c: text/html

text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར།
ལེའུ་བཞི་པ། རིན་པོ་ཆེས་བཤེས་གཉེན་ཚད་ལྡན་ཞིག་གནང་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ།
དམ་ཚིག་གཙང་མའི་ཐོག་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་རྒྱུ་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཆེས་དཀའ་ཤོས་དང་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། ནན་ཏན་བྱས་ན་དེ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་འཛུགས་ཐུབ་པ་དང་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ། རྩ་བ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས་པའི་རྗེས་གང་གིས་ཀྱང་གཡོ་འགུལ་གཏོང་མི་ཐུབ་པ་ཡིན། སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་དང་ངའི་བར་ལ་གནས་སྟངས་འདི་ཡོང་རྒྱུར་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་བསྐྱོན་ནས་བརྟན་པོ་བཟོས་གནང་བ་རེད། མོན་གྷོར་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་རྫོགས་མཚམས་ཀྱི་དགོང་དྲོ་ཞིག་ལ་རིན་པོ་ཆེས་ང་ལ་དེར་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་དཔལ་འབྱོར་དངུལ་རྩིས་སྐོར་ལ་སྒྲུང་མགོ་རྙོག་པོ་ཞིག་གསུངས། ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་གཞན་ཚོས་དེ་དགོས་མེད་ཅིག་ཏུ་སྣང་ནའང། རིན་པོ་ཆེས་དེ་ངས་ཤེས་དགོས་གལ་ཆེ་བར་གསུངས། གལ་ཏེ་ང་ལ་ཕྱིས་སུ་གནད་དོན་དེའི་སྐོར་ལ་བདེན་པ་མིན་པའི་འཆལ་གཏམ་ཕྲ་དོག་གིས་སྤེལ་བ་དག་གོ་ཐོས་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང། ཁོང་གིས་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ངའི་དམ་ཚིག་གཙང་མར་ཐེ་ཚོམ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་གནང་།
དམ་ཚིག་གཙང་མས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་རྒྱུར་དགེ་རྒན་དང་སློབ་མར་འགྱུར་རེའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཕན་ཚུན་བརྟག་དཔྱད་ཆ་ཚང་བ་དང་གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་ནན་པོའི་རྗེས་སུ་སློབ་མས་རང་གི་བཤེས་གཉེན་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་ཀྱང་དེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐྱོན་མེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་གྱི་མེད། སློབ་མས་རྟག་ཏུ་དགེ་རྒན་གྱིས་གསུངས་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་དང། གལ་ཏེ་དགོས་པ་བྱུང་ཚེ་གུས་ཞབས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བསམ་འཆར་འདོན་དགོས་པ་རེད། རྒྱུན་དུ་སྦིར་གསང་དོད་པོས་ཁོང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་གུས་ཞབས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་དང་སྤྱོད་ཚུལ་མི་མཛེས་པ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
ཐེངས་ཤིག་རིན་པོ་ཆེས་གནད་དོན་འདི་ཧྤ་རན་སི་(France)ནང་གི་ན་ལན་ཌ་(Nalanda)དགོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རབ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་གསལ་སྟོན་གནང་ཐབས་མཛད། གསུང་ཆོས་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་ཆེད་དུ་མངགས་ནས་ཆོས་ཤིག་འགྲེལ་བཤད་ཡོངས་སུ་ནོར་བ་བསྐྱོན་པ་གནང། ཁོང་གིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཚད་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ནའང། རབ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོས་ཁོང་གི་གསུང་མཆན་དེབ་ནང་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བྲིས། ཆོས་ཐུན་རྗེས་མར་རིན་པོ་ཆེས་རབ་བྱུང་བ་ཡོངས་ལ་བཀའ་སྐྱོན་གནང་ནས་ཆུ་ཚོད་སྔོན་མར་ཁོང་གིས་ཆོས་ཤིག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཡོངས་སུ་ནོར་ནས་བསྐྱོན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། སུས་ཀྱང་དྲི་བ་མ་བཏང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ། ཞེས་གསུངས་ནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས། བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་སེར་བཞིན་དུ། ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ། བླངས་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་བ་བཞིན་བླ་མས་གསུངས་པར་བརྟག་དཔྱད་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་མུན་ནག་ནང་ཁས་ལེན་བྱེད་མི་ཉན་པར་གསུངས། བླ་མ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐབས་རེ་ཞལ་ཤོར་བ་དང་། གསུང་སྒྱུར་གྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡང་ཡང་བཟོ་བ། སློབ་མ་ཚོས་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཟིན་བྲིས་ནོར་བ་དང་མགོ་རྙོག་པོ་འགོད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱུང་ཚེ་རྒྱུན་དུ་དྲི་བ་གཏོང་བ་དང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ལ་སྦྱར་ནས་དྭོགས་སེལ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནང་པའི་ཊིག་ག་རྣམས་ལའང་དྭོགས་གཅོད་གནང་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་གནང་བའི་ཚེ་ཁོང་གིས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་གནང་གི་རེད། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་གངས་ཅན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་འདིས་རྒྱ་བོད་གཉི་གའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་གུས་པར་འོས་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའམ་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པར་དཔྱད་ཞིབ་མཛད། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་བློ་ཡི་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སུན་འབྱིན་མཛད་མེད་ལ་གསར་གཏོད་ཡང་མ་མཛད་པར་གནད་འདིར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཞིབ་བརྟག་གིས་སྲོལ་ཕྱེ་ནས་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་དོན་འགྲེལ་མཛད། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལུང་རྟོགས་གི་བསྟན་པར་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནས་མཐོན་པོར་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་དེ་འདྲའི་སྲོལ་གཏོད་མི་ནུས་པའོ། སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།
དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་སྔ་རོལ་ཙམ་ལ་ཁོང་གིས་ང་འབོད་ནས་རྗེ་བླ་མས་མཛད་པའི་ཆེས་དཀའ་ཤོས་ཀྱི་གཞུང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་བརྗོད་བྱ་དུམ་བུ་ཞིག་བསྟན་གནང་བྱུང། རིན་པོ་ཆེས་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཤོག་ལྷེ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་བློ་ཐོོག་ནས་ཞལ་འདོན་གནང་གི་རེད། བརྗོད་བྱ་དུམ་བུ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་གཅོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་མ་རིག་པའི་ས་བོན་གཅོད་པའི་སྐབས་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། འགྲེལ་པ་ཚད་ལྡན་དག་གིས་ས་བོན་དེ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ ༼གཟུགས་མིན་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡང་མིན་པའིའགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་༽ ལ་ཤེས་པ་ཡང་མིན་པར་གསུངས། དོན་འདི་གོ་བརྡ་སྤྲོད་ཆེད་ངས་ཐ་སྙད་དེ་ (seeds) ཞེས་པའི་དོད་དུ་ (tendencies) ཞེས་བསྒྱུར་བ་ཡིན། རིགས་པའི་ཁུངས་དང་། མྱོང་བ། གཞུང་ཚིག་གཞན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིན་པོ་ཆེས་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ད་དུང་ཡང་འབྲས་ཡིན་པར་བརྟེན་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ནི་མ་རིག་པའི་རྡུལ་ (traces) འདྲ་པོ་ཡིན་པར་འགྲེལ་གནང་གི་འདུག །གསར་གཏོད་གྱི་འགྲེལ་འདི་ལ་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཤེས་པར་འཇུག་ཚུལ་དང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏིང་ཟབ་པའི་ལག་རྗེས་ལྡན་ཡོད།
སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་གསར་གཏོད་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་ཁོང་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་དམའ་ས་བཟུང་རྒྱུ་དང་བཅོས་མའི་རྣམ་འགྱུར་མེད་པའི་ཐོག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཀའ་ནན་པོ་གནང་གི་རེད། དེས་ན་རིན་པོ་ཆེ་མོན་གྷོ་ནང་གི་ཉིད་ཀྱི་གདན་སའི་ནང་ནས་བླ་མ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་གིས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ཁང་ཞིག་མ་གཏོགས་རྒྱུ་ངོམ་གྱི་གཟིམ་ཤག་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་གནང་མེད། དྷ་སར་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་གཟིམ་ཤག་ཀྱང་ཧ་ཅང་གྱི་བག་ཡོད་ཚུལ་ལྡན་ཏེ། མི་བཞི་ལ་གཟིམ་ཁང་ཁང་མིག་གསུམ་དང་། རྒྱུན་ཆད་་མེད་པའི་སྐུ་མགྲོན། གཟིམ་ཁྱི་གཉིས་དང་ཞི་མི་གཅིག་ཡོད་བཅས་པ་རེད།
རིན་པོ་ཆེས་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ་ངོམ་སོའི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་ཐུགས་ཟོན་གནང་བ་བཞིན་སློབ་མ་རྣམས་ནས་ཁོང་ལ་ཆེ་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུར་འགོག་ཐབས་ཡང་གནང་གི་རེད། དཔེར་ན། སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་རེ་འགའི་ནང་སོ་སོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་ལམ་གྱི་དབུས་སུ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་སྣང་བ་སྤྲོས་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་དང་བླ་མའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མཚན་ཡོད་པའི་སྔགས་ཡང་ཡང་ཟློ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལེན་སྐབས་རིན་པོ་ཆེས་རྟག་ཏུ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཡིད་ལ་སྒོམ་རྒྱུའི་ལམ་སྟོན་གནང་གི་རེད། རིན་པོ་ཆེར་ཉིད་ཀྱི་མཚན་སྔགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་སྐབས་རྟག་ཏུ་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་དམ་པའི་མཚན་ཟློ་རྒྱུར་གནང་གི་ཡོད། རིན་པོ་ཆེའི་ཡབ་སེར་ཀོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མགོ་སྟོད་ནང་གི་བླ་མ་དང་ཉམས་ལེན་པ་ཆེས་དྲག་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་པ་འཛིན་མཁན་ཡིན་པས་ཁོང་ལ་རྟོགས་པ་དང་སྒོམ་གྱི་མྱོང་བའི་ཕུང་པོ་མི་རབས་རྗེས་མར་འཕོ་བའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་པའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པ་རེད།
རིན་པོ་ཆེའི་བག་ཡོད་ཚུལ་ལྡན་གྱི་གནང་སྟངས་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་གཞན་མང་པོ་ནས་མངོན། དཔེར་ཆ་བཞག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྐབས་ཁོང་གིས་གཱན་དྷི་མཆོག་གི་གནང་སྲོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་གནང་བ་དང་། དགོས་མཁོ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་དེ་མིན་རྒྱ་གར་གྱི་མེ་འཁོར་ཁང་མིག་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་གྲལ་རིམ་གསུམ་པའི་ནང་ཕེབས་རྒྱུར་ཨུ་ཚུགས་གནང་གི་ཡོད། དྲོ་ངན་འཐུལ་བའི་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲམ་དུ་གཟིམ་དགོས་ཐུག་ནའང་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་འཛེམ་གནང་གི་མེད་པ་ནི་དངོས་བདེན་ཡིན། ང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་ཐེངས་དང་པོར་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་བསྐྱོད་པའི་སྐབས་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ལྡི་ལིར་ཐོན་པའི་ལམ་བར་དུ་གནས་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་སོང། རིན་པོ་ཆེས་དཀྱུས་མའི་ངང་ཚུལ་ཐོག་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་སྟེ་དེས་སྙིང་རྗེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་གྱི་ཡོད་པར་གསུངས། ཁོང་གིས་མེ་འཁོར་གྱི་གྲལ་རིམ་དེ་གསུམ་གས་སླེབས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་དུས་ཚོད་གཅིག་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་དངུལ་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་དོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། མི་གཞན་གྱིས་ཁོང་ལ་གྲལ་རིམ་དང་པོའི་མེ་འཁོར་འཛིན་ཤོག་འབུལ་བའམ་ཡང་ན་རིན་གོང་ཆེ་བའི་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་ཟ་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བ་སོགས་ཁོང་གི་དོན་དུ་དངུལ་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་བར་ཐུགས་མཉེས་པོ་རྩ་བ་ནས་གནང་གི་མ་རེད།
ཐེངས་ཤིག་རིན་པོ་ཆེ་སྤི་ཏི་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ལོག་གནང་བའི་སྐབས་ང་དང་དགེ་ཕྲུག་གཞན་འགའ་རེས་ཁོང་ཕེབས་འབྱོར་གྱི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཕེབས་བསུར་བཅར་བ་ཡིན། འགྲུལ་སྐྱེལ་སྣུམ་འཁོར་ཆུང་བ་དང་ཆེ་བ་མང་པོར་ཁོང་ཡོད་མེད་བལྟས་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་མིན་འདུག །དོས་སྐྱེལ་སྣུམ་འཁོར་ཐལ་རྡུལ་གྱིས་སྦགས་པ་ཞིག་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་སླེབས་སོང་བ་དེའི་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གི་ཁ་ལོ་བའི་སྡོད་སའི་ནང་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱག་ལ་ཕྲེང་བ་བཟུང་ནས་བཞུགས་འདུག །ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་སྤི་ཏི་ནས་ཕེབས་ལམ་ཧྲིལ་པོ་བཟོད་བདེ་དང་ཕྱིའི་མཛེས་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་ཐུགས་སྣང་མ་མཛད་པར་དོས་སྐྱེལ་གྱི་སྣུམ་འཁོར་དེའི་ནང་བཞུགས་ནས་ཕེབས་པ་རེད།
རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་དང་ཕྲན་ཉིད་མོན་གྷོ་ཊོ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐབས་སུ་ངེད་ཚོ་པུ་ཎེར་ཉིན་གང་མེ་འཁོར་སྒུག་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང། ཁོང་གིས་ཐུགས་མཉེས་པོའི་ངང་ནས་ས་གནས་བོད་པའི་སུད་ཚོང་བས་ང་ཚོར་གནས་སྐབས་སྤྱོད་རྒྱུར་གཡར་བའི་གྲལ་རིམ་གསུམ་པའི་མགྲོན་ཁང་གི་ཉལ་ཁང་ཚ་དྲོད་དང་སྐད་ཅོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་སྐུ་བཞུགས་གནང་སོང། དོན་ལ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུན་དུ་རྒྱ་གར་ནང་འགྲུལ་བཞུད་གནང་སྐབས་མཚན་མོའི་འགྲུལ་སྐྱེལ་སྣུམ་འཁོར་རིན་གོང་ཁེ་བ་དང་སྟབས་བདེ་བར་བརྟེན་དེར་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་གནང་གི་རེད། ཁོང་གིས་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁེངས་པའི་སྣུམ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་སྣུམ་འཁོར་ངང་སྒུག་གནང་རྒྱུར་ནམ་ཡང་ཐུགས་འཚེར་གནང་གི་མེད། ཁོང་གིས་ང་ཚོར་ཁོང་ཉིད་དེའི་རིང་སྒོམ་གྲུབ་ཉམས་ལེན་མང་པོ་གནང་རྒྱུར་བྲེལ་འཚུབ་ཡིན་པར་གསུངས། ཁོང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་ཡོད་པའི་སྐད་ཅོར་དང་། ཟང་ཟིང་། བཙོག་སྙིགས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ནམ་ཡང་སུན་གཙེར་བཟོ་ཡི་མེད།
རིན་པོ་ཆེས་ནམ་ཡང་ས་ཆ་གཅིག་ལ་མ་བཞུགས་པར་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་སྤོ་གནང་གི་རེད། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་གནང་ཚེ་ཆགས་ཞེན་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་རྒྱུར་ཡག་པོ་ཡོད་པར་གསུངས། དེར་བརྟེན་ཆིབས་སྒྱུར་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་ཁང་པ་གཅིག་གི་ནང་ཉིན་ཁ་ཤས་ལས་མང་བ་ནམ་ཡང་ཞག་སྡོད་མ་བྱས་པར་ང་ཚོའི་མགྲོན་བསུ་ལས་འགལ་བ་དང་སྦྱིན་བདག་ལ་ཁུར་པོ་ཆགས་པ་སོགས་མི་ཡོང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་བོད་པའི་བླ་རྒན་ཞིག་ཡོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ང་ཚོ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་སྐབས་ཚང་མར་རིན་པོ་ཆེས་བླ་རྒན་དེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་ཡག་ཤོས་ཤིག་ལྟར་ཐུགས་མཉེས་པོ་གནང་གི་རེད། ཁོང་གིས་གང་ཟག་ཁྱད་པར་བ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་ཀར་ནམ་ཡང་གནང་གི་མེད།
རིན་པོ་ཆེ་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕེབས་ཀྱང་ཁོང་གིས་ཉིན་གང་ཉམས་ལེན་ནན་པོ་རྒྱུན་བསྐྱངས་པ་དང་མཚན་མོ་ཧ་ལམ་མནལ་དུ་གཟིམ་གནང་གི་མེད། ཁོང་གིས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་བར་ཙམ་མ་ཟད་ཕྱི་རྒྱལ་མཇལ་བཅར་བ་སླེབས་པའི་དུས་ངའི་གསུང་སྒྱུར་རྒྱུར་སྒུག་པའི་བར་མཚམས་སུའང་སྔགས་གསོག་པ་དང་ཞལ་འདོན་གནང་གི་རེད། ཁོང་གིས་སྣུམ་འཁོར་དང་། མེ་འཁོར། གནམ་གྲུ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སྒོམ་བརྒྱབ་གནང་གི་ཡོད། ཕྱིའི་རྐྱེན་སོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ཁྱད་པར་བཟོ་ཡི་མེད། ཁོང་གིས་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་རྣམ་དག་ཡོད་པ་དེས་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་འཚོ་བར་རྒྱུན་གྱི་ཚོར་སྣང་ཞིག་སྟེར་གྱི་ཡོད་པར་ནན་པོར་གསུངས། ང་ཚོར་ཧ་ཅང་གི་འཁྱུག་བདེ་དང། གདེང་ཚོད། རང་ཚུགས་བརྟན་པོ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ད་དུང་རིན་པོ་ཆེས་ནམ་ཡང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕྱི་ལ་སྟོན་གནང་གི་མེད། ཁོང་གིས་ཞལ་ལག་མ་མཆོད་པའི་སྔོན་ཟས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའམ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཞལ་འདོན་གནང་བ་སོགས་ནི་ཁུ་སིམ་པོ་དང་ཁེ་གཙང་ཐོག་ནས་གནང་དགོས་པའི་གནས་སུ་གསུངས། གང་ཟག་གཞན་དང་ལྷན་དུ་ཁ་ཟས་ལ་རོལ་བའི་སྐབས་དེའི་སྔོན་དུ་ཞལ་འདོན་རྣམ་པར་དག་པ་རིང་པོ་ཞིག་སྐྱོར་བ་ཡིན་ན་ཁོང་ཚོར་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བའམ། ཡང་ན་ང་ཚོས་ཁོ་ཚོ་སེམས་འགུལ་ལམ་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་གང་རུང་བཟོ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་སྲིད། དེར་མ་ཟད་ཁོང་གིས་ནམ་ཡང་ཉམས་ལེན་ནམ་གོམས་སྲོལ་སོགས་གང་ཡང་གཞན་གྱི་ཐོག་ཏུ་བཀལ་གནང་གི་མེད་ནའང། ཁོང་གིས་གདན་འདྲེན་ཞུ་མཁན་ཆོས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་དང་རྗེས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་དང་ཆོ་ག་སོགས་ཅི་མཆིས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་འབྲངས་གནང་གི་རེད།
རིན་པོ་ཆེས་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བོད་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་གཉི་གའི་དགོན་སྡེ་རྣམས་ལ་འབུལ་བ་ཆེན་པོ་ཕུལ་ནའང་། ཁོང་གིས་ནམ་ཡང་རློམ་ཤེད་མི་གནང་བའངམ། དེའི་སྐོར་ལ་གང་ཡང་གསུངས་ཀྱི་མེད། དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བྱེད་མི་ཉན་པ་བསླབས་གནང་གི་ཡོད། ཐེངས་ཤིག་ཨི་ཊ་ལིའི་ཝི་ལོར་བྷ་ནང་ན་སོ་དར་མའི་མི་སྙེམ་ཆུང་ཞིག་རིན་པོ་མཇལ་ཞུར་བཅར་སོང། མི་དེས་གཟིམ་ཁང་ནས་ཐོན་སྐབས་ཁ་ཁུ་སིམ་པོའི་ཐོག་ནས་གཏོང་ཕོད་ཀྱི་ཞལ་འདེབས་བླུག་པའི་ཡིག་ཁོག་ཞིག་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་གང་ཡང་མིན་པའི་ཅོག་ཙེའི་ཟུར་ཞིག་ལ་བཞག་འདུག །རིན་པོ་ཆེས་དེ་ནི་བླ་མར་འབུལ་ཚན་རྒྱག་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་ཕྱིས་སུ་གསུངས།
གང་ལྟར་ཡང་རིན་པོ་ཆེས་ང་ཚོའི་དམའ་ས་བཟུང་ཚུལ་དེ་བཅོས་མ་མིན་པའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཡིན་དགོས་པར་ནན་ཆེར་གསུངས་གནང་གི་ཡོད། དོན་དངོས་ལ་མི་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཁེངས་དྲེགས་ཅན་ནམ་སོ་སོ་རྣལ་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སེམས་མཁན་ཡིན་ནའང་། དམའ་ས་བཟུང་ཁུལ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ཁོང་གིས་མཉེས་པོ་གནང་གི་མེད། ཁོང་གིས་འབྲོག་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཡིན་པའི་སྤོབས་པ་ཅན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་གིས་བླ་མ་ཚད་ལྡན་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་བཅར་བའི་སྒྲུང་དེ་རྒྱུན་དུ་གསུངས་གནང་གི་རེད། ཁོས་སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་གང་ཡང་མཐོང་མྱོང་མེད་ཁུལ་བྱས་ནས་བླ་མའི་མདུན་ཅོག་གི་ཆོ་གའི་ཕྱག་རྫས་རྣམས་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་དྲིས། དེ་ནས་ཁོས་བླ་མའི་ཞི་མིར་མཛུབ་མོ་གཏད་ནས་སེམས་ཅན་ཁྱད་མཚར་དེ་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པར་བླ་མས་ཁོ་ཕྱིར་འབུད་བཏང་གནང་བ་རེད།
མི་ཚོས་སོ་སོའི་ཉམས་ལེན་བཅོས་མའི་ཐོག་ནས་འུད་སྒྲོབ་བྱས་ཚེ་རིན་པོ་ཆེས་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཐུགས་མཉེས་པོ་གནང་གི་མེད། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྙེན་མཚམས་ཉམས་སུ་ལེན་འདོད་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལྟར་ཐེངས་གཅིག་འགྲུབ་ཟིན་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དེ་གང་ཟག་གཞན་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མི་ཉན། དེ་འདྲའི་དོན་རྣམས་གཞན་ལ་གསང་བ་བྱེད་པ་དང་སོ་སོ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རྣམས་གཞན་གྱིས་མ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལེགས་ཤོས་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་མིན་མི་གཞན་གྱིས་སོ་སོའི་སྐོར་གླེང་བ་དེས་འགོག་རྐྱེན་མང་པོ་བཟོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རང་ལ་ཁེངས་པ་སྐྱེ་བའམ། གཞན་ལ་ཕྲ་དོག་དང་འགྲན་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཡི་དམ་གང་ཡིན་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད། གནས་འདི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གཅིག་པུས་ཐུགས་སྣང་བྱུང་བ་སྟེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཙམ་ལ། ཁོང་གི་ནང་མཆོད་ལས་མཆོད་པ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་འབུལ་བཞིན་པ་དེས་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་རྗེའི་ཡི་དམ་གཙོའོ་ཡིན་པ་ཁོང་གིས་རྗེས་སུ་དཔགས།
དེ་བཞིན་དུ་སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེར་དུས་འཁོར་རྐང་འཛིན་པ་དང་མཁས་པར་ཆེ་བསྟོད་གནང་གི་ཡོད་ནའང། ཁོང་གི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད།
བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡོངས་རྫོགས་སྦས་ནས་ཕྱིས་སུ་ཁོང་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་གཞི་ནས་གྲྭ་ཆས་ཀྱི་ཟུར་ཞིག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཙེམས་ཡོད་པ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སུས་ཀྱང་ཁོང་རྣམས་ཉམས་ལེན་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བཞིན་བཞུགས་པ་རྟོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཡང་ཡང་གསུངས་གནང་། ཁོང་གིས་ཀྱང་མིག་དཔེ་དེར་གཞིགས་ནས་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་གནང་གི་ཡོད། རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུན་དུ་གཟིམ་ཁང་གི་མི་ཚང་མ་མ་ཉལ་བའི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀའི་སྔོན་དུ་མནལ་གཟིམས་གནང་བ་དང་། ཞོགས་པ་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་ཙམ་ལ་ཡར་བཞེངས་གནང་གི་རེད། ཕལ་ཆེར་མི་ཚང་མ་གཉིད་ཁུག་པའི་རྗེས། ཁོང་གི་གཟིམ་ཤག་གི་གློག་འོད་འཕྲོས་ཡོད་པ་དང་། གཟིམ་ཤག་གི་མི་རྣམས་གཉིད་མ་བསད་པའི་སྔོན་ཙམ་ལ་གློག་འོད་མེད་པར་གྱུར་གྱི་ཡོད་པ་ང་དང་ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཡིན།
ཐེངས་ཤིག་ཇར་མན་ (Germany) ནང་གི་ཇཱ་གྷེན་ཌོ་ཧྤོ་ (Jaegendorf) ནང་རིན་པོ་ཆེ་ལྷན་དུ་ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་བགྲེས་པ་ཆོས་མཛད་ལགས་ཀྱིས་གཟིམ་ས་གཅིག་མཉམ་སྤྱོད་གནང་བ་རེད། རིན་པོ་ཆེས་མཚན་དགུང་ལ་ཡར་བཞེངས་ནས་ནཱ་རོ་པའི་ཉམས་ལེན་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་ཀྱི་སྟངས་སྟབས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་འདྲ་མིན་གྱི་ཚུལ་ཉམས་བཞེས་གནང་བ་དག་ཆོས་མཛད་ལགས་ཀྱིས་མནལ་ཁུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་འདུག །ཉིན་མོའི་སྐབས་རིན་པོ་ཆེ་ཡར་བཞེངས་པ་དང་གཡས་གཡོན་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཕྱག་རོགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། དོན་དུ་ཁོང་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནང་སྒོའི་ནང་བཞུགས་རྒྱུར་ནུས་པ་དང་འཁྱུག་བདེ་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།
རིན་པོ་ཆེས་རྟག་ཏུ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལེགས་པ་རྣམས་སྦས་གསང་གནང་ཐབས་མཛད་ཀྱི་ཡོད། དོན་དུ་ཁོང་གིས་མི་ངོ་འདྲིས་མེད་པ་རྣམས་ལའང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་སྟོན་གནང་རྒྱུར་མཉེས་པོ་གནང་གི་མ་རེད། ཐེངས་ཤིག་ཨིན་ཌོ་ནི་ཤི་ཡའི་ (Indonesia) བཟའ་ཚང་གཅིག་གིས་པེ་རི་སི་ (Paris) ནས་ཨེམ་སི་ཊར་ཌམ་ (Amsterdam) བར་དུ་ང་ཚོ་མོ་ཊའི་ནང་བླུགས་བྱུང། ཨེམ་སི་ཊར་ཌམ་ལ་སླེབས་རྗེས་བཟའ་མི་གཉིས་པོས་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་ཉིན་དགུང་གསོལ་ཚིགས་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས། ཕྱིས་སུ་ས་གནས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གཉིས་ལ་ཁ་པར་བཏང་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ཆོས་ལ་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་དེས་ཁོ་རང་གཉིས་ཀྱི་མགྲོན་པོ་དེ་ངོ་མ་སུ་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་རེད། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་འདྲིས་བདེ་གྲྭ་པ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཙམ་རེད་སྙམ་འདུག །
གནས་ལུགས་དེ་དང་འདྲ་བར་རིན་པོ་ཆེས་སྐབས་རེ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲུལ་བཞུད་སྐབས་བྱིས་པ་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་མིག་མང་བསྐྱོན་གནང་བའམ། ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ཕྱི་གཞོན་པ་ངག་དབང་མིག་མང་རྩེ་རུ་འཇུག་གནང་ནས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉི་གར་རོགས་པ་གནང་གི་རེད། བྱིས་པ་ཚོས་ཁོང་ནི་སེམས་བཟང་བའི་སྤོ་བོ་བགྲེས་སོང་ཞིག་ཙམ་དུ་ཚོར། ཐེངས་གཅིག་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་སྟོན་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་ཇར་མན་ནང་གི་མུ་ནིག་ (Munich) སྲང་ལམ་ནང་ཞབས་ཐང་དུ་ཕེབས་པའི་ཚེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་གྲ་ཆས་དམར་པོར་གཞིགས་ནས་འཁྲུངས་སྟོན་མིས་ (Santa Claus) ཡིན་པར་བསམས་ནས་རྗེས་སུ་བཅར།
རིན་པོ་ཆེ་དབྱིན་སྐད་ཕྲན་བུ་ཞིག་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡང་སྦས་གསང་གནང་གི་རེད། སྤི་ཏིའི་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་གནང་ཟིན་པའི་རྗེས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཟླ་བ་གཅིག་གི་སྔོན་ངས་རྟ་པོ་དགོན་པ་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་དྷ་རམ་ས་ལར་ཐོན་པ་ཡིན། ངས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མི་ཚོ་ཁག་ཅིག་གི་ཆེད་འགྲུལ་སྐྱེལ་སྣུམ་འཁོར་ཞིག་གླས་ནས་ཐོན་གྲབས་བྱེད་པའི་སྐབས། དེའི་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་གཅིག་གིས་རྒྱང་ཐག་ལེ་དབར་མེ་ལེ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་ལ་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱས། དཀྱིལ་དགོན་པར་ཁོ་མོ་འཚོལ་བར་ཕྱིན་པས་ཨི་ཊ་ལིའི་ (Italy) སློབ་མ་དེས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་འདུག །དེ་སྔོན་དབྱིན་སྐད་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བསྐྱོན་མྱོང་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་སྒྱུར་མེད་པར། ཁོ་མོར་ཞལ་གཟིགས་ནས་དབྱིན་སྐད་དག་པོའི་ངང་ཨེ་ལེག་སི་ག་པར་འདུག་གམ། ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང། མི་ཚོ་ཧང་སངས་ཏེ་ཡིན་ནའང་། རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་རང་གིས་དབྱིན་སྐད་བསྐྱོན་གནང་གི་མེད་པ། ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ཁོང་གིས་བཞད་མོ་བཞད་དེ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས།། །།
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (05%)

robotstxt: allowed

filter: keep


c: application/epub+zip

text:
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། མི་ལོ་ ༢༩ རིང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གནང་། ཆབས་ཅིག་ཁོང་གིས་རང་གི་བླ་མ་ སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མའི་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་སྐབས་འགར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་སྒྱུར་ཡང་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ནས་བཟུང་འབུམ་རམས་པ་བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་སློབ་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེ་མཛད།
བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བོད་སོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྔགས་དང་བཅས་པའི་སྐོར་འབུམ་རམས་པ་ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་ནང་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་མཛད་པ་ཁག་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་བའི་བཤད་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེའི་ནང་མདོ་དང་། གསང་སྔགས། དུས་འཁོར། རྫོགས་ཆེན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་གྱི་ཐོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་རྙིང་མ་དང་། ས་སྐྱ། བཀའ་རྒྱུད། དགེ་ལུགས། གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལྔའི་སྐོར་ཙམ་མ་ཟད་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་དོན་རྣམས་བཀོད་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་དང་སོག་པོའི་སྐར་རྩིས་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ཤམ་བྷ་ལ། ནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཞུགས་ཡོད།
ཞལ་འདེབས་ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཞི་དང་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཆེད་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་ནང་རིན་མེད་དུ་དྲ་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་Berzin Archives e.V.བརྒྱུད་མི་དམངས་ཁྲོད་ཇར་མན་ཁེ་ལས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་བདག་གནང་ཡོད།(gemeinnütziger Verein Register Nr. 2423Nz, Berlin).
www.berzinarchives.com
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དེས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་དང་གལ་གནད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་ཅིག་ཡོང་ངེས། དེ་ད་དུང་ཟོག་རྫུ་དང་། སེམས་ངལ་ཆོས་སེམས་བརླག་པའི་རྐྱེན་རྩར་ཡང་འགྱུར་ངེས། དེ་དག་ཚང་མ་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཉིད་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་ལྷད་མེད་ཅིག་བཟོས་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེ་ཡང་སོ་སོ་རང་ཉིད་དང་སོ་སོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང། འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ། འབྲེལ་ལམ་གྱི་འགུལ་ཤུགས་དང་ས་མཚམས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་ཤིག་ཡོད་པར་རག་ལུས་ཡོད་པ་རེད།
ཕྲན་ནས་ Relating to a Spiritual Teacher: Building a Healthy Relationship (དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུས་དམ་ཚིག་གཙང་མ་ཞིག་འཛུགས་དགོས)། (Ithaca: Snow Lion, 2000; བསྐྱར་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ།: Wise Teacher, Wise Student: Tibetan Approaches to a Healthy Relationship. Ithaca: Snow Lion, 2010) ཞེས་པ་སྤྱིར་བཏང་ཐོག་ནས་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཙོ་བོ་སྟེ། སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་དང། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག །དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས་ལགས་རྣམས་དང་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་བའི་ནང་གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ང་རང་གི་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་བཤད་སྐོར་བསྐྱོད་སྐབས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་བཅོས་མིན་ཆོས་འཚོལ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆ་རྐྱེན་བཟང་བའི་ཉམས་མྱོང་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལས་མེད་པར་ང་རང་བློ་ཕམ་བྱུང། ཆགས་སྲེད་དང་། དཔལ་འབྱོར། དབང་ཆ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སོགས་མྱོང་བ་ངན་པ་ཡོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོ་རང་ཚོ་ཉེས་མེད་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལོག་པར་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་གཅིག་པུའི་ཐོག་ཏུ་ལེ་ལན་བཀལ་ནས་ཁོང་ཚོས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚང་མ་ལས་ཐག་རིང་དུ་བཏང་བ་དང། སྐབས་རེ་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཀྱང་ཐག་རིང་དུ་བཏང་བ་བྱུང་ཡོད། གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གཙང་མ་མེད་པའི་འབྲེལ་ལམ་ངོས་ལེན་མེད་པར་ཚད་ལྡན་གྱི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དག་སྐྱེལ་མ་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཟད། སྤྱི་སྲོལ་ལྟར་གྱི་ཚད་གཞིར་དེས་སྐྱོན་ཆ་ཇི་ཙམ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ད་དུང་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་རྒན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་མཐུན་པ་སྟེ་དག་སྣང་དུ་བསམས། དེ་འདྲའི་མཐའ་གཉིས་པོས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དམ་ཚིག་གཙང་མའི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ལས་འཐོབ་ངེས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་རྫོགས་འཐོབ་པར་གེགས་བྱས་ཡོད།
སློབ་མ་རྣམས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང་དགེ་རྒན་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་པའི་གནས་སྟངས་ནང་དཀའ་ངལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་གཅིག་ནི་རིག་གཞུང་གི་གོ་འཛོལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་དེས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་གྱི་རྒྱས་བཅད་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་རེ་བ་དེ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འབྱུང་རྩ་རྣམས་ནི་གཞུང་ཚད་ལྡན་གྱི་ནང་གསལ་བའི་བླ་སློབ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་བཞིན་སྐབས་དོན་གྱི་ཚིག་དོན་དུ་སྒྱུར་བ་དང། ཐུན་མིན་ཐ་སྙད་གྱི་དོན་ལོག་པར་འདྲེན་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་འགྱུར་ལོག་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རྣམས་སོ། །
ལམ་རིམ་གྱི་གཞུང་ནང་དུ་དཔེར་ན། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ལམ་གྱི་རྩ་བར་གསུངས་ཡོད་པ་དང་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱའི་ཐོག་མར་གླེང་ཡོད་པ་རེད། གཟུགས་རྒྱན་གྱི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ན། གང་ལྟར་ཡང་ཤིང་སྡོང་གི་ཡུན་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རྩ་བ་ལས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་ལས་དེས་རྩ་བ་ཞིག་ལས་འགོ་འཛུགས་པ་མིན། ཤིང་སྡོང་ནི་དེའི་ས་བོན་ཞིག་ལས་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་འབྲེལ་ལམ་དེར་ལམ་གྱི་ས་བོན་ཞེས་གསུངས་མེད། མདོར་བསྡུས་ན། ལམ་རིམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ནི་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་མ་ཡིན། དེའི་གདུལ་བྱར་རབ་བྱུང་ཕོ་མོ་གཏོགས་ཤིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་འཐོབ་པའི་ཆེད་འདུས་པ་དང་། ཁོང་ཚོར་སྟ་གོན་དུ་མདོའི་གཞུང་ལ་ཐོས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཞིག་དགོས། དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་སྔོན་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལས་སངས་རྒྱས་གྱི་ལམ་ལ་འཇུག་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་ཞིང་། དམ་ཚིག་གཙང་མའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལས་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་སྲིང་རྒྱུར་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན། དགོས་དོན་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་བཅར་བའི་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་པ་དེ་རྩ་བ་ནས་མིན་པ་རེད།
ང་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནང་། ང་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གི་སྐུ་ཐོག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། ངས་ལོ་དགུའི་རིང་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་མཚན་ཞབས་དམ་པ་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སློབ་མ་དང་། སྐད་སྒྱུར། དབྱིན་ཇིའི་དྲུང་ཡིག ཕྱི་རྒྱལ་སྐོར་བསྐྱོད་ཀྱི་དོ་དམ་པ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང། ཟླ་བ་དགུ་ཏག་ཏག་གི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་སྐུ་བལྟམས་པ་དང། ངོས་འཛིན་ཞུས་ནས་དགུང་ལོ་བཞིའི་ཐོག་དྷ་རམ་ས་ལར་སླར་ཡང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས། ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ང་ཚོ་མཇལ་བའི་ཡུད་ཙམ་དུ་ཁོང་དང་ང་གཉི་གས་ང་ཚོའི་འབྲེལ་མཐུད་དམ་ཟབ་དེ་སླར་ཡང་ངེས་བརྟན་བཟོས། ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་ཞིག་གིས་ང་རང་སུ་ཡིན་མིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་གིས། ཆོ་མེད་མ་ཤོད། ངས་ཁོ་སུ་ཡིན་མིན་ངོ་མི་ཤེས་པ་ཅི་ལ་སྲིད། ཅེས་ལན་བསྐྱོན་སོང། ག་དུས་ཡིན་ནའང་རིན་པོ་ཆེས་ང་རང་ཁོང་གི་བླ་བྲང་གི་སྐུ་འཁོར་ཉེ་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་གནང་བ་སྟེ། དགུང་ལོ་བཞི་ལ་སོན་པ་ཞིག་གིས་བརྫུས་མ་བྱེད་མི་ཐུབ་བོ། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་ང་ཚོའི་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གང་ཡང་མེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོའི་དབྱར་དུས་སུ་ཕྲན་ནས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཁོང་གི་གྲ་ཚང་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེར་ཟླ་བ་གཅིག་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་དུས་ཁོང་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གིས་དགེ་འདུན་པའི་འདུས་ཚོགས་དབུས་སུ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་གནས་ལ་འཇུག་པའི་རྟགས་སུ་མཛད་སྒོའི་ནང་རྟགས་བསལ་བཏང་གནང་སོང། ཟླ་བ་དེའི་རིང་ཁོང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་དགེ་བཤེས་དམ་བཅའི་གཞུང་རྣམས་ལས་ང་ལ་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ་དང། ཁོང་གི་སྐུ་ཐོག་གོང་མའི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཉེ་བའི་སློབ་མ་གཞན་ཞིག་ལ་ཉིད་ནས་བཤད་ཁྲིད་དང་གཞུང་འགྲེལ་གནང་བར་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་ཡིན། ངས་རིན་པོ་ཆེར་སླར་ཡང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་སྒྱུར་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་བར་ངོ་མཚར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུས་པར་ཁོང་གིས། ལོས་ཡིན། དེ་ནི་ཁྱེད་རང་གི་ལས་རེད། ཅེས་གསུངས་བྱུང། ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་མུ་མཐུད་ནས་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱུན་སྲོལ་མ་ཡིན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཐོག་ནས་སྐུ་ཐོག་གོང་མས་གནང་བའི་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ཕྱིར་ཕུལ་བ་ཡིན།
སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཐོག་གཉིས་དང་ལྷན་དུ་བྱུང་བའི་ང་རང་སྒེར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེས་དམ་ཆོས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་ང་རང་གིས་སློབ་སྦྱོང་དང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཙམ་ལས་ལྷག་པའི་གདེང་ཚོད་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེར་གྱི་འདུག དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ལམ་ལ་མུ་མཐུད་ནས་འཇུག་རྒྱུར་བློ་སྟོབས་སྟེར་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་དང་ང་རང་གཉི་གའི་ཐོག་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་ཐོག་གཉིས་ཀྱི་ནང་སོ་སོའི་དབར་གྱི་ལས་འགན་ལ་སོ་སོར་སླུ་བྲིད་བྱས་མེད། ཁོ་དང་ང་ནི་སོ་སོ་སུ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་པ་མིན་ལ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཁོང་ང་གཉིས་རྒྱུན་ཞིག་སྟེ། ཕན་ཚུན་སེམས་གཏིང་ནས་གུས་བརྩི་དང་ལྷན་དུ་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ད་ལྟ་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནང་གི་གནས་སྐབས་འདྲ་མིན་སྐོར་ལ་དོན་དང་མཐུན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་ཤིག་གཞི་རྩར་བྱས་ཤིང། གཉི་གས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཤོས་ལ་དཀའ་ངལ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་དང་སློབ་སྦྱོང་ལེན་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རང་བཞིན་དུ་ཚོར།
ཚན་རིག་རྟོག་སྒྲུང་སྟེ། སྐར་མའི་རྒྱང་བསྐྱོད་ (Star Trek) གློག་བརྙན་ལ་དགའ་མོས་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ལ་གློག་བརྙན་དེའི་རྒྱུན་ངོ་མ་རྣམས་དང་མི་རབས་རྗེས་མ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀའི་ལས་མིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་འཆར་བ་ནི། སྔོན་ལ་འགོ་དཔོན་ཀེར་ཀི་ (Captain Kirk) འོག་ལ་དང་ད་ལྟ་ཁོང་གི་སྐུ་སྐྱེ་རྗེས་མ་འགོ་དཔོན་པི་ཁར་ཌི་ (Captain Picard) ཁོང་ད་དུང་ཡང་གསར་སྦྱོང་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་འོག་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད། ངས་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཁ་གཏད་གཙོ་བོ་ནི་མུ་མཐུད་ནས་ལས་བསགས་ཏེ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཨེན་ཊེར་པེ་རའི་སི་ (Enterprise) ཞེས་པའི་གནམ་གྲུ་ཚང་མའི་ལས་མིའི་ཐོག་ནས་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ནོ།། །།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་ ༢ །


text:
དེང་སྐབས་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱ་འདིའི་གསར་འགྱུར་དག་ཏུ་གོང་ས་མཆོག་ལ་ཞེ་ས་སྦྱོར་བ་ཧ་ཅང་མང་བ་འདི་ག་རེ་ཡིན་ནམ། གཅིག་བྱས་ན་འདི་ཨེ་རླུང་ཚང་གིས་རྒྱ་དཔོན་ཚོའི་སྐོར་འགོད་དུས་ཕེབས་དང་གསུང་ཞེས་པའི་ཞེ་ས་འདི་ག་དུས་ཡིན་ན་ཡང་སྦྱོར་གིན་ཡོད་པ་དེར་ཁ་གཏག་བཅག་པ་ཞིག་མིན་འགྲོ
གསར་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཤམ་དུ་དྲངས་ཡོད།
༢༠༠༥ ལོར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཨ་རིར་མཚམས་འདྲི་གནང་བར་ཕེབས་སྐབས།དབྱི་ལི་ནུ་དབྱི་ཁུལ་གྱི་ སྤྱི་གྲོས་པ་ཨོ་པ་མ་དང་མཇལ་འཛོམས་ཐེངས་གཅིག་གནང་མྱོང་བ་རེད།
ཨ་རིའི་ཕེང་པོ་གསར་འགྱུར་ཁང་ནས་སྤྱི་ཟླ༩པའི་ཚེས༡༧ཉིན་གསར་འགྱུར་སྤེལ་གསལ། ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་མཐོ་རིམ་བློ་འདྲི་ས་ཝ་ཚའེ་ལི·ཅ་ ལེ་ཐེས་གོང་ཚེས་ཉིན་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་འཛིན་ཨོ་པ་མས་སྤྱི་ཟླ༡༡པའི་ནང་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲི་ ཞུས་ཟིན་གྲུབ་རྗེས། ཁོང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད་ཟེར།
ཝ་ཚའེ་ལི·ཅ་ ལེ་ཐེས་གསུང་དོན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྤྱི་ཟླ༡༠པའི་ནང་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ལ་འཚམས་འདྲི་གནང་བར་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་ ཡང་། དེའི་རིང་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་འཛིན་ཨོ་པ་མ་ཡིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཇལ་འཛོམས་ གནང་རྒྱུ་མིན་པ་གསལ་བོར་བསྒྲགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨོ་པ་མས་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲི་ཞུས་ཟིན་གྲུབ་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་འབྱོར་ བྱུང་རྗེས། ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད་ཟེར།
མི་རིང་བའི་གོང་དུ། ཝ་ཚའེ་ལི·ཅ་ལེ་ཐེ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བཞུགས་གནས་རྒྱ་གར་གྱི་རྡ་ལན་ས་ལར་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་ཝ་ཚའེ་ལི·ཅ་ ལེ་ཐེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཨོ་པ་མ་སྲིད་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ གནས་ཚུལ་ཐད་འཛིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་སྟབས་བདེ་ཞིག་གསུངས་གནང་བ་རེད།
ཝ་ཚའེ་ལི·ཅ་ ལེ་ཐེས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་གནང་བའི་ནང་བསྟན་པར། ཁོང་གིས་གཙོ་བོ་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་འཛིན་ཨོ་པ་མས་མངགས་བཅོལ་གནང་བ་ལྟར། ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མི་དམངས་ ཀྱི་ཁེ་དབང་ཐད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཨོ་པ་མས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་ལྗོངས་རང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་གནད་དོན་ ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ཕྱག་ལས་བསྐྱངས་མཛད་པར་བསྔགས་བརྗོད་གནང་གིན་ཡོད་ ལུགས་གསུང་གནང་བ་རེད། གཞན་ཡང་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སྐབས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཀྱང་ཨོ་པ་མས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་འཛིན་གྱི་འགན་བཞེས་གནང་རིང་ དུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་ཡང་བཅོལ་གནང་བ་རེད།
ཀྲུང་ གོའི་ཕྱི་འབྲེལ་པུའུའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཅང་ཡུས་ནས་སྤྱི་ཚེས༡༥ཉིན་ཕྱི་འབྲེལ་ པུའུའི་རྒྱུན་སྲོལ་གསར་འགྱུར་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གསུངས་དོན“ང་ ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མིང་དང་ཐོབ་ཐང་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྤྱད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ ཀྲུང་གོ་ཁ་བྲལ་གཏོང་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་རྒྱུ་ ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་དཔོན་རིགས་མི་སྣས་རྣམ་པ་གང་རུང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཏཱ་ ལའི་བླ་མ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པར་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་གང་འདྲ་ཞིག་གིས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཁ་གཡར་ནས་ ཀྲུང་གོའི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་བྱས་པར་ཡང་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་རྒྱུ་ ཡིན། ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཀྲུང་གོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དེའི་ཐད་ལ་ལངས་ཕྱོགས་ ཇི་འདྲ་འཛིན་མིན་ཧ་ཅང་ཤེས་གསལ་རེད”ཅེས་ཀྲུང་གོའི་སྲིད་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཐའེ་ཝན་ལ་འཚམས་འདྲི་གནང་བར་ཕེབས་པར་ཀྲུང་གོའི་སྲིད་གཞུང་གིས“ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ”དང་། ཐའེ་ཝན་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བྱ་འགུལ་དེ་འདྲ་སྤེལ་བ་དེས། མཚོ་འགག་གཡས་གཡོན་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁེ་ན་ཌའི་བྷི་སི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཝན་ཁོ་ཝར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ (Vancouver, BC, Canada) རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚན་རིག་པ་གྲགས་ཅན་དང་ལྷན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་དང་ཀླད་རྩའི་ཚན་རིག སེམས་ཁམས་རིག་པ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་བཅས་དང་འབྲེལ་ནས་བྱམས་བརྩེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཚན་རིག་ (Science of Education of the Heart) སྐོར་ལ་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་མཛད་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཁེ་ན་ཌའི་བྷི་སི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཝན་ཁོ་ཝར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བྷིར་ཊི་ཤི་ཁོ་ལམ་བྷེ་ཡ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཚོགས་པ་ (Tibetan Cultural Society of British Columbia) དང་། མཚན་སྒྲོག་དགོན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ (UBC Thunderbird Arena) དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཀའ་ཆོས་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ཕྱི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཨ་རིའི་ཨ་ལ་བྷ་མ་ (Alabama) མངའ་ཁོངས་བྷར་མིང་ཧམ་ (Birmingham) གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཨ་ལ་བྷ་མ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་གོ་སྒྲིག་འོག་ཀླད་རྩའི་འགྱུར་ལྡོག་དང་གསོ་ཐབས་ (Neuroplasticity and Healing) ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ ཉི་གྱི་སྔ་དྲོ་ཨ་རིའི་ཨ་ལ་བྷ་མ་མངའ་ཁོངས་བྷར་མིང་ཧམ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་མི་སྣ་དང་མཉམ་དུ་ཆོས་དད་ཀྱི་རྭ་བ་ལས་བརྒལ་བ་ (Beyond Belief) ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ལ་ལྷན་ཞུགས་མཛད་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་རྒྱབ་ཨ་རིའི་ཨ་ལ་བྷ་མ་མངའ་ཁོངས་བྷར་མིང་ཧམ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རི་ཇན་སུ་ཕིལ་ཌ་ (Regions Field) ཞེས་པར་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ (Secular Ethics in Our Time) ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ།
ཕྱི་ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཊོན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཝི་ཏི་ནམ་ནང་པའི་ཚོགས་པས་ (The Vietnamese Buddhist community) ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། ཝང་སྒྱུ་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་བསྟི་གནས་སུ་ (Wang Centre for Performing Arts) དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་དང་སེམས་བསྐྱེད་སྩལ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༣༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཊོན་ (Boston) གྲོང་ཁྱེར་དུ་སེམས་དང་སྲོག་ཚོགས་པའི་ (Mind and Life Institute) གོ་སྒྲིག་ལྟར། བྷོ་སི་ཊོན་མེ་རི་ཡ་ཊ་ཀོབ་ལེ་ (Boston Marriott Copley) རུ་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཉམས་ཞིབ་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུར་ (International Symposium for Contemplative Studies) ལྷན་ཞུགས་མཛད་རྒྱུ་དང། ཕྱི་ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱབ་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་རིན་ཐང་སྦྱོང་བརྡར་བསྟི་གནས་ (The Dalai Lama Centre for Ethics and Transformative Values) ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་ལྟར། ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཊོན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཛམ་གླིང་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་གཏོང་མཁན་རླབས་ཆེན་མི་སྣའི་ཚོགས་འདུའི་བགྲོ་གླེང་ལ་ལྷན་ཞུགས་མཛད་རྒྱུ།
དེ་བཞིན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཊོན་དུ་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་ (TD) སྐྱེད་ཚལ་དུ་ཀླད་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ (Educating the Heart and Mind) ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོཀ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཟླ་སྣང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོོན་ལྟར། མན་ཧ་ཊན་བསྟི་གནས་ (Manhattan Center) ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་གྱི་བཀའ་ཆོས་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོཀ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བོད་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཐོག་བྷེ་ཁན་ཚོགས་ཁང་ནང་ (Beacon Theater) རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་བཀའ་ཆོས་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་པ་བཅས། །
གནས་ཚུལ་འབྱུང་ཁུངས། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་ཚུཊ་ཀྱི་དྲ་ཚིགས།
རོ་ཝལ་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༤།༡༥ ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༡ ནས་ཚེས་ ༣༠ བར་དུ་སྐབས་བཅུ་པའི་མ་དངུལ་སྙན་ཞུ་ངོས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། མ་དངུལ་སྙན་ཞུ་དྲ་རྒྱ་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།
དེར་སྙན་ཞུ་འབུལ་མཁན་ཚོས་ང་ཚོའི་དྲ་ཚིགས་ལ་ཕེབས་གཟིགས་གནང་རོགས། རོ་ཝལ་བོད་ཆེད་ཐེབས་རྩའི་དམིགས་དོན་གཙོ་བོ་ནི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དང་ཡང་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ལ་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ། བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བྱས་རྗེས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་བོད་མི་སྒེར་དང་། ཡང་ན། ཚོགས་པར་མ་དངུལ་གྱི་ཐད་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
བརྙན་པར་དང་སྐྱིད་སྡུག་རོགས་སྐྱོར་ལས་གཞི། གསར་འགྱུར་ལས་གཞི། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ། བུད་མེད་ཀྱི་གནད་དོན། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཤེས་རྟོགས་ལས་གཞི་སོགས་ལེགས་སྤེལ་ཐད་འཆར་གཞི་ཡོད་ན་སྙན་ཞུ་འབུལ་ཆོག
རོ་ཝལ་བོད་ཆེད་ཐེབས་རྩ་ནི་སྐུ་གཤེགས་པོ་སྒེ་ལེན་དང་སྦར་སྦ་ར་རོ་ཝེལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དྲན་གསོ་ཆེད་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་བློས་ཐུབ་གྲོགས་པོ་ཡིན། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་༼ངའི་བོད།༽ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེ་ཡང་ཁོང་ གཉིས་དང་མཉམ་འབྲེལ་གནང་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་པར་དང་རྩོམ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དང་ཡ་ང་བའི་ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་མང་པོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད། ཁོང་གཉིས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་བ་དྲ་ཚིགས་ལས་མཁྱེན་ཐུབ།
ཁོང་གཉིས་འདས་གྲོངས་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྷན་ ཚོགས་དང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ནང་མི་མཛའ་གྲོགས་རྣམས་ནས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་འདུན་མཐའ་འཁྱོངས་བ་དང་དྲན་གསོའི་ཆེད་རོ་ཝལ་ཐེབས་རྩ་འདི་བཙུགས་པ་རེད། རོ་ཝལ་ཐེབས་རྩ་ལ་འཆར་གཞི་འབུལ་འདོད་ཡོད་མཁན་ཚོས་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ནས་ ༣༠ བར་དུ་གཤམ་གསལ་ཨི་མེལ་ལམ་སྦྲག་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་སྙན་ཞུ་འབུལ་རོགས།
Rowell Fund for Tibet
International Campaign for Tibet
1825 Jefferson Place, NW
Washington, D.C. 20036
Email: rowellfund(at)savetibet.org
སྙན་ཞུ་རྣམས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་དུ་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཌི་སི་དུས་ཚོད་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ མཚན་དཀྱིལ་གོང་འབྱོར་དགོས། སྙན་ཞུ་འབྱོར་བ་རྣམས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ནས་རོ་ཝེལ་ཐེབས་རྩའི་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཟླ་བ་ ༡༠ ནང་འདེམས་སྒྲུག་ཆེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མ་དངུལ་རག་མིན་ཟླ་ ༡༢ ཟླ་སྟོད་དུ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་རྒྱུ་དང་། མ་དངུལ་རྣམས་ཟླ་ ༡༢ དཀྱིལ་ཙམ་ལ་དོ་དག་སོ་སོར་གཏོང་རྒྱུ་རེད་། ཐེབས་རྩའི་སྒྲིག་གཞི་སོགས་ང་ཚོའི་དྲ་ཚིགས་ནས་མཁྱེན་ཐུབ་པས་དེ་ལུགས་ཐུགས་ཞིབ་གནང་རོགས།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ནས།
གསལ་བསྒྲགས་འདི་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་འདི་ནས་གཟིགས་ཐུབ། རྒྱ་ཡིག་ཐོག་འདིར་གཟིགས།
“གདུག་གནོད་ཚབ་ཆེན།” བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་ནག་ཉེས་སུ་བསྒྱུར་བ།
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གནང་བའི་ལན་དུ་དྲག་གནོན་ཤུགས་ ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་ལྟར་སྣང་གི་སྒྲོམ་གཞི་འོག་ཁྲིམས་བཅད་དང་། ཁྲིམས་སའི་ཞིབ་དཔྱོད་མེད་པའི་ཐོག་བཀག་ཉར་། དེ་བཞིན་ཉུང་མཐའ་བོད་མི་༩༨གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་གནས་སྟངས་ཆགས།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་སྙན་ཐོས་རྒྱ་ནག་ནས་༢༠༡༢ཟླ་༡༢ནང་བོད་མིའི་རང་ ལུས་མེར་བསྲེག་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་རྗེས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བཙོན་འཇུག་ དང་། བོད་མི་ཞིག་ལ་སྲོག་ཐོག་ཁྲིམས་བཅོད། བོད་མི་མང་པོ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་འགྱུར་ནས་ནང་མི་གཉེན་ཉེ་གྲོགས་པོ་སོགས་ནས་ ཁོང་རྣམས་འཆི་གསོན་ཡིན་མེད་ཧ་མ་གོ་བར་བདུན་ཕྲག་དང་ཟླ་བ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་གནས་ སྟངས་སུ་འགྱུར།
རྒྱལ་ སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་མེ་ཐི་ཡོ་མེ་ཁ་ཆི་ནས་བོད་མི་ཉེས་ མེད་པ་བཙོན་འཇུག་བྱུང་བའི་གནད་དོན་དེ་རིགས་ལ་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་གཞུང་རྣམས་ ནས་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས་གསུངས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་སྣང་གིས་བོད་ནང་ངོས་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ བོད་མི་ཡོངས་ལ་ཉེས་པ་བཏང་བ་དང་། རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གནང་མཁན་གྱི་སྤུན་ཆེད་གཉེན་ཉེ་གྲོགས་པོ་སོགས་ལ་གཞི་མེད་ དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མ་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཉེས་པ་བཏང་འདུག་གསུངས།
སྙན་ཐོ་ནང་།
༢༠༡༢ལོའི་ ལམ་སྟོན་གཞི་གཟུང་བོད་མིར་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གནང་མཁན་ལ་མི་གསོད་མཁན་ཡིན་པའི་ ཁྲིམས་ཐག་བཅད། དེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གནང་མཁན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་རྒྱུའི་ནུས་པ་ དང་འཆར་གཞི་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་ཐོག་ནས་བྱེད།
ཉུང་མཐའ་བོད་མི་༡༥ལ་ཆེད་མངགས་མི་གསོད་མཁན་གྱི་ནག་ཉེས་ཐོག་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་ ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གཏོང་ཆེད་རོག་སྐྱོར་དང་བསྐུལ་མ་བྱེད་ཡོད་ པའི་སྐྱོན་འཛུགས། ཡིནའང་དེ་ཐོག་ཁྲིམས་མཐུན་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་ནས་ནག་ཉེས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཡོད་པའི་ དཔང་རྟགས་མེད་པ།
༢༠༡༠ལོ་ ནས་ཉུང་ཐར་བོད་མི་༩༨ལ་ཁྲིམས་གཅོད་དམ། བཀག་ཉར། གར་སོང་ཆ་མེད་སོགས་བཟོས་པ། ཁོང་རྣམས་ལ་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་བཏང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་ ཡོད།
རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་བས་༢༠༡༣ཟླ་བ་བཞི་པར་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་སྒྲིག་གཞི་འོག་བོད་མི་ ཞིག་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གནང་སྐབས་དེའི་ནང་མི་དང་རྒྱ་་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ ཉེས་ཆད་གཏོང་གི་ཡོད་།
རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་གནད་དོན་འདི་ཚོའ་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ནས་འབོད་བསྐུལ་གཤམ་གསལ།
རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གནང་མཁན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལུགས་དང་། ཁོང་རྣམས་ལ་རོགས་སྐྱོར་རམ་བསྐུལ་མ་བྱེད་ཡོད་ལུགས་ཐོག་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་ རྣམས་གློད་གྲོལ་དགོས་པ་དང་།གར་སོང་ཆ་མེད་རྣམས་གར་ཡོད་གསུངས་དགོས་པ། ནང་མི་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཉེས་ཆད་གཏོང་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོ་དགོས།
རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་གནས་སྟངས་འདི་རིགས་རྒྱལ་ སྤྱི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་གསུངས་དགོས།
རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་མིའི་གདུང་འབོད་ཀྱི་གཞི་རྩར་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ནས་ཁོང་ཚོའི་ སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐོབ་ཐང་་ལ་བརྩི་བཀུར་གནང་བ་དང་། བོད་མི་ལྷན་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གྲོས་མོལ་གནང་དགོས།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
སྙིང་རྗེ་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
དབྱིན་ཡུལ། ནོ་ཊིང་ཧེམ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༥ ཉིན།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་ཞུས།
སྦྲགས་ཤད་གུག་ཁ་གང་མའི་ནང་དུ་གསལ་བཤད་བསྟན་ཡོད།
མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ནི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་ཕྱིར་ཡིན།
ང་ཚོ་འདིར་འཚོ་གནས་བྱེད་པ་དང་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐ་ན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་ཡང་འཚོ་གནས་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། གལ་སྲིད་དེ་དག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཞིག་བཏང་པ་ན། རྫས་ འགྱུར་གྱི་ འགྱུར་ལྡོག་གི་རིམ་པའི་ཐོག་ནས། ཁོང་ཚོས་འཚོ་གནས་བྱ་ཕྱིར་སླར་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་འབུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཆུང་ཤོས་སྦུབ་གཅིག་དུམ་སྐྱེས་ (amoebas) ཚུད་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་སེམས་ཅན་དུ་བརྩི་གི་ཡོད། [སེམས་ཅན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། འཚོ་གནས་ཐུབ་ཕྱིར་ང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆ་ལག་མང་བ་ལྡན།]
ང་དང་ཚན་རིག་པ་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་བྱུང་བ་ལ་གཞིགས་ན། སོ་སོ་རང་གི་འདོད་པའམ་འདུན་པའི་དབང་གིས་དངོས་རྣམས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། སེམས་ཅན་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི་རིག་ཚོར་གྱི་རིམ་པའི་ཐོག་ནས་རིག་ཚོར་ཅན་ནམ་མི་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད། མ་གཞི་བྱས་ན་རྣམ་ཤེས་སམ་རིག་ཚོར་ཅན་ཞེས་པ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། རྒྱུན་དུ་དེའི་དོན་ནི་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་དོད་ཤོས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་དྲན་ཤེས་མེད་པའམ་ཕྱེད་བག་ལ་ཉལ་བའི་སྐབས་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། འབུ་སྲིན་རྣམས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་འཛིན་རྟོག་གི་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ལེགས།
གང་ལྟར་ཡང་། ང་ཚོས་འདིར་འཛིན་རྟོག་གི་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་ངོ་མ་དེ་ནི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མྱོང་བའི་ནུས་པ་ཞིག་ལ་ཟེར། ངོ་མ་བྱས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ནི་ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་གཏིང་ཟབ་པོ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ཚང་མར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། འཚོ་གནས་བྱེད་པ་ཟེར་དུས་བདེ་བར་དོན་གཉེར་གྱི་འདོད་པ་ཡོད་པའམ་ལྡན་ཅིང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་གནས་ལ་འབད་ཀྱིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ནི་ལེགས་པ་ཞིག་སྟེ་བདེ་བ་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་རེ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཡིན་པར་ངས་རྟག་ཏུ་མཇུག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རེ་བ་ཞིག་དང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ། ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ལེགས་པོ་ཆགས། དེས་ན། རེ་བ་དང་བདེ་སྐྱིད་ནི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཅིང་། འཕྲོད་བསྟེན་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་ཞིག་ལ་རག་ལུས་ཡོད།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ཁོང་ཁྲོ་ནི་བརྟན་ཆ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་གི་ཐོག་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ང་ཚོར་འཇིགས་སྣང་སྟེར། ང་ཚོར་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཕྲད་པ་ན་བདེ་མོ་ཚོར་ཞིང་། གང་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་འཇིགས་སྣང་བསྐུལ་ཚེ། བརྟན་ཆ་མེད་པར་ཚོར་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་སློང་བར་བྱེད། ཁོང་ཁྲོ་ནི་ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་བྱས་ཀྱང་དེ་ལས་འགོག་སྲུང་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོས་[མི་བདེ་བའི་ཚོར་བྱིན་ཏེ་མཐར་]ང་ཚོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ།
ཆགས་ཞེན་ནི་འཚོ་གནས་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཅིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཐ་ན་རྩེ་ཤིང་ཞིག་ལ་རྣམ་ཤེས་མེད་ཀྱང་། ད་དུང་རྫས་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གིས་རང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཚར་ལོངས་བྱེད་པར་རོགས་རམ་བྱེད། ང་ཚོའི་གཟུགས་པོ་ནི། ཕྱིིའི་ལུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཅིག་པ་ཡིན། འོན་ཏང་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ང་ཚོའི་གཟུགས་པོར་ཡང་མྱོང་ཚོར་གྱི་ཐོག་ནས་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཞིག་ལྡན་ནས། མི་གང་ཞིག་ལ་ཆགས་པའམ་སོ་སོའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཆགས་ཞེན་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྱོགས་དེ་མིན་ནས། ཁོང་ཁྲོའི་གནོད་སྐྱོན་གྱིས། བདེ་སྐྱིད་ཚུད་དངོས་པོ་རྣམས་ནས་རིང་དུ་འབུད་ཅིང་། ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་ཐོག་ལ། དགའ་བས་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་པས་གཟུགས་པོར་ཕན་ཐོགས་ཆེ། ཆབས་ཅིག་ཁོང་ཁྲོས་མི་བདེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་གནོད་ཚབས་ཆེ། དེར་བརྟེན། [འཚོ་གནས་ལ་འབུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་]མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ནི་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་རེར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན།
ངས་བརྗོད་བཞིན་པ་དེ་ནི་མིའི་གཞི་རྩའི་རིམ་པ་ཡིན་པ་ལས། ངས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པའི་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་མེད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ལ། ཨ་ཅང་ཅང་མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ཐད་འགྲེལ་བརྗོད་འདྲ་མིན་ཡོད། རིམ་པ་གཉིས་པ་དེ་ནི་དོན་དངོས་སུ་རྙོག་འཛིངས་ཆེ། དེར་བརྟེན། མིའི་གཞི་རྩའི་རིམ་པའི་ཐོག་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་ལེགས།
བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པ་གང་རེད།
ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་དོན་ནི་བདེ་སྐྱིད་སོང་ཙང་། བདེ་སྐྱེད་ཅེས་པ་གང་རེད། སྐབས་རེ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་ཚིམས་པའི་ཚོར་སྣང་གཏིང་ཟབ་པ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། [རྩེད་འགྲན་པ་ཞིག་སྦྱོང་བརྡར་རྗེས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་ཁག་པ་ལྟར།] དེར་བརྟེན་བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཞེ་ནས་འདོད་པ་ཚིམས་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་ནི་ཡིད་ཚིམ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
བདེ་སྐྱིད་དང་། ཡིད་སྐྱོའམ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད། ཚོར་བའི་རིམ་པ་དང་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ། ཚོར་བའི་རིམ་པ་ནི་ནུ་གསོ་སེམས་ཅན་དང་སྦྲང་བུ་ལྟ་བུའི་འབུ་སྲིན་ཆུང་རིགས་དང་གཅིག་པ་ཡིན། གནམ་གཤིས་གྲང་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་གི་ནང་། ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ། སྦྲང་བུས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཅིང་དགའ་པོའི་ངང་གཡས་གཡོན་དུ་འཕུར་ལྡིང་བྱེད། ཁང་པ་གྲང་མོ་ཞིག་གི་ནང་། ཉོབ་སྣང་དང་། ཡིད་སྐྱོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། འོན་ཀྱང་གལ་སྲིད་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བའི་ཀླད་པ་ཞིག་ཡོད་ན། ཐ་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད། དེར་མ་ཟད་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བའི་ང་ཚོའི་ཀླད་པ་ནི་བཀོད་པ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་བློ་གྲོས་ཀྱང་ལྡན།
ཕྱིའི་འཇིགས་སྣང་གི་ཚོར་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་གནད་དོན་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱས་ན། ཁོང་ཚོས་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་དང་བདེ་པོ། གྲོགས་བཟང་། གླ་ཕོགས། སྙན་གྲགས་བཅས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དཔེར་ན། འབྱོར་ལྡན་དུང་ཕྱུར་བདག་པོ་འགས་སོ་སོ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ཆ་ཤས་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་ང་ཚོས་དོ་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་མི་རིགས་ནི་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན། སྐབས་རེ་ངོས་དང་མི་ཕྱུག་བདག་དང་དབང་ཤུགས་ཅན་འགའ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྐབས། ཁོང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ན་དཀའ་རྙོག་གིས་ཁེངས་པ་དང་ཁེར་རྐྱང་གི་ཚོར་ཤུགས་ཆེ་བ། གནོན་ཤུགས་ཆེ་བ། སེམས་འཁྲལ་ཆེ་བ་བཅས་འདུག དེར་བརྟེན་སེམས་པའི་རིམ་པའི་ཐོག་ལ་ཁོང་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་ཡོད།
ང་ཚོར་ད་དུང་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་ནང་སེམས་ཀྱི་རིམ་པའི་མྱོང་བ་ནི་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་དུའམ་གནོན་པར་ནུས། དཔེ་ཆུང་ཙག་ཅིག་ནི། སྐབས་ཤིག་ལ་ངོས་ལ་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཕོག་བྱུང་། དེ་ནི་ངོས་ཀྱི་རྒྱུ་མའི་ནང་ན་ཟུག་ཆེན་པོ་འདུག སྐབས་དེར་ངོས་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་སྐྱོ་ཤོས་བྷི་ཧར་ (Bihar) ནང་ཡོད་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ནཱལནྡ་ (Nalanda) བརྒྱུད་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེར་ངོས་ནས་ཕྲུ་གུ་ཉམ་ཐག་མང་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་། ཁོང་ཚོས་བ་ཕྱུགས་ཀྱི་ལྕི་བ་སྒྲུག་ནས་སྡོད་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་མེད་སྟབས་ངོས་ལ་སེམས་སྡུག་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེ་རྗེས་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་པཊ་ནའི་ (Patna) ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་སྐབས་ངོས་ཀྱི་ལུས་ལ་ན་ཟུག་ཆེན་པོ་དང་རྔུལ་ཆུ་མང་པོ་ཤོར་སོང་། ཆབས་ཅིག་ངོས་ནས་གོས་དཀར་པོ་ཧ་ཅང་བཙོག་པ་གྱོན་པའི་རྒས་པོ་ནད་པ་ཞིག་མཐོང་བྱུང་། ཁོང་ལ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁ་ཡ་བྱེད་མཁན་མི་འདུག དེ་ནི་དངོས་གནས་ཡིད་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་སྣང་། དེའི་མཚན་མོ་ངོས་ཀྱི་འགྲུལ་ཁང་ནང་མ་གཞི་ངོས་ཀྱི་ལུས་པོའི་ན་ཟུག་ཧ་ཅང་ཆེ་ནའང་སེམས་ནང་རྒས་པོ་དེ་དང་ཕྲུ་གུ་དེ་དག་འཁོར་ནས། བསམ་བློ་དེས་ངོས་ཀྱི་ན་ཟུག་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ཨོ་ལིམ་པིག་རྩེད་འགྲན་པ་རྣམས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པའི་དཔེ་མཚོན་ལ་གཞིགས་ན། ཁོང་ཚོས་ཤུགས་དྲག་ཆེ་བའི་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཅིང་། ལུས་ལ་ན་ཟུག་དང་མི་བདེ་བ་གང་བྱུང་ཀྱང་གང་ཡང་མེད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་སྐྱིད་པའི་ཚོར་སྣང་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན། ནང་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ཕྱི་ལུས་པོའི་རིམ་པ་དེ་ལས་གལ་ཆེ་བ་ཡོད། དེས་ན། མི་ཚེའི་གལ་ཆེ་བ་དེ་ག་རེ་ཡིན་ཞེ་ན་བདེ་སྐྱིད་དང་ཡིད་ཚིམས་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྒྱུ།
ད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་དག་རེད་དམ། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ལུས་འདིའི་གྲུབ་ཆ་རྣམས་ཞི་འཇམ་གྱི་སེམས་དང་མཉམ་དུ་ལེགས་པར་གནས་པ་ལས། བསུན་གཙེར་ཅན་གྱི་སེམས་དང་གནས་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་ཞི་འཇམ་གྱི་སེམས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོའི་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་ལྟར་ཡང་། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཞི་འཇམ་གྱི་སེམས་ཆགས་ཡོད། དེས་ན་ང་ཚོས་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་སེམས་ཇི་ལྟར་སྐྲུན་ཐུབ་བམ།
ད་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་སེལ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། སེམས་ཐིབ་ཏུ་བཅུག་པ་དང་དཀའ་ངལ་རྣམས་གཏིང་བརྗེད་དུ་གཏོང་བ་ལའང་ལམ་ལྷོང་ཡོང་མི་ཐུབ། ང་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ། ཐབས་ཤེས་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་དུས་མཚུངས་ང་ཚོས་སེམས་ལྷོད་པོར་ཉར་ཐུབ་པ་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་སྟོན་ཐུབ་ནས་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཡ་ལན་བྱེད་ཐུབ།
ཞི་བྱེད་ཀྱི་སྨན་སྟེན་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ངོས་ལ་ཉམས་མྱོང་མེད། ཞི་བྱེད་སྤྱོད་པའི་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་རྣོ་པོའམ་རྟུལ་པོ་ཡོད་མེད་ངོས་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ངོས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་འདྲི་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ངོས་མ་སུ་རི་ (Mussoorie) ལ་ཡོད་པའི་སྐབས། ངོས་ཀྱི་ཨ་མ་ལགས་སམ་ཕལ་ཆེར་མི་གཞན་ཞིག་ལ་བསུན་གཙིར་དང་སེམས་ནང་དངངས་སྐྲག་བྱུང་སྟེ་གཉིད་ཐེབས་ཀྱང་བཅག སྨན་པས་སྨན་གང་རུང་བཟས་ན་འགྲིགས། འོན་ཀྱང་དེས་སེམས་ཐིབ་པ་ལྟ་བུ་བཟོ་ངེས་ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་། སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་དེ་ཡག་པོ་མི་འདུག་བསམས་བྱུང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་ལ་སེམས་ཞི་ལྷོད་འོང་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ནས་སེམས་ཉོབ་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་ལམ་གཞན་ཞིག་འདམ་ག་བྱས་པ་ཡིན། ཡིད་ལ་བསུན་གཙིར་མེད་པར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཧུར་པོ་དང་དོ་སྣང་ཅན། གྲུང་པོ་ཞིག་བདམས་པ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེར་བསུན་གཙིར་མེད་པ་ནི་ལེགས་ཤོས་ཡིན།
དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་བརྩེ་བ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོའི་སེམས་ཇི་ཙམ་གྱི་སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་དེ་ཚོད་ཀྱིས་ཀླད་པས་བྱ་བ་ལེགས་པ་བྱེད། གལ་སྲིད་སེམས་ནང་ཞེད་སྣང་དང་ཁོང་ཁྲོ་འཕེལ་བ་ན། ག་རེ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ན། ཀླད་པས་བྱ་བ་སྐྱོ་བ་བྱེད། སྐབས་ཤིག་ངོས་ལ་ལོ་ན་བརྒྱ་བཅུ་ལྷག་ཏུ་སོན་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཐུག་བྱུང་། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ངོས་ལ་སྤྲད་བྱུང་། ཕལ་ཆེར་དེབ་དེའི་མིང་ལ་ང་ཚོ་ཁོང་ཁྲོའི་བཙོན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་འདྲ་པོ་ཡོད། ཁོང་གི་ཉམས་མྱོང་ཐད་གོ་བསྡུར་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་གིས། ང་ཚོས་ཡུལ་གང་ཞིག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ལང་སྐབས། ཡུལ་དེ་ཧ་ཅང་མི་མཛེས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་ལེགས་པའི་ཆ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཙམ་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་བཞག་པ་རེད། དེ་ནི་ཁོང་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཡིན་ཅེས་གསུངས།
ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་གསུང་གི་ཡོད། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་མངོན་དུ་འགྱུར་སྐབས། ང་ཚོས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐོང་མི་ཐུབ། ང་ཚོས་གནད་དོན་ཅིག་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་པ་དང་སེམས་ཁོང་ཁྲོའི་དབང་དུ་གྱུར་ཚེ། ང་ཚོས་ཐག་གཅོད་ནོར་བ་ཞིག་བཟོ་ཉེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་ནོར་བ་བྱེད་འདོད་མེད། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་འབྱེད་པ་དང་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱེད་པའི་ང་ཚོའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ཀླད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་གིས་བྱ་བ་ཏག་ཏག་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཐ་ན་རླབས་ཆེན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཡང་མྱོང་བ་དེ་འདྲ་ཡོད།
དེར་བརྟེན་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་བས་ཀླད་པས་བྱ་བ་ཚགས་ཚུགས་པོ་བྱེད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་སྟོབས་ཤུགས་སྦྱིན་ཅིང་། རང་གིས་རང་ལ་གདེང་ཚོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་དེ་ལས་ཞེད་སྣང་ཟློག་པར་བྱེད། དེ་ལས་ང་ཚོའི་སེམས་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན། སྙིང་རྗེ་ལ་བྱེད་ལས་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། ཀླད་པས་བྱ་བ་ཡག་པོ་བྱེད་པར་སྐུལ་བ་དང་ནང་གི་སྙིང་སྟོབས་སྦྱིན། དེ་དག་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་བསམ་གྱི་འདུག
མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ཀྱང་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བརྗོད་མི་དགོས། མི་ཚང་མ་དངུལ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་དངུལ་ཡོད་ན། ང་ཚོས་མཐུན་རྐྱེན་སྣེ་ཁ་འཛོམས་པོ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོས་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རེད་བསམ་གྱི་མི་འདུག ཕྱི་དངོས་པོའི་བདེ་བ་དེ་ལུས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ལས་ཡོང་ཐུབ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཚོང་ཁང་གཅིག་ནང་ཕྱིན་ཏེ་ཚོང་པར་ང་ཚོར་བདེ་སྐྱིད་ཉོ་དགོས་ཞེས་དངུལ་སྤྲད་ཀྱང་། ཚོང་རྒྱུ་མེད་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་ཚོང་པ་མང་པོ་ཞིག་མི་དེ་སྨྱོ་བ་མིན་ནམ་ཞེས་བསམ་པ་དང་ང་ཚོར་བགད་མོ་ཤོར་གྱི་ཡོད། སྨན་ཁབ་དང་སྨན་གང་ཞིག་གིས་གནས་སྐབས་ཙམ་བདེ་བའམ་སེམས་ལྷོད་པོར་བཟོ་ཐུབ་ནའང་། རྟག་ཐུབ་འཕེར་བ་མེད། སེམས་ཁམས་རིག་པའི་དཔེ་མཚོན་དེ་ལས་བགྲོ་གླེང་དང་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པ་བརྒྱུད་ང་ཚོས་མྱོང་ཚོར་ལ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ། དེ་ལྟ་ན། ང་ཚོས་སེམས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ངོས་ནས་ག་དུས་གཏམ་བཤད་བྱས་ཀྱང། དེང་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཐོག་ཧ་ཅང་རིག་པ་སྒྲིམ་གྱི་འདུག་ཅེས་ཤོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རིམ་པ་དེ་གཅིག་པུའི་ཐོག་དོ་སྣང་བྱས་ན། མི་འགྲིགས། དོན་དམ་པའི་བདེ་སྐྱིད་དང་ཡིད་ཚིམས་ངེས་པར་དུ་སེམས་ནང་ནས་ཡོང་དགོས།
དེའི་ཕྱིར་གཞི་རྩའི་གྲུབ་ཆ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་བརྩེ་བ་ཡིན་ཅིང་། དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་སྟངས་ཆ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། བྱིས་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ནི་མཐའ་ཅིག་ཏུ་བརྩེ་བར་བརྟེན་ནས་ཡོད། གལ་སྲིད་དེར་བརྩེ་བ་ཡོད་ན། ང་ཚོས་བརྟན་ལྷིང་གི་ཚོར་བ་མྱོང་ཐུབ། དེ་མེད་ན་ང་ཚོས་དངངས་འཚབ་དང་བརྟན་ཆ་མེད་པ་ཚོར་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་སོ་སོའི་ཨ་མ་དང་ཁ་བྲལ་སྐབས། ང་ཚོས་ངུ་བ་དང་། ཨ་མའི་དཔང་དུ་ཡོད་ཚེ་ང་ཚོས་བདེ་བ་ཚོར་ཞིང་ཁུ་སིམ་པར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། བྱིས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་དེ་ནི་ལུས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན་ངོས་ཀྱི་དགེ་རྒན་སྐྱེ་དངོས་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ལ་དཔེ་མཚོན་ན། ཁོང་ནི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆར་འགོག་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ང་ཚོ་བཙས་པ་རྗེས་གཟའ་འཁོར་ཁ་ཤས་རིང་ཨ་མའི་ལུས་ཀྱི་རེག་ཐུག་ནི་བྱིས་པའི་ཀླད་པ་དང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཐད་དམིགས་བསལ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ནང་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་ཚོར་བ་སླེབས་པས། ཀླད་པ་ཚུད་ལུས་ཀྱི་འཚར་ལོངས་ཏག་ཏག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
དེར་བརྟེན་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་བའི་ས་བོན་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤོད་སྟངས་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ལུས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མ་ཨ་མའི་མངལ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་མའི་བྱམས་སྐྱོང་དང་བརྩེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ཁྲོད། ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་ནི་དག་ཞིང་ནང་མེ་ཏོག་པདྨ་ལས་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཡག་པོ་ཡིན་ཀྱང་གཅིག་བྱས་ན་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ལས་མེ་ཏོག་ལ་བརྩེ་བ་ཆེ་བ་ཡོད་སྲིད། བྱས་ཙང་མའི་མངལ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན། གང་ལགས་ཤེ་ན་སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་དང་ཐོག་ནས་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་ཡོད། དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (05%)


text:
ཁ་བཏགས།
ཁ་བཏགས་ནི་བོད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གཅིག་ཡིན།
ནང་དོན།
གསལ་བཤད།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཁ་བཏགས་ནི་ཕྱེ་མར་ལས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་མང་བའི་དངོས་རྫས་ཤིག་སྟེ་ཕྱེ་མར་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པ་སོགས་ལ་དགོས་པའི་འགྲོ་ཁུངས་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། ཁ་བཏགས་འདི་ཡང་གནའ་དུས་བོན་གྱི་ལུགས་ལས་དར་ཟེར་ཡང་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་དར་གོས་འཐག་པའི་ལག་རྩལ་དར་སྲོག་མེད་པས་དོན་ལ་གནས་མིན་ལ་ངེས་ཀྱང་སྔ་མོ་ཁ་བཏགས་ཀྱི་དོད་ལ་བལ་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་འདི་ཡང་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་འོས་པ་ཤིག་ཡིན་སྙམ་པ་སྟེ། སྔར་རྒྱལ་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས། “འཕྲུལ་གཤེན་བལ་ཐོད་ཅན་”ཞེས་བོང་བུའི་རྣ་བ་ཅན་གྱི་གཤེན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱིས་པ་ཞིག་གི་བོང་རྣ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་བལ་གྱི་ཐོད་བཅིང་པར་གྲགས་ལ་དེང་གི་ཆར་ཡང་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ལོ་གསར་གཏོང་བའི་ཚེ་ཆང་སྣོད་དང་། ཆུ་སྣོད་སོགས་ལ་བལ་གྱི་འཆིང་དཀྲི་བ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སྔ་དུས་བོན་ལུགས་ཀྱི་བལ་གཡོག་སྲོལ་དེ་རིམ་བཞིན་དར་བ་དང་། ཁ་བཏགས་བེད་སྤྱོད་སྲོལ་དུ་གྱུར་པ་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་རྒྱ་ནག་དང་སོག་ཡུལ་དུ་གནའ་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་དར་གོས་ཡུག་ཆེན་ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་བ་དེ་རྗེས་སོར་རིམ་པས་ཁུ་བསྡུས་སུ་སོང་སྟབས་དར་དཀར་ཁ་འཛར་ཡོད་པ་དེར་ཐུག་པ་ཡིན་ཙང་ཁ་བཏགས་ཞེས་མིང་བཏགས་དེ་བོད་དུ་ཡང་ཁ་བཏགས་འབུལ་སྲོལ་དེ་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ་ཡིན་ཚོད། སྤྱིར་ཁ་བཏགས་ལ། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་སོགས་ཚིག་མཛོད་ཁག་ནང་གསལ་ཁ་དར་རམ་མཇལ་དར་དང་། ལྷ་རེག ལྷ་རྫས་བཅས་ཐ་སྙད་མི་འདྲ་བ་འབོད་སྲོལ་འདུག ཁ་བཏགས་ལ་ནང་གསེས་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད་པ་ལས། ༡.ནང་མཛོད།(མཛོད་ནང་མའི་ཁ་བཏགས་) ནང་མཛོད་ལ་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་ན་ཡང་ནང་མཛོད་གསར་པ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོར་དཀྱིལ་དུ་རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་དང་ཕྱེད་ཀ་ཕྱེད་ཀར་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད། མཐའ་གཉིས་ལ། ཡི་གེ་དབུ་ཆེན་གྱི་“ཉི་མོ་བདེ་ལགས། མཚན་བདེ་ལེགས། ཉི་མའི་གུང་ཡང་བདེ་ལེགས་ཤིང་། ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདེ་ལེགས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག་”ཅེས་དང་ཁ་འཛར་ཉིས་རྩེགས་ཡོད་པ། ༢.སོག་དར་ཞེས་པ་མིང་དུ་ཆགས་པའི་དར་སྔོན་པོ་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་དཔོན་རིགས་མཐོ་གྲས་ལ་ལྗགས་མདུད་དུད་སྩལ་བ་ལས་རྣམ་ཀུན་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད། ༣.བར་མཛོད། (མཛོད་པར་མའི་ཁ་བཏགས་)༤.ཨ་ཤེ། ཨ་ཡུ་ཤེ་ཞེས་པ་སོག་སྐད་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་རི་མོར་རྒྱབ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་མིང་དུ་ཆགས་པ་རེད་ཟེར། ༥.ཟུབ་ཕྱི། ༦.ཕྱི་མཛོད། (མཛོད་ཕྱི་མའི་ཁ་བཏགས་)འདི་མན་ཆད་སྤུས་ཞན། ༧.ཁ་བསོད་དམ་བསོད་བཏགས། ༨.ཁ་ཕྱི་འམ་དྲིན་ཕྱི་དུས་ཕྱིས་ཐོན་པ་ཨ་འདྲའམ་ཟུབ་ཕྱི་ཆུ་རིས་ཅན་ཞེས་པ་དེ། ཨ་ཤེ་ལས་ཞན་པ། ཟུབ་ཕྱི་ལས་ལེགས་པར་རྩིའོ། ཁ་བཏགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་བཤད་སྲོལ་ལ། བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་བའི་ཐོག་མར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བའི་གཏམ་གྱི་སྔོན་འགྲོར་ཁ་ནས་གླེང་དགོས་པའི་དོན་དེ་ནག་ནོག་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དར་དཀར་ལྟར་ལྷད་མེད་ཡིན་པ་མཚོན་དོན་དུ་བཏགས་ཏེ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་པས་ཁ་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ལ། སྔ་རབས་ཀྱི་འབོད་སྲོལ་ནི་དར་ཚོན་སྣ་སྔའམ་དར་དཀར་རམ། དར་དམར་སོགས་དར་གོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ལས་བཏགས་ཟེར། ཁ་བཏགས་འདི་རྟེན་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་དགོས་པ་མ་ཟད། ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་སྐབས་ལྷ་སྐུར་སྒྲོན་རྒྱུའི་ཁ་བཏགས་ལ་སྙན་དར་རམ་སྙན་ཤལ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། བླ་མ་མཇལ་སྐབས་དང་། དཔོན་པོར་བདེ་སྡུག་ཞུ་སྐབས། ཕ་མ་ཕྲུ་གུའི་བར་སྤུན་ཉེ་ལྟོས་བཅས་བར། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཕན་ཚུན་བར། མདོར་ན། འགྲུལ་པ་ཐོན་རྗེས་གདན་ཐོག་ཁ་བཏགས་བཞག་པར་གདན་དར་ཞེས་པ་སོགས་ཁ་བཏགས་འགྲོ་ཁུངས་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། ཁ་བཏགས་འདི་བཞིན་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་ལ་བེད་སྤྱོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བར་ཡང་བེད་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་། སྔོན་དུས་ཕན་ཚུན་གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་དཀར་བའི་གྲོགས་པོ་དབུལ་ཕྱུག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་གྲོགས་པོ་ཕྱུག་པ་དེ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་སྐབས་གྲོགས་པོ་དབུལ་བ་དེ་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་གཞན་གྱི་བྱ་ཐབས་ཟད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བ་ཕྱུགས་འདོག་བྱེད་ཀྱི་བལ་དཀར་པོ་ལས་བཟོས་པའི་ཐག་པ་དེ་གྲོགས་པོ་ཤི་བ་དེའི་སྐེ་ལ་གཡོགས་ཏེ་སེམས་པ་དཀར་པའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་རྐྱེན་ངན་འབྱུང་སྐབས་བལ་སྣལ་མའམ། ཁ་བཏགས་ཐོན་རྗེས་སུ་མི་ཤི་བའི་རོ་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་པར་སྤུ་དར་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཆགས་པ་ཡིན་སྐད། ཁ་བཏགས་འབུལ་བའམ་ཕན་ཚུན་སྤྲོད་རེས་བྱེད་པའི་མཚོན་དོན་སྤྱིར་དར་ལ་ཚོན་སྣ་ལྔ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་། ཁ་མདོག་དཀར་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ནི་སེམས་པ་དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱེད་ཆེད་ཡིན་པར་བསམ། ལྷ་དང་བླ་མ་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་ནི་དད་གུས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་བ་མཚོན་བྱེད་དང་། སྨོན་པའི་དོན་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དཔོན་པོར་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་དེ་བདེ་སྡུག་གི་ཞུ་བྱའི་དོན་དེ་རྫུན་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཀྱི་བསྲེས་ལྷད་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་བདེན་གཏམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་སེར་གྱི་གཏམ་དཔེར་ཡང་། རིང་ཁ་བཏགས་དང་ཐུང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཕ་མ་ཕྲུ་གུ་སྤུན་མཆེད། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་བཅས་ཕན་ཚུན་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་པ་དེ་ཡང་། ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་ལྷག་བསམ་དཀར་པོ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཁ་བཏགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐད། དཔེར་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཙོས་བླ་མ་ཆེ་ཁག་ནས་མཇལ་མང་གཏོང་སྐབས་ཁ་བཏགས་དེ་མགྲོན་གཉེར་གྱི་ལག་ཏུ་སྤྲོད་པ་དང་། སྙན་ཞུ་རིམ་པ་ཁག་ལ་ཡིག་རྒྱའི་ནང་ཁ་བཏགས་མཚམས་ལྟབ་བརྒྱབ་སྟེ་བླུག་པར་ཞུ་རྟེན་ལྷ་གོས་དང་། ལྷ་རེག སྙན་དར་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་དང་། དགོན་པར་འབུལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཐོར་སྐྱབས་སྒྲིལ་ཞེས་སྐྱབས་ཐོའི་ཡི་གེ་ཁ་བཏགས་ལ་སྒྲིལ་དགོས་པ། དེ་མིན་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་། སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་ཁག་ལ་ཁ་བཏགས་ལྕོག་རྩེའི་ཐོག་ནར་གཏོང་བྱེད་པ། བླ་དཔོན་གོ་ས་མཐོ་དམའ་འདྲ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྣེ་སྤྲོད་ཞེས་ལག་སྤྲོད་བྱེད་པ། འདི་ཡན་གྱི་ཁ་བཏགས་འབུལ་ལྟེབས་རྒྱག་སྲོལ་འདུག རང་ལས་དམའ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་སྐབས་མཚམས་ལྟེབ་ཅེས་ཁ་བཏགས་ཆེ་ཆུང་ག་འདྲ་ཡིན་རུང་ལྟེབ་བཞི་ལྟབ་ཀྱི་ཤོག་ཆག་གི་འོག་དང་དངོས་པོའི་སྟེང་བཞག་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་རེད། གྲོལ་སྟོན་དང་། མང་ཚོགས་ཁག་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་སྐབས་ཁ་བཏགས་རྣམས་ཉིས་ལྟབ་ཀྱི་ཚང་མ་ནར་མོར་མི་ཞིག་གི་ལག་གཡོན་པའི་ལག་ངར་སྟེང་བཞག་ནས་མི་གཞན་ཞིག་གིས་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ། ཆང་ས་རྒྱག་སྐབས་གྲལ་རིམ་མཐོ་ས་ཡིན་ན་ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་པོས་ཕ་མ་དང་བུ་མནའ་མ་བཅས་ལ་ཁ་བཏགས་ལྕོག་རྩེའི་སྟེང་ནར་གཏོང་བྱེད་པ་དང་། འབུལ་བའི་ཐོག་མར་གྲོ་དོ་པོ། རྩམ་པ་དོ་པོ། ཤིང་འབྲས་དོ་པོ། ཇ་སྒམ། མར་ལྟང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚན་གྲངས་ཞེས་ཁ་གཏགས་ཚོས་སྣ་ལྔ་ཚར་ནར་གཏོང་བྱེད་པ། དམའ་རིམ་ཁག་ཆང་ས་རྒྱག་སྐབས་ཁ་བཏགས་ཚང་མ་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ། འབུལ་པའི་སྟེང་ཁ་དཀར་མཚོན་བྱེད་ཁ་བཏགས་རེ་འཇོག་པ། ཆང་ས་དང་། ཁང་པ་སྤོ་སྐབས་སོགས་ལ་ལྕི་བ། ཆུ་ཕུད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁ་བཏགས་རེ་ནར་མོར་འཇོག་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོང་སྐོར་སོགས་ལ་རྟ་རྒྱུགས་ཀྱི་རྟ་པ་རྣམས་ལ་ཚ་དར་ཞེས་འབེན་ལ་མདའ་དང་མེ་མདའ་འཕོགས་པར་ཁ་བཏགས་གཡོགས་སྐབས་ཚ་གྲངས་ཀ་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ་དང་། ཚ་གྲངས་བརྩི་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཚ་མེད་དཔའ་དར་ཞེས་དཔུང་པ་གཡས་ལ་གཡོགས་པ། སྟབས་བདེའི་མགྲོན་འབོད་དང་། ཕྱོགས་ཐོན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཕོ་ལ་དཔུང་པ་གཡས་པ་དང་། མོ་ལ་དཔུང་པ་གཡོན་པ། དཔོན་རིགས་ལ་པུས་མོ་དང་རྟ་སྒའི་ཡོབ་ལ་རྩམ་པའི་ཡས་བཟེད་རྒྱག་སྲོལ་སྣང་།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འདོད་དོན་འཚོལ་བ།
དབྱིན་ཡུལ། ནོ་ཊིང་ཧེམ།
་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༥ ཉིན།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་། གསུང་གི་དུམ་བུ་འགའ་རེར་གསུང་སྒྱུར། ཕྱོགས་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་ཞུས།
སྦྲགས་ཤད་གུག་ཁ་གང་མའི་ནང་དུ་གསལ་བཤད་བསྟན་ཡོད།
གནས་སྟངས་ཤིག་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་གལ་ཆེ་བ།
ནང་གི་ཞི་བདེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིའི་མྱོང་བས་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེར་ཕན་གནོད་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད། ང་ཚོར་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཡོད་ཚེ། ཕྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱིས་གལ་ཆེན་པོ་མིན།
བྱས་ན་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་ནང་གི་ཞི་བདེ་སྐྲུན་དགོས་སམ། དེ་འདྲ་ག་ལ་ཡིན། ཡང་ན་ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་ངམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་རེད། ཤེས་བྱ་འཐོབ་པའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་རེད། སོ་སོའི་ཚོར་སྣང་འགོག་གནོན་གཏོང་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ནའང། མ་རེད། འོན་ཀྱང་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་འཕྲད་པའི་དུས། གལ་ཏེ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ལས་དེའི་ཕན་གནོད་དང་མཇུག་འབྲས་ཤེས་རྟོགས་ཆ་ཚང་ཐུབ་པའི་རྨང་གཞི་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་གནས་སྟངས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་སེམས་མི་འཁྲུག་པས། དེ་ནི་དོན་དམ་གྱི་ནང་གི་ཞི་བདེ་ཡིན།
དེས་ན། སྙིང་རྗེ་དང་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ལམ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། གློ་བུར་གྱི་མཇུག་འབྲས་བྱུང་སྐབས་དེས་སེམས་ལ་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་ནི། ང་ཚོ་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཡིན། ང་ཚོས་མཇུག་འབྲས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ཚགས་བྱས་མེད་པར་བརྟེན་དོ་སྣང་དང་ཤེས་རྟོགས་ཀྱིས་མ་འདང་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། ང་ཚོའི་སྐྲག་སྣང་དེ་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་མ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཕྱོགས་བཞི་ཀ་ནས་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་གནས་སྟངས་ཆ་ཚང་ཞིག་འཆར་བ་བྱེད་དགོས། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གྱི་བར་ལ་བར་སྟོང་ཞིག་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
དངོས་པོ་གང་ཞིག་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཟང་ངན་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་མཐོང་མི་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་དངོས་པོ་[དེར་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་པར་བྱེད་པ་དང་]དེའི་གནས་ཚུལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་གཞི་ནས་དེ་བཟང་ངན་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་དཔོག་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་ཙང། ང་ཚོས་སོ་སོའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཆགས་པའི་དབང་གིས། ང་ལ་གྲུབ་འབྲས་འདི་དང་དེ་དགོས། ཞེས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་འགོ་རྩོམ་ཚེ། ང་ཚོའི་དཔྱད་པ་དེ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན། རྒྱ་གར་ནཱལནྡའི་ལུགས་ལས་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད།
གཞན་ལ་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་གལ་ཆེ།
སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་མེད་པ་དང་བློ་ཡིད་མ་ཚིམས་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཀུན་སློང་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ཟག་སོ་སོར་སྔུག་བསྔལ་སྤོང་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་ཚེ། སེམས་ཤིན་ཏུ་ངན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེས་ན། དཀའ་ངལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཆེན་པོར་སྣང་ནས་ང་ཚོ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་གནས་པར་འགྱུར། ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་གཅེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་དེ་བཞིན་གཅེས་པའི་སེམས་སྐྱེད་ཚེ། སེམས་གུ་ཡངས་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན། དེའི་འབྲས་བུར་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱི་གཙིགས་ཆེར་མི་སྣང་བ་ཡིན། བྱས་ཙང། ང་ཚོས་དངོས་པོ་ལ་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཏེ། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ཕྱོགས་སམ་ཚང་མའི་མཐོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཚོར་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།
དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེར་གལ་ཆེ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། དང་པོ་ནི། དངོས་ཡོད་གནས་ལུགས་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གློ་བུར་གྱི་མཇུག་འབྲས་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ “ནང་གི་སྒོ་” ཟེར་བ་དེ་འབྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཞེད་སྣང་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡོད།
ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ།
[ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བརླག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི་སོ་སོའི་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།] ངོས་རང་ཐོག་མར་པེ་ཅིང་ (Beijing) ལ་འགྲོ་སྐབས། དཔེར་ན། ངོས་ལ་ཉམས་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། ཚ་གི་ཚི་གེ་ཏོག་ཙམ་བྱུང་བ་དང་སེམས་འཚབ་ཀྱང་ཏོག་ཙམ་བྱུང། འོན་ཀྱང་དེ་ནས་ངོས་ནས་མི་ཁ་ཤས་སོ་སོའི་ཕྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཚེ། གནས་ཚུལ་མི་འགྲིག་པ་འབྱུང་བའི་སྐབས་གདོང་པ་དམར་པོར་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང། དེ་ལྟ་ནའང། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོ་གུ་ཡངས་པོ་དང་མི་འགྲིག་པ་བྱུང་ན་དོ་སྣང་མི་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ། དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད་པ་རེད།
དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་ངོས་རང་པེ་ཅིང་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ངའི་སྡོད་ཁང་དུ་ང་ཐུག་ཏུ་བསླེབས་བྱུང། རྒྱ་མི་ཚོས་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཏོག་ལ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་འདུག་པ་དང། ཁོང་ཚོས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ང་ཚོར་རྒྱ་མའི་སྐད་སྒྱུར་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད། བྱས་ཙང་ངོས་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་ཁ་ཤས་ནས་དབྱིན་སྐད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། དེ་བོད་སྐད་ནས་རྒྱ་མིའི་སྐད་དང་དེ་ནས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས། དང་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་གུ་དོག་པོ་དང་ཚུལ་མཐུན་ཞེ་དྲག་ཡོད་ནའང། ཤིང་ཏོག་སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་པ་རྣམས་ས་ལ་འཐོར་མ་ཐག་ཁོང་ཚོས་པུས་བཙུགས་ལག་བཙུགས་ཀྱིས་ཞ་ལའི་ཐོག་གོག་འགྲོ་བྱས་སོང། ཁོང་ཚོས་སོ་སོའི་དང་ཐོག་གི་རྣམ་འགྱུར་ལ་དོ་སྣང་བྱས་མེད་ཚེ། དཀའ་ངལ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཁོང་ཚོར་ཁ་སྐྱེངས་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང་ཡོད།
ཐེངས་ཤིག་མེག་སི་ཀོ་སཱི་ཊིའི་ (Mexico City) ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སྐབས་ཉི་ཧོང་ནས་ཡིན་པའི་ཆོས་པ་ཞིག་འདུག ཁོང་གི་ཕྱག་ལ་ཕྲེང་བ་བསྣམས་ཡོད་པ་ལས་ཕྲེང་ཐག་ཆད་སོང། ཕྲེང་རྡོག་རྣམས་ཞ་ལའི་ཐོག་གང་སར་འཐོར་ཡོད་ནའང་ཁོང་གིས་མཛུབ་མོས་ཕྲེང་ཐག་བསྐོར་ནས་བཞུགས་འདུག ཕྲེང་རྡོག་རྣམས་ཡར་སྒྲུག་རྒྱུར་ཁོང་ཞལ་སྐྱེངས་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང་སོང། ཁོང་ལ་མི་བདེ་བ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་རང་གི་རྣམ་འགྱུར་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།
གང་ལྟར་ཡང། སྙིང་རྗེ་དང། གཞན་ཕན་གྱི་ལྟ་བ། བདེན་པའི་བྱ་བཞག། དྲང་བདེན་བཅས་ནི་ནང་གི་ཞི་བདེ་འདྲེན་རྒྱུར་གལ་འགངས་ཆེ་ཞིང། ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། ངོས་རང་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ངོས་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་མདུན་དུ་སྤྱོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཁྱེར་དགོས་མིན་ཐད་སེམས་ཁྲལ་གང་ཡང་མི་འདུག ངོས་ནས་དེ་རིང་དང་འདྲ་བར་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་མདུན་དུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང། ངོས་རང་ལ་མཚོན་ན་མི་ཁ་ཤས་ཤིག་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཚེ། ངོས་ནས་དེ་ལ་སྣང་མེད་གཏོང་གི་ཡོད། དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མི་འདུག གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་ནའང། ངོས་ནས་གད་མོ་ཙམ་བགད་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།
ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག
ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་མཚོན་ན། ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཅེས་པ་དེ་སེམས་ཚོར་གྱི་གནས་བབས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་གི་རིགས་གཅིག་ནི་ལོ་རྒས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཞིག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བརྒྱུད་ནས་འོང་ཐུབ། དེ་འདྲ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ནི་རང་འགུལ་གྱིས་འོང་བ་ཞིག་རེད། དེ་མིན་གཞན་ཚང་མ་འབད་རྩོལ་བརྒྱུད་ནས་འོང་གི་ཡོད་པས་དེ་ནི་ང་ཚོར་འོང་འདོད་པའི་དོན་གཙོ་བོ་སྟེ། སོ་སོའི་འདོད་པ་ལ་གཞིགས་པའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དེ་ཡིན། དེ་ནི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་རེད།
ད་ལྟ་འདིར་ང་ཚོས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དང། ཐར་པའམ་ལྷ་ཡུལ་གྱི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་རྙོག་དྲ་དང་དཀའ་ངལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་ཚེ་འདི་དེ་ལས་སྐྱིད་པ་དང་ཞི་འཇམ་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་ཚུལ་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལ་ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་དང། ཞེ་སྡང། དངངས་སྐྲག ཕྲག་དོག དོགས་པ་རྣམ་རྟོག། ཁེར་རྐྱང་། སེམས་ངལ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་གཏོགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ཚང་མ་ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད། དེ་ཚོ་རང་གཅེས་འཛིན་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པ་ལས་འབྱུང་། ང་ཚོར་མཚོན་ན། དེ་རྣམས་མྱོང་བའི་སྐབས་ང་ཞེས་པ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས་དེས་ཕྲ་དོག་འདྲེན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ལས་ཞེ་སུན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་དང། ཁོང་ཁྲོས་སྐྲག་སྣང་འདྲེན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་གཞན་ལ་དོ་འཁུར་མི་བྱེད་པར་སོ་སོར་དོ་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་ང་ཚོའི་སེམས་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁོ་རང་ཚོར་དོ་འཁུར་བྱེད་ཅིང་ང་ཚོར་ཏན་ཏན་དོ་འཁུར་བྱེད་མེད་པ་ཚོར་གྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁེར་རྐྱང་གི་ཚོར་སྣང་འབྱུང། ང་ཚོས། “ངས་གཞན་ལ་བསྟེན་མི་ཐུབ།” ཅེས་སེམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང། དེའི་དབང་གིས་ང་ཚོར་སོ་སོའི་མདུན་དུ་ཡོད་པ་དང། གཡས་གཡོན་དུ་ཡོད་པ། ད་དུང་དེ་ལས་མང་བ་རྒྱབ་ལ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་དོགས་ཟོན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་དེའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། འགྲོ་བ་མིའི་རང་བཞིན་དུ་ཚང་མས་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་ཚེ་མི་མང་ཆེ་བས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སེམས་འཚབ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་སློང་བྱེད་མཁན་སེམས་ཚོར་ངན་པ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོས་དེ་དག་ལ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འགའ་བསྟེན་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ཚ་དྲགས་ན། ང་ཚོས་ཚ་ཚད་གཅོག་པ་དང་། གལ་ཏེ་སྨག་རུམ་སེལ་འདོད་ན། སྒྲོན་མེ་སྤོར་རྒྱུ་ལས་གཞན་མ་མཆིས། འདི་ནི་ཕྱི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་རིམ་པའི་ཐོག་ནས་དེ་འགྲིག་ཡོད་པ་སྟེ། འགྱུར་འགྲོས་ནི་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་གཉེན་པོའི་བསྟེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་གི་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རང་བྱུང་ལས་སོ། འོན་ཀྱང་ཕྱི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ཏུ་མིན་པར་ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རིམ་པའི་ཐོག་ཏུའང་བདེན་པ་ཞིག་རེད། དེ་བས་ན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལྟ་བའམ་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ལ་(དེ་དང་འཇི༹ན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་སོང་བའི་)གཉེན་པོ་ཞིག་གིས་ཡ་ལན་སྤྲོད་དགོས།[རང་གཅེས་འཛིན་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་གཞན་གཅེས་འཛིན་དང་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟེན་པ་ལྟ་བུའོ།]
མེ་ཏོག་སེར་པོ་ཞིག་མཚན་གཞིར་བཞག་སྟེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་དེ་དཀར་པོ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་རྗེས་སུ་དེ་སེར་པོར་ཆ་འཇོག་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་གཉིས་ཆགས་པ་རེད། བསམ་ཚུལ་དེ་གཉི་ག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ། སེར་པོ་ཡིན་པའི་བློ་སྐྱེས་མ་ཐག་དཀར་པོ་ཡིན་པའི་བློ་དེ་མ་ཉིད་དུ་ལྡོག་སྟེ། དེ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་བརྟེན། ནང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་ནི་དེ་དང་འགལ་ཟླར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཞིག་སྐྱེ་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །
དཀའ་ངལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི་རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ངེས། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང་། དཔྱད་ཞིབ་བཅས་ཡིན་པ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་མཐོང་བ་གཞི་རྩར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན། རྨོངས་པ་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དཔྱད་ཞིབ་ཡིན་པ་རེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོོ་ནི་གཞན་གཅེས་འཛིན་ཡིན་པ་དང་དེས་བློ་སྦྱོང་[ངམ་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཐབས།]གཏོགས་པ་ཡིན།
ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད།
བློ་ཇི་ལྟར་སྦྱོང་ཚུལ་[ལམ་ང་ཚོའིསེམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཚུལ་]ལ་མཚོན་ན། དེ་ཆོས་ལུགས་སམ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་མིན་དེ་ནི་དྲི་བ་ཞིག་སྟེ། ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གང་ཡང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མེད།
ཆོས་ལ་མཚོན་ན། དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་དག་སྣང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན་པ་དང་གཅིག་ཤོས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་དག་སྣང་མ་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན་པའོ། དེ་གཉིས་མེད་པ་ནི་ངོས་ནས་བཤད་པའི་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཆོས་ལུགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་དོན་མིན་པར། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་བལྟ་སྟངས་མཉམ་པ་དང་དེ་དག་ཚང་མར་གུས་བརྩི་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གུས་བརྩི་ཞུ་གི་ཡོད་པ་སྟེ། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང། པར་སི་ (Parsi) ཞེས་པའི་ཛོ་ར་སི་ (Zoroastrian) ༼པེར་ཤི་ཡ་ (Persia) ཏེ། གདོད་མའི་ཨི་རན་ (Iran) ལས་དར་བའི་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག༽ སྤྱི་ཚོགས་ནི་རྒྱ་གར་ནང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་སྟེ། ཆོས་ལུགས་དེའི་རྗེས་འཇུག་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལས་མེད་ཅིང། དེ་ལྟ་ནའང་དམག་དོན་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་ཁོང་ཚོར་འདྲ་མཉམ་གྱི་གོ་གནས་ཡོད་པ་རེད།
ང་ཚོས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཐོག་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་སྐབས་དེས་ཆོས་དད་མེད་མཁན་ཚོ་ལའང་བཟང་སྤྱོད་དགོས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་བཟང་སྤྱོད་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ནས་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་ཚུན་ཆད་ལ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་གཞི་རྩར་བྱས་ནས་གུས་བརྩི་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། ད་དུང་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་གཞན་ཞིག་ནི། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད། བྱས་ཙང་། ང་ཚོས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་སྦྱོང་དགོས་པ་སྟེ། ང་ཚོས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་དགོས། སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་མི་ཐེར་འབུམ་དྲུག་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེའི་འཚར་ལོངས་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ལམ་འཕར་མ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་དག་གིས་ངེས་པར་དུ་ཞན་དུ་གཏོང་འདོད་མི་བྱེད་དོ། །
དེར་མ་ཟད། ང་ཚོས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་སྐབས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཆོས་པ་སུ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་གོང་འཕེལ་གཏོང་དོན་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བའི་རིགས་གང་རུང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་ཡོད་ཚེ། ཁོང་ཚོ་ནི་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཚེ། ཁོང་ཚོས་མཆོད་ཁང་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་། ཁོང་ཚོ་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམ་དག་ཅིག་ཡིན་མིན་ངོས་ལ་དོགས་པ་ཡོད།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (05%)


text:
དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།
དེ་ཡང་དཀར་མཛེས་དགོན་པའམ་རྒྱས་མིང་ལ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གོང་དུ་ཆགས་ཡོད། སའི་ཆགས་རིམ་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་སུམ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ(3400)ཡོད་པ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་དར་མདོ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ་སུམ་བརྒྱ་གྱ་ལྔ(385)ཡོད།
དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། དཀར་མཛེས་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་དོན་ནི། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་ཚེས་བཟང་ཞིག་སྐར་འཛིན་དུ་འདམས་ནས་རྨང་གཞི་འདིང་བའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་རྗེས་དགོན་པ་ཪྙིང་བ་བཤིག་སྟེ་དགོན་པ་གསར་བ་བཞེངས་པར། དགོན་པ་འདི་ཨང་དང་པོར་བཏབ་པས་སྐར་འཛིན་དགོན་ཞེས་མཚན་བཏགས། བཤད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ། ཁོང་གིས་རྡོ་དཀར་པོ་མང་པོ་ཡོད་པའི་སར་དགོན་པ་འདི་བཏབ་པས་དཀར་མཛེས་ཞེས་མིང་ཆགས་ཟེར། དཀར་མཛེས་ནི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས་ནས་དེང་སང་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་སྐར་འཛིན་ཡང་ཟེར། ཕྱིས་དཀར་མཛེས་ཞེས་འབོད་པ་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་གསར་དུ་བཏགས་པར་སྣང་། ཏྲེ་ཧོར་དང་། ཏྲེ་བོ། ཀྲེ་བོ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ས་ཁུལ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ནོ། འདི་ཡང་ཏྲེ་ཤོད་ཡིན་པས་ཏྲེ་དང་། ཧོར་གྱི་སྲས་རྒྱུད་སྡེ་དཔོན་རིམ་པས་སྐྱོང་བས་ཧོར་ཏེ། ཏྲེ་ཧོར་ཞེས་པའོ།
གཉིས་པ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་དང་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སེ་ཆེན་ཧུ་པེ་ལིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་མཆོད་གནས་སུ་གདན་དྲངས་པར། བར་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་འཕགས་པས་སྔོན་ས་པཎ་གྱིས་གདན་དྲངས་པའི་ནང་བསྟན་བྱིན་ཅན་[page 4] རྣམས་སེ་ཆེན་ལས་ཕྱིར་བསླངས་ནས་སྒ་ཨ་གཉན་དམ་པ་དང་སེ་ཆེན་གྱི་སྲས་ཝང་གཉིས་ལ་གནང་སྟེ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པར་བཀས་མངགས། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་དཀར་མཛེས་ཏྲེ་ཤོད་མནྡལ་མཐིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་ཪྙིང་བྱིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་བཞུགས་བྱས་པའི་སྡེ་གྲོང་པའི་ནང་དུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས། (སྡེ་མགོན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བདག་གི་གཞན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་པར་ཞུ)དེ་ནས་སྲས་ཝང་ས་འདིར་ཡུན་རིང་བཞུགས་ནས་སྒོམ་ཚན་གྲོང་དུ་(དེང་སང་སྒང་ལ་སྟེང་ཞེས་པ་འདི་ཡིན) བུད་མེད་ཞིག་ཆུང་མར་བླངས། སྐབས་དེར་ཡུལ་འདིའི་དཔོན་པོ་དཔྲ་བའི་བླ་མ(འདི་ནི་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན)བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ནས་གདན་ཁ་གང་མ་ཞིག་དང་ལྷམ་ཆ་བཅིག་བཅས་ཕུལ་ནས། བདག་གི་གདུང་རྒྱུད་འདི་ལ་བུ་མོ་ཞིག་བྱུང་ན་བདག་པོ་གང་ཡང་བྱེད་མི་དགོས། གལ་ཏེ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ཁྱེད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལེགས་པོ་གནང་དགོས་ཞེས་གསུངས་པར། དབྲ་བའི་བླ་མས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས། དེ་ནས་མི་རིང་བར་བུད་མེད་དེ་ལ་སྲས་ཞིག་འཁྲུངས་བར་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཁོང་གིས་བདག་ལ་མ་བསམ་བཞིན་དུ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་བུའི་མཚན་ལ་མ་བསམ་བུ་ཞེས་གསོལ། (འདི་ལ་ཆུང་མ་གསུམ་བླང་བའི་བུ་དྲུག་བྱུང་དེ་མ་གསུམ་བུ་དྲུག་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་)དེ་ནས་དབྲལ་བའི་བླ་མའི་སྔར་གྱི་ཁས་བླངས་ལྟར་མ་བསམ་བུ་ལ་སྒམ་ཚན་གྲོང་། ཀ་རྩི་འགོ། ཆའུ་རྡོ་བཅས་གྲོང་སྡེ་གསུམ་ཕུལ་བ་ཡིན། ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་རང་གི་སྲས་མ་བསམ་བུ་ལ་ཕོ་བྲང་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད། དེང་སང་ཧོར་ཁང་ནང་ཧོར་ཀླུ་འབུམ་ཕོ་བྲང་ངམ་ཀླུ་འབུམ་ཁང་རིང་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། དེའི་སྐབས་དབྲལ་བའི་བླ་མས་རང་གི་ནང་མི་རྣམས་ལ་བཤད་པར། སྔོན་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་ཕུལ་བའི་ལྷམ་འདི་ལ་དཔྱད་ན་ཁོང་གིས་རང་ཚང་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་སྟེན་འབྲེལ་དུ་འདུག་ཟེར་ཡང་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་། (རྫ་གཏེར་ཆེན་དགོན་དུ་བྱོན)དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཧོར་སྲས་མ་བསམ་བུ་ཡུལ་འདིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཏོ། །
མ་བསམ་བུའི་སྲས་ནག་འཇའ། དེའི་སྲས་ཨ་རྒྱས། དེའི་སྲས་འབུམ་དགེ་རྒྱས། དེའི་སྲས་བླ་མ་སྐྱབས། དེའི་སྲས་ནམ་མཁའ་བློ་བཟང་། དེའི་སྲས་མ་ཟུར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་ཁོང་གིས་ཡུལ་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་རྫ་ག་ཡུ་གོང་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་བ་དང་ཏྲེ་ཤོད་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཤིང་ཁོག་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་ཁོག་མན་ཆད་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་རྟེའུ་ནང་ཕྱིན་ནས་ཚ་ཕུ་སྟག་གཡག་ཟེར་བའི་གཙོ་བྱས་ཏེ་ཡུ་ལོང་རྒྱ་སྒོ་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་ནས་མཁར་ལོ་ཆོས་ཆེན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ལུང་ཕུ་ཤོག་པ་དང་ལ་བ་ཤོག་པ་གཉིས། རྫི་ནུབ་ཕལ་བོ་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རྒྱ་སྲས་ལ་[page 5] ཐོག་མན་ཆད་དང་། གེ་རི་ཨ་ཏིས་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རེ་རི་གྲོང་བ་རྣམས་དང་། ཡུ་ལ་ཨ་བརྟན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ཆོ་ལོ་སྣ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཧོར་ལ་མགོ་བཏགས། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ་དྲངས་པས་ཁྲོད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད་ཧོར་གྱིས་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྟེའུ་ཝ་ཞབས་ཤོག་གཉིས་དང་། ལྕགས་ཀང་ཤོག་གཉིས་བཅས་བཞི་པོ་དེ་རྒྱ་གཟི་སེང་གེའི་མངའ་འོག་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་གཡུལ་འཁྲུགས་བྱས་པས་ས་བཙན་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་ཐུབ་སྟེ། ཧོར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་བསད་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་སྤུངས་པ་དེའུ་ཙམ་བྱུང་བས་ཕྱིས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་བོད་དེའུ་ལི་ཟེར། དེ་ནས་ཧོར་དམག་གིས་རིམ་གྱིས་བློ་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཚོང་བ་མང་པོ་བཏང་ནས་མི་རྣམས་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་། ཧོར་དམག་རྣམས་ཉག་རོང་ནས་སོང་སྟེ་ཝ་ཞབས་ཀྱི་བརྩིབས་བསྐོར་ནས་ཚུར་འོངས་ཏེ་གློ་བུར་དུ་དམག་རྒྱབ་ནས་རྒྱ་གཟི་སེང་གེ་བསད་དེ་ཤོག་པ་བཞི་པོ་ཡོར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ནས་མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་གིས་བླ་མགོན་ཚང་བཅོམ་ནས་དབང་དུ་བསྡུས་ཡོད་པ་ལ། ལྕགས་མོ་ཚང་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་བཅོམ་ནས་ཧོར་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས། མདོར་ན་རྫ་ག་ཡི་གོང་མན་ཆད་དང་། ན་ཁྲད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད། རྟེའུ་ཆོ་ལོ་སྣ་ཟེར་བ་ཡན་ཆད། མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་ཚུན་ཆད་ཧོར་གྱི་མངའ་འབངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་མ་ཟུར་ཧོར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་འགོ་དཔོན་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཡབ་མ་ཟུར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། དེ་ལ་བཙུན་མོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་ཡུམ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་1644ལ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཏྲེ་ཧོར་ཁམས་ཚན་དུ་བཞུགས། ལོ་དེར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་གསོལ། ཧོར་གྱི་སྐུ་ངོ་སོང་བའི་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བདག་རྐྱེན་དང་གཟིགས་སྐྱོང་ཚད་མེད་གནང་སྟེ་རྗེས་སུ་བཟུང་། དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་མཁན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཡར་འཕེལ། གནས་བརྟན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། མཁན་ཆེན་ཞ་ལུ་བ་སོགས་བསྟེན་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདའ་བར་སྲུངས། གཞན་ཡང་གོང་གི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་དང་། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། རིག་འཛིན་པད་མ་འཕྲིན་ལས། གཏེར་སྟོན་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སོགས་གསར་ཪྙིང་གི་བླ་མ་དུ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་བཀའ་མཐའ་ཡས་པ་གསན། དེ་དུས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་[page 6] ཆེན་པོ་གོ་ཤྲཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས་པར་དེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་ཆེད། ཧོར་ཁོག་ཀུན་ཏུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཕུལ་ཏེ་རང་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སོ།།
གསུམ་པ། ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་དགོན་བཏབ་ཚུལ།
དེ་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་ཧོར་ཕྱོགས་སུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེ་ཡང་སྔོན་བླ་མ་དགེ་ལེགས་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བྱ་བ་ཞིག་གིས་ཤུག་རི་བྲག་ཕུག་གི་སར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ནས་མཚན་ལ་བྲག་ངོ་དགོན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་བྱ་བ་སྔོན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་དེར་བདག་གཉེར་བྱས་ཏེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱོན་ནས་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་དགོན་འདི་ཡ་གི་རྡོ་དཀར་སྤུངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ན་མཐའ་རུ་དགོན་པ་རྒྱས་པར་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་བཀའ་བཅུ་བས་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་བྲག་ངོ་དགོན་དེ་རྡོ་དཀར་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་ཤུལ་དེར་དུར་ཁྲོད་ཞིག་ཡོད་པ་རིའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སྤོར།(འོད་ཟེར་དུར་ཁྲོད་ཞེས་འབོད)དེའི་ཤུལ་དུ་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་ཏེ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆགས་སོ།
དེ་དུས་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཕུ་བོ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་ཁུ་བོ་ལ་གསོལ་བར། ཁུ་བོས་ཀྱང་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བའི་ལུང་བསྟན་ཚུལ་སྐོར་བསྙད་དེ་མཐར་ཁུ་དཔོན་རྣམ་གཉིས་ནས་བཀའ་བགྲོས་ལེགས་པར་མཛད་དེ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདེབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1622ལ་སྔར་ཡོད་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་མཚན་ལ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་གསོལ། (ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་[page 7] རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ནས་“བཤད་སྒྲུབ་”ཞེས་གསར་སྣོན་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་ཐམ་བཅས་1985ལོར་གནང་བ་ད་ལྟ་དཀར་དགོན་དུ་བཞུགས)ཕྱིས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་མདོ་བསྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དུ་བྱས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྫ་དགོན་གསར་བཀྲ་ཤིས་དགའ་ལྡན་གླིང་། ལྕོག་རི་དགོན། རྩིས་ཚང་དགོན་སོགས་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ལེགས་པར་བཏབ་སྟེ། དགོན་སྡེ་སོ་སོར་འདུལ་བའི་བཅོས་ཁྲིམས་དང་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན། བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་སོགས་འཇོག་པར་མཛད། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་འདི་ལ་གོས་ཆེན་སེར་པོའི་བཅའ་ཡིག་ཞེས་པ་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡོད་དོ།
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་ཟིན་པའི་འཕྲིན་ཡིག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བར། རྒྱལ་དབང་ཉིད་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་མདོ་སྨད་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་བཀའ་རྟགས་བསྒྲགས་པ་དང་། ད་དུང་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ལྟ་བུའི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་དང་། དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཅས་དགོས་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་ཤོག་སྩལ་བའོ།།
བཞི་པ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ་ནི།
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་མཁར་དཀར་པོ་ཐུགས་བརྩེགས་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞེས་མཚན་གསོལ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཞབས་གྲྭ་ཚང་དང་འདྲ་བ་བྱས་ནས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་འདོན་བཟང་སྐད་བཟང་མང་ཙམ་ཞིག་ཟུར་གྱི་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་སོགས་སྒྲུབ་མིའི་ཞབས་ཕྱི་ལ་བཞག་པ་ཡིན། བསྐང་གསོལ་དང་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན། འཆམ། གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དམག་ཟོར་མ་ལ་ཚེས་གཏོར་འབུལ་རྒྱུའི་སྐོར་དང་། ཟླ་རེར་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུའི་སྐོར་སོགས་དུས་མཆོད་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཆོ་ག་ཕལ་ཆེ་བ་ཀུན་གཟིགས་ལྔ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས། ཕྱིས་སུ་ཚེས་གཏོར་སྐོར་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས་པའོ། །ལོ་རེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་བཙུགས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་རང་ཉིད་ཚོགས་དབུར་མཛད་ནས་འཆམ་དང་གཏོར་རྒྱག་སོགས་གནང་བ་དང་། དེའི་ཕྱག་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད།[page 8]
ལྔ་པ། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ།
སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་བཞིན་དུ་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་བདག་འཇུག་ཆོས་སྐྱོང་སོ་སོའི་བསྐང་གསོ་གཏོང་བར་གྲྭ་བ་ཁ་ཤས་ཟུར་དུ་འཐེན་ཏེ་ཡོད་པ་ལ། ཕྱིས་སུ་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཀར་དགོན་དུ་གྲྭ་ཚང་གསུམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། བཅིངས་འགྲོལ་སྔན་གྲྭ་ས་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་སུ་གྲྭ་བ་སུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་བྱོན་མྱོང་།
དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཧོར་ཁོག་དུ་དགོན་སྡེ་མང་དུ་བཏབ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་མང་དུ་གནང་བ་དང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་ཏེ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མར་རྭ་ལོ་ཙཱའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཚུལ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ཐོན་ཏེ་མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྣམས་བྲན་བཞིན་དུ་འཁོར། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་བ། འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཉིས་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་ཏེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་བླང་དོར་ལའང་མི་དང་མི་ལ་ལབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། ར་ཧུ་ལ་བྲན་བཞིན་དུ་འབྲལ་མེད་སྐུ་དྲུང་དུ་བཞུགས་ནས་འཕྲིན་ལས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ཤིང་རྒྱུན་དུ་གཟིམས་ཁང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ཀུན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། ཁོང་སྐུ་ཚེ་རིང་བོ་མ་བཞུགས་ཀྱང་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་མཛད་དེ་བཀའ་བདྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན།
འོན་ཀྱང་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ཧོར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་དང་ཆོས་རྗེ་ཉིད་སྐུ་ན་གཞོན་སྟབས། དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཪྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད། བོན་པོ་སོགས་ཀྱི་དགོས་གནས་མང་པོ་གཏོར་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ནས་བཙན་དྲག་མང་དུ་མཛད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་དགོན་གནས་དེ་དག་གི་ཆོས་སྐྱོང་གི་གནོད་པ་ཡིན་ནམ། ཧོར་གྱི་དགོན་ཁག་འདི་རྣམས་སུ་སྐྱིད་སྡུག་གང་གི་ཐད་ལའང་ནང་མི་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདིའི་དང་དུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་དབང་ཤེད་ཆེ་བ་དག་གིས་འཐབ་རྩོད་དཀྲུགས་ཤིང་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ཇི་བཞིན་[page 9] བྲིས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཧོར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་རྩ་བ་ཡང་ཧོར་རིགས་དཔོན་པོ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན།
དྲུག་པ། དགོན་པའི་གདན་རབས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།
དེ་ལྟར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་ནས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་གདན་རབས་དང་པོ་མཛད། ཁོང་གི་རྒྱ་ཚབ་ཏུ་ཧོར་ཀུན་འདུལ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་ཕེབས། དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དགུ་ཡོད། ལམ་བྲག་གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། རབ་ཚལ། ནག་ཚང་། བྲག་དཀར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། འབྲུག་ལངས། བུ་རམ་སྣ་བཅས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ལམ་བྲག་དང་། གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར་བཅས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་རེས་མོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་མཛད་(འདི་གསུམ་ལ་གདན་ས་གསུམ་ཞེས་གྲགས་)པའོ།
བདུན་པ། གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་ལས་སྣེ་དང་གདན་རབས་སྐོར།
དང་པོ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་འདི་ལ་ལས་སྣེ་མཁན་པོ་གཅིག དབུ་མཛད་གཅིག དགེ་བསྐོས་གཅིག སྐུ་ཚབ་གཉིས། རྒན་པ་བཞི། མཆོད་དཔོན་གཅིག འཆམ་དཔོན་གཅིག་བཅས་ཡོད། མཁན་པོ་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི། དང་པོ་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་གི་གྲྭ་སར་ཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགར་ཐོས་བསམ་མཛད་དེ། མཐར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་འཕགས་ཚོགས་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་བཞེས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་དཀར་དགོན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་འཛིན་གྲྭ་རྒན་རིམ་ནས་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ། ཚོགས་ཆེན་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་མདོ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་བརྩི་བཞག་གནང་བ། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་སུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་པ། སྨོན་ལམ་སྐབས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་སོགས་བྱེད། དབུ་མཛད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ནི། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་སོགས་དགེ་འདུན་མང་པོའི་ཚོགས་སུ་ཐུགས་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་འབུལ་བ་དང་། འདོད་རྟ་དབྱངས། ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་སོགས་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད་[page 10] ཚེ་བྱིངས་འདྲེན་དུ་བསྐོ་བ་ཡིན། དགེ་བསྐོས་གྱིས་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་གྲྭ་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་ཆོས་འདུལ་བའི་བཅས་ཁྲིམས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས། ཕྱི་ནང་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་སྒྲིག་ལམ་སྐོར་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། སྐུ་ཚབ་གཉིས་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེས་ཡོང་སྒོ་དང་འགྲོ་སོང་ཕྱོགས་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། མཆོད་དཔོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ཚད་དང་མཆོད་གཏེར་གྱི་བཟོ་རྩལ་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། མཆོད་དཔོན་གྱི་རྩ་ཐིག་གར་སྟབས་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད།
རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་བྱོན་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་གདན་རབས་ཤེས་གསལ་མཚན་ཐོ་ནི། རབ་འབྱམས་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཚང་། སངས་རྒྱས་ཐུབ་དབང་། ཡ་མ་ཐར་ལམ། སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས། དཀོན་མཆོག་དངོས་གྲུབ། དགེ་སྐྱོར་དཔོན། ཚེ་རིང་བསམ་གཏན། སྟོབས་ལྡན། རྡོ་རྗེ་གནས་སྐྱབས། བསྟན་པ། ཆོས་གྲགས། དགེ་ཡོན་ཏན། ཀླུ་ཕྱུག བདེ་ལེགས་ཉི་མ། མཐུ་སྟོབས། བློ་དགའ་རྣམས་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་འདུག་ཡུན་ལོ་ངོ་གསུམ་རེ་ཡིན། མཁན་རབས་ཚང་མ་མཚན་ཐོ་མེད་པས་འགོད་མ་ནུས།
གཉིས་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བློ་བཟང་ཤེས་རབ། སྟོབས་སྡན། བློ་བཟང་བསམ་གཏན། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་སོ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་འགྲོ་དགོས། ལས་སྣེ་དགེ་བཤེས་ངེས་པར་ཡིན་མི་དགོས། ཡོན་ཏན་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་རྒན་ཞིག་གིས་བླ་མའི་འགན་ཁུར་ཆོག དབུ་མཛད་གཅིག རྒན་པ་གཉིས། མཆོད་གཡོག་གཅིག་བཅས་ཡོད།
གསུམ་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཨརྒ། པད་མ་ཚེ་རིང་། རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན། བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག ཡ་མ་བདེ་ལོགས། སྐལ་བཟང་སྟོབས་ལྡན་རྣམས་སོ། མཁན་པོ་འདི་དག་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་ཡོང་དགོས།
བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར།
དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དགོན་པའི་དམིགས་གསལ་གྱི་ནང་ཁྲིམས་འགའ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་བཅའ་ཡིག་སེར་པོ་ནང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་དགོས་ཏེ། གལ་སྲིད་སྡོམ་པ་དང་འགལ་ན་དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུ་ཐོག་དང་ལུས་ཐོག་གཉིས་ནས་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡིན།[page 11] གཞན་ཡང་དགོན་འདི་དང་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་བླ་མ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་རོང་ཆེན་ནས་ཡིན། ཁོང་གིས་དབུས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་རྫོགས་རྗེས་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་བཞིན་དཀར་མཛེས་ལ་ཕེབས་ནས་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཏེ། རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ལ་དང་པོ་སྒྲུང་སྙན་པོ་གསུངས་ཏེ་སློབ་མ་མང་དུ་འདུས་པར། རིམ་གྱིས་ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར་གནང་སྟེ་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡང་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་། ཧོར་ཆུ་ཉིན་སྲིབ་ཀུན་ལ་སྨྱུང་གནས་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་དོན་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེའི་སྐབས་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་བརྩི་འཇོག་ཆེར་མེད་པར། དཔེར་ན་དགོན་ནང་དུ་ཁྱིམ་གཞི་ཆགས་པ་སོགས་རང་མོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ནས་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་རྣམས་དག་བཅོས་དང་གྲྭ་ཚང་དུ་གདུགས་དཀར་བཟློག་ཆེན་སོགས་བཙུགས་པ་དང་། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཆོས་རར་ཚོགས་ལང་དམ་བཅའ་སོགས་ལ་བསྐུལ་བ་ནན་ཏན་མཛད། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་འདུན་པ་དང་མཉམ་དུ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་གནང་སྟེ་མདོ་མྱང་འདས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདུད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ཕུལ་བའི་སྔགས་དང་། ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་གཟུངས་གཉིས་ལ་འདོད་གསོལ་གསར་དུ་བརྩམས་ཏེ། གང་སེར་མ་བཅས་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་སྤྱི་སྒེར་སོ་སོའི་སྲུང་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་།
དགུ་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར།
དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གདན་ས་སོ་སོའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། དེང་སྐབས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དེ་ཅུང་དཀོན། སྔགས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མདོ་ཁྱད་གསོད། མདོ་ལ་མོས་ཁུལ་ཀྱིས་སྔགས་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ས་གནས་དཔོན་གྱིས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོ་ག་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གིས་འདོན་མི་ཆོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་སྦྱང་མི་ཆོག་པ་སོགས་གཏན་འབེབས་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་དགེ་བཤེས་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ལ་སྔགས་རམས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།
མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་ནི། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་སྦྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གྲྭ་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་བསྡུས་གྲྭ་རིགས་ལམ་ཆུ་བ་དང་། རིགས་ལམ་འབྲིང་བ་གཉིས་ལ་སྦྱངས་པ་རྫོགས་རྗེས་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གང་[page 12] རུང་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་ཙམ་ལ་དེ་གར་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་པ་ཡིན། གྲྭ་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་དབུས་གཙང་དུ་ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་ལ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དགེ་བཤེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ལེན་པའང་ཡོད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རྩ་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་ཉན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གར་ཐིག་དབྱངས་གསུམ་སོགས་ལ་སྦྱངས་ཏེ་ལམ་རིམ་གཉིས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གིས་གཙོ་བོ་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་དང་། བསྐང་གསོ། ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་སོགས་འདོན་ཆོས་སྐོར་ལ་རྦུངས་བརྩོན་བྱེད། བཤད་སྲོལ་ལ་མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་གསུམ་འབྲེལ་བར་བཤད་ཀྱང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་མང་གིས་གྲྭ་ཇ་སོགས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད།
བཅུ་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།
དང་པོ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་(འདུ་ཁང་སྤྱི་པའང་ཟེར་)གི་ནང་རྟེན་སྐོར་ལ། སྔོན་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཉིད་བཞེངས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བཞེངས་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གཞི་འདོམ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཡོད། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཕིབས་དང་། གཉྫི་ར། ཆོས་འཁོར། གདུགས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཡོད། ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། རྒྱ་ཕིབས་འོག་ལྷ་ཁང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་མ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ཞིག་གིས་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བ་དེ་བཞུགས། གཟིགས་རྒྱབ་བཀའ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། བྱམས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་སྨན་སྐུ་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སེང་གདོང་མ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ། འཇམ་དབྱངས་དང་ཕྱག་རྡོར། སྨན་བླ་བདེ་བཤེགས་བརྒྱད་བཅས་མདའ་ཚད་མ། ཚོགས་གྲལ་མགོར། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྐུ་འདྲ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ། འདུ་ཁང་སྒོའི་སྟེང་དུ་ལམ་བྲག འཁྲུངས་གསར། གཟིགས་རྒྱབ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། སྲུང་མ་ཁང་དགོན་པ་སྤྱིའི་སྲུང་མ། བཀའ་སྲུང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ལྷ་མོའི་སྐུ་བཅས་མདའ་ཚད་མ། བླ་མ་གསུམ་གྱི་གཟིམས་ཆུང་ནང་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན། རྗེ་ཡབ་[page 13] སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི། ཚེ་དཔག་མེད། རྣམ་རྒྱལ་མ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ། ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྣམ་སྲས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་བཅོ་ལྔ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གཟིགས་རྒྱབ་སྔགས་འཆང་གི་གདུང་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཡོད་པ། བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལི་སྐུ་ནང་གཟུངས་ལ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། གཞན་ཡང་ལི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཀུན་རིག་དཀྱིལ་འཁོར། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། འཁྲུངས་གསར་འཁྲུངས་རབས་སོགས་ཞལ་ཐང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཤར་ལི་ནུབ་ལིའི་སྐུ་བཪྙན་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་སྡོང་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གཟུངས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ན་བཟའ། སྐུ་གསེར་ཟངས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད་པ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། སྒོ་ཕྱི་ནང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་སྨན་སྐུ་སོགས་ཡོད།
གསུང་གི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དངུལ་བྲིས་ཆ་ཚང་གཅིག ཚལ་པར་སྣག་པར་ཚར་དགུ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་བཞི་སོགས་ཡོད། མདོན་ཁང་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ། ལྕམ་སྲིང་གཙོ་འཁོར་བཅས་མི་ཚད་མ། ཐང་སྟོང་པའི་སྐུ་བཪྙན། འཇིགས་བྱེད། གསང་འདུས། ཀུན་རིག རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་སོགས་བཞུགས།
གཉིས་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ནང་རྟེན་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སྒྲོལ་མ། བྱམས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས། སྟོན་པ་བཅས་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པ། ཤུཊ་སྡན་རིགས་ལྔ། དམག་ཟོར་མ། དམ་ཅན། ནོར་བདག་བཀའ་རྒྱ་མ། རྣམ་སྲས། མགོན་དཀར། རྒྱལ་བ་སེང་གེ་ང་རོ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྲུང་མ་ཁང་དུ་ནག་ཚང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཕྱག་བཟོ། མགོན་པོ། ལྕམ་སྲིང་། སྨན་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་སྐུ་འབུམ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བློས་བསླང་། ལྷ་མོའི་སྐུ། འཇིགས་བྱེད། རྟ་མགྲིན། ཆོས་རྒྱལ། ནུབ་ལིའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཞུགས།
རྒྱུ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་དབྱེན་འདུམ་མཆོད་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན་དང་། གཟིགས་རྒྱབ་གཤིམས་ཁང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐུ། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། རོང་ཚའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་བྱམས་པ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། གཞན་ཡང་གསེར་ཟངས་ལི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། ལྷ་མོ། རྟ་མགྲིན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང་། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་དབང་[page 14] དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། གསུང་རྟེན་སྐོར་ལ་སྡེ་དགེ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་བཀའ་འབུམ། ལམ་བྲག་གསུང་འབུམ། པཎ་ཆེན་ཆོས་རྒྱན་བཀའ་འབུམ། བཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འབུམ། རྒྱལ་བ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་འབུམ། གུང་ཐང་། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་བེའུ་བུམ་པོད་གསུམ། རྡོ་དྲིལ་ཆ་ཚང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཅས་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས།
གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྨན་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གདུགས་དཀར། རྒྱལ་བ་ཐུབ་བལྟན་རྒྱ་མཚོ། སྒྲོལ་མ་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ལོ་གྱོན་མ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་བཅས་མདའ་ཚད་པ། རྗེ་སྐུ་ཁང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མ་བཅས་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ། སྨན་སྐུ་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ། མགོན་པོ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་བཅས་ཐོག་ཚད་མ། ཤུགས་ལྡན་རྟེན་འདུས། བྱམས་ཁང་ནང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཅན། སྨན་བླའི་ཁང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྨད་བླའི་སྐུ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་དང་། སྨན་བླའི་བློས་བླང་། སྐུ་ལྔའི་རྟེན་འདུས་དང་སྲུང་མ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ་ཤར་ལི་ནུབ་ལི་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག
ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། རྒྱལ་དབང་པཎ་ཆེན་འཁྲུངས་རབས། ལམ་བྲག གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། གནས་བཅུ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་སོགས་ཞལ་ཐང་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཡོད། གསུང་རབ་ཀྱི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་པར་ཚར་གསུམ། རྗེ་ཡབ་སྲས། གཟིགས་རྒྱབ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས། ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་སྐོར་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག དགོན་པ་སྤྱིའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ་བཅས་སོ། འདི་ནི་མཁའ་ནང་བྱམས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞེས་གྲགས། གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་ཚེམ་དྲུབ་མ་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ཅན་གྱི་གོས་སྐུ།
བཞི་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བྱིན་ཅན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། རྗེ་ཡབ་སྲས། འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཡི་དམ་སྐོར་དང་། མགོན་ཆོས་རྒྱལ་རྟ་མགྲིན་སོགས་སྲུང་མའི་སྐོར། ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། གསེར་བྲིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་སོགས་ཞལ་ཐང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག གཞན་ཡང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་[page 15] རྟེན། མ་ཎི་དུང་འཁོར། གདུགས་དཀར་དུར་འཁོར། བླ་མ་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅུ་གཅིག་ལྷག གསུང་རབ་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ། ཧོར་ཆོས་རྗེའི་གསུང་འབུམ། བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བྲི་བར་མི་ནུས་སོ།།
བཅུ་གཅིག་པ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཞུགས་ཀྱི་དགོན་པའི་གནས་ཚུལ།
དེ་ཡང་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་1959ལོར་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་རེག་པར་སྟེ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བཞི་བར་ལ་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། 1958ལོའི་ཟླ་11པའི་ནང་དགོན་པའི་བླ་མ་དང་ལས་སྣེ་རྣམས་རྫོང་དུ་བསྡུས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ནང་ཞུགས་དགོན་པའི་སློབ་གསོ་སྒྲུབ། དེ་ནས་གྲྭ་པ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་དུ་ཞུགས། འཁྲུངས་གསར་གཟིགས་རྒྱབ་ལམ་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་1956ལོ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། རབ་ཚལ། བུ་རམ། འབྲུག་ལངས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལོ་མང་རབ་ཞིག་ལ་ཁུལ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་ཞུགས།
1966ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཟང་ཟིང་གི་གནམ་ས་གཡོ་བའི་སྐབས། དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་དང་གྲྭ་ཤག སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཐམས་ཅད་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་དང་ས་ལ་བརྡེབས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དགོན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཤུལ་མེད་དུ་རྨང་ནས་འཇིག་ཟིན།
བཅུ་གཉིས་པ། དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་བཞེངས་པའི་སྐོར།
ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་བལྟ་ཚུལ་དང་རྩ་བའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབབ་བྱས་པར། སྤྱི་ལོ་1981ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་། ལྷག་པར་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་དང་གྲྭ་ཤག་སོ་སོ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་རྩ་གཏོར་ཐེབས་པ་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་དཔལ་འབྱོར་སྟེང་བསྡོམས་སྒོར་ཁྲི་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་གནང་བའི་དངུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཞལ་འདེབས་[page 16] རྣམས་བསྡུས་ནས་ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་ནས་འགན་ཁུར། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ངག་དབང་ནས་འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀུན་ཇུས་བཀོད་ས་ཁྲ་བཟོ་རྒྱུ་དང་སྤུས་ཚད་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་འགན་ཁུར། འཛུགས་སྐྲུན་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་བོ་གསེར་ཆུ་ཞང་གི་སྔགས་རམ་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་དང་། རབ་ཚལ་སངས་རྒྱས་ཉི་མ། གྲོང་བྱང་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས། སུམ་ངོ་གྲ་དགའ། ལྷོ་བ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས། ཐིང་ཁ་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ། ཀ་རབ་པད་མ་ཚེ་སྒྲུབ། ཁོ་རྩེ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། མདའ་མདོ་བུ་ཕྲུག་བཅས་མི་བཅུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཉམས་གསོའི་འགན་ཁུར། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གཡང་དཀར། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་དགེ་པདྨ་ཚེ་དབང་། སྔགས་པའི་དབུ་མཛད་སྔགས་རམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གཅིག་ལྕོགས་བྱས། དགེ་བསྐོས་དགེ་སློང་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་བཅས་རྩ་འཛུགས་བྱས། སྤྱི་ལི་1981ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་དཀར་དགོན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་བཙུགས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་འཚོགས། འདུ་ཁང་གི་ཆ་ཚད་དང་འགྲོ་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཐིག་བཏབ་པའོ། སྤྱི་ལོ་1983ལ་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩེགས་ལྔ་ཡོད་པ་གཉེར་ཁང་དང་ཇ་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གྲུབ།
དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གྲྭ་ཚང་ཁག་དང་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་རྣམས་དང་། ལམ་བྲག་རྡོ་རྗེ་འཆང་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། ཁང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། གཞན་དགེ་སྟག་རིན་པོ་ཆེ། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན། ཤང་བཅུ་ལ་ཁང་ཚན་བཅུ། བདག་གཉེར་གྲྭ་ས་བཞིན་བྱ་རྒྱུ་དང་། གྲྭ་ཤག་ཁང་མིག་དྲུག་ལས་ཆེ་མི་ཆོག་པ་བྱས། གྲྭ་པ་ཚོ་གྲངས་མང་བ་མི་གཙོ། གཙང་བ་གཙོ་བོ་བྱས། ཤམ་བཅུ་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཉན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་བ་བཞིན། གྲྭ་པ་དག་སེལ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་རྨང་བརྟན་པར་བྱས། སྔོན་གྱི་ལུགས་མདོ་སྔགས་ཕྱོགས་ཞེན་སོགས་མེད་པ་དང་། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་བཞིན་གྲྭ་ཚང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་མི་དགོས་པ་བྱས། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་དགོན་པར་བཞུགས་དུས་ཚོགས་ཆོས་རར་ཕེབས་པ་ལས་གུ་ཡངས་སོགས་གཏན་ནས་མེད། དགོན་པའི་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་དང་། མཛད་སྒོ་དུས་ཆེན་སོགས་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ཉམས་གསོ་གྲུབ་པའོ། །ད་ལྟ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་ཆོས་རྭ་ཟླ་རེ་རེ་ལ་ཡོད་པ་བྱས། གྲྭ་བ་ཚང་མའི་འདོན་ཆོག་ཚང་མ་ལོ་ལྔ་ལ་བློ་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱུགས་ཕུལ་རྗེས། ཚང་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་སྒྲིག་ལམ་བཙུགས། གྲྭ་པ་རེ་རེའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་། དགེ་སློང་གི་ཕམ་ལྷག་བཅུ་བདུན། དགེ་ཚུལ་བླང་གི་འདས་སོ་དྲུག་གི་རྒྱུགས་འབུལ་བའི་སྲོལ་བཙུགས། དབྱར་གནས་སྐབས་སུ། ཡི་དམ་གྱི་[page 17] ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཉམས་ལེན་གཙ་བོར་བྱེད། དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཙམ་ལས་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ཚད་ལྡན་གྲྭ་བ་ལ་དགོན་པའི་དབང་ཡིག་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཟླ་རེར་ཕོག་སྤྲོད་པ་དང་། སྒྲིག་ལམ་དང་འགལ་བའི་རིགས་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་པ་ཡིན། གྲྭ་ཤག་ཀྱང་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་གྲུབ་ཟིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་སེར་མོ་བའི་གྲངས་ཀ་བརྒྱ་ཙམ་ཡིན་ནའང་། ད་ལྟ་དགོན་པར་དངོས་སུ་སེར་མོ་བ་དྲུག་བརྒྱ་ཞེ་བརྒྱད་(648)ལྷག་བཞུགས་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྔོན་མ་ལྟར་ན་གྲྭ་བ་རྣམས་དགོན་པ་འདིར་ཞུགས་ནས་འདོན་ཆོག་སོགས་བློ་འཛིན་རྫོགས་རྗེས། ཕལ་ཆེར་ལོ་ན་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཡས་མས་སུ་དབུས་གཙང་གི་གྲྭ་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་གང་རུང་ལ་ཕྱིན་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་སོགས་ལ་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པར། ད་ལྟ་དབུས་གཙང་གི་གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱ་གར་གྱི་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་པ་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་ལ་གྲྭ་པ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་རེད། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་1985ལོ་དར་མདོར་ལས་གནས་བསྒྱུར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་མཆོག་ནས་དགོན་པའི་འགན་བཞེས།
སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དགོན་པ་འདིར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནི་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་འགོ་འདྲེན་བྱས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཡིན། སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་སློབ་མ་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་གཉིས་ཡོད། དེ་ཚང་མ་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་པ་ཡིན། སློབ་མ་ཆེ་བ་ལོ་སོ་ལྔ་མན་ཆད་དང་ཆུང་བ་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཡན་ཆད་རྣམས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ཡོད། འཛིན་གྲྭ་དང་པོའི་སློབ་དེབ་ནི་བྱིས་པ་དག་ཡིག་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པའི་སློབ་དེབ་ནི་སུམ་ཅུ་པ་དང་། དབུ་ཅན་དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྦྱངས་པ་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་སློབ་དེབ་ནི་རྟགས་འཇུག་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང་། རྟོགས་བརྗོད་སྐོར་སོགས་ཡིན། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ལ་དགེ་རྒན་གསུམ་ཡོད། དེ་གསུམ་གྱི་ཟླ་རེའི་ཟླ་ཕོགས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་སྟེར་བ་ཡིན། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་རེའི་བསླབ་འབྲས་སྐར་གྲངས་ལྟར་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་སོགས་སློབ་གཉེར་ལ་བསྐུལ་བའི་བྱེད་ཐབས་མང་དུ་བཀོད་ཡོད།
བཅུ་གསུམ་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་གྱི་དོ་དམ།
དེང་སྐབས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་དོ་དམ་ཚན་ཁག་ནི། དམངས་[page 18] གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན། བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་རྣམས་འདེམ་བསྐོ་བྱ་ཚུལ་ནི། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་བ་དང་། ཁང་ཚན། དགེ་རྒན་རྣམས་འཚོགས་ནས་གཙོ་བོ་མི་ནུས་པ་ཅན་དང་གཞུང་དྲང་པོ་ཡིན་པ་རྣམས་འདམ། དེ་རྗེས་འདེམས་ཤོག་འཕེན་པ་དང་ལག་པ་ཡར་བཀྱགས་པའི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་ཉུང་དང་བསྟུན་ཏེ་གཏན་ཕབ་བྱེད་པ་ཡིན། གྲྭ་པའི་སྒྲིག་ལམ་གྱི་སྐོར་ཚང་མ་ཆོས་འདུལ་བ་དང་དགོན་པའི་ནང་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་སྲུང་དགོས་པ་ཡིན། བླ་སྤྲུལ་སུ་ཡིན་ཡང་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད། དགོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་གཞན་པའི་བྱ་ལས་ཚང་མ་བདག་གཉེར་ཚན་ཁག་གི་མི་རྣམས་ཚོགས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། དམིགས་བསལ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་རྣམས་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན།
བཅུ་བཞི་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངས་ཁུངས།
དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་མང་ཚོགས་ལ་ལག་མི་བརྐྱངས་བར་རང་ཁ་རང་གསོའི་ཆེད་1982ལོར་ལྕགས་པར་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། རྫོང་ཐོག་ཏུ་མགྲོན་ཁང་ལྔ་ཙམ་ལས་ཡོད། ཚོང་ཁང་ཆེ་ཆུང་འགའ་དང་ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་དུ་སྒོར་ཁྲི་སོ་བརྒྱད་སྤྲད་ནས་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཉོས་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་རྫོང་ཐོག་ཏུ་བཟོ་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་གོས་ལྷམ་སོགས་བཟོ་བ་དང་། བྱིས་པ་སྐྱོང་བའི་བུ་བཅོག་ཁང་ཞིག་དང་གྲོང་པ་དང་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་པོ་འཁྲུ་བའི་ཁྲུས་ཁང་། དགོན་པ་གཞུང་ལ་ཕྱུགས་ཟོག་འབྲི་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད་པ་རྣམས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་བཅོལ་ནས་ཁོ་ཚོའི་འབྲི་རེ་ནས་ལོ་རེ་ལ་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་གཉིས་རེ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་སྤྲོད་དགོས། བེའུ་རྣམས་འབྲོག་པ་རང་ལ་དབང་བ་དང་། མ་རྩ་ཡལ་མི་ཆོག་པ་ཡིན། དགོན་པ་གཞུང་ལ་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཡོང་སྒོ་དང་། དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཆུ་མགོ་སྤང་སྟེང་དུ་ས་མུའུ་བཅུ་ལྷག་ལ་ཤིང་ཏོག་ར་བ་བསྐོར་ཏེ་ཤིང་འབྲས་ཅན་གྱི་སྡོང་པོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་གྲོང་ཁྱིམ་དུ་ཞབས་བརྟན་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཡོན་གང་བྱུང་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས་པ་དང་། ཡོན་བདག་དབུལ་ཕྱུག་གང་ཡིན་ཡང་གྲྭ་པ་སྒེར་ལ་ཟུར་དུ་འབུལ་བ་བྱེད་མི་དགོས་པ་སོགས་སྔར་མེད་པའི་སྲོལ་བཟང་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་ས་ཞིང་མུའུ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་སོགས་གོང་གི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཚང་མ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་དབང་བས། མ་དངུལ་དེ་རྣམས་དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་དང་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བརྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་[page 19] དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཏེ་སྐྱེས་ཡུལ་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་པེ་ཅིན་དུ་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ། །
དཀར་དགོན་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའི་སྐོར།
༡. 《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད》༡༩༨༦ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན།
༢. ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་《ཧོར་གྱི་དཔོན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་དང་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆགས་ཚུལ》ཞེས་པ་ལག་བྲིས་མ།
༣. སྐྱབས་རྗེ་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》1982ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན།
༤. 《དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས》ཞེས་པའི་ལག་བྲིས་མ།
༥. ཁང་དམར་པས་བསྒྲིགས་པ་《ཧོར་གྱི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས》ཞེས་པའི་ལག་བྲིས་མ།
༦. ༡༩༦༢ལོར་འཕགས་ཡུལ་ནས་བསྒྲིགས་པའི་《དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་ཐོ་བཀོད》བྱ་བའི་ལག་བྲིས་མ།
༧. འཕགས་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོག་དྲིལ་མ།
༨. 《དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་བཏུས》ཞེས་པ། ༡༩༨༦ལོར་ཡ་ཨན་པར་འདེབས་བཟོ་གྲྭ་ནས་བཏོན།
༩. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག》བྱ་བ་༡༩༨༨ལོར་དཀར་མཛེས་ཚགས་པར་བཟོ་གྲྭ་ནས་བཏོན།
༡༠. ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ལག་བྲིས་མ་པོབ་གཅིག
༡༡. དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་དགུ་བཅུ་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་》ཤིང་པར་མ།
༡༢. དཀར་མཛེས་རྫོང་དང་ཁུལ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ཁང་བཅས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ག་ཇི་སྙེད་དང་། དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་བླ་རྒན་རྣམས་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་དང་ནག་ཚང་སྤྲུག་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་སོགས་ངག་ཐོག་ནས་རྩད་གཅོད་ཞིབ་དྲི་ཞུས་པ་རྣམས་སོ།།[page 20]


text:
ཡུར་རྒ་ཨེ་བ་ན་སི་ཁད་ཐེེ།
ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཇོར་རྒ་ཨེ་བ་ན་སི་ཁད་ཐེ (Jurga Ivanauskaitė) ༡༩༦༡ ལོའི་ཟླ༡༡ཚེས༡༤ ལ་འཁྲུངས། ལྦེ་ནི་སུ་ནི། ལེ་སུ་ནི་ཡྰ་རུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོ་མོ་ནི་ལེ་སུ་ནི་ཡྰ་སྐད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན། ལྦེ་ནི་སུ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། མོའི་ཐོག་མའི་བརྩམས་ཆོས་ནི་The Year of the Lilies of the Valley༼ལུང་ཤུར་གྱི་ལུག་མཉེ་མེ་ཏོག་གི་ལོ་དུས།༽ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེབ་དེ་༡༩༨༥ ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེའི་རྗེས་མོས་བསྟུད་མར་བརྩམས་སྒྲུང་དྲུག་དང་བྱིས་པའི་དེབ་གཅིག དཔྱད་རྩོམ་གྱི་དཔེ་དེབ་གཅིག་བཅས་སྤེལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་དབྱིན་སྐད། ལ་ཐེན་ལྦན། ཕོལ་ན་སྐད། ཨུ་རུ་སི། འཇར་མན། ད་དུང་སི་ལྦེ་སྡེ་དག་གི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་མྱོང་ལ། ཁོ་མོ་ཤར་ཕྱོགས་ལ་ཐེངས་གཅིག་ཕེབས་རྗེས། མོ་བོད་དོན་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དགུང་ལོ༤༥ སྟེང་སྐྲན་ནད་ཅིག་གིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཚེ་ལས་འདས་ནས་ཕུང་པོ་ Antakalnis ༼ཨན་ཏ་གལ་ནིས།༽དུར་ཁྲོད་དུ་སྦས་ཡོད་དོ། །