text:
མིང་ལ་ཁཱ་སི་ནི(Cassini)ཟེར་བའི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་འཇིག་རྟེན་འཕུར་གྲུས་ལོ ༢༠ རིང་གི་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ལས་འགན་ལེགས་པར་འགྲུབ་རྗེས། ཚེ་སྲོག་གི་ལྷག་མ་ཁོང་མོ་དགའ་ས་དང་དུངས་སའི་རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཐིམ།
སྤྱི་ཟླ ༩ ཚེས ༡༥ ཉིན། ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཁཱ་ལི་ཧྥུ་ནེ་ཡ་མངའ་སྡེ་རུ་ཆགས་པའི་ཨ་རི་མཁའ་དབྱིངས་འགྲུལ་སྐྱོད་རིག་རྩལ་ལས་ཁང་གི་རླུང་འབུད་ཚོད་ལྟ་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ། ཁཱ་སི་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་མཱ་ཙི(Metz)ལགས་ཀྱིས་སྐད་གདངས་མཐོན་པས། མཁའ་དབྱིངས་འགྲུལ་སྐྱོད་ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུའི་བརྡ་རྟགས་ཡལ་ཟིན་པ་རེད། སྐར་ཆ ༤༥འི་རྗེས་སུ། ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུ་དུས་གཏན་དུ་ཡལ་འགྲོ། ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་འདུག
རྗེས་མཐུད་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས་སུ། སྐུ་ཞབས་མཱ་ཙི་ཡིས་ཁཱ་སི་ནི་མཁའ་དབྱིངས་འགྲུལ་སྐྱོད་འཕུར་གྲུར་བསྟོད་བསྔགས་གནང་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས། ད་ནིང་ཞོགས་པར། ཁེར་རྐྱང་གི་རྟོག་ཞིབ་པ་ཞིག མིས་བཟོས་འཕྲུལ་འཁོར་ཞིག་གིས། སྤྱི་ལེ ༡༤༤༠༠༠༠༠༠༠ ཡི་བར་ཐག་ཡོད་སའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ལས་འགན་ལེགས་པར་འགྲུབ་སོང་། འཕུར་གྲུ་ཁཱ་སི་ནི་དང་ཆེས་བར་ཐག་ཉེ་སའི་ལྟ་ཞིབ་སྟེགས་བུས་ཀྱང་ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུ་ཡལ་ནས་སྐར་མ ༤༨ གྱི་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་ཤེས་མི་ཐུབ། ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུས་ང་ཚོའི་རེ་འདུན་ཡོད་ཚད་ལེགས་པར་སྒྲུབ་ཆེད་ཚེ་སྲོག་གི་རྒྱུན་མ་རྫོགས་བར་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་བ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཁཱ་སི་ནི་འཇིག་རྟེན་འཕུར་གྲུ་ནི་སྤྱི་ལོ ༡༩༩༧ ལོར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྤུར་ཞིང་། ལོ་བདུན་རིང་བསྟུད་མར་འཕུར་རྗེས་ད་གཟོད་རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསླེབས་པ་རེད། ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུས་རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུ་དང་རྒྱུ་སྐར་གཞན་དག་གི་རྟོག་ཞིབ་ཁྲོད། ཚན་རིག་གི་རྟོགས་པ་གསར་བ་མང་པོ་རྙེད་ཡོད།
རླུང་འབུད་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཝ་ཁེན་སི་ལགས་ཀྱིས། ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུས་འདས་པའི་ལོ་ངོ ༡༣ རིང་གི་འགྲུལ་ལམ་ཁྲོད་ཀྱི་གསར་རྟོགས་དག་གིས་རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བསླབ་དེབ་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་ཕུར་བུ་ནི་འགྲོ་བའི་རིགས་འཚོ་སྡོད་ལ་རན་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ཡིས་འབྱུང་འགྱུར་ང་ཚོ་ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་སྐོར་ཕུར་བུའི་སྟེང་འགྲོ་རྒྱུ་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
འཕུར་གྲུ་ཁཱ་སི་ནི་ཡིས་ད་དུང་རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུའི་སྟེང་གི་ཊི་ཐན་ (Titan )དང་ཨེན་སི་ལ་དོ་སི་ཡི( Encelados)སྟེང་རྒྱ་མཚོའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཨིན་སི་ལ་དོ་སི་རྒྱ་མཚོ་རུ་ཚ་བའི་གཤེར་ཁུའི་འཕྱུར་ཁུང་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་གསལ་བོ་རྙེད་ཡོད།
ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུའི་འབར་རྫས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སྟབས། ཨ་རི་མཁའ་དབྱིངས་འགྲུལ་སྐྱོད་རིག་རྩལ་ལས་ཁང་གིས་བྱ་ཐབས་བྲལ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ལ་གཞིགས་ནས་འཕུར་གྲུ་ཁཱ་སི་ནི་གཏོར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནས་མེད་པར་བཟོ་དོན་ནི་ས་ཡི་གོ་ལའི་དུག་སྲིན་ཕྲ་མོའི་རིགས་རྒྱུ་སྐར་དེ་དག་གི་སྟེང་ཁྱབ་ནས་འབགས་བསླད་བཟོ་རྒྱུ་སྔོན་འགོག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད།
ཚན་རིག་པས། ཁཱ་སི་ནི་འཕུར་གྲུའི་རྟོག་ཞིབ་ལས་འགན་མཇུག་བསྒྲིལ་དང་ཆབས་ཅིག རྒྱུ་སྐར་གཞན་དག་ལ་རྟོག་ཞིབ་དང་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་མགོ་བརྩམས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག


c: text/html

text:
སྒ་སྐྱེ་རྒུ་དགོན།
བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་ཪྙིང་སོགས་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་དུ་མའི་ཡ་གྱལ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་པོ་དང་། དཔལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་གཙོས་ས་ཆེན་གོང་མ་རྣམ་ལྔ་སོགས་གདུང་རྒྱུད་འཛིན་པའི་བླ་ཆེན་རྣམ་པས་རིམ་བཞིན་བསྐྱངས་པའི་གཙང་ས་སྐྱ་དགོན་པ་དང་། ངོར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་ནས་ཀླུ་ལྡིང་མཁན་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་བར་མཁན་རབས་དོན་བཞིས་རིམ་བཞིན་བསྐྱངས་པའི་གཙང་ངོར་དགོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་མདོ་ཁམས་སྒ་སྟོད་སྐྱེ་རྒུ་དོན་གྲུབ་གླིང་ནི། རུས་ཆེན་བཞི་ཡི་ཡ་གྱལ་སྒ་ཞེས་གྲགས་པའི་དམུ་ཚ་སྒ་ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་བོད་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་སྒ་སྐྱེ་རྒུའི་མི་ལ་སྒ་པའི་མི་དང་། སྒ་ཁོག་གི་མི་ཞེས་གྲགས།དོན་ལ་སྒ་པའི་རུས་ཚོ་ཆེ་དྲུག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཆོས་སྡེ་ཆེན་མོ་དེའི་ཆགས་གནས་ནི་ཡུས་ཧྲུའུ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྟེ་གནས། འབྲི་ཀླུང་སྔོན་མོ་གཡོན་ནས་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་རྩལ་ཤིས་རྒྱ་གར་ལུང་བའམ་བྱ་ཤུལ་རྒྱ་གར་ལུང་བ་ཡིན། ཡུས་ཧྲུའུ་ས་ཁུལ་ལ་དགོན་སྡེ་མང་པོ་མཆིས་པའི་ནང་ནས་དགོན་དེ་ནི་ཆེས་སྔོན་དུས་ནས་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རྟགས་མངོན་གསལ་ཅན་མང་པོ་ཡོད་ལ།ད་ལྟའི་སྒ་སྐྱེ་རྒུ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་སྒ་རྒྱལ་བ་གཡུང་དྲུང་ཞེས་པ་དེས།བོན་གྱི་དགོན་པ་གཉིས་ཕྱག་བཏབ་སྟེ། གཡུང་དྲུང་བོན་པོའི་ཆོས་སྡེ་སྟག་རྩེ་དགོན་དང་གཡུང་དྲུང་གནམ་མཆོང་དགོན་ཞེས་གྲགས་ཆེན་བྱུང་སྐད། བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་པ་གོར་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཐེངས་གསུམ་ཆིབས་ཕེབས་གནང་དུས་གྲའུ་བོན་སྡེ་ཆོས་ཞབས་ཚུད་ཅིང་ཪྙིང་མའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་གྲུབ་མཐར་གྱུར་ཏེ། ཪྙིང་ཆོས་ཤིན་ཏུ་དར་བ་བྱུང་སྐད་དོ།
ཕྱིས་སུ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་སྤྱི་ལོ1265ལོར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་གནང་སྐབས། དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་སྐྱེ་རྒུ་དགོན་པ་ལ་ཇོ་བོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་ཞལ་ཐང་གནང་བ་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་བླ་བྲང་ན་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེའོ།། གཞུང་གི་པུ་ཊ་དང་། ཙནྡན་གྱི་སྒྲོལ་མ་བཅས་འཛམ་གླིང་ན་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རྩ་ཆེན་གྱི་ནང་རྟེན་གནང་། དེའི་སྐབས་གྲའུ་དཔོན་གྱི་མིས་པོའི་རལ་གྲི་སོགས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དངོས་རྫས་འབོར་ཆེན་ཡོད་པར་མ་ཟད། དཔལ་ས་སྐྱའི་བླ་བྲང་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛུགས་པར་མཛད་དོ།། རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བཞུགས་པའི་དཔལ་ས་སྐྱའི་བླ་ཆེན་རྒྱ་གར་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ཁམས་ཕྱོགས་སྒ་སྟོད་སྐྱེ་རྒུ་དགོན་དུ། སྤྱི་ལོ1398ལོར་ཆིབས་ཕེབས་གནང་སྐབས་དཔལ་ས་སྐྱའི་ལམ་འབྲས་གཙོས་སྐྱ་སེར་མང་པོ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕབ་པ་མ་ཟད། གྲའུ་དཔོན་མཆོད་འོག་སྡེ་ཁག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་ཐུགས་ཁར་འོག་ནས་སྔར་གྱི་ཆོས་སྡེའི་བཟོ་བཀོད་སྟེང་ལ་སྒ་སྐྱེ་རྒུ་དོན་གྲུབ་གླིང་ཞེས་དཔལ་ས་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་བསྒྱུར་བ་མ་ཟད། ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་ས་སྐྱའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྲགས་སོ།
དགོན་དེའི་བཟོ་བཀོད་བརྗིད་ཉམས་ཆེ་ཞིང་། གྲྭ་པ་གྲངས་མང་བཞུགས་པ། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རིག་དངོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོ་བྱུང་བས་མཚན་སྙན་དགུང་དང་མཉམ་པའོ།། ངོར་མཁན་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཐོག་མར་བཞེངས་དུས་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་སྐབས།འདུ་ཁང་བསམ་འགྲུབ་རྒྱ་མཚོ་བཞེངས་པའི་ས་ཆ་དེ་ན་རྒན་མོ་ཞིག་གིས་བ་ཞིག་འཇོ་བཞིན་པའི་སྐབས། བ་དཀར་མོ་དེ་ལ་འོ་མ་མང་ཉུང་ཇི་ལྟར་འཇོ་རྒྱུ་ཡོད་དྲིས་པས། བཞོ་ཟོ་བསམ་འགྲུབ་འཁྱིལ་བའི་ནང་དུ་འོ་མ་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་གང་འདུག་ཟེར་བ་རྟེན་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་འགྲིགས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ལ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་བསམ་འགྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བར་གྲགས།
དགོན་དེའི་གཙོ་ཆེ་བའི་མཆོད་གནས། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མཉམ་མིད་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས། ལྷ་གུར་གྱི་མགོན་པོ། དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་པ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དྲེལ་དཀར་མ། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལྷ་ཚོགས་དང་། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད། སྒྲོལ་མ་རང་བྱོན། ས་ཆེན་གོང་མ་རྣམ་ལྔ། ལམ་འབྲས་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཡིན། སྔོན་ས་ཆེན་གོང་མ་རྣམ་ལྔ་སོགས་ཟངས་གསེར་དང་གསེར་ཞུན་མ་ལས་གྲུབ་པའི་འདྲ་སྐུ་སྣ་ཚོགས།རྟེན་གཙོ་ཀྱཻ་རྡོར་ལི་མ་གཙོས་སྐུ400ལྷག་ཙམ་བཞུགས། བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དང་བཅས་པའི་པོ་ཏི་ཆིག་ཁྲི་ཉེ་བ་ཡོད། ཁྱད་པར་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཞག་པའི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ་སོགས་རིན་ཐང་གཞལ་ཐབས་བྲལ་བའི་དངོས་རྫས་འབོར་ཆེན་ཡོད་ཀྱང་དུས་འཁྲུག་གི་དབང་གིས་བོར་བརླག་ཟིན་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ།། སྐྱེ་རྒུ་དགོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྒ་སྐྱེ་རྒུ་དོན་གྲུབ་གླིང་པའི་བཤད་གྲྭ་ནི་ཐོག་མར་ཡིད་ལྷུང་ལྷ་རྒྱལ་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིད་ལྷུང་བླ་རྒན་ཞེས་པས་ཇོ་ཁང་ནང་ལ་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱས་ཏེ་མཁན་པོ་ནོར་ཚེ་སོགས་མང་པོ་བྱོན། ཕྱིས་སུ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གཏེར་དབང་པོ་དང་། རྫོགས་ཆེན་གཞན་དགའ་རིན་པོ་ཆེ་གཙོས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མ་ཞིག་གིས་སྐྱེ་རྒུ་དགོན་དུ་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་པར་མ་ཟད་ཤིན་ཏུ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བའོ།། དེའི་ནང་དུ་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱི་མཁན་པོ་དང་། ལས་ཚན་གྱི་མཁན་པོ་ཞེས་བླ་དཔོན་གཉིས་བསྐོ་བཞག་བགྱིས་ཏེ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་བྱོན་ནོ། །
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2373612 位访客

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ཤིང་ད་ལྟའི་གནས་བབ་ལ་བསམ་ན། བཅད་གཉིས༼ བཀས་བཅད་དང་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་མིང་བསྡུས་པ།༽འདི་ངེས་པར་དུ་ལག་ཏུ་ལེན་དགོས་ཤིང་། མ་བླངས་ན་ཁེ་ལས་ཉེན་ཆེ་བའི་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་རྐྱེན།ཁོ་བོས་འདིར་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་བོད་ཡིག་ལ་བཅད་གསུམ་པའམ་བཞི་པ༼བཀས་བཅད་ལྟར་ན་གསུམ་པ་དང་སྐད་བཅད་ལྟར་ན་བཞི་པའོ།།༽བྱེད་རན་ཞེས་ཨག་འདེབས་འདོད། དོན་དམ་པར་རན་པ་རྐྱང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཕྱིས་དྲགས་པས་ང་ལ་འགྱོད་པ་དང་འཇིགས་པ་བསྡབས་མར་སྐྱེས་འོང་ཞིང་། གལ་ཏེ་དུས་འདི་དང་གནས་འདི་ནས་ལག་ཏུ་མ་བསྟར་ན་ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་འདི་སིལ་བར་ཆད་ཅིང་འཁྱམ་ནས་འཆི་བར་འགྱུར།
འགའ་རེས་བཅད་གཉིས་ལས་བཀས་བཅད་ཅེས་པ་འདི་ལོ་ཙཱ་རྐྱང་མའི་ངོས་ཀྱི་དོན་བྱ་ཉག་ཅིག་ཏུ་དགོངས་ནས་དེའི་འགྱུར་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཁོ་ནར་འབད་བཞིན་པ་མཐོང་ཞིང་། ས་ཆ་དང་ལུང་གྲོག་རེ་འགར་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཞེས་དར་ཆ་ཆུང་ངུ་འཕྱར་ནས་རང་སེམས་གསོ་བའང་རིག ཡིན་ནའང་དོན་དམ་པར་བཀས་བཅད་ཅེས་པ་འདི་ལོ་ཙཱའི་སྐབས་གཅིག་པུར་གོ་ན་ཁྱབ་ཆུང་བས་སྐད་ཡིག་སྤྱིའི་བཅོས་བསྒྱུར་དང་། ལེགས་སྒྲིག དག་སེལ་རིགས་ཤིག་ཏུ་བལྟས་ན་འཚམ་ལ། སྐད་བཅད་དང་ནུས་པ་རིགས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པར་སེམས།སྤྱིར་སྐད་བཅད་དང་བཀས་བཅད་གཏན་ནས་འདྲ་བ་མིན་ལ། དེང་གི་ཚེ་ཉ་ཉུང་བསྲེ་བ་ལ་ཁྲེལ་ཆེན་མོ་མེད་པས་གཅིག་ཏུ་གོ་བའང་མང་དུ་སྣང་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ལབ་ན། དོན་གཅིག་ཏུ་གོའང་འགལ་ཆ་མེད་དེ། གཉིས་ཀའི་ནུས་པ་མཚུངས་པས་སོ།།
འདིར་སྐད་བཅད་དང་བཀས་བཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འཕྲོས་ཏེ། དེའི་དགོས་པ་དང་ཉིང་དགོས་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་མ་འདི་ལབ་པར་བྱ། གཅིག ཁྱད་པར་ལ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་མི་འདྲ། ལོ་རྒྱུས་གྲངས་ཐེངས་མི་འདྲ།ཁ་གཏད་ཡུལ་མི་འདྲ། སྐད་བཅད་ཅེས་པ་ནི་འབྲི་སློག་མི་བདེ་བའི་བརྡ་རྙིང་སྐོར་ཞིག་གི་ཟུར་དོར་ཏེ་ཀློག་བདེ་བའི་ཡི་གེར་གཏན་ལ་ཕབ་པར་གོ་ལ། བཀས་བཅད་ནི་བཙན་པོ་གང་གིས་བཀའ་བསྟན་བསྒྱུར་བའི་ཐད་མཛད་པའི་ཐག་བཅད་ལ་ཟེར། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྐད་བཅད་ཐེངས་གསུམ་གནང་མྱོང་བར་བཤད་དེ། ཁྲི་སྲོང་དང་པོ་དང་ཁྲི་ལྡེ་གཉིས་པ། རིན་བཟང་གསུམ་པའོ།། བཀས་བཅད་གཉིས་ལས་བྱས་མ་མྱོང་། དང་པོ་ཁྲི་སྲོང་སྐབས་དང་གཉིས་པ་ཁྲི་རལ་ནས་ཁྲི་ལྡེ་བར་རོ།། སྐད་བཅད་གཙོ་བོར་ཡི་གེ་སྤྱིར་གཞོལ་ཞིང་།བཀས་བཅད་ནི་ལོ་ཙཱའི་བརྡར་ཁྱབ་པ་མང་།༼༢༽འདི་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་མང་ནའང་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་བོད་སྐད་ཡིག་ཁྲོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཅོས་བསྒྱུར་དང་གཅིག་གྱུར་གནང་བའི་དོན་ཁྱད་མེད་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན། ད་ལྟའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཁ་འཐོར་བ་དང་སྐད་ཡིག་སིལ་ཆད་ཀྱི་གནས་བབ་འདིར་ངེས་པར་དུ་མཁོ་ཞིང་མཁོ་བ་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ཀྱི་དཔེ་རུ་ཟད། དེ་བས་མཁས་ཆེན་བླ་ཆེན་དཔོན་ཆེན་ཚོས་དབུ་དྲངས་ཏེ། གྲོས་བགྱིས། དཔྱད་པ་བཏང་། ཞིབ་འཇུག་བྱས། སྡོམ་ཚིག་བཀོད་དེ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་གཅིག་གྱུར་ལ་འབད་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་སྣང་སྟེ། གསལ་བཤད་ཀྱི་དཔེ་ཞེས་པ་ལྟར་འདིར་དཔེ་འགའ་དྲངས་ཏེ་འདིའི་དོན་གོ་ར་སྤྲད་པར་བྱ། བསྡུས་ན་དཔེ་གསུམ་གྱིས་ཆོག་བསམ་སྟེ།
དང་པོ། ད་དྲག་གི་ཉོག་རྫོབ།
སྤྱིར་ད་དྲག་འདི་སྔོན་ནས་བཅད་པས་ད་ལན་གང་ལ་ད་དྲག་འཐོབ་པ་དང་མི་འཐོབ་པའི་མཚམས་བགར་དཀའ་ཞིང་། ད་དྲག་གི་གནད་ཁ་མ་ཆོད་ན་དུས་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་དང་བཅས་པ་སྦྱོར་ཁག་པས་ཉོག་རྫོབ་འདི་ངེས་པར་དུ་སེལ་དགོས་ཏེ། ཁོ་བོས་དེ་སྔར་འདིའི་ཐད་ནས་བྲིས་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་མྱོང་ཡང་མི་ཆུང་ལ་ངོ་ཆུང་བས་དོན་ཆེ་ཡང་གད་སྙིགས་སུ་མི་འདོར་བ་སུ་མཆིས།དེ་བས་ངོ་ཆེན་ཚོས་ཁ་གྲག་རན། འདིར་མཉམ་མ་བཞག་ན། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བའི་མཚམས་མ་ཤེས་པར་གང་འདོད་འདོད་དུ་སྤྱོད་པ། དཔེར་ན། ༼ལ་ལས་ཡིན་ཅིང་དང་ལ་ལས་ཡིན་ཞིང་། ལ་ལས་གསལ་ལོ་དང་ལ་ལས་གསལ་ཏོ། ལ་ལས་ཀུན་ཀྱང་དང་ལ་ལས་ཀུན་ཡང་༽དང་། ཐ་ན་རྒྱུན་དུ་ལ་རྒྱུན་ཏུ་རུ་སྦྱོར་བའི་གནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་བས་འདིར་རྩད་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་ཏེ། གཏན་ལ་འཁེལ་བ་གལ་ཆེན་དུ་སྣང་ངོ་།། མ་ཡིན་ན་དུས་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་དང་བཅས་པ་ཉམས་ཤིང་ཉོག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་བོའི་བྲིས་རྩོམ༼ད་དྲག་དེ་མི་དྲག་པའི་ཚུལ༽ཞེས་པར་གསལ་བས་འདིར་བསྐྱར་བའི་དགོས་པ་མ་མཆིས། གཟིགས་འདོད་པ་ཚོས་དེར་ལྟོས་ཤིག
གཉིས། བྱ་ཚིག་དང་བྱ་ཚིག་མིང་འགྲུབ་ཀྱི་ཉོག་ར།
འདིའི་སྐོར་ཡང་ཁོ་བོས་མང་བོ་ཞིག་ལབ་མྱོང་སྟེ། བོད་ཡིག་ནི་དབྱིན་ཡིག་དང་འདྲ་བར་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སོ་མ་ཆད་པའི་ཡིག་རིགས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་པ་མངའ་བ་ཞིག ཡིན་ནའང་དུས་ཀྱི་སོ་ཁ་ནས་མང་བོ་ཞིག་ཉམས་ཤིང་བོད་ཡིག་ལས་ཚིག་གི་སྦྱོར་བའང་འཁྱར་འཁྱོར་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ལས་ཚིག་མིང་འགྲུབ་ཀྱི་བྲི་སྲོལ་ཐད་དུས་གསུམ་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བགར་མ་ཤེས་ལ། ངེས་གཏན་གྱི་རྩ་ཚིག་དང་སྦྱོར་སྲོལ་མ་ཡོད་པར་ཉོག་ར་མང་། དཔེར་ན།སྐྱེད་སྲིང་དང་སྐྱེད་བསྲིང་། སྤྱི་སྡོམ་དང་སྤྱི་བསྡོམས། གཏན་འབེབ་དང་གཏན་འབེབས་ལ་སོགས་གང་ལེགས་གང་འདོར་གྱི་གནད་ལ་སུས་ཀྱང་ཁྲུན་ཐག་མ་ཆོད་པར་གང་དྲན་གང་བསམ་དུ་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སོང་ན་སྐད་ཡིག་གི་འཆི་ཐག་རིང་མི་སྲིད།
གསུམ། ལོ་ཙཱའི་ཉོག་དྲ།
ལོ་ཙཱ་ནི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མ་ནོར་བ་ཞིག་ཏུ་བལྟ་རུང་ནའང་། ལོ་ཙཱའི་ལམ་ཕྱོགས་ནོར་ན་བཟང་ལས་ངན་ཆེ་བས་ང་ཚོས་ལོ་ཙཱའི་བྱེད་ཐབས་ཡང་དག་ཅིག་བཙལ་ཏེ།བསྒྱུར་ཟིན་པ་གཅིག་གྱུར་དང་མེད་པ་ལ་རྩ་དོན་གཏན་འཁེལ་གྱིས་མིང་བརྡ་ཚད་ལྡན་དང་གཅིག་གྱུར་ལ་འབད་རུང་ཡང་། ད་ལན་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོ་བ་ན་སྐད་ཆ་སིལ་ཆད་པ་ནས་ཡི་གེ་དུམ་བུར་གས་པའི་བརྡ་རྟགས་མངོན་མེད་ཅིག་དུས་དང་དུས་མིན་དུ་མངོན་བཞིན་གདའ། དཔེ་ཙམ་དྲངས་ན།༼政治经济文化 ༽ལ་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་དང་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ།༼摩托༽ལ་འཕྲུལ་རྟ་དང་སྦག་སྦག་འཁོར་ལོ། མོ་ཏྲ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་བརྩིས་པས་མི་ལོངས། ཁོ་བོས་འདི་དག་སྐད་ཡིག་འཆི་རྐྱེན་ལ་ཕྱོགས་པའི་མེ་རྟ་རུ་འདོད།འདི་ལྟ་བུའི་ལྟས་ངན་པ་བཅོ་བར་ཐབས་གཞན་མ་མཆིས་མོད། མཆིས་པ་ནི་བཅད་གཉིས་དང་དུ་ལེན་པ་དེའོ།།
བཅད་གཉིས་ཁོ་ནས་ད་གཟོད་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་ཡི་གེ་འདི་དང་དེའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་སྐད་ཆ་འདི་བསྐྱབ་ནུས་པས་བླ་ཆེན་དཔོན་ཆེན་མཁས་ཆེན་ཚོས་དབུ་དྲོངས་དང་།བོད་ཡིག་རྩ་ཚིག་རྣམ་གཞག་དང་བཅས་པ་འདོར་བ་དོར་ནས་ལེན་པ་བླངས། གཅོད་པ་བཅད་ནས་འདྲེན་པ་དྲངས། བསྲེ་བ་བསལ་ནས་དགར་བ་བགར་སྟེ། སོ་འཆད་བཞིན་པའི་སྐད་ཡིག་འདི་གཤིན་ཡུལ་ནས་བླུ་དགོས།
སྐད་ཡིག་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་དང་འདྲ་བར་དུས་ཀྱི་འདོར་ལེན་མ་བརྒྱུད་ན་རལ་ཞིང་འཆི་བ་འགྱུར་བས་ད་ལྟའི་གནས་བབ་སྟེ། རྣམ་གཞག་རྩ་ཚིག་གིས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་མ་ཆུམ་པར་བརྡ་འཆལ། ཚིག་འཆལ། ངག་འཆལ་གྱིས་གཏམས་ནས་གོ་བ་སྤྲད་དཀའ་བའི་དུས་སུ། སྐད་དང་ཡི་གེ་གང་དེར་བཟོ་བཅོས་དང་ཕྲི་སྣོན། དག་སེལ་བགྱི་བ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་སྣང་ཞིང་། ཚད་ཐུབ་ཡང་དག་གི་རྣམ་གཞག་བཟོ་བ་དང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན་བའི་གསོས་སྨན་དུ་འགྲོའོ།། རྒྱུ་མཚན་དེའི་དབང་གིས་བཅད་གཉིས་འདི་བྱ་འདོད་ན་བྱས་ཤིང་། མ་འདོད་ན་སྐྱུར་ཆོག་པའི་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ངེས་པར་དུ་ལག་ཏུ་བསྟར་དགོས་ཤིང་། དང་དུ་ལེན་རན་པའི་བྱ་ལས་གཙིགས་ཆེ་བ་ཞིག
བཅད་གཉིས་ཁོ་ནས་སྐད་ཡིག་སིལ་ཆད་ཀྱི་གནས་བབ་ཨ་ཙ་མ་འདི་ལས་བསྐྱབ་ནུས་ཤིང་། དུས་ཀྱི་གཤོག་པ་བཙུགས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ལྡིང་སྐོར་བརྒྱག་ཏུ་འཇུག་ཐུབ། དེ་བས་ཀུན་པོས་བཅད་གཉིས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བར་གྱིས་ཤིག
དྲ་རྩོམ་པ་མཇུག་མས་བྲིས།
མཆན།
༼༡༽བཅད་གཉིས། བཀས་བཅད་དང་སྐད་གསར་བཅད་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་བསྡུས་པར་གོ
༼༢༽འདི་དེབ་དམར་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང་དཔང་བོར་བཞག་སྟེ་དཔྱད་ན་ཤེས་སླ།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/26997.html


text:
༄༅། །ཕྲན་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཁར། སྐྱེས་ཡུལ་གྲོང་གསེབ་སྟག་འཚེར་དུ་ཡང་བསྐྱར་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌། ངལ་དུབ་ཅན་གྱི་ལམ་འགྲུལ་དེའི་ནང་སྟག་འཚེར་དུ་བསྐྱོད་པའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་དེར་དགའ་སྤྲོ་དང༌། སྙོམ་ཆུང་གི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་རང་བཞིན་དགའ་སྒོམ་དྲིན་དྲན་བྱེད་འོས་པ་ཡིན། རང་ལོ་བཞི་སོན་དུས་བཞག་པའི་ས་ཆ་དེ་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་དྲན་སྐབས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་ཡང༌། མི་སུ་ཞིག་ལ་གླེང་མོལ་བྱས་སྐབས་ཁོང་ཚོའི་ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་གློ་བུར་དྲན་གསོས་ཀྱིན་འདུག ་མི་དེ་ཚོར་སྐྱིད་པོ་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། གུང་བྲན་ཏང་དང༌། རླབས་ཆེན་གཙོ་འཛིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་འགོ་འཁྲིད་འོག་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་ཅིང༌། འཚོ་བ་བཟང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མིག་མཆི་མའི་རྒྱུན་གྱིས་གང་སོང་བས་ཁོ་བོ་ཡང་རང་དབང་སྤུ་རྩེ་ཙམ་བྲལ་བའི་བརྗོད་ཚུལ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་བརྗོད་མ་ནུས་པ་མཐོང་སྟེ་ཡིད་སྐྱོ་བ་དང་དངངས་སྐྲག་ཏུ་གྱུར།
འོན་ཀྱང༌། དེ་ཁུལ་དགོན་པ་ཞིག་ནང་བླ་མ་འགའ་ཤས་དང་འཕྲོས་མོལ་ལྷོད་པོ་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུར་བློས་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅིང༌། ཁོང་ཚོ་སེམས་འཁུར་ཆེན་པོ་འདུག ་རྒྱ་མིས་ཁུལ་དེར་ཞིང་ལས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་འགོ་བཙུགས་ཟིན་འདུག་ན་ཡང༌། སོ་ནམ་པ་ཚོས་དེ་ལ་བློ་བབས་གཏན་ནས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག ་རྒྱ་མིའི་འཆར་དོན་རྣམས་སྒྲུབ་ཆེད་སོ་ནམ་པ་ཚོར་བཙན་གནོན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་བླ་དཔོན་ཚོས་དེ་སྐབས་ནས་ཤེས་ཀྱི་འདུག གྲྭ་རིགས་མིན་པའི་མི་མང་གི་འགོ་བྱེད་འགའ་ཤས་དང་ཡང་གླེང་མོལ་བྱུང་བར་ཁོང་ཚོས་གུང་བྲན་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་གཞན་དག་སྐོར་ཡང་བརྗོད་དེ། ད་ཆ་འགལ་བ་ཇེ་ཆེ་དང༌། བཙན་ཤུགས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་ཚུལ་ཟེར། སྐབས་དེར་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོ་དང་ཐུགས་འཕྲད་སྐབས་བཅོས་བསྒྱུར་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་ན་ཡང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཇི་བྱས་ལྟར་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། དེ་ཡང་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་མིན་པར་དལ་བུས་རིམ་བཞིན་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ས་གནས་དེ་གའི་གནས་ཚུལ་དང༌། མི་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་གཤིས་ལུགས་ལ་ཡང་གོ་བསྟུན་བྱེད་དགོས་བརྗོད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། པི་ཅིང་ནས་ཐག་རིང་གི་ས་གནས་དེར་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམར་དེ་ཚོ་སྤྱོད་གཤིས་ངན་ཞིང༌། སེམས་འཁུར་ཆུང་བར་བརྟེན་ཕྲན་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་སུ་གྱར། ཁོང་ཚོ་ནི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་བརྩི་འཇོག་མེད་པ་ཤ་སྟག་རེད། ད་དུང་རྒྱ་དཔོན་གཅིག་ནས་བརྗོད་གསལ། མི་མང་གི་འདོད་བབས་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང༌། བཅོ་བསྒྱུར་ལག་ལེན་བྱེད་ཆེད་རྫོང་ཁུལ་འདིར་དམག་མི་མང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་ཚུལ་ཟེར་འདུག ས་ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་མ་འོངས་པར་སྡུག་བསྔལ་མུན་ནག་ཅན་ཡོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་འདུག
ཁོང་ཚོའི་སྤྱོད་གཤིས་ནི་བོད་མི་རང་དུ་བསྡད་འདུག ། ཁུལ་དེར་ཉིན་གཉིས་གསུམ་ཞིག་རིང་རྒྱ་མིའི་སྣེ་ལེན་ཁང་དང༌། དགོན་ཁག་ཚོར་ཕན་ཚུན་བསྐྱོད་སྡོད་སྐབས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ལས་མི་ཉུང་བ་མཇལ་ཁ་ཞུ་ཆེད་དུ་སླེབས་བྱུང༌།
ང་པི་ཅིང་དུ་སྡོད་རིང་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ས་གནས་ཁག་གི་འཐུས་མི་མང་པོ་ཡོང་སྟེ་ཕྲན་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལམ་ཞོར་ཁམས་ཕྱོགས་དགོན་ཡུལ་མང་པོར་བསྐྱོད་འཁོད་ཡོང་བ་ནན་ཏན་བསྐུལ་བ་ལྟར་བྱེད་འཆར་ཡང༌། ས་འགུལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་སྔོན་ཡོད་འཁོར་ལམ་སྐྱོན་ཤོར་ཡུན་འགོར་བྱུང་སྟབས་ཁོང་ཚོའི་འདོད་མོས་ཀྱི་ས་གནས་ཚོར་འགྲོ་ཁོམ་མ་བྱུང༌། མོ་ཌོར་བགྲོད་ལམ་ཡོད་པའི་དགོན་ཁག་ཚོར་ངོ་བསྐྱོད་བྱས་ཤིང༌། དེ་མིན་དགོན་ཁག་ཚོར་ངོ་ཚབ་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ། སྨིན་གླིང་གཅུང་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་བླ་མ་ཆེ་ཁག་གསུམ་ཕེབས་དགོས་ཞུས་དོན་བཞིན་ངོ་ཕེབས་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཀརྨ་པ་ནི། གོང་འཁོད་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ངའི་སྐྱེ་ཡུལ་གྲོང་གསེབ་ཁུལ་དགོན་གནས་ཕྱག་འདེབས་གནང་མཁན་དེའི་ཡང་སྤྲུལ་རེད།
ཁུལ་དེའི་ས་མཚམས་ཉེ་སྐོར་ས་ཕྱོགས་གང་སར་མི་ཚང་མ་སེམས་སྡུག་གི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཞིང༌། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མིར་ཞེན་ལོག་གི་བསམ་བློ་སྐྱེ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་འདུག རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་གནས་ཚུལ་མ་རྟོགས་པ་དང༌། འཇིགས་སྣང་དབང་གིས་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་བཙན་གནོན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱ་རིགས་ཚོར་བྱ་སྤྱོད་བྱམས་ཡངས་གང་ཆེ་ཡོང་བའི་འབོད་བསྐུལ་གང་ཐུབ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང༌། བོད་མི་ཚོར་ཡང་མཛའ་མཐུན་ཞི་འཇམ་གྱི་ངང་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་དང༌། རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལེགས་ཆ་རྣམས་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཚོགས་འཛོམས་སར་སློབ་སྟོན་གསེལ་དཀྲོལ་བྱས། དེས་དྲག་ཚུལ་ཞི་འཇམ་དུ་འགྱུར་བའི་རེ་བ་བྱུང༌། ལོ་དུས་དེ་ཚོའི་ནང་རྒྱ་དམར་དང་བོད་མིའི་དབར་འཁོན་འགྲས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཇེ་ཐུར་སོང་སྟེ་ངའི་རེ་བ་འབྲས་མེད་དུ་གྱུར་པ་རེད།
དེ་ནས་འབྲི་ཆུ་བརྒལ་ཏེ་རྒྱ་མིས་ཐོག་མར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་ས་ཆབ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་འབྱོར་ཞིང༌། སྡེ་དགེ་འབྲི་ཆུ་ནི ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༢ ཚུན་གྱི་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་རེད། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་སྡོད་ས་དེར་ཉིན་ཤས་དང༌། ཉིན་ཤས་ཆབ་མདོ་དགོན་དུ་བསྡད་པ་ཡིན། ས་གནས་འདི་རྒྱ་མིས་བཅིངས་བཀྲོལ་ལྷན་ཚོགས་འཛུགས་ཡུལ་དང༌། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཡུལ་དེ་ཡིན། ལྷན་ཚོགས་དེར་འཐུས་མི་བོད་མི་འགའ་ཤས་འདུག་ཀྱང༌། རྩ་བའི་དབང་ཆ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་བཟུང་འདུག ས་གནས་དེའི་ཁྲིམས་གཅོད་ནི་རྒྱ་མིའི་དམག་ཁུལ་ཁང་ནས་བྱེད་པ་རེད། ཁུལ་འདིར་ཡང་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་མིར་མི་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆུ་འཁོལ་བཞིན་འདུག་ཅིང༌། བོད་མི་འགའ་ཞིག་གིས་སོ་ནམ་པའི་ས་ཞིང་རྒྱ་མིས་འཕྲོགས་པ་དང༌། ཁས་ལེན་ལ་སོར་གནས་མེད་པ་སོགས་རྒྱ་མིས་བཙན་གནོན་དང༌། མི་དྲང་བ་བྱས་ཚུལ་ཕྲན་ལ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག འདིར་ཡང་དྲག་ཟིང་ལངས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག ས་ཁུལ་འདི་ཚོར་ཁམས་རིགས་ཚོ་གནས་སྡོད་བྱེད་པ་རེད། ཕྲན་ནས་གོང་བརྗོད་ལྟར་ཁམས་རིགས་ཚོས་རང་གི་དངོས་པོའི་ནང་ནས་དགའ་གཅེས་ཆེ་ཤོས་བྱེད་ས་ནི་མེ་མདའ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་མིས་གོ་ལག་ཇི་ཡོད་བསྡུ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཁོང་ཚོས་གོ་ཐོས་བྱུང་སྟེ། ཁོང་ཚོའི་ལག་ཆ་སུ་ལ་ཡང་སྤྲོད་འདོད་མེད་པ་ཀུན་ཤེས་མ་ཟད། གོ་ལག་མ་སྤྲད་གོང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་རེད།
ཁུལ་འདིར་བོད་མི་ཁྲི་ཚོ་མང་པོ་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་ཞིང༌། ཚོགས་པར་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་མཇུག་ཏུ་ཁྱེད་ཚོ་རང་ཡུལ་གྱི་དོན་དུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་དགའ་བོ་བྱུང་ཞེས་དང༌། དེ་སྔ་བོད་དབུས་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་དོན་མ་གོ་རེ་ཟུང་གིས་ལས་དོན་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། དེས་ཀྱང་གང་ཅིའི་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད་སྲིད་ཀྱང༌། ད་ཆ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་བཙུགས་རྗེས་ས་ཁུལ་འདི་དག་ཡང་བསྐྱར་ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་གྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན།
ངས་ས་མཚམས་བརྒྱུད་ལམ་ཞུགས་སྐབས་བློ་ཕམ་དུ་གནས་པ་དང༌། རེ་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་མཐོང་སྣང་གཉིས་བྱུང་བ་དེས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཡང་དྲན་གསོ་བྱུང༌། དང་པོ་ནི། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་དང༌། དགོན་ཁག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཡོད་པ་ཚོ་ཡང་བདག་གཅེས་མེད་པར་ཁང་སྟོང་གོག་པོ་ཞིག་ཏུ་བཞག་པ་དང༌། དེ་ཚོའི་ནང་དགེ་འདུན་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་ཚོ་ནི་བགྲེས་སོང་ཤ་སྟག་རེད། ད་དུང་ཁོང་ཚོར་དྭོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་མཆོད་འབུལ་བྱེད་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ལས་ཡོང་ནུས་ཀྱི་མི་འདུག ཁོང་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གང་ཡང་མི་འདུག་ཀྱང༌། ནང་སོག་ཁུལ་ད་དུང་བླ་མ་མཁས་པ་ཡོད་ཚུལ་ཟེར་གྱི་འདུག ཕྲན་པི་ཅིང་དུ་སྡོད་སྐབས་ནང་སོག་གི་མི་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་སླེབས་བྱུང་ཡང༌། མི་གཞོན་ཚོ་དགོན་པར་ཞུགས་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། ཆོས་ལུགས་ཚོགས་ཁག་ནང་གུང་བྲན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོ་ཡང་སྲིད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚོར་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་ལུགས་ཟེར་ཡང༌། རྗེས་སུ་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩ་འཛུགས་པའི་འཆར་གཞི་གང་ཡང་མེད་པ་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ། ཁོང་ཚོ་ལྟོགས་སྦྱོང་སྡུག་ཤིར་བཏང་སྟེ་དགོན་གནས་སྟོངས་རྐྱེན་བཟོ་རྒྱུ་རེད།
རྒྱ་མིའི་ལག་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་དགོན་ཁག་དང༌། གྲྭ་པ་ཚོར་ཡང་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཐོག་ཏུ་འབབ་ཉེར་ཡོད་པ་མཐོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཐོང་སྣང་གཞན་ཞིག་ལ་དེ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡང་ཕྲན་བུ་བྱུང༌། བོད་མི་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་རང་གཤིས་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོ་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་མིའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟབས་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་བྱུང༌། དཔེར་ན། པི་ཅིང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭར་སོག་པོ་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཏན། ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཕྲུག་མང་པོ་སློབ་སྦྱོང་དུ་འཁྲིད་བསྐྱོད་ཐོག ཁོང་ཚོ་རང་གི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་བསམ་ཚུལ་དང་ངང་གིས་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་རྒྱ་མིས་གཅིག་དབང་འཛིན་པའི་བསམ་བློ་གསར་པ་དེ་དག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བའི་མཛུབ་སྟོན་སློབ་སྦྱོང་ལ་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་འདུག་ཀྱང༌། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་བསམ་བློར་དམར་པོའི་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་མཐོང་སྟེ་དགའ་པོ་བྱུང༌། རང་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་གཤིས་ལུགས་རྣམས་རྩ་ཆེར་བཟུང་ཁར། རང་ཡུལ་གྱི་བརྩེ་ཞེན་ཡང་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་སོང་སྟེ། མཐར་རྒྱ་དམར་ཡང་འུ་ཐུག་གིས་ཤུགས་ཆེའི་ངན་གཡོའི་སློབ་གསོ་བར་མཚམས་བཞག་པ་དང༌། འཚོ་བའང་བཀྲེན་དུ་བཏང་སྟེ་རྗེས་སུ་ཁོང་ཚོ་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་ནས། འགའ་ཤས་ལྷ་སར་རྒྱ་མིའི་བཙན་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐབས་རང་སྲོག་དོར་བ་དང༌། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་གྱི་གཞོན་ནུ་བློ་གསར་སྙིང་སྟོབས་ཅན་འགའ་ཤས་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡང་འབྱོར་ཡོད། རྒྱ་དམར་ནས་པི་ཅིང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་ནང་བོད་ཕྲུག་གི་ཀླད་པ་བསྒྱུར་བརྗེས་གཏོང་དཀའི་གནས་སུ་གྱར་མཚམས་སླར་ཡང་ཞན་ཡང་ས་གནས་སོགས་སུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སློབ་གསོའི་ཐབས་བཙན་དང་འབྲེལ་སློབ་གྲྭ་གཞན་དག་འགའ་ཤས་བཙུགས་ཏེ་འབད་རྩོལ་ཡོད་དགུ་བྱས་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་འདོད་ཁེངས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་ཕྲུག་ཚོས་དངོས་གཙོར་སྨྲ་བ་དེར་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་པར་རང་ཉིད་བོད་མི་ཡིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དེར་སྙིང་ནས་གཅེས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་འདུག སོག་པོ་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཕྲུག་གུ་ཚོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་གཤིས་ལུགས་གཅེས་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། བཅོས་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཚད་མ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་རྗེས་མ་ཚོའི་ནང་རྒྱ་མིས་བོད་ཕྲུག་སྐྱེས་ནས་བདུན་ཕྲག་འགའ་ཤས་ལས་མ་སོང་བ་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཁྲིད་དེ་བོད་མི་གུང་བྲན་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཐབས་ཤེས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཁུངས་ལྡན་གྱི་གངས་ཅན་པ་དག་རྩ་མེད་ནམ་ཡང་བཟོ་མི་ཐུབ་པའི་བློ་སྤོབས་སྐྱེས་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་ནག་ནས་བོད་བར་དམག་ལམ་གསར་པ་བཟོས་པ་དེའི་ལམ་འགྲུལ་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག་སྟེ། ཆར་ཆུ་རྒྱས་ཆེ་བ་དང༌། ལམ་དུ་ས་རུད་དང༌། རྦབ་རྡོ་ཡང་ཡང་འདྲིལ་ཡོང་གི་འདུག ་ནུབ་ཅིག་དྲག་ཆར་བབས་ཆེ་ཞིང་མུན་པ་ནག་པའི་ཁར། ཟམ་པ་ཞིག་ཆུས་འཁྱེར་ཏེ་འགྲུལ་རོགས་ཚོ་རང་སར་འགག་སྡོད་བྱེད་སྐབས་རིའི་ལོགས་ནས་བྲག་རྡོ་ཆེན་པོ་རྦབ་འདྲིལ་ཡོང་བ་དེ་ད་དུང་གསལ་པོ་དྲན་གྱི་འདུག ་སྐབས་དེར་རྒྱ་རིགས་ཚོ་ནི་སྐད་ཅོར་གྱིས་འཚབ་འཚུབ་ཏུ་ཕར་ཚུར་རྒྱུགས་ཀྱི་འདུག བོད་མི་རྣམས་ནི་འཇིབས་འཁོར་རས་ཐོག་ཅན་ནང་ཁ་འདོན་འཕྲིན་བཅོལ་འདྲ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་ཉིན་ཡང་བསྐྱར་ང་ཚོ་ཉེན་ཁ་དེ་བས་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ནས་ཐར་ཙམ་བྱུང༌། དེ་ནི་ཟམ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྱོན་ཤོར་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འབྱོར་སྐབས། ཟམ་པ་དེ་ལ་རྒྱ་མིས་བཟོ་བཅོས་བྱེད་བཞིན་འདུག་ཅིང༌། ང་ཚོ་མི་ཧྲེང་རྣམས་སྔོན་དུ་རྐང་བགྲོད་བྱས་རྗེས་མོ་ཌོར་དང༌། དངོས་ཆས་འོར་ན་ལེགས་ཚུལ་སློབ་སྟོན་བྱས་བྱུང་སྟབས་ང་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་འཇིབས་དང༌། མོ་ཌོར་ཆེ་བ་ཡོང་སར་བལྟ་བཞིན་བསྡད་པར། ཁ་ཤས་ཚུར་བགྲོད་ཐུབ་སོང༌། འཇིབས་གཅིག་ཟམ་ཐོག་ཏུ་བགྲོད་མུས་སུ་ཚག་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཟམ་པའི་རྐེད་པ་ཆག་སྟེ་ཆུར་ལྷུངས་སོང༌། འཇིབས་དེའི་ཁ་ལོ་པས་དངངས་འཚབ་ཀྱིས་རྒྱབ་བཤིགས་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་སྐྱོབ་སྲུང་ཐུབ་སོང་ཡང༌། འཇིབས་དང༌། འཁོར་ལོ་ཆེ་བ་ངོ་གྲངས་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ནང་གྱོན་མལ་ཉེར་མཁོ་ཚོ་དང་བཅས་ཆུ་ཕར་ཕྱོགས་སུ་ལུས་པ་རེད། ཚུར་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་པའི་མོ་ཌོར་ཚོའི་ནང་འཚང་འཛུལ་གྱིས་རྒྱ་མིའི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་གྲང་ཞིང་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ནང་དེ་ནུབ་བསྡད་པ་ཡིན།
མཐར་ཕྲན་རང་གནས་ལྷ་སར་འབྱོར་ཞིང༌། ནོར་གླིང་དུ་ཡང་བསྐྱར་ཕྱིར་ལོག་འབྱོར་པར་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ལྕགས་རིའི་ཕྱི་ལོགས་ཉེ་སྐོར་དུ་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་ཚོས་ད་དུང་ང་ཚོར་འཇིགས་སྣང་བསྐུལ་ཏེ་བསྡད་འདུག་ཀྱང༌། ནང་དུ་དབེན་ཞིང༌། ཉམས་དགའ་བས་ཆོས་སྤྱོད་རྣམས་སྔར་བཞིན་མུ་མཐུད་བྱེད་པར་དཀྲོག་རྐྱེན་བཟོ་མཁན་མ་མཆིས།
ངའི་བཀའ་བློན་ཚོས་རྒྱ་མིར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་སྔར་བཞིན་བྱེད་པ་དང༌། ལྷ་སའི་མི་མང་གིས་རྒྱ་མིར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཚུལ་ཡང་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་འདུག་ཅིང༌། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡང་ཞི་འཇམ་དུ་གནས་འདུག ཤར་ཕྱོགས་ས་མཚམས་ཉེ་སྐོར་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཁོང་ཚོས་གསལ་རྗེན་ཤེས་མེད་པ་དང༌། ཕྲན་ནས་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་སྡུག་པོ་ཞེན་ལོག་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་བོད་དབུས་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་སྐབས་དེར་ལག་ལེན་ཆ་ཚང་བྱས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་ནས་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཤོས་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོད་དུ་རེ་བར་མཐོང་བྱུང༌།
རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དམག་དཔོན་དྲིན་ཡི་བོད་དུ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མཁན་ཚོགས་པའི་འགོ་འཁྲིད་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ནི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཞིག་སྟེ། ཁོང་ལྷ་སར་ཕེབས་འབྱོར་ཉིན་སྐྱིད་ཚལ་ཀླུ་སྡིང་དུ་ཕྲན་ནས་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་རྒྱ་མི་ཚོའི་འདོད་པར་ཡོད་ཀྱང༌། ངའི་བཀའ་བློན་ཚོའི་འདོད་བབས་མ་བྱུང་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་གནས་ཚུལ་འདིར་ངའི་གོ་བབས་ལ་བལྟ་བའི་དུས་སྐབས་མིན་པར། ངས་སྣེ་ལེན་བྱས་པར་དམག་དཔོན་དྲིན་ཡི་དགའ་བོ་ཡོང་བ་དང༌། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་འགོ་འཛུགས་ལེགས་པོ་ཡོང་བར་ཕན་ཁྱད་བྱུང་ན་འགལ་བ་མི་འདུག་སྙམ་སྟེ་ཕེབས་བསུར་ཕྱིན་པ་ཡིན།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། ༡༩༥༦ ཟླ་བ་བཞི་པ་ནང་ཡིན་པ་དེའི་ནང་ཕྲན་ཡང་ཡོད། བོད་ནང་ཞི་བའི་བསྒྱུར་བཅོས་དུས་བསྟུན་གྱིས་ཡོང་བའི་རེ་ཡུལ་མཐའ་མ་ནི་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་དེ་རེད། རེ་བ་དེ་དག་རེ་སྟོང་འཆང་བ་ཙམ་རང་མིན་པའི་བསམ་པ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་རྩ་ཁྲིམས་དང༌། འཆར་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་ཆེར་མི་འདུག་པའི་ཐོག ང་ཚོས་སྒྲུབ་ཐབས་མེད་པའི་དམར་པོའི་ལུགས་སྲོལ་ཐལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྲིས་མི་འདུག གཞན་ཡང་འཐུས་མིའི་ཁོངས་བོད་མི་འབོར་ཆེ་བ་ཡོད་སྟབས་གཞུང་དེའི་ཆགས་སྟངས་ནི་ང་ཚོའི་སྔོན་གྱི་གཞུང་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ནུས་ཤུགས་ཅན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་འདུག བྱེད་ཐབས་འདིས་བོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་པའི་ས་ནས་ལས་དོན་བྱེད་སྟངས་སློབ་སྦྱོང་ལེན་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་བྱུང༌། ཁོང་ཚོ་དམར་པོའི་ལུགས་སྲོལ་ཡིན་ཀྱང༌། སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་སོགས་འགའ་ཞིག་ང་ཚོ་ལས་ལེགས་པ་ཡོད།
དེ་ལྟར་ན་ཡང༌། མགྱོགས་མྱུར་རྒྱ་མིའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་འདུའི་ནང་བྱུང་བའི་མཐོང་ཚུལ་སྡུག་པོ་དེ་གྲས་ཡང་བསྐྱར་ལག་ལེན་བྱས་ཏེ་རེ་བ་དེ་དག་དེ་འཕྲལ་ཤུལ་མེད་དུ་གྱུར། ངས་དོན་གནད་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་མི་འདུག འཐུས་མི་ཉི་ཤུ་བོད་མི་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་རྣམས་ཆབ་མདོ་བཅིངས་བཀྲོལ་ལྷན་ཚོགས་དང༌། བཀྲས་ལྷུན་ནང་སྒང་ལྷན་ཚོགས་ཁོངས་ནས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་རྒྱ་མིས་བརྒྱུད་བསྐུལ་བཙན་འདེད་འོག་རྒྱ་མིས་ཇི་བརྗོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་མཐུ་མེད་རེད། འོན་ཀྱང་ཆབ་མདོའི་འཐུས་མི་འགའ་ཤས་ནང་སྒང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་དེ་ཚོ་ལས་བྱེད་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་གི་རེད། རྒྱ་རིགས་འཐུས་མི་ལྔའི་ཐོག བོད་མི་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་དེས་ལྷན་ཚོགས་དེར་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་པའི་མཐོང་སྣང་ཙམ་ལས། དོན་གྱི་དབང་ནུས་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་བཟུང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། གཞི་རྩའི་སྲིད་བྱུས་ཚང་མ་རྒྱ་དམར་བོད་ལས་དོན་ལྷན་ཚོགས་ཁང་དུ་གྲགས་པ་ནས་བཀོད་བྱུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཚོགས་པ་དེར་བོད་མི་ཡོད་པ་མ་རེད། དོན་གནད་ཆུང་ངུའི་རིགས་ལ་ང་ཚོས་གྲོས་བསྡུར་བསྒྱུར་བཅོས་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱང༌། དོན་གལ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། སྐབས་རེ་ཁོང་ཚོས་བཀོད་བྱུས་བྱེད་སྟངས་ཚོ་མཐོང་དུས་བགད་མོ་ཤོར་རྒྱུ་རེད། གོང་གསལ་ཚོགས་པ་ནས་ཐག་གཅོད་ཟིན་པའི་དོན་གནད་ཅིག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་སུ་གོ་བསྡུར་གྱི་ཚུལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཚོགས་འདུ་དེ་ཚོར་ཕལ་ཆེ་བར་ཁ་སྐྱེངས་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྲན་ལ་བོད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་འདོན་པའི་ཆེད་དུ་གཙོ་འཛིན་གྱི་མིང་ཞིག་བཏགས་ཡོད་ཀྱང༌། ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་དེས་ལས་ཁུངས་ཁག་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་འཚབ་འཚུབ་ཀྱི་ལས་འགོ་བཙུགས་འཕྲལ་མི་མང་ནས་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ་རྒྱ་མིས་སྔོན་བྱས་ལས་ཀར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ཞིང༌། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་རང་རེད། ངན་གཡོའི་ཐབས་བརྒྱ་བྱུས་སྟོང་གི་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་གསར་པ་དེར་རྒྱབ་ལྟོས་བྱེད་ཆེད་ལྷ་སར་མི་མང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགསཏེ། ཁོང་ཚོའི་གྲོས་ཆོད་ཡི་གེ་རྒྱ་མིའི་འགོ་བྱེད་ཚོར་སྤྲད་པ་དེའི་ནང༌། བོད་ནང་སྔར་ནས་རང་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་དང་མི་འཚམས་པའི་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་དགོས་གནད་མེད་པས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱེད་འོས་ལུགས་མཐུན་གྱིས་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་མིས་དེ་ལ་ལུགས་མཐུན་ལན་འདེབས་མི་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཀའ་བློན་རྣམས་འབོད་འགུགས་བྱས་ཤིང༌། དེས་ཀྱང་མ་ཆོག་པར་མི་མང་ཚོགས་འདུ་མེད་པ་བཟོ་དགོས་ཕྲན་སར་བརྗོད་བྱུང༌། བོད་གཞུང་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རྩ་ཚིག་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་པ་ལ་ཕྲན་ནས་ལག་རྟགས་མི་འགོད་ཐབས་མེད་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟར་མི་མང་ཚོགས་འདུ་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟོར་བཤིག་བཏང་ན་ཡང༌། མི་མང་གི་བསམ་བློ་གཏོར་བཤིག་མི་ཐུབ་པ་ཀུན་གསལ་ཐོག ཁོང་ཚོས་བྱེད་ཐབས་གཞན་ཞིག་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ ༡༩༥༩ ལོའི་སྨོན་ལམ་སྐབས་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། མི་མང་ཕལ་པ་ཚོས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཇེ་ཆེར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འཕེལ་ཏེ། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་དོན་འགོ་འཁྲིད་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་མི་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཚོ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་མིན་སྟབས་གོ་མིང་སོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་མི་ཕལ་པ་ཤ་སྟག་རེད། ཁོང་ཚོ་སྲིད་དོན་འགོ་འཁྲིད་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་པ་འདི་དག་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁའི་གནས་ཚུལ་དང་ཐ་དད་རེད། ཁོང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དོན་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་མ་ཡིན་པར། འཛམ་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་སྲིད་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཡང་མེད། ཁོང་ཚོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་སྦྱོང་བཙན་གནོན་གྱི་འོག་ཏུ་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་མི་ལྡན་པའི་མིའི་ནང་ནས་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་རང་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྲས་ཡིན་པར་བརྟེན་ཁོང་ཚོ་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་གནས་སྟངས་སུ་གྱུར་པ་རེད།
མི་དེ་ཚོས་ལྷ་སའི་མི་མང་གི་འགོ་འཁྲིད་བྱས་ཏེ། གསལ་པོར་བརྗོད་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེའི་གཤིས་ལུགས་ལྟར་ཁོང་ཚོ་དང་མི་མང་བཅས་པར་ཁོང་ཁྲོའི་རང་གཤིས་འགོག་མེད་ཕར་རྒོལ་བྱེད་འདོད་སྐྱེས་ཤིང༌། དེ་སྐོར་བཀའ་ཤག་ནས་ངའི་མཐོང་ཚུལ་ལྟར་རྒྱ་མིའི་དྲག་ཤུགས་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུར་དོན་འབྲས་མེད་པ་མཐོང་སྟེ་སྐབས་རེ་མི་མང་ཚོ་དང་རྩོད་གླེང་བྱེད་དགོས་པའང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་རྩ་བ་རང་གི་བསྟན་སྲིད་ལ་ཤ་ཞེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། དངོས་དོན་དུ་དོན་མེད་རང་ཤི་རྒྱག་མཁན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་སྟབས་དེ་ལ་བཀའ་ཤག་ནས་འགོག་ཐབས་མི་བྱེད་མཐུ་མེད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁོང་ཚོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་བཀའ་ཤག་ནས་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བློ་བསྟུན་བྱེད་དྲགས་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་ཚོའི་དོན་དུ་ཐེངས་གཅིག་ངས་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དྲག་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཁོང་ཚོ་འདོད་བབས་བྱུང་མེད་ཤག་ཀྱང༌། དུས་མཐའ་སྡུག་པོ་འདི་འདྲ་མ་བྱུང་བར་ཁོང་ཚོས་ཕྲན་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོའི་ངང་བསྡད་པ་རེད། དེ་རྣམས་ཕྲན་རང་ངོས་ཀྱི་གཤིས་ཡོན་ལ་རང་བསྟོད་བྱས་པ་མིན་ཅིང༌། ཕྲན་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ངོས་བཟུང་གིས་ཁོང་ཚོས་གུས་བརྩི་དེ་ལྟར་བོད་མི་ཚང་མས་བྱེད་ལུགས་ལྟར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་འཐབ་འཛིངས་བྱེད་པའི་དགོས་དོན་ཡང་གཅིག་ཕྲན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད།
ཁོ་བོ་རང་གི་ཕྱོགས་ནས། ཁོང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡང་བསྔགས་འོས་སུ་མཐོང་སྟེ། ཚོང་ར་དུས་སྐབས་སྡུག་པོ་འདི་ལྟར་བྱུང་དུས་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དངོས་སུ་ཐོན་པ་དེར་དགའ་པོ་བྱུང༌། འགོ་འཁྲིད་དེ་གྲས་ང་ཚོར་དུས་རྟག་ཏུ་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
འགོ་འཁྲིད་དེ་ཚོའི་བྱེད་ཚུལ་དེས་སྨོན་ལམ་གྱི་དུས་སྐབས་དེ་རྣམ་ཀུན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡ་མཚན་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་སྐབས་སྲིད་དོན་གྱི་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་ཐེངས་དང་པོ་བྱུང་ཞིང༌། གནས་ཚུལ་དེ་ལྷ་ཁུལ་མི་ཚང་མས་མི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར། གྲྭ་པ་འདུས་ཚོགས་ཆེ་བའི་སྨོན་ལམ་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་ཚོགས་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁུལ་གང་སར་སྦྱར་ཡིག་མང་པོ་ཐོན་པ་དང༌། ཡི་གེ་དེ་ཚོའི་ནང༌། རྒྱ་མི་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་དགོས། བོད་ནི་བོད་མིའི་ཡིན། ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་རེད། དེས་རྒྱ་མིའི་འགོ་བྱེད་ཚོར་འཆར་ཅན་གྱི་ཚིག་ཟ་སྐྱེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རིགས་ནམ་བྱུང་སྐབས་བཀའ་ཤག་སྐད་འབོད་ཀྱིས་ཁ་གཡོག་རྣམས་བཀའ་ཤག་ཏུ་འགེལ་གྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་མིས་མི་མང་འགོ་འཁྲིད་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་མིང་འབོད་བྱས་ཏེ་དེ་གསུམ་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་འཛུགས་རྒྱུར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དང༌། སྦྱར་ཡིག་འགྲེམས་མཁན་བཅས་ཀྱི་ནང་ཡོད་སྟབས་བཀའ་ཤག་ནས་ཁོང་གསུམ་འཛིན་བཟུང་བྱ་དགོས་བརྗོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོའི་ཁྲིམས་འགལ་གང་ཡང་བྱས་མེད་ཀྱང༌། བོད་མིས་འཛིན་བཟུང་མ་བྱས་ན་རྒྱ་མིས་འཛིན་བཟུང་ཁྲིམས་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་སྟབས་ཁོང་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་ཆེ་ཤོས་དེ་ལས་སྐྱོབ་ཆེད་རང་ཕྱོགས་ནས་བཟང་བཙོན་དུ་བཙོན་འཇུག་བྱ་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། གཅིག་བཙོན་ཁང་ནང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། གཞན་དག་གཉིས་ཚུལ་མཐུན་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་ལེན་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་བྱས་ཏེ་རང་མིན་གུ་ཡངས་བཏང་་ཞིང༌། གཅིག་ནི་དེང་སང་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་མུས་ དུས་སྐབས་དེའི་ཚེ་རྒྱ་མིའི་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་གནས་ཚུལ་ཇེ་སྡུག་ཇེ་ཞན་དུ་གྱུར་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཅི་རིགས་དེ་ཕྱོགས་ནས་གསར་འགྱུར་ནམ་འབྱོར་སྐབས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སར་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་གྱི་དུས་ཆེན་སྐབས་ལི་ཐང་དུ་དྲག་པོའི་འཐབ་འཛིངས་བྱུང་འདུག འོན་ཀྱང་འབྲི་ཆུ་ནུབ་བརྒྱུད་ཁོངས་ལྷིངས་འཇགས་གནས་མུར། གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཁང་རྟེན་འབྲེལ་ཟིན་འཕྲལ་ཆབ་མདོར་ཆབ་མདའི་དམག་དཔོན་དེས་བོད་ཀྱི་མི་དྲག་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ཚོགས་འདུར་འབོད་འགུགས་ཀྱིས་བརྗོད་གསལ། ད་ལྟ་བོད་དུ་གུང་བྲན་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་དུས་སྐབས་སུ་མ་བབས་པས་རིམ་བཞིན་བྱ་དགོས་ཤིང༌། བོད་མི་མང་གི་བློ་མོས་མ་བྱུང་བར་བྱེད་མི་རུང་ཞེས་ཕྲན་ནས་བརྗོད་ལུགས་དང༌། པཎ་ཆེན་བླ་མས་བཅོས་བསྒྱུར་འཕྲལ་དུ་བྱེད་དགོས་གསུང་ཚུལ་ཁོང་ཚོར་བརྗོད་ཅིང༌། ཚོགས་འདུ་དེས་དེ་གཉིས་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་ལག་ལེན་ཇི་བྱེད་འདེམས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་རེད།
ཉིན་མང་གོ་བསྡུར་བྱས་རྗེས་མི་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ནས་ཕྲན་དང༌། བོད་མི་བྱིངས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་ནམ་བྱས་མཚམས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བཞི་བཅུ་སྐོར་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་འཕྲལ་དུ་དགོས་ཚུལ་བརྗོད་ཅིང༌། བཅོས་བསྒྱུར་དལ་བུས་བྱེད་དང༌། འཕྲལ་དུ་བྱེད་ཀྱི་འདེམས་ཀ་ལས་སྤྲད་མེད་ཀྱང༌། མི་ཉིས་བརྒྱ་སོར་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་ནམ་ཡང་མ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། དམག་དཔོན་དེས་ཁོང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དང༌། བཅོས་བསྒྱུར་དུས་བབས་སུ་བྱེད་རྒྱུ་བརྗོད་དེ་ཁོང་ཚོར་པར་དེབ། སྣག་སྨྱུག ཤོག་བུ། ཁྲུས་ཆས་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་རེ་ཕུལ་ཏེ་ཚོགས་འདུ་གྲོལ་འདུག
ཟླ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རྗེས། འཛོ་མདའ་རྫོང་དུ་དེ་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་འགོ་བྱེད་ཚོ་འབོད་འགུགས་བྱས་ཏེ། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་དམག་མིས་བསྐོར་བསྲུངས་ཀྱིས་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་འཕྲལ་དུ་འགོ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུར་མོས་མཐུན་དགོས་རྒྱུ་བརྗོད་འདུག་པ་དེ་ལ་བོད་མི་ཚོས། འབྲི་ཆུ་ཤར་བརྒྱུད་དུ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་གྱིས་དཀའ་སྡུག་ཇི་བྱུང་དངོས་མཐོང་བྱུང་སྟབས་ང་ཚོར་དེ་འདྲའི་བཅོས་བསྒྱུར་ནམ་ཡང་མ་དགོས་ཞེས་དང་ལེན་མ་བྱས་སྟབས་རྒྱ་མིས་མཐའ་ནན་གྱིས་བདུན་གཉིས་ཙམ་རིང་དམག་སྒར་དེ་ནང་བཀག་ཅིང༌། དེ་མཚམས་སུ་བོད་མི་འགོ་བྱེད་ཚོས་ངག་ཐོག་ནས་ཁས་ལེན་མི་བྱ་མཐུ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཁས་ལེན་བྱས་པར་བརྟེན་རྒྱ་མིས་ཁོང་ཚོར་བརྗོད་གསལ་ད་ཆ་ཁྱོད་ཚོ་རང་རང་ས་གནས་སོ་སོར་བཅོས་བསྒྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པར་གཏོང་རྒྱུ་ཡང༌། སྔ་འཕྲོས་ཁྱོད་རང་ཚོས་དེ་སོར་སློབ་སྦྱོང་ཕྲན་བུ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་འདུག
ཁོང་ཚོས་བཅོས་བསྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱས་སྟབས་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་བསྐོར་སྲུང་པ་ཚོ་ཕྲན་བུ་ལྷིང་འཇགས་བྱུང་ཞིང༌། སློབ་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་སྔ་ནུབ་བོད་མི་འགོ་བྱེད་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དམག་སྒར་ནང་ནས་བྲོས་བསྐྱོད་རི་འཛེགས་བྱས་པ་རེད།
བློ་སྣ་ཐུང་ཐུང་གི་རྩུབ་སྤྱོད་མི་འདོད་དབང་མེད་དུ་བྱས་མཚམས་ས་གནས་ཀྱི་འགོ་བྱེད་དེ་ཚོ་རྒྱ་མིས་འཇབ་དམག་གི་གྲལ་དུ་བཅུག་ཅིང༌། ཁྲིམས་འགལ་བྱེད་མཁན་ཚོ་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ན་འཛིན་བཟུང་བྱེད་རྒྱུ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཁོང་ཚོས་ཀྱང་ཤེས། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་སྦྱོར་ཡོད་པ་དེ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་འདུག རང་ཉིད་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་ལག་ནི་རྒྱ་མིའི་ས་ནས་འཕྲོག་བཅོམ་ཇི་ཐུབ་ལ་རག་ལུས་པར་བརྟེན་རང་འདོད་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དྲག་པོའི་འཐབ་འཛིངས་བྱེད་དགོས་བྱུང༌། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁམས་རིགས་མང་ཆེ་བ་བཟོད་སྲན་ཆེ་ཞིང༌། སེམས་ཐག་ཆོད་པོའི་ཐོག གངས་བྲག་དང༌། ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་རི་བརྒྱུད་ཚོའི་གནས་ལུགས་ཀྱང་གསལ་ཤེས་ཡོད་སྟབས། འཇབ་དམག་གི་ལས་ཀར་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། ༡༩༥༦ གི་ལོ་སྟོད་ནས་བཟུང༌། ཁོང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་འགྲུལ་ལམ་དང༌། བབས་ཚིགས་ཁག་ལ་རྒོལ་བཅོམ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གོ་ཐོས་བྱུང༌།
ཁོ་བོའི་མཐོང་སྣང་ལ་ཁོང་ཚོ་ནི་འུ་ཐུག་བཟོད་བྲལ་གྱི་གནས་ཚུལ་འོག ་ཕུ་ཐག་རིང་པོའི་གནད་དོན་ལ་བསམ་བློ་ཆེར་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། ཕན་ཚུན་དབར་ཤར་བགྲོད་མི་ཐུབ་པའི་རི་བརྒྱུད་དེ་ཚོའི་ནང་ཁོང་ཚོ་ལོ་མང་སྡོད་ཐུབ་རེ་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་མིས་ཁོང་ཚོ་འདོན་མི་ཐུབ་ལ་ཁོང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་དམག་བསྟོར་བཅོམ་ཐུབ་པ་དཀའ། འོན་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་གནས་ན་ངལ་སྡུག་མྱོང་མཁན་ནི་བོད་མི་ཚོ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒན་བྱིས་དང༌། བུད་མེད་རྣམས་རེད།
གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ལོ་ཤས་གོང་ལས་ཆེས་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེར་ཕྲན་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་བྱུང་ཞིང༌། མི་དགའ་མི་འདོད་པའི་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པ་དེ་དག་སྲིད་ཚབ་ཟུང་དགོངས་ཞུ་བྱེད་བཅུག་པ་ནས་མཚམས་ཆོད་ཟིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་ཚུལ་ལྷག་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་འགོ་ཚུགས་ཤིང༌། དེ་བར་རྙོག་གླེང་རྣམས་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འགྲིགས་པའི་འབད་བརྩོན་ཇི་བྱས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཞིང༌། མིང་ཙམ་གྱི་རང་སྐྱོང་གྲྭ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཡང་དབང་གཞུ་མངོན་པར་བཀྲ་བ་ཞིག་དང་མཚུངས་ཤིང༌། ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཐབས་རྡུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པ་དང༌། བོད་དབུས་ཁུལ་དུ་ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་དྲག་པོའི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཅོད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། ཕྲན་རང་ཉིད་ནི་དྲག་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུར་འདོད་པ་མེད་པ་དང༌། དེས་ཕུགས་ཕན་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་འགོ་འཁྲིད་འོག་བོད་དུ་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་རིང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་སྤྱད་པ་དེ་དག་ད་ཆ་འཕོ་འགྱུར་ཡོང་ཉེན་ཆེ་བས། མི་མང་གིས་དྲག་རྒོལ་བྱེད་པ་དེར་ངས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་འགོག་ཐབས་བཀོད་འཁྲིད་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དེ་ལྟར་ཡང༌། རྒྱ་མིས་ཁོ་བོའི་སྲིད་དོན་བཀོད་འཁྲིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐབས་ངོ་ལོག་གཉིས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌།དུས་མཚུངས་པས། མི་མང་གིས་དྲག་རྒོལ་བྱེད་པར་འགོག་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་དེས་མི་མང་གིས་ཕྲན་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་རྒྱ་མིའི་ལས་དོན་གྱི་གྲོགས་ཕན་དུ་འགྲོ་བའང་ཡོང་ཉེན་ཡོད། འོན་ཏེ། མི་མང་ནས་ཕྲན་ལ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་འཁྲིད་དུ་གུས་བརྩི་མེད་ན་ཡང༌། གལ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་ཡིན་པའི་དད་གུས་ནི་བརླག་ཐབས་མེད། སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་མི་གཞན་ལ་ཚབ་བསྐོས་པའམ། སྲིད་དོན་བཞག་རུང་འགྲིགས་ཀྱང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཆོས་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་བྱེད་པ་དེ་ཞོག་རྒྱུའི་མནོ་བསམ་འཁོར་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
དེར་བརྟེན་བོད་བསྟན་འགྲོའི་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་འབྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀོད་འཁྲིད་གནས་སྟངས་ལ་སྐྱོན་གནོད་མི་འབྱུང་ཆེད་སྲིད་དོན་གྱི་ནང་ནས་ཐོན་ན་སྙམ་པ་བྱུང་ཡང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་ན། གལ་ཏེ་སྲིད་དོན་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་ན་སྐབས་དེར་ཚ་གས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བས། དེ་ལ་ནི་འདོད་པ་མི་འདུག དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་བོད་དུ་སྡོད་རིང་སྲིད་དོན་ནང་ནས་ཐར་ཐབས་མ་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་བློ་སེམས་བག་ཕེབས་མེད་པའི་དུས་སྐབས་སྡུག་ཤོས་ཤིག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་གདན་ཞུའི་མགྲོན་འབོད་ཅིག་འབྱོར་བྱུང༌།། །།


text:
བཟང་པོའི་གདུང་ལས་དྭགས་སྨད་གླང་མདུན་འཁྲུངས། །
མཁས་གྲལ་གསར་གཏོད་སོར་སྡོམ་ཡོངས་ཁྱབ་སྩལ། །
བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་རྔ་ཆེན་བསྒྲགས། །
ཟླ་བྲལ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོར་གསོལ་བ་འདེབས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༦ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༥ ཉིན་ལྷོ་ཁ་དྭགས་སྨད་སྣང་རྫོང་འོག་གླང་མདུན་དུ་ཡབ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་དང༌། ཡུམ་བློ་བཟང་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ། ལྷ་བླའི་ལུང་བརྟག་དང༌། ལྷ་མོའི་མཚོ་གཟིགས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་སྤྱོད་བཅས་གང་ཐད་ནས་རྩེ་མཐུན་དང༌། ངོ་མཚར་གྱི་རྟགས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བྱུང་བས་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་གྱི་བྱེད་ལམ་ལག་བསྟར་མི་དགོས་པར་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཞུས། ལྷ་སར་གདན་དྲངས་ཏེ་ས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༨ ལོར་པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ། མཚན་ལ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་བྲལ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཞེས་གསོལ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༨༧༩ ལོར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞིང༌། ཤིང་ལུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༩ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ཉིན་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ལུགས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་གཙང་བཞེས་གནང་སྟེ། གཞུང་འབངས་ཡོངས་ནས་བླང་དོར་བྱེད་སྒོ་སྦུག་དམ་རྩ་ཚིག་དོན་ཚན་ཁག་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་ཅིང༌། ལོ་དེར་ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་བཞེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༩༨ ལོར་གདན་ས་གསུམ་ལ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་རྩོད་པའི་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༩༩ ལོར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་མཛད།
ཤིང་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༤ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་བཙན་འཛུལ་དམག་ལྷ་སར་ལྷགས་རྐྱེན་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་བསྐོ་བཞག་མཛད་དེ་བོད་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་སོག་ཡུལ་དུ་རེ་ཞིག་སྐུའི་ཉེན་ཡོལ་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། སོག་ཡུལ་དུ་བཞུགས་རིང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བར་མཛད་པ་དང༌། དགོན་སྡེ་ཕལ་ཆེར་ཉམས་གསོ་གནང༌། དེ་ནས་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་བརྒྱུད་པེ་ཅིང་དུ་གོང་མ་ཀོང་ཤུ་ཐེངས་མང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང༌། རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུར་ལོ་འཁོར་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་སྐུ་ངལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷུར་བཞེས་མཛད་ཅིང༌། རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་ཚིམ་པར་མཛད།
ས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༨ ལོར་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་འཁོར་བཅས་པེ་ཅིང་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་བཞུགས་རིང་མན་ཇུ་ཨམ་བན་ཀྲང་ཡིན་ཐང་གིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་འཕྲོག་རྒྱུའི་ཇུས་ངན་བརྩམས་པར་བོད་གཞུང་འབངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཞི་དྲག་གི་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་ཤུགས་ཆེར་བྱས་ཏེ། རྒྱ་བོད་འབྲེལ་བ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་སྐབས། ཟི་ཁྲོན་ནས་ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་བཙན་འཛུལ་གྱིས་ལྕགས་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༠ ལོར་ལྷ་སར་འབྱོར་ནས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང༌། འཕྲོག་བཅོམ་ཚོད་མེད་བྱས་ཏེ་ཟིང་ཆ་བསླངས་པར་བརྟེན། ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཅས་གྲོ་མོ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཉེན་གཡོལ་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང༌།
ལྕགས་ཕག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༢ ལོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་སུན་ཡ་སན་གྱི་འགོ་འཕྲིད་འོག་རྒྱ་ནག་མི་མང་མན་ཇུའི་དབང་སྒྱུར་མཐར་སྤྲོད་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ། བོད་མི་ཚོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་དཔུང་དམག་ལ་ཕར་རྒོལ་གྱིས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་སྟེ། ྋརྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་ལྷ་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་བཅས།
ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༣ ལོར་བོད་དང་ཕྱི་སོག་དབར་སོག་པོའི་རྒྱལ་ས་ཨུར་གར་ ༼ད་ལྟའི་ཨོ་ལན་བྷྭ་ཐུར།༽ དུ་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་དང༌། བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་སྤང་བླང་རྩ་ཚིག་དོན་ཚན་ལྔ་ཅན་དང་སྦྲགས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་པ་མ་ཟད། བོད་དུ་དྲག་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ལེགས་བཅོས་དང༌། ཤོག་དངུལ། གསེར་དངུལ་གྱི་ཊམ་ཁ། སྦྲག་ཐམ། སྦྲག་རྟགས་བཅས་དེང་རབས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་མ་ལག་མང་དག་གཅིག་གསར་གཏོད་མཛད།
དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་གར་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས། བལ་ཡུལ་དང༌། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས་སོགས་ཉེ་འཁོར་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ཟ་སེམས་ཀྱིས་ཞི་དྲག་གི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་ཤིང༌། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༨ ལོའི་དབྱིན་འབྲུག་དབར་ཆིངས་ཡིག་གི་ནང་དོན་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༨༥ ལོར་དབྱིན་ཇི་དང་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་དབར་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་ནང༌། དབྱིན་ཇི་བ་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་དུ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་སྐབས། བོད་ནས་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་ཆོད་དོན་བཞག་པ་བཅས་ལ་བོད་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་མ་བྱས་ཤིང༌། ས་གནས་རྫོང་གཞིས་ཁག་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་གཅིག་ཀྱང་བོད་ནང་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་།
ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༨༨ ལོར་འབྲས་ལྗོངས་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ལུང་ཐུར་ཁུལ་དུ་དབྱིན་ཇིས་ཚུར་རྒོལ་བྱས་པ་མ་ཟད། དེ་རྗེས་ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༩༠ ལོར་རྒྱ་གར་དང་མན་ཇུ་ཨམ་བན་དབར་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཅན་ཞིག་དང༌། ཤིང་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༩༣ ལོར་རྡོར་གླིང་དུ་དབྱིན་ཇི་དང་རྒྱ་མིའི་སྐུ་ཚབ་དབར་ཚོང་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་ཟེར་བའི་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་དགུ་ཅན་བཅས་རིམ་འཇོག་བྱས་པར་བོད་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་ནམ་ཡང་མ་བྱས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཤིང་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༤ ལོར། ཡཱང་ཧ་སེ་བན་གྱིས་གཙོས་པའི་དབྱིན་དམག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཕྲུལ་མདའ་དང༌། མེ་སྒྱོགས་སོགས་ཀྱིས་བོད་དམག་རྣམས་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བཏང་སྟེ་གཞིས་ཀ་རྩེ་དང༌། རྒྱལ་རྩེ་སོགས་བཙན་བཟུང་གིས། ལྷ་ས་དང་ཉེ་བའི་ལྕགས་ཟམ་གྲུ་ཁར་འབྱོར་འཕྲལ། སྐབས་དེའི་སྲིད་སྐྱོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཙོས་པའི་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་དཔུང་པོ་བཙུགས་ཏེ༌། དབྱིན་ཇི་དང་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་ཅན་ཞིག་བཞག་པའི་ནང༌། བོད་ནང་དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་ར་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། བོད་འབྲས་ས་མཚམས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་སེལ་ཐབས། དབྱིན་གཞུང་ལ་དམག་གི་འགྲོ་གྲོན་གུན་གསབ་སློག་ཆ་སྟེར་རྒྱུ་སོགས་འཁོད་ཡོད།
ཤིང་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཡོང་ཐབས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཉག་གཅིག་དགོངས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དབྱིན་ཇི་བར་བཞུགས་ཀྱིས་ཆིངས་དོན་འཇོག་པར་བཀའ་བློན་བཤད་སྒྲ་བ་དཔལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ་དང་ལས་རོགས། རྒྱ་གར་དབྱིན་གཞུང་གི་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཕྱི་འབྲེལ་བློན་ཆེན་མེག་མ་ཧོན་དང་ལས་རོགས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཨེ་ཕེ་ཙན་དང་ལས་རོགས་བཅས། བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་གྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་སིམ་ལར་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་ཆིངས་དོན་བཞག བགྲོ་གླེང་སྐབས་བོད་རྒྱ་གཉིས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཐད་རྩོད་གླེང་མང་དུ་བྱུང་མཐར། དབྱིན་གཞུང་སྐུ་ཚབ་མེག་མ་ཧོན་གྱིས་དགོངས་འཆར་ལྟར། བོད་ཀྱི་བདག་དབང༌། བོད་རྒྱའི་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་སྟབས་བདེ་ཡོང་སླད་བོད་ཕྱི་མ་དང༌། ནང་མ་ཞེས་དུམ་བུ་གཉིས་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཐོག་རྒྱ་མིར་མིང་ཙམ་གྱིས་བདག་དབང་ཡོད་ཅེས་ཆིངས་ཡིག་ཟིན་བྲིས་སུ་འཁོད་པར་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་སྐུ་ཚབ་སོ་སོར་མིང་རྟགས་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དབྱིན་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་འཕར་མ་ཞིག་བཞག་སྟེ། ཆིངས་ཡིག་ཟིན་བྲིས་ནང་བཀོད་པའི་བོད་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཐོབ་ཐང་གང་ལའང་ཆ་འཛིན་མེད་ཅེས་གསལ་བར་འཁོད་ཡོད་པ་བཅས་སོ།།
ཕྱི་ལོ་ ༡༨༩༠ ལོར་གཞུང་ཞབས་བསྐོ་བཞག་སྐབས་མིའི་འཇོན་ནུས་དང་སྤྱི་མོས་དྲང་ཚུགས་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོར་བཟུང་དགོས་པ་ལས། སྔར་ལམ་ཕ་གཞིས་རྒྱུན་འཛིན་ཁོ་ནའི་ལམ་དུ་འགྲོ་མི་རུང་བའི་རྒྱས་དཔྱད་དང༌། གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་འདོམས་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པའི་ལས་སྣེ་ཚོར་བཀའ་བསྒྱུར་དང་ཆོས་སྡེ་སོ་སོར་དཔྱད་ཁྲ་སྩལ། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཤོག་དངུལ་ཊམ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཊམ་ཉེར་ལྔ་སོགས་དང༌། ཟངས་ཊམ་བཅུ་སྒོར་དཔར་འགྲེམས་གནང་བ་མ་ཟད། གསེར་ཊམ་ཡང་པར་འདེབས་མཛད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༣ ལོར་སྦྲག་ཟམ་དང༌། ཏར་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་སྦྲག་འཛིན་ཁ་གང་དང༌། སྐར་ལྔ། སྐར་ཕྱེད་བརྒྱད། ཞོ་གང༌། ཊམ་གཅིག ཊམ་གཉིས་སོགས་འདོན་འགྲེམས་དང༌། ཕག་རི་ནས་རྒྱལ་རྩེ་བརྒྱུད་ལྷ་ས་དང༌། དེ་ནས་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་བར་ཡིག་སྐྱེལ་ཏར་གཏོང་གི་ལམ་ཁ་ཚུགས། ལོ་དེར་རྩིས་དཔོན་ལུང་ཤར་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རྒྱལ་གྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ས་གཏེར་འཚོལ་ཞིབ་དང༌། གློག་ལས་སྦྲག་ཏར་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སྦྱོང་མི་བོད་ཕྲུག་བཞི་དབྱིན་ཡུལ་ལོན་ཀྲོན་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཆེད་གཏོང་གནང༌།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༨ ལ་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོངས་ལ་རྩ་ཚིག་དོན་ཚན་ལྔ་ཅན་ཞིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་མཛད་དེ་བོད་རང་བཙན་ཡིན་པའི་གནས་བབས་གསལ་འདོན་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིས་མེད་དགོན་སྡེ་མཆིས་སོ་ཅོག་གི་མཆོད་རྒྱུན་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་ཉམས་གསོ་གཅེས་སྤྲས། དགེ་འདུན་རྣམས་འདུལ་ཁྲིམས་ནན་སྲུང་ཐོག་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་གཟབ་ནན་དགོས་པ༑ མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་དང་དགེ་བཤེས་སོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཞིབ་བཤེར། བུ་ཚས་ཕ་མར་བཀུར་བསྟི། གཞུང་གི་སྣེ་མོ་ལས་འཛིན་ཡོངས་ནས་ཁྲལ་བསྡུ་དང༌། ཁྲིམས་གནོན་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཅི་མཆིས་དྲང་པོས་གཞུང་བསྲང་དགོས་པ་ལས་ཆབ་འབངས་སྡུག་མནར་བརྡབ་གསིག་གིས་ཆགས་ཐབས་བྲལ་བ་དང༌། ལེ་ཐོགས་ཕྲན་བུར་བསྙད་དེ་ས་ཁང་གཞུང་ལེན་སོགས་ཀྱི་བྱ་ངན་དེ་རིགས་མིང་ཙམ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ། གཡོག་རིགས་རྒན་རྒོན་ཐ་ཉེས་སུ་གཏོང་མི་ཆོག་པ༑ ལམ་འཁེལ་རྫོང་ཁག་གི་རྟ་ཁལ་མི་སོགས་ཀྱི་ཁྲལ་རིགས་ཆག་ཡང་གཏོང་བ༑ སྤྱི་ས་རི་ཀླུངས་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་པར་ལྷག་པ་ཇི་ཡོད་ལ། བོད་མི་ཁྱིམ་པ་ཉམས་མྱོང་དང་རྩོལ་བ་ཅན་སུས་ཀྱང་ས་ཞིང་འདུལ་བ་དང༌། སྦྱར་བ་དང༌། ལྕང་མ་སོགས་ཤིང་རིགས་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ན། གཞུང་དང༌། སྒེར་པ༑ ཆོས་སྡེ་བཅས་སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་བྱས་མི་ཆོག་པ་སོགས་རྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང༌། ཆབ་སྲིད་བརྟན་པ། ཡུལ་དང་ཡུལ་མིའི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་བཀོད་ཁྱབ་ཞིབ་ནན་མཛད།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོར་བོད་དམག་བཅོས་སྒྲིག་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་དེ་བོད་དམག་ཚོར་ཉི་ཧོང་དང༌། ཨུ་རུ་སུ། དབྱིན་ཇི། རྒྱ་ལུགས་བཅས་ཀྱི་དམག་རྩལ་སྦྱོར་བརྡར་མཛད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༦ ལོར་གྲྭ་ས་ཁག་དང་གཞིས་དགོན་ཁག་ནས་གྲྭ་པ་ལོ་གཞོན་ཤེས་རིག་བཀྲ་བ་དྲག་འདེམས་གྲྭ་ཆག་བསྐྱོན་ཏེ་སྨན་རྩིས་ཁང་གསར་བཛུགས་གནང་ཞིང༌། ད་ལྟར་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་གྲགས་ཆེ་བའི་སྨན་རྩིས་ཁང་དང༌། སྨན་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་པ་མི་ཉམས་དར་རྒྱས་སུ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་ཁོ་ན་ལགས་སོ།།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༦ ནས་ ༡༩༡༩ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༨ བར་ལོ་གསུམ་རིང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ལྗགས་བསྙེན་གྲུབ་པར་མཛད་པ་སོགས་རྒྱུན་དུ་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་ཟབ་མོའི་གནད་རྣམས་ཉམས་བཞེས་སུ་བསྟར་གནང་མཛད་ཅིང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༢ ལོར་ནོར་གླིང་གཟིམ་ཆུང་སྤྱན་གསལ་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་གནང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ ལོར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཆེད་སྐོར་སྲུང་དམག་སྟེ། པུ་ལི་སིའི་དམག་སྒར་གསར་འཛུགས་དང༌། ཇ་ཆུང་རིང་དུ་ཇ་ཤིང་འདེབས་ལས་ཀྱི་ཚོད་ལྟ། རྒྱལ་རྩེར་དབྱིན་ཡིག་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་བཅས་མཛད་དོ།།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༧ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་རླངས་འཁོར་ནང་འདྲེན་དང་རྒྱ་ལམ་གསར་བཟོ་དང༌། དངུལ་པར། ཚོན་ཁྲ་ཅན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཤོག་དངུལ་བཅས་ཚང་མ་གློག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་ལམ་གསར་གཏོད་མཛད་ཅིང༌། རྒྱ་ནག་ནན་ཅིན་དུ་བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ ༡༩༡༤ ལོར་སིམ་ལར་དབྱིན་བོད་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་གནང་མཛད། དེ་བཞིན་རྒྱ་ཁྱབ་རྫོང་གཞིས་སོ་སོར་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ལོ་གཞོན་ཤེས་རིག་བཀྲ་བ་རྣམས་ཡིག་རྩིས་སྦྱོང་དགོས་རྒྱུའི་བཀོད་རྒྱ་གནང་བ་དང༌། ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་ཅན་ལྕི་བར་དབང་པོ་ཡན་ལག་འབྲེག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུན་རྩ་འགོག་དགོས་པ། རི་རྒྱ་ཀླུངས་རྒྱ་བསྡམས་ནས་རང་བྱུང་གི་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ། ལྷ་བྲིས་དང༌། རྟེན་བཞེངས། གསེར་དངུལ། ཟངས་ལྕགས། འཇིམ་པ། རྡོ་ཤིང༌། ཚེམ་བཟོ་སོགས་དང༌། ཤིང་དང་བ་སོར་དཀྲུགས་རྐོས། སྣམ་རིགས་རུམ་དང་གྲུམ་རྩེ། ཕྱིང་པ་སོགས་བཀལ་འཐག་གི་ལག་རྩལ་བཟོ་ལས་དང༌། སོ་ནམ་དཀར་ཤེ་སོགས་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཉེས་འགྲན་བསྡུར་དང༌། ཡར་ཐོན་རིགས་ལ་མིང་གནས་དང་ཐབ་རྟེན་སོགས་གང་ལ་གང་འོས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་གནང༌།
སྦག་དང་སྟག་སེ་རྒྱན་བཙུགས་རྩེད་མོའི་རིགས་མི་ཆོག་པ་དང༌། ཉལ་ཐག་དང༌། ཤིག་རས། རྡོ་ཐ་སོགས་འཐེན་བཏུང་ཉོ་ཚོང་མི་ཆོག་པའི་རྒྱས་བཅད། རང་རང་དཔལ་འབྱོར་དང་མི་མཐུན་པའི་བུ་ལོན་གཡར་ནས་བུད་མེད་ལ་རྒྱན་ཆ་བཟོས་ཏེ་ཕན་ཚུན་དོན་མེད་འགྲན་པའི་རིགས་ལ་བཀའ་འགོག ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནང་སྟེང་ཤོད་དུ་ས་འགོ་ཆུ་ཡུར་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་དང་སྤྱི་འབངས་ཀྱི་བདེ་རྩར་སྨན་པའི་ཐབས་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྤེལ་བར་མཛད་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། རྒྱས་བཏབ་ར་མོ་ཆེ། རྩེ་ཕོ་བྲང༌། འབྲི་གུང་ཞྭ་ལྷ་ཁང༌། ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་སྙོམས་གཙུག་ལག་ཁང༌། སྤུ་ཧྲེང་ཇོ་ཁང། བྱང་སྐྲ་བདུན། རུ་ལག་གྲོམ་པ་རྒྱང༌། བལ་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་སོགས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཞིག་གསོ་དང་གསར་སྐྲུན་གང་འོས་བསྐྱངས། བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་རིས་མེད་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་པའི་གསུང་འབུམ་མང་པོའི་ཤིང་དཔར་གསར་སྐྲུན་ཐོག པར་ཤིང་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་འབྲུ་བསང་ཉམས་གསོ། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་མཆིས་སོ་ཅོག་གི་རང་ལུགས་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ལ་དག་ཐེར། ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་རྣམས་རྩོད་རྒྱུགས་བཞེས་ཏེ་ཨང་གནས་ཟིན་རིགས་མ་གཏོགས་རྒྱུད་པའི་བླ་མ་དབུ་མཛད། མཁན་པོ། ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཕེབས་མི་ཆོག་པའི་རྒྱས་བཅད་སོགས་བསྟན་དོན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེན་བསྐྱངས། དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་བྱ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༣ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༠ པའི་གནམ་གང་ཉིན་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།། །།


text:
མཆིན་ནད་དུག་ཐབས། (Hepatitis “B”)
༢༽ སློང་རྐྱེན། རྒྱུད་ལས་ནད་སློང་རྐྱེན་གཉིས་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་སྤོང་ཞེས་པ་ལྟར་ནད་སློང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཟས་སྤྱོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཁ་ཟས་སུ་རྒྱུན་དུ་ཚ་སྐྱུར་ཤས་ཆེ་བ་ཆང་རག་དང༌། ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་པ་དང་སྐྱུར་མོའི་རིགས། འཇུ་དཀའ་བའི་རིགས། འོ་མ་གྲང་མོ། སྔོ་ངད་རྗེན་ཚལ། ཤ་ཤིན་ཏུ་རིད་པའམ་མི་གཙང་བ། ཚིལ་སྣུམ་རིགས་བསྟེན་དྲགས་པ། གཞན་ཡང་མར་དང༌། སྣུམ་ནང་དུ་བརྔོ་བསྲེག་བྱས་པའི་སྒོ་ང་དང་ཤ རྒྱུ་མ་དང་གློ་བ། སྟར་ཁའི་འབྲས་བུ་དང་བ་དམ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ལྡན་གྱི་རིགས། རུལ་སུངས་ཀྱི་རིགས། ཕྱུར་ར་རྙིང་པའམ་རུལ་པ། ཕག་ཤ་སོགས་བསྙལ་ཤའི་རིགས། གཉིས་པ་སྤྱོད་ལམ་སེམས་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་སྐྱེས་ནས་ལུས་ཁམས་འཁྲུགས་པའམ་ཡང་ན་དལ་བར་འདུག་དང་མྱ་ངན་སེམས་དུབ་ཀྱིས་ལུས་ཁམས་ཀྱི་ནད་འགོག་ནུས་པ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ནད་དུག་དེ་ཉིད་རིམས་ནད་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགོས་ཁྱབ་ཡོང་གི་ཡོད། མདོར་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཉིས་ཁོ་ནར་རག་ལས་པ་མཆིན་ནད་ལེའུ་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚ་སྐྱུར་ཟས་དང་དྲག་ཤུལ་སྐྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།
༣༽ ནད་རྟགས། ནད་གཞི་འདི་ཆུང་ངུའི་སྐབས་མངོན་ཚུལ་གྱི་རྟགས་གསལ་པོ་མེད་ཀྱང་སྔར་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ། ཁྲག་གི་ཆུ་སེར་ལ་རྐྱེན་བྱུང་བ། ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མའི་བྱ་ལས་མི་བདེ་ཞིང་ཆུ་མདོག་སེར་བ། ཆམ་རིམས་ལྟ་བུའི་ནད་གཞིས་ཟིན་པ་སོགས་འབྱུང༌། དེ་རྗེས་རིམ་པས་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་སོང་རྗེས། དང་ག་ཞན། ཞེ་མེར་ཞིང་སྐྱུག ངལ་དུབ་ཆེ། གྲོད་ཁོག་ན་ཞིང་སྦོ། རྩིབ་མ་གཡས་ཀྱི་སྟེང་གཟེར་ཞིང་ཚིགས་གཞི་ན། བཤང་བའི་མདོག་སྐྱ་བའམ་དཀར། མགོ་ན། ཆུ་མདོག་མར་ནག་འདྲ་བ་དང༌། སྨུག་ཤས་ཅན། དམར་སེར་ལྡན་པ། དྲི་དུགས་པ། ལྦུ་ཚེག་སྒྲ་བཅས་སངས་སྐྱེན། འཇུ་སྟོབས་ཞན། ཕོ་བ་སྦོ་ལ་སྐབས་རེ་གཟེར། ལྗིད་ཚད་ཆགས། སྐབས་རེ་བཤང་བའི་ནང་ཁྲག་འདྲེས་པའམ་ནག་པོར་འབྱུང༌། སྣ་ཁྲག་འབྱུང༌། མཐའ་མཇུག་མཆིན་པ་རུལ་ནས་དུད་ཁུར་ལུ་བ་ཡིན།
༤༽ ནད་འགོ་སྟངས། ལུས་ཁམས་ཀྱི་ནད་འགོག་ནུས་པ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་མཆིན་པའི་ཁྲག་སྲིན་གྱི་ནད་འབུ་ཡོད་པའི་མི་དང་འབྲེལ་ཐུག་དངོས་སུ་བྱུང་བའམ་ཡང་ན་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཁྲག་སྲིན་དེ་ཉིད་ཁྲག་གམ་ལུས་ཀྱི་ཆུ་སེར་གང་རུང་གི་རྨ་ཁ་དང་རྩ་ལམ་བརྒྱུད་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་འགོ་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་མ་ནད་བུ་ལ་ལྷུང་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ལམ་ནས་འགོས་ཁྱབ་ཡོང་བ་ཡང་ཡོད། ཁྲག་གསབ་བརྒྱུད་ནས་འགོ་བ་བཅས་མདོར་ན་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་བརྒྱུད་ནས་འགོ་བ་མ་གཏོགས་ནད་གཞི་འདི་ཡོད་པའི་མི་དང་ལྷན་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ཁ་རླངས་ཕོག་པ་དང༌། ཟ་མ་ཟ་བ། ལག་པ་བཏང་བ། གོས་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་པ་སོགས་ནས་འགོ་བ་མིན།
༥༽ སྔོན་འགོག ནད་མ་ཕོག་སྔོན་ནས་དོ་སྣང་དགོས་པ། དེང་དུས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པས་ནད་གཞི་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། མེད་ན་སྔོན་འགོག་གི་ཁབ་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན། སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་འགོ་སྟངས་སོགས་ལ་རྒྱུན་དུ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ནད་གཞི་འདི་ཡོད་པ་ཚོས་གོང་གསལ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི་སྤང་བླང་དང་སྨན་བཅོས་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། རང་གི་ནད་དེ་གཞན་ལ་མི་འགོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།
༦༽ འགོས་ཉེན་ཆེ་བའི་རིགས། སྨན་པ་དང༌། སྨན་གཡོག ཁྲག་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན། བུ་ནང་ཁུལ་བཤང་ལམ་དུ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་མཁན། ནད་གཞི་འདི་ཡོད་པའི་བཟའ་ཟླར་ལུས་འབྲེལ་བྱེད་མཁན། གང་བྱུང་ལོག་གཡེམ་བྱེད་མཁན། རྩ་ལམ་བརྒྱུད་སྦྲིད་སྨན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན། ཨ་མར་ནད་གཞི་འདི་ཡོད་པའི་ཕྲུ་གུ། སྐྲ་ཁང་དང་སྨན་ཁང་ནང་ནས་སྐྲ་གྲི་དང་སྨན་ཁབ་དུག་སེལ་མ་བྱས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་སོགས་ཡིན།
༧༽ ཟས་སྤྱོད་སྤང་བླང་བྱ་ཚུལ། དང་པོ་སྤང་བྱའི་ཟས་སྐོམ། ཚ་སྐྱུར་གྱི་རིགས། དཔེར་ན་ཁ་ཟས་ནང་སི་པན་དང༌། ཤ་སྨན་དྲོད་ཆེའི་རིགས་མང་པོ་བླུགས་པ། ཆང་དང་ཨ་རག མཚུར། ཨིམ་ལི། ལིམ་བུ། ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་པ་སྐྱུར་མོའི་རིགས། ཆུ་མངར་མོའི་རིགས། ཤིང་ཏོག་ཁུ་བ་བཅོས་མའི་རིགས་དང༌། ལྕགས་ཀྲིན་ནང་ལ་རུལ་སུངས་ཀྱི་འགོག་རྫས་བླུགས་པའི་ཁ་ཟས་རིགས་དང༌། ཞག་ཚིལ་གྱི་རིགས། ཤ་ཚིལ་ཅན་དང༌། མར་རྙིང་པ། སྣུམ་དང་ཞག་མར་མང་པོའི་ནང་བརྔོ་བསྲེག་བྱས་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མོ་ས་དང་པ་ཀོ་ར། ཆོ་ལེ་བྷ་ཌོ་ར། པུ་རི་ལྟ་བུ། བྱ་སྒོང་བརྔོས་མ་དང་སྒོ་ངའི་སེར་རིལ། སྟར་ཁའི་འབྲས་བུ་དང་བ་དམ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ལྡན་གྱི་རིགས། རུལ་སུངས་ཀྱི་རིགས། ཕྱུར་ར་རྙིང་པའམ་རུལ་པ། ཕག་ཤ་སོགས་བསྙལ་ཤའི་རིགས། པད་ཚལ་དང་ལ་ཕུག་གྲང་ཚལ་སོགས་རྗེན་ཚལ་དང༌། སོན་ལ་ཕུག་བསྙལ་བ་སྐྱུར་མོའི་(Pickle)རིགས། ཤ་སྐམ་པོ་དང་རྗེན་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་འཇུ་དཀའ་བའི་རིགས་ངེས་པར་དུ་སྤང་དགོས།
གཉིས་པ་སྤང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ། ལུས་རྩོལ་བས་བཅགས་པའམ་ལུས་རྩལ་ཤུགས་ཆེའི་རིགས་དང༌། ཞིང་ལས་དང་དོ་བོ་འོར་འདྲེན་སོགས་ཤུགས་ལས་ཀྱི་རིགས། མེ་ཉི་ལ་སོགས་ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་སར་འགྲོ་སྡོད་ལས་གསུམ་བྱེད་པ་སྤང་དགོས། མྱ་ངན་སེམས་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཞེ་སྡང་དངངས་སྐྲག་གི་རིགས་ཞི་ཐབས་བྱ་དགོས།
གསུམ་པ་བླང་བྱའི་ཟས་སྐོམ། ཁ་ཟས་བསིལ་འཇམ་འཇུ་སླ་བའི་རིགས་བསྟེན་དགོས་པ་དཔེར་ན། འབྲས་སོགས་འབྲུ་རིགས་དང༌། སྔོ་ཚལ་སོགས་རླངས་བཅོས་དང་ཆུར་བཙོས་པ་ལ་སྡོར་ཉུང་ཙམ་བརྒྱབ་པ་བསྟེན་ན་འཕྲོད་ཆེ། ཤ་རིགས་སྐབས་རེ་ཕྲན་བུ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་ཟ་རྒྱུ་ཡང་དབྱར་སོས་དང༌། སྟོན་དུས་སུ་ཉུང་ཙམ་བསྟེན་དགོས། སྤང་དགོས་པའི་ཤིང་ཏོག་ཕུད་དེ་མིན་ལེགས་པར་སྨིན་པའི་ཤིང་ཏོག་འདྲ་མིན་དང༌། དེ་དག་གི་ཁུ་བ་སོས་པ་མང་ཉུང་རན་ཙམ་འཐུང་དགོས། ཁ་སྤྲི་མེད་པའི་འོ་མ་དང་ཞོ་དར་བ་སོགས་དང༌། ཚ་ཇ་དང་མངར་ཇ་ཀོ་ཧཕི་སོགས་གར་པོ་མ་ཡིན་པ་འཐུང་ཆོག དེ་བཞིན་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྨན་ཇ་དང་མཁྲིས་ཇ་འོས་འཚམས་འཐུང་དགོས་ལ། ཆུ་ཁོལ་མའམ་ཁོལ་གྲང་གང་མང་ཡུལ་དུས་དང་གནམ་གཤིས་ལ་བསྟུན་ནས་འཐུང་དགོས་པ་ཡིན།
བཞི་པ་བླང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ། སྤྱིར་གོང་གསལ་སློང་རྐྱེན་གྱི་ཟས་སྤྱོད་རྣམས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་ངང་སྤང་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཆང་རག་དང་ཐ་མག་སོགས་སྨྱོ་རྫས་ཀྱི་རིགས་ངེས་པར་དུ་སྤང་དགོས། དེ་བཞིན་བསིལ་སར་ལུས་སེམས་ཞི་ལྷོད་ངང་རང་གི་བློ་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་བཟང་པོ་དང་ལྷན་དུ་གནས་ན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ནུས་པ་མྱུར་བར་ཐོན་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཡིན།
མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་ཀྱི་ནད་གཞི་འདི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ནད་གཞི་འདིས་ན་བའི་གྲངས་ཚད་མཐོ་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ནད་བཅོས་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ནས་༢༠༠༤ ནང་ས་གནས་སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་མི་གྲངས་༥༠ ལ་ཟླ་དྲུག་རིང་སྨན་བཏང་ནས་ནད་འབུ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་ནད་རྟགས་རྣམས་ཞི་བ་དང༌། ལུས་ཁམས་སྤྱིའི་དཀའ་ངལ་རྣམས་སེལ་བ། ལྷག་པར་དུ་མཆིན་པའི་བྱེད་ལས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང༌། ཕོ་མཆིན་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པས། ནད་གཞི་དེ་ཡང་སྔར་ཚུལ་གྱི་སྐབས་མངོན་ཚུལ་གསལ་པོ་མེད་པར་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གནས་ཤིང༌། རྐྱེན་གློ་བུར་བ་དང་འཕྲད་ཚེ་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། གསོ་དཔྱད་སྨན་པའི་ངག་དང་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི་སྤང་བླང་རྣམས་ལྷོད་ཡང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་རྒྱུའི་གནད་འགག་འདི་ནི་ནད་མེད་བདེ་བར་འདོད་པ་ཚང་མས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པས་མ་ཚད། ལྷག་པར་དུ་ནད་གཞི་སྔོན་འགོག་ཆེད་རང་ལས་གཞན་གཅེས་པའི་ཀུན་སློང་བཟང་པོས་མཆིན་ནད་འདིའི་ནད་འབུ་མི་གཞན་ལ་འགོས་ཁྱབ་མི་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལམ་མཁྱེན་རྟོགས་ཀྱིས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།།
བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང་ནད་བཅོས་ཉམས་ཞིབ་སྨན་པ་རིག་འཛིན་བཟང་མོ།


text:
དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག
དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གི་ཕྱག་བྲིས།
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་ཡོས(1927)ལོར་དགེ་མཚན་གྱི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་བོད་ལྗོངས་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཉིང་ཁྲི་རྫོང་ཁོངས་ཇོ་མོ་ཤང་དུ་ཡབ་ཚེ་དབང་དང་ཡུམ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། མཚན་ཟླ་བ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕ་བོང་ཁ་པ་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོས་ཆོས་མིང་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གནང་། ཤིང་ཁྱི(19347)ལོར་དགུང་གྲངས་ལྔ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད་ཐོག་ལོ་ཤས་རིང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་སྦྱོར་ཀློག་དང་ཆོས་ལུགས་དཔེ་ཆ་ཉུང་ཤས་སློབ་གཉེར་མཛད། ཤིང་ཕག(1935)ལོར་འཁྲུངས་ཡུལ་གཞིས་དགོན་དུ་ཁྲི་སྟོན་མཛད་དེ་སེར་སྨད་ཀོང་པོ་ཁང་ཚན་གྱི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་ཀློག་གི་སློབ་དཔོན་ལ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པ་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། དགོན་པའི་ཚོགས་འདོན་ཡོངས་རྫོགས་ཐུགས་འཛིན་མཛད། མེ་བྱི(1936)ལོར་ཀོང་པོ་ནས་ལྷ་སར་ཐོག་མར་ཕེབས་ཏེ་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་སྒྲིགས་ལ་ཞུགས་ནས་ཡོངས་འཛིན་གོང་གསལ་དང་སེར་བྱེས་གཙང་པ་ཁང་ཚན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་བསྟེན་ནས་ལོ་བཅུ་ལྷག་རིང་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་དེ་མེ་ཁྱི(1946)ལོར་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞེས། དེ་མུར་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཏེ་ལྕགས་སྟག(1950)ལོར་སྔགས་རམས་ཨང་གཉིས་པའི་མཚན་གནས་ཐོབ། ཤིང་རྟ(1954)ལོར་ལྷ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་སྐོས་གནང་། དེ་ནས་ཤིང་ལུག(1955)ལོ་བར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ལྷུན་འགྲུབ་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་བླ་མ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་བསྟེན་ནས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང་། མཁས་དབང་ཚ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག་ཆ་ཚང་གི་སློབ་ཁྲིད་དང་། མཁས་དབང་སྙེ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་མདུན་ནས་སྐར་རྩིས་སྐོར་ལེའུ་ཁ་ཤས་བཅས་གསན་བཞེས་མཛད། བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མེ་སྤྲེལ(1956)ལོར་གསར་བརྗེའི་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་ཀྲོན་ཆུས་དྭགས་ཀོང་ཡན་ལག་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པའི་ཐུགས་འགན་བཞེས། ས་ཕག(1959)ལོར་ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས། ལྕགས་བྱི(1960)ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཐོག་མ་ཕེབས་འབྱོར་ཐོག་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཚན་ཁག་ནང་ལོ་དྲུག་རིང་སྔ་ཕྱིར་བོད་ཡིག་ཞིབ་འཛིན་གྲྭ་ཁག་གཉིས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག་ལོ་རྒྱུས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སྐོར་བཅས་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་མ་ཟད། དེའི་རིང་སྙན་ངག་སློབ་དེབ《སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》རྩོམ་སྒྲིག་དང་། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་མིང་ཚིག་འཚོལ་བསྡུ་དང་གསོག་འཇོག་འགོ་ཐོག་མར་བརྩམས། ཤིང་སྦྲུལ(1965)ལོར་པེ་ཅིན་ནས་ལྷ་སར་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་གཞིས་རྩེ་དང་རྒྱལ་རྩེ་བརྒྱུད་དུ་སློབ་གསོ་ཆེན་པོའི་ལས་དོན་རུ་ཁག་ནང་ཕྱག་ལས་ཟླ་ཤས་གནང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་འགོ་ཚུགས་རྗེས་ལོ་ངོ་བརྒྱད(1966-1973)རིང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་བྱང་ཕྱོགས་གྲོང་ལྷན་གཉིས་པའི་ཁོངས་སུ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་མཛད་དགོས་བྱུང་། ཤིང་ཡོས(1975)ལོར་གོང་རིམ་གྱི་བཀའ་ལྟར་ཟི་ཁྲོན་ཁྲེན་ཏུར་ཟླ་ཤས་རིང《བོད་རྒྱ་ཚོག་མཛོད་ཆེན་མོ》ཡི་རྩོམ་སྒྲིག་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་། དེ་རྗེས་མེ་སྦྲུལ(1977)ལོ་བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་དངོས་བདག་གཉེར་ཁང་དང་། བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་བདག་གཉེར་ཁང་། བོད་ལྗོངས་གསར་བརྗེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་བཅས་ལ་དཀར་ཆག་དང་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་ལས་རོགས་མཛད། ས་རྟ(1978)ལོ་ནས་ཤིང་གླང(1985)ལོ་བར་ལོ་བརྒྱད་རིང་སླར་ཡང་པེ་ཅིན་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭར་ཕེབས་ནས་གཙོ་བོ་སློབ་ཁྲིད་དང་། སློབ་དེབ་རྩོམ་འབྲི། ཞོར་ལ་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་ཡིག་སྒྲིག་རྩོམ་བཅས་གནང་ནས་ལྕགས་སྤྲེལ(1980)ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པའི་མཚན་གནས་བཞེས་པ་དང་ཤིང་གླང(1985)ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་མཚན་གནས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས། ལོ་དེར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་དབུ་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་ཞུས། ཤིང་གླང(1985)ལོར་པེ་ཅིན་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཕྱག་ལས་གནང་། རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་འབྲུག(1987)ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་པར་བསྐོ་བཞག་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རིགས་གཅིག་མཁས་པའི་མཚན་གནས་ཕུལ། ལྕགས་ལུག (1990)ལོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་དབུ་འཛིན་གྱི་མཚན་གནས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པ་དང་སྦྲགས་ཞིབ་འཇིག་ཁང་དེའི་ཞིབ་འཇིག་མི་སྣ་རྣམས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་མཛད་དེ་ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། ཟི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་གཙོ་གྲས་ཁག་གཅིག་ལ་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་རིང་རྟོག་ཞིབ་དང་སྦྲགས་ས་གནས་དངོས་སུ་སློབ་ཁྲིད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དམ་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས་བོད་རིག་པའི་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅིག་གི་ངོས་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་འཇར་མན་དང་། ནོར་ཝེ། དབྱི་ཊ་ལི། ཨའོ་སི་ཁྲུའུ་རི་ཡ། ཧྥ་རའན་སི། དབྱིན་ལན་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་སློབ་ཁྲིད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་དཔྱད་ཚོགས་འདུར་ཐེངས་མང་ཕེབས་ཏེ་ཕུལ་བྱུང་གི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་མ་སྒྲོགས་སྦྱང་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་རྒྱལ་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་ཐད་ཀྱི་འཕེལ་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་མཛད། མཐར་མེ་བྱི(1996)ལོར་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་རྒས་ཡོལ་འབུལ་བཞེས་ཐོག དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུར་ཕེབས་པ་མེ་གླང(1997)ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས(བོད་ཟླ་ལྔ་པ་ཕྱི་མའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད)ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་པར་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་ཧྲན་ཅི་རུ་གཟིམ་ཁྲི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར།
དམ་པ་འདི་ཉིད་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ད་དུང་ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་དང་། ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པ་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ། བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། སྲིད་གྲོས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྐབས་བཞི་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་བཅས་གནང་བ་མ་ཟད། ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་ཡོངས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ། ཀྲུང་གོ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་རབས་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་སོགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྒྲིག་ཁོངས་སུ་ཡོད། དམ་པ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་དང་གུས་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གྲགས་ཅན་མི་སྣའི་མཚན་དེབ་ཆེན་མོའི་ནང་ལའང་འཁོད་ཡོད་ལ། སྔ་རྗེས་སུ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་གནང་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་བོད་རིག་པའི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གནས་བྱ་གཞག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཕུལ་གནང་ཡོད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་དགོངས་པ་ཉམས་ལེན་མཛད་དེ་ལག་ལེན་དངོས་ནང་རྩོད་སྒྲུབ་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྱེད་ཐབས་བེད་སྤྱོད་ཧུར་ཐག་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་། གདེང་འཇོག རྒྱུན་འཛིན་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྟན་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད་མཛད་རྗེས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་དེ། སྐུ་ཚེ་གཅིག་རིང་གསུང་རྩོམ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་གཙོ་བོ《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ཕུད་པ་དང་། ད་དུང《བོད་ཀྱི་ཆོད་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་སྐོར་བཤད་པ》དང་། 《དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་མཆན་འགྲེལ》(དེ་གཉིས་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད)《སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》སོགས་དང་། དེ་བཞིན《བོད་ཀྱི་དཀར་ཆག་རིག་པ》དང་། 《བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་རིག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར》《བོད་ཡིག་དཔེ་ཪྙིང་དཔར་སྐྲུན་སྐོར་གླེང་བ》《གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར》ཞེས་པ་སོགས་ཆེད་རྩོམ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་དག 《ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག》དང་། 《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག》《སྦྲང་ཆར》སོགས་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད།
དེ་ཡང་དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས"དུང་དང་འོ་མར་འགྲན་པའི་ལྷག་བསམ་མཐུ༎ དམན་ཡང་དཀར་པོའི་བྱས་འབྲས་ཅུང་ཟད་ཅིག། བློ་དང་འདུན་པ་བཟང་བའི་རང་རིགས་ཀུན༎ རྒྱལ་ཁབ་འཕྲིན་བཟང་ལས་དོན་འགྲུབ་ཕྱིར་འབད༎ "ཅེས་བསྩལ་བ་ལྟར་སྐུ་ཚེ་གཅིག་རིང་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དགའ་ཞེན་དང་། རང་གི་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་རིག་ལ་དགའ་ཞེན་བཅས་མཛད་དེ་མི་རིགས་རིག་གནས་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱིར་ཐུགས་ནུས་ཡོད་རྒུ་འདོན་གནང་མཛད་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གནས་བྱ་གཞག་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འབུལ་གནང་མཛད་པ་མ་ཟད། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》འདི་ཁོ་རང་ཡང་སྔ་དུས1960ལོ་ནས་ད་བར་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ལྷག་རིང་དུས་ཚོད་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་མིང་ཚིག་འཚོལ་བསྡུ་དང་། དཔྱད་གཞི་འཚོལ་ཞིབ། ཚིག་འགྲེལ་རྩོམ་འབྲི་སོགས་མཛད་མཐར་སྨན་ཁང་དུ་བསྙུན་གཞི་ཧ་ཅང་དོད་དྲག་པའི་སྐབས་སུའང་ཚིག་མཛོད་འདི་ཉིད་ཀྱི་མ་ཟིན་ཞུས་དག་མཛད་པ་མ་ཟད། སྐུ་ཁམས་སླར་གསོ་བྱུང་རྗེས་མུ་མཐུད་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟར་མཛད་པ་དེ་ནི་རང་ཅག་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་མིག་དཔེ་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་རང་དུ་ངེས་སོ༎
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (པདྨ།)


text:
བོད་སོག་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལས་དུས་ཚིགས་ལྟར་ལྭ་བ་དང་སྡོད་ཁང་བརྗེ་སྤོར་བྱ་དགོས། ཁོར་ཡུག་ལ་འཚམ་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ནི་ལུས་ཟུངས་གསོ་བ་དང་ཚེ་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལྟར་ལྭ་བ་བརྗེ་སྤོར་བྱེད་པ་དང་། དྲོད་བརྟེན་འཁྱགས་གཡོལ་སོགས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་བྱ་ཡིད་ལ་ངེས་དགོས་པ་ལས་གཞན་ད་དུང་དུས་ལྟེ་ཟ་མ་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་པར་མཉམ་འཇོག་དགོས། དུས་ཚིགས་དང་མཐུན་པོ་བྱུང་ན་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་དང་ནད་འགོག་ནུས་པ་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་ཐུབ།
གསུམ། བོད་སོག་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་བཅོ་ཐབས།
(གཅིག)སོག་པོའི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལས་མགོ་ཡོམ་བཅོ་ཐབས་ལག་རྩལ་ནི་སོག་རིགས་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་གི་མགོ་ཡོམ་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། དངོས་ལུགས་ཀྱི་མགོ་ཡོམ་བྱེད་ཐབས་བེད་སྤྱད་ནས་ནད་རྟགས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱེད་ནུས་ཐོན་དགོས། མགོ་ཡོམ་བཅོ་ཐབས་ལ་དབྱེ་ན་རྡོ་ལུ་དང་དབྱུག་པ། རྐང་མཐིལ་རྡུང་བ་སོགས་ཡོད། མགོ་ཡོམ་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་རླུང་ཁྲག་འཁོར་རྒྱུག ཤ་གཟུགས་སྙོམ་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལྡན་པ་དང་། མགོ་ཡོམ་དང་མགོའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ། ནང་ཁྲོལ་གྱི་དབང་པོར་རྨས་ཕོགས་པ། སྐེད་པར་གནོད་བྱུང་བ་སོགས་ལ་མངོན་གསལ་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་ཡོད།
(གཉིས) ཟངས་ཁོག་བཅོས་ཐབས། ཟངས་དམར་གྱི་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བྱས་ནས་ལས་སྣོན་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཟངས་དམར་གྱི་དངོས་ལུགས་ཁྱད་ཆོས་དང་ལུས་ཕུང་བདེ་སྲུང་བྱེད་ནུས་བེད་སྤྱད་དེ་མེ་ཕོར་རྒྱག་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རང་བྱུང་བཅོས་ཐབས་ཤི་ཡིན། རྩ་ལམ་གྱི་ཁྲག་དབུགས་སེལ་བ་དང་སྙིང་རྩའི་རྩ་ལམ་བྱེད་ནུས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་ཕན་པ་དང་། བཟང་སྐྱོར་ངན་འཇོམས་དང་གདགས་སྲིབ་དོ་མཉམ།རྒྱུས་པ་གསོ་ཞིང་ཁྲག་རྩ་བསང་བ། རླུང་སེལ་བ། ཟུག་འཇོམས་སྐྲངས་འཇགས། ཚ་ཤོར་དུག་སེལ། ལུས་སྟོབས་རྒྱས་ཤིང་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་ཕན་ནུས་ལྡན།
(གསུམ།)སོག་རིགས་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལས་རུས་པ་བཅོ་ཐབས། དེར་དབྱེ་ན་ལེགས་སྒྲིག་དང་། གཏན་འཇོག་པ། འཕུར་མཉེས། སྨན་ལུམ། ནད་གཡོག་དང་བྱེད་ནུས་སྦྱོང་བརྡར་སོགས་རིམ་པ་དྲུག་བརྒྱུད་དགོས། ཡོ་བྱད་སྤྱད་ནས་རུས་པ་འབྱོར་དུ་འཇུག་སྐབས་སྔོན་ལ་ཆང་བཅུད་མང་པོ་འདུས་པའི་ཆང་རུས་ཆག་གི་གནས་དང་རུས་ཚིགས་ཀྱི་སྟེང་གཏོར་བ་དང་། དེའི་འཕྲོར་ཡངས་མོའི་ངང་འཕུར་མཉེས་བྱས་ན་དུག་སེལ་བ་དང་། རྩ་དཀར་གསོ་ཞིང་ཁྲག་རྩ་བསང་བའི་བྱེད་ནུས་ཐོན། རུས་པ་བཅོ་ཐབས་ལ་དབྱེ་ན་རུས་ཆག་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་ཐབས། རུས་ཆག་གི་གནས་ལ་འཕུར་མཉེས་བྱེད་ཐབས་སོགས་ཡོད། དེ་དག་བྱེད་ཐབས་བདེ་ལ་སྨན་བཅོས་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་ཡིན་པ། ན་ཟུག་འཇོམས་པ། དུག་སེལ། ལུས་སྟོབས་རྒྱས་ཤིང་བདེ་ཐང་ཡོང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལྡན།
(བཞི)མགོ་བོར་སྐམ་ཁབ་གདབ་པའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས། དེ་ནི་མགོ་བོའི་གསང་མིག་སྟེང་སྐམ་ཁབ་གདབ་པའི་ནད་རིགས་འགོག་བཅོས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ལ་ཟེར། ཀླད་པའི་ཁྲག་རྩའི་ནད་དང་མགོ་ན་བ། མགོ་ཡུ་འཁོར་བ་སོགས་ལ་ཁྱད་མཚར་བའི་ཕན་འབྲས་ཐོན་གྱི་ཡོད།
(ལྔ) སྐམ་ཁབ་བསྲོ་བའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས། དེ་ནི་མིའི་ལུས་པོའི་གསང་མིག་ལ་གསེར་ཁབ་དང་དངུལ་ཁབ་གདབ་སྟེ། མེ་ཡིས་བསྲོས་རྗེས་ཟུག་གཟེར་སློང་དུ་བཅུག་ན། ནད་རིགས་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཕྱི་བཅོས་བཅོ་ཐབས་ཤིག་ཡིན། དེ་ལ་རླུང་ཁྲག་འཁོར་རྒྱུག་དང་། གཉན་ཁ་འཇོམས་པ། རྩ་དཀར་གསོ་ཞིང་རླུང་རྒྱུ་བ། འབྱར་བག་འབྱིན་པ། རིམས་འགོག་ནུས་ཤུགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། འགོག་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
(དྲུག) མེ་བཙའ་ཡི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས། བསྲོ་ཐབས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བའི་སྨན་རྫས་མ་ཡིན་པའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་གི་མེ་བཙའི་གསོ་ཐབས་དང་འདྲ་པོ་ཡོད་ལ། མིའི་ལུས་སྟེང་གི་གསང་མིག་བསྲེགས་ནས་ཟུག་གཟེར་བསླངས་ན་རླུང་ཁྲག་དང་གཟུགས་གཞི་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་བྱ་ཐུབ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྒྱུན་མཐོང་གི་ནད་རིགས་གསོ་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། རླུང་དང་གྲང་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་འགོག་བཅོས་ཐད་ཧ་ཅང་ཕན།
(བདུན) རྒྱབ་རྡུང་བའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས། འདི་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུ་ཆ་ཁྱད་པར་བས་བཟོས་པའི་ཐོ་བས་མིའི་སྐེད་པ་བརྡུངས་ནས་ན་ཟུག་སློང་བར་བྱེད་པའི་ནད་རིགས་འགོག་བཅོས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ལ་ཟེར། གདགས་སྲིབ་སྐྱེད་པ་དང་སྙོམ་སྒྲིག ཁྲག་རྒྱུན་འཁོར་རྒྱུག གློ་སྙིང་གི་ནུས་པ་སླར་གསོ་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལྡན། ཤ་གནད་ན་བ་དང་། མཁལ་རྐེད་ན་བ་སོགས་དལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ནད་སྔོན་འགོག་དང་བཅོ་བའི་ནུས་པ་ལྡན།
(བརྒྱད) ཇ་ཆང་གི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས། དེ་ནི་བསྲོ་ཐབས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ལ་ཟེར། ཇ་དང་ཆང་ལུས་སྟེང་དུ་བྱུག་པའི་ནད་རིགས་འགོག་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ལ་ཟེར། གཙོ་བོ་ན་ཟུག་འཇོམས་པ་དང་། རྩ་གསོས་གྲང་འདོན། ལུས་པོའི་བྱེད་ནུས་སླར་གསོ་བྱེད་པར་ཕན། བྱེད་ཐབས་དེའི་རིགས་ནི་ཕོ་བ་དང་རྒྱབ་ངོས་ཏེ་ཅུང་ཁོད་ཡངས་པའི་གནས་སུ་བྱུགས་ནས་བཀོལ་ན་ཕོ་བ་ན་བ་དང་། ཟས་འཇུ་དཀའ་བ། གྲང་ཤ་ལངས་ནས་སྐྱུག་པ་དང་ཁོག་པ་བཤལ་བ། དེ་མིན་མཁལ་མ་དང་ལྒང་བུ། རྐེད་པ་དང་ཉྭ་སྟི། ཤ་གནད་ལ་རྨས་ཕོག་པ་སོགས་གསོ་བཅོས་བྱ་ཐུབ། (མུ་འགོད།)
རྩོམ་སྒྲིག་པ། གངས་ཆབ།


text:
དེ་རིང་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་མོ་འདི་ནི་བོད་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་ ༥༦ ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཁྱད་པར་ཅན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་སྐབས་འདིར་ངས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་མཛའ་བརྩེས་དྲངས་པའི་འཚམས་འདྲི་དང་། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་བཟུང་དབང་བསྒྱུར་བྱས་སྟབས་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་མ་ཕེབས་ཐབས་མེད་གྱུར་པ་དང་། མགོན་པོ་གང་གི་ཞབས་རྗེས་སུ་བོད་མི་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱད་ལྷག་བཙན་བྱོལ་ཏུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་ཉིད་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་མ་ལག་རྨངས་ནས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་བཏོད་བཀོད་སྒྲིག་བསྐྱངས་པ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་དང་པོའི་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་འཁུར་དམ་འབུལ་ཞུས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ལྗོངས་མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་དབུ་བརྙེས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་དོན་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་རེའི་ལས་ཡུན་དང་། གྲངས་ཚད་བཅས་སྤར་ཆ་དང་འབྲེལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པ་ལྟར། སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོག་མཆན་བསྩལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་རྒྱས་བསྡུས་འདྲ་མིན་གྲངས་སུམ་ཅུ་ལ་ཉེ་བ་གཏན་འབེབས་གནང་ཐུབ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱ་ལམ་བཏོད་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་ནང་མདུན་བསྐྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་དོན་གཙོ་གྱུར་དགག་དགོས་རྒྱུ་མཚན་དུ་མར་གཟིགས་ཏེ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཐུགས་འགན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འགོ་འཁྲིད་རྣམས་ལ་བསྩལ་ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ངོ་ཚབ་དང་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་མཛད་པ་བཞིན། མགོན་པོ་གང་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་གང་ལེགས་སུ་བསྐྱོད་དང་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད།
དེ་ཡང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་སྲ་བརྟན་དང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་མིན་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་གནས་ཚད་དང་། སྤྱི་དོན་ཐོག་སེམས་འཁུར་དང་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་བཅས་ལ་རག་ལས་སྟབས། ཉེ་སྔོན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་ ༡༦ པའི་ སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ལས་འཁུར་དམ་བཅའ་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་ཉིད། བོད་མི་གནས་སྡོད་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་སླད་ཕེབས་རྒྱུའི་ས་གནས་ས་བགོས་ཀྱི་ལས་འཆར་ཆེད་བསྒྲིགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་དང་རྒྱས་བཞིན་པ་རྣམས་དང་། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར། བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་སྐོར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ལས་རིམ་སྐོར། བོད་མི་ནང་ཁུལ་མཐུན་ལམ་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་སོགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་བློ་སྟོབས་སྤེལ་རྒྱུ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ས་གནས་སོ་སོའི་སྒྲིག་འཛུགས་སམ། སྡེ་ཚན་སོ་སོ་དང་། མང་ཚོགས་སྒེར་བཅས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་ཞུས་ཁག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བཀའ་བློན་ལས་ཁུངས་གཙོ་གྱུར་སྒྲིག་འཛུགས་མ་ལག་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་སྐབས་ཐོག་སོ་སོར་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་དང་། རོགས་སྐྱོར་ལག་བསྟར་ཐུབ་ཐབས་ཆེད་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕུལ་ཏེ་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱ་བཞིན་པ་སོགས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། མང་ཚོགས་དབར་ཟམ་པ་ལྟ་བུའི་གནས་བབ་བཟུང་སྟེ་ལས་དོན་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།
ད་ལམ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བསྐྱར་ནན་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། བར་ལམ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་སྐབས། ད་ལྟ་བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་བབ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་གནས་ཡོད་པ་དང། བོད་མིར་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་གཤིས་ལུགས་བཟང་པོ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་གལ་སོགས་ལ་བསམ་ཤེས་མ་ཐུབ་པར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རང་དབང་རང་བཙན་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ལྡན་དག་གི་ལད་མོར་ཐལ་ནས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་འཐེན་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཙམ་བྱུང་སྟེ། བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཐུགས་ཕམ་དང་། ཐུགས་དམ་སད་རྐྱེན་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་སྲིད་སྐྱོང་གི་དམ་འབུལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྤྱི་ཕེབས་བྱུང་བའི་ནང་། “འཕྲལ་སེལ་དགོས་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ་བྱས་ན། དངོས་གནས་བློ་ཆུང་ཕན་བཏགས་ཟེར་བ་དེ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། ཡག་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོ་འདི་སྐྱིད་ན་སྐྱིད་གཅིག སྡུག་ན་སྡུག་གཅིག་བྱས་ནས་ང་ཚོ་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་བྱས་ནས་ཡིན་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་འདིར་ཆོལ་ཁའི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་མ་ཡོང་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་ནང་ཞོགས་” ཞེས་སོགས་དང་། དེ་རྗེས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཨ་རི་ཁེ་ལི་ཕོར་ནི་ཡའི་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐབས། “ད་ཆ་འོས་བསྡུའི་སྐབས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་འཇགས་ཡོད་པས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་དང་། ས་གཞི་རྡུལ་དག་ཡིན། བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་” ཅེས་བཀའ་བཟང་འཐོབ་ཡོད་པ་བཞིན། ད་ལྟའི་ཆར་གྲོས་ཚོགས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གཉིས་ཀའི་འགོ་འཁྲིད་མི་སྣ་འདེམས་བསྐོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་རང་རང་ལས་དོན་ཐོག་དངོས་སུ་ཞུགས་ཟིན་ཡོད་པས། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ངང་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེའི་ངང་མཐུན་ལམ་དམ་ཚིག་གཟོང་ཁ་གཅིག་སྒྲིལ་གནང་དགོས་གཞི་རྩར་བཞག་སྟེ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་བ་ཡོངས་དང་། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས་པའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་མེད་ཁར་དམ་དྲག་དང་ཛ་དྲག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། འདས་པའི་ཟླ་ཤས་ནང་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་རིགས་གཅིག་འདིར་དཔེ་མཚོན་དུ་ཞུས་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ བར་དུ་སྐྱིད་གྲོང་ནས་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་བར་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་གྱི་ལས་གཞི་གསར་འཛུགས་བྱ་འཆར་དེ་བོད་ནས་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། དམིགས་བསལ་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲོམ་ར་ཆེ་ཁག་བར་ཉོ་ཚོང་གི་འབྲེལ་ལམ་ཆེད་དང་། སྐྱིད་གྲོང་གི་མཛེས་ལྗོངས་དེར་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་ཆེད་འགྲིམས་འགྲུལ་ལས་རིགས་ཐོག་ནས་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དབུལ་སེལ་ཐུབ་ལུགས་ཀྱི་གཡོ་གཏམ་སྒྲོག་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་པས་བོད་ལྟ་ཅི། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུར་འཇིགས་ཉེན་བཟོ་བའི་ཕུགས་རིང་གི་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་བཞིན་ཡོད།
བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོ་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱིས་རང་དབང་ངང་ལོངས་སུ་སྤྱད་ནས་ཡོང་བའི་ས་ཆ་རྣམས་བཙན་ཕྲོགས་དང་། བཅད་བགོས་ཀྱིས་བོད་མིའི་འཚོ་བར་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། རྩྭ་སའི་བདག་དབང་འདྲ་མཉམ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་དགོས་པའམ་ཕྱིར་སྤྲོད་དགོས་པའི་ཞུ་གཏུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་བསམ་ཤེས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཁར་བཙན་གནོན་བྱ་བཞིན་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཉེ་བའི་སྔོན་དུའང་སེར་ཤུལ་རྫོང་ཟེར་བའི་སྒོ་ཆེན་ཉེ་འགྲམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་བཟོད་པ་ཞུ་བས། རྩྭ་སའི་བདག་དབང་དགོས་འདུན་གྱི་ཞུ་འབོད་གནང་བར་རྒྱ་གཞུང་གི་ཉེན་རྟོག་པས་བཙན་འཁྲིད་བྱས་ཏེ་ས་གནས་ལས་བྱེད་པས་ས་ཆ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་ཡིན་སྟབས། ཁྱེད་ཚོ་འབྲོག་པར་བདག་དབང་གང་ཡང་མེད་པ་ཤེས་དགོས་ཞེས་དང་། རྗེས་སུ་རྒྱ་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་ལ་དང་ལེན་མ་བྱས་པར་ཞུ་གཏུགས་བྱས་ཚེ་ཉེན་རྟོག་པ་བཏང་སྟེ་བཙོན་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྡིགས་ར་སྐུལ་ཡོད་པ་སོགས་བོད་མི་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཟོ་བཞིན་ཡོད།
དེ་བཞིན་བོད་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གསེར་རྟ་རྫོང་ཟེར་བའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་གསེར་རྟ་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་གྲྭ་བཙུན་ཚད་བཀག་དང་། གྲྭ་ཤག་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་སོགས་སྲིད་བྱུས་ངན་པ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། འདི་ལོ་སླར་ཡང་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༠ ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་གསེར་རྟ་བླ་རུང་ཆོས་སྒར་དུ་གྲྭ་བཙུན་གྲངས་ཚད་མང་དྲགས་པས་ཉུང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། གྲྭ་ཤག་གི་གྲངས་ཚད་ཀྱང་མང་དྲགས་པས་གཏོར་བཤིག་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་ཞིག་བཀྲམ་ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ད་ལྟའི་ཆར་གྲྭ་ཤག་རྣམས་མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་གཏོར་བཤིག་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པར་ང་ཚོར་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་གཞུང་སོགས་དང་བརྒྱུད་ལམ་ཆེ་ཁག་ནས་འདིའི་སྐོར་དོ་སྣང་དང་། སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། དུས་རྒྱུན་དུ་བླ་རུང་ཆོས་སྒར་གྱི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དང་། བསྟན་འགྲོར་ཕན་པའི་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལས། ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ཕྱག་ལས་གང་ཡང་གནང་གི་མེད། རྒྱ་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་ནི་ནམ་རྒྱུན་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡོད་ཅེས་ཤོད་པ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་ཆོས་དད་ཀྱི་རང་དབང་བཀག་འགོག་བྱེད་པ་འདིས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ་གསལ་རྗེན་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན།
དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་གྲྭ་ཤག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གྱོད་དཔེ་ཀློག་དེབ་ཟེར་བའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་རྒྱ་གཞུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་གྱིས་གྲྭ་པ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་བྱེད་དགོས་ཚུལ་གྱི་བཙན་བཀའ་བཏང་ཡོད་པ་དང། གྱོད་དཔེ་ཀློག་དེབ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་བཀྲམ་ཡོད། འདི་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་ཇི་བྱས་རྣམས་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་པ་བཟོ་ཐབས་སུ་འབད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བོད་ནང་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གིས་བོད་མིར་དྲག་གནོན་བྱེད་ཐབས་སུ་གཞི་མེད་སྐྱོན་འཛུགས་ཀྱི་འཁྱོག་བཤད་ཡིག་ཆ་དེ་རིགས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
བོད་མིའི་རྩ་དོན་འཐབ་རྩོད་གཙོ་གྱུར་གང་ཅིའི་ཐད་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་གཙོས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་གཞུང་དང། གྲོས་ཚོགས། ཚོགས་སྡེ་འདྲ་མིན་སོགས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ནི་དེ་བས་གལ་ཆེ་ཡིན་པས། ཉེ་བའི་སྔོན་དུ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་རྒྱ་གར་གྱི་ཆར་དུས་གྲོས་ཚོགས་ཚུགས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་ཚོགས་མི་གང་མང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་འབྲེལ་ལམ་དང་། བོད་དོན་གང་ཅིའི་ཞུ་སྐུལ་སླད་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཆེད་བཅར་ཞུས་ཡོད་ལ། དེ་རིང་རྡ་ས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་རང་རེའི་མང་གཙོའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཏུའང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གསུང་བཤད་གནང་བ་སོགས་བོད་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་བཅས་ལ་དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གཞི་རྩའི་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་དང་། བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གནང་ཕྱོགས་སོགས་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོནཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་གཙོ་བོ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་ཤུགས་འདོན་རྒྱུར་རག་ལས་ཡོད་པས། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ལྷོད་གཡེང་མེད་པ་དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཁུར་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་གནང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མཐའ་དོན། བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་། ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱི་གྲུབ་པ་དང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ལ།།


text:
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་
རབ་ཆུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཡོས་(༡༦༦༣)ལོའི་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ཡབ་ཞབས་དྲུང་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་དང་ཡུམ་ཚེ་བརྟན་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་གཙང་ཐུབ་རྒྱལ་བྲུལ་ཚང་དུ་སྐྭ་གཏམས། ལདུང་རྒྱུད་བོན་ཡིན་པར་གྲགས། ཤིང་འབྲུག(༡༦༦༤)ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་པན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། མེ་ལུག(༡༦༦༧)ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་བཀྲས་ལྷུན་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པ་ལྕགས་ཁྱི(༡༦༧༠)ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བསྩལ། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་སྔགས་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་གདན་ཞུ་ལན་དུ་མ་བྱུང་རུང་ཡང་ཕེབས་མ་ཐུབ། རབ་ཆུང་བཅུ་གཉིས་པ་མེ་གླང(༡༦༩༢)ལོར་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་དགེ་བསྙེན་དང་། རབ་ཆུང་། དགེ་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོགས་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ང་གཅིམ་པ་རབ་ཆུང་བཅུ་གཉི་ས་པའི་ཆུ་སྤྲུལ(༡༧༡༣)ལོར་གོང་མས་པཎ་ཆེན་ཨིར་ཏི་ནི(པཎ་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་པཎྜི་ཏའི་དསྡུས་མིང་། བོད་སྐད་དུ་མཁས་པའི་དོན་དང་། ཨེར་ཏེ་ནི་ཞེས་པ་སོག་སྐད། བོད་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པའི་དོན)ཞེས་པའི་མཚན་འཕར་དང་འཇའ་ས་ཐམ་ག་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་གྲགས། མེ་བྱ(༡༧༢༠)ལོར་སོག་པོ་ཇུན་གར་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱིས་དམག་ཁྲིད་དེ་ཤིན་ཅང་ནས་བོད་དུ་འཛུལ་དུས་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་སར་བར་འདུམ་བྱེད་དུ་ཕེབས་ཀྱང་དོན་འབྲས་མ་བྱུང་བས་བཀྲས་ལྷུན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། ལྕགས་བྱི(༡༧༢༠)ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་འབོགས་པར་འཛད། རབ་ཆུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་ཁྱི(༡༦༧༠)ལོ་བར་བཀྲས་ལྷུན་གདན་ས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་བསྐྱངས། ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་དམར་ཁྲིད་དང་རང་རྣམ་སོགས་བཀའ་རྩོམ་པོད་བཞི་བཞུགས། དགུང་ལོ་དོན་ལྔ་ལ་ཕེབས་པ་མི་སྦྲུལ(༡༧༣༢)ལོར་བླ་བྲང་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། སྐུ་གདུང་རིལ་པོ་བཞུགས་པའི་མཆོད་སྡོང་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་རབ་ཆུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་རྟ་ལོ་བར་བཞུགས།


text:
རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་
ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ། འཁྲུངས་རབས་གསོལ་འདེབས་ལས།
གུར་མི་ངར་པའི་ཆོ་རིགས་སྲད་དུ་བལྟམས། །
འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཡི་ཐུགས་སྲས་ཕུལ། །
པཎ་ཆེན་གྲགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གསོལ། །
ྋརྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པར་གསོལ་བ་འདེབས། །
སྐུ་ཚེ་སྟོད།Edit
ྋརྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་མཆོག་ནི། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་ལུག་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༩༡ ལོར་གཙང་གཤབ་སྟོད་དམ། གུར་མོ་ཞེས་པར་ཡབ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཡུམ་ཇོ་མོ་ནམ་མཁའ་སྐྱིད་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་ཀྱི་མཚན་ལ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་གསོལ། དཔལ་སྣར་ཐང་གི་རྗེ་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། བརྒྱ་སྟོན་ཙདྲན་པ་ལས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཤིང༌། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིར་ཕེབས་སྐབས་གནས་བརྟན་ཆེན་པོའི་རྣམ་འཕྲུལ་མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མནོས། མཚན་ལ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་དུ་གསོལ་བར་ཕྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟང་པོ་ཞེས་གསར་སྣོན་མཛད། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པར་ཁོང་ཉིད་ལས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས། ཤིང་ལུག་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༡༥ ལོར་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔར་ཕེབས་སྐབས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་ཐོག་མར་མཇལ་ལོ།།
དེ་ནས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ། སློབ་མའི་གཙོ་བོར་གྱུར། ལོ་ངོ་བཅུའི་བར་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་དང༌། རི་བོ་དགའ་ལྡན། འཕན་ཡུལ་གྲོས་ལ་སོགས་པར་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་ཀྱི་བླ་མ་གསུམ་སྟེ། དང་པོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་དང༌། བར་དུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ། མཐའ་མར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་མཁས་གྲུབ་ཤེས་རབ་སེངྒེ་བཅས་ཡིན།
ཁོང་གི་སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་འདུལ་འཛིན་པ་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཟང་པོ་བཀྲ་ཤིས། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀུན་དགའ་བདེ་ལེགས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ། རབ་འབྱམས་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མ། སྨོན་ལམ་དཔལ་ལེགས་བློ་གྲོས། མཁན་ཆེན་བཟོད་པ་དཔལ་གྲུབ། མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ཡིན།
སྐུ་ཚེ་སྨད་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་ཁག།Edit
དེ་ལྟར་རྗེ་འདིས་སྐུ་ཚེ་གང་པོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་དོན་ལ་ཐོས་བསམ་མཐིལ་ཕྱིན་པ་མཛད་པས་མཁས་པའི་དབང་པོར་གྱུར། བོ་དོང་པཌཎི་ཏས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་མཚན་གསོལ། པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་གྲགས་པས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ། མེ་ཡོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༤༧ ལོར་དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པར་གཙང་དུ་ཕེབས་ཏེ། སྣར་ཐང་བྱང་ཆེན་དང༌། རི་ཕུད། བྲག་དམར་སོགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་འཆད་ཉན་དང་གྲྭ་ཚོགས་འཕེལ་བར་མཛད་དོ།།
དགུང་ལོ་ང་བདུན་པར་འཕྱོངས་རྒྱས་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོས་རོགས་སྐྱོར་དང་མཐུན་རྐྱེན་མཛད་པར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༤༧ ལོར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཕྱག་བཏབ་པ་དང༌། རྗེས་ནས་བྱམས་ཆེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞེངས། ྋརྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་ནས་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོར་ངོས་འཛིན་མཛད་པ་ཡིན། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་ཕོ་རྟ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༧༤ ལོར་སྐུ་གཤེགས་པ་བཅས་སོ།།
གསུང་རྩོམ་ཁག།Edit
ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི་ > ། >། >། >སོགས་པོ་ཏི་བདུན་ཙམ་བཞུགས། །། ༧རྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ།།
ཀ༽ འདུལ་བའི་གླེང་འབུམ་ཆེན་མོ།
ཁ༽ འདུལ་ཊིཀ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ།
ག༽ སོ་ཐར་མདོའི་རྣམ་བཤད། མཛོད་འགྲེལ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད། རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བ་ངག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ། འཇུག་འགྲེལ་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།
ང༽ ཚད་མ་རིགས་རྒྱན། ཚད་མ་ལེགས་པར་བཤད་པ།
ཅ༽ ཐུབ་བསྟོད། རྣམ་ཐར། སྒྲོལ་བསྟོད། སྒྲོལ་བསྟོད་འགྲེལ་བ། དུས་འཁོར་ཟིན་བྲིས། བསྐང་གསོ་དང་བསྟོད་བསྐུལ། གསུང་ཐོར་བུ།
གཞན་དུ། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་རེའུ་མིག སྐུ་ཕྲེང་། མཚན། འཁྲུངས་ཡུལ། འཁྲུངས་ལོ། འདས་ལོ། ཁྲི་བཞུགས། དང་པོ། དགེ་འདུན་གྲུབ་པ། གཙང་ཤབ་སྟོད། 1391——1474 གཉིས་པ། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། གཙང་རྟ་ནག་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཉེ་འཁོར། 1476——1542 གསུམ་པ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ། སྟོད་ལུང་རྩེ་དགའ་ཁང་གསར། 1543——1588 བཞི་པ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། སོག་ཡུལ་གྱི་སྡེ་སེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར། 1589——1616 ལྔ་བ། ངག་དབང་རྒྱ་མཚོ། འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ། 1617——1682 1642——1682 དྲུག་པ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། མོན་ལ་འོག་ཡུལ་གསུམ། 1683—— 1697——1705 བདུན་པ། བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། ལི་ཐང་དགོན་ཞོལ། 1708——1757 1720——1757 བརྒྱད་པ། འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ། གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་ལྷ་རི་ཐང་། 1758——1804 1787——1790 དགུ་བ། ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ། ལྡན་ཆོས་འཁོར། 1805——1815 དགུང་ལོ་༡༡སྟེང་སྐུ་གཤེགས། བཅུ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། ལི་ཐང་། 1816——1837 གསེར་བུམ་དཀྲུག་སྲོལ་དར། བཅུ་གཅིག མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། མི་ཉག་མགར་ཐར། 1838——1855 1855ལོར་འགན་བཞེས། བཅུ་གཉིས། འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། འོལ་དགའ་རྫོང་ཕྱི། 1856——1875 1873——1875 བཅུ་གསུམ། ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། དྭགས་པོ་གླང་མདུན། 1876——1933 1894——1933 བཅུ་བཞི། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། ཨ་མདོ་སྐུ་འབུམ་སྟག་འཚེར། 1935—— 1950ལོར་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འགན་བཞེས། རེའུ་མིག་འདི་ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས་པའི་དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་གི་ཞར་བཀོད་ཞས་དྲངས་པའོ།།


text:
བོད་ཀྱི་ཞོ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཐེངས་༢༣ པ་དབུ་འཛུགས།
བོད་ཀྱི་ཞོ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཐེངས་༢༣ པའི་ནང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཚོགས་པ་ཁག་བཅུ་གཉིས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༠ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་གི་ཐང་སྟེང་དུ། བོད་ཀྱི་ཞོ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཐེངས་༢༣ པ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་འཚོགས་སོང་ཞིང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་གྱིས་གཙོས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་དང་། དྷ་སའི་གཡས་གཡོན་གྱི་སེར་སྐྱ་རྒན་གཞོན་ཕོ་མོ་མང་དག་ཅིག་འཛོམས་འདུག
མཛད་སྒོའི་ཐོག་མར་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དབང་འདུས་ཚེ་རིང་གིས་ཕེབས་བསུའི་གཏམ་བཤད་དང་། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་གི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན། དེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་དེ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་གལ་ཆེ་སྐོར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་སོང་།
དེ་རྗེས་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེས། ཞོ་སྟོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་“ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞོ་སྟོན་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ནས་ཁོང་གི་འཆར་སྣང་གཞིར་བཟུང་སོགས་གཞི་རྩའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མང་པོ་ཡོད་ས་རེད། ཁོང་གིས་ལྕགས་ཟམ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་དུས་དེའི་ཆེད་དུ་དཔལ་འབྱོར་བསྡུ་རུབ་ཡོང་ཕྱིར་ལྷ་མོ་འཁྲབ་རྒྱུ་འགོ་འཛུགས་གནང་ནས། དེའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ནང་ལྕགས་ཟམ་མང་པོ་བཙུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་རེད་ཟེར་བ་དང་། ༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཐུགས་འཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་ནས་ལྷ་མོ་དར་སྤེལ་གནང་ཡོད་རེད། ད་ངས་ཞེ་དྲག་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་དེ། ཕྱིས་སུ་ཞོ་སྟོན་ཟེར་བ་དེ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པར་ག་དུས་ཡིན་ན་ཡང་། དབྱར་གནས་འཚོགས་གྲུབ་མཚམས་སུ་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་རྣམས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་ཞོ་གཅིག་འབུལ་གྱི་ཡོད་ས་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ནས་ཐ་སྙད་དེ་བྱུང་བ་འདྲ་”ཞེས་གསུངས་སོང་།
དེ་བཞིན་སྲིད་སྐྱོང་གིས་བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་འཕེལ་རིམ་དང་། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས། རིམ་པས་ཡར་རྒྱས་སོང་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་དོན། “བོད་ནང་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་ཚང་མ་གཏོར་བཤིག་བཏང་སྟེ། བོད་རྒྱ་སྡེར་བསྒྱུར་བ་དང་། བོད་མི་རྒྱ་རིགས་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་མུས་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བཙན་བྱོལ་ལ་འབྱོར་དུས་ཐོག་མར་ཟློས་གར་འཁྲབ་མཁན་དང་ལྷ་མོ་འཁྲབ་མཁན་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལས་མེད་ཀྱང་ཁོ་རང་ཚོ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དྲུང་དུ་བཅར་དུས། ༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལན་ཁྱོད་རང་ཚོ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལས་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། སེམས་ཤུགས་ཆགས་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་རེད། གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་རེད། རྣམ་པ་ཚོས་འབད་བརྩོན་གྱིས་ཤོག་ཨ། ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་བ་གཞིར་བཟུང་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ནས་ལྷ་མོ་དེ་ཧྲ་ཐག་ཐག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་མ་ཟད། དར་སྤེལ་འགྲོ་ཐུབ་པར་འབད་བརྩོན་གནང་དང་གནང་མུས་རེད། དེ་ནས་ཕལ་ཆེར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཞོ་སྟོན་༡༩༩༣ ལོར་ཐོག་མར་འཁྲབ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག དེ་དུས་སྐབས་སུ་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་རུ་ཁག་ས་གནས་ཁག་བཞི་ལས་མི་འདུག དེ་ནས་རིམ་པས་མང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་འབད་བརྩོན་བྱས་འདུག དེ་སྔ་བཀའ་ཤག་སྐབས་༡༤ པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ཡང་། ལྷ་མོ་དེ་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་གཏོར་བཤིག་གཏོང་གི་ཡོད་རེད། བཙན་བྱོལ་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། དམིགས་བསལ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ལྷ་མོ་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་བཀའ་སློབ་མང་པོ་གནང་བ་བཞིན། ལྷ་མོ་འཁྲབ་མཁན་རྣམ་པ་ཚོས་ས་གནས་ས་ཐོག་ནས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ཏེ། ད་ལྟ་བར་དུ་ཡར་རྒྱས་བཏང་ནས་འགྲོ་བསྡད་ཡོད་རེད། དེར་བཀའ་ཤག་སྐབས་༡༤ པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་ན། ང་ཚོས་མ་རྩ་ཐོག་མར་འབུམ་གསུམ་དང་། དེ་ནས་འབུམ་ལྔ། ལྷ་མོའི་ཚོགས་པ་ཡོད་བསྡད་པ་རྣམས་ལ་མ་རྩ་འབུམ་གསུམ་དང་། ལྷ་མོའི་ཚོགས་པ་གསར་པ་འཛུགས་མཁན་ཡིན་ན་འབུམ་ལྔ། དེ་ནས་འཁྲབ་ཆས་ཉོ་ཆེད་འབུམ་གཅིག་བཅས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་སོང་། དེ་གཞིར་བཟུང་ཀོ་ལི་གྷལ་དང་། སྤོན་ཊ། ཕྱིས་སུ་ས་ཆ་ཁག་འགའ་ཤས་ནང་ལྷ་མོའི་ཚོགས་པ་གསར་པ་བཙུགས་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ང་རང་གིས་ཐོས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་མོ་འཁྲབ་མཁན་ཁག་༡༢ ཆགས་བསྡད་འདུག སྔོན་མ་༡༩༩༣ ལོར་༤ ཡོད་པ་ནས་གྲངས་ཀ་འཕར་ཏེ་ད་ལྟ་༡༢ ཟེར་དུས་ལྡབ་གསུམ་ཙམ་མང་དུ་སོང་འདུག དེ་ཡིན་དུས་ལྷ་མོ་འཁྲབ་མཁན་ཚང་མས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཡིན།”ཞེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་གསུང་དོན། “ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་ཡང་ལྷ་མོ་ལྟ་བུ་འཁྲབ་མཁན་བྱུང་འདུག ནམ་རྒྱུན་འཁྲབ་སྟོན་ཟེར་དུས་གཞས་གཏོང་རྒྱུ་དང་གཞས་འཁྲབ་རྒྱུ་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། ཡང་ན་གཏམ་བརྗོད་འཁྲབ་རྒྱུ་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། ལྷ་མོ་ཟེར་དུས་དེའི་ནང་ལ་གཏམ་བརྗོད་དང་། གཞས་གཏོང་ཡ། འཁྲབ་ཡ་གསུམ་ཀ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་འདུག ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་སྡིངས་ཆ་བརྒྱུད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཡིན་ན་ཐོག་མར་ཆོས་སྤེལ་ཆེད་ལྷ་མོ་འཁྲབ་པའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་དང་ལྷ་མོ་འཁྲབ་མཁན་གཉིས་བར་གདོང་ཐུག་བྱུང་སྟེ་གླེང་སློང་དེ་འདྲ་ཡང་བྱུང་འདུག རྒྱ་ནག་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ཁོ་རང་ཚོའི་ལྷ་མོའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་འཁྲབ་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་འདུག ཡིན་ན་ཡང་། བོད་པའི་ལྷ་མོ་དེ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་འདུག བཤད་པ་ལྟར་ན་ལྷ་མོས་གསུང་སྐད་བསྐྱོན་དུས་ང་ཚོས་ཡག་པོ་གོ་ཡི་མ་རེད་མ་གཏོགས། ཡག་པོ་གོ་ཐུབ་ན་དེའི་ནང་རྣམ་ཐར་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་དུས་སོ་སོར་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་གི་ཡོད་རེད་ཟེར། དེ་ཡག་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་སློབ་གསོ་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་བརྒྱུད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད། དེ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་ཡག་པོ་གསན་རོགས།”ཞེས་གསུངས་སོང་།
བོད་ཀྱི་ཞོ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཐེངས་༢༣ པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིིའི་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཚོགས་པ་ཁག་བཅུ་གཉིས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་དང་། ནོར་བུ་གླིང་ཁ། ཅོན་ཏ་ར་བཅས་ས་གནས་ཁག་གསུམ་ལ་ཆ་བགོས་ཀྱིས་འཁྲབ་གཞུང་རྣམས་འཁྲབ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་པ་ལས། ཉིན་དང་པོར་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་དུ་ཞོ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཐེངས་༢༣ པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་དང་འཁྲབ་སྟོན་རྩེ་ཕུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་གཉིས་པ་སྟེ་ཕྱི་ཚེས་༢༡ ནས་བཟུང་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་དུ་སྣང་ས་འོད་འབུམ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་ནོར་བཟང་། དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན། རྒྱལ་པོ་གོ་ཆ། རྒྱ་བཟའ་བལ་བཟའ་བཅས་རིམ་བཞིན་འཁྲབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ནོར་བུ་གླིང་ཁ་རུ། གཟུགས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ། སྣང་ས་འོད་འབུམ་གསུམ་དང་། ཅོན་ཏ་ར་བོད་ཁྱིམ་དུ་སྣང་ས་འོད་འབུམ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཉི་མ། འགྲོ་བ་བཟང་མོ་བཅས་འཁྲབ་རྒྱུ་རེད་འདུག
ད་ཐེངས་བོད་ཀྱི་ཞོ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཐེངས་༢༣ པའི་ནང་གི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཚོགས་པ་ཁག་ནི། ཅོན་ཏ་ར་བོད་ཁྱིམ་དང་། བལ་ཡུལ་ལྷ་ཚོགས། བྷན་རྡ་ར་ལྷ་ཚོགས། མན་སྤར་ལྷ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ། ཀ་སྦུག་ལྷ་ཚོགས། མ་སུ་རི་ལྷ་ཚོགས། ཨོ་རི་ས་ལྷ་ཚོགས། སྦེལ་ཀོབ་ལྷ་ཚོགས། མོན་གྷོ་ལྷ་ཚོགས། ཀོ་ལེ་གྷལ་ལྷ་ཚོགས། སྤོན་ཊ་ལྷ་ཚོགས་བཅས་རེད་འདུག །
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།


text:
དེ་བཞིན་ས་པཎ་གྱིས“མཁས་གང་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན། ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་ཡིན་པར་འདོད། བྱེ་བྲག་སྦྱངས་པའི་དོན་ཤེས་ན། དེ་ཡང་དེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་བོད་ཡིག་ཁོ་ནར་བྱང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡོང་དཀའ། དེས་ན་བོད་ཡིག་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་འཕྱུགས་མེད་ཐོག་ད་དུང་རྒྱ་ཡིག་སོགས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ལོ་ཙཱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཡོད། རྨང་གཞི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་གཞུང་གི་རྩ་དོན་གསུམ་དང་། སྐད་གྱི་ཐབས་དམ་པ་བཞི། ཡིད་འཇོག་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་ཚན་བཞི་བློ་རུ་ངེས་དགོས་པ་དང་འབྲེལ《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》ནང་གཏན་ལ་ཡོངས་སུ་འཁེལ་བའི“དོན་དང་མི་འགལ་བ་དང་། སྒྲའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ། བོད་སྐད་ལ་གོ་བདེ་བ”ཚད་མ་འཛིན་རྒྱུ་ནི་ཡིག་སྒྱུར་ལམ་ལྷོངས་ཡོང་བའི་ཐབས་དམ་པའོ།
གཅིག མ་ཡིག་གི་ནང་དོན་བུ་ཡིག་སྐད་བརྡའི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་དགོས་པའི་སྐོར།
དེང་གི་ཆར་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་དོན་མང་པོ་ཞིག་མ་ཡིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པ་དང་གོ་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་བ་དཔེར་ན། “ཡུལ་གཞན་དུ་འཁོར་རིགས་ཀྱི་སྒེའུ་ཁུང་ནས་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞིག་དབྱུགས་ཚེ་དངུལ་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པ་དེ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་བདེ་པོ་དང་གོ་སླ་པོ་མེད། འོ་ན་དེ་ཉིད་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བོད་མིས་གོ་བདེ་བ་ཞིག་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། “ཡུལ་གཞན་དུ་འཁོར་རིགས་ཀྱི་སྒེའུ་ཁུང་ནས་ཕྱིར་དངོས་པོ་དབྱུགས་ཚེ་དངུལ་ཆད་གཅོད་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་པར་བསྒྱུར་ན་དོན་དང་མི་འགལ་ལ་བོད་མི་རང་གིས་གོ་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ། ཡང་དཔེར་ན“决策正确与否”ཞེས་པ་དེ“ཐབས་ཇུས་ཡང་དག་ཅིག་བཀོད་ཡོད་མེད”ཅེས་པར་བསྒྱུར་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་རིགས་སྒྱུར་སྐབས་རྒྱ་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཇི་བཞིན་མི་སྒྱུར་བར“ཐབས་ཇུས་ཡང་དག་མིན”ཞེས་བསྒྱུར་ན་ལེགས། ཡང“如此规模空前的建设”ཞེས་པ་དེ་གཞི་ཁྱོན་དེ་ལྟ་བུར་ཆེ་བའི་འཛུགས་སྐྲུན”ཞེས་བསྒྱུར་བ་དེ“འཛུགས་སྐྲུན་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ”ཞེས་བསྒྱུར་ན་འཚམ། ཡང“西藏工作在全国大局中的战略地位”原译“བོད་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ལས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནང་གི་འཐབ་ཇུས་གནས་བབ”ཅེས་ཐད་སྒྱུར་བྱས་པ་དེ“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལས་དོན་ཧྲིལ་པོའི་ནང་བཟུང་བའི་བོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་འཐབ་ཇུས་གནས་བབ”ཅེས་སྒྱུར་ན་ལེགས།
གཉིས། རྒྱ་ཡིག་ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་ནང་དོན་དང་བརྗོད་བྱའི་བབ་ལ་བསྟུན་ནས་དོན་ཇི་བཞིན་སྒྱུར་ཐབས་སྐོར།
“རྫོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྒྲ་འདྲ་ཡང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེར་ན་རྒྱ་ཡིག་ཐད་སྙད“坚持”ཞེས་པར་ཆ་མཚོན་ན། དེའི་གོ་དོན་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་མཐའ་འཁྱོངས་ཙམ་གུ་དོན་བསྟན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་ཙཱ་བས“坚持”ཞེས་པ་དེ་མཐའ་འཁྱོངས་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་སྒྱུར་རྐྱང་བྱས་ན་མི་འགྲིག དཔེར་ན“他坚持不住了,就招了”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་མཐའ་འཁྱོངས་ཞེས་པར་ཕབ་ན་མི་འགྲིག འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕབ་དགོས་ཞེ་ན“ཁོ་པ་སྡུག་རུས་མ་འཁྱོག་ཙང་། ངོས་ལེན་ཞུ་དགོས་བྱུང་བ་རེད”ཅེས“坚持”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ད་རེས“སྡུག་རུས”ལ་བསྒྱུར་ན། དོན་དང་འཚམ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ། ཡང“在同事的坚持下,尼玛已经回去了”ཞེས་པའི་ནང་གི“坚持”ཞེས་པ་དེ“ལས་རོགས་ཀྱི་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་སྐྱེལ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཉི་མ་ཁྱིམ་དུ་ལོག”ཅེས“坚持”ཞེས་པ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་སྐྱེལ་དུ་བསྒྱུར་ན་དེ་བས་འཚམ། རིགས་དེ་དང་འདྲ་བ་དཔེར་ན། “牺牲”ཞེས་པའི་ཚིག་དེའི་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི“སྐུ་གཤེགས་པའི”དོན་ཙམ་འདོན་གྱི་ཡོད། མ་ཡིག“ 付出了很大的牺牲”ཞེས་པ་དེ“བློས་གཏོང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས”ཞེས་པ་དང་། 原文“ 为革命事业牺牲的烈士”ཞེས་པའི་ནང་གི“烈士”ཞེས་པའི་ནང་གི“牺牲”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ“རང་སྲོག་དོར་བ”ཞེས་བསྒྱུར་ན་འཚམ། མ་ཡིག“雷锋同志为人民服务 牺牲了所有节假日”ཞེས་པའི་ནང་གི“牺牲”ཞེས་པ་དེ“དོར་བ”ཞེས་བསྒྱུར་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་མི་འགལ་བ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ།
གསུམ། ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་གང་ལ་དེ་འཚམ་སྤྱོད་དགོས་པའི་སྐོར།
དེ་ཡང་སྒྱུར་ཐབས་ཐད་ཐད་སྒྱུར་དོན་སྒྱུར། ཐད་ལོག་སྒྱུར་སོགས་ཀྱི་ཐབས་སྤྱོད་དགོས་ཟེར་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ཡིན་མོད། དེ་ཡང་བསྒྱུར་བྱའི་ནང་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་སྒྱུར་ཐབས་གང་ལ་དེ་འཚམ་སྤྱོད་དགོས། རང་ཉིད་ལོ་ཙཱའི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་མྱོང་ཚོར་ལྟར་ན། ཐད་སྒྱུར་དང་། དོན་སྒྱུར། ཐད་ལོག་སྒྱུར་བཅས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཐབས་དཔེར་ན། འཕྲི་སྣོན་གྱི་ཐབས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་སུ་སྤྱོད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་ཡོང་གི་འདུག ཡང་དཔེར་ན་ཀྲུང་དབྱང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་གསུང་བཤད་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ཟབ་མོ་ལྡན་པའི་རིགས་སྒྱུར་སྐབས་ཐད་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་མང་ཙམ་སྤྱོད་དགོས་པ་དང་། འཕྲིན་སྤེལ་གྱི་རིགས་དང་རྩོམ་རིག་གི་ནང་དོན་ཟབ་མོ་ལྡན་པའི་སྒྱུར་རྩོམ་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་དོན་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་དགོས་པའི་མྱོང་ཚོར་ཡོང་གི་འདུག དཔེར་ན“今年是减免农业税政策的第一年”ཞེས་པ་དེ“འདི་ལོ་ནི་ཞིང་ལས་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་རྒྱུའི་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ལོ་དང་པོ་རེད”ཞེས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐད་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་སྤྱད་ན་འཚམ་པ་དང་། 由于执政的自民党和公民党共获得了60席.加上西党非改造的79席.执政党方面的议席总数依然超过参政院242个议席的半数.因此小泉不必为选举失利而承担责任,可以继续执 ཞེས་པར“སྲིད་སྐྱོང་གི་གཙོ་མི་ཏང་དང་ཀྲུང་མིན་ཏང་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་གདན་ཐོབ་60ཐོབ་པ་དེའི་སྟེང་ཏང་གཉིས་ཀྱི་བསྐྱར་འདེམས་མིན་པ་གདན་ཐོབ་69ཐོབ་པ། སྲིད་སྐྱོང་ཏང་གི་གདན་ཐོབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་དེ་གྲོས་ཁང་གོང་མའི་གདན་ཐོབ་242ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ལས་བརྒལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞའོ་ཆོན་གྱིས་འདེམས་བསྐོ་ཕམ་པའི་དབང་གིས་འགན་འཁུར་མི་དགོས་པར་སྲིད་སྐྱོང་མུ་མཐུད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད”ཅེས་ཐད་སྒྱུར་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐད་སྒྱུར་བྱས་ན་མ་ཡིག་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྟན་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་གསལ་པོ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ནང་དོན་དེའི་ཐད་རབ་བྱུང་ན་དོན་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་སྤྱད་ན་འཚམ། “སྲིད་དབང་འཛིན་མཁན་རང་དམངས་ཏང་དང་སྤྱི་དམངས་ཏང་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་གདན་ཐོབ་60ཐོབ་པའི་ཁར་ཏང་གཉིས་པོའི་བསྐྱར་འདེམས་མི་དགོས་པའི་གདན་ཐོབ་79བསྣན་ཚེ། སྲིད་དབང་འཛིན་མཁན་ཏང་ཕྱོགས་ཀྱི་གདན་ཐོབ་སྤྱི་འབོར་དེ་སྔར་བཞིན་གྲོས་ཁང་གོང་མའི་གདན་ཐོབ་242ཡིན་པའི་ཕྱེད་ཀ་ཡན་ཟིན་སྟབས་ཞའོ་ཆོན་གྱིས་འདེམས་བསྐོ་ཕམ་པའི་འགན་འཁྲི་འཁུར་དགོས་མ་བྱུང་བར་མུ་མཐུད་སྲིད་དབང་འཛིན་བྱ་ཆག”ཅེས་བསྒྱུར་ན་འཚམ། ཡང“最大在野党民族党”ཞེས་པ་དེ“ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཙེ་དབྱི་ཏང་གི་དམངས་གཙོའི་ཏང”ཞེས་ཐད་སྒྱུར་བྱས་ན་བསྟན་བྱའི་ནང་དོན་གསལ་པོ་བཏོན་ཐུབ་མེད་ལ“在野”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་གོ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ལེན་ཐུབ་མེད་ཙང་དེ་ལྟར་སྒྱུར་བ་རེད། “在野” 一词指的是不当政的意思 所以应译 “སྲིད་དབང་བཟུང་མེད་པའི་ཏང་ཤོག་ཆེ་ཤོས་དམངས་གཙོ་ཏང”ཞེས་བསྒྱུར་ན་ནང་དོན་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ།
བཞི། བསྒྱུར་ཡིག་གི་བྱ་ཚིག་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འཕྲད་སྐབས་གང་འདྲ་བསྒྱུར་དགོས་མིན་སྐོར།
དུས་རྒྱུན་སྒྱུར་ཡིག་ནང་བྱ་ཚིག་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྒྱུར་ཡིག་འཕྲད་སྐབས་ཇི་འདྲ་བྱས་ཏེ་སྒྱུར་དགོས་ཞེ་ན། དཔེར་བརྗོད། “选民普遍反对政府及执政党 在国会中强行通过的年金(养老金)制度改革法”“ཞེས་པར”འདེམས་དམངས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་དང་དེ་བཞིན་སྲིད་སྐྱོང་ཏང་གིས་མི་རིང་བའི་གོང་རྒྱལ་ཚོགས་ཁྲོད་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གྲོས་འཆམ་བྱས་པའི“ལོ་བོགས་རྒན་གསོའི་དངུལ”སྒྱུར་བཅོས་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱས”ཞེས་བསྒྱུར་པའི་ནང་བྱ་ཚིག་གཉིས་མཉམ་དུ་བྲིས་ན་དོན་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོང་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྱུར་དགོས་ཞེ་ན“མི་རིང་བའི་གོང་སྲིད་གཞུང་དང་སྲིད་སྐྱོང་ཏང་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་ཁྲོད་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གྲོས་འཆམ་བྱས་པའི“ལོ་བོགས་རྒན་གསོའི་དངུལ”ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་བྱ་ཐབས་ལ་འདེམས་དམངས་ཀྱིས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ”ཞེས་བྱ་ཚིག་གཉིས་ཁ་ཕྲལ་ནས་བསྒྱུར་ན་དོན་ལེགས་པར་མཚོན་ཐུབ། ཡང་དཔེར་ན“日本政府 作出的自卫队在伊拉克权利移交后参加多国部队的决定遭到多数人反对” ཞེས་པར་རི་པིན་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་རིང་བའི་གོང་རང་སྲུང་རུ་ཁག་གི་དབྱི་ལ་ཁེའི་དབང་ཆ་རྩིས་སྤྲད་རྗེས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་དཔུང་སྡེར་ཞུགས་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད”འོ་ན་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒྱུར་དགོས་ཞེ་ན། དབྱི་ཐ་ལིའི་དབང་ཆ་རྩིས་སྤྲད་རྗེས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་དཔུང་སྡེའི་ནང་རང་སྲུང་རུ་ཁག་ཞུགས་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་མི་རིང་བའི་གོང་རི་པིན་སྲིད་གཞུང་གིས་བྱས་པའི་གཏན་འབེབས་དེར་མི་མང་པོས་ངོ་ལ་བྱས་པ”ཞེས་སྒྱུར་དགོས།
མདོར་ན་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་ལ་གཞོལ་བའི་དུས་སུ་སྐབས་དོན་བརྗོད་བྱའི་གནས་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་སྒྱུར་བྱེད་ཡི་གེའི་བརྡ་སྤྲོད་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་ཚིག་སྦྱོར་བདེ་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་ནི་དགོས་གལ་ཆེ་ལ་སྒྱུར་བའི་དོན་ཡང་གནད་དང་འཁེལ་མིན་དང་ཀློག་པ་པོས་གསལ་པོ་གོ་ཐུབ་མིན་དེ་གཙིགས་སུ་འཛིན་དགོས་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚང་མས་བློ་ལ་ངེས་དགོས་སོ། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།