text:
རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ཨ་མ་དག་གིས་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་འཕེལ་རིམ་དང་མི་གཤིས་བཙོ་སྦྱངས་ལ་རག་ལས་ཡོད།
འཇར་མན་གྱི་བསམ་བློ་བ་གྲགས་ཅན་ཕེའུ་གུན་ནས། མིའི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་ཆ་ཀློག་ན་མིའི་བློ་རིག་ཇེ་གསལ་ཏུ་གཏོང་ནུས། སྙན་ངག་ཀློག་པ་ལས་མི་སྤྱང་གྲུང་འཛོམ་པོར་གཏོང་ནུས། རྩིས་ཐོན་སྦྱངས་པ་ལས་མི་ཚགས་ཇེ་དམ་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་སོགས་སྟོན་པ་ཚང་མ་དཔེ་དེབ་སྣ་མང་ཀློག་པའི་ཕན་ནུས་རེད། མི་གཅིག་གི་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ཡོན་ཏན་ལ་ཁ་བྲལ་མི་འོས་པ་དང་། དཔེ་ཀློག་ལ་ཁ་བྲལ་མི་འོས་པ། གནད་འདི་དག་ལས་དཔེ་ཀློག་ནི་མི་ཞིག་གི་མི་ཚེ་ལ་གལ་ཇི་ལྟར་ཆེ་བ་དག་ཤེས་ཐུབ།
ཁྱེད་ཀྱིས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ནས་ཡང་བསྐྱར་དུ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་ཡོང་དགོས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བ་མ་ཐོས་སམ། འབྲི་མཁན་དག་གིས་བསམ་ན། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱེད་དགོས་ན།“ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་དང་རིག་གནས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྤུས་ཚད།”ངེས་པར་དུ་བྱིས་པ་དང་བུད་མེད་ནས་འགོ་རྩོམ་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་བུད་མེད་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཨ་མ་ཡིན་ནོ། ཁོ་ཚོས་མིའི་རིགས་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་ལེགས་སྐྱེས་འཕེལ་བསྐྱེད་བྱས་པ་མ་ཟད། རྒྱུད་མཐུད་དུ་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ་དང་། དེ་མཚུངས་སུ་སློབ་གསོའི་ནུས་པའི་ཐད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་མང་བོ་བཞག་པས་ཡིན།
བུད་མེད་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་སློབ་དཔོན་ཡིན། སྔོན་བྱོན་དམ་པ་ཁོང་གི་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་རིགས་པས་ཐག་གཅོད་དེ་ལ་ང་རང་སྙིང་ནས་ཡིད་འཐད་བྱུང་། མི་ཞིག་ལོ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ནས་བཟུང་སང་ཉིན་དར་མ་འགྱུར་བའི་རྨང་གཞི་བཏང་བ་རེད། ལོ་གསུམ་གྱི་སྔོན་དུ་གང་ན་ཡོད་དམ། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་བྱིས་དུས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་ན་ཡོད་པ་དང་། ཨ་མའི་གཉོར་སྐྱོང་ཁྲོད་རིམ་གྱིས་ནར་སོན་གྱིན་ཡོད། དེ་དང་དེ་ལྟར་དུ་ཨ་མས་གཏམ་གླེང་དང་བྱ་སྤྱོད། གཤིས་ཀ་དང་སྤུས་ཀ་དག་བྱིས་པའི་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་འཇོག་གིན་ཡོད། བྱིས་པ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་མཁན་དང་གསར་སྐྲུན་པ། གསར་འབྱེད་པ་ཡིན་པས། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པའི་རྩ་གནད་དེ་བུད་མེད་ཀྱི་སྤུས་ཀ་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཡོད། ང་ཚོ་བྱིས་པ་རེ་རེས་བྱིས་གཉོར་ཁང་ནས་ཚད་ལྡན་སློབ་གསོ་མྱངས་ཏེ། སློབ་ཆུང་ནས་སློབ་འབྲིང་དང་། སློབ་ཆེན་འགྲིམ་རྗེས། སྐྱེས་པའི་དགེ་རྒན་ལས་བུད་མེད་དགེ་རྒན་མང་བ། དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ནང་ནས་རང་ཉིད་འཁྲབ་སྐབས་ཀྱང་། བུད་མེད་ཀྱིས་སློབ་གསོ་བ་འཁྲབ་པ་ནི་ཅུང་ཙམ་ངང་རིང་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཞིབ་ཚགས་ལྡན་ཡིན་པ། དེ་མིན་བུད་མེད་དག་ལ་མི་ཞིག་གིས་ཨ་མའི་མདུན་ནས་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བར་བརྒལ་གྱི་རིམ་པ་ཡང་གསལ་དོད། ཁྱིམ་ཚང་མང་བོའི་ཁྲོད་ན་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྣང་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཨ་མ་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་ན། ཁྱིམ་ཚང་དེའི་བྱིས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་གུས་ལུགས་ཤེས་པ་དང་། དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་པ། འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་དགའ་བ། ད་དུང་མ་འོངས་པར་འཇོན་ཐང་ཅན་དུ་གྱུར་བའང་མང་བ། འདི་འདྲའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་སྐད་གྲགས་ཅན་མང་བོ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མང་བ་རེད། ཁྱིམ་ཚང་དེ་ལྟ་བུ་ལས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བྱིས་པ་དང་། བྱིས་པར་ཆུང་དུས་ནས་ཨ་མའི་རིག་གནས་སློབ་གསོས་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་བོ་ཐེབས་པ་དང་། མཐོང་ཐོས་མང་བོས་ཤུགས་ཀྱིས་གོམས་པས། མ་འོངས་པར་བྱིས་པ་ལེགས་འགྲུབ་མཁན་དུ་འགྱུར་བའི་སྣང་ཚུལ་དང་འདྲ་བརྙན་བཤམས་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེས་བུད་མེད་ཀྱི་སྤུས་ཀ་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བ་དེ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་མཚུངས། བུད་མེད་ཀྱིས་དཔེ་ཀློག་བྱས་ན་མ་འོངས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་སྐྱོབ་ཐུབ།
མི་རིགས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡུམ་ལ་རག་ལས་སོ།
ནུའེ་ཅན་ཧྲིན་གྱིས་འདི་འདྲ་གསུངས་མྱོང་། མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤུགས་ཚད་ ཡང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་ཡུམ་དང་མ་ཡུམ་དག་གི་ཤུགས་ཚད་དོ། ང་རང་གནད་འཁེལ་གྱི་སྐད་ཆ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས་ཡོད། མ་ཡུམ་ནི་བྱིས་པའི་ཆེས་ཐོག་མའི་སློབ་དཔོན་དང་། བྱིས་པ་ལ་བློ་ཐག་ཆེས་ཉེ་བའི་སློབ་དཔོན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ཨ་མས་གནད་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་དང་བྱིས་པ་ལ་གང་ལྟར་དུ་བཤད་པ་སོགས་ཀྱིས་བྱིས་པའི་མི་ཚེ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་འཇོག་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན་དེས་བྱིས་པའི་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་དེ་མི་རིགས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པས། མི་རིཊ་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡུམ་ལ་རག་ལས་སོ།
འཛམ་གླིང་གི་ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོའི་ཀློག་དེབ་གྲགས་ཅན“སྦྱངས་ཐོབ་སློབ་གསོའི་མན་ངག”གི་སློབ་ཚན་དང་བོར་ཡང་རྒྱལ་དམངས་ཀྱི་ལས་དབང་ནི་དབང་ཆ་ལྡན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ལག་ལ་ཡོད་ཟེར་བ་ལས་མིའི་རིགས་ཀྱི་མ་ཡུམ་དག་གི་ལག་ན་ཡོད་ཅེས་བཤད་ན་ལེགས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། མི་མང་བོས་ཁར་ཝར་ལ་བྱིས་པ་སྤྱང་བོ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོད་རབས་གླེང་ཡང་། ཁར་ཝར་གྱིས་དུས་རྒྱུན་ཁོང་གི་ཨ་མའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་ཟེར། ཁོང་གིས་བཤད་པར་སློབ་གསོ་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་ཨ་མ་ནས་འགོ་རྩོམ་དགོས་པར་འདོད། ད་དུང་བུད་མེད་དག་ལ་ཨ་མ་ཚད་ལྡན་ཅིག་བྱེད་རྒྱུའི་སྟ་གོན་དགོས་ཟེར། ཁོ་མོ་ཚོའི་ལུས་ཐང་བོ་དང་འདུ་ཤེས་གཙང་མ། དེ་མིན་གྱི་རྒྱུན་ཤེས་ཕྱོགས་ཀྱང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། སྤྱིར་སློབ་གསོ་ནི་སློབ་གྲྭ་ནས་འགོ་རྩོམ་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་མི་འོས། སློབ་གསོ་ནི་ཨ་མ་དང་ཁྱིམ་ཚང་ནས་འགོ་བརྩམས་ན་འགྲིག་ཟེར། ཨ་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སྐྱོང་བའི་བྱིས་པའང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ངེས་སོ།
ཨ་མ་ནི་འཚོ་བར་དད་ཞེན་མཁན་ཞིག་དང་། ཧུར་བརྩོན་གྱིས་མི་ཚེ་ལ་གདོང་གཏོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་འོས། ཨ་མའི་ཉམས་དགའ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལའང་འགོ་སྲིད། ཨ་མ་ནི་བར་མི་ཆད་པར་དུས་རྣམ་ཀུན་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་འོས། དུས་རབས་ཀྱི་རྗེས་ཆོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་འོས། ཁོ་མོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ཚང་མས་རང་གི་བྱིས་པ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་འཇོག་ངེས། སྔོན་ཞིག་ལ་གཏམ་རྒྱུད་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་མྱོང། དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ནང་ལ་མོ་རང་ཁོམ་ལོང་གཏན་ནས་མེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན། དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་སོགས་ཀློག་རྒྱུའི་ཁོམ་ལོང་ཀྱང་མེད། དུས་རྒྱུན་བྱིས་པ་ངལ་གསོས་ནས་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་ལོག་སྐབས་ཁོ་མོ་ནེམ་ཁྲི་ལ་བསྡད་ནས་དཔེ་ཀློག་བྱས་ཏེ། བྱིས་པར་དཔེ་ཀློག་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་བརྡ་རྟགས་བསྟན། བྱིས་པས་དེ་མཐོང་རྗེས་རང་འགུལ་ངང་ནས་དཔེ་ཀློག་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་རེད། དེ་ལྟར་ཁོ་མོས་ཆེས་མཇུག་མཐར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བའི་བུ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་སོང་བ་རེད།།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་འགྲོ་ཚེ་བརྟན།


c: text/html

text:
༢༠༡༦ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་བརྒྱུད་ཡོ་རོབ་འཇར་མ་ནིའི་རྒྱལ་ས་Frankfurt ཧྥེ་རེང་ཕོར་ཌི་རུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་ཕྱི་གླིང་དད་ལྡན་མི་མང་ཡོངས་ལ་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་གནང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༡༩ དང་ ༢༠ ཉིན་གཉིས་རིང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ལས་རིགས་དྲུག་རང་སྦྱོང་གི་བཀའ་ཁྲིད་ཟབ་རྒྱས་གནང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་འཇར་མི་ནི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕ་རན་སི་གཤེན་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་བོན་ཚོགས་སུ་འབྱོར་བ་དང་དེར་༧སྐྱབས་རྗེ་མཁན་པོ་བསྟན་པ་གཡུང་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་པའི་དེ་གའི་དགེ་སློབ་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཤིང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་ཞུས་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོར་གནང་ཞིང་ཕྱི་གླིང་བོན་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་བཞུགས་གནང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གཤེན་བསྟན་གླིང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་རྒྱལ་ས་པེ་རི་སི་རུ་འབྱོར་དེར་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ལིག་མི་རྐྱའི་བོན་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་བཞིན་བོན་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ལ་རྩ་རླུང་གི་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་ཁྲིད་གནང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཕ་རན་སི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱི་འཇར་མི་ནིའི་རྒྱལ་ས་འབར་ལིན་དུ་ཕེབས།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལིག་མི་རྐྱའི་ཡན་ལག་རྒྱལ་ས་འབར་ལིན་བོན་ཚོགས་སུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་བོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བོན་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེར་གནང་། ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་འབར་ལིན་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་Polandཔོ་ལན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཝར་སོ་Warsaw རུ་ཕེབས་ཏེ་དེ་གའི་བོན་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་སློབ་ནས་ཕེབས་སུ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཉིན་དེའི་ཉིན་གུང་ཝར་སོ་མཐོ་སློབ་ University of Warsaw རུ་ཡེ་ཤུ་ཁེ་ཐོ་ལིག་གི་ཆོས་དཔོན་ཞིག་དང་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱི་ལྷན་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ལ་The concepts of compassion in the various religions as a way of dialogue between cultures ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཐོག་བཀའ་སློབ་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཟབ་རྒྱས་གནང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་Museum of Asia Pacificནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་How our mind produce peace in our lifeཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་གནང་། ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་པོ་ལན་ལིག་མི་རྐྱའི་བོན་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་དང་གདན་ཞུས་བཞིན་བོན་ཚོགས་སློབ་མ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ལ་བོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེར་གནང་། ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་སྔ་དྲོར་སྙིང་པོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་གནང་ཞིང་ཕྱི་དྲོར་ཚེ་དབང་བྱ་རི་མའི་བཀའ་དབང་ཟབ་རྒྱས་གནང་གནང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་པོ་ལན་གྱི་རྒྱལ་ས་Krakowརུ་ཕེབས་གནང་ཞིང་དེར་Krakowམཐོ་སློབ་ནས་གདན་ཞུས་བཞིན་Encyclopedia of the Buddhist tradition BONཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་གནང་ཞིང་སློབ་མ་རྣམས་ནས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་། ཕྱི་དྲོར་Krakowབོན་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ནས་གདན་ཞུས་བཞིན་བོན་ཁྲིད་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་གནང་། ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་གནང་ཡོད་པ་དང་ཕྱི་ཚེས་༩ཉིན་རང་དགོན་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་བསྡུས་ཙམ་མོ།།
དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་ཡང་སྟོན་དང་ཆོས་འཁོར་ཚང་དགེ་བཤེས་གཡུང་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གཉིས་ནས་གནས་ཚུལ་དང་དཔར་རིས་མཐུན་འགྱུར་གནང་།
2,359 total views, 1 views today

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
གུ་གུལ་ Blog ཟིན་བྲིས་ཀྱི་མཆན་འདེབས་སའི་སྒང་དུ་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ Post Comment ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་བརྗེ་པོ་བརྒྱག་ནས་བོད་ཡིག་ཡིག་ཐོག་བཟོ་སྟངས་སྟོན་གྱི་ཡིན། འགྲོ་སྟངས་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།
༡༽རང་ཉིད་ཀྱི་ blogspot རྒྱབ་ལྗོངས་ནས་ Template ཆིག་སྡེབས་བྱས། གཡས་ཕྱོགས་ལ་དྲ་རྒྱའི་རྟགས་མཐོང་ངེས་ Edit HTML ལ་གནོན།
ཞེས་པ་དེ་བཙལ་དགོས། ཕལ་ཆེར་དབྱིན་ཡིག་དེ་འདྲ་ཁག་གཉིས་རྙེད་སྲིད།
༣༽ ཡི་གེ་   ཚབ་ཏུ་བོད་ཡིག་ཐོག་ "མཆན་འདེབས།" བཀོད།
༤༽ མཐའ་མ་དེར་ Save template ལ་གནོན་ན་ད་བཟོད་ཁྱེད་ཀྱི་ Post Comment ཞེས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དེ་མི་མངོན་པར་བོད་ཡིག་ཐོག་ "མཆན་འདེབས་" ཞེས་པ་དེ་འཆར་ངེས།
ཞོར་འཕྲོས་སུ་ཞུ་ཤེས་འདོད་ན་"མཆན་འདེབས་"ཟེར་བའི་ཡིག་འབྲུ་ཆེ་ཆུང་སྒྲིག་དགོས་ན་གཤམ་གསལ་ལྟ་བྱེད་དགོས།
༥༽ རང་ཉིད་ཀྱི་ blogspot རྒྱབ་ལྗོངས་ནས་ Template ཆིག་སྡེབས་བྱས། གཡས་ཕྱོགས་ལ་དྲ་རྒྱའི་རྟགས་མཐོང་ངེས་ Customize ལ་གནོན།
༦༽ གཤམ་གྱི་རི་མོ་དེ་འཆར་ངེས་རེད། Advance ལ་ཆིག་སྡེབས་བྱས། Add CSS ལ་གནོན། གཡས་ཕྱོགས་ Add custom CSS ཟེར་བའི་སྟོང་ཆའི་གཤམ་གྱི་ CSS code དེ་དག་བཅུག་དགོས།
༧༽ CSS code ནི།
h4#comment-post-message{
font-family:"Microsoft Himalaya";
font-size:20px;
}
༨༽ གོང་གི་ CSS code ནང་ཨང་ཀི་དམར་རྟགས་བརྒྱབ་པ་དེ་འགྱུར་བ་བཏང་ནས་ཡིག་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་སྒྲིག །ཚང་མ་འགྲིགས་སོང་ན་ Apply to Change ལ་གནོན།
༩༽ དེ་ལྟར་ཚར་རོ།


text:
བྱམས་མགོན་ཀྭན་ཏིང་གོ་ཤྲི་ཏཱའི་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་རྣམ་སྙིང་བཏུས།
ད་དུང་བལྟ་ཀློག • Read More • 閱讀更多
འཕགས་ཡུལ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ། བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་མིའི་གཟུགས་སུ་བསྟན་པ། ༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་ཞེས་ས་གསུམ་ན་སྙན་པར་གྲགས་པ། སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་གཙུག་ནོར། གང་དེའི་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་དང་པོ་དཔལ་ལྡན་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མཚན་དཔེའི་མེ་ཏོག་བཞད་ནས་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་ཟིན་ཅིང་། བསྟན་པ་དར་རྒྱས་གནས་པ་དང་། འགྲོ་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ། ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མཆོད་པ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དཔལ་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བདུན་པ་ཨོ་རྒྱན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དགོན་སྡེ་དང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་རྣམས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་སར། ཀརྨ་པ་དགུ་བརྒྱའི་དུས་དྲན་གྱི་ལས་རིམ་སྔ་རྗེས་དུ་མ་སྤེལ། ཀརྨ་པ་དགུ་བརྒྱའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཆ་ཤས་སུ། བྱམས་མགོན་ཏཱའི་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་པ་དང་སྐུ་པར་ལྷན་བསྡེབས་ཀྱི་མཛད་རྣམ་བརྙན་དེབ་ཕྱོགས་སྒྲིག་པར་བསྐྲུན་ཞུས་པ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་སློབ་འབངས་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གི་སླད་དུ་དེང་དུས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ད་ལན་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བཟོས་པ་ཡིན།


text:
༄༅།།མཚོ་སྔོན་དང་ཧོ་ནན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་འགན་འཁུར་བློ་མཐུན་གཙོ་བོའི་གོ་གནས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 03ཚེས་23ཉིན། 10:20) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། སྙིང་ལྕགས།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་ཏེ། བློ་མཐུན་ཝང་གོ་ཧྲེང་གིས་ཧོ་ནན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་། རྒྱུན་ཨུ། ཧྲུའུ་ཅི་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་རྒྱུ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། རྒྱུན་ཨུ། ཨུ་ཡོན་བཅས་ཀྱི་འགན་མུ་མཐུད་འཁུར་རྒྱུ་མིན་པ། བློ་མཐུན་ཞེ་ཧྥུའུ་ཀྲན་ཧོ་ནན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། རྒྱུན་ཨུ། ཨུ་ཡོན་བཅས་ཀྱི་འགན་མུ་མཐུད་འཁུར་རྒྱུ་མིན་པར་བསྐོ་སྤྱོད་གཞན་དག་བྱ་རྒྱུ། བློ་མཐུན་ཝང་ཅན་ཅུན་གྱིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིའི་འགན་འཁུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།


text:
[དཔྱད་བརྗོད།] བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཁྲོད་ནས་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད།
སྤེལ་དུས 2018-04-13
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། པདྨ་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ་ནས་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ།“ཀྲུང་གོས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་མོ་དེ་རྒྱག་མི་སྲིད་པར། ཆེ་ནས་ཆེ་རུ་ཕྱེ་ངེས།”ཟླ་4པའི་ཚེས་10ཉིན།ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་པོ་ཨའོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་2018ལོའི་ལོ་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཞུགས་པ་མ་ཟད་བརྗོད་དོན་གཏམ་བཤད་ཀྱང་སྤེལ། དེའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོའི་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་དང་། ཉམས་མྱོང་ངམ་བློ་སྒོ་གལ་ཆེན། འཛམ་གླིང་གི་དོན་སྙིང་དང་ཤུགས་རྐྱེན་བཅས་ཕྱོགས་བསྡོམས་གཏིང་ཟབ་གནང་བའི་ཁར། བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་གསར་པ་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་བཏོན་ནས། འཛམ་གླིང་ལ་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་།ཨེ་ཤ་ཡ་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕྱོགས་ལ་དྲང་ནུས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྣོན་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ངེས་ཡིན་པར་བསྟན།
ལོ་ངོ་40ཡི་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་བསྡོམས་ཚིག་གསལ་པོ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི།ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་དང་ཧུར་བསྐྱེད་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཤིང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གང་ཡོད་འཚོལ་ཞིབ་དང་བློ་བརྟན་ཡར་ཐོན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དུས་རབས་དང་བསྟུན་ནས་མདུན་སྐྱོད་དང་མདུན་ལམ་དང་ལེན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བློ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་དང་འཛམ་གླིང་འབྲེལ་འདྲིས་བཅས་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ལག་ཟུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་བྲིས་ཤིང་། གནའ་དེང་གང་ལའང་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མི་ཡུལ་གྱི་ངོ་མཚར་ལྟད་མོ་བསྐྲུན་ཡོད། བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཅེས་པའི་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེ་གཉིས་པ་འདིས་ཀྲུང་གོར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་དུ་བཅུག་པ་མ་ཟད་འཛམ་གླིང་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད།
བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་པའི་ལོ་ངོ་40ཡི་རིང་། ཀྲུང་གོ་འདི་ཡར་ལངས་པ་དང་ཕྱུག་པོར་གྱུར་པ་ནས་སྟོབས་ལྡན་ཆགས་པའི་བགྲོད་ལམ་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་ལ་ཞུགས་ཤིང་། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ལྟ་སྟངས་གསར་པ་བཟུང་ཡོད། གླེང་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ནི།ལོ་ངོ་40ཡི་རིང་ལ་ང་ཚོས་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མཐའ་འཁྱོངས་ལྷོད་པ་མེད་པར་མི་འབྲལ་སྙིང་ལ་བཅངས་པས། ཀྲུང་གོ་གནམ་ས་བླ་འོག་བརྗེ་བ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཤིང་། ད་ལྟ་ཀྲུང་གོ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཕུང་བོ་ཨང་གཉིས་པ་དང་།བཟོ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་དང་པོ། དངོས་ཟོག་ཚོང་དོན་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་དང་པོ། ཕྱི་དངུལ་གསོག་འཇོག་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་དང་པོ་བཅས་སུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་ཀྲུང་གོ་ནི་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ཚུལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཀེ་རེར་ལངས་ཡོད།
ལོ་ངོ་40ཡི་རིང་ལ་མི་སེམས་མཐུན་སྒྲིལ་ཨ་ལོང་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ཞིང་། ལོ་ངོ་40ཡི་རིང་ལ་འབད་འབུངས་ཡར་བརྩོན་ལྷོད་པ་མེད་པར་བྱས་ལ། ལོ་ངོ་40ཡི་རིང་ལ་ངལ་བ་འབྲས་བུས་བཀང་ཞིང་། ལོ་ངོ་40ཡི་རིང་ལ་གནམ་འོག་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། ད་ལྟའི་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཆོག ལོ་ངོ་བཞི་བཅུའི་རིང་གི་ལོ་ཟླའི་རླུང་འཚུབ་བརྒྱུད་དེ་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་བཅིངས་འགྲོལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱ་ཆེན་བྱུང་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་གསར་དུ་བཏོད་པ་འདི་དག་གིས་ཀྲུང་གོའི་སྟོབས་ཤུགས་བླ་ལྷག་གིས་མཚོན་པར་ནུས།ལོ་ངོ་མང་པོར་བསྟུད་མར་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཚད་30%ལས་བརྒལ་བས་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་བའི་གཏན་འཇགས་ཆས་དང་སྒུལ་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱ་གཞག་ལའང་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ད་ལོ་ནི་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར་40ལོན་པ་དང་། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གཟིགས་རྒྱང་རིང་པོས་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར་40ལོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་མཚམས་འདིར་འགྲེང་ནས་པོ་ཨའོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་2018ལོའི་ལོ་ཚོགས་ཐོག་ནས་ཁ་གསལ་ངང་།“ཀྲུང་གོས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་མོ་དེ་རྒྱག་མི་སྲིད་པར། ཆེ་ནས་ཆེ་རུ་ཕྱེ་ངེས།”ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་འགོ་ཁྲིད་པས་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་།ཀྲུང་གོ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་ལ་གཟིགས་རྒྱང་རིང་ཞིང་དཀྱེལ་ཡངས་པའི་སྐྱ་ཐིག་ཅིག་ཕབ་པ་མ་ཟད། ཀྲུང་གོའི་སྒོ་མོ་སྔར་བས་རྒྱ་ཆེར་ཕྱེས་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་ཐུན་མོང་གཟུགས་འཛུགས་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོའི་འོས་འགན་འཁུར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
མིའི་རིགས་ལ་སའི་གོ་ལ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་འཛམ་གླིང་གཅིག་ཏུ་འཚོ་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ང་ཡོད་པ་དང་ངའི་ཁྲོད་དུ་ཁྱེད་ཀྱང་འདུ་བའི་ལས་དབང་ཐུན་མོང་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་བབ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གནད་དོན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཡང་ཁེར་རྐྱང་ངང་དུ་སྡོད་ཐབས་བྲལ་བས་ན། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བཏོན་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་ཐུན་མོང་གཟུགས་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དེས་མིའི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཏད་པའི་མིག་རྒྱང་རིང་པོ་དེ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ལ། ང་ཚོས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་ཐུན་མོང་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མཉམ་དུ་འབད་བརྩོན་བགྱིས་ནས་གཉིས་ཀར་ཕན་ཞིང་རྒྱལ་ཁ་མང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་གཏོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་འབྱེད་ཇི་ལྟར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་བསྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་ཡང་བསྐྱར་ཇི་ལྟར་ལམ་ལ་ཆས་དགོས་སམ་ཞེ་ན། ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བརྗོད་དོན་གཏམ་བཤད་ལས་ལན་གསལ་པོ་བཏབ་ཡོད་དེ། ཁྲོམ་རར་འཛུད་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྔར་བས་ཀྱང་ཡིད་སེམས་འཕྲོག་པའི་མ་འཇོག་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་པ། ཤེས་བྱའི་ཐོན་དངོས་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ནང་འདྲེན་རང་འགུལ་གྱིས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། བྱེད་ཐབས་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པར་མི་འཛིན་དགོས་ཀྱི་ཡོད།བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་འདི་དག་ཁྲོམ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་ནི་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། བྱེད་ཐབས་འདི་དག་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་དང་རྗེས་མཐུན་རྡོག་པས་མནན་ཏེ་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ་དོན་དངོས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཐོན་དགོས་པར་བཤད།
བསྒྱུར་བཅོས་རྒྱུན་མཐུད་དགོས་ལ། སྒོ་འབྱེད་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།ཀྲུང་གོའི་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་རི་ཆུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་ཟིན་ཡང་མདུན་ཕྱོགས་གྱི་ལམ་བུ་ནི་བདེ་མོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་སྔར་བཞིན་ཁྱད་གསོད་བྱེད་དགོས་ལ་འགག་འཕྲང་མང་པོ་སྔར་བཞིན་བརྒལ་དགོས་པ་མ་ཟད། སྔར་བཞིན་རི་ཆུ་མང་པོ་བརྒལ་ནས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དགོས། ཀྲུང་གོ་དུས་རབས་གསར་པར་བསྐྱོད་ཡོད་པས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་དང་སྒོ་འབྱེད་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དང་།རང་ཉིད་གསར་བཅོས། རི་གཤགས་ལམ་གཏོད་ཀྱིས་དཀའ་བ་དང་དུ་བླངས་ནས་མཁྲེགས་པོར་གྱུར་པའི་ཁེ་ཕན་ལས་འགོངས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་མཐིལ་ཕྱིན་པར་བྱ་དགོས།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ང་ཚོར་བསྟན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གམ་མི་རིགས་ཤིག་ལ་དར་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་དགོས་ཚེ། ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁྲོད་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་དགོས་ལ། དུས་རབས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱ་དགོས།མིག་སྔར་ཉོ་ཚོང་སྲུང་སྐྱོང་རིང་ལུགས་ཀྱི་མགོ་བོ་འབུར་ཞིང་ཀྲུང་ཨའི་དབར་གྱི་ཉོ་ཚོང་གཙུབ་བརྡར་ལ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། པོ་ཨའོ་ཨེ་ཤེ་ཡའི་གླེང་སྟེགས་ཀྱང་ད་ལོའི་ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་ར་གཙོ་བོ་ཐོག་མ་ཡིན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ད་ལོའི་བརྗོད་དོན་གཏམ་བཤད་དུ་ཀྲུང་གོའི་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་དེ་བས་མང་པོ་བཏོན་ཡོད།ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བརྗོད་དོན་གཏམ་བཤད་ལ་ཚིག་ཤེད་ཆེ་བས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྙིང་རླུང་དྭངས་བྱེད་ཀྱི་སྨན་མཆོག་སྤྲད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟངས་འཛིན་ཤེས་ཤིང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱུང་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ནམ་ཡང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཚེ། ང་ཚོས་མི་དམངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ངེས་ཡིན་ལ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་ཐུན་མོང་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་མཚར་བའི་ལེའུ་ཞིག་རྩོམ་པར་ཡང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཐུབ་བོ། །


text:
གནའ་སྔ་མོ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་སྐྱེས་པ་དེའི་མིང་ལ"དོན་གྲུབ"ཟེར། དོན་གྲུབ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཤིས་རྒྱུད་འཇམ་པ་དང་། སེམས་པ་བཟང་བ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ལ་བྱམས་བརྩེ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད། དབྱར་ཁའི་ནམ་དུས། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཕ་མ་གཉིས་དང་
སྒོ་ཕྱུགས་རྣམས། བརྗིད་ཉམས་ཅན་གྱི་གངས་རིའི་ཉེ་འདབས་ལ་ཆགས་པའི་དབྱར་མཚེར་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་པ་དང་། དགུན་མཁའི་ནམ་དུས་སུ། ས་བབ་དམའ་བའི་དགུན་མཚེར་དུ་གནས་སྤོ་བྱས་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད།
དོན་གྲུབ་ཕོ་ལོ་ལྔ་གསུམ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ལ་སླེབས་དུས། འབྲོག་ཁུལ་དེར་ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ནད་ཡམས་གང་སར་ཁྱབ་ནས་མི་དང་། སྲོག་ཆགས་མང་པོ་རྐྱེན་ལམ་དུ་སོང་བ་མ་ཟད། དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱང་ནད་ཡམས་དེས་རྐྱེན་པས་སྔ་རྗེས་སུ་གྲོངས། དོན་གྲུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཀྱང་། ཕ་མའི་འདས་མཆོད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཁག་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། ཁོ་རང་ཉིད་མ་འོངས་པར་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཚོའི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་མཁན་གྱི་སྨན་པ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག དེ་ནས་ལོ་ན་ཆུང་བའི་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་གྱི་གཡག་དང་ར་ལུག་ལ་སོགས་སྒོ་ཕྱུགས་ཚང་མ་དགོན་པར་ཕུལ་ཏེ་ཚེ་ཐར་བཏང་། ཁོ་པ་རང་ཉིད་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྨན་པ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཡིག་རྩིས་དང་སྨན་གཞུང་སློབ་སྦྱོང་བྱས། དེའི་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཞོགས་སྔ་ལངས་དང་དགོང་ཕྱི་ཉལ་གྱིས་རིག་པའི་གནས་ལ་སྦྱང་པ་བྱས།
དེ་ནས་དོན་གྲུབ་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ་དར་ལ་བབས། མི་ཕྱུགས་གཉིས་ལ་སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་བྱེད་མཁན་གྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ནམ་རྒྱུན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་འབྲོག་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་འབྲི་གཡག་དང་ར་ལུག་རྣམས་ལ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་མ་ཟད། རྩྭ་ཐང་གི་སྟེང་དུ་ལུས་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཤོར་བའི་གཙོད་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག ཨབ་ར། རི་བོང་ལ་སོགས་བདག་མེད་བྱེས་འཚོ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལའང་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། མི་ཚང་མས་"ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་"ཅེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་འབྲོག་སའི་གཡས་གཡོན་ལ་ཡོད་པའི་གངས་རི་དང་། བྲག་རི། སྤང་རི། རྫ་རི་ལ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཛེགས་ཏེ་རྩ་ཆེའི་སྨན་རྩྭ་སྣ་ཚོགས་འཐུ་པར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཉིན་ཞིག་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཡང་གཟར་ཞིག་གིས་སྟེང་དུ་སྨན་རྩྭ་འཐུ་བར་ཕྱིན། བྲག་རི་དེའི་གཤམ་དུ་འདམ་ར་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་ཡོད། འདམ་ར་དེའི་དཀྱིལ་ལ་གཡུ་ཡི་མཎྜལ་ལྟ་བུའི་མཚེའུ་ཞིག་ཡོད། མཚེའུ་དེའི་འགྲམ་ལ་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་གི་ཁྱུ་ཚོགས་ཤིག་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཁྱུ་ཚོགས་དེའི་ཁྲོད་དུ་སྤུ་སྒྲོ་བཟང་ཞིང་བྱང་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཁྲུང་ཁྲུང་ཞིག་གིས་སྐད་གདངས་སྙན་པའི་གླུ་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་བྲག་རི་དེའི་སྟེང་དུ་སྨན་རྩྭ་འཐོག་པའི་སྐབས་གློ་བུར་དུ་རྐང་པ་འདྲེད་བརྡབ་ཤོར་ནས་གཡང་དུ་ལྷུངས། བྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྲུང་ཁྲུང་དེས་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་བྲག་རིའི་སྟེང་ནས་ལྷུང་ཡོང་བ་མཐོང་མ་ཐག་ལམ་སེང་གནམ་ལ་འཕུར་ནས་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཤོག་པའི་ཐོག་ཏུ་བདེ་བླག་ངང་བླངས་ཏེ་སྲོག་བསྐྱབས།
ཡིན་ན་ཡང་། ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ནི་གཡང་དུ་ལྷུངས་པའི་དངངས་སྐྲག་གིས་རྐྱེན་པས་རེ་ཞིག་དྲན་པ་འཐོར།
དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དྲན་པ་སོས་དུས་རང་ཉིད་མཚེའུ་ཞིག་གི་འགྲམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་ལ་ཆུ་ཐིགས་པ་རེ་རེ་བཞིན་སྟེར་གྱིན་ཡོད་པ་མཐོང་། གཞོན་ནུ་མ་དེར་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་བསྐྱབས་པར་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས། ཉིན་མ་དེ་ནས་བཟུང་། ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཉིན་ལྟར་བྲག་རི་དེའི་སྟེང་དུ་སྨན་རྩྭ་འཐུ་བར་འགྲོ་བ་དང་། མཚེའུ་དེའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོང་ནས་གཞོན་ནུ་མ་དེ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས། དེ་བཞིན་གཞོན་ནུ་མ་དེས་ཀྱང་ཉིན་ལྟར་མཚེའུ་དེའི་འགྲམ་དུ་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་བསྒུགས་ནས་བསྡད། རིམ་བཞིན་ཁོང་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་འབྲེལ་བའི་མཛའ་གྲོགས་ཆགས།
དེ་ནས་ཉིན་ཞིག་རྔོན་པ་ཞིག་མཚེའུ་དེའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་འབྱོར། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་གཅིག་མཚེའུ་དེའི་འཁྲིས་ལ་གཅིག་པུར་ལངས་ཏེ་སྤུ་སྒྲོ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་།
ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱང་རི་རྩེ་ནས་སྨན་རྩྭ་བཏུས་ཟིན་ཏེ་གཞོན་ནུ་མ་དེ་ཐུག་པར་ཡོང་བའི་སྐབས་དང་འཁེལ། རྔོན་པ་དེས་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དེ་ལ་མདའ་ཞིག་འཕང་། ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་གང་མགྱོགས་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དེའི་མདུན་དུ་རྒྱུགས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་པོས་རྔོན་པའི་མདའ་དེ་བཀག ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ལ་མདའ་དེ་འཕོག་སྟེ་ས་ལ་འགྱེལ་བ་རེད།
རྔོན་པས་གནས་ཚུལ་དེ་མཐོང་དུས། དེ་རིང་ངས་མི་ཞིག་བསད་སོང་བསམས་ཏེ་ཞེད་ཐག་ཆོད་ནས་བྲོས་ནས་ཕྱིན། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དེས་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ལ་རྔོན་པའི་མདའ་ཕོག་ནས་རྨས་པ་ཤེས་དུས། སེམས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ནས་ངུ་བཞིན་ངུ་བཞིན་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ལག་པ་ནས་བཟུང་། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་གི་གཤོག་པ་དེ་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ལག་པར་ཐུག་མ་ཐག་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དེའི་གཟུགས་པོ་ལམ་སེང་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་དུས་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཞི་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྩེ་གྲོགས་དེ་ནི་ཁྲུང་ཁྲུང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས།
དེའི་སྐབས་སུ་སྟོན་ཁའི་ནམ་དུས་ཤར་ཟིན་པས། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་རྣམས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་དགུན་གཡོལ་གྱི་གནས་སྤོ་བྱེད་པར་འགྲོ་རྒྱུའི་དུས་ལ་སླེབ། ཡིན་ནའང་། ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་ས་གནས་འདིར་མུ་མཐུད་བསྡད་དེ་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ལ་ནད་གཡོག་རྒྱུགས་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད་ཟིན། ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་དགུན་ཁའི་གནམ་གཤིས་དེར་ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་འཚོ་ཐབས་བྲལ་བ་པས། ངེས་པར་དུ་ཁྲུང་ཁྲུང་གི་ཁྱུ་ཚོགས་དང་མཉམ་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དང་། ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ནས་ཀྱང་དུས་སང་དཔྱིད་ཀའི་མེ་ཏོག་མ་ཤར་བའི་བར་དུ་མཚེའུ་དེའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་བྲག་ཕུག་གི་ནང་དུ་ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་བསྒུག་ནས་བསྡོད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་རེད། ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་ནས་འདོད་མོས་མེད་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་དོན་གྲུབ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་དགུན་གཡོལ་དུ་མི་འགྲོ་ཀ་མེད་ཆགས།
སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། མདའ་དེའི་རྩེ་མོ་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ལུས་པོའི་ནང་དུ་གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་ཟུག་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་དགུན་དུས་སུ་རྨ་ཁ་གསོ་མི་ཐུབ་པར་ནད་གཞི་ཇེ་སྡུག་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་། དུས་མཚུངས་ཐག་རིང་ལ་ཡོད་པའི་བརྩེ་གྲོགས་ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་ཡང་དྲན་ནས་སེམས་སྡུག་དྲག་པོ་བྱུང་སྟེ་དཔྱིད་དུས་ཤར་མཚམས་ཀྱི་གངས་ཆུ་ཞུར་བའི་སྐབས་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་བྲག་ཕུག་དེའི་ནང་དུ་ཚེ་ལས་འདས།
གངས་ཆུ་བཞུར་ནས་རྩྭ་ཐང་རིམ་བཞིན་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་གྱུར། སྐབས་དེར་ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཏེ་འཕུར་ཡོང་བ་རེད། ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་མཚེའུ་དེའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་བྲག་ཕུག་གི་ནང་དུ་འབྱོར་དུས་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྩེ་བའི་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ནི་ཚེ་ལས་འདས་ཟིན་པ་མཐོང་དུས། ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་གྱིས་སེམས་སྡུག་དྲགས་པོ་སྐྱེས་ནས་མིག་ཆུ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་ཤོར། ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོའི་མིག་ཆུ་རྣམས་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་གདོང་སྟེང་ལྷུངས། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། གྲོང་ཟིན་པའི་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིམ་བཞིན་གསོན་ཡོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོ་པའི་ལུས་པོ་དེ་ཡང་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་ཅིག་གི་གཟུགས་སུ་འགྱུར། དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཁ་མི་བྲལ་བར་རང་རང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་། ཁྲུང་ཁྲུང་ལྷ་མོ་དང་ལྷ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནས་ཁྲུང་ཁྲུང་གི་ཁྱུ་ཚོགས་དང་། རྩྭ་ཐང་དེའི་སྟེང་གི་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་སྟེ་ཞི་བདེ་དང་འཆམ་མཐུན་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་གནས།


text:
ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བོད་ཀྱི་མི་ཆོས་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚུལ།
ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བོད་ཀྱིས་མི་ཆོས་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚུལ་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས།
དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།
བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་ཡང་གཏན་ཕབ་བྱས་པར་མ་ཟད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་རེ་རེ་ལ་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱས་ཡོད། འདི་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ལ་ཤེས་མེད་ཆོར་མེད་ངང་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་པས་འདིར་ཆ་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ཁྲིམས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། བོད་མིའི་མི་ཆོས་བསམ་བློ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་འགའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཡོད།
གནད་འགག་མིང་བརྡ།
དགེ་བ་བཅུ། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག མི་ཆོས་བསམ་བློ།
དང་པོ། མི་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་རགས་ཙམ་བཤད་པ།
ནུབ་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་མི་ཆོས་རིག་པ་ཞེས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དར་ཡོད་ལ། “མི་ཆོས་རིག་པ་ནི་རིན་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཡིན་ལ། ཀུན་སྤྱོད་རིན་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཡང་ཡིན། ངོ་མ་བཤད་ན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོའི་རིན་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཡིན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་འཚམ་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་གཏན་ཁེལ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་གཏན་ཁེལ་གྱི་གོ་རིམ། མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཚན་རིག་ཡིན། དེ་བས་མི་ཆོས་རིག་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། བྱ་འོས་པའི་མི་ཆོས་རིག་པ་དང་(元伦理学)། ཚད་གཞིའི་མི་ཆོས་རིག་པ(规范伦理学)། སྤྱོད་བཟང་མི་ཆོས་རིག་པ(美德伦理学)བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད།” ①མི་ཆོས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་གཞི་མང་མོད་ཡོངས་གྲགས་སུ“མི་ཆོས་རིག་པ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚན་རིག་ཡིན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་གཏན་འཁེལ་གྱི་གོ་རིམ་དང་གཏན་འཁེལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ། ད་རུང་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་ཅིག་ཡིན”པར་འདོད།① མི་མང་ཆེ་བས་མི་ཆོས་དང་ཀུན་སྤྱོད་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་ཡོད་ལ། མིང་འདི་གཉིས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྟེང་ནས་བཤད་ན་ངོ་མ་དེ་འདྲ་ཡིན་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི“མི་ཆོས་ནི་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་གི་སྐད་“ethos”བྱུང་ཞིང་། དོན་ནི་གཤིས་ཀ་དང་དང་གོམས་འདྲིས། གོམས་སྲོལ་རེད། “ཀུན་སྤྱོད”ནི་ལ་ཏིང་གི་མིང“mos”ལས་བྱུང་ཞིང་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་དང་གོམས་སྲོལ་རེད། དེ་བས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གོ་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ། དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་། གོམས་སྲོལ་ལམ་ནང་གི་གཤིས་ཀ་དང་གཤིས་སྤྱོད་རེད་ལ། གསལ་པོར་བཤད་ན། དོན་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་འོས་འཚམས་ཡིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན།” ② རྒྱ་ནག་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས“ཀུན་སྤྱོད་ནི་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་འོས་འཚམ་ཡིན་པར་ཁོ་ནར་གོ་ཞིང་། མི་ཆོས་ནི་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་འོས་འཚམ་ཡིན་པ་འདུས་པར་མ་ཟད་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་པ་དོན་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་འདུས”③པར་འདོད། མི་ཆོས་ཞེས་པ་ལ་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་སུ་མི་ཆོས་ནི་མི་དང་མིའི་ཕན་བདེ་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པ་དང་མིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》རུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསླབ་བྱའམ་མིའི་ཚུལ་ལུགས་སམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བཀོད་ཡོད།
བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་བསྟན་བཅོས་སུ“གནས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་རུང་།། གཞི་དང་གནས་མལ་གང་དུ་བྱེད་ཀྱང་རུང་།། གྲོགས་དང་འགྲོགས་ལུགས་སུ་ལ་འཆོལ་ཡང་རུང་།། གཞན་དང་བསྟུན་པ་མི་ཆོས་རྩ་བ་ཡིན།།”④ཞེས་མི་ཆོས་རྩ་བ་ནི་གཞན་དང་བསྟུན་པ་མི་ཆོས་རྩ་བ་དང་།“མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན།།ལྷ་ཡུལ་བགྲོད་པ་ཐག་མི་རིང་།།ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེམ་སྐས་ལ།།འཛེགས་ན་ཐར་བ་གམ་ན་འདུག།”⑤ཅེས་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དབར་གྱི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་བརྒྱུད་མི་ཆོས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་དགེ་བ་བསྟན་ཡོད་དོ།།
གཉིས་པ། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་མི་འདྲ་པ་དང་དགེ་བ་བཅུ་བོ་གཞུང་ལུགས་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ།
སྤྱིར་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་སྟེ་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། ལོག་གཡེམ་མི་བྱེད་པ། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ། ངག་གི་དགེ་བ་བཞི་སྟེ་རྫུན་མི་སྨྲ་བ། ཕྲ་མ་མི་བྱེད་པ། ངག་ཀྱལ་མི་བྱེད་པ། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་སྟེ་བརྣབས་སེམས་མེད་པ། གནོད་སེམས་མེད་པ། ལོག་ལྟ་མེད་པ་བཅས་ཡིན་ལ།“འདིའི་ཁར་མ་ལ་མར་འཛིན་པ། ཕ་ལ་ཕར་འཛིན་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ། རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་བཀུར་བ། བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ། གཞན་ལ་ངན་གཡོ་སྤང་བ་སྟེ་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་བཅུ་དྲུག་རུ་འདོད”① གཞན“མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་བཟུང་དད་ཅིང་གུས་པས་མཆོད།། ཕ་དང་མ་ལ་དྲིན་བཟོ་བཀུར་བསྟི་བྱ།། དྲིན་ཅན་ཡི་མི་གཅོད་ཅིང་བཟང་ལན་འཇལ།།མཐོན་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྒོལ་སྨྲས་ན་ཉན།།ལས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཡ་རབས་རྗེས་སུ་འབྲང་།།ཆོས་དང་ཡི་གེར་བློར་འཇུག་དོན་ཤེས་བྱ། རྒྱུ་འབྲས་ཡིད་ཆེས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཛེམ།།གཞན་ལ་བསམ་ངན་མི་བྱ་ཕན་པ་གདགས།།ཅི་བྱེད་རང་སེམས་དཔང་བཞག་དྲང་པོར་བྱ།།ཟས་དང་ཆང་ལ་ཆོད་འཛིན་ཁྲེལ་འཛེམ་སྐྱེད། ། སྐྱིན་པ་བུ་ལོན་ལ་སོགས་དུས་སུ་གཞལ། ། བྲེ་དང་སྲང་ལ་སོགས་པ་གཡོ་ཟོལ་སྤང་།།མ་བཅོལ་ལས་ལ་དོན་མེད་ཁ་གཏོགས་སྤང་།།རང་ཚུགས་བཟུང་ནས་བསྒྱུར་ཁ་ལྕི་བར་བྱ།མནའ་དང་དམ་བཞག་སྲོག་ལྟར་གཅེས་པར་འཛིན།།དེ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་ཡི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཏེ།།ཡ་རབས་བཟང་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ། ཕྱི་མར་ཕན་བདེའི་གོ་འཕང་དམ་པ་ལ། ། བོད་འབངས་ཐམས་ཅད་བཀོད་དེ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད། །”②ཞེས་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས་སུ་འཁོད་ཡོད། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མོས་གུས་སྐྱེད་པ། དམ་པའི་ཆོས་བཙལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ། ཕ་མ་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་བ། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཞེ་མཐོང་ཡོད་པ། རིགས་མཐོ་བ་དང་རྒན་པར་བཀུར་སྟི་ཆེ་བ། ཡུལ་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་ཕན་འདོགས་པ། བཀའ་དྲན་ཞིང་སེམས་ཆུང་བ། ཉེ་དུ་མཛའ་བཤེས་ལ་གཞུང་རིང་བ། ཡ་རབས་ཀྱི་རྗེས་སྙེག་ཅིང་ཕྱི་ཐག་རིང་བ། ཟས་ནོར་ལ་ཚོད་འཛིན་པ། སྔར་དྲིན་ཅན་གྱི་མི་རྩད་གཅོད་པ། བུ་ལོན་དུས་སུ་འཇལ་ཞིང་བྲེ་སྲང་ལ་གཡོ་མེད་པ། ཀུན་ལ་ཕྲག་དོག་ཆུང་བ། ངན་པའི་གྲོས་ལ་མི་ཉན་ཞིང་རང་ཚུགས་འཛིན་པ། ངག་འཇམ་ཞིང་སྨྲ་བ་ཉུང་བ། ཐེག་པ་ཆེ་ཞིང་བློ་ཁོག་ཡངས་པ་བཅས་བཅུ་དྲུག་རྩིས་ཡོད། འདི་གཉིས་ལས་དགེ་བ་བཅུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བའི་ནང་གསེས་ཡིན་ལ། ནང་བསྟན་གྱི་སྒོ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་སྐོར་རེད། 《མདའ་དང་འཕང》ཞེས་པའི་ནང་“འཕན་ཡུལ་ནི་འདུལ་ཁྲིམས་སྐོར་ཡིན་ལ། གོང་གསལ་ནང་གསེས་བཞི་པོ་ལས་འགའ་ཞིག་གི་མཚུངས་དཔེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ནང་རེ་རེ་བཞིན་དྲངས་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ཆབ་དཀར་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་གསང་སྔགས་དང་། འཕན་ཡུལ་ལ་མདོ། ཞེས་འབོད་པ་ལྟར་རོ།”①ཞེས་བོན་ལ་ཡང་འདུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད། དགེ་བ་བཅུ་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འདུལ་གཞུང་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མི་དགོས་སྟེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་“ལེགས་སྤྱོད་ཉེས་སྤྱོད་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་གསུམ་དུ་ངེས་ལ། སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་མི་དགེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུར་མ་འདུས་ཀྱང་། དགེ་མི་དགེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་ལོང་ངམ་རགས་པ་ཁ་ན་མ་མཐོ་བའི་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རྣམས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནད་བསྡུས་ནས་ནག་པོའི་ལས་ལམ་བཅུར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་སྤངས་ན་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནད་རྣམས་ཀྱང་བཅུར་འདུས་པར་གཟིགས་ནས་དཀར་བོའི་ལས་ལམ་བཅུར་གསུངས།” ② ཞེས་པ་དང་“དགེ་བ་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་གི་རྩ་བའི་བསླབ་ཁྲིམས་ཤིག་ཡིན་པས་དེ་བཅུའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པའི་དགེ་བའི་བསླབ་ཁྲིམས་མེད་ཅེས་ཐག་བཅད་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ།། དེས་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ 《དགེ་བ་བཅུའི་མདོ》ཞེས་བྱ་བའི་གསུངས་དོན་ནི་མི་དགེ་བཅུ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཟོད་གླགས་མེད་པར་གཟིགས་ནས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར《དགེ་བ་བཅུའི་མདོ》གསུངས་པ་སོགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་བཀའ་མང་དུ་བརྩལ་བ་དང་།”③ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཤེས་ཐུབ་བོ།། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཆོགས་དང་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་མོ།།
གསུམ་པ། དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཐུབ་པའི་སྐོར་གྱི་དོགས་སློང་།
སྔ་རབས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྔོན་ལ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ནི་བོན་སྒྲུང་ལྡེའུ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་བར་བཤད་ལ་དེ་ལས་བོན་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་སམ་བོད་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཤེས་རིག་ཡིན་ལ། བོད་མི་ཀུན་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་བསམ་བློ་དང་འདུ་ཤེས། སྤྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡང་ཡིན་མོད། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ལི་ཐེ་སེས་ཙིནྟ་མ་ནིའི་གཟུངས་དང་། སྤང་བཀོང་ཕྱག་བརྒྱ་བ་སོགས་བོད་དུ་ཁྱེར་ཡོང་བ་ལ་གནམ་ནས་བབས་པར་དགོངས་ནས་གཉན་པོ་གསང་པ་ཞེས་བཏགས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་པས། སྲིད་དང་རྒྱལ་པོའི་ཚེ་འཕེལ་བར་གྲགས་ལ། འདི་ནས་བཟུང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བཪྙེས་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་ལྔ་པའི་ནང་ཡིན་པས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གིས་ཆོད་ཡོད་པས་ལོ་འདིའི་རིང་རིག་གནས་གསར་པ་ཞིག་དང་ལེན་བྱས་པར་མ་ཟད་དེ་ཡང་བོད་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་སོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དང་འདྲ་བར་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། ལམ་ལུགས་སོགས་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ནི་སྨྲས་མ་དགོས་མོད། འདིར་ཟུར་དུ་བཤད་དོན་ཡང་འདི་ནི་ནང་ཆོས་བོད་དུ་དར་བའི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་འདིར་སྐབས་དེའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པར་འདོད་དེ། སྐབས་དེར་མཚོན་ན་བོད་ས་གནས་རང་གི་བོན་གྱིས་ཀྱང་རིག་གནས་གཞན་བསྡུ་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། “དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་བོན་ཆོས་དེ་ནི་བོད་ས་གནས་རང་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་བོན་ཆོས་ཡིན་པས་མིང་ལ་བརྡོལ་བོན་ཟེར། ཆོས་ལུགས་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་གདོད་མའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་འབྱུང་བ་ལྔའི་ལྷ་དང་། ཡུལ་ལྷ། ཁྱིམ་ལྷ། དགྲ་ལྷ། ཞང་ལྷ་སོགས་ལྷ་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་བ་ཕྱུགས་དང་། ར་ལུག ཤྭ་བ་སོགས་བསད་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་པ་དང་། མི་ཤི་ཚར་ནས་འདྲེ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལྷ་འདྲེ་ཤི་ནས་མི་ལ་སྐྱེ་པའང་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་གྱིན་ཡོད། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོན་དཀར་བོ་ཟེར་ཞིང་། .......དེ་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཏཱ་སིག་བརྒྱུད་ནས་བོད་དུ་འཁྱར་བའི་མུ་སྟེགས་དབང་ཕྱུག་པའི་ལྟ་བ་དེ་དང་སྔར་ཡོད་བོན་པོའི་ཆོས་གཉིས་བསྲེས་ཏེ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དེ་ནི་འཁྱར་བོན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པ་ལས་བརྡོལ་བོན་མིན། དེ་ནི་ཤི་གསོན་གྱི་རིམ་གྲོའི་སྐབས་ནོར་ཕྱུགས་གྲངས་མེད་གསོད་པའི་དམ་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་ཪྙིང་བ་དེ་བཀག་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཕྱེ་དང་མར་གྱིས་བཅོས་པའི་གླུད་དང་མདོས་གཏོང་བའི་སྲོལ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན། སེམས་ཅན་བསད་པའི་དམར་མཆོད་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མཐོང་ནས། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ཞེས་གསལ།”①ཞེས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ཡར་སྔོན་ནས་བོན་པོར་མཚོན་ན་ཡང་གཞན་གྱི་རིག་གནས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཚབ་མར་སོགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཆོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་སྙམ། གོང་གི་དཔེ་ཆ་དེའི་ནང་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་གཏེར་མ་ལས་དཔེར་དྲངས་ཡོད་པ་ལས་སྒོ་ཕྱུགས་སོགས་མང་པོ་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་དེས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པས་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་བཙན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཆོགས་དང་བསྟུན་ཅིང་རང་གི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཕན་པའི་རིག་གནས་ཤིག་དྲངས་པ་ཡིན་མོད། མདོར་བསྡུས་ན་སྐབས་དེར་མཚོན་ན་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་སོགས་བོན་ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པས་བོན་ལ་དད་པའི་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་ཡང་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་པར་སྙམ། ཡང་ཅིག་བཤད་ན་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྔོན་གྱི་བོན་ཆོས་ནི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བོན་ཆོས་ལ་འདུལ་བའི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད་ལ་ལ་ཞིག་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་འདྲ་བའི་ཆའམ་ཡང་ན་ཕན་ཚུན་རེ་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་མིན་དོགས་སློང་བྱས་ན་མི་འགྲིག་རྒྱུ་མེད་པར་སྙམ། དེ་མིན་ན་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊའི་ནང་ཆོས་བསྒྱུར་མ་ཐག་རང་གི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པའི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་ཁྲིམས་ལུགས་སུ་གཏན་ཁེལ་བྱ་དཀའ་བར་སྙམ་མོ།།
ཡང་“ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་ཙམ་ནས་བཟུང་། བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་སམ་རིག་གནས་རྒྱུ་ཆ་སིམ་འཛུལ་བྱས་པའི་ཚུལ་སྣང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་པར་སིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་བོན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ལྟ་བར་ཐེབས་པར་གྲགས། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཤར་གླིང་ནང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་གསང་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་བཞག་པ་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་དང་ལེན་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་མེད། དེའི་སྐབས་ཀྱི་བོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐད་ཀར་ཕོག་ཡོད་ལ། བོན་གྱིས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ནང་གི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་དག་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱས་རྗེས། ལྟ་བ་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་མ་དཔྱད་པར་ཐད་ཀར་གོང་དུ་བླངས་ཡོད། སྐབས་དེ་ཤེད་ཀྱི་བོན་ནི་མངལ་ཆགས་པའི་དུས་མཚམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟ་བུར་སླེབས་ཡོད་ཅིང་དེ་ཡི་དུས་སུ་བོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བརྩིས་ནས་དང་མོས་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་ལྷ་གསོལ་བ། པར་སིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལེན། རྒྱ་གར་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ལྟ་བ་རྣམས་བོན་ལུགས་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པའི་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད།”①ཞེས་པ་འདིས་བོན་རང་ངོས་ནས་སྐབས་དེའི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་ནང་གཞུང་མང་པོ་བསྒྱུར་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་པའི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ནང་གི་“ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་”ལས་སྐབས་དེའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་རེ་གཉིས་ཤེས་ཐུབ་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་མེད་དང་། ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཐེབས་ཚུལ་སོགས་བཤད་དཀའ་བས་འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟ་བུར་བཞག་ན་ཡང་མི་འགྲིག་རྒྱུ་མེད་པར་སྙམ། འདིར་དེ་ལས་དཔེ་ཞིག་དྲངས་ན་《ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོའི་》ནང་དུ་བདེ་བའི་ངོས་འཛིན་སྐོར་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་རྩོམ་འདིའི་ཉིང་བཅུད་དུ་སེམས། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྩོམ་འདིའི་མགོ་བརྩམས་མ་ཐག་འདིའི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་མི་སུ་ཡིན་རུང་བདེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་རྩོམ་འདིའི་ནང་གི་ནུ་བོ་ས་ཆ་གཞན་དུ་འགྲོ་དོན་ཡང་བདེ་བ་ལས་མེད་པས་ཕུ་བོས་སྦ་གསང་མེད་པར་རང་གིས་བདེ་བར་བཟུང་བའི་ངོས་འཛིན་དེ་ནུ་བོར་བཤད་ཡོད་ལ་འདི་ནི་སྐབས་དེའི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་ཞིག་གི་ལྟ་ཚུལ་ཡིན་མོད། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བལྟས་ན་ཡང་དེའི་རོ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མ་ཉམས་པར་རང་ལ་བློ་བསྐྱེད་སྟེར་ཐུབ་བོ། དེ་ཡང་དྲི་བ་དང་པོར། ནུ་ན་རེ། མྱིར་སྐྱེས་བ་ལ། གང་བདེ་ན་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན། ཕུ་ན་རེ། སེམས་བདེ་ན་བདེ་བའྀ་མཆོག་ཡིན།། སེམས་མྱི་བདེ་ན།། གཞན་ཆི་བདེ་ཡང་བདེ་བ་མ་ཡིནོ། ཞེས་མིར་སྐྱེས་པ་ལ་སེམས་བདེ་ན་ད་གཟོད་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད་པ། དྲི་བ་གསུམ་པར། ནུ་ན་རེ། དགོས་པ་ལ་མ་སྟོར་བ་བྱ་བ་གང་།། ཕུ་ན་རེ། ཡོངས་ནི་དགོས་པ་ལ་སྟོར་བར་བྱ་བ་གཆིག་གྱང་མེད།། དེའི་ནང་ན་མཆོག་བདམས་ན།།(སྲོག)ཁྲིད་ཉིས་མ་སྟོར་པར་བྱ་འོ། ཞེས་སྤྱིར་དགོས་པའི་ནང་བརླག་འོས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་བདམས་ན་སྲོག་དང་ཁྱིམ་སྲིད་གཉིས་མ་བརླག་པར་བྱའོ་ཞེས་མིའི་སྲོག་དང་ཁྱིམ་སྲིད་ནི་མཆོག་ཡིན་པ་ལས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཏེ་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཤུགས་ནས་གོ་ཐུབ་བོ། འདིས་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་མིའི་ཚེ་སྲོག་ནི་རིན་ཐང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ཡང་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ནང་གི་རི་དྭགས་བདས་པའི་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ལས་མི་གཡག་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་འགྲམ་གྱི་མིས་བསྐྱབས་ན་བྱ་དགའ་དང་མ་བསྐྱབས་ན་ཆད་པ་དང་སྟོང་འཇལ་བའི་སྣང་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སྔ་མོ་ནས་ཚེ་སྲོག་གི་རིན་ཐང་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པར་སྙམ་མོ། གོང་གི་འདི་དག་ལས་ང་ཆོར་བློ་བསྐྱེད་ཐེབས་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སུ་གཏན་ཁེལ་ཐུབ་པ་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་སྤྱི་ཆོགས་སོགས་ལ་འབྲེལ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ།།
བཞི་པ། ཀུན་སྤྱོད་འདིས་བོད་མིའི་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་དང་སྤྱི་ཚོགས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ནུས་པའི་སྐོར་བརྗོད་པ།
ཀུན་སྤྱོད་དམ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདིས་བོད་མིའི་བསམ་བློར་ཕྱོགས་སྒོ་མོ་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པས་རེ་རེ་བཞིན་འགོད་ན་གཅིག་ནས་མང་དྲགས་པ་དང་གཉིས་ནས་ང་ཆོས་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་ཀྱིན་འདུག་པས་དགོས་པ་ཆེར་མེད་པས་འདིར་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་འགའ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།
གཅིག སྲོག་མི་གཅོད་པའི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པ།
ལོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྔོན་དུ་སྲོག་མི་གཅོད་པ་འདི་ཁྲིམས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ད་ལྟའི་བར་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་དེ། འདིའི་སྲོག་ཟེར་པ་ཡང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུར་མི་གོ་བར་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཐང་གི་འབའ་འབུ་གྲོག་མ་ནས་གནམ་གྱི་བྱ་བྱིའུ་སོགས་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཐམས་ཅད་ལ་གོའོ།། འདིས་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐོན་ཡོད་དེ། རི་དང་ནགས་ཚལ། སྤང་ལྗོངས་སོགས་སུ་གནས་པའི་རི་དགས་དང་སྲོག་ཆགས། ཆུ་ཕྲན། ཆུ་བོ་སོགས་སུ་གནས་པའི་ཉའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་མི་གཅོད་པས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་རྐྱེན་མ་ཐེབས་སྟབས། ད་ལྟ་འདེ་འཛམ་གླིང་འདིར་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་རྩྭ་དང་རྩི་ཤིང་། རི་དྭགས། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་ཁོར་ཡུག་གི་མཁའ་དབུགས་སོགས་གཙང་ཞིང་རི་སྡེ་དང་དགོན་པ་རུ་མི་དང་རི་དྭགས་སོགས་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བ་ནི་ད་ལྟ་ཡང་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་དུས་རྒྱུན་མཐོང་ཀྱིན་འདུག་པས་དེང་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་དུ་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཙང་བཙོག་གི་དྲི་མའི་མ་གོས་པའི་གནས་གཅིག་པུ་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་བོད་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དུ་ནད་ཡམས་དང་ཆུ་ལོག ས་འགུལ་སོགས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནོད་རྐྱེན་བཟོས་པ་ཉུང་བའི་ས་ཁུལ་ཅིག་ཀྱང་རེད། “སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྡིག་ལས་སམ་བྱ་བ་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་སྡོམ་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་མི་གསོད་པ་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱང་སྲུང་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་མིས་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཚེ་ཐར་ཏུ་གཏོང་བའི་མི་ཚད་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་སོགས་དཔེར་ན་ཤིང་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ །”①གཞན་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ཁྲོད་དུ་ཤན་པ་དང་རྔོན་པ་སོགས་མི་ངན་པར་བརྩི་ཞིང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པས་ཤན་པ་དང་རྔོན་པར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པ་ཉུང་པའམ་གཉེན་མི་སྒྲིག་པ་ལྟ་བུ(ལ་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་རིགས་རུས་དབྱེ་སྟངས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་པར་འདོད།) ཡང་སྲོག་མི་གཅོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཉའི་རིགས་ཀྱི་ཤ་མི་ཟ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཛེམ་པ་མིན་པར་ཆེས་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བཤད་ནི་ཉ་ནི་ཀླུའི་རིགས་ཡིན་པས་ཉ་ཤ་མི་ཟ་བར་བཤད། ཉའི་ཁོག་ཏུ་ཉ་ཕྲུག་མང་པོ་ཡོད་པས་ཉ་ཤ་ཟས་ན་སྡིག་པ་ཆེ་བའི་སྐོར་ནི་ནང་ཆོས་བོད་ལ་དར་རྗེས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།
གཉིས། ལོག་ལྟའི་སྐོར་ནས་བཤད་པ།
དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སྟེ་ལོག་ལྟ་ཡི་ལྟ་བས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ་སྟེ། འདིའི་ནང་དོན་རྒྱ་ཆེ་བས་ཕྲན་གྱིས་བཤད་དཀའ་མོད་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་རེ་བལྟས་ན་འདིའི་དགེ་སྐྱོན་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བས་འདིར་བསམ་ཚུལ་ཙམ་བརྗོད་ན། ལོག་ལྟ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སུ་ཞིག་ནང་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཆ་ནས་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་རྒྱུད་འཆར་བ་ལོག་ལྟ་རུ་འདོད་ལ། འདུལ་ཁྲིམས་སུ་བཞག་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཐུག་པར་སྙམ། ཉོན་མོངས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་བོ་བརྒྱད་བཞི་སྟོང་གསུངས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཅིག་པུ་ལས་མ་འདས་པས། སྐྱབས་སུ་སོང་རྗེས་ནང་ཆོས་ཀྱི་འདུལ་ཁྲིམས་སྲུང་དགོས་ལ། འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་མའམ་རྩ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན། ལོག་ལྟ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲོད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ། ལོག་ལྟ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དགེ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་། སྡིག་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན། རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱིར་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའམ། ལྟ་ངན་དྲུག་བཅུ་རྩ་གཉིས་སོགས་སུ་དབྱེ་ཡང་བསྡུས་ན་རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞེས《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་》དུ་གསུངས། བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་བ་ནས་བཟུང་དང་མགོར་བོན་པོ་ལོག་ལྟ་དང་སིལ་བུ་ཐོར་བའི་རྗེས་སུ་གྲུབ་མཐའ་དང་གྲུབ་མཐའ་བར་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་མིན་པར་བཟུང་ནས་མི་དགོས་པའི་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་འཁྲུག་རྩོད་གང་མང་བྱུང་། 《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་》དུ“འཇིག་རྟེན་དུ་བདེ་སྡུག་དང་ལེགས་ཉེས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་གྱིས། སྔོན་གྱི་ལས་དང་། ཚེ་སྔ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་འདོད། དེ་དག་གི་གཞུང་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ། མིན་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ། བླ་མའི་ལུང་། མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་ཡང་མི་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་། སྒྲོ་སྐུར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོག་ལྟ་ཡིན་ནོ།”①ཞེས་པ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་བླ་མའི་ལུང་། མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ལ་ཐེ་ཆོམ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་མི་ཉན་པས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཀྱང་“རྙིང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷ་ཡི་སྲོལ་དུ་བསྒྲགས།། གསར་བ་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་འཕྲུལ་དུ་སེམས།། ངོ་མཚར་ཐམས་ཅད་ཐན་ལྟས་ཉིད་དུ་བསྒོམས།།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཏྲི་བྷོ་ཊ་ཡི་སྲོལ།། འདི་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རེའི་སྲོལ།།”ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་རིག་གནས་གསར་པ་དང་ལྟ་བ་གསར་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་འཕྲུལ་དུ་བསམ་པ་བཞིན་ནོ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།། བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ།།ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ང་ཡི་བཀའ།།བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་སྟོན་པའི་ཁོང་གི་བཀའ་ལ་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་བརྟག་དཔྱད་བརྒྱུད་ནས་ཚད་མར་གྱུར་ཚེ་བླང་བར་བྱ་འོས་གསུངས་མོད་འོན་ཀྱང་བོད་དུ་སྟོན་པའི་བཀའ་ཕར་ཞོག ཐ་ན་བླ་མའི་བཀའ་དང་ལུང་ལ་དོགས་སློང་མཛད་མི་ཉན་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བླ་བྲང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཤེས་ཐུབ་ལ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ཆ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་མོད་ལག་ལེན་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཕྱོགས་གང་མང་གི་ཤན་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤན་ངན་པ་འདྲ་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ། ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེད་དུས་རབས་དང་བསྟུན་ནས་ལྟ་བ་དང་རིག་གནས་གསར་པ་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱ་དགོས་སོ།།
གསུམ། རྫུན་སྤོང་བའི་སྐོར་ནས་བཤད་པ།
བོད་མི་རིགས་ནི་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་ལས་ལ་བརྩོན་པ། གཞུང་དྲང་ཞིང་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ད་ལྟའི་དུས་འདིར་མི་རིགས་གཞན་གྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱིན་ཡོད། བོད་མིའི་ཁ་དཔེར། མི་དྲང་མོ་མདའ་འདྲ་འདྲ། བུ་རྒོད་པོ་སྟག་འདྲ་འདྲ། ཞེས་བུ་དང་དཔའ་བོ་ཅིག་མིན་ན་མི་དྲང་མོ་ཅིག་ཡིན་དགོས་པར་བཤད་ལ། མི་དྲང་མོ་ལ་མི་རིགས་སུ་དང་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་། རྒྱལ་ཁབ་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། མི་རྒྱུད་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དགའ་བསུ་བྱེད་ངེས་རེད། དེ་བས་འདིས་ཐོག་མ་དེ་ཡང་རྫུན་སྤོང་བ་དེ་ཡིན། བོད་དུ་ནང་ཆོས་མ་དར་བའི་སྔོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རྫུན་སྤོང་གི་ཚད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཆོས་རྟོགས་དཀའ་མོད། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་བོད་མིའི་རྫུན་སྤོང་བའི་ཚད་ཇེ་ཉུང་ལ་སོབ་བས་བོད་མི་ཕན་ཚུན་འབྲེས་འདྲིས་ཁྲོད་ཕ་རོལ་བ་ལ་རློམ་སླ་བས་ཁ་དཔེར་ཡང་། བོད་ཚིག་ཐོག རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ཟེར་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་བོ །འདི་ལ་ཡང་རྫུན་ཕལ་བ་དང་།རྫུན་ཆེན་པོ་དང་།མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་དང་གསུམ་ཏུ་དབྱེ། རྫུན་སྤོང་ནས་ཅི་ཞེ་ན་བདེན་པར་སྨྲ་དགོས་སོ།།
བཞི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མོས་གུས་སྐྱེད་པ།
དང་ཐོག་གི་བོད་མིའི་བོན་པའི་བསམ་བློ་སྟེ་ལྷ་ཀླུ་སོགས་ལ་དད་མོས་བྱེད་པ་ནས་བཟུང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་མོས་དང་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། བསམ་བློ་འདིས་བོད་མིའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པ་ནི་དགེ་འདུན་མཐོང་ན་མགོ་སྒུར་སྒུར་དང་གུས་གུས་བྱམས་བྱམས། གང་ལྟར་སྟོན་པའི་མནའ་བཟའ་གྱོན་མཁན་ཅིག་ཡིན་ཚེ་བཟང་ངན་གང་ལ་ཡང་མི་བལྟ་བར་ལེགས་པའི་ཆ་རུ་དགོངས་ཅིང་། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་གྲྭ་བ་ལ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ན་མཛུབ་མོ་གཅོད་པ། མིག་སྡང་གི་བལྟས་ན་མིག་འབྲས་ལེན་པ། ཡར་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང་མར་སྤང་བོ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཁ་ནས་མ་ཎི་འདོན་འདོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་མིན་ནི་ནང་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཕྱེད་ཡིན་ལ། སྐྱབས་སུ་སོང་ན་ནང་པ་དང་མ་སོང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་སྐྱབས་འགྲོའི་དབྱེ་བ་དང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ། བསླབ་བྱ་དང་ཕན་ཡོན་སོགས་གཞུང་གཞན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནང་ཆོས་བོད་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་བཞག་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བར་སྲིད་གཞུང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་པ་ཤེས་པས།འདི་ཡང་བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།
ལྔ། ཕ་མར་དྲིན་ལན་འཇལ་བ།
ལུགས་འདིའི་སྔོན་དུ་བོད་རིགས་ནི་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་བཤད་མི་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་ལུགས་འདིས་རྗེས་རབས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་དེ། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རང་རིགས་ནི་མི་རིགས་གཞན་དང་བསྡུར་ན་རང་གི་ཕ་མར་བརྩེ་ཞིང་གུས་བཀུར་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཞིག་རེད།བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེར་སྔ་དྲོ་ཕ་མའི་ཡིན་ལ།ཕྱི་དྲོ་བུ་ཕྲུག་གི་ཡིན།ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ཕ་མ་རྣམས་ལོ་རྒས་དུས་བུ་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གཉོར་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་གཞུང་ལུགས་ཨ་མའི་བུ་ཕྲུག་ཟླ་དགུ་ཞག་བཅུའི་རིང་ཁུར་བའི་ངལ་དང་མངལ་ནས་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་ན་ཟུག་དང་། སྔུག་བསྔལ་སོགས་བརྗོད་པ་བརྒྱུད་གཉོར་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད།
དྲུག རིགས་མཐོ་བ་དང་རྒན་པར་བཀུར་བསྟི་ཆེ་བ།
འགྲོ་བ་མིའི་ཡ་ཐོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ལ། སྒེར་དབང་ལམ་ལུགས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་མི་དང་མིའི་དབར་ལ་བྲན་གཡོག་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱུང་ནས་བཀུར་བསྟི་ལམ་ལུགས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་བྱུང་ངོ་། །བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་འདིའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ་པར་མ་ཟད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཞིབ། སྐབས་དེ་འདྲའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ལམ་ལུགས་འདི་སྔོན་ཐོན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སྲིད་མོད་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་དང་མིའི་དབར་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པས་རིགས་རུས་སོགས་ལ་བལྟ་མི་དགོས་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ཁྲོད་ད་རུང་ལྷག་འཕྲོ་ལུས་ཡོད་པས་གཉེན་སྒྲིག་ཁྲོད་དུ་ད་རུང་རིགས་རུས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཚང་མས་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་བའོ། ། རྒན་པར་བཀུར་བསྟི་བྱེད་པའི་སྲོལ་འདི་ཡང་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཞིང་བོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གང་ས་གང་དུ་དར་བས་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་གསར་བའི་ནང་དུ་ཡང་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱས་ན་འགྲིག་པར་སྙམ།
བདུན། ཅི་བྱེད་རང་སེམས་དཔང་བཞག་དྲང་པོར་བྱ།
འགན་འཁུར་ནི་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཞན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཁུར་བའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཡིན་ལ། བསམ་པ་བཟང་བོ་ནི་རང་གིས་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁུར་བའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགན་ཁུར་དང་རང་གིས་རང་ལ(སྤྱོད་ལམ། བྱ་སྤྱོད། རྣམ་འགྱུར།)ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་གདེང་འཇོག་ཡིན། བསམ་པ་བཟང་པོ་ནི་མིའི་ཤེས་བྱ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། བྱ་བ་ཅི་དང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་ངེས་པར་དུརང་གི་སེམས་དཔང་བོར་བཞག་སྟེ་བསྒྲུབས་འོས་སམ་མི་འོས་ཞེས་རང་སེམས་དཔང་བོར་འཇོག་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ། ། དེ་བས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཀྱང་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།“བསམ་པ་བཟང་ན་ས་དང་ལམ་ཡང་བཟང་།། བསམ་པ་ངན་ན་ས་དང་ལམ་ཡང་ངན།། དེ་ཕྱིར་བསམ་པ་དག་ལ་རག་ལས་པས།། རྟག་ཏུ་བསམ་པ་བཟང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཆོག་གི་ལེགས་ཆ་ལས་འཕྲོས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་བཟང་བོ་དེས་ལུས་ཅན་ཡོངས་ལ་འདྲ་མཉམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་ངང་ནས་ཡ་རབས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དེ་ཡིན།མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཚོ་བ་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ལས་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའོ།”①ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
ལྔ་པ། ལོག་གཡེམ་སྐོར་བཤད་པ།
ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལོག་གཡེམ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ། སྨད་འཇལ་དང་བྱི་ཆད་ཅེས་པ་ནི་ལོག་གཡེམ་འགོག་པའི་ཁྲིམས་ལ། “ལོག་གཡེམ་དེའི་ཉེས་པ་ཆེ་ཤོས་གཞན་གྱི་སྡོམ་པ་གཏོང་བའི་རྐྱེན་བྱས་པ་དང་། གཞན་ཡང་རང་གིས་ཁུ་བ་བསྲུང་བ་དང་། གཞན་གྱིས་བདག་པ་དང་། གླ་རྔན་སྤྲད་ཚར་བ། རང་དབང་ཡིན་ཀྱང་ཉིན་མོ་དང་། བསྙེན་ནས་སྲུང་བ་དང་། ན་བ་དང་སྦྲུམ་མ་དང་།མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་པ་དང་། ཟླ་མཚན་ཡོད་པ་དང་།བང་མ་སང་བ་དང་།དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་ཡོད་སར་བསྒྲོད་ཡོད་པ་དང་། ཕ་མ་དང་རིགས་ཀྱིས་སྲུང་བ་དང་། མ་སྨིན་པའི་གཞོན་ནུ་མ་དང་། ཁ་དང་བཤང་ལམ་ལ་སོགས་པར་བསྒྲོད་པ་སྟེ། ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོག་གཡེམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ །”①ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང“ལོག་གཡེམ་ནི་མིའི་ལུས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་བརྩི་ཞིང་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུ་བྱི་བྱས་པའི་ཡན་ལག་གི་བྲན་བཅད་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤྱུགས། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་སོགས་རིམ་གྲས་མཐོ་བའི་བུད་མེད་ལོག་གཡེམ་བྱས་པའི་ཉེས་ཆད་དུ་ཡན་ལག་གཅོད་འབྲེག(རྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་ནང་། བྱི་འཇལ་སྣང་བཅད་པ་དང་། མིག་དབྱུང་བ་ཞེས་གསལ)གིས་ཚུལ་མཐར་སྤྱུགས་པ་སྟེ་རྒྱང་འབུད་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཐ་ན་སྲོག་གི་ཉེས་ཐེག་གཅོད་ཀྱིན་ཡོད།”①གཞན་ཡང་བདག་པོ་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོག་གཡེམ་བྱེད་པ་དང་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་པ་གཞན་བཙལ་ཏེ་ཕོ་མོའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ན་བདག་པོར་བྱི་ཆད་ཅེས་གུན་གསབ་ཀྱི་དངོས་པོ་སྤྲོད་དགོས་པའི་ཐོག་ཁྲིམས་སར་སྨད་འཇལ་གྱི་ཉེས་པ་ཡང་གསོན་ཐང་མཐོ་དམའི་བབས་ལ་བལྟས་ཏེ་འཇལ་དགོས་ལ་འདིའི་སྐོར་ནི་ཁྲིམས་གཞན་གྱི་ནང་བཀོད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ།རང་རྒྱལ་ལ་མཚོན་ན་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་གཏན་འཁེལ་མ་བྱས་པར་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདིས་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསྐྱལ་ཡོང་གི་ཡོད། འདིར་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་དང་དགེ་བ་བཅུ་ལས་མཚོན་བྱེད་ཙམ་བཤད་པའོ།།
དྲུག་པ། སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་དགེ་སྐྱོན་སྐོར་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཙམ་བརྗོད་པ།
ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་སྔ་རབས་ཀྱི་སྲོལ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་སྲོལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བསྟུན་ནས་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡང་ངེས་པར་དུ་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱ་དགོས་མོད་གང་བཟང་དང་གང་ངན་མི་རེ་རེའི་ལྟ་ཚུལ་ཀྱང་མི་གཅིག་པས། ངེས་པར་དུ་སྤྱིའི་རིན་ཐང་གི་ཆ་ནས་གནའ་བཟང་དེང་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་སྙམ། “དེ་རིང་བལྟས་ན་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཆོགས་ཡར་རྒྱས་་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་ལ་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་ཤིང་། འབྱུང་འགྱུར་ལ་དེ་སྔ་ལས་ལྷག་པའི་ནུས་པ་འཐོན་དགོས་ན་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་འཚམ་པའི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཆོགས་པ་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་གི་ལམ་དུ་རིམ་པར་ཆགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བར་སྙམ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་ལའང་དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་དང་འབྱུང་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གི་དགོས་མཁོར་བསྟུན་པའི་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་དང་། གནའ་བཟང་དེང་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་རང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་ཐམས་ཅད་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས།”①ཞེས་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་གྱུར་བའི་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ལེགས་པའི་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཡོད་ན་གཟབ་ནན་སྒོས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་སྙམ་མོ།།
རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། དཀོན་མཆོག་སྐྱབས། (1983-) སྐྱེས་ཡུལ་ཨ་མདོ་རེབ་གོང་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི2008ལོའི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཤེས་རམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཡིན།
①王海明著: 《伦理学原理》 北京大学出版社, 2005年第 2版第 l 页.
②王海明著: 《伦理学原理》 北京大学出版社, 2005年第2版 第88页.
③王海明著: 《伦理学原理) 》 北京大学出版社, 2005年第2版 第89页.
④འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བརྩམས། 《མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ》
⑤སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས། 《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་བོ་གསོ་བའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།》
①གཙོ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས།》བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1983ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
②གཙོ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས།》བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་བོད་ཡིག་དཔེ་ཪྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། སྤྱི་ལོ་1983ལོར་པར་དུ་སྐྲུན།
①མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《མདའ་དང་འཕང་།》 ཀྲུང་གོའོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2006ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་246ནས247ན་གསལ།
②རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་མོ། 《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིན་ཆེན་མོ།》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
③ཁུ་བྱུག། 《སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གསར་དཔྱད》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2002ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་294ནས་295ན་གསལ།
①དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་ལུགས་སྐོར་བཤད་པ།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2004ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས12ནས13ན་གསལ།
①མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《མདའ་དང་འཕང》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2007ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས256ན་གསལ།
①ཁུ་བྱུག 《སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གསར་དཔྱད།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2002ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་220ན་གསལ།
①རྫ་དཔལ་སྤྲུལ། 《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1989ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོསl73ནསl74ན་གསལ།
①ཁུ་བྱུག 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་སྤྱོད་གོམ་གཤིས་སྐོར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བ་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》 ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་པར་མ།
② རྫ་དཔལ་སྤྲུལ། 《སྙིང་ཐིག་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་ཡིག》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ1989ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས166ན་གསལ།
①བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། 《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཁྲིམས》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2004ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས32ན་གསལ།
①ཁུ་བྱུག 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་སྤྱོད་གོམས་གཤིས་སྐོར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བ་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བཞུགས་སོ》ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་པར་མ།


text:
བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གསུང་རོགས།
རྩོམ་བྲིས་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དྲི་བ་གཏོང་མཁན། འབྲོག་ཁ་མང་།
དྲི་བ། བྷེ་ཤོ་ཏྲམ་གྱི་སྐོར་མཁྱེན་མཁན་ཡོད་ན་གསུང་རོགས།
ལན། སྤྱིར་བླ་མ་འདིའི་མཚན་ལ་འབྲི་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་འདུག་ལ། དེའང་བྷེ་དང་སྦེ། ཤོ་དང་ཤོད། ཀྲམ་མམ། ཁྲམ། གྲམ། ཏྲཾ། རྣམས་རེད། སྤྱིར་བྷེ་ཞེས་པ་འདི་རུས་རྒྱུད་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་འཆད་སྐབས་ ”ཁྲི་ཟམ་འབྲུ་ཡི་ཆེ་དྲུག་དེ། །ཤར་ན་གྱི་དང་རོང་བོ་གཉིས། །ལྷོ་ན་བྷེ་དང་རི་ཐོ་གཉིས། །སྨད་ན་འབྲོམ་དང་ངོ་ཀྲོ་གཉིས། །” ཟེར་བ་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
འདིའི་སྐོར་གཞན་སྡེའི་ལོ་རྒྱུས་ཆེ་ཁག་རྣམས་སུ་ཆེར་མི་གསལ་ཡང་ཕྱིས་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་གྱི་འཕེལ་རིམ་བཤད་སྐབས། བྷེ་ཤོ་ཏྲམ་ནི་ཁྲི་སྲོང་སྐབས་སུ་མུ་ཏིག་བསྟར་ལ་རྒྱུས་འདྲའི་དབུ་ཅན་འབྲི་མཁན་དེ་ཡིན་པར་བཤད་ལ་མིང་གཞན་ལ་ཤཀྱ་དཀོར་ཡང་ཟེར་བར་བྲིས་ཡོད། དེའང་རི་འབུར་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོའི་(བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།)ལས། “ དེའི་རྗེས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་གཟུགས་མཁས་པ་བྷེ་ཤོ་ཁྲམ་ཟེར་བས་བསམ་ཡས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཐོག་བརྐོས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་ ‘ མུ་ཏིག་སྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་འདྲ་བ ‘ ཟེར།” ཞེས་དང་།
ཡང་(གནའ་སྔ་མོའི་ཡིག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས།) ཞེས་པ་ལས། “ དེ་རྗེས་ཡིག་མཁན་རིམ་བྱོན་ནི། རིན་ཆེན་འབར། ཆབ་དཀར་བེའུ་ཚེ། དཀོན་མཆོག་དབང་། བྷེ་ཤོ་ཁྲམ་མམ་ཤཱཀྱ་དཀོར། ཚེ་སྤོང་བྱང་ཆུབ། འབྲེ་ཡོན་ཏན།” སོགས་གསལ།
བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་སྐབས་ཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་མི་ལོ་ ༥༥༢ ལ་སྙ་ཆེན་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་དང༌། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དོན་གཙུག བྷེ་ཤོད་ཀྲམ། གཅོ་ཁྲི་གཙུག་བཅས་བོད་ཀྱི་བོན་པོ་རིག་པ་གསལ་བ་བཞི་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ཞང་ཞུང་དུ་བོན་འཚོལ་བར་བཏང་ནས་གཤེན་པོ་དེ་བཞིས་ཞང་ཞུང་གི་མཁས་པ་བཞི་དང་སྟག་གཟིག་གི་མཁས་པ་གསུམ་ལ་སོགས་བླ་མ་མང་པོར་གཏུགས་ཤིང་བོན་གྱི་ཡང་བཅུད་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བསྣམས་ཏེ་ཏེ་སེ་བརྒྱུད་བོད་ཡུལ་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་བོན་རྣམས་རྗེ་ལ་གཟིགས་སུ་ཕུལ་ཞིང་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ནས་སློབ་རྒྱུད་བསྐྱངས་ཏེ་མཁས་པ་གྲུབ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ལ་བརྒྱུད་ཚུལ་འགའ་ཡང་བཤད་ཀྱི་འདུག་མོད། འདིར་ད་ལན་ཤེས་ལྡན་རྣམ་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཚུལ་དུ་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་འདིའི་སྐོར་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་དེ་དག་འདིར་ལུང་འདྲེན་ཙམ་གཤམ་ནས་འཆད་རྒྱུ་ཡིན།
(སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལས།) “མེས་ཨག་ཙོམ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་རིང་ལ། བློན་པོ་འགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་ཟུང་དང༌། དེ་རུ་ལྟང་ལྟོང་བཙན་པ་དང༌། འགར་བཙན་སྙ་ལྡོང་བུ་དང༌། བཙན་པ་དྲེག་པ་བཞི་ཡི་བྱ། སྐུ་བསྲུངས་གཤེན་ནི་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་དང༌། འགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷག་དང༌། ངམ་སྟག་ར་ཀླུ་གོང་གསུམ་གྱིས་མཛད། ” ཞེས་དང་།
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ཡན་ཆད་དུ། རྒྱལ་སྲིད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱིས་བཙས། འཕངས་དང་དུས་སུ་གསོལ། སོ་ཁ་ཕྱིར་བསྟན་ནས་མོན་དང་སྟག་གཟིག་ལས་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས། སྟག་གཟིག་པ་ཐག་ཤད་བསྡུས་ནས་སྟག་གཟིག་བོན་པོ་དེ་བཟང་རྦ་ལི་གི་ཁ་མནན། འཇང་ཚ་འཁན་སྣ་ཡི་འཇང་གི་ཁ་མནན་ནོ། །སྤེ་ནེའུ་ཡི་བྱང་ཕྱོགས་ཇ་ལ་མངའ་གསོལ་ཏེ། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་ཀྱང་བཏུལ། ག་གན་སྙིང་ཀྲུས་བྲེལ་བཏྲལ། ག་དུན་འབངས་སུ་བཅད། ཕྲོམ་བོན་མཐུ་ཆེན་གྱིས་ཕྲོམ་གྱི་ཁ་ཡང་མནན། ཡང་བྷེ་ཤོད་གྲམ་གྱི་ཤམ་པོ་ཀླུ་དཔལ་ངར་བཏགས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་ཁམས་ཀྱང་བཏུལ།” ཞེས་གསལ།
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “ ཡང་རྗེའི་(ཁྲི་སྲོང་སྐབས)ཞལ་ན་རེ། ཁྱེད་བོན་པོ་རྣམས་ནི་མཐུ་རྩལ་ཆེ། བདག་ནི་དབང་ཆེ། བན་དྷེ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནི་གདུག་སེམས་ཆེ་བས། ལན་གཅིག་ང་ལ་དོ་བསྡོ་སྲིད་པས། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བོན་སྒོ་འགའ་རེ་ཁྱེར་ལ། བོད་ཡུལ་ལ་འདས་པར་གཤེགས་ཅིག་གསུངས། དེར་སྤེའུ་ནེའུ་དང་བྷེ་ཤོད་གྲམ་དང༌། ལྷ་རུ་བསེ་གཡག་དང་བུ་ལྷུན་ཁྲ་འཛིན་དང་བཞི་ཡིས། རྗེ་ལ་བཟློག་པའི་རྐོ་ལོང་ལ༑ བསེ་འདན་དཀར་དང༌། རྔ་གཤང་ཕྲུགས་གཅིག་བརྫངས་ཏེ། གྲུ་ནང་དུ་བཅུག་ནས་མར་ཆུའི་གཞུང་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་བཏང༌།” སོགས་བོན་གཤེན་རྣམས་ཀྱིས་སོར་སོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་གསལ།
ཡང་གོང་གསལ་སྲིད་རྒྱུད་ལས་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་གྱིས་མཐུ་བསྔགས་བརྒྱབ་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བསྙུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡ་མཚན་པོ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པར་འདིར་དྲངས་ན། “དུས་དེར་རྒྱལ་བོའི་(ཁྲི་སྲོང་)བུ་སྨད་གསུམ་པོ་ནི༑ འབྲོམ་ཟ་དཀར་མོ་དང་བུ་ཆེ་བ་མུ་ནེ་རིང་པོ་ཁྲིད་ནས། ཤུན་གྱི་བྲག་པོ་ཆེ་ལ་པད་འབྱུང་གི་སྤྱན་སྔ་རུ། རྗེ་ཡང་ཆོས་སྐོར་ཞུགས་པས། ཆོས་མཐའ་སྤེལ་བགྱི་བ་ལ། སླད་ན་ཚེ་སྤུངས་ཟ་རྒྱལ་མོ་ཡང༌། རྒྱལ་བོ་ཡིས་བོར་བ་ལ་སྙིང་ན་ནས། བོན་པོ་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ལ་འདི་སྐད་ཞུས། རྗེ་ངན་པ་འདི་ཡིས་ང་བོར་དུ་མི་རུང་བའི་བུ་གསུམ་མ་ནི་བོར། ཁྱིམ་སྤང་དུ་མི་རུང་བའི་ལེའུ་པོ་ནི་སྤངས། ད་ཁྱེད་ལ་ནུས་མཐུ་ཡོད་ན་འདི་ལ་དམོད་དགོས་བྱས་པ་དང༌། བོན་པོ་ཡིས་ཀྱང་རྒྱལ་མོའི་ཐོ་ཅོ་ཡིན་དགོངས་ནས། བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ཆེན་པོ་ཡིས་ནི་མཐུ་མི་ཤེས་ཟེར། དེར་བོན་པོ་དོ་ནུབ་ཆང་གིས་ར་རོ་ཟིན་ནས། མཛོ་མོ་སྤུ་ཟན་མ་ཡི་ཕྱིང་བ་ཟོས་འདུག སང་ནང་པར་ཙམ་ན། བོན་པོའི་ཕྱིང་བ་སྟོར་ནས་མེད་པ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱིས་ཐོ་ཅོ་བྱས་ནས་ཁྱེར་བསམ་པས། བཙུན་མོ་ངའི་ཕྱིང་བ་འདི་མལ་དུ་ཞོག་སྐད། ཚེ་སྤུངས་ཟ་རྒྱལ་མོའི་ཞལ་ན་རེ། ངས་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱིང་བ་ག་ལ་ཁྱེར། ད་མཐུ་ཡོད་ན་བྲུབ་འཚལ་སྐད། དེ་སྐད་ཟེར་བ་དང༌། དེར་བོན་པོ་ཡིས་ཞག་གཅིག་ལ་དམོས་ཏེ་གྲུབ་པ་ལ། ནང་བར་རྒྱལ་མོ་ཡི་དྲིས་ནས། དེ་ལ་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་གྱི་ཞལ་ན་རེ། ང་ཡི་གོས་ཁྱེར་མི་དེ་མི་མ་རེད། སྤུ་ལོང་ངེ་བ་ར་ཅོ་ཟེད་ངེ་བ་འདུག་པ་གཅིག་ཐལ་ལོ་སྐད། དེ་ཙམ་ན་རྒྱལ་མོ་ལྷས་སུ་བལྟ་སོང་ནས། མཛོ་མོ་སྤུ་ཟན་མ་ཁམ་ལོག་གེ་ཤི་ཟིན་པས། དེར་མཛོ་མོ་བཤས་པའི་ཁོང་བ་རུ། བོན་པོའི་ཕྱིང་བ་བྱུང་ནས་གདའ། དེ་ནས་རྒྱལ་མོས་བོན་པོ་ལ་མཐུ་ཡོད་པར་ཤེས་པས། རྒྱལ་མོ་ཡིས་མནའ་བྱས་ནས། བཙད་པོ་རྗེ་བྲུབ་པར་ཞུས་པ་ལ་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ན་རེ། བྲུབ་པ་བདེན་ན་རྗེའི་མནབས་བཟའ་དྲི་མ་ཅན་དང༌། ཁྱི་དཀར་སྣ་དམར་ཅིག་འཚལ་ལོ་སྐད། དེར་རྒྱལ་མོའི་བུ་འབྲིང་བ་མུ་དུག་བཙད་པོ་དེ། རྗེའི་གོས་དང་ཁྱི་ལེན་བཏང་བ་ལ། སྒོ་ནས་ཡར་བོས་ཀྱང་ཕོ་བོ་ཡི་སྒོ་ཕྱེ་མ་ཉན་ཏེ། ཁོ་རང་ཕ་བུ་གཉིས་ཤོ་བཀྱེས་པ་ལ༑ ཤོ་སྐད་ཀྱི་མ་ཚོར་ནས་སྒོ་རུ་ཕྱིར་མ་བལྟས། མུ་ནེ་བཙད་པོ་ཡིད་ཆད་ནས་འདུག་པར་སྣང་། ཕྱི་འཕྲེད་བཟོད་ཙམ་ན། ཕ་ཡིས་བུ་གྲགས་པ་ཚོར་ནས་ནི། སྒོ་ནས་གྲགས་པ་དེ་མུ་དུག་བཙད་པོ་ཡིན་པ་འདྲ། སྒོ་ཕྱེ་སོང་ཟེར་བ་དང༌། མུ་ནེ་རིང་པོ་སྒོ་ཕྱེ་སོང་བ་ལ། ནུ་བོ་ཚིག་པ་ཟོས་ནས་ཕོ་བོ་[ཕུ་བོ]རལ་གྲིས་གཏུབ་ནས་བསད། དེ་སླད་ཁྱིམ་ནས་ཡང་བྱུང་ཙམ་ན། རྗེ་ཡིས་ཕར་བལྟས་པ་ལ། རལ་གྲི་ཁྲག་ཅན་དེ་དམར་ལྷང་ངེ་མཐོང་བ་དང༌། ཕོ་བོ་[ཕུ་བོ]གར་ཐལ་བྱས་པ་ལ། མུ་དུག་བཙད་པོ་ན་རེ། མུ་ནེ་རིང་པོ་ནི་ཐག་རིང་པོ་གཅིག་ན་ཐལ་ཟིན་སྐད། དེར་རྗེ་ཡང་སྐྲག་ཆེས་པས། འོ་ན་ཁྱོད་ཅི་འདོད་སྐད་པ་དང་། ཕའི་ན་བཟའ་དང་ཁྱི་འདི་ལེན་དུ་འོང་ངོ་སྐད། དེར་རྗེའི་ཐུགས་ལ་ས་ལེ་གསལ་ཀྱང༌། མ་བསྐུར་བུ་ལ་མ་ཕོད་ནས། ཁྱི་དང་གོས་གཉིས་ཁྱེར་ནས་སོང་[བསྐུར་ནས་འོང་]། དེ་ལ་བོན་པོས་འཛབ་སྟན་བྱས། བཙད་པོ་ལིང་ཆེན་དེ་དུས་བསྐོར། དེ་རྗེ་ཡང་བསྙུང་གིས་ཟིན་ནས་འདུག རྗེ་ཡིས་བོན་ལ་འཕྲིན་བསྐུར་ནས། ང་ལ་སྔགས་མདའ་མ་ཐལ་ན། བོན་བཀའ་ལ་བཏག་ཅིང་ཆོས་སྤང་ཟེར། དེར་བོན་པོ་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ཞལ་ན་རེ། དེ་རྗེའི་བུ་སྨད་ཀྱིས་བཅོལ་བའི་སྔགས་མདའ་ཡང་ཐལ་ཟིན་ཟེར། ཆོས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཡོད་ན་སྐྱབས་མཛོད་སྐད། རྗེ་ཡིས་པད་མ་འབྱུང་གནས་ལ་ཞུས་ཀྱང་མ་སྐྱབས་སོ།” སོགས་གསལ།
(གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་གྲགས་ལས།) “ ཁྲི་སྲོང་སྡེ་བཙན་གྱིས། སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ལ་བོན་ཁོ་ནར་སྤྱོད། སྐུ་གཤེན་སྤེ་ནེ་གུ། བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ཆེན་མོ། བློན་པོ་མགར་སྟོང་’ཙལ་’ “བཙན་” ཡུལ་བཟང་། འོ་མ་སེ་སྣ་ནམ། ཞང་མ་ཞང་ཁྲོམ་པ་སྐྱེས། སྦས་ཁྲི་བཟང་སྟོང་ཡོད། ངམ་སྟག་ར་ཀླུ་གོང་། འགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷག་ལ་སོགས་ཡོད་དོ། ” ཞེས་དང་།
ཡང་གོང་གསལ་ནས། “བོན་ལ་བརྣག་པའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ན་རེ། བོན་ཐམས་ཅད་བསོག་ལ་ཁྲིམས་འོག་ཏུ་བཅུག་ནས་བན་དྷེ་བྱེད་དམ། ཡང་ན་མི་ཉན་ན་ཆབ་གསོལ་ལོ་བཟློག་ཟེར། དེ་ལྟར་བཀའ་བགྲོས་པ་པ་ལ། གཤེན་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ་མི་དགུ་དང་། མཐའ་བཞི་བོན་ཆུང་དང་། སྤེ་ནེ་གུ་དང་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ། དྲན་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་རྒྱལ་པོས་ཅི་གསུང་ཤར་ཏེ། གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ཕལ་ཆེར་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ནས་གཤེགས་སོ། ལ་ལ་ནི་གཡའ་རི་དང་གངས་བྲག་ལ་བྱོན་ནོ། །” ཞེས་སོགས་དང་།
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “དེ་ནས་བོན་རྣམས་གཏེར་དུ་སྦས། གཤེན་པོ་གཞན་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལ་ལ་མེ་གྲུབ། ལ་ལ་ཆུ་དང་རླུང་གྲུབ། ལ་ལ་དམུ་ཡད་རང་རྡོལ་གྲུབ་ནས་སྔར་བས་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པར་བཞུགས་སོ། སྤེ་ནེ་གུ་དང་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་དང་། པར་བུ་བསྭེ་ཤོད་དང་། སུམ་པ་མུ་ཁྲ་འཛིན་དང་བཞི་ནི། རྒྱལ་པོ་ལ་ཐུགས་ལོག་སྟེ་བསེའི་གདན་ཀར་དང་རྔ་གཤང་གྲུ་ནང་བཅུག་སྟེ། ཡར་ཆབ་ཀྱི་གཞུང་ལ་བསྐྱོན་ཏེ། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ལྷ་ཀླུ་ལ་བོས་ནས་ཡར་ཆབ་ཁྱོད་གྱེན་ལ་ལོགས་ཤིག རྗེའི་མགུར་ལྷ་ཞལ་སྒྱུར་ཅིག བོད་ཡུལ་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཤོག་ཅིག ཟེར་ནས་བོན་པོ་བཞི་པོ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ནས་ཐལ་ལོ། ཡུལ་གཡའ་གོང་གི་གྱིམ་བུར་བབས་ནས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པར་བཞུགས་སོ།།” ཞེས་གོང་དུ་སྲིད་རྒྱུད་དུ་གསལ་བ་དང་མཚུངས།
(ཡང་གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ལས།) “ དེ་ནས་ཁྲི་ལྡེ་གཡུ་བརྟན་དང་། ཁྲི་དར་མ་འོད་སྲུང་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ། སོ་ཁྲི་ཐོག་རྒྱལ་བ་དང་། ཉང་བོན་རྡོ་རྗེ་མཁར་དང་། གཡག་རྒོད་མེ་མཙན་དང་། སྦེ་ཤོད་ཀྲམ་དང་བཞིས་སྐུ་སྲུང་། ཞེས་པ་ནས། བྷེ་ཤོད་ཀྲམ་གྱིས་སྦ་ཁུག་ལ་བསྒྱུར་བས། གནམ་ཐེལ་དཀར་པོ་ནི་སྐེ་ནས་བཟུང་ནས་མྱ་སྐད་ཙེ་རེ་རེ་འདོན་པ་རྣམས་བྱས།” ཞེས་སོགས་གང་ལྟར་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ཆེན་མོ་ནི་མཐུ་ནུས་དྲག་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གསལ།
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ཆེན་མོ་ནི་བོན་གཤེན་མཁས་པ་ཉི་ཤུའི་ནང་མཚན་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། དེའང་ “ མཁས་པ་ཉི་ཤུ་ངོས་འཛིན་གང་ཞེ་ན། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དོན་གཙུག བྷེ་ཤོད་ཀྲམ་ཆེན་པོ། གུ་རིབ་བཙན་དོ་མི་སེར། ཕུ་ལུ་གྲུ་འཛིན་ཆེན་པོ། ལྡེ་གྱིམ་ཐང་རྨའོ། སྙ་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་། སུམ་པ་མུ་ཕྱ་ཆེན་པོ་བདུན་ནི། སྟག་གཟིག་གི་མཁས་པའོ། གྷ་ཧས་པོ་དུག་འདུལ། ཕྱྭ་སྟག་སྒྲ་གྱེར་ཤག བ་གོར་དོད་དེ་རྒྱལ་བ། འཇང་ཚ་འཕན་སྣང་། གནུབ་མ་གཉེ་བཙན་དང་ལྡ་ནི་རྒྱ་གར་མཁས་པའོ། ཕྱི་སོགས་མོན་སར། མགར་ལྷ་བཞེར་མཆེས་པ། སྐུ་གཤེན་གྱིམ་ཐང་རྨའོ། གཤེན་དྲན་པ་ནམ་མཁའི་དང་བཞི་ནི་ཞང་ཞུང་གི་མཁས་པའོ། བོན་བློན་གསལ་ཆེན། ལྕགས་ཁྲི་ཟུར་སྡོད་ལོད། མང་པོས་ཁྲར་རོང་རྒྱལ་པོ་གསུམ་བོད་ཀྱི་མཁས་པའོ། མཁའ་འགྲོ་ཅོ་ཟ་བོན་མི་དང་ཉི་ཤུའོ། །” ཞེས་དང་།
དེ་དང་ཆ་འདྲ་བར་(བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་)ལས་ཀྱང་། “ མཁས་པ་ཉི་ཤུ་ནི། གནུབས་བོན་དྲན་པ་ནམ་མཁའ། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དོན་གཙུག སྙ་ཆེན་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་། གུ་རིབ་བཙན་དོར་མི་སར། ཕུ་ལུ་གྲུ་འཛིན། བྷེ་བོན་ཤོད་ཏྲཾ། གྱིམ་ཐང་རྨ་བོ། སུམ་པ་མུ་ཕྱྭ། ཧས་པོ་དུག་འདུལ། ཕྱྭ་བོན་སྟག་ར་གྱེར་ཤག བ་གོར་དོད་དེ་རྒྱལ་བ། བླ་ཆེན་ལྗང་ཚ་འཕེན་སྣང་། གནུབས་ཀྱི་མར་གཤེན་བཞི་བཙན། ཁྱིམ་གྱི་ག་ར་མོན་པར། མགར་གྱི་ལྷ་གཤེན་འཕྱེས་པ། སྐུའི་གྱིམ་ཐང་རྨའོ། གུང་གི་དཔོན་བློན་གསས་ཆེན། མཆིམས་ཀྱི་ཁྲི་ཟུར་སྟོང་ལོད། མཁའ་འགྲོ་ཅོ་ཟ་བོན་མོ། འགོས་ཀྱི་ཁྲི་སྟོང་རྒྱལ་པོ་དང་ཉི་ཤུའོ། །” ཞེས་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། མཁས་པ་ཉི་ཤུ་དེ་གོང་གི་གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟར་མཚན་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཐོན་ཡོད། ཡིན་ནའང་རྩ་བའི་གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་ནི་མཐུན་པར་སྣང་། གང་ལྟར་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་བྷེ་ཤོད་ཁྲམ་ནི་བོན་གཤེན་རྫུ་འཕྲུལ་མཐུ་སྔགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཡིག་མཁན་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ད་ལྟའི་ཆར་མ་བརྙེད།


text:
ཟླ་བ་བཅུ་པའི་ཚེ་༧ཉིན། གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་གི་རུའུ་བྷིན་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཚོགས་བཞིན་པའི་“རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པའི་ཡ་ལན།”ཞེས་པའི་འགྲེམ་སྟོན་དེ་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་སྟོན་མོ་དང་འབྲེལ་ཏེ། ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་ཨེ་ཤ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་དང་། དེ་བཞིན་རུའུ་བྷིན་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བཅས་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་རི་མོའི་འགོ་ཁྲིད་པ་དྲུག་ཙམ་བསྡུས་ནས། དེང་དུས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མ་འོངས་པའི་ཁ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས། “ཧི་མ་ལ་བརྒལ་བ། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཞིང་ཁམས་གསར་པ།”ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདིར་ད་དུང་དབྱིན་ཇིའི་ཨོག་སི་ཧྥོར་ཀྲིའི་མག་ཌ་ལན་སློབ་གླིང་གི་རྒན་ཁེ་ལར་ཧ་རི་སི་དང་། ཧྥ་རེར་སག་གར་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་གི་ཁ་རོལ་ཧུའུ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་རྩལ་དྲ་རྒྱའི་༼ Artnet.com ༽རི་མོ་སྐྱར་ཞིབ་པ་ཆར་ལེ་ཧྥིན་ཆེ་སོགས་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། ཨེ་ཤ་ཡ་ཞི་བདེའི་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་གི་ཨ་ཤེ་ལེ་རའོ་ལིང་གིས་བགྲོ་གླེང་འདི་གཙོ་སྐྱོང་བྱས།
ཉིན་གཅིག་ཧྦན་ཁུ་ཧྦར་ལ་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཚ་གདུག་ཆེན་པོ་ལངས་ཀྱང་། ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་ཚོས་ཚ་གདུག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་བགྲོ་གླེང་རྣམས་ལ་ཞུགས་ནས་མཁས་པའི་མཛད་པ་བསྐྱངས། མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་སློབ་གླིང་གི་ར་བའི་ནང་ལ། ཧྦན་ཁུ་ཧྦར་མཚོ་ངོས་ནས་བསིལ་རླུང་དལ་བུས་གཡོ་ཞིང་། ལྗོན་ཤིང་གི་གྲིབ་བསིལ་འོག་ལ། རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་ཚོས། ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་སོས་དལ་གནང་བཞིན། རྒྱས་སྤྲོས་མེད་ཅིང་བག་ཕེབས་པོའི་ངང་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་གནང་ནས་ཞུགས་པ་ནི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་བརྗེད་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་རེད།
བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཆོད་སེམས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད། ༡༩༩༨ལོ་ནས་བཟུང་། ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ངེད་ཚོའི་རོགས་སྐྱོར་གྱི་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ་ནི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ཚོར་དུས་རྒྱུན་མཚན་སྙན་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཞུགས་པ་དང་རྩོམ་ཡིག་སྒྲོག་བྱང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཡེ་ནས་མེད། དེར་བརྟེན། ངེད་ཚོས་ཁོང་ཚོར་མ་དངུལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་། ད་དུང་ས་གནས་ནས་སྣེ་ལེན་ཞུས་ནས། སྐད་སྒྱུར་དང་། ཚོགས་འདུའི་ཐོ་འགོད། དེ་བཞིན་གནམ་ཐང་ནས་བསུ་སྐྱེལ་སོགས་ཀྱི་རོགས་པ་བྱས་ནས། ཁོང་རྣམས་བདེ་བླག་ངང་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུའི་འབད་པ་བྱས་ཡོད།
དེ་སྔོན་ཀུན་ཕན་གྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་མཁས་དབང་ཚོས། བརྗོད་གཞི་མི་འདྲ་བ་མང་པོའི་ནང་རྩོམ་ཡིག་སྒྲོག་བྱང་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། རེབ་གོང་ཡུལ་གྱི་ལྷ་འབེབ་མཁན་གྱི་སྐོར་དང་། བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རྩིས་རིག་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྐོར་སོགས་ཡིན། ༢༠༡༠ལོའི་ནང་ལ། ངེད་ཚོས་མི་རབས་གསར་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་བཅུ་ཙམ་ལ་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་འདུ་དེར། མི་རིགས་རིག་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས། རྩོམ་རིག དེ་བཞིན་ཨར་སྐྲུན་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་བརྗོད་གཞིའི་ནང་ལ་ཆེད་རྩོམ་སྤེལ་ཡོད། ད་རེས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་གཞན་པ་ཡང་ཐོབ་ཡོད། ངེད་ཚོས་ཚོགས་འདུ་འདི་ལ་ཚོགས་ཞུགས་ཀྱི་རོགས་དངུལ་སྦྱིན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཐེངས་འདིར་ཚོགས་འདུ་འདི་སྐོང་མཁན་ལ་ཡང་ཚོགས་འདུའི་གྲ་སྒྲིག་གི་ཆེད་དུ་འགྲོ་སོང་གཏོང་བའི་རོགས་དངུལ་སྦྱིན་ཡོད། མ་ཟད་ངེད་ཚོའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་དང་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆུང་ལ་སོགས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད།
ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་དང་། ཤེལ་ལེ་དང་ཌོན་རུ་སྦིན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་“བོད་ཀྱི་ནང་ལ་ལག་ལེན་ཐོག་འཇུག་པའི་ཤེས་ཡོན།”ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བསྐོངས་ནས། ཚོགས་ཆུང་དེའི་ནང་ལ་ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆེད་ལས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱིས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་བསྡུ་སྐོང་བྱས་ནས་ཤེས་ཡོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བའི་གནད་ལ་བགྲོ་གླེང་མཛད། ཚོགས་ཆུང་དེས་གནད་དོན་གསུམ་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀའི་ནང་ལ་ཀུན་སྤྱོད་དག་ཐེར་དགོས་པའི་གནད་དོན་གྱི་སྐོར་དང་། ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་གནད་དོན། དེ་བཞིན་ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་བཅས་རེད།
པེ་ཅིང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྒན་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ཨེ་ཛེའི་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་ཚོགས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་ཀའི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཤས་ངོ་སྤྲོད་མཛད་དོན། ༢༠༠༠ལོའི་ནང་ལ་དཀར་མཛེས་ཁུལ་ལ་ཨེ་ཛེའི་ནད་པ་དང་པོ་དེ་འཐོན་པའི་སྐབས་ལ། རྒན་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ནད་ཡམས་དེའི་སྔོན་འགོག་གི་བྱ་བ་སྤེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གནང་། གལ་ཏེ་སྔོན་འགོག་གི་བྱ་བ་དེ་གང་མགྱོགས་འགོ་འཛུགས་མ་ཐུབ་ན། བོད་མཐོ་སྒང་ལ་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་ལ་ཨེ་ཛེའི་ནད་ཡམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གཟིགས་ནས། ཁོང་གིས་སྔོན་འགོག་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ནས་ཞིང་འབྲོག་མི་དམངས་ལ་ཨེ་ཛེའི་སྔོན་འགོག་གི་སློབ་གསོ་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་།
མི་དམངས་རྣམས་ལ་དཔེ་དེབ་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས། སྐུ་ཞབས་མར་ཁ་ཊུ་རིན་ (Mark Turin) གྱིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གློག་རྡུལ་ལས་གཞི་ཟེར་བ་དེ་ངོ་སྤྲོད་གནང་། སྐུ་ཞབས་མར་ཁ་ཊུ་རིན་ནི་ཁེམ་སྦུ་རི་ཅིསློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འཛམ་གླིང་ངག་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་ལས་གཞིའི་འགན་འཛིན་ཡིན་པ་དང་། ལས་གཞི་དེས་མི་དཔྱད་རིགས་པའི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་རྣམས་གསོག་ཉར་དང་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་གིས་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་གློག་རྡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ལ་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་མཛད། ལྷག་དོན་རྒྱུ་ཆ་རྣམས་ཡུན་རིང་གནས་ཐུབ་པའི་སྤུས་ཀ་དང་མཁོ་འདོན་སྟབས་བདེ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་དོ་སྙོམས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་དཀའ་ངལ་གང་འཕྲད་པ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་པར་མཛད།
དེ་བཞིན་མཉམ་འབྲེལ་དང་ས་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྐོར་ལ། སློབ་དཔོན་སིན་ན་ཁེ་རག་ (Professor Sienna Craig) གིས་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ནང་གི་སྔོ་སྨན་གྱི་ལས་གཞི་ཁ་ཤས་ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་། སློབ་དཔོན་སིན་ན་ཁེ་རག་ནི་ཌར་མོ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གནང་བཞིན་པ་དང་འབྲོག་པ་ཞེས་པའི་རོགས་ཚོགས་དེ་འཛུགས་མཁན་གཅིག་རེད། ཁོང་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་དང་མཉམ་དུ་དེང་དུས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཐོ་འགོད་དང་ཡིག་ཆ་གསོག་ཉར་གནང་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྨན་ཁང་ཁག་ལ་རོགས་རམ་གནང་གི་ཡོད། གཞུང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་། དེ་བཞིན་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་གི་འཛིན་སྐྱོང་ལག་བསྟར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྨན་ཁང་རྣམས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན། དེ་དག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་རོགས་རམ་འཐོབ་ཀྱི་ཡོད།
བགྲོ་གླེང་གི་ནང་དོན་མཐའ་མ་ནི་ལག་ལེན་གྱི་ཤེས་ཡོན་པ་རྣམས་དང་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཀའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཡིན་པ་དང་། ཧྦར་ཇིན་ནའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པ་དང་ བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་འགན་འཛིན་སློབ་དཔོན་ཌེ་པི་ཌེ་ཇར་མན་ནོ་མཆོག་ (Professor David Germano) གིས་ཤེས་བྱ་གསར་སྒྲུབ་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཐད་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་གནང་སོང་། ཁོང་གིས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚོགས་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་གཏོང་སྟངས་ཐད་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འདུན་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་མ་འོངས་པར་བཀོལ་སྲིད་པའི་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་འགའ་ཤས་ཡང་བསྟན་གནང་སོང་། ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་རང་གི་ལས་ཀ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་གནས་བབ་འཚམ་པོ་མེད་པ་དེ་དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་གཅིག་རེད། སྤྱིར་སློབ་གྲྭའི་ཚན་ཁག་ནང་ལ། ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ནང་དོན་དེ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོའི་ལས་ཀའི་གནས་བབ་དེ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ལས་གཞི་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་དེ་རྒྱུན་དུ་”ཞབས་ཞུའི་”ལས་ཀ་ཅེས་གནས་རིམ་དམའ་པོར་ངོས་འཛིན་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞབས་ཞུའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཚད་དེ་ཤིན་དུ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་པས་སོ། སློབ་དཔོན་ཇར་མན་ནོ་མཆོག་གིས་མཐའ་མ་མཇུག་སྡོམ་སྐྱོན་དོན། སློབ་གྲྭའི་ཚན་ཁག་ཚང་མས་ཞབས་ཞུའི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་ཤེས་ཡོན་མི་སྣ་རྣམས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་ཤེས་ཡོན་པ་དང་གནས་བབ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་དགོས་པ་འདི་གལ་ཆེའོ་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་།
ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་པད་མ་འབུམ་ལགས་དང་། དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་པ་ཁེ་རི་སི་ཊིན་ཌེ་ལ་ཀོ་ (Kristina Dy-Liacco) གཉིས་ཀྱིས་”བོད་རིག་པའི་དཔེ་མཛོད་དང་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ། ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་དགོས་མཁོ་ཁག་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་པ།”ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆུང་ལ་ཞུགས་ཡོད། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་སུ་སན་མེན་ཧེ་ཊི་མཆོག་ (Susan Meinheit) དང་ཀོ་ལོམ་སྦི་ཡ་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་རིག་པའི་དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་པ་ལོ་རེན་ཧར་ལི་གཉིས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་གཙོ་སྐྱོང་མཛད། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་མཛོད་ནང་ལ་བཞུགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དཔེ་དེབ་ཁག་དང་དེང་དུས་ཀྱི་གློག་རྡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་རྣམས་བདག་གཅེས་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་མཛད་ནས། བྱ་བ་འདི་དག་ལ་གོང་འཕེལ་གང་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་དཀའ་ངལ་གང་ལྷག་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ལེགས་པར་མཛད། ད་དུང་བགྲོ་གླེང་འདིའི་ཐོག་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བོད་རིག་པའི་དཔེ་མཛོད་ཆེད་ལས་པ་དང་དཔེ་དེབ་ལ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྐྱེ་བསྲིང་བྱས་ནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྡེ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་བཏོན་ཡོད། བགྲོ་གླེང་ལ་ཞུགས་མཁན་རྣམས་ནས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་ཞིབ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་དང་གནད་དོན་རྣམས་ལ་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་འཆར་འདོན་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོག་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་གནང་།
ད་དུང་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས། “གྲངས་མཛོད་དང་དམིགས་བསལ་གསོག་ཉར།”ཅེས་པའི་ཕྱི་དྲོའི་བགྲོ་གླེང་ལ་ཞུགས་ཡོད། ཚོགས་ཆུང་འདི་ནི་དམིགས་བསལ་གསོག་ཉར་བྱས་པའི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་རིགས་དང་། དྲ་རྒྱའི་སྟེང་གྲངས་མཛོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་གསོག་ཉར་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་གི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད། དེའི་ནང་ལ་ཞུགས་མཁན་དཔེ་མཛོད་དང་ཚོགས་པ་དྲུག་ཙམ་ཡོད། ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་འདིའི་ཐོག་མའི་གཏམ་བཤད་དབུ་བཙུགས་ནས། ཚོགས་པ་འདིའི་དམིགས་བསལ་དཔེ་དཀོན་གསོག་ཉར་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་གནང་། དེ་བཞིན་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཇེ་ཧྥི་ཝལ་མན་ (Jeff Wallman) གྱིས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཁག་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བགྱིད་བཞིན་པའི་འོད་རིག་ཡིག་རྟགས་ཀློག་ཆས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་། བོད་རིག་པའི་ཡིག་ཚགས་རྒྱུ་ཆ་ཁག་འཚོལ་ཞིབ་དང་ལག་སོན་ཡོང་བར་ཕན་པ་ཡོང་ཆེད། བགྲོ་གླེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཁས་དབང་རྣམས་ལ་ཚོགས་པ་ཁག་གི་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ནས་དཔེ་ཆ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་དཀའ་ངལ་ཅི་འཕྲད་པ་དང་། ད་དུང་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་ཇི་ཡོད་ད་རེས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལ་གྲོས་བསྡུར་ལྷུག་པོར་གནང་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཡོད་པར་ཞུ་སྐུལ་མཛད།
ཚོགས་འདུ་འདི་མཇུག་སྒྲིལ་བར་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ། ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་མོས་ལྟར་ཚོ་ཁག་ཆུང་ཆུང་ལ་བགོས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དེ་གའི་ཟ་ཁང་དང་ཆང་ཁང་སོགས་ལ་མཉམ་དུ་ཕེབས་ནས། མཚན་མོ་ཕྱི་པོའི་བར་ལ་མུ་མཐུད་བགྲོ་གླེང་གནང་བ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག ཤེས་ཡོན་སྡེ་པ་འདིའི་ཚོགས་མི་དང་ལས་རོགས་རྣམ་པའི་མཉམ་དུ་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་དང་དཀའ་ངལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚན་པ་དང་ཆེད་ལས་པ་མི་འདྲ་བའི་དབར་ལ་གོ་རྟོགས་གསར་པ་དང་ཕན་ཚུན་བློ་ཐག་ཉེ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚོར་སྣང་སྦྱིན། མཐའ་དོན་ཚོགས་འདུ་འདི་བརྒྱུད་ནས། རང་ཉིད་ལ་བསམ་བློ་གསར་པ་དང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གསལ་རུ་ཕྱིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱུང་བས། མགྱོགས་མྱུར་ལས་ཀར་ལོག་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་འདུན་པ་དང་སེམས་ཤུགས་སྔར་བས་ལྷག་པ་ཞིག་བསླེབས་སོ།
Charlie finchནི་Artnet.com་ནས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐོ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་ཟད་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་མཁན་ཡིན་པ་དང་ Artnet.com་ཡི་དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་ཆེད་སྒྲིག་ཡང་ཡིན།


text:
རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་བོད་ཀྱི་ལྷ་འབྲི་ཆེ་མོ་བ་བསྟན་པ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་སྐར་མ་རྒྱག་བཞིན་པ།
རིག་རྩལ་ལྡན་པའི་ལང་ཚོ་ནས། སྒྱུ་རྩལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད།
ས་གཞི་ཆེན་པོས་དཔྱིད་དཔལ་གྱི་མཎྟལ་མཐོན་པོར་བཏེགས་ནས་ས་མཐོའི་མི་རྣམས་ལ་སྤྲོ་སྣང་དཔག་མེད་སྦྱིན་པའི་ཉིན་ཏེ། བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་3པའི་ཚེས་5ཉིན་གསར་འགོད་པས་འདུ་འཛི་ཆེ་བའི་གནའ་གྲོང་ལྷ་སའི་ཁྲོམ་གཞུང་བཤགས་ཏེ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་གནས་ཐིང་དང་བོད་ལྗོངས་ཐང་ག་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་གིས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་ལྗོངས་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་ཚོགས་དང་། གོ་མིང་ཐོབ་པའི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྷ་འབྲི་བའི་ལོ་བཤེར་རྒྱུགས་སྤྲོད་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་འགྲེམས་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཡུལ་དངོས་ནས་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་རྩ་བ་ཚུགས་པ་དང་། མི་མུས་རྒྱུད་ཀྱིས་རྒྱུན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐང་ག་འབྲི་མཁན་ཚོའི་སུག་འབྲིའི་སྒྱུ་རྩལ་ཆུ་ཚད་དང་ལོ་བཤེར་གྱི་ནང་དོན་སོགས་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་བསྐྱོད་པ་ཡིན།
ཅུང་གུ་དོག་པའི་བོད་ལྗོངས་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་གི་སྒོ་རའི་ནང་སླེབས་སྐབས། འགྲེམས་ཚོགས་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཚུགས་པ་དང་ཏག་ཏག་འཁེལ། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་ཕེབས་པའི་ལྷ་འབྲི་བ་100ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཚོགས་རའི་ནང་ཁུ་སིམ་བུར་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཐིང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣའི་མཛད་སྒོ་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ཉན་བཞིན་འདུག འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས། འོད་སྟོང་རབ་ཏུ་འབར་བའི་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་རིག་གནས་ལ་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་། ས་གནས་ཁག་གི་ལྷ་འབྲི་བས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་པོའི་ནང་ལྷ་འབྲིའི་བྱ་བར་བར་ཆད་ཇི་ཙམ་འཕྲད་ཀྱང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་པར་བྱ་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷོད་གཡེང་བཏང་མེད་སྟབས། མིག་སྔར་སྨན་ཐང་ལུགས་དང་། ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས། མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས་སོགས་རང་རང་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་ལུགས་ཁག་གི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཉམས་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་དར་གཞོན་ལྷ་འབྲི་བ་འབོར་ཆེན་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་དར་གཞོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྔ་རྗེས་སུ་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་ཕུལ་བྱུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་ལྷ་འབྲི་ཆེ་མོ་བར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་འབོར་ཆེན་ཞིག་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་དང་། ཐ་ན་རྒྱལ་ཕྱིའི་ཐོག་ཏུའང་བྲིན་ཚོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ཐང་ག་ནི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་ངོམས་སྟོན་དང་ཞོར་ལས་ཡོང་འབབ་གསོག་པའི་ཐབས་ལམ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཐུབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་ཅག་ཀུན་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རང་རེད་ལ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་གཅེས་ནོར་ཞིག་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་ཅེས་པ་ཐོས་འཕྲལ་ཚོགས་ར་ཡོངས་སུ་ཐལ་མོའི་རྡེབ་སྒྲས་ཁེངས།
འགྲེམས་ཁང་དུ་རིམ་པ་སྟར་ཆགས་སུ་བཀལ་བའི་ཐང་གའི་མདུན་དུ་སྐྱོད་སྐབས། ཆེད་ལས་ཀྱི་དྲི་ཙམ་དབེན་པའི་རང་ཉིད་ལྟ་བུའི་འདྲེན་བྱེད་ལམ་དུ་ཐང་ག་ཡོད་ཚད་སྤུས་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་། འགྲེམས་ཁང་དབུས་སུ་བཀལ་བའི་དྲས་དྲུབ་ཀྱི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་ཞལ་ཐང་དེར་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དང་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི་གཉིས་ཙམ་འདུག་ཅིང་། ཞལ་ཁྱིམ་བྱམས་བརྩེའི་གཟི་མདངས་རྒྱས་ཤིང་། ཕྱག་སོར་དང་བཅས་པ་ནི་འཇམ་མཉེན་ཤ་རུས་ལས་གྲུབ་པ་ལྟར་གྱི་གསོན་ཉམས་ཤིན་ཏུ་དོད་ལ། ཐང་ག་ཧྲིལ་པོའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་འཆར་ཡན་སྒྱུ་རྩལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཆ་ལྡན་པས། ཐང་ག་དེའི་རས་ཀྱི་ཚོས་གཞི་སྤེལ་སྟངས་སོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་ལ་གུས་པ་ཧང་སངས་ཏེ། གཡས་གཡོན་གྱི་ཆེད་ལས་མཁས་པར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་ཐང་གའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ། དེ་ཉིན་ལོ་བཤེར་བྱེད་པའི་ཆེད་ལས་མཁས་པའི་ཁོངས་མི་ཡིན་པའི་རྒན་པ་སངས་ལགས་ཀྱིས“དེ་རིང་འདི་གར་བཀལ་བའི་ཞལ་ཐང་ཚང་མར་གསང་ཨང་བརྒྱབ་སྟེ། ཐང་ག་བཞེངས་མཁན་གྱི་མིང་བཀོད་མེད། འདི་ལྟར་བྱེད་དོན་ནི་དེ་རིང་ཨང་རིམ་འགོད་སྐབས་འདྲ་མཉམ་དང་དྲང་བཞག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རེད”ཅེས་གསུངས་ཀྱི་འདུག
ད་ལོའི་ཐང་གའི་འགྲེམས་ཚོགས་ནང་ཞུགས་མཁན་ཁྱོན་ལྷ་འབྲི་བ་108ཡོད་ཅིང་། ཞལ་ཐང་ཆེ་ཆུང་བསྡོམས་གྲངས་97བཀྲམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་ལུགས་ཚང་མའི་ལྷ་འབྲི་བ་ཡོད་ལ། བརྩམས་ཆོས་ལའང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ཉུང་བའི་སྐུའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་། ལུགས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས། ཉམས་འགྱུར་དང་བཟོ་རྩལ་ཅུང་ཟད་མི་གཅིག་པ་ཡོད་པ་དེས་འགྲེམས་ཚོགས་ལ་ཞུགས་མཁན་ཚོའི་ཡིད་དབང་ཅིག་ཅར་དུ་འཕྲོག་གི་འདུག འཚེམ་དྲུབ་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ཐང་ཞིག་འདུག་པ་དེ། བཟོ་རྩལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་མེད་པས། གུས་པས་མཁས་དབང་བསྟན་པ་རབ་བརྟན་ལགས་སུ། “གལ་ཏེ་ཞལ་ཐང་འདི་སྐུ་ཚད་འདི་ལས་ཆེ་ཙམ་ཡོད་ཚེ། དངོས་གནས་རྫིག་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོང་བ་འདུག”ཅེས་ཞུ་སྐབས་ཁོང་གིས། “འཚེམ་དྲུབ་མའི་ཞལ་ཐང་བཞེངས་རྒྱུ་དེ་བཟོ་རྩལ་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་དཀའ་ཚད་མཐོ་བའི་ཐང་ག་བཞེངས་ཐབས་ཤིག་རེད། ཁབ་ཀྱིས་རྟ་རྔ་ལས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་སི་ཤན་དྲངས་ཏེ་མ་དཔེའི་ཐོག་ཇི་ཡོད་ཀྱི་ཚོན་མདངས་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་པོ་གཏན་ནས་མེད། གལ་སྲིད་སྐུ་ཚད་འདི་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་བཞེངས་དགོས་ན། བཟོ་བོའི་ལག་འོག་ཏུ་མ་འཆུན་པར་སྤུས་ཚད་ལེགས་པོ་ཡོང་མི་ཐུབ། སྤྱིར་ན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འཚེམ་དྲུབ་མའི་ཞལ་ཐང་ཚང་མ་སྐུ་ཚད་ཆེན་པོ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དཀའ་ཚད་ཆེ་དྲགས་པས་རེད”ཅེས་གསུངས་བྱུང་། གསང་ཨང་བཀོད་པའི་ཞལ་ཐང་གཞན་ཞིག་གི་མདུན་ནས་སྐུ་བརྙན་དེའི་དབུ་ཞྭར་ལྟ་སྐབས། སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱང་ཞལ་དབྱིབས་དེ་བཞིན། རྒྱུན་སྲོལ་དང་ཅུང་ཟད་མི་གཅིག་པར་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་མིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཡ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ། རང་ཉིད་ལ་བྱུང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འཆིང་ཞགས་གཅོད་ཕྱིར། ཆེད་ལས་མཁས་དབང་རྒན་པ་སངས་ལགས་སུ་དེ་དོན་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས། ཁོང་གིས། “སྤྱིར་ན་རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་ཐང་ག་འབྲི་སྲོལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་གི་མེད་ཀྱང་། དེང་གི་ཆར་ན་གཞོན་ལྷ་འབྲི་བ་ཁག་གཅིག་གི་བྲིས་ཆར་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་ཐོན་གྱི་ཡོད་པས། ཞལ་ཐང་འདི་ཡང་ཞལ་དབྱིབས་ཅུང་ཟད་མི་གཅིག་པའི་གསར་གཏོད་ཅིག་ཡིན་ཤས་ཆེ་ཞེས་གསུངས་བྱུང་བས། ཁོ་བོའི་སེམས་ལ་ཞལ་ཐང་དེར་ལོ་བཤེར་གྱི་སྐར་མ་མཐོ་པོ་རག་མི་ཐུབ་པའི་སྣང་བ་བྱུང་། ལྷ་འབྲི་བ་མཁས་པས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སྤྱིར་ཐང་གའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལེགས་པོ་ཡོང་བའི་ཐད། ལྷ་འབྲི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་རིག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་སྒོ་ནས་མཛེས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་གཏོད་བྱེད་ཆོག་ཀྱང་། སྐུའི་བྱད་བཞིན་དང་ཚོན་མདངས་སོགས་ལ་གཏན་འཁེལ་བའི་ཐིག་ཚད་དང་། ཚད་གཞི་ནན་པོ་ཡོད་པ་གང་དེ་གཞིར་བཟུང་རྒྱུ་ནི་གལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་འདུག
འདི་ལོའི་འགྲན་ཚོཌ་ནང་ཨང་རིམ་དང་པོ་ཐོབ་པའི་པ་སྣམ་མིག་དམར་གྱི་བརྩམས་ཆོས།
ནན་གྱིས་བརྟགས་ནས་སྐར་མ་རྒྱག ཆུ་ཚད་མཐོ་དམའི་ཤན་འབྱེད་ཟབ།
དེ་ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་གནས་ཐིང་གིས་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་དང་། བོད་ལྗོངས་ཐང་ག་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་། བོད་ལྗོངས་རི་མོ་མཁས་པའི་མཐུན་ཚོགས། དེ་བཞིན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་སོགས་ཐང་གའི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་སྐོར་ཞིག་བསྐོངས་ཡོད་ཅིང་། ཆེད་མཁས་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་མིང་མ་བཀོད་པའི་འདེམས་ཤོག་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ཉིན་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་ལེགས་ཉེས་ཤན་འབྱེད་ལ་སྐར་མ་རྒྱག་མཁན་མཁས་དབང་མི་བདུན་བདམས་ཡོད་པས། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་བཤེར་གྱི་འགག་སྒོ་ནན་པོ་སྲུང་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་ཕེབས་པའི་ལྷ་འབྲི་བ་ཚོའི་དངོས་ཡོད་ཆུ་ཚད་ལ་དྲང་བཞག་གི་ཞིབ་དཔྱད་ཐུབ་པ་བྱེད་ཕྱིར། ཚོམས་ཆེན་ནང་བཀལ་བའི་ཐང་ག་ཚང་མར་ལྷ་འབྲི་བའི་མིང་མ་བཀོད་པར། གསང་ཨང་རེ་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་ཤེས་བརྒྱུད་ནས་ལྟག་སྒོར་འཛུལ་རྒྱུ་བཀག་འགོག་གིས། དངོས་ཡོད་ཆུ་ཚད་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་བྱ་ཐབས་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། ལྷ་འབྲི་བ་ཚང་མས་དང་ལེན་དང་ཧ་ཅང་མོས་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ཐང་གའི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་སླེབས་པའི་གཟིགས་མོ་བ།
བྱེད་སྒོའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར། སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་པ་ཡོལ་ཙམ་ལ་ཆེད་མཁས་པས་ཐང་ག་རེ་རེ་བཞིན་ལ་ཚོན་མདངས་སྤེལ་ཕྱོགས་དང་། ཐིག་རིས་ཚད་དང་ལྡན་མིན། ཞིང་གི་བཀོད་པ་དང་། མཐའ་རིས་ཀྱི་མཛེས་ཆ་སོགས་ཕྱོགས་བདུན་གྱི་ཐད་སྐར་མ་བརྒྱབ་སྟེ་སྤྱི་བསྡོམས་ཀྱི་སྐར་མའི་བསྡུར་ཚད་མཐོ་དམའ་ལ་གཞིགས་ནས་རིམ་པ་དབྱེ་ཡོད་ཅིང་། མཁས་དབང་ཚོས་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལ་བརྒྱབ་པའི་སྐར་མ་མཐོ་དམའ་ལ་གཞིགས་ནས། ཨང་རིམ་བཀོད་པ་བརྒྱུད། པ་སྣམ་མིག་དམར་གྱི་བརྩམས་ཆོས། དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཞལ་ཐང་དེར་སྐར་མ་མཐོ་ཤོས་སུ་སླེབས་ཏེ་ད་ལོའི་ལོ་བཤེར་གྱི་ཞལ་ཐང་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ཨང་དང་པོར་བདམས་ཐོན་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཞལ་ཐང་དེའི་དྲེའུ་དེར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་དངོས་གནས་གསོན་ཉམས་ཤིན་ཏུ་དོད་ཅིང་། དྲེའུ་ཡི་གདོང་དབྱིབས་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་མ་ཚད། སྤུ་ཁའི་རང་མདངས་ནས་དྲེའུ་གསོན་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གྲགས་ཅན་ལྷ་འབྲི་བ། བསྟན་པ་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་སྐར་མ་བསྐྱོན་སར་རྗེས་སྙེག་བྱེད་སྐབས། ཁོང་གིས་སྐར་མ་བརྒྱད་དང་ཚེག་ལྔ་དང་། བདུན་དང་ཚེག་གསུམ་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་བསྐྱོན་གྱི་འདུག་པས། བགྲེས་སོང་ཁོང་གི་ལྷ་འབྲི་བའི་བརྩམས་ཆོས་གཤིབ་བསྡུར་ལ་ཐུགས་འགན་ཧ་ཅང་ནན་པོ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་དཀར་སྐུ་བཞེངས་གནང་བའི་ཞལ་ཐང་ཞིག་འདུག་པ་ནི་ཁོ་བོས་མཇལ་ཐེངས་དང་པོ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། སྐུ་དེའི་ཚད་གཞི་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་སྐབས། མཁས་དབང་བསྟན་པ་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས། བཞིན་རས་ཅུང་ཟད་རིང་དྲགས་པའམ་ནར་སྟབས་ཆེ་བའི་སྣང་བ་འདུག འོན་ཀྱང་བྲིས་ཆ་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་ཐད་ལ་ལབ་གླེང་མི་དགོས་པ་ཞིག་བཞེངས་འདུག་ཅེས་གདེང་འཇོག་གནང་།
མཁས་དབང་ཚོས་ཐང་གར་སྐར་མ་རྒྱག་པའི་བར་གསེང་ཞིག་ཏུ་གསར་འགོད་པས། སྒོ་རའི་ནང་སོང་སྟེ་དེ་གར་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་སྐར་མ་ཇི་ཙམ་ཐོབ་མིན་ལ་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ལྷ་འབྲི་བ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་སྐྱོད་སྐབས། ཚང་མའི་ངོ་གདོང་ལས་དངངས་འཚབ་ཡོད་པའི་སྣང་བ་བྱུང་ཞིང་། ཕ་ཡུལ་ཆབ་མདོ་ནས་ཡིན་པའི་ལྷ་འབྲི་བ་ཉི་མ་ཚེ་རིང་ཞེས་པའི་ན་གཞོན་ཞིག་ལ་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་ལོ་བཤེར་བྱེད་པ་དེར་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ་ཞེས་སྐད་ཆ་འདྲི་སྐབས། ན་གཞོན་ལྷ་འབྲི་བ་དེ་ནི་གྲགས་ཅན་ལྷ་འབྲི་བ་བསྟན་པ་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཅིང་། ཁོང་གིས་ཁེངས་སྐྱུང་ངང་གསར་འགོད་པར། “ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་ལོ་བཤེར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྷ་འབྲི་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་སྐུལ་མ་ནུས་ལྡན་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་རེད། ལོ་རེར་ཐང་གའི་འགྲེམས་ཚོགས་ཐེངས་རེ་གཉེར་བ་འདིས་ལྷ་འབྲི་བ་ཚང་མར་ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཞན་ཆ་སེལ་ཐབས་དང་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གོ་སྐབས་ཡག་པོ་རེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་ལོ་བཤེར་གྱི་སྐར་མ་བརྒྱབ་སྟེ་རིམ་པ་དབྱེ་བ་འདིས། ཐང་ག་འབྲི་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ཚད་གཞལ་ཐབས་མེད་པའི་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་འདུག ”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། ལྷ་འབྲི་བ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ལྷ་འབྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་ལོ་བཤེར་འགྲེམས་ཚོགས་ནང་ཞུགས་རྒྱུའི་ཐད་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། ཐང་ག་རྒྱས་ཤོས་འགའ་རེ་འབྲི་བར་ཟླ་ཁ་ཤས་སམ་ལོ་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་དུས་ཚོད་བློས་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ལོ་བཤེར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚོར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྟིང་སྐུལ་གཏོང་བ་ཞིག་ལས་མ་འདས།
ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིང་ས་ཆེར། མདུན་ལྗོངས་ལེགས་པའི་དཔྱིད་ཀ་ཤར།
དུས་ཡུན་ཉིན་གསུམ་གྱི་ཐང་གའི་འགྲེམས་ཚོགས་དང་ལོ་བཤེར་གྱི་བྱེད་སྒོའི་ནང་ད་དུང་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་ཆེད་མཁས་པ་ཚོས་སྒྱུ་རྩལ་རིག་གཞུང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བགྲོ་གླེང་གནང་ཞིང་། ལོ་གཅིག་རིང་ཐོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་ལ་དཔྱད་བརྗོད་ནན་པོ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ལོ་རེ་བཞིན་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་རྒྱུར་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གསར་དུ་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པའི་དར་གཞོན་ལྷ་འབྲི་བ་ཚོའི་བརྩོན་སེམས་ལ་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་བྱས། གསར་འགོད་པས་ད་ལོའི་ཐང་ག་འགྲེམས་ཚོགས་ལ་ཞུགས་མཁན་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྷ་འབྲི་བ་ཚོར་དཔྱད་པ་བྱེད་སྐབས། དར་གཞོན་ལྷ་འབྲི་བས་འགྲེམས་ཚོགས་ལ་ཞུགས་མཁན་མི་གྲངས་སྤྱིའི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཡན་ཟིན་གྱི་ཡོད་ཅིང་། ལོ་ན་གཞོན་པའི་བསྡུར་ཚད་མཐོ་པོ་ཡོད་པ་དེས། ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མདུན་ལྗོངས་ཆེས་ཡངས་པའི་སྣང་བ་བྱུང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐང་གའི་འགྲེམས་ཚོགས་ཐོག་མར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟས་ཙ་ན། དབུས་གཙང་ཁུལ་ནས་ལོ་རེའི་འགྲེམས་ཚོགས་ལ་ཞུགས་མཁན་ལོ་རེ་བཞིན་མང་དུ་དང་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རེ་བཞིན་མང་དུ་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་མཚུངས་སུ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་ལྷ་འབྲི་བ་ཡང་རིམ་གྱིས་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས། དེའི་ཐོག་ནས་རིམ་ཁག་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པས་བོད་ཀྱི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཁྲོད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྔར་བས་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་འབྲི་བའི་གོ་མིང་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་སྐབས། ཆེད་ལས་མཁས་དབང་པ་སངས་ལགས་ཀྱིས། དེ་སྔོན་ཐང་གའི་གོ་མིང་སྤྲོད་སྐབས་དེ་ཙམ་གྱི་དམ་དྲག་མེད་ཀྱང་། ད་ཆ་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོས་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་བཏོན་པའི་བླང་བྱ་ཉིན་རེ་བཞིན་མཐོ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང་། ཐང་གའི་ལས་རིགས་ཀྱི་བྲིན་ཚོང་འགྲན་རྩོད་ཀྱང་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་སྟབས། གོ་མིང་ལེན་པར་ལུགས་སོ་སོའི་ཐང་གའི་སྐྱ་རིས་དང་། ཚོན་མདངས་སྤེལ་ཕྱོགས། ཐོག་མའི་ཐིག་རྒྱག་སྟངས་བཅས་ནས་ཡིག་ཚད་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱང་ཡིག་ཚད་བཏང་སྟེ། གོ་མིང་ཐོབ་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་བྱང་ཚད་ལྡན་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་གོ་མིང་གི་སྐོར་གླེང་བའི་ནང་བློ་ཕངས་དགོས་པའི་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཐོས་བྱུང་བ་སྟེ། དེའང་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་འབྲི་བ་ཁག་གཅིག་གིས་ལྷ་འབྲི་ཐོག་མར་སྦྱོང་སྐབས་སྐྱ་རིས་ལ་སྣང་འཇོག་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་སྟབས། གོ་མིང་ཡིག་ཚད་གཏོང་སྐབས་མདོ་སྨད་ནས་ཡིན་པའི་ལྷ་འབྲི་བ་ཁག་གཅིག་གི་སྐྱ་རིས་སྐར་ཚད་མ་ལོན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཡིག་ཚད་ལ་ཞུགས་མཁན་མདོ་སྨད་ལྷ་འབྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡིག་ཚད་བཏང་ནས་གོ་མིང་ལེན་པར་བཅར་མི་ནུས་པ་དེ་རེད་འདུག
ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ནི་ད་ཆ་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་ལྟ་ཞོག ཕྱི་གླིང་བས་ཀྱང་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ཉིད་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། ད་ཆ་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་ཐང་ག་བཞེངས་མཁན་གྱིས་ཁྲོམ་རའི་བསྡུར་ཚད་ངེས་ཅན་བཟུང་ཡོད་ལ། འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པས་ཀྱང་ཐང་གའི་འགྲེམས་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྱུ་རྩལ་མི་སྣ་འཚར་ལོངས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཐང་གའི་སྤུས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་བར་གཞན་གྱིས་ཚབ་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བའི་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པར་གཞིགས་ནས་འགྲེམས་ཚོགས་ཡང་ཡང་གཉེར་བ་དང་། མཁས་དབང་འདུས་ནས་གཞུང་ལུགས་བགྲོ་གླེང་དང་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གི་ནང་དོན་ཚུད་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་སོགས་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བ་དེས། “མེ་ཏོག་མཉམ་བཞད་དང་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང”གི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ཐང་ག་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་པས། གསར་འགོད་པས་དད་ལྡན་པའི་སེམས་ཉིད་ཅི་དགར་འགུགས་པ་དང་། དད་མེད་ཚོའི་སྒོ་གསུམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་རབ་ཏུ་མྱོས་པར་གྱུར་པའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྡུམ་ར་འདི་བཞིན་སྔར་བས་བཀྲག་མདངས་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།