text:
མྰག་ཨེ་ཋེ་སེན། (Marc A. Thiessen) […]་་་
ཌེ་ཝི་ཀྲུད་ཀྱིས་བྲིས། (David Tweed) […]་་་
ཨ་རི་བྱང་ཁེ་རོ་ལ་ནས་ངག་དབང་ཆོས་ཅན། ང་ཚོའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འདི་བཞིན་ ༡༩༦༠ མགོ་སྟོད་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་ཞིག་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་རན་པོ་འཁྲུལ་མེད་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་བར་དེ་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་མཁྱེན་རྒྱུ་ཞིག་ལ་ཁྲིམས་བཟོའི་ལམ་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་མ་རེད། དེར་བརྟེན་དྲི་བ་ཞིག་ལ་འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞི་ལ་སྐབས་བསྟུན་འགྱུར་བཅོས་དགོས་བསམ་་་
དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྒྱུར། ཉེ་བའི་ཆར་ཚོང་གི་དངོས་ཟོག་ཕོན་ཆེན་ཐོག་ལ་ཁྲལ་བཟོས་པ་དེས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཚོང་གི་དམག་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེ་ཡིན་པ་དེ་མཚོན་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་དངོས་ཟོག་ལ་ཨ་རིས་ཁྲལ་གསར་པ་དུ་མ་ཞིག་བཟོས་པས་རྒྱ་ནག་གིས་ཚོང་གི་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས། ཨ་རིས་རྒྱ་ནག་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་དངོས་ཟོག་ཐོག་ལ་ཁྲལ་འཕར་མ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་བཟོས་པ་མ་་་
རྩོམ་པ་པོ། སུའུ་ཨན་ནཱ། བོད་སྒྱུར་བ། ཁྲི་ཉི་མ། ལྕམ་སུའུ་ཨན་ནཱ་(蘇安娜 )ནི་ཐའེ་ཝན་དུ་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་པའི་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་ལ་ཚོར་བ་རྣོ་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། བོད་པ། ང་ཡི་བོད་པའི་རྨི་ལམ། རྗེས་ཕྱོགས་བོད་ལྗོངས་ལྷ་ས་ལ་འགྲོ་དུས། ང་ངེས་པར་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གི་རྗེས་དྲན་རྡོ་རིང་ཡོད་ས་དེར་འགྲོ་ངེས་ཡིན། ས་དེ་ནས་ངས་པུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་ཕྱག་གསུམ་འཚལ་ངེས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད། ང་་་
ཀཱ་མཱལ་དྷེའུ་བྷ་ཌ་རཱ་(Kamal Dev Bhattarai)ཡིས་བརྩམས། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུའི་རིང་བལ་ཡུལ་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་དབང་ཤུགས་རིམ་པས་ཉམས་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་གི་དབང་ཤུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་བལ་ཡུལ་ནང་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་མེད་པ་བཟོ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་ ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་བརྟོན་རུང་བའི་ཤོག་ཁག་ཅིག་མེད་པ་ཆགས་པའི་དུས་སྐབས་འདིའི་ནང་བལ་ཡུལ་ནང་གི་རང་ཉིད་ཀྱི་ བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་རྣམས་ལ་་་
ནཱན་སི་པེ་ལོ་སི་(Nancy Pelosi)དང་ཇེམ་སེ་མེཀ་གྷོ་ཝན་(James McGovern)གྱིས་བརྩམས། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་གྱིས་བསྒྱུར། བདུན་ཕྲག་སྔོན་མ་འདིར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༨༣ ལ་ཕེབས་པའི་ འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དགའ་སྟོན་སྲུང་བརྩི་གནང་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོར་ཐོབ་འོས་པའི་བརྩི་འཇོག་ དང་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལྟ་རྟོག་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བཞུགས་གདན་འཇགས་ཆེད་དུའམ། ཡང་ན་འཚམས་གཟིགས་གནང་ཆེད་དུ་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་བོད་དུ་ཕེབས་སུ་བཅུག་ན་་་
ལོ་རྒྱུས་མཁས་དབང་ཚེ་རིང་ཤཀྱ་ལགས་ཀྱིས་དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་གླེང་བ། ཧི་མེལ། ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་གསར་ཁང་། (HIMĀL SOUTHASIAN) བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒྱུར། གསར་འགྱུར་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་ཆད་མཚམས་མེད་པར་འཛམ་གླིང་གི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གསར་པ་ཞེས་རྒྱ་ནག་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་ཤུགས་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་ཆེས་མངོན་གསལ་འདོད་ཤོས་གཅིག་ནི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་དོ་སྣང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་་་


c: text/html

text:
ད་ལོའི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཟུང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཁང་ནས་གྲོས་ཆོད་བྱུང་བའི་༼དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཁྲིམས་༽《网 络安全法》ཞེས་པ་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགོ་བརྩམས། ཁྲིམས་དེ་ནི་དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟངས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཆེད་བཟོས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད། ཁྲིམས་དེར་ཁྱོན་བསྡོམས་པའི་ས་བཅད་བདུན་དང་དོན་ཚན་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ཡོད་ཅིང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེས་དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ནས་དྲ་རྒྱ་བདེ་སྲུང་བྱེད་པའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ཏེ་། སྲིད་གཞུང་གི་དྲ་རྒྱ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཚོགས་པ་གཞན་གྱིས་ལྐོག་འཛུལ་བྱས་ནས་གནོད་སྐྱོན་བཟོ་བ་སོགས་ལ་སྔོན་འགོག་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་ཁྲིམས་དེས་གང་ཟག་སྒེར་དང་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པའི་བརྡ་འཕྲིན་དང་གནས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ལའང་དྲ་ལམ་ཁེ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཚོགས་པས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དྲ་ཐོག་ནས་མི་མང་ལ་མགོ་གཡོགས་མགོ་སྐོར་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་སྔོན་འགོག་དང་ཚར་གཅོད། ཆད་པ་གཅོད་སྟངས་སོགས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་། དཔེར་ན་ཁྲིམས་དེའི་དོན་ཚན་༤༤་ཡི་ནང་དུ་གང་ཟག་དང་ཚོགས་པ་སུ་གང་གིས་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་སྒེར་འབྲེལ་གནས་ཚུལ་དང་ཆ་འཕྲིན་སོགས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་མི་ཆོག་ཅིང་། མི་གཞན་ལ་ཆ་འཕྲིན་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཉོ་འཚོང་བྱེད་པའམ་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱང་བྱེད་མི་ཆོག་ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་འདྲའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ནས་གང་ཟག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཚེ་ཆད་པ་རྒྱ་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་གི་བར་དུ་བཅད་ཆོག་པའི་གཏན་འཁེལ་ཀྱང་བྱས།
དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུ་དྲ་ལམ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོ་འགོད་བྱེད་དུས་ཐོ་འགོད་གང་ཟག་གིས་དངོས་མིང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཐོ་འགོད་དགོས་པའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ༢༠༡༢་ལོ་ནས་བཟུང་དྲ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱིས་ངེས་བར་དུ་དངོས་མིང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ད་ལྟ་ཁྲིམས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། དྲ་ཐོག་ནས་མིང་རྫུན་མ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་མི་གཞན་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཟབ་དགོས། དྲ་རྒྱ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དང་དྲ་ལམ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་གྱིས་དྲ་རྒྱ་ཐོ་འགོད་བྱེད་མཁན་གྱི་དངོས་མིང་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་པར་ཐོ་འགོད་བྱས་ན་དྲ་རྒྱ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་ལ་རྒྱ་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་གི་ཡན་དང་འབུམ་གཅིག་གི་དམན་ནས་ཆད་པ་བཅད་ན་ཆོག་ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་དེས་སྐད་འཕྲིན་དང་པོད་འཕྲིན་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིང་རྫུན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་གཞན་ལ་སྐུར་འདེབས་དམའ་འབེབས་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱིས་འགོག་ཐུབ། ཁྲིམས་དེས་དྲ་ལམ་མཁོ་སྤྲོད་དང་ཁེ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱིས་དྲ་ལམ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆ་འཕྲིན་གནས་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་སྐབས། ཁྲིམས་མཐུན་ལུགས་མཐུན་དང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། བསྡུ་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཕ་རོལ་པའི་མོས་མཐུན་ཀྱང་ཡོད་དགོས་ཞིང་། བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཡང་དོ་དམ་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ་ཉོ་འཚོང་དང་ཕྱི་གྱེར་མི་བྱེད་པའི་འོས་འགན་ཡོད་པ་སོགས་གཏན་ལ་བབས་ཏེ། ཚོགས་པ་དང་གང་ཟག་གང་རུང་གིས་གཞན་གྱི་བརྡ་འཕྲིན་དང་ཡིག་ཚགས། གནས་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་བརྐུས་ནས་ཕྱི་གྱེར་དང་། ཉོ་འཚོང་སོགས་བྱས་ན་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པ་དང་། དྲ་ཐོག་གནས་ཚུལ་རྫུན་བཟོ་བྱས་ཏེ་མི་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ནོར་བསླུ་བྲིད་དང་མགོ་སྐོར་བཏང་ནས་བླངས་བ་ཡིན་ན་དྲ་རྒྱ་ཁེ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ལའང་ཆད་པ་རྒྱ་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་གི་མན། ཡང་ན་ཁྲིམས་འགལ་ཡོང་འབེབ་ཀྱི་ལྡབ་བཅུའི་ཆད་པ་བཅད་ཆོག་ཅེས་གཏན་ལ་བབས། དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གིས་དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ལས་དོན་ལ་མགོ་ཁྲིད་དང་ལྟ་རྟོག་གི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་དང་། གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་བྱུང་ཚེ་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་དྲ་ལམ་གཅོད་པའི་དབང་ཆའང་ཡོད་ཅེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཤིང་། མིང་དངོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་གཏན་འཁེལ་དང་གང་ཟག་སྒེར་དང་ཚོགས་པས་གང་རུང་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་སྐད་ཕྲན་དང་པོད་འཕྲིན་སོགས་སུ་གསར་འགྱུར་གསར་སྤེལ་བྱས་མི་ཆོག་ལ་སོགས་པའི་གཏན་འཁེལ་འདི་དག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ནས་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་རྩ་དོན་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་ཡོད་ཅེས་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག
མདོར་ན། དྲ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་འདི་ལ་ཤེས་རྟོགས་གང་འཚམས་ཞིག་བྱུང་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་རྒྱུ་ཆ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཁེ་དབང་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་མ་ཟད། དྲ་ཐོག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐད་ཀྱི་གནང་བཀག་གི་ལས་ལའང་མི་རྨོངས་བའི་དགེ་མཚན་ཡོད་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་བཟང་བར་སྙམ་ནས་འདི་རུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་ཡིན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་སྒྲོན་ནང“ངེས་པར་ཏུ་གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་སྔར་བས་སྲ་བརྟན་དང་ནུས་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས”“ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བར་ནམ་ཡང་ཚར་དུས་མེད”ཅེས་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད།
ཀྲུང་དབྱང་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་སྐྱོང་བའི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་ལག་་བསྟར་ནན་ཏན་དང་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་པར་ངེས་པར་དུ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ཀྱི་སྤྱིའི་དམིགས་ཚད་ལ་གཞིཌ་ནས། གནད་དོན་ཕྱོགས་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་ནན་དུ་གཏོང་དགོས།
“དམ་འཛིན་བྱེད་འདོད་མེད་པའི”གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ལ་དམིགས་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིས་སྤྱི་འགན་འཁུར་བ་དང་། ཁག་བགོས་འགན་འཁུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ལས་བགོས་བརྒྱབ་ནས་འགན་འཁྲི་འཁུར་བ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཆེད་གཉེར་ལས་བྱེད་པས་དོན་འཁྱོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི“ལས་གནས་གཅིག་དང་འགན་འཁྲི་གཉིས”ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་གྱི་འགན་འཁྲིའི་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ལ་བཏོན་པའི་སེམས་ཤུགས་དང་ནུས་ཤུགས་མི་འདང་བའི་གནད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས། ཧྲུའུ་ཅིའི་འགན་འཁྲི་སྔར་བས་ནན་དུ་དང་འགན་འཁྲི་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བའི་ཁར། འགན་འཁྲི་དང་དམིགས་ཚད་ཁ་གསལ་དང་རིམ་པ་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་ནས། ཏང་ལ་དོ་དམ་དང་ཏང་སྐྱོང་བའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
“དམ་འཛིན་བྱེད་མི་ཤེས་པའི”གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་སྒོ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་ལས་བྱེད་པ་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་གི་རྐང་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་རེད། གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ཁྲོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་གི་འཆར་གཞི་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སློབ་སྦྱོང་གི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བ། གནད་དོན་གལ་ཆེན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་སུ་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས། ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་དཔེ་སྟོན་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས།
“དམ་འཛིན་ནན་པོ་མི་ཐུབ་པའི”གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་རྨང་གཞིའི་ལས་དོན་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་དོན་གཉེར་མི་འདང་བ་དང་དམ་འཛིན་ནན་པོ་མེད་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས། ངེས་པར་དུ་གཞི་རྩའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་ལས་ཀའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། “སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོའི་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་བཅས་བྱས་ཐོག“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དང་། “ཚོགས་འདུ་གསུམ་དང་སློབ་ཚན་གཅིག”གཞི་རྩའི་ལམ་ལུགས། ཏང་ཀྲི་པུའུ་གཞི་རྩའི་ཚན་པ་བཅས་སུ་བཟུང་ནས། ཏང་གཤིས་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པར“སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི”བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་སློབ་གསོ་བྱེད་སྒོ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་ཚད་ལོན་པའི་ཏང་ཡོན་ཞིག་བྱ་རྒྱུའི་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས།


text:
མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། བདེ་ཁང་བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར།
བོད་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྲོལ་ཡུལ་སོ་སོར་མི་འདྲ་བ་ཡོད། བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཅང་མ་མཆིས་པས་དེའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དཀོན། དེར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་ཆོ་གའི་སྐོར་དེ་ནི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་ཅན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད། གཉེན་སྒྲིག་གི་སྲོལ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རང་གི་བྱ་ལས་ཁོ་ནའི་ཁོངས་གཏོགས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཅི་ཡང་མེད་དོ།། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,549 total views, no views today
བོད་གངས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་རྩ་བ་བོད་རང་གི་ཡི་གེ་ཡིན། ཡི་གེ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་བྱུང་། བཟོ་མཁན་སུ་ཡིན། འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་སོགས་བྲི་ན། གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་ཡང་དག་པར་དཔྱད་དགོས་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་གང་ལ་དགའ་ཞིང་དད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ་ཆགས་སྡང་གི་གཏམ་ཁ་ནས་ཐོན་ཚད་དུ་སྨྲ་བ་མི་ལེགས། མི་རིགས་རང་གི་ཡི་གེའི་ཁུངས་མི་་་ཤེས་པ་དང་ཤེས་དགོས་ན་རྩོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཆེས་མི་ལེགས། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་ཧ་ཅང་ཆེ་དྲགས་ན་མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡང་དག་པར་བྱེད་མི་ནུས། སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མར་བསམ་གཞིག་བྱས་ནའང་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་བྲིས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན། ཁྱད་པར་བཀས་བཀོད་བརྒྱུད་འཛིན་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,366 total views, no views today
ནམ་རྒྱུན་བོད་མིའི་ངག་ཐོག་ནས་བཤད་སྲོལ་ལ་སློབ་དཔོན་ཐུ་མི་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཞེས་པ་དང་དེ་ ཡིས་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་དང་སུམ་ཅུ་པའི་གཞུང་མཛད་པ་པོ་ཡིན་པ་སོགས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པ་མན་ཆོད་དུ་བོད་ཁམས་སུ་གྲགས་པའི་ཐུ་མི་ཨ་ནུ་ཞེས་པ་དེ་དོན་ངོ་མ་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་མི་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་ཡོད་མེད་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་རེད་འདུག་པར་སྙམ། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་ནས་བཟུང་བོད་རྒྱལ་ལྷ་སྲས་དར་མ་བར་གྱི་རྒྱལ་བློན་དག་གིས་ལོ་དང་ཟླ་བ་རེ་རེ་བཞིན་བཟང་ངན་ཅི་བྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་ཡོད་པའི་ཏུན་ཧོང་གི་གཏེར་ཡིག་ནང་ཐུ་མི་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་རྐང་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
5,569 total views, 1 views today
༄༅། །བདེ་གཤེགས་གསུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྗེ་བཙུན་ཕྱ་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །མགོན་ཁྱོད་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་དཀར་གྱིས། །བདག་བློའི་ཀུ་མུད་རྒྱས་པར་མཛོད། །བོད་ཀྱི་བརྡ་ལ་མཁས་འདོད་ཀྱི། །བློ་གསལ་རྣམས་ལ་ཕན་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེའི་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། །གོ་སླ་ཉུང་ངུར་བཤད་པར་བྱ། །
ཨི་ཡིག་གི་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ནི། །ཀྱི་གི་གྱི་འི་ཡི་དང་ལྔ། །རྗེས་འཇུག་མཐའ་དང་མཐུན་ལུགས་བཤད། །ད་བ་ས་ཀྱི་ག་ང་གི། །ན་མ་ར་ལ་བཞི་བོར་གྱི། །འ་མཐའ་ཅན་དང་མཐའ་རྟེན་མེད། །ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །ཚིགས་བཅད་ཚང་ན་འི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཚིག་རྐང་མ་ཚང་ཡི་ཐོབ་བོ། །དེ་ནི་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ་སྟེ། །སྐབས་འགར་ཚིག་རྒྱན་གཉིས་ལའང་འཇུག །དེ་ལྔ་ལ་ནི་ས་མཐའ་སྦྱར། །རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་པོའི་སྒྲ། །སྐབས་འགར་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་འཇུག ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,122 total views, 1 views today
༡༽ དྲི་བ། གནའ་ཆོས་བོན་དེ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་གོང་ནས་གསུངས་འདུག་པས། མཉམ་མེད་ཤཀྱཱ་སེང་གེ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནམ་དེའི་གོང་ནས་ཡིན། ལོ་ཚིགས་གསལ་པོ་ཁུངས་གཏུགས་འདྲ་ཡོད་དམ།
ལན། ཕྱིས་འབྱུང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་དག་ནང་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་དུ་ལོ་༡༦༠༡༧ སོང་བར་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོག་དངོས་གཙོ་རིག་པའི་ལམ་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་པ་ཁག་གཅིག་ལ་ཞིབ་དཔྱད་གནང་ན་ད་ནས་ཡར་རྩིས་པའི་ལོ་༣༩༠༠ གོང་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་འཇིན་རྟེན་མི་ཡུལ་ལ་བཞུགས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། དེས་ན་གཤེན་རབ་མི་བོ་ནི་མཉམ་མེད་ཤཀྱཱ་སེང་གེའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བར་འདོད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,190 total views, 1 views today
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གྲོས་དཔྱོད་ཚོགས་འདུ་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་འཚོགས་པའི་སྟེང་གི་གཏམ་བཤད།
ཡེ་དབང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་རིགས་ལྔ་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་ནས་འདིར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཤེས་པ་གསལ་བོ་བློ་དྲང་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མི་རིགས་རང་གི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་དེ་མི་རིགས་རང་གི་ཐོག་མའི་དུས་ལ་དཔྱོད་པ་དང༌། མི་རིགས་རང་གི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་འཚོལ་བ་དང་། མི་རིགས་རང་གི་རིག་གནས་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་སུ་ཡིན་དཔྱོད་པ་དང༌། མི་རིགས་རང་གི་བློ་གྲོས་སམ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་ཐོག་མ་སུ་ཡིན་སོགས་དཔྱད་ཐུབ་ན། མི་རིགས་རང་ལ་ཐོག་མར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་དང་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་དག་སུ་ཡིན་ཤེས་ཐུབ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,725 total views, 1 views today
དེ་ཡང་གསེར་རྟ་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པའི་ནང་དུ། བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མིན་ཚུལ་གྱི་གཏམ་འགའ་ཡོད་པས། དེ་ལ་ཉིན་འགའི་སྔོན་དུ་བགྲོ་གླེང་གི་ཚུལ་དུ་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་བྲིས་ནས་བོན་བརྒྱ་དགོན་པས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལ་བསྐུར་ཟིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེའི་རྗེས་ནས་སྣང་ཞིག་དགོན་པའི་དགེ་བཤེས་འགའ་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲིན་འདུ་རུ་སོང་ནས་མཁན་པོ་ཁོང་དང་བགྲོ་གླེང་མཛད་ནས་ཁོང་གིས་སྔར་གྱི་རྩོམ་དེ་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་བྲིས་འདུག གསལ་བཤད་དེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན་གྱི་དྲ་བ་རུ་བཀོད་ཡོད། ཡིན་ནའང་གསལ་བཤད་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་དང་དེ་སྔ་རྒྱ་ཡིག་གི་རྩོམ་གཉིས་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མི་འདྲ་ས་རེ་བྱུང་ཡོད་པས། གསལ་བཤད་བྱས་པའི་བོད་རྩོམ་དེའི་ནང་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་དགག་སྒྲུབ་ཅི་ཡང་མཛད་མེད་ཚུལ་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,557 total views, 1 views today
འདིར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་དམ་འཕྲེང་བ་དང༌། འཕྲེང་བའི་བྱུང་རབས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན། འཕྲེང་བ་ཞེས་པ་འདིའང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱག་གི་མཚན་མ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཤེས་ཡོན་ལོ་ན་ཆེ་ཆུང་དང༌། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་དགེ་སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱིས་ལག་ཏུ་འཆང་བར་འོས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་དང༌། ལྷག་དོན་དུ་ནང་པའི་དགེ་སྤྱོད་པར་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། དེས་ན་འཕྲེང་ཐོགས་དགེ་སྤྱོད་པ་རྒན་བྱིས་གཞོན་དར་ཀུན་གྱིས་འཕྲེང་བ་འཆང་བར་བྱེད་པ་ལ་འཕྲེང་བའི་ཡིན་ལུགས་དང༌། ཕན་ཡོན་སོགས་གནད་དོན་རྣལ་མ་ཡང་དག་པ་ཞིག་མཁྱེན་རྟོགས་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་བརྟེན། འདིར་ཁོ་བོས་ཁུངས་ལྡན་གྱི་ལུང་སོགས་ཟུར་དུ་བཀོལ་ཞིང༌། དེར་རང་ནུས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་ཅུང་ཟད་བྱས་ནས་འཕྲེང་ཐོགས་དགེ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་སྲིད་སྙམ་ནས་འབྲི་བར་འདོད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,546 total views, no views today


text:
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གཙོ་བོ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་དེང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཅས་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་གནའ་ཤུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ངོ་སྤྲོད་གྱིས་ཞང་ཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་སྐོར་ལ་སྣང་ཆེན་བྱ་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་སྐོར་གླེང་ཡོད། བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཞང་ཞུང་། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ།
ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་དབུ་བརྙེས་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་དེབ་ཐེར་ཁག་ལས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ས་མཐོ་གཅིག་བསྒྱུར་དང་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད། བན་དེའི་ཆོས་ལུགས་འཚམས་སྦྱོར་དང་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབ་སོགས་གནང་ཡོད་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལས་བྱུང་ཡོད། དེའི་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་ཙམ་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་པ་མང་པོ་བཀོད་མེད་པས་ལོ་རྒྱུས་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྔོན་རོལ་བོད་ས་མཐོའི་ཐོག་ལ་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་དེའི་ནང་དུ་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོས་དབང་དུ་བསྒྱུར་བའི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོས་དབང་དུ་བསྒྱུར་པའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་གཉིས་སྟོབས་ཤུགས་ཅུང་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན། རྗེས་སུ་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་ལས་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས་གཞན་རྣམས་ཚང་མ་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ས་མཐོ་གཅིག་བསྒྱུར་བཏང་ནས་རྒྱལ་རབས་གཅིག་ཏུ་ཆགས། འོན་ཀྱང་ས་མཐོ་གཅིག་གྱུར་མ་ཆགས་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ནས་བཞག་ན་བོད་ས་མཐོའི་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱིའི་འཕེལ་རིམ་ལ་ཆ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་ཆ་ལྷག་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་ས་མཐོའི་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལས་གྲུབ་ཡོད། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཡང་རྒྱས་བསྡུས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མང་ཆེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ལས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་ལས་བཅད་ནས་མ་གླེང་བ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཆུ་འགོ་མེད་པའི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུར་ཆགས་སྲིད་པས་བོད་ཧྲིལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་འཚམས་པ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་རྟོགས་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་བོད་ལོ་རྒྱུས་སྤྱིའི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་དུ་གལ་ཆེའི་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་མ་ཞིག་ལས་མེད། དེ་དག་ལས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་ལ་མཁོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་དག་ཅིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡོད་པས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམ་པས་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཕལ་ཆེར་བཏང་སྙོམ་དུ་འཇོག་རྒྱུ་ལས་བྱ་ཐབས་མེད་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་དེང་སྐབས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་དཔྱད་ཡིག་སྣ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་མ་ཟད་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དཔེར་ན། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ལྟ་བུས་སྔར་ཤོད་མ་ནུས་པ་དང་ཤོད་མི་ཤེས་པའི་གནད་མང་པོ་ཞིག་ལས་སླ་མོར་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ཕུད་ང་ཚོས་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོན་ངེས་རེད། དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་དཔྱད་ཡིག་ལ་རིགས་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ན་བན་དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམ་པས་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་དང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམ་པས་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་དང་གཉིས་ཡོད། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་བོན་གྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་ནང་ཅུང་རྒྱས་ཙམ་འཁོད་ཡོད་རུང་གྲུབ་མཐའི་དགའ་ཉེ་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་གིས་བོན་ཕྱོགས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལ་བརྩི་སྲོལ་བྱུང་མེད། ལུགས་སྲོལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཆ་ཚང་ལ་དྲང་ལྡན་ཡིན་པ་ཞིག་གྲུབ་ཐུབ་མེད། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་དཔྱད་ཡིག་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པོ་ཡིན་པས་རེད། དཔྱད་ཡིག་དཀོན་པོ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་མ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཆ་ཚང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང་དེའི་ནང་ནས་བྱེད་ཐུབ་པ་རེ་ཟུང་གདམས་ནས་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུར་ཕན་པ་མི་དམན་པ་ཡོང་ངེས་རེད། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་དེའི་ནང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་ཡང་ཚང་མ་བོད་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་ཐོག་མར་དཔྱད་ཡིག་ཅུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རིན་ཐང་ཅུང་ཆེ་བ་ལས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་བྱས་ན་ཕན་འབྲས་ཐོན་ངེས་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྲན་གྱིས་ལོ་མང་རིང་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཞང་ཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་ཞང་ཞུང་དེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པས། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གསལ་བོར་བྱུང་། ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དེས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་པོར་གནོད་འཚེ་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་དགོད་བྲོ་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཤིག་རེད། ཕྲན་གྱིས་བལྟས་ན་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཡག་པོ་བྱུང་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་འགོ་སྔར་ལས་ཇེ་རིང་དང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་ངེས་རེད། ཞང་ཞུང་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་པོའི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་དེང་སྐབས་གསར་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་ཤོད་སྟངས་ཤིག་རྩ་བ་ནས་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། བར་དེར་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་དང་ཚན་རིག་གི་ཤེས་ཚད་དམན་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཡང་དག་མེད་པ་བཅས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཞང་ཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཐོང་ཆེན་དེ་ཙམ་བྱུང་མེད་པས་ཞང་ཞུང་ལབ་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ནས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དོ་སྣང་ཆེ་དྲག་ན་བོད་ཧྲིལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཁ་ཐོར་ཡ་ཐོར་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དྲང་པོར་བཤད་ན་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་གཙང་པོ་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ལྷོང་དུ་འབབ་པའི་ཆུ་ཆེན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་ཆུ་ཕྲན་མང་པོ་འདུས་ནས་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡང་གཙང་པོ་ག་ཚོད་ཆེ་བ་དེ་ཚོད་ཀྱིས་ཆུ་རྒྱུན་རིང་བ་དང་དེ་ཚོད་ཀྱིས་ཆུ་ཕྲན་མང་བ་འདུས་ཡོད། གལ་ཏེ་གཙང་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་ཕྲན་སྣ་ཚོགས་མེད་ན་གཙང་པོ་དེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆེན་པོ་དང་གྲགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་མཐོང་ཆེན་དང་རན་ཚོད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་དགོས་པ་དུས་ལ་བབ་ཅིང་གནད་ལ་འཁེལ་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། སྐབས་འདིར་ཕྲན་གྱིས་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ལ་དང་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་འགའ་ཞིག་གྲོས་བསྡུར་གྱི་ཚུལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཕྲན་ཙམ་ཞུས་ན་སྙམ།
དང་པོ། ཞང་ཞུང་དང་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་སྤྱི་ཁོག
ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི་གནའ་སྔ་མོའི་ཞང་ཞུང་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྱུར་ཡིན་པས་བོད་སྐད་དུ་ཁྱུང་ཡུལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་གསལ། ཁྱུང་ནི་གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་དར་བའི་བྱ་རིགས་ཁྱད་དུ་འཚར་བ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་བྱ་རིགས་དེ་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་གྲགས་ཆེ་བས་ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་དབང་ཐང་དང་སྟོབས་འབྱོར་མཚོན་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་པོའི་དབུ་ཞྭའི་སྟེང་དུ་བྱ་ཁྱུང་གི་རྭ་ཅོའི་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དར་བས་དེ་ལ་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཟེར། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ཐོག་མར་ཡུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བོད་སྤྱིའི་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་ཕྲན་མང་པོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་རྗེས་སུ་སྟོབས་ཤུགས་ཅུང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་ཕྲན་གཉིས་གཞན་ལས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བར་གྱུར་བ་ནི་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་སྤུ་རྒྱལ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དེས་གཡས་གཡོན་གྱི་ཡུལ་ཕྲན་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་བཙུགས། སྟོད་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོས་རང་གི་གཡས་གཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་བཙུགས། སྐབས་དེར་བོད་ས་མཐོའི་སྒང་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་རྒྱལ་ཕྲན་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་རྒྱལ་རབས་ཆེ་བ་གཉིས་སུ་ཆགས། དེའི་ནང་དུ་གཅིག་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང་གཅིག་ཤོས་ནི་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཡིན། དེ་ཡང་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་ནི་བོད་ས་མཐོའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་ཁུལ་རྣམས་དང་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ས་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་ཚུད་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཚང་ལས་གསལ་བ་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་ལ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་རོང་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་ཨ་བ་རྒྱ་ཡིག་ཅེས་པའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་དེའི་ནང་དུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཝང་ཞོན་ཚེ་ཡིས་དབྱར་ཟླ་ལྔ་པར་ཞང་ཞུང་ཆུང་བའི་ནུབ་ཏུ་འབྱོར་1ཞེས་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་སུམ་བརྒྱའི་རྗེས་ཀྱི་ད་ལྟའི་བར་ཏུ་ཁྲ་ལམ་མེར་ང་ཚོའི་མཐོང་ལམ་ཏུ་གྱུར་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེའི་མ་ཚད་རྒྱ་ཡི་ཡིག་ཚང་གྲགས་ཅན་ཡིག་ཚགས་རུས་སྦལ་ཆེན་མོ་ལས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤར་དུ་སྤུ་རྒྱལ་དང་ནུབ་ཏུ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་། བྱང་དུ་ལི་ཡུལ་དང་ཤར་ནུབ་རིང་ཚད་ལེ་དབར་སྟོང་ཕྲག་དང་དམག་དཔུང་ཁྲི་བརྒྱད་དགུ་ཡོད་2ཅེས་འཁོད་པར་གཞིག་ན་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་སྐབས་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་ལ་དམག་ཤུགས་བཙན་པའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཡོད་པར་མངོན། དེ་བཞིན་ཡོ་རུབ་ཀྱི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཏོད་ཆིས་ཀྱིས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཆེན་པོ་མ་བཙུག་གོང་དུ་ཞང་ཞུང་ནི་རྒྱལ་རབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེས་ལ་དྭགས་དབང་དུ་བསྒྱུར་བ་མ་ཚད་དེ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤལ་ཏི་དང་ལི་ཡུལ་སོགས་ལ་དབང་ཤེད་བསྐྱེད་ཡོད་སྲིད་། དེ་བཞིན་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་བྱང་ཐང་མཐོ་སྒང་དུ་ཡང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཡོད།3 མདོར་ནས་བཤད་ན་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་དེ་བཞིན་ཤར་ཕྱོགས་བཅས་ཚུད་ཡོད། གོང་གསལ་ཤོད་སྟངས་དེ་དག་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལས་གསལ་བའི་ཞང་ཞུང་སྐོར་གྱི་ཤོད་ཚུལ་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་པོ་ཡོད་པས་བོན་གྱིས་གསུང་བཞིན་པའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུགས་བར་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་ལ་སྔར་བཞིན་ཞིབ་འཇུག་དང་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ཡང་བོན་གྱིས་གསུང་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ནི་བྱང་ཐང་སྨད་དང་དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཆབ་མདོའི་སྟེང་ཆེན་མངའ་ཁོངས་རྣམས་ཚུད་པ་དང་། ཞང་ཞུང་ཕུགས་པ་ནི་སྟོད་མངའ་རིས་དང་དེ་བཞིན་དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལ་དྭགས་དང་སྤལ་ཏི་སོགས་ཚུད་པའི་མངའ་ཁོངས་རྣམས་ཡིན་པ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་གི་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཡིན་པར་གསུང་ཡོད། དེ་ཡང་ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མཁར་ནི་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཤེལ་ལེ་རྒྱ་གར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཕུགས་པའི་ལྟེ་གནས་མཁར་ནི་སྟོད་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བའི་ལྟེ་གནས་མཁར་ནི་དྭངས་ར་ཁྱུང་རྫོང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད།
ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བོད་ལ་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་སུ་བྱུང་བའི་རིག་གནས་རྣམས་ཡིན། དེ་ལ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡུལ་ལྷའི་གསོལ་མཆོད་ཆོ་ག་གཙོས་པའི་སྲིད་པའི་བོན་དང་དེ་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བོན་གཙོས་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་བཅས་ཁག་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཡོད། ཞང་ཞུང་ལ་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཞང་ཞུང་སྨར་གྱི་སྐད་དེ་ཅུང་ཁྱབ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལ་བསྟུན་པའི་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་བོན་དཔེ་རྣམས་ལས་གསུང་ཡོད། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཡན་བརྒལ་བའི་སྨར་ཡིག་ལས་བྲིས་པའི་དཔེ་ཆ་ད་ལྟའི་བར་དུ་མཐོང་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་མ་ཁྱབ་པས་དཔྱད་པའི་རྒྱུ་རུ་ལུས།
དེང་གི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་སོགས་སུ་ཁྱབ་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དང་དེ་བཞིན་མོན་དུར་དུ་གྲགས་པའི་གནའ་སྔ་མོའི་དུར་ས་རྣམས་ནི་ཞང་ཞུང་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད། དེའི་མ་ཚད་མངའ་རིས་དང་ནག་ཆུའི་ས་སྟོང་ལུང་ཀྱོག་མང་པོར་མཁར་རྙིང་མནའ་ཤུལ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡང་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་ཡིན་པར་གོ་དགོས་སོ།།
གཉིས་པ། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གནའ་ཤུལ་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་པ།
ཞང་ཞུང་དེ་ཉིད་གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། དེ་ལ་རང་གི་གནའ་མཁར་གལ་ཆེན་མང་པོ་བརྩེགས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དུ་འབོད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཙམ་མ་ཟད་དེང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་པས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་སྔ་ཤོས་ནི་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་སྔོན་རོལ་དུ་བྲིས་པའི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་དེ་རེད། དེ་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྲིང་མོ་སད་མར་ཀར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་མནའ་མར་བརྫངས་རྗེས་སྟོད་ཞང་ཞུང་ནས་དབུས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ལ་བཏང་བའི་མགུར་གླུའི་ནང་དུ་ཐོན་ཡོད། མ་ཡིག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་སྐལ་པོག་པ། ཁྱུང་ལུང་ནི་རྔུལ་མཁར་ཞིག། མུ་སུ་ནི་གཞན་ན་རེ།། པྱི་བལྟས་ནི་ངམ་དང་བྲག། ནང་བལྟས་ནི་གསེར་དང་དབྱིག།4 ཅེས་སོ།། ཚིག་དུམ་འདི་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ནས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཆེད་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་སྐབས་མ་ཡིག་དེ་ནང་མ་འཁོད་པ་འགའ་གསར་དུ་བསྣན་ཡོད་པས་མ་ཡིག་གི་ནང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། མ་ཡིག་དུམ་བུ་འདི་ལས་ང་ཚོའི་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པ་དེ་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་བྲག་རི་འདྲ་བ་དང་ནང་ནས་བལྟས་ན་རིན་ཆེན་གསེར་དངུལ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་མཁར་ཞིག་རེད། དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་དག་ཞིག་གིས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པའི་མིང་དེ་མཁར་དེའི་ཕྱི་ཡི་ཁ་མདོག་དངུལ་ལྟར་དཀར་པོ་ཡོད་པ་དང་དབྱིབས་ནི་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་དབྱིབས་ལྟར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཁྱུང་ལུང་གྲོང་ཚོ་ཡོད་སའི་ཁྱུང་རྩེ་ཞེས་པའི་རི་དེ་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་དེ་འདྲའི་སྟབས་བདེ་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན། ཁྱུང་ལུང་ཞེས་པ་ནི་གླང་ཆེན་གཙང་པོ་རྒྱུད་ཁུལ་གྱི་ལུང་པ་ཕུ་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པས་དེ་ནི་ལུང་པ་ཧྲིལ་པོ་དེ་ལ་གོ་དགོས་པ་ལས་གྲོང་ཚོ་ཆུང་ཆུང་གཅིག་ཙམ་ལ་གོ་རྒྱུ་མ་ཡིན། ཁྱུང་ལུང་ནང་དུ་ཞིབ་ཕྲའི་ས་མིང་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ནང་དུ་མཁར་གདོང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ཡང་ཚུད་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་ནང་གཏེར་ནས་ཐོན་པའི་བོན་གྱི་རྫོགས་ཆེན་གླེགས་བམ«ཨ་དཀར་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་དགུ་སྐོར»ཞེས་པའི་དཔེ་རྙིང་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་སྐོར་ལ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱིར་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ། དགོས་སུ་ཁྱུང་པོའི་ལུང་པ། རྒྱལ་བའི་མཁར་ལ། ནང་མུ་མེན་དངུལ་གྱི་ཀ་བཞི་བཙུག་པའི་མཁར།5ཞེས་པ་ལས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པ་དེ་མཁར་གྱི་ཁ་མདོག་དངུལ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་མཁར་དེའི་གྲུབ་ཆ་ལ་དངུལ་དང་མུ་མེན་སོགས་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པར་མངོན།
དེ་ནི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་ནང་ལྟར་ན་གསེར་དང་དབྱིག་ཅེས་པའི་ཚིག་དུམ་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་པོ་ཡོད། སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པའི་མིང་དེ་མཁར་ཕྱི་ཡི་ཁ་མདོག་དངུལ་ལྟ་བུ་དཀར་པོ་ཡིན་པས་རེད་ཅེས་པའི་ཤོད་ཚུལ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་མ་མཐོང་། དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙན་གང་ཡང་མེད་གཙོ་བོ་ནི་ད་ལྟའི་ཁྱུང་ལུང་གྲོང་ཚོ་ཡོད་སའི་རྒྱབ་རི་དཀར་པོ་དངུལ་མདོག་ཅན་དེ་ལ་བལྟས་ནས་གང་བསམ་དེ་དྲན་བཤད་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་ཡིན། དེ་ནི་ད་ལྟའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེང་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ས་གཤིས་ལ་གཞིག་ནས་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་བབ་ལ་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་སུ་རུང་བའི་བསྒྲུབ་བྱེད་བརྟན་པོ་མེད། དེ་ལས་ང་ཚོའི་ལོ་ངོ་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ནས་བྲིས་པའི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་དེང་རབས་མཚན་རིག་ཞིག་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་ན་གཞི་ནས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ་ཞིག་ཐོན་ངེས་རེད།
འོ་ན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པའི་ཞང་ཞུང་གནའ་མཁར་དེ་ཡང་སྙིང་གང་དུ་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ནི་དེང་སྐབས་བོན་གྱི་དགོན་པ་གུ་རུ་གྱམ་ཡོད་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་མཁར་གདོང་ཟེར་བ་དེ་རུ་ཡིན་ངེས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ་ལས་ཀྱང་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་གཤམ་ནས་རིམ་བཞིན་ར་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། ཁྱུང་ལུང་མཁར་གདོང་དེ་ཞང་ཞུང་དུས་རབས་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་བོན་གྱི་གདན་ས་རྩ་ཆེན་དང་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡིན་པ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་མཚམས་མ་ཆད་པར་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ནི་སྔོན་བྱོན་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཡིག་ཆ་ལས་མངོན་ཐུབ། དེ་ལ་དང་ཐོག་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཞིག་བལྟས་ན་སྙམ།
གསུམ་པ། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དང་དེའི་ཉེ་སྐོར་གྱི་གནའ་ཤུལ།
ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དེ་ཉིད་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མཁར་རྫོང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་དང་དམག་དཔུང་གི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་པས། དེ་ལ་མཁར་རྫོང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤུལ་ཙམ་མ་ཟད་དེའི་གཡས་གཡོན་གང་སར་ལོ་རྒྱུས་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་གནའ་རྫས་རིག་དངོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ངེས་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དུ་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་བྱ་བཞག་ལ་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཐོབ་ཡོད། དེ་ནི་བོད་གཅིག་པུའི་ལས་དོན་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་ནང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་མི་སྣ་དང་ཚན་པ་མང་པོའི་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ་ཞིག་རེད། ང་ཚོའི་ཚོད་དཔག་དང་རེ་བ་ནང་བཞིན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་གནའ་ཤུལ་གཡས་གཡོན་དུ་གནའ་ཤུལ་རིག་དངོས་གྱ་ནོམ་པ་ཐོན་ཡོད་པ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་དང་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།
༡༽ ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གནའ་ཤུལ།
ཐོག་མར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དེབ་ཐེར་ལ་གཞིག་ན་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྔོན་རོལ་དུ་གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་གྱིས་ཁོང་གི«གངས་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག»ནང་དུ་ཁྱུང་ལུང་མཁར་གདོང་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་གནའ་ཤུལ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། གནའ་ཤུལ་དེ་བོན་གྱི་བླ་མ་དང་གྲུབ་ཐོབ་རིམ་བྱོན་གྱིས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་མཚམས་མ་ཆད་པར་ཞང་ཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་བོན་གྱི་གདན་ས་རྩ་ཆེན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་མ་ཟད་དེ་ལས་ཐོན་པའི་རིག་དངོས་རྣམས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒྱུད་སྤེལ་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་ཆེ་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པས་གནའ་ཤུལ་དེ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐལ་རྡུལ་ཁྲོད་དུ་འཕྲོ་བརླག་འགྲོ་ལ་ཉེ། ཉེ་ཆར་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བ་རིམ་བཞིན་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་སྦྲགས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་བྱ་བཞག་ཡང་བོད་ས་མཐོའི་སྒང་དུ་དར་སྤེལ་བྱུང་བས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བའི་གནས་བབ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྣམ་པ་གསར་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གནའ་སྔ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན་བོད་ལྗོངས་རིག་དངོས་ཅུད་དང་སི་ཁྲོན་སློབ་གླིང་ཆེན་མོའི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཚན་པ་གཉིས་ལྷན་དུ་སྤྱི་ལོ2004ལོའི་དབྱར་དུས་ཟླ་བ་གཉིས་རིང་ལ་ཁྱུང་ལུང་མཁར་གདོང་གི་གནའ་ཤུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཧང་སང་དགོས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོན་ཡོད་པ་སྟེ། གནའ་ཤུལ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་ཐོན་པའི་གནའ་ཤུལ་རྙིང་ཤོས་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། གནའ་ཤུལ་ལས་ཡི་གེ་བྲིས་པའི་དངོས་རྫས་ཐོན་མེད་པས་གནའ་ཤུལ་དེའི་བདག་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཤོད་མ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལས་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་མཁར་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་པར་གསལ་ཡོད་པས་ད་གཟོད་གཞི་ནས་གནའ་ཤུལ་དེའི་བདག་པོ་སུ་ཡིན་མིན་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་པས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་གནའ་ཤུལ་དེ་ལ་ཕན་ནུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གླིང་བཞི་ལ་དབྱེ་ཡོད། ཐོག་མར་གནའ་ཤུལ་གྱི་གཞི་རྒྱ་རྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་བཅུ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། གནའ་ཤུལ་དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་མཁར་རྫོང་གི་ཤུལ་ཙམ་མ་ཟད་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་སྤེལ་སའི་ཁང་མིག་དང་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་བཅུག་སའི་ཕྱུགས་རྭ་དང་། འཐུང་ཆུ་ལེན་སའི་ཆུ་ཡུར། མཁར་རྫོང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་འཛིང་རགས་སོགས་གནའ་སྔ་མོའི་རྒྱལ་རབས་རྙིང་ཁག་གི་རྒྱལ་ས་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡོད་ཚང་ཡོད་པར་གསལ་རྟོགས་བྱུང་བས། དེ་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཡོད་པའི་མཁར་ཤུལ་རྙེད་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པ་དང་གནའ་ཤུལ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བཤད་པའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་ཤས་ཆེ་ཞེས་བཤད་ཡོད།6 དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་པུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཚན་རིག་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་ས་མཐོའི་སྒང་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་མཁར་ཤུལ་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པ་དང་པོ་ཡིན་པ་དང་། མཁར་ཤུལ་དེ་ནི་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་རིང་བོད་མི་རང་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་ལས་མ་དོར་བར་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་སྤེལ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་སྔར་བས་མཐོང་ཆེན་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་རིན་ཐང་ཆེ་བར་སེམས། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་མཁར་ཤུལ་དང་འདྲ་བར་ད་དུང་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་ཐོན་ཡོད་པ་ནི་སྐུ་རྒྱུ་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་འདྲ་ཞིག་ཐོན་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཡོངས་སུ་མཐོང་དཀོན་པའི་སྐུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ་ནམ་རྒྱུན་གྱི་སྐུ་འདྲ་དང་མི་འདྲ་བར་ཞལ་ལྟག་སྤྲོད་དུ་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡོད།
༢༽ ཞང་ཞུང་ཁ་རག་རྡོ་སྐུ།
ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གནའ་ཤུལ་ལས་རྡོ་སྐུ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་དུ་ཁ་རག་རྡོ་སྐུ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། རྡོ་སྐུ་དེའི་སྐོར་ལ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དག་ལས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ནས་གསལ་བཤད་གནང་མྱོང་ཡོད། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་སྐུ་དེ་ལ་ཁ་རག་རྡོ་སྐུའམ་ཡང་ན་དྲན་པ་ནམ་མཁའི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་ཞེས་བྱིན་ཅན་དུ་བརྩིས་ནས་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་གནས་མཇལ་ལ་ཕྱིན་ན་ངེས་པར་དུ་མཇལ་དངོས་པའི་སྲོལ་ཆགས་ཡོད། དེའི་ཉེ་སྐོར་གྱི་ཡུལ་མི་རྣམ་གྱིས་དེ་ལ་མ་མོ་རྡོ་སྐུ་ཞེས་རྣམ་རྟོག་ལ་བརྩིས་ནས་སྣང་ཆུང་ལ་འཇོག་གི་ཡོད་པས་རྡོ་སྐུ་དེ་ལ་ཉམས་ཆག་ཐེངས་མང་ཤོར་ཡོད་པ་ད་ལྟའི་ཆག་ཧྲུག་གི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གསལ། ཕྱི་གླིང་བ་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་ཇོན་སྦེ་ལེ་ཛ་ཡིས་ཁོང་གི་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་གི་ནང་དུ་འདི་ལྟར་གསུང་འདུག་པ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་དང་སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྡོ་སྐུ་དེ་ལ་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་རག་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། རྡོ་སྐུ་དེ་དྲན་པ་ནམ་མཁའི་སྐུ་འདྲ་ཡིན་མིན་ང་ཚོ་ལ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ནས་ཤོད་ནུས་པའི་དཔང་རྟགས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཤོད་སྲོལ་དེས་ང་ཚོ་ལ་རིན་ཐང་ཡོད་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལམ་སྣེ་སྟོན་ཡོད། དཔེར་ན་རྡོ་སྐུ་དེའི་བཟོ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུ། དེ་ཉིད་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་རྡོ་སྐུ་དེའི་ཞལ་རས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་ལ་རྒྱ་གར་གནའ་བོའི་རིག་བྱེད་པའི་བཟོ་རྩལ་གྱི་ཤུལ་འགའ་ཤས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཚད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་བལ་ཡུལ་བྱང་ནུབ་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཡང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྡོ་སྐུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་རིག་གནས་གཞན་དག་གང་གི་ཁོངས་སུ་ཡང་གཏོགས་མེད། དེ་བཞིན་གཞན་ཞིག་ནི་རྡོ་སྐུ་དེ་དྲན་པ་ནམ་མཁའི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་ཡིན་ཞེས་པ་དེས་རྡོ་སྐུ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ཚུལ་མཚོན་ཡོད། སྣ་དཔངས་མཐོ་ལ་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་དུ་སྤྱན་དོད་པ་དབུ་ལ་སྐྲའི་གཙུག་གཏོར་བཅིངས་པ་སོགས་ནི་གནའ་སྔ་མོའི་བོན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཁྱད་ཆོས་རེད། རྡོ་སྐུ་དེའི་སྤྱན་རིས་ནི་བོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་རེད།6 ཅེས་གསུང་འདུག་པས་རྡོ་སྐུ་དེ་ལ་དཔོག་པར་དཀའ་བའི་རིན་ཐང་ཡོད་པར་མངོན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རླབས་ཕྲེང་ཕྲོད་དུ་འཕར་ཆག་གི་ལས་དབང་འདྲ་མིན་རྒྱུད་ཚར་རྗེས་ད་ལྟ་རྡོ་སྐུ་དེ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གནའ་ཤུལ་དང་འགྱང་ཐག་མི་རིང་བའི་སར་གནས་པའི་བོན་གྱི་དགོན་པ་གུ་རུ་གྱམ་གྱིས་བདག་པོ་སྤྲད་ནས་བསྡད་ཡོད།
སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོ་སྤྱི་ལོ1360ལོར་མདོ་སྟོད་ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་ཁོངས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ1406ལོར་འདས། མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཙམ་ལས་བཞུགས་མེད། སྐུ་ཚེ་ཡུན་ཐུང་གི་ནང་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མཛད་པ་འགའ་ཞིག་གནང་ཡོད། དཔེར་ན་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་ཐོག་ལ་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ནས«མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད»པོ་ཏི་བཅུ་གཉིས་ལེའུ་གྲངས་དྲུག་ཅུ་བྱས་པ་དེ་གཏན་ལ་ཕབས། མདོ་དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་གི་མཛད་མདོ་རྒྱས་པ་དེ་རེད། དེའི་ནང་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་མཛད་པ་ཙམ་མ་ཟད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་གྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ནི་བོན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཀུན་འདུས་རེད་ཅེས་ཟེར་ན་མི་ཆོག་པ་གང་ཡང་མེད། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོའི་རྣམ་ཐར་པོད་གཉིས་བཞུགས་ཡོད་པ་དེ་ཕལ་ཆེ་བ་དག་སྣང་གི་ལམ་ནས་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་གནས་སྐོར་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་ཡིག་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གནས་མཇལ་ལ་ཕྱིན་ན་གནས་གཙོ་ཆེ་བ་གསུམ་ངེས་པར་དུ་མཇལ་དགོས་པར་གསུང་ཡོད་པ་སྟེ། ཀོང་པོ་བོན་རི་དང་གཅིག དབུས་ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་དང་གཉིས། སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་ཁ་རག་རྡོ་སྐུ་དང་གསུམ་ཡིན་ནོ།།7
དེའི་ནང་ནས་ཁ་རག་རྡོ་སྐུ་ནི་ཞང་ཞུང་ཁ་རག་གི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྡོ་སྐུ་སྟེ་ང་ཚོའི་གླེང་བཞིན་པའི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་དྲན་པའི་རྡོ་སྐུ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་པ་ཕྱིས་ཀྱི་བོན་པོའི་གནས་ཡིག་ཁག་ལས་གསལ།8 དྲན་པ་ནམ་མཁའི་རྡོ་སྐུ་དངོས་སུ་བདག་པོ་བརྒྱབ་ནས་གནས་མཇལ་ཞུ་མཁན་ནི་ག་རྒྱ་ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རེད། དེའི་གོང་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་སྐུ་མཇལ་བ་ཙམ་ལས་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་བདག་པོ་སྤྲད་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་བར་སྐབས་དུས་རབས་བརྒྱད་དགུའི་རིང་ལ་སྟོད་མངའ་རིས་སུ་བོན་གྱི་སྒྲ་གྲགས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད་པས་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཚང་མ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་མི་ཆོག9 དེར་བརྟེན་དྲན་པའི་རྡོ་སྐུ་ཡང་ལྐོག་ལྐོག་སུད་སུད་མཇལ་བ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ནས་དེའི་ནང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ནུས་མཁན་བྱུང་མེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་འགོར་ག་རྒྱ་ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཧོར་སྟོད་སྦྲ་ཆེན་ནས་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་ཕེབས་ནས་བོན་གྱི་གདན་ས་གུ་རུ་གྱམ་བཞེངས་ནས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གནའ་ཤུལ་ནས་རྙེད་པའི་དྲན་པའི་རྡོ་སྐུ་ལ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ནས་དངོས་སུ་གནས་མཇལ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར།
༣༽ གནའ་སྔ་མོའི་དུར་ཁུང་།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གནའ་ཤུལ་གཡས་གཡོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་གོང་གི་རིག་དངོས་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཤུལ་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་གུ་རུ་གྱམ་དགོན་པའི་རྒྱལ་སྒོའི་འགྲམ་ནས་ལྟས་དབང་གིས་ཐོན་པའི་གནའ་སྔ་མོའི་དུར་ཁུང་ནི་གལ་ཆེ་ཤོས་ཞིག་རེད། སྤྱི་ལོ2005ལོའི་གུ་རུ་གྱམ་དགོན་པའི་རྒྱལ་སྒོའི་འགྲམ་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་བོའི་དུར་ཁུང་དེ་ནི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པས་བོད་ནུབ་ངོས་སུ་ཐོན་པའི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྔོན་གྱི་གནའ་རྫས་རིག་པའི་རིག་གནས་འཕེལ་རིམ་སྐོར་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་གསར་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ཡོད། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་གཞིག་ན་དུར་ཁུང་སྔ་ཕྱི་ཁག་གསུམ་ཙམ་ཐོན་པ་དང་དུར་ཁུང་དེ་དག་བསྐྲུན་ནས་ད་ལྟའི་བར་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་ནམ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཙམ་འདས་ཟིན་པར་གསུང་པས་དེ་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་མཐོ་སྒང་གཅིག་བསྒྱུར་མ་བྱས་གོང་གི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གསེས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་ཐུབ་པའི་དངོས་དཔང་བྲག་ལྟར་སྲ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དུར་ཁུང་དེ་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་རྫས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཤིང་ཆ་དང་སྦ་སྨྱུག་ལས་བཟོས་པའི་འཚོ་བའི་ཡོ་ཆས། ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སྣོད་ཁོག་དང་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྲི། དེ་བཞིན་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཕྱིན་པའི་དར་གོས་དང་ཟས་རིགས་སྙིགས་རོ། གསེར་གྱི་ཞལ་འབག་སོགས་ཡོད། གོས་ཆེན་སྔོ་ཁྲ་རྨ་བྱའི་རི་མོ་དང་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་འབྲུ་ཡོད་པ་དེ་དང་འབྲུ་རིགས་ཟས་རོ་ཐོན་པ་ནི་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་སྔ་ཤོས་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད།10 ཚན་རིག་གི་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་བརྒྱུད་འབྲུ་རིགས་ཟས་རོ་དེ་ནི་འབྲུ་ལྡོག་དང་ཇ་རོ་ཡིན་པར་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།11 རིག་དངོས་དེ་དག་ལས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནའ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཇ་འཐུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་། ཁྱུང་ལུང་མཁར་གདོང་གི་གནའ་ཤུལ་ཉེ་སྐོར་དུ་རྩ་ཆའི་རིག་དངོས་འདི་འདྲ་ཐོན་པ་དེས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་དུ་ཤོད་བཞིན་པའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ཞེས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེས་རྒྱལ་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཚུལ་གསུང་བ་དེ་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཡོད་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཐུབ་པ་མ་ཟད་མཁར་གདོང་གི་གནའ་ཤུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་པར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།
༤༽ གནའ་སྔ་མོའི་དུར་ས་ཕོན་ཆེན།
ས་ཆ་དེའི་ཁུལ་ལ་ད་དུང་དེའི་མ་ཚད་གནའ་ཤུལ་གལ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་མཁར་གདོང་གི་བྱང་ནུབ་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་ནག་མདོ་ལ་མོན་དུར་གནའ་ཤུལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་དུར་མིག300ཙམ་དང་གཞི་རྒྱ་ལ་རྨི་གྲུ་བཞི་མ400ལྷག་ཡོད་པ་དང་དུར་མིག་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ལ་རྨི་གྲུ་བཞི་མ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་དུར་མིག་འགའ་ཤས་སྟེང་དུ་རྡོ་རིང་བསླངས་ཡོད་ལ་རྡོ་རིང་འགའ་ཤས་ས་ལ་འགྱེལ་ཡོད། རྡོ་རིང་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་རྨི་གཅིག་དང་སྐར་མ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད།12 དེ་ནི་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་རྙེད་པའི་གནའ་སྔ་མོའི་དུར་གནས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རིག་དངོས་ཞིབ་འཇུག་པས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་དུར་གནས་གཅིག་ལ་དུར་མིག་མང་པོ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་སྤྱིར་བཏང་གི་དུར་ས་ཞིག་གཏན་ནས་ཡིན་མི་སྲིད། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དུར་ས་དེ་འདྲ་ཞིག་ནི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་དུར་གནས་ཤིག་ཡིན་ངེས། དེ་བཞིན་དེའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་གཡུང་དྲུང་འབར་བའི་སྒྲུབ་ཕུག་དང་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཁྱུང་ལུང་མཁར་གདོང་གནའ་ཤུལ་བཅས་ལྷན་དུ་འཛོམས་པ་ནི་ལྟས་དབང་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། དེ་ནི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད།
མདོར་ན་ད་ལྟའི་ཁྱུང་ལུང་མཁར་གདོང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་བོན་གྱི་དེབ་ཐེར་ནང་དུ་འཁོད་པ་ཇི་བཞིན་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་མཁར་གྲགས་ཅན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་སྟེ། གཅིག་ནས་ས་ཆ་དེ་ཉིད་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དུ་བོན་དར་ནུབ་ཇི་འདྲ་བྱུང་ཡང་བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་གཙོས་པའི་རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་ལ་ས་ཆ་དེ་ཉིད་བོན་གྱི་གནས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་མཁར་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་པ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་དད་འདུད་དང་ཕྱག་སྐོར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་རེད། དེའི་ནང་དུ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་དྲན་པའི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་དང་རིན་ཆེན་འབར་བའི་སྒྲུབ་ཕུག་སོགས་རེད། གཉིས་ནས་ས་ཆ་དེར་ཉེ་ཆར་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་བྱ་བཞག་ཆར་ཤུལ་སྤང་ལ་མེ་ཏོག་བརྡོལ་བ་ཇི་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་སྔར་ལྟར་མི་འདྲ་བའི་གལ་ཆེན་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཐོན་པ་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བག་ལ་ཞ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་གི་གཟི་མདངས་རིམ་བཞིན་མངོན་ཡོང་གི་ཡོད། ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་ན་བོད་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་དེ་ལྷ་སྒྲུང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁྱིམ་མཚེས་སྤུན་ཟླའི་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་སྨས་ན་ངོ་གནོང་དགོས་པ་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། དཔེར་ན་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་བདག་ཚོའི་གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ནས་གྲངས་བཅུ་གཉིས་བགྲང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་མཁར་ནི་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར་ཡིན་ཅེས་ཟེར་བགྲོས་ཆགས་ཡོད། རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་བྱུང་བ་ལ་རྒྱལ་མཁར་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར་ལས་ཤོད་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར་དེ་དངོས་སུ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་གི་རྒྱལ་མཁར་རེད་ཅེས་ལབ་དགོས་དུས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མཁན་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཚན་རིག་གི་ཤེས་ཚད་གང་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་ཁག་ཅིག་དང་ལྷ་བླ་མའི་གསུང་ལ་ཡིད་ཆེས་ལྷད་མེད་བྱེད་མཁན་གྱི་གངས་ཅན་པ་ཁྱུ་ཞིག་ལས་གཞན་སུ་ཡང་མེད། གོང་གསལ་རིག་དངོས་གནའ་ཤུལ་དང་བོན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ལས་གསལ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ནི་བོན་པོས་ལྷ་སྒྲུང་ནང་བཞིན་དངོས་མེད་གསར་རྩོམ་བྱས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གོང་ལ་བོད་མཐོ་སྒང་ལ་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་རབས་ཞིག་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་ཡོད། དངོས་ཡོད་དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་དགོས་པ་དང་རིན་ཐང་ཡང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་མི་འདུག་གམ།
དཔྱད་གཞིའི་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་ཆ།
1巴桑旺堆:《宗噶唐代汉文摩崖碑铭补考——兼论吐蕃古道》,载《西藏研究》汉文版,1996年第3期,第56-63页.
2 «ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ།» 《敦煌本吐蕃历史文书》 (增订本),1992年,民族出版社,p176.
3 «ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ།» 《敦煌本吐蕃历史文书》 (增订本),1992年,民族出版社,p176.p58.
4 «བསྙན་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་དཀར་བྱང་ཆུབ་སེམས་གྱི་མེ་ལོང་།» p8a, བྲིས་མ།
5 《中国考古学年鉴2005》,文物出版社,2006年版,第354-356页
6 Tibet Archaeolog-Newsletter, Filght of the Kyung-January 2013,
7 «སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོའི་རྣམ་ཐར།» ཁ་པ། བྲིས་མ། p38
8 «གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་གྱི་རྣམ་ཐར།» p88a-b སྤྱི་ལོ1835ལོར་གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ལ་གནས་མཇལ་ཕེབས་སྐབས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དུ་དྲན་པའི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་མཇལ་བར་གསུང་ཡོད། ཁོང་གིས་ད་དུང་གངས་ཏི་སེའི་གནས་ཡིག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་ཅེས་པ་དེ་བརྩམས་གནང་ཡོད།
9 «ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།» བྲིས་མ། p 8b ལས་འདི་ལྟར་གསལ་ཏེ། ལོག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་དྲག་པོས་ཚར་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་དེ། བོན་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་བཅུག་དེ་ཧོམ་ལ་གཤེགས་སུ་གསོལ། བོན་དཔེ་རྣམས་འགའ་ཞིག་ཆབ་ལ་སྦྱངས། འགའ་ཞིག་ཞུགས་ལ་གསོལ། འགའ་ཞིག་སར་བཞུགས་པར་གསོལ་ལོ། འགའ་ཞིག་དྲི་གཞོན་ལ་སྤྱན་དྲང་བར་བྱའོ།།
10 《中国文物报》 2011年9月23日4版
11 སྤྱི་ལོ2013ལོར་མངའ་རིས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ལ་སྐོང་ཚོགས་གནང་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལུད་ཧོད་ཡོན་གྱིས་གནང་བའི་དཔྱད་གླེང་། 中国科学院地质与地球物理研究所研究员吕厚远教授在2013年阿里地区象雄文化研讨会上宣读的题为《古如加木寺出土“食物残渣”的成分鉴定——茶叶与青稞》论文.
12 顿珠拉杰:《西藏西北部地区象雄文化遗迹考察报告》,《西藏研究》汉文版,2003年第3期,第103页.
2014ལོའི«དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག»སྤྱི་དེབ་བཅུ་གཅིག་པ་ལས་བདམས།
ཧི་བོན་དྲ་རྒྱ་ལས་དྲངས།
1,025 total views, 1 views today


text:
རྒྱ་གར་ཊ་མིལ་ནཱ་ཌོ་མངའ་སྡེའི་བྷི་ཇེ་པེ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སོགས་ཆེད་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་འོས་མིར་མཚན་འདོན་གནང་བའི་དྲིལ་བསྒྲགས་མགོ་འཛུགས་བྱས།
རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཊ་མིལ་ནཱ་ཌོ་མངའ་སྡེའི་བྷེ་ཇི་པེ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། སྨན་རམས་པ་ལྕམ་ཊ་མིལ་ལེ་སཱ་སིང་དྷི་རཱ་ཇཱན (Tamilisai Soundararjan)ལགས་དང་དང་མོའི་བཟའ་ཟླ་སློབ་དཔོན་པེ་སིང་དྷི་རཱ་ཇཱན(Dr P Soundarajan)ལགས་གཉིས་གཙོའི་སྒེར་གཉེར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་ཆེས་མཁས་སྨན་པ་ཁག་ཅིག་གིས། སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་འོས་མིར་མཚན་འདོན་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་མགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་འདུག
ལྕམ་ཊ་མིལ་ལེ་སཱ་ཡིས་ཊ་མིལ་ནཱ་ཌོ་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ལས་ཁུངས་སུ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་མོས་སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་འོས་མིར་མཚན་འདོན་གནང་དོན་ནི། སྲིད་བློན་མཆོག་གིས་(Ayushman Bharat health scheme)ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་སྤེལ་པས་ཡིན་ལ། ང་རང་སྨན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་མི་མང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐད་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། སྲིད་བློན་མཆོག་གི་ལས་གཞི་འདིས་དམིགས་བསལ་མི་མང་སྐྱོ་བོ་ཚོར་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་སོང་ལ། ལས་གཞི་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཡང་མོས་འོས་མི་འདེམས་སྒྲུག་གི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ ༡ ཚེས་༣༡ ཡིན་པས། འདེམས་སྒྲུག་གི་ལས་གཞི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ནས་མགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་དཔོན་དང་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གཙོས་སུས་ཡིན་ནའང་སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་འོས་མིར་མཚན་འདོན་གནང་ཆོག་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དེ་ནི་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་དངོས་སུ་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད་པ་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དེ་ནི་མི་མང་སྐྱོ་བོ་དང་ཐོབ་ཐང་དེ་ཙམ་མེད་པ་ཚོའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གྱི་ཆེད་མཁས་པ་མང་པོས་ལས་གཞི་དེས་རྒྱ་གར་མི་མང་སྐྱོ་བོ་ས་ཡ་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་བར་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་གཞུང་སུས་ཀྱང་བསྐྲུན་མ་མྱོང་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
གསར་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག


text:
སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་མ་འོངས་པར་བོད་ལའང་ཊེ་ལེ་ཝུ་ཊ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བསམ་གྱི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་།
དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ སྟེང་། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ཚོགས་ཁང་དུ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲ་བརྙན་ཚན་པས་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་ལས་འཆར་སྐོར་གྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ། བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་གསུམ་ལ་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་མ་དངུལ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གསུམ་རེ་སྤྲད་སོང་བ་དང་། གསལ་བསྒྲགས་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་གཙོས་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་ཆེ་ཚད་མཉམ་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན་ལགས། གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་ལས་འཆར་གྱི་ཟུར་དཔང་བསྟན་འཛིན་བསོད་ནམས་དང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་ལགས་བཅས་འཛོམས་འདུག
ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲ་བརྙན་ཚན་པས་ད་ལོར་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོ་ཆེད་མ་དངུལ་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་རིང་བདམས་ཐོན་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་གསུམ་ལ་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་མ་དངུལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གློག་བརྙན་བཟོ་བར་སྤྲོ་བ་ཡོད་མཁན་དང་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་མཁན་སོགས་གློག་བརྙན་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མོས་འདུན་ཡོད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་བལྟས་པར་ཁོང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྤར་སྟེ་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཆེད་རོགས་དངུལ་དེ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོས་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་བརྗོད་བྱ་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་གློག་བརྙན་གང་མང་བཟོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་གསུམ་ལ་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་མ་དངུལ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གསུམ་རེ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ཏེ། ཕྱི་དྲིལ་སྒྲ་བརྙན་ཚན་པའི་འགན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་ལགས་ཀྱིས། ང་ཚོར་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་ལས་འཆར་གྱི་མ་དངུལ་ཆེད་ཐོག་མར་སྙན་ཞུ་འབུལ་མཁན་མི་གྲངས་ ༡༢ བྱུང་བ་དང་། ང་ཚོས་འདེམས་སྒྲིག་རིམ་པ་གཉིས་བྱས་ཡོད། རིམ་པ་དང་པོའི་འདེམས་སྒྲིག་སྐབས་མི་གྲངས་ ༡༢ ནས་ ༩ བདམས་པ་དང་། འདེམས་སྒྲིག་རིམ་པ་གཉིས་པའི་སྐབས་མི་གྲངས་༩ ནས་ ༣ བདམས་ཡོད། ད་ལོ་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ངོས་ནས་གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོ་ཆེད་མ་དངུལ་ཕུལ་བ་ཐེངས་དང་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ཟུར་དཔང་དུ་དྷ་རམ་ས་ལའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་གྱི་གོ་སྒྲིག་པ་བསྟན་འཛིན་བསོད་ནམས་ལགས་དང་། བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་གྱི་གོ་སྒྲིག་པ་བསྟན་འཛིན་ཚེ་བརྟན་ལགས། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནོར་ཝེ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བསྟན་འཛིན་དཔལ་སྒྲོན་ལགས་དང་སྐལ་བཟང་རིན་ཆེན་ལགས་བཅས་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། ཟུར་དཔང་རྣམ་པས་ཁོང་ཚོ་གསུམ་བདམས་པར་མ་ཟད། རྗེས་སུ་ཁོང་ཚོར་གློག་བརྙན་བཟོ་སྟངས་ལ་ལམ་སྟོན་དང་ཕྱག་རོགས་གང་ཐུབ་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཀྱང་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
ཐུབ་བསྟན་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་སྐོར་ལ་གློག་བརྙན་བཟོ་འཆར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དོན། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པར་ངས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་གལ་ཆེན་པོ་དང་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་ཟེར་ན། མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཆ་བཞག་ན་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲུ་གུ་དེ་འཚར་ལོངས་ཡག་པོ་བྱུང་དང་མ་འབྱུང་ཟེར་བ་དེ་ཁོ་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དེའང་ཁོ་ཚོ་སྐྱེད་བསྲིང་བྱེད་མཁན་ཕ་མ་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཨ་མ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། མི་སུ་ཡིན་ཡང་ཁོའི་དགེ་རྒན་ཆེས་ཐོག་མ་དེ་ཨ་མ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་སྟབས། ངས་བརྗོད་བྱ་འདི་བདམས་པ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་སོང་།
སྐལ་བཟང་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་དམངས་གཙོའི་སྐོར་ལ་གློག་བརྙན་བཟོ་འཆར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དོན། ངས་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་དམངས་གཙོ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་བརྗེད་ཟིན་པའི་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱའི་ཐོག་གློག་བརྙན་བཟོ་འཆར་ཡོད། ངས་གློག་བརྙན་དེ་བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ནམ་བརྡ་ལན་གང་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་ཅེ་ན། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཚང་མས་བོད་རིགས་ཁ་ཆེའི་སྐོར་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ལའང་བོད་པ་ཚང་མར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་འགན་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་མཐུན་འབྲེལ་ཟེར་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་མེད་སོགས་དཔེ་སྟོན་བྱ་འདོད་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ལགས་ཀྱིས་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མངོན་འདོད་སྐོར་ལ་གློག་བརྙན་བཟོ་འཆར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དོན། ངས་ཐོག་མར་ ༡༩༥༠ ལོ་ནས་ ༡༩༦༠ བར་གྱི་བོད་མི་དང་བླངས་དམག་མིའི་མི་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་གློག་བརྙན་བཟོ་འཆར་ཡོད། བརྗོད་བྱ་དེ་གཙོ་བོར་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ངའི་པ་ལགས་ཡིན་ནའང་དང་པོ་དང་བླངས་དམག་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད། པ་ལགས་ཀྱིས་ང་ལ་ཁོ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་སྐབས། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་འོས་པ་དང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སོང་ལ། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ངས་གློག་བརྙན་གྱི་ལམ་ནས་དང་བླངས་དམག་གི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ང་ཚོའི་ན་གཞོན་གསར་པ་ཚོར་སྟོན་འདོད་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས། གློག་བརྙན་སྒྲིག་བཟོའི་ལས་གཞི་དེ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ལས་གཞི་དེ་འདྲར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སེམས་ཤུགས་སྤར་དགོས་དོན་ནི། རྒྱ་གར་ལ་བྷོ་ལེ་ཝུ་ཊ།(Bollywood) ནུབ་ཕྱོགས་ལ་ཧོ་ལེ་ཝུ་ཊ།(Hollywood) དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་ཊི་ལེ་ཝུ་ཊ་དང་ཀོ་ལེ་ཝུ་ཊ་(Tollywood) (Kollywood)སོགས་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་ལའང་ཊེ་ལེ་ཝུ་ཊ་(Tillywood)ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བསམ་པ་ཡིན། གློག་བརྙན་བརྒྱུད་བོད་དོན་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་སླེབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། མི་མང་བརྒྱ་ཆ་མང་ཤོས་ཀྱིས་གསར་ཤོག་དང་རླུང་འཕྲིན་ལས་གློག་བརྙན་གྱི་ལས་རིམ་ལ་དོ་སྣང་མང་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་གློག་བརྙན་གྱི་ལས་རིམ་བརྒྱུད་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་སླེབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དྲན་གྱི་འདུག དེ་བཞིན་ང་རང་བསྟན་འཛིན་བསོད་ནམས་ལགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་དྷ་རམ་ས་ལའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་དང་། བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་ལགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་གཉིས་ལ་ཐེངས་འགར་ཕྱིན་པ་ཡིན། དུས་སྟོན་ཐོག་བསྟན་པའི་གློག་བརྙན་གྱི་ཐོ་གཞུང་ནང་ཕྱིའི་མིས་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཟོས་པའི་གློག་བརྙན་ལས། བོད་དོན་སྐོར་བོད་པ་རང་གིས་བཟོས་པའི་གློག་བརྙན་ཁ་ཤས་མ་གཏོགས་མི་འདུག རྒྱུས་ལོན་བྱེད་སྐབས་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་གློག་བརྙན་བཟོ་པར་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་མ་འདང་བའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་། དེར་བརྟེན་ང་རང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་འགན་ཁུར་བའི་རིང་བཀའ་ཤག་གི་ངོས་ནས་བོད་ཕྲུག་གློག་བརྙན་བཟོ་འདོད་ཡོད་མཁན་ལ་རོགས་རམ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ཐུབ་ན་བསམ་བྱུང་། ངས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་བོད་པའི་གློག་བརྙན་བཟོ་མཁན་ཚོས་རིམ་གྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་དེ་ཚོའི་ནང་གི་གློག་བརྙན་ཐོ་གཞུང་བརྒྱ་ཆ་ ༩༩ ཙམ་བོད་པ་རང་གིས་བཟོས་པ་ཡིན་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོས་རྗེས་སུ་ས་གནས་ནས་རྒྱལ་ནང་དང་། རྒྱལ་ནང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་དུ་སླེབ་ཐུབ་རྒྱུ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་གྱི་བྱ་དགའ་ཨོ་སི་ཁཱར་(Oscar)ཡང་འཐོབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་བོད་གཞས་འཕུར་ཞེས་པ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་དུ་སླེབས་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་བཏོན་པ་ཡིན་ན་གློག་བརྙན་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་དུ་སླེབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དྲན་གྱི་འདུག ཅེས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།


text:
བལ་པོར་ལྗོངས་རྒྱུ་བའི་ཚོར་བ་ཡིག་རིས་སུ་ཕབ་པ།
དགའ་སྐྱོ་སྤེལ་མའི་ལྗོངས་རྒྱུ།
ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས།
སྨིན་དབུས་པོས་འོས་སྦྱོར་བྱས།
བླ་མ་དང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ཡང་རབ་རྒྱན་ལྕགས་སྦྲུལ་ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་སྔ་མའི་ཉིན་རྒྱ་བོད་བར་གྱི་མུ་ཁྱུད་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བརྒལ་ནས་བལ་ཡུལ་མཐིལ་གྱི་ཡམ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སླེབས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ནས་ཚུར་ཕྱོགས་ན་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་དངུལ་དང་ཤེལ་དང་དུང་གི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བུ་དང༌། ཕར་ཕྱོགས་ན་བལ་བོའི་ཡུལ་གྱི་རི་ལྗོངས་ཐམས་ཅད་ནགས་ཚལ་གྱི་ལོ་མས་ལྗང་ཐིབས་ཀྱིས་གཡོགས་ཤིང་ཀླུང་དག་ན་དུད་སྤྲིན་གྱིས་སྔོ་ཁྱིལ་ལེ་ཁེངས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་མི་འདྲ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང༌། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་འཛམ་གླིང་ན་གྲགས་པའི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རི་སོགས་གངས་རི་ཆེ་ཆུང་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་ཚར་དུ་དངར་བ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཆོད། བལ་བོད་མཚམས་ཀྱི་གངས་རི། ནགས་ཀླུང༌། གཙང་པོ། ཐང་སྟོང་དེ་རྣམས་མཐོང་བ་ན་གངས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་སྐུ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ལོ་པཎ་དེ་དག་གིས་སྐུ་ཚེགས་དང་སྐུ་སྲོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལན་གྲངས་མང་པོར་ཞབས་ཐང་གིས་ཕར་བརྒལ་ཚུར་བརྒལ་མཛད་པའི་ཡུལ་དེ་འདི་དག་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་དགའ་སྐྱོ་ལྷང་ངེ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང༌། །ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བརྒལ་ནས་བལ་ཡུལ་གྱི་མཐིལ་མ་ཟིན་གྱི་བར་དུ་རི་ཀླུང་མཐོ་ཞིང་ཟབ་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། སྔོན་དྲུག་སྡེ་དག་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོན་པར་བརྩམས་པ་ན། ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་ནི་རྔ་མོང་གི་རྒྱབ་དང་འདྲ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དུ་འདུག རི་སུལ་དེ་དག་ན་འབྲུ་ཞིང་སྔོ་ཡེང་ངེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འགྲམ་དུ་ཁང་པ་ཐ་ཐོར་དུ་མ་སྣང༌། དེ་ནས་བལ་ཡུལ་གྱི་མཐིལ་ཡམ་བུར་སླེབས་ཏེ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རི་བོས་བསྐོར་བའི་དབུས་ན་ཐང་གཞུང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། ཇོ་བོ་རྗེ་ཡར་ཀླུངས་སུ་བྱོན་པ་ན་བལ་ཡུལ་མཐིལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཐུགས་དགྱེས་ཚུལ་མཛད་པ་ལྟར་མཐའ་རིས་བསྐོར་བའི་ཐང་གཞུང་ཡིན་པ་ནི་ཡར་ཀླུངས་ཀྱི་མཐིལ་དང་འདྲ་ལ་རྒྱ་ནི་དེ་བས་ཆེས་ཆེའོ། །དེར་བལ་བོའི་རྒྱལ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཀད་མན་དྡྷུ་ཆགས་ཏེ། ཐང་ཐམས་ཅད་ཁང་བརྩེགས་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་པས་ཁྲ་ཆེམ་གྱིས་ཁེངས། མཆོད་སྡོང་བྱིན་ཅན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་དང་རང་བྱུང་མཆོད་རྟེན་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་དག་རྒྱང་མ་ནས་ཀྱང་གྲོང་ངེར་མཇལ། ལྷ་ས་ནས་འདི་བར་གྱི་མཁའ་ལམ་ལ་སྤྱིའི་ལེ་དབར་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་ཅིང་དུས་ཚོད་གཅིག་གི་ཡུན་དགོས། གནམ་གྲུ་ལས་བབས་ཏེ་བལ་བོའི་ས་ངོས་སུ་རྐང་མཐིལ་ཐོག་མར་འཇོག་པ་ན་རྣམ་རྟོག་གཞན་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པར་ངེད་སྟོན་པའི་ཕ་ཡུལ་ལ་ཐོན་པ་རེད་སྙམ་པའི་དགའ་ཚོར་དཔེ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང༌། དེ་ནས་ཐོག་མར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་མཇལ་ཏེ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་དད་པ་དབང་མེད་དུ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ངོ་མཚར་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་སྟེ། སྐོར་ལམ་ཕྱི་ངོས་ཀྱི་ཁང་བརྩེགས་ཕལ་མོ་ཆེ་བོད་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ལ། ཉེ་འཁོར་ན་བོད་ཀྱི་དགོན་པའང་མང་པོ་སྣང༌། སྐོར་ལམ་ནང་གི་མི་མང་ཆེ་བའང་བོད་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འབྱུང༌། ལོ་གསར་གྱི་ཚེས་གསུམ་ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བོད་གོས་ཆ་ཚང་ལ་སྤུས་གཙང་དག་གྱོན་ཏེ་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་སྐོར་བྱེད་ཅིང་སྐོར་ལམ་ནང་དུ་ཚོགས་ནས་བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་དག་བཏང་སྟེ་སྣང་བ་དགའ་ཞིང་སྐྱོ་བ་ཞིག་བྱས། ཀད་མན་དྡྷུའི་ལམ་སྲང་གང་སར་ཡང་བོད་གོས་ཅན་དག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་སྟེ་ཆེས་བག་དྲོ་བའི་ཉི་མ་ཞིག་གོ །དེ་ནས་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དངོས་ལིམྦིནིའི་ཚལ་དུ་ཕྱིན། འདི་ལ་དེང་སང་ཡང་ལིམྦིནི་ཞེས་སྨྲས་ན་བལ་བོའི་མི་གནམ་གྲུ་ཐང་དུ་ལས་ཀ་སྒྲུབ་མཁན་རྣམས་དང་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་པ་དག་ལ་བརྡ་ལེགས་པར་འཕྲོད། བལ་ཡུལ་མཐིལ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་སྣེ་ལ་མ་ཐུག་བར་དུ་ཡང་རི་ལྗོངས་རྔ་མོང་གི་རྒྱབ་ལྟ་བུ་དག་སྟེ། རི་རྒྱུད་དེ་དག་ཟད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མཐའ་ཐང་ཆེན་ཕ་མཐའ་མི་མངོན་པ་ན་འབྲུ་་ཞིང་གི་རེ་ཁ་ཀུན་ནས་མཉམ་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་མཛེས་པ། སྟོན་པས་ཀུན་དགའ་བོ་ལུས་འཕགས་ཀྱི་རི་ལ་ཁྲིད་ནས་མ་གྷ་དྷའི་ཞིང་གི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་དེའང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ངེས་སྙམ་བྱེད་པ་དག་བར་སྣང་ནས་མར་མཐོང་ངོ༌། །
ཀད་མན་དྡྷུ་ནས་ཡུལ་འདིའི་གནམ་གྲུ་འབབ་ཚུགས་བར་མཁའ་ལམ་ནས་དུས་ཚོད་ཕྱེད་ཀྱི་ཡུན་དགོས་ལ་ཡུལ་འདིར་འཕུར་བའི་གནམ་གྲུའི་མིང་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནམ་གྲུ་ཞེས་བྲིས་སྣང༌། རླངས་འཁོར་གྱིས་ཕྱིན་ན་དུས་ཚོད་བརྒྱད་ཙམ་དགོས་ཟེར། དེ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ཕྱིན་པས་ལིམྦིནིའི་དགའ་ཚལ་རང་དུ་འབྱོར། འདི་ནི་བལ་ཡུལ་མཐིལ་ལས་ཀྱང་དམའ་བས་དྲོད་ཚད་རང་ཅག་གི་དབྱར་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདུག དེར་ཡུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལྷ་མོས་བླག་ཤའི་ཡལ་ག་ལ་འཇུས་ཏེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཤུལ་ན་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པའི་མདུན་དུ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་རྡོ་རིང་ཁང་པ་ཐོག་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཙམ་གྱི་སྨད་ཀྱི་ཆ་ལ་ཡི་གེ་ཕྲེང་བཞི་ཤིན་ཏུ་ངོས་གཙང་ཞིག་བརྐོས་འདུག་སྟེ། ཡིག་གཟུགས་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་ན་མ་ག་དྷའི་ཡི་གེའི་ཀ་དཔེ་བྲིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དུ་སྣང་ལ་སྟོད་ཀྱི་ཆ་ལ་དེང་དུས་སུ་བྱུང་བ་དག་གིས་ཡིག་འབྲུ་གཞན་འགའ་རེའང་བྲིས་འདུག འདི་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཞལ་ནས། ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ལ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཅིག་པར་ཕྱོགས་འདིར་སླེབས་ནས། ཕྱོགས་འདིར་སངས་རྒྱས་འཁྲུངས་སོ། །ཞེས་རྡོ་རིང་བསླངས་པ་ཡིན་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཅན་ཡོད། ཅེས་སོ། །དེར་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྲུངས་པའི་རྡོ་སྐུ་རྙིང་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདུག ཉེ་འཁོར་ན་གཙུག་ལག་ཁང་མང་པོའི་ཤུལ་རྩིག་རྨང་ཕ་གུ་རིམ་པ་གསུམ་བཞི་ནས་མི་ལུས་ཕྱེད་ཙམ་ལ་སླེབས་པ་དག་དང༌། དེའི་མཐའ་སྐོར་ན་ཤིང་ལྗོན་པའི་ཕྲེང་བ་ཁོ་ལག་རབ་་་་་་ཏུ་ཡངས་པ་གྲིབ་བསིལ་སྣུམ་པ་མང་པོ་དང༌། ནེ་ཙོའི་སྒྲོ་ཐུལ་ལྟ་བུའི་སྤང་ཐང་དང་ཤིང་གི་མེ་ཏོག དངས་གཙང་གི་ཁྲུས་རྫིང༌། བསིལ་འཇམ་གྱི་རླུང་རྫི། མཐིང་མདོག་གི་ནམ་མཁའ་བཅས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དག་འདུག་ལ། ཞི་ཞིང་དུལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་ཡིད་གཡོ་ནུས་པ་ཙམ་གྱི་ངང་ནས་ཕྱག་སྐོར་དང་སྟོན་པ་ལ་མངོན་པར་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྟོད་སྨོན་དག་དབྱངས་སུ་གྱེར་བའི་དད་པ་ཅན་དང༌། ལྗོན་པའི་གྲིབ་བསིལ་གྱི་འོག་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ཀྱི་ངང་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་པ་འགའ་ཡང་མཐོང་བས་སྙིང་ནས་ཡིད་སྨོན་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་་་་ངོ༌། །སྤྱིར་ལིམྦིནིའི་དགའ་ཚལ་དེ་ས་ཁྱོན་ཆེ་ལ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ནང་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་པ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཅིག་གསར་བཞེངས་བྱས་འདུག་ཅིང་དེའི་ནང་ན་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་དགོན་པའང་ཡོད་དོ། །
དེ་ནས་སྟོན་པའི་ཕ་ཡུལ་དངོས་སེར་སྐྱའི་གྲོང་དུ་ཕྱིན། འདི་ལ་ཀཔིལ་བསྟུ་ཞེས་པའི་གདངས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་(KAPILAVASTU)བརྗོད་ན་ཡུལ་དའི་མི་རྣམས་ལ་བརྡ་འཕྲོད། ལིམྦིནིའི་ཚལ་ནས་སྤྱི་ལེ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཅིག་ཕྱིན་པ་བལ་བོ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ཉིད་ན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤུལ་དེ་ས་ངོས་གཞན་དག་ལས་མཐོ་བར་ཡོད་ཅིང་མཐའ་སྐོར་རྣམས་འབྲུ་ཞིང་དུ་འདུག དེ་ན་སྔོན་གྱི་ཁང་པ་མང་པོའི་རྩིག་རྨང་ཕ་གུ་རིམ་པ་བཞི་ལྔ་ཙམ་རེ་ལྷག་འདུག ལིམྦིནི་དང་འདི་གཉིས་ཀའི་ཕ་གུ་རྣམས་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་གཅིག་ལ་རྡོ་ལྟར་དུ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པར་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་སྒོ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ཤུལ་དེ་མཐོ་ཙམ་རེ་ལུས་འདུག དེ་ལས་གཞན་རྣམས་སུ་ཤིང་ལྗོན་པ་ཆེན་པོ་དག་སྐྱེས་པ་ལས་ཅི་ཡང་མེད། གྲོང་ཁྱེར་འདི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགུང་གྲངས་ཉེར་དགུའི་བར་དུ་བཞུགས་པ་དང༌། བར་དུ་ཁབ་ནས་བྱུང་སྟེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་དང་སངས་རྒྱས་ཏེ་ལོ་དྲུག་ལོན་པ་ན། རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་གིས་བདག་གིས་གཞོན་ནུ་རིང་དུ་མ་མཐོང་བས་མཐོང་བར་འདོད་དོ་ཞེས་གསོལ་བས་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་བྱོན་ཏེ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བར་བཞུགས། ཤཱཀྱ་བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་འབྲས་བུ་ཅི་རིགས་པ་ཐོབ་པའི་གནས་དང༌། མཐར་འཕགས་སྐྱེས་པོ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ཤཱཀྱ་རྣམས་གསོད་པར་ཆས་པ་ན་སྟོན་པས་ཀྱང་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བར་མཁྱེན་ནས་སླར་ཡང་མཉན་ཡོད་ནས་སེར་སྐྱར་བྱོན་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཀུན་དགའ་བོ་དང༌། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགའ་བོ་དང༌། ཁྱིམ་པ་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་འཆར་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཡུལ་འབྱོར་བ། རྒྱས་པ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། སྐྱེ་བོ་དང༌། མི་དང༌། འཕགས་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་དེ་ཡང་ད་ལྟ་རང་ཅག་བསོད་ནམས་མེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་སོ་ཕག་འགའ་ཞིག་ལས་ཅི་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག་གོ །
ལར་དེང་སང་རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཆེན་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ཙམ་རེ་ལས་གཞན་ཅང་ཡོད་པར་མི་འདུག་པས་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་དག་ཕྱི་རོལ་ནས་རྙེད་པའི་དུས་དེ་ནི་ཡོལ་ནས་རིང་ཞིག་ལོན་ཟིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱང་སྐྱེས། སྔོན་ལྷོ་ལམ་ནས་དགེ་སློང་གཉིས་མཉན་ཡོད་དུ་སྟོན་པ་མཇལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིག་ཀྱང་དྲན་ཏེ། འདུལ་བའི་ཆུ་ཚགས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལས། དགེ་སློང་གཉིས་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་ཕྱིན་པས་ལམ་དུ་ཆུ་ཟད་ནས་སྐོམ་སྟེ་རྫིང་ཞིག་ཏུ་ཆུ་བརྟགས་པས་མ་དག་པར་མཐོང༌། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་གིས་སྟོན་པ་ནི་བསྐལ་བ་སྟོང་ཕྲག་དག་ཏུའང་མཇལ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ཆུ་འདི་འཐུངས་ནས་མཇལ་དུ་འགྲོ་སྙམ་སྟེ་ཆུ་འཐུངས་ནས་སོང༌། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བསླབ་པ་བླངས་ནས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་ལས་ནི་རང་གི་སྲོག་སྤང་བར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་ཆུ་མ་འཐུང་བས་ཤི་བར་གྱུར། ཤི་ནས་ལྷར་སྐྱེས་ཏེ་སྟོན་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པས་སྟོན་པས་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་བདེན་པ་མཐོང༌། དགེ་སློང་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མཐར་གྱིས་མཉན་ཡོད་དུ་འབྱོར་ནས་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཞུས་པ་དང༌། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས། ང་ཡི་བསྟན་ལ་མ་གུས་གང༌། །དེས་ནི་ང་མཐོང་ཅི་ཞིག་ཕན། །དེས་ནི་ང་ལ་བལྟས་ན་ཡང༌། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་མཆོད་པ་མིན། །ང་ཡི་བསླབ་ལ་གང་སློབ་པའི། །དགེ་སློང་དེས་ནི་ང་མཐོང་སྟེ། །ཤེས་རབ་དམན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང༌། །སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་དང༌། དེ་ནས་སྐུའི་བླ་གོས་ཕྱེ་ནས། ལྟོས་ཤིག་དགེ་སློང་ལུས་འདི་ལ། །གཙང་ཞིང་གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང༌། །ཕ་དང་མ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་ཉིད་མ་མཐོང་བ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེས་མི་མཐོང༌། །གང་གིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
ངེད་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་ཆེན་གྱི་རྩིག་རལ་དེའི་སྟེང་དུ་ལངས་ནས་སྒོ་ཆེན་འདི་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཡར་བྱོན་མར་བྱོན་ཐེངས་མང་པོར་མཛད་ཡོད་ངེས་ཡིན་པས་གནས་འདིར་འབྱོར་བ་སྙམ་ནས་དགའ་ཡང་དགའ། སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན་དང༌། རྒྱན་དྲུག མཆོག་གཉིས། དེ་དག་གི་འཁོར་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་གྲངས་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཡང་རྩིག་རྨང་ཙམ་ལས་མ་ལུས་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ན་ད་དུང་དུའང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐོགས་ནས་འོང་པ་སྙམ་སྟེ་སྡུག་ཀྱང་སྡུག ངོ་ཡང་གནོངས་ཏེ་སེམས་སྐྱོ་ལྷང་ངེ་བ་ཞིག་གི་ངང་ནས་སེར་སྐྱའི་གྲོང་དང་ཁ་གྱེས་ཏེ་འོངས་སོ། །
སླར་ཡང་བལ་ཡུལ་མཐིལ་དུ་ལོག འདི་ནས་ཕར་བལ་ཡུལ་མཐིལ་ལ་ཉིན་རེར་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོར་གནམ་གྲུ་ཐེངས་གཉིས་རེ་ཡོད། དེ་ནས་རང་བྱུང་གི་མཆོད་རྟེན་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་མཇལ། དེ་རི་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་རྩེ་ན་འདུག་སྟེ། དེ་ནས་བལྟས་ན་བལ་བོའི་རྒྱལ་ས་མ་ལུས་པ་ལག་མཐིལ་དུ་བལྟས་པ་བཞིན་ཁྲ་ཆེམ་གྱིས་མཐོང་ལ། རི་གླང་རུའི་ཞོལ་ན་ཕར་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ལྷ་བཟོ་མཁས་པས་རི་མོར་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་མཐོང༌། ནམ་མཁའ་ནི་འབག་བཙོག་གིས་མ་བསླད་པར་བཻཌྱའི་ཞུན་མས་བྱུག་པ་བཞིན་སྔོ་ཐེང་ངེར་འདུག་ལ། མཁའ་མཐའ་ན་སྤྲིན་དཀར་པོ་ཐར་ཐོར་དག་ཀྱང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་གངས་རི་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་ན་ལ་ཐོད་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། འདི་དག་མཐོང་བ་ན་ལོ་སྟོང་ལྷག་གི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོས་ཡུལ་འདི་ནས་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱིའི་དོན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མང་དུ་བསྒྱུར་བ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོ་ཙཱ་བའི་སྐུ་སྲོག་ཀྱང་ཤོར་བ། རང་གི་སྐུ་ཚེ་ལའང་མ་ལྟོས་པར་བོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ན་ཚེ་ཐུང་ཡང་སླ་སྙམ་དུ་བྱོན་པའི་ཇོ་བོ་རྗེ་ཡང་མཆོད་རྟེན་འདིའི་དྲུང་ནས་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཇ་ཐབས་མང་པོ་དང་གདན་ཆ་བསྒྲིགས་ནས་བསུ་བ་བྱས་པས་ཐུགས་ཆེར་མཉེས་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་སེམས་ལ་འཁོར་ཏེ་བྱུང༌། འདིའི་ལོགས་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་ཡིན་ཟེར་བའང་ཡོད། རི་གླང་རུ་ནི་མདོ་ལས་ལི་ཡུལ་ན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མོད། འགའ་ཞིག་ནི་བལ་ཡུལ་ཉིད་ལི་ཡུལ་ཡིན་པར་བྱས་ཏེ། ཤིང་ཀུན་གྱི་ཕར་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་རི་མཐོ་ཤོས་དེ་རི་གླང་རུ་ཡིན་ཟེར། ཁ་ཅིག་ནི་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ཡོད་པའི་རི་ཆུང་ངུ་དེ་ཡིན་གསུངས་ཏེ་རེ་ཞིག་གང་ཡིན་རྩད་ཀྱང་མ་ཆོད་ལ་གཅོད་ལོང་ཡང་མ་བྱུང་ངོ༌། །
དེ་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་དུ་བྱོན་པའི་ལམ་ནས་བལ་བོའི་ཐང་དུ་བཏབ་པའི་བྷི་ཧ་ར་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་མཇལ་འདོད་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་བཙལ་བས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ཁྲ་མེལ་ན་འདུག འདི་ཇོ་བོའི་ཆིབས་པ་གླང་པོ་ཆེ་མཐོང་སྨོན་བྱ་བ་ལ་ཤིང་དང་ས་རྡོ་བཀལ། བལ་བོའི་རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་བརྩིག་ཏུ་བཅུག ཇོ་བོ་བོད་དུ་བྱོན་པའི་རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་རྒྱལ་བུ་པདྨའི་འོད་ཀྱིས་མཁན་པོ་མཛད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་གྲུབ་ཆེན་ཨུ་རྒྱན་པ་བྱོན་པ་ན་བལ་བོ་ཐང་བྷི་ཧ་ར་ནས་རྙིང་མའི་རྒྱ་དཔེ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་གཟིགས་པ་དང༌། གློ་བོ་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཐང་བྷི་ཧ་ར་ནས་གསང་བ་སྙིང་པོའི་རྒྱ་དཔེ་རྙེད་ཅེས་གསུངས་པས་རྒྱ་དཔེ་མང་དུ་བཞུགས་པར་སྣང༌། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་འདས་པ་ལ་ཉེ་བ་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ནི་བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་བསྟན་པ། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ། རྒྱ་དཔེ་མང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་སུ་སྔར་ཞིག་ནས་གཤེགས་ཟིན་ལ། གཙུག་ལག་ཁང་ཉིད་ལའང་བཀུར་སྟི་ཅི་ཡང་མེད། ཁང་སྲུང་པ་བལ་པོའི་མི་འགའ་དང་འཕྲད་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སུས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས་ཟེར། མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་དབུས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆུང་ངུ་ཁང་མིག་གཅིག་པ་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་ཡང་ཐོག་ཆུང་ངུ་ཞིག་དང་བཅས་བཞི་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། དེའི་གཡས་གཡོན་དང་ལོགས་གཉིས་ན་ཁང་མིག་ཆུང་ངུ་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐོར་ཞིང་མདུན་དུ་སྒོ་ཁང་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་པ་ཅན་ཏེ། འདུལ་བ་ནས་གསུངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདུག གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་ན་རྡོའི་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ངུ་བཟོ་ལེགས་པ་འགའ་ཞིག་འདུག སྒོ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ཤིང་བསྐོས་རྣམས་ཉི་ཆར་རླུང་དག་གིས་རྙིང་ནས་ཤུལ་མངོན་ཙམ་དང༌། རྫ་གྱོའི་ཐོག་ཁེབས་ཀྱི་གསེབ་ནས་ཡར་རྩྭ་ལྡུམ་སྔོ་ཡེང་ངེ་བ་སྐྱེས་ནས་འདུག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་རང་དུ་མངོན་ནོ། །འདིར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀླུ་ཡུལ་ནས་གདན་དྲངས་པ་ཡིན་ཡང་ཟེར་ལ་པནྚི་ཏ་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་ཟེར་བའི་འབུམ་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །
དེ་ནས་མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཆོད་རྟེན་དང་བཟོ་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་འགྲོ་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་པནྚི་ཏ་ཞིག་གིས་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་མཆོད་རྟེན་དེའང་མཇལ། མཆོད་རྟེན་དེའི་འོག་ཁང་ན་རྡོའི་སྟོན་པའི་སྐུ་ཞིག་བཞུགས་ཏེ་བྱིན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས། མཆོད་རྟེན་གྱི་ངོས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་མང་པོ་བཞུགས་སོ། །
དེ་ནས་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲུབ་གནས་ཡང་ལེ་ཤོད་དུ་ཕྱིན། སྒྲོལ་མ་རང་བྱོན་དང་ཨ་སུ་རའི་སྒྲུབ་ཕུག་མཇལ། དེ་ནའང་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མིག་དང་ཡིད་དུ་འབབ་པ། ཁོར་ཡུག་གཙང་ཞིང་ཉམས་དགའ་བ་དག་འདུག ཨ་སུ་རའི་བྲག་ཕུག་གི་སྒོ་ནས་བལྟས་ན་རྒྱང་མ་ན་མན་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའི་གངས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་དང༌། ཉེ་ས་ན་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལྟ་བུའི་རི་ལྗོངས། མདུན་ཐང་ན་མེ་ཏོག་སེར་པོས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་ཞིང་ཁ་གསེར་གྱི་ཞུན་མས་བྱུག་པ་ལྟ་བུ་སེར་ཡེང་ངེ་བ་དང༌།འབྲུ་ཞིང་སྔོ་ཐང་ངེ་བ་བཅས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ལྗོངས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དྲོ་གྲང་ནི་རང་རེའི་དབྱར་དུས་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
དེ་ནས་ཡམ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རི་ཡོད་པ་དེར་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྷ་ཁང་མང་དུ་འདུག་པར་ཕྱིན། དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲུབ་རྟེན་རྡོའི་ལིང་ག་དང་བྷ་གའི་རྣམ་པ་ཅན་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་མང་པོ་འདུག སྒྲུབ་པ་པོ་རས་ངུར་སྨྲིག་གི་སྟོད་གཡོག་དང་སྨད་གཡོག་དཀྲིས་ཤིང་རལ་བའི་ཟལ་བུ་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་འཕྱང་བ། ཐོད་པ་དང་དཔུང་པ་དང་བྲང་རྣམས་ལ་དབུས་སུ་ཚོན་དམར་པོ་དང་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་སེར་པོས་རི་མོ་བྲིས་པས་ཁྲ་ཤིག་གེ་བ། སྐེ་ན་མེ་ཏོག་སེར་པོས་ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་དག་དང༌། མཚན་མ་ཁོ་ན་རས་དཀར་པོས་ཐུམ་པོར་བྱས་ཏེ་སྐེད་པར་བཏག་ནས་གཞན་ལུས་ཐམས་ཅད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་སྟེ་ལུས་ཡོངས་ལ་རྩི་ཐལ་མདོག་བྱུག་པ་དག་དང༌། རལ་པའི་ཟལ་བུ་དག་རས་སེར་པོས་བཏུམ་ནས་སྤྱི་བོར་བཅིངས་ལ་སྐེད་པ་ན་རྩྭ་རས་ལིང་པོ་ཙམ་རེ་དཀྲིས་ཏེ་ཚོན་གང་ཡང་མ་བྱུག་པ་དག་མཐོང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཐལ་མོ་སྡེབ་ཅིང་ཆོ་ག་དག་དབྱིངས་སུ་གྱེར་བའི་མདུན་དུ་བུད་མེད་ཅིག་གིས་གར་འཁྲབ་པ་ལྟ་བུ་བྱེད། ཁ་ཅིག་གིས་སྣུམ་འཁུར་འཚེད། ཁ་ཅིག་ཉི་འོད་འོག་ཏུ་སོས་དལ་ངང་གཉིད་ལོག ཁ་ཅིག་ནི་ཙོར་པུར་པུས་བྲང་སྦྱར་ནས་འདུག ཁ་ཅིག་སྒོ་དྲུང་དུ་འདུག་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་ལྟད་མོ་ལྟ་བར་བྱེད་དེ། གཞན་ནལ་མའི་སྤྱོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནི་མ་ཤེས་སོ། །
དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བཟོ་བཀོད་ལ་བལྟས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ན་སོ་ཕག་དམར་པོ་དག་གིས་བརྩིགས་པའི་སྔོན་གྱི་ཁང་བརྩེག་མཐོན་པོ་ཤིང་བསྐོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་མཛེས་པར་བརྒྱན་པ་དག་དང༌། བཤམ་སྟོན་ཁང་ན་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་འདུག་ཀྱང་ངོ་མཚར་དུ་འོས་པ་ནི་ཆེར་མ་མཐོང༌། ལམ་སྲང་རྣམས་དོག་ཅིང་མཛེས་ཆ་ཡང་ཞན། བརྗིད་རྔམ་ཅན་གྱི་ཁང་བཟང་མཐོན་པོའང་དཀོན་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་རྒྱལ་ས་ལ་ལྟོས་ན་གསར་བསྐྲུན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་སྨྲ་རིན་ཆོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ༌། །
དེ་ནས་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་བལ་ཡུལ་དང་གྱེས། ངེད་འཛམ་བུ་གླིང་ན་གྲགས་པ་འབར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོར་ཕྱིན་ཡང་གྱེས་པ་ན་ཡིད་ཕྲེང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱུང༌། དེ་ཉིན་གནམ་གྲུའི་སྐར་ཁུང་ནས་ཕར་ལྷ་མའི་མཆོད་སྡོང་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་དང་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་སོགས་མཐོང་སྟེ་ཡིད་ཕྲེང་བ་ལ་ཚད་ཅིག་མ་བྱུང༌། སྟོན་པའི་ཕ་ཡུལ་འདིར་ད་དུང་ཅུང་ཟད་ཁོམ་ལོང་དང་བཅས་གཅིག་འབྱོར་ན་སྙམ་སྟེ་ཡུད་ཙམ་ལུས་པ་ན། སྟེང་དུ་མཐོན་མཐིང་གི་ནམ་མཁའ་མུ་མཐའ་མི་མངོན་པ་དང༌། འོག་ན་སྤྲིན་དཀར་པོའི་འདབ་མ་དག་ཐང་མ་བརྡལ་བ་ལྟ་བུའི་བར་སྣང་དུ་འབྱོར་ནས་འདུག་གོ །
ཞེས་པའང་བལ་པོར་ལྗོངས་རྒྱུ་བའི་ཚོར་བ་རྣམས་ཡིད་ལ་འཁོར་ཏེ་རབ་རྒྱན་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཟླ་དང་པོར་གསེར་ལྗོངས་བླ་མ་རུང་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྲིས་པའོ། །


text:
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བས་ཉིན་ཤས་གོང་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པར། ལྟེ་གནས་དེས་༢༠༡༤ལོའི་ཟླ་༩པ་ནས་བཟུང་བླ་བྲང་དགོན་གྱི་བོད་ཡིག་གི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཉར་ཚགས་ལེགས་སྒྲིག་དང་རྩོམ་སྒྱུར་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། མིག་སྔའི་བར་བླ་བྲང་དགོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་གི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཁྲི་༢ལྷག་ཙམ་གློག་རྡུལ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་རེད། བླ་བྲང་དགོན་ལ་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་། དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོའི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་གྱི་གྲངས་འབོར་མང་ཤོས་དང་། རིག་གཞུང་ཆུ་ཚད་མཐོ་ཤོས། ཕུལ་བྱུང་མཁས་དབང་མང་ཤོས་བཅས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་བོད་རིག་པའི་གླིང་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོད། དགོན་སྡེ་དེར་ཆ་ཚང་པའི་ངང་ནས་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་ཁྲི་༦.༨ལྷག་ཙམ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ༡༩༨༢ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོང་ཚན་པར་གཏན་འཁེལ་བྱས། བླ་བྲང་དགོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་གྱི་གྲས་སུ་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་། རྒྱུད། སྨན་རྫས། ལོ་རྒྱུས། རྣམ་ཐར། བཟོ་རྩལ། གནམ་རིག བརྡ་སྤྲོད་སོགས་རིགས་༡༠ལྷག་ཙམ་ཚུད་ཡོད་པ་དེར་གསེར་ཞུན་དང་། དངུལ་ཞུན། བྱུ་རུ། གཙུག་གཡུ། མུ་ཏིག དུང་བཅས་ཀྱི་ཞུན་མས་བྲིས་པའི་《རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་》སོགས་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་སུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་དཔེ་ཆ་རྩ་ཆེན་མང་པོ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ། བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནོར་བུ་ཡིན་པ་མ་ཟད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ལས་རིགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས། གནམ་རིག ས་ཁམས། ཆོས་ལུགས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རྩ་ཆེན་དུ་གྱུར་ཡོད། ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ལོ་ངོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་བླ་བྲང་དགོན་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་གནའ་བོའི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆར་དཀར་ཆག་སྒྲིག་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གློག་ཀླད་དུ་འབེབས་འཇུག་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་ད་དུང་ཏུན་ཧོང་གི་གནའ་བོའི་བོད་ཡིག་གི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་དང་། ལེང་ཀྲོའུ་ཡི་བོད་ཡིག་གི་རྩ་ཆེའི་གཞུང་ལུགས། ཀན་སུའུ་ཡི་ས་གནས་ཁག་གི་བོད་རིགས་ཁྱིམ་ཚང་གི་བོན་ཆོས་དང་བོད་ཡིག་གི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་གློག་རྡུལ་དཀར་ཆག་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་རེད།
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2813569 位访客


text:
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གཞུང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་རྒྱས་པ་ཞུ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས།
༄༅། །བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ས་སྟེང་༸རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་འཆར་ལོར་དགུང་གྲངས་ ༨༠ ཐམ་པ་ཕེབས་བཞེས་ཀྱི་གྱ་སྟོན་མཛད་སྒོའི་དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་སྟབས་བསྟུན། བོད་ལུགས་འཁྲུངས་ཚེས་བོད་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༥ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་མགོན་པོ་མཆོག་ལ་གཞུང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་པ་ཞིག་བསྟར་འབུལ་ཞུས་འཐུས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་སྨིན་སྩལ་བྱུང་བ་བཞིན། ༸རྒྱལ་བསྟན་མི་ནུབ་ཡུན་དུ་གནས་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་བསྟན་པ་དེ་འཛིན་གྱི་གཙུག་རྒྱན་མགོན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་༸ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན།
དེ་བཞིན་བོད་གངས་ཅན་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་རླབས་པོ་ཆེ་གསོག་པའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་དགོངས་ཏེ་གཞུང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་པ་ཞིག་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཞིང་། དེ་ཡང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་དུ་གནས་འཁོད་བོད་མི་རེ་རེ་ནས་སོ་སོའི་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དངུལ་སྒོར་ ༣།༠༠ (གསུམ་) རེ་དང། གཞན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་འཁོད་བོད་མི་རེ་རེ་ནས་སོ་སོའི་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དངུལ་སྒོར་ ༣།༠༠ (གསུམ་) རེ་བཅས་འབུལ་རྒྱུ་རྒྱས་བཅད་དང། ཕྱོགས་མཚུངས་དེའི་ཐོག་དྭང་བླངས་བློས་བཅད་ཞལ་འདེབས་འབུལ་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་ཀྱང་གང་ཐུབ་འབུལ་ཐབས་གྱུར་ཚེ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་དགེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ལགས་ན། ཞལ་འདེབས་རྣམས་སོ་སོའི་གནས་ཡུལ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང། འབྲེལ་ཆགས་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་བརྒྱུད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༨ འགྱངས་མེད་འདི་གའི་ལས་ཁུངས་སུ་གནང་འབྱོར་ཐུབ་ཐབས་ཡོང་བ་དེ་དོན་དགོངས་འཇགས་ཞུ།
ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༤ ལ།།


text:
ཡོང་ཁུངས། དགེ་ཆོས་དྲ་བ། བཅར་དྲི་བ་དང་པོ་དེར་རག་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང་དགེ་ཆོས་གཉིས་བར་ཐོག་མར་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟངས་སྐོར་ལ་གསུངས་རོགས་གནང༌། འདྲི་བ། དཔལ་ལྡན་རྒྱལ།
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་སྐོར་ལ་རག་ར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ང་དང་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དང་ལྟ་བ་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་མཁས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ཐོན་ཡོད་སྟབས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དགེ་ཆོས་མཆོག་དང་ཁོང་གི་བརྩམམ་ཆོས་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད།
དྲི་བ་དང་པོ་དེར་རག་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང་དགེ་ཆོས་གཉིས་བར་ཐོག་མར་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟངས་སྐོར་ལ་གསུངས་རོགས་གནང༌།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། འདིའི་སྐོར་ལ་ཞུ་དགོས་བྱུང་ན། ང་དགོན་པར་འཛུལ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་འབྲས་སྤུངས་ལ་ཕེབས་འདུག དེའི་སྒང་ལ་དབུ་མ་རྙིང་བ་བར་དུ་འབྲས་སྤུངས་ལ་བཞུགས་འདུག་ལ༌། ཁོང་རིག་པ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང༌། འཛིན་གྲྭ་ནང་རྩོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད།སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་མཛད་པ་རྣམ་གསུམ་མང་ཤོས་ནང་ནས་ང་ཁོང་ལ་མཇལ་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚནརྩ་བ་དེ་ནི། ང་རྒྱ་གརདུ་བསྡད་དུས་ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཡིག་ལ་མཇལ་དུས་ང་རང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་མཇལ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང༌།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པར་བཞུགས་དུས་ཁོང་ལ་སྙན་གྲགས་ག་འདྲ་ཡོད་པ་རེད།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་སྙན་གྲགས་གཉིས་འདུག རིག་ལམ་ཐོག་ལ་ཧ་ལས་པའི་རིག་པ་ཡག་པོ་ཡིན་པ་གཅིག་དང༌།
གཉིས་པ་དེ་རི་མོ་ཕྱོགས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ང་རང་དགོན་པ་ན་ཡོད་དུས་གྲགས་ཆེན་པོ་འདུག དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་མིང་གོ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་ང་ཁོང་ལ་མཇལ་གྱི་རེད་བསམ་པ་དང༌།དཔེ་ཆ་ཁྲིད་ཀྱི་རེད་ཁྱོན་ནས་བསམ་མེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཐེངས་དང་པོ་ཇི་ལྟར་འཇལ་བ་དང༌། དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིསདགེ་ཆོས་མདུན་དུ་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་པ་བཞིན་ཁྱེད་གཉིས་བར་ལ་དགེ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟངས་སྐོར་ཅིག་གསུངས་རོགས།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ།ལོ་མང་པོ་ཞིག་གི་རྗེས་ནས་ང་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིར་ཡོང༌། དེ་ནས་ང་རང་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཧོར་ཁང་དགེ་བཤེས་ལགསཀྱིད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་རྩོམ་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཁྱདཆོས་མང་པོ་གསུངས་ཀྱི་འདུག ང་རང་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་མཇལ་འདོད་ཆེནཔོ་བྱུང༌། དེ་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་འབྲུག་ཡུལ་བརྒྱུད་ལྷ་སར་ཕེབས་པ་རེད།དེ་དུས་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང༌། ང་རང་ཁོང་གི་ཁྱིམ་ལ་མཇལ་དུ་སོང་བ་ཡིན། ལྷ་ས་དབང་འདུས་སྤེན་པ་ཟེར་བ་དེ་རེད། ངས་ཁོང་རིག་གནས་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང་ཁོང་གི་མཁྱེན་ཡོན་མང་པོ་འཇལ་ནས་དེ་དུས་ངེད་གཉིས་འགོ་བཙུགས་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རིག་གནས་མཁས་པ་ཡིན་པ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ནས་ངས་འདི་ཞུས་པ་ཡིན། ལྷ་སར་ཕེབས་པ་དང་ལམ་སེང་ང་ལ་རིག་གནས་སྐོར་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཁྲིད་རོགས་གནང༌། དེ་ཁོ་རང་གིས་ལམ་སེང་དགའ་བོ་གནང་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་གསུངས་སོང༌། དེ་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པ་རེད། དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གིས་མཁས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོ་ལ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་བརྩམས་ཆོས་དང༌། སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་ཚུལ་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། དཔེར་ཆ་བཞག་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡར་ཐོན་ཞིག་ལ་ཆ་འཇོག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཧ་ལམ་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཡོད་ན་མེད་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་པོ་སང་་སི་སྐད་ནས་བོད་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་དགོས་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་འདྲའི་ང་ཚོའི་བོད་ཡིག་དང་སམ་སྐྲི་སྐད་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་མི་རབས་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་དལ་པཎི་ར་ཧུ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་པ་ནང་བཞིན་བྱུང་བ་ཞིག་ང་ཚོའི་མི་རབས་གསུམ་བཞིའི་ནང་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བྱས་མི་འདུག ང་རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་བལྟས་ནས་ང་ཚོའི་སྔ་མོའི་ལོ་ཙྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནང་སྟངས་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གནང་སྟངས་རྣམས་འདྲ་བོ་མཐོང་ནས་ང་རང་དེ་ལ་ཧ་ཅང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱུང་ནས་ང་ཁོང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ང་ཚོའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་གཅིག་བུར་མགོ་འཁོར་ནས་མ་བསྡད་པར་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་ཚུལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གང་ཡོད་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒང་ནས་གསུང་རོགས་གནང་དང༌། རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། ཁོང་གིས་དཀའ་ལས་མང་པོ་བསྐྱོན་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་པ་རེད། དཀའ་ལས་བསྐྱོན་ནས་བཞུགས་པ་དེ་ཕལ་ཆེར་མི་རབས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བོད་དང་རྒྱ་གར་བར་གྱི་རིག་ལམ་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཁྱོན་ནས་མ་བྱུང་བ་དང༌། ཁོང་གི་ས་ཞིབ་འཇུག་གནང་ཏེ། བོད་ལ་བསྐྱར་དུ་ཕན་མི་ཡོང་ངམ་དགོངས་འདུག རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། དཔེར་ན། ཁྱེད་རང་གིས་གཟིགས་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ལོ་རྒྱུས་གསེར་གྱི་ཐང་མ། ར་མ་ན། བོད་དང་རྒྱ་གར་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་མདོ་སྔགས་མང་པོ་ནང་གི་རྩ་བ་དེ་དག་གནང་འདུག ཕལ་ཆེར་དེ་འདྲ་གནང་མཁན་སུ་ཡང་མ་བྱུང་སྟབས། བོད་ནང་གི་བོད་པ་རྣམས་མི་རབས་མང་པོ་ཤིག་ལ་ཕྱི་རོལ་ལ་འབྲེལ་བ་མ་བྱུང་བར་བོད་ནང་གི་རིག་གནས་རྐྱང་རྐྱང་ལ་གཟིགས་པ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ཧོབ་ཏེ་ང་ཚོར་འདི་འདྲའི་འབྲེལ་བནའདུག་ཟེར་དུས། ཁོང་ཚོ་འདྲོགས་པ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད་མ་གཏོགས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་སྔ་མོ་དེ་དག་མ་འགྲིགས་པ་རེད་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཧ་ལམ་ང་ཚོར་དེ་འདྲའི་གོ་ལོག་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་རྩ་བའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་ཡིད་ཆེས་གནང་བ་དེ་ག་རེ་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རིག་གནས་ཐོག་ལ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ངོས་ནས་རིག་གནས་ཐོག་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ཡིན། རིག་གནས་སྙན་སུམ་ཐོག་ལ་བཀའ་ཁྲིད་གནང་རོགས་ཞུས་དུས། ཁོང་གི་ཧོབ་ཏེ་སྙན་སུམ་ཁྲིད་ནས་རིག་གནས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རིག་ལ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་རབས་དང༌། རྟོགས་བརྗོད་སོགས་བསླབ་དེ་ནས་གཞི་ནས་རིག་གནས་ཁྲིད་དགོས་འདུག་ཅེས་གསུངས་ནས་ང་རང་ལ་རིག་གནས་སློབ་པའི་བསམ་བློ་དེ་ལྟར་འཁོར་བ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་དུས་ལས་ཀ་དང་ཁོང་ཚོས་བྱེད་སྟངས་ལ་ཕལ་ཆེར་བློ་ཕམ་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། དཔེར་ན་ཁོང་གིས་སྙན་རྩོམ་ཞིག་གི་འདི་ལྟར་བྲིས་འདུག། གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་སྣུམ་དང་བྲལ་ན་ཡང༌། རིག་རྩལ་ཐབས་མཁས་གློག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས། ། དྲང་པོ་མི་ལ་འཁྱོག་པའི་ལམ་སྟོན་པ།། སྐྲ་སེར་སྤྲེའུ་རིགས་ལ་དོགས་ཟོན་མཛོད། ཞེས་པ་དེ་ལ་བལྟ་དུས་ཕལ་ཆེར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་གཞན་དག་དང་མཉམ་དུས་ཁོང་ལ་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་དང་དྲང་པོ་མ་བྱས་འདྲ་བོའི་དགོངས་ཚུལ་ཞིག་ཐོན་འདུག། དེའི་སྐོར་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་རོགས།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། དེ་ཕལ་ཆེར་ལམ་སེང་བཤད་ཁག་པོ་འདྲ་བོ་འདུག ཡིན་ནའང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱིས་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པ་ཤེས། དེ་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བཀའ་འདྲི་བྱས་འདུག། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་གྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་མར་ལབ་འདུག། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་ལབ་དགོས་པ་ནི་ཁོང་ལ་ཕྱག་རོགས་བྱས་ནས་རང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྐོར་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་པར་རོགས་རམ་ཞིག་ཨེ་ཡོང་བསམ་ཡོད་པ་འདྲ། རོགས་རམ་ཟེར་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་རིག་པ་དང༌། བསམ་བློའི་རོགས་པ་དགོས་པ་མ་རེད། ཕྲན་ཙམ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རོགས་པ་ཡོང་བ་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་པ་མིན་ནམ། དེ་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ཡང་བྱས་མི་འདུག ཁོང་ནས་ཉན་ཡ་དེ་ཉན། ཐོ་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་ཚོ་ཐོ་རྒྱབ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་གནང་འདོད་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཡིས་རོགས་པ་བྱེད་མ་ཐུབ་དང༌། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐུ་ཡོན་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རང་གཤིས་ཡོད་པ་དེ་ཧ་མ་གོ དེ་འདྲའི་ཅིག་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཆ་ནས་ལུས་བསྡད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁྱད་མཚར་ཨེ་ཡིན་བསམ་གྱི་འདུག དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། འཛམ་གླིང་སྒང་སྤྱི་ཚོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། རྩོམ་པ་པོ་དང་བསམ་བློ་གསར་བ་གཏོང་ཐུབ་མཁན་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ག་དུས་ཡིནཡང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ངོས་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་བཞིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཡང་དེ་འདྲ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དེ། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་བསམ་བློ་དང་ལྟ་བ་བློ་ངོར་མ་གཤོངས་བའམ། ཡང་ན་དང་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ཁོང་ལ་ཁེར་རྐྱང་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། དཔེར་ན་ཁོང་གི་སྙན་རྩོམ་ཐོར་བུ་ཞིག་ཏུ།ཕྲག་དོག་ཁྲག་གིས་མྱོས་པའི་ཨུ་ཚུགས་སྟག། འཇིགས་པའི་ང་རོ་སྒྲོགས་པའི་ཚང་ཚང་ནང༌།། གཅིག་པུར་ལུས་པའི་བདེན་པའི་བུ་ཆུང་ང༌། ། ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཡུལ་ཏུ་དགོངས། ཞེས་པ་དེ་བལྟ་དུས་ཁོང་ལ་ཁེར་རྐྱང་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཤུགས་དྲག་པོ་འབྱུང་ཡོད་པ་བསམ་གྱི་འདུག། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་དེ་འདྲའི་ཚོར་བ་སྐྱེས་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་རོགས་གནང༌།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། དེ་ངས་གསལ་བོར་ཞུ་ཐུབ་གྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་གིས་ལོ་བཅུ་གཉིས་རིང་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་དེ། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་བོད་དང་རྒྱ་གར་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཁྱོན་ནས་མ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ལྟར་རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང༌། མཁས་པ་བཅས་ལ་གོ་རྟོགས་དང་ངོ་ཤེས་འདྲ་འབྱུང་ཨེ་ཐུབ། དེ་འདྲའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་འདུག ཡིན་ནའང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་རིང་ཕྱག་ལས་གནང་པ་དེ་ད་ལྟ་བོད་ནས་འདོན་པའི་དེབ་དེ་ཚོ་ལགཟིགས་ན། དེ་ཚོས་ཁ་གྲགས་ཡོང་གི་རེད། ཕྱག་ལས་དེ་འདྲ་གནང་ཐུབ་མཁན་དེང་སང་སུ་གང་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཀྱིས་དཀའ་ལས་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྐྱོན། བཙོན་ཁང་ནང་ནས་དཀའ་ལས་མྱོང༌། དེ་ནས་བཙོན་ཁང་ནས་ཐོན་ཡོང་དུས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་གནང་བ་དེ་དག་སུས་ལག་པར་ཡོད། སུས་ཉར་ཡོད་ཁྱོན་ནས་ཧ་གོ་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་བསམ་པར་དེ་དག་ཚང་མ་མེད་པར་ཆགས་པ་རེད་བསམས་ནས་མ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང༌། ངས་ལོ་འདི་དག་ལ་ད ཀའ་ལས་རྒྱབ་པ་ཚང་མ་མེད་པར་ཆགས་སོང་དགོངས་པ་བྱུང་ཡོད། གང་ལྟར་ཉིན་ཁ་ཤས་རྗེས་ང་ཁོང་ལ་མཇལ་དུས་ངས་འདི་ཞུས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་དཀའ་ལས་དེ་འདར་བསྐྱོན་པ་རེད། བཙོན་ཁང་ནང་དུ་ཕེབས་ནས་དཀའ་ལས་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་བ་རེད། ང་རང་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་བྱུང་ཟེར་དུས། ཁོང་མཁས་པ་ནི་མཁས་པ་རང་རེད། ང་ལ་འདི་གསུངས་ཀྱི་འདུག། ཁྱེད་རང་གིས་སེམས་ཁྲེལ་མ་བྱེད། ལུང་བ་ཁ་བྱང་བལྟ་ཞིག་གི་ནང་མེ་ཏོག་སྙིང་རྗེ་བོ་ཞིག་སྐྱེས་པ་རེད། མེ་ཏོག་དེ་ལ་མིག་བལྟ་མཁན་མ་བྱུང་བ་རེད། མེ་ཏོག་དེ་ལ་དྲི་མ་སྣོམ་མཁན་མ་རེག་པ་རེད། ཁོང་ལུང་བ་ཁ་བྱང་དེ་རུ་སྐམ་སོང་བ་རེད། ངའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན། ང་ལ་དེ་གསུངས་སོང༌། ཁོང་གིས་མཐའ་ཚིག་ཟེར་ན་རྗེས་རྗེས་དེ་དེ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་བཙོན་ཁང་ནང་དུ་འཇུག་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་ཅིག་གནང་རོགས།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། བཙོན་ཁང་དུ་འཇུག་དགོས་པ་དེ་དང་པོ་ཁོང་ཚོ་སྤོ་མདའ་ཚང་ཨ་བོ་རབ་དགའ་དང་ཁོང་ཚོ་ལ་རྙོག་དྲ་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་ཐོག་ནས་རེད། དེ་དུས་བོད་དུ་ཁོང་ཚོས་འདི་ལབ་པ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་དངུལ་ལོར་རྫུན་མ་བཟོ་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད།རྒྱ་གར་དུ་རྫུན་མ་བཟོས་པ་རེད། དེ་ལ་ཁག་བཞག་ནས་བཙོན་ཁང་དུ་བཅུག་སོང༌། རྗེས་སུ་ཕར་བྱས་ཚུར་བྱས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་གུང་ཁྲན་རེད་ཟེར་བ་མ་ཟད། ང་དང་ངའི་གཉེན་ཉེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པའི་དེབ་དེ་ཚོ་བལྟ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད་ཟེར་བའི་སྐད་ཞིག་དཀྲོགས་པ་རེད། དེ་དུས་ངས་གུང་ཁྲན་ཟེར་བ་ག་རེ་ཡིན་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེ་འདྲའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོས་དེ་འདྲའི་སྐད་ཆ་དཀྲོགས་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་གུང་ཁྲན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་བཀོད་པ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་མི་རིགས་དང༌། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་དང༌།ཤ་ཞེན་ཡོད་པའི་མཁས་དབང་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་མཁྱེན་རླབས་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལའང་མཁྱེན་རྒྱ་ཅུང་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ལྷ་སར་ཕེབས་དུས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སོགས་ལ་ཏན་ཏན་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ཡོད་རྒྱུ་རེད། དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོད་འཕེལ་གྱིས་བསམ་ཚུལ་ག་འདྲ་ཞིག་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད་དམ།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། ངས་ཤེས་པ་དེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་གནང་བའི་དེབ་དེ་དག་ལ་གཟིགས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཆེན་སྐོར་ཀྱི་དེབ་དེ་གཟིགས་དང་སངས་རྒྱ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་དེ་ག་རང་ནས་ཧ་གོ་བ་འདུག ངས་མང་པོ་བཤད་དགོས་པ་མི་འདུག དེ་འདྲའི་ཧ་ལས་དགོས་ང་ཚོའི་མཁས་གྲུབ་སུ་གང་གིས་བརྩམས་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལྟ་བ་ལོག་པ་རེད་ཟེར་བ་དང༌། གུང་ཁྲན་རེད་ཟེར་བ་སོགས་སྐྱོན་འཛུགས་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ལྟ་བ་གསར་བ་ཞིག་དང༌། སྔོན་བྱོན་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་གསུང་མ་མྱོང་བའི་ཞིག་གསུངས་བ་ཡིན་ན། དེ་འགོག་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་མང་པའི་གཤིས་ཀ་ཆགས་ཡོད་པ་འདྲ་བོ་མཐོང་གི་འདུག རྩ་བའི་དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ཀློག་སྐབས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། མཁས་དབང་ཁག་ཅིག་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ཁོང་ལ་དཀང་ངལ་ཞིག་འཕྲད་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་བོད་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་གི་དགོངས་པ་ག་འདྲ་ཞིག་བཞེས་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་རྩ་ཆེ་ཤོས་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང༌། རྒྱ་གཞུང་བོད་གཞུང་སྐོར་རེད།དེ་ངས་ཏག་ཏག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། སྲིད་དོན་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁོང་གི་ཐུགས་བློ་ནི་ང་ཚོ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཏན་ཏན་ཐུགས་སེམས་གནང་གི་འདུག དེ་དུས་ང་ཚོ་གཞོན་གཞོན་རེད། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་ང་ཚོ་བོད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཅི་འདྲ་བྱས་ན་དགའ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་དུས། ང་ལ་ནི་དེ་ཁག་པོ་རེད་གསུངས་སོང༌། སྲིད་དོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ང་ཚོའི ལུང་བ་དེ་ཉིན་མ་གཅིག་ལ་བརྗེ་བོ་རྒྱག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། སྲིད་དོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་སྔོན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཇིགས་པ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདིར་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེ་ལས་སྔོན་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས། དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིན༌། སཾ་སྐྲིཊ་སྐད་ཅུང་སྦྱངས་རྒྱུ་དང༌། རིག་གནས་ལ་སྦྱོང༌། རིག་གནས་ཟེར་བ་དེ་དེང་སང་བོད་ལ་ཉམས་པའི་གནས་སྐབས་རེད། དེང་སང་མང་ཆེ་བ་ལྟ་བ་དང༌། སྒོམ་པ། སྤྱོད་པའི་ཐོག་ལ་ཕྱིན་པ་མ་གཏོགས༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་སྐྱོ་བོ་ཆགས་འདུག དེའི་ཐོག་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རྗེས་མ་གང་ལ་ཕྱིན་ཀྱང༌།སཾ་སྐྲཊ་དང་པ་ལི་སྐད་བསླབ་ན་ཕན་ཐོགས་པ་འདུག རྩོམ་རིག་དེ་ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐོ་བོ་དང་དམའ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གོ་རྟོགས་འཕེལ་བར་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་འདུག དེ་སེམས་ལ་བཞག་རོགས༌། ང་ལ་གསུངས་སོང༌།དྲང་བོ་བཤད་ན་དེ་དུས་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རིག་གནས་ཟེར་དུས་ང་ཚོས་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག་མ་གཏོགས་མཐོང་གི་ཡོད་མ་རེད། གང་ལྟར་ག་རེ་ཡིན་ན་མིན་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་ཏེ་བོད་སྤྱི་ལ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་དགོངས་པ་རྒྱུ་ཆེན་པོ་རེད། འདི་ངས་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཐམ་པ་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། མི་མང་པོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་གུང་ཁྲན་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཁྱོན་ནས་མ་རཻད། མི་མང་པོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་རྙིང་མ་རེད་ཟེར་ནས་དགེ་ལུགས་པས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ལ་ལྟ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གི་ལྟ་བ་དགོངས་སྟངས་ང་ཚོས་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་འགྲིག་གི་རེད་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོས་ལབ་ཐུབ་ཀྱི་མརེད། དེ་ཁོ་རང་ཁོ་རང་གི་ལྟ་བའི་ཐོག་དགོངས་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་རེད། མ་གཞི་ངས་དགེ་ངདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྐོར་ཞུ་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ཁོང་གི་ལྟ་བའི་དགོངས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྟ་བ་ནི་མ་རེད། ང་ཚོས་འཆར་ཅན་བཤད་བསྡད་པའི་ནང་བའི་ལྟ་བ་དང་ཕྲན་ཙམ་མི་འདྲ་བར་ཁོང་གིས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡག་པོ་མཁྱེན་སྟབས། ཁོ་རང་ཁོ་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་ཞིག་བྱས་ནས་དེ་ང་ཚོ་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཧ་མ་གོ་བར་ལུས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་པ་འདྲ་བསམ་གྱིན་འདུག
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། རིན་པོ་ཆེས་ ༡༩༩༥ ལོར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་
གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་རྩོམ་པ་པོའི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་འཚོགས་དུས། རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་བཙོན་ཁང་ནས་ལྷོད་དུས་བར་སྐོར་ནང་དུ་མཇལ་སོང་གསུངས་བ་ཞིག་དྲན་གྱི་འདུག དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་མཇལ་སྐབས་ཁོང་གི་བཟོ་བལྟ་ག་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་ཚོར་སྣང་ག་རེ་བྱུང་སོང༌།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། ཚོར་བ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོ་བོ་བྱུང༌། ངས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ག་དུས་བཙོན་ཁང་ནས་ཐར་ཡོང་བསམ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཉིན་ཞིག་ཧོར་ཁང་དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གྲོགས་པོ་ཡོད་ན་མེད་ན་རེད། ཁོང་གིས་ང་ལ་ལན་སྐྱེལ་བྱུང༌། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་བཙོན་ཁང་ནས་ཐར་བྱ་ཟེར་གྱི་འདུག གང་དུ་བཞུགས་འདུག་ཟེར་དུས། འདི་བ་བཞུགས་འདུག་ཟེར། ང་སང་ཉིན་དེ་རང་ལ་མཇལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། མཇལ་དུ་ཕྱིན་དུས་ཉིན་གུང་ཙམ་རེད། བཙོན་ཁང་ནས་ཐར་ནས་ཉིན་གཉིས་གསུམ་མ་གཏོགས་སོང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོང་གི་སྐུ་མདུན་དུ་ཨ་མདོ་བ་ཁ་ཤས་འདུག དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཞལ་རས་སྐྱོ་བོ་དང༌། དབུ་སྐྲ་ཕལ་ཆེར་དཔུང་པའི་སྒང་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། ན་བཟའ་མདོག་སྐྱ་སྨུག་དེ་འདྲ་ཞིག་མཆོད་ཤག དེར་ཨ་མདོ་བ་གསུམ་བཞི་ཞིག་འདུག དེ་ནས་ང་ཡར་ཕྱིན་ལམ་སེང་ཕྱག་འཚལ། འཁྱུག་ཙམ་ལ་ང་སྐད་ཐོན་མ་སོང༌། དེ་ནས་ངས་འདི་ལྟར་ཞུས་པ་ཡིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་བར་ལམ་སྐུ་ཉེས་པོ་བྱུང་སོང༌། དེ་མ་གཏོགས་ཁ་ནས་ཐོན་མ་སོང༌། འཁྱུག་ཙམ་ཁོང་གིས་གང་ཡང་གསུང་གི་མི་འདུག དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཤོག་གུ་ཐེབས་ཅག་ཞིག་གི་སྒང་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་ཞིག་བྲིས་འདུག་པ་དེ་བསྟན་ནས། འདི་ཡིན་ད། ང་རང་བཙོན་ཁང་ནང་དུ་བསྡད་དུས་སེམས་སྐྱོ་དུས་སྐྱོ་རོགས་འདི་ཡིན། ང་བཙོན་ཁང་ནང་བསྡད་རིང་སྒྲོལ་མ་འབུམ་གཅིག་ཉུང་མཐར་ཡང་བཏོན་ཡོད་གསུངས་གྱི་འདུག དེ་ནས་མང་པོ་ཞུ་ཐུབ་མ་སོང༌། རྗེས་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་གཟིགས་ང་ད་དུང་བསྐྱར་དུ་མཇལ་གྱི་ཡིན་ཞུས་པ་ཡིན། ང་ལ་ཐུག་མ་བདེ་བ་མི་འདུག་གམ་གསུངས་ཀྱི་འདུག ང་མ་བདེ་བ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རྗེས་ཉིན་ཞིག་ང་ཕར་འགྲོ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཨ་མདོ་བ་གཉིས་དང་མཉམ་དུ་ཕེབས་ཀྱི་འདུག ཁོང་གི་དབུ་ཞྭ་མཆོད་འདུག ལམ་སེང་ཁོང་གིས་ང་ལ་མི་ཟེར་བ་འདི་སྐྱོ་བོ་ཆགས་དུས་གྲོགས་པོ་ཚང་མ་རྒྱང་ནས་བྲོས་འགྲོ་གི་འདུག་ཟེར། ངས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་གཟིགས་ང་དེ་འདྲའི་རྩ་བ་ནས་མིན། ཐུགས་རྗེ་གཟིགས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཅར་གྱི་ཡིན་ཞུས་པ་ཡིན།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དེའི་རྗེས་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རག་སོང༌ངམ།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། དེ་ནས་ཐེངས་གཉིས་མཇལ་སོང༌། དེ་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་གཟིགས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་རོགས་གནང་ཞུས་པ་ཡིན། འདིར་བཞུགས་ན་ཆོད་མི་འདུག ལྷ་ས་རུ་མ་བཞུགས་རོགས་གནང༌། རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་རོགས། དེ་དུས་ང་རང་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ་གྲབས་ཡོད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་འདིར་བཞུགས་ན་ཕྱག་ལས་གང་ཡང་ཡོང་བའི་བཟོ་བལྟ་མཐོང་གི་མི་འདུག ང་རང་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ་རྩིས་ཡོད། རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་རོགས་གནང་ཞུས་པ་ཡིན། འགྲོ་རྩིས་ཡོད་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་གཞན་གང་ཡང་གསུང་གི་མི་འདུག ང་ཚོའི་རེ་བར་ཡང་ཕེབས་ན་བསམ་སོང༌། དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། དེ་མིན་ལོ་རྒྱུས་འདྲ་བོ་ཙག་ཙིག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ་དག་ཞུས་ཚར་གི་མ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དགོངས་པ་རྫོགས་དུས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་ཧོར་ཁང་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་ཡིག་ཞིག་ཕུལ་དུས༌། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དགོངས་པ་རྫོགས་ཡོད་པ་ཐོས་པ་རེད། ཕྱག་ཡིག་དེའི་ནང་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས་གནས་ཚུལ་གཞན་བཀོད་ཡོད་དམ། སྤྱིར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སེམས་ཁྲལ་དང་ཕྱག་ལས་མང་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་དང་དགེ་ཆོས་བར་ལ་དགེ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད། དགེ་ཆོས་དགོངས་པ་རྫོགས་་སོང་ཟེར་བ་ཐོས་སྐབས་སེམས་སུ་ཚོར་བ་ག་འདྲ་ཞིག་བྱུང་སོང༌།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། ང་ཚོར་བ་ཁྱད་མཚར་བོ་ཞིག་བྱུང་སོང༌། ཧོར་ཁང་ཇོ་ལགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་མ་འབྱོར་གོང་ལ་རྨི་ལམ་ཞིག་བཏང་སོང༌། ད་དེང་སང་མི་ཚོ་གནས་ཚུལ་འདི་དང་མཐུན་གི་མི་འདུག དགོང་མོ་འཛམ་གླིང་རིལ་རིལ་ཡིན་པ་ཟླ་དཀར་འདྲ་བོ་སྨུག་པ་འདྲ་བོ།སེམས་སྐྱོ་བོ་ཞིག་འདུག དེའི་སྒང་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་དང་ངེད་གཉིས་འདུག དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ང་ག་དུས་ཡིན་ཡང་སྐུ་ཞབས་གསུངས་ཀྱི་རེད། ཁོང་གིས་སྐུ་ཞབས་བལྟས་དང༌། ང་ཟླ་དཀ ར་ཕར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། ཟླ་དཀར་ཕར་ཕྱོགས་དེ་འཛམ་གླིང་ཕར་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཏན་ཏན་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག གང་ལྟར་རིལ་རིལ་གཞན་དེ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་སོང༌། ཁྱད་མཚར་དེ་ལ་སྨུག་པ་འཐིབས་འདུག་པ་བལྟ་དུས་ང་རང་ཡང་སེམས་སྐྱོ་བོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ཡིན་ན་ནངས་ཉིན་ཡིན་ན། ཧོར་ཁང་ཇོ་ལགས་གི་ཡི་གེ་འབྱོར་སོང༌། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དགོངས་པ་རྫོགས་སོང༌། ཁོ་རང་སྐུ་ཞེ་དྲག་བསྙུང་བྱུང༌། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་སྙུང་བཞེས་དུས་ཟླ་བ་བཟང་པོས་གཟན་འོག་ཏུ་བཞེས་རག་ཁྱེར་ཡོང་གི་འདུག། ང་ཚོས་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། ཁྱོན་ནས་ཉན་གྱི་མི་འདུག དེ་ལྟར་སྐུ་གཟུགས་སྐྱོ་བོ་བྱས་ནས་གྲོངས་སོང༌། དགོངས་པ་མ་རྫོགས་གོང་ལ་འདི་འདྲ་ཞིག་གསུངས་སོང༌། སང་ཉིན་ནངས་ཉིན་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་སྐྱོར་རོགས་གསུངས་ཤག དེ་ནས་གསན་གྱིན་གསན་གྱིན་དགོངས་པ་རྫོགས་སོང་ཟེར་བ་ཞིག་གསུངས་ཤག རྣམ་ཐར་གཞན་པ་ཞིག་གི་ནང་མ་མཐུན་པ་ཅུང་འདུག་བདེན་པ་སུ་ཡིན་མིན་ངས་ཧ་གོ་གི་མ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། རིན་པོ་ཆེ་ལ་དྲི་བ་མཐའ་མ་ཞུས་ཀྱི་ཡོད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྐོར་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་མཁས་དབང་ཞིག་རེད། བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོ་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ལ་ལག་སྐྱེས་ཚུལ་དུ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གིས་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་མཛད་རྗེས་ག་འདྲ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། རྩོམ་རིག་སྒང་ལ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་སྒང་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེང་སང་བོད་ནས་ཕེབས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ། ང་རྒྱ་གར་ལ་ལོ་གཉིས་ཙམ་ལ་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚང་མས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ག་འདྲ་ཡོད་པ། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ག་འདྲ་ཡོད་པ་སྐད་ཆ་འདྲི་གི་འདུག དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གནང་བའི་ཕྱག་ལས་དེབ་གསུམ་མ་གཏོགས་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། དེའི་ཐོག་ནས་མི་དེ་ཚོའི་ཁོང་ནང་བཞིན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ང་ཚོའི་ལས་ཀ་གསར་བ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཐོག་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཟེར་བའི་སེམས་ཤུགས་ཚང་མ་སླེབས་འདུག འདི་ནི་ངས་རང་དགར་བཤད་པ་མིན། དེང་སང་བོད་ནས་འབྱོར་བ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཚང་མས་རིག་གནས་ཐོག་ཡར་རྒྱུས་གཏོང་གི་ཡིན་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ག་དུས་བཤད་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཐོག་ལ་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག། དེར་བརྟེན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་ཆོས། ཐ་ན་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡན་ང་ཚོས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ཁོང་གིས་དཀའ་ལས་བསྐྱོན་པ་བར་སྐབས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཡིན་ནའང་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཞེ་དྲག་གནད་འགག་ཆེན་པོ་རེད།
དཔལ་ལྡན་རྒྱལ། དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་མཁས་དབང་ཆེན་པོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་དང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་སྐོར་ལ་དེང་སང་སིད་སི་གནས་བཞུགས་རག་ར་རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་ང་དང་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།
རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། ཡ ལགས་སོ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་གནང༌།


text:
༄༅། །ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཀླད་པའི་ནང་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ལས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཚན་རིག་པ་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་མ་ཚུད་པའི་རིག་པ་ལ་ཇུས་གཏོགས་མི་བྱེད་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱིན་མེད། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་པ་ཞིག་ཚན་རིག་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། ཚན་རིག་པས་དེ་ལ་ཡོད་མེད་གང་དུ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་མེད་ཅེས་ལན་འདེབས་རྒྱུ་དེ་རེད། ཚན་རིག་པ་ཚོས་སྔར་ནས་ད་བར་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་སྒྲོམ་གཞི་དེའི་ནང་མ་ཚུད་པའི་ལྷ་འདྲེ་འདོན་བགེགས་དང་ཤེས་པའི་སྐོར་ལ་ཇུ་གཏོགས་བྱ་འདོད་ཀྱང་མེད་པ་རེ་ལ། དེ་ལྟར་ཇུས་གཏོགས་བྱས་ནའང་དཀའ་ལས་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཟེར། གང་ལྟར་ཁོང་ཚོས་སེམས་ཞེས་པ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་རང་རང་གིས་བལྟས་པའི་མིག་རྒྱང་ཐུང་ཐུང་ངམ། གཞི་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཙམ་ལས། དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་ཅི་ཡོད་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དཔེ་ན། ངའི་རྨོ་མོ་འཇར་པན་ལ་ཡོད་སྐབས། ང་ཚོས་ནང་མི་ཁ་ན་ཧྲའི་ལུང་པ་ཁུག་ཀྱོག་ཅིག་ལ་ཡོད།
ཉིན་ཞིག་ངའི་ཨ་མ་ངུ་བཞིན་འདུག དེའི་རྒྱུ་མཚན་འདྲི་དུས། ཨ་མ་གྲོངས་སོང་ཟེར། ཟླ་གཅིག་འགོར་རྗེས་གཞི་ནས་ཡི་གེ་ཞིག་འབྱོར་དོན་ལ། དངོས་གནས་གྲོངས་ཡོད་པ་ཤེས་སོང། གནས་ཚུལ་དེ་ཨ་མས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཚན་རིག་པས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ཚན་རིག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱ་ཐབས་ཀྱང་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་གྲང་ངར་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གུར་བཟོས། གུར་གྱི་ཐོག་ཆུ་གཏོར་ཏེ་འཁྱགས་པ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག གུར་གྱི་ནང་དུ་པགས་པ་ཞི་བཏང་སྟེ་དེའི་སྟེང་དུ་དམར་ཧྲེང་ལ་ཉལ་རྗེས། ཁོ་རང་གཟུགས་པོ་ནས་ཐོན་ཏེ་ནམ་མཁར་འཕུར་ཞིང་གཉེན་ཉེ་ཚོར་ལྟ་སྐོར་ལ་སོང་བ་དང། དེ་ནས་ཕྱིར་སླེབས་ནས་ཁོ་རང་གི་གཟུགས་པོའི་ནང་བབས་ཏེ་ཕྱིར་གསོན་པོར་གྱུར་པ་ཤོད་མཁན་བྱུང། ང་རང་མི་དེར་ཡིད་ཆེས་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཐབ་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཧ་གོ་གི་མི་འདུག་ལ། ཚན་རིག་པས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད།
སྔར་ཚན་རིག་པས་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་འགྲེལ་བཤད་ལོག་པ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་ནི། མི་རིགས་བཟང་ངན་ཡག་བཙོག་དང་གཤིས་ཀ་སོགས་ནི་ (DNA) རིགས་རྒྱུན་ས་བོན་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པ་དང། མི་རིགས་སོ་སོའི་བཟང་ངན་དེ་རྟག་ཏུ་དེ་ག་རང་ལས་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེན་དར་བ་མ་ཟད། གཞུང་གིས་ཀྱང་ངོས་ལེན་བྱས་ཏེ་ལྟ་ཚུལ་བྱེད་སྒོ་དེ་མཐུན་སྤེལ་བ་རེད། དེ་ནི་མི་འཐད་ལ། དཔེ་ཞིག་བཤད་ན། སོན་འདྲ་བ་འདྲ་རྐྱང་གཉིས་ལས་གཅིག་ས་ཆུ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཐབས་རྡུགས་ཅིག་ཏུ་བཏབ། གཅིག་ཤོས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ས་ཞིག་ཏུ་བཏབ་ཚེ་གང་དུ་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ས་དེའི་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་འཚར་ལེགས་པ་དང། སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱང་ལེགས། གཅིག་ཤོས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྡེ་གནས། འདིས་ནི་རིགས་རྒྱུད་དེ་ཁོར་ཡུག་ལ་རག་ལས་སྟོན་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་འཇར་པན་གྱི་མི་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གནས་ཚེ་ཁོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྣམས་འཇར་པན་པ་དང། འཇར་པན་གྱི་གཤིས་ཀར་འགྱུར་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། སྔར་ཚན་རིག་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་རིགས་རྒྱུན་ས་བོན་སྐོར་ལ་མི་ཤེས་ཤེས་མདོག་བྱས་ནས་ནོར་བ་མང་པོ་བཤད་ཡོད།
ད་སྐབས་ (DNA) རིགས་རྒྱུན་ས་བོན་གྱི་གནས་སྟངས་ཤེས་པ་ཞིབ་ཏུ་སོང་ཡོད་ཀྱང་ཚན་རིག་པ་ཚོ་སྔར་ལྟར་ར་བཟི་བ་བཞིན་འདྲ་མི་འདྲའི་བེད་སྤྱོད་ལོག་པ་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཡོད། གཞུང་གིས་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་མི་རིགས་ཤིག་གི་རིགས་རྒྱུད་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་སྔ་ཁོང་ཚོས་ (DNA) གནས་ཚུལ་ཤེས་ཡོང་དུས་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་ཏེ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
ཚན་རིག་པ་ཚོས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་བཤད་པ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་མཁན་གྱི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ལྟ་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེར་ཚན་རིག་པ་ཚོས་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཚན་རིག་པ་ཚོས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང་འདི་བྱེད་དགོས་པ་དང་འདི་བྱེད་མི་རིགས་ཟེས་ཕན་གནོད་ཅི་འབྱུང་ཡག་པོ་བཤད་ཀྱིན་མེད། དེང་སང་ཚན་རིག་པ་མང་པོ་སྒོར་མོའི་ཆེད་འབད་ཀྱིན་ཡོད། གལ་ཏེ་གསར་བཏོད་ཅིག་བྱུང་བ་ན་རང་གི་མིང་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སུས་ཀྱང་དེ་བེད་སྤྱོད་རང་དགར་གཏོང་མི་ཆོག་པར་ཚན་རིག་པ་རང་གིས་ཐམ་ག་བརྒྱབ། སྒོར་མོའི་ཕྱིར་འཚོང་གི་ཡོད།
ཚན་རིག་པ་ཚོས་དམག་གི་ཐོག་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང། མང་པོ་ཞིག་ཚོང་པ་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཚན་རིག་པ་སྔ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གནས་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་ལ་བརྟག་དཔྱད་མང་དུ་བཏང་རྗེས། འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ལམ་སྲོལ་ཞིག་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ལམ་སྲོལ་ནང་ནོར་བ་ཞིག་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད། དེས་མ་འོངས་པར་ཡང་དེང་སང་གི་ཚན་རིག་པ་ཚོས་བཤད་པ་དེ་དག་བདེན་པ་མིན་པར་སྟོན་ཡོང་གི་ཡོད།
ལོ་མང་པོའི་གོང་གི་ལམ་སྲོལ་དེ་དག་ད་སྐབས་ནོར་བ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ནང་བཞིན། དེང་སང་ཚན་རིག་པས་བཤད་པའི་ལམ་སྲོལ་དང་སྒྲིག་གཞི་གཏན་འབེབས་བཤད་པ་ཚང་མ་མ་འོངས་པའི་ནང་ལམ་སྲོལ་རྙིང་པ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངེས་ཡིན། ཚན་རིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ད་སྐབས་ང་ཚོས་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་བཏོན་ནས་བདེན་པ་ཞིག་བཙལ་པ་དེ་མ་འོངས་པར་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚན་རིག་སྦྱོང།
ཨུ་རུ་སིས་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ཟླ་བའི་སྟེང་བཏང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་རིར་ཚབས་ཆེན་པོ་ལངས་ཏེ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་སྒོ་ས་འཕུར་མདའ་ཞིག་བཏང་ཡང་ལམ་འགྲོ་མ་བྱུང། ཨུ་རུ་སིས་མུ་མཐུད་ནས། ཁྱི་དང་སྤྲེལ། མི་གསུམ་རིམ་བཞིན་བཞག་ནས་ཟླ་བར་བསྐྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་རིར་ལྷག་པར་ཚབ་ལངས་ཏེ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་ནས་ཚན་རིག་སློབ་དགོས་པར་བསྐུལ། ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཚན་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་བཤད་ཀྱི་རེད།
ཚན་རིག་ནི་སྦྱོང་སྟངས་ཆེན་པོ་ནས་ཆུང་ངུར་བཏང་སྟེ་བརྟག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆ་ཤས་སྡུད་གསོག་གི་ཆ་བསྒྲིགས་ནས་སྔར་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་རྙེད་ཀྱི་ཡོད། ཚན་རིག་པ་བུ་མོ་རེ་ཆར་ཀར་སི་ཟེར་བས་འབུ་དུག་བཏབ་ན་འབུ་གཞན་གསོད་མི་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསོད་ཀྱིན་ཡོད་པས་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བའི་སྐོར་གྱི་དེབ་གཏོན་ནས་ཚན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་ཁོར་ཡུག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་པས་མོ་ནི་སྨོན་ཡུལ་གྱི་དཔའ་མོ་ཞིག་ཡིན།
ཆུ་དང་ནགས་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་སོ་སོར་བསྐོ་བཞག་བྱས་པ་དང། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན། སྤྱིར་ཁོར་ཡུག་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན། སོ་རྐོ་རྡོ་སློག་བྱེད་མཁན་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན་སོགས་སོ་སོར་བཞག་པ་རེད། ཉ་རྣམས་ཤིང་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་སྔར་ནས་ཤེས་ཡོད་མོད། ད་སྐབས་ཤིང་དེ་གནས་ཐུབ་མིན་ཉ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དོམ་སོགས་གཅན་གཟན་གྱིས་དུས་ལྟར་ཉིན་རེར་ཉ་བདུན་བརྒྱ་ཙམ་འཛིན་པ་དང། ཉ་ཚང་མ་མ་ཟོས་པར་ཤིང་ནགས་ཁྲོད་འདོར་བཞིན་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་ནགས་རྒྱས་པ་རེད། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་གི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་གནས་ཡོད། ཁོ་བོས་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་ཁོར་ཡུལ་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་མཁན་གྱི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་འགོ་བཙུགས། དེ་ལྟར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཡོད་པ་དེར་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཨ་རིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་མིན་མི་བལྟ་བར་རང་དབང་གིས་འདྲ་མི་འདྲ་བཟོ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ནང་ནས་གང་དགོས་བླངས་ནས་ཕར་གང་བཙོག་བཙོག་སྤྲད་པ་རེད། དེ་ལ་སྒྲིག་གཞི་ཞིག་བཟོ་དགོས། ཚུར་ལེན་དགོས་ན་ག་དུས་ལེན་ཆོག་པ། ག་རེ་བཟོ་དགོས་པ། ཕར་ག་རེ་སྤྲོད་དགོས་མིན་སོགས་ལ་སྒྲིག་གཞི་དང་འགྲིག་ཁྲིམས་བཟོ་དགོས། དེའི་ཚུལ་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་འབུལ་དགོས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོའི་གོང་ཁོར་ཡུག་གི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཚན་རིག་པས་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པས་གང་གཏོན་དགོས་པ་དང་གང་སྤྲོད་མིན་ལ་སྒྲིག་གཞི་བཟོད་དཀའ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོར་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གི་འགན་འཛིན་གྱིས་འབུ་དུག་དེས་འབུ་མང་པོ་གསོད་ཀྱིན་ཡོད་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནོལ་པེལ་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་རེད། དུག་དེས་འབུ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལས་གསོད་མ་ཐུབ་སྐབས་དུག་གི་ནུས་པ་ཆེ་རུང་གཏོང་དགོས། དེ་ལྟར་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་དུག་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན།
འཛམ་གླིང་ཐོག་སྲོག་ཆགས་ཚང་མའི་ནང་འབུ་རིགས་མང་ཤོས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་འཛམ་གླིང་འདི་ཡུན་རིང་འཚོ་བར་རོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། གསོད་དགོས་པའི་འབུ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་འབུ་རིགས་ལ་བལྟས་ཏེ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཡིན།འབུ་དུག་དེས་འབུ་རིགས་གསོད་དགོས་མི་དགོས་ཚང་མ་སྡེབ་གསོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དཔེར་ན་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་ནག་ཉེས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། དེ་གསོད་པའི་ཆེད་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་མི་ཚང་མ་སྡེབ་གསོད་བྱེད་པ་དང་འདྲ།འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བྱ་རིགས་ཇུ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཤེས་རྗེས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་དུས་སྔར་བཤད་པའི་འབུ་དུག་གིས་བྱེའུ་ཡི་སྒོང་ང་སྲབ་མོར་བཟོད་བཞིན་པ་ཤེས་པ་དང། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱེའུ་ཤི་འགྲོ་བ་ཤེས། འབུ་དུག་གཏོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསད་པའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་སྲོག་ཆགས་གཞན་གྱིས་ཟོས་ཏེ་ཤི དེའང་གཞན་གྱིས་ཟོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུག་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཧ་ཅང་མང་པོར་གྱུར།ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་བྱས་པ་ལས་ཤིང་ནགས་ཁྲོད་གནས་པའི་འབུ་རིགས་ཚང་མ་སྡོད་ས་མེད་པར་བརྟེན་ཁོང་ཚོ་ཚུར་རུབ་རུབ་བྱས་ནས་ (GENE) རྒྱུ་ཕྲ་མོ་འདྲེས་སྦྱོར་སོགས་ལས་ནད་རིགས་གསར་པ་སྐྱེས་ཡོང་གི་ཡོད།
རྒྱ་ནག་ནང་ཆམ་པའི་ན་ཚ་འདྲ་མིན་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཕག་དང་བྱ་མང་པོ་རུབ་རུབ་བྱས་ནས་གསོ་ཉར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་ཕག་དང་བྱ་དེ་དག་ལ་ནད་འབུ་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་པས་དེ་དག་འདྲེས་སྦྱོར་ལས་ནད་རིགས་གསར་པ་འབྱུང་གི་ཡོད། (CELL) ཕྲ་ཕུང་གཅིག་གི་ནང་ (GENE) སྟོང་རྒྱུ་ཕྲ་མོ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད། དེ་དག་གིས་མཚམས་རེ་ལས་ཀ་བྱེད་ལ་མཚམས་རེར་ལས་ཀ་མི་བྱེད་པ་ཡིན།
ཉའི་ (GENE) ཞིག་བཏོན་ནས་རྩི་ཤིང་གི་གསེལ་ནང་བླུགས་ཚེ་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བར་ཆགས་སྟབས་ (GENE) རྒྱུ་ཕྲ་མོས་སྔར་ལྟར་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ཤེས་ལ། ལས་ཀ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡང་མེད། ཚན་རིག་པས་རྒྱུ་ཕྲ་མོ་ (GENE) ཕར་སྤོར་བ་ཤེས་ཀྱང། སྤར་ན་འབྲས་བུ་ཅི་འགྱུར་རྒྱས་ཤིང་རྒྱས་པ་བཤད་ཤེས་ཀྱི་མེད། (GENE) རྒྱུ་ཕྲ་མོ་དེ་གཙོ་བོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ལ་རག་ལས། ཡང་པོ་བྱས་ན་མ་འོངས་པར་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། གནས་ལུགས་ངོ་མ་མ་ཤེས་གོང་ལ་འཚོང་གི་ཆེད་བེད་སྤྱོད་ལོག་པ་བཏང་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད།
མི་འབོར་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན་ཁ་ཟས་ཀྱང་མང་དུ་གཏོང་དགོས་པས་ (GENE) རྒྱུ་ཕྲ་མོ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱས་ན་མ་འོངས་པར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང། སྒོར་མོ་ཡིས་ཚན་རིག་གནས་ལུགས་འཚོལ་སྟངས་ཚང་མ་བསྒྱུར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རླུང་ཁམས་གསུམ་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཚུལ། ཉི་མས་ང་ཚོར་དྲོད་སྟེར་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། ཉི་མའི་ནང་གི་རྡུལ་རྫས་ནང་ནས་ང་ཚོའི་པགས་པའི་ཐོག་མེ་ལེན་ཞེས་པའི་རྫས་ཤིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད། དེས་ཉི་འོད་ཀྱི་གནོད་སྐྱོན་སེལ་བཞིན་ཡོད།
ཉི་འོད་ཀྱི་རྫས་རླབས་མིའི་ལུས་ཀྱི་ (SELL) ཕྲ་ཕུང་ནང་འཛུལ་ཏེ་ (GENE) རྒྱུ་ཕྲ་མོ་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་གི་ཡོད། རླུང་ཁམས་ཀྱིས་ཉི་འོད་ཀྱི་རྡུལ་རླབས་ཨོ་ཏྲ་བ་རས་ཞེས་པ་མར་མི་གཏོང་བར་ཉར་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད། གལ་ཏེ་རླུང་ཁམས་ཀྱིས་མ་བཀག་ན་མིའི་ལུས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོང་གི་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཚན་རིག་པས་རིགས་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་བསྲེས་པ་ལས་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན།
ངས་རང་ཉིད་ཚན་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་འགོད་རྐྱེན་བྱེད་རྒྱུ་མ་རེད་ལ་འགོག་ཀྱང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཧལ་སྒྲ་ཟེར་བ་མི་རིགས་སྐྱོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་གི་ཤིང་ནགས་བཅད་ནས་བཙོང་སྟེ་འཚོ་བ་མི་སྐྱེལ་ཐབས་མེད་ཆགས། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ནང་ཁག་གཅིག་གིས་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས། ངས་ཁོང་ཚོའི་འགྲོ་ཁྲིད་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་ཏེ། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤིང་ནགས་བཙོང་རྒྱུར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན། ཤིང་ནགས་བཅད་ནས་བཙོང་ན་མི་ཚང་མའི་འཚོ་བ་སྐྱོང་བར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བ་མ་རེད་དམ། ཞེས་དྲིས་སྐབས་ལན་དུ། ང་ཚོས་ཤིང་ནགས་བཅད་དེ་ཚར་བ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་ནགས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་སུ་མི་འགྱུར་བར་ཁྱོད་ཚོ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ངེས། དེ་ལྟར་ཆགས་ན་རང་གི་མི་རིགས་དེ་བརླགས་ཚར་བ་རེད་ཟེར། དེ་ནི་དངོས་གནས་ཡ་མཚན་དགོས་པའི་ལན་ཞིག་རེད། ཁོང་ཚོས་རང་དང་ཁོར་ཡུག་ལོགས་སུ་མི་འབྱེད་པར་གཅིག་མཚུངས་སུ་བལྟས་འདུག
ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཚུར་རོལ་དུ་གནས། ཁོར་ཡུག་ཕར་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ནས་དེར་གང་བྱས་ཀྱང་ཆོག་པ་ལྟ་བུར་བཟུང་ཡོད། དེ་ནོར་བ་རེེད། ང་ཚོའི་གཟུགས་ཕུང་ཡང་འབྱུང་བཞིས་གྲུབ། ཁོར་ཡུག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན། ང་ཚོ་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་དགོས་པས་ང་ཚོ་དང་ཁོར་ཡུག་གཉིས་ཕ་མ་གཅིག་གི་སྤུན་ནང་བཞིན་བརྩི་འཇོག་དང་གུས་བཀུར་བྱེད་དགོས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་གདན་ས་ཁག་གི་དགེ་བཤེས་དང་ཨ་རིའི་ཚན་རིག་དགེ་རྒན་རྣམས་པ་དང་ལྷན་
གྷོ་པལ་པུར་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭར་ཚན་རིག་ཟབ་སྤྱོང་སྤྲོད་སྐབས་འཇར་པན་གྱི་ཚན་རིག་པ་
གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་གཏམ་བཤད་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་ཡིན།
- ཚན་རིག་གི་ཟིན་ཐོ།
- ༄༅།། ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད།
- ཧོ་ལན་ཏྲིའི་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན།
- ༄༅།། བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མའི་གསུང་ཆོས་སྐབས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་མདོར་བསྡུས།
- ༄༅།། ཐའེ་ཝན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོས་བསམ་ཆོས་གླིང་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་མཛད་སྒོ།
- ༄༅། །ཐའེ་ཝན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོས་བསམ་ཆོས་གླིང་གི་མགྲོན་ཤོག
- དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོས་ཧྥ་རན་སི་ནས་འཆད་ཁྲིད་གནང་རྒྱུའི་བརྡ་ཐོ།
- དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོས་ཟླ་བརྒྱད་པར་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡ་རུ་སྤྱོད་འཇུག་བཀའ་ཁྲིད་གནང་།
- ༄༅།། ལོ་སར་ཤིས་ཚིག
- དབང་རྩ་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་ལྟ་སྟངས།
- བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བྱུང་འཕེལ་སྐོར་གླེང་བ།
- ༄༅།།རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་སྤྲོད།
- ཁྲི་ཀའི་ཇོ་ཇོ་ལྷ་ཁང་།
- ༄༅།།བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན་གྱི་བྱུང་བ།
- ༄༅།། དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ།
- ཚན་རིག་ཟིན་ཐོ།
- ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།ནང་དོན་ཁ་སྣོན།
- ༄༅།། མཎི་ཡིག་དྲུག་འགྲེལ་བཤད།
- དགེ་འདུན་པའི་ཚན་རིག་སྦྱོང་དགོས་པའི་གནད་དོན་བཅུ།
- དབང་རྩ་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་ལྟ་སྟངས།
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་རྨ་ཡུལ་ཁྲི་ཀའི་རིག་གནས་དྲ་བར་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་བརྒྱུད་འགོད་རིགས་བྱེད་མི་ཆོག
青ICP备12000378号 QQ: 406771696