text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དང་གསུར་རབ་ཀྱི་ལེགས་སྐྱེས་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་
ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་སྲིད་སྐོར།
(ཡིག་ཆ་ཆ་ཚང་།)
རྒྱ་གར། ལྡི་ལི། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༢།
ངོ་སྤྲོད།
དེ་རིང་ང་ཚོ་ཚོགས་ཆེན་འདིར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཕྱོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་སྲིད་པའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཆེད་དུ་འཛོམས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ཨ་ཅང་ཅང་ནང་ཆོས་དང་། བོན་ཆོས། གསོ་བ་རིག་པ། ལོ་ཐོ་བཟོ་རིག སྐར་རྩིས། སྒྱུ་རྩལ། ཁང་བཟོ་བཀོད་རིག རོལ་དབྱངས། གླུ་གར། སྐད་ཡིག རྩོམ་རིག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་འདུས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ཚང་མ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅིང་། ཚང་མ་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། བོད་ནི་ཞང་ཞུང་དང་། རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག གྷི་རིག པར་ཤི་ཡ། ལི་ཡུལ་(Khotan) ། ཏུར་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཐུག་སའི་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། བོད་རིགས་ཚོས་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་དག་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་བའི་ལས་རིགས་ཅི་ཡང་བརྩམས་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་རིགས་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་རྒྱུ་ཆ་ཚང་མར་དོ་གལ་ཆེན་པོས་བརྩི་འཇོག་བྱས་ཤིང་ཁོང་ཚོ་རང་གི་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་ནས་ལྟ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ལེགས་བཅོས་དང་མཉམ་སྡེབ་གནང་སྟེ་ཁོང་ཚོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ལམ་ལུགས་གོང་མཐོར་བཏང་ཡོད།
དེར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁེར་རྐྱང་དུ་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་མི་རིགས་གཞན་དང་འབྲེལ་ལམ་མེད་པར་གཡོ་མེད་ཁེ་གཙང་དུ་གནས་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ནི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་གཞན་མང་པོ་དང་ལྷན་དུ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དར་ཁྱབ་སོང་ནས། གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་འཕེལ་ཐད་ལོ་ལྟར་ལེགས་སྐྱེས་རླབས་པོ་ཆེ་འབུལ་གྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་དེང་དུས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་ཁུལ་དབར་གྱི་སྣང་ཚུལ་འདིར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་སྔོན། ང་ཚོས་དང་པོ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་དགོས།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ།
འདས་པའི་དུས་རབས་དེ་དག་ནང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་དར་གོས་ལམ་(Silk Route)བརྒྱུད་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཏཱ་རིམ་ལུང་གཞོང་(Tarim Basin)གི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཀན་སུའུ་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་(Gansu Corridor)ཁྲོད་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་སོག་པོ་དང་། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་ཇུན་གར་རི་ཡ་(Dzungaria)། ད་ཆ་ཀ་ཛག་སེ་ཐན་(Kazakhstan)དང་ཀིར་གྷི་ཟི་སི་ཐན་(Kyrgyzstan)ཞེས་པའི་ཡུལ། རྒྱ་ནག་བྱང་ཕྱོགས། མན་ཇུ་རི་ཡ་(Manchuria) ། སྦུ་རས་ཐུ་(Buryat)དང་ཁལ་མུག (Kalmyk) ཐུ་ཝ་(Tuva)་བཅས་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁོངས། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ས་ཁུལ། དེང་སང་པ་ཀི་སི་ཐན་གི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་བྱང་འབར་མའི་བར་བཅས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེའི་ཉེར་འབྲས་སུ། དུས་སྐབས་བར་མའི་རིང་ཡོ་རོབ་ཏུ་རོ་མན་རིག་གཞུང་དང་ལ་ཊིན་གྱི་བྱས་རྗེས་དང་འདྲ་བར། ཁྱད་རྣམ་དུ་མ་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་གིས་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་ནང་གོང་བུ་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོང་བར་ལེགས་སྐྱེས་རླབས་ཆེན་ཕུལ་ཡོད།
དཔེར་ན། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་གླང་དར་མས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བའི་བར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ཏཱ་རིམ་ལུང་གཞོང་དང་ཀན་སུའུ་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་བརྒྱུད་ཀྱི་དར་གོས་ལམ་ཁྲོད་ཀྱི་མངའ་སྡེ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་ས་ཁུལ་དང་ལ་དྭགས་ནས་བརྩིས་པའི་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་དང་། འབྲུག་ཡུལ། དེང་སང་ཡུན་ནན་དང་བྱང་འབར་མའི་ས་ཁུལ་ལྟ་བུ། མ་གཞི་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་དག་མི་རིགས་དང་། རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་འདྲ་མིན་དང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་མཁན་ཐག་རིང་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བའི་བརྒྱུད་ལམ་ཞིག་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད།
དེར་མ་ཟད་གླང་དར་མ་བཀྲོངས་པ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་རྗེས། དར་གོས་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་དུ་མ་ཆགས་ནས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ནང་པའི་རིག་གཞུང་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ས་ཁུལ་དེ་དག་ནང་གོང་བུ་གཅིག་འགྱུར་ཡོང་བའི་རྒྱུད་ལམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས། དཔེར་ན། མ་མཐར་དུས་རབས་བཅུ་པའི་འགོ་སྟོད་བར། མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཀན་སུའུ་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་དང་དར་གོས་ལམ་གྱི་ས་ཁུལ་བཅས་ལི་ཡུལ་ (Khotan)བར་གྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཚོང་འབྲེལ་དང་ཕྱི་འབྲེལ་སླད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་གྱུར། གཞན་ཡང་དམིགས་བསལ་ཡུ་གུར་(Uighur)ནང་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དང་མི་ཉག་(Tangut)ནང་དུས་རབས་བཅིུག་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་། ས་ཁུལ་དེ་དག་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་བོད་སྐད་ནས་ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས། ཁོ་ཆོ་ཡུ་གུར་(Qocho Uighurs)ཤར་ཏུ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གནས་པ་དང་མི་ཉག་ལྷོ་ཀན་སུའུ་དང་དེང་སང་ཉིང་ཤའི་ཟེར་ཞིང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས། མི་ཉག་གིས་ཐ་ན་ཁོ་རང་ཚོའི་རྙོག་ཟིང་ཆེ་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་ཆེད་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཚོར་རང་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་སླད་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐ་ན་ཕྱིས་སུ་ཀློག་ཐབས་བདེ་པོ་ཡོང་ཆེད་རྒྱ་ནག་གི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཅིག་ཀྱང་བོད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་སོག་པོའི་མངའ་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་འགོ་ཚུགས་རྗེས་སོག་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མང་པོས་སླར་ཡང་དར་ཁྱབ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།
དཔེར་ན། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་འགོ་བཙུགས་ཏེ།
ནུབ་སོག་པོའི་ཡུལ་གྱི་ཇུན་གར་(Dzungar)སྡེ་པས་གུར་གྱི་དགོན་པ་བཞེངས་པ་དང་།
ཕྱིས་སུ་ཤར་ཀ་ཟག་སི་ཐན་དང་ཀིར་གྷི་ཟི་སི་ཐན་ནང་རྡོ་བརྩིགས་ཀྱི་དགོན་པ་བཞེངས་ཤིང་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་ནུབ་སོག་ཡུལ་གྱི་ཁལ་མུག་སྡེ་པ་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁུལ་ཝོལ་གྷའི་(Volga)ནང་གནས་སྤོས་བྱས་པ་དང་སྦྲགས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་སྤེལ།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ།
དབུས་སོག་པོའི་ཡུལ་གྱིས་སེའེ་སྦི་རི་ཡའི་(Siberia)ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྦུ་རས་ཐུ་(Buryat)སོག་ཁུལ་ནང་དང་།
ཐུ་ཝའི་(Tuva)ཏུར་ཀིའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་དར་སྤེལ་བཏང་།
གཞན་ཡང་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རྗེས་ལྷོ་སེའི་སྦི་རི་ཡའི་ནང་དུའང་སྤེལ་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ནས་ནང་པའི་བཀའ་བསྟན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སོག་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ནས་སོག་པོའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་ཕབ་སྒྱུར་ཟིན་པ་དང་། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་སོག་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དུས་རབས་བཅོ་བདུན་པའི་སྟོད་ཆར་ནང་པའི་གཞུང་ཆེན་འགའ་བོད་སྐད་ནས་ཨོ་རོད་(Oirat)ནང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཇུན་གར་དང་ཕྱིས་སུ་ཁལ་མུག་གི་གཞུང་སོགས་ནུབ་སོག་ཡུལ་གྱི་ཚད་ལྡན་སྐད་ཡིག་ཀྱང་སྐད་ཡིག་དེའི་ནང་བསྒྱུར། སོག་སྐད་དང་ཨོ་རོད་སྐད་ཡིག་ནང་བཀའ་བསྟན་དེ་དག་བསྒྱུར་ནའང་། སོག་པོའི་མཁན་དབང་མང་པོས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དང་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་སྐབས་བོད་ཡིག་ནང་འབྲི་གི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་དགོན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་བྱེད་དུས་སོག་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་རིང་བར་སོག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་གང་ཅིར་སྟབས་བདེ་བ་དང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཚུལ་རྟོགས།
དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་(Kublai Khan)ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། སོག་པོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་བྱང་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་དུ་དར་སྤེལ་བཏང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་མན་ཇུའི་ཆིང་གོང་མའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཉམས་རྒུད་མ་སོང་བར། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཧ་ལམ་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཚང་མའི་སྐབས་ཀྱི་ཡོངས་གྲགས་ཆོས་སུ་གྱུར། མ་གཞི་མན་ཇུའི་བཀའ་འགྱུར་རྣམས་དོན་དངོས་སུ་རྒྱ་སྐད་ནས་མན་ཇུའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་མ་གཏོགས་བོད་སྐད་ནས་བསྒྱུར་མེད། འོན་ཀྱང་མན་ཇུ་བས་བཀའ་བསྟན་གྱི་ནང་བོད་སྐད་དུ་བཀའ་འགྱུར་ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད་ད་དུང་གཞུང་དེ་དག་ནང་བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། ཇི་ཧོལ་(Jehol)ནང་ཁོང་ཚོའི་དབྱར་ཁའི་གནས་ས་སྟེ་ད་ཆ་ལྷོ་མན་ཇུའི་ནང་གི་ཆེང་སྡེ་(Chengde)ཞེས་པའི་ནང་། མན་ཇུ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་ན་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་དང་། ནོར་བུ་གླིང་ཁ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་དགོན། བསམ་ཡས་དགོན་པ་སོགས་ཀྱི་འདྲ་ཡ་བཞེངས་ཡོད། དེའང་རྒྱལ་ཁམས་དེའི་འོག་བོད་དང་། སོག་པོ། མན་ཇུ། རྒྱ་རིགས་བཅས་ཀྱི་དབར་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་བུ་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བཀླགས་ཐབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་མན་ཇུ་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གཞུང་རྣམས་མན་ཇུའི་སྐད་དུ་ཕབ་ཏེ་པར་འགྲེམས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ལེགས་སྦྱར་དང་། བོད་སྐད། མན་ཇུ། སོག་ཡིག རྒྱ་ཡིག་བཅས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་གཅིག་བསྒྲིགས་ཡོད། དེ་དག་གིས་མན་ཇུ་ནང་པ་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་བོད་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཤིག་སྟོན་གྱི་ཡོད།
དེས་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་བྱུང་སའི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐད་ཡིག་གཙོ་བོ་ཆགས་པ་དང་། དམིགས་བསལ་སོག་པོ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཙོས་པའི་རིག་གཞུང་ནི་གཙོ་བོའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་གྱུར། མདོར་ན། དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་བོད་རིགས་ནང་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ལ་རེ་བ་བཅོལ་ནས་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་ས་ཁུལ་དེ་དག་ནང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་གཏོང་བར་ཕན་རླབས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང་ཡོད།
ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་གི་ཡར་རྒྱས།
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་མང་པོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཁྱབ་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་འགོ་སྟོད་འདིར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ན་ཆོག དེ་ནི་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ཡར་རྒྱས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། དེ་དག་ཡོང་རྐྱེན་ཞིག་ནི་ རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ཏུ་འབྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དར་རྒྱས་བྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོར་ཧར་ཝར་ཌི་(Harvard)གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་ངས་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་སྦྱོང་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོག་དཔེ་གཞུང་སོགས་ཡིག་ཆ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་འདུག སྐབས་དེར་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཨེ་ཝན་སེ་ ཝེན་ཛེ་(Evans Wentz)ལགས་དང་། ཨེ་ལེག་ཛན་ཌེ་ར་ ཌེ་ཝི་ཌེ་ ནིལ།(Alexandra David Neel) བླ་མ་གྷོ་ཝིཎ་དཱ་(Lama Govinda)བཅས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀློག་དེབ་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་ནི་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ཡེ་ཤེ་ཀ་(Jaeschke)གིས་བྲིས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ལ་ཌིན་(Latin)བརྡ་སྤྲོད་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ངའི་དགེ་རྒན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ནཱ་གཱ་ཐོ་མི་(Nagatomi)ལགས་ནི་ཉི་ཧོང་ནས་ཡིན་ཞིང་། སྐད་ཡིག་དེ་ཀློག་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་ཉི་ཧོང་གི་བརྡ་སྤྲོད་དང་བསྟུན་ནས་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཕན་མེད་རྙིང་རུལ་གྱི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཏུ་ཨི་ཨི་ཇིབ་འམ་(Egypt) མེ་སོ་ཕོ་ཊཱ་མི་ཡའི་(Mesopotamia)སྐད་ཡིག་དང་མཚུངས་པར་བརྩི་གི་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་རྣམ་གཞག་ཙམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོ
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་ཧྥུལ་བེ་རེ་ཌའི་(Fulbright)ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དུ་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བོད་ཡིག་ཀློག་སྟངས་ཤེས་པའི་སླད། སྐད་རིགས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ང་རང་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དང་ཀློག་ཐབས་ཀྱི་ཐད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ངས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་མྱོང་བའི་ནོར་མཛོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་ཅི་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཚང་མ་ཆ་རྒྱུས་མེད། ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་འབུམ་རམས་པ་(Ph.D)རྩོམ་ཤོག་ཆེད། དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས་ལགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་གྱི་ངག་རྒྱུན་སློབ་ཁྲིད་ཉན་པའི་སྐབས། རྗེས་སུ་གང་བྱེད་དགོས་མིན་ཡང་མི་ཤེས། ང་རང་བོད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཞུ་བར་ཕྱིན་ཡང་དེར་གསུང་སྒྱུར་ཡང་མི་འདུག དེར་བརྟེན་གང་གསུངས་པ་ཅི་ཡང་གོ་གི་མི་འདུག དེ་ནི་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ཡ་ཡུད་ཅིག་རེད་འདུག
ད་ཆ་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ། གནས་སྟངས་ནི་རྦད་དེ་ཐ་དད་ཡིན། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དང་གསུང་ཆོས། དེ་ག་ནང་བཞིན་བོན་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་མང་དག་ཅིག་ནུབ་ཕྱོགས་དང་དེང་དུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པ་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནང་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད། ཡིག་སྒྱུར་ཞུས་པའི་དཔེ་དེབ་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡོད་ནའང་། ཆོས་ཚོགས་དེ་དག་ནང་གི་སློབ་གཉེར་བ་ཚོས་བོད་སྐད་ནང་དཔེ་ཆ་ཁ་འདོན་དང་གཞུང་ཐོས་བསམ་གནང་གི་ཡོད། དེའང་རང་རང་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ནང་སྒྲ་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཀློག་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་དེང་དུས་སྔོན་གྱི་གནད་དོན་དང་དེ་དག་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་ད་ཆའང་མུ་མཐུད་གནས་བཞིན་པ་ལྟར། འདིས་ནང་ཆོས་དང་བོན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཆོས་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ཡོང་བར་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོ་ཚང་མས་བོད་སྐད་ནང་གཅིག་མཚུངས་ཐོག་ཉམས་ལེན་གཅིག་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་ཉམས་ལེན་པ་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་སྒྲ་སྡུད་ཡོ་བྱད་འདྲ་མིན་ཐོག་ནས་བོད་ཡིག་སྦྱངས་བརྩོན་བྱས་ཡོད། ནམ་ཞིག་ཁོང་ཚོས་བོད་སྐད་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་མ་སྐད་ཐོག་ནས་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཅིང་། དཔེར་ན། སོག་པོ་དང་། ཐུ་ཝ། ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྦྱང་བཙོན་བྱས་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་སློབ་གཉེར་ཇེ་མང་འགྲོ་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་བཙུན་དགོན་ནང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གནང་གི་ཡོད། དེ་དག་ཁོངས་ནས་མང་པོ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གནང་ཞིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ལྷག་པར་དུ་ནང་ཆོས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་གི་ཡོད།
གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་གཞན་ཡང་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་སྔོན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་། དགོན་སྡེའི་ཁང་བཀོད་བཟོ་རིག ཆོ་གའི་རོལ་མོ་དང་གར། སྐར་རྩིས། ལོ་ཐོ་བཟོ་ཐབས་བཅས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་གང་དུ་དར་བའི་ས་ཁུལ་ཚང་མར་དེ་དག་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་རེ་སོག་ཡུལ་སྦུ་རས་ཐུ་ཐུ་ཝ་བཅས་ནང་སྨན་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྨན་གཞུང་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཇི་བཞིན་མ་འབྱོར་བའི་སྐབས་རང་ཡུལ་ས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆས་ཁ་སྐོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་གནད་དོན་གཞན་གྱི་ཐད་ས་གནས་སྨན་པ་ཚོས་རང་ཡུལ་དུ་དར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཁ་སྐོང་གནང་ཡོད། དཔེར་ན། སོག་པོའི་གསོ་རིག་གི་ཕུར་མཉེ་གཏོང་སྟངས་ལྟ་བུ། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་ཀྱི་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་ནད་པར་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ག་ནང་བཞིན་དཔེར་ན་བོད་ལུགས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ཁྲག་ཤེད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ལྟ་བུས་ཁ་སྣོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་སྨན་པ་མང་པོ་རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པ་ཙམ་མ་ཟད་བོད་ལུགས་ཀྱི་སོག་པོ་དང་སྦུ་རས་ཐུའི་སྨན་པས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་སྐམ་ཁབ་དང་། མེ་བཙའ། མེ་བུམ་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་དང་སྦྲགས་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་སྨན་པ་མང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྨན་པ་ཚོས་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་སྨན་ཁང་ཁག་ནང་བོད་སྨན་གྱི་ཕན་ནུས་ཐད་ཞིབ་འཇུག་གོ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཁང་བཀོད་བཟོ་རིག་ཀྱང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅིང་། འཛམ་གླིང་ནང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་མང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་རྐོས་རིས་སྣ་ཚོགས་མིག་སྔར་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གཞིས་སྒར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སོ་སོའི་ནང་བོད་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་སོགས་མང་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་དགེ་འདུན་པ་ཁག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེང་པར་གཏོང་བ་དང་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་ཚོས་ཆོ་གའི་ཞལ་འདོན་དང་གར་སོགས་འཁྲབ་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་གི་སྒྲ་འཇུག་དང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་འཁྲབ་སྟོན་གནང་བར་ཐེངས་མང་བསྐྱོད་ཅིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྣམས་སྒོ་ཀུན་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡར་རྒྱས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་སོང་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐབས་ལམ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་ཐབས་ལམ་གཞན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱུག་ཏུ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་སླད་བོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོ་དང་གོ་བསྡུར་གནང་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་དུ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་བཞིན་མཆིས། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་གཞུང་ནང་གི་ཤེས་བྱ་གཏིང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཚན་རིག་པ་དང་། སེམས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ། ཚོང་པ། ཆབ་སྲིད་པ་བཅས་ལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད། སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། སྒོམ། འཕྲོད་བསྟེན་དང་དེ་བཞིན་བཟང་སྤྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ། ཡུན་གནས་ཐུབ་པའི་གོང་མཐོར་བཅས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་དོ་དབྱིངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ནི། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ངང་གཞི་རྩའི་མིའི་རིན་ཐང་དང་། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་བཅས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་སྐྱོན་གནང་མཛད་པ་དེ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོར་གཅེས་སྲུང་སྐོར།
བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མིན་དེའི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད། དང་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པ་ལྷད་མེད་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་།གཉིས་པ་ནི་རིག་གཞུང་གཞན་དང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པའི་སྐབས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་འཕེལ་རིམ་ལ་ཐུག་ཡོད། བརྗོད་གཞི་གཉིས་པས་བོད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ནང་པའི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྲུང་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་སྟོན་གྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་གཅེས་ནོར་ཐད་ངའི་དཔྱད་གཏམ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་སླད་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཞིག་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་ཡོད། ལས་གཞི་དེ་ཆ་ཚང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ལྟ་བར་དུ་གང་བསྒྱུར་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྔར་སེམས་དང་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་དབར་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐོག་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཤེས་བྱ་མཁོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་བར་དུ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་མྱོང་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་ལུས་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གོང་སྤེལ་གཏོང་སླད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་བའི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་ད་དུང་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད།
བཟོ་ལས་འཕྲུལ་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ནའང་། གཞུང་དེ་དག་ཆ་ཚང་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ལེགས་སྒྲུབ་ཡོང་བར་དོན་དངོས་ཐོག་དུས་རབས་ཁ་ཤས་བགོར་ངེས་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་རྣམས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ལས་གཞི་དེ་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་པར་དེའི་ཐོག་མའི་སྐད་ཡིག་ནང་ལྷད་མེད་དུ་གཅེས་ཉར་དགོས། ཐ་ན་སྐད་ཡིག་གཞན་ནང་ཡིག་སྒྱུར་ཟིན་པའི་དུམ་བུ་རྣམས་ད་དུང་བཅོས་སྒྲིག་དང་ཞུ་དག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ཐོག་མའི་སྐད་ཡིག་གི་རྒྱུ་ཆས་མ་འོངས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ།
དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་ཆད་མང་པོ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར། བོད་གཅིག་པུས་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་འདིའི་ཆ་ཤས་ཤིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ཨུ་རུ་སུ་དང་། སོག་པོ། རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཅས་ཀྱི་ནང་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐད་བྱུས་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོ་ི﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་གི་ད། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་གཉིས་ཀར་འཛམ་གླིང་འདི་ཡར་རྒྱས་དང་ཕྱུག་པོ་ཡོང་ཆེད་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་རྩ་ཆེའི་གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་བདག་གཅེས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
ད་བར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་གང་བརྩམས་པའི་ལས་གཞི་ཐམས་ཅད་ངས་འདིར་ཞུ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་དེའི་ཕྱིར་ཕུལ་བྱུང་གི་ཚོགས་པ་དང་ལས་གཞི་ཁག་ཅིག་ངས་ཞུ་འདོད་བྱུང་། ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་ངག་རྒྱུན་གྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༦ ལོར་དབུ་འཛུགས་གནང་ཡོད། དེའི་ནང་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དུ་མ་སྒྲ་འཇུག་དང་བརྙན་འཕྲིན་བསྡུ་འཇུག་སོགས་ལ་བཞུགས་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་དེའི་ནང་སྒྲུང་དང་། གཏམ་དཔེ། བོད་རིགས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མའི་འགྲེལ་བརྗོད་སོགས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་ད་དུང་བཅར་འདྲི་དེ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་དབབ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ད་ལྟ་བར་དབྱིན་སྐད་ནང་ཕབ་སྒྱུར་དང་བཅས་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ལེགས་སྒྲུབ་ཟིན་ཡོ་ི﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་གི་་ི﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་གི་ད།
དེ་བཞིན་སྒྲ་འཇུག་དང་། བརྙན་འཕྲིན། ཌི་བི་ཌི།(DVD)བཅས་ཀྱི་ནང་ཨོ་རིའེན་ཌེ་(Orient)ཐེབས་རྩ་དང་མེ་རི་ཌིའེན་(Meridian)ཐེབས་རྩ་ཚུད་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཚང་མའི་བླ་ཆེན་ཁག་གི་གསུང་ཆོས་ཁག་ཉར་ཚགས་ཆེད་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་གཞི་གཉེར་བཞིན་ཡོད། སྒྲིག་འཛུགས་གཉིས་ཀས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་ཞེས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་འོག་ལས་དོན་དེ་དག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ཉེ་ཆར་ཧོབ་ཀིན་སེས་(Hopkins)བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཉར་ཚགས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཅིག་གསར་འཛུགས་ཞུས་འདུག། གཞན་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་གྱི་བླ་མ་དང་། དགེ་བཤེས། མཁན་པོ་བཅས་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་མང་ཆེ་བའི་ནང་བླ་མ་དང་དགེ་རྒན་གྱིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་དང་སློབ་ཁྲིད་སོགས་སྒྲ་སྡུད་འཁོར་ལོ་དང་། བརྙན་འཕྲིན། ཌི་བི་ཌེ་སོགས་ཀྱི་ནང་བཅུག་སྟེ་ཉར་ཚགས་གནང་བ་ཧ་ཅང་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད།
སྒྲིག་འཛུགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གསུང་རབ་རྣམས་གཅེས་སྲུང་ཆེད་ལས་གཞི་ཤུགས་ཆེ་སྤེལ་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོར་འགོ་བཙུགས་ནས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་བོད་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཚང་མའི་དཔེ་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་ཕྲ་གཟུགས་སྤྱིན་ཤོག་དང་འཚག་སེལ་འཁྲུལ་འཁོར། བསྐྱར་སྐྲུན་སོགས་གནང་སྟེ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཡོད། ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་དགོས་མཁོའི་ལས་གཞི་མཉམ་སྦྲེལ་ཚོགས་པ་སྟེ་རྒྱུན་ཡོངས་གྲགས་སུ་པི་ཨལ་ ༤༨༠ ལས་གཞི་(PL-480 program)ཟེར་ཞིང་། ཚོགས་པ་དེས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དེ་དག་གི་འདྲ་བཤུས་མང་པོ་ཨ་རིའི་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན། ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཇིན་ སི་མི་ཐཱ་(Gene Smith)ལགས་ཀྱིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་བསྟི་གནས་ཁང་དང་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལས་གཞི་དེ་མུ་མཐུད་སྤེལ་བཞིན། བསྟི་གནས་ཁང་འདིའི་ནང་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་པའི་དཔེ་ཆ་འཚག་སེལ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་མང་ཤོས་འདིར་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་ལྟ་ཀློག་དང་པར་བཤུས་བྱ་རྒྱུ་འབེལ་པོ་བཟོ་ཐབས་གནང་གི་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོར་འགོ་བཙུགས་ནས། བལ་ཡུལ་དང་ཇར་མན་(German)དཔེ་དེབ་བྲིས་མ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་གཞིས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུའི་ནང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་བཤད་མཛོད་ཁང་ནང་བཞུགས་པའི་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་པའི་དཔེ་གཞུང་རྣམས་ཕྲ་གཟུགས་སྤྱིན་ཤོག་ནང་བཅུག་པ་དང་ད་ལྟའི་ཆར་དཀར་ཆག་བཟོ་སྒྲིག་གནང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་ (Tibetan Knowledge Consortium) རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་མང་དག་ཅིག་ཨུ་ལཱན་བཱ་ཐར་(Ulaan Baatar)དང་སན་ཌེ་ པེ་ཊར་སེ་བྷག་(St.Petersburg)གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་དེ་མིན་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་དཀར་ཆག་བཟོ་སྒྲིག་གནང་བཞིན་པ་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཁག་གི་དཀར་ཆག་གི་ལས་གཞི་ཁྲོད་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་གཞུང་རྒྱས་པ་རྣམས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པའི་གནས་བསྡུས་དཔྱད་གཞི་རྣམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་དབྱིན་ཇིའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཏུན་ཧོང(Dunhuang)་ལས་གཞིས་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་གསུར་རབ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ནུབ་བྱང་རྒྱ་ནག་གི་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནང་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཉར་ཚགས། འཚག་སེལ།(scanning) དཀར་ཆག་སྒྲིག་རྒྱུ་དང་ཌི་ཅི་ཊེའེ་ཛེ་(digitize)བྱས་ཏེ་སྟབས་བདེ་བཅས་བཟོ་རྒྱུར་ལམ་སྟོན་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད།
དཔེ་གཞུང་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་ཆེད་འཚོལ་ཞིབ་འཕྲུལ་འཁོར་(search engines)བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་སྟབས་བདེ་རུ་གཏོང་བར། ཨེ་ཤི་ཡའི་ཚད་ལྡན་འཇུག་སྒྲིག་ལས་གཞིས་(Asian Classics Input Project)བོད་པའི་དཔེ་གཞུང་ཁག་ཝེ་ལིའི་ཡིག་གཟུགས་(Wylie transcription)ནང་ཌི་ཅི་ཊེའེ་ཛེ་(digitize)བྱས་ཡོད། ནི་ཐར་ཐཱ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡིག་ཆ་འཇུག་སྒྲིག་ལྟེ་གནས་ཁང་(Nithartha International Document Input Center)གིས་སམ་བྷོ་ཌའི་ཡིག་གཟུགས་བེད་སྤྱད་དེ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཐད་དེ་དང་འདྲ་བའི་ལས་གཞི་ཞིག་གཉེར་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་ཌི་ཅི་ཌེའེ་ཛེ་ཤོན་(digitization)དང་། རྩོམ་སྒྲིག འཚོལ་ཞིབ་འཕྲུལ་འཁོར་བེད་སྤྱོད་བཅས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་ཆེད། ལྦེར་ཇི་ནི་ཡའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་བོད་པའི་གཅིག་གྱུར་ཡིག་གཟུགས་(Tibetan Unicode)གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་ ད་བར་རྣམ་གྲངས་༡༧ཙམ་འདུག། Trace Foundation ཚོགས་པའི་མཐུན་འགྱུར་འོག་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་སྒྱུར་ཡོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་བསྐྲུན་གནང་ཡོད།
ད་དུང་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་དང་། བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་ཁྱབ་ཚིག་མཛོད་ཅིག བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཀུན་ཁྱབ་ཚིག་མཛོད་ཅིག བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཆའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་བཅས་ཐེ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐད་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཆེད་མཐུན་སྦྱོང་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞི་མང་དག་ཅིག་བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་མཁོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སློབ་གཉེར་བསྟི་གནས་ཁང་གིས་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་(Wikipedia) ཀྱི་རྣམ་པར་དྲ་རྒྱའི་ནང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་དང་རིག་པ་བཤད་སྒྲར་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་ཁྱབ་ཚིག་མཛོད་དེ་རིག་པ་བཤད་སྒྲའི་ཝེ་ཁེ་(Wiki)ཞེས་པ་ཅིག་ཡོད། སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དག་གི་མཉམ་རུབ་དང་ལས་གཞི་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་རིག་གཞུང་རྣམས་གོ་ལ་ཡོངས་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་སླད་བོད་སྐད་ནང་ལེགས་པར་གཅེས་སྐྱོང་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་ཡིག་སྒྱུར་ཐོག་ནས་གཅེས་སྲུང་སྐོར།
དེང་དུས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་དང་ཨེ་ཤི་ཡཱའི་སྐད་དུ་བོད་ཀྱི་དཔེ་གཞུང་དང་ངག་རྒྱུན་གྱི་གསུང་ཆོས་རྣམས་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་གང་ཟག་སྒེར་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད། དེ་དག་གི་ཁོངས་ནས་དབྱིན་ཡིག་ནང་དཔེ་གཞུང་དེ་དག་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་གཙོ་གྲས་ཁག་ནི། རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་། པདྨ་ཀ་ར་ཡིག་སྒྱུར་སྡེ་ཚན། ནི་ཐར་ཐཱ་(Nithartha)བསྟི་གནས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སློབ་གཉེར་ཁང་། ན་ལན་ཌ་ཡིག་སྒྱུར་ཚོགས་པ། དྷརྨ་ཅཀྲ་་(Dharmachakra)ཡིག་སྒྱུར་ཚན་པ། མར་པ་ཡིག་སྒྱུར་བསྟི་གནས་ཁང་། བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་བསྟན་བཅོས་བསྟི་གནས་ཁང་། (Institute of Tibetan Classics)བཅས་ཡིན། བོན་དང་བོད་ཀྱི་བླ་མ། དགེ་བཤེས། མཁན་པོ་བཅས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འདྲ་མིན་རང་རང་སོ་སོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་བཤད་ཕབ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། དེ་ག་ནང་བཞིན་དབྱིན་སྐད་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་རིགས་གཞན་ནང་གསུང་བཤད་གནང་བ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་དགེ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པ་ཧ་ལམ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལྷག་ཡོད། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཧ་ཅང་མྱུར་པོ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་དུ་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐད་མི་རྣམས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་གོང་མཐོར་འགྲོ་བཞིན་མཆིས།
ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་གཅེས་སྲུང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་འབུར་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་ཉེ་ཆར་ཐོན་ཡོད་དེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༩ པའི་ནང་། ཨ་རིའི་ནང་བུལ་ཌར་ ཁོ་ལོ་རཱ་ཌོའི་(Boulder Colorado)ནང་བེ་རོ་ཙཱ་ནས་(Berotsana)སྣེ་ཁྲིད་དེ་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་སྐོང་ཚོགས་གནང་། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྒན་གཞོན་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་འཛོམས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཡ་གྱལ་ནང་བསྟན་འདི་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ཁོང་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་ཞིང་། དེ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་རང་རང་གི་ལས་གཞི་དང་ལས་དོན་ཐད་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང་བསམ་འཆར་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཧ་ཅང་སྨིན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱ་གར་ནང་འབིར་ས་གནས་ཀྱི་ཤ་བའི་ཚལ་(Deer Park)ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་དུ་མཁྱེན་བརྩེ་རྨང་གཞིའི་ཡིག་སྒྱུར་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བསྒྱུར་ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་ནས་ཚོགས་འདུའི་གོ་སྒྲིག་གནང་། སྐབས་དེར་ནང་པའི་ཡི་གེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་ལས་གཞི་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཆེད་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་བཞིའི་བླ་མ་ཆེ་བ་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྒན་པ་ལྔ་བཅུ་འཛོམས། ཆབས་ཅིག་རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་དབུ་འཛིན་གནང་། ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་དུ་རུང་བའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་རྒྱུའི་ལོ་བརྒྱའི་དམིགས་ཡུལ་འཆར་བཀོད་བྱས། ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་རུང་གི་དོན་ཡང་དཔེ་གཞུང་རྣམས་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ལ་སོགས་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་པོད་རྣམས་དང་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚང་མ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ནང་གྲགས་ཆེ་བའི་སྐད་རིགས་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་བ་དང་། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། བོད་འགྲེལ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་ཚད་ཞིག་ཡིག་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལེགས་སྒྲུབ་ཆེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཐུན་རྐྱེན་དང་རྨང་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་གསར་འཛུགས་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས།
ཚོགས་ཆེན་འདིའི་འཇུག་ཏུ་༸གོང་ས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཞལ་མཇལ་བཅར་སྐབས་ ༸གོང་ས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ལས་གཞི་དེར་རྒྱབ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད་ ཁོང་གིས་པཱ་ལི་དང་རྒྱ་ནག་གི་ནང་པའི་སྡེ་སྣོད་ནང་བཞུགས་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་བོད་སྐད་ནང་མེད་པ་དང་བོད་སྐད་ནང་བཞུགས་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་སྐད་སོགས་ནང་མེད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོགས་ཆེད་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཙམ་མིན་པར་བོད་ཡིག་དང་། པ་ལཱི། རྒྱ་སྐད་བཅས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནང་ཕབ་སྒྱུར་དགོས་སྐོར་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་སོང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ད་དུང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་མང་པོས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཅིང་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ཁག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་བརྡ་ཆད་ཁག་དུས་རབས་ཁ་ཤས་སྔོན་ནས་གཏན་འབེབས་ཟིན་ཙང་ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་ཡུལ་སྐད་དུ་སྒྱུར་ཐུབ་ཐབས་མེད། གལ་སྲིད་དེ་དག་དབྱིན་སྐད་ནང་འབེལ་པོ་ཡོད་ཚེ། མི་རིགས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་སོང་།
མདོར་ན། ནང་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཆ་ཚང་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་ནང་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་འོང་བ་དང་གོ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེ་སྒྲུབ་ཐུབ།
ཡིག་སྒྱུར་གྱི་བྱ་གཞག་ཁྲོད་ནས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་རྣམས་འཕེལ་འགྱུར་ཇི་བྱུང་། བྷར་ཛིན་(Berzin Archives)བཤད་མཛོད།
རྒྱབ་ལྗོངས།
འཛམ་གླིང་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་མ་ཡིན་པའི་མཁས་དབང་དང་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོས་ད་ཆ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོན་ཆོས་སློབ་ཁྲིད་གནང་གི་ཡོད། བོད་རིགས་མཁས་པ་ཚོ་དང་འདྲ་བར། ཁོང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་རང་གི་གཏམ་བཤད་དང་རྩོམ་བྲིས་རྣམས་པར་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་ཌི་ཇི་ཊལ་(digital)ནང་འཇུག་གི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་དེ་དག་དེང་དུས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཉན་ཆས་དང་། གློག་བརྙན། ཌི་བི་ཌི་(DVD)བཅས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་བཟོ་གི་ཡོད་ཅིང་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། མ་གཞི་མཁས་དབང་འགའ་ཞིག་གིས་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་ཁོར་ཡུག་དང་དུས་དང་འཚམས་པར་བྱས། ངས་དྲ་ཐོག་ཏུ་ལས་དོན་དེ་རིགས་ཐད་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ནས་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་རྣམས་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནང་བཞུགས་ཡོད་པས་དྲ་ཚིག་ཁ་བྱང་འདིར་གཟིགས་ན་ཆོག www.berzinarchives.com.
ངས་དུས་ཚོས་ལྷག་འཕྲོས་འདིར་བཤད་མཛོད་ཌ་རྒྱའི་ལས་གཞིའི་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་ཐོག་མར་ང་རང་ཧྥུལ་བེ་རེ་ཌའི་(Fulbright)ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཧར་ཝར་ཌི་(Harvard)གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཆེས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཚན་དང་། ལེགས་སྦྱར་དང་རྒྱ་གར་རིག་གནས་སྡེ་ཚན་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་མཁས་དབང་གི་གོ་གནས་ཆེད་འབུམ་རམས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་འབུམ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་(PhD)ཐོབ་པའི་རྗེས། སླར་རྒྱ་གར་ནང་མུ་མཐུད་བསྡད་དེ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་ལོ་ ༢༩ རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་གར་གཙོ་བོ་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ། དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས་བཅས་དང་དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་དབང་མང་པོའི་དྲུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་ཐོབ་བྱུང་། ཆབས་ཅིག་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ངས་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་བོད་ཡིག་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ནང་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་དབྱིན་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གང་ཙམ་བྱས་རྗེས་ང་རང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཇར་མན་རྒྱལ་ས་སྦེར་ལིན་(Berlin)དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ང་རང་ལ་དཔར་སྐྲུན་མ་ཟིན་པའི་དཔེ་ཆ་ཤོག་གྲགས་ ༣༠༠༠༠ ཙམ་ཡོད། དཔེ་དེབ་མང་པོ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་དེ་དག་གི་ཁྱབ་ཚད་རྒྱུས་མངའ་བྱུང་རྗེས། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྔར་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ལམ་ལེགས་ཤོས་སུ་མཐོང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན།
བསམ་བློ་དེ་ལྟར་འཁོར་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་ངས་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཅེས་པའི་དྲ་རྒྱ་དེ་གསར་འཛུགས་ཞུས་ཏེ། དྲ་ཚིག་ཐོག་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཀློག་དང་། ཉན་པ། ཕབ་བཤུས་སོགས་རིན་མེད་དུ་བྱེད་ཐུབ་པར་འཆར་གཞི་ཟབ་ནན་བཏིངས་པ་ཡིན། དེ་མིན་དྲ་རྒྱ་འདིའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་རྩ་བ་ནས་མེད། དྲ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་དོན་ནི་རང་གི་དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སྦྱངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གི་རྒྱུད་རིམ་དེའི་རིང་ཐོབ་པའི་གོ་རྟོགས་ལ་བརྟེན་རང་གི་འགྲེལ་པ་རྣམས་མིག་སྔར་སྤྱན་འབུལ་ཞུ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལས་གཞི་དེར་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆ་ཚང་གནང་བྱུང་། དྲ་རྒྱའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གསུང་བཤད་ཁག་དང་ང་རང་གིས་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་ཡང་ན་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་པ་དེ་བཞིན་དཔེ་གཞུང་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་དང་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པ། གཏམ་བཤད་བྱས་པ་སོགས་བཅུག་ཡོད། ད་ཆ་དྲ་རྒྱ་འདི་གསར་འཛུགས་ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས། དྲ་རྒྱ་འདིའི་ཆེད་གླ་ཡོད་དང་གླ་མེད་བསྡོམས་ལས་བྱེད་གྲངས་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཐད་ཀར་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་པའི་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ ༦༤༠ ལྷག་དང་ཉན་བྱེད་(audio files)གྲངས་ ༤༦༠ ལྷག་བཞུགས་ཡོད། འདིས་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནང་པར་སྐྲུན་མ་བྱས་པའི་རྩོམ་བྲིས་ཁག་བརྒྱ་ཆ་ ༣༠ ཙམ་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། སྔོན་ཆད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནང་དྲ་རྒྱ་འདིར་ལྟ་ཀློག་སོགས་བྱེད་མཁན་མི་འབུམ་༦ བྱུང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཉིན་འཆར་ཅན་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ ལྷག་གི་དྲ་རྒྱ་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ནང་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས།
དྲ་རྒྱའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐད་ལ་དོ་ནན་བྱས་ཡོད། དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་སྔགས་བར་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དང་ཉམས་ལེན་རྣམས་འདུས་ཡོད་པ་དང་སྦྲགས་དུས་འཁོར་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་དམིགས་བསལ་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དྲ་རྒྱའི་ནང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སྐར་རྩིས། བོན་དང་། ནང་པ། བོད། དབུས་ཨེ་ཤིའི་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བཀོད་ཡོད། འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ནི་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་དབར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་ཚན་པ་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་ཟུར་བཀོལ་བྱས་ཡོད།
བོད་པའི་ཁྱད་ནོར་གྱི་བསླབ་བྱ་འདི་དག་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་གཏིང་ཟབ་པོ་སྦྱིན་པར། དེ་དག་རྒྱ་གང་ཆེ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་སྟབས་བདེ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཙམ་མིན་པར། དེང་དུས་ཀྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་འཚམས་པའི་ཐོག་ནས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་སླད་སྟབས་བདེ་པོ་བཟོ་དགོས། འཕྲུལ་ལས་བཟོ་རིག་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་བྷར་ཛིན་དྲ་རྒྱའི་བཤད་མཛོད་ནང་དེ་དག་སྡེབ་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཕྱིར་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ཡོད།
དཔེར་ན། འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་དྲ་ཚིག་དེ་ལག་ཐོག་ཁ་པར་ཐོག་ནས་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་ཅིང་། ཕབ་བཤུས་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། གང་ཟག་སྒེར་གྱི་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ཅིག་པར་བཤུས་སམ་པི་ཌི་ཨེཧྥ་(pdf) གྱི་ནང་ཕབ་ལེན་ཐུབ། དེར་མ་ཟད་རྣ་བ་དང་མིག་གིས་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་མི་རྣམས་ལ་ལས་སླ་པོར་ཉན་བསམ་ཐུབ་པའི་སླད་ང་ཚོའི་གནད་ཡོད་རུ་ཁག་གིས་རྩོམ་བྲིས་རྣམས་ཉན་བསམ་ཆེད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་རྣ་བས་ཐོས་མི་ཐུབ་པ་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ནས་ལྟ་ཀློག་ཆེད་མཁོ་ཆས་མཐུན་འགྱུར་སྐྲུན་པར་འབད་བརྩོན་སྟེན་བཞིན་མཆིས། དེ་བཞིན་དབྱིན་སྐད་ནི་རང་གི་མ་སྐད་མ་ཡིན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རྟོགས་མ་ནོར་བ་ལོན་ཆེད། སྒྲ་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་གསུང་བཤད་ཁག་ལ་ཉན་བསམ་བྱེད་པ་དང་ཀློག་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།
དྲ་རྒྱའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ཡོན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཆེད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐབས་བདེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐོག་ལ། ང་ཚོས་ནང་དོན་རྣམས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ལོས་ཀྱི་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ཡོད། ད་དུང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་བཞི་དང་བོན་ཡང་ན་ཐེག་ཆེན་དང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ནང་གི་བརྗོད་གཞི་བྱེ་བྲག་པར་དེ་དག་སོ་སོས་ལྟ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་མིན་ཐད་དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག་ཁག་ཕུལ་ཡོད། དེར་མ་ཟད་སློབ་གཉེར་ཆེད་ང་ཚོས་བོད་ཡིག་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ནང་ཆོས་བརྡ་ཆད་ཁག་གི་སྐད་དོད་བཅུག་ཡོད་པའི་ཁར། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནའི་མིང་ཚིག་རེའུ་མིག་ཙམ་མིན་པར། ད་དུང་རེའུ་མིག་སོ་སོ་གང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་མཉམ་སྦྲེལ་བྱས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་སྐབས། རྩོམ་ཡིག་ནང་གི་བརྡ་ཆད་སོ་སོའི་གོ་དོན་རྣམས་གསལ་པོར་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད།
ད་ལྟ་རང་འཇེ་ཧྥེ་རི་ཧོབ་ཀིན་སེ་མཆོག་(Jeffrey Hopkins)ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གནང་བཞིན་པའི་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་སྒྱུར་ཁག་ང་ཚོས་མཁོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཁོངས་སུ་བཅུགས་འཐུས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་སྩལ་བྱུང་བས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་དོན་གསལ་པོ་ཡོང་ཆེད་ཐུགས་ཕན་གསོས་ངེས་ཡོང་རྒྱུ།
ང་ཚོས་དྲ་མཛོད་ནང་གི་རྩོམ་བྲིས་ལ་ལྟ་ཀློག་ཆེད་ཐབས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཆབས་ཅིག་གནད་དོན་ཁག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པོ་དང་གསལ་བཤད་ཁ་སྣོན་བྱས་པ་བཀོད་པའི་རྩོམ་བྲིས་གཞན་ལའང་ལྟ་ཀློག་ཆེད་མཉམ་དུ་ཁ་བྱང་གཞན་ཁག་ཀྱང་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། དེའི་སྟེང་རྩོམ་བྲིས་རེ་རེའི་མཇུག་ཏུ་དྲ་རྒྱའི་ནང་དོན་དང་གཅིག་མཚུངས་ཐོག་རྩོམ་བྲིས་ཀྱི་རྒྱབ་གཉེར་ངོ་སྤྲོད་ཀྱང་མཁོ་འདོན་ཞུས་ཡོད།
དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་མིན་པའི་སྡེ་ཚན།
རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་ཁག་བདུན་བཅུ་ལྷག་གི་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ངས་ཤེས་གསལ་ལ་ཚང་མས་དབྱིན་ཇི་ཀློག་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ཁོང་ཚོས་ཀློག་ཐུབ་ནའང་། རང་རང་སོ་སོའི་མ་སྐད་ནང་ནང་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མང་ཆེ་བར་གོ་རྟོགས་གསལ་བ་དང་དོ་སྣང་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་དྲ་རྒྱའི་ནང་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ནང་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་ཕབ་སྒྱུར་ཞུ་རྒྱུ་དང་སྐད་ཡིག་གི་སྡེ་ཚན་ཟུར་དུ་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྐད་ཡིག་དྲུག་ཙམ་གྱི་ཚན་པ་ཡོད། དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་ཇར་མན་དང་། ཨུ་རུ་སུ། སི་པན། པོ་ཅུ་གྷལ། པོའོ་ལན་ཌི་བཅས་ཀྱི་སྐད་དུ་དབྱིན་ཇིའི་ནང་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པའི་རྩོམ་བྲིས་མང་པོ་དང་དབྱིན་ཇིའི་ནང་སྒྲ་འཇུག་ཉན་བྱེད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ཇར་མན་སྡེ་ཚན་ནང་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ ༣༥༠ ལྷག་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ནང་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ ༢༠༠ ལྷག་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ང་ཚོས་ཧུར་སྐྱེད་ཆེན་པོས་ཧྥ་རན་སི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཡིག་ཚན་པ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཧིན་དྷི་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་འགོ་བཙུགས་ཟིན། མ་གཞི་ང་ཚོས་རྩོམ་བྲིས་རྣམས་ཨི་ཊ་ལི་དང་། སོག་པོ། ཝི་ཏི་ནམ་བཅས་ཀྱི་སྐད་དུ་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཟིན་ནའང་། སྐད་ཡིག་དེ་དག་ཐོག་གི་ལས་གཞི་རེ་ཞིག་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ལས་གཞི་དེ་དག་སྤེལ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད།
བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ལས་གཞི།
གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་མཛའ་མཐུན་གོང་མཐོར་ཡོང་བའི་གནད་འགག་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐད་ལ་དོ་ནན་གནང་གི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ཐབས་ལམ་དེའི་ཆེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་ནི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་མཐུན་འབྲེལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེར་བརྟེན་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་བྷར་ཛིན་གྱི་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ལས་གཞི་འདི་ལྷུར་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དམིགས་ཡུལ་ནི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འབེལ་པོ་མཁོ་འདོན་བྱ་ཕྱིར་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་སྒྱུར་བྱེད་པའི་གོ་བརྡ་ནམ་ཡང་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཁ་ཆེའི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་གི་ནང་གནས་ཚུལ་མཁོ་འདོན་བྱས་པས་ཁ་ཆེའི་མི་འབོར་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་སྟོན་པ་ཙམ་མིན་པར་ད་དུང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁ་ཆེ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱིས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་དགོས་ངེས་ཐབས་ཚུལ་ཡང་སྟོན་གྱི་ཡོད།
ལས་གཞི་འདིའི་ནང་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚན་པ་ཐེ་བའི་སྟེང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བླང་དོར་ཐད་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མི་མང་ལ་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་རྣམས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཡིག་སྒྱུར། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྐར་རྩིས་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག གཞན་ཡང་གཞི་རྩའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྩ་དོན་རྣམས་གཏོགས་ཡོད། ལས་གཞི་འདིར་གོ་རིམ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ནི། ཨ་རབ་ (Arabic)དང་ཨུར་ཏུའི་(Urdu)སྐད་དུ་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞི་དང་། ལས་གཞི་དེ་གཉིས་ནི་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཇཱ་མི་ཡ་ མི་ལི་ཡ་ ཨེ་ས་ལམ་མི་ཡ (Jamia Millia Islamia) གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ལ་ཧོར་(Lahore)དུ་ཡོད་པའི་པ་ཀི་སི་ཐན་ཨིག་བལ་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་།(Iqbal Academy Pakistan) ཨི་སཱ་ལ་མཱ་བཱ་དྷའི་(Islamabad)ནང་གི་ཁ་ཆེའི་ཉམས་ཞིབ་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་།(Islamic Research Institute)བཅས་དང་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལས་དོན་གཉེར་བཞིན་ཡོད། རིམ་པ་གཉིས་པར་པེར་ཤི་ཡ་(Persian)དང་། ཏུར་ཀི།(Turkish) ཨིན་ཌོ་ནི་ཤི་ཡའི་(Indonesian)སྐད་རིགས་ཐོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་བཞིན་ཡོད།
ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག ལྟར་སྣང་དང་མཚན་ཉིད་པ།
བྷར་ཛིན་དྲ་རྒྱའི་བཤད་མཛོད་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ལས་གཞི་དེ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་གཅིག་པུ་དེ་མ་ཡིན་ཅིང་། དེང་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་སོགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ལས་ཁྱད་ནོར་ཕྱུག་པོ་འདི་བེད་སྤྱོད་སྟབས་བདེ་རུ་གཏོང་མཁན་གྱི་ལས་གཞི་འདི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན། འདི་ནི་ཁྱད་ནོར་དེའི་ལག་བསྟར་དང་འགྱུར་ལྡོག་མིག་སྔར་འདོན་པའི་ལམ་ཞིག་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒེར་གྱི་ཡར་རྒྱས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་མཛའ་མཐུན་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ།
འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་དེའི་དེང་རབས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་ལྷག་པར་དུ་དེང་དུས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དམིགས་པ་དང་གསལ་འདོན་བྱེད་སྐབས། གལ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ངེས་པར་དུ་འབྱེད་དགོས། ཁྱད་པར་དེ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་ཕྱིར། ངས་ཁོ་ཁ་ཁོ་ལཱ་ལྟར་སྣང་(Coca-Cola lite)དང་ཁོ་ཁ་ཁོ་ལཱ་མཚན་ཉིད་པ་(the real-thing Coca-Cola)དཔེ་རུ་བླངས་ནས། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་(Dharma-lite)དང་ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་(the real-thing Dharma)ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དག་གསར་བཟོ་བྱས་ཡོད། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཚེ་འདི་སྣང་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནད་འགྲེལ་བར་བྱ་ཞིང་། ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མི་ཚེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཐབས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་ནས་མཐར་ཐུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་ཆེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཤིག་ལ་ཟེར། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་མི་འཁྲུགས་པ་བྱ་རྒྱུ་གནད་ཆེ། དེ་མིན་ནང་ཆོས་ནི་བསམ་བློ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན། དོན་དངོས་སུ་ནང་ཆོས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ལ། ནང་ཆོས་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡིན།
ཚེ་འདིར་ཕན་འདོགས་ཆེད་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དེ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། མདོར་ན། དེ་ལྟའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཁྱད་ནོར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་རྣམས་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས། ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དེ་ཚེ་འདི་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཚེ། ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་དེ་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་གལ་སྲིད་ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཚེ། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དེ་སྟབས་བདེ་པོར་ལམ་རིམ་གྱི་གནད་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཆེད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་སྐུལ་སློང་གོང་མཐོར་གཏོང་བའི་གཞི་རྟེན་བྱེད་ཐུབ། གང་ལྟར་ཡང་ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་གོ་བ་གཏིང་ཕྱིན་པ་ལོན་པ་དང་ཡིད་ཆེས་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས། དེང་དུས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་གང་ཡིན་རུང་དེའི་སྟེང་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པའི་ཐད་ནང་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཚགས་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན།
བྷར་ཛིན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་བཤད་མཛོད་ནང་། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དང་མཚན་ཉིད་པའི་ཁྱད་པར་ཐོག་ངས་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་པོ་བྱ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ཡོད། དྲ་རྒྱའི་ནང་ངས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དེང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་མང་པོ་ཞིག་བཅུག་ཡོད། དེ་དག་གིས་ཚོར་བ་ཞན་པ་དང་། ཚོར་བ་སྐྱེན་པོ། བརྟན་ཆ་མེད་པ། ནོངས་འགྱོད། རང་གིས་རང་ལ་བརྩི་མཐོང་དམན་པ། རིག་འཚོ་མ་ཟིན་པ་སོགས་སེལ་ཆེད་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་སྒོམ་ཐབས་ཐོག་དོ་ནན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་དང་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ནང་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་གཞི་དེ་དག་སེལ་གྱི་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་ཡིག་ནང་རྟགས་མཚན་དེ་དག་གི་སྐད་དོད་ཏག་ཏག་མེད། དེ་ལྟར་ནའང་ནང་པའི་གཞུང་ནང་དེ་དག་ཐེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པའི་ཐར་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་འདུས་ཡོད། འོན་ཏེ་དེ་ལྟའི་ཐབས་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་རྣམས་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་གི་ཉམས་ལེན་ནང་དུའང་ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཆེད་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ། ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་དེང་དུས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་མི་བདེ་བ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་དང་ཤུགས་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ནང་རན་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས། དེ་ལྟར་ཐུབ་ན། ཐབས་ལམ་རྣམས་ལས་སླ་པོར་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ལས་གཞིའི་ནང་བསྡུ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།
འདི་ནི་ངས་རང་གི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འཆར་བཀོད་དང་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པའི་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ལས་གཞི་ཆེ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན། གཉིས་པོ་ནི་ཆ་སྙོམས་པའི་ཚོར་ཤུགས་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། རང་གི་མི་ཚེ་རང་ཚུགས་བརྟན་བཟོ་ཆེད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཡིན། དེ་དག་ནང་ངས་ད་དུང་གང་ཟག་སྒེར་དང་ཚོགས་པའི་གསོ་དཔྱད་ཐད་ནུབ་ཕྱོགས་རང་གི་ཐབས་ལམ་དང་མཉམ་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒོམ་ཐབས་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། དམིགས་རྣམ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ། དེས་ན། སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་ཐུན་ཞིག་གི་ནང་མི་རྣམས་སྒོར་སྒོར་བྱས་བསྡད་དེ་དགེ་བའི་སེམས་གོང་མཐོར་གཏོང་བའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས། ཚང་མས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྒོར་སྒོར་བྱས་བསྡད་ཚེ་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་མཐོང་ཐུབ་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་ཚང་མར་རེ་རེ་བྱས་བལྟས་ཏེ། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་རྗེས་མི་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟ་རེས་བྱས་ཏེ། རང་གི་ཁ་གཏད་དུ་བསྡད་པའི་མི་དེས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཚུལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས། དེ་ནས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་མེ་ལོང་གི་མདུན་དུ་བསྡད་དེ་སོ་སོས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས། དེ་རྗེས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་འགོ་ནས་མཇུག་བར་གྱི་འདྲ་པར་ལ་བལྟས་ནས་རང་གི་མི་ཚེའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་རང་གིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱ་ཐབས་བྱེད་དགོས། འོན་ཏེ་སྦྱོང་བརྡར་དེ་དག་གི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ངས་དོ་སྣང་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་སོ་སོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའམ་ནང་ཆོས་གཤའ་མའི་ཆ་ཤས་སུ་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་གི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཤས་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་འཆར་དང་ཁྱད་ཆོས་མཉམ་དུ། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་འཛམ་གླིང་ནང་སྤེལ་ཕྱོགས་གོང་མཐོར་སླད་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་རིག་གི་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་རྣམས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནི་སྲོལ་འབྱེད་བྱེད་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
མཇུག་གི་གཏམ།
མདོར་ན། ང་ཚོས་མཐོང་བ་བཞིན། དབུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་འཕེལ་ཡོང་སླད་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་ནོར་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལེགས་སྐྱེས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་གང་ཟག་དང་ཚོགས་པ་མང་པོས་ཁྱད་ནོར་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་འབད་པ་དང་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་ནི་དཔེར་ན། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ངམ་དཔེ་མཛོད་ནང་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་ཅིང་སྐད་ཡིག་གི་མ་ཕྱི་དེ་གའི་ནང་བདག་གཅེས་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་ཟེར་གྱི་མེད། འདས་པའི་དུས་རབས་དེ་དག་ནང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འཕེལ་འགྱུར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལྟར། འཕེལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་རིམ་དེ་དང་འཚར་ལོངས་རྣམས་མུ་མཐུད་དགོས། འདི་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་རིག་གཞུང་དེ་འཚོ་གནས་ཆེད་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་ཙམ་མིན་པར་ད་དུང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན།
གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་དང་གནས་ཚུལ་སྤེལ་རེས་བྱེད་པ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཡོངས་སུ་ལེགས་སྐྱེས་རླབས་ཆེན་འབུལ་ཐུབ། རིག་གཞུང་ཚང་མར་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་ཐུན་མིན་གྱི་རང་རང་སོ་སོའི་མི་རྒྱུད་དཔྱད་རིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་རིགས་དུ་མ་ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལེགས་པོ་འདི་ལྡན་ཡོད། འོན་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་ལ་དེ་དག་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད། ནང་པ་དང་བོན་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱིས་རང་རེའི་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཞིང་། རིག་གཞུང་གཞན་དང་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་སོང་བར་བརྟེན་ཚན་རིག་དང་། གསོ་བ་རིག་པ། སེམས་ཁམས་རིག་པ་བཅས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད། ༸སྤྱི་ནོར་གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་དང་། སྐུལ་ལྕག སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་གནང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་གྱིས་གོ་ལའི་ཧྲིལ་པོའི་གོ་རྟོགས་ཐད་གལ་ཆེའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད། ང་ཚོའི་མཉམ་རུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུར་འགྱུར་ཡང་མུ་མཐུད་ཞབས་འདེགས་ལྷག་པར་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (05%)
ཤོག་ངོས་བརྗོད་བྱ།
- ངོ་སྤྲོད།
- ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ།
- ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་གི་ཡར་རྒྱས།
- བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོར་གཅེས་སྲུང་སྐོར།
- བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་ཡིག་སྒྱུར་ཐོག་ནས་གཅེས་སྲུང་སྐོར།
- ཡིག་སྒྱུར་གྱི་བྱ་གཞག་ཁྲོད་ནས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་རྣམས་འཕེལ་འགྱུར་ཇི་བྱུང་། བྷར་ཛིན་(Berzin Archives)བཤད་མཛོད།
- མཇུག་གི་གཏམ།


c: text/html

text:
ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད།
ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད།
གསལ་བཤད།[རྩོམ་སྒྲིག]
སའི་གོ་ལའི་ཆུ་དང་ཆུའི་འཁོར་སྐྱོད་ནི་ནམ་ཡིན་ཡང་གཡོ་འགུལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཡོད། དེར་ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། ས་འོག་དང་ས་སྟེང་། བར་སྣང་གི་ཆུ་ཡོད་ཚད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྒྱུ་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་མོད། ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་ནི་དངོས་གནས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཡིན་པས་དེར་ཐོག་མ་མེད་ལ་མཐའ་མའང་མེད། ཆུ་ནི་ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནང་གཤེར་མ་དང་རླངས་པ།འཁྱགས་རོམས་སོགས་སུ་འགྱུར་ཆོག་པ་ཡིན་ལ། འགྱུར་རིམ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལའང་བར་མ་ཆད་པར་ལོ་གྲངས་ས་ཡ་བྱེ་བ་རུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་ཡིན། སའི་གོ་ལའི་ཆུའི་ཆ་སྙོམས་ཚད་ནི་དུས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ནང་མ་འགྱུར་བར་འདྲ་འདྲ་གནས་ཡོད་ཀྱང་ཆུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེར་མཚོན་ན་བྲེལ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཡོད་ལ་ཡོང་བའང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སའི་གོ་ལའི་ཆུའི་མང་ཚད་ནི་ནམ་ཡིན་ཡང་འགྱུར་བ་མེད།[༡]
ཆུ་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་སྐྱོད་ལ་འགོ་རྩོམ་པའམ་མཐར་ཐུག་པ་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་དང་། ཆུ་ཁམས་སྐོར་པའི་ནུས་ཤུགས་ཡོང་ཁུངས་ནི་ཉི་མས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་དྲོད་གཏོང་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆུའི་གྲངས་ཚད་འགའ་ཞིག་རླངས་པར་འགྱུར་ནས་བར་སྣང་དུ་འཕྱུར་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཁྱགས་རོམས་དང་ཁ་བ་ཡང་ཐད་ཀར་ཆུ་རླངས་སུ་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། ཡར་འཕྱུར་རླུང་རྒྱུན་གྱིས་ཆུ་རླངས་དེ་རླུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་སའམ་སྐྱེ་དངོས་དག་ལས་འཕྱུར་བའི་རླངས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡར་འདྲེན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཆུ་རླངས་དེ་མཐོ་རུ་སོང་ནས་རླུང་དང་ འཕྲད་པས་སྤྲིན་པར་འགྱུར་བ་རེད། རླུང་རྒྱུན་གྱིས་སྤྲིན་པ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་དེད་པས། སྤྲིན་གྱི་རྡུལ་རྡོག་ཕན་ཚུན་རྡེབ་ཐུག་བརྒྱབ་པ་དང་འཕེལ་བ་བྱུང་ནས་ཆར་ཆུའི་ ཚུལ་དུ་གནམ་ལས་འབབ་པ་ཡིན། ཡང་ཆར་ཆུ་ཁ་ཤས་ནི་གངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡུན་རིང་པོར་གསོག་འཇོག་ བྱས་མཐར་འཁྱགས་རོམས་དང་འཁྱགས་ཀླུང་སོགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ལོ་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་དུ་ཆུ་འཁྱགས་སུ་གྱུར་ནས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། སོས་ཀ་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ་དྲོད་ཚད་ཇེ་དྲོ་ཡོང་བས་གངས་ཞུ་ཞིང་ས་ངོས་ནས་ཆུ་རུ་ བཞུར་བ་ཡིན། (ཆར་ཆུ་དང་ཁ་བ་སོགས) འབབ་རྒྱུ་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་མཚོ་ནང་དང་ས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ལ། སའི་གོ་ལའི་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་དེ་ས་ངོས་ནས་མར་བཞུར། བཞུར་ཆུ་འགའ་ཤས་ཆུ་ཀླུང་དང་མཉམ་དུ་ལུང་པའི་ནང་གི་ཆུ་བོ་སོགས་དང་རྒྱ་མཚོ་ནང་དུ་བཞུར་གྱིན་ཡོད། བཞུར་ཆུ་དང་ས་ནང་གི་འཛིར་ཆུ་གསོག་འཇོག་བྱས་པས་ཚྭ་མེད་མཚོའམ་མཚེའུ་རུ་ཆགས་པ་རེད། བཞུར་ཆུ་ཡོངས་རྫོགས་ཆུ་བོ་སོགས་སུ་རྒྱུག་པ་མ་ཡིན་པར་མང་ཤོས་ཞིག་ས་ནང་དུ་སིམ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཡང་ཆུ་འགའ་ཤས་ཞིག་ས་གཏིང་དུ་སིམ་པས་ས་འོག་གི་ཆུ་གསོག་བང་རིམ་དུ་ཁ་སྣོན་ཡོང་བཞིན་ཡོད། ས་འོག་ཆུ་གསོག་བང་རིམ་གྱིས་ཚྭ་མེད་ཆུ་བོངས་ཆེན་ཞིག་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཐུབ། སིམ་ཆུ་འགའ་ཞིག་ས་གཏིང་དུ་མི་འཛིར་བར་ས་ངོས་ཀྱི་ཆུའི་གནས་གཞི་རུ་ས་འོག་ནས་ཐོན་ཡོང་པ་ཡིན།
ས་འོག་གི་ཆུ་འགའ་ཞིག་ས་ངོས་སུ་ཚྭ་མེད་ཆུ་མིག་གི་ཚུལ་དུ་འདོན་ཡོང་པ་ཡིན། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཆུ་ནི་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུག་བཞིན་ཡོད་དེ། འགའ་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་སླར་འབབ་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་དུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཞུགས་པའོ།།
༼དཔར་དབང་སྐྱེ་ཁམས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་ལ་བེད་སྤྱོད་ཆོག། [༢]ནས་དྲང་།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༢༠༡༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།
༄༅། །འདི་གར་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ལས་འགུལ་གྱི་གསར་འགོད་ཚོགས་ཆུང་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགོད་པ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་ (Press Club of India) བཀའ་སྤྱི་ཐུན་མོང་ནས་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་སྐོང་ཚོགས་གནང་ཡོད།
དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༣ པའི་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པར་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གསར་འགོད་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་མཚོན་ཆེད་དང། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཆེས་ཛ་དྲག་དང་ཡིད་སྐྱོ་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་མཁྱེན་རྟོགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཆེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢ བར་ཉིན་བཞིའི་རིང། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ་སྤེལ་འཆར་དང་འབྲེལ་བའི་ངོ་སྤྲོད་ཆེད་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་སྐོང་ཚོགས་གནང་ཡོད་པ་དང། སྐབས་དེར་དཔལ་ལྡན་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཉིན་བཞིའི་རིང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་མཛད་རིམ་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་ལས་འགུལ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཟུར་པ་ཨ་ཌཱ་ཝ་ནི་ (Shri L.K Advani) མཆོག་དང་། འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཙོས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་མི་སྣའི་གསུང་བཤད་དང་། སྨོན་ལམ། རྒྱ་གར་མི་མང་གང་མང་མཉམ་ཞུགས་གིས་བོད་མིར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་།
དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྤྱི་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྲིད་བྱུས། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ། བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཕྱོགས། དམིགས་བསལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ལ་ཉེ་བས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག ད་ཐེངས་ལས་འགུལ་འདི་སྤེལ་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་། རྒྱ་གར་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གལ་ཆེའི་འབོད་སྐུལ་གསུམ་བཅས་འཁོད་པའི་གསར་འགོད་བསྒྲགས་གཏམ་ཤིག་ཀྱང་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་ཡོད།
གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་དེར་ཕྱི་ནང་གསར་འགོད་པ་གྲངས་ ༡༠༠ ལྷག་ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་ཡོད་པ་དང། ཚང་མས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དང་། བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་གནས་བབ། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཞག་སྟངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཏུ་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་གནས་བབ། རང་ལུས་མེར་སྲེག་སྐོར་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བལྟ་ཕྱོགས་སོགས་གལ་ཆེའི་དྲི་བ་ཞུས་པར་ལན་འདེབས་གནང་ཡོད།
སྐབས་དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་སྒྲིག་སྦྱོར་གནང་བའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་སྐར་མ་ ༦ ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་འགྲེམས་སྟོན་ཚན་པས་ཕ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་ལྟ་ཞེས་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གིས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་བབས་དང། རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་དྲག་གནོན་དང་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་སྤེལ་བའི་སྐོར། ལྷག་དོན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་སྔ་རྗེས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་སོགས་གསལ་བའི་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་ཀྱང་གོ་སྒྲིག་གནང་ཡོད་པ་བཅས། །


text:
Archive for the ‘ལོ་རྒྱུས།’
འོས་སྦྱོར་བ། ཁྲོ་གཏུམ།
༼ཀ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རང་གྲོལ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ >གྱི་ཚན་པ་ཞེ་བཞི་པ།༽
སྐབས་འདིར་ཨ་ནེ་གཡང་མོ་མཚོ། བཙོན་ཁང་དུ་ཁོང་ཉིད་བསུ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སོང་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ན། ལོ་དེའི་དབྱར་ཟླ་ལྔ་བའི་བཅུ་སོ་ཞིག་ཏུ། ཉ་ལུང་སྡེ་བའི་ཞོལ་གྱི་སྡེ་རོང་ཐང་ཞེས་པར་ཞིང་ལ་ཡུར་མ་ཡུར་བར་འགྲོ་དུས། རྒྱ་མི་གཉིས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་ཡིག་ཆ་འཇོག་སྤྱད་ཀྱི་ཁུག་མ་རེ་བཟུང་ནས་ཡར་ཉ་ལུང་དུ་བུད་སོང་། དེ་ནས་མོས་ཡུར་མ་ཡུར་བཞིན་པའི་ཉིན་གུང་གི་སྐབས་ཤིག་ལ། སྡེ་འདབས་ནས་མི་ཞིག་གིས་བོས་ཏེ་ཁྱོད་ཡུལ་ལ་ཤོག་ཟེར། དེ་ནས་ཞིང་གི་ཡུར་མ་ཡུར་མཚམས་བཞག་སྟེ་ཀུང་ཧྲེ་ནང་ལ་སོང་བས། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on February 6th, 2015 in ལོ་རྒྱུས། |
2 མཆན་ »
འོས་སྦྱོར་བ། ཁྲོ་གཏུམ།
༼ཀ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རང་གྲོལ་གྱིས་བརྩམས་གནང་བའི་ >གྱི་ཚན་པ་ཉེར་བདུན་པ་འདྲེན་བཀོད་བྱས་པ་ཞིག༽
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༤ལོའི་སྟོན་ཁའི་དགུ་བའི་བཅོ་ལྔའི་ནངས་མོར། དགོན་ལ་ཁར་མཚམས་ཁང་དུ་ཁོང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་ནངས་ཇ་བཞེས་ནས་ཡོད་སྐབས་ཤིག་ཏུ། རྒྱ་མི་རྟ་ཞོན་ཞིག་ཁོང་ཚང་གི་མཚམས་ཁང་དུ་ཐོན་བྱུང། དེ་ནི་རེབ་གོང་རྫོང་གིས་མངགས་པའི་བང་མི་ཞིག་རེད། ཁོས་བཤད་ན་སང་ཉིན་ནས་བླ་མ་དཔོན་པོ་རྣམས་རྒྱ་ནང་དུ་མཚམས་གོན་༼ལྟ་སྐོར།༽ལ་ཁྲིད་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལམ་ཆས་ཀྱིས་ཟེར། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on February 4th, 2015 in ལོ་རྒྱུས། |
11 མཆན་ »
འོས་སྦྱོར་བ། ཁྲོ་གཏུམ།
༼ཀ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རང་གྲོལ་གྱིས་བརྩམས་གནང་བའི་ >གྱི་ཚན་པ་ཉེར་དགུ་བ་འདྲེན་བཀོད་བྱས་པ་ཞིག༽
རེབ་གོང་དུ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༨ ལོར་གུང་ཁྲན་དབང་བསྒྱུར་གྱི། བསྒྱུར་བཀོད་མཉམ་ལས་ཁང་གི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད། ལམ་ཕྱོགས་དེའི་ངོ་བོ་ནི། གང་ལ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ། མ་རྩ་རིང་ལུགས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཞིང་བྲན་དང་། ཕྱུག་བྲན། རྨོངས་དད་བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་སོགས་བཅིང་འགྲོལ་དང་ཡོ་བསྲིངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་གསར་བའི་གསར་བརྗེ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on February 3rd, 2015 in ལོ་རྒྱུས། |
2 མཆན་ »
འཇིགས་མེད་ནུབ་པ།
ངེད་ཀྱིས་བཀླགས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ “Tibet: A History” (བོད་། ལོ་རྒྱུས་ཤིག)ཟེར་བ་དེ་གཞིར་བཞག་ན། བསམ་ཡས་ངག་གི་དབང་པོས་(1308-1363)ཀ་རྩོམ་འདི་མཛད་པའི་ལོ་ནི་ཕྱི་ལོ་1334ལོ་རེད་འདུག དེ་དུས་ཁོང་དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ལ་སོན་འདུག་པ་མ་ཟད་གསང་ཕུ་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཡང་རེད་། གསང་ཕུ་དགོན་པའི་མིང་དངོས་ལ་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་དགོན་ཟེར་ཞིང་དགོན་པ་དེ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་1073ལོར་ཕྱག་བཏབ་འདུག Read the rest of this entry »
Posted by རིག་འབྱུང་དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་ on January 19th, 2015 in ལོ་རྒྱུས། |
112 མཆན་ »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
གསར་དུ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་གླིང་ཕྲན།
སྣེ་ཤན་པའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ན། ང་ཚོ་སོང་ཟིན་པའི་བྱེ་ནག་མཚོ་ཚལ་དང་། གླིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་སྣེ། ཀོ་ཕི་སྲན་མ་འདེབས་སའི་ས་ཁུལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་འདུག་ཀྱང་། གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་དུ་མཆོད་མཇལ་ལ་བསྐྱོད་དུས། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on December 19th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
3 མཆན་ »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
ང་ཚོ་བྱ་འཕུར་བ་ལྟར། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་ཀྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་ནི། ནུབ་ཁའི་ཉི་རྒས་འཛིན་པའི་ཆེད་མྱུར་མོར་སྐྱོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་ཀུན་ཏུ་མཚུངས། རེས་འཆར་རེས་ནུབ་ཀྱི་ཉི་མ་དེ་བཞིན་མི་ལོ་ས་ཡ་མང་བོའི་རིང་བར་མེད་དུ་འབར་བཞིན་ཡོད་སྟབས། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་འབར་ནུས་ཀྱི་སྣུམ་ཤུགས་རྫོགས་སོང་ན། སྐབས་དེའི་ང་ཚོའི་མི་རྒྱུད་དང་། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་གནས་སྟངས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། རང་གིས་རང་ལ་ལྐོག་ལབ་དང་དྲི་བ་མང་བོ་ཞིག་འདོན་དགོས་བྱུང་། ང་ཚོ་ལམ་འགྲམ་དུ་བསྡད་ནས་ཚོང་བ་རྒན་པོ་ཞིག་ལས། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on December 12th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
10 མཆན་ »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་ལྷ་ཁང་།
ང་ཚོ་ཕྱེད་ཞིག་རལ་དུ་སོང་བའི་ཟམ་ཐོག་དེ་ནས་ཡར་སོང་། ལམ་དེའི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་རྡོ་གསེག་གི་ཁྲོད་མི་ཞིག་གིས་སྒྱེ་མོ་ཞིག་བཟུང་ནས་ཅི་ཞིག་འཚོལ་བའི་ལས་ཀྱིས་བྲེལ། ང་ཚོས་རླངས་འཁོར་བཀག་སྟེ་མི་དེར་སྐད་ཆ་ཞིག་དྲིས། མི་དེས་་ལྷ་ཁང་དེ་ནི་འདིའི་ཡར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་ཁུགས་སུ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ཟེར། དེ་ནས་ངས་ཁོས་ཅི་ཞིག་འཚོལ་བཞིན་ཡོད་མེད་དྲིས་པས། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on November 22nd, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
3 མཆན་ »
སློབ་དཔོན་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་གྱིས་བརྩམས།
༄༅༎ སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་སྐུར་བཞེངས་པའི་གནས་མོན་གྱི་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་གི་གཏམ་རིག་འཛིན་གྲུབ་པའི་ལམ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ།
༈ བླ་མ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༎ ཡི་དམ་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༎ མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༎ མོན་མོ་བཀྲ་ཤིས་ཁྱེའུ་འདྲེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༎ དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ། རང་བཞིན་གྱིས་བློ་གྲོས་གསལ་ཞིང་སྐྱེ་མཆེད་དྭངས་པ། རང་བྱུང་པདྨ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་གཏེར་གྱི་ཆོས་སྒོ་རབ་འབྱམས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་སྐལ་བ་སྦོམ་པོར་གྱུར་པ་བདག རང་ལོ་བཅུ་བདུན་བཅོ་བརྒྱད་ཡས་མས་ཀྱི་དུས་སུ། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on November 18th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
7 མཆན་ »
དུས་འཁོར་མཆོད་རྟེན།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
ཚོགས་ཁང་དེར་བཀལ་བའི་སྐུ་ཐང་། མཆོད་ཁྲིའི་སྟེང་གི་མཆོད་རྫས། ས་གདན་སོགས་ལ་བལྟས་ན། ཁང་བ་འདིར་འཆར་ཅན་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་བཞིན་ལོས་ཡོད་སྙམ་པ་ཞིག་འདུག མཐའ་སྐོར་གྱི་མཆོད་སྟེགས་ལྟ་བུའི་པང་གདན་གྱི་ཐོག Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on November 11th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
མཆན་མི་འདུག »
ཟླ་བ་གཞོན་ནུ།
དེ་ཡང་འཕགས་ཡུལ་གྱི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ལོ་ཙཱ་བ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུརད་ཅིང་འཆད་ཉན་གྱི་ལུགས་ཀྱང་བྱུང་བའི་གཞུང་ >ལས་གཞན་མིང་ཙམ་གྲགས་པ་རྒྱལ་བོ་ཟས་བྱ་བས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་ >ཙམ་མ་གཏོགས་བོད་ལ་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་ཤིང་། གཅིག་ནས་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་ཏུ་དེའི་སྐོར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་མཐོང་ཞིང་། གཉིས་ནས་རང་ཉིད་གར་ཡོང་ཚ་མ་འཚལ་བའི་མོས་པ་དང་འདུན་པ་དྲག་པོས་བསྐུལ་ཏེ་བརྩོན་པས་ཐོབ་པའི་མིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on November 1st, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
8 མཆན་ »
བྱེ་ནག་མཚོ་འདབ་ཀྱི་ངའི་བུ་ཆུང་།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
གནམ་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱང་རིང་བོའི་རི་བོ་དང་རི་ཕྲན་དག་ནི། གཤོངས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་མཐའ་སྐྱོར་ལྟ་བུ། སྐབས་རེར་སྨུག་ཤར་རེ་བ་དང་སྐབས་རེར་སྐྱ་ཤར་རེ་བར་མངོན་ཞིང་། ལོ་ངོ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོའི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་མེ་རི་འབར་གས་ལས་གྲུབ་པའི་བྲག་ཞུན་ནག་པོ་རྗེས་ཤུལ་གཉེར་སུལ་ཅན་རྣམས་དང་། དེ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་བདུད་པོའི་དབུ་སྐྲ་ལྟ་བུའི་རྩྭ་ཁམ་སྐྱ་རྩུབ་རེག་དང་ལྡན་པ། གཉོམ་ལག་མ་རྒྱས་པའི་ཤིང་སྡོང་ཁེར་སྐྱེས་དག་གིས། ཡུལ་འདིའི་སྐམ་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བ་བཀབ་ཡོད་པར་རྟོགས། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on October 24th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
5 མཆན་ »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
དེར་བརྟེན། གནས་འདི་དག་ཏུ་ཤར་ཕྱོགས་པ་མང་བོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་གིས་ཐུག་སླ། དཔེ་ཆ་དེར་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་དང་། ཤེར་སྙིང་། བདེན་བཞི་ལས་འཕྲོས་པའི་ནང་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་བཞུགས། མགྲོན་ཁང་འདིར་ཞག་མ་གཅིག་ལ་ཨ་སྒོར་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེད། ཁོང་གསུམ་གྱིས་སན་ཧྥི་རན་སས་སི་ཁོའི་གནམ་ཐང་ནས་ཉོས་པའི་སྟབས་བདེའི་ཟས་ལ་རོལ་ཞིང་། ངས་སྟབས་བདེའི་ཤ་མེད་ཐུག་པ་སྐམ་པོ་ཞིག་བསྐོལ་ནས་ཟོས་པ་ཡིན། མ་རྒན་གྱིས་ཞལ་ཟས་ཟོས་ཚར་བ་མ་ཟད། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on October 17th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
མཆན་གཅིག་འདུག »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
ད་ལམ་ང་ལ་སྒེ་ཁུང་འཁྲིས་ནས་འདུག་ས་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། དགུང་རུབ་ལ་ཉེ་བས་གནམ་སའི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་ལྟ་བའི་གོ་སྐབས་མང་བོ་ཞིག་མེད་སྟབས། གནམ་གྲུ་དེ་སྔ་བོ་ཞིག་ནས་ལམ་དུ་ཆས་ན་བསམས། གང་ལྟར་གནམ་གྲུ་འདིའི་ནང་ནས་འདོད་མོས་ལྟར་གློག་བརྙན་ལ་ལྟ་ཆོག་པས། ངས་གློག་བརྙན་ཞིག་བདམས་ཏེ་སོས་དལ་ངང་བལྟ་བའི་མགོ་བརྩམས། ངའི་ཆུང་མ་ཁོང་ཚོ་ངའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཕར་ངོས་ཀྱི་རྐུབ་སྟེགས་ཐོག་བསྡད་ཡོད། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on October 10th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
5 མཆན་ »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
གནམ་འགྲུལ་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་མི་རེས་རྒྱ་མ་ལྔ་བཅུའི་ཡན་གྱི་ལྕི་ཚད་ལྡན་པའི་ཅ་དངོས་ཁྱེར་ཆོག་གི་མི་འདུག ངའི་དོ་པོ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀར་ཁྱོན་སྡོམ་རྒྱ་མ་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཅིག་ལས་མེད་པས་དཀའ་ངལ་ཅིའང་མ་བྱུང་། སྐུར་གླ་དོ་པོ་རེར་ཨ་སྒོར་ལྔ་བཅུ་སྤྲད། ལྷག་མ་འདྲུད་ཁུག་ཅུང་ཆུང་ངུ་གཉིས་དང་། རྒྱབ་ཁུག་གཉིས། ལག་ཁུག་གཉིས་བཅས་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་ཏེ་གནམ་གྲུར་འཇུག་རྒྱུ་བྱས། ང་ཚོ་གནམ་ཐང་འདི་ནས་ཨ་རིའི་ནུབ་ཕྱོགས་མཚོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སྙན་གྲགས་ཅན། སན་ཧྥི་རན་སས་སི་ཁོ་དང་། དེ་ནས་གནམ་གྲུ་བརྗེ་བོ་བརྒྱབ་རྗེས་ཧ་བ་ཡས་ལ་འཕུར་དགོས་པ་རེད། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on October 3rd, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
7 མཆན་ »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
མཚན་མོ་དེར། གྲང་རླུང་ཤུར་ཤུར་ལྡང་ཞིང་། སྡོང་ལོ་ཤིག་ཤིག་འདར། ལམ་ལམ་འབར་བའི་མེ་ལྕེའི་ཁྲོད་ནས། མི་རྐང་ལྟ་བུའི་གླིང་བུ་འཛེར་སྐད་ཅན་ཞིག་ཐེངས་འགར་གྲགས་རྗེས། སྟོབས་རྩལ་ཅན་གྱི་དམག་དཔུང་ཞིག་གི་རྔམས་བརྗིད་དང་། ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་མཛེས་མ་དག་གིས། གླུ་གར་དང་རོལ་མོའི་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཁྲོད། བོད་ཀྱི་གྲྭ་སའི་ཞྭ་མོ་དང་། ཟླ་གམ་སྨུག་པོ་གྱོན་པའི་མི་དབང་ཞིག་གར་སྟེགས་སུ་ཕེབས་ཏེ། མདུན་དུ་གོམ་པ་འགའ་སྤོས་ནས། “ཨ་ལོ་ཧ”ཞེས་ཀུན་ལ་ཕྱག་ཕེབས་ཀྱི་གུས་ཞབས་བསྟན། ཡུལ་འདིའི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལམ་ག་ཆེ་ཆུང་དང་། ཟ་ཁང་། ཚོང་ཁང་། ཡུལ་སྐོར་གྱི་ས་ཚུགས་ཕལ་ཆེ་བར། Read the rest of this entry »
Posted by རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ་ on September 27th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
མཆན་གཅིག་འདུག »
གོང་དཀར་ངག་རྣམ།
དེང་རབས་འཕེལ་གྱུར་རིག་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ནི་སྐུ་ཞབས་ཌར་ཝིན་(1809-1882)གྱིས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་དེར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དངུལ་ཆུ་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་། ཉག་བླ་པདྨ་བདུད་འདུལ་ཞེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་འཁྲུངས།
སྐྱེ་བོ་མང་ཆེ་བར་སྐྱེས་སྟོབས་དང་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་སྤོབས་པའམ་ཤེས་རབ་གཉིས་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བོ་དེས་འཇིག་རྟེན་དང་། རང་གི་སྤྱི་ཚོགས། ཡང་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོ་སྣང་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་བཞིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཅིག་རེད། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on September 24th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
4 མཆན་ »
ཚངས་དབང་།
༄༅།།ཨ་ལགས་དཀོན་མཆོག་ཚང་བྱ་བ་ནི། རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་ནང་གསེས་སྒོ་དམར་བྱ་བའི་གྲོང་སྡེ་རུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རེབ་གོང་གི་བོན་སྡེ། ཁྲི་ཀ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོན་སྡེ་བཅས་ཀྱིས་ཨ་ལགས་སྒོ་དམར་ཞེས་འབོད། སྒོ་དམར་རང་དུ་སྒོ་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་ཡོད་པས། ཨ་ལགས་སྒོ་དམར་ཞེས་མི་འབོད་དོ།། ཉེ་ཆར་བོན་གྱི་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་འཇའ་ལུས་བརྙེས་པའི་བླ་མ་རྟོགས་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། ང་རང་ཆུང་དུས་སྒོ་དམར་དགོན་དུ་ཡོད་སྐབས་ངའི་ཤག་དང་ཁོང་གི་ཤག་གཉིས་ཐག་ཉེ་ཡིན་པས། ཁོང་རྒྱུན་དུ་ངེད་ནང་ལ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད། Read the rest of this entry »
Posted by ཡེ་ཤེས་ on September 11th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
24 མཆན་ »
བློ་བཟང་བརྟན་པ།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་མཁས་དབང་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་དང་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ངོ་སྤྲོད།
དེང་གི་ཆར་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི་ཕྷཱརནྶཱིའི་(France)རྒྱལ་ས་པཱེ་རཱིས་(Paris)སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་རྒན་ཡོས་སུ་ཐོན་ནས་ད་གར་བཞུགས་ཤིང་། ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ ༧༨ ལ་ཕེབས་བཞིན་འདུག ཁོང་ནི་བོད་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ལྷོ་ཤར་དུ་ཡོད་པའི་ཤར་ཁོག་གམ་ཟུང་ཆུ་ཡུལ་གྱི་ཀི་ཚལ་གྲོང་གསེབ་ཏུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༦ ལོར་མཁར་རྨེའུ་ཚང་གི་ཡབ་ཚེ་དགའ་དང་ཡུམ་ཟིན་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་གཉིས་ལས་གཏེར་བརྒྱ་དགའ་དབང་ཞེས་གཅེན་པོར་སྐུ་འཁྲུངས། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on August 30th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
8 མཆན་ »
ཟླ་བ་གཞོན་ནུ།
ནག་མོ་ཁོལ་ལགས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཏམ་རྒྱུད་གང་མང་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། འཁྲུངས་ཡུལ་ལའང་བཤད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་དག་ཅིག་ཡོད་དེ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁོང་ཁ་ཆེ་ནས་རེད་ཟེར་ལ། ལ་ཤས་ཀྱིས་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པར་བརྗོད།
ཡང་གཞན་པ་འགས་ཁོང་ཟ་ཧོར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྲུངས་པར་ཡང་བཞེད་ཅིང་།ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁོང་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་སོགས་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཧ་ཅང་མང་། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on August 28th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
13 མཆན་ »
མི་གསོན་པོ
‘’ཆེས་མཐོ་བའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ནི་བཟོད་བསྲན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།’’ ཧེ་ལན་ཁེ་ལར་གྱིས།
ཧེ་ལན་ཁེ་ལར་ནི་༡༨༨༠ ཟླ་༧ ཚེས་ཉེར་བདུན་ཉིན། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཨ་ལ་བྷ་མའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་ཁུལ་ཏྲུ་སི་ཁུམ་བྷི་ཡ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཐོག་མར་སྐྱེས་སྐབས་སུ་བྱིས་པ་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་དབང་པོ་ཚང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་མོ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་འབྱོར་ལྡན་ཞིག་མིན་ཡང་ས་ཞིང་གི་ཁེ་ལས་དང་ཨ་ཕའི་ཡོང་བབ་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་རྟེན་ལ་དཀའ་ངལ་མེད། ཧེ་ལན་གྱི་ཨ་ཕ་ནི་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གསར་འགྱུར་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་”བྱང་གི་ཨ་ལ་བྷ་མི་”ཞེས་པའི་བདུན་རེའི་གསར་ཤོག་དེ་ཁོང་གིས་བཏོན་བཞིན་ཡོད། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on August 24th, 2014 in ལོ་རྒྱུས། |
8 མཆན་ »


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།
དྲ་ཚིགས་འདི་ནི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་འབད་རྩོལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རོགས་རམ། ཆེད་ལས་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ལམ་སྟོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཐོག་མར་བདག་གི་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་དཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་ཕྲན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་དང་། ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ། ས་སྐྱ་ཁྲི་འཛིན། ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ཞིང་གཤེགས་འདུས་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ། བེ་རུ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། ཞིང་གཤེགས་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས། དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན། དགེ་བཤེས་ཟླ་བ། དགེ་བཤེས་དབང་ཆེན། དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ། དགེ་བཤེས་ཐེག་མཆོག་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་དང་། དཀའ་དྲིན། བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ་བཅས་ཀྱི་དྲིན་ཉག་ཅིག་ཡིན།
གཞན་ཡང་ Aldemar Hegewald ལགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་དྲ་ཚིགས་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དང་། Christian Steinert, Katja Dalmühle, Rudy Harderwijk དང་དྲ་རྒྱའི་བཀོད་འདོམས་པ་ Dr. Wolfgang Saumweber ལགས་བཅས་ཀྱིས་ལས་གཞི་འདི་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བ་དང་ཉར་ཚགས་ཆེད་རོགས་རམ་གནང་བ། Marlene Eltshig ལགས་ཀྱིས་མདུན་ངོས་བྱུས་བཀོད་གནང་བ། Itay Noy and Dr. Monika Dräger རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་བཟོ་བཀོད་ཐད་རོགས་རམ་གནང་བ། Peter Green དང་ Christian Dräger གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་རོགས་རམ་གནང་བ་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ང་རང་གི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ལ་ཞུ་དག་ (scanning) དང་། སྟབས་བདེའི་བེད་སྤྱོད་སླད་ཀམ་པུ་ཊར་ནང་འཇུག་ལས། (digitizing) རྩོམ་སྒྲིག་ལས་དོན། གཏམ་བཤད་ཁག་སྒྲ་ཡིག་འབེབ་སྒྱུར་དང་སྒྲ་ཕབ་བྱ་རྒྱུ། དྲ་ཚིགས་ཆེད་དྲུང་ཡིག་དང་ཁྲིམས་ཐོག་ལས་རིགས་ཁག དཔའ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད་པས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དྲ་ཚིགས་འདིས་རང་གཞན་སྐྱེ་བོ་ཚང་མར་གཏན་དུ་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།། །།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན།


text:
གཡུང་དྲུང་བོན།
ནང་དོན།
- ༡ བོན་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གོ་དོན་ངོ་སྤྲོད།
- ༡.༡ དང་པོ། བོན་གྱི་གོ་དོན་སྐོར།
- ༡.༢ གཉིས་པ། འཕྲུལ་ངག་བདེན་པ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྐོར།
- ༡.༢.༡ ༡ ངག་དོན་འཕྲུལ་ངག་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་ནི།
- ༡.༢.༢ ༢ གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གོ་དོན་མཚན་ཉིད་དངོས་ནི།
- ༡.༢.༣ ༣ གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་དོན་ནི།
- ༡.༢.༤ ༤ གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒྲ་དོན་ལ་གོང་དུ་གཟེར་མིག་ལས།
བོན་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གོ་དོན་ངོ་སྤྲོད།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་དང༌། གཡུང་དྲུང་བོན་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དག་གོ་དོན་ཟབ་ལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་མིང་ཚིག་བྱུང་རིམ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ཀྱང༌། དེང་གི་ཆར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུ་ཤེས་ལྡན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཐ་སྙད་འདི་རིགས་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་དང༌། འགྲེལ་བཤད་གནང་སྟངས་ཐད་གཞུང་དོན་དང་མ་མཐུན་པའི་རང་བློར་གང་ཤར་གྱི་བཤད་པ་འགའ་ཞིག་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་ཆེ་དོན་ཆུང་འཛིན་གྱི་བལྟ་ཚུལ་དེ་བློས་འགན་བཟོད་ཐབས་བྲལ་བར་བརྟེན་འབྲེལ་ཡོད་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེའི་འབྲུ་དོན་དང་མཐུན་པའི་ངོ་སྤྲོད་ཞིག་དགོས་པ་ངེས་ཅན་དུ་མཐོང༌། ལྷག་ཏུ་དཔྱོད་ལྡན་སུ་ཞིག་གིས་ཐ་སྙད་འདི་དག་གདེང་འཇོག་མཛད་པའི་དབང་དུ་གཏོང་ན་འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་ལུགས་ཁག་ནང་གསལ་བའི་བོན་གྱི་གོ་དོན་དེ་དག་གཙིགས་སུ་མི་འཛིན་ཐབས་མེད་ཡིན་ལ། ད་ལམ་སྐབས་འདིར་བོན་གཞུང་ཁག་ལས་གསལ་བའི་དེའི་འབྲུ་དོན་འགའ་ཞིག་རྒྱུས་ཡོད་ལམ་སྟོན་ཕྲན་བུར་ཡོང་ཆེད་ཡིག་མིག་མཛུབ་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བའི་གོ་དོན་ཆེ་ལོང་ཙམ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ན་ལེགས་སྙམ།
དང་པོ། བོན་གྱི་གོ་དོན་སྐོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོན་གྱི་གོ་དོན་སྐོར་ལ་དེང་སྐབས་ཕྱི་ནང་གི་མི་སྣ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་དོན་དངོས་དེའི་གོ་དོན་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་ཀྱང་འོལ་ཚོལ་ཙམ་གྱིས་ངོས་འཛིན་འདྲ་མིན་གནང་སྟེ། བོན་ཅེས་པ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྡ་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པ་ཞིག་སྟེ་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་ལུགས་སུ་བྱས་ན་བཟླ་ཞེས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང༌།བོན་པ་འམ་བཟླ་བ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་བཟླ་བའི་གོ་དོན་བསྟན་ནུས་པའི་བྱེད་ཚིག་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་གནའ་དུས་སྔགས་བཟླ་བའམ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་ག་དང་རིམ་གྲོ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་དེ་ལ་བོན་ཅེས་དང༌། དེ་དག་བྱེད་མཁན་ལ་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བྱུང་ཡོད་པར་མངོན། ཅེས་དང༌། བོན་ཅེས་པ་འདི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཟད།གྱེར་ཞེས་པའང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིན་པ་དང༌། བོན་གྱི་གོ་དོན་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ལུགས་འདི་ཚོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཀྱང་མེད་མོད། གྱེར་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་ཞང་བོད་ཐུན་མོང་གི་བརྡ་རྙིང་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ནས་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་མང་དག་ཞིག་ཏུ་ཆོ་གའི་སྐོར་སོགས་གྱེར་བ་སྟེ་ཀློག་པའམ་འདོན་པའི་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཅེས་གསུངས་པས་མ་ཚད་དེ་ཡི་རྗེས་འཛིན་པ་མང་དག་ཞིག་གིས་སྤྲེའུས་མི་ཡི་ལད་མོ་བྱེད་ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར། གོང་ལྟར་མུ་མཐུད་སྐྱར་བཟློས་སུ་བྱས་ཡོད་པས་བོན་གྱི་གོ་དོན་རྣལ་མ་དེ་བརླག་ནས་ཁ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང༌། ལྗགས་རྩོམ་ཁག་ནང་བོན་གྱི་གོ་དོན་རྣལ་མ་དེ་སྔགས་བཟླ་བའམ་འདོན་པའི་དོན་ཙམ་དང༌། བོན་གྱི་སྐད་དོད་ཞང་སྐད་གྱེར་ཞེས་པ་དེའང་ཆོ་གའི་གྱེར་དབྱངས་ངག་གི་བྱེད་ལས་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དེ་དག་སྒྲ་འཇུག་ཚུལ་དང་དོན་ཁྱབ་ཚུལ་ལུང་རིགས་གང་གི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ན་གོ་བ་ཐ་ཤལ་བ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །
སྤྱིར་བོན་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྟེང་དུ་མཚོན་བྱེད་ངག་གི་བརྡས་བཏགས་པའི་མིང་ལ། ཞང་ཞུང་སྨར་གྱི་སྐད་དུ་གྱེར་དང༌། སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བོན་ཞེས་གདོད་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དུས་ནས་ད་བར་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་དེ་སྔར་བྱུང་ད་གནས་སུ་ཡོད་པ་འདི་རེད།
དེས་ན་བོན་ཅེས་པའི་བརྡ་འདི་མཚོན་བྱེད་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཡང༌། ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤེས་བྱ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ་བདལ་འབུམ་ལས་བོན་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཚང་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་བོན་རྣམས་ལ་བོན་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་གསུངས་ལ། འདུལ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ལས་བོན་པ་གང་ལྟར་བོན་སྡེ་འབྱུང༌། །འགྲོ་བ་གང་གིས་ཅི་ལྟར་གོ། བོན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་མཚན་བཏགས་པ། །དབྱིངས་ཉིད་ཡང་དག་དོན་ལ་ཡེ་ཤེས་བོན། །བོན་ཉིད་ཁྱབ་བདལ་ཆེན་པོ་ཞེས། །མ་རིག་པ་ལ་གསལ་དང་བོན། །མུན་ནག་སྒྲོན་མེ་སངས་པ་ལྟར། །མ་འགག་གསལ་རྟོགས་བོན་ཞེས་བྱ། །རྨོངས་རིག་འོན་ལོང་འགག་པ་ལ། །དྲན་གསལ་གསང་མཐོང་ལྟ་བུར་བོན། །དབྱིངས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡང་དག་པས། །བོན་ཞེས་སྤྱིའི་མཚན་དུ་བཏགས་ཞེས་གསུངས། འདི་དག་གི་དགོངས་དོན་དང་བསྟུན་ནས་སྔོན་བྱོན་བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། བོན་གྱི་གོ་དོན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཞེད་པ་དེ་ཉིད་ངེས་ལ། བོན་ཅེས་པ་སྤྱི་ལྡོག་གི་ཐ་སྙད་དེ་ཚིག་དོན་ཕལ་མོ་ཆེའི་དབུ་གཞུང་མཇུག་སོགས་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོང་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཚིག་འགྱུར་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཏ་ཟིག་བོན་གྱི་སྐད་ལ་ཧོས་དང༌། ཞང་ཞུང་སྨར་སྐད་ལ་གྱེར། སྤུར་རྒྱལ་བོད་སྐད་ལ་བོན་ཅེས་པ་ནི་སྒྲ་འགྱུར་ཡིན་ལ། དོན་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྤྱིར་ཧོས་ཞེས་པ་ནི་ཡི་སྲིད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གསང་མཚན་ཡིན་པར་གྲགས་ལ། ཁྱད་པར་དུ། ཧོས་སྒོ་ཞེས་པ་བོན་སྒོ་དང༌། ཧོས་ཡུལ་ཞེས་པ་བོན་ཡུལ་ཏེ་ཧོས་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དང་ཡུལ་ཧོས་མོ་གླིང་དྲུག་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཧོས་རྒྱལ་ནི་བོན་རྒྱལ་ཏེ་ཧོས་རྒྱལ་པོ་དང་བ་ཡིད་རིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་གཟེར་མིག་ལས་རྒྱལ་པོ་ཧོས་རིགས་ཡིན་པས་ཧོས། ཞེས་གསུངས། གཞན་ཡང་སྟོན་པའི་ཕྱག་མཚན་དང༌། བླ་གུར། རྟེན་རྫས་རྣམས་ལའང༌། ཧོས་རུ་དང༌། ཧོས་གུར། ཧོས་ཆ་ཞེས་སོགས་དེ་ཡི་སྒྲ་འཇུག་ཡུལ་འགའ་ཞིག་མཆིས་སོ། །
གྱེར་ཞེས་པ་ནི་བོན་དང༌། བོན་ཉིད། གཤེན་སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང༌། བོན་ནི་གཙོ་བོར་དོན་བསྟན་པ་དང༌། ཐོས་པ། ངག་གི་གྱེར་སྒོ་སོགས་སྐབས་ཐོབ་ཅི་རིགས་སུ་འཇུག་ཚུལ་འཆད་འགྱུར་དུ་རིམ་པས་འགོད་ལ། བོན་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་དང༌། ཐེག་པ་རིམ་དགུ། བོན་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཅས་ལ་ཧོས་གྱེར་བོན་གསུམ་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཚུལ། མདོ་འདུས་ལས། ཝེར་གྱེར་སད་དོ་ཨ་བོ་ཉ། །རྒྱལ་བོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཉིད། །གྱེར་ཆེན་སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔ། །ཧོས་སྒོ་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ །ཝེར་གྱེར་སྟོན་པས་བསྒྲགས་པ་སྟེ། །ཆབ་དཀར་གྱེར་སྒོ་གྱེར་མན་ཏྲ། །འགུ་ཡ་ས་མ་ཡ་དང་བཅས། །གཏོ་དཔྱད་ཏི་ཀ་གྱེར་དང་བཅས། །དཔོན་གསས་གྱེར་སྒོ་གྱེར་ཏེ་སང༌། །འདུལ་བ་མན་ངག་ལུང་དང་བཅས། །འཕན་ཡུལ་གྱེར་སྒོ་གྱེར་ནི་ཧྲང༌། །རྒྱས་པ་མདོ་འབུམ་སྡེ་དང་བཅས། །གཙང་མ་མཐེ་ཐོག་གྱེར་དྲུང་ཧྲང༌། །ཨ་ཏི་གྱེར་ཞི་བདེ་རོ་སྤུངས། །ཞེས་དང༌། ཨ་བོ་ལུང་གི་གྱེར་སྒོ་བཞི། །ཐོ་ཐེག་ནང་གི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། །སྒོ་བཞི་བསྟན་པ་མདོ་རུ་བསྡུས། །ཧོས་སྒོ་ཐག་པ་རིམ་པ་དགུ །གྱེར་ཆེན་སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔ། །ཧོས་སྒོ་ཐག་པ་རིམ་པ་དགུར་དབྱེ། །ཧོས་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། །མདོ་འབུམ་རྒྱུད་མཛོད།།སྡེ་བཞི་ལས། ཉིས་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཞིར་དབྱེའོ། །ཞེས་གསལ་བ་དང༌། འདུལ་བ་སྤྱིར་ལྟོས་འགོག་པ་ཕྱོགས་སྡོམ་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཉོན་མོངས་བཅུའི་བྱེ་བྲག་དོན་གསུམ་བོན། དཔེ་མཚོན་རྟགས་འབེབས་དོན་རིག་བོན། །དྲང་སྲོང་མ་རབ་རྐ་འོག་སྡེ་གསུམ་ཧོས། །བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་བྱེད་སྨོན་དོན་བོན། །ཅེས་པ་འདེ་དག་གིས་ཧོས་གྱེར་བོན་བཅས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ། བོན་གྱི་གོ་དོན་འཇུག་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ནི་དོན་གང་ཞིག་བསྟན་པའི་དོན་ཅན་ལ་འཇུག་ཚུལ། འདུལ་བ་རྒྱུད་དྲུག་གི་ནང་ཚན་ཕལ་ཆེན་སྡོམ་བྱེད་དམ་པའི་རྒྱུད་ལས། གང་ཟག་མིའི་སྐད་དུ་བོན་པ་ནི། །ཞེས་པ་ནས་རང་རང་སྒྲ་སྐད་དག་ཏུ་བོན། །ཅེས་དང༌། བོན་ནི། མ་རིག་པ་ལ་དོན་བསྟན་བོན། །དཔེས་མཚོན་དོན་ལ་ཐེག་པའི་བོན། བདེན་གཉིས་དོར་མཉམ་སྟོན་པའི་བོན། །ཕྲ་རགས་དགེ་སྡིག་གོ་འབྱེད་བོན། ཚད་མའི་དོན་འབྲེལ་མི་འགལ་བོན། །ཞེས་དང༌། དེ་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ་འདུལ་བ་བོན། །བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་བོན། ཅེས་དང་། སྟོན་པས་ཕྱི་རབས་དོན་དུ་བོན། །འགྲོ་ཀུན་བོན་ལ་ཞུགས་ཕྱིར་བོན། །ཅེས་གསལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དབྱིངས་དག་གི་རྒྱུད་ལས། དུས་གསུམ་གཤེན་རབ་ཀུན་ལ་བོན། །དཔོན་གསས་མན་ངག་རྒྱུད་དུ་བོན། །འདི་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་གྱི་བོན། །དེ་ལའང་ཀླད་ལ་གཉིས་སུ་བོན། །ངོ་བོ་དང་ངེས་ཚིག་ལ་སོགས་འོག་ཏུ་བོན། །འདི་ཡན་ཆད་མཚན་གྱི་དཔེ་དོན་བོན་པའོ། །ཞེས་དང༌། རྩ་བ་བཞི་ལས་གྱེས་པའི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཕོ་ལ་བོན། །རྩ་བ་བརྒྱད་ལས་གྱེས་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་མོ་ལ་བོན། །ཅེས་སོགས་དང༌། འདུལ་བ་དུས་ཆེན་དུས་བཙན་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། །འགྲོ་བའི་ལམ་ཐད་བློ་ལ་ཐེག་དགུ་བོན་པ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་རེ་རེའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཐད་བོན་པ་ཡིན།ཅེས་དང་།འདུལ་བ་དགེ་འབྱུང་འཇུག་དོན་ལྔ་རུ་བོན།ཅེས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་བོན་ནི་དོན་གང་ཞིག་བསྟན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། །གཤེན་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལེགས་སྦྱར་བཀླག་ཐབས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ལས། །འོན་ཀྱང་སྔགས་རྣམས་བོན་པའི་ཚུལ། །བླ་མའི་ཞལ་ནས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། བོན་གྱི་གོ་དོན་དེ་བཟླ་བའམ་འདོན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་མོད། འདི་འདྲའི་གོ་དོན་ལྡན་པའི་གཞུང་ཚིག སྤྱིར་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེ་གོ་ལའི་ཁྱོན་ལ། མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བའི་རྐང་དྲུག་བུང་བ་བདག་གི་འདབ་མས་གཞལ་མིན་ཀྱང༌། ད་བར་ཁོ་བོས་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ངོགས་སུ་འགྲིམས་པས་བོན་དེ་བཟླ་བའམ་འདོན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་རེ་ཙམ་མ་གཏོགས་མཐོང་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང༌།དེང་གི་ཕྱི་ནས་མཁས་པ་མང་དག་ཅིག་གིས་བོན་གྱི་གོ་དོན་གཤའ་མ་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ཆེན་མོའི་ཚལ་གསེབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་རྒད་པོ་སྣང་མེད་དུ་བཞག་སྟེ། སྔར་མེད་གསར་དུ་གྲགས་པའི་བོན་གྱི་གོ་དོན་མགྲིན་བཟང་དབྱངས་ལྡན་མ་ཞིག་མགྲོན་དུ་བསུས་པ་དེ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ཐལ་ལོ། །ཚད་མའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་བོན་གྱི་གོ་དོན་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེ་དོན་ལ་གནས། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ཚུལ་དེ་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱངས་པ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་འཆར་དཀའ་བ་ཅུང་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་ཤེས་བྱ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་གང་རུང་མ་ཁྱབ་པ་མེད་སྟབས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་མཚན་གྱི་བོན་རྣམས་དང་། དོན་བྱེད་མི་ནུས་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་བའི་སྤྱི་མཚན་གྱི་བོན་རྣམས་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་དགོས་པས། སྤྱི་ལྡོག་ནས་བོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང༌། རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནས། བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་བར་དུ་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པས་ན་མཚོན་བྱ་བོན་ལ། གོ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའམ་ལྡན་པ་ཞེས་གཙོ་བོར་སྤྱིའི་སྒོས་ནས་བཞེད་པ་དེ་སྒྲ་དོན་གཉིས་ལས་དོན་ཁྱབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའོ། །
བོན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བོན་གྱི་སྤྱན་ལྡན་ཆེན་པོ་འགྲོ་མགོན་བློ་གྲོས་དང༌། རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་པ། མཁན་ཆེན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན། སྤ་སྟོན་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོ། ཀུན་མཁྱེན་འཇའ་ལུས་པ་སོགས་སྔོན་བྱོན་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བོན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་ཡུལ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་དུ་བཞེད་པའི་དང་པོ་ཤེས་བྱ་ལ་བོན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་སྟེ། ཁམས་བརྒྱད་ལས། བོན་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །ཞེས་དང༌། གཉིས་པ་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་ལ་འཇུག་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་བའི་བོན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལ་འཇུག་སྟེ། བདལ་འབུམ་ལས། མིག་དང་གཟུགས་དང་ཞེས་པ་ནས་ཡིད་དང་བོན། ཞེས་པའོ། །བཞི་པ་བསོད་ནམས་ལའང་འཇུག་པ་སྟེ། ཡང་རྩེ་ལས། སྤྱོད་པས་སྒྲ་ཐོས་པར་དཀའ་བའི་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ལ་སྤྱོད། ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་བོན། ཅེས་སོ། དྲུག་པ་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ། མདོ་ལས་ལམ་གྱི་བོན་ཅེས་སོ། །བདུན་པ་གསུང་རབ་ལ་འཇུག་སྟེ། མདོ་ལས། བོན་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་འཆད་ཅིང་སྟོན། ཅེས་སོ། །བརྒྱད་པ་ཐེག་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་འབུམ་ལས། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན། ཞེས་བཞེད་པ་དེ་དག་མཚན་གཞི་རགས་པའི་དབང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་སྤྱིར་བོན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་ཡུལ་དེ་ཙམ་དུ་ག་ལ་ངེས་ནུས། དེས་ན་སྤྱིར་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གོ་དོན་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། གཏིང་ཟབ་པ། དོན་བསྟན་ཚུལ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པ་ལ། སྔགས་བཟླ་བའི་དོན་དང༌། ཆོ་གའི་གྱེར་དབྱངས་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནོངས་ཏེ་སྒྲ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བོན་ཐམས་ཅད་ལ་སྔགས་བཟླ་བའི་དོན་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་དབེན་ལ། དོན་ཁྱབ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་བས་ག་ལ་ཁྱབ་ཐུབ། བོན་གྱི་གོ་དོན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་དགོས་ཚེ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ཁག་ལ་གཞི་རྩ་འཛིན་དགོས་པ་དེ་བསྙོན་དུ་མེད། ཡིག་རྙིང་ཁག་ནང་བོན་གྱི་གོ་དོན་བཟླ་བའི་དོན་ལ་བཤད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ལ། བོན་ཞེས་བཟླ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན། དོན་དངོས་བོན་གྱི་གོ་དོན་རྣལ་མ་དེ་གསུང་རབ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ཁག་གི་ཚལ་གསེབ་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པས། སྐབས་འདིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་བཞིན་ལུང་འདྲེན་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། དགོས་པའི་དབང་གིས་འབྲུ་དོན་གསལ་རྟོགས་ཡོང་ཆེད་ལུང་འགའ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་ཞུས་ན་སྙམ། གཞུང་ལུགས་ཁག་ནང་བོན་གྱི་གོ་དོན་གཙོ་བོར་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་བོན་དང༌། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་བོན་གཉིས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་བོན་ནི་རྟོགས་བྱ་དོན་དམ་གནས་ལུགས་ལ་གོ་སྟེ། མདོ་གཟེར་མིག་ལས། བོན་ཞེས་བྱ་བ་དབྱིངས་ཉིད་བདལ་པའི་ཀློང༌། ཞེས་དང༌། མཛོད་ལས། བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་བརྡ་འཇལ་བ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ལས་ཉོན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་དོན་ལའང་གོ་སྟེ། མདོ་ལས། བོན་ནི་མི་གཡོ་སྐྱོབ་པའི་སྒྲ། །ཞེས་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁམས་སྡུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བོན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་གདུལ་བྱ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་སྐྱོབ་པས་ན་བོན། ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཁན་ཆེན་ཉི་མའི་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་ལས། སྐྱེ་འགག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་ཞིང་གདུལ་བྱ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་བོན།ཞེས་སོགས་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། བོན་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུར་བྱེད་པས་ན་བོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། མདོ་ཕྲན་ལས། ས་བོན་བཟང་བསྐྱེད་བོན་ལ་ཕྱག་མཚལ་ལོ། །ཞེས་དང༌། ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་པའི་སྡེ་སྣོད་མཛོད་ལས། དེའང་གྱེར་གྱི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཇུག་པའི་རྩ་བའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་བོན། ཅེས་གསལ་བ་དང༌། རྗོད་བྱེད་ཚིག་དང་ངག་གི་བྱེད་ལས་སྒོ་ནས་རྣ་བས་ཐོས་པའམ་གོ་བ་དང་གསན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདུལ་བ་རྒྱུད་དྲུག་གི་ནང་ཚན་ཕལ་ཆེན་སྡོམ་བྱེད་དམ་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་སྐད་བོན་པའི་བསྐལ་དུས་ན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ། འདི་སྐད་ཐོས་པའི་བསྐལ་དུས་ན་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་གོ་སླ་ལ། གཞན་ཡང༌། དུང་ཕོར་མ་ལས། སྙན་དུ་བོན་པས་བོན་ཞེས་བྱ། ཞེས་པ་དང་། དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་ལས། བོན་ནི་སྙན་དུ་བོན་པས་བོན། ཅེས་དང༌། ཞང་ཞུང་སྙན་བརྒྱུད་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ལས། སྟོན་པས་གསུངས་པ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྙན་དུ་བོན་པས་བོན་ཅེས་དང༌། མདོ་གཟེར་མིག་ལས། དེ་སུའི་ཐུགས་སུ་གསོལ་ཅིང་སྙན་དུ་བོན་ན། ཞེས་པ་དང༌། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས། སྤུར་རྒྱལ་སྟག་གུའི་སྙན་དུ་བོན། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་པོར་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
སྐད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཆོ་གའི་གདངས་དབྱངས་གྱེར་བ་ལ་བོན་ཅེས་འཇུག་པའི་སྐབས་བྱུང་ཡོད་དེ། ཐབས་ཤེས་སྲས་སྤྲུལ་གྱི་མདོ་ལས། ཆབ་ནག་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་གྱེར་བ་ལ་སྡུད་པའོ། །ཞེས་དང་། བོན་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་ནང་ཚན་སྣང་གཤེན་ཐེག་པའི་བོན་སྒོར། བདག་གཞན་ནད་སེལ་རྐྱེན་བཟློག་གི་ཆེད་དུ་ལྷ་ལ་གཞེན་འདེབས་འབོད་སྐབས་གྱེར་སྒོ་བཞི་ལས་སྐད་གཅོང་དགུ་དྲངས་ཏེ། སེལ་སྒོ་ལ་སྟག་རྟ་ཁྱི་གསུམ་གྱི་སྐད་འགྱུར་དང༌། སྲིད་སྒོ་ལ་ཁྱུང་དང་ནེ་ཙོའི་སྐད་འགྱུར། གླུད་སྒོ་ལ་སེང་གེ་དང་ཅོ་གའི་སྐད་འགྱུར། གཏོ་སྒོ་ལ་གཡུ་འབྲུག་དང་ཁུ་བྱུག་གི་སྐད་འགྱུར་བཅས་གྱེར་སྒོ་བཞི་ལས་སྐད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་དགུའི་སྒོ་ནས་གྱེར་བས་ན་སྔ་དུས་སྣང་གཤེན་གྱི་བོན་སྒོ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱེར་སྒོ་བཞི་དང་སྐད་གཅོང་དགུས་མཚོན་གྱེར་ཅས་འཇུག་པའི་སྐབས་མང་ལ། བོན་གྱི་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་ཡང་འདིའི་སྐབས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། བཤད་མཛོད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལས། སྣང་གཤེན་བོན་གྱི་ངེས་ཚིག་ནི། །བདག་གཞན་བོན་པས་བོན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསལ་པོར་བསྟན་ལ། གཞན་ཡང་གནའ་བོའི་བརྡ་རྙིང་ཁག་ནང༌། ལན་བོན། ཞེས་པ་ལྟ་བུར་ལན་སྤྲད་པའམ་རྒྱབ་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་སོགས། གང་ལྟར་བོན། ཞེས་པའི་གོ་དོན་དེ། གནས་ལུགས་བོན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། མི་གཡོ་སྐྱོབ་པའི་སྒྲ། ཐར་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུ། གོ་བའམ་ཐོས་པའི་དོན། དོན་བསྟན་པ་དང་འབོད་པའི་དོན། ངག་གི་གྱེར་བ་སོགས་སྒྲ་དོན་བསྟན་ཚུལ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པས་ན་བོན་བྱེ་བྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་གོ་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་བ་མེད་དོ། །
གྱེར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཞང་བོད་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་ཀྱང་གོ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ་བོད་སྐད་གྱེར་ནི་ངག་གི་བྱེད་ལས་ཤིག་ཏུ་ངེས་ལ། ཞང་ཞུང་སྐད་དུ། གྱེར་ཞེས་པ་དེ་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་བོན་ལ་གོ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་བྱ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དམ་པ་བོན་ཉིད་ལ་གོ་བ་དང༌། རྟོགས་མཁན་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་དགོངས་དཔྱོད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཤེན་ལ་འཇུག་པས་ན་གྱེར་ཞེས་གྲགས་ཏེ། ཞང་སྐད་དུ། དྲུང་མུ་གྱེར་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་དང༌། གྱེར་ཞི་གུང་ནི་བོན་གྱི་མཛོད། གྱེར་གྱི་མུ་ཡེ་ནི་བོན་གྱི་མཁའ་དབྱིངས། གྱེར་ཅི་ནི་བོན་ཅན། གྱེར་ཙེ་ནི་བོན་ལོག་ཞེས་སོགས་གྱེར་ནི་བོན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་སོམ་ཉི་མི་དགོས་ལ། བོན་ཉིད་ལ་གྱེར་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞང་ཞུང་སྒྲ་སྡེབ་སྣང་གསལ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཐ་ཚན་གྱེར་རོ་མུ་ཡེ་ཁིར། བོད་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་བོན་ཉིད་མཁའ་དབྱིངས་གསལ། །ཞེས་དང༌། ཀུ་ཤུ་ཙི་སིང་གྱེར་མུ་ཡེ། །ཞེས་པ། ཀུན་གཞི་མ་གཡོས་བོན་ཉིད་དབྱིངས། །ཞེས་དང༌། ང་དྲུག་གྱེར་ཞི་དུ་ཕུང་ནི། །ཞེས་པ། ལྔ་བ་བོན་ཉིད་སྤྲིན་ཚོགས་ས།ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡིན། གཤེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་ལས།སད་ལ་གྱེར་རོ་སྤུངས་ཀྱིན་ནི། །ཝེར་གྱེར་སྨར་ལ་གུ་དུན་ཧྲུན། །ཞེས་པ། བོད་སྐད་ལ། །སྟོན་པ་ལྷ་ཡི་གཤེན་པོ་སྟེ། གཤེན་རྒྱལ་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། བླ་ཆེན་དྲན་པའི་མཛོད་སྒྲ་འབྲེལ་ལས། ཞང་ཆུང་སྐད་དུ། གྱེར་རོ་སྤུངས་ནི་ཏི་ག་ཧྲུན་ཞི། ཞེས་པ་བོད་སྐད་ལ་གཤེན་རབ་སྟོན་པའི་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསལ་ལ། གཞན་ཡང༌། གྱེར་སྤུངས་ནི་གཤེན་སྟོན་ནམ་བོན་སྟོན། སད་གྱེར་སྤུངས་སོ་ནི་ལྷ་གཤེན་སྟོན་པ། ཤེལ་གྱེར་ནི་སྒྲུབ་གཤེན་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་གྱེར་ནི་གཤེན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ།
དེས་ན་གྱེར། ཞེས་པ་དེ་ཞང་བོད་གཉིས་ཀའི་སྐད་ལ་བྱུང་བས་དེ་གཉིས་ཚིག་གི་སྒྲ་ཙམ་འདྲ་ནའང་གོ་དོན་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྩེ་རྒྱལ་ལས། སྒྲ་མཐུན་དོན་འཕགས་ཁྱད་པར་ཆེ། །ཞེས་པའི་ལུང་དོན་དེ་གནད་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ཤིང༌། དཔེར་མཚོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང༌། སྤུངས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ། ཞང་བོད་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་ཀྱང་དོན་སོ་སོར་ཡོད་དེ། བོད་སྐད་ལ་སྤུངས་ཞེས་པ་ནི་དུ་མ་འདུས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཞང་སྐད་དུ། སྤུངས་ནི་སྟོན་པ་ལ་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གོང་གི་གཤེན་གྱི་གོ་དོན་ནི་སྤྱིར་རིག་པའི་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གཙུག་ཏུ་བཀུར་འོས་པ་ལ་གཤེན་པོ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་བོན་ཉིད་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དགོངས་དཔྱོད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གཤེན་ནམ་གཤེན་རབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་ལས། གཤེན་ནི་བོན་ཉིད་དབྱིངས་སུ་སེམས་ཉིད་བདལ་བས་གཤེན། །རབ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྤྲུལ་ནས་བྱོན་པས་རབ། ཞེས་དང༌། མཁས་བཞིའི་མཛོད་འགྲེལ་ལས། གཤེན་ནི་བོན་ཉིད་མ་གཡོས་པའི་དབྱིངས་ནས། སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་གཤེགས་བཞུགས་མི་མངའ་བས་གཤེན་ནོ། །རབ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལ་ཐབས་མཁས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་རབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཤེན་རབ་ལ་དབྱེ་ན། ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་གཤེན་རབ་དང༌། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་གཤེན་རབ། གང་ཟག་རྒྱུ་ཡི་གཤེན་རབས་སོགས་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌།བསྡུས་ན་རྒྱུའི་གཤེན་རབས་དང་འབྲས་བུའི་གཤེན་རབ་གཉིས་སུ་ངེས་ལ་ལམ་ཞུགས་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུའི་གཤེན་རབས་དང༌། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ལྟ་བུ་འབྲས་བུའི་གཤེན་རབ་བམ་ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་གཤེན་རབ་ཡིན་ལ། བོན་གྱི་མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཁག་ནང་རྒྱུའི་གཤེན་རབ་དང༌། འབྲས་བུའི་གཤེན་རབ་གཉིས་ལ་ས་མཐའ་ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་བཞེད་དེ་རྒྱུའི་གཤེད་རབས་ལ་ས་མཐའ་ཅན་དང༌། གཅིག་ཤོས་ལ་མེད་པར་བཞེད་པའི་ཞིབ་ཆ་དེ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སྙམ་མོ། །
གཉིས་པ། འཕྲུལ་ངག་བདེན་པ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྐོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ལ་འདིར་ངག་དོན་དང༌། གོ་དོན། བསྟན་དོན། སྒྲ་དོན་དང་རྣམ་པ་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་འཆད་དོ། །
༡ ངག་དོན་འཕྲུལ་ངག་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་ནི།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཁམས་བརྒྱད་ལས། འཕྲུལ་གྱི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུས། མན་ངག་གི་དོན་བསྟན་པ། ཁམས་བརྒྱད་གཏན་ལ་ཕབས་པ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་མཚོན་བོན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཁག་ལས། འཕྲུན་ངག་བདེན་པའི་བོན་ཞེས་བྱུང་བས་རྗོད་བྱེད་འཕྲུལ་ངག་དང༌།བརྗོད་བྱ་བདེན་པ། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བའི་བསྟན་དོན་གཡང་དྲུང་གི་བོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། འཕྲུལ་ངག་ཅེས་པ་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་མཚན་དུ་གསོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་མཛོད་ཀྱི་ཐ་རམ་འབྱེད་པ་ལྟར། འཕྲུལ་གྱི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུའམ་བཞི་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཚིག་གིས་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཕྱེ་ནས་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པས་ན་འཕྲུལ་ངག་སྟེ། དེའང་བརྡ་ལས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་ནི་བརྗོད་བྱ་དང༌། དོན་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་བརྡ་ནི་རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་འདུས་པའི་བརྡ་ཐབས་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མཚོན་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ལས་མིང་དང༌། མིང་ལས་ཚིག་དང༌། ཚིག་ལས་དོན་སོ་སོར་མཚོན་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ངེས་པ་སྟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཕྲུལ་དང་འདྲ་བའི་ངག་སྟེ་བར་གྱི་དྲུག་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །དེས་ན་འཕྲུལ་ངག་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོར་རྗོད་བྱེད་ལུང་གི་བོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྨོས་པའོ། །
གཉིས་པ། བདེན་པ་ཞེས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་དུ་གསོལ་བ་སྟེ།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྤྱིར་བློས་རིག་པར་བྱ་བའམ་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་ལུགས་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་ཞེས་བཞེད་ལ་སྐབས་འདིར་རྣམ་པར་དག་པའམ་བསླུ་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ།གནས་ལུགས་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་ན་བདེན་པ་དང༌། སྣང་ལུགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོན་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ན་བདེན་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ ། དེ་ཡང་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བའི་ཚེ། བདེན་པ་གཉིས་ལ། མཚན་མར་མ་གྲུབ་པའི་ཡིན་ལུགས་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་དམ་དང༌། མཚན་མར་སྣང་བའི་ཡིན་ལུགས་དངལྡན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དོན་དམ་བདེན་པར་འཇོག་ཚུལ་ཡང༌། རྟོགས་བྱའི་དོན་གྱི་དམ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་བདེན་དོན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ་གཞི་མཐུན་གྱི་ཚིག་སྡུད་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇོག་ཚུལ་ཡང་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་བརྟག་ན་དབེན་པའི་དོན་ཡིན་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོས་ན་བཞག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་དེའི་ངོར་བདེན་པར་སྣང་བས་བདེན་པ་ཞེས་འཇོག་པས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དང་བདེན་པ་ཡིན་པ་མི་འགལ་སྐབས་འདིར་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོར་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྨོས་པའོ། །
གསུམ་པ། གཡུང་དྲུང་བོན་ཞེས་པ་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚན་དུ་གསོལ་པ་སྟེ།[རྩོམ་སྒྲིག]
མདོ་གཟེར་མིག་ལས།གཡུང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ལས་མི་ཡེངས་པ༌། དྲུང་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ལས་མི་འགྱུར་བ་། །བོན་ཞེས་བྱ་བ་དབྱིངས་ཉིད་བདལ་པའི་ཀློང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱིར་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་གཡུང་དྲུང་ཞེས་པའི་བརྡས་བརྗོད་ལ་སྤྲོས་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་གཡུང་དྲུང་གི་དབྱིངས་དགུ་ལ་སོགས་རྣམ་བཞག་མང་ཡང༌། མདོར་ན་ཤེས་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བོན་ཐམས་ཅད་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བ་དང༌། རྣམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འགག་མེད་ཀྱི་རྟགས་ལས་མི་འདའ་བ་སྟེ་གཉིས་ཀ་གང་ལྟར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་བཅོས་སུ་མེད་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེའང་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས། འཁོར་འདས་ལམ་གསུམ་གང་གི་སྐབས་སུའང་གཡོ་བ་མེད་ལ་དེ་ཉིད་བོན་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་བདེན་པ་གཉིས་ལས་དོན་དམ་དང༌། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུའང་ཡིན་པས་བདེན་པ་བཞི་ལས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་འགག་མེད་ཀྱི་རྟགས་ནི་སྣང་ལུགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་ལས་ནམ་ཡང་འདའ་མི་སྲིད་ལ། དེའང་གཡུང་དྲུང་གི་ཟུར་དང་བོ་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་སྒྲས་སྤྱིར་ངེས་དོན་གྱི་བོན་སྤྱི་དང༌། ནང་གསེས་མདོ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བོན་སྡེ་རྣམས་དང༌། ཟུར་གཉིས་པ་རྣམ་པ་འགག་མེད་ཀྱི་སྒྲས་སྤྱིར་དྲང་དོན་གྱི་བོན་སྤྱི་དང་ནང་གསེས་ཕྱྭ་སྣང་འཕྲུལ་སྲིད་ཀྱི་བོན་སྡེ་རྣམས་སྟོན་པ་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བོན་གང་རུང་ཡིན་ན་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ཡིན་པ་མི་འགལ་བས་ན་རྒྱུའི་བོན་སྡེ་རྣམས་ལ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ཞེས་པའི་བརྡས་བརྗོད་མི་རུང་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོགས་ཁེགས་སོ། །
༢ གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གོ་དོན་མཚན་ཉིད་དངོས་ནི།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྤྱད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་སྔོན་བྱོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་སྐབས་འདིའི་བོན་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་འགག་གཉིས་སུ་མེད་པའམ་བདེན་གཉིས་དོ་མཉམ་གྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འཇིགས་པ་ཀུན་ལས་སྐྱོབ་པས་ན་བོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཉི་མས། སྐྱེ་འགག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་ཞིང་གདུལ་བྱ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་བོན། ཞེས་བཞེད་ལ། མདོ་ལས་ཀྱང༌། བོན་ནི་མི་གཡོ་སྐྱོབ་པའི་སྒྲ། །ཞེས་གསུངས། །སྐྱོབ་ཚུལ་ལ་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་ན། བསྐྱབ་བྱ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གཉིས། གནས་སྐབས་ལའང་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས། མཐར་ཐུག་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཡོད་ལ། སྐྱོབ་བྱེད་ལ་གནས་སྐབས་ཚེ་འདིར་སྐྱོབ་བྱེད་གཙོ་བོར་རྒྱུའི་བོན་སྐོར་དང༌། ཕྱི་མར་སྐྱོབ་བྱེད་གཙོ་བོར་བསྙེན་གནས་སོགས་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བོན་སྐོར་དང༌། མཐར་ཐུག་ཐར་ལམ་གྱི་དབང་དུ་ཐེག་དམན་གྱི་སྐོར་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དབང་དུ་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྐྱོབ་བྱེད་དུ་གྱུར་བའོ། །དེའང་བོན་གྱི་སྒྲ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྐྱབ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་བོན་གྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ༌། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་གཉིས། བྱེ་བྲག་ཏུ་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་གསུམ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟེགས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་རིང་ལུགས་འདི་གང་ཟག་གི་ལག་ལེན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐོག་མར་བརྒྱུད་པའི་ཁུངས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སམ་མདོ་སྔགས་འགལ་མེད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཇི་སྐད་དུ། བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་སྔ་འགྱུར་རྒྱལ་པའི་བསྟན། །མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་འཕྲུལ་ངག་བདེན་པའི་སྲོལ། །གྲུབ་མཐའི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན། །རིང་མོའི་དུས་ནས་གངས་ཅན་དཔལ་དུ་ཤར། །ཞེས་ར་ས་གཡང་དྲུང་རོལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་ཅེས་རང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོར་སྤྱན་དཀྱུས་ཡངས་པའི་མཁས་གྲུབ་དབྲ་སྟོན་སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཞེད་དོ། །
༣ གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་དོན་ནི།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྤྱིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། སྡུག་བསྔལ་བྲལ་འདོད་དང༌། བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཚང་མའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བསྟན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱིས་དབང་བོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བཀའ་རབ་འབྱམས་ཐེག་པ་བོན་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་འདུས་དོན་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་བྱུང་སྟེ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་མང་བའི་དུས་སུ་རྫོགས་ཆེན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསྟན་པ་བྱུང༌། གདུལ་བྱ་དབང་འབྲིང་མང་བའི་དུས་སུ་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་བསྟན་པ་བྱུང༌། གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་ཤས་ཆེ་བའི་དུས་སུ་མདོ་ལམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསྟན་པ་ཤས་ཆེ་བར་བྱུང་བ་སྟེ་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ཁམས་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་པའང་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་གཅིག་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གསུམ་དུ་བྱུང་བ་དང༌། ནང་དགེ་གསེས་སུ་སྟོན་པའི་ཞལ་ན། ཕྱི་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ ནང་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ། གསང་བ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་བཅས་གཙོ་ཆེའི་དབང་དུ་བསྟན་ལ། འཕྲལ་ཡུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གནས་སྐབས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བོན་དང༌། ཕྱི་མ་ཐར་ལམ་གྱི་བོན། མཐར་ཐུག་སྔགས་སེམས་བླ་མེད་ཀྱི་བོན་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐར་བརྒྱན་ཏེ་བསྟན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
༤ གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒྲ་དོན་ལ་གོང་དུ་གཟེར་མིག་ལས།[རྩོམ་སྒྲིག]
གཡུང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ལ་མི་ཡེངས་པ། དྲུང་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ལས་མི་འགྱུར་བ། །ཞེས་གཡུང་ནི་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་བསྟན་ལ། ཀུན་མཁྱེན་མཁས་པ་མི་བཞིའི་མཛོད་འགྲེལ་ལས། དུས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པས་གཡུང་དྲུང་ངོ་། །འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྣམ་པ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་གཡུང་དྲུང༌། འགྱུར་བ་ཡེ་ནས་མེད་པས་གཡུང་དྲུང༌། མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བས་གཡུང་དྲུང༌། ཞེས་དང༌། གཞན་ཡང༌། གཡུང་ནི་མ་གཡོས་པ། དྲུང་ནི་མ་བཅོས་པ། གཡུང་ནི་མ་སྐྱེས་པ། དྲུང་ནི་མ་འགག་པ། གཡུང་ནི་མི་འབྱུང་བ། དྲུང་ནི་མ་འགག་པ། གཡུང་ནི་སྟོང་བ། དྲུང་ནི་མི་དམིགས་པ། གཡུང་ནི་དབྱིངས། དྲུང་ནི་སེམས། གཡུང་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ། དྲུང་ནི་འབྲལ་དུ་མེད་པ། གཡུང་ནི་ཁྱབ་པ་མ་གཡོས་པ། དྲུང་ནི་གསལ་ལ་མ་འགག་པ། གཡུང་ནི་ངང་ལ་མ་གཡོས་པ། དྲུང་ནི་ཁ་གཏིང་མེད་པ། ཁ་གཏིང་མེད་པས་གཡུང༌། དབུས་མཐའ་མེད་པས་དྲུང༌། ཞེས་སོགས་གཡུང་དྲུང་གི་སྒྲ་དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ། མཁའ་དང་ཀློང༌། སེམས་དང་དབྱིངས། ཡོད་མེད་གཉིས། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ། རྟག་པ་དང་ཆད་པ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་སོགས་སྒྲ་དོན་འཇུག་ཚུལ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པར་མངོན་ལ། མདོར་ན་མཁན་ཆེན་ཉི་མས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལས་མི་གཡོ་བས་གཡུང༌། འགག་མེད་ཀྱི་རྟགས་ལས་མི་འགྱུར་བས་དྲུང༌། ཞེས་བཞེད་ལ། ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་པས། དོན་དམ་པར་བོན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ལས་མི་གཡོ་བས་གཡུང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བོན་ཅན་འགག་པ་མེད་པ་སྒྲ་ཚིག་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཤར་བས་དྲུང༌། ཞེས་པ་སོགས་གཙོ་བོར་སྐྱེ་འགག་གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ། བོན་གྱི་གོ་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྤྱིར་གཡུང་དྲུང་ཙམ་ནི་བན་བོན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་ཀྱང་བོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བརྡ་རྟགས། གཡུང་དྲུང་ཆག་ཤིང་བྱེད་པས་དེའི་དཔེ་རིས་ཀྱི་དབྱིབས་འདི་ལྟར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟོན་པའི་ཆག་ཤིང་གཏེར་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་བེེཌཱུརྱ་སྔོན་པོ་ལས་གྲུབ་པ་དེའི་དཔེ་དབྱིབས་འདི་བཞིན་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་ལ། ཆག་ཤིང་གི་སྒྲ་བཤད་ནི། མདོ་ལས། ལོག་ལྟའི་གཉའ་བ་གཅོག་པས་ཆག །ཐར་ལམ་དྲང་པོར་བཀྲི་བས་ཤིང༌། ཞེས་གསུངས། ཆག་ཤིང་གི་སྣ་གཉིས་ལ་གཡུང་དྲུང་རེ་དང༌། བར་གྱི་ལྕུམ་བཞོགས་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལ་སྤྱིར་འདུལ་བ་མདོ་ཡི་སྡེ་དང་། ཟབ་དཀར་སྔགས་ཀྱི་སྡེ། ཡེ་གྲོལ་བླ་མེད་སེམས་ཀྱི་བོན་དང་གསུམ་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་ལྡན་པ་མཚོན། སྒོས་སུ་གང་ཟག་གང་གིས་ཆག་ཤིང་འདི་འཆང་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་ཉམས་ལེན་ཚང་ལ་མི་འགལ་བ་དང་མ་འདྲེས་པར་མཚོན་ནོ། །མཚོན་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ།གཡུང་དྲུང་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་སྔགས་གཉིས་མཚོན་ལ། ལྕུམ་བཞོགས་ཀྱིས་གནས་ལུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ལ་བཟླ་བ་མཚོན་པས་སོ། ། དེས་ན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒོ་མོ་ཐེག་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ལེན་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མདོར་བསྡུ་ན། སྤང་ལམ་མདོ་དང༌། བསྒྱུར་ལམ་སྔགས། གྲོལ་ལམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལས། །བོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་སྟེ། །དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ། །སྤང་བསྒྱུར་གྲོལ་བ་གསུམ་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །ལུང་གི་བོན་ཐོས་བསམ་དང༌། རྟོགས་པའི་བོན་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། མདོ་ལས། ཤེས་རབ་རྒྱུད་གྲོལ་ཐར་པའི་དོན་རྟོགས་ནས། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ནས། །གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒོ་མོ་གང་ལ་ཡང༌། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་རྒྱུད་ལ་འབྱོངས་པ་གཅེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཇུག་བྱ་མདོ་སྔགས་རྫོགས་ཆེན་གསུམ་ལ། འཇུག་ཚུལ་འཆད་ཉན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་པ་ནི་ཞང་བོད་གཉིས་སུ་རྒྱལ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་གཞུང་ལམ་འདི་ཉིད་བསྔགས་འོས་ཀྱི་དཔལ་དུ་ཆེའོ། །


text:
Watch Kunleng TV LIVE! (Windows)
ཐེངས་འདིའི་ལས་རིམ་ནང་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་འཚོག་བཞིན་པའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྐོར་དང་། བདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་ནང་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་འཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐད་བགྲོ་གླེང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། གསོ་བ་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་ལས་རིམ་ནང་དུ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཨེམ་ཆི་ཚེ་རིང་ཐག་གཅོད་ལགས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད།
ཀུན་གླེང་ནི་འཁོར་སྐར་བརྒྱུད་ནས་བལྟ་ཐུབ་པ་དང་ རླུང་འཕྲིན་ཐོག་ཏུ་ཉན་ ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དུས་ཐོག་ཏུ་བལྟ་ཉན་བྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། བདུན་ཕྲག་རེའི་གཟའ་ལྷག་པ་དང་གཟའ་པ་སངས་ནམ་ཡིན་ལ་འཛམ་གླིང་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཆུ་ ཚོད་༡༤་ནས་༡༥་བར་རམ། ཡང་ན་ལྷ་སའི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་༡༠་ནས་༡༡་བར་དུ་ཀུན་གླེང་ལ་བལྟ་ཉན་ཐུབ་ཅིང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནས་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་༡༠༨༨༨༨་མནན་ཚེ། ཨེ་ཊི་ཨེན་ཊི་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཞིག་ཐོས། དེའི་རྗེས་སུ་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་༨༦༦ ༨༣༧ ༥༡༥༩ མནན་ན་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་རིན་པ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་ཁ་པར་དེ་ང་ཚོར་འཕྲོད། ཨ་རི་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་༡ ༢༠༢ ༦༡༩ ༣༧༧༤ མནན་ནས་ཁ་པར་འབྲེལ་མཐུད་པར་རིན་པ་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་སྤྲོད་དུ་འཇུག་ དགོས་ཞེས་མངགས་བཀོད་བྱེད་ན་ཁ་པར་གྱི་རིན་པ་ང་ཚོས་སྤྲོད་ངེས་ཡིན། ཡང་ན་སྔོན་ནས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དང་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ང་ཚོར་བསྐུར་ཚེ། ང་ཚོས་ཀུན་གླེང་གི་བགྲོ་གླེང་སྐབས་སུ་སྐུ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཆོག་པ་དང༌། གལ་ཏེ་སྐུ་ཉིད་ཀུན་གླེང་ལ་དངོས་སུ་མཉམ་ཞུགས་མི་ཐུབ་ཀྱང་ང་ཚོར་ tibetantv@voanews.com བརྒྱུད་ནས་ཨི་མེལ་གཏོང་བའམ། ཡང་ན་ཧཕེཀ་སི་ཨང་གྲངས་༡ ༢༠༢ ༣༨༢ ༥༥༩༦ བརྒྱུད་ནས་དྲི་བ་བསྐུར་གནང་ཡོད་པ་ཞུ།


text:
གསར་གནས།
-
ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༤ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༤:༡༩༠ ཕྱི་དྲོ།བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཐོག་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་འགོ་བཙུགས་ཞུས་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་དང་པོ་དེ་བཞིན་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༤ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༤:༠༩༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༤ དང་། བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བོད་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་གཞིས་བྱེས་མི་མང་ཡོངས་དང་། སྦེལ་ལྗམ་བོད་རིགས་ཚོགས་པ། བཞུགས་སྒར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཚོང་པའི་བདེ་དོན་སྒྲིག་འཛུགས། ཆོལ་གསུམ་ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་མཐུན་གྲོགས་རྫོང་ཁག་བཅས་ཐུན་མོང་གིས་་་་་་།
-
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཚོགས་པ་ཁག་ལྔས་འཆི་མེད་ཡང་སྙིང་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པ།ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༤ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༣:༣༦༠ ཕྱི་དྲོ།ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་༸རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་༸ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་ཟབ་མོ་རྣམས་འགལ་མེད་ལྷུན་འགྲུབ་ཡོང་ཕྱིར་་་་་་་་་།
-
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་ནས་ཕེབས་པའི་ནང་པ་ཁག་གཅིག་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་བ།ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༡༢:༡༢ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་ནས་ཕེབས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་་་་་།
-
དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་ཞབས་རྩེ་མགྲོན་དང་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་རྫོགས་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ།ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༩:༤༨༠ སྔ་དྲོ།དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་དང་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་བགྲེས་ཡོལ་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དེ་སྔ་བཙོན་ཁང་ནང་སྡུག་སྦྱོང་ཕོག་པའི་གཅོང་ནད་དང་་་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༢ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༢:༣༨༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ལོ་འཁོར་གསར་པའི་སློབ་གྲྭ་མགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཉིན་མོར་་་་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༣ ཚེས ༢ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༡:༤༦༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྡ་སའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་ནང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༢ ཚེས ༢༧ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༢:༥༩༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་སུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཚོང་ལས་ཡར་རྒྱས་རམ་འདེགས་ལས་གཞི་ཚན་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག ཚོང་ལས་སྐྱེད་སྲིང་གི་སྦྱོང་བརྡར་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༢ ཚེས ༢༧ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༡༢:༡༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་བདེ་སྐྱིད་ཆོས་དབྱང་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་ Latvia རྒྱལ་ས་རི་གའི་ Riga ནང་ཕེབས་འབྱོར་བྱུང་མཚམས་ཐོག་མར་ཡུལ་དེའི་གྲོས་ཚོགས་་་་་་།
-
རྒྱལ་སྤྱིས་ཉེས་ཡང་ཚོགས་པའི་སྙན་ཐོའི་ནང་བོད་མིའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དབྱེ་འབྱེད་དང་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་གནང་འདུགཟླ་བ་ ༢ ཚེས ༢༦ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༤:༣༣༠ ཕྱི་དྲོ།རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡང་ཚོགས་པས་ཉེ་འཆར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ནང་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༦༠ ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་འདུག་པ་དེའི་ན་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༢ ཚེས ༢༥ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༣:༥༤༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དངོས་སྒྲུབ་ཚེ་རིང་མཆོག་རྡ་ས་ནས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཌའི་ཁུལ་དུ་གཞུང་་་་་།
-
ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་ཇི་ནི་ཝའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་གསལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ།ཟླ་བ་ ༢ ཚེས ༢༥ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༢:༠༣༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་བདེ་སྐྱིད་ཆོས་དབྱངས་མཆོག་གིས་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་ནི་ཝའི་ནང་་་་་།


text:
ལོ་རྒྱུས།
ལོ་རྒྱུས་ནི་གནས་ཚུལ་བྱུང་རབས་ལ་གོ་དགོས་པས་དེ་ནི་འདས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་བྱེད་ཡིན། དེ་ལ་ཡི་གེར་བྲིས་པ་དང་། ངོས་ལ་བརྐོས་པ། སྒྲ་རུ་ཕབ་པ། རིས་སུ་བཀོད་ པ་སོགས་མཚོན་བྱེད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མོད། མཚོན་བྱེད་གཙོ་བོ་ནི་གོམས་པའི་དབང་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལ་ཟེར།
ནང་དོན།
གསལ་བཤད།[རྩོམ་སྒྲིག]
ལོ་རྒྱུས་མཚོན་བྱེད།[རྩོམ་སྒྲིག]
·བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གྲགས་ཅན།
༡ མ་ཎི་བཀའ་འབུམ། ༢ བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ། ༣ བེེ་རོའི་འའདྲ་འབག ༤ ཉང་གི་ཆོས་འབྱུང་། ༥ མཁས་པ་ལྡེའུའི་ཆོས་འབྱུང་། ༦ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། ༧ ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང་། ༨ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། ༩ བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། ༡༠ དེབ་ཐེར་དམར་པོ། ༡༡ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༡༢ དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས། ༡༣ དེབ་ཐེར་སེར་པོ། ༡༤ དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། ༡༥ བདུད་འཇོམས་ཆོས་འབྱུང་། ༡༦ བདུད་འཇོམས་རྒྱལ་རབས། ༡༧ སྦ་བཞེད། ༡༨ པདྨ་བཀའ་ཐང་།


text:
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་གསུམ་པ་བལ་ཡུལ་དུ་འཚོག་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲག གསོ་རིག་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་སྨན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནས། ལས་དོན། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་ཚོགས་ཆེན་གསུམ་པ། ས་གནས། བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀ་རྡོ་མན་དོ། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤་ཟླ་བཅུ་... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
གསོ་རིག་ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བྲིས། སྤྱི་ཟླ་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་བྱང་ཨ་རིར་ཕེབས་པའི་གསར་འཕྲིན། ༢༠༡༤་སྤྱི་ཟླ་དང་པོར། ཨི་ཊ་ལིའི་རྒྱལ་ས་རོམ་དུ་སྨན་སློབ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ། མན་ངག་རྒྱུད་དང་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ནད་ཐོག་ལག་ལེན་གྱི་དམར་... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས། གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ནི། སྟོད་ལུང་སྐྱིད་སྣ་ཞེས་པར་ཡབ་གཡུ་ཐོག་ཁྱུང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་། ཡུམ་རྒྱ་ས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་༧༠༨སྤྲེལ་ཟླའི་ཚེས་༡༥་(1)ཉིན་ངོ་མཚར་གྱི་དགེ་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་གསུམ་... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
ཐོག་མར་དགེ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན། དང་པོ། མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ།། དགེ་ལེགས་དཔལ་གྱི་འོད་འབུམ་འགྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མུན་ཆེན་མ་ལུས་བཅོམ་པ་དག། འབད་མེད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དཔལ་འབར་བ།། སྨན་རྒྱལ་དྲང་སྲོང་བརྒྱུད་པར་བཅས་ལ་འདུད།། སྙིགས་དུས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
སྨན་རྒྱལ་གཡུ་ཐོག་པའི་གསོལ་འདེབས་ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་མ་བཞུགས་སོ།། འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་གསུངས། ན་མོ་གུ་རུ་གུ་ཎ་ན་ཐ་ཡ། མ་ལུས་ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི།། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་གཅིག་བསྡུས་ཉིད།། གངས་ཅན་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་གཡུ་ཐོག་པ།། མཚུངས་མེད་བླ་... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་མཛོད་ཆེན་པོའི་སྨིན་གྲོལ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་འབོག་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཕྱོགས་མཚོན་དང་བཅས་བཤམ་བྱ་བའི་ཚུལ་མཐོང་བས་གོ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་གཤམ་ལྟར་གསུངས་འདུག དེ་ནས་བདུད་རྩི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་སྐོར་ལས། ཐོག་མར་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐ... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
ནེ་པ་ལཱིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསོ་རིག་ཁང་གི་གྲྭ་སྒྲིག་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤་ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་༢༧་ནས་༢༩་བར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཚོགས་ཆེན་གསུམ་པ་ནེ་པ་ལཱིའི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཏི་མན་རྡུ་རུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས་པ་དང་། ཆེད་ལས་འདྲ་མིན་གྱི་སྨན་པ་དང་། ནད་གཡོག་པ་དང་། ... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
ཕ་རན་སི། ཕ་རན་སིའི་ཆོས་ཚོགས་སྨན་བླ་གླིང་དུ་སྤྱི་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་དགུ་ནས་ཚེས་བཅོ་ལྔ་བར་དུ་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་བསྡུས་པ་དང་། སྨན་སློབ་སུམ་བཅུ་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་གཡུ་ཐོག་བླ་སྒྲུབ་ཞག་བདུན་གནང་། དེ་རྗེས་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་རྫོགས་རིམ་སྐུ་གསུམ་རང་ཤ... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
རྒྱུད་བཞིའི་མཇུག་དོན་བསྡུས་པ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལགས། ། རྒྱུད་བཞིའི་མཇུག་དོན་བསྡུ་ན་གང་དུ་འདུས། །འཚོ་མཛད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། ... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
ལེའུ་ཉེར་བཞི་པ། དཔྱད་ལྔ་པ་བྱུག་པ་བསྟན་པ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་བྱུག་པ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ཉོན་ཅིག་པར་གདམས་པ། གཞུང་དོན་དངོས། ལེའུའི་མཚན་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནས། ཉོན་ཅིག་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དཔྱད་ལྔའི་བཞི་པ་ལུམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཟིན་པའི་མཇུག་ཐོག་... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག ། སྨན་མར་སྡེ་ཚན་ཚ་སེལ་གྲང་སེལ་གཉིས། ། ཚ་སེལ་ཏིག་ཏ་ཧོང་ལེན་བ་ཤ་ཀ ། སྤང་རྩི་ཀྱི་ལྕེ་ཁུ་བ་ཕྱུངས་པ་ཡི། །དྭངས་མ་བ་མཛོའི་འོ་མ་མར་གསར་ལ། །སྦྱར་བའི་མར་ཁུར་གུར་ཀུམ་གེ་སར... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »
གཞི་ཡི་སྐོར། ༢༧ གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་ན།། ལམ་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་མི་ཤེས་ལ།། འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་འབྱིན་དཀའ་བས།། ཐོག་མར་གཞི་ལ་ལེགས་པར་སློབ།། ༢༨ རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་རྩའི་གནས་ལུགས།། རྡོ་རྗེ་ངག་གི་རླུང་གནས་ལུགས།། རྡོ་རྗེ་ཡིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བཅས།། རྡོ་རྗེའི་གནས་ལུགས་ཤེས་པར... ཆ་ཚང་ཀློག་པ། »