text:
༄༅།། ཚད་མའི་རིགས་ལམ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ།
འཆད་ན་བློ་གྲོས་ཟབ་མོས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ལམ་བཟང་། །
རྩོད་ན་རིགས་པའི་གད་རྒྱངས་ཚུལ་གསུམ་གྱི་རང་སྒྲ། །
རྩོམ་ན་རྒྱལ་བའི་དགོངས་བཅུད་རྗེན་པ་རུ་སྟོན་མཁས། །
དྷརྨ་ཀིརྟིས་བློ་ངན་ཉེས་ཚོགས་ཀུན་ཆོམས་ཤིག །
ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་ཟབ་ཡངས་མཚོ། །
བསྲུབས་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་རྩིའི་དཔྱིད། །
རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་སྡེ་བདུན་པོ།
བླང་དོར་འབྱེད་པའི་མིག་གཅིག་ཉིད། །
དེ་ཡང་། རིག་པའི་གནས་ཆེན་ལྔ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཁོ་ལག་རྫོགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྟོག་གེའི་རིགས་པར་མཁས་པ། གཞུང་ལུགས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་བར་འཇུག་པ། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱིས་ཐུགས་རྒྱུད་ལེགས་པར་གཏམས་པ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་ཐོབ་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞིའི་འོད་སྣང་མཆོག་ཏུ་འབར་བས་གདུལ་བྱའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་པད་མོ་འབྱེད་པའི་ཉི་མ། རྒྱུ་སྐར་ཁྲོད་ན་ཟླ་བ་དང་གསེར་རིའི་ཁྲོད་ན་ལྷུན་པོ་ལྟར་ས་གསུམ་ན་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་རྣམས་ལེགས་པར་སྟོན་ཏེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་འབྲལ་རུང་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་རུང་དུ་ཡོད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་འདི་ངོ་སྤྲད་དེ། བདག་མེད་པའི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་འཁྲིད་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་འཆད་པ་ལ།
ཀ༽ སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དོན།
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་འབྱུང་རུང་དང་། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤང་དུ་རུང་བའམ་དེ་དང་བྲལ་རུང་གི་གཞི་ལྟ་བུའོ།། མདོར་ན། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བྲལ་རུང་། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་རུང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་རུང་བཅས་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། དེ་ལ་ཡང་བྱེ་མདོ་སེམས་ཙམ་དབུ་མ་པ་སོགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་དག་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ནང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་འདིར་མ་བཀོད།
ཁ༽ བྱེ་བྲག་ཏུ་ཚད་མའི་རིགས་ལམ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ། ༡འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ། ༢རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ། ༣མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའོ།། ༡འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ། དང་པོ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག །མེད་ན་མི་འབྱུང་འབྲས་བུ་ནི། །གཏན་ཚིགས། ཞེས་དང་། རང་འགྲེལ་ལས། དཔེར་ན། དུ་བ་ལས་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ།། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་གསལ་པོར་གསུངས། དེ་ཡང་ཕྱི་མེ་དུའི་རྒྱུ་འབྲས་རགས་པའི་དཔེ་ལས་ནང་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་ནས་བཤད་དོ།། མེ་དུའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཙམ་ནི་ལས་དང་པོ་བས་གོ་སླ་བས་དེས་ནང་གི་རྒྱུ་འབྲས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། མེ་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་མིན་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་ན་རྣམ་འགྲེལ་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་དཀའོ། །
དེས་ན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་ན་མེ་ཡོད་དགོས་པ་དང་མེ་མེད་པར་དུ་བ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་དུ་བ་མེའི་ཕན་འདོགས་བྱེད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ནས་རང་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རྟེན་འབྱུང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིགས་པ་འདི་གསུངས་སོ།།
དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ། རྒྱུ་མ་ཚོགས་པར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པས་འབྲས་དུས་སུ་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་སོགས་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཐོབ་འདོད་ན། རྒྱུ་དུས་སུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་ལ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་རྩོལ་བ་བསྟེན་དགོས་པས་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་བླང་དོར་གྱི་གནས་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ནས་ཤེས་པ། ཤེས་པ་དེ་ཡང་མཆོངས་དང་ཆུའི་དྲོད་ལྟ་བུ་སླར་ཡང་འབད་རྩོལ་བསྐྱར་མ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཐོག་མར་རྩོལ་བ་རགས་པ་དང་། དེ་ནས་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོ། མཐར་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ངང་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་ཡང་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བ་ཡོད་པས། མདོར་ན་མ་ཤེས་པ་ནས་ཤེས་པ། ཤེས་པ་ནས་མཁས་པར་གྱུར་སྲིད་པས་ནམ་ཞིག་རང་གི་མ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཞིང་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བས་དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རུང་ཡིན་པར་གྲུབ།
དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་ལ་རང་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བྱེད་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད། གཞན་ཡང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་ཡིན་རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན། །འབྱུང་རྔུབ་དབང་པོ་བློ་དག་ནི། །རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །ལུས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་མིན། །ཧ་ཅང་ཐལ་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བར། །ནུས་ལྡན་མཐོང་བ་གང་དེ་ལ། །ཅི་ཞིག་ཡོད་འགྱུར་གང་མེད་པ། །གང་གིས་ཕྱི་ནས་མཚམས་སྦྱོར་མེད། །ཅེས་སོགས་དང་། འདི་ལྟར་གོམས་པ་སྔ་མ་དང་། །སྔ་མའི་སེམས་ཆོས་བརྩེ་བ་དང་། །ཆགས་བྲལ་བློ་སོགས་གཞན་དག་གི།།གསལ་བ་ཡི་ནི་རྩ་བ་ཡིན། །གོམས་ལས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཆགས་བྲལ་ཆགས་དང་ཡིན་ལོག་བཞིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་དག་ལས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་དང་། སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་གོམས་པ་སྲིད་ཀྱང་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བ་མི་འཐད་པ་བཀག་ནས་མཐུན་རྐྱེན་གོམས་པ་དང་མ་བྲལ་ན་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཁྱད་མེད་དུ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། དང་པོར་རྩོལ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་ཅན་ཞིག་བསྐྱེད། དེ་ནས་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ན་རྩོལ་བ་རེ་རེས་སྙིང་རྗེ་རིགས་འདྲ་དུ་མ་བསྐྱེད་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱས་པས་ནམ་ཞིག་སྔོན་གྱི་རྩོལ་བ་དྲག་པོ་ལྟ་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་ནས་རིམ་གྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་བསྐྱེད་དེ་ལམ་དང་པོ་བཞི་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་སྟེ། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་ནས་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར།དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འཕོ་སྐབས་ཚེ་འདིའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་བར་མ་ཆད་དུ་འཇུག་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པ། ༼རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར།།གཅིག་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།།རྣམ་ཤེས་དོན་གཞན་ཆགས་པ་ཡི།།ནུས་མེད་དོན་གཞན་མི་འཛིན་ཕྱིར།།༽ ཚེ་འདིའི་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཐ་མ་ལྔ་དེ་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་གཟུགས་ནས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔའི་རྫས་རྒྱུན་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནུས་པའམ་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པས་གཟུགས་མེད་དུ་གཟུགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ནས་འདོད་གཟུགས་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་སྐབས་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་པོའི་རྫས་རྒྱུན་དེ་དབང་པོའི་ངོ་བོར་གནས་པ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། །ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པས་བསྟན། ཡང་རྒྱུ་ལ་ཞེས་སོགས་འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་བསྟན་པའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་འདི་དག་ལས་འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རིགས་སད་པར་དཔོག་ནུས་པར་བསྟན་ཏེ། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང་། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུ་ཤེས་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། ། ཅེས་པའི་ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་འདི་ལས་བསྟན་པ་གང་ཞིག མདོ་འདི་དང་རྒྱུ་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་རྩ་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དུ་ལྡན་ལ་ལ་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དཔེའི་འབྲས་རྟགས་དང་། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལ་མོས་ཤིང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་ཆེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མནར་བ་མཐོང་བ་ན་མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུངས་པ་དང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དུ་དཔོག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དབང་རྟུལ་དེ་དག་གི །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །རང་རྒྱལ་དབང་འབྲིང་འདི་དག་གི །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཅེས་འདོན་པ་འགྱུར་ན་ཡང་ཆོག་སྟེ། རང་ལུས་སོགས་ལ་ཆགས་ཞེན་ཆུང་བ། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་ཆེ་བ། བདེན་བཞིའི་གནད་སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་ཤིང་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་མིག་ནས་མཆི་མ་ལྷུང་བ། སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་བསླབ་པ་མི་གཏོང་བ། དགེ་བ་གང་བྱས་ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་ལྟ་བུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་དང་།ཉོན་མོངས་ཆུང་བས་འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་ཞིང་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལ་དགའ་བ། ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་རང་བཞིན་དབང་པོ་འབྲིང་ཡིན་པས་རྒྱུན་དུ་སློབ་དཔོན་གསང་བ་དང་། སློབ་དཔོན་མེད་པ་དང་འགྲན་ཟླ་མེད་པར་རང་གི་འདོད་བྱའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱལ་རིགས་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་བསྟན་པས་འདི་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཡོད་པར་ལེགས་པར་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན་དཔེར་ན། ཆུ་ཐིག་རེ་རེས་རིམ་བཞིན་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་འགེངས་པ་བཞིན་དུ་དང་པོའི་སེམས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་ཏེ། སེམས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་མཐར་དཀར་ཆོས་མཐའ་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གོ་ཐུབ། དེར་མ་ཟད། ལྷག་པར་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པ་འདིར་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་སོགས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་གཉིས། ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། གདུལ་བྱ་ལའང་ཉན་ཐོས་རིགས་ཅན། རང་རྒྱལ་རིགས་ཅན། ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཅན་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཁམས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་མོས་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པའི་རིམ་པ་མཐའ་དག་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཞིང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།
འདི་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཁམས་རྣམས་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་དབྱེ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །རིགས་ཡོད་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་གནད་གཅིག་ཡིན། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ཊཱིཀ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེས་ན། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་པོས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བགྲོད་པའི་ལམ་དང༌། སངས་རྒྱས་ནས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལམ་རྣམས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ།ཞེས་དང་། གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་འཁོར་དུ་བསྡུས་ཤིང་ཉེ་བར་བསྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་འཇིག་རྟེན་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ས་བོན་རྒྱས་པར་མཛད་པ། ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་རིགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། གསུངས་པས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ས་བོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་དེ་ལ་ཡང་གསུམ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ།།
གཞན་ཡང་། ཚད་མ་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་ལུགས་ལས་ལྡོག་སྟེ་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལས་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ། ༢རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ། དེ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་བཞིན་ཡོད་ཙམ་དང་། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་བྱས་པ་ནི་རང་གྲུབ་ཙམ་ནས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དང་བྱས་པ་མེད་ན་དེ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་གྲུབ་ཙམ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བར་གྲུབ་པས་བདག་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་རུང་དང་བདག་མེད་གཉིས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རུང་གི་ཆོས་སུ་གྲུབ། དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དང་དྲི་མ་དང་། བྲལ་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གྲུབ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་རུང་ཞིང་སྒྲིབ་པ་སྤང་དུ་རུང་བ་ཙམ་རིགས་སུ་འཇོག་པ་དབུ་སེམས་ཀུན་མཐུན་པ་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་དུ་གསུངས། ཡོན་ཏན་སྐྱེ་རུང་ཞིང་སྒྲིབ་པ་སྤང་དུ་རུང་ཞེས་པ་དེ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀས་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་འདོད་པའི་གནད་ཀྱི་ཡིན། སྐབས་འདིར་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། དྲི་མ་ནི་གཞན་དབང་ཡིན་པས་རྫས་སུ་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང་འདི་ནི་ཕུང་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་གོལ་བའི་གཙང་བདེ་བདག་རྟག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དྲི་མ་བཟློག་ནུས་པས། འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་གློ་བུར་བ་ཞེས་ཟེར། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་དེའི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་གོསྐབས་འདིར་སེམས་དང་དེའི་གནས་ལུགས་གཉིས་ཆར་ལ་གོ་ན་ཆོག་གམ་སྙམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་རུང་དང་སྐྱོན་འབྲལ་རུང་དུ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ༣མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཚད་མ་རྣམས་ནི་མི་འཇུག་པ། །མེད་ལ་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན། །གཏན་ཚིགས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རུང་དུ་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རུང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་ང་ཚོས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་ནི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མིན། །ཞེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཤེས་བྱ་མང་། །བོང་བུས་མ་བགྲོད་ལམ་ཕྲང་མང་། །ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་དང་མེད་པར་མཐོང་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་བས་དཔེར་ན་ཤ་ཟ་ལྟ་བུ་རང་གང་ལ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་ཚད་མས་མ་དམིགས་ཀྱང་སྤྱིར་ཚད་མ་ལ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མིན་པས་དེས་ན་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ཡང་སྤྱིར་མེད་པ་མིན། དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེས་པ་ཆགས་སོགས་ཆོས་ཅན། རྟག་པས་སྟོང་སྟེ། ཁྱོད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྤོང་བའི་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཟད་ནུས་པའི་ཕྱིར།ཞེས་སོགས་མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས། །བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གྲང་ན། །རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་ཡི་ནི། །གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཟད་ཕྱིར་དང་། །རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ཤེས་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་། མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་ཤར་གྱི་གཞིར་ཆོས་ཅན། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་རྒྱུན་ཆགས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་ཏེ། མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མ་དམིགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཚ་རེག་གིས་གྲང་རེག་ལ་གནོད་ཚུལ་དཔེར་བྱས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུའི་རིགས་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོབས་ལྡན་ཡོད་ན། གཉེན་པོ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱང་ཟད་པ་ཡོད་པས་ཆགས་སོགས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཡོད་པར་གྲུབ། དེས་ན། གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས། །འགའ་ཞིག་མེད་ཤེས་འབྲས་བུ་ཅན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་རུང་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་ཚོགས་སྡིག་སྒྲིབ་ཀུན་ཟད་རུང་དུ་སྒྲུབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གྲུབ།
དོན་བསྡུས་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་ཡིན་པ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་རྫས་རྒྱུན་ཐུག་མེད་ཡིན་པ། རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་སྙིང་རྗེ་དང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ཡང་དག་པའི་གནོད་མེད་ཀྱི་བློ་གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བ་བཅས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ།།
གཞན་ཡང་། ཚད་མའི་རིགས་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གྲངས་མེད་བཀོད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མང་བར་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།།
སླར་སྨྲས་པ།
ཕྲ་ཞིབ་རྣམ་དཔྱོད་པིར་གྱི་རྩེས། །
ཚད་མའི་ལེགས་བཤད་ཚོན་ལ་འཐུངས།།
ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་གཙང་མའི་རིས། །
རིགས་ཀྱི་མཛེས་སྐུ་བྲིས་འདི་ལྟོས། །


c: text/html

text: མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཚོགས་ཆེན་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ནང་བཞིན། ཟླ་10ཚེས་24ཉིན་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་ཚོགས་འདུ་གྲོས་རྗེས། མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོ་ཡི་ཐོག་བརྩེགས་དང་པོའི་ཀྲུང་དབྱང་ཚོམས་ཁང་གི་བྱང་རྒྱུད་དུ་རེས་སྐོར་གསུམ་པའི"ཏང་གི་འཐུས་མིའི་བགྲོད་ལམ"གྱི་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ལ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་ཞུགས་པའི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཝེ་ཆིའུ་ཡའེ་དང་། མེང་ཀོང་ལུའུ། ཞུའེ་ཁྲེན་དབྱང་། ཝང་ཁྲེན། དབྱང་ཅེ། ལིའུ་ཝེན་ལི། ཝང་ཞུས་ཏོང་། ལི་པའེ། ཕའེ་ཁྲུན་ལཱང་། ཏིང་ཉིང་། ཝུ་ཞུའོ་ཀོང་། ཧུའུ་ཝེ་ལུ། ཅིན་ཏོང་ཧའེ། ཅང་ཁྲེང་ཧྭ། ཧྲའོ་ཡོན། ཀན་ལུའུ། ཀྲོའུ་ཡུས་བཅས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱས་པ་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་དགག་སྒྲུབ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
དབུས་གཙང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོའི་སྟེང་དུ《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་དེར《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང་ས་པཎ་གྱི《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》གཉིས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་སུམ་རྟགས་ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཞི་བྱས་ནས་ཤོང་ལོས་བརྩམས་པ་སོགས་རྙིད་པ་གྲིས་མི་ཆོད་པའི་དཔེ་ལྟར་ལུང་རིགས་ལྟར་སྣང་གིས་དཔྱད་ཁུལ་མང་དུ་བྱས་སྣང་ངོ་། ། ཁོང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་བཏོན་པ་ནི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་འབྱུང་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་བྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེང་གསར་བཤད་དང་གསར་བ་རིག་ན་ཧེབ་ལངས་པའི་ཨ་གསར་མཁན་དག་ལ་ཆེས་བྲིན་པར་མཐོང་། གཟུར་གནས་ལ་བདེན་དོན་ལས་གསར་བཤད་མི་གཙོ་བས་ཁོ་བོས་ཆེད་དུ་ལུང་རིགས་རྣམ་དག་གིས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་ཞིག་གཏང་འདོད། ཡིན་ཡང་འདིར་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་དོན་ནི་དགག་ཡིག་གི་ཆེད་དུ་དགག་ཡིག་འབྲི་བ་མ་ཡིན་པར་བདེན་དོན་ཞིག་གསལ་བྱེད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་འཛིན་མི་དགོས་སོ། །
རྩོམ་ཡིག་དེ་ཚིག་གི་ལོ་མ་ཤིན་ཏུ་སྟུག་ཚོད་ཀྱི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་མེད་ལ་དེ་ཡང་ཁོང་གི་སྔོན་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གང་མང་ཞིག་འདྲེས་པར་བྱས་ཏེ་དེས་རིགས་འགྲེས་ཀྱིས་གནད་དོན་སྐོར་ཞིག་ལྷང་ལ་འབུད་འདོད་པ་རེད་མོད། ད་ལྟ་ཁོང་ལོ་ན་རྒས་ཤིང་དཔེ་ཀློག་དང་དཔྱད་གཞི་འཚོལ་བའི་བྱ་བ་སོགས་མང་བོ་ཞིག་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་མ་ཐུབ་པས་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་གནད་དོན་ཐག་ཆོད་པ་ཕར་ཞོར་སྤྲང་བོ་དབྱུག་པ་རང་གི་མགོ་གཅོག་གི་ཚུལ་དུ་སོང་འདུག གང་ལྟར་ཡང་དེ་ནི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ཞིག་གི་དགོངས་བཞེད་དང་ཁོང་དགེ་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ལྟ་བ་ལགས་ན་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བས་ཁོ་བོས་ཆེད་དུ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་འདོད་པ་ཡིན།
རྩོམ་ཡིག་འདི《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་དཔྱད་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་ལེའུ་གཉིས་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་དེ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ལྟ་བ་འགོག་མ་ནུས་ན་གཤིབ་བསྡུར་ནི་ཞ་ཉེའི་མདུང་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་འགྲོ་བས་འདིར་ཐོག་མར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ལ་དཔྱད་ནས་གནད་དོན་ལྷང་ལ་ཕུད་རྗེས《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་འདོད་པ་ཡིན།
དང་བོ། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ལ་དཔྱད་པ།
ཆབ་སྤེལ་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་དགག་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་ལེའུ་ནང་དུ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》ཐོན་མིའི་མིན་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཚན་པ་བརྒྱད་བཤད་ཡོད་ཀྱང་ཁོ་བོས་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་པས་དགག་སྒྲུབ་དེ་དག་གིས་གཞན་ལུགས་དགག་མི་ནུས་ལ་རང་ལུགས་དེ་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་རྩོད་པ་དེ་དག་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་བག་མ་འཚོལ་བ་ཇི་བཞིན་གཞི་མེད་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་འབའ་ཞིག་ལགས་པ་འདི་ལྟར།
དང་བོ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་དང་བོ་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། “སུམ་ཅུ་བའི་མཆོད་བརྗོད་དུ.…….བླ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐེངས་གསུམ་ལ་བྱུང”པ་དང་ཞྭ་ལུས“བདག་ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ”ཞེས་དང“བྲམ་ཟེ་བྱ་བ་སྦས་ནས་གསུངས”ནའང་ཐོན་མིས་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་པ་བླ་མར་བཟུང་ནས་ཕྱག་ག་ལ་འཚལ།①”ཞེས་གསུངས་འདུག དགག་སྒྲུབ་འདིས་ནི་ལི་བྱིན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་སྦྱར་བ་ལ་དགོངས་པ་འཁྲུལ་འདུག སྤྱིར་ན་འདི་ནི་འཁྲུལ་དགོས་པའི་དཀའ་གནད་ཅིག་གཏན་ནས་མིན་ནའང་བློ་ལྡན་ཁོང་ལ་དོགས་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པས་ཅུང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
1 བྲམ་ཟེ་ནི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་མིན་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་རིགས་ཀྱི་མིང་མིན་པས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་པ་ཡིན་ག་ལ་དགོས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་དང་བྲམ་ཟེ་གཉིས་ནི་གོ་དོན་གཏན་ནས་མི་གཅིག་པའི་མིང་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡིན། དེ་བས་བྲམ་ཟེ་ཞེས་པའི་མིང་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པར་གཏན་ནས་གཟུང་མི་འོས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་མིང་ལྡན་པའི་ནང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་དག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན། 《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད》མཛད་པའི་བྲམ་ཟེ་ཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེས། 《ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང》མཛད་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་བདེ་བྱེད་བདག་པོ། 《གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་རྒྱ་འགྲེལ》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་ཨཙྪཊ། 《སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་གྲུབ་པའི་རྗེས་འབྲང》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ། 《ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་བ》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་མཆོག་སྲེད། 《དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་ཕུར་བུ། 《ཞིང་གི་དབང་ཕྱུག་མའི་མཆོད་པའི་རིམ་པ》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་རིགས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་པཎྚྀཏ་སོགས་ཆོས་འབྱུང་དག་ན་བྲམ་ཟེ་མིང་ཅན་གྱི་ནང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་དྲངས་པས་མི་ལོངས་པས་ན་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་སོམ་ཉིའི་མདུད་པ་རང་སར་འཁྲོལ་བར་གྱུར་རོ། །
2 གལ་ཏེ་ཁོང་གི་དགོངས་པ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཏུ་ཆུགས་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཁོང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དེའི་ཁུངས་ནི་ནང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་གཏུགས་པ་ཡིན་མོད་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས་ནི་གཏན་ནས་མི་འདྲ་ལ་ཕྱག་ནི་གུས་པ་ལས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དོན་མེད་པས་དེ་ནི་ནང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གོ་བ་ཅི་ཡང་མ་ཆགས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པས་ཁོང་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཚོན་ན་མཚང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། ཕྱག་འཚལ་བའི་དགོས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ། གུས་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ། བཙན་དབང་གིས་ཕྱག་འཚལ་བ། དགོས་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་ཡོད་པས་དང་བོ་མ་གཏོགས་ནང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་འཚལ་མི་ཆོག་པར་སྨོས་ན་དེ་ནི་ནང་བསྟན་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྟགས་ལས་གཞན་གང་ཡང་མིན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་སུམ་འགྲེལ་སྔ་མ་དག་ལས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་དེ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་ཕྱག་བྱས་ཀྱང་དེ་ནི་དྲིན་ལན་གཟོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བཤད་ཡོད་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་ངལ་བ་མི་བསྟེན་ནོ། །
3 ཁོ་བོས་བཀོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་དག་མཐོང་རྗེས་ཁོང་གིས་ད་དུང་འདི་ལྟར་གསུང་ངེས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ནི་བྲམ་ཟེ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་བྲམ་ཟེ་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ངེས་མོད། དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་ཡོད་ངེས་པ་མིན་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྟོག་བཟོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིག་བཀོད་པ་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ངོ་ཚ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་གིས་དོན་དངོས་གཡོལ་རྩིས་བྱེད་པ་ནི་བདེན་དོན་གྱི་ཉེས་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལ་བྲམ་ཟེ་དེ་ནང་བ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། ཚལ་བ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེའི《དེབ་ཐེར་དམར་བོ》ལས། “རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀུ་ས་ར་དང་། བྲམ་ཟེ་ཤང་ཀ་ར། བལ་བོའི་སློབ་དཔོན་ཤི་ལ་མཉྫུ་དང་། ཁ་ཆེའི་སློབ་དཔོན་ཏ་ནུ་ཏ་དང་། གྷནུ་ཏ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ལི་བྱིན་དང་། ཧ་ཤང་མ་ཧ་དེ་བ་སྤྱན་དྲངས་ནས②”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་སྐབས་དེར་བོད་ལ་གདན་དྲངས་པའི་ལོ་པཎ་དེ་དག་ནི་ནང་བསྟན་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ་གདན་དྲངས་པ་ཡིན་ པས་ཕྱི་རོལ་པ་ཞིག་གདན་དྲངས་ན་དགོས་པ་ལས་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་ནི་བྱིས་པ་དག་ལའང་བཤད་མི་དགོས་པས་སོ། །དེ་ལའང་གནད་འགའ་ཡོད་དེ་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་དུས་ནང་བར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་གཅིག རྒྱལ་བོས་ཀྱང་ཐོན་མི་དང་འབྲེལ་ནས་ནང་བསྟན་ལ་དད་པ་བྱས་ཡོད་པ་དང་གཉིས། ཁོང་ཚོ་གདན་དྲངས་པ་ནི་ཡི་གེ་བཟོ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནང་བསྟན་སྤེལ་ཅིང་བཀའ་བསྟན་བསྒྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སོ། །
4 ཡང་ཁོང་གིས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ“འདིར་དཔྱད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་ལ་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ…རྡོ་རིང་དང་བྲག་བརྐོས་གནའ་ཡིག་ཁག་དང་དྲིལ་བུའི་སྦྱར་བྱང་ཁག་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ཡི་གེར་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཀྱང་། བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་རིགས་གཅིག་ཀྱང་རྙེད་རྒྱུ་མི་འདུག རྡོ་བརྐོས་གནའ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆོས་གཙིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཆིས་ཏེ…ལྟར་དེ་དུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ད་དུང་བྱུང་མེད་པ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ། དཔེ་མཚོན་བཀོད་པ་དེ་དག་ལས་སུམ་རྟགས་རྩ་བ་ནི་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལྟ་ཅི། ཐ་ན་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཇུག་ཆར་ཡང་བྱུང་མེད་པ་གསལ་བོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ…ཞེས་དང་། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་དང་བོ་ལས་དེ་ནི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཀྱང་དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མའི་གོ་དོན་རྩ་བ་ནས་མིན③”གསུངས།
ཁོ་བོས་ཐོག་མར་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མ་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་འདུག་སྙམ་ནས་ཡི་མུག་ཅིག་སྐྱེས་ཤིང་ད་དུང་ཀན་སུའུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་སུ་ཏུང་ཧོང་གི་གཏེར་ཡིག་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་ཞིག་ཉར་ཚགས་བྱས་ནས་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་ང་ཚོའི་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དུ་མ་གྱུར་པས་ཁ་ཚོན་གཅོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་སྙམ། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཁོང་གིས་བླ་མའི་སྐད་དོད་གཉིས་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་ཐུགས་འདང་གཏན་ནས་གནང་མེད་པ་དེའང་ཤེས་བྱུང་། སྤྱིར་ན་བླ་མ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ་གོང་མ་སྟོན་པར་བླ་མ་ཞེས་པ་ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་སོགས་སུ་ཐེངས་མང་བོར་བྱུང་ལ་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སུ་བྱུང་འདུག་པ་མ་ཟད་རྒྱུགས་ཆེ་བའང་འདི་ལྟར།
1“རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མཛད་པའི་འབུམ་རྐྱང་བའི་འགྲེལ་བ་གནོད་འཇོམས་ལས། བླ་མའི་ལུང་གིས་བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ཡི་འགྲེལ་བ་གནོད་འཇོམས་བྱ་བར་འདོད། །④”ཅེས་བླ་མའི་ཐ་སྙད་འདི་བྱུང་འདུག
2 ཡང་སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ་ལས། མཁན་པོ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་རྲཱྀ་ཞེས་པའི་གཞུང་ལས། “རྒྱལ་བོ་ཆད་པས་ཉེན་པ་དང་། བླ་མ་དང་ཕ་མ་དང་། འཕགས་པའི་ནད་པ་དག་གི་དོན་དུ⑤”ཞེས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་སོགས་ནི་འདྲེན་པས་མི་ལོངས་པས་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་དགོས་པ་གཏན་ནས་མ་མཆིས།
ཡང་ཁོང་གིས་དེ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་བཀས་བཅད་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་དུས་ཡོད་པ་གཏན་ནས་མིན་ནོ་ཟེར་ངེས་མོད་དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་གསོ་བ་ཙམ་སྟེ་ཁོ་བོ་ལ་ད་དུང་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བྱུང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་ཅིག་ཡོད་པ་ནི་རྒྱལ་བོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་གི་ཡིག་ཆ་སྟེ་ཕོ་བྲང་འོན་ཅང་དོར་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་སྐད་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། རྗེ་བློན་མོལ་ནས་རེག་ཟུག་ཏུ་མཛད་པ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་མིང་སྔོན་མ་ཐོགས་པ་དང་། གཏན་ལ་མ་ཕབ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་འཚོགས་ཏེ་མིང་དུ་བཏགས་ཤིང་གཏན་ལ་ཕབ། ལྷ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བཀས་བཅད་དེ་མི་བཅོས་པར་བཞག་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ལས། “བྷཀྟིགུརུཿ་བླ་མ་ལ་གུས་པའམ་སྙིང་ཉེ་བ། གུ་རུ་ཤཱུཤཱུཥབླ་མ་སྲི་ཞུ་ཆེ་བ།⑥”ཞེས་གུ་རུ་ཞེས་པ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་དང་། “ཨུཏྟརཿཞེས་པའི་ལྟག་ན་མེད།⑦”ཞེས་དང་དེ་བཞིན་ཨུཏྟརམནུཤྱདྷརྨཔྲལཱཿཔཞེས་པ་མི་ཆོས་བླ་མར་སྨྲ་བ⑧”ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་བཞིན་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ཀ་གསལ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པས་དེ་ལས་གཞན་ཏུ་འདྲེ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ལྷ་ཁོ་ཐག་ཆོད་པའི་ཁུངས་ཤིག་ག་ལ་དགོས། དེ་བས་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དཔྱད་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཞིག་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།
ད་དུང་དགག་སྒྲུབ་འདིར་ནང་འགལ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་དལ་བུས་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཀྱི་བསྐྱར་བཅོས་ཡང་བཅོས་གནང་བའི་ཆོས་དཔེ་རིགས་ལས་ལྷད་བཅོས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ཏུང་ཧོང་ས་ཕུག་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་ཡིག་ལས་བླ་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་དེ་ཧ་ལམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་གསུངས་པ་དེ་ལས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་དེ་དག་ལས་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བའི་དཔེ་ཆ་ཡིན་ན་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་ངེས་པ་མེད་པ་ཡང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ན་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཡོད་པའི་སུམ་རྟགས་འདི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་མིན་ཞེས་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཞིག་ཡིན་པས་རང་གི་སྐད་གསང་མཐོན་པོར་བསྒྲགས་པ་མིན་ནམ། སུམ་རྟགས་གཏེར་མ་མིན་པས་བཀས་བཅད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་དག་བརྒྱུད་ཡོད་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁས་ལེན་པས་སུམ་རྟགས་ཁོ་ན་ཆོས་དཔེ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ནམ། འདི་ལ་བལྟས་ན་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་ལས་བདེན་དོན་གྱི་ཆེད་བྲིས་པ་མིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་དབང་མེད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །
ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་མྱོང་མེད་ཟེར་བའང་མཐར་གཏུགས་ན་སྐུ་ཞབས་གང་གི་ཡོད་སར་མ་བཙལ་བར་མེད་སར་བཙལ་ནས་འོལ་ཚོད་བྱས་པ་ཙམ་སྟེ།“རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་སྟོན་པ་པོ། །⑨”ཞེས་དང་།“འཆི་མེད་དབང་བོ་ལྷའི་བླ་མ། །”ཞེས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས།“འགྲོ་བ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མ⑩”ཞེས་གསལ་བོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཉིས་པ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་པ་ལས“གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས》འདི་དུས་རབས་སྤྱི་ལོ་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཐོན་མིས་མཛད་པ་ཡིན་ན་བར་དུ་མི་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་ཕྱི་དར་གཉིས་ཀར་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་མཛད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ལ་སྲིད་དམ…དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ…དེ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཞི་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཡས་མས་ཙམ་དུ་མཛད…གནའ་དུས་སམ་སྔོན་གྱི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་འཆད་ཉན་ཡོད་ན…འདི་དང་འདི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་བར་ཞུ⑴”ཞེས་གསུངས་འདུག
སྒྲུབ་བྱེད་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཁར་མ་ངེས་པ་དང་འཁྲུལ་བ་ཅན་དུ་འདུག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཞིག་དབང་མེད་དུ་སྐྱེས་འོང་བ་མ་ཟད་ཁོང་གིས་བཀོད་པའི་དགག་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་དགག་པར་དུ་མ་སོང་བར་ཁོང་རང་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་སོང་འདུག་པ་འདི་ལྟར།
1 ཐོན་མིས་གསུང་བའི་གསུང་རྩོམ“དང་བོ་ཡི་གེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟོ་བརྩམས། ཀ་སྨད་སུམ་བཅུའི་བསྒྱུར་བ། སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་པའི་གཞི་མ། ཐོན་མིའི་མདོ་རྫི་སྒྲ་མདོ།⑵”སོགས《རྒྱལ་རབས་གསལ་མེར》གསལ་བར་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་མཁས་པ་གཞན་ལ་སྒྲོས་ཙམ་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་ཅིང་། ད་ལྟ་དཔེ་རྒྱུན་ཡོད་མེད་ཆ་མ་འཚལ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་ཕྱི་དར་གཉིས་ཀར་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་མཛད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ལ་སྲིད་དམ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་སྟབས་བདེ་བོ་དེས་འགོག་པའི་སྤོབས་པ་ཡོད་དམ། ཡང་ན་དེ་དག་མ་བྱུང་བར་ཁས་ལེན་ནམ། འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་མང་བོ་ཞིག་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་ག་མེད་ཡིན་པས་འདི་ལ་རང་སྲོག་གཅོད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཤིན་ཏུ་འོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།
2 ང་ཚོས་ད་ལྟ་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་པའི་སུམ་འགྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བ་ཡིན་པར་ཁ་ཚོན་གཅོད་ནུས་སམ། དཔེར་ན་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མ་རྔོག་ལོའི་རྣམ་ངེས་འགྲེལ་བར་བཤད་ཀྱང་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མར་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་རྗེས་སྔར་གྱི་བཤད་ཚུལ་དེར་རྩ་བ་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་དེ་ནི་ ཞིབ་འཇུག་གི་འཕེལ་རིམ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡ་མཚན་དོན་ཅི་ཡང་མེད། ཁོ་བོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན་ད་སྔ་མཐོང་བའི་བོད་ཀྱི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཐོག་མ་ས་པཎ་གྱི《སུམ་རྟགས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཡིན། 《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》ང་ཚོས་བརྩད་བྱར་གྱུར་པས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་ནས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་པར་བྱ་མོད《ས་པཎ་གྱི་སུམ་འགྲེལ》དེ་ས་སྐྱ་བའི་དཔེ་ཚོགས་ན་ཡོད་པས་བསྙོན་འདིང་བར་མི་ནུས་སོ། ། དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་མ་མཐོང་བར་ཁ་ཚོན་བཅད་པ་དེ་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གི་སྤྱོད་སྟངས་ཡིན་མིན་ལའང་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །
ཁོ་བོས་ད་དུང་བཤད་སྤོབས་པ་ཞིག་ནི་གནའ་དུས་སུ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ཅིས་ཀྱང་ཡོད་ངེས་ཏེ་དེ་མེད་ན་ས་པཎ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་དེ་འདྲ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་གཏན་ནས་ཡོང་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དེའི་སྔོན་དུ《སུམ་རྟགས》ཀྱི་འཆད་ཉན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན། གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས》མེད་ན་དེ་ལྟར་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་ངམ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ནི《སུམ་རྟགས》ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མིན་ཏེ་ས་པཎ་གྱི་གསུང་ལས་སྔོན་གྱི་རྒན་པོའི་ཡི་གེ་མདོ་ཞེས་པ་ཡོད་གསུངས་པ་དེ་དག་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་པ་དེས་ཁྱོད་ལ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ་གནའ་དུས་སམ་སྔོན་དུ་དེ་འདྲའི་འཆད་ཉན་ ཡོད་ན…འདི་དང་འདི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་བར་ཞུ་ཞེས་དང་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་མདོ་དེར་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་མཛད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ལ་སྲིད་དམ་ཞེས་དྲིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོ་ལོའི་རྒྱལ་མཚན་མི་འཕྱར་ག་མེད་ཡིན་ནོ། །
3 འདིར་ཁོ་བོས་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རེ་བཞིན་སུམ་རྟགས་འཆད་ཉན་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་སྟོན་པར་བྱ་སྟེ་ཀར་ལེབས་ཞབས་དྲུང་པད་མ་རྡོ་རྗེ་ཡིས། “མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུའང་། བྱིས་པ་བརྡ་སྤྲོད་འབྲི་ཀློག་ཡོན་ཏན་སློབ། །⑶”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་གསུང་ངམ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་སུམ་རྟགས་འཆད་ཉན་བྱས་པ་མ་མཐོང་བས་དེ་དུས་སུ་སུམ་རྟགས་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་དེ་ནི་གླེན་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ལས་མ་འཁོད་པ་ནི་འཁོད་པ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ནོ། །
ཡང་ཁོ་བོས་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ལ་དཔྱད་དུས་དེ་ལས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དཔྱད་གཞི་སྐོར་ཞིག་མཐོང་འོངས་སྟེ“སག་སྟོན་གྱིས་ད་བ་ས་གསུམ་གྱི་མཐར་དམིགས་བསལ་གྱིས་འཐོབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་དུ། ཁྲུས་གྱིས། བག་ཡོད་གྱིས། གསོལ་འདེབས་གྱིས་ཞེས་བཤད་པ་ནི་རྣམ་དབྱེ་བྱེད་པ་དང་། ཚེག་མ་ཕྱེ་བའི་གསུང་སྟེ། འདིའི་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཀུ་རུ་ཞེས་པ་བག་ཡོད་བསྒྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་གྱི། རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་ཆ་ཤས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །⑷”ཞེས་དང་། “ཡང་སུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བས། བས་ཇ་འཕུལ་བ་དང་། ཀླུ་མེས་དབང་ཕྱུགས་གྲགས་ཀྱིས་བས་ཉ་འཕུལ་བར་བཞེད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བར་བཀག་པ་ལྟར་རོ། །⑸”ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ལ་བསམ་ན་སག་སྟོན་དང་སུམ་པ་ཀླུ་མེས་དབང་ཕྱུག་བཅས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་པ་དེས་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་སུམ་ཅུ་བའི་འཆད་ཉན་དར་བར་མ་ཟད་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་བརྩམས་འདུག་པའི་བདེན་དཔང་ཞིག་ཡིན་པས་གང་གི་འོལ་ཚོད་ཀྱི་དྲི་བ་དེ་ཞ་ཉེའི་མདུང་གིས་ཕ་བོང་ལ་བསྣུན་པ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རམ།
4 ཡང་ཉིད་ཀྱིས་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་འགྲེལ་དེ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཞི་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་བྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་དཔྱད་ན་ཡང་ཉིད་ལ་ནང་འགལ་ལས་མེད་དེ་ས་པཎ་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ནི1182—1251སྟེ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་སྟག་ལ་འཁྲུངས་ནས་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ལྕགས་ཕག་ལ་གཤེགས། དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ད་བར་དུ་གསལ་བོར་བཤད་པ་ཞིག་མ་མཐོང་ཡང་ཁོང་གི་སུམ་འགྲེལ་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ1236ལ་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ས་པཎ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ་དུས་དེར་མ་མཐའ་ཡང་དབུས་པ་བློ་གསལ་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རྗེ་འདི་ཉིད་ས་པཎ་ལས་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཞོན་པ་ཙམ་ཡིན།⑹འདི་ལས་དཔྱད་ན་ས་པཎ་གྱི་སྔོན་དུ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》མེད་ན་འདི་ནི་རྩ་བ་མེད་པའི་རྩེ་མོ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དབུས་པ་བློ་གསལ་དང་ས་པཎ་གཉིས་དུས་མཉམ་པས་དེས《ཡི་གེ་སྦྱོར་བའི 》འགྲེལ་བ་རྩོམ་མི་སྲིད་ལ་སྲིད་ཀྱང་ས་པཎ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་ཡིན་པས་ཐོན་མི་ལ་ཁ་འཕེན་ཚུལ་གཏན་ནས་མེད་དོ། །ལྷག་པར་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་ལས།“གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ལྷ་ཞེས་པ་ལྟར་ན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལྷ་ཡང་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་ལྷ་ཞེས་སྦྱར་དུ་རུང་མོད་ཀྱི⑺”ཞེས་པས་དཀོན་མཆོག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་དཔེ་ལ་ལར་དཀོན་མཆོག་ལྷ་ལ་ཞེས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེས་སྐབས་དེར་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་ལ་དཔེ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། དཔེ་མི་འདྲ་བར་ཡོད་པ་དེས་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་མང་བོ་ཞིག་འགོར་བར་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གསལ་བ་ཞིག་ནི་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་ལས། “གཞན་ཡང་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་ཕན་ཚུན་བསྲེས་པ་དང་། སྟོད་སྨད་འཆོལ་བར་བྲིས་པ་དང་། སུམ་རྟགས་ཅེས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས། ཁ་ཅིག་སུམ་རྟགས་གཉིས་བསྲེས་ནས། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་དགོས་འབྲེལ་དང་། །འཇུག་ཚུལ་བསྟེན་ཚུལ་བསྟན་བྱ་བདུན། །ཞེས་པ་ལགས་པ་བར་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏེ་ཡི་གེ་སྦྱོར་བའི་མིང་བཏགས་པའི་བསྟན་བཅོས་གུད་དུ་བྱས་པ་རྣམས་གཞུང་འདིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །⑻ ”ཞེས་པས་སྐབས་དེར་སུམ་རྟགས་བསྲེས་པ་གཅིག་དང་། སྟོད་སྨད་འཆོལ་བར་བྲིས་པ་གཅིག སུམ་རྟགས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གཅིག ད་དུང་ས་པཎ་གྱི་སུམ་རྟགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བ་བཅས་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་དག་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་བཞི་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཆེད་དུ་ས་པཎ་གྱི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དྲངས་ནས་དགག་པ་གནང་བ་དེས་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ནི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་ས་པཎ་གྱི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གོ །
དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ“ས་སྐྱ་པཎ་ཊི་ཏ་ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་འཚོལ་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་གཟབ་ནན་མཛད་དེ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ཆ་ཚང་ཙམ(ཡི་གེ་སྦྱོར་བ)རྨང་གཞི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་ཅིང་། དེ་རྗེས་རིག་གནས་ལ་མཁྱེན་པ་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པའི(ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་ལྟ་བུའི)མི་སྣ་ཞིག་གིས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དེ་རྩ་བར་བཟུང་ཐོག་དབྱེ་ཞིབ་དང་ལེགས་ཆ་གསབ་སྣོན་སོགས་བརྒྱུད་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མཇུག་ཙམ་ལ་བརྩམ་པ་ཡིན⑼”ཟེར་མོད། དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མ་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་ནི་སྤྱི་ལོ1240ལོར་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས་ཁོང་མ་འཁྲུངས་པའི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ1236ཡས་མས་སུ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས《སུམ་རྟགས》འགྲེལ་བ་བརྩམས་ཟིན་པས་ད་མང་བོ་བརྗོད་དོན་ཡེ་ནས་མི་འདུག་ལ་འདི་ལ་བལྟས་ན་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་སུ་སུམ་རྟགས་བཞུགས་ཡོད་པ་ཆེས་གསལ་བོ་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་སུམ་རྟགས་རྩོམ་མཁན་དེ་དུས་ཤོང་སྟོན་ད་དུང་འཁྲུངས་མེད་པས་དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་སྔ་མས་ས་པཎ་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་མས《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》ཞིག་བརྩམས་པ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་དང་ལེགས་ཆ་གསབ་སྣོན་བྱས་ན་མ་གཏོགས་གཏན་ནས་འབྱུང་ཐབས་མེད་དོ། །
འདི་ནི་དངོས་ནས་ཁོང་གི་རྒྱ་ཡི་གཏམ་དཔེ་དྲངས་པ་ལྟར་འདི་ན་དངུལ་སྲང་བརྒྱ་ཐམ་པ་སྦས་མེད་ཅེས་བཀོད་པ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཁོང་གིས་དོགས་གཞི་ཐམས་ཅད་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།
ལྷག་པར་ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་གསུམ་པ་ལས།“ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ལས་གང་ཡང་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དུ། བོད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔ་འོ། །གསལ་བྱེད་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གཞུང་འདི་དང་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །⑽”ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་སུམ་རྟགས་ས་པཎ་གྱི་མིན་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་དབྱངས་ལྔར་བཞེད་པ་དག་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཤན་ཆེས་ཞུགས་པས་ཡིན་ལ་ས་པཎ་གྱི་གཞུང་མང་བོར་དབྱངས་ལྔར་བཞེད་ཡོད་པས་སོ། །
དེ་ལྟར་ན་སུམ་འགྲེལ་ཐོག་མ་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ཡིན་དགོས་མོད་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཆེན1441ལོར་འཁྲུངས་ཤིང1547ལོར་འདས་པས་ན་ཁོང་འཁྲུངས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་ལོ405ཡས་མས་སུ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་སུམ་འགྲེལ་ཡང་བརྩམས་འདུག་པས་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་པ་དག་ནི་འགལ་འཁྲུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དབང་མེད་དུ་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་གོ། དེ་ཡང་གསལ་བོར་བཤད་ན་ཉིད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་གསུམ་པ་དང་དགག་སྒྲུབ་དྲུག་པའི་གནད་འགག་སྟེ་སུམ་རྟགས་རྩ་བ་དེ་ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པ་ཡིན་ཚེ་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་ཞེས་བཀོད་ན། སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་འདི་དང་དེ་ཞེས་རྩོད་རྙོག་སློང་སྲིད་པ་མ་ཟད། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་བོས་སུམ་རྟགས་ལ་སློབ་གཉེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་འགྲོ་ཕན་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུན་བསྲིངས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་གོ་བས་ཆོས་གསལ་ཡིན། ཞེས་བཤད་པ་ནི་དངོས་གནས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཅོད་པན་འདོགས་པ་ཡིན་སྲིད། འདི་ནི་ཨ་མདོའི་ཁ་དཔེར་རང་མགོ་རང་གིས་གཡོགས་ཏེ་དགའ་ཀྲོག་ཀྲོག་དང་། རང་སེམས་རང་གིས་གསོས་ཏེ་ཏོབ་ཀྱི་ལི་ཞེས་པའི་དཔེ་ལས་མ་འདས་ཏེ་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ལས། “འདིར་མཁས་པའི་དབང་བོ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་བཤད་པ་ལས། ཁ་ཆུ་ཆེ། ཕུ་ཆུ་ཆེ། ཁོ་ཚཱ་ཞེས་སོགས་མཁན་པོ་འདིའི་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བས་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་འདིར་འགྲེལ་བའི་དོན་ཚེགས་བར་གཅིག་པ་ལ་དང་། མིང་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་བོ་གང་ཡང་རུང་ཞུགས་པར་བཞེད་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་མི་དགོས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །⑾”ཞེས་དང“འདིར་ཨ་ཡིག་མ་བསྡུས་པ་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ནམ་མཁའ་བཟང་བོས་ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །⑿” ཞེས་པ་ལས་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བས་སུམ་འགྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་རང་གི་སུམ་འགྲེལ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་སག་སྟོན་དང་སུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བ། ཀླུ་མེས་དབང་ཕྱུག་གྲགས་ཀྱི་སྒྲོས་ཞྭ་ལུའི་གསུང་ལས་ཐོན་པ་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་ལ་དེར་མ་ཟད་སྣར་ཐང་སཾགྷཤྲཱིས(རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ)གིས་མཛད་པའི《འགྲེལ་བ་ཟ་མ་ཏོག》གོ་བོ་རབ་འབྱམས་བསོད་ནམས་སེང་གེས(1429—1489)མཛད་པའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ། དགེ་ཡེ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་སེང་གེས་མཛད་པའི《སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར》པཎ་ ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་མཛད་པའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་མ་བརྩམས་གོང་དུ་བྱུང་ཟིན་པས་ན་ཤོང་སྟོན་གྱིས་བརྩམས་ཏེ་ཞྭ་ལུས་དེ་ལ་འགྲེལ་བ་བརྩམས་ཏེ་ཐོན་མིར་ཁ་འཕེན་ཐབས་ཡོད་མེད་ལོ་ཚིགས་ལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་མང་བོ་བརྗོད་ག་ལ་དགོས།
དེར་མ་ཟད་ས་པཎ་གྱི་གསུང་ལས་ཀྱང་། “བོད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་རྒན་པོ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །བོད་ལ་རིང་ཐུང་དང་དྲག་ཞན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཁ་བ་སང་སང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དོན་ལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྟགས་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་དེ་སྐད་དང་དོན་གྱིས་གོ་དགོས་པའོ། །⒀”ཞེས་དང་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས། “ཡི་གེ་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། འདི་དང་འབྱུང་གནས་མི་འདྲ་ཡོད། །དེ་ནོར་འདི་བདེན་གང་ཡིན་པ། །རང་གི་ཁ་ལྕེ་ཡིད་ལ་དྲིས། །⒁”ཞེས་པ་དག་ལ་བལྟས་ན་དེ་སྔོན་བོད་ལ་སྒྲ་རིག་པ་ཡོད་པ་ནི་གསལ་བོར་བསྟན་པས་ན་འདི་ལྟ་བུར་སྟབས་བདེ་བོ་ཞིག་གིས་བསྡོམས་ཚིག་འཇོག་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་པར་དཔྱད་པའི་གཞི་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》ལས། “ག་དང་བ་ཡི་རྗེས་སུ་ཏུ། །ང་ད་ན་མ་ར་ལ་དུ། །ས་སུ་འ་དང་འདོགས་ཅན་དང་། །རྐྱང་བ་རུ་སྟེ་དཔེ་རིམ་བཞིན། །⒂”སོགས་ལ་དོན་དང་འབྲེལ་སྒྲ་སོགས་སུམ་ཅུ་བའི་ཐོབ་ཐང་བྱུང་བ་དེ་སུམ་རྟགས་སྐབས་དེར་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་མཚོན་ཞིང་། 《མཁས་པ་འཕྱིམས་ཀྱི་གསན་ཡིག》ལས། “སློབ་དཔོན་ཞང་ཡོན་ཏན་བྱང་ཆུབ་ལས། སྨྲ་སྒོ་མཚོན་ཆ་དང་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས2ཐོས་སོ།⒃”ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཡིན་ངེས་པས་སྐབས་དེར་སུམ་རྟགས་ལ་ཆེད་དུ་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་རྟགས་གསལ་བོར་མཚན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི(1290—1364)ཆོས་འབྱུང་ལས་ཀྱང་། “ཐུ་མི་སཾ་བྷོ་ཊས་མཛད་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ལས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཉིས་ལས་མ་རྙེད⒄”ཞེས་སུམ་རྟགས་ལ་རྒྱ་འགྱུར་མའི་བཀའ་བསྟན་དང་མཉམ་པའི་གོ་ས་ཞིག་གནང་འདུག་པ་འདི་དག་བློ་ལྡན་དག་དགའ་བའི་གསོས་སུ་འགྱུར་ངེས།
འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆེས་སླ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་མོད《ལོ་རྒྱུས་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ》རྩོམ་པ་བོ་འདིས་འདི་ལྟར་ལོ་ཚིགས་ལ་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར་རང་འཁྲུལ་གཞན་རྨོངས་ཀྱིས་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་བ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། འདིས་དགག་སྒྲུབ་གསུམ་པ་དང་དྲུག་པའི་དོགས་པའང་རང་སར་བཀྲོལ་བར་བྱས་ཡོད་པས་ལོགས་སུ་དཔྱད་པ་གཏོང་མི་དགོས་སོ། །
གསུམ་པ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་བཞི་བ་དང་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་བཅས་ནི་རྩོམ་པ་བོས་དགོངས་ཚུལ་གཞན་དག་ལས་སུམ་རྟགས་ས་པཎ་ཡབ་སྲས་ལས་བྱུང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་མ་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད་བརྗོད་བྱ་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བས་དཔྱོད་པའི་ངལ་བ་ཅི་ཡང་མི་བསྟེན་ནོ། །
བཞི་བ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་ལྔ་བའི་ནང་དུ“བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་གཤམ་དུ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་མཁས་པ་དག་གིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་འཁོད་པའི…ཐོག་མར་ལོ་པཎ་མང་བོས་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ…བྱེ་བྲག་ རྟོགས་བྱེད་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས། རྒྱབ་བར་དུ་ཐོན་མིའི་ཨ་ནུས་བྱས་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་རྩ་བ་སུམ་ཅུ་བ་དང་དེའི་མཇུག་ལྕེ་ཁྱི་འབྲུག་གིས་མཛད་པའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྒྱུར་བ་གནས་བརྒྱད་རྩ་བ་དང་། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་ཞེས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་སྒྲིག་ཕྱོགས་དེ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག…གལ་ཏེ་སུམ་རྟགས་རྩ་བ་ཐོན་མིས་མཛད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན…གོ་རིམ་དང་བོ་ཁོ་ནར…འགོད…དགོས། འདི་བརྡ་དང་ཚིག་སྦྱོར་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་གནའ་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན⒅”གསུངས། དེ་ལ་ཡང་དཔྱད་དགོས་ཏེ།
1 བསྟན་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ལ་སྦྱར་ནས་ཚད་མར་འཛིན་ན་སུམ་རྟགས་གནས་བརྒྱད་ཆེན་པོའི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ་དེ་དགོས་དབང་བསམ་པའམ་ཡང་ན་ཚད་མར་མི་འཛིན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོས་དཔྱད་ན་གོ་རིམ་དེ་ནི་བཙུན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱི་དགོངས་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་མ་འདས་སྙམ་ཏེ་དང་བོ་དག་ཡིག་དང་དེ་ནས་བརྡ་སྤྲོད་སྦྱོང་བ་ནི་བོད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཡིན་པས《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད》ཆེ་འབྲིང་གཉིས་སྔོན་དུ་བཞག་ནས་སུམ་རྟགས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཐོག་མར་བཞག་ན་འགལ་བ་མེད་ལ་ཡང་ན་སྔ་མ་གཉིས་རྒྱལ་བོས་བཀས་བཅད་པར་དབང་བཙན་པར་བྱས་ནས་སྔ་མར་བཞག་ཅིང་དེ་ནས་སུམ་རྟགས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་པས་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ནའང་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། འདིར་གལ་ཆེན་དུ་གཟུང་དགོས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་དཔྱད་དགོས་པ་མང་ན་ཡང་ད་རེས་དཔེ་མ་འཛོམས་པས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་རོ། །
2 སུམ་རྟགས་ལ་བརྡ་དང་ཚིག་སྦྱོར་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་གནའ་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནའང་རྡོ་རིང་དང་གཏེར་ཡིག་སོགས་དམིགས་བསལ་ཅན་མ་གཏོགས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་དང་ཡིག་ཆ་མཐའ་དག་ལ་བཀས་བཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་བཀས་བཅད་བྱས་པ་ན་སུམ་རྟགས་ལ་བཀས་བཅད་མི་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་མེད་པའི་གནད་ཀ་འདི་ཤེས་ན་དེ་ལ་དོགས་པ་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟ་ད་དུང་ཐོན་མིའི་འགྱུར་བྱང་ཡོད་པའི་ལྷའི་དཔང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་འགྱུར་བཅོས་ཐེངས་ལྔ་བྱས་པ་འགྱུར་བྱང་དུ་གསལ་བ་བཞིན་སྐབས་དེའི་བཀའ་བསྟན་དག་ཀྱང་བཀས་བཅད་བརྒྱུད་པས་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆའི་ཁྱད་ཆོས་བྲག་ཕུག་སོགས་ལས་ཐོན་པ་མ་གཏོགས་ལ་མེད་དོ། །དེ་བས་སུམ་རྟགས་ལ་གནའ་བོའི་ཁྱད་ཆོས་མི་ལྡན་པར་ཡ་མཚན་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
3 རྡོ་རིང་དང་ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་སོགས་ན་སུམ་རྟགས་དང་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་ཡོད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་མོད་དེ་ལ་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ནི་གཅིག་ནི་དེ་དག་ཡིག་ནོར་ཡིན་མིན་བསམ་དགོས་ལ་གཅིག་ནི་སུམ་རྟགས་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་ལ་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཡོད་མེད་ལ་ལྟ་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་སྡོམ་རྩིས་དང་གཤིབ་བསྡུར་རིག་པ་ལས་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ་ཡིག་ནོར་ཡིན་ན་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་ལ་སྤྱི་འགྲོས་ཡོད་ན་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་ཡིན་པས་སུམ་རྟགས་ཐོན་མིའི་མིན་དུ་ཆུགས་ཀྱང་སྐབས་དེར་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་དག་ དང་སུམ་རྟགས་ཀྱི་བར་ན་འབྲེལ་བ་ག་འདྲ་ཡོད་མེད་ནི་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཁོ་བོས་སུམ་རྟགས་དང་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་པ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཏུ་དཔྱད་འདོད་པས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་རོ། །
4 འདི་ནས་ཆེད་དུ་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ཡིག་ཆ་དག་ནི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་བཞིན་དུ་བྲིས་འདུག་པ་གསལ་བོར་མཐོང་བས་སུས་ཀྱང་བསྙོན་འདིང་མི་ནུས་ལ་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་བཅས་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་ཡི་གེར་སུམ་རྟགས་དང་མི་མཐུན་པ་མང་མོད་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱད་ཅུའི་ཡན་སུམ་རྟགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་སྐབས་དེར་སུམ་རྟགས་བཞུགས་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་སུམ་རྟགས་བྱུང་མེད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཐུབ་བམ། འདི་ནི་གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ལྷག་པར《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ལས། ལ་ལ་བྱཱ་ཀ་རའི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ཏེ་ཞེས་བྱུང་བའི་ཚིག་དེ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་བྱཱ་ཀ་ར་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་གཞུང་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིན་ན་སྐད་དང་མཐུན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་སྐབས་དེར་བྱུང་ཟིན་པ་མིན་ནམ།
གཉིས་པ། 《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཀྱི་གཤིབ་བསྡུར་ལས། 《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》དང་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་དཔྱད་པ།
སྤྱིར་ན་སུམ་རྟགས་དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་མེད་ལ་སུམ་རྟགས་ལ་མཁྱེན་པ་ཡངས་པའི་མཁས་པ་དག་སྔོན་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གསལ་བོ་ཤེས་ཡོད། 《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》མཐོང་མ་མྱོང་ཡང་སུམ་རྟགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཅུང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་ལས། “ས་སྐྱ་པན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི《སུམ་རྟགས་དོན་འགྲེལ་ཚིགས་བཅད་མ》《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》སོགས་ལེ་ཚན་ཁ་ཤས⒆”ཞེས་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ལས་ཐོན་པའི་བསྡོམས་ཚིག་ལས་གནད་དོན་དེ་དག་ཆེས་སླ་བའི་སྒོ་ ནས་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན། བསྡོམས་ཚིག་འདིའི་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཆེད་དུ་ཁོ་བོ་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
ང་ཚོས་གསལ་བོར་ཤེས་རྒྱུ་ནི་འགྲེལ་བ་རྩ་བ་ལས་ཁ་གསལ་ཞིང་འཐུས་ཚང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ་འགྲེལ་བ་རྩ་བ་ལས་ཁ་མི་ཚང་བར་གྱུར་ན་དེ་འགྲེལ་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གསལ་བོར་ཤེས་ངེས། དེ་བས་བལྟས་ན《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བས》《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》ལས་མི་གསལ་བ་དག་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་གོ་རིམ་མི་ལྡན་པ་དག་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་མཁོ་མི་ཆེ་བ་དག་འདོར་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དག་ལ་བལྟས་ན་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་མཐོང་ཡོང་། དེ་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་པར་བཤད་ན་གསལ་བོར་ངོ་འཕྲོད་པར་འགྱུར་བས་ཚིག་ཚོགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །
དང་བོ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》ལས། “རྒྱ་གར་སྐད་དུ…བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ”ཞེས་པའི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དང་འགྱུར་ཕྱག་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པོདེ《ཡི་གེ་སྦྱོར་བར》བཀོད་མེད། དེའི་དོན་ཡང་རྩ་བའི་མཆོད་བརྗོད་ལ་བཀོད་ན་མི་འོས་པ་དེར་ཐུག་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་ཁོང་གིས“འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །⒇”ཞེས་རང་གི་མཆོད་བརྗོད་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ཡིན།
དེ་ནས་རྩ་བའི་ཚིག“བསླབ་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་འཛིན་ཅིང…ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་བཤད་ པར་བྱ། །”ཞེས་པ་རྐང་བ་བཞི་བོ་དེ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དགོས་པ་བཤད་པའི་ཚིག་ཡིན་པས་དེ་མ་བཀོད་ན་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དགོས་པ་བཤད་པའི་ཚིག་སྟོར་ཞིང་གཞུང་ཚད་ཀྱིས་བཏགས་པ་དང་བརྗོད་བྱའི་བཏགས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་ལུགས་གཉིས་ལས་བརྗོད་བྱས་བཏགས་ཟེར་བ་དེ་ས་པཎ་གྱིས་ཚད་མར་བཟུང་ཞིང《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》དེ་སུམ་ཅུ་བ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བས་རྟགས་འཇུག་ལས་ཆེད་དུ་ཁ་སྐོང་དགོས་པའི་གནད་ཀྱང་དེ་ལ་ཐུག་འདུག
དེ་ནས“ཡི་གེ་མིང་ཚིག་དགོས་འབྲེལ་དང་། །འཇུག་ཚུལ་བསྟེན་ཚུལ་བསྟེན་བྱ་བདུན། །དབྱེ་ཚུལ་དེ་བཤད་སྔོན་རྗེས་ལ། །ཡུལ་བྱེད་ཚུལ་ཆེད་བཞི་བཞི་སྟེ། །ཚུལ་གཉིས་པ་ལ་ཕྲག་བཅུ་བདུན། །ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ཡི་གེའོ། །མིང་དང་ཚིག་ལ་བརྒྱན་གཉིས་དགོས། །ལྡོག་དང་རྗེས་འགྲོ་ལུས་མདོར་བསྡུས། །”ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱ་ས་བཅད་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་ལུས་མདོར་བསྟན་གྱིས་ཚུལ་དུ་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པོ་འདིས་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་གོམ་གང་མདུན་དུ་སྤོས་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་འདི་ལ་བལྟས་ན་འདིའི་རྩོམ་སྟངས་རྩ་བའི་འགྲོས་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པར་ཅུང་གྱོང་ཉམས་དང་སྤྱི་བསྡོམས་ཀྱི་ཉམས་ལྡན་པ་དེ་ང་ཚོས་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྩ་བ་དང་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་པ་བོ་མི་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
དེའི་འཕྲོར“ཡི་གེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་གཉིས། །ཨཱ་ལི་གསལ་བྱེད་ཨི་སོགས་བཞི། །”ཞེས་རྩ་བའི་ཚིག་དེ་གཉིས་བཀོད་ནས། །“ ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའོ་སྟེ། །”ཞེས་དང་། རྟགས་འཇུག་གི“སྡེ་བ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའོ། །”ཞེས་པའི་རྫོགས་ཚིག་དོར་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་སྐབས་དེའི་ཚིག་ཇེ་བདེ་རུ་བཏང་འདུག དེ་འཕྲོར་རྩ་བར“དེ་ལ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་ཡིན་དེ…མི་འཇུག་པ་ནི་ཉི་ཤུའོ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་གསུམ་དོར་འདུག དེ་ཡང་རྩ་བའི་གོ་རིམ་ཐད་ནས་ཁ་སྐོང་ཡིན་ཏེ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་སྡེ་བ་བཤད་ནས་སྔོན་རྗེས་འཇུག་བཤད་ན་གོ་རིམ་དང་མཐུན་ཞིང་ལེགས་པས་སོ། ། རྗེས་མའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་དོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་གསུམ་ལ་ནུས་པ་ལྷག་པོར་མེད་པ་ལ་དགོངས་འདུག
འདིའི་ཐད་ནས་སུམ་རྟགས་རྩ་བར་ཁ་སྐོང་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་ནི། “མགྲིན་པ་དང་ནི་ལྕེ་དབུས་དང་། །སོ་བར་ལྕེ་ཡི་རྩེ་མོ་དང་། །མཆུ་དང་ལྕེ་དབུས་མགྲིན་པ་དང་། །གནས་ལྔ་དག་ལས་བྱུང་བ་ནི། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་བཞིས་ཡི་གེའི་སྐྱེ་གནས་ཁ་སྐོང་གིས་བརྗོད་ཡོད། དེ་ཡང་དོན་འགྲེལ་གྱི་རྟགས་ཏེ་རྩ་བ་ལས། “དང་བོ་ང་རོ་རྣམས་ལ་སྦྱངས། །” ཞེས་པའི་དགོངས་དོན་ཡིན་མོད་རྩ་བར་བཤད་མེད་པས་ཁོང་གིས་འདིར་བཀོད་ན་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་དགོངས་ནས་ཞལ་སྣོན་བྱས་ཡོད། དེ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་ནས་སྒྲ་གདངས་ངོས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་ཚིག་འགའ་བཅོས་ནས“མཐའ་གཉིས་དྲུག་པའི་གསུམ་པ་དང་། །ལྔ་བའི་ཐོག་གསུམ་བདུན་པའི་གཉིས། །ལྔ་པའི་བཞི་བ་མནན་བྱ་བ། །གསུམ་པ་གསུམ་དང་གཅིག་དང་གཅིག། ལྷག་མ་དྲུག་སྟེ་དེ་ལྟར་ན། །བདུན་བདུན་ལྔ་ཚན་དྲུག་དྲུག་ལ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་དྲུག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་མོད། དེ་ཡང་རྩ་བའི་རྩོམ་ཉམས་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་སྐོང་ནི་ངེས་པར་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ་དེ་ནི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
སྤྱིར་ན་གསལ་བྱེད་བཤད་དུས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་བཤད་ན་སྟབས་བདེ་མོད། རྩ་བས་སུམ་ཅུ་བའི་སྐབས་སུ་མ་བཤད་པར་རྟགས་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་ཡོད། དེ་བས་ས་པཎ་གྱི་རྟགས་འཇུག་རྩ་བའི་ཚིག“ཕོ་དང་མོ་དང་མ་ནིང་ནི། །……མ་ནིང་མཚན་མེད་ ཅེས་ཀྱང་བྱ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་འདིར་དྲངས་ནས་གོ་རིམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཁ་སྐོང་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། འདིས་ཀྱང་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་སུ་རྩ་བ་བྱུང་ཟིན་པ་མ་ཟད་ཁོང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་འདུག་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན།
སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་ལས་གསལ་བྱེད་བཤད་པ་ལས་དབྱངས་བཤད་མེད་པས་ས་པཎ་གྱིས་དེ་ལ་ཞལ་སྣོན་གྱི་ཚུལ་དུ། “ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུའི་ཀུན་གྱི་མཆོག །མིང་ཚིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་མེད་པའོ། །”ཞེས《འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད》ཀྱི་དབྱངས་བཤད་པ་དེར་མིང་ཚིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བཅོས་ནས་བཀོད་ཡོད།
དེ་ནས་རྟགས་འཇུག་གི་རྩ་བའི“མོ་ཡི་ཡི་གེའི་ནང་ནས་ནི། །རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ། །འཇུག་པ་བཅུ་ཡི་ནང་ནས་ནི། །སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་དབྱུང་བྱ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ཁ་བསྐངས་ནས། སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་ཚིག“མི་འཇུག་པ་ནི་ཉི་ཤུའོ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་བཀོད་པས་གོ་རིམ་གྱི་ཐད་ནས་ལྷུ་འགྲིག་ཏུ་སོང་ཡོད།
དེའི་འཕྲོར་རྗེས་འཇུག་མ་བཤད་པར་སྔོན་འཇུག་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡང་རྟགས་འཇུག་གི་གོ་རིམ་དང་ཡང་མཐུན་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་སུམ་ཅུ་བའི་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་དག་གིས་རྗེས་འཇུག་གི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལྟར་བཤད་ན་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དེ་ལ་ཐུག་འདུག འདི་ལས《སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བའི》གོ་རིམ་དེ་ས་པཎ་གྱི་ཅུང་ཐུགས་ལ་མ་བབས་པའི་རྟགས་སུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ཁོང་གིས“རྗེས་འཇུག་ཡི་གེའི་བཅུ་ཉིད་ལས། །དང་བོ་གསུམ་པ་ལྔ་བ་དྲུག །བདུན་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་འཇུག་གོ། ”ཞེས་རྩ་བའི་ཚིག་ལ་བཟོ་བཅོས་ཅུང་བྱས་ནས་བཀོད་དེ“སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་བོ་ལ། །…ཤིན་ཏུ་མཉམ་པས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་སོ་གཉིས་བཀོད་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཇི་བཞིན་བཀོད་མེད་དེ། “ཕོ་ནི་ཕོ་དང་མོ་ལའོ། །ཞེས་པ་ཕོ་ནི་ཕོ་བཞི་མོ་བདུན་ལའོ། །”ཞེས་དང་། “དང་བོ་ཕོ་གསུམ་མོ་བརྒྱད་ལའོ། །གཉིས་པ་ཕོ་གཉིས་མོ་བཞི་ལའོ། །མོ་ནི་མོ་ལྔ་མ་ནིང་ལྔའོ། །ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མོ་བཞི་དང་། །ཤིན་ཏུ་མོ་གསུམ་མ་ནིང་བཞིའོ། །”ཞེས་ཞིབ་ཆ་བཏོན་ཡོད་པ་འདི་ཡང་དོན་འགྲེལ་གྱི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་རྩ་བའི་ཞིབ་ཆ་འགྲེལ་བས་གཏོད་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་ལས་རྩ་བའི་ཞིབ་ཆ་འགྲེལ་བས་གཏོར་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པས་སོ། །གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི》དོན་འགྲེལ་ཡིན་ན་གནད་མང་བོ་ཞིག་སྟོར་འདུག་པས་སུམ་རྟགས་མཁན་པོ་གླེན་པ་ཞིག་ལས་མཁས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡིན་མི་སྲིད་དོ། །
དེ་ནས་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་ཚིག“སྡེ་བ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་སྡེ་ནི། །…རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་རུ་འདོད། །”ཅེས་པའི་ཚིག་རྐང་ལྔ་བཀོད་ནས་ཐ་མའི་ཚིག་རྐང་གི་བཅུ་རུ་འདོད་ཅེས་པ་བཅུ་བོ་དེའི་ཞེས་པར་བསྒྱུར་སྟེ་གོ་ཇེ་བདེར་བཏང་ནས། “གསུམ་ལྔ་བཅུ་དང་བདུན་བརྒྱད་དང་། །གཉིས་གཉིས་བཞི་དྲུག་དགུ་གྲངས་བཞིན། །གསུམ་གཉིས་ལྔ་ཡི་སྡེ་ཚན་གྱིས། །”ཞེས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཚིག་གསུམ་བསྣན་ནས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བཀོད་འདུག དེ་ལས་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི་ས་པཎ་གྱིས་ད་བ་ས་གསུམ་ཕོ་དང་། འ་ར་གཉིས་མོ། ག་ང་ན་མ་ལ་ལྔ་མ་ནིང་དུ་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་རྩ་བའི་ཁ་སྐོང་ཞིག་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་གཏན་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ལགས་ཀྱིས“གསུམ་ལྔ་བཅུ་དང་བདུན་བརྒྱད་དང་། །གཉིས་གཉིས་བཞི་དྲུག་དགུ་གྲངས་བཞིན། །གསུམ་གཉིས་ལྔ་ཡི་སྡེ་ཚན་གྱིས། །”ཞེས་པའི་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ཧ་གོ་ཚོད་གཏན་ནས་མི་འདུག་གོ །
དེ་འཕྲོར་རྟགས་འཇུག་གི་ཚིག“དེ་ཡང་བྱེད་པ་བཞི་བྱེད་དེ། །”ཞེས་པའི་བྱེད་པ་དེ་ཅུང་གོ་དཀའ་བས་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་བཞི་བཞི་སྟེ་ཞེས་གསལ་དུ་བཏང་ནས་སྡོམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་འདུག་མོད། རྩ་བའི་ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅེས་པ་དེ་གོ་དཀའ་བས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཆེད་ཞེས་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ཡོད། རྩ་བའི་ཚིག“ཕོ་གསུམ་མོ་གཉིས་མ་ནིང་གསུམ། །…དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །”ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་དྲུག་གོ་དཀའ་བར་དགོངས་ཏེ་དོར་བར་བྱས་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ། དང་བོ་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ནི། །དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་འཇུག །ཅེས་ཆེས་སྟབས་བདེ་ཞིག་བཀོད་ཡོད།
དེའི་འཕྲོར་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྩ་བའི་ཚིག“དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །…དེ་དག་ནང་གསེས་གསུམ་དུ་དབྱེ། །”ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་ལྔ་དོར་ཏེ། “དེ་ནས་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ནི། །རང་རང་མཐུན་པའི་མཐར་དྲངས་ཏེ། །”ཞེས་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བར་བྱས་ནས་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་གཏན་ནས་བཤད་མེད་པ་ནི་སྔོན་འཇུག་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་ལ་དགོངས་འདུག ཕྱི་མའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་གོ་བ་གཏན་ནས་མི་ཆགས་པས་སུམ་ཅུ་བའི་ཐོབ་ཐང་གིས་བཤད་ན་ལག་ལེན་གྱི་ངོས་ལས་ར་སྤྲོད་འབྱུང་བས་དེ་དག་མ་བཤད་པར་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་ཚིག“རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་བོ་ལ། །…དུས་ཀྱི་དབང་དུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་ང་བརྒྱད་ཁ་ཚང་བཀོད་འདུག དེ་ལས་སྤྱི་སྒྲའི་སྐབས་སུ། དེ་ནི་བྱེད་པོའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་ཞེས་པ་ཞིག་ཞལ་སྣོན་བྱས་འདུག
དེའི་འཕྲོར་ཁོང་གིས། “གཉིས་པ་བཞི་བའི་ཨིས་བརྒྱན་ལ། །གསུམ་པའི་གསུམ་སྦྱར་མ་འབྲེལ་དང་། །གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དངོས་རྐྱེན་དང་། །ཕྱི་ཚིག་ཐ་དད་མིན་པའོ། །ལྔ་གཉིས་ཁོ་ན་བདེན་འཇུག་བཅས། །དང་པོའི་གསུམ་པར་གཉིས་པའི་བདུན། །སྦྱར་བ་སྤྱི་འཇུག་གསུམ་པ་ཡི། །དང་བོ་ཨེས་བརྒྱན་བཞི་རྗེས་ལྡན། །དམིགས་འཛིན་དེ་གཉིས་ཆ་ལྡན་ཏེ། །ཁ་ཅིག་ལྔ་ཕྱིས་ཟིལ་ནོན་སྦྱར། །གདགས་དང་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། །ཀ་ག་པ་བ་ཟ་ས་གཉིས། །ལ་ཡི་ཡི་གེ་བཏགས་པ་དང་། །ཀ་ཁ་ང་ཇ་ཏ་ད་ན། །སྟེང་དུ་ར་ཡིས་བརྒྱན་པ་དང་། །ཀ་ག་ང་ཅ་ཇ་ཏ་ད། །སྟེང་དུ་ལ་ཡིས་བརྒྱན་པ་དང་། །དོན་ལ་ཐ་དད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །མ་བུ་ཐ་དད་གནས་པ་ནི། །མ་ཡི་ཡི་གེ་ཆུང་བ་སྟེ། །བུ་ཡི་ཡི་གེ་ཆེ་བ་ཡིན། །བརྗོད་པ་ཐ་དད་ཤེས་པར་བྱ། །ཀ་ཁ་ག་པ་ཕ་བ་མ། །དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བདུན་པོ་དང་། །ཀ་ཁ་ག་ཅ་ཙ་ཆ་ཚ། །ཞ་ར་ཤ་ས་བཅུ་གཅིག་དང་། །ཀ་ཁ་ག་ཏ་ད་པ་ཕ། །བ་མ་ས་ཧ་བཅུ་གཅིག་ལ། །ཡ་བཏགས་ར་བཏགས་ཝ་བཏགས་གསུམ། །གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །གུ་གུ་འགྲེང་བུ་ན་རོ་དང་། །ཞབས་ཀྱུ་ཀུན་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན། །འདིར་མང་སྤྲོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་སྐད་དང་མཐུན་པ་ཡིས། རང་ཡུལ་སྐད་ངན་སྤང་བར་བྱ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་སོ་དྲུག་གིས་སུམ་རྟགས་རྩ་བར་མ་ཐོན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དང་མ་བུའི་ཡི་གེའི་ཆེ་ཆུང་སོགས་བོད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྐོར་ཞིག་བསྣན་ནས་ཞལ་སྣོན་བྱས་འདུག
དེ་ནས“ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་རྣམས། །…དེ་ནི་དེ་བཞིན་སྦྱོར་བར་བྱ། །”ཞེས་ཚིགས་བཅད་བཀྲོལ་བའི་མན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་བཞི་དང་། “ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །…ཚིག་གིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱ། །”ཞེས་མིང་དང་ཚིག་ཆེད་དུ་བཤད་ཅིང་། སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་ན་རྒྱས་པར་བཤད་མེད་པས་འདིར་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ།“ མིང་ལ་གྲུབ་དང་རྗེས་གྲུབ་གཉིས། །དང་བོ་འདོད་རྒྱལ་ཕྱི་མ་ལ། །རྣམ་གཉིས་དོན་ལྡན་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། །ཡིན་དང་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་དང་། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་དང་དངོས་བཏགས་ལྔ། །ཡོད་ཕན་བྱེད་ལས་འདྲ་བའོ། །ཚིག་གི་དབྱེ་བསྡུ་བྱེད་པ་བརྒྱད། །དངོས་ལས་བྱེད་ཆེད་འབྱུང་ལས་འབྲེལ། །གནས་དང་བྱེད་པའོ་བསྡུ་བ་བརྒྱད། །འབྲུ་མང་བོ་དང་ཚིག་བསྡུ་དང་། །བྱེ་བྲག་ཡན་ལག་བཞི་བསྡུ་དང་། །གཞི་གཅིག་སྐྱེས་བུ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོའི་ཚིག་མང་དང་གཉིས་ཏེ། །དེ་ལ་རང་མིང་ལྡན་མི་ལྡན། །ཕྱོགས་དང་རྣམ་གྲངས་ཕན་ཚུན་བསྟེན། །དྲུག་གི་ཕྱོགས་ཀུན་དང་གཅིག་ལ། །མཐུན་དང་ཐ་དད་དབྱེ་བ་བཞི། །ཕྱེ་ལ་ཕྱེད་པ་དྲུག་གིས་བསྒྱུར། །བརྒྱད་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །དུས་གཅིག་གསུམ་ལྡན་ཉིད་དུ་སྦྱར། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུས་སུམ་རྟགས་ན་མེད་པའི་མིང་གི་གྲུབ་སྟངས་དང་ཚིག་སྡུད་སོགས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་བྱས་ཡོད། ཚིག་སྡུད་འདི་ནི་བོད་ལ་དགོས་ངེས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་མོད་སུམ་རྟགས་སུ་མ་ཐོན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཅིག་ཡོད་དེ་ཚིག་སྡུད་ནི་ཡི་གེའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་ཞིང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པས་ཡི་གེའི་བཀོད་སྤྱོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།
དེའི་མཇུག་ཏུ་རྩ་བའི་ཚིག“མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པ་ན། །…དོན་རྣམས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་བདུན་པོ་དེ་བཀོད་ནས་མཐར“དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་བཀོད་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོས《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》དང《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》གཉིས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ན་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བར་ཚིག་རྐང229ཡོད་པ་དེའི་ནང་ཚིག་རྐང143ནི《སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བའི》ཚིག་ཡིན་ལ་འཕྲོ་མའི་ཚིག་རྐང་86ནི་ཁོང་གིས་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སུམ་རྟགས་ལ་ཞལ་སྣོན་བྱས་པའི་ཚིག་ཡིན། སྤྱིར་རྩ་བར་དངོས་སུ་མ་ཐོན་པའི་ཚིག་གོ་སླ་བར་འགྲེལ་བ་དང་ཚིག་དོན་ཇེ་གསལ་དུ་གཏོང་བ་ནི་འགྲེལ་བའི་འོས་འགན་ཡིན་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱུན་ཤེས་ཡིན་པས་གོང་གི་གཤིབ་བསྡུར་ལས《སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ནི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ། ལྷག་པར་འདིའི་ཁ་སྐོང་གི་ཚིག་དག་རྩ་བའི་རྩོམ་སྟངས་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་གྱིས་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པ་མ་གཏོགས་རྩ་བའི་རྩོམ་གཉིས་ལ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅུང་ཟད་བསྡུར་བས་ཤེས་པས་ན་མཁས་དབང་གང་གིས་རྩ་བའི་ཚིག་དྲངས་པ་དེ་དང་རྩ་བའི་ཚིག་ལ་གཤིབ་བསྡུར་ཙམ་ལས་ཞལ་སྣོན་གྱི་ཚིག་དག་བསྐྱུར་ནས་ཚིག་དོན་ཡོངས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་མ་བྱས་པས་གཡག་ཞར་བས་རྩྭ་ཟོས་པ་ལྟ་བུའི་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པ་ནི་ངལ་བ་འབྲས་མེད་ཅིག་དང་བོད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐོར་ཅིག་གིས་གང་མཁོ་དེ་ལེན་པ་ལས་གཞན་ལ་མིག་བཙུམ་པའི་ནད་རྙིང་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་མོ། །
མཇུག་གི་གཏམ།
འདི་ནི་ཁོ་བོས་དམ་པ་གང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཏེ་ཞིབ་མོའི་ལུགས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ཁུལ་ཡིན་ལ་འདིའི་གནད་ཀྱང་ས་པཎ་གྱི《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཡིན་པས་ངས་ཀྱང་ཆེད་དུ་དེ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་གང་གི་དགག་སྒྲུབ་དག་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ཡང་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རིམ་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆེད་ལས་དམ་པ་གང་ལ་དགག་བཞག་གི་ཆེད་དུ་མིན་ལ་འདི་ལྟར་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནད་དོན་མང་བོ་ཞིག་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མོད་ཁོ་བོ་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་ཤེས་རྒྱ་དོག་པའི་དབང་གིས་དཔྱད་བརྗོད་འདིའི་ཁུངས་འཛོལ་བ་དང་རིགས་པ་འཁྲུལ་བ། དབྱེ་ཞིབ་ནོར་བ་ཡང་གང་མང་ཞིག་ཡོད་ངེས་པས་དམ་པ་གང་གིས་རྣག་ཐོག་འབིག་གཙགས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། 《མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》2009ལོའི་དེབ་གཉིས་པར་བཀོད། ཐེངས་འདིར་ཁ་སྣོན་ཅུང་ཟད་བྱས་ཡོད།
མཆན།
①ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ 15
②ཚལ་བ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ།《དེབ་ཐེར་དམར་བོ》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 35
③ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ ཤ 35
④ཙོང་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པ།《ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐུན་ཁང་། ཤ6
⑤མཁན་པོ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་རྲཱྀ སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ། ཤ 368
⑥《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ།ཤ39
⑦《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》 སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ།ཤ47
⑧《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ།ཤ116
⑨ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིགPT ཤ99ལྡེབ 29བ།
⑩ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིགPT ཤ99ལྡེབ 40བ།
⑴ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ 16
⑵ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 70
⑶ཀར་ལེབས་པད་མ་རྡོ་རྗེ།《ཀར་ལེབས་སུམ་རྟགས》བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ82
⑷《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 37
⑸《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ52
⑹འདི་ནི་ཆབ་སྤེལ་གྱི་གསུང་གཞིར་བཟུང་ནས་ལོ་ཚིགས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ། མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་དབུས་པ་བློ་གསལ་དུས་རབས་བཞི་བའི་མི་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ས་པཎ་དང་དུས་མཉམ་པ་སྟེ1267ལོར་རབ་བྱུང་ལྔ་བའི་དབུ་ཚུགས་པས་སོ། །འདིར་དེབ་སྔོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་དཔྱད་ན་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་གཉིས་ཀའི་བླ་མ་ཡིན། དབུས་པ་བློ་གསལ་ཡང་ཁོང་གཉིས་ཀའི་སློབ་མ་ཡིན། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་སྤྱི་ལོ1265ལོ་ནས་སྣར་ཐང་དུ་ལོ་གསུམ་ལ་མཆིམས་སོགས་བརྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་བ་ལས་དཔྱད་ན་ཕལ་ཆེར་སྐབས་དེར་མཆིམས་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡན་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། དབུས་བ་བློ་གསལ་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་ལ་སྣར་ཐང་བཀའ་བསྟན་གྱི་དཀར་ཆག་སྒྲིག་རོགས་ཡིན་སྐབས་དེར་མ་མཐའ་ཡང་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་མི་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
⑺དབུས་པ་བློ་གསལ། 《སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བཞུགས་སོ》དཔལ་བརྩེགས་གནའ་དཔེ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་བརྙན་པར་མ། ཤ 2ན།
⑻དབུས་པ་བློ་གསལ། 《སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བཞུགས་སོ》དཔལ་བརྩེགས་གནའ་དཔེ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་བརྙན་པར་མ། ཤ 11 བ།
⑼ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་ མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ22
⑽ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ17
⑾ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་བོ།《སློབ་དཔོན་ཨ་ནུས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་འཇུག་ཚུལ་སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་འགྲེལ》《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 31
⑿ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་བོ།《སློབ་དཔོན་ཨ་ནུས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་འཇུག་ཚུལ་སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་འགྲེལ》《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 31
⒀《ས་པཎ་གྱི་གསུང་འབུམ》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 542
⒁《ས་པཎ་གྱི་གསུང་འབུམ》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ157
⒂རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། 《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》དཔལ་བརྩེགས་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་ཁང་གི་བརྙན་པར་མ། ཤ2
⒃མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས།《མཁས་པ་འཕྱིམས་ཀྱི་གསན་ཡིག》དཔལ་བརྩེགས་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་ཁང་། བརྙན་པར་མ། ཤ64 ⒄བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ310
⒅ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ ཤ19 ⒆ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། 《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང》ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 190
⒇《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི》ལུང་ཐམས་ཅད་ས་པཎ་གྱི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།


text:
ང་དོ་ཚིགས་ནས་ལོ་བཞི་ཡིན། རང་གི་མི་ཚེ་ལ་ཕྱིར་ལྟ་ཞིག་བྱས་ན་ངོ་མ་ཞེ་གནོང་བ་ཞིག་རེད། མི་མང་གི་སྔུན་ནས་མགོ་ཡར་ལ་འགྱོག་སྲོལ་ཞིག་མེད་ཡ། དྲང་མོར་བཤད་ན། ངའི་མི་ཚེ་ཕྱེད་ཀ་འདི་ལ་བྱ་བ་དགའ་ཞིག་དང་ཡང་ན་གཞན་ལ་ངོམ་ཆོག་པ་སྣ་གཅིག་ཀྱང་ལས་མ་མྱོང་། དོན་དེ་རྣམས་ཡིད་ལ་དྲན་ཐེངས་རེར་ངོ་གདོང་དབང་མེད་དུ་དམར་ཆིལ་ལེར་གྱུར་འགྲོ། བཟང་ས་རྒྱན་ས་ཚོའི་སྔུན་ནས་མགོ་ཡར་ལ་བཀྱགས་པའི་ལོ་རབས་ཤིག་ཀྱང་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག་སྟེ། ངས་ཏག་ཏག་བཤད་སྲོལ་མེད་པའི་ཀློའུ་ལས་ཏག་ཏག་ལས་པ་ཡིན། ཁྱོད་ཚོས་ངས་ལས་པའི་ཀློའུ་ལས་དེ་དག་ལ་མཉན་བསམ་མམ། དེས་ན་ངས་ཁྱོད་ཚོར་དྲང་མོར་བཤད་ཡོང་། གང་ལྟར་ང་དེ་རིང་བཟི་ཡང་བཟི་ཡོད་པས། གསང་བསམ་ནའང་ཁ་ཁོགས་རྒྱུ་མ་རེད། ཁ་ནས་སྒོར་ཕུད་དེ་ཁྱོད་ཚོར་བཤད་ན་སེམས་ནས་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྲིད། ཁྱོད་ཚོས་མཉན་རྗེས་ང་ལ་སྡིགས་མཛུབ་བསྟན་ཏེ་སྡིག་དམོད་ཤི་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་རོགས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཆུང་དུས་ནས་རྩེད་ར་གཅིག་ནས་ལག་ཆགས་པའི་བཟང་ས་ཡིན་ལ། “མ་གཅིག་གི་བྱང་ཁོག་མ་བརྒྱུད་པའི”ཕུ་ནུ་སྤུན་ཟླ་ཡིན། ཁྱོད་ཚོས་བཤད་ན་རེད་མ་རེད།
ངས་ལས་པའི་ཀློའུ་ལས་དང་པོ་ཡིས་ངའི་ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་གདུང་བར་བྱས། ཁྱོད་ཚོ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ནི། ངེད་ཚང་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡོད། རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕ་ནོར་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་མེས་པོ་གོང་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་ཐང་ག་ཞིག་ཡིན། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་ཞལ་ཐང་ཞིག་ཡིན། ངའི་ཨ་ཕས་བཤད་ན། དེ་ནི་ཁོང་གི་ཨ་མེས་ཀྱི་ཨ་མེས། དེའི་ཨ་མེས་ཀྱི་རིང་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བར་བཤད། ད་བར་དུ་ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་འམ་ལྔ་བརྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན། ད་ལྟ་བལྟས་ཡོང་ན་དེ་ནི་གནའ་རྫས་རྩ་ཆེན་ཞིག་རེད། ཕ་དྲིན་ཆེན་དགུང་ལ་གཤེགས་ཁར་ཐང་ག་དེ་ངའི་ལག་ཏུ་གཏད་བྱུང་། ང་ལ་ཐང་ག་དེར་བསྙེན་བཀུར་མཆོད་འབུལ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་བྱེད་དགོས་པའི་བཅོལ་གདམས་བྱས་ཤིང་། ཉིན་ལྟར་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་སྙིང་ལ་བསྒོམས་ནས་ཐང་ག་དེར་མཆོད་པ་ལེགས་པར་ཕུལ་ན། གང་ཞུས་ཞལ་བཞེས་ཡོང་ཞིང་། ནང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་ནད་གདོན་བར་ཆད་ཞི་བའི་བྱིན་རླབས་ཆེ་ཟེར། ཡིན་ནའང་ངའི་སེམས་ལ་གདོན་ཞུགས་ཤིང་སྒོར་མོའི་ཐོག་ལ་རོ་བཞག་ནས། ཅི་མི་སྙམ་པར་ཐང་ག་དེ་སྒོར་མོ་སྟོང་དྲུག་བྱས་ཏེ་གནའ་རྫས་སྡུད་མཁན་གྱི་སྨད་རྒྱ་ཞིག་ལ་བཙོངས་པ་ཡིན། ཁྱོད་ཚོས་བཤད་ན་ང་ཀློའུ་རེད་དམ་མ་རེད། གྱོང་ཆེའམ་མི་ཆེ། ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ང་རང་རེབ་གོང་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ས་དེའི་ལྷ་རིས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་ན། ངེད་ཚང་གི་ཐང་ག་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ད་ལྟ་ཆེས་མ་མཐའ་ཡང་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་གི་གོང་སྟེར་ཟེར། ཨ། གནམ་རྒན་མ། སྒོར་མོ་ས་ཡ་གཅིག་རེད་ཡ། ངས་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་སྒོར་མོ་དེ་རྣམས་བརྩིས་ནའང་བརྩིས་ཚར་རྒྱུ་མ་རེད། ཚེ་གང་པོར་ཉལ་ནས་བསྡད་ནའང་བཀོལ་ཚར་རྒྱུ་མ་རེད། ངའི་ལས་འདི་ངོ་མ་བཙོག་གི། མི་ཚེ་གང་པོར་མེད་པོའི་སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཨ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱི་རིང་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་ཕ་ནོར་ངས་ཅི་མི་སྙམ་པར་སྒོར་མོ་སྟོང་དྲུག་ལ་བརྗེས་སོང་། མི་རབས་འགའ་ལ་འཚམས་པོར་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་དེ། ཐ་ན“རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི”སྐབས་སུའང་མ་བརླག་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དེ། ཏག་ཏག་ངའི་ལག་ནས་རྩ་བརླག་ཏུ་གྱུར་སོང་། ང་ངོ་མ་ཀློའུ་རེད། ཀློའུ་རེད། ཐང་ག་བཙོངས་པའི་སྒོར་མོ་སྟོང་དྲུག་པོ་དེས་ང་ལ་གོ་ཁབ་མགོ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཆོད་ལ། གློ་རྡེག་ལ་སྒོར་མོ་སྟོང་དྲུག་གནམ་ནས་ལྷུང་བ་ལྟར་ལག་ལ་རེག་པས། ལག་པ་དང་སེམས་པ་གཉིས་ཀ་ཤིག་གིས་ཟོས་པ་ལྟར་ཟ་འཕྲུག་བཟོད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ལངས་ཤིང་། ང་རང་སྨྱོ་ལྡིང་ལ་ལེན་བཞིན་རྫོང་ཐོག་ལ་བརྒྱུགས་ནས་སྒོར་མོ་དེས་འཕྲུལ་རྟ་རྫིག་པོ་ཞིག་ཉོས་མོད། འོན་ཀྱང་ཟླ་ངོ་གཅིག་ཀྱང་མ་འགོར་བར་བེད་མེད་དུ་གྱུར་སོང་། ཇི་ལྟར་བེད་མེད་དུ་གྱུར་སོང་ངམ་ཞེ་ན། ཉིན་དེར་ང་རང་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཐའེ་ཆིའུ་སྤོ་ལོ་རྒྱག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཕྱིར་ལོག་ཁར་མི་མཛའ་བར་སྦི་རག་དམ་བེ་འགའ་བཏུངས་ཤིང་། འཕྲུལ་རྟར་བཞོན་ནས་གྲ་མ་ལུང་པར་ཐོན་པ་དང་ཁྲོག་སྒྲ་ཞིག་དང་བཅས་གྲོག་མོ་ཞིག་གི་ནང་ལ་ལྷུང་སོང་། མི་ལ་སྐྱི་བཤུ་ཞིག་ཀྱང་མ་བཏོད་མོད། འོན་ཀྱང་འཕྲུལ་རྟ་ནི་ཉིས་གུག་སུམ་གུག་ལ་གྱུར་ཏེ་ལྟ་སྲོལ་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག ཚང་མས་འཕྲུལ་རྟའི་རོ་ལྕགས་ཆག་བསྡུ་ས་ཞིག་ལ་བཙོངས་ན་མ་གཏོགས་ཞིག་གསོ་བྱས་ན་མ་རྩ་མི་འདུག་ཟེར། ད་འདང་རེ་བརྒྱབ་ན་དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་འཁོར་བ་འདྲ།
ཨ་ཡོ། ངས་ལས་པའི་ཀློའུ་ལས་གཉིས་པ་དེ་སེམས་ལ་དྲན་ན་སྙིང་ཁོལ་གི། ཁྱོད་ཚོས་ཀྱང་ཤེས་ནི་རེད། ངེད་ཚང་གི་རྩྭ་ས་ཆེ་རྒྱུ་མེད་ལ། སྒོ་ཟོག་ཀྱང་ཉུང་ཉུང་ཞིག་མ་གཏོགས་མེད། ཡིན་ནའང་མུའུ་བརྒྱ་ལྷག་ཅན་གྱི་གསར་སྦོལ་བྱས་པའི་ཞིང་ཁ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་ངེད་ཚང་གིས་ལོ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་ལ་རང་གི་རྩྭ་སའི་ཐོག་ནས་ཁ་རོག་ལ་ས་རྒོད་བཏུལ་བ་ཡིན། ས་དེའི་ཆེད་ལ་ད་རུང་ངོ་དཀར་པོ་དམར་པོར་ལོག་མྱོང་། ཁྱོད་ཚོས་ཀྱང་གོ་མྱོང་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ངེད་སྡེ་བའི་ཁོན་རྡོ་ཟེར་བའི་མི་ཁྱི་སྐྱག་འདྲ་བ་དེས། དོན་དག་འདི་ཞང་ཐོག་ལ་གཏུགས་པ་དང་། ཞང་ཀྲང་སྐལ་བྷོས་མི་སྐོར་ཞིག་གི་སྣ་དྲངས་འོངས་ཏེ་ང་རང་རྫོང་ཐོག་ལ་ཁྲིད་ནས“ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར”ཞུགས་སུ་བཅུག་ལ། ང་ལ་རྒྱ་སྲང་ནས་ཉིན་བཅུ་ཁ་ཞིག་ལ་གད་སྙིགས་འདྲུད་དུ་བཅུག ངོ་མ་མིག་ལ་སྟོན་ཡག་བྱས་སོང་། རྗེས་ལ་ངའི་ཨ་ཞང་གིས་ངའི་ཚབ་ཏུ་ཞང་ཀྲང་ལ་ཤ་བཟན་གླང་འདྲ་བ་ཞིག་བྱིན་པས། ད་གཟོད་ང་རང་གློད་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཏུ་བཅུག ཡིན་ནའང་ང་ལ་སྒོར་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་ཆད་པ་བཅད་སོང་། དེ་ནི་ངས་རྩྭ་སར་གཏོར་བརླག་བྱས་པས་ཡིན་ཟེར། ཆད་པ་ནི་བཅད་ཟིན། སྐབས་དེར་ཆད་པ་ཡང་ལྕི་མོད། འོན་ཀྱང་མ་རྩ་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞིང་ཁ་དེའི་ས་གཤིས་ལེགས་པས། ལོག་དཀར་བཏབ་ན་ལོ་གཅིག་ལ་རྒྱ་མ་ཁྲི་གསུམ་ནས་བཞི་ཡོང་བར་འདང་རྒྱག་མི་འདུག དེའི་སྟབས་ཀྱིས་མི་མང་པོ་ཞིག་ངའི་ས་དེ་ལ་ཧེབ་ལང་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་མཐའ་མཇུག་ངས་ཀྱང་ས་དེ་ལག་ལ་དམ་པོར་འཛིན་མ་ཐུབ། ཁྱོད་ཚོས་ང་ལ་ས་དེ་ཇི་ལྟར་ཤོར་བ་རེད་ཅེས་འདྲི་ན། ངས་བཤད་ན་ཁྱོད་ཚོས་ངའི་གདོང་ལ་མཆིལ་མ་མ་འདེབས། ཁྱོད་ཚོས་ང་ཚོའི་ཞང་ནང་ལ་བྲོ་ཁ་བསླངས་ནས་འོངས་པའི་རྒྱ་ཧུའོ་ལང་དེ་ལོས་ཤེས། རེད། ཧི་ནན་གྱི་རྒྱ་མི་དེ། ཁོ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་རྫོང་ཐོག་གི་ཕྱུག་པོ་གཏེར་མར་ཆགས་ཡོད་ལ། ད་ནི་བཙན་གྱི་རྩེ་མོ་དགུང་ལ་མཉམ་ཞིང་། ཕྱུགས་ཀྱི་རུ་མ་ཐང་ལ་བརྡལ་བ་ཟེར་བ་ལྟར་ཕྱུགས་རྫ་ལམ་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། ནོར་སྲིབ་ལམ་ལ་ཁེབས་ཡོད། ཁོས་ངའི་ཞིང་ཁ་དང་རྩྭ་ས་བློར་བབས་པས། ང་ལ་རྒྱུ་མི་འཆོར་མི་ངོ་ལོན་སྤྱད་ལ་ཁ་ཡག་ངོ་དགའ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཤིང་། ཤ་མར་གྱི་རི་བརྩིགས་ཤིང་ཇ་ཆང་གི་མཚོ་བསྐྱིལ་ནས་རྒྱུན་དུ་ཇ་འདྲེན་ཆང་འདྲེན་བྱས། གོང་ཆེན་པོ་བྱིན་ནས་ངའི་རྩྭ་ས་དང་ཞིང་ཁ་གླ་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར། གླ་ཡུན་ལོ་ཉི་ཤུ་བྱེད་ཟེར། ངས་སྒོར་མོ་ཁྲི་བཅུ་ཐམ་པ་ལག་གིས་བརྩི་དགོས་ཟེར་བར། ཁོས་ཁ་ཉིས་གྲགས་མེད་པར་ཁས་བླངས། ད་དུང་ང་ལ་གན་རྒྱ་འཇོག་ཏུ་བཅུག ཁྱོད་ཚོས་ཤོད་དང་སྒོར་མོ་ཁྲི་བཅུ་ཐམ་པ་ཉུང་ཉུང་ཨེ་རེད། དངོས་གནས་མ་རེད། ངས་སྒོར་མོ་ཁྲི་བཅུ་ཐམ་པ་ཁྱེར་ནས་ཡར་ཉུག་མར་ཉུག་བྱས་ཤིང་། ཚོང་ཙག་ཙིག་རེ་ཡང་བརྒྱབ་མོད། ཡིན་ནའང་སྒོར་རྡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚུར་བཙལ་མ་ཐུབ། ཕལ་ཆེར་ཐང་ག་གཞན་ལ་བཙོངས་པས་རྣམ་སྨིན་འཁོར་བ་འདྲ། ཁྱོད་ཚོར་མི་གསལ་ཟེར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ང་ནི་ལྡོམ་ནས་ལོབས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། འཕྲོ་མའི་སྒོར་མོ་མང་ཆེ་བ་ནི་ལྷ་སའི་ནང་མ་དང་། ཟི་ལིང་གི་སང་ནཱ་བཀྲུས་པ། ད་དུང་ཁྲིན་ཏུའུ་ཡི་འཕྱོན་མ་བཅས་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན།ཧ་ཧ་ཧ། ཡུལ་ལ་ལོག་གམ། ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་ལོག་གམ། ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱིས་བཞག་པའི་ཤུལ་ནོར་ཏེ་རྩྭ་སའང་མེད་བརླག་ཏུ་བཏང་སོང་། ཡུལ་ལ་ལོག་ནས་ཅི་བྱེད་དམ། ཅི་ཞིག་ཟའམ། ཅི་ཞིག་འཐུང་ངམ། ཡ་ཡ་ཡ། ང་ལ་ཆང་ཕོར་བ་གང་པོ་འདི་འཐུང་གི་ཞོག་དང་དེ་ནས་བཤད་ཡོང་།
ཕེ། ངས་ལས་པའི་ཀློའུ་ལས་གསུམ་པ་ནི་ང་གཅིག་པུའི་མགོ་ལ་བཀལ་ན་མི་འགྲིག ཡིན་ནའང་བཤད་ན་སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་བརྒྱུགས་པ་ཞིག་རེད། ཁྱོད་ཚོས་ང་ལ་སློབ་ཆུང་གི་རིག་གནས་ཆུ་ཚད་ཅིག་མ་གཏོགས་མེད་པ་མི་ཤེས་ཟེར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ནི་མི་ཁ་རྒྱལ་མགོ་རྒྱལ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཀ་ངོ་ཡིག་ངོ་ཆོད་དེ་ཡོན་ཏན་སྦྱངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ལོས་ཤེས། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ངའི་རང་གི་བུ་གཅིག་པོ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་ནས་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཨེ་འབྱོར་ལ་བལྟས་པ་ཡིན།
ང་རང་མིར་སྐྱེས་ནས་བྱ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ལས་པ་ནི་འདི་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་འདྲ། ཡིན་ནའང་ངས་ཡང་ཀློའུ་ལས་ཤིག་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་ཆད་ངས་རྒྱུན་དུ་ང་ཚོའི་བོད་ཡིག་གིས་གོ་གཅིག་ཀྱང་མི་ཆོད་པར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པས། ངས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་ཤ་ཉེ་ཞིག་གི་སར་བསྐྱལ་ནས་སློབ་གྲྭ་འདོན་དུ་བཅུག ང་རང་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཉུག་ནས་མིག་རྡེབ་དབང་ཙམ་གྱིས་ལོ་བཅུ་ཁ་ཞིག་འགོར་སོང་། བུ་ཆུང་གིས་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་ནས་རྒྱ་ཡིག་མང་པོ་ཞིག་ངོས་ཟིན་སོང་། འདི་ནི་ངོ་མ་དགའ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ངས་ཀྱང་མི་བཟང་གི་ཟེར་གི་མེད། ཡིན་ནའང་ཁོས་བོད་སྐད་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བཤད་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ངས་ཁོ་ལ་ཕར་བོད་སྐད་ཚིག་གཅིག་བཤད་ན། ཁོས་ང་ལ་ཚུར་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས“ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བཤད་ཀྱིན་ཡོད”ཅེས་ལན་བསློགས་ཡོང་། ངས་ཁོས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཧ་གོ་གི་མི་འདུག འོན་ཀྱང་ཁོས་ངས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ཁྱོན་ནས་ཧ་གོ་གི་མི་འདུག ངས་ཁོ་ལ་གོས་ཆེན་གསེར་སྐུད་མའི་བོད་ལྭ་ཁ་ཚང་ཞིག་བཟོས་ཏེ་གོན་དུ་བཅུག་མོད། ཁོས་མིག་གིས་ཀྱང་མི་ལྟ། ད་དུང་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དང་འབྲེལ་ཏེ་འགྲོ་ལུགས་འདུག་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཁོ་ལ་ཁ་ཏ་སློབ་གསོ་ཡང་བཏང་མོད། ཁོས་རྣ་རྒྱབ་ཀྱི་ལྷགས་པར་བཏང་སོང་། ཁོས་ད་དུང་སྐྲ་སེར་པོར་བཟོས་ཤིང་། ཁྱིམ་ལ་ལོ་ལོན་ཞིག་ཡོང་ན་ཡར་ལངས་ནས་འཚམས་འདྲི་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ཁོ་ལ་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་མེད་ལ།བོད་རིགས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཡང་མེད་པ་འདྲ། ངས་ཁོ་རང་ཧ་ཅང་ཁེར་རྐྱང་དང་སྙིང་རྗེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར་བྱུང་། ཁོས་ན་ནིང་སློབ་ཆེན་ལ་རྒྱུགས་སྤྲད་དེ་རྒྱུགས་མ་འཕྲོད་པས། ད་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁྱི་ལྡོམ་གྱི་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་བསྡད་ཡོད། ཨ་ཡོ། ཚང་མ་ང་ལན་པ་ཡིན། འདི་ནི་ངས་སྔུན་ལ་ལས་པའི་ཀློའུ་ལས་དེ་དག་ལས་ཀྱང་རྡུགས་པ་ཞིག་རེད། གལ་སྲིད་དང་ཐོག་ངས་ཁོ་རང་བོད་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ལ་བསྐྱལ་ཡོད་ན། མ་མཐའ་ཡང་ངེད་ཕ་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་བརྡ་བྱས་ནས་ཕན་ཚུན་སེམས་གཏམ་རེ་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། བུ་ཡིས་ཕ་རྒན་གྱི་སྐད་ཆའི་ཧ་མི་གོ་ཟེར་ན། ཅི་འདྲའི་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། གལ་སྲིད་ཨ་མེས་ཀྱི་ཨ་མེས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ན། ཁོ་ཚོས་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ། ང་ནི་བུ་ཁེར་སྐྱེས་ཤིག་ཡིན། བུ་ཆུང་ཡང་བུ་ཁེར་སྐྱེས་ཤིག་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་རིང་ལ་སླེབས་ན་ཕལ་ཆེར་མགོ་ནག་བོད་པ་ཟེར་བའི་ཤུལ་ཡང་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པས་ཅི་ཡང་མི་སྒྲུང་ནའང་། མི་རིང་མི་བརྒྱུད་ནས་ངག་ལམ་ནས་འདོན་པའི་ཆོས་དང་ཁ་ཐོག་ནས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ནི་བོད་སྐད་ཡིན། མི་རབས་ནས་མི་རབས་ལ་འདི་ལྟར་འོངས་པ་ཡིན། ཚེ་འདིར་ཅང་མ་ཉན་ནའང་ད་དུང་ཕྱི་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། སེམས་ནས་ད་དུང་རེ་ས་སྙེག་ས་ཞིག་འདུག་བསམས་མོད། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་ངའི་སེམས་ལ་མདུན་ཕྱོགས་ན་གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་གཡང་རོང་ཞིག་ལས་རྒྱང་དུ་འཐེན་པའི་རྐང་ལམ་གྱི་སྣེ་མོ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མི་འདུག་བསམས……
ཝེ་ཝེ་ཝེ། ཁྱོད་ཚོ་གཅིག་གཅིག་ལ་བལྟས་དང་། ཉན་མ་འདོད་པར་ཅི་འདྲ་ཞིག་སུན་གྱིན་ཡོད་པ་འདྲ། ང་བཟི་མེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་བལྟས་ན་རབ་བེ་རིབ་བེ་ཞིག་ཡིན་ན་ཐང་མོད། ངས་ཁྱོད་ལ་བལྟས་ན་གསལ་གསལ་ཐིང་ཐིང་ཞིག་རེད། བཤད་བཤད་ཀྱི་རྩ་བ་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། ངས་བལྟས་ན་ཕ་མེས་ཀྱིས་ང་ཚོར་བཞག་པ་ཞིག་གཅིག་ཀྱང་འབོར་མི་ཉན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། བོར་སོང་ན་ཉོ་རྒྱུ་མི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཨེ་གོ་ཐལ། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་མཚོ་སྐྱིད།


text:
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཁྲོད་དུ་མདའ་གཞུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཟིན་ཡོད། མདའ་གཞུ་ནི་གནའ་དེང་གི་དུས་སྐབས་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བོད་མི་དང་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག
མདའ་འཕེན་གྱི་ཁུངས་ནི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གི་རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ལག་ཆ་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་ལུས་རྩལ་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། ཆབ་མདོ་ཁ་རུབ་དང་ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གི་གནའ་ཤུལ་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཡང་འཇོར་དང་སྟ་རེ། གཤོལ། མདའ་རྩེ། སྐྲ་གཟེར། མདུང་རྩེ་སོགས་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ལག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ།
བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མདའ་གཞུ་ནི་མངའ་མཛད་དྲུག་གམ་བཅུའི་དུས་སུ་བྱུང་བར་བཞེད་པ་གཅིག་མཐུན་དུ་བྱུང་བ་དང་། མངའ་མཛད་གང་གི་སྐབས་དངོས་སུ་བྱུང་བར་ལྟ་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་ཡོད།
མདའ་གཞུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་དུས་སྐབས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་དང་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་རྗེས་སུ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་གྲི་གུམ་བཙན་པོར་མདའ་འཕངས་ཏེ་བཀུམ་པ་དང་། རྩལ་པོ་ཆེ་མི་བདུན་བྱུང་བའི་སྐབས་དབས་རྒོད་ལྡོང་བཙན་གྱིས་མདའ་རྒྱང་མིག་རྒྱང་ལ་འཕེན་ཐུབ་པའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་ཡོད་པ། བཙན་པོའི་དུས་སུ་མདའ་དམག་ཆེད་དུ་བཟོས་ཡོད་པ་སོགས་ལས་མདའ་གཞུའི་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ།
«དེབ་ཐེར་དཀར་བོ»ལས“ལི་ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཧོང་ཏང་བྱ་བའི་གནས་སུ། སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་རལ་ཏུ་གྱུར་བ་གཅིག་གི་རྩིག་པའི་གསེབ་ནས། བོད་དང་ཡུ་གུར་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཤོག་དྲིལ་འཕོན་ཆེན་ཞིག་འཐོན་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།……བོད་ཅེས་པར་མགྲོན་སླེབས་ཚེ་གཡག་ཅིག་ཁྲིད་ནས་འོངས་པར། མགྲོན་པོ་རང་གིས་མདའ་བརྒྱབ་ནས་བསད་དེ་ཤ་འགྱེད་གཏོང་།” ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་ལ་གཞིགས་ན་སྐབས་དེར་མདའ་གཞུ་འདི་དར་ཏེ་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུའང་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས།
དེང་གི་དུས་སུ་མདའ་གཞུའི་སྤྱོད་སྒོ་ནི་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། བོད་ཁུལ་ཡོངས་ལ“མདའ་རྩེད”ཅེས་དར་ཁྱབ་ཆེ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ཀོང་པོ་ས་ཁུལ་དང་། ཁམས་ཡུལ་གྱི་ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན། མདོ་སྨད་ཀྱི་གྲོ་ཚང་དང་དཔའ་ལུང་། གཅན་ཚ། ཁྲི་ཀ ཀོས་ནན། ཐུན་ཏེ། རྔ་བ། ཀན་ལྷོ་སོགས་སུ་དར་ཆེ་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུ་ལོ་རེ་བཞིན་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་མདའ་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་རེ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གཅན་ཚ་རྫོང་ལ་2006ལོ་དང་2007ལོར་ཞིང་ཆེན་དང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པས་བསྟུད་མར་“མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཕ་ས”དང་“ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཕ་ས”ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་བཏགས་པ་ནས་བཟུང་། མདའ་རྩེད་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩེད་མོ་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩིས་ནས། དེ་སྔོག་འདོན་དང་དར་སྤེལ། རྒྱུད་འཛིན་དུ་གཏོང་ཆེད་གཅན་ཚ་རྫོང་གཙོ་བྱས་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྫོང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལོ་རེའི་རྒྱལ་སྟོན་དུས་ཆེན་ལ་མདའ་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་རྒྱ་ཆེན་རེ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད། གཞན་ཀོང་པོའི་ས་ཆར་བི་ཤུ་སྟེ་སྒྲ་ལྡན་མདའ་མོའི་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོར་མདའ་གླུ་ལེན་པ་དང་མདའ་གཞས་འཁྲབ་པའི་སྲོལ་ཡང་ཆེས་ཆེར་དར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་ཆ་འདི་དག་ཏུ་མདའ་རྩེད་ནི་ལོ་གསར་དང་དུས་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལྟད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག


text:
ཉེ་ཆར་འཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་དང་ཤང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཕྲུ་གུར་འདྲ་མཉམ་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས་པའི་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད།
ལོ་ལྔའི་རིང་། ཀྲུང་གོའི་དབུས་ནུབ་རྒྱུད་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐེབས་ཀྱང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ནུས་པ་དང་སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་ད་དུང་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སློབ་གསོ་པུའི《2017ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་དོ་སྙོམས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་དང་དཔྱད་དཔོག་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི》ནང་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་འཕེལ་རྒྱས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་དོ་སྙོམས་བྱུང་བའི་རྫོང་2379ཡོད་པ་དེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་གྱི་81%བཟུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཅིག་གི་ཉལ་ཁང་དང་། ལུས་རྩལ་ཐང་། ཟ་ཁང་། དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཤག་སོགས་ཀྱི་འཆར་འགོད་ཚན་རིག་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཚད་གཞི་དམའ་བ། སྒྲིག་ཆས་སྒྲིག་བཀོད་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་སྒྲིག་ཆས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད། སློབ་ཁྲིད་ས་ཚིགས་དང་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭར་སློབ་གཉེར་ཚད་གཞི་བཟོས་མེད་པའམ་ཡང་ན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཚད་གཞི་དམའ་དྲགས་པས་རྒྱུན་གཏན་གྱི་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་ལས་དོན་གྱི་དགོས་མཁོ་གཏན་ནས་སྐོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དགོས་ངེས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ས་ཚིགས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་མུན་འཐོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མེད་པར་བཟོས་པས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐག་རིང་ལུང་ཁུག་གི་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ནས་སློབ་མཚམས་འཇོག་པའི་གནས་ཚུལ་བསྐྱར་དུ་ཐོན་གྱི་ཡོད།
རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་པ་དང་བཀོད་ཇུས་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་དང་ཤང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཡག་པོ་གཉེར་རྒྱུ་ནི་སློབ་གསོ་འདྲ་མཉམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་པ་ཡོད། ཐག་རིང་ལུང་ཁུག་དང་སློབ་མ་ཅུང་ཉུང་བའི་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཚོར་ལོ་རིམ་དམའ་བའི་སློབ་མཚམས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་པ་དང་ཤང་གྲོང་རྡལ་དུ་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཐག་ཉེ་སར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བ་དང་གཞིས་ལུས་བྱིས་པར་ལྟ་རྟོག་བྱ་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་སྐྲུན་དགོས། ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོའི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་གིས་སློབ་གཉེར་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཁྲིམས་ལྟར་དགེ་རྒན་གྱི་ཐོབ་ཐང་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་སྒྲིག་ཁུངས་དང་གོ་མིང་དཔྱད་འདེམས་དང་གདན་ཞུ་སོགས་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། “དྲ་སྦྲེལ+”ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་ཁ་གཏད་སློབ་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཡོད།
བྱང་ཤར་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་ཀྲུང་གོ་གྲོང་གསེབ་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོར“གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་དང་། ཤང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ རྫོང་གྲོང་གི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་སློབ་གྲྭ”བཅས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྣམ་པ་ཆགས་ཡོད། 2016ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་མི་བརྒྱ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་ཁྱོན་ཁྲི་12.31ཡོད་པའི་ནང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་ཁྲི་10.83ཚུད་ཡོད་པ་དེས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་ཆུང་དང་སློབ་ཁྲིད་ས་ཚིགས་བསྡོམས་འབོར་གྱི་56.06%དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭའི་བསྡོམས་འབོར་གྱི་87.98%བཟུང་ཡོད་པ་རེད།
བྱང་ཤར་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་ཀྲུང་གོ་གྲོང་གསེབ་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་ཝུའུ་ཀྲེ་ཧུའེ་ཡིས་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཁོར་ཡུག་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བར་བརྟེན། གྲོང་གསེབ་མང་པོ་ཞིག་ཐག་རིང་ལུང་ཁུག་ཏུ་གནས་པ་དང་། སྡོད་ས་ཁ་ཐོར། འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་མེད། དགོས་ངེས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་ངེས་ཅན་ཞིག་རང་སོར་འཇོག་པ་དང་འབྲེལ་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་ནི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བྱིས་པ་ཐག་ཉེ་སར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བ་དང་སློབ་ཤོར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུར་ཕན་པ་ཡོད། མི་འབོར་འགྱུར་ལྡོག་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་། འགག་རྩའི་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བཀོད་སྒྲིག གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གསོའི་སྟོབས་ཤུགས་སྐུལ་སློང་གང་ལེགས་བཅས་བྱས་ཏེ“གསོན་ཤུགས་ལྡན་པའི”གྲོང་གསེབ་སློབ་གསོ་ཡག་པོ་གཉེར་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་འདྲ་མཉམ་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད།


text:
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
ཉེ་ཆར་རྡ་རམ་ས་ལ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་“རིག་པའི་ཁྱེའུ། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་ཐ་སྙད་རིག་གནས་བོད་ལ་ཇི་ལྟར་སླེབས་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དང་གཞན།”ཞེས་པའི་དེབ་འདི་རྒྱ་གར་ནས་གུས་པར་བསྐུར་བ་འབྱོར་ཅིང་། དེབ་འདིའི་པར་རིས་འགའ་རེ་སྔ་ཕྱིར་དྲ་ངོས་སུ་བཀྲམས་པ་ཡིན་ལ། ད་ཆ་དེབ་འདི་ལ་འདྲི་བརྩད་བྱེད་མཁན་འགའ་རེ་འདུག་སྟབས་དེ་རིང་དུས་བསྟུན་གྱིས་དེབ་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་བྱ། དེབ་འདིར་འཁོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དོན་རེ་རེ་བཞིན་མཚམས་སྦྱོར་ཞུ་རྒྱུ་མིན། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཞུས་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༠༤ ལོའི་བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙ་བ་དགུང་ལོ་ ༣༦ ཙམ་ཡིན་སྐབས་རྒྱ་གར་ནས་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་གཉིས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་འཚོལ་ཕྱིར་བོད་དུ་སླེབས་པ་དང་མཇལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཏུརྐའི་དམག་གི་འཇིགས་པས་ཡུལ་དབུས་ནས་ཐོན་ཏེ་(ད་ལྟའི་བྷང་ལ་དྷེ་ཤ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་)ཛ་ག་དྷ་ལ་དགོན་པར་ཕེབས་ཡོད་སྐོར་ཁྲོ་ལོར་བཤད། ཁྲོ་ལོས་དེ་གསན་མ་ཐག་ཏུ་ལྷོ་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཕག་རི་བརྒྱུད་ནས་ད་ལྟའི་འབྲུག་དང་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ལ་སླེབས་ཤིང་། དེར་དམག་གི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་བཙན་ས་ཞིག་ནས་པཎ་ཆེན་གདན་ཞུའི་ཡི་གེ་ཕུལ་བ་དང་བཅས། མཐར་ཁོང་ཅག་བ་ནེ་ཤྭ་ར་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་མཇལ། ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་དགུང་ན་བགྲེས་པོ་དེས་ལོ་ཙ་བ་གཞོན་ཤ་ཅན་འདི་གཟིགས་ནས་ཕེབས་བཞེད་མ་མཛད་པ་ལ། ཁྲོ་ལོས་པཎ་ཆུང་དགུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་བ་མཛད་པས་པཎ་ཆེན་གྱི་ཐུགས་བཀུག དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁ་་་
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
དེ་རིང་འདིར་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་འགའ་རེ་ཞུ་འདོད་བྱུང་། བསམ་འཆར་དེ་ཚོ་ཡང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མིན་ལ། དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་མིན། འོན་ཀྱང་ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་གཟའ་ཉི་མའི་སློབ་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྲིས་པའི་ཀློག་དེབ་སྐོར་ལ་དགོངས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་འབྱུང་བཞིན་པ་དེའི་སྐོར་ཡིན། དེ་ཡང་འདིའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཕྲན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་གླེང་མོལ་བྱས་སྐབས་ཕྲན་ལ་བྱུང་བའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ནར་མར་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན། སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྐོར་ལ་དགག་གཞག་བྱེད་པ་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་རེས་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོ་ལ་གསར་པ་ཞིག་ཁྱོན་ནས་མིན། རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་རང་ལུགས་དེ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་གཞན་དེ་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་དམའ་འབེབས་བྱེད་པའང་ཡོངས་གྲགས་ཤིག་ཡིན། ད་དུང་ཡང་རྩོད་པ་དེ་དག་ཡོང་བཞིན་ཡོད་ལ། རྩོད་པ་དེ་དག་ནི་མུ་མཐུད་ནས་ཡོང་འོས་པ་དང་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་བརྡ་སྤྲོད་རྣམ་གཞག་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་སྔ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསལ་པོ་རེད་ལ། དེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དེའི་རྩོད་པ་རྣམས་རྩ་འཛིན་གྱིས་རང་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་བཏོན་ཏེ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཨིན་ཇིའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༥༨༦ ལོར་བརྩམས་པར་བཤད། གོང་གི་རྩོད་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་བཀའ་བསྟན་གྱི་སྐད་ཡིག་ནི་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དཔེར་ལྟ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་གླེང་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བཀའ་བསྟན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའང་དེ་འདྲ་་་
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
༡༩༤༦ ལོར་སྒང་ཏོག་ཏུ་ Sikkim Durbar Press ཞེས་པས་པར་སྐྲུན་མཛད་པའི་ “ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞུགས་སོ་” ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་འོག་ཏུ་ “DHAMMAPADA”ཞེས་ཀྱང་འཁོད་པའི་ལྕགས་པར་མ་དེར་ “Translated into Tibetan by The Rev Gedun Chomphel” ཞེས་ “བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅེས་ཨིན་ཡིག་བྲིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ “With a Forward by Georges Roerich” ཞེས་རོལ་རིག་གིས་གླེང་བརྗོད་སྤེལ་ཡོད་ཅེས་བཀོད་འདུག འདི་ནི་ ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་དེབ་ཕྲེང་(Anagarika Dharmapala Trust Publication) གི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་བཏབ་འདུག ཐོག་མར་དེབ་འདི་ལ་པར་སྐྲུན་བྱེད་པོས་གསལ་བཤད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བཀོད་འདུག དེ་བསྒྱུར་ན་འདི་ལྟར། “པར་བསྐྲུན་པའི་གསལ་བཤད། ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བོད་འགྱུར་པར་མ་འདི་སྤེལ་ཐུབ་པ་ལ་ང་ཚོ་དགའ་སྤྲོ་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་བྱུང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འཆད་ཁྲིད་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་སྤུན་གྲོགས་རྣམས་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པ་ཞིག་མིན་མོད། པཱ་ལིའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པ་འདི་གྲགས་ཆེན་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་གནང་བ་འདི་ལ་ནི་བོད་ཀྱི་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་མཛད་པར་འགྱུར། འདིས་ནང་པའི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ་ རླབས་ཆེ་བའི་པཱ་ལིའི་སྐད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད་རྒྱུར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྣང་འདྲེན་པར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་བཀུར་འོས་ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་འགྱུར་འདི་ང་ཚོར་པར་སྐྲུན་ཆེད་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན། ང་ཚོས་ད་དུང་སིངྒ་ལའི་(Ceylon)ཡུལ་གྱི་ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་་་
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
ཏུར་ཀེའི་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ནི་སེ་ཧིར་སྒར་དུ། ཁ་ཟར་ ཧྥ་ཏེ་མི་(Khazar Fatemi)ཡིས་བརྩམས། ༼ཉེ་སྔོན་གསར་འགྱུར་ཀློག་སྐབས་རྩོམ་ཡིག་འདི་མཐོང་སྟེ་ང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་བྱུང་། དེ་བས་འདིར་བསྒྱུར་ཡོད།༽ ང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་དང་ཐོག་མར་འཕྲད་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ནི་ང་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་རེད། མོ་ནི་ངའི་ཨ་མ་ལགས་རེད། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ནི་ཨེ་རེན་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་གཞུང་དེ་ལས་ཐར་ཆེད་བྲོས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཨེ་རེན་ནང་ཁུལ་དུ་ཟླ་གཉིས་རེའི་མཚམས་སུ་སྡོད་གནས་བརྗེ་བཞིན་ཡིབ་བྲོས་བྱས་ཏེ་ལོ་གསུམ་སོང་ཟིན། ཁོང་ཚོ་ནི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་བ་ཡིན་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་ཡོད། ངའི་ཕ་དེ་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་ཐེངས་གཉིས་བཅད་ཡོད། ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཡིན་པའི་སྐབས་དེར་ང་ཚོ་ཨ་ཛེར་བྷའེ་ཇན་དང་། དམག་འཁྲུག་གིས་བཅོམ་པའི་ཨབ་གྷ་ནི་སི་ཐཱན། དེ་བཞིན་ཨུཛ་བྷེག་སི་ཐཱན་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་ནང་གནས་བཅས་ཡོད། ལོ་ངོ་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ངས་རང་གི་ཕ་མའི་དངོས་མིང་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ་ང་ཚོ་ཀུར་ཌི་(Kurds)ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཡིན་པའང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་རང་གིས་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་འབོད་ཆོག་པའི་གནས་ཤིག་རྙེད་རྒྱུར་ལོ་ངོ་བཅུ་འགོར་སོང་། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཆེས་ཐོག་མར་བདེ་འཇགས་ཡིན་པ་ཚོར་བ་དང་། ང་ཚོ་ནི་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་རེད། དེ་ནི་མཐའ་མཇུག་ཏུ་ང་ཚོ་སི་ཝེ་ཌེན་(Sweden)རྒྱལ་ཀྱི་མི་སེར་རག་པའི་དུས་ཚོད་དེ་རེད་ལ། ཆེས་ཐོག་མར་ངས་རང་གི་ཕ་མ་གཉིས་ལ་མིང་དངོས་སྤྱད་ནས་འབོད་ཆོག་པའི་དུས་དེ་རེད། ལོ་མང་པོ་ཐལ་ཟིན་ཅིང་ང་ནི་བྱིས་པ་དཀྱུས་མ་ལྟར་འཚོ་་་
བརྙན།
No videos
No videos
No videos
སྒྲ
དྲ་འབྲེལ།
བརྗོད་བྱ་གསར་པ།
རིག་པའི་ཁྱེའུ་ཡི་མཚམས་སྦྱོར་མདོར་བསྡུས།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
བོད་སྐད་ཀློག་དེབ་ཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
༡༩༤༦ ལོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་པར་མ་དང་དེའི་སྔོན་གླེང་འགའ།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཅེས་འབོད། ངས་ཁྱེད་ལ་ཨ་མྱེས་ཞེས་འབོད།དེ་ལས་མང་།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
རིག་པ་གསར་ཤོས།
སྡོམ་གྲངས།
- སྤྱིའི་སྤེལ་གྲངས། (༤)
- སྤྱིའི་མཆན་གྲངས། (༠)
- སྤྱིའི་ཀློག་གྲངས། (༨༧༣)


text:
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་བརྒྱ་དང་གཅིག་རྗེ་བཙུན་ལུང་རིག་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་བཀའ་ཁྲིད་དང་ཕྱག་དཔེ།
ཚེམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་པས་ཊེར་ནི་རལ་མཆོག་ཉིད་ནས།
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཉིན། ༧འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་གདུང་ཚབ་ཁྲི་ཟུར་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྗེ་བཙུན་ལུང་རིག་རྣལ་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཕེ་རིན་སི་ལ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་ཆོས་ཚོགས་ཐར་འདོད་གླིང་དུ་གྲྭ་བཙུན་ཕལ་ཆེར་ ༥༠ དང་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་ ༤༠ ནས་ ༥༠ ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཟབ་ཁྲིད་ལེགས་པར་བསྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དུས་བཟང་དེ་སྐབས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཟབ་ཁྲིད་དང་བཅས་པ་ཕྱག་དཔེ་ཡང་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཕྱག་དཔེ་དེ་ཉིད་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེས་༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གིས་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་བཀའ་ཁྲིད་གནང་དུས་ཟིན་བྲིས་སྐྱོན་ཡོད་པ་དེ་རེད།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུ་གོ་གཉིས་ལ་ཕེབས་ནས་ད་བར་དུ་གདུལ་བྱར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་གནང་བ་ཧང་སང་ཡ་ཡག་པོ་རེད། དམ་གཙང་ཉམས་ལེན་པ་༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་དམ་ཚིག་གཙང་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིད་ནས་བཀའ་ཁྲིད་ཐོབ་པ་ནི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཞེ་དྲགས་རེད། ཁྲི་ཟུར་རྡོ་རྗེ་འཆང་རིན་པོ་མཆོག་དགུང་ལོ་མཐོ་བོ་སླེབ་ནའང་སྐུ་ངལ་དང་སྐུ་ཁམས་མི་བདེ་བ་སོགས་གལ་ལའང་མ་ལྟོས་པར་ཉིན་གསུམ་རིང་གསུང་ཆོས་གནང་བའི་པར་དང་བརྙན་འཕྲིན་གཤམ་དུ་གཟིགས་ཐུབ།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་གྱི་མཚན་ཐོབ་པ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་གིས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་ལས་འགན་ཚར་ནས་མཚན་དེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བཞུགས་ཁྲི་འདིའི་སྟེང་བཞུགས་མཁན་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་༧འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གདུང་ཚབ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བཞུགས་པ༧འཇམ་མགོན་༧རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའམ་རྒྱལ་སྲས་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཚན་དཔལ་དགེ་ལྡན་པའི་རིང་ལུགས་སྲོལ་གཏོད་མཁན་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཞེས་པ་དེ་ནི་དུས་རབས་ ༡༧ པ་ནས་བོད་ནང་ཁྱབ་ཆེ་བ་དགེ་ལྡན་རིང་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།
དཔེ་ཟླ་བྲལ་བའི་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་གཙོ་འཛིན་ནམ་༧འཇམ་མགོན་༧རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་འདེམ་སྒྲུག་བྱེད་ཚུལ་ནི། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་རེད། དེ་ནི་གདན་ས་གསུམ་ (དགའ་ལྡན། འབྲས་སྤུངས། སེ་ར་) དེ་གསུམ་གྱི་གྲྭ་ཚང་དྲུག་པོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྒྲིགས་བཞུགས་བྱེད་ནས་སློབ་གཉེར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཞིག་ཐོན་དགོས། དེ་རྗེས་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་གང་རུང་ཞིག་ལ་སོ་སོའི་ཐོབ་ཁོངས་བཞིན་བཞུགས་ནས་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཇོག་དགོས་སོགས་རྒྱུད་གྲྭའི་སྒྲིགས་ལམ་ཇི་ཡོད་བཞིན་ལག་ཏུ་བསྟར་ནས་རྒྱུད་པའི་བླ་མ་དབུ་མཛད་ཀྱི་གོ་གནས་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་ལོ་གསུམ་རེ་རྗེས་གོ་གནས་འཕར་ནས་མཐར་རྒྱུད་པའི་མཁན་ཟུར་མཚན་རིམ་བཞིན། ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་དང་དེ་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་གོ་གནས་ཐོབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་ལྟ་བུ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་གི་སྐུ་སྐྱེ་མ་གཏོགས་བྱེད་མི་ཆོག་པ་དེ་འདྲ་རྩ་ནས་མ་རེད། དེ་ཡང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གཙང་མ་དང་། རྗེའི་སྲོལ་བཟང་ཡོད་པའི་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་འབད་ཐུབ་པ། ཕྱི་རུ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། ནང་དུ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཞིག་གིས་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཡོངས་རྫོགས་བཞེས་མཁན་ཞིག་བཞེངས་ཆོག་པ་རེད་མ་གཏོགས་གྲྭ་བ་དང་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་ཁྲི་ཆེན་དེར་བཞེངས་ཆོག་ཆོག་ཡོད་པ་མ་རེད།
ལོ་བདུན་བདུན་ནས་ཚར་གཅིག་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེའམ་བྱང་རྩེ་གང་རུང་གི་ཆོས་རྗེ་གཉིས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པར་རེས་མོས་བྱས་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པར་བསྐོ་བཞག་གནང་ཚུལ་ཡོད། བསྐོ་བཞག་དེ་གོ་གནས་དེ་ལ་བཞུགས་ཚར་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་ཐག་ཆོད་ནས་མི་མང་ལ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་དུས་ཡུན་དེ་རྫོགས་སོང་ན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་གྱི་མཚན་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༧ ལོར་བོད་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་དགུང་ལོ་ཆུང་དུས་ཡང་སྟེང་དགོན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་། དེ་རྗེས་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོའི་དྲུང་དུ་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་ས་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་བཞུགས་གནང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་དང་འབྲུག་གི་ས་མཚམས་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས། སྦག་སར་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་ཤིང་། དེ་ལ་ཁོང་གིས་སློབ་གཉེར་ཐར་སོན་པར་གནང་བ་རེད། དེ་ནས་ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་ནང་སློབ་གཉེར་གནང་།
རིན་པ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་གནས་བཞེས། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་དགེ་བཤེས་སྔགས་རམས་པའི་མཚན་གནས་བཞེས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་བཞེངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་བཞེངས། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ལོར་དགེ་ལུགས་ནང་གི་མཚན་གནས་རིམ་པ་མཐོ་ཤོས་གཉིས་པ་ཤར་པ་ཆོས་རྗེའི་མཚན་གནས་མངའ་གསོལ་གནང་བ་རེད།
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་ཉིན་ཐ་མར། ༧རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་དགའ་ལྡན་ཁི་ཐོག་ ༡༠༡ ཏུ་བསྐོ་གཞག་གསལ་བསྒྲགས་གནང་།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཁྲི་ཐོག་ ༡༠༡ གི་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་མཛད་འཁུར་བཞེས་ནས་དེ་རྗེས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་ཞེས་མཚན་བཟང་པོ་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་རེད། དེ་ནས་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་ཕེ་རི་སི་པ་རི་སིར་བཞུགས། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པར་གཟིགས་དགོས་ན་འདི་ནས་མཇལ་ཐུབ།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་མདོ་སྔགས་བཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་བཞེངས་སྐབས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་ནང་ལ་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བསྟེན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་མི་འགས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་པ་དེ་གནོད་པ་ཅན་རེད་ཅེས་ཟེར་མཁན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་ཡོད་པ་དེས་བདེན་པའི་དཔང་པོ་ཞིག་རེད། ཡང་འགས་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་ཆེན་དེ་དག་གི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བཤད་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་དེ་ཉིད་ལས་ལྷག་པ་བླ་ཆེན་སུ་ཡོད་དམ།
དངོས་ནས་བྱས་ན། དགུང་ལོ་གོ་གཉིས་ལ་ཕེབས་ཚར་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་སྐུ་ཁམས་བཟང་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་གནང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟེན་གསོལ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་ཡིན་པ་གསལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ནི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ལ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་བླ་མ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་བློ་སྟོབས་སྤེལ་ས་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དཔེ་མ་སྲིད་པའི་སེམས་སྐུལ་ཞིག་རེད།
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བླ་མ་རྗེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ལྟ་བུས་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཚུལ་སྐོར་དེབ་རྩོམ་པ་དེས། ད་ལྟའི་དུས་དང་དུས་རབས་གཞན་ལ་ཉམས་ལེན་འདི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། ལོ་༢༥༠༠སྔོན་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་སྔགས་ཀྱི་ལམ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་གནང་བ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རབ་ལ་སྟོན་པ་རེད། ཉམས་ལེན་འདིའི་ནང་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ། ཧེ་རུ་ཀ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ། སྒྲོལ་མ་ཙིཏྟ་མ་ཎི། སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཉམས་ལེན་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཕན་ནུས་ཅན་ཡིན་པས། ང་ཚོས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འདི་ནི། ཕ་རྒྱུད་དང་མ་རྒྱུད་ཞེས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་། འོད་གསལ་དང་སྒྱུ་ལུས་དེ་ཉིད་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་གསུང་པ་རེད།
ཕ་རྒྱུད་དང་མ་རྒྱུད་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཡི་དམ་དེ་ཕོ་དང་མོ་ཡིན་པའིི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མིན། ཡིན་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་རྒྱུད་ནས་ཁྱད་པར་བྱེད། ཐབས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུད་དངོས་སམ་དེའི་སྡེར་གཏོགས་པ་ལ་ཕ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་ལུས་སྒྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོར་མི་འཆད་ཅིང་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུད་དངོས་སམ་དེའི་སྡེར་གཏོགས་པ་ལ་མ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ། མ་རྒྱུད་ནང་གི་ཡི་དམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན།
རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པའི་སྔོན་འགྲོ་བཞི་ནི།
༡༽ ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་རྒྱུད་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་ཐུབ་བསམ་པའི་བསམ་པ་ཡང་དག་དང་ལྡན་པ།
༢༽ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ཚུལ་ཡོད་པ།
༣༽ ཟླ་རེར་དུས་སྐབས་ན་དམ་བཅའ་བ་ལྟར་ཚར་གཉིས་ཚེ་བཅུ་དང་ཉེར་ལྔར་ཚོགས་ཕུལ་དགོས་པ།
༤༽ ཉིན་རེར་དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་འབྱོར་མའི་དག་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་གསོལ་འདེབས་གནང་དགོས་པ།
དེ་ནས་ཉིན་གཅིག་ཀྱང་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཁོང་རང་གི་མཚན་སྔགས་གསོག་པ་ཙམ་གྱིས། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཁོང་གི་ཞལ་མཇལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་ཁོང་གི་དག་པའི་ཞིང་ཀེ་ཆ་རར་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཚུལ་ཡོད།
དེ་བཞིན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ནི། ཚེ་བཅུ་བཞི་ནང་ཀེ་ཆ་ར་དག་པའི་ཞིང་དུ་བྱོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེར་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ནས་ཐད་ཀར་གསུང་ཆོས་སོགས་གསན་ཐུབ། བསོད་ནམས་འབྲིང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ནི། འཆི་ནས་བར་དོར་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་མཇལ་ཐུབ་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཀེ་ཆ་ར་དག་པའི་ཞིང་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། བསོད་ནམས་ཉུང་ལྡན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ནི། སོ་སོའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་ཚེ་རབས་འགའ་ཤས་ནས་ཀེ་ཆ་ར་དག་པའི་ཞིང་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནད་ཚུལ་འདི་དག་ནི་འདས་པའི་དུས་ནང་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བ་དང་། ཉམས་ལེན་པ་མང་པོ་དེ་ལྟར་ཕེབས་ཡོད་རེད།
དེའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཉམས་ལེན་དེ་ཧ་ཅང་གི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ང་རང་ཚོའི་ནང་གི་དགྲ་འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་གསུམ་གཙོས་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་རིགས་མཐའ་དག་བཅོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་རེད། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལ་ཡི་དམ་འདིའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལུས་པ་རེད། གང་ལྟར། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཉམས་ལེན་དེས་སེམས་ནད་དང་དཀའ་ངལ་མཐའ་དག་བསལ་ཐུབ་པ་རེད། རང་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་ཞེན་དེ་དག་འགོག་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཉམས་ལེན་དང་འདིའི་རྗེས་གནང་སོགས་ཐོབ་རུང་བ་དང་གོ་སླ་བའི་ཆེད་དུ། ༼རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཟབ་ཁྲིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།༽ ཞེས་པའི་དེབ་འདི་ཉིད་༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གིས་བཀའ་ཆོས་གཞིར་བཟུང་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཟབ་ཁྲིད་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རྡོ་རྗེ་འཆང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་བརྒྱ་དང་གཅིག་མཆོག་གིས་མཛད་པའོ།།
༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་དུ་ཁོང་དགའ་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་བཞེངས་ཡོད་པ་རེད། ༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནི་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་དང་། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་ནི་༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་༧སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་སྐོར་ཤེས་པར་འདོད་ན། འདིར་ནོན་རོགས།
རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཟབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་འདི་ཉིད་རྩ་ཆེན་པོ་དང་བྱིན་རླབས་ཅན་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ཕྱག་དཔེ་འདི་ཉིད་དཔར་བཤུས་བྱེད་ནས་སོ་སོའི་མཆོད་བཤམ་དུ་འགྲིག་སྟེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་བཟུང་ཆོག ། ང་རང་ཚོས་ཕྱག་དཔེ་རྩ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོད་པ་སོགས་ཕུལ་བ་ཡིན་ན། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྐུ་མདུན་ནས་ཚོགས་དཔག་མེད་གསག་ཐུབ། སོ་སོ་ལ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དབང་མེད་པ་ཡིིན་ན། མ་འོངས་པ་ན་སོ་སོ་ལ་ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་དེ་ཞུས་ཐུབ་པའི་བྱིན་རླབས་འཇུག་གི་ཡོད་པ་དང་། དབང་ཞུས་ཚར་མཁན་རྣམས་ལ་ནི། ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་བརྒྱུད་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པར་ཤིན་ཏུ་གྲོགས་བྱེད།
རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཆ་དཔེ་འདི་ཉིད་བོད་ཡིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། འདི་གལ་ཡོད་མ་རེད། ཆ་དཔེ་འདི་ཉིད་བྱིན་རླབས་ཆེན་པོ་དང་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆག་གི་ཡོད་རེད། འདི་ཡིན་དུས། ངས་ཚང་མ་ལ་ཕྱག་དཔེ་དེ་དཔར་བཤུས་བྱེད་ནས་མ་འོངས་པའི་ཆེད་དུ་ཉར་རོགས་ཞེས་རེ་བསྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། གཅིག་བྱས་ན་མ་འོངས་པ་ན་ཕྱག་དཔེ་འདི་ཨིན་ཡིག་ཏུ་ཐོབ་རུང་། དེ་བཞིན་ཕྱག་དཔེ་འདི་ཡུ་ཨེས་བི་ (USB) ནང་ཕབ་སྟེ་ང་ཚོས་སྐུ་འདྲ་ནང་བཅུག་ཆོག་པ་དང་། ཡང་ན། དཔར་བཤུས་བྱེད་ནས་སྐུ་འདྲ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་ནང་གསུང་ལྟར་ཕུལ་ཆོག
དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་བཞེངས་ཚར་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་རྣམས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་འཛིན་ཚར་བ་ཡིན་ཙང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་ཨང་གྲངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཚན་འབོད་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་གོ་བདུན་པ་༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ པའི་ནང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནས་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཟབ་ཁྲིད་གནང་བའི་འདྲ་པར་དང་བརྙན་འཕྲིན་འགའ་ཤས།
Or view the video on the server at:
https://video.tsemtulku.com/videos/GadenTrisurVYTeachings2.mp4
Or view the video on the server at:
https://video.tsemtulku.com/videos/GadenTrisurVYTeachings1.mp4
ཁ་སྐོང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་སུ་ཡིན་ནམ།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་འཛིན་མཁན་ལ་ཟེར། དགའ་ལྡན་ཁྲི་འཛིན་མཁན་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ལ་རྗེ་ཙོང་ཁའི་ངོ་ཚབ་ཡིན་པ་བསམ་ཞིབ་གནང་དགོས། རྗེ་ཙོང་ཁ་ཆེན་པོ་ནི། དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་སྐོར་ཤེས་པར་འདོད་ན་གཤམ་དུ་ཡོད་པའི་བརྙན་འཕྲིན་གཟིགས་རོགས་གནང་།
Or view the video on the server at:
https://video.tsemtulku.com/videos/HHTheGadenTripa.mp4
དེ་མིན་གསར་འགྱུར་གཞན་ཁག །
- འབྲུག་གི་ཞབས་དྲུང་བཞི་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན།
- སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་༣༠ ཉིན། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཞུ་འབོད་ཀྱི་ཡོངས་སྒྲགས་ཀྱི་ཞུ་ཡིག
- རུའི་ཊར་གསར་འགྱུར་ལས་ཁང་ནས་ངས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་ཡི་ཆེད་དུ་འགྲིགས་འཇགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་སྐོར་དེ་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་འདུག
- རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ངོས་འཛིན་ཞུས་པའི་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ།
- བོད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོའི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་མཁན་ཚོར་མ་ཉེས་ཁ་ཡོག་གི་བརྙན་ཕྲིན་གསར་པ།
- བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་སྐོར་བདག་གི་བསམ་ཚུལ་རི་ཡུ་ཊར་ (Reuters) རླུང་འཕྲིན་ཚགས་ཤོག་གིས་པར་འགྲེམས་བྱས།།
- ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་ལོ་གསར་བཀའ་སློབ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨
- སྤྱི་འཐུས་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་གནས་ཆུང་ཁ་གཏད་དུ་ཁ་བསངས་པ།
- རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་པའི། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིག་ལོགས་སུ་དགོས་ས་མ་རེད་པས། དོན་ཚན་དང་པོ།
- རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་པའི། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིག་ལོགས་སུ་དགོས་ས་མ་རེད་པས། དོན་ཚན་གཉིས་པ།
- ངའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
- ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་གསོལ་འདེབས།
- སྤང་ལུང་རི་ཁྲོད་ཞེས་པ་འདི་ནི། མཐུ་རྩལ་གྱི་འབྱུང་ཁུང་ཞིག་རེད།
- ༧གོང་ས་ཆེན་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་དང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན།
- ༧གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན།
- ངའི་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་ཞུ་ཞུ་རྒྱུར།
- སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར། ལྷ་ས་ན་ཡོད་པ་ལོ་བཞི་བརྒྱ་སོང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་རྟེན་ཁང་།
- དཔེ་རིས་དེར་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས།
- ༧སྐྱབས་རྗེ་ཟོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐོར་བགོ་འགྲེམས་མདོར་བསྡུས།
- བླ་མ་བྱམས་པ་དངོས་གྲུབ་དབང་ཕྱུག་རིན་བོ་ཆེ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སྐོར།
- འབྲས་སྤུང་བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་བཤེས་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཆེན་མཆོག་དང་ཚེམས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་བཟོད་པ་མཆོག
- ༄༅།།འཛམ་གླིང་གང་སར་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་བརྒྱུད་མི་ཉམས་སྲོལ་འཛིན་བྱེད་དགོས༏ (དབྱིན་ཡིག ། English བོད་ཡིག ། Tibetan རྒྱ་ཡིག ། Chinese ཧིན་ཡིག ། Hindi ཏ་མིལ་ཡིག ། Tamil དང་བལ་ཡིག ། Nepali)
Please support us so that we can continue to bring you more Dharma:
If you are in the United States, please note that your offerings and contributions are tax deductible. ~ the tsemrinpoche.com blog team


text:
ཟླ་10ཚེས་8ཉིན་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་རྩ་འཛུགས་པུའི་པུའུ་ཀྲང་ཙེང་དབན་མིང་གིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྒྱུར་བཅོས་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་སྐུལ་འདེད་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག འགན་འཁྲི་ཁུར་སེམས་དང་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་བསམ་པ་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ“འདུ་ཤེས་བཞི”དང“སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱེད་པའི་རྡོ་ཀ་ཤུ་ཀ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་གནད་དོན་ཕྱོགས་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཁུར་སེམས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་དང་དངོས་ཡོད་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ལུའོ་མེ་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པ་རེད།
ཙེང་དབན་མིང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཇུས་གཞི་ཡག་པོ་བཟོ་བ་དང་། འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བཅས་བྱས་ཏེ“མི་འདང་བ་བཞིའི”གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་རང་འགུལ་ངང་ཁུར་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་མཛུབ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། རིམ་པ་དེ་གའི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ས་ཁུལ་དང་། རྫོང་དང་། ཆུས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། གཙོ་གནད་གཤམ་སྒྱུར་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཤམ་སྐྱོད་བྱས་ཏེ་གཞི་རིམ་གྱི་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས། དྲ་ཐོག་ཏུ་མང་ཚོགས་ཚོགས་པ་འཛུགས་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་དོད་དུ་དང་ཞབས་ཞུའི་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལེ་ཚན་བཀོད་སྒྲིག་དང་ནང་དོན་སྒྲིག་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུས་རབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དམིགས་སའི་རང་བཞིན། ཕན་འབྲས་རང་བཞིན་བཅས་མངོན་པར་བྱེད་དགོས། དོན་དངོས་དང་བསྟུན་ནས་གཅིག་ལྕོགས་དང་གནས་སྦྱར་ལས་བྱེད་བསྐོ་གཞག་དོ་དམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་དང་། གཅིག་ལྕོགས་དང་གནས་སྦྱར་ལས་བྱེད་ཀྱི་གོ་མིང་དཔྱད་འདེམས་ལས་ཀའི་ཁ་གསབ་བྱ་ཐབས་སོགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་སེལ་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཙེང་དབན་མིང་གིས་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛུགས་དང་བྱ་གཞག་ཚན་པའི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྤྱི་འདོམས་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྒྱུར་བཅོས་དང་། བྱ་གཞག་ཚན་པའི་སྒྱུར་བཅོས། ཏང་སྲིད་སྒྲིག་གཞིའི་སྒྱུར་བཅོས་བཅས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཀའི་འབྲེལ་མཐུད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། བཀོད་སྒྲིག་སྔ་ཙམ་བྱེད་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་ལམ་ནན་དུ་གཏོང་བ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་མཉམ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཐོན་པར་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་བ་རེད།


text:
འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་ཐོག་ཐབས་བྱུས་གཅིག་གྱུར།
གོང་གསལ་བགྲོ་གླེང་སྐབས་ངས་བཤད་པ་ལྟར། ང་རང་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོ་དཀྱིལ་ནས་༡༩༩༣ ལོ་སྟོད་བར་དང༌། ༡༩༩༦ ལོར་ཨ་རིར་སྡོད་སྐབས་རྒྱ་མི་ཚོགས་འཛོམས་དང་སྒེར་ཐུག་གང་སར་རང་ཉིད་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་བཀའ་འབྲེལ་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུར་བཅར་ནས་བཀའ་སློབ་སྔ་ཕྱི་ཐོབ་པས། ངའི་སེམས་པ་རྒྱ་མི་ལ་དགྲ་འཛིན་མི་བྱེད་པའི་བསམ་ཕྱོགས་སུ་སྒྱུར་ཐུབ་པ་བྱུང་བའི་སྐོར་དང༌། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་སྐབས་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ཁོང་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཡག་པོ་འདུག རྒྱ་བོད་མི་རབས་རྗེས་མ་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་འཆམ་མཐུན་བདེ་སྐྱིད་མཉམ་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དམིགས་ཡུལ་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་གསར་འཛུགས་མ་ཐུབ་བར་དུ་འགྲུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌།
ཡང་ཁོང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུར་ངེས་པ་དང༌། དེ་སྐབས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་”ལན་པང་”ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་མི་དགྲ་ལ་མ་བསམས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བརྟན་པོར་བཟུང་ནས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་མ་ཆད་པ་བྱ་དགོས་ཀྱི་གནད་འགག་གསལ་བརྗོད་བྱས་བྱུང༌། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་རྩ་བཟུང་གི་སློབ་གྲྭ་ཐོན་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་ཁུར་བླངས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་ལགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་དང༌། ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་རྒྱ་ནག་ནས་སློབ་ཐོན་ཟླ་སྒྲོན་ལགས་དང་བཟོད་པ་ལགས་ཀྱིས་འཕྲལ་ཕུགས་བསམ་ཞིབ་བྱས་པའི་བསམ་འཆར་ཡང་དག་པ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཞིག་འདུག
རྒྱུ་མཚན་གོང་གསལ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ཟླ་༩ ཚེས་༢༣ དགོང་དྲོ་ཨ་རིའི་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལགས་སུ་གནས་འདྲི་བྱས་པ་གསལ་ཐོས་བྱུང་བས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ངས་ཕྱི་ཚེ་༢༤ ཞོགས་པ་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཁོང་ལ་ཁ་པར་བཏང་ནས། ཁྱེད་རང་གིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་མ་འགྲིགས་པའི་སྐོར་སོགས་བསམ་འཆར་བཤད་པ་གཤམ་གསལ།
ང་ཁྱེད་རང་གི་བོད་ཞེན་ལ་རྒྱ་དང་ཤེས་ཡོན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ཁྱེད་རང་གི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟངས་ནས་ང་ཚོས་ཉིན་རེའི་སྨོན་ལམ་དང༌། ལྷག་པར་གཞུང་དམངས་སྤྱི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་སྐབས། “ཕྱག་ན་པད་མོའི་བྱིན་རླབས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན།། བདག་སོགས་སྙིང་གི་ཟུངས་སུ་རྟག་སྨིན་ཅིང༌།། བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་རབ་བསྙེན་ནས།། ཀུན་བཟང་སྤྱོད་མཆོག་རྒྱ་མཚོ་མཐར་སོན་ཤོག།”ཅེས་ལག་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཀུན་སློང་དང་ཆོས་དད་ཅིག་ཁྱེད་རང་ལ་ཡེ་ནས་མེད་པར་མངོན་གྱི་འདུག
དེ་བཞིན་ཁྱེད་རང་གིས་ཚེས་༢༢ ཉིན་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཚིག་ངན་དེ་འདྲ་ཐོན་སོང་བ་དེ་རིགས་ནི། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་མིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་གོང་མས་མན་ཇུའི་གོང་མའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་བཙལ་བ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སོང་བ་དེ་ནི་དངོས་དོན་མ་རེད། ངས་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ཁྱེད་རང་གིས་སོ་སོ་བོད་པའི་ཚིག་དོན་ཡག་པོ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཚིག་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས། དེང་སྐབས་ཀྱི་བོད་པ་བློ་གསར་བའི་སེམས་ནང་ལ་ཚིག་ངན་མ་དག་པ་དེ་རིགས་མ་བསླེབས་པ་བྱེད་རོགས། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་ཤ་ཚའི་ཁ་ནས་གཏམ་ངན་ཐོན་སོང༌། ཚིག་པ་མ་ཟ་རོགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན།
མཐའ་དོན་ང་ནི་བཀའ་ཁྲི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་རར་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་ཤག་གི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་ལྟ་བུའི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དེ་སེམས་གཏིང་དུ་འཆང་བཞིན་མཇུག་བསྡོམས་གསུང་བཤང་ནང་”བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་དང་མ་མཐུན་པ་དང༌། བཀའ་སློབ་དང་འགལ་ན་རྩ་དོན་ལ་གནོད་པ་ལས་ཕན་ཐོགས་མེད་”ཅེས་དང༌། “བསྐྱར་ལྡབ་ཡང་ལྡབ་ཀྱིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཤར་བསྐྱོད་དགོས་པ་དང༌། བཀའ་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གིས་བཙན་བྱོལ་མང་ཚོགས་ལ་ལམ་སྟོན་ཞུ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་”ཞེས་དང༌། ཡང་”ང་ཚོའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཅི་གསུང་བཀའ་སྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུའི་ནུས་པ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་རྣམས་ང་ཚོའི་ལག་ཆ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་རེད་”ཅེས་དང༌། “ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་དེ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་འཛིན་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་དང་མཉམ་དུ་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་དང་རྩ་བ་ནས་མ་རེད་”ཅེས་དང༌། “ལྷག་པར་དུ་རྒྱའི་མི་རིགས་དང་མཐུན་འབྲེལ་ཡག་པོ་བཟོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་”ཅེས་གསུངས་པ་སེམས་བཅངས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་ཀུན།། མགོན་ཁྱོད་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པའི་རྗེས་འགྲོ་བར།། མཐོང་ནས་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་བཏང་སྟེ།། ཁྱོད་མཉེས་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཞེས་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་རང་ཅག་ཚང་མས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་དང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་ཐོག་ཐབས་བྱུས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་བསམ་བཞིན་ཡོད་ཞུ་བཅས།། སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས།