text:
ན་འཚ་ཐོབ་བམ།
གསུང་་་ ན་འཚ་ཐོབ་བམ།
དྲི་བ།་་་ གསུང་རབས་ལས་ཆེས་གསལ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡུན་འཚོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་དགོས་པ་སྟོན་ཡོད། ཐོག་མར་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནམ་བདག་གི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས།གང་ཡིན་ཟེར་ན་འཇིག་རྟེན་སྟེང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་སྡིག་ཉེས་ཡོད། ང་ཚོས་གནམ་བདག་གྱི་ཞབས་འདྲེན་དུ་འགྱར་བའི་ལས་ངན་བྲས་ཡོད།(Romans3:23).ང་ཚོ་ཚང་མས་གནམ་བདག་ཁོང་ཐུགས་མི་མཉེས་བར་འགྱར་བའི་ལས་ངན་བྱས་ཡོད་པས། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཉེས་ཆད་ཐོབ་པ་རེད། དེ་བས་ང་ཚོས་བསག་པའི་སྡིག་ཉེས་དག་མཐར་ཐུགས་གནམ་བདག་གི་དགོང་པ་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པས། ངེས་པར་དུ་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཡུན་རིང་ཉེས་པ་ཐོབ་པ་རེད། ཉེས་པ་དེ་དང་ལེན་བྱས་པའི་གྱི་མཇུག་འབྲས་ནི་འཆི་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ཡེ་ཤུ་བརྒྱུད་ནས་གནམ་བདག་གིས་ང་ཚོ་ལ་གནང་བ་ནི་ཡུན་འཚོ་ཡིན།”(Romans 6:23).
ཡིན་ནའང་། ཡེ་ཤུ་ནི་ཉེས་མེད་རེད།(1Peter2:22)གནམ་བདག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པུ་དེ་མི་ཡུལ་དུ་བཏང་ནས་(John1:1,14)ང་ཚོ་འཆི་བའི་ལམ་ནས་སྐྱོབ་པ་རེད། དེས་གནམ་བདག་གིས་ང་ཚོ་ལ་འཛིན་པའི་བརྩེ་སེམས་མཚོན་པ་རེད། ཡི་ཤུ་ནི་ང་ཚོའི་སྡིག་ཉེས་བསང་ཆེད་དུ་ཤི་བ་རེད།(Romans5:8)ཡེ་ཤུ་རྒྱ་གྲམ་སྟེང་དུ་བཀལ་ནས་ཤི་བ་(John19:31-42)ནི་ང་ཚོའི་ཚབ་ཏུ་མྱངས་པ་རེད། ཉིན་གསུམ་འགོར་རྗེས་ཁོང་སླར་གསོན་བྱུང་བ།(1Corinthians15:1-4) དེས་ཁོང་ཉེས་འགལ་དང་འཆི་བ་ལས་རྒྱལ་ཡོད་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། རླབས་ཆེ་བའི་བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་སླར་སྐྱེས་གནང་བ་ནི་ཡེ་ཤུ་སླར་གསོན་བྱུང་བ་ལས་ང་ཚོར་འཚོ་བའི་རེ་བ་གནང་བ་རེད།(1 Peter 1:3)
ཡིད་ཆེས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཡི་ཤུ་ལ་འཛིན་པའི་ལྟ་བར་དག་བཅོས་བྱ་དགོས། ཁོང་ནི་སུ་ཡིན་པ། ཁོས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོ་སྐྱོབ་པ་རེད།(Acts3:19)གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཁོང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ན། ང་ཚོས་ཁོང་ང་ཚོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་གྲམ་སྟེང་དུ་སྡིག་ཉེས་ཀྱི་འབྲས་དུ་མྱངས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ཡི་ཤུ་ལ་དད་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་གནམ་བདག་གིས་ང་ཚོ་ཚེ་འཐར་གཏོང་སྲིད།ག རྒྱུ་མཚན་ནི་གནམ་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདིར་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་ཡོད་པས་རེད། ཁོང་གིས་ཁོང་གི་སྲས་གཅིག་བུ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྦྱིན་གནང་བ་རེད། རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དེས་འཇིག་རྟེན་པ་ཚོས་ཁོང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་རེད། དེ་བས་ཡུན་འཚོ་ནི་མེད་པར་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།(John3:16).གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡེ་ཤུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོན་སྐྱོབ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ཚེ། སེམས་ནས་ཀྱང་གནམ་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་སླར་སྐྱེས་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་བསམ། མ་འོངས་པར་ཁྱོད་ཀྱང་སྐྱོབ་སྲིད།(Romans 10:9) ཡེ་ཤུའི་རྒྱ་གྲམ་སྟེང་དུ་འོས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པའི་མཆོད་སེམས་གཅིག་བུ་ནི་ཡུན་འཚོ་ཐོབ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཁྱོད་ཚོ་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ནི་ལྷད་མེད་ཀྱི་བྱམས་སེམས་དང་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་པ་ཡིན་པ་ལས། ཁྱོད་རང་ཉིད་མ་ཡིན། དེ་ནི་ལྷས་གནང་བ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པ་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་དེ་ལས་མ་ཡིན། དེ་བས་དེ་ལྟར་ལབ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།(Ephesians 2:8-9).
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡི་ཤུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོན་དུ་བརྟེན་བསམ་ན་གཤམ་གྱི་ནང་དོན་བཞིན་གནམ་བདག་ལ་ཕྱོགས་ནས་སྐྱོར་དགོས་ ཡིད་ལ་འཛིན་རྒྱུར་གཤམ་གྱི་ནང་དོན་སྐྱོར་དུས་ཡི་ཤུ་ཁོ་ན་ཕུད་པའི་གཞན་སུ་ཡང་མགོན་དུ་བརྟེན་མི་ཆོག་ སྨོན་ཚིག་དེ་ནི་རང་གིས་གནམ་བདག་ལ་རང་ཉིད་ཡི་ཤུར་དད་པ་ཡོད་པ་སྟོན་ཐབས་ཙམ་རེད་ཡི་ཤུ་ཡིས་ང་རང་སྡིག་ཉེས་ལས་སྐྱོབ་པར་དྲིན་ཆེ།གནམ་བདག་མཆོག་ངས་རང་ཉིད་ལ་སྡིག་ཉེས་ཡོད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ལ་ཉེས་པ་ཕོག་དགོས་པའང་ཤེས་འོན་ཀྱང་ཡི་ཤུ་ཡིས་ངའི་ཚབ་ཏུ་ཉེས་པ་དང་ལེན་བྱས་ཟིན་ངས་ཡི་ཤུ་ལ་དད་པ་བྱས་ཏེ་གུ་ཡངས་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།ངས་ཡི་ཤུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོན་དུ་རྩི་འདོད་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་གུ་ཡངས་དང་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པར་དྲིན་ཆེ། ཨ་མན།
ཁྱེད་ཀྱིས་ཡི་ཤུ་ལ་དད་པ་བྱས་ནས་གཤམ་གྱི་ནང་དོན་ཀློག་བསམ་གྱི་འདག་གམ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཚེ་ ངས་དེ་རིང་ཡི་ཤུ་ལ་དང་ལེན་དང་དད་མོས་བྱེད་ཅེས་པའི་གཤམ་གྱི་མནན་གཞི་དེ་མནན་རོགས།
English
ན་འཚ་ཐོབ་བམ།


c: text/html

text:
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢ ཉིན་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་སེ་སྒར་ཚན་རིག་ཁང་དུ་ “The Enlightened Gene” ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཨར་རི། ཨི་སིན་དང་དགེ་བཤེས་གཡུང་དྲུང་དཀོན་མཆོག་བཅས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།
འདིར་ཡང་གཟིགས།
ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པ་བདེ་བའི་ཚོམས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ།
དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་ལགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པ་བདེ་བའི་ཚོམས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ། སྐད་ཡིག ཨིན་སྐད། དུས་ཚེས། དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ ནས་ ༦:༣༠ བར། དུས་ཡུན། ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡༠ …

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
མི་རིགས་ཁྱད་གསོད་ཅེས་བ་ནི་མི་རིགས་དང་གང་ཟག་ཅིག་གི་རིགས་རུས་དང་བྱད་གཟུགས། བདོག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་གོ་གནས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེར་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་དམོད་བྱེད་པའམ། ལོགས་སུ་བཀར་ནས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་དེ་ལ་༼民族歧视 ༽ཟེར་ཞིང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་གྱིས་དེ་ལ་༼ discrimination༽ཟེར། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཞན་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཡང་ཡིན།
རྒྱ་རིགས་ལ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ངན་པ་དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཆེད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༩་བ་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱ་མི་ཆོག་པའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།
ད་བར་རྒྱ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མང་བོ་ཞིག་ན་གནམ་གྲུ་ཐང་དང་མགྲོན་ཁང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པར་ཁ་གཡར་ནས་རང་རེའི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་མཐོང་ཆུང་ཤུགས་དྲག་བྱེད་གིན་ཡོད། དེར་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས་ན་བརྙན་རིས་འདི་ནང་གི་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་ཕོ་གསར་དེའི་ཐབས་ཤེས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་བ་མ་ཟད། གྱོད་གཞི་སོ་སོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དཔང་རྟགས་སོགས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གཏུག་བཤེར་རམ་དམངས་དོན་གྱི་གཏུག་བཤེར་དང་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།
དཔེར་ན། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཞིག་གིས་ཁྱེད་རང་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཁྱད་ཏུ་བསད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་སྤེལ་བ་ཡིན་ན། དེར་སྲིད་འཛིན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་པའམ་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དེ་དང་དེའི་གོང་རིམ་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་ཞུ་བྲིས་ནས་སུན་འབྱིན་བྱས་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་རྒྱལ་ཁ་ལོན་ན་ཁྱེད་ལ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་དགོངས་དག་ཞུ་དགོས་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གུན་ཚབ་ཀྱང་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་རེ་བ་ཞུ་བ་ཐོབ་ཐང་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་འདྲའི་འོག་ཏུ་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། གནམ་གྲུ་ཐང་དང་མེ་འཁོར་ས་ཚུགས་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་མི་སྣ་ནི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་ཡིན། ཁོང་ཚོས་གཞུང་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཁྱེད་རང་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་བཅོས་བྱས་ན། དེ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་དུས་སྲིད་འཛིན་ནམ་འཛིན་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་བཀོལ་དགོས།
ཁྱེད་རང་ལ་མགྲོན་ཁང་དང་ཞབས་ཞུ་ལས་ཁང་། གླ་གཏོང་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་སོགས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་བྱས་ནས་མཐོང་ཆུང་དང་ཁྱད་གསོད་བྱས་ཚེ། དམངས་ཁྲིམས་དང་ཐོབ་ཐང་གནོད་འཚེ་ལ་འགན་ཁུར་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མགྲོན་ཁང་དང་ལས་ཁང་། གང་ཟག་སྒེར་བ་བཅས་ལ་དམངས་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ཏེ་མི་ངན་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ནས་དགོངས་དག་དང་གུན་ཚབ་སོགས་བླངས་ན་ཆོག
དེ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང་ཡང་ན་ཚོང་ཚོགས། གང་ཟག་སྒེར་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་བོད་མི་རིགས་ཡིན་པར་ཁྱད་གསོད་བྱས་ཏེ་ལུས་ཕུང་ལ་རྨ་བཟོས་བ་དང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་འཇིགས་སྐྲག་ཚབས་ཆེ་བ་བསླངས་ནས། ཚད་ལས་འདས་བའི་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་བ་བཏབ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༢༤༦་དང་༢༤༩་སོགས་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་ཏེ་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལྟར་ཉེས་དོན་གྱི་གཏུག་བཤེར་བསླང་ཆོག དེས་མི་ཚད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཏེ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་དང་། མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་སོགས་ལ་མི་ངན་དེ་དག་གི་ནག་ཉེས་དང་སྤྱོད་ངན་བདའ་འདེད་བྱེད་དགོས་བའི་སུན་འབྱིན་དང་སྐུལ་སློང་ཡང་ཞུ་ཆོག དེ་ལྟར་བགྱིས་ན་ནག་ཉེས་ཀྱི་གཏེ་བོར་ལྗིད་ན་ལོ་བཅུ་དང་དེའི་མན་གྱི་དུས་ཅན་བཙོན་འཇུག་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་སྲིད། ཁོང་ཚོར་ཡང་བོད་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱས་ན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་མི་ལེགས་པ་འཁུར་དགོས་བའི་བསླབ་བྱ་ཚ་ནན་ཞིག་ཀྱང་སྤྲོད་ཐུབ། འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཉེས་དོན་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།
༢༠༡༤་ལོའི་ཟླ་༩བ་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕུང་གཙོ་ཞུགས་བྱས་ཏེ་ཚོགས་པའི་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་སྟེང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པ་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ལ་རྨ་ཁ་འཇོག་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐ་དག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཚར་གཅོད་དགོས་ཞེས་གྲོས་ཆོད་བཞག་པའི་རྩ་དོན་ལྟར།༼会议指出,改革开放以来,我国进入了各民族跨区域大流动的活跃期,做好城市民族工作越来越重要.对少数民族流动人口,不能采取“关门主义”的态度,也不能采取放任自流的态度,关键是要抓住流入地和流出地的两头对接.要把着力点放在社区,推动建立相互嵌入的社会结构和社区环境,注重保障各民族合法权益,坚决纠正和杜绝歧视或变相歧视少数民族群众,伤害民族感情的言行,引导流入城市的少数民族群众自觉遵守国家法律和城市管理规定,让城市更好接纳少数民族群众,让少数民族群众更好融入城市.༽རྒྱ་རིགས་གཞུང་ཞབས་དང་ལས་མི། གང་ཟག་སྒེར་བཅས་ནས་ང་ཚོར་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་བཅོས་བྱས་ཚེ་གོང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་རྒྱབ་རྟེན་བྱེད་སྐབས། ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གྲོས་ཆོད་ཀྱང་ལག་ཆར་བསྟེན་ན་ཕན་པ་ལས་གནོད་པ་མེད།


text:
བོད་ཡིག་ཁ་པར་བེད་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་འཕྲོས་མོལ།
༼བོད་སྐད་གཙང་མའི་དྲ་གྲོགས་མི་ནད་པ་ལས་བརྒྱུད་འགོད་ཞུས།
དེ་རིང་འཛམ་གླིང་ཕ་སྐད་སྲུང་སྐྱོབས་ཀྱི་ཉིན་མོ་རེད། གྲོགས་པོ་ཚང་མས་ཕ་སྐད་སྤྱོད་རོགས། ཕ་སྐད་ཀྱི་གླུ་ལོངས། ཕ་སྐད་ཀྱི་རྩོམ་བྲིས། ཕ་སྐད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ལྟོས། འབྲེལ་ཡོད་དཔེ་ཆར་བལྟས་ནས་ཕ་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བབས་སྐོར་མང་ཙམ་སློབ་སྦྱོང་དང་རྒྱུས་ལོན་མཛད་རོགས།༼ཁྱེད་ནས་མི་བཅུ་ལ་བརྒྱུད་སྐུར་མཛོད་དང་ཕ་སྐད་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་མཚོན།༽ 今天是世界母语保护日.请大家用我们的母语——藏语:唱一首歌,写一篇作文,读一本书…….另外去多了解现在母语的处境,母语的历史.(请将此信内容传给更多的友人.)
བོད་ཡིག་ཁ་པར་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར།
མི་ནད་པ།
ང་ཅག་གིས་ད་བར་དུ་མི་རིགས་ལ་རིགས་ཞེན་དགོས་ཞེས་བཤད་ནས་ཡོང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་སུ་ཞིག་ལ་རིགས་ཞེན་ཡོད་པ་དང་སུ་ཞིག་ལ་རིགས་ཞེན་མེད་པ་དེ་ཧ་ཅང་རྟོགས་དཀའ་མོ་རེད། ཁ་ཐོག་ནས་ང་ལ་རིགས་ཞེན་ཡོད་དང་མི་རིགས་ལ་རིགས་ཞེན་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གླེང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱོད་ལ་རིགས་ཞེན་ཡོད་མེད་གཏན་ནས་མི་ཤེས། ཁའི་རླངས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི་སུས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་གཏོང་ཤེས་པ་རེད། དེ་ལ་བསམ་ཤེས་པ་དག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་ནམ་ཡང་ངོས་འཛིན་གྱིན་མེད། དེས་ན་ངོ་མ་སེམས་ལ་རིགས་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་ཡོད་ན་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ན་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་ངེས་པར་དུ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཐུབ་པ་རེ་ཡོད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་རིགས་ཞེན་ཡོད་ན་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱ་བ་དང་། དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་བ། ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་དང་ཉེ་བར་བཅར་བ། དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སོགས་ནི་ཆེས་མ་མཐའི་རིགས་ཞེན་ཡོད་པའི་རྟགས་ཤིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁ་ཡིས་བཤད་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་སུ་དེ་འདྲའི་ལག་ལེན་བྱ་མཁན་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལས་མི་འདུག ད་སྐབས་ཀྱི་དུས་རབས་ནི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་དུས་རབས་ཡིན་པས་འདི་དག་གི་སྐོར་ནི་ལས་སླ་མོས་ངང་ནས་ཤེས་ཐུབ། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རིགས་ཞེན་ཡོད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་ཇི་འདྲ་བྱས་ཀྱང་ཨུ་ཚུགས་རང་ཡིན་པ་ལས་སུས་ཀྱང་བདེན་པར་མི་འཛིན། གཤམ་གྱི་གསང་བ་འདིས་ཁྱོད་ལ་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བོ་ཞིག་བྱ་ངེས། རང་ཅག་ལ་མི་གྲངས་ཁྲི་ཚོ་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཚང་མས་གླེང་གིན་ཡོད། འགའ་རེས་དེ་ལས་ཀྱང་མང་བར་འདོད་ཀྱིན་འདུག འོན་ཀྱང་ཁྲི་ཚོ་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད། དེ་ལས་ཁྲི་ཚོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་རྒན་ཁོག་སོགས་ལོ་ལོན་གྱི་སྐོར་ཡིན་པ་དང་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ཙམ་བྱིས་པ་ཡིན་པ། ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ཙམ་ཧ་ཅང་ཆ་རྐྱེན་ཞེན་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་སྐོར་དང་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ཙམ་དེང་རབས་ཀྱི་ཅ་དངོས་སོགས་ལ་དགའ་ཕྱོགས་གཏན་ནས་མེད་པའི་སྐོར་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ད་རུང་རྗེས་ན་བོད་མི་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ཡོད་པ་རེད། དེང་དུས་སུ་ཆེས་རྒྱུག་ཆེ་བའི་འཕྲུལ་ཆས་ནི་ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་ཡིན། ཁ་པར་གྱི་ཁྱབ་རྒྱ་དང་གྲངས་ཀ་ལ་འགྲན་ཐུབ་པའི་འཕྲུལ་ཆས་གཞན་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད། ང་ལ་གཅིག་གིས་གནའ་ཞིག་སྐྱེལ་དུ་བཅུག་ཀྱང་རང་ཅག་ལ་ཁ་པར་འཛིན་མཁན་གྱི་མི་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ཙམ་ནི་ངེས་པར་དུ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག ད་སྐབས་ཀྱི་དུས་སུ་བོད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་བོད་ཡིག་སྦྱོང་བྱེད་ལ་ཁ་པར་ལྟ་བུའི་ལག་ཆ་ཡག་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད། ཁྱོད་ལ་བོད་ཡིག་ཅན་གྱི་ཁ་པར་ཞིག་ཡོད་ན་བོད་ཡིག་ཀློག་ཐུབ་པ་ཙམ་ནི འགྲོ་ཞོར་འདུག་ཞོར་དུ་ཤེས་ཡོང་། ཁ་པར་གྱི་ནང་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་འགྲོ་སོང་ཆུང་ངུའི་ཐོག་གཞན་དང་ཁ་བརྡ་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཤེས་ཐུབ། འཕྲིན་གསར་སྣ་ཚོགས་དང་རྒྱུན་ཤེས་སྣ་ཚོགས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ། ལོ་རྒྱུས། འཛམ་གླིང་གི་འགྲོ་སྟངས་སོགས་ཡོད་ཚད་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན། མ་འོངས་པར་དེ་ལས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྣ་འཛོམས་རང་བཞིན་ཞིག་ཡོང་ངེས། འོན་ཀྱང་རང་ཅག་ལ་ད་སྐབས་བོད་ཡིག་ཡོད་པའི་ཁ་པར་འཛིན་མཁན་ནི་ཉུང་ངུའི་ནང་གི་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མི་འདུག སེམས་སྐྱོ་བྱེད་ངོ་མ་ཡང་དེ་རེད། རིགས་ཞེན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱང་འདི་ནས་སྟོན་གྱིན་འདུག རང་ཅག་གིས་བོད་ཡིག་ཅན་གྱི་ཁ་པར་མི་འཛིན་པ་འདི་བོད་ཡིག་ལ་མ་དགའ་བ་ཙམ་ལས་ཁ་གཡར་ས་གཞན་ཅི་ཡང་རྙེད་ཀྱིན་མི་འདུག ད་སྐབས་ཀྱི་ཁ་པར་དག་རང་ཅག་གི་ངོས་ཐད་ནས་དབྱེ་ན་རིགས་བཞི་ལ་དབྱེ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད། བོད་རང་གིས་བཟོས་པའི་བོད་ཡིག་ཅན་གྱི་ཁ་པར། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་བོད་ཡིག་ཅན་གྱི་ཁ་པར། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་བོད་ཡིག་རྗེས་སུ་ནང་འཇུག་བྱ་ཆོག་པའི་ཁ་པར། མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཁ་པར་བོད་ཡིག་མེད་པ་ཅན་བཅས་སོ།། དེ་ལ་ཡང་གོང་སླ་མོ་དམངས་སྒོར་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་རེ་ནས་གོང་དཀའ་བ་དམངས་སྒོར་སྟོང་ཕྲག་འགའ་རེ་དང་ཁྲི་ཕྲག་དགོས་པ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། གང་འདེམ་འདེམ་ཡིན། ད་ཅིའི་ཕྱིར་བོད་ཡིག་ཅན་གྱི་ཁ་པར་མི་བཀོལ་བ་ཡིན་ནམ། རང་ཅག་ལ་ད་སྐབས་བོད་ཡིག་ཅན་གྱི་ཁ་པར་བཀོལ་མཁན་ཆེས་མང་ན་ཡང་མི་ཁྲི་བཅུ་ལས་མི་འདུག དེ་ཡང་ཚད་མཐོ་བར་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་སྡོམ་ན་བོད་མིའི་བརྒྱ་ཆའི་གཅིག་ཙམ་ལ་ཡང་འདང་གིན་མི་འདུག་པས་གནད་དོན་འདི་ནི་གནད་དོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། ཁ་པར་འཛིན་མཁན་ལ་བོད་ཡིག་མེད་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་མི་དེ་ལ་རིགས་ཞེན་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་པ་ཕལ་ཆེར་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཀྱིན་གདའ། མི་དེ་ལ་རིགས་ཞེན་མི་འདུག་ཅེས་གླེང་ན་ཡང་ཆོག་པར་འདུག་པས་གནད་དོན་འདི་དག་ལ་རང་དང་བཅས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་མཁན་དག་གིས་ངེས་པར་དུ་བསམ་གཞིག་རེ་བྱ་དགོས་པར་འདུག་འདོད་སོང་།།


text:
རང་སྲེག་གི་ཀུན་སློང་གང་ཡིན་ཡང་ཆོས་དང་མི་མཐུན་ཟེར།
ཏྲེ་ཧོར་ཐུབ་བསྟན་གྱིས་བསྒྱུར་སྒྲིག་བྱས།
ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥ པའི་འགོ་སྟོད་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་ནོར་ཝེ་རུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་བོད་ནང་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་འབྱུང་བཞིན་པའི་ཡ་ང་བའི་རང་སྲེག་གི་དོན་རྐྱེན་སྐོར་བཀའ་ཕེབས་པའི་ནང་། རང་ལུས་མེ་སྲེག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་དང་མཐུན་མིན་ནི་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་མ་ཟད། དེའི་ཐད་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་འཇུག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་དེར་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་དུ་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཡོད་པའི་ནང་ཀུན་སློང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ནང་པའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཏཱ་ལ་ཡིས་རང་སྲེག་ལུགས་མཐུན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་བཞིན་པ་རེད་ཅེེས་ལན་འདེབས་བྱས་འདུག
རྒྱ་ནག་གསར་སྤེལ་ཁང་(CNS)གིས་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣ་ཞིག་གི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཏེ། ཀུན་སློང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པ་དང་་། ཏཱ་ལ་ཡི་བྱ་སྤྱོད་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གཡར་ས་བཙལ་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་འདོད་པ་ཙམ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཁང་ཟེར་བའི་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ཚན་པའི་འགན་འཛིན་ལི་ཏི་ཁྲན་གྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་པའི་རང་སྲེག་སྐོར་གྱི་བཀའ་མོལ་ལ་ལན་འདེབས་བྱས་དོན། ཆོས་ལུགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་གཞུང་ལུགས། ཆོས་ཁྲིམས་སོགས་ཡོད་པས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་མི་ནུས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་།། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ།། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་དང་པོ་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། དགེ་བ་བཅུ་ཡི་དང་པོ་ཡང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ཡིན་ཞིང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ནང་དུའང་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་འཛིན་དགོས་སྐོར་གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཀུན་སློང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། རང་སྲེག་དང་ཡང་ན་བརྒྱུད་སྐུལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ནང་པའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཏཱ་ལ་ཡིས་རང་སྲེག་གི་ཆེད་དུ་ལུགས་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་བཞིན་པ་ཙམ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཕྱི་ཟླ་༥ པའི་འགོ་སྟོད་དུ་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནོར་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་ནས་ལོ་༢༥ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་སྟབས་བསྟུན་ནོར་ཝེ་རུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་དེའི་སྔོན་ནས་ནོར་ཝེ་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞུང་འབྲེལ་དཔོན་རིགས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་མེད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐབས་དེར་ནོར་ཝེ་རུ་བགྲོ་གླེང་ཞིག་ཏུ་བོད་མིའི་རང་སྲེག་སྐོར་ལ་བཀའ་ཕེབས་སྐབས། རང་ལུས་མེར་སྲེག་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་མིན་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་དང་ཞེ་སྡང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དང་འགལ་བ་དང་། གལ་སྲིད་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ཙམ་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་སྐོར་གསུངས་པ་དེར། རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཏུ་སྤེལ་བའི་རྩོམ་དེའི་ནང་། “ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཀུན་སློང་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་འོག་རང་སྲེག་ངོ་རྒོལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་མིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད་”ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་དུ་འཛིན་པའི་དྲག་པོའི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བྱེད་མཁན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ད་ལྟའི་བར་༡༣༠ ཙམ་བྱུང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོས་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཀྱིས་བོད་ལ་རང་དབང་དགོས་པ་དང་༧གོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་པའི་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་རང་སྲེག་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གཙོས་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད།
དེ་བཞིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐབས་དེར་ནོར་ཝེ་རུ་ནོར་ཝེ་གྲོས་ཚོགས་གཙོས་པའི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གིས་བོད་ནང་གི་རང་སྲེག་ལ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དངོས་གནས་དེ་གང་ཡིན་མིན་བརྩད་གཅོད་བྱེད་དགོས་ལ། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་གོང་རིམ་ལ་ཡང་དག་པའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་བཀའ་ཕེབས་ཡོད།
རྒྱ་ནག་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཁང་ཟེར་བའི་ཞིབ་འཇུག་པ་ལེའེ་ཞང་མིང་གིས་ཏཱ་ལ་ཡི་དེ་ལྟ་བུའི་འབོད་སྐུལ་གྱི་མཇུག་འབྲས་མི་ལེགས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ནོར་ཝེ་ཕྱོགས་ནས་བོད་མིའི་འཚོ་བའི་ཐད་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་འདོད་ཡོད་ན། གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་དང་སི་ཁྲོན་བོད་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་ཆོག་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་མ་དེ་རག་ཐུབ་པ་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་གི་སྐད་ཆར་ཡིད་ཆེས་དགོས་དོན་མེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
ད་དུང་ཁོང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། ཏཱ་ལ་ཡིས་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་གྲངས་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་བྱས་པ་རེད། སྤྱིར་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། བྱ་སྤྱོད་དང་སྨྲ་བརྗོད་གཉིས་ཀར་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད། ད་ཐེངས་ནོར་ཝེ་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་དང་མཇལ་འཕྲད་མ་བྱས་པ་དེ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ཏཱ་ལ་ནོར་ཝེ་རུ་ཡོང་བཅུག་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
ད་ལྟའི་ཆར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་དུ་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་དེར། ཡོངས་གྲགས་ཐོག་ལན་འདེབས་གང་ཡང་བྱས་མེད་པ་རེད།།


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ4པའི་ཚེས8ཉིན་ལ་ཞིང་ཆེན་གཞོན་ནུ་འཕེལ་རྒྱས་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་དང་། མེན་རི་ཀྲི་ཞན་སློབ་གསོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དེ་བཞིན་གུང་གཞོན་ཚོགས་པ་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཁུལ་ཏང་ཨུས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་གཉེར་བའི“ ལྔ་བཞི” བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་ལས་མི་རི་ཀྲི་ཞན་སྟེ“ རེ་བའི་ལས་གཞི་གསར་གཏོད་པའི་བར་སྟོང” ཞེས་པའི་སྤྱི་ཕན་ཞལ་འདེབས་འབུལ་བའི་བྱེད་སྒོ་དེ་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྒྱ་མདོ་རྫོང་ནུབ་མཚོ་གྲོང་རྡལ་གྱི་མདོ་ལ་རི་བོའི་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ནས་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད།
འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོའི་ཐོག་མེན་རི་ཀྲི་ཞན་སློབ་གསོ་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་དབུལ་པོའི་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭར་རིན་ཐང་སྒོར་ཁྲི2000ཀྱི3 D ཡིག་དཔར་འཕྲུལ་ཆས་དང་། སློབ་གསོའི་སྤྲིན་ཞབས་ཞུ་དེ་བཞིན་སློབ་སྦྱོང་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ཞལ་འདེབས་སུ་འབུལ་བ་དང་། རོགས་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ8ཀྱི་སློབ་གྲྭ50ལ་ཁྱབ་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་གྱིས་འོས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་སློབ་གྲྭ་བཞི་ལེགས་སུ་འདེམས་ནས་གསར་གཏོད་པའི་སློབ་ཁང་ཚོད་ལྟའི་འཛིན་གྲྭ་བཞི་བཙུགས་པ་རེད།
ཐེངས་འདིའི་མེན་རི་ཀྲི་ཞན་སློབ་གསོའི་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སློབ་འཁྲིད་སྒྲིག་ཆས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་ནི་སློབ་གསོ་པུའུ་ཡི《སློབ་གསོ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་“ ལོ་ལྔ་འཆར་གཞི་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད》 དང་སློབ་གྲྭའི་གསར་གཏོད་པའི་བར་སྟོང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་དམིགས་ནས། བྱང་ཚད་སློབ་གསོ་དང་གསར་གཏོད་སློབ་གསོར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་ཚོད་ལྟ་ཞིག་དང་། སྲིད་ཇུས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཞུགས་པ། གཞོན་ནུར་ཕན་པ་ཐོབ་པའི་སྤྱི་ཕན་གྱི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ། གཡང་སྐྱིད།


text:
མཚོ་སྲིད་གཞུང་ལས་ཐིན〔2018〕ཨང5བ།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གཞུང་ལས་ཐིན་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཁྲོམ་ར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཏོང་གློད་བྱས་ཏེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར།
གྲོང་ཁྱེར་དང་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་གཞུང་ལས་ཁང། ཐིན། ཅུས་སོ་སོ་བཅས་ལ།
《རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་ལས་ཐིན་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཁྲོམ་ར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཏོང་གློད་བྱས་ཏེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་འགའ》(རྒྱལ་གཞུང་སྤེལ〔2016〕 ཨང91བ) ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། རང་ཞིང་གི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་སྔར་ལས་ལེགས་ཤིང་མགྱོགས་པོའི་ངང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། རྒན་པའི་ཚོགས་སྤྱིའི་རིམ་པ་མང་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་དགོས་མཁོ་སྣ་མང་ཚད་ཆེས་མཐོན་པོའི་སྒོ་ནས་བསྐང་ཆེད། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་འཐད་པ་བྱུང་བ་བརྒྱུད་དེ། ད་ལྟ་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
གཅིག སྤྱིའི་བསམ་ཕྱོགས་དང་གོང་སྤེལ་གྱི་དམིགས་འབེན།
(གཅིག) སྤྱིའི་བསམ་ཕྱོགས།
ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་ནན་ཏན་གྱིས་ལག་བསྟར་དང། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་ཏུ་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས། “ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི”བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཅིང། “སྒྱུར་བ་བཞི”ལ་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག “བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་དང་ཁྲོམ་ར་གཏོང་གློད། སྒྲིག་གཞི་ལེགས་བཅོས། གནད་ས་གཙོར་འཛིན། གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་བསྟོད། སྤུས་འབྲས་གཉིས་མཐོར་འདེགས། ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན། ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྱུར”བཅས་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་མ་རྩ་དེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ནང་ཞུགས་པར་ཧུར་ཐག་གིས་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། ཁྲོམ་ར་གཉེར་མཁན་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་སྐུལ་སློང་གང་ལེགས་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ཀྱི་འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་གང་མགྱོགས་སྒོས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་དང། རྒན་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་དེས་གཞིས་སྡོད་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཕྱི་དང་ཞིང་སྡེ། རྩོལ་ནུས་ཤོར་བའམ་ཕྱེད་ཙམ་ཤོར་བའི་རྒན་པ་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་བྱས་ནས། གཞི་རྩའི་དགོས་མཁོ་འགན་སྲུང་དང་རྒན་གསོའི་ཁྲོམ་ར་དར་རྒྱས་སུ་གཏང་དགོས། མི་འབོར་རྒན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པར་ཧུར་ཐག་གིས་ཁ་གཏད་འཇལ་བ་དང། རྒན་གསོ་དང་རྒན་པར་བསྙེན་བཀུར་སྐོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་པ་དང། སྨན་བཅོས་དང་ཁམས་གསོ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག བདེ་ཐང་གི་རྒན་གསོ་འདུ་ཤེས་གསོ་སྐྱོང་དང། ལས་རྣམ་གསར་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་ནས། རྒན་པར་མཁོ་བའི་ཐོན་རྫས་སྤྱོད་ཆས་སྣ་མང་ཕུན་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཅིང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྟབས་བདེ་ངང་མྱོང་ཐུབ་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། ལས་རིགས་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་ཡིད་རྟོན་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག ལས་རིགས་ཀྱིས་རང་གཅུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང། ཚད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།
(གཉིས།) གོང་སྤེལ་གྱི་དམིགས་འབེན།
2020ལོར་བསླེབས་དུས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཁྲོམ་ར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཏོང་གློད་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་དང་ཐོན་རྫས་ཕན་ཡོད་ཀྱིས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ནུས་ཇེ་ཆེར་ཚད་མཐོན་པོ་འགྲོ་བ་དང། མཁོ་སྤྲོད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དེ་བས་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྐོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་མ་ལག ལས་རིགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཚད་གཞིའི་མ་ལག་བཅས་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་འགྲོ་བ། ཡིད་རྟོན་མ་ལག་ཕལ་ཆེར་འཛུགས་པ་དང། ཁྲོམ་རའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་རྐྱེན་སྲོལ་ནུས་ཡོད་སྒོས་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་ཅིང། ཞབས་ཕྱིའི་སྤུས་ཚད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བ། མང་ཚོགས་ཡིད་ཚིམ་ཚད་མངོན་གསལ་གྱིས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ནས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་དེ་ཉིད་རང་ཞིང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་སྒུལ་ནུས་གསར་པར་འགྱུར་བར་འཇུག་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
གཉིས། ལས་འགན་གཙོ་བོ།
( གཅིག) ཞུགས་འཐུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གློད་དགོས།
1.ཞུགས་འཐུས་ཀྱི་སྒོ་ཐེམ་ཇེ་དམའ་རུ་གཏང་དགོས། ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་དུས། “ སྔོན་ལ་ལག་ཁྱེར་དང་རྗེས་སུ་དཔང་ཡིག” གི་གོ་རིམ་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། བཟོ་ཚོང་དང་ཁྲོམ་རའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཐོ་འགོད་བྱས་རྗེས། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྫོང་རིམ་པ་ཡན་གྱི་དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཆོག་འཐུས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཞུ་དགོས། དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ཁེ་གཉེར་མིན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དེའི་ཐོ་འགོད་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་བྱེད་ཁོངས་སུ་ཁྲིམས་མིའི་ཐོབ་ཐང་མི་ལྡན་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་དྲ་ཚིགས་མང་པོ་ཁྲིམས་ལྟར་བཙུགས་ཆོག ས་གནས་དེ་གའི་མིན་པའི་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་གྱིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་གཞི་བསྐྲུན་པར། ས་གནས་དེ་གའི་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་དང་གཅིག་འདྲའི་སྲིད་ཇུས་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག་པ་ལས། ས་གནས་དེ་གས་མིང་གང་རུང་གཡར་ནས་དེར་ཚོད་འཛིན་བྱས་མི་ཆོག ཁྲིམས་ལྟར་ཐོ་རུ་བཀོད་ཅིང་ལོ་བཤེར་ཚད་ལྡན་ཡིན་པ། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་འཛོམས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་དེ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་བའི་ཁྲོད་ཞུགས་ཆོག་ཅིང། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བཙུགས་པའི་ལོ་ཚད་ལ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་གཏན་ཁེལ་མི་བཟོ་བ་དང། ཡུལ་གཞན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ས་གནས་དེ་གའི་དམིགས་འགུག་དང་ཞབས་ཕྱིའི་ཁྲོད་ཞུགས་པར་རིས་སུ་འབུད་པའམ་ཚོད་འཛིན་བྱས་མི་ཆོག ཉོ་སྒྲུབ་ཀྱི་ནང་དོན་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་གཏན་འཇགས་ཡིན་ཞིང་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་དྲག་པ། གྲོན་དངུལ་ཡོང་ཁུངས་བརྟན་པོ་ཡིན་པ། རིན་གོང་འགྱུར་ལྡོག་ཆུང་བའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་གཞི་ལ། ཉོ་མཁན་དང་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་མཁན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བར་དུ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་གན་རྒྱ་བཞག་ནས། ལག་བསྟར་བྱེད་ཡུན་འོས་འཚམ་གྱིས་བགྱངས་ཆོག་ལ། ཆེས་རིང་ཤོས་ལོ་གསུམ་དུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཆོག
2.ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་གོ་རིམ་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་དགོས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་མཆན་འགོད་འགྲོ་ལུགས་སྟབས་བདེར་བསྒྱུར་ནས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་གཉེར་གྱི་རེ་འདུན་ཞུ་དུས། ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་བདག་དབང་གི་དཔང་ཡིག་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ཚེ། འཛུགས་སྐྲུན་སྡེ་ཚན་གྱིས་ལས་མཇུག་སྒྲིལ་ནས་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་ཚད་མཐུན་གྱི་དཔང་ཡིག་མ་སྤྲད་ཀྱང་ཆོག རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཟའ་བཏུང་ཞབས་ཕྱིའི་བྱེད་སྒོ་གཉེར་ན། ཁྲིམས་ལྟར་སྔོན་ལ་ལས་གཉེར་ལག་ཁྱེར་སོགས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བྱེད་པོའི་ཐོབ་ཐང་བླངས་རྗེས། བཟའ་བཅའ་ལས་གཉེར་གྱི་ཆོག་འཐུས་ལག་ཁྱེར་རེ་ཞུ་བྱ་དགོས། ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཐེབས་གདེང་འཇོག་བྱེད་སྟངས་སྟབས་བདེར་བཟོ་བ་དང། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཐེབས་གདེང་འཇོག་བྱ་བར་རིགས་བཀར་ནས་དོ་དམ་དང། བཟོ་སྐྲུན་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་མ་ཁྲི5ལས་ཆུང་བའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཐེབས་གདེང་འཇོག་བྱ་བར་སྙན་སེང་ཐོ་འགོད་བྱས་ནས་དོ་དམ་བྱ་དགོས་ཤིང། སྨི་གྲུ་བཞི་མ5000ལས་ཆུང་ཚེ་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཐེབས་གདེང་འཇོག་དོ་དམ་བྱ་མི་དགོས། ལས་ཁུངས་ཁག་ཅིག་གི་མེ་འགོག་མེ་གསོད་སྒྲིག་ཆས་ལ་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་མེད་པར་བཟོ་བ་དང། 1998ལོའི་ཟླ9བའི་སྔོན་དུ་བསྐྲུན་ནས་བེད་སྤྱད་ཅིང་སྒྱུར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན(དེའི་ཁང་པའི་ཕྱི་ནང་མཛེས་བཟོ་དང། བཟོ་བཀོད་ཀྱི་དྲོད་སྲུང་དང་སྤྱོད་སྒོ་བསྒྱུར་བ་འདུས)བྱས་མ་མྱོང་ན། མེ་འགོག་མེ་གསོད་ཇུས་གཞིར་ཞིབ་བཤེར་དང་མེ་འགོག་མེ་གསོད་སྒྲིག་ཆས་ལ་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་ནམ་སྙན་སེང་ཐོ་འགོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་སྒྲུབ་མི་དགོས། བཟོ་སྐྲུན་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ300མན་དུ་ཡོད་པའམ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི30མན་བཏང་བའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲིག་བཀོད་ལ་མེ་འགོག་མེ་གསོད་ཇུས་འགོད་དང། ལས་མཇུག་སྒྲིལ་ནས་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་དང་སྙན་སེང་ཐོ་འགོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་སྒྲུབ་མི་དགོས། གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་སམ་བསྐྲུན་ཡོད་པའི་བཟོ་བཀོད་སྤྱད་དེ་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐོ་འགོད་ཀྱི་རེ་འདུན་ཞུ་བ་ལ། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐོ་འགོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས“དང་ཐོག་འདྲི་མཁན་གྱིས་འགན་འཁུར་བ” དང“ས་ཚིགས་གཅིག་ལྟར་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པ”སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐོ་འགོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ཁྲིམས་ལྟར་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ནས། ཕན་འབྲས་ཆེ་ལ་སྟབས་བདེ་བའི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐོ་འགོད་ཀྱི་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས། འབྲེལ་ཡོད་འགྲོ་ལུགས་འཐུས་མི་ཚང་བ་དང། གནས་སྐབས་སུ་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་ལ། དེས་ཁྲིམས་ལྟར་འབྲེལ་ཡོད་འགྲོ་ལུགས་འགྲིམས་རྗེས་ཐོ་འགོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།
3.ཕྱི་དངུལ་གཏོང་འཐུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ཡངས་སུ་གཏང་དགོས། མངའ་ཁོངས་ཕྱིའི་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་ལ་མཚོ་སྔོན་དུ་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང། སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཁྲོམ་ར་གཏོང་གློད་བྱས་ནས་མངའ་ཁོངས་ཕྱིའི་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་ལ་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་མིན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱེད་པ་དང། དེས་བཙུགས་པའི་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་མིན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མངའ་ཁོངས་ནང་གི་མ་དངུལ་འཇོག་མཁན་གྱིས་བཙུགས་པའི་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་མིན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་གཅིག་འདྲའི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག
(གཉིས།) ཁྲོམ་རའི་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་དགོས།
1.རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཐད་མ་དངུལ་འཇོག་པའི་ལས་གཞི་བསྐྲུན་པར་ཞིབ་མཆན་འགོད་པ་དང་གོང་ཞུའི་འགྲོ་ལུགས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏང་དགོས། སྲིད་གཞུང་གི་ཞབས་ཕྱི་སྔར་ལས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང། བཟོ་ཚོང་དང་ཁྲོམ་རའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་མིའི་ཐོབ་ཐང་མི་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་མང་པོ་བཙུགས་ཆོག ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་དང་ཞབས་ཕྱིའི་དྲ་ཚིགས་དེ་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བཅུག་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་དོ་དམ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད་དེར་མཐུན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་དུ་འཇུག་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལས་གྲྭའི་ལས་གཞིར་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་གོ་རིམ་དེ་ལས་གཞིར་ཞིབ་མཆན(ཡང་ན་ལས་གཞིར་ཞིབ་མཆན་འགོད་པ་དང། སྙན་སེང་ཐོ་འགོད་ཞུ་བ)འགོད་པ་དང། བཀོལ་བྱའི་ས་ཞིང་ལ་ཞིབ་མཆན་འགོད་པ། འཆར་འགོད་ལྟར་བསྐྲུན་པར་རེ་ཞུ། ཨར་ལས་བརྒྱག་པར་ཆོག་འཐུས་གནང་བ་བཅས་དུས་རིམ་བཞི་རུ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ། གོང་སྤེལ་བཅོས་སྒྱུར་སྡེ་ཁག་གིས་ལས་གཞིར་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི(ཡང་ན་ལས་གཞིར་ཞིབ་མཆན་འགོད་པ་དང། སྙན་སེང་ཐོ་འགོད་ཞུ་བ)དུས་རིམ་གྱི་བྱ་བར་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འགན་འཁུར་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་ཐོན་ཁུངས་སྡེ་ཁག་གིས་བཀོལ་བྱའི་ས་ཞིང་ལ་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་དུས་རིམ་གྱི་བྱ་བར་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འགན་འཁུར་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཆར་འགོད་སྡེ་ཁག་གིས་ཨར་ལས་བརྒྱག་པར་ཆོག་འཐུས་གནང་བའི་དུས་རིམ་གྱི་བྱ་བར་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འགན་འཁུར་དགོས། སྡེ་ཁག་གི་དབྱེ་མཚམས་གཏོར་ནས་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་དོན་ཚན་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཉུང་འཕྲི་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཐོག ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་དུས་རིམ་རེར་སྣེ་ཁྲིད་མཁན་སྡེ་ཁག་གིས་རེ་ཞུའི་རྒྱུ་ཆ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བདག་སྤྲོད་དང། ཞིབ་མཆན་འགོད་མཁན་སྡེ་ཁག་གཞན་པ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་མཉམ་དུ་ཞིབ་མཆན་འགོད་ཅིང། ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཏེ། གོ་རིམ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དུས་བཅད་ནང་ཞིབ་མཆན་བཀོད་དེ་ལས་གཞི་སྐྲུན་མཁན་སྡེ་ཚན་ལ་ཞིབ་མཆན་བཀོད་པའི་མཇུག་འབྲས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བཤད་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་གྲྭའི་ལས་གཞི་སྐྲུན་པའི་ས་ཁོངས་ལ་དཔྱད་དཔོག་བྱེད་སྟངས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས། མཆན་བཀོད་བཀའ་ལན་བཏབ་པའི་ཚོད་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་འཆར་འགོད་ཞིབ་ཕྲ་དང་མཐུན་པའི་ས་ཁོངས་ཡིན་ཕྱིན། ས་ཁོངས་ནང་གི་རྒན་གསོའི་དངུལ་འཇོག་ལས་གཞིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཆུའི་ཤུགས་རྐྱེན། ས་ཡོམ་གྱི་ཉེན་མེད་རང་བཞིན་སོགས་ཐད་ལ་དཔྱད་དཔོག་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱ་མི་དགོས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ས་ཚིགས་གཅིག་ལྟར་གྱི་ཞབས་ཕྱི་རེ་ཞུ་བྱེད་པ་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ཐོག “སྡེ་ཁག་གཅིག་གིས་བདག་སྤྲོད་དང། མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི”དྲ་ཐོག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་མཆན་འགོད་ལས་སྟེགས་བཙུགས་ཏེ། མཆན་འགོད་ལས་ཆོད་སྔར་ལས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས།
2.རིན་གོང་གྲུབ་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་རིམ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། ཚོང་རས་རིན་གོང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གཙོར་བྱེད་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཞབས་ཕྱིའི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བར་དོ་དམ་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་དགོས། ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་དམངས་གཉེར་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཞབས་ཕྱིའི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་རྣམ་གྲངས་དང་ཚད་གཞི་དེ་ལས་གཉེར་མཁན་རང་གིས་གཏན་ཁེལ་བྱ་དགོས། ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་མིན་པའི་དམངས་གཉེར་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཞབས་ཕྱིའི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་ཚད་གཞི་དེ་གཉེར་མཁན་གྱིས་ལུགས་མཐུན་སྒོས་གཏན་ཁེལ་བྱེད་པ་དང། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་དེའི་ནོར་དོན་གཏོང་ཡོང་གནས་ཚུལ་དང་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་རྣམ་གྲངས། གྲོན་དངུལ་སྤར་གཅོག་གི་ཐེངས་གྲངས་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། གྲོན་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞིར་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་དགོས། སྲིད་གཞུང་གིས་གཉེར་བའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གིས་བཏང་བའི་མ་དངུལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཞལ་འདེབས་འཐེན་རྗེས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་ཞབས་ཕྱིའི་མ་གནས་གཞིར་འཛིན་པ་དང། ཁེ་གཉེར་མིན་པའི་རྩ་དོན་ལྟར་ནད་ཁྲི་དང་ནད་གཡོག་གི་གྲོན་དངུལ་སོགས་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་གྲོན་དངུལ་དེ་གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ) དང་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་བཟོས་པའི་གོང་ཚད་དམ་མཛུབ་སྟོན་རིན་གོང་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། གཞུང་བཙུགས་དམངས་གཉེར་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་ནས་གཉེར་བའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་དེ། དམིགས་འགུག་དམིགས་འཇོག་དང་མངག་བཅོལ་བྱས་ནས་གཉེར་བ་སོགས་འགྲན་རྩོད་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་ནས་གཉེར་སྐྱོང་མཁན་གཏན་ཁེལ་བྱེད་པ་དང། བྱེ་བྲག་གི་ཞབས་ཕྱིའི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་ཚད་གཞི་དེ་གཉེར་སྐྱོང་མཁན་གྱིས་མངག་བཅོལ་ཆིངས་ཡིག་སོགས་གཞིར་བཟུང་ནས་ལུགས་མཐུན་སྒོས་གཏན་ཁེལ་བྱ་དགོས།
3. གཞུང་གཉེར་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་མྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་མཐིལ་སྐྱོར་ཤུགས་དྲག་དང་གཞི་རྩ་འགན་སྲུང་དང། ཐོན་ཁུངས་ཧུར་པོར་གཏོང་བ། ཕན་ནུས་མཐོར་འདེགས། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་པ། བརྟན་འཇགས་ངང་སྐུལ་འདེད་བཅས་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་ལྟར། སྤྱི་ཚོགས་ལ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་གཞུང་གཉེར་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དེ་ཁེ་ལས་སམ་གཞུང་བཙུགས་དམངས་གཉེར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། གཞུང་བཙུགས་དམངས་གཉེར་གྱི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས(རྒན་བཀུར་ཁང་འདུས)ཀྱིས་ཁེ་གཉེར་མིན་པའི་དམངས་གཉེར་རྒན་གསོ་ཁང་གི་མལ་ཁྲི་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག 2025 ལོར་བསླེབས་དུས་རང་ཞིང་གི་དམངས་གཉེར་རམ་གཞུང་བཙུགས་དམངས་གཉེར་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་གྱི60%ཟིན་པར་བྱ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་སྟོབས་ཤུགས་ལ་མ་དངུལ་ཁེར་འཇོག་དང་མ་རྩ་མཉམ་སྡེབ། མཉམ་ལས། མཉམ་གཉེར། མ་རྐང་ནང་ཞུགས་པ། བོགས་མར་གཏོང་ལེན་སོགས་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་འཇོག་ཁྲོད་ཞུགས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཉོ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང། གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་དམངས་ཀྱི་སྡོད་ཁང་གཏན་ཁེལ་ལྟར་བསྐྲུན་ནས་དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས། རྒྱལ་དབང་སྡེ་ཚན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་ཁམས་གསོ་ལས་ཁུངས་སོགས་སྒྱུར་སྐྲུན་བྱས་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་བཅས་ཚང་མར་གཞུང་གིས་བཙུགས་ཏེ་དམངས་ཀྱིས་གཉེར་བ་ལག་བསྟར་བྱས་ཆོག ལས་རིགས་སོ་སོས་རང་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་གཉེར་བར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། 2020ལོར་བསླེབས་དུས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྲིད་གཞུང་གིས་གཉེར་བའི་རྒན་གསོའི་ཉལ་ཁྲིའི་གྲངས་ཀས་རྒན་གསོའི་ཉལ་ཁྲིའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཟིན་པའི་བསྡུར་ཚད50%ལས་མི་བརྒལ་བར་བྱ་དགོས།
4.རྒན་གསོ་ལས་རིགས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྲིམས་མི་དང་ལས་གཉེར་པ། ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་མ་ལག་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་དགོས། ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་ཟིན་ཐོར་འགོད་པ་དང་གཅིག་བསྡུས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་བར་འཛུགས་པ་དང། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་པའི་ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་བརྗེ་རེས་ལས་སྟེགས་བར་དུ་ཆ་འཕྲིན་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཐད་ཤུགས་བསྣན་པ་དང། “ཡིད་རྟོན་མཚོ་སྔོན”དྲ་ཚིགས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཡིད་རྟོན་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་མ་ལག( མཚོ་སྔོན) བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་ཡོད་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཆོག་འཐུས་དང་སྲིད་འཛིན་ཆད་གཅོད་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱ་དགོས། ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་བསྡུ་སྒྲིག་ལས་ཁུངས་ཕྱོགས་གསུམ་པ་རྒན་གསོ་ལས་རིགས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཁྲོད་ཞུགས་པར་འགུགས་དགོས། སྡེ་ཁག་མང་པོ་དང་ས་ཁུལ་ལས་བརྒལ་བའི་ཁྲོམ་ར་གཉེར་མཁན་ཁྲོམ་རར་མ་ཞུགས་གོང་གི་ཡིད་རྟོན་ཁས་ལེན་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང། ཁ་དན་ཚིག་ལ་གནས་པར་སྐུལ་ལྕག་དང་ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཐོག ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་དེ་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་སྣ་ཚོགས་བསྡུར་ཞིབ་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས། ཁ་དན་ཚིག་ལ་གནས་མཁན་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་སྒྲུབ་དང་བུན་འཛིན་འགྲེམས་སྤེལ་སོགས་ཐད་ནས་དམིགས་བཀར་གྱིས་སྔོན་ལ་སྒྲུབ་པ་དང། གོ་རིམ་སྟབས་གང་བདེར་གཏོང་བ་སོགས་ལྗང་མདོག་བགྲོད་ལམ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ནས་རོགས་སྐྱོར་སྐུལ་བསྟོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང། རྒན་གསོ་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ཀྱི་མིང་ངན་ཐོ་འགོད་ལམ་ལུགས་དང་ཚོང་ར་ནས་ཕྱིར་འཐེན་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། ལས་རིགས་ཀྱིས་རང་གཅུན་དང་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།
(གསུམ།) གཞིས་སྡོད་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་དགོས།
1.གཞིས་སྡོད་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིར་བརྟན་བརླིང་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རྒན་པ་ཚོའི་དགོས་མཁོར་དཔྱད་དཔོག་དང་གཞིས་སྡོད་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་གདེང་འཇོག་བྱ་དགོས། སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁེ་ལས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས། མི་སྒེར་བཅས་ཀྱིས་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་པའི་རྒན་པ་ཚོར་བཟའ་བཅའ་དང་གཙང་སྦྲ། འགྲོ་སྐྱོད། ཁྲུས་རྒྱག སྨན་བཅོས། བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་སོགས་སྒོ་ཁར་སོང་ནས་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ལས་གཉེར་ཁ་གསབ་སྟེར་བའམ་སྐར་རིམ་དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འབེབས་སོགས་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཁེ་ལས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས། ཁྱིམ་ལས་གཉེར་སྐྱོང། སྡེ་ལས་བཅས་གསོ་སྐྱོང་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་མི་སྒེར་སོགས་མནའ་འབྲེལ་ནང་ཞུགས་པའམ་ཐེ་ཞུགས་དང། གཏད་གཉེར་སོགས་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཉིན་མོའི་བདག་སྐྱོང་དང་རྒན་པའི་བྱེད་སྒོ་ལྟེ་གནས་སོགས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལས་ཁུངས་གཉེར་ནས། རྒན་པ་ཚོར་བཟའ་བཅའ་མཁོ་འདོན་དང་མི་སྒེར་ལ་བདག་སྐྱོང། བདེ་སྲུང་ཁམས་གསོ། སྤྲོ་གསེང་རོལ་རྩེད་སོགས་ཉིན་མོའི་གཏད་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་དགོས། སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཆུང་གྲས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱས་ནས། མི་སྒེར་གྱིས་གྲོང་མིའི་སྡོད་ཁང་བེད་སྤྱད་ནས་གནས་རེར་མལ་ཁྲི10ལས་མི་ཉུང་བ་དང30ལས་བརྒལ་མེད་པ། མལ་ཁྲི་རེ་འཇོག་སའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ30ལས་མི་ཆུང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དང། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཆུང་གྲས་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བཅུག་སྟེ། རྒན་པ་ཚོ་ཐག་ཉེ་ས་རུ་གསོ་སྐྱོང་གི་དགོས་མཁོ་བསྐང་བ་དང། གཉེན་ཉེ་དག་གིས་ལྟ་སྐྱོང་བྱ་བར་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་དགོས།
2.ཞིང་སྡེ་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། ཞིང་སྡེ་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལ་བརྟེན་ནས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ནུས་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས། ཞིང་སྡེ་འབྲོག་ཁུལ་གྱིས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཞིང་སྡེའི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་ཡུལ་ལ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་བསྐང་བར་སྐུལ་བསྟོད་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག ཤང་རྡལ་གྱི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཅན་བསྙེན་བཀུར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་ནས་ལས་གཉེར་ཕན་འབྲས་ཇེ་མཐོར་གཏང་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ཞིང་སྡེའི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཅན་བསྙེན་བཀུར་ལས་ཁུངས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་ཐད་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཚད་ལོན་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ནས། ཞིང་སྡེའི་ཡོང་འབབ་དམའ་བའི་རྒན་པ་དང་རྩོལ་ནུས་ཤོར་བའམ་ཕྱེད་ཙམ་ཤོར་བའི་རྒན་པར་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཐོབ་སླ་པའི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས། སྡེ་བ་རིམ་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ས་དང་ཞིང་དུད་ཀྱི་སྒོ་ར་ཆེན་པོ། བེད་མེད་དུ་བསྐྱུར་བའི་སློབ་གྲྭའི་ཁང་པ་སོགས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ཞིང་སྡེའི་བདེ་སྐྱིད་གླིང་དང་ཤང་རྡལ་གྱི་རྒན་གསོ་ཞབས་ཕྱིའི་ལྟེ་གནས། རྒན་པའི་བྱེད་སྒོ་ས་ཚིགས་སོགས་རང་འགུལ་ཅན་དང་རོགས་རེས་རྣམ་པའི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་མགྱོགས་མྱུར་ངང་བསྐྲུན་དགོས། ཞིང་སྡེའི་ཉེན་ཡོད་ཁང་པ་སྒྱུར་བཀོད་དང་སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོ་ཡུལ་མི། ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོར་ནས་དབུལ་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སོགས་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་དང་ཞིང་སྡེའི་ས་ཞིང་འཁོར་རྒྱུག་སོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་སྐབས་སྡེ་བ་དེ་གའི་རྒན་པ་ཚོ་གསོ་སྐྱོང་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅད་རྒྱུར་བསམ་གཞིགས་གང་ལེགས་གཏང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་གཞི་རིམ་ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་དང་སྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་འབྲེལ་གཏུག་མཁན་ཐོ་འགོད་དང། བབ་བསྟུན་འཕྲལ་གཅོད་དང་དཔྱད་དཔོག་རོགས་སྐྱོར་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཐོག རྒན་པའི་སེམས་ཁམས་དང་བདེ་འཇགས་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དོ་ཁུར་བྱ་དགོས། སྡེ་མིའི་རང་སྐྱོང་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་ཞིང་སྡེའི་རྒན་པར་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་གསོ་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་ཐོག ཞིང་སྡེའི་རྒན་པ་གསོ་གཉོར་གྱི་གྲོས་ཆིངས་འཇོག་པའི་ལམ་ལུགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་དང། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཁོངས་མིར་རྒན་པར་སྲི་ཞུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་པར་ཡར་སྐུལ་བྱ་དགོས། ཆེད་ལས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ལས་བྱེད་པ། དང་བླངས་པས་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞིས་སྲུང་རྒན་པ་དང། རྒན་པ་དཀའ་ངལ་ཅན་དང་ཁེར་འདུག་བཅས་ལ་གཅེས་སྐྱོང་དང་སེམས་ཁམས་གསོ་བ། བློ་འདོན་པ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས།
3.རྒན་པའི་འཚོ་བར་སྟབས་བདེ་བཟོས་པའི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། སྡེ་ཁུལ་གྱི་གེགས་མེད་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་གེགས་མེད་སྒྲིག་བཀོད་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས་ལ། དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་ལ་རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་ཞིང་གི་རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དང་སྡོད་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་བཀོད་དེ་གེགས་མེད་དུ་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བླང་བྱ་ལྟར། སྲིད་གཞུང་གིས་ཁ་གསབ་སྟེར་བ་དང ཐོན་ལས་ཀྱིས་ཁྲིད་སྟོན། ཁེ་ལས་ཀྱི་བདག་པོ་ཀུན་གྱིས་གྲབས་གསོག་སོགས་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ། སྡེ་ཁུལ་རྙིང་བ་དང་རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་གེགས་མེད་དུ་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་བར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། གཙོ་བོ་སྡོད་ཁུལ་གྱི་ལམ་འགྲམ་གྱི་སྐྱོར་རྡོ་བར་གྱི་གྱེན་ཐུར་ལམ་དང་ཁྲིའུ་འཁོར་བགྲོད་ལམ། སྤྱི་པའི་འཇུག་སྒོ་འཛུལ་སྒོ། བར་ཁྱམས། འཛེག་སྐས། གློག་སྐས་སྒུག་སའི་ཚོམས་དང་འགྱོགས་སྒམ་སོགས་སྒྲིག་བཀོད་དང་གནས་གེགས་མེད་དུ་སྒྱུར་བཀོད་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། དབུལ་བོའམ་དགུང་ལོ་མཐོ་བ། རྩོལ་ནུས་ཤོར་བ་སོགས་ཀྱི་རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སྒྲིག་བཀོད་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་ལ་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ་དང། གཙོ་བོ་རྒན་པ་གནས་སྡོད་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་མཐོ་བའི་བརྩེགས་རིམ་མང་པའི་སྡོད་ཁང་རྙིང་བར་གློག་སྐས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱ་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། རྒན་པ་གནས་པར་འཕྲོད་པའི་སྡོད་ཁང་དང་མི་རབས་གཉིས་ཡན་གྱི་ཉེ་དུ་སྡོད་ཁང་གསར་དུ་བསྐྲུན་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོར་ནས་དབུལ་སྐྱོར་དང་མཁར་གྲོང་གི་སྤྱིལ་བུའི་དུད་ཁྱིམ་ཁུལ་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཉེན་ཡོད་ཁང་པ་སྒྱུར་བཀོད་དང་ཆ་འགྲིག་གི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་སྡོད་ལས་གྲྭར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཁྲོད་དུ་རྒན་པར་འཚམ་པའི་སྒྲིག་བཀོད་ཆ་འགྲིག་པར་བསྐྲུན་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བསམ་གཞིགས་གཏང་དགོས།
(བཞི།)སྤུས་ལེགས་ཀྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་མ་ལག་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས།
1.“སྦྲེལ་དྲ+”རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་གསར་གཏོད་བྱ་བར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ཁེ་ལས་དང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རིག་ནུས་མཁྲེགས་ཆས་གསར་གཏོད་དང་བེད་སྤྱོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་ཤིང། སྤོ་སྒུལ་སྦྲེལ་དྲ་དང་སྤྲིན་རྩིས། ཟོག་སྦྲེལ་དྲ་རྒྱ། གཞི་གྲངས་ཆེན་པོ་སོགས་དང་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བར་སྐུལ་འདེད་དང། གཞིས་སྡོད་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་རྣམ་པ་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། རྒན་པའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང། གཞིས་སྡོད་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་དྲ་རྒྱའི་ལས་སྟེགས་བཙུགས་ཏེ། གཙོ་བོ་རྒན་པའི་བདེ་ཐང་དོ་དམ་དང་མྱུར་སྐྱོབ། སེམས་ཁམས་གསོ་བ། ཞབས་ཕྱིའི་དུས་ཆད་འདེབས་པ། དངོས་ཟོག་ཚབ་ཉོ་བྱེད་པ་སོགས་ཕྱོགས་ནས་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། རྣམ་པ་མང་ཞིང་གནད་ལ་ཁེལ་པའི་རང་མོས་མངགས་ཉོའི་ཞབས་ཕྱི་གསར་སྤེལ་བྱ་དགོས། གཙོ་བོ་ཞིང་ཆེན་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཆ་འཕྲིན་སྟེགས་བུའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། འདོན་མཁོའི་ཆ་འཕྲིན་དང་གནད་ཁེལ་གྱིས་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་ཡུལ། གནད་ཁེལ་གྱིས་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་ནང་དོན། གནད་ཁེལ་གྱིས་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པ་བཅས་འབྲེལ་མཐུད་བྱ་དགོས། རྒན་པ་ལ་འཚམ་པའི་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་ཐོན་རྫས་དང་འདོགས་ཆོག་པའི་བདེ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་སྒྲིག་ཆས། བདེ་ཐང་རྒན་གསོའི་སྤོ་སྒུལ་བེད་སྤྱོད་མཉེན་ཆས(APP)སོགས་ཇུས་འགོད་གསར་སྤེལ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་ཐབས་ལམ་ཐོགས་མེད་དུ་བཏང་ཐོག རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཆ་འཕྲིན་ལས་སྟེགས་དེ་ཁྱིམ་ཐོ་དང་སྨན་བཅོས། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སོགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཐོན་ཁུངས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱས་ཏེ། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྤྱི་པའི་ཆ་འཕྲིན་ཐོན་ཁུངས་དེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་ཁུངས་སོ་སོ་ལ་སྒོ་འབྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།
2.སྨན་བཅོས་དང་རྒན་གསོ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཐོགས་མེད་བགྲོད་ལམ་བསྐྲུན་དགོས། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱ་བར་ཆོག་མཆན་འགོད་པའི་ཐོགས་མེད་བགྲོད་ལམ་གཏོད་པ་དང། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་པའི་ནད་བཅོས་ཁང་དང་ཁམས་གསོའི་སྨན་ཁང། སྨན་བཅོས་ཁང་སོགས་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་ཤིང། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོན་ཁུངས་དེ་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁུལ། སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སྐྱེལ་བར་སྔར་ལས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང། ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་འཛུགས་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་དེ་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་གྱི་དམིགས་འཛུགས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏན་འབེབ་ལྟར་འཇོག་དགོས། ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པའི་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་གཉེར་རམ་ཁུར་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། ཤང་རྡལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དེས་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོའི་ས་ཚིགས་བར་དུ་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཕྱིའི་མཉམ་ལས་གྲོས་མཐུན་འཇོག་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། རྒན་པ་ཚོས་རྒན་གསོ་དང་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་བར་སྟབས་བདེའི་ངང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་ལས་གཉེར་སྨན་པ་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་པ་བདག་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་དུ་བཙུགས་པའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་སུ་ གནས་མང་པོ་རུ་ལས་གཉེར་བྱེད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་དང་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རོགས་ལས་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཐོག་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ལ་ཁ་གཏད་པའི་རྒྱང་རིང་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཕྱིའི་ཚོད་ལྟ་བྱ་བར་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང། དུས་ཆད་བཏབ་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཐོགས་མེད་བགྲོད་ལམ་བཏོད་ནས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་པ་བདག་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་སྟེ་རྒན་པ་ཚོར་སྟབས་བདེའི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཕྱི་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་མ་རྩ་བེད་སྤྱད་དེ་ལྟ་སྐྱོང་ཁང་དང་ཁམས་གསོའི་སྨན་ཁང། ཚེ་མཇུག་ཏུ་བྱམས་སྐྱོང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སྨན་བཅོས་དང་རྒན་གསོ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་ལམ་ལུགས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་པ་དང། ཚོང་ལས་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་ཀུང་སིས་རྒན་པ་ཚོར་བདེ་ཐང་དང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་རྨས་སྐྱོན། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་རྣམ་གྲངས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པར་སྐུལ་བསྟོད་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཐོག སྣ་མང་ཅན་གྱི་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་གྱི་གྲོན་དངུལ་སྡུད་སྟངས་ཆགས་པར་བྱས་ཏེ། རྩོལ་ནུས་ཉམས་པའམ་ཕྱེད་ཙམ་ཉམས་པའི་རྒན་པའི་གཞི་རྩའི་འཚོ་བར་བདག་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་སོགས་ལ་མཁོ་བའི་གྲོན་དངུལ་གནད་དོན་ཐག་གཅད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།
3.རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་བ་འཇོན་པོའི་བྱང་ཚད་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། རྒན་གསོའི་ལྟ་སྐྱོང་པ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ལས་རིགས་གསོ་སྦྱོང་དང་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ནུས་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་ངམ་ལས་སྐྲུན་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་མ་ཟད་ཚད་ལོན་པའི་ངལ་རྩོལ་པ་རྣམས་ལ་གཏན་ཕབ་ལྟར་གསོ་སྦྱོང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དཀྱུས་མ་དང་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་རྒན་གསོའི་ཆེད་ལས་དང་རྒན་པའི་སློབ་གསོ་གསར་སྤེལ་གྱི་སློབ་ཚན་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། སྡེ་ཁུལ་དང་རྒན་པའི་སློབ་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་སོགས་ལ་སློབ་ཁྲིད་ཐོན་ཁུངས་དང་ཞབས་ཕྱི་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་མི་སྣར་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་དང་ཆད་པ་གཅོད་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། རྒན་གསོའི་ལྟ་སྐྱོང་དཔུང་སྡེའི་ལས་རིགས་ཀུན་སྤྱོད་བྱང་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། ལས་རིགས་རྩལ་ནུས་རིམ་པ་དང་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་གླ་ཕོགས་ཐོབ་ཐང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒན་གསོའི་ལྟ་སྐྱོང་བྱ་བ་སྒྲུབ་མཁན་ཕུལ་བྱུང་ཅན་དཔྱད་འདེམ་བྱས་ནས་སྔོན་ཐོན་ལ་བྱ་དགའ་སྟེར་ཐབས་གཏན་འབེབས་བྱ་དགོས། རྒན་པའི་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ཧུར་ཐག་གིས་གསར་སྤེལ་བྱས་ཏེ། རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཁོངས་མིར་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང། “རོགས་རེས་ཀྱིས་རྒན་གསོའི”རྣམ་པ་དར་སྤེལ་བྱ་དགོས།
4. རྒན་པའི་ཐོན་རྫས་དང་མཁོ་ཆས་ཀྱི་རིམ་པ་སྤར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རྒན་པའི་མཁོ་ཆས་ཁྲོམ་ར་གསར་སྤེལ་བྱེད་པ་དང། རྒན་པའི་མཁོ་ཆས་ཁྱབ་གདལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ལག་རྩལ་གསར་བ་དང་བཟོ་རྩལ་གསར་བ། རྒྱུ་ཆ་གསར་བ། སྒྲིག་ཆས་གསར་བ་བཅས་བེད་སྤྱད་དེ་རྒན་པར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཟས་རིགས་དང་སྨན་བཅོས་མཁོ་ཆས། རྒྱུན་མཁོའི་དངོས་རྫས། ཁམས་གསོའི་ལྟ་སྐྱོང་མཁོ་ཆས། གྱོན་ཆས། འཚོ་བའི་རམ་འདེགས་ཡོ་བྱད་སོགས་གསར་སྤེལ་དང། རྒན་པས་དང་ལེན་བྱེད་འདོད་ཅིང་བེད་སྤྱོད་བདེ་བའི་རིག་ནུས་ཚན་རྩལ་ཐོན་རྫས་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས། ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྣ་ཁ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཕུན་ཚོགས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཐོན་རྫས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་རང་བཞིན་དང་བློས་གཏད་ཆོག་པའི་རང་བཞིན། གོ་ཆོད་པའི་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། གོང་གསལ་གྱི་ཁེ་ལས་དེ་མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་ཁེ་ལས་སུ་ངོས་ལེན་བྱས་ཚེ། གཏན་ཕབ་ལྟར་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོབ་ཁྲལ་གཟིགས་སྐྱོང་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག ཁམས་གསོའི་རམ་འདེགས་ཡོ་བྱད་སྒྲིག་སྦྱོར་དཀར་ཆག་དུས་ཐོག་ཏུ་གསར་སྒྱུར་བྱེད་པ་དང། གཙོ་བོ་ཁམས་གསོའི་རམ་འདེགས་ཡོ་བྱད་རང་ཚུགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་དང་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། རྒན་པའི་མཁོ་ཆས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཚད་གཞི་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་དགོས།
5.རྒན་པར་འཚམ་པའི་དངུལ་ལོར་ཞབས་ཕྱི་གོང་དུ་སྤེལ་དགོས། དངུལ་ཁང་དང་དང་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་ཀུང་སི། དངུལ་འཛིན་ཀུང་སི་སོགས་དངུལ་ལོར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་པར་འཚམ་པའི་ནོར་གཉེར་དང་ཉེན་འགོག་འགན་བཅོལ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གསར་སྤེལ་བྱེད་ཚུལ་ཚད་ལྡན་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། རྒན་པའི་དངུལ་ལོར་ཞབས་ཕྱིའི་དགོས་མཁོ་བསྐང་དགོས་ཤིང། དངུལ་ལོར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་པ་ལ་གེགས་མེད་སྒྲིག་བཀོད་བསྐྲུན་པ་དང་ཞབས་ཕྱིའི་ཐོགས་མེད་བགྲོད་ལམ་གདོད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་ དགོས། རྒན་པའི་དངུལ་ལོར་བདེ་འཇགས་འདུ་ཤེས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང། དངུལ་ལོར་འཛད་སྤྱོད་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། རྒན་གསོའི་འཚོ་དངུལ་དོ་དམ་ཀུང་སིའི་ཚོད་ལྟའི་བྱ་བར་བརྟན་བརླིང་ངང་སྐུལ་སྤེལ་གཏང་དགོས།
(ལྔ།)ལས་རིགས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཐད་ལ་ཤུགས་བསྣན་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་ཕན་ཚུན་རོགས་འདེགས་མཉམ་རུབ་བྱེད་པའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཙུགས་ཏེ། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཁོར་སྐྱོད་དང་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་དགོས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་པའི་མིང་གཡར་ནས་ས་ཁང་བདག་ཁོངས་གསར་སྤེལ་བྱེད་པར་གཏན་འགོག་དང། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁང་པ་དང་ར་བ། སྒྲིག་བཀོད་བེད་སྤྱད་དེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་དང་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བར་གཏན་འགོག་བྱེད་པ་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྒྱུར་བར་གཏན་འགོག་བྱ་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྤྱི་བདེ་སྡེ་ཁག་གིས་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མེ་གསོད་བྱ་བར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། མེ་གསོད་བདེ་འཇགས་ལ་མཛུབ་སྟོན་དང་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ཐོག དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་མེ་གསོད་སྡེ་ཁག་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་མེ་གསོད་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཞིབ་གཅོད་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་དངུལ་སྡུད་ཆ་འཕྲིན་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་དང་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་བསྡུར་བྱ་བ་ལེགས་སྒྲུབ་དང། སྲིད་ཇུས་དྲིལ་སྒྲོག་དང་ཉེན་བརྡ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཁྲོད་རྒན་པར་མནར་གཅོད་དང་བརྙས་བཅོས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དང། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁག་ཐེག་གྲོན་དངུལ་ལེན་པ་དང་ཚོགས་མིའི་བྱང་བུ་སྒྲུབ་པ། དངུལ་ལོར་ཐོན་རྫས་འགྲེམ་པ་སོགས་བྱ་འགུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཞིབ་གཅོད་ནན་མོ་བྱ་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྤུས་ཚད་ལྟ་སྐུལ་སྡེ་ཁག་གིས་རྒན་གསོའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་ཞབས་ཕྱིའི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། དུས་བཅད་ལྟར་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་པ། ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་གིས་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁུལ་རྒན་པའི་ཉིན་མོའི་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་སོགས་ ལས་ཁུངས་སམ་སྒྲིག་བཀོད་ནང་གི་ཟས་རིགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བདེ་འཇགས་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་སྐུལ་གྱི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ཏེ། རྒན་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་སྨན་རྫས་གནོད་་མེད་བདེ་འཇགས་ཡིན་པ་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།
གསུམ། སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས།
(གཅིག)འཆར་འགོད་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་དགོས། འཆར་འགོད་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་འབྲེལ་ཡོད་འཆར་འགོད་དེ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཆར་འགོད་དང། ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འཆར་འགོད། གྲོང་བརྡལ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་འཆར་འགོད། ས་ཁོངས་འཆར་འགོད་སོགས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱས་ཏེ། ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་ནུས་དང་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོར་འདེགས་གཏང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་གཞིས་སྡོད་སྡེ་ཁུལ་དང་གྲོང་གསེབ། རྩོལ་ནུས་ཉམས་པའམ་ཕྱེད་ཙམ་ཉམས་པའི་རྒན་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཐོན་ཁུངས་སྔར་ལས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། 2020ལོར་བསླེབས་དུས་ལྟ་སྐྱོང་དུ་བཀོལ་བྱའི་མལ་ཁྲིས་ས་གནས་དེ་གའི་རྒན་གསོའི་མལ་ཁྲིའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཟིན་པའི་བསྡུར་ཚད30%ལས་མི་ཉུང་བྱ་དགོས།
(གཉིས།)ས་ཞིང་གི་ཐད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་ཐོན་ཁུངས་པུའུ་ཡིォརྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་ལ་ས་ཞིང་སྤྱོད་པའི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་འཆརサགྱི་བླང་བྱ་ལྟར། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ས་གནས་དེ་གའི་ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་འཆར་འགོད་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཆར་འགོད་དུ་འཇུག་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་གསར་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་ཐད་ལ་ས་ཞིང་སྤྱོད་པ་དེ་གསར་སྣོན་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཞིང་སྤྱོད་པར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་པར། ས་ཞིང་སྤྱོད་པའི་འཆར་གཞིའི་དམིགས་ཚད་ཐད་ནས་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། བེད་མེད་དུ་བསྐྱུར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བེད་སྤྱད་དེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་གོང་དུ་སྤེལ་བར། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་གོ་རིམ་ལྟར་འཆར་འགོད་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དེའི་ས་ཞིང་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ལེགས་སྒྲིག་བྱ་དགོས། ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གསོག་ཉར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཞིང་བེད་སྤྱད་དེ་རྒན་གསོའི་སྒྲིག་བཀོད་སྐྲུན་པ་དང། གཏོང་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཞིང་སྤྱོད་དབང་ནང་བཤུག(བོགས་མར་གཏོང་ལེན)གམ་བརྒྱུད་བཤུག་བྱེད་པར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན། སྔོན་གྱི་ས་ཞིང་སྤྱོད་ཡུལ་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འོག ས་ཞིང་བཤུག་དངུལ(བོགས་དངུལ)གསབ་འཇལ་བྱས་རྗེས། གྲོས་ཆིངས་ལྟར་ནང་བཤུག་གམ་བོགས་མར་གཏོང་ལེན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་བསྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་ཆོག ཁེ་དོན་ལས་སྡེ་ཚན་དང་མི་སྒེར་གྱིས་གྲོང་བརྡལ་དུ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་བེད་མེད་ཀྱི་བཟོ་ཁང་དང་སློབ་གྲྭ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཁང་བ་སོགས་སྒྱུར་བཀོད་དང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་པ་དང། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་ཆོག་མཆན་བཀོད་པ་བརྒྱུད་དེ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་སྤྱོད་སྒོ་གནས་སྐབས་སུ་བསྒྱུར་ནས་ཁེ་གཉེར་མིན་པའི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་བསྟུད་མར་ ལོ་གཅིག་ཡན་དུ་གཉེར་ན། ལོ་ལྔའི་ནང་དུ་ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་གནས་སྐབས་སུ་མ་བསྒྱུར་ཡང་ཆོག དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མ་རྩ་བེད་སྤྱད་དེ་འཛུགས་གཉེར་བྱས་པའི་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་མིན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་འཛུགས་གཉེར་བྱས་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཞིང་པ་ཐུན་མོང་ལ་དབང་བའི་ས་ཞིང་ཁྲིམས་ལྟར་བེད་སྤྱད་ཆོག རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྲིད་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་མ་རྩ་མཉམ་ལས(ppp)བྱེད་སྟངས་སྤྱད་པའི་ལས་གཞི་ལ། རྒྱལ་དབང་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཞིང་བཀོལ་སྤྱོད་དབང་ཆར་གོང་ཚད་ཕབ་ནས་མ་དངུལ་འཇོག་པའམ་མ་རྐང་དུ་བཞག་ནས་བསྐྲུན་ཆོག
(གསུམ།)ནོར་སྲིད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་དཔྱད་དཔོག་རྐྱེན་སྲོལ་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་འཛུགས་པ་དང། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་རྒན་པ་དགུང་ལོ་མཐོན་པོ་ཅན་དང་རྩོལ་ནུས་ཉམས་པ་ལ་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཇུས་འགོད་དང་རིགས་བཀར་ནས་ཁ་གསབ་བྱས་ཏེ། ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་གནད་ལ་ཁེལ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཅིང་འཚོ་བར་ཡུན་རིང་པོར་རང་མགོ་མི་ཐོན་པའི་རྒན་པར་ལྟ་སྐྱོང་ཞབས་ཕྱིའི་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་ལམ་ལུགས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་བཙུགས་ཏེ། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཁོར་སྐྱོད་ཁ་གསབ་དེ་རྩོལ་ནུས་ཉམས་པའི་རྒན་པ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཚུལ་སོགས་ཞིར་བཟུང་སྟེ་ལུགས་མཐུན་གྱིས་སྤྲོད་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ནས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང། རྒྱན་འཛིན་སྤྱི་ཕན་མ་དངུལ་སྤྱད་དེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་མ་ལག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཕན་བདེའི་རྒྱན་འཛིན་སྤྱི་ཕན་མ་དངུལ་དེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཐད་དུ་སྤྱད་པའི་བསྡུར་ཚད50%ལས་དམའ་མི་རུང་བ་མ་ཟད། རྒན་པའི་མི་གྲངས་འཕར་བ་དང་བསྟུན་ནས་གཏོང་འཇོག་གི་བསྡུར་ཚད་རིམ་བཞིན་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། དམངས་གཉེར་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང། ད་ལྟ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་འཁོར་སྐྱོད་མལ་ཁྲི་རེར་སྒོར5000སྟེར་བ་ནས་མལ་ཁྲི་རེར་སྒོར10000ལ་མཐོར་འདེགས་གཏང་དགོས། ནོར་སྲིད་ཀྱིས་རྒན་གསོའི་ཐོན་ལས་ཐེབས་རྩ་གཏོང་འཇོག་སྟེགས་བུ་དང་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ཀྱི་མ་དངུལ་རྒྱུན་འཁོར་འཕེལ་རྒྱས་སྟེགས་བུ་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཁྲལ་དངུལ་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དངོས་གནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་བསྐྲུན་པའི་ས་ཞིང་བསྐྱར་སྦོལ་གྲོན་དངུལ་དང་ས་ཞིང་བེད་མེད་དུ་བསྐྱུར་བའི་གྲོན་དངུལ། རྨོ་ཞིང་གསར་སྦོལ་གྲོན་དངུལ། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐོ་འགོད་གྲོན་དངུལ། ཡུལ་གཞན་དུ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ས་འོག་ཁང་པ་བསྐྲུན་པའི་གྲོན་དངུལ་བཅས་ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་མིན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ལ་ཚང་མ་རྩ་ཆག་གཏོང་བ་དང། ཁེ་གཉེར་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ལ་གྲོན་དངུལ་ཕྱེད་ཀ་བསྡུ་ལེན་བྱ་དགོས།
(བཞི།)མ་དངུལ་གཏོང་འཇོག་དང་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག་སྔར་ལས་མང་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མ་རྩ་བཀུག་ནས་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་ལས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་མ་རྩ་ཡིས་ཐེབས་རྩ་འཛུགས་པ་དང་ཁེ་ལས་བུན་འཛིན་འགྲེམ་པ་སོགས་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ་མ་དངུལ་གྲབས་གསོག་བྱས་ནས་རྒན་གསོའི་སྒྲིག་བཀོད་བསྐྲུན་པ་དང་སྒྲིག་ཆས་ཉོ་བ། བེད་མེད་དུ་བསྐྱུར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་ཁུངས་ཉོ་སྒྲུབ་དང་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་སྤྱོད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། དངུལ་ཁང་ལས་རིགས་ཀྱི་དངུལ་ལོར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྐྱིན་ཚབ་བྱིན་ནས་ཐོབ་པའི་ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་དབང་དང་ཐོན་དབང་གསལ་བའི་ཁང་ཁོངས་སོགས་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་དང་བསྡུ་དགོས་པའི་གྲོན་དངུལ། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར། ཤེས་ཡོན་ཐོན་དབང། རྐང་དབང་སོགས་གཏའ་མར་བཞག་ནས་ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་བསྐྱིས་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྣ་མང་ཅན་གྱི་དངུལ་བསྡུ་དགོས་མཁོ་བསྐང་བར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པའི་ས་གནས་སུ་ཉེན་ཁ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མི་སྒྱུར་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འོག རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་གཞན་པ་གཏའ་མར་བཞག་ནས་དངུལ་བུན་བསྐྱི་བའི་སྤྱད་འཐུས་རྣམ་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ཀྱི་དངུལ་བུན་ཉེན་ཁ་འགན་བགོས་ནས་ཁག་ཁུར་དང་སྐྱིན་གསབ་སྟེར་བ། སྐྱེད་ཀ་ཁ་གསབ་བྱེད་པ། བྱ་དགའ་སྟེར་བ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང། རྒན་གསོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ལས་གཞིར་སྐྱེད་ཀ་ཁ་གསབ་བྱས་ནས་དངུལ་བུན་གཏོང་བར་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་གཏན་འབེབས་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་དཔྱད་དཔོག་དང་དོ་དམ་མ་ལག་བཙུགས་ནས། ཡིད་རྟོན་རིམ་པ་མཐོ་བའི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་ཁུངས་ལ་ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།
བཞི། རྩ་འཛུགས་དང་མགོ་ཁྲིད།
(གཅིག)བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་གཞོགས་འདེགས་ཀྱི་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཁྲོམ་ར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཏོང་གློད་དང་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་འདེགས་རྒྱུ་དེ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་དུ་འཇོག་དགོས། ォལག་བསྟར་བསམ་འཆརサའདིའི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ལག་བསྟར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང། ཆ་འགྲིག་གི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་དུས་ཐོག་ཏུ་གཏན་འབེབ་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐད་གཏོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་རང་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཁྲི་ལྟར་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཕྲ་གཏན་འབེབ་བྱ་དགོས། སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་ལ་རྗེས་བསྙེགས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ། འགན་འཁྲི་དམིགས་སར་འབྱོར་བ་དང་བྱ་བ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ། ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། སྡེ་ཁག་སོ་སོས་མཉམ་འབྲེལ་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབེབ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྤུས་འབྲས་གཉིས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བར་མཉམ་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབེབ་མི་བྱེད་པའམ་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་འཁོར་སྐྱོད་དང་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་ཁྲོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཡོད་ན། བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་ལྟར་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣའི་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་གོང་སྤེལ་བཅོས་སྒྱུར་དང་དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་དང་མཉམ་དུ་ས་གནས་སོ་སོར་མཛུབ་སྟོན་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་ནས། བྱ་བ་འཕེལ་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་མ་ཟད་སྙན་ཞུ་འབུལ་དགོས།
(གཉིས།)ལས་རིགས་ཀྱིས་རང་གཅུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་དགོས། ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་དང་སྤུས་ཚད་ལྟ་སྐུལ་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཚད་གཞིའི་མ་ལག་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ལས་རིགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྩ་འཛུགས་བྱ་དགོས་ཤིང། དོ་དམ་དང་ཞབས་ཕྱིའི་སྐོར་གྱི་ས་གནས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དམ་འཛིན་གྱིས་གཏན་འབེབས་བྱ་དགོས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ལས་རིགས་ཀྱི་ཚད་གཞི། ས་གནས་ཀྱི་ཚད་གཞི་བཅས་ལས་ནན་པའི་ཁེ་ལས་དོ་དམ་དང་ཞབས་ཕྱིའི་ཚད་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱ་བར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོས་དཔྱད་དཔོག་དང་སྙན་ཞུ་འབུལ་བའི་ལམ་ལུགས་གཟབ་ནན་གྱིས་དངོས་འབེབས་བྱས་ཐོག ཕྱོགས་གསུམ་པས་དཔྱད་དཔོག་བྱེད་པ་མ་ཟད་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་སྒྲོག་བྱེད་པ་དང། དཔྱད་དཔོག་མཐའ་འབྲས་དེ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་བ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཁ་གསབ་སྟེར་བ་སོགས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱ་དགོས། སྲིད་གཞུང་གིས་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒན་པ་གནས་སྡོད་དཔྱད་དཔོག་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། རེ་འདུན་ཞུས་ནས་གནས་སྡོད་བྱས་པའི་རྒན་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོས་དཔྱད་དཔོག་བྱ་དགོས་ཤིང། དམིགས་བསལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་རྣམས་ལ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་ བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་ཧྲེང་དང་རྩོལ་ནུས་ཉམས་པ། དགུང་ལོ་མཐོ་བ་སོགས་ཀྱི་རྒན་པ་གཞན་པའི་ཞབས་ཕྱི་དགོས་མཁོ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་སྔོན་ལ་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་མཐུན་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་ཁྲིད་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ལས་རིགས་རང་སྟེང་དོ་དམ་བྱེད་པའི་དམིགས་འབེན་རིམ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།
(གསུམ།)དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་ཤུགས་ཆེན་པོས་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་པ་དང། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྱུར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཁྲོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བཟང་པོ་དང་སྒྲུབ་ཐབས་བཟང་པོ་དུས་ཐོག་ཏུ་སྤྱི་བསྡོམས་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་གི་རིན་ཐང་ལྟ་བས་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཐོག ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རྒན་བཀུར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དར་སྲོལ་དང་སྔར་ཡོད་སྤྱོད་བཟང་དར་སྤེལ་བྱེད་པ་དང། དཔལ་ཡོན་སྡེ་ཁུལ་དང་དཔལ་ཡོན་གྲོང་རྡལ། དཔལ་ཡོན་ཁྱིམ་ཚང་སོགས་གསར་སྐྲུན་གྱི་བྱ་འགུལ་དང་སྦྲེལ་ནས་རྒན་བཀུར་སློབ་གསོ་སྤེལ་ཏེ། རྒན་པར་གསོ་སྐྱོང་དང་རོགས་སྐྱོར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྣང་ཚུལ་བཟང་པོ་ཆགས་པར་བྱ་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་བྱུང་བའི་སྔོན་ཐོན་དཔེར་མཚོན་དང་སྔོན་ཐོན་བྱས་རྗེས་དྲིལ་སྒྲོག་དང་སྒྲོག་སྤེལ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། རྒན་པར་མནར་གཅོད་དང་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་དང་རྒན་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་སྐྱེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་རྡུང་རྡེག་གཏང་དགོས། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ཀྱི་རྩལ་ནུས་འགྲན་བསྡུར་བྱ་འགུལ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་སྤེལ་ཏེ། རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ལས་སྒྲུབ་མི་སྣའི་ལས་རིགས་བྱང་ཚད་འབད་བརྩོན་གྱིས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། རྒན་པ་ལ་འཚམ་པའི་རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དང་རོལ་རྩེད་བྱ་འགུལ་ཧུར་ཐག་གིས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་སྤེལ་བ་དང། རྒན་པ་རྣམས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཕྱི་དང་སྤྱི་ཕན་བྱ་འགུལ། བདེ་ཐང་ཤེས་བྱ་གསོ་སྦྱོང་བཅས་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། རྒན་པ་ཚོའི་བསམ་པའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏང་དགོས།
ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་འདི2018ལོའི་ཟླ2པའི་ཚེས10ཉིན་ནས་བཟུང་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གཞུང་ལས་ཐིན་ནས།
2018ལོའི་ཟླ1པོའི་ཚེས11ཉིན།


text:
ཚེ་སྲོག་འོག་གི་རྒྱལ་དར།10/10/2008 17:29
ཚེ་སྲོག་འོག་གི་རྒྱལ་དར།
རྒྱལ་དར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར། གངས་སེང་གི་དར་ཆ། ངས་ལག་ལ་དམ་དུ་འཆང་ཡོད། འདི་ནི་བོད་གངས་ཅན་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ཡིན། གངས་རི། གངས་ཅན་པའི་ཚེ་སྲོག་གིས་ཁྱེད་ཀྱང་དམར་པོ་ཆགས་ཉེན་ཡོད།
རྒྱལ་དར། ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་འདིའི་སྟེང་དར་ཆ་སུ་གཅིག་ལངས་པ་མཐོང་འདོད་མེད།
འདི་ནི་ང་ཚོའི་ཆ་ལུགས་ཡིན་ལ་འདི་ནི་རང་བཙན་གྱི་བདེན་དཔང་ཡིན། ནམ་ཞིག་ཁྱེད་ཉིད་གཅིག་བུ་རླུང་ལ་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད་པའི་དུས་དེར་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁ་ཡིན་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རི་མོ་སླར་གསོ་བྱས་པ་ཡིན། ངས་ཁྱེད་ཉིད་དམ་དུ་བཅངས་ཡོད་ལ་ད་དུང་དམ་དུ་བཅངས་ཏེ་ཆས་འདོད་ཡོད།
ང་ཚོའི་ཚེ་སྲོག་གི་འབོད་སྒྲ་ཁྱེད་ཡིན་ལ་ང་ཚོའི་བརླ་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཐག་ཀྱང་ཁྱེད་ཡིན།
ང་ཚོ་འདི་ལྟར་འགྲོ་འདོད་ལ་ང་ཚོས་འདི་ལྟར་འཚོལ་འདོད། མཐའ་ན་གངས་ཅན་པའི་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་སྟེང་ཞུམ་མེད་ཀྱི་དཔའ་ངར་དང་འགྲན་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་འོག་བསྐྱོད་ངེས།
ང་ཚོའི་ཚེ་སྲོག་ཁྱེད་ལས་བྱུང་ལ་ང་ཚོའི་ཚེ་སྲོག་ཁྱེད་ལ་དབང་། གངས་ཅན་པ་གཅིག་གིས་འདི་ལྟར་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་གནས། ཁྲག་གི་ཆུ་བོ། རོ་ཡི་རི་བོ། བྱིས་པའི་ངུ་སྐད་ཀྱིས་གནམ་ས་བཀང་། ཆེས་མྱ་ངན་ཐང་དེར་དར་ཆ་ཞིག་རླུང་གིས་སྐྱོད་བཞིན་གནས། འདི་ནི་མི་རིགས་འདི་མཇུག་རྫོགས་མེད་པའི་དན་རྟགས འདི་ནི་ང་ཚོའི་དཔའ་བོ་ཚོའི་བསླབ་བྱ་རེད། དམར་ནག་གི་ཁྲག་ཁྲོད་ལས་གངས་ཅན་པ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟར་བསམ། ང་ཚོའི་མགོན་སྐྱབས་ཀྱིས་ད་དུང་ཁྱེད་ཕྱག་ལ་ཐོགས་ཡོད། ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱར་བ་གང་མང་ཞིག་གིས་ཁྱེད་ཕྱག་ལ་བསྣམ་ནས་སྐྱོད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་ངའི་ཕམ་ཁ་ལས་ང་ཚོའི་ཕམ་ཁ་མིན། རེ་བཅོལ་གྱི་བསམ་གཞིག་འདི་དག་འོག་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་ལྟར་མི་ཡུལ་ནས་ཁ་ཁར་བྲལ།
གངས་ཅན་པའི་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཚོ་ཁག་གཅིག རྟ་མཆོག་གི་རྨིག་སྒྲ་དང་ཀི་སྒྲ་ལས་དང་ཆ་དམར་པོ་ཞིག་དུམ་བུར་བཅད་དེ་ཁྱེད་ཉིད་མཐོན་པོ་བསྒྲེངས། དགའ་སྤྲོ་དང་ལྷ་གསོལ་གྱིས་ཡུལ་འདིར་རྫོགས་ལྡན་གསར་བ་སླེབས་པའི་ཚོར་སྣང་ཁུར་བཞིན་གནས། སང་ཉིན་གྱི་ད་མཚམས་འདི་དག་གི་རྨི་ལམ་ཁྲག་དྲི་དང་གཅར་རྡུང་འོག་དམྱལ་བ་མངོན་སུམ་མྱོང་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག ད་དུང་དཔའ་ངར་དང་སྙིང་སྟོབས་འོག་ནམ་ཞིག་ལ་དར་ཆ་འདི་བསྒྲེངས་པའི་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཐོན་འོང་ལ་འདི་དག་གིས་ང་ཚོར་མགོན་སྐྱབས་གནང་ཡོང་། དུས་དེར་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉི་གཞོན་དང་མཉམ་དུ་རྫོགས་ལྡན་གསར་བའི་འོད་སྟོང་མདུན་དུ་བསུ་ངེས་སྙམ། འདི་ལྟར་ཁྲག་ཁྲོད་ནས་མགོ་བོ་ཐུར་ལ་འགྱེད། གངས་ཅན་པ་ཚོ་འཐབ་རྩོད་ནི་ཇི་ལྟར་རྩུབ་ལ་ཇི་ལྟར་སྡུག དེ་རིང་ལས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་སྔོན་ང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་འདིའི་འོག་ཁྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་ཡོད། དུས་འདིར་ཡང་གངས་ཅན་པས་སྡུག་བསྔལ་འདི་མི་ཡུལ་ལ་སླར་ཡང་འཁྱུད། མ་འོངས་པའི་ལོ་ངོ་ཅི་ཞིག་ན་ཡང་བསྐྱར་འབྱུང་སྲིད།
ང་ཚོས་འདི་ལྟར་བརྙས་བཅོས་དང་སྡུག་བསྔལ་འོག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དྲན་ཤིང་རེ་བཀོད་ནས་རང་ཉིད་གང་ཞིག་དང་ཇི་ལྟར་བསམ་གཞིག་ཁྲོད་བསྐྱོད་འདོད་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དཔའ་མཉམ་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་དེང་སྐབས་འདི་ལྟར་བསམ་གཞིག་དང་ཞི་དུལ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ལ་སྡུག་པོ་དང་བཙན་གནོན་འོག་མི་ཡུལ་གྱི་ལ་ལུང་འགྲིམས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་ཡོད། དོན་དངོས་ནས་བརྗོད་ན་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པ་ནི་སྡར་མའི་ངང་ཚུལ་ཡིན། རང་ཡུལ་ནས་རང་གི་གཡུལ་ས་བཟུང་སྟེ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་ནི་དོན་དངོས་ཀྱི་དཔའ་བོའོ། མདོར་བསྡུས་ན་འཇིགས་བྲལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པ་ནི་བོད་ནང་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཡིན། འདིར་རང་སྲོག་གཏོང་མཁན་གྱི་ཁ་ཕོ་འཐེན་མཁན་མང་ཡང་དོན་དངོས་ལ་བརྒྱ་ལས་གཅིག་ལྟར་ཆགས་བཞིན་ཡོད། ཆ་རྐྱེན་དང་བསམ་ཚུལ་གང་མང་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་སྙན་རྒྱས་ལ་རེ། བོད་པ་ཚོ་འདི་ལྟར་ང་ཚོ་ག་ཙམ་བསྐྱོད་འདོད། བོད་མིའི་ཁ་དཔེར། ཝ་རྔ་མ་ཤ་ལེ་འབྲོ་བ་ལས། སྟག་འཛུམས་དྲུག་ཤ་ལེ་ཤི་ན་དགའ། ཞེས་་ལྟར་ང་ཚོ་ཡང་དཔའ་ངར་དང་སྙིང་སྟོབས་འོག་རང་ཡུལ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་མཐོན་པོར་སྒྲེང་ཞིན་བསྐྱོད་འགྲོ། ༢༠༠༨།༡༠།༤ དགོང་མོ་བྲིས།
———Back


text:
རྩོམ་པ་པོ།   དུས་ཚོད།   2018-10-09   རྩོམ་ཁུངས།    རྔ་བའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ།
རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཞོར་བྱ་འགུལ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་དབུལ་བྲལ་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཡོང་འབབ་འཕར་བའི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་ཆེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། འཛམ་ཐང་རྫོང་གིས་བྱེད་ཐབས་མང་བོས་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མོའི་སློབ་གྲྭ་གཉེར་ཏེ་དབུལ་བྲལ་གནད་སྒྲོལ་ལ་རམ་འདེགས་བྱས།
དགེ་རྒན་བཟང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་འགན་ལེན་བྱས། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་སྡེ (སྡེ་ཁུལ )63གྱིས་གཏན་འཇགས་དང་ཆེད་དུ་གདན་འདྲེན་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་ལས་རོང་འབྲོང་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མོའི་སློབ་གྲྭར་དགེ་རྒན་བཟང་བོ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས། གྲོང་སྡོད་ལས་ཀའི་ཚོ་ཆུང་གི་ཙུའུ་ཀྲང་དང་ཧྲུའུ་ཅི་དང་བོ་སློབ་གཙོ་བདམས་པ་དང་། གྲོང་སྡོད་ལས་ཀའི་རུ་ཁག་དང་། གྲོང་སྡེའི་ལས་བྱེད་པ། ཕྱུག་འགྱུར་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཁྲོད་ནས་མཚན་མོའི་སློབ་གྲྭར་དགེ་རྒན200ལྷག་འདེམས་སྒྲིག་བྱས། འཆད་ཁྲིད་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་བཙུགས་ནས་དུས་བཅད་དང་གནས་གཏན་དུ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་། དུས་གཏན་དུ་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་ནས་ལག་རྩལ་རྐང་འཛིན་པ་ཆེད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ཞིང་ཁར་ཕྱིན་ནས་ལག་རྩལ་འཛུམ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཐབས་ལམ་ལ་སློབ་ཁྲིད་དང་དྲི་བར་ལན་བཏབ།
སྤྲོ་བ་མཐོར་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནད་འགག་ཡིན། འཆད་ཁྲིད་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་གིས་བོད་རྒྱ་སྐད་གཉིས་ཀྱིས་ཏང་གི་ཞིང་ཕན་སྲིད་ཇུས་དང་དབུལ་བྲལ་ཕྱུག་འགྱུར་ཐད་ཀྱི་ལག་རྩལ་སོགས་གཙོ་གནད་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ། མཚན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་ཁྲིད་དང་དུད་ཚང་དུ་བསྐྱོད་དེ་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་པ། དགོད་བྲོའི་བྱེད་སྒོ་དང་བྱ་དགའ་ཡོད་པའི་དྲི་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤེལ་ནས། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་རྒྱུར་དགའ་བ་དང་དེའི་ནང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། བྱེད་སྒོ་སྤྲོ་སྐྱིད་མྱོང་ཐུབ་པ། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་པའི་ཧུར་བརྩོན་རང་བཞིན་ཇེ་མཐོར་བཏང་།
དོན་དངོས་ལག་ལེན་ལ་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ཐོབ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ཏང་ཡོན1525དང་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་བར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས། གང་ལེགས་ཀྱིས་རྒྱུན་པར་མཚན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་པའི་ཤེས་བྱ་དང་དངོས་སྒྲུབ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས། གང་ལེགས་ཀྱིས་གནས་བབ་ཀྱི་ལེགས་ཆ་དང་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་བའི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ཏེ།ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་ཡོང་འབབ་འཕར་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། དབུལ་སྐྱོར་གནད་འཁེལ་ལས་ཀར་གྲུབ་འབྲས་བཟང་བོར་ཐོབ་པར་རམ་འདེགས་བྱས་སོ།།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཚེ་པེ། གཡུ་འཛོམས།


text:
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའམ་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་པར་མ་ཟད། ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་བོན་པོ་ལའང་འཇུག གཞན་ཡང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་བོན་དང་བོད་གཉིས་བརྗེ་སྤོར་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང༌། བཤད་པའམ་འདོན་པའི་དོན་སྟོན་པས་མིང་གཅིག་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་ལས་སྲིད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ལ་གཏོགས་པའི་བོན་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། བོན་གྱི་རིག་གནས་འདི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་ཆོས་ལུགས། གཏམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པས་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རིག་གནས་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། བོན་དང་བོན་པོ། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང༌། གོ་དོན་མཐའ་དཔྱོད།
བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་ན། ཡོངས་གྲགས་བོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ལ་ལྟ་དགོས་པ་གཞིར་བྱས་ཏེ། ངེས་པར་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་དང་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་སོགས་ལས་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་དག་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་དགོས་པ་གལ་ཆེ། དེ་ཡང་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་དང་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཡོད་རུང༌། ཧྥ་རན་སུར་ཉར་བའི་ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་ཁྲོད་དུ་བོན་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་མཆིས། དེ་དག་ནི་p.t.0126(0001-0168),p.t.0239(0101-3703),p.t.0733(1901-1904),p.t.1039(0001-0035),p.t.1040(0001-0137),p.t.1042(0001-0148),p.t.1060(0001-0100),p.t.1068(0001-0131),p.t.1134(0001-0297)p.t.1136(0001-0060),p.t.1194(0001-0077),p.t.1285(1001-2149),p.t.1289(0101-0613)བཅས་ཡིན། དེ་ནི་ནུབ་གླིང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུ་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་ཞབས་དབང་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུང་ཧོན་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་གྱི་ཞིབ་གསལ་དཀར་ཆག་ཞེས་པ་ལས་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་བཅུ་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་བཀོད་ཡོད། དེ་དག་ནི་p.t.0239,p.t.1038,p.t.1039,p.t.1040,p.t.1134,p.t.1136,p.t.1194,p.t.1285,p.t.1285(1-5),p.t.1289,p.t.1640བཅས་ཡིན། དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཏུང་ཧོན་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ལས། བོན་དང་འབྲེལ་བའི་མོ་ཡིག་ཁག་གཉིས་ཏེp.t.1047,Tol tib j 738བཀོད་ཡོད་རུང་། p.t.1047ལས་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་བཅུ་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པས་དེ་ནི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི་ཡིག་ཆ་Tol tib j 738དེ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆར་མི་གཏོགས་སྙམ། ཡིག་ཆ་དེ་ལས་བོན་གཤེན་དག་ལ་ངན་སྨྲས་ཅི་རིགས་བྱས་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་Ch.9.ll.19དང་Tol tib j 734གཉིས་ཀྱང་བོན་གྱི་ཡིག་ཆར་གཏོགས། Tol tib j 731ལས་གཤེན་རབ་མི་བོའི་མིང་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལས་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་ཉེར་བརྒྱད་དང་། གཤེན་གྱི་ཐ་སྙད་སོ་བཞི་ཙམ་བྱུང་ཡོད། རྡོ་རིང་དང་ཡིག་རྙིང་གཞན་དུ་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐར་ཐོར་ཙམ་རེ་ཡོད། གཞན་ཡང་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་གོ་དོན་ཅི་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དང་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད། བོན་པོ་དག་གིས་བྱེད་ལས་གཙོ་བོ་ཅི་ཞིག་གཉེར་བཞིན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དྲི་བ་འདི་དག་ལ་ལན་འདེབས་ཆེད། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོན་དང་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ནས་དེ་དག་གི་གོ་དོན་དང༌། བོན་པོ་དག་གི་བྱེད་ལས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་ཅུང་ཟད་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །
དང་པོ། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་དང་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་ལ་འཇུག་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའམ་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་པར་མ་ཟད། ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་བོན་པོ་ལའང་འཇུག ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་མོ་ཕྱཱ་གཏོ་དཔྱད་དང༌། ལྷ་གསོལ་འདྲེ་གནོན་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་གཉེར་བའི་བོན་པོའི་རིགས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
༡ ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1039ལས་བོན་དང་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་རགས་བཤད།
དེ་ཡང་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1039ལས་བོན་པོ་འབོ་བུ་ལག་ངན་གྱྀས་བྱད་ཁྱིམ་སྲེ་ནྀ་ཕུབ། དཀུ་ཟངས་ནི་བཙུགས་པ་ལུག་དཀུ་ལུག། བྱད་ལུག། སྡང་ལུག་ནི་བསད། ཞེས་པ་ལས་བྱད་ནི་མཐུ་གཏད་སོགས་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ། བན་བྱད་བོན་བྱད་ལྟ་བུ། བོན་པོ་འབོ་བུ་ལག་ངན་ཞེས་པ་གཏད་རྒྱག་མཁན་ནམ་དམོད་པ་བྱེད་པོ་ཡིན། ཡང་ན་ཕ་རོལ་གྱི་མཐུ་གཏད་ལས་བྱུང་བའི་བྱད་ཁའི་ཟློག་པ་དང༌། དུས་སུ་ལྡང་བའི་སྲིའི་བཟློག་པའི་ལས་ལ་གཉེར་བའི་བོན་པོ་ཡིན། དཀུ་ཟངས་ནི་གེ་ཁོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་དབལ་ཟངས་དང་འདྲ། པ་ལུག་དཀུ་ལུག་བྱད་ལུག་སྡང་ལུག་སོགས་བསད་དེ་བྱད་ཁ་ཟློག་པའི་ཆོ་ག་སྤེལ། སྐབས་འདིར་བོན་པོ་ནི་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་ལ་གོ་དགོས།
༢ ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1042ལས་བོན་དང་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་བཤད་པ།
༡༽p.t.1042(0028-0029)ལས་མཇལ་བའྀ་ཆོ་ག་རིམ་པ་ལ། ཐུགས་ཀྱི་གཡས། གཡོས་སུ་ཕྱག་ཆ་དྲངས། ཐུགས་ཀྱི་སྣ་ལ་དུར་བོན་པོ་དང༌། ཕངས་བོན་པོ་ཆེན་པོས་དྲངས། ཞེས་པའི་དུར་བོན་པོ་ནི་གཤིན་པོ་དུར་དུ་འཇུག་མཁན་ཏེ་དེ་ནི་གཤིན་ཆོག་སྤེལ་བའི་བོན་པོ་ཡིན། རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། དུར་གཤེན་མཚོན་ཆ་ཅན་གྱིས་གསོན་གྱི་བགེགས་སེལ། གཤིན་གྱི་དུར་འདེབས། ཆུང་གི་སྲི་གནོན། གནམ་གྱི་རྒྱུ་སྐར་ལྟ། སའི་འདྲེ་བཏུལ་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་ལས་དུར་གཤེན་གྱི་བྱེད་ལས་ནི་བགེགས་སེལ་སྲི་གནོན་འདྲེ་བཏུལ་གྱི་ལས་གཉེར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐེག་དགུའི་དབང་དུ་བཏང་ན། སྲིད་གཤེན་ཐེག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང༌། དེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཤི་ཐབས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་འདུར་ཐབས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡོད། འདུར་སྒོ་བཞི་ནི། རྒན་པ་རྣམས་ལ་བཀྲ་འདུར། གཞོན་པ་རྣམས་ལ་སྟག་འདུར། ཆུང་བ་ལ་སྲིད་འདུར། གྲི་རྒོད་གྲི་འདུར་བཅས་ཡིན་ནོ། དུར་གཤེན་དང་དུར་བོན་པོ་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན། སྐུ་གཤེན་ལ་སྐུ་བོན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ཕངས་བོན་པོ་ཞེས་པ་འདི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་མ་མཐོང་བས་དོན་གང་ལ་འཇུག་གསལ་བོ་ཤེས་དཀའ་རུང༌། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་ཕངས་བོན་པོས་མ་པང་གསོལ། ཕརུ་སྩང་གསོལ། སྐྱེམས་གསུམ་གསོལ། ཞེས་པ་ལས་ཕངས་བོན་པོས་མཚོ་མ་པང་ལ་གསོལ་མཆོད་འབུལ་བའི་ཚུལ་དེ་ཀླུ་མཆོད་པའི་ལས་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། ཀླུ་བསང་གཏོང་བ་དང་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་བའི་ལས་ལ་བརྟགས་ན། ཕངས་བོན་པོ་ནི་ཀླུ་གཉན་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ལས་ལ་གཉེར་བའི་བོན་པོ་ཡིན་གཤིས། བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་ཀླུ་བོན་གྱི་བྱེད་ལས་དང་ཆ་འདྲ། ཀླུ་གསོལ་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་དམངས་ཁྲོད་དུ་མང༌།
༢༽ ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1042(0047-0049)ལས་སྐུ་གཤེམ་མཇོལ་བོན་པོ་རྣམས། ཀྱིས། དོ་མ་ལ་སྩོགས་ཏེ་རྐང་འགྲོས་ཀྱྀ་རྣམས་གཤོག་ཡུགས་ཀྱིས་གདབ། དེ་ནས་རིང་སེར་གཤེགས། པའི་རིམ་པའ་ལ། སྐུ་གཤེན་རིགས་གཤེན་དང༌། ཕངས་བོན་པོ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་གྱིས་སྣ་དྲང། ཞེས་པའི་སྐུ་གཤེན་ནི་བོན་པོ་སྤྱིའི་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཡིན། དེ་དང་སྐུ་བོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་སྐུའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་གཤེན་པོ་སོགས་དང་བྱེད་ལས་འདྲ། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1038གནམ་གྀ་ལྷ་ལས། ས་ག་དོག་དྲུག་དུ། འགྲེང་མགོ་ནག་གྀ་རྗེ་མྱེད་གྀ་རྗེ། དུད་རྔོག་ཆག་བླ་མྱེད་ཀྱི་བླར། བློན་པོ་ལྷོ་རྔེགས། བོན་པོ་མཚེ་གཅོ། ཕྱག་ཚང་ཤ་སྤུག་མྱྀ་རྗེ་ལྷ་དང་བདུད་དུ་བརྒྱྀས་ནས། ཡུལ་བོད་ཀ་གཡག་དྲུག་ཏུ་བྱོན་ཞེས་མཆི། ཞེས་པ་ལས་བོན་པོ་མཚེ་གཅོ་ནི་གཤེན་གྱི་སྔ་བ་ཡིན། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས་ཆོས་གྲྭའི་སློབ་དཔོན་སྐུའི་སྔགས་མཁན་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དབང་བློན་རྣམས་ལ་དངུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་བྱིན། སྐུ་འཚོ་བའི་བོན་པོ་གཟིམས་མལ་བརྩིགས་ཁབ་བྱང་ཐང་གི་ས་མཁན་མཐའི་སོ་ཁ་སྲུང་བ་དང་སྐུ་མཁར་གྱི་རྩེ་སྲུང་སོགས་ལ་དངུལ་ཡིག་ཆུང་བ་བྱིན་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐུ་འཚོ་བའི་བོན་པོ་ནི་སྐུ་བོན་ཏེ་སྐུ་གཤེན་དང་དོན་གཅིག་ཡིན། རིགས་གཤེན་ཞེས་པའང་དེ་དག་དང་ཆ་འདྲ། རྒྱལ་གཤེན་གྱི་གདུང་རབས་ལས་རྒྱལ་ལ་སྔ་བ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། གཤེན་ལ་སྔ་བ་ཡ་ངལ་མཚེ་བཅོ་གསུམ། དེ་བཞིན་མུ་ཁྲི་བཙན་པོར་བཅོ་བུ་ཕྱག་དཀར་གྱིས་མཛད། ལྷ་རི་གྱང་མཐོའི་ཁ་ལ་གསས་མཁར་ཁོ་མ་ནེ་ཆུང་བཞེངས། དིང་ཁྲི་བཙན་པོ་ལ་སྐུ་གཤེན་བཅོ་བུ་སྨིན་དཀར་མཛད། སོ་ཁྲི་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེན་བཅོ་བུ་འོད་དཀར་མཛད། གདགས་ཁྲི་བཙན་པོ་ལ་སྐུ་གཤེན་བཅོ་བུ་ཤེལ་དཀར་མཛད། ཞེས་པ་ལྟར་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་པོ་རེ་ལ་སྐུ་གཤེན་ཏེ་སྐུ་འཚོ་བའི་བོན་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ལས་དུར་བོན་པོ་དང༌། ཕངས་བོན་པོ། མཇོལ་བོན་པོ་དག་ནི་གཤེན་པོ་སྟེ། བོན་བྱེ་བྲག་པའི་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་བོན་པོ་ཡིན་ནོ། །
༣༽p.t.1042(0058-0060)ལས་དེ་ནས་ནམ་ཚབ་ཚུབ་ན། སྙུན་བོན་པོ། སྨག་བོན་པོ། འཇོལ་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱང། ས་སར། གྱེར་ལ་མཆི། ཆི་ག་ནར་མ་ལ་ཐོ་རམ་དང་པོ་དུང་བུས་པ་དང། སྐུ་གཤེན་ཕངས་བོན་པོ་དང། རླད་བོན་པོ་དང། རིང་མཁན་དང། བཞེས་པའྀ་ཕྱག་གཙང་གཉིས། ཞེས་སྙུན་བོན་པོ་དང༌། སྨག་བོན་པོ། འཇོལ་བོན་པོ། སྐུ་གཤེན་ཕངས་བོན་པོ། རླད་བོན་པོ། རིང་མཁན། ཕྱག་གཙང་བཅས་བོན་པོའི་རིགས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་ལ། སྤྱིར་མོ་འདེབས་པའི་བོན་པོ་ལ་ཕྱཱ་བོན་དང༌། གཏོ་འཕེན་པའི་བོན་པོ་ལ་གཏོ་བོན། དཔྱད་འདེབས་པའི་བོན་པོ་ལ་སྨན་བོན་ལྟ་བུ། བོན་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཆོ་ག་གཉེར་བའི་བོན་པོ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། གཉའ་ཁྲིའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་དང་འདྲ། མཇོལ་བོན་འདི་ཡིག་རྙིང་གཞན་ལས་མང་དུ་འབྱུང་སྟེ། མཇོལ་བོན་ཞེས་པའི་འབྲི་ཚུལ་ཡང་ཡོད། ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ་ལས་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་འཕེལ་རིམ་གསུམ་ལ་མཇོལ་བོན། འཁྱར་བོན། བསྒྱུར་བོན་གསུམ་དུ་བགར་ཡོད། མཇོལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་རུང་དོན་གང་ཡིན་མི་ཤེས།
༤༽ p.t.1042(0077-0078)ལས་དེ་ནས་སྨན་བོན་པོས་སྨན་དྲངས་ལགས་ནས། ཕངས་བོན་པོས་མ་པང་གསོལ། ཕྲུ་སྩང་གསོལ། སྐྱེམས་ཡམས་གསུམ་གསོལ། ཞེས་པའི་སྨན་བོན་པོ་ནི་འཆི་བསླུའི་དཔྱད་སྤེལ་བའི་བོན་པོ་ཡིན། བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ལས་བཤད་པའི་ཕན་ཤེས་སྨན་དཔྱད་དེ། བོན་གྱི་སྨན་འབུམ་བཞི་ཕྱག་ལེན་གནང་བའི་བོན་པོ་ཡིན།
༣ p.t.1134 དང་p.t.1285ལས་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་བཤད་པ།
༡༽ p.t.1134(0119-0120)ལས་བུ་ནི་ལྷའི་བུ་ཚ་ནི་སྲིན་གྱི་ཚའ། མྱི་བོན། ལྷའི་བོན། རྒྱ་བོན་བྲིམ་ཏང་གིས། རྒྱལ་ཏག་བརྒྱད། ནི། གནམ་ལས། བྲེ་སེ་གྲུ་བཞི་ནི། ས་ལ། བཆས། བས་ལ་ནི། རྒྱལ། བསྒོས། ཞེས་པའི་ལྷའི་བོན་ནི་སྲིད་པའི་ཕྱྭ་གཡང་དཀར་ལས། ལྷ་བོན་གྱིས་རལ་གྲི་བཟུང་བ་ཡིན། །དར་སྲི་རྩེ་ནས་གཅོད་པའི་དོན། །ཟོར་བོན་གྱིས་ཟོར་མདའ་བཟུང་བ་ཡི། །སྲིན་པོ་སྙིང་ལ་ཟོར་མདའ་རྒྱབ་བོ། །ཞེས་པ་འདི་ལས་ལྷ་བོན་གྱི་བྱེད་ལས་གཙོ་བོ་ནི་དར་སྲི་གཅོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས། བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ལས་མགོན་ཤེས་ལྷ་བོན་ཞེས་པ་ལྷ་ཡར་གསོལ་བས་མགོན་བྱས་པའི་བོན་པོ་ཡོད། དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ནོར་བུའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ལས། ལྷ་བོན་ནི་འགོ་བའི་ལྷ་རིགས་གཙང་སེལ་གྱིས་མཐུ་དཔུང་བསྐྱེད་པར་མཁས་པའི་བོན་པོ་ཡིན་ཞེས་པ་དང༌། རྒྱ་བོན་བྲིམ་ཏང་དང༌། རྒྱ་བོན་ལེག་ཏང་རྨང་བ་ཞེས་པ་བྱུང་བ་ལ་བལྟས་ན། ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་བོན་པོ་ལེགས་ཏང་རྨང་པོ་ཨེ་ཡིན་སྙམ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་གདུང་སོབ་མུ་ཆོ་ལྡེམ་དྲུག་གི་སློབ་མ་མཆོག་གྱུར་དྲུག་སྟེ། སྟག་གཟིག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་དམུ་ཙ་ཏྲ་ཧེ། ཞང་ཞུང་གི་ལོ་ཙཱ་བ་ཁྲི་ཐོག་སྤར་ཙ། སུམ་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་གུ་ཧུ་ལུ་སྤར་ལེགས། རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལྷ་བདག་སྔགས་གྲོལ། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་ལེགས་ཏང་རྨང་པོ། ཁྲོམ་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གསེར་ཐོག་ལྕེ་འབྱམས་བཅས་ཀྱིས་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་དར་བར་མཛད། དེ་ལས་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་ལེགས་ཏང་རྨང་པོ་ཞེས་པ་དང་ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱ་བོན་བྲིམ་དང༌། རྒྱ་བོན་ལེགས་རྟང་སོགས་ཕལ་ཆེར་མི་གཅིག་ཡིན་ཡང་སྲིད། འདིར་རྒྱ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་གོ་མི་དགོས་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་ལ་གོ་ནའང་ཆོག་ལ། རུས་ཤིག་ལ་ངོས་བཟུང་ནའང་ཆོག་གོ །
༢༽ p.t.1134(0138-0139)ལས་སྙན་དྲུང་ནི་སིལ། བོན་དོ། སྤུ་དྲུང་དུ་ནི། ཏམས་བཞ་གོ། ཞེས་པའི་སིལ་བོན་ནི་སེལ་བོན་ཏེ། དམེ་དམོད་བཙོག་གསུམ་གྱི་གྲིབ་སེལ་བའི་བོན་པོ་ཡིན། སིལ་བོན་དང་དམུ་བོན་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ལེའུ་ཡིག་ལས་ཀྱང་མང་དུ་བྱུང༌། ཆང་ཕུད་བདུད་རྩི་ཆུ་རྒྱུན་འཕྲིན་ལས་ཀུན་བསྒྲུབས་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ལས། འཕྲགས་ལྷའི་ལྷ་ཚོགས་སུམ་རྒྱ་དྲུག་ཅུ། །ཨཱ་བོན་གྱི་འཕྲག་ལྷ། །ཡེ་བོན་གྱི་འཕྲག་ལྷ། །ཕྱྭ་བོན་གྱིས་འཕྲག་ལྷ། །དམུ་བོན་གྱི་འཕྲག་ལྷ། །སེལ་བོན་གྱི་འཕྲག་ལྷ། །རྡོར་བོན་གྱི་འཕྲག་ལྷ། །ལེ་ཀུ་ཕྱི་གྱེར་གྱི་འཕྲག་ལྷ། །ཞེས་པའི་དམུ་བོན། སེལ་བོན་དེ་དག་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན། སེལ་ཞེས་པ་ནི་མི་གཙང་བའི་དམེ་དམོད་བཙོག་གྲིབ་སོགས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དག་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇུག ཁ་སྐད་དུ་སིལ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ཡང་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་ལས། ཆབ་ནག་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཁོག་ལ། སེལ་སྒོ་ཤིང་ལོ་འདབ་རྒྱས་བྱུང༌། དཀར་ནག་བསལ་བས་སེལ་ཞེས་བྱ། གཙང་སྨེ་བསལ་བར་སེལ་ཞེས་བྱ། སྨེ་མནོལ་བསལ་བས་སེལ་ཞེས་བྱ། དམེ་མུག་བསལ་བས་སེལ་ཞེས་བྱ། དབུ་འཕོང་བསལ་བས་སེལ་ཞེས་བྱ། འགག་པ་བསལ་བས་སེལ་ཞེས་བྱ། ཀག་ཉེས་བསལ་བས་སེལ་ཞེས་བྱ། ཞེས་བྱུང་བ་དེས་སེལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་ཞིབ་པར་འཆད། བསལ་ནི་སེལ་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་དུས་འདས་པ་ཡིན། སེལ་ནི་ད་ལྟ་བ། སོལ་ནི་སྐུལ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད། དེ་ཡང་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་ལས། (ལྷ་སའི་པར་414)སྣང་གཤེན་ཐེག་པའི་བོན་སྒོ་ལ། སྤྱི་རུ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། ཆབ་ནག་ཆུ་བོ་སེལ་གྱི་སྒོ་ཞེས་སོ། །ཆབ་ནག་ཆུ་བོ་སེལ་གྱི་སྒོ་ལའང་རྣམ་པ་བཞི་རུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། དེ་ལས། ཐོག་མར་ཆབ་ནག་སེལ་གྱི་སྒོ། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། ཆབ་ནག་ཆུ་བོ་གཞུང་ཆེན་ལས། སྨྲང་རྒྱུད་ཆུ་བཞི་གྱེས་པ་དེ། ཟག་པ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ། གར་བསྒྱུར་བདེ་བ་ཆུ་ཕྲན་འདྲ། སྐྱེ་འགྲོ་གསོ་བ་ལུ་མ་འདྲ། འཕེན་ལ་ཆུ་བོ་འབྲུག་པ་འདྲ། ཡགས་པའི་ལོ་ཏོག་ལེགས་པ་འདྲ། སྲིད་པའི་སྨྲང་ཆེན་སེལ་གྱི་གཞུང༌། ཐུགས་ཁར་གཉན་པོ་ལྷ་ཡི་གཞུང༌། སྒྲ་བླ་ཝེར་མ་དཔའ་ཁྲོམ་གཞུང༌། དེ་ཆབ་ནག་ཆུ་བོ་གཞུང་བཞི་ཡིན། ཞེས་པ་འདི་ལས་སེལ་སྒོ་རྣམ་པ་བཞི་རུ་དབྱེ་ཡོད། ཡང་སེལ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། དེ་ལ་རྩ་དཀར་འཕེལ་བའི་ཡར་སེལ་བཞི་དང༌། རྩ་ནག་འགྲིམ་པའི་མར་སེལ་བཞི། མཉམ་ཉིད་གསལ་བའི་བར་སེལ་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ཡོད།
༣༽ p.t.1134(0015-0017)ལས་གནམ་གྱི་པ་མཐ་དགུང་གི་པ་འབྲུམ་ནས། བུ་ནི་ལྷ་འི། བུ། ཚ་ནི་སྲིན་གྱི་ཚ་སྟེའ། བོན། གཤིན་གཤེན་དྲག་གི། པ་ངག་ནི་རྒར་ཉནད། དཔྱིད་ཉི་ནི་ནུབ་ཏུ་འཇུགས། ཞེས་པའི་གཤེན་དང་སྐུ་གཤེན། གཤེན་དྲག གཤེན་པོ། བོན་གཤེན། གསས་དྲག གསས་དྲག་ཕོ། གསས་དྲག་མོ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད། གཤེན་ཞེས་པ་གཤིན་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གཤིན་ཆོག་སྤེལ་བའི་བོན་པོ་ཡིན། ཡང་རུས་གཤེན་ལའང་འཇུག གཤེན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་གཤེན་དང་སྐུ་གཤེན། གཤེན་དྲག གཤེན་པོ། བོན་གཤེན་སོགས་ཡོད། གསས་ཞེས་པ་ལྷ་དང༌། གསས་དྲག་ནི་ལྷ་དྲག་པོར་གོ་དགོས། བོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ལ་གསས་ཁང་དང༌། བླ་མ་ལ་དཔོན་གསས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
༤༽ p.t.1285(1113-1114)ལས་འོལ་བོན་མཆིད་ན་རེ་མངད་དུ་དོ་ཡང་ཆོག། དབུ་རུ་དོ་ཡང་ཆོག། ཅེས་པའི་འོལ་བོན་ནི་ཡར་གཡེན་བཅུ་གསུམ་འདུལ་བའི་བོན་པོ་སྟེ། མདོ་གཟེར་མིག་ལས་དབལ་བོན་རུམ་པོ་དང༌། ཡོགས་བོན་གཏོ་རྒྱལ་དང༌། ཁྲིན་བོན་ཕྱཱ་སངས་དང༌། གཉེར་བོན་གཏོ་ཆེན་དང༌། འོལ་བོན་འབྲང་ཟུ་དང༌། མཚམས་བོན་ཡོ་འཁྲུགས་རྣམས། གཤེན་རབ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་འོལ་ཞེས་པ་དོན་ཅི་ཡིན་རྟོགས་མི་ཐུབ་ཅིང༌། བོན་དང་འབྲེལ་བའི་བརྡ་ཆད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། བོན་སྟོན་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཡང་འོལ་ཡིག་གིས་འགོ་དྲངས་ཡོད། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་ལས་འོལ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པར་གསུངས།
གོང་སྨྲས་ལྟར་ཏུང་ཧོན་ནས་ཐོན་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་པོའི་རྣམ་གྲངས་ལ་བོན་པོ་འབོ་བུ་ལག་ངན། དུར་བོན་པོ་དང༌། ཕངས་བོན་པོ། མཇོལ་བོན་པོ། སྙུན་བོན་པོ། སྨག་བོན། རླད་བོན་པོ། སྨན་བོན་པོ། བོན་གཤིན། གསས་དྲག། བོན་གཤེན། མྱི་བོན། ལྷའི་བོན། རྒྱ་བོན། སིལ་བོན། དམུ་བོན། འོལ་བོན། སྨྲ་བོན། རྒྱ་བོན་ལེག་ཏང་རྨང་བ། ལྟམ་བོན་དམུས་ལོང༌། ཕ་གཤེན་རབ་མྱི་བོ་དང༌། དུར་གཤེན་གྱི་རྨ་ད། གཤེན་ཚ་ལུང་སྒྲ། སྐར་གཤེན། སྨྲ་བོན་ཟིང་སྐྱེས། བྱ་གཤེན་འཇོན་མོ། བྱ་བོན་བང་པ། སྒམ་གཤེན་སོགས་ཡོད་པས། དེ་དག་ནི་བོན་སྒོ་བྱེ་བྲག་པའི་ལས་གཉེར་བའི་བོན་པོ་ཤ་སྟག་ཡིན། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་དུ་བྱམས་མའི་ལུང་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་སྐབས་ནས་དར་བའི་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་རྩིས་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། མགོན་ཤེས་ལྷ་བོན། གཡང་ཤེས་ཕྱ་བོན། འགྲོ་ཤེས་གླུད་གཏོང༌། འདུར་ཤེས་སྲིད་གཤེན། གཙང་ཤེས་སེལ་འདེབས། སྒྲོལ་ཤེས་ལྟ་བོན། ཕན་ཤེས་སྨན་དཔྱད། སྐོས་ཤེས་རྩིས་མཁན། སྨྲ་ཤེས་གཏོ་དགུ། ལྡིང་ཤེས་ཤ་བ། འཕུར་ཤེས་ཇུ་ཐིག འགྲོ་ཤེས་འཕྲུལ་བོན་བཅས་བཅུ་གཉིས་ཡོད། ཞེས་པ་དེ་ལས་འདུར་ཤེས་སྲིད་གཤེན་ནི་དུར་བོན་དང༌། གཙང་ཤེས་སེལ་འདེབས་ནི་སེལ་བོན། ཕན་ཤེས་སྨན་དཔྱད་ནི་སྨན་བོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་ལས། གཞན་ཡང་ཡར་གཡེན་གཉན་པོ་བཅུ་གསུམ་འདུལ་བའི་བོན་པོ། དབལ་བོན་རོམ་པོ་དང༌། ཡོག་བོན་གཏོ་རྒྱལ་དང༌། ཁྲིན་བོན་ཕྱཱ་སངས་དང༌། གཉེར་བོན་གཏོ་ཆེན་དང༌། འོལ་བོན་འབྲང་ཟུང་དང༌། འཚམས་བོན་ཡོ་འཁྲུགས་དང༌། དམུ་བོན་ཡེའུ་ཏན་དང༌། བདུད་བོན་ཚབ་ལྕགས་དང༌། བཙན་བོན་མཚལ་ལྕགས་དང༌། སྲིད་བོན་མུ་ཅོ་དང༌། བསྐོས་བོན་གཙུག་སྲས་དང༌། ཕྱཱ་བོན་ཐེའུ་ལེགས་དང༌། ལྷ་བོན་ཐོད་དཀར་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །གཞན་ཡང་བར་གཡེན་གཏོད་པོ་དགུ་འདུལ་བའི་བོན་པོ། ཟླ་བོན་ཚེས་པ་དང༌། ཉི་བོན་དྲང་མ་དང༌། སྐར་བོན་ཚིག་གུ་དང༌། སྤྲིན་བོན་བ་ཐུལ་དང༌། གཞའ་བོན་གུག་ཏང་དང༌། དལ་བོན་དབུ་དཀར་དང༌། ཟེར་བོན་གདངས་བསྙེན་དང༌། ལོ་བོན་གཏོ་ཆེན་དང༌། རྫི་བོན་དང་དྲུག་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །གཞན་ཡང་ས་གཡེན་ཆེ་བ་བཅུ་གཅིག་འདུལ་བའི་བོན་པོ། ཀླུ་བོན་དབྱར་སྙ་དང༌། གཉན་བོན་ཐང་ཐང་དང༌། རྒྱལ་བོན་བོན་པོ་དང༌། སྨན་བོན་འབྲང་ཐང་དང༌། གཟེད་བོན་ལ་ཙ་དང༌། སྲིན་བོན་ཡང་ངལ་དང༌། འདྲེ་བོན་གྱེར་མཁས་དང༌། སྲིན་བོན་མུ་འཕར་ཐེའུ་རང་དང༌། བྱུར་བོན་སྣ་བོན་ལི་བྱིན་དང༌། གཤིན་རྗེའི་བོན་པོ་གཏོ་བོན་བྱོན་ཁྲི་དང༌། ཆུད་ཀྱི་བོན་པོ་ཐར་བོན་གྲུ་སྐྱོལ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་བོན་རྣམས་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ལྷ་བོན་དང༌། རྒྱལ་བོན། སྨན་བོན། སིལ་བོན་བཅས་ཡིན།
གཉིས་པ། བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བོན་ཆོས་སམ་བོན་གྱི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་འཇུག་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
༡ ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1047ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཆོ་གའམ་ཡང་ན་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་སྟེ།
ལྷག་པར་མོ་ཡིག་ནང་དུ་མང་ཙམ་བྱུང་ཡོད།
༡༽p.t.1047(ཐིག་ཕྲེང་81པར)སྲི་དང་གདོན་པུར་པ་བཏབ་སྟེ་པུགས་སུ་ཞུགས་ནས་བོན་གྱྀས། ཤིང་མྱི་པྱིན་པ་ངོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་སྲི་དང་གདོན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ན་ཕན་ཐོགས་མི་འབྱུང་ཅེས་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་འཇུག
༢༽p.t.1047(ཐིག་ཕྲེང་144བར)བོན་བྱས་ཏེ་ཕན་ནམ་མྱི་ཕན་ཞེས་ན་མྱི་ཕན་ནད་གཞི་ཆེ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ན་ཕན་ནམ་མི་ཕན་ཞེ་ན་མི་ཕན་ཏེ། ནད་པའི་ནད་གཞི་ལྕི་ཞེས་པའོ། །སྐབས་འདིར་བོན་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་གོ་དགོས།
༣༽p.t.1047(ཐིག་ཕྲེང་211པར)ནད་ཕ་ལ་བཏབ་ན་ཕྱ་ཉམས་པའྀ་ངོ། བོན་བྱས་ནའ་གདོན་ལན་པྱིར་ལྟས་ཏེ་ཕན་ནོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་ནད་པ་དྲག་མིན་ལ་བཏབ་ན་མིའི་ཕྱྭ་ཉམས་པས། བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ན་གདོན་གྱི་གནོད་པ་ཕྱིར་བཟློག་ཐུབ་པས་ཕན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་བོན་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་འཇུག
༤༽p.t.1047 (ཐིག་ཕྲེང་214བར)བག་ལྒྱོག་རྒྱབས་བབ་ནའ་ག་ཤེད་སོང་སྟེ་པྱིར་མྱི་འཁོར། བོན་བྱ་ཞེས་བཐབ་ནའ་བཟང༌། ཞེས་པའི་དོན་ནི་མོ་ཆས་བག་ལྒྱོག་རྒྱབས་བབ་ན་ག་ཤེད་སོང་སྟེ་ཕྱིར་མི་འཁོར། བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ན་བཟང་མིན་ལ་བཏབ་ན་མོ་བཟང༌། ཞེས་པ་སྟེ་སྐབས་འདིར་བོན་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་གོ་དགོས། (ཐིག་ཕྲེང་391པར)དེ་ལ་བག་སྣི་ཅི་བབ་ན་གཞོན་བྱང་བའི་ངོ། བོན་ཕན་བའྀ་ངོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་མོ་ལ་བག་སྣི་ཅི་ལ་བབ་ན་གཞོན་བྱང་བའི་ངོ། བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ན་ཕན་པའི་ངོ། ཞེས་པའོ། །
༥༽p.t.1047 (ཐིག་ཕྲེང་248བར)རུ་སོད་ལ་ཙོལ་རྱགས་བབ་ནའ། ཡ་བདུན་མྱི་ལས་གདོན་ལས་བོན་བྱས་ཏེ་ཡ་སྟགས་གྱིས་མགུབའྀ་ངོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་མོ་ཆས་རུ་སོད་ལ་ཙོལ་རྱགས་བབ་ན། ཡ་བདུད་དང་གདོན་གྱི་གནོད་པ་ལ་བོན་བྱས་ཏེ་ཆོ་ག་སོགས་སུ་འགྲོ་བའི་རྫས་ཏེ་ཡས་སྟགས་ཀྱིས་མགུ་བའི་ངོ། ཞེས་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་བོན་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་གོ་དགོས། ཡས་སྟགས་ཞེས་པ་ཡས་སྟགས་ཏེ། གཏོ་མདོས་སོགས་འཕེན་སྐབས་བསགས་པའི་རྫས་ལ་ཟེར། མི་གཙང་བ་ཡི་ཡས་སྟགས་སྤང་ལྟ་བུ། ཡ་བདུད་སོགས་མི་ལ་གནོད་པའི་རིགས་ལ་ཡས་སྟགས་ཀྱིས་ཚིམ་ནས་མགུ་བའོ། །སྐབས་འདིའི་བོན་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་གཙང་བའི་ཡས་སྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་མདོས་རིགས་དང་གླུད་སོགས་ལ་གོ་དགོས།
༦༽p.t.1047(ཐིག་ཕྲེང་295བར)བུད་མེད་གསས་དྲག་མ་གཉིས་གྱིས་བཚན། དྲི་དང་ཡ་བདུད་ལ་བོན་བྱས་ཏེ་ཕན་བའི་ངོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་བུད་མེད་གསས་དྲག་མ་སྟེ་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་བོན་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བཙན་དྲི་དང་ཡ་བདུད་ཀྱི་གནོད་པ་ལ་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ཏེ་ཟློག་པས་ཕན་ཐོགས། གཞན་ཡང་ཡིག་ཆ་དེའི་(ཐིག་ཕྲེང་313)ནང་དུ་ཡ་བདུད་དང་བཙན་དྲི་ཞིག་གདོན་དུ་ཆས་ཕ་ལས་བོན་ཕོ་གསས་དྲག་ཕ་ཞིག་གྱིས་ཐུབ་ཕའི་ངོ། (ཐིག་ཕྲེང་316བར)བོན་པོ་གསས་དྲག་ཕོ་གཉིས་གྱིས་ཡ་བདུད་དང་བཚན་དྲི་ཐུབ་པ་ངོ། འདི་དག་ལས་བྱུང་བའི་བོན་ཕོ་དང་བོན་པོ། གསས་དྲག་ཕོ་ནི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་བོན་པོའམ་གཤེན་པོ་བྱེ་བྲག་པར་གོ དམངས་ཁྲོད་ནས་རྙེད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་བཙན་དྲི་ཟློག་པའི་ཆོ་ག་བཙན་མདོས་དང༌། དྲི་ཟློག་པའི་གྲིབ་སེལ་སོགས་དང༌། བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་ཟློག་པའི་བདུད་མདོས་ཞེས་པ་ཡོད། གསས་དྲག་མ་དང་གསས་དྲག་ཕོ་ནི་བོན་པོ་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཏེ། གསས་ཞེས་པ་ལྷའི་དོན་དུ་འཇུག བོན་པོ་ལ་དཔོན་གསས་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད། དེས་བདུད་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་ཟློག་ཐུབ།
ཏུང་ཧོན་ནས་ཐོན་པའི་མོ་ཡིག་p.t.1047ནི་ཡོངས་གྲགས་སོག་མོ་ཡིན། ཡིག་ཆ་གཅིག་པུ་དེ་ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཅུ་ཙམ་བྱུང༌། ནུབ་གླིང་གི་མཁས་པ་མེ་ཁ་ཐང་ནག་གིས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་པ་ཡང་དག་ཞིག་བཏང་སྟེ། ཁོ་མོས་ཡིག་ཆ་འདི་ལས་བྱུང་བའི་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་བཅུ་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་རྗེས་ཐ་སྙད་བདུན་བོན་གྱི་ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་འཇུག་པ་དང༌། གསུམ་ནི་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་ལ་འཇུག་ཟེར་བ་དེ་དོན་ལ་གནས། ཁོ་མོས་མུ་མཐུད་དུ་བཤད་རྒྱུར་ཡིག་ཆ་འདིའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་བོན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་གི་དོན་ལ་འཇུག་གི་མེད། མ་ལག་ཚང་བའི་དད་པ་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་གྱིན་མེད། དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དགོས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པའམ་ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་ལ་འཇུག་ཟེར། དེ་ཡང་མཁས་དབང་ཧོ་ཧྥུན་མན་གྱིས་ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་ནང་གི་བོན་ཞེས་པ་དེ་ལྷ་གསོལ་འདྲེ་གནོན་གྱི་ཆོ་ག་ལ་འཇུག་ཟེར་བ་དང༌། ཁེ་ནེ་ཝ་ཨེར་གྱི་ལྟ་བའང་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བས། མདོར་ན་ནུབ་གླིང་གི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བས་བོན་ནི་བཙན་པོ་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་ཏུ་ཁས་མི་ལེན།
༢ ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་གཞན་ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆོ་གའམ་སྐུའི་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
༼༡༽Ch.9.ll.19(4/2/2 53)ཡ་བདུད་གཡོས་མ་སྲི་ལངས་ཇི་དགུར་མྱི་རུང་གིས་ཕོན་མཁས་པས་བོན་མ་བྱས་ན་མྱི་རུང་ཏེ་མོ་ངན་ནོ། ཞེས་པ་འདིའི་ཕོན་མཁས་པ་ནི་བོན་མཁས་པ་སྟེ། བདུད་དང་སྲིའི་གནོད་པ་ཟློག་པའི་ཆོ་ག་ལ་བདུད་མདོས་དང་སྲི་མདོས་སོགས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་སྲིའི་སྐོར་ལ་སྲི་བཅུའི་གནོད་པ་ཟློག་པའི་མདོས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད། དམངས་ཁྲོད་ནས་རྙེད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་སྲི་ཟློག་དང་སྲི་མནན་སྐོར་གྱི་ཆོ་ག་མང་ཙམ་ཡོད༌། སྐབས་འདིར་བྱུང་བའི་བོན་ནི་སྔ་མ་གང་ཟག་ལ་འཇུག་པ་དང༌། རྗེས་མ་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་ལ་གོ་དགོས་སོ། །
༼༢༽Tol tib j 739ཀྱེ་རེ་ཞིག་ནི་དཔལ་པོ་ཆེ། འདྲེ་དང་བགེགས་གཡོ་མང༌། དེ་འིས་ནི་ཕོད་མྱི་ཚུགས། ལྷ་གཉན་ནི་མཆོད་ལེགས་ཀྱང༌། བོན་གཤེན་ནི་བསྟེན་ལེགས་པས། བདུད་གྱི་ནི་སྤུ་གྱུར་དང༌། སྲི་འི་ནི་གོང་ཐར་རོ། ཚེ་རིང་སྲོག་སྲ་བཟང་རབ་བོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་འདྲེ་འདུལ་བགེགས་སེལ། ལྷ་གཉན་མཆོད་པར་བོན་གཤེན་ལེགས་པར་བསྟེན་ན་ད་གཟོད་སྲི་ལས་ཐར་བ་དང༌། ཚེ་རིང་སྲོག་སྲ་སྟེ་མོ་ཤིན་ཏུ་བཟང་ངོ། ཞེས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ལས་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་མཁན་ནི་བུད་མེད་གསས་དྲག་མ་དང༌། བཙན་དྲི་དང་ཡ་བདུད་དང་སྲིའི་གནོད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །དམངས་ཁྲོད་བོན་གྱི་བདུད་མདོས་དང་བཙན་མདོས། སྲི་ཟློག་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ཆ་འདྲའོ། །
༼༣༽p.t.1134 མྱི་མྱི་ཤི་འི་ཡུལ། ན་མྱི་ཤིས་མྱེད། བ་མྱི་རླག་གི་ཡུལ་ན་བ་རླག་གིས་མྱེད། འཔན་གྱི་བུ་གྲོངས་ན། གསོ་རུ། བོན་མ་མཅིས། འཕན་གྱི་བུ་གྲོངས་ན་གསོ་རུ་བོན་མ་མཆིས་ཞེས་པ་ལས་སྐབས་འདིའི་བོན་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་གམ། ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་བའི་བོན་པོ། ཡང་ན་བོན་ཆོས་གང་རུང་དུ་གོ་ན་ཆོག
༼༤༽p.t.0239མྱི་ནག་པོ་འི་གཞུང༌། ཤིད་ནག་པོ་འི་ལུགས། བོན་ཡས་འདོད་སྨྲང༌། འདྲེ་གསུར་འདོད་གྱི་རབས་ལས། འདིའི་ནང་དུ་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་མང་ཙམ་བྱུང༌། ཤིད་དང༌། བོན། སྨྲང༌། འདྲེ། གསུར་སོགས་དང༌། དེ་ལས་བོན་ནི་ཆོ་ག་དང༌། ཡས་ནི་ཡས་སྟགས་ཏེ་ཆོ་ག་དེ་འཇུག་པའི་རྫས། སྨྲང་ནི་སྲིད་པའི་གྲོལ་ཕུག་གི་སྐོར་ཏེ། མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་ལས། སྨྲང་ནི་ཞིབ་ལ་རྒྱས་པར་བྱ། ཆབ་ནག་ནུས་པ་སྨྲང་ལས་བྱུང༌། ཆབ་དཀར་ནུས་པ་སྔགས་ལས་བྱུང༌། དཔོན་གསས་ནུས་པ་རིན་ཆེན་ཡིན། དེ་ཕྱིར་ཆབ་ནག་སྨྲང་གིས་གཙོ། ཞེས་དང༌། བདེན་པ་སྨྲང་གིས་གྲོལ་བ། ཆབ་ནག་ཆུ་བོ་སེལ་གྱི་སྒོ་ལས་སྨྲང་རྒྱུད་ཆུ་བོ་གཞུང་བཞི་ནི། སྲིད་པའི་སྨྲང་ཆེན་སེལ་གྱི་གཞུང༌། ཐུགས་དཀར་གཉན་པོ་ལྷ་ཡི་གཞུང༌། སྒྲ་བླ་ཝེར་མ་དཔའ་ཁྲོམ་གཞུང༌། སྲིད་པ་མིའུ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ངོ༌། །འདིར་སྨྲང་ནི་སྲིད་པའི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་བོན་ཡིན། གཞན་ཡང་p.t.1040ལས་བོན་འདི་གསང་བའི་བོན་གིས་སུལ་ཡང་བསླག་པ་ལོ་ཏུས་གི་བྲོ་ལ་གཐོགསོ། བོན་འདི་གསང་བའི་བོན་ཞེས་པའི་བོན་འདི་བོན་ཆོས་སམ། གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་ཆོ་ག་ལ་གོ་སྙམ།
གསུམ་པ། བོད་དང་བོན་གཉིས་བརྗེ་སྤོར་བྱེད་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
p.t.1038ལས་ཡུལ་དང་མཁར་དུ་བཅས་པ་སོ་སོ་ཡུལ་བདེ་བཞི་ལས། སྤུ་རྒྱལ་པོན་གྀ་བཙན་པོ་ལྡེའུ་རྒྱལ་པོ་ཐོད་རྒྱལ་བྱུང་སྟེ། ཞེས་པ་འདི་ལས་སྤུ་རྒྱལ་པོན་གྀ་བཙན་པོ་ཞེས་བོན་དང་བོད་གཉིས་བརྗེ་སྤོར་བྱས་ཡོད་པ་གསལ། དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ལས། གཡུང་དྲུང་བོན་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཐོག་མར་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་ཟུར་ཆག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བོད་དང་བོན་གཉིས་དོན་གཅིག་གོ་བྱ་བ་འདི་ངེས་པར་བཞད་གད་སློང་བའི་གཏམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི། ཅུང་ཟད་ཅིག་བསམ་དགོས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆོད་ལ། འདི་ཡུལ་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས། མིང་དེ་སྐད་གྲགས་ཀྱང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་སྔོན་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་བོན་ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་ཉེ་བས་སོ། །དེར་མ་ཟད་གནའི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་འཇུག་ད་ན་གཉིས་ཕན་ཚུན་བརྗེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། དཔེར་ན། བཙན་པོ་དང་བཙད་པོ། ཆུན་པོ་དང་ཆུད་པོ་སོགས་རེས་མོས་སུ་བྲིས་པ་བཞིན་བོན་དང་བོད་གཉིས་ཀ་ཡང་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྲིད་པས་སོ། །སོག་ཡུལ་འགར་ཡང་བོན་ལུགས་བྱེད་པ་དག་ལ་བོད་དམ་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཆགས་པར་འདུག བོན་དང་བོད་གཉིས་བརྗེ་སྤོར་གྱི་སྲོལ་དེ་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་དུ་བྱུང་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་དང༌། ཡང་ན་གྲུབ་མཐའི་མིང་དེ་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་དུའང་ཆགས་སྲིད་དོ། །
བཞི་བ། བོན་ནི་བཤད་པའམ་འདོན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་སྐོར།
ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་p.t.1287ནང་གི་(ཐིག་ཕྲེང་158བར)སྤུ་རྒྱལ་སྟག་གུའི་སྙན་དུ་བོན། ཞེས་པའི་བོན་དེ་རྣ་བའི་སྒོར་ཐོས་པ་དང་གསན་པ་ལ་ཟེར་འདུག དེ་ཡང་མདོ་གཟེར་མིག་ལས། དེ་སུའི་ཐུགས་སུ་གསོལ་ཅིང་སྙན་དུ་བོན་ན་ཞེས་དང༌། དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ལས། བོན་ནི་སྙན་དུ་བོན་པས་བོན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གོང་གི་ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་དང་བོན་དཔེ་གཉིས་ནང་དོན་མཐུན་ནོ། །གཞན་ཡང་p.t.1387ནང་གི་(ཐིག་ཕྲེང་300བར)ཡབ་གནམ་རི་སློན་བཙན་དུས་བོན་ཏེ་བཀྲོངས་ཞེས་པ་འདིར་ལུས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྤྲོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་གོ་དགོས་འདུག ཀུན་འབྱུང་དབྱིངས་དག་རྒྱུད་ལས། དུས་གསུམ་གཤེན་རབ་ཀུན་ལ་བོན་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་ཡོད། མདོར་ན་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་སྟེ། གཙོ་བོ་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་བོན་པོ་དང༌། ཆོ་ག་གང་རུང་ལ་འཇུག་གོ །
ལྔ་བ། དཔྱད་འབྲས།
ཏུང་ཧོན་ནས་ཐོན་པའི་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་རྙིང་དེ་དག་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དཔྱད་ན། གདོད་མའི་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་བྱེད་ལས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐོན་པའི་ནུས་པ་ཅི་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་ཐུབ། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་བོན་ཆོས་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་མང་པོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ། ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་ནི་བཙན་པོ་སྐབས་སུ་གཏེར་དུ་བཏབ་པའི་ཡིག་ཆ་ཡིན་པས། དེ་བཙན་པོ་སྐབས་ཀྱི་བོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེར་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
༡ བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་དང༌། འདོན་པ་དང་བཟླས་པའི་དོན་དུ་འཇུག ཡང་ན་ས་བོན་གྱི་བོན་ལ་འཇུག་སྟེ། གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱི་ཐོག་མ་དང༌། གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཐོབ། གཞན་ཡང་ཞང་ཡིག་ཏུ་གྱེར་ཞེས་བརྗོད། མཁས་པ་ལ་ལས་སྟག་གཟིག་སྐད་ནས་བོན་གྱི་གོ་དོན་བཙལ་བའང་ཡོད། གཡུང་དྲུང་བོན་ཞེས་པའི་བོན་ནི་ཆོས་ཞེས་པའི་དོན་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་ནི་བོན་ཆོས་སམ། ཆོ་གའམ་སྐུའི་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། ཡང་ན་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་ལ་འཇུག གཞན་ཡང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་བོན་དང་བོད་གཉིས་བརྗེ་སྤོར་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང༌། བཤད་པའམ་འདོན་པའི་དོན་ལའང་འཇུག
༢ ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་པོའི་རིགས་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། བོན་པོ་འབོ་བུ་ལག་ངན། དུར་བོན་པོ་དང༌། ཕངས་བོན་པོ། མཇོལ་བོན་པོ། སྙུན་བོན་པོ། སྨག་བོན། རླད་བོན་པོ། སྨན་བོན་པོ། བོན་གཤིན་གསས། དྲག བོན་གཤེན། མྱི་བོན། ལྷའི་བོན། རྒྱ་བོན། སིལ་བོན། དམུ་བོན། འོལ་བོན། རྒྱ་བོན་ལེག་ཏང་རྨང་བ། ལྟམ་བོན་དམུས་ལོང་སོགས་བྱུང༌། བོན་པོའི་རྣམ་གྲངས་སྐོར་ལ་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་དང༌། གཡེན་པོ་སོ་གཉིས་འདུལ་བའི་བོན་པོ་སོ་གཉིས་སོགས་དང་འདྲ་ས་མང་ངོ་། །བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འདི་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་དང་བར་མ་ཆད་པར་བསྲིངས་པར་འདི་ལས་ཤེས་ཐུབ།
༣ ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་བོན་འདི་རིགས་ཕལ་ཆེར་སྲིད་པའི་རྒྱུད་བོན་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཏེ། ཐེག་དགུའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཕྱྭ་སྣང་འཕྲུལ་སྲིད་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཡིན། སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཆབ་ནག་སྲིད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ཡིན། ནང་དོན་ལ་མོ་བཏབ་ཕྱྭ་ཀླགས། གཏོ་འཕེན་དཔྱད་བགྱིས། བདུད་དང་སྲིའི་གནོད་པ་ཟློག་པ། སྲིད་པ་རྒྱུད་བོན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་གཏོགས། ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་གཉེར་བའི་བོན་ཅི་ཡང་བསྟན་མེད་དོ། །
༤ བོད་བཙན་པོ་སྐབས་སུ་བོད་ལ་ཆོས་ལུགས་ཡོད་མོད། དེ་བོན་ཆོས་ཡིན་མིན་ཐད་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་མཁས་པ་ཚོའི་རྩོད་གཞི་རུ་གྱུར་པས། ཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ལ་བལྟས་ན། གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་ལུགས་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཞི་བོ་ཚང་ཡོད་མེད་ལ་ད་རུང་དཔྱད་པར་བྱ་དགོས།
གོང་སྨྲས་ལྟར་ཏུང་ཧོན་ཡིག་ཆ་ལས་མོ་ཕྱྭ་གཏོ་དཔྱད་ཀྱི་སྐོར་བྱུང་ཡོད་པ་ལ་བལྟས་ན། སྲིད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ལ་གཏོགས་པའི་བོན་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། བོན་གྱི་རིག་གནས་འདི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་ཆོས་ལུགས། གཏམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པས་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འདི་ལས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁུངས་བོན་ལ་ཐུག་པ་དང༌། བོན་གྱི་རིག་གནས་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་སྟེ། དེས་བན་ཆོས་བོད་དུ་དར་བར་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་བཏིང་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་དུ། བོན་ལ་ཆོས་འདྲེས་ཆོས་ལ་བོན་འདྲེས་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལེན་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
(1) «གཏམ་ཤུལ་དགའ་ཐང་བུམ་པ་ཆེ་ནས་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་བོན་གྱི་གནའ་དཔེ་བདམས་བསྒྲིགས།» པ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས་དང་གླང་རུ་ནོར་བུ་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2007ལོའི་ཟླ9བར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས།
(2) «རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌།» ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོའི་ཟླ5བར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། ཤོག་གྲངས་58པ།
(3) «མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད།» བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྐྲུན། 2000ལོའི་ཟླ9བར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། དེབ་དང་པོ། (ཤོག་གྲངས་250 –251) དེབ་གཉིས་པ། (ཤོག་གྲངས་ 86 –395) (ཤོག་གྲངས་411–495) དེབ་གསུམ་པ། (ཤོག་གྲངས་1–80)
(4) «ནམ་མཁའ་ནོར་བུའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།» ནམ་མཁའ་ནོར་བུས་བརྩམས། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994ལོའི་ཟླ་12པར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། (ཤོག་གྲངས་479)
(5) «ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད།» ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོའིཟླ9པར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། (ཤོག་གྲངས་161)
(6) «ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།» དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོའིཟླ6པར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། (ཤོག་གྲངས་375)
(7) «སྲིད་པའི་ཕྱའུ་གཡང་དཀར།» དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། ཐེ་བོ་ཀུན་གཙང་ལེའུ་ཚང་གིས་ཉར་བའི་ལེའུ་ཡིག
(8) «ཆུ་གཏོ།» དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། ཐེ་བོ་རྒྱ་ཉག་ནས་རྙེད་པའི་ལེའུ་ཡིག
(9) «གཉན་འབུམ།» དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། མཛོད་དགེ་ཞིང་འཁྱིལ་སྔགས་པ་ཚང་གིས་ཉར་བའི་ལེའུ་ཡིག
(10) «ཀླུ་འབུམ།» དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ། བབ་བཟོ་ལེའུ་ཚང་གིས་ཉར་བའི་ལེའུ་ཡིག
ངག་དབང་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས།
2012ལོའི་«དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག»སྤྱི་དེབ་དགུ་བ་ལས་དྲངས།
1,690 total views, 1 views today


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་པུའུ་ཡིས《 སྤེལ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་བྱེད་པ་དང་། དཀའ་ངལ་ལ་དམིགས་ནས་བྱེད་པ། དོན་འཁྱོལ་ལ་དམིགས་ནས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》པར་འགྲེམས་བྱས། ལས་འགན་གཙོ་བོ་དང་གཏན་འཁེལ་གསལ་པོ་བྱེད་པ་དང་། ལས་འགན་གྱི་གསལ་ཐོ་བཀོད་པ་དང་། བྱེད་ཐབས་དང་གོམ་རིམ་ཞིབ་ཕྲ་བཟོ་བ། ནན་པོ་དང་ཏན་ཏིག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཐོག་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གནད་དོན་གྱི་གསལ་ཐོར་དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་དང་གཙོ་གནད་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
ཇུས་གཞི་ལྟར་ན། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་པུའུ་ཡིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་མ་ལག་གི་ལག་བསྟར་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། དེ་ནི《2018ལོའི་དམིགས་ཚད་ཀྱི་འགན་འཁྲིའི( ལས་འབྲས) དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པའི་བར་མའི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་གནད་དོན་གྱི་གསལ་ཐོ》《རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ལྟ་ཞིབ་ཚོ་ཆུང་ཉེར་དགུ་པའི་གནད་དོན་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པའི་གསལ་ཐོ》སོགས་གསལ་ཐོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། དག་ཐེར་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། ས་གནས་དང་ལས་ཁུངས་སོ་སོས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་སྒྲོག ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ནས། མི་འདང་ས་དང་ཞན་ཆ་འཚོལ་བ་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་ལམ་ཕྱོགས་མཚོ་སྔོན་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ས་གནས་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་ལས་བྱེད་པས་དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་འགན་ཁུར་གསར་པ་ཕྲག་ཏུ་ཁུར་པ་དང་བླངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་དང་། དེའི་ཐད་གནས་པའི་དཀའ་ཁག་དང་མི་འདང་ས་སོགས་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ། ས་གནས་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་དུས་རབས་གསར་པའི་རེ་བ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ནས། ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་སྐྱེད་སྲིང་དང་འདེམ་བསྐོ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད་ནས་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་བྱས་པ་དང་། ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་བཟང་པོ་བསྐྲུན་དགོས་ཞེས་བསྟན།
ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་པུའུ་ཡིས་ད་དུང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལག་བསྟར་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱ་འགུལ་གྱི་ལས་འགན་གསལ་ཐོ་ལས་ནས། ལག་བསྟར་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱ་འགུལ་གྱི་བྱ་བའི་གཙོ་གནད་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་དང་། དེ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དགོངས་པ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ། ལྔ་བཞི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ཧུར་ཐག་སྒོས“སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”སྤེལ་བ། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ལྟ་ཞིབ་ཚན་ཆུང་ཉེར་དགུ་པས་བཏོན་པའི་དག་ཐེར་ལེགས་བཅོས་བྱ་དགོས་པའི་གཙོ་གནད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ཀྱི་འབུར་ཐོན་གནད་དོན། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ཐད་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་གནད་དོན་གྱི་གསལ་ཐོ་ལ་དམ་དུ་དམིགས་པ། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་རྒྱུག་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་བྱ་བ་དང་དམ་དུ་དམིགས་ནས། བྱ་བའི་ལས་འགན་ཇེ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་བྱ་བའི་དམིགས་ཚད་གཏན་ཁེལ་བྱེད་པ། བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ། དཀའ་གནད་སྐོར་ཞིག་ཐག་གཅོད་པ་དང་འབུར་ཐོན་དཀའ་ཁག་སྐོར་ཞིག་ཐག་གཅོད་པ། བྱ་བ་གལ་ཆེན་སྐོར་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་རྩ་འཛུགས་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པས་དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་འགན་ཁུར་གསར་པ་ཕྲག་ཏུ་ལེན་པ་དང་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ལེན་པར་སྐུལ་སློང་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་སྟུག་པོ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ། གོང་འོག་ཡོངས་ཀྱིས་སེམས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་སྒོས་ལག་བསྟར་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། གཙོ་གནད་ཐོག་ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་འཚོ་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་བྱ་བར་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་པ་དང་། “ གསར་པ་གཉིས་” ཀྱི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི“ ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས་” ཀྱི་ཚན་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་བྱེད་པའི(དབུལ་སྐྱོར་)ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་དང་ལས་དོན་རུ་མིར་རྗེས་སྙེག་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། ཏང་ཡོན་གྱི་སློབ་གསོ་དོ་དམ་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། “ སྤྱོད་ཚུལ་བཞི་” དང་ལས་བྱེད་པས་འགན་འཁྲི་མི་འཁུར་བ་དང་ལས་དོན་ལེགས་པར་མི་བསྒྲུབ་པའི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་སོགས་ཕྱོགས8 ཐད་ཀྱི་ལས་འགན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས་ཞེབ་བསྟན་པ་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ། གཡང་སྐྱིད།


text:
ཙཱ་ཡུས་ཕུན་ཚོགས། སྒྱུ་རྩལ་པ་བླ་བྲང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ལགས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ཧྥ་རན་སིར་འབྱོར་ཞིང་། ད་ལྟ་ཡུལ་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རིགས་སྣ་མང་འགྲེམ་སྟོན་དང་།ཧྥ་རན་སུའི་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་རིགས་སློབ་ཆེན་ (INALCO BULAC)བཅས་སུ་གཏམ་བཤད། བོད་དོན་ངོ་སྤྲོད་སོགས་གནང་སྟེ་ཡུལ་དེའི་རླུང་འཕྲིན་ཁག་དང་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་དོ་སྣང་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་བླ་བྲང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་རི་མོ་གཙོས། དེང་རབས་རི་མོ། བོད་ཀྱི་ཟས་་་
གྷུན་ཇཱན་སིང་ (Gunjan Singh) གིས་སྤེལ། […]་་་
མྰག་ཨེ་ཋེ་སེན། (Marc A. Thiessen) […]་་་
ཤག་སྒང་པ་སངས་ཚེ་རིང་། ༡ གོང་ནས་འོག་ལ་གསོལ་བསྩལ་གནང་བའི་མང་གཙོ། མང་གཙོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མི་རབས་མང་པོས་ཁྲག་དང་མཆི་མ། ཚེ་སྲོག་གི་འགྲོ་སྒྲོན་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཀྱང་། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་རྒྱལ་བ་དོན་གྱིས་བདག་པོས་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་རྒྱང་ཡངས་པོས་མར་གསོལ་བསྩལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལས་ལྡོག་ཅིང་སྒེར་ལས་དམངས་གཙོ་བར་འཛིན་པའི་རྨད་བྱུང་མཛད་བཟང་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་སུ་ལའང་མེད་པའི་མིག་དཔེ་བླ་མེད་ཅིག་་་
ཟླ་བ་ཚེ་རིང་། (ཧྥ་རན་སི) སྔོན་གླེང་། ཉིན་ཤས་སྔོན་ནས་བཟུང་བོད་པའི་དྲ་ལམ་ཁག་ན་གནས་ཚུལ་སྔ་ཕྱི་འགའ་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས་སྤེལ་བཞིན་འདུག་ལ། སྤེལ་ཚད་མང་བ་དང་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དེས་བོད་མི་མང་བོ་ཞིག་ལ་དོན་མེད་ཀྱི་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་སྟེར་བཞིན་འདུག ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ལ་དྭགས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པར་གནང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་ནང་མི་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་དེ་དང་། ཇར་མན་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་་་
ཌེ་ཝི་ཀྲུད་ཀྱིས་བྲིས། (David Tweed) […]་་་
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། ༡༽ གླེང་གཞི།དེ་རིང་ནི་གུས་པས་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཞུ་ཡུལ་གྱི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བ་དང་། ཞིང་བོད་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་མཁས་དབང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་མྱོང་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྤོབས་པ་སྟེ། ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་ནས་ཉིན་བཞི་ཟིན་གྱི་འདུག སྤྱིར་གུས་པ་དེང་སྐབས་རེ་ཞིག་མཚམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་མུས་ཡིན་ན་ཡང་། གཟའ་ཉི་མ་འཆར་ཅན་ལ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་གུང་སེང་སྤྲད་་་
ཨ་རི་བྱང་ཁེ་རོ་ལ་ནས་ངག་དབང་ཆོས་ཅན། ང་ཚོའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འདི་བཞིན་ ༡༩༦༠ མགོ་སྟོད་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་ཞིག་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་རན་པོ་འཁྲུལ་མེད་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་བར་དེ་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་མཁྱེན་རྒྱུ་ཞིག་ལ་ཁྲིམས་བཟོའི་ལམ་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་མ་རེད། དེར་བརྟེན་དྲི་བ་ཞིག་ལ་འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞི་ལ་སྐབས་བསྟུན་འགྱུར་བཅོས་དགོས་བསམ་་་


text:
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་9ཚེས་19ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཚེས་19ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་དུ་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་སྐམ་དམག་གི་ཚན་མོའུ་ཀྲང་པཱ་ཅེ་ཝ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་རེད།
པཱ་ཅེ་ཝས་དང་ཐོག་ཙུང་ཐུང་ཨར་ཝུའེ་དང་ཙུང་ལི་དབྱི་མུའུ་ལན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་གནང་ལུགས་བརྒྱུད་ཞུ་གནང་བ་རེད། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ། པཱ་ཅེ་ཝར་ཙུང་ཐུང་ཨར་ཝུའེ་དང་ཙུང་ལི་དབྱི་མུའུ་ལན་གཉིས་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་དང་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུ་རོགས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོ་དང་ཕ་ཁི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་མཉམ་ལས་རོགས་ཟླ་ཡིན་ལ། གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་ཀྱང་ཡིན། རྒྱལ་སྤྱི་དང་ས་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཐད་ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ཚད་མཐོའི་ལྟ་སྟངས་གཅིག་མཐུན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཀྲུང་གོ་དང་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་འབྲེལ་བར་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕན་ཚུན་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཐད་ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ཕན་ཚུན་ཚད་མཐོའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་དང་། ཕ་ཁི་སི་ཐན་ཕྱོགས་ཀྱིས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”དང་ཀྲུང་གོ་དང་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་བར་ཁྱམས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འགན་ལེན་བྱས་པར་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ། ཚད་མཐོའི་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་བྱ་ཐབས་ཏན་ཏིག་ཡོད་ཚེ། ཀྲུང་གོ་དང་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་བར་ཁྱམས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ངེས་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མི་དམངས་ལའང་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐུབ་ངེས་ཡིན། མིག་སྔའི་རྒྱལ་སྤྱི་དང་ས་ཁུལ་གྱི་དུས་བབ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མང་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོས་ཕན་ཚུན་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ཕན་ཚུན་རོགས་རམ། ཕན་ཚུན་མཉམ་ལས་བཅས་བྱས་པས་གཡུར་ཟའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་ཡང་མཐུན་ཡོད། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་རྒྱལ་སྤྱི་དང་ས་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་ཐད་མཐུན་སྦྱོར་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་ལྟེ་བའི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ཐད་ཕར་ཕྱོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།


text:
ཚེས་8ཉིན་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གསར་འགྱུར་གཞུང་དོན་ཁང་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བའི《མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་བོད་དུ་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ལག་ལེན》ཞེས་པའི་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོའི་དེབ་ནང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་50རིང་བོད་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་། སྲུང་སྐྱོབ། རྒྱུན་འཛིན། དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་ཐད་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།
རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོའི་དེབ་ནང་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ནུས་ལྡན་ཐོབ་ཡོད། བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོས་རྒྱ་བོད་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་མིག་སྔར་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དང་གྲོང་རྡལ་ཁག་གཅིག་གི་སློབ་ཆུང་དུ་རྒྱ་བོད་སྐད་ཡིག་གཉིས་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་སློབ་ཚན་གཙོ་བོ་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སློབ་འབྲིང་དུས་མཚམས་སུ་བོད་ཡིག་སློབ་ཚན(ནང་སའི་བོད་ལྗོངས་སློབ་འབྲིང)ཁྲིད་པ་དང་སློབ་ཚན་གཞན་དག་རྒྱ་ཡིག་ནས་ཁྲིད་ཀྱི་ཡོད། མཐོ་སློབ་དང་འབྲིང་རིམ་ཆེད་ལས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་བསྡུའི་ཡིག་རྒྱུགས་ནང་བོད་ཡིག་དེ་རྒྱུགས་ལེན་ནང་ཚན་དུ་བརྩིས་ནས་སྦྱངས་འབྲས་དེ་སྤྱིའི་བསྡོམས་གྲངས་ཐོག་བསྣན་གྱི་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་སློབ་ཆུང་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་བར་གྱི་རིག་ཚན་13གྱི་སློབ་དེབ་རིགས་821དང་། སློབ་ཁྲིད་དཔྱད་གཞིའི་དེབ་རིགས་410 སློབ་ཁྲིད་རྩ་གནད་དམ་ཡང་ན་སློབ་ཚན་ཚད་གཞི་རིགས་56 སློབ་ཁྲིད་ཞོར་ལྟའི་དེབ་རིགས་73བཅས་རྩོམ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།
2014ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དེབ་སྣ་ཚོགས་རིགས་547གྱི་དེབ་ཁྲི་1302.5དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་ནང་བོད་ཡིག་དེབ་རིགས་ཀྱི་བཟུང་བའི་བསྡུར་གྲངས་80%ལས་བརྒལ་བ་དང་བོད་ཡིག་དུས་དེབ་རིགས་14དང་བོད་ཡིག་ཚགས་པར་རིགས་11དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཡིག་དེ་སྦྲག་སྲིད་དང་། འཕྲིན་གཏོང་། འགྲིམ་འགྲུལ། དངུལ་རྩ་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ནུས་ལྡན་བཏང་ཡོད།
དུས་མཚུངས་རྩ་སྟོངས་སུ་འགྲོ་ཉེར་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མྱུར་སྐྱོབ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ནུས་ལྡན་ཐུབ་ཡོད། རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོའི་དེབ་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་དང་། བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཞིབ་འཇུག་སུའོ་སོགས་སློབ་གསོ་གསོ་སྦྱོང་རྟེན་གཞི་དང་རིག་ཚན་སྣ་ཁ་འཛོམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྒྲིག་གཞི་ཁག་གཅིག་བསྐྲུན་ཡོད། ལོ་བཅུ་གྲངས་རིང་བོད་ཀྱིས་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ཡོངས་བཤེར་དང་། འཚོལ་བསྡུ། ལེགས་སྒྲིག ཞིབ་འཇུག དཔེ་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་སྔ་རྗེས་སུ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་རོལ་དབྱངས(གླུ་གཞས)དང་གཞས་མ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དང་ཡིག་ཐོག་དཔྱད་གཞི་ཡིག་གྲངས་ཁྲི་3000ལྷག་ཙམ་བསྡུ་རུབ་བྱས་པ་དང་། སྒྲ་བརྙན་གྱི་དཔྱད་གཞི་འབོར་ཆེན་ཕབ་ལེན་བྱས་པ། པར་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ལེན་པ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་དཔྱད་རྩོམ་1000ལྷག་ཙམ་བཏོན་པ། 《ཀྲུང་གོའི་ཟློས་གར་བྱུང་རབས•བོད་ལྗོངས་བམ་པོ》དང་། 《ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཞབས་བྲོ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས•བོད་ཀྱི་སྐོར》《ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས•བོད་ལྗོངས་བམ་པོ》སོགས་རིག་རྩལ་བྱུང་རབས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཆེ་གྲས་10དང་རིག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཆེད་རྩོམ་30ལྷག་ཙམ་ལེགས་སྒྲིག་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ། བོད་ཡིག་གནའ་དཔེ་261མྱུར་སྐྱོབ་དང་། ལེགས་སྒྲིག དཔེ་སྐྲུན་བཅས་བྱས་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།