text:
སྟོང་ཉིད་ལུང་བསྟན་དང་རྡོ་རྗེའི་བརྡ་རྟགས་བཞུགས་སོ།།
༄༅། །ཨེ་མ་ཧོ། །སྣང་བ་ཡབ་ལ་སྟོང་པ་ཡུམ། །སྣང་སྟོང་རིག་པའི་མཁར་སྒོ་ནས། །ཉི་མའི་འཆར་སྒོ་ཤར་ནས་ཤར། །ལྷོ་འགྲོ་དྲུག་བདེ་བའི་ཆར་ཞིག་བབས། །ནུབ་ཆུ་འཛིན་སྤྲིན་དཀར་གཡོ་ཞིང་འགུལ། །བྱང་ཕྱོགས་གཡུ་ཡི་ན་བུན་འཐིབས། །དབུས་ན་འཇའ་འོད་གུར་ཁང་ཕུབས། །འཇའ་གུར་དེ་ཡི་ནང་རྟེན་ན། །སེང་ལྕམ་གླིང་སྒྲ་ལྷང་སེ་ལྷང༌། །རྔ་དུང་རོལ་མོ་འུ་རུ་རུ། །དར་གྱི་ཅོད་པན་སྤུངས་སེ་སྤུངས། །རུས་པའི་རྒྱན་ཆ་ཁྲ་ལ་ལ། །དེ་འདྲ་ཤར་བའི་སྣང་བ་ལ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་གོང་ཐོག་ལ། །ཉི་མ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་རོལ་ནས། །མེ་ཞགས་འཁྱིལ་བའི་ནང་རྟེན་དུ། །མི་དམར་རྟ་དམར་ཡབ་ལེ་བ། །མདོག་དམར་གཤིན་རྗེའི་ཞལ་ངོ་ཅན། །དཔྲལ་བ་མི་མགོའི་ཏོག་གིས་བརྒྱན།། དབུ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་ཆུན་པོས་བཅིངས། །གཡོན་པས་མི་སྙིང་དམར་པོ་ཁྱེར། །དབུགས་ཀྱི་རླངས་པ་ཀྱི་ལི་ལི། །སྐུ་ལ་བེར་ཆེན་དམར་པོ་གསོལ། །དེ་ལ་དུག་གི་རླངས་པ་འཁྲིགས༌། །སྙིང་ཁ་ཐུགས་གསལ་མེ་ལོང་བཏགས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ། །ཕོ་བརྒྱུད་པུས་མོ་གཡས་པ་རུ། །ཡི་གེ་ཧྲཱི་ཡིག་དམར་པོ་གསལ། །མོ་བརྒྱུད་པུས་མོ་གཡོན་པ་ལ། །ཡི་གེ་བྷོ་ཡིག་ནག་པོ་རྔམ། །ཞབས་ལ་སྟག་ལྷམ་རི་མོའི་ནང༌། །ཧཱུྃ་ཕཊ་རྒྱོབ་སོད་བརྡ་ཡིག་གསལ། །གློག་རྟ་ཁ་དཀར་དུང་གི་འཛི། །རྣ་རྩེ་ཐོག་སྦྲང་ཟི་རི་རི། །སྤུ་གྲ་འཇའ་མཚོན་ཀྱི་ལི་ལི། །རྔ་རྔོག་མེ་དཔུང་འུ་རུ་རུ། །རྗེས་བཞི་ཚྭ་ལ་ཕུབས་སེ་ཕུབས། །མདོག་མཚུངས་གློག་གི་སྒ་སྲབ་གསོལ། །སྔོན་ནས་ཟ་བྱེད་འབར་བ་གདོང་དམར་བརྒྱད། །གཡས་ན་རྒྱུགས་བྱེད་ཤ་ཟན་སྤྱང་ཀི་བརྒྱད། །རྒྱབ་ན་སྒྲོལ་བྱེད་གྲི་ཐོགས་ཤན་པ་བརྒྱད། །གཡོན་ན་རྔམ་བྱེད་རོལ་གཤན་ཉི་ཤུ་གཅིག །ཁྲ་འུག་དུར་བྱ་མང་པོ་ཀླད་ལ་ལྡིང༌། །ཤ་ཟན་རྐང་སྒྲ་ཐག་སེ་ཐགས། །ཁྲག་འཐུང་ཧུབ་སྒྲ་འུ་རུ་རུ། །རུས་མུར་སོ་སྒྲ་ཁྲ་ལ་ལ། །དེ་འདྲ་ཐོས་པའི་སྣང་བ་ལ། །རང་ཉིད་གནས་པའི་༼སེབ་ཁྲ་༽ རྒྱབ་ཕྱོགས་ལ། །དམུ་བདུད་བཙན་གསུམ་གནས་པའི་ས། །དེ་ཡི་མདུན་གྱི་ངོས་རོལ་ན། །ས་ཆུ་ཟླ་ཚེས་དགུ་བརྩེགས་དབྱིབས། །རྡོ་ལིང་རོ་འདྲ་བའི་གདན་སྟེང་ལ། །མི་དམར་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེ། །དེ་ཡི་སྟེང་དུ་ཧྲིལ་གྱིས་བསྡད། །འཁོར་དུ་བྱ་རིགས་དགུ་ལྔས་བསྐོར། །ཉི་མ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་བལྟས། །མི་དམར་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེས། །མཐོ་ནམ་མཁའ་ལ་བལྟས་ནས་ཀི་གསུམ་བརྒྱབ། །དམའ་ས་གཞི་ལ་བལྟས་ནས་ཤུ་གསུམ་བརྒྱབ། །བར་སྣང་བརྒྱུད་ལ་བརྡ་གསུམ་བརྒྱབ། །དེ་འདྲ་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྷ་ཡི་སྡེ་ཚོགས་དང༌། །བར་སྣང་གཉན་གྱི་སྡེ་ཚོགས་དང༌། །ས་གཞི་ཀླུ་ཡི་སྡེ་ཚོགས་བཅས། །གནམ་ས་ཐམས་ཅད་གཡོ་ཞིང་འགུལ། །རི་རབ་ཐམས་ཅད་གང་ནས་འོང༌། །ཡོམ་ཡོམ་ཤིག་ཤིག་ངང་ནས་སླེབས། །དེ་འདྲ་ཤར་བའི་སྣང་བ་ལ། །མི་དམར་འཇིགས་སུ་རུ་བ་དེས། །རྒོད་དྲག་པོའི་རྐན་སྒྲ་ལན་གསུམ་བརྡབས། །གདོང་ཟོར་གསུམ་ངོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བལྟས། །ལྕེ་ཧྲིའཿཡིག་དམར་པོའི་བརྡ་ཡིག་གསལ། །ངག་རྡོ་རྗེའི་ཐ་ཚིག་འདི་སྐད་བརྗོད། །ཀྱཻ་ནམ་མཁའ་ལྷ་ཡི་སྡེ་ཚོགས་དང༌། །བར་སྣང་གཉན་གྱི་སྡེ་ཚོགས་དང༌། །ས་གཞི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགྲོའི་མི། །ཁྱོད་འབྲོང་ངུར་སྟག་གི་ཤམ་ཐབས་ཅན། །ནང་སེམས་ཉིད་རིག་པ་གཏན་ལ་ཕོབས། །སྔོན་ཚེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ། །བར་དུ་སེང་ཆེན་བླ་མའི་ལུང༌། །ཐ་མ་འཇམ་མགོན་སྤྱན་སྔ་རུ། །རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ན། །འཇམ་དཔལ་རིགས་ལྔའི་གནས་ཡུལ་ནས། །འཇམ་དཔལ་དམར་པོའི་གནས་སྲུང་ལ། །ང་བེག་རྩེ་བཙན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཟེར། །བརྡ་ཚིག་ལུང་བསྟན་ཆས་སུ་གསལ། །དཔྲལ་བ་མི་མགོའི་ཏོག་གིས་བརྒྱན། །བསྟན་པའི་ས་བཅུ་ཐོབ་པའི་རྟགས། །དབུ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་ཆུན་པོས་བཅིངས། །བསྟན་དགྲ་ཀླུ་བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །གཡས་ཀྱི་ཟངས་གྲི་འབར་བ་འདི། །ཡུ་བ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་དགུ། །བསྟན་དགྲ་དགུ་སྒྲོལ་ཟངས་གྲི་ཟེར། །གཡོན་པའི་མི་སྙིང་དམར་པོ་འདི། །དབུགས་ཀྱི་རླངས་པ་ཀྱི་ལི་ལི། །བསྟན་དགྲ་དམ་ཉམས་སྲོག་སྙིང་ཟེར། །སྐུ་ལུས་བེར་ཆེན་དམར་པོ་འདི། །བེར་ཆེན་དུག་གི་རླངས་པ་འཁྲིགས། །བསྟན་པའི་བེར་ཆེན་དམར་པོ་ཟེར། །སྙིང་ཁར་ཐུགས་གསལ་མེ་ལོང་འདི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ། །འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་གསལ་ལེར་ཤར། །བསྟན་པ་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཟེར། །ཕོ་བརྒྱུད་པུ་མོ་གཡས་པ་ལ། །ཡེ་གེ་ཧྲཱི་ཡིག་དམར་པོ་གསལ། །བསྟན་དགྲ་ཕོ་བརྒྱུད་ཆམས་ལ་འབེབས། །མོ་བརྒྱུད་པུུས་མོ་གཡོན་པ་ལ། །ཡི་གེ་བྷོ་ཡིག་ནག་པོ་རྔམ། །བསྟན་དགྲ་མོ་བརྒྱུད་དབང་དུ་བསྡུས། །ཞབས་ལ་སྟག་ལྷམ་རི་མོའི་ནང༌། །ཧཱུྃ་ཕཊ་རྒྱོབ་སོད་བརྡ་ཡིག་གསལ། །བསྟན་དགྲ་དམ་སྲི་རྡུལ་དུ་རློག །གློག་རྟ་ཁ་དཀར་དུང་གི་འཛི། །བསྟན་རྟ་འཇིགས་མེད་ཁ་དཀར་ཟེར། །མདོག་མཚུངས་གློག་གི་སྒ་སྲབ་གསོལ། །བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྒ་སྲབ་ཟེར། །འཁོར་དུ་བྱ་རིགས་དགུ་ལྔའི་འཁོར། །རེ་རེའི་མིང་ནས་བརྗོད་ཚོད་མེད། །བསྟན་པ་སྐྱོང་བའི་འཁོར་ལྔ་ཟེར།།
ཀྱཻ། །གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ། །རྩེ་དྲུག་རི་ཡི་ནུབ་ཀྱི་ངོས། །དག་པ་ཤེལ་རིའི་བྱང་ངོས་སུ། །ཤེལ་ལུང་གཏེར་སྒོ་ལྷོ་ངོས་དབྱིབས། །དབུས་སྦས་ཡུལ་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་འདི། །རུས་སྦལ་འདྲ་བའི་སྙིང་ལ་ཆགས། །རི་བོ་ཐམས་ཅད་རུས་པའི་རི། །ཆུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩྀའི་ཆུ། །རྩི་ཤིང་ཐམས་ཅད་མདའ་དང་མདུང༌། །སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ངུར་བའི་སྒྲ། །བུང་བས་གླུ་ལེན་ཁོར་རོ་རོ། །ལྷ་བྱའི་གསུང་སྙན་ཀྱུ་རུ་རུ། །དེ་འདྲ་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ལ། །ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་ས་གཞི་རེད། །སྔོན་ཚེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ། །བར་དུ་སེང་ཆེན་བླ་མའི་ལུང༌། །ཐ་མ་འཇམ་མགོན་སྤྱན་སྔ་རུ། །སྤྲུལ་པ་སུརྱའི་མིང་ཅན་༼རིགས་འཛིན་ཉི་མ་གྲགས་པ་༽དེ། །སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུའི་འགྲོ་དོན་དེ། །ནགས་དབུས་མོ་རོང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ། །ཁམས་སྲིན་མོ་རྫོང་གི་གནས་བདག་བྱས། །ལྗོངས་པ་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ལ། །ཁམས་སྲིན་མོ་རྫོང་ཆེན་གཙོར་བྱས་པའི། །ཉི་མ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ལ། །སྔོན་བྱོན་གནས་ཡུལ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། །འཁྲུད་་བྱེད་ཁྲུས་སྒོ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། །ས་འདུལ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། །སུམ་བརྒྱ་ཉེར་བཞིའི་གནས་མཆོག་དེ། །སྤྲེལ་ལོ་གང་ཚེས་སྒོ་མོ་ཕྱེ། །ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གནས་ཀྱི་མགྲོན། །སྟོང་ཉིད་ངང་ནས་འབྱོན་ཙམ་བྱེད། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆུ། །བདུད་རྩིའི་བརྒྱུད་ནས་འབབས་ཙམ་བྱེད། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དུར་གྱི་ས། །འདུལ་བྱེད་ངང་ནས་འབྱོན་ཙམ་བྱེད། །རྡོ་རྗེའི་མཐའ་སྐོར་༼ནགས་ཤོད་རང་བསྐོར་༽སོང་བའི་ཚེ། །འབྲུ་དྲུག་ཡི་གེ་དྲུག་མ་དེ། །དུང་དཀར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཀྱི་གནས། །ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་ས་གཞི་ལ། །བྱིན་རླབས་ལྡན་པའི་གནས་ཡུལ་དེ། །སྐྱབས་གནས་ཀུན་འདུས་བླ་མ་ཁོང༌། །ལྗོངས་པ་ནགས་ཀྱི་ཕྱོགས་རོལ་ན། །གནས་བླ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཆགས་ཡུལ་རེད།།
ཀྱཻ། །སྤྲུལ་པ་ཐུབ་པའི་མིང་ཅན་༼ཉི་སྤྲུལ་དྲུག་པ་ཐུབ་བསྟན་འོད་གསལ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་༽དེ། །སྐྱེ་བ་བཅུ་གཅིག་འདུལ་ཞིང་དེ། །འདུལ་ཞིང་གཉེན་པོ་ནུབ་ལ་ཕེབས། །ནུབ་དབུས་༼བྱང་ནག་ཆུ་ཁ་༽རྒལ་གཤིན་རྗེའི་ཐང་ལ་ཕེབས། །སྔོན་ཚེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ། །བར་དུ་སེང་ཆེན་བླ་མའི་ལུང༌། །ཐ་མ་འཇམ་མགོན་སྤྱན་སྔ་རུ། །མཐའ་དམག་བཟློག་པའི་ཁ་གནོན་ལ། །རེ་ཞིག་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་བསྡུས། །ད་དུང་སྐྱེ་དགུ་རིམ་བཞིན་འབྱོན། །བརྡ་རྟགས་རིམ་བཞིན་གསལ་རྒྱུ་ཡོད། །
ཀྱཻ། །མི་གཟུགས་སྟག་གི་རི་མོ་ཅན། །ཡང་ཅིག་རིག་པ་གཏན་ལ་ཕོབས། །ཁྱེད་སྔོན་ཚེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ། །བར་དུ་སེང་ཆེན་བླ་མའི་ལུང༌། །ཐ་མ་འཇམ་མགོན་སྤྱན་སྔ་རུ། །སྐྱེ་བ་བཅུ་གསུམ་གནས་ཡུལ་དེ། །ནགས་འུར་རོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ། །བྱང་ཕྱོགས་ཉང་གི་རོང་སྒོ་ལ། །སྐྱེ་བ་དང་པོའི་གོང་རོལ་ན། །འབྲོང་གངས་པ་༼འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གངས་པ་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་༽ཞེས་བྱའི་མིང་ཅན་དེས། །ངོ་མཚར་ཕུག་༼ནགས་ཤོད་བྱང་གི་རི་ཆེན་མེ་མོ་བྲག་དཀར་༽པའི་གནས་བདག་བྱས། །ཉང་གི་ཆུ་བོ་ཀ་ལ་དུང་མཚོའི་མདངས། །ཤག་གི་ཆུ་མོ་དམར་ནག་རཀྟ་འཕྲོ། །ངོ་མཚར་མཁའ་འགྲོའི་ཕུག་པ་དེ། །ཕྱི་ལྷ་གུར་མཐོང་བ་ཀུན་སྨོན་དབྱིབས། །ནང་ལྷ་ཚོགས་བདུན་བརྒྱ་ཉེར་ལྔའི་གནས། །བར་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་སྲས་སྤྲིན་ལྟར་གཏིབས། །རྗེ་པད་འབྱུང་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་གནས། །སྐུ་སེང་ཆེན་དཔོན་གྱི་སྒྲུབ་གནས་ལ། །གླིང་དཔའ་ཐུལ་སུམ་ཅུའི་འདུལ་ཞིང་ལ། །དེ་འདྲའི་གནས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱས། །བརྡ་རྟགས་རིམ་པ་མང་པོ་བསྩལ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་འགའ་ཞིག་སོང༌། །སྐྱེ་བརྒྱད་སོ་བརྒྱད་གོང་ཐོག་ལ། །བསྟན་པ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་བའི་དུས། །ཉེས་མེད་ཆོམ་རྐུན་ཁྲིམས་རར་༼༡༩༥༩༽ཚུད། །ལོ་གསུམ་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་ལ་སོང༌། །སྨད་ཀྱི་སྦྲུལ་མདའ་རོང་༼འབྲི་རུ་རྫོང་༽སྒོ་བསྡད། །བདུད་འདྲེ་དམ་སྲི་བྱ་མཆུ་དེ། །ཕར་གནོད་ཚུར་གནོད་ངང་ལ་བསྡད། །ལོ་གསུམ་ནག་སྟོད་༼ནག་ཆུ་ཁ་༽ཡུལ་ལ་བསྡད། །ཤིང་མོ་སྦྲུལ་༼༡༩༦༥༽གྱི་ལོ་མཇུག་དང༌། །མེ་ཕོ་རྟ་༼༡༩༦༦༽ཡི་ལོ་འགོ་ལ། །འགྲོ་དྲུག་སྒྲིབ་པ་དག་མཚམས་སུ། །ཐུབ་དྲུག་ལྷ་ཞལ་མཇལ་སྣང་ཤར། །ཡར་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། །བར་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོར་འབུལ་སྐུལ་བྱས། །མཐར་བཀའ་སྲུང་དྲག་པོར་བདེན་པར་བརྡར། །སྐྱབས་མཆོག་གསོལ་བཏབ་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཆོམ་རྐུན་ཁྲིམས་ལོག་འགོ་པ་དེ། །བློ་ཁ་ཅུང་ཟད་ལྷ་ཡིས་བསྒྱུར། །དེ་འདྲ་བྱུང་བའི་སྐབས་དང་བསྟུན། །རྟ་ཟླའི་ཚེས་དྲུག་ཉི་ཤར་དུས། །ཕ་ཡུལ་ཉང་༼ཤག་ཆུ་༽གི་ཕྱོགས་སུ་འོང༌། །རུ་མཚོན་འདུ་བའི་ས་ཡུལ་སླེབས། །དེ་ནས་ཚུར་ལ་བརྒལ་བའི་དུས། །ཁྱོད་སེམས་རིག་པ་མར་མེའི་ནང༌། །རྟེན་འབྲེལ་རབ་འབྲིང་གསུམ་ཙམ་བརྟག །མ་འགྲིག་རྟེན་འབྲེལ་སྣེ་གཅིག་མེད། །ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཡན་ཆད་ལ། །ལོ་གཅིག་ཟླ་དྲུག་ཞག་གཉིས་མཚམས། །རུ་མཚོན་ཐུང་ངུའི་བསྟན་པ་ཤར། །ཕྱི་ནས་སྡིག་པའི་ན་བུན་གཡོ། །ནང་ན་ཁྲག་གི་ཐིག་པ་ཐིག བར་ན་སྒྱུ་མའི་འཁྲུལ་འཁོར་སྐོར། །ཐ་མ་རྒྱ་ཡུལ་ཀྱེ་མ་ཧུད། །གསང་བ་ཨ་ལ་ཐ་ལ་རེད། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གནས་ཀྱི་ས། །འགྲོ་དབང་མེད་པའི་དུས་སྐབས་སླེབས། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆུ། །འཁྲུད་དབང་མེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤར། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དུར་གྱི་ས། །འཇོག་དབང་མེད་པའི་དུས་སྐབས་སླེབས།།
ལྗོངས་པ་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ལ། །སུམ་བརྒྱ་ཉེར་བཞིའི་གནས་ཀྱི་ཁོངས། །ངོ་མཚར་ཉང་གི་ཕྱོགས་རོལ་ལ། །སྔོན་བྱོན་གནས་ཡུལ་བཅུ་རུ་ཡོད། །འཁྲུད་བྱེད་ཁྲུས་སྒོ་བཅུ་དེ་གསལ། །དེ་མཚུངས་ས་འདུལ་དུར་ཁྲོད་བཅུ། །སུམ་ཅུ་བརྩེགས་པའི་གནས་མཆོག་ཡིན། །མདོར་བསྡུས་ཚིག་གི་བརྡ་ཚིག་འདི། །སྟོང་ཉིད་ངང་ནས་ལུང་བསྟན་བསྩལ། །རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་ནས་བརྡ་རྟགས་གསལ། །གཙོ་བོ་ངོ་མཚར་གནས་རི་༼མེ་མོ་༽ལ། །ཤར་ཕྱོགས་ཕོ་བརྒྱུད་དཔའ་བོ་རི། །ལྷོ་ནི་མོ་བརྒྱུད་མཁའ་འགྲོའི་ཆུ། །ནུབ་ན་གསང་རྒྱུད་རྡོ་རྗེའི་བྲག །བྱང་ན་ཤེལ་རྒྱུད་དྲིལ་བུ་ས། །དབུས་ལ་ཟུངས་འཇུག་དབུ་མ་རི། །ས་གནམ་པདྨ་ཁ་སྤྲོད་ལ། །རི་རྩེ་དུང་གི་ཁུ་འཕངས་འབབས། །བཀའ་མདོ་སྔགས་བླ་མ་སྤྲིན་ལྟར་གཏིབས། །རི་སྐད་འཇའ་འོད་གུར་ཁང་ནང༌། །ཁྲོ་བོ་ལྷ་ཚོགས་སྐར་ལྟར་གཡོ། །རི་མཐའ་གཡུ་ཡི་ན་བུན་འཐིབས། །ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་མེ་ལྟར་འབར།།
གནས་ཁྲུས་དྲུར་ཁྲོད་༼མེ་མོ་༽དང་པོ་ལ། །ངོ་མཚར་མཁའ་འགྲོའི་ཕུག་པ་དེ། །སེང་གདོང་སྡེ་ལྔའི་གནས་མཆོག་ལ། །ཤར་སེངྒེའི་ཁ་ནས་ཆུ་མོ་འབབས། །སྐྱེ་འགྲོ་འཁྲུད་བའི་ཁྲུས་སྒོ་ཟེར། །སེང་གདོང་ཀུན་འདུས་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་གཉིས་པ་༼སུལ་དྲུག༽ལ། །ཤར་ན་གཡང་ལྷ་རིགས་ལྔའི་གནས། །ལྷོ་ན་ལྷ་བདུད་གཉིས་ཀྱི་གངས། །ནུབ་ན་ཀླུ་བརྒྱད་དུང་སྐྱོང་རྡོ། །བྱང་ན་ལྷ་རྟ་རྐྱང་བུ་ལུང༌། །དབུས་ན་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རི། །པད་ཟླའི་གདན་དྲུག་ཁྲུས་སྒོ་ལ། །འགྲོ་དྲུག་འདྲེན་པའི་ཁྲུས་སྒོ་ཟེར། ། ༼དེ་མཚུངས་༽ ཐུབ་དྲུག་ཀུན་འདུས་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་གསུམ་པ་༼མཉེན་མཐའ་༽ལ། །ཤར་ན་རྟ་ཕག་ཡབ་ཡུམ་རི། །ལྷོ་ན་དགྲ་ལྷ་རིགས་ལྔའི་བྲག །ནུབ་ན་དུར་བདག་མ་མོའི་བྲག བྱང་ན་དཔའ་རོགས་སྤྱང་ཀིའི་གནས། །དབུས་འདོད་ཡོན་ཐང་ཆེན་ཉི་ཟླའི་སྟེང༌། །ནུབ་རྟ་མཆོག་ཁ་ནས་ཆུ་མོ་འབབས། །ཀླུ་གདོན་འདུལ་བའི་ཁྲུས་སྒོ་རེད། ༼དེ་མཚུངས་༽ །རྟེན་འབྲེལ་རོལ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཡོད། །ཕར་ཕྱིན་སྦྱིན་པའི་༼འབྲོང་སྣ་དགོན་གྱི་བླ་མ་ངག་དབང་སྦྱིན་པ་༽མིང་ཅན་དེས། །འདུལ་ཞིང་སྔོན་ནས་མཛད་ནས་ཐལ༌། །བརྡ་རྟགས་རིམ་པ་མང་པོ་བསྩལ།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་བཞི་པ་༼རི་ཡུམ་ཚ་འགགས་༽ལ། །ཤར་ན་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རི། །ལྷོ་ན་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོའི་ཐང༌། །ནུབ་ན་པདྨ་མཁའ་འགྲོའི་བྲག བྱང་ན་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོའི་རི། །ལྷོ་ན་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོའི་ཐང༌། །ནུབ་ན་པདྨ་མཁའ་འགྲོའི་བྲག །བྱང་ན་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོའི་ས། །དབུས་ན་བུདྡྷ་མཁའ་འགྲོའི་ཆུ། །མོ་བརྒྱུད་འཁྲུད་པའི་ཁྲུས་སྒོ་ལ། །རིགས་ཡུམ་འབྲུག་མོའི་ཁྲུས་སྒོ་རེད།༼དེ་མཚུངས་༽ །མཁའ་འགྲོ་ཀུན་འདུས་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་ལྔ་པ་༼རག་ཆོད་གཡང་དིལ་༽ལ། །གཡས་ན་མཁའ་འགྲོ་བྱེ་བ་འབུམ། །རྒྱབ་ན་མཁའ་ལྡིང་ཁྱུང་གི་རྫོང༌། །གཡོན་ན་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་གནས། །མདུན་ན་ལྷ་ཀླུ་གཉེན་གསུམ་མོ། །དབུས་ས་གཞི་ཉི་ཟླའི་ཁ་བར་ནས། །ཁྱུང་ཆེན་ཁ་ནས་ཆུ་མོ་འབབས། །གཉན་ཚད་འཁྲུད་པའི་ཁྲུས་སྒོ་ལ།༼དེ་མཚུངས་༽།གཉན་ཚད་རོལ་པའི་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་དྲུག་པ་༼ཝ་ཐང་༽ལ། །ཤར་ན་བཛྲ་ཀི་ལ་ཡ། །ལྷོ་ན་རཏ་ཀི་ལ་ཡ། །ནུབ་ན་པདྨ་ཀི་ལ་ཡ། །བྱང་ན་ཀརྨ་ཀིལ་ཡ། །དབུས་ནས་བུདྡྷ་ཀི་ལ་ཡ། །ས་གནམ་ཆོས་འབྱུང་སྣོལ་མར་ལ། །ཤར་རི་སྟག་མོ་རི་ཁྲའི་རི། ། ལྷོ་ཆུ་གཡུ་འབྲུག་ཟིལ་གནོན་ཆུ། །ནུབ་ཏུ་འབྱོར་ཆེན་རྨ་བྱའི་བྲག བྱང་ནས་དཔལ་ཆེན་རུས་སྦལ་རྡོ། །དབུས་ན་རི་བོ་གླང་ཆེན་འགྱིངས། །གླང་ཆེན་ཁ་ནས་ཆོ་མོ་འབབས། །བྲག་དམར་ཆ་ལང་ཁ་འགྲིགས་ནང༌། །སྟེང་ན་གཟའ་སྐར་མི་གསལ་བ། །ཕོ་བརྒྱུད་འཁྲུད་པའི་ཁྲུས་སྒོ་ལ། །སེང་ཆེན་དཔའ་བོའི་ཁྲུས་སྒོ་རེད། ། ༼དེ་མཚུངས་༽དཔའ་བོ་རོལ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་བདུན་པ་༼ཚ་འགག་༽ལ། །གཡས་ན་རི་བོ་དཔལ་འབར་ལ། །རྒྱབ་ན་འཁོར་ལོ་རྩེ་བརྒྱད་ཟེར། །གཡོན་ན་རི་བོ་མདངས་ལྡན་ངོས། །མདུན་ན་ཆུ་མོ་ཟླ་ཚེས་དབྱིབས། །ས་གནམ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱ་གྲམ་ལ། །རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ནས་ཆུ་མོ་འབབས། །ཐོག་རྒོད་འབྱུང་འདུལ་དུར་ཁྲོད་ཟེར། ༼དེ་མཚུངས་༽།འབྱུང་འདུལ་རོལ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་པ་༼ཐང་དཀར་༽ལ། །གཡས་རི་རྒྱ་གུར་པདྨའི་མདངས། །རྒྱབ་ན་གཤིན་ལ་ཁྲ་བོའི་ལ། །གཡོན་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་མཛོད་དབྱིབས། །མདུན་ན་གཤིན་ཐང་སྐྱ་མོའི་ཐང༌། །དཔའ་ཐུལ་སུམ་ཅུའི་ས་འདུལ་ལ། །ངོ་མཚར་རྩ་གསུམ་གནས་རི་རེད། །སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུབ་ཕུག་ལ། །ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་ཁྲུས་སྒོ་ཟེར། ༼དེ་མཚུངས་༽ །ཆོས་སྐྱོང་ཀུན་འདུས་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་དགུ་པ་༼སེབ་བཀྲ་༽ལ། །རང་ཉིད་འདུག་པའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ། །ཕོ་ལྷ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གནས། །ནག་ཕྱོགས་བདུད་ཀྱི་གནས་ཡུལ་མི་འདྲ་བ། །སྔོན་ཚེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ། །བར་དུ་གླིང་དཀར་རྒྱལ་བློན་བཀའ་བསྒོས་པའི། །ཐ་མ་ནགས་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས། །འདུལ་བའི་ཞིང་གི་གནས་ཡིན་པས། །བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པའི། །དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་གནས་འདི་ལ། །ཉི་མ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་རོལ་ན། །ཕོ་ལྷ་གནམ་ཐེའུ་དཀར་པོ་དང༌། །རྫ་དཀར་གད་པ་སོག་སྐྱ་རལ་པ་གནས་པའི་འབུར་སེར་པོ། བོན་གྱི་སྒྲོལ་བྱེད་སྔགས་པ་སྤུན་གསུམ། ཐེའུ་མོ་དཀར་མོའི་བྲག་གི་ཕུག དེའི་མདུན་ན་ཐེའུ་མོའི་བྲོ་ར། ཤར་མཐའ་ནས་བོན་ཀླུ་བྲམ་ཟེ་འཕྲད་པའི་ས། བོན་གྱིས་སྐོར་བ་རྒྱག་དགོས་པའི། ཉི་མ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ལ། །ཕོ་ལྷ་ས་ཐེའུ་ནག་པོ་གཙོས་པའི་བོན་གྱི་ཁ་ཐོར་བདུད་མོ་སྤུན་དགུ། །དེ་ཡི་མདུན་ན་བདུད་ཀྱི་བྲོ་ར། དེ་ཡི་མདུན་སྨན་མོ་བཅུ་གསུམ༌། སྨན་མོའི་བྲག་ཕུག སྨན་མོའི་ཁྲམ་ཤིང་གི་གནས་བཅུ་གསུམ་པ། སྨན་མོའི་བྲོ་ར། ནུབ་ཀྱི་ངོས་ན་བོན་གྱི་དམ་ཅན་སྡེ་ཚོགས་དང༌། བཙན་ཨ་བསེ་སྤུན་བདུན། དེའི་བདུན་ན་བཙན་གྱི་བྲོ་རྭ། དེའི་མདུན་ན་དྲི་ཟ་ལྔ་བརྒྱའི་གྲོང་ཁྱེར། དེའི་མདུན་ན་ཐང་དྲི་ཟའི་པི་ཝང་གི་དབྱིབས་ཡོད་པ། ལྷོ་ཡི་ངོས་ནས་ཕོ་ལྷ་བར་ཐིལ་ཁྲ་བོ་གཙོས་པའི་ཟ་བྱེད་ཀྱི་སྲིན་མོ་ལྔ༌། སྲིན་མོའི་བྲོ་རྭ། །སྲིན་མོ་ལྔ་བརྒྱ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། སྲིན་མོའི་སྤང་གདན་འདྲ་བའི་ཐང༌། མདུན་ན་སྲིན་མོའི་བྲག་ཕུག་ཁ་སེར་པོ་ལྷོ་ལ་བསྟན་པ། ཆུ་དགྲ་ཟོར་འགུགས་པའི་དབྱིབས་ཡོད་པ་ཉི་མ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ལ་བོན་ལྷ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་གནས། རྒྱབ་ན་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ལུང་གནས། །གཡས་ན་བོན་ལྷ་ངང་ཡག་དཀར་པོའི་ཟོ་དོར་གྱི་གནས། གཡོན་ན་ལྷ་རྟ་རྐྱང་བུའི་ཐུགས་ཀྱི་གནས། གདོང་འབུམ་པའི་རྒྱ་ཚ་ཞལ་དཀར་དེ་ཚེ་སྒྲུབ་གསང་བ་འདུས་པ་བདུན་གསུམ་ན་སྐུ་མཚམས་བཞུགས་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་༼རྒྱ་ཚ་བྲག་དཀར་༽ཡོད། མདུན་ན་གུང་འདྲེ་ལག་དམར་དཔུང་དེ་གསོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྡོ། བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཤག་གི་ཆུ་མོ་འབབས། ཟུངས་ཐག་རྡོ་རྗེའི་ཆུ་མོ་ཟེར། ཕོ་བྲང་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ལུང་གི་གནས་སྲུང་ནི་ཆུ་ཡི་དགེ་བསྙེན་གཅིག་ཡོད་པར་ཕུར་བའི་མིང་ཅན་བརྡ་རྟགས་བསྩལ། ཕོ་བྲང་བྱང་རྒྱལ་རྒོད་ལུང་ལ་དྲན་པ་ནམ་མཁའི་ས་འདུལ་མཛད། དེ་དུང་དཀར་ལྷ་རྫོང་སྒྲུབ་ཕུག་ཟེར། ཕ་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་སྒྲུབ་གནས་རེད། ཁྲོ་ཐུང་དཔོན་གྱི་སྐུ་རྗེས་གསལ། རྡོ་ཀེ་ཀེ་རེ་ལ་གནས་པ་དེ། བྲག་དཀར་འཛོམས་རེ་ལ་གནས་ཡུལ་རེ་ཡོད་པའི་བརྡ་རྟགས་བསྩལ། བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ལུང་རྒྱབ་ཕྱོགས་ན། སྟག་ལྷ་མེ་འབར་གནས་༼དེ་མཚུངས་༽སྟག་ལྷ་ཀུན་འདུས་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
རྟེན་འབྲེལ་རབ་གཅིག་འགྲིགས་པའི་དུས་གཅིག་བྱུང་ན་དབུ་གསེར་ཞྭ་ཅན་གྱི་འབྲོང་ངུར་བླ་མ་ཞིག་གིས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་ན་བོན་ལྷ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའི་བརྡ་རྟགས་གསལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཤར་རོ།། རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་པ་འགྲིགས་ན་བོན་གྱི་བླ་མ་ཞིག་གིས་གནས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་རྒྱུ་བྱུང་ན་བོན་ལྷ་ཉི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་བརྡ་རྟགས་གསལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཤར་རོ།། རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་པ་འགྲིགས་ན་མགོ་རིགས་ལྔ་ཅན་གྱི་ཕོ་བརྒྱུད་དཔའ་བོ་ཞིག་གིས་གནས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་རྒྱུ་བྱུང་ན་བོན་ལྷ་གཅིག་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་བརྡ་རྟགས་གསལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཤར་རོ།།
གནས་ཁྲུས་དུར་ཁྲོད་བཅུ་པ་༼ཤར་རྐང་ལ་༽ལ། །ཤར་ནས་ཙྭ་རི་རལ་གཅིག་བྲག །ལྷོ་ནས་ཡ་མ་ར་ཛའི་ཆུ། །ནུབ་ན་དམ་ཅན་རྡོར་ལེགས་བྲག །བྱང་ན་ཁྱབ་འཇུག་ར་ཧུ་ལ། །དབུས་ན་ཚེ་དཔག་རིགས་ལྔའི་གནས། །ཚེ་བུམ་པད་ཟླའི་གདན་སྟེང་ན། །མེ་ལྷའི་ཕྱོགས་ངོས་ཆུ་མོ་འབབས། །ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆུ་ཟེར། །ནོར་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཆུ་ཟེར། །གཡང་ཟས་ནོར་འཛོམས་པའི་ཚེ་ཆུ་ཟེར།༼དེ་མཚུངས་༽།ཚེ་དཔག་ཀུན་འདུས་དུར་ཁྲོད་ཡོད།།
དེང་སང་དུས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གནས་ཀྱི་མགྲོན། །ཉིན་མཚན་དབྱེར་བ་མེད་པ་ཕེབས། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆུ། །བདུད་རྩིའི་ཆུ་མོ་རྒྱུན་མི་ཆད། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དུར་གྱི་ས། །འདུལ་བྱེད་ངང་ནས་མདངས་མི་ཉམས། །རྡོ་རྗེའི་མཐའ་སྐོར་ ༼ཉང་ཁུ་མཐའ་བསྐོར༽སོང་བའི་ཚེ། །འབྲུ་དྲུག་ཡི་གེ་དྲུག་མ་དེ། །འབྲུ་དུང་དཀར་བཅུ་ཡི་གནས་ཡུལ་རེད། །ངོ་མཚར་ཉང་གི་ས་ཆ་ལ། །གནས་བླ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་རེད།།
ཉི་མ་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་ལྔ་ལ། །གནས་ཀྱི་བཀའ་སྲུང་སྐོར་བདག་དགེ་བསྙེན་ལྔ་ཡོད་པར། སྔོན་ཚེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དང༌། །བར་དུ་སེང་ཆེན་བླ་མའི་ལུང༌། །ཐམ་མར་ནགས་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་བདེན་ཚིག་གསལ་པོ་ཡོད་པར། གླིང་དཀར་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྒོས་དམ་ལ་བཞག་པར། དང་པོ་ཉི་མ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ན་༼སུམ་ཅུ་བརྩེགས་པའི་ཤར་སྒོའི་གནས་སྲུང་རྐང་ལ་༽དཔའ་དགའ་བདེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་གིས། རྐང་རི་བྱི་སྨུག་པོ་དེ་བཀའ་བསྒོས་ནས་ཁོང་གི་མཚན་གྱི་ཟུར་ཙམ་འདྲེས་པའི་བརྡ་སྦྱར་ནས་བེར་དམུ་བཙན་རྡོ་རྗེ་དགྲ་འདུལ་ཞེས་གསང་མཚན་དུ་བཏགས་ནས་དེ་ལ་བསྟན་འཛིན་གསུམ་གྱི་བདག་ཆེན་སྤྲད། གཡས་ལ་སྦ་དཀར་ཚིགས་གསུམ་གྱི་ཡུ་བ་སྤྲད་པའི་མི་མགོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མིང་ལ་མི་མགོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ཟེར། དེ་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཚུགས་ཤིག གཡོན་ན་ཁྱེར་བའི་མི་རྒྱུ་རློན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་དེའི་མིང་ལ་མི་རྒྱུ་བསྟན་འཛིན་ཞགས་པ། དེ་ལ་ཉི་མའི་ཨ་ལོང་ལ་ཟླ་བའི་ལྕགས་ཀྱུ་ཡོད་པ། དེ་ལ་བསྟན་པའི་དགྲ་བགེགས་ཐམས་ཅད་ཟུངས་ཤིག ཆིངས་ཤིག མ་ར་ཡ་ཕཊ། འོག་ན་ཆིབས་པའི་མཛོ་བསྟན་འཛིན་ཁ་དཀར་དེ། རྭ་གཡས་ན་མེ་ལྷའི་མེ་འབར། རྭ་གཡོན་ན་ཆུ་ལྷའི་ཆུ་ཁོལ། སྣ་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་གཡོ། འཛི་ཉི་ཟླ་ཡི་ཕྲ་རྒྱན་ཡོད། སུག་བཞི་ན་དུང་གི་རྐང་པ། རྨིག་པ་གཡུ་ཡི་རྨིག་པ་ཡོད། དེ་ལ་ཆིབས་ནས་བསྟན་པའི་གནས་འདི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བའི་དུས་སྐུ་དྲག་པོས་འདུལ་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་གནས་འདི་ལ་དགྲ་བཟོ་མི་ཞིག་བྱུང་ན་དགྲ་བོ་ཡན་པོར་སྣེ་གཅིག་མ་གཏོང་ཞེས་ཕ་དགའ་བདེའི་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་གིས་བཀའ་སྩལ་བའི་བེར་སྨུག་བཙན་རྡོ་རྗེ་དགྲ་འདུལ་གྱིས་ཁས་བླངས་ནས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཆུ་འཐུང་ནས་ཤར་གྱི་གནས་སྲུང་དེ་ཡིན་པའི་བརྡ་རྟགས་བསྩལ་བ་ཤར་རོ།། ཤ་ཁྲག་དམར་གྱི་གཏོར་མ་དང༌། གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞེས་ཤིག སྡང་དགྲ་ལ་རྟགས་ཕྱུངས་ཤིག གནོད་པའི་བགེགས་ལ་ལས་མཛོད་ཅིག།
ཡང་ཉི་མ་ལྷོ་ངོས་༼ལྷོ་སྒོ་གནས་སྲུང་མདའ་བརྒྱངས་༽དཔའ་བོ་འདན་མ་གཡུལ་རྒྱལ་ཐོག་རྒོད་ཀྱིས་བཀའ་བསྒོས་པས་ཁོང་གི་གསང་མཚན་དེ་ཟུར་ཙམ་འདྲེས་པའི་བརྡ་སྦྱར་ནས་ལྷ་བཙན་འཁོར་ལོ་ཐོག་འབེབས་བཏགས་ནས་དེ་ལ་བསྟན་པ་ཐོག་གསུམ་གྱིས་བདག་རྐྱེན་སྤྲད་ནས། གཡས་ན་བསྟན་ཤིང་ཆུ་ཤིང་ནག་པོའི་ཡུ་བ་འདོམ་པ་དགུ་པ་དེ་ལ་ཐོག་ལྕགས་ཀྱི་མདུང་རྩེ་དགུ་པ་དེ་ལ་ཧཱུྃ་དགུའི་སྔགས་བགྲང་པ། གཡོན་ཀླུ་བདུད་ཀྱི་སྦྲུལ་ནག་པོའི་ཞགས་པ་འདོམ་བཅུ་གསུམ་པར། དེའི་རྩེ་ནས་ཐོག་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩེ་དགུ་པ་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་བསྒྲལ་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་དགུའི་རི་མོ་ཡོད་པར་འགུགས་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ། བསྡམ་བྱེད་ཀྱི་ཞགས་པ། མྱོས་བྱེད་ཀྱི་དྲིལ་བུ། རྡུང་བྱེད་ཀྱི་ཐོ་བ། འཕེན་པའི་མདའ། འགུགས་པའི་གཞུ། བསྒྲལ་བའི་གྲི། འབིག་པའི་མདུང༌། བརྡབ་པའི་ཕུར་པ་ཡོད་པར། འོག་ན་ཐོག་རྟ་རིན་ཆེན་ཁ་དཀར་ཆིབས་ནས་ཐོག་རིན་ཆེན་འབར་བའི་ཏོག་ཅིག་བརྒྱབ་སྟེ་དེ་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་ལ་བལྟས་ན་གླིང་ཆེན་བཞིའི་ཏོག་གི་དབྱིབས་ཡོད་པར་མདོར་བསྡུས་ན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རི་མོ་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་གནས་འདི་ལ་དགྲ་བཟོ་མི་བྱུང་ན་དགྲ་བོར་ཡན་པོར་སྣེ་གཅིག་མ་གཏོང་ཞེས་དཔའ་བོ་འདན་མ་གཡུལ་རྒྱལ་ཐོག་རྒོད་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་བའི་དེ་ཡི་མདུན་ན་ལྷ་བཙན་འཁོར་ལོ་ཐོག་འབེབས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ནས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཆུ་འཐུང་ནས་གནས་འདིའི་སྲུང་མ་ཡིན་པར་ཤར་རོ།། ཤ་ཁྲག་དམར་གྱི་གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞེས་ཤིག སྡང་བའི་དགྲ་ལ་རྟགས་ཕྱུངས་ཤིག གནོད་པའི་བགེགས་ལ་ལས་མཛོད་ཅིག།
ཡང་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་༼ནུབ་ཀྱི་གནས་སྲུང་འོམ་གཡག་༽གནས་སྲུང་བོན་གནས་ངོ་མཛར་ཅན་གྱི་ནུབ་ཀྱི་ངོས་ན་ཁྲོ་རྒྱལ་དཔོན་གྱིས་བཀའ་བསྒོས་པ་ཁོང་གི་གསང་མཚན་དེ་ཟུར་ཙམ་འདྲེས་པའི་བརྡ་སྦྱར་ནས་ཨ་བསེ་བཙན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་ཁྲོ་བཙན་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་བཏགས་ནས། དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཁྲོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཆེན་སྤྲད་ནས། གཡས་ནས་ཁྲོ་ལྕགས་ཀྱི་སྟ་རེ་ལ་ཁ་ཆེན། ཡུ་བ་འདོམ་པ་བདུན་དེ་ཡི་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་ལ་བལྟས་ན་ནོར་བུ་ཆ་བདུན་གྱི་རི་མོ་ཡོད་པར་དགྲ་བགེགས་སྒྲོལ་བའི་སྟ་རེ་ལག་ན་བཞག གཡོན་ན་ཁྲོ་ཡི་སྤར་བུའི་ནང་ཁྲོ་ཆུས་རིལ་བུ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ། ནམ་ཞིག་དུས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་གུར་ཁང་ལ་གཡུ་འབྲུག་མེ་ཤོར་རྭ་བ་ནས། ཐོག་སྣ་མི་གཅིག་བཅུ་གསུམ་བཅས་སྡེ་བརྒྱད་འདྲེ་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཁྲོ་ཆུ་ཐོག་གིས་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་བའི་འོག་ན་ཆིབས་པའི་ཁྲོ་རྟ་རིན་ཆེན་ཁ་དཀར་དེ་ཁྲོ་རིན་ཆེན་འབར་བའི་ཏོག་གཅིག་བརྒྱབ་པ། ཏོག་དེ་ཡི་རི་མོ་ལ་བོན་གྱི་དུས་འཁོར་ཕྱག་མཚན་གྱི་རི་མོ་ཡོད་པ། དེ་ཡི་མཐའ་ན་བོན་གྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་བརྡ་ཡིག་ཡོད་པའི་བརྡ་རྟགས་བསྩལ། བསྟན་པའི་གནས་འདི་ལ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བའི་དུས་སུ་དྲག་པོས་འདུལ་ཞིང་གིས་སྒོ་ནས་གནས་འདི་དགྲ་བཟོ་མི་བྱུང་ན་དགྲ་བོ་ཡན་པོར་སྣེ་གཅིག་མ་གཏོང་ཞེས་དཔོན་ཁྲོ་རྗེ་དྲེག་དཔོན་གྱིས་བཀའ་བསྩལ་བ་དེའི་སྤྱན་སྔར་ནས་ཁྲོ་ཨ་བསེ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་དེས་ཁས་བླངས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཆུ་འཐུང་ནས། ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་གནས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཡིན་པར་ཤར་རོ།། ཤ་ཁྲག་དམར་གྱི་གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞཻས་ཤིག སྡང་བའི་དགྲ་ལ་རྟགས་་ཕྱུངས་ཤིག གནོད་པའི་བགེགས་ལ་ལས་མཛོད་ཅིག།
ཉི་མ་བྱང་གི་གནས་ཀྱི་༼བྱང་གི་གནས་སྲུང་མཚོ་ཁྱུང་ཞལ་དཀར་༽སྲུང་མ་ནི། དཔའ་བོ་དར་རྗེས་བཀའ་བསྒོས་བས། དར་རྗེ་ཁྱུང་རྒྱལ་ཁོང་གི་གསང་མཚན་དེ་ཟུར་ཙམ་འདྲེས་པའི་བརྡ་སྦྱར་ནས། མིང་ལ་མཚོ་ཁྱུང་བདུད་འདུལ་ཞལ་དཀར་བཏགས། དེལ་བསྟན་པའི་ཁྱུང་གསུམ་གྱི་བདག་ཆེན་སྤྲད་ནས་གཡས་ན་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་རལ་གྲི་སྲིད་གསུམ་སལ་ལེ་གསལ་བ། ཡུ་བ་ནི་ཁྱུང་རྭ་ཁྲ་བོ་སྤྲད་པ། དེ་ལ་ཁྲམས་གྷ་རུ་ཊ་ཡི་སྔགས་ཡིག་གསལ་བ། གཡོན་ན་ཉ་སྦོ་འབམ་ཆེས་སྙིང་ཚད་ལས་གྲུབ་པའི་ཞགས་པ་དཀར་ནག་འདོམ་དགུ་པ། བསྟན་ཞགས་དེ་ཡི་རྩེ་མོ་ན་ཁྱུང་གི་སྡེར་མོ་ལྔ་ཡི་འགུག་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་ཡི་ཚུལ་དུ་སྤྲད་པ། འོག་ན་ཆིབས་པའི་ཁྱུང་རྟ་དམར་པོ་མེ་རི་འབར་བ་དེ་ལ་མཐོ་རི་བོ་རྩེ། དམའ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ། བར་ཉི་ཟླའི་འགྲོ་ལམ་ལ། མངོན་པར་ཁྱུང་དེ་ཆིབས་ནས་བསྟན་པའི་གནས་འདི་ལ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བའི་དུས་སུ་དགྲ་བཟོ་མི་བྱུང་ན་དགྲ་བོ་ཡན་པོར་སྣེ་གཅིག་མ་གཏོང༌། དྲག་པོས་འདུལ་ཞིང་གིས་ཚར་གཅོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དཔའ་བོ་དར་རྗེ་ཁྱུང་རྒྱལ་གྱིས་བཀའ་བསྩལ་བས། དར་རྗེ་ཁྱུང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱན་སྔར་ནས་མཚོ་ཁྱུང་བདུད་འདུལ་ཞལ་དཀར་གྱིས་ཁས་བླངས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཆུ་འཐུང་ནས་གནས་ཀྱི་སྲུང་མ་དེ་ཡིན་པར་ཤར་རོ།། ཤ་ཁྲག་དམར་གྱི་གསེར་སྐྱེམས་འདི་བཞེས་ཤིག སྡང་བའི་དགྲ་ལ་རྟགས་ཕྱུངས་ཤིག གནོད་པའི་བགེགས་ལ་ལས་མཛོད་ཅིག།
ཡང་ཉི་མ་དབུས་ཀྱི་༼རག་ཆོད་གཡང་དིལ་༽སྲུང་མ་ནི་སྐུ་སེང་ཆེན་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་ཁོང་གིས་བཀའ་བསྒོས་པའི་ཉང་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ནས་ཁོང་གིས་གསང་མཚན་དེ་ཟུར་ཙམ་འདྲེས་པའི་བརྡ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་བགེགས་འདུལ་ནོར་བུ་གཡང་གི་རྒྱལ་པོ་བཏགས་ནས་གཡང་ནོར་བུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཆེན་གནང་ནས་གཡས་ན་ནོར་བུ་མེ་ཤེལ་གྱི་མདུང་ཡུ། འདོམ་དགུ་པ་དེ་ལ་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་མདུང་རྩེ་ལྔ་པ་དེ་ལ་བཛྲ། རཏ྄ན། པདྨ། ཀརྨ། ཀི་ལ་གྷི་རི། ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་ལྷ་ཡི་བསྒྲལ་སྔགས་ཡོད་པ། གཡོན་ན་ནོར་བུའི་གཏེར་གྱི་གཞོང་པའི་ནང་དུ་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འབར་བའི་ལྡེའུ་བཅུ་གསུམ་གནས་ནས་མེ་དགྲ་གསོད་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ལྕགས་དགྲ་བསོད་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ཤིང་དགྲ་བསོད་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ས་དགྲ་བསོད་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། རྟ་འཕེལ་བའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ནོར་འཕེའ་བའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ར་འཕེལ་བའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ལུག་འཕེལ་བའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ཚྭ་གཡང་འགུགས་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐོག་པའི་ནོར་བུའི་རྡེའུ་བཅུ་གསུམ་དེ་ཡིན་ནོ།། འོག་ཏུ་ཆིབས་པའི་རིན་ཆེན་བྱིའུ་རྟ་ནོར་བུ་གྲོ་དམར་དཔུང་དཀར་དེ་ལ། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འབར་བའི་ཏོག་གཅིག་བརྒྱབ་ནས་ཏོག་དེ་ཡི་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་ལ་བལྟས་ན་ཞི་བའི་ལྷ་ཚོགས་བཞི་བཅུ་འབར་བ་ཁྲག་འཐུང་དྲུག་ཅུའི་རི་མོ་ཡོད་པར། དེའི་མཐའ་ནས་གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང་རོལ་བའི་མཚོ་བདུན་གྱི་དབྱིབས་ཡོད་པ་དེ་མཚུངས་བརྡ་རྟགས་མང་པོ་ཡོད་པར་ཤར་རོ།།བསྟན་པའི་གནས་འདི་ལ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བའི་དུས་སུ་དྲག་པོའི་འདུལ་ཞིང་སྒོ་ནས་བསྟན་པའིགནས་འདི་ལ་དགྲ་བཟོ་མི་བྱུང་ན། དགྲ་བོ་ཡན་པོར་སྣེ་གཅིག་མ་གཏོང་ཞེས་སྐུ་སེང་ཆེན་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱིས་བཀའ་བསྩལ་པས་ཁོང་གི་སྤྱན་སྔར་ནས་བགེགས་འདུལ་ནོར་བུ་གཡང་གི་རྒྱལ་པོས་ཁས་བླངས་ནས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཆུ་འཐུང་ནས་གནས་ཀྱི་སྲུང་མ་དེ་ཡིན་པར་ཤར་རོ།། སྡང་བའི་དགྲ་ལ་རྟགས་ཕྱུངས་་ཤིག གནོད་པའི་བགེགས་ལ་ལས་མཛོད་ཅིག ལྷ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར། བདུད་ཆོམ་རྐུན་གྱི་བསྟན་པ་ནུབ། དབྱར་གྱི་རྩྭ་ཐན། དགུན་གྱི་གངས་སྐྱོན། མཐའ་ཡི་དམག་འཁྲུག་མུ་གེ་ནད་ཡམ་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་སྲོག་རྩ་མྱུར་དུ་ཆོད་ཅིག མ་ར་ཡ་ཕཊ་ཕཊ། དགྲ་ཡུལ་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་རློག རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དྲོངས། འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་འགྲུབ་པར་ཤོག། །།
ཀྱེ་ཀྱེ། ཀ་ཡེ་བསྟན་སྲུང་བེག་རྩེ་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད། །ཁ་མདོག་དམར་པོ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས། །ག་ནས་བལྟས་ན་མེ་ཞགས་འཁྱིལ་བའི་ནང༌། །ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ། །ཅ་ཅོ་མེད་པ་མི་མགོའི་ཏོག་གིས་བརྒྱན། །ལ་ལུགས་རྔམ་ཞིང་དབུ་ལ་སྦྲུལ་རྫོངས་དཀྲིས། །ཇ་དང་རཀྟའི་མཆོད་པ་ཁྱོད་ལ་འབུལ། །ཉ་མོ་ཆུ་ལྟར་འབྲལ་མེད་ཁ་འཛིན་མཛོད། །ཏ་བ་སྟེང་ཕྱར་གཤིན་གྲི་གཡས་ན་ཁྱེར། །ཐ་དད་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་དགུ། །ད་ལྟ་བསད་པའི་དགྲ་སྙིང་གཡོན་ན་རོལ། །ན་བུན་དབུགས་ཀྱི་རླངས་པ་ཀྱི་ལི་ལི། །དཔའ་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་བེར་དམར་སྐུ་ལ་གསོལ། །ཕ་རོལ་དམག་རྒྱག་མི་དགོས་དགྲ་སྲོག་གཅོད། །བ་སྤུ་དུག་རླངས་འཁྲིགས་ནས་ནད་ཡམས་གཏོང༌། །མ་རུང་བསྟན་དགྲ་ཐམས་ཅད་ནད་ཡམས་འཆི། །རྩ་འཁོར་སྙིང་ཁ་ཐུགས་གསལ་མེ་ལོང་བཏགས། །ཚ་རྔམ་རིགས་བཞི་རྡོ་རྗེའི་ཐ་ཚིག་བརྗོད། །ཛ་དྲག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ། །ཝ་ལེར་ངང་འདས་མ་འོངས་ཧྲིལ་གྱིས་མཁྱེན། །ཞ་སྤུན་གཡས་གཡོན་ཡི་གེ་ཧྲཱི་བྷོགཉིས། །ཟ་འདྲེ་བསྟན་དགྲ་ཕོ་མོ་ཆམ་ལ་འབེབས། །འ་ར་འུ་རུ་སྟག་གི་ལྷམ་ཆེན་གསོལ། །ཡ་མ་ཧཱུྃ་ཕཊ་རྒྱོབ་སོད་དམ་སྲི་འདུལ། །ར་བཞི་བསྟན་རྟ་འཇིགས་མེད་ཁ་དཀར་ཆིབས། །ལ་ལུང་སྲིད་གསུམ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཅིག་བསྐོར། །ཤ་སྤུ་འཇའ་མཚོན་ཐོག་སྦྲང་མེད་དཔུང་འབར། །ས་གནས་བསྟན་དྲག་ལ་སོགས་དམིགས་མེད་ཆོམ། །ཧ་ལ་ཧུ་ལུ་བྱ་རིགས་དགུ་ལྔའི་འཁོར། །ཨ་གསལ་མྱུར་དུ་མངགས་པ་ལས་མཛོད་ཅིག །མ་གཡེལ་མ་འདའ་དམ་ཅན་སྲུང་མའི་ཚོགས། །དགྲ་ཤ་ཟོ་ལ་དགྲ་ཁྲག་མྱུར་དུ་བཞེས། །བོད་ལྗོངས་བདེ་ལ་འགོད་པའི་སྡོང་གྲོགས་མཛོད། །ལྷ་བསྟན་ཆོས་གསུམ་དར་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །མེ་ལུག་༼༡༩༦༧༽བྱི་ཟླའི་ཚེས་བརྒྱད་ས་སྲོད་ཐོག་གཏི་མུག་འཁྲུལ་སྣང་བརྒྱུད་ནས་ནགས་་བྱང་ཕྱོགས་ཤག་གི་རུ་ཐུར་གཡོན་པ་སེབ་བཀྲ་བོན་ཤེལ་དཀར་གཏེར་རྫོང་གི་མདུན་ནས་འབྲོང་མིང་ཅན་ཉམས་དམན་པས་སྦྱར་པའོ།། །།
ས་སྤྲེལ་༼༡༩༦༨༽ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་གསུམ་གྱི་ནུབ་མོ་གཏི་མུག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ལ། ཨེ་མ་རིག་པ་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལ། །ཆོས་དབྱིངས་འོད་གསལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས། །རྗེ་བླ་མ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །མཁའ་ལམ་ཉི་ཟླའི་འགྲོ་ལམ་ནས། སེང་གེ་དཀར་མོ་གཡུ་རལ་ཅན། །སྒ་སྲབ་མི་དགོས་ཁ་ལོ་བདེ། །སེང་ཁྲི་དེ་ཡི་ཡང་སྟེང་ནས། །བུད་མེད་དམར་སེར་ལི་ཁྲིའི་མདོག །དབང་དྲག་སེར་ཆེན་སྤྲིན་ལྟར་འཁྲིགས། །ཕྱག་གཡས་གྲི་གུག་ནམ་མཁའ་ཕྱར། །སྟོང་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་མང་པོས་བསྐོར། །གཡོན་པ་ཐོད་པ་ཁྲག་གིས་བསྐང༌། །དུར་ཁྲོད་མ་མོ་འབུམ་གྱིས་བསྐོར། །ཐོ་རངས་ནམ་གྱི་བར་ཆ་ལ། །དར་སྤུངས་འཇའ་འོད་འཁྲིགས་སེ་འཁྲིགས། །བཟང་དྲུག་སྨན་དྲི་ཆི་ལི་ལི། །དུང་གི་ཁུ་འཕང་ཤ་ར་ར། །གཡུ་ཡི་ན་བུན་འཐིབས་སེ་འཐིབས། །དེ་འདྲ་ཤར་བའི་སྣང་བ་ལ། །མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་གནས་པའི་ཡུལ། །སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བ་མཁའ་འགྲོ་རྡོ། །དེ་ཡི་སྟེང་ན་སླེབས་པར་ཤར། །ཐོད་པའི་ཁྲག་དེ་ལན་གསུམ་ལྡག །དབུགས་ཀྱི་བྲི་མཚལ་ལྔ་དེ་བྱང༌། །ཡུམ་ཡུམ་ཤིག་ཤིག་བདུན་ཙམ་འགུལ། །འགྱིངས་སྟངས་དགུ་ཡི་ངང་ན་བཞུགས། །ངག་གི་མགུར་མས་འདི་སྐད་ཟེར།།
ཧེ་ཧེ་ཧེ། །ཚུར་ཉོན་ཤ་ཟན་འབྲོང་བུའི་མིང༌། །མ་ཡེངས་རིག་པ་གཏན་ལ་ཕོབ། །ས་འདི་མཁའ་འགྲོ་འདུས་པའི་གནས། །རི་ཐང་བྲག་ས་དབུས་རྫའི་ཆུ། །དེ་འདྲའི་གནས་མཆོག་ངོ་མཚར་ཆེ། །མཁའ་འགྲོའི་བརྡ་རྟགས་སྦས་པའི་ཡུལ། །རི་དཀར་ཕོ་བརྒྱུད་དཔའ་བོ་དེ། །དེ་འདྲ་ཤར་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན། །གནས་སྲུང་དྲི་དམར་རྨ་བྱའི་མདངས། །སྦས་རྟགས་བསྟན་པའི་དུས་སྐབས་ཤར། །སྤྲེལ་ལོ་གང་ཚེས་བསྐོར་བའི་དུས། །བྱ་ཟླ་ཟླ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས། །བཅོ་ལྔའི་བར་དུ་འགྱུར་ཁྱད་ཆེ། །ཞོ་སྟོད་གནས་མགྲོན་ཕེབས་པའི་ཡུལ། །མདོར་བསྡུས་ཚིག་གིས་བརྡ་ཚིག་ཡིན།།
ཧེ་ཧེ་ཧེ། ཉང་རྫ་རྒན་རི་༼རག་ཆོད་གཡང་དིལ་༽ལྷ་རྒྱལ་མཚན་དེ། །གཡང་ཚོགས་བདག་གླང་སྣའི་གནས་ཡུལ་ལ། །ནོར་གཏེར་ཁ་བཅུ་གསུམ་བདག་པོ་རེད། །གསོལ་ན་དངོས་གྲུབ་ཆར་ལྟར་འབེབས། །མཆོད་ན་བསྡོངས་གྲོགས་གློག་ལས་མྱུར། །འདྲེས་ན་རིགས་བརྒྱུད་རྩད་ནས་གཅོད། །མདོར་བསྡུས་བརྡ་ཚིག་དེ་ཙམ་ཡིན།།
ཧེ་ཧེ་ཧེ། འདི་ནས་ཉི་མ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས། །ས་མིང་གསེར་ཞུང་སྒྲུབ་གནས་ལ། །སྐྱེས་བུ་བསྟན་བཞུགས་ཟླ་བའི་མདངས། །ཚེས་གཉིས་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་དེ། །ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་ཁ་ཤར་དུས། །རྣ་བའི་ཐོས་ཚད་ངན་སོང་མེད།།
ཕོ་བྲང་ཨེ་ཝཾ་དགའ་འཁྱིལ་དེ། །འགུལ་སྐྱོད་སྣེ་གཅིག་མ་བརྒྱབ་ན། །བོད་ལྗོངས་བསྟན་པ་སྔར་བཞིན་ཆགས། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ངོ་སོ་མཐོ། །ཨེ་མ་ཧོ། །ཐལ་ལཾ་ཐལ་ལཾ།
ཧེ་ཧེ་ཧེ། ནུབ་ཕོ་བྲང་དགུ་བརྩེགས་མེ་སྟག་འཕྲོ། །མེ་སྟག་ཟེ་ར་ཆུ་ཡིས་གསོད། །ཆུ་དེ་ས་གཞི་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ས་འབྱུང་བ་ཤིང་གི་ཡལ་ག་རྒྱས། །ཕག་དཀར་པོའི་ངུར་སྒྲ་ལན་གསུམ་བསྒྲག །སྒྲ་དེ་འཛམ་གླིང་ཀུན་ལ་གསལ། །ཀུན་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཤར་བའི་ངོ༌། ལགས་སོ། །ལགས་སོ། །ལགས་སོ།།
ཧེེ་ཧེ། ལྷོ་རྒྱ་ལ་སེང་གདོང་རི་རྩེ་ནས། །སེང་དཀར་མོ་གཡུ་རལ་རྒྱས་ནས་འོང་། །གཡུ་རལ་དུང་སེང་ངར་སྐད་དེ། །འོད་གསལ་འགྲོ་ལམ་བདེ་བ་དེར། །འགྲོ་འདུག་མི་དགོས་བདེ་བ་ཤར། །ཨེ་མ་མཚར། བསྟན་ལམ། བསྟན་ལམ།
ཧཻ། བྱང་གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་ནགས་ཚལ་ན། །སྟག་མོ་རི་བཀྲ་འཛུམ་དྲུག་ཉམས། །འཛུམ་དྲུག་ཉམས་ནས་ངང་གི་འཆི། །འཆི་བ་ཁྲག་གི་ཟི་ར་གཡོ། །གསང་ལམ༌། ཤར་ཤིང་ཁམས་དགྲ་བོ། །ལྷོ་མེ་ཁམས་དགྲ་བོ། །ནུབ་ལྕགས་ཁམས་དགྲ་བོ། །བྱང་ཆུ་ཁམས་དགྲ་བོ། །མེ་དགྲ་ཆུས་བསད་པ་ཡིན། །ཨེ་མ་ཧོ། བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག། །།
ས་སྤྲེལ་༼༡༩༦༨༽ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ། །ང་གཏི་མུག་རིག་པ་འཁྲུལ་སྣང་ལ། །བཀར་པོ་དུང་མདོག་འོག་ན་ཁྱེར། །དུང་སྒ་དུང་སྲབ་ཟླ་བའི་མདངས། །ལུས་རས་དཀར་གོས་དེ་ཤེལ་ལྟར་གསལ། །ཤེལ་དེ་ལ་གསལ་ནོག་མི་འདུག་པའི། །ལག་གཡས་པ་དར་མདུང་དམར་པོ་ཁྱེར། །དཔལ་ལྡན་དགྲ་ལྷའི་མེ་སྟག་འཕྲོས། །གཡོན་པ་རྒྱུ་ཞགས་ཁྱེར་འདུག་པའི། །ཞགས་འགུགས་ཟིལ་མ་ཆུ་ལྟར་ཁོལ། །སེམས་འབྱུང་བ་རླུང་གི་རྩ་སྒོ་དེ། །སྔོན་བག་ཆགས་སྡིག་ནད་ལ་སོགས་པར། །ཤར་སྦས་གནས་ཁྲུས་ཆུས་བཀྲུས་ན་བསམ། །ལས་འདི་འདྲ་ཤར་བའི་སྣང་བ་ལ། །ཧར་པོ་མགྱོག་ས་པོ་ཤར་ལ་སོང༌། །ཤར་ཁྲུས་སྒོ་གོང་མའི་མར་གཤམ་སླེབས། །ཡང་འཁྲུལ་སྣང་འདི་འདྲ་ཤར་ནས་བྱུང༌། །དྲག་ཆར་སྦྲང་ཆར་རླུང་ལྟར་འཚུབས། །གློག་དམར་མེ་ཞགས་འཁྱུག་སེ་འཁྱུག །གཡུ་འབྲུག་ངར་སྐད་ཤ་ར་ར། །ཐོག་དང་སེར་བ་ཀྱི་ལི་ལི། །དམར་ནག་མེ་དཔུང་འུ་རུ་རུ། །འཇིགས་རུང་འདི་ཡི་ནང་རྟེན་ནས། །ལྕགས་ཀྱི་སྤྱང་ཀི་སྔོ་མོ་དེ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་སྒ་སྲབ་གསོལ། །སྤྱང་ཀིའི་ངུ་འབོད་ཤ་ར་ར། །སྟེང་ན་བཞོན་པའི་བུད་མེད་དེ། །སྔོ་ནག་འཇིགས་པའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ། །ཕྱག་གཡས་བྱ་རྒོད་ཐོད་དབྱུག་ཁྱེར། །དུར་ཁྲོད་ཤ་ཟ་བདུན་གྱིས་བསྐོར། །གཡོན་པས་ནད་རྒྱལ་ནག་པོ་བསྣམས། །ནད་བདག་མ་མོ་དགུ་ཡིས་བསྐོར། །རྡོ་སེང་གེ་འདྲ་བའི་ཡང་སྟེང་ན། །དེ་ཡི་ཐོག་ལ་བཞེངས་པར་ཤར། །ངག་དྲག་ཤུགས་ཚིག་དོན་འདི་འདྲ་གསལ། །ཐིཿ ཐིཿ ཐིཿ བཀའ་ཡེ་འབྲོང་མིང་ཉམ་དམན་ཁྱོད། །སེམས་མ་གཡེངས་ང་ཡི་དྲག་ཚིག་ཉོན། །སྔོན་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རུ། །ཟངས་རི་མཁར་དམར་རྩེ་དག་ལ། །སྟོང་ཉིད་ཐོད་མཁར་བརྩེགས་པའི་ནང༌། །མཁའ་འགྲོ་འབུམ་གྱི་གཙོ་མོ་ལ། །རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ་བདུད་འདུལ་ཟེར། །སྐུ་ཆུ་དར་སྔོན་མོ་འཇོ་བེར་འདི། །མེ་དགྲ་གསོད་པའི་མཐུ་མོ་ཆེ། །གཡས་ཤ་ཟ་མཁའ་འགྲོ་རྒོད་ཀྱི་དབུ། །དུས་བབ་དྲག་མོའི་ཁྲུས་བུམ་ཡིན། །གཡོན་ཁྲག་འཐུང་མ་མོ་ནད་ཀྱི་ཚུལ། །སྐད་གདང་བསྡུ་དབུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ནག་མོ། །འོག་ཟོན་པའི་ཤ་ཟན་སྤྱང་གདོང་མོ། །སྟོང་གསུམ་ཡུལ་དུ་སྐོར་བའི་ཤོ་ན་མོ། །ཁ་སྤྱང་མོ་ངུ་བའི་ཤུད་སྒྲ་དེ། །སྲིད་གསུམ་ཡུལ་དེ་ལྷམ་མེར་ལྡང༌། །སྲིད་པའི་གྲི་འདྲེ་སྙིང་རྩ་འདར། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་སྒ་སྲབ་འདི། །འབྱུང་ལྔ་རྫུ་བའི་བསྟན་དགྲ་འདུལ། །འཁོར་ཤ་ཟ་བདུན་དང་མ་མོ་དགུ། །དུས་མྱུར་དུ་མངགས་རྒྱུའི་གཙོ་མོའི་འཁོར། །ང་སྟོང་ཉིད་གཙོ་འཁོར་བཅུ་བདུན་དེ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཤུགས་ཀྱི་འདི་རུ་སླེབས། །གནས་ཡུལ་ཆེ་བ་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤག་གི་ས། །ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཉང་གི་ཡུལ། །གཡུང་དྲུང་སྒྲུབ་གནས་བོན་གྱི་ཁྲུས། །སྔོན་བག་ཆགས་སྡིག་ནད་ཐམས་ཅད་དེ། །ཤེལ་སྒོ་ལྟ་བུ་དག་པར་གྱུར། །དེ་རིང་དྲག་ཁྲུས་ཁྱོད་ལ་གསོལ། །རཾ་ཤུདྷེ། རཾ་ཤུདྷེ། ཡཾ་ཤུདྷེ། ཡཾ་ཤུདྷེ། ཁཾ་ཤུདྷེ། ཁཾ་ཤུདྷེ་སྭ་ཧཱ།།
ཧྲི་ཧྲི་ཧྲི། ཡང་བསྐྱར་དྲག་ཚིག་འདི་སྐྱལ་བའི། །ཤར་མདོ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མོ་ལ། །དོམ་ནག་ཁ་ཡི་ཁྲག་ཆུ་དེ། །མདོག་སྔོ་མོའི་འབྱུང་བ་ཆུ་ལ་འགྱུར། །དབང་ཆེ་བ་ཆུ་ཡི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས། །བཙུགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་དེ། །ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་ནས་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང༌། །ལྷོ་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ལ། །གསུང་ཡིག་དྲུག་རང་སྒྲ་རང་གསལ་དེ། །གསལ་བ་དཔུང་བཙན་རུ་མཚོན་ངོམས། །བཙན་ཤུགས་དྲག་ཆེ་བ་ལྗོངས་ལ་སླེབས། །ལྗོངས་བདེ་སྐྱིད་ཤར་བ་གདོང་ལྔའི་ཤུགས། །ཤུགས་དེ་འདྲ་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་འགྲོ།།
ནུབ་ལ་དྭགས་གངས་རིས་སྐོར་ས་གསུམ། །གངས་རྩེ་གསུམ་རྩེ་མོ་དར་དཀར་གསོལ། །དེ་གསོལ་བའི་དུས་སྐབས་མྱུར་དུ་སླེབས། །སླེབས་མ་སླེབས་བར་སྐབས་འཚུབ་ངོ་ཆེ། །འཚུབ་ངོ་ཆེ་བའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ལ། །སིདྡྷི་གྲངས་ལས་འདས་པ་སྒྲོན།།
བྱང་རི་སྟག་དམར་རྔམ་བརྗིད་ཆེ། །སྟག་དམར་ཚེ་ཟད་མཚོན་གྱིས་གསོད། །མཚོན་ཆ་ཤུགས་དྲག་ཅུང་ཙམ་ཆེ། །ཆེ་བའི་དངོས་པོ་རིམ་བཞིན་གསལ། །གསལ་བའི་གསང་རྒྱ་གལ་ཆེ་བ། །གསང་བའི་བརྡ་ཚིག་འདི་འདྲ་གསལ། །དབུས་སྒང་པ་བོད་ཀྱི་ཤུལ་འཛིན་ཚོ། །སྲོག་བདག་སྲུང་མ་དམར་ནག་སོགས། །ཐུགས་མ་དགའ་བསྟན་དགྲ་སྲོག་ལ་རྔམས། །བསྟན་དགྲའི་སྲོག་ཤིང་མེད་པར་བཟོས། །ཤིང་དགྲ་ལྕགས་ཀྱིས་བཅད་པ་ལྟར། །ཆོས་སྲུང་དམ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་བཅོལ།།
ཧྲི༔ དྷི༔ ཧྲི༔ ཡང་བསྐྱར་དྲག་ཚིག་འདི་བསྐུལ་བས། །ནག་ལུང་པད་སྡོང་ཡར་རྒྱས་ལ། །ཤར་སྲིན་མོ་༼ནགས་ཤོད་ཤར་གྱི་རི་ཆེན་ཁམས་སྲིན་མོ་རྫོང་༽བྲག་ནག་འགྱིང་རྫོང་དེ། །རྫོང་སུམ་བརྒྱ་ཉེར་བཞིའི་རྫོང་གི་གཙོ། །རྫོང་བདག་༼ཉི་གྲགས་༽པདྨ་འབྱུང་གནས་ཁོང༌། །སྐུ་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ས་ཡ་གསལ། །ནགས་ཡུལ་གནས་བདག་པདྨ་འབྱུང༌། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་གསུམ། །ཁྱད་པར་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ། །དབུ་པད་ཞུའི་དབྱིབས་ཅན་ཉི་ཟླའི་འཛུམ། །སྐུ་སྨེ་བ་རྡོ་རྗེའི་ཁ་ཊཾ་དབྱིབས། །གདོང་ཞི་མ་ཁྲོ་དེ་རྔམ་བརྗིད་ཆེ། །ཆེ་བ་ནགས་ལུང་རུ་ཐུལ་གཡོན༌། དངོས་པོ་གཏོན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །ལོ་ཁམས་ཤིང་མོ་སྦྲུལ་ལ་ཕེབས། །རུས་ཤེལ་དཀར་སྡོང་པོ་དུང་གི་ལྕེ། །སྐུ་གཉན་པའི་བ་དན་ནག་ལ་ཁྱབ། །གསུང་གྲགས་པའི་དུང་ཆེན་ལྗོངས་ལ་འབུད། །ཐུགས་པད་འབྱུང་སྤྲུལ་པ་ཉིན་མོ་ལྟར། །ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས་མཚན་བདེ་ལེགས། །ཉི་མའི་གུང་ལ་བདེ་ལེགས་ཤོག།
ལྷོ་དཔག་ཚད་གསུམ་གྱི་ཕ་མཐའ་ན། །ནགས་བསྟན་སྲུང་ནོར་བུ་༼ནགས་ཤོད་ནུབ་ཀྱི་རི་ཆེན་ནགས་ལྷ་ཛམ་བྷ་༽སྨུག་འཛིན་དེ། །ལོ་དགུ་བརྒྱད་ལ་འཁྱམ་ཉུལ་སོང༌། །རྫ་རྫོང་རིན་ཆེན་སྐུ་མཁར་ནང༌། །ས་སྲིན་འབྱུང་པོ་བདུད་ཀྱིས་བཟུང༌། །སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དེ། །ས་སྲིན་འབྱུང་པོས་སྨུ་གབ་བཀབ། །གནས་ཡུལ་བསྟན་མཁར་བཅུ་བདུན་དེ། །རེ་རེ་བཞིན་དུ་རྩ་མེད་བཟོས། །སྐུ་འཁོར་བྱེ་བ་དུང་ཕྱུར་དེ། །འབྱུང་པོ་བདུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་བཅུག །ངན་དགུ་སྡུག་ཅག་ལོ་མང་ཐལ། །ད་ལོའི་གནམ་ལོ་འདི་ལོ་ལ། །ལྷོ་ནུབ་དཔལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས། །པདྨ་འབྱུང་གནས་དྲག་པོའི་སྐུ། །ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན། །འོད་ཟེར་བོད་ལྗོངས་ཡུལ་དེར་སླེབས། །དམར་པོས་ཁྱབ་ཁྱབ་དཀར་པོས་ཁྱབ། །ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་རིམ་བཞིན་གསལ། །ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལོ། །བསྟན་སྲུང་སྨུག་འཛིན་ནགས་ལ་ཕེབས། །རྫ་རྫོང་རིན་ཆེན་སྐུ་མཁར་ནང༌། །ས་སྲིན་འབྱུང་པོ་ཕྱིར་འབུད་བརྒྱབ། །སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དེ། །རྒྱལ་མཚན་མི་ནུབ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས། །དྲི་འདྲེ་ལ་སོགས་དམིགས་མེད་འཇོམས། །འཇོམས་དེ་འཇོམས་དེ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ངོ་མཚར་དེ་འདྲ་ལྗོངས་ལ་མཚར། །མཚར་བའི་གད་མོ་ལན་གསུམ་ཤོར།།
ནུབ་ནགས་ཤག་བརྒྱད་སྲིད་རུ་སྒང་གཡས། །ཕོ་བྲང་གངས་བྲག་མཚོ་གསུམ་ཁྱབ། །སྔོན་ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་དམ་ལྡན་ལ། །བར་སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་མ་བཅག །ཐ་མ་ཉི་གྲགས་བསྟན་པ་སྲུང༌། །ངན་དགུའི་དུས་སྐབས་འདི་རུ་ལ། །བཞུགས་པའི་མཁར་རྫོང་མ་ཤོར་བའི། །གསང་བའི་རྒྱལ་ཐོད་༼བྱི་རོ་རྒྱལ་བ་ཐོད་དཀར་༽ངོ་མཚར་ཆེ། །ནག་ཀྱི་ལྗོངས་ལ་ཁ་འཛིན་མཛོད། །ཞི་བའི་འགྲོ་དོན་ཡབ་ཀྱིས་མཛོད། །དྲག་པོའི་འདུལ་ཞིང་སྲས་ཀྱིས་མཛོད། །ཐུགས་སྲས་ཤ་འགོ་མེ་འབར་ཁྱོད། །དྲག་འདུལ་ཤ་འགོ་མེ་འབར་ཁྱོད། །དྲག་འདུལ་མཛད་པའི་དུས་སྐབས་སླེབས། །དགྲ་ཤ་ཟོ་ལ་དགྲ་ཁྲག་འཐུང༌། །དགྲ་དཔུང་ཆམས་ལ་བགེགས་དཔུང་ཐུལ། །ཁམས་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུས་པ་བསྐྱབས། །ཆོས་སྲིད་མངའ་ཐང་དར་བ་དང༌། །ནག་ཕྱོགས་བསྟན་དགྲ་ཚར་གཅོད་པའི། །བཅོལ་བའི་འཕྲིན་ལས་འགྱུར་པར་ཤོག།
བྱང་ཕྱོགས་ཤག་གི་རུ་ཐུར་གཡོན། །བོན་གནས་ཤེར་དཀར་གཏེར་༼སུམ་ཅུ་བརྩེགས་པའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སེབ་བཀྲ་རྫ་རྒན་༽རྫོང་དེ། །དགུ་གསུམ་ཉེར་བདུན་རྫོང་གི་གཙོ། །རྫོང་བདག་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་དེ། །ཞི་དྲག་གསང་གསུམ་སྤྲུལ་པ་འབྱུང༌། །དྲག་པོས་སྲུལ་པ་རྟ་མགྲིན་དམར། །ནག་གི་བྱང་ཕྱོགས་རྟ་སྐད་སྒྲོགས། །གྲགས་པའི་བསྟན་པ་ཉིན་མོ་ལྟར། །འཆར་བའི་དུས་སྐབས་ཇེ་ཉེར་སླེབས། །སླེབས་དེ་སླེབས་ཏེ་བཀྲ་རེ་ཤིས། །བཀྲ་ཤིས་འོ་རྒྱལ་དོན་རེ་འགྲུབ།།
དབུས་ནག་སྨད་སྤྲུལ་མདའ་རོང་སྒོ་ལ། །དུས་སྐབས་གཅིག་གི་གོང་རོལ་ལ། །དུང་དཀར་འབུད་ཅིང་གཎྜི་བརྡུང༌། །ཤར་དགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་༼འབྲི་རུ་དགོན་༽མཚན་བཙུགས། །གནས་ཡུལ་རྒྱབ་རི་ཁྱུང་དམར་དེ། །ཁྱུང་ར་རུ་ཐུལ་དར་གྱིས་བརྒྱན། །བརྒྱན་པས་དར་སྤུངས་ནགས་ལ་ཁྱབ། །ཁྱབ་དེ་ཁྱབ་དེ་ཨེ་མ་ཧོ། །བསྟན་དགྲ་མི་མིན་མི་རུ་རྫུ་བ་དང་ལྷ་མིན་ལྷ་རུ་རྫུ་བ་དེ་ཚོ་ཆོས་སྲུང་དམ་ལྡན་དེ་ཚོའི་སྙིང་ཁྲག་ཞལ་དུ་བཞེས་ཤིག། ཕཊ་ ཕཊ་ ཕཊ་ དགེའོ། དགེའོ། དགེའོ།། །།
གསལ་བཤད། འདི་ནི་འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་བསྟན་འཛིན་འགྲོ་འདུལ་མཆོག་གི་ཞལ་གསུང་ལེ་ཚན། དད་དམ་འགྱུར་མེད་འགས་རང་སྲོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་དུས་ངན་དེ་ལྟའི་ནང་དུ་གཅེས་ཉར་བྱེད་པ་ཞིག་རེད་མོད། སྤྱིར་ཁོང་གིས་ཉམས་སྣང་དང་གསུང་མགུར་མང་དུ་གསུངས་འདུག་ཀྱང༌། རྒན་པོའི་ངག་རྒྱུན་ཐར་ཐོར་འགའ་ལས་དངོས་སུ་ཡིག་ཐོག་འཁོད་པ་འདི་ལས་ང་ཚོའི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་རྗེས་མར་དུས་རབས་འཕོ་འགྱུར་ལེགས་ཕྱོགས་དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ་འབྲི་རུ་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་སོགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་མཇལ་སྐལ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་འཆང་བཞིན་ཡོད། མ་ཟད་སུ་ཞིག་ལའང་རྗེ་འདིའི་གསུང་ཐ་ན་ཚིག་ཤོ་ལོ་ཀ་ཞིག་ཡན་ཡོད་ཚེ་ང་ཚོ་ལ་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད།། དམ་པ་འདི་ནི་རྒྱལ་ཞེན་ལ་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་དེ་སྔོན་རྒྱ་གཞུང་ནས་ནག་ཆུ་ས་གནས་ཨུ་ཡོན་དང༌། འབྲི་རུ་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ལྷན་ཁོངས་མི་བསྐོས་བཞག་བྱས་ཀྱང་དངུལ་དངོས་དང་གོ་གནས་ལ་མགོ་བོ་མི་འཁོར་པའི་རང་བཞིན་བརྟན་ཞིང༌། རང་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐུགས་ལ་བཅང༌། བདེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ། བོད་མིའི་རང་དབང་གི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་བློས་བཏང་བ་རེད། རྒྱས་པར་གཞན་དུ་གསལ་བས་མཁྱེན་འདོད་ཡོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་དེར་གཟིགས་འཚལ་ལོ།། འབྲོང་ངུར་ཕོ་ཉས།
999 total views, 1 views today


c: text/html

text:
འཛམ་གླིང་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྤྱིའི་ཐོག་མའི་བྱུང་ཚུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་མང་པོ་ཞིག་ད་དུང་རྦད་དེ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡང་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ཞིབ་དཔྱོད་གནང་མུར་ལུས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། ཡིན་ནའང་། མར་ཁེ་སིའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། གསོ་བ་རིག་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ལོ་ཟླའི་འཁོར་འགྲོས་ནང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ནད་རིགས་དང་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་ལ། དོན་སྙིང་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་བཤད་ན། གང་ཞིག་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱེད་སྒོའང་དར་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་དེར་མཁས་བླུན་ཐམས་ཅད་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་གླིང་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ལས་སྤྱིར་བཏང་གི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་སྟེ། སའི་གོ་ལ་དང་ནད་རིགས་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་ཞིང་མིའི་རིགས་དང་ནད་རིགས་གཉིས་ན་མཉམ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའང་རྒྱུ་མཚན་དེར་ཐུག་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སྨན་བཅོས་བྱེད་སྒོ་ཙམ་ཡོད་པས་ནི་གསོ་བ་རིག་པ་དར་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསོ་བ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས་མ་མཐའ་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་། ནད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག སྨན་གྱི་ཕན་ནུས་སོགས་ལ་ཤེས་རྟོགས་ངེས་ཅན་བྱུང་ནས་ནད་ཐོག་ལག་ལེན་ཐད་ཕྱོགས་སྟོན་ནུས་པའི་ཆེས་གཞི་རྩར་གྱུར་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས་སྒྲ་དོག་འཇུག་གམ་ཅུང་གཟབ་ནན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། གསོ་བ་རིག་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཟེར་དུས་སྤྱིར་བཏང་དུ་གསོ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། བདག་གིས་ཀྱང་འདིར་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་བྱུང་ཚུལ་ཏེ་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་གི་ཐོག་མའི་གཞུང་ལུགས་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ཉིད་རྩོམ་འདིའི་སྙིང་པོར་བཟུང་ནས་སྤྲོ་བར་འདོད་དོ། །
དེ་སྔ་ཡོངས་གྲགས་སུ་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལ་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉི་གར་གསལ་བ་དང་། དེའི་གཞི་བཅོལ་ས་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བོད་སྤྱིས་བཀོལ་ཐུབ་པའི་ཡི་གེ་གསར་བཟོ་མཛད་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་ལ་དར་བ། རྗེ་གཡུ་ཐོག་པས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ཕྱག་རྩོམ་གནང་བ་བཅས་གང་ཡང་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྔ་གཞུག་ཏུ་འཁེལ་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་ནས་སྨྲ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དུས་ཕྱིས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་ཞང་ཞུང་བོད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་མཁས་དབང་དུ་མས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་ཅེས་གོང་དང་མི་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་བཏོན་ཡོད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་རེ་རྙེད་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་བསྐྱར་འབྲི་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཐེངས་འདིར་ཕྲན་གྱིས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་གནའ་རྫས་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དུ་མར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་ཐོག་མའི་བྱུང་ཚུལ་ལ་གསར་དུ་དཔྱད་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེས།
དང་པོ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་འདི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ།
ཉེ་རབས་དབྱིན་ཇིའི་སྐྱེ་དངོས་རིག་པ་བ་ཏྭ་ཨེར་ལྦུན་གྱིས་གཙོ་བྱས་པའི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་ཚོས་གནའ་བོའི་སྤྲ་མི་ལས་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་སྤེལ་རྗེས། མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཚན་རིག་གི་དངོས་དོན་གང་མང་ཞིག་གིས་རྣམ་བཤད་དེ་ཡང་དག་ཡིན་ཚུལ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཟིན། འོན་ཏེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོར་གྱུར་པའི་གནའ་བོའི་སྤྲ་མི་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཡུལ་གང་ཞིག་ཏུ་མིར་གྱུར་ཚུལ་ཐད་གཅིག་ཆོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་མི་འདུག་སྟེ། ཁ་ཅིག་གིས་གནའ་བོའི་སྤྲ་མི་ཉིད་མིའི་རིགས་སུ་གྱུར་བའི་བར་ལ་ཉུང་མཐའ་ཡང་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཚོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། ཡང་ལ་ལས་ཁྲི་ཚོ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་སོང་བར་བཞེད། དེ་ལྟར་གནའ་བོའི་སྤྲ་རིགས་(古猿)ནས་མིར་འགྱུར་བའི་བར་བརྒལ་གྱིས་དུས་སྐབས་དེར་མིའི་སྡེ་ཚན་(Homimdae)ཏུ་འབོད་པ་དང་། དེའི་མཚོན་རྟགས་ནི་དྲང་པོར་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པ་དེ་རེད། དེ་བཞིན་མིའི་རིགས་དངོས་སུ་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་(གནའ་བོའི་སྤྲ་མི་ལས་མིར་དངོས་སུ་གྱུར་པའི་འགོ)ནི་ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་སུམ་བརྒྱའི་སྔོན་ཡིན་པར་སྨྲ་ལ། དེའི་མཚོན་རྟགས་ནི་ངལ་རྩོལ་ཡོ་བྱད་བཟོ་ཤེས་པ་ནས་བརྩིས་སོ། མིའི་རིགས་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་ས་ཆའི་སྐོར་ལ་འཛམ་གླིང་གི་མཁས་དབང་མང་པོས་ས་གཞིའི་གོ་ལ་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་། གླིང་ཆེན་སོ་སོའི་ས་བབ་གནས་སྟངས། སྔ་རྗེས་སུ་རྙེད་པའི་སྤྲ་རིགས་(猿类)དང་མིའི་སྡེ་ཚན། གནའ་བོའི་སྤྲ་མི་དང་སྤྲ་མི་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་མཛད་པ་བརྒྱུད། གླིང་ཆེན་ལྷོ་སྣེ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གླིང་ཆེན། གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཁ། གླིང་ཆེན་ཡོ་རོབ་བཞི་ནི་མིའི་རིགས་བྱུང་སའི་ཐོག་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཡིན་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཅིང་། གླིང་ཆེན་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་ལྷག་ཏུ་ཨ་ཤེ་ཡའི་གླིང་ཆེན་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་སར་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་གནས་རྫས་མཁས་དབང་དང་ས་གཤིས་ཆགས་ཚུལ་སྨྲ་བ་དུ་མས་གླིང་ཆེན་ཨ་ཤེ་ཡའི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་གནས་པའི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ངམ་དེའི་ཉེ་འདབས་ས་ཁུལ་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཉིད་ཡིན་པར་ཚོད་དཔག་མཛད་ཡོད་པ་སྟེ། དེའང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་ནས་བརྩིས་པའི་ཆེས་གདོད་མའི་དུས་སུ་ལྟེམ་ལྟེམ་དུ་འཁྱིལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ (地质学称特提斯海,也称古地中海或青藏海) ཡིན་པ་དང་། ལོ་ངོ་དུང་ཕྱུར་གཅིག་ལྷག་རིང་རིམ་གྱིས་ཆུ་རྣམས་གཞན་དུ་ཐིམ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཚོ་སུམ་སྟོང་སྔོན་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་འགྱུར་ (喜马拉雅运动)ཞེས་པ་བྱུང་སྟེ་ཆུ་ཡོངས་སུ་སྐམ་པ་ལས་བོད་ཁམས་ཡུལ་གྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་དོད་ཅིང་སྐབས་དེར་རི་རྒྱུད་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་བོད་ཡུལ་གྱི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་སྨིས་ཆིག་སྟོང་དུ་མི་སླེབས་ལ། མཁའ་དབུགས་དྲོད་གཤེར་ལྡན་ཞིང་ཚ་ཁུལ་ནགས་ཚལ་དུ་གཏོགས་པས་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྐམ་སར་བུད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འཚོ་ཁམས་དང་ཤིན་ཏུ་འཚམ། དེའང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཡུལ་འདི་མུ་མཐུད་འབུར་དུ་དོད་ནས་མཐོ་སྒང་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ལས་མཁའ་དབུགས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ཡུན་གྱིས་གྲང་ངར་སྐམ་ཤས་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཚ་ཁུལ་ནགས་ཚལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་བ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ནགས་ཚལ་ལ་གོམས་ཡོད་པའི་སྤྲ་རིགས་རྣམས་ས་ངོས་ཀྱི་འཚོ་བར་མི་རོལ་ག་མེད་བྱུང་ནས་འཚོ་བ་སྤྱོད་སྟངས་ཡང་གསར་པར་བསྒྱུར་འགོ་བརྩམས་ལ། དེ་ལས་རིམ་གྱིས་གཟུགས་པོར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ནས་ག་ལེར་མིའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྤྲ་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ནས་མིའི་རིགས་དངོས་སུ་འགྱུར་བའི་དུས་སྐབས་ནི་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཚོ་ཉིས་སྟོང་ཡས་མས་ནས་སུམ་བརྒྱའི་བར་ཏེ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་དང་ཏག་ཏག་འཁེལ་ཡོད་སྟབས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབུར་ཐོན་དེ་སྤྲ་རིགས་ནས་མིའི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའི་གལ་ཆེའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་དང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ཁང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པས་བོད་ལྗོངས་འབྲུ་རུ་རྫོང་དང་སྐྱིད་རོང་རྫོངས་སོགས་སུ་(མཚོ་ངོས་ལས་སྨིས་4500)ལོ་ངོ་ཁྲི་ཚོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་སྔོན་གྱི་སྲོགས་ཆགས་ཚོགས་(三蹄马动物群)ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་པ་དང་། འགྱུར་དོའི་སྟེང་རིམ་གྱི་སྐྱེས་དངོས་ཟེའུ་འབྲུའི་རྡུལ་ནང་མཆིས་པའི་ཚ་ཁུལ་རྩི་ཤིང་རིགས་ཀྱིས་དུས་དེའི་བོད་ཡུལ་ཉིད་ཚ་ཁུལ་ནགས་ཚལ་དུ་གཏོགས་ཤིང་མཁའ་དབུགས་དྲོད་གཤེར་ལྡན་པ་མཚོན་ཡོད་ལ། མི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ཙམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཆབ་མདོ་མཁར་རོའི་གནའ་ཤུལ་གྱི་སྐྱེས་དངོས་ཟེའུ་འབྲུའི་རྡུལ་(粉花分析与栽培作物研究)སོགས་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་ཐོག་ནས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་མཁའ་དབུགས་དེང་ལས་དྲོད་གཤེར་ཆེ་བ་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད། གཞན་ཉེ་བའི་ལོ་དུ་མར་རྒྱ་གར་དང་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གཉིས་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཞི་ལྦ་རི་བོ་(西瓦克拉山)དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་ཡུན་ནན། ཀུའེ་ཀྲའུ། སི་ཁྲོན་སོགས་སུ་གནའ་བོའི་སྤྲ་རིགས་དང་། སྤྲ་མི། གནའ་མི་(古人)བཅས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་རིགས་འབོར་ཆེན་རྙེད་པ་དང་། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་ས་ཁུལ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཉེ་འདབས་མཐའ་སྐོར་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ཞིང་། དེའང་གནའ་རྫས་རིག་གནས་ནི་མང་ཉུང་ལ་མ་བལྟོས་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལས་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ན། གལ་ཏེ་འགོ་བརྩམ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་བོད་ཁམས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ལས་ཀ་འདི་ཉིད་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ངང་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་བབ་མཐོ་སའི་ཕྱོགས་སུ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིད་ནུས་ཚེ། འཛམ་གླིང་གི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཏེ་ཆེས་གནའ་བོའི་འགྱུར་རྡོ་རིགས་རྙེད་སྲིད་ངེས་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས། སྟོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་རྫིང་གི་ཚུལ། བར་དུ་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་ཡུར་བ་འདྲ། སྨད་དུ་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཞིང་ལྟ་བུ། ཀུན་ཡང་ཆུ་ཡི་རྒྱ་མཚོར་གྱུར་པའི་ནང་། ཞེས་དང་། ཡང་། མཚོ་དེ་འཁོལ་བ་ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་བསིལ། ཀོང་གི་ཆུ་བརླག་ཅེས་བྱའི་ཟོམ་བྱེ་བས། རུ་བཞི་ཆུ་ཡིས་གང་བ་དེ་རུ་ཐིམ། ཆུ་རྣམས་གཞན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐིམ་པ་ཡིས། བོད་ཁམས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བོར་དོད། ཅེས་རང་རེའི་མཁས་དབང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་དཔྱད་འབྲས་དང་མཐུན་པར་བོད་ཡུལ་གྱི་ཐོག་མའི་ཆགས་ཚུལ་དེ་ཞལ་གསལ་བར་གསུངས་པ་མ་ཟད། མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་ཡང་ཉེ་རབས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་སྤྲ་མི་ནས་མིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཛེས་རྒྱན་སྤྲས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ནང་གསུངས་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལགས་པས་མང་མང་ཚིག་གིས་རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱ།
དེ་ལྟར་བོད་ཡུལ་འདི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ས་ཡིན་པར་ད་ལྟའི་ས་གཤིས་ཆགས་ཚུལ་རིག་པ་དང་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པས་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། སྤྲ་མི་ནས་མིར་(新人)འགྱུར་བའི་གོ་རིམ་རིང་པོ་(ལོ་ངོ་ཁྲི་སུམ་བརྒྱར་བཞེད)དེ་ཡང་རང་ས་ཉིད་ནས་བརྒྱུད་དགོས་པ་དང་། དེས་ན་ཨེན་ཀི་སིའི་ངལ་རྩོལ་གྱིས་མིའི་རིགས་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ་ཡིན་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་རང་རེའི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་དུ་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་གསར་སྐྲུན། ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡོ་ཆས་སྐྲུན། ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྐད་གསར་སྐྲུན། ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་དང་བསམ་བློའི་རྒྱུ་ནོར་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཕྱིར་བོད་ལ་ཆེས་གདོད་མའི་དུས་ནས་སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་ནས་ནད་རིགས་མཆིས་པ་དང་། ནད་ཡོད་པས་དེའི་སེལ་ཐབས་ལ་བརྩོན་ངེས་པས། ནད་སེལ་གྱི་གཉེན་པོ་སྨན་དང་སྨན་བཅོས་བྱེད་སྟངས་བྱུང་ཞིང་རིམ་གྱིས་སྨན་བཅོས་ཉམས་མྱོང་མང་དུ་བསགས་པ་ལས་ནད་སྨན་གཉིས་བར་གྱི་རགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཕྲན་བུ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ། གདོད་མའི་གསོ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྨང་གཞིར་འགྱུར་ངེས་པ་ནི་གསོ་རིག་བྱུང་རིམ་གྱི་སྤྱི་འགྲོས་ཆོས་ཉིད་ལས་རྟོགས་ནུས་སོ། དེ་ཡང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་གསོ་རིག་སྨན་གྱི་ཁོག་འབུགས་ལས། ཟས་ཕན་གནོད་ཤེས་པ་ཙམ་དང་། རྨ་གསར་པ་ལ་མར་ཁུ་བཏང་ནས་རྩ་ཁ་སྡོམ་པ། སྦང་མའི་འཇིབ་བྱེད་པ་སོགས་ཀློ་དང་བོད་དུ་མི་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
འཛམ་གླིང་གི་གནའ་བོའི་དཔལ་ཡོན་དར་སྔ་བའི་མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡོད་པ་ནི། གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་དེ་ས་བབ་གནས་སྟངས་དང་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ས་བབ་ཀྱི་དབང་དུ་བཤད་ན། སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་དར་སའི་ཡུལ་ཁམས་རྒྱ་གར་དང་། ཀེ་རི་སེ། ཨེད་སྒྱི་སོགས་གང་ཡང་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་། ཡོ་རོབ། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་སྟེ་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ཁོ་ནར་གནས་པ་དང་། ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བཤད་ན། ཧིན་རྡུ་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་གནས་ཏེ་ཀེ་རི་སེའི་དཔལ་ཡོན། ཉེའུ་རོ་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་གནས་ཏེ་ཨེད་སྒྱིའི་དཔལ་ཡོན་ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཡུལ་འདིའང་ས་བབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ཡོངས་ཀྱི་དབུས་འགྱུར་ཨ་ཤེ་ཡའི་གླིང་དཀྱིལ་དུ་གནས་པ་དང་། ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐད་ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་འབབ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡར་ཀླུང་ས་ཆ་ནི་ཡོངས་གྲགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། མི་ལ་སྔ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སྔ་བ། ཕོ་བྲང་ལ་སྔ་བ། ཞིང་ལས་ལ་སྔ་བ། མཁས་པ་ལ་སྔ་བ་ཞེས་རིག་གནས་དར་སྔ་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས། ཡར་ཀླུང་ས་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་གཞི་རྐང་བྱས་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དེ་ལ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་གནས་(雅鲁藏布江流域文明)ཞེས་མིང་གིས་བསྙད་ན་ཤིན་ཏུ་འཚམ་པར་རིགས་ཏེ། མི་སྔར་ཀྲུང་གོའི་ཚན་རིག་ཉེན་ཞིབ་ཚོགས་པས་ཀྱང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་གྲོག་རོང་ཆེན་མོ་གསར་རྟོགས་ཀྱི་སྙན་ཞུའི་ནང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་འབབ་ཡུལ་གྱིས་བོད་ཁམས་དང་། བོད་མི། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བཅས་ལེགས་བསྐྲུན་མཛད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་(雅鲁藏布江大峡谷上段直到中游的藏南地区,显然受制于大峡谷水气通道的印象,它滋润了高原雪域大地,造就了藏民族的起源与藏文化的发展)①ནི་ལེགས་བཤད་དུ་འཁུམས་སོ། །
དེས་ན་བོད་འདིར་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་སྟེ་སྤྲ་ནས་མིར་འགྱུར་བའི་གལ་ཆེའི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་སྲིད་པར་སྙམ་པ་དང་། གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་དར་བའི་ཆ་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་སྙིང་དང་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད་མཆིས་པས། རང་རེའི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱིས་ཡར་རླུང་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་དུ་རང་གི་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་གསར་བསྐྲུན་བགྱིས་སྔ་བ་དང་། ཤེས་རིག་གསར་སྐྲུན་གྱི་གོ་རིམ་ནང་དུ་སྨན་དཔྱད་རིག་པའི་གདོད་མའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བསྐྲུན་པ་ལ་སྔ་དུས་ནས་སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོག་མའི་རྨང་གཞི་བཏིང་ཡོད་པ་བཅས་ནི་དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་བས་གྲུབ་བོ། །
གཉིས་པ། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ།
ཡོ་བྱད་བཟོ་ཤེས་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཏེ་རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བརྩིས་པ་ཡིན་ལ། དེང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རིགས་ལམ་ལྟར་ན་རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་ལ་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་དང་། རྡོ་ཆས་བར་མ། རྡོ་ཆས་གསར་པ་བཅས་གསུམ་དུ་བགྲང་། བོད་དུ་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ལས་ཀའི་འགོ་ད་ལྟ་བརྩམ་མ་ཐག་ཡིན་པས། མིག་སྔར་བཙལ་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ལས་མིའི་རིགས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཡང་དག་པའི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་འཇོག་དཀའ་ནའང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དིང་རི་དང་། ཤན་རྩ། རུ་ཐོག སྤུ་ཧྲེང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་ཤུལ་དང་། གོར་མོ། གུང་ཧོ་སོགས་སུ་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་ཁག་ལ་(རྡུང་བཟོ་བྱས་པའི་རྡོ་ལེབ་དང་རྡོ་རྡེའུ་སོགས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡོད)②དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན། དེ་དག་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་བྱུང་བའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང་ད་བར་མི་ལོ་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་སོང་ཡོད་པ་གཏན་འཁེལ་བྱུང་སྟབས། རང་རེའི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཁྲི་ཚོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་ཡས་མས་ནས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་སྟེང་དུ་འཚོ་གནས་དང་ངལ་རྩོལ་བྱེད་བཞིན་པར་བདེན་དཔང་བཙན་པོ་ཐོབ།
སྤྱིར་རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་ལ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཚོ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཆིས་པ་དང་། དེ་ལས་རྡོ་ཆས་གསར་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཚོད་ནི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་དུས་དང་བསྡུར་བས་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བ་སྟེ། འཛམ་གླིང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཕལ་ཆེར་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་གི་སྔོན་ནས་ད་གཟོད་རྡོ་ཆས་གསར་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་པོའི་ཁྲོད་དུ་རྡོ་ཆས་གསར་པའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་དུས་རབས་ཤིག་སྟེ། མི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་གཞི་ཉིད་དེ་སྔོན་གྱི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་གྲལ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་མ་སྟེ་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བར་བརྒལ་དུས་རབས་སུ་བསྐྱོད་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། དེའི་སྐབས་དེའི་ཆེས་རླབས་ཆེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ནི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བྱུང་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་ཕྱིས་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་ཆས་གསར་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་དེའ་འཕོ་འགྱུར་ཐེངས་གསུམ་(གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ལས་གསར་བརྗེ་དང་། ཉེ་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ། དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དར་བཞིན་པའི་བརྡ་འཕྲིན་གསར་བརྗེ)གྱི་ཡ་གྱལ་“ཞིང་ལས་གསར་བརྗེའི་དུས་རབས་”ཞེས་ཀྱང་འབོད།
ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་གཉིས་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་མ་ཅ་ཡོའི་གནའ་ཤུལ་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྕང་ར། ཀོས་ནན། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཉིང་ཁྲི་དང་། མེ་ཏོག ལྷ་ས། ལྷུན་གྲུབ། སྣེ་གདོང་། མངའ་རིས། ཆབ་མདོ་སོགས་སུ་རྡོ་ཆས་གསར་པའི་རིག་རྫས་ཅུང་མང་དུ་རྙེད་པ་དང་། མིག་སྔའི་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བར་མི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཞིང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་བྱུང་བའི་རྡོ་ཆས་ཡིན་པ་གསལ་ལ། དུས་དེར་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པར་སླེབས་ཤིང་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བྱུང་ཡོད་ཚུལ་ཡང་ར་གསལ་པོ་འཕྲོད་དེ། ཆབ་མདོའི་མཁར་རོའི་གནའ་ཤུལ་གྱི་ས་འོག་ཏུ་འབྲུ་རིགས་སོ་བ་དང་། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་ཕུང་ཐལ་སོགས་རྙེད་པ་དང་། “ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་ནི་ཡི་གེ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མཐོ་སྒང་གི་ཞིང་རྨོ་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་”③སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནོ། ང་ཚོས་རྡོ་ཆས་གསར་པ་སྤྱོད་པའི་གནའ་ཤུལ་ལས་ཐོན་པའི་ཁང་ཤུལ་དང་། ཐབ་ཀ ཐལ་སྒམ། རུས་ཁབ། རྫ་ཆས་དང་བྲག་བརྐོས་ཞབས་བྲོའི་རི་མོ་སོགས་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ཚེ། རང་རེའི་ཡང་མེས་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་གོང་ནས་ཁང་ཁྱིམ་བསྐྲུན་པ་དང་། ཟས་སྐོམ་བཙོག་བསྲེག་བྱེད་པ། རྒྱན་གོས་བཀླུབས་ཤིང་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ཐོག་ལུས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་སྲུང་གི་བྱ་གཞག་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོག་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ། ། ད་ལྟ་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ལས་“མཁར་རོའི་གནའ་ཤུལ་ལས་ཐོན་པའི་རུས་ཆས་སུ་རུས་འབིགས་དྲུག་ཡོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྨ་སོགས་ཀྱི་རྣག་བརྟོལ་བ་དང་ཡང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྲག་གཏར་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་འབིགས་ཡིན་པ་གསལ་ལོ། །”④ཞེས་པར་བལྟས་ན། སྐབས་དེ་དུས་ནས་རང་རེའི་ལྗོངས་འདིར་ཁྲག་སོགས་གཏར་བའི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་དཔྱད་བཅོས་ལག་ལེན་གྱི་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས་ཏེ། རྒྱུད་བཞིའི་མཇུག་དོན་ལས་ཀྱང་། དོལ་པོའི་ཡུལ་དུ་གཏར་ག་གཙོ་བོར་བསྟན། ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོལ་པོ་ནི་ད་ལྟའི་མངའ་རིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཚུད་པའི་གནའ་བོའི་བྱེ་བྲག་པ་ཅིག་ཡིན་པར་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་མཆོག་གིས་བཞེད་དོ། །
བོད་རང་ལ་ཀླད་རུས་ཕྱེས་ནས་ཀླད་སྲིན་དང་རྣག་ཐུམ་སྐྲན་རིགས་ལེན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྨན་པ་མཁས་པས་ཀླད་རུས་ཕུག་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་སྔོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཡིག་ཚང་ནང་མང་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཉེ་ཆར་མ་ཅ་ཡོ་དང་དེ་བཞིན་མཚོ་སྔོན་ལྕང་རའི་བང་སོའི་ཚོགས་ལས་རྙེད་པའི་མགོ་རུས་གསུམ་(ཕོ་གཞོན་གཉིས་དང་རྒན་པོ་གཅིག)གྱི་སྟེང་དུ་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པའི་བུ་ག་སྒོར་དབྱིབས་ཅན་ཡོད་ལ། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རིགས་ལམ་སྤྱད་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན་མགོ་རུས་དེ་གསུམ་ག་རྡོ་ཆས་གསར་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་ཏེ་ད་བར་ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་འདས་པར་བཞེད་ཅིང་། ཀླད་རུས་བུ་གའི་མཐའ་འཁོར་དུ་རུས་གསར་སྐྱེས་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ལག་ཐབས་འདི་སྦྱོར་སྐབས་ནད་པའི་སྲོག་བཏང་མེད་ཅིང་གཤགས་བཅོས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་མཚོན་ནོ། ། དེ་བས་གངས་ཅན་ལྗོངས་འདིར་མི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གོང་གི་རྡོ་ཆས་གསར་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་སུ་སྨན་དཔྱད་རིག་པའི་ལག་རྩལ་སྤྱིར་བཏང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཀླད་རུས་གཤགས་བཅོས་(颅骨开窗术)བྱེད་པའི་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པར་དོན་དངོས་ར་སྤྲོད་བྱུང་བ་མ་ཟད། སྔ་མོ་ནས་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་གསོ་དཔྱད་ལག་རྩལ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་མཚོན་རྨ་གསོ་བའི་ལེའུ་དང་ད་ཡོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆ་དཔྱད་དག་གི་སྟེང་ནས་ཀྱང་དཔག་ནུས་ལ། 《འཛམ་གླིང་གི་གནའ་རབས་དཔལ་ཡོན་》དུ། ཀླད་རུས་གཤགས་བཅོས་བྱས་མྱོང་བའི་མགོ་རུས་ནི་གནའ་བོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཤེས་རིག་དར་སའི་བང་སོའི་གནའ་ཤུལ་ལས་ད་ལྟ་མང་དུ་རྙེད་དོ། ། ཞེས་པ་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་གསུང་དུ་འཁུམས།
ཤེས་རིག་གི་དར་སྤེལ། མི་རིགས་གནས་སྤོར། དམག་དོན། ཕྱི་འབྲེལ་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་“འགྲིམ་ལམ”ལ་རག་མི་ལུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེ་སྔ་གནའ་བོའི་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་གླེང་སྐབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་དུ་རང་རྒྱལ་གྱི་“དར་ཟབ་འགྲིམ་ལམ” (丝绸之路)གཅིག་པོ་མ་གཏོགས་བགྲང་སྲོལ་མེད་པ་དང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་མཇུག་ཏུ་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱ་རིགས་མཁས་དབང་ཁ་ཅིག་གིས་⑤མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་བརྒྱུད་ནས་གནའ་བོའི་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བར་འགྲོ་འོང་བྱེད་སའི་ལམ་ག་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་“གླ་རྩིའི་འགྲིམ་ལམ”(麝香之路)ཞེས་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་དང་། ནང་སའི་དར་གོས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་སའི་ཚོང་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གཞན་དམག་དོན་དང་། ཕྱི་འབྲེལ། ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་བཅས་ཀྱི་ལམ་ག་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད་ངེས་ལ། ལོ་ཚིགས་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྔོན་ཡིན་པ་སོགས་བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་རོང་རྫོང་གི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེར་གཞི་བཅོལ་ནས་གསུངས་ཡོད། དུས་རབས་བདུན་པའི་སྔ་གཞུག་ཏུ་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་གླ་རྩི་དེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཨ་རབ་དང་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་སླེབས་ཤིང་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆེས་བཟང་པའི་གླ་རྩི་⑥ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་གནའ་དཔེར་བཀོད་པའི་སྨན་རྫས་གུར་གུམ་དང་། སྒ ལྕུམ་རྩ། རི་ཤོ་སོགས་ཐོག་མར་བོད་ནས་དར་བ་⑦བཅས་གང་ཡང་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་“གླ་རྩའི་འགྲིམ་ལམ”བརྒྱུད་ནས་དར་ཁྱབ་སོང་བ་ཡིན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ།
གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་མཁས་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་བྱུང་བའི་རྡོ་ཆས་གསར་རྙིང་གི་རིག་གནས་དང་ས་གནས་གཞན་པའི་རྡོ་ཆས་བར་བསྡུར་དཔྱོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མཚོ་སྔོན་ལྕང་ར་ནས་རྙེད་པའི་ཀླད་རུས་གཤགས་བཅོས་ཀྱི་མགོ་རུས་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་མགོ་རུས་གཤགས་བཅོས་གཉིས་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་འདྲ་ཡིན་པ་དང་། (སྤྱིར་རིག་གནས་ཕར་དར་ཚུར་དར་ཀྱི་ཀླན་ཀ་མང་ཞིང་ལྷག་ཏུ་ལག་ཐབས་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་གང་ཡིན་གནས་སྐབས་སུ་བཤད་དཀའ)ཆབ་མདོ་མཁར་རོའི་གནའ་ཤུལ་ལས་བྱུང་བའི་རིག་རྫས་ཁག་ཅིག་ནི་མི་ལོ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་དབྱི་ལང་གི་རྡོ་ཆས་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་ལས་བོད་ཡུལ་འདི་ཆེས་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་བཟུང་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་མ་དང་། ལྷོ་མ། དཀྱིལ་མ་བཅས་དང་། ཐ་ན་ཨ་ཤེ་ཡ་ནུབ་མ་དང་། གླིང་ཆེན་ཡོ་རོབ། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་བྱང་མ་སོགས་དང་ཡང་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་བྱས་མྱོང་བར་རིག་པས་བདེན་དཔང་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། དེ་མིན་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ས་བབས་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ན། ཨ་ཤེ་ཡ་དང་། ཡོ་རོབ། ཨ་ཧྥ་རི་ཁ་བཅས་འཛམ་གླིང་གི་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ལྟེ་བར་གྱུར་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས། གངས་ལྗོངས་ས་ཁུལ་འདི་རྡོ་ཆས་གསར་རྙིང་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་ནས་པུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་བར་དུ་གནའ་བོའི་ཤར་ནུབ་ས་ཁུལ་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ག་ཞིག་ཏུ་དོན་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གྲུབ་པས། “གླ་རྩིའི་འགྲིམ་ལམ་”ལྟར་གཙོ་བོའི་བྱེད་ལས་ཚོང་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ག་ཞིག་སྟེ། དེར་མཁས་དབང་ལ་ལས་“མཐོ་སྒང་འགྲིམ་ལམ”⑧ཞེས་མིང་གིས་བོས་པ་ནི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་སྙམ།
དེ་ལས་ང་ཚོས་ཅུང་སླ་མོར་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི། གནའ་བོའི་དུས་དུ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ཉིད་མ་གཞི་ནས་ཤར་ནུབ་བར་གྱི་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་སའི་ལམ་ག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་ཅིང་དེའི་མཚུངས་སུ་རིག་གནས་མང་པོའི་ལེགས་ཆའང་སྡུད་ལེན་བྱེད་ངེས་པ་ནི་གཞན་ཕར་ཞོག་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བྱུང་བའི་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་ལ། དེ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྔོན་ལ་བོད་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་གསོ་དཔྱད་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་གི་ལུགས་དང་། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ལུགས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས། མི་ཉག་གི་ལུགས། དོལ་པོའི་ལུགས། འ་ཞ་ཧོར་གྱི་ལུགས། མོན་གྱི་ལུགས། རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས། ཚངས་པ་ལྷའི་ལུགས། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུགས། དྲང་སྲོང་གི་ལུགས། ཐགས་བཟང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ལུགས། ཕྱི་པའི་ལུགས། ནང་པའི་ལུགས། རྒྱ་ནག་གི་ལུགས། བལ་པོའི་ལུགས། ཁ་ཆེའི་ལུགས། སོག་པོའི་ལུགས། གར་ལོག་གི་ལུགས། ཏ་ཟིག་གི་ལུགས། ཁྲོམ་གྱི་ལུགས།(希腊学派)ཟ་ཧོར་གྱི་ལུགས། གེ་སར་གྱི་ལུགས།(罗马拜占庭学派)ཨོ་རྒྱན་གྱི་ལུགས། དྲུ་གུའི་ལུགས། ལི་ཡུལ་གྱི་ལུགས་སོགས་⑨གསོ་དཔྱད་ཀྱི་རང་ལུགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་ས་གནས་གཅིག་ཏུ་དར་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་འཛམ་གླིང་གི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་གང་དུའང་དཀོན་པ་དང་། དེས་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་གི་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པའང་གསལ་པོར་བསྟན་ནོ། འོན་ཏེ་གྲངས་འབོར་སུམ་ཅུར་ཉེ་བའི་གསོ་དཔྱད་རང་ལུགས་དེ་དག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་“མཐོ་སྒང་འགྲིམ་ལམ”བརྒྱུད་ནས་རིམ་གྱིས་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་ལས་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ནང་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན་པ་ནི་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས། དེ་བས་བོད་ཡུལ་འདི་རྡོ་ཆས་གསར་རྙིང་གི་དུས་རབས་ནས་ཤེས་རིག་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་སྟེ་“འགྲིམ་ལམ”ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པའི་དབང་གིས། གཞན་དང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསོ་བ་རིག་པ་ཚུད་པའི་སྐབས་དེའི་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་མཐའ་དག་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་མི་འགྲོ་རང་འགྲོ་ཡིན་ངེས་པ་ནི་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་ཕྲ་མོ་དག་གིས་ཀྱང་དཔག་ནུས་སོ།
དེ་སྔ་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བྱུང་ཚུལ་ཐད་དུ་བདེན་དཔང་རེ་གཉིས་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། རང་རེའི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ལས་དོན་གྱི་གོམ་འགྲོས་མུ་མཐུད་མདུན་དུ་བསྐྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སླད་ཕྱིན་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་མང་པོ་རྙེད་སྲིད་ངེས་ཡིན་པར་གོར་མ་ཆག་གོ །
གསུམ་པ། གནའ་རབས་ཞང་བོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ།
ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་བོད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཤོག་དྲིལ་མཇུག་བྱང་ཏུ། དཔྱད་ཡིག་འདི་ནི་ཕྱག་སྦལ་ན་ཡང་མེད་དེ། ཞང་ཞུང་གི་དཔྱད་ཕུག་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བགྱིས་པ་ལགས་སོ། ཞེས་ཚད་ཐུབ་ཡིག་ཆའི་ནང་ཞང་བོད་གསོ་རིག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཚུལ་སྔ་མོ་ནས་གསལ་བ་དང་། དུས་རབས་བརྒྱད་པར་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་མཐའ་བཞིའི་མཁས་པ་མི་དགུ་དང་ཞལ་འཛོམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྨན་པའི་དྲི་བར་ལན་བསྐྱོན་སྐབས། ཞང་ཞུང་གི་ལུགས་ལ་ནད་ཐུར་དུ་བབས་པ་བཤལ་གྱི་རྒྱུད། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་ལ་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་དུགས་ལུམས་བྱུག་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པའི་སྐོར་གཡུ་ཐོག་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བ་དང་། ད་ལྟའི་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ཚན་སྦྱོང་བྱེད་ལས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་པའི་ནང་དུ་སྦྱོང་བྱེད་ལས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བཤལ་གྱི་ལེའུ་དང་། འཇམ་རྩུབ་དཔྱད་ཀྱི་མདོ་ཞེས་པར་དུགས་ལུམས་བྱུག་གསུམ་གྱི་ལེའུ་སོ་སོར་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྡེ་དགེའི་པར་མའི་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་མཇུག་བྱང་དུའང་གཡུ་ཐོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྨན་གཞུང་གི་ལེགས་ཆ་དང་ཡང་སྒོས་འཁོར་ལོ་རྒྱལ་པོའི་བེ་བུམ་ལྟ་བུ་ཞང་ཞུང་གི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་དགོངས་པ་བླངས་ནས་བརྩམ་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱུད་བཞིའི་ནང་དར་ཡ་ཀན་དང་། སླེ་ཏྲེས། ད་ཏྲིག མོན་ཆ་ར། བ་རུ་ར། ཏྲེས་སམ་སོགས་སྔ་རབས་ཞང་ཞུང་གི་སྨན་མིང་མི་ཉུང་བ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་ཏུ་མཚོན་རྨ་གསོ་བའི་ལེའུ་རྣམས་སུ་བོད་གནའ་བོའི་བརྡ་རྙིང་གོ་དཀའ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ཞང་བོད་གསོ་རིག་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འབྲེལ་བ་ཇི་བཞིན་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། དེ་མིན་རང་རེའི་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་ཆེར་བར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་ཕན་ཤེས་སྨན་དཔྱད་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོའི་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་ཁོག་འབུགས་སུ། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་གྱི་རིང་ལ་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ཟེར་བ་དེའང་མ་ངེས་ཏེ་བོན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གསོ་དཔྱད་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་འབྱུང་ལས། བོད་ཡུལ་མུན་པར་དམ་ཆོས་ཉི་མའི་འོད། འཆར་བའི་ལམ་ཡངས་འཆའ་བར་གཤེན་ལུགས་ཀྱི། སྐྱ་རེངས་ཕོ་ཉ་སྔོན་དུ་འོངས་པ་ལ། བོན་ཞེས་གྲགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་བྱུང་བ་གླེང་། ཞེས་བོན་པོའི་རིག་གནས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཚུལ་ངང་གིས་བསྟན་ནོ། དེ་བཞིན་དེང་དུས་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་པའི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་དང་། ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། བསམ་གཏན་སོགས་དང་། དེང་གི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་གཡུང་དྲུང་སྒམ་པོ་དང་། ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། ལིས་ཏེ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གོང་སྨོས་ཁུངས་ལུང་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རང་ལུགས་བཟུང་ཡོད། དེ་ལྟར་གནའ་དེང་གི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བ་སྤྱད་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཉིད་གནའ་རབས་ཞང་བོད་རང་ཡིན་པ་ལུང་རིགས་ཚད་གསུམ་གྱིས་བདེན་དཔང་ཡང་དག་མཛད་ཡོད་པས་ཕྲན་གྱིས་དེའི་སྐོར་བསྐྱར་དུ་ཟློས་བའི་ངལ་བ་མི་བྱ།
བོད་རང་ས་སྟེ་གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་ནི་གངས་ལྗོངས་གསོ་བ་རིག་པའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་རེད་ཅེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་འདི་ལ་གྲོས་འཆམ་པའི་རྗེས་སུ་དེ་མ་ཐག་གནད་དོན་ལྕིད་ཏིག་གེ་བ་ཞིག་ང་ཚོའི་མདུན་དུ་ལྷགས་ཡོད་པ་ནི། དེའི་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་གསོ་རིག་གཞུང་ངམ་བསྟན་བཅོས་ཅི་ཡོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན། ལོ་ཚིགས་ནམ་བྱུང་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། མིག་སྔའི་ལག་སོན་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ལྟར་ན། ཡབ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་དང་ཡུམ་ཧོས་བཟའ་རྒྱས་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་བགྲེས་པ་མཚན་ལ་དྲང་སྲོང་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཞུ་བ་དེ་ནི་སྔ་རབས་ཞང་ལུང་གི་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་དེའི་དུས་ནས་དབུ་བརྙེས་པར་འདོད་དེ། བོན་གཞུང་ལེགས་བཤད་མཛོད་ལས། བདུད་རྒྱལ་རམ་པ་དུག་འགྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནད་ཀྱི་བསྐལ་བ་དར་བར་བྱེད་པ་ལ་སྟོན་པས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་བདུད་རྩི་དཔྱད་ཀྱི་མདོ་དགུ་སོགས་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་བདེ་ལ་བཀོད་ཅེས་དང་། བསྟན་པ་ཉེར་གཏད་ཀྱི་མདོ་ལས། དཔྱད་རྒྱུད་ཉིས་ཁྲིར་གྱུར་པ་རྣམས། དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་དག་གིས་བསྡུས། ཞེས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་གསོ་རིག་འཆད་མཉན་དང་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གསལ་ལ། ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟའི་བོན་གྱི་དཔེ་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་གསོ་རིག་འབུམ་བཞིར་གྲགས་པའི་དང་པོ་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་དང་། དུག་བཅོས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་སྨན་དཔྱད་མཁས་པ་དྲང་སྲོང་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱས་འདུག
གསོ་རིག་འབུམ་བཞིའི་དང་པོར་གྱུར་བའི་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་གྱི་མཇུག་བྱང་དུ། བདུད་རྩིའི་སྨན་གྱི་མདོ་དགུའི་རྒྱུད་རིམ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གཙོ་བོས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་གསུངས། དེས་དམུ་ཙ་ཏྲ་ཧེ་ལ་བཤད། དེས་གསར་ཐོག་ལྕེ་འབྱམས་ལ་བཤད། དེས་སྟོང་རྒྱུད་མཐུ་ཆེན་ལ་བརྒྱུད། དེས་བན་དེ་མི་བདུན་ལ་བརྒྱུད་དེ་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུག་བཅོས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བའི་ནང་གི་དུག་འཇོམས་དབང་པོ་རིལ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་སོ་སོའི་ཕན་ཡོན་བཅས་ཟབ་གསལ་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་བྱ་བའི་ནང་དེའུ་དམར་བས་ཇི་བཞིན་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཏེ། ཞང་ཞུང་ལུགས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་དུག་བཅོས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་ཞེས་གསལ་ཁ་ཡོད་དོ།
འོ་ན་གཞུང་དེ་གཉིས་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་ནམ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡབ་གཤེན་རབ་དང་གདུང་སྲས་ཁྲི་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་ཤེས་རྒྱུར་རག་ལས་པ་དང་། ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་བྱོན་པའི་དུས་ཚོད་སྐོར་ལ་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་མཆིས་ཀྱང་དབྱི་ཊ་ལིའི་ན་པི་ལེ་སིའི་ཤར་ཕྱོགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ནམ་མཁའ་ནོར་བུས་གཙོ་བྱས་པའི་ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་མཁས་དབང་རྣམ་པས་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་1917པའི་ཤིང་བྱི་ལོར་བོན་སྟོན་གཤེན་རབ་འཁྲུངས་ཤིང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་བཞུགས་པར་བཤད། དེས་ན་བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དངོས་སུ་བྱུང་ནས་ད་ཕན་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད་སྟབས། དེ་རང་རྒྱལ་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་ཧོང་ཏིའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཕྱི་གླིང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་མེས་པོ་སྟེ་གནའ་བོའི་ཀེ་རི་སིའི་གསོ་རིག་གི་བསྟན་བཅོས་ཨ་མ་ཞི་ཕོ་ཁི་ལ་ཏེའི་གསུམ་འབུམ་སོགས་ལས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གིས་སྔ་བ་དང་། རྒྱ་གཞུང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། ཙ་ར་ཀའི་སྡེ་བརྒྱད། ཐང་ལ་འབར་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་ཀྱང་སྔ་བས་ན། ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་དེར་སྨན་བཅོས་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཐོག་གསོ་རིག་བསྟན་བཅོས་དངོས་སུ་གྲུབ་འདུག་པ་དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་དང་འཛམ་གླིང་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བཞག་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཕྱག་རྗེས་ཤིག་ཡིན་པས་སེམས་ཁོང་ནས་སྤྲོ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་གནས་སོ།
ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆེས་སྔ་བའི་དུས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་བོད་འདིར་གསོ་དཔྱད་གཞུང་ལུགས་གྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་དང་ཤེས་རིག་གི་སྤྱིའི་ཆུ་ཚད་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་སྤྱིར་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་རབས་བྱུང་བ་ནས་བྲན་གཡོག་སྤྱི་ཚོགས་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད་ལ། བོད་དུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱོན་གོང་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཅིག ཞང་ཞུང་ལ་གྲགས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཡོད་པར་དེབ་ཐར་དམར་པོ་དང་ཞང་བོད་དཔྱད་ཡིག་ཁག་ལས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྐབས་དེར་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་སུ་སླེབས་ཡོད་པ་གསལ་ཤིང་། དེ་མཚུངས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྟོབས་ཤུགས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་བསླབ་པ་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཡི་གེ(སྐབས་དེའི་བོད་ཁམས་བྱེ་བྲག་པ་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེའོ)དང་། ཤེས་རིག་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དར་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་གསོ་རིག་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནི་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འབྱུང་ཁུངས་ལྟེ་བ་ཡིན་པ་དང་། སྲོང་བཙན་གྱི་གོང་ནས་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་མང་པོའི་བར་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་སྨན་དཔྱད་སྐོར་ནས་བཤད་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་སྔ་ཤོས་དེ་ཞང་ཞུང་རང་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་དོན་དངོས་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག⑩ཅེས་དང་། དེ་མིན་ཞུང་ཞུང་བོན་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གཙོ་བོ་ཞིག་སྟེ་གཡུང་དྲུང་རི་མོ་འདི་ལ་མཚོན་ན། ཆུ་བོ་གཉིས་འགྲམ་གྱི་རིག་གནས་དར་ཡུལ་ཨ་ཤེ་ཡ་ནུབ་མ། མེ་གླིང་། ཀེ་རི་སི། རྒྱ་གར་ཆུ་བོའི་འབབ་རྒྱུད། རང་རྒྱལ་གྱི་ཁྲུང་ཆིན་དང་ཁྲི་འདུའི་རྒྱུད་སོགས་སུ་སྔ་མོ་ནས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་སོ།
མདོར་ན། ད་ནས་མི་ལོ་བཞི་སྟོང་ཙམ་གྱི་གོང་ནས་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདི་ལ་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་མཁས་དབང་མི་སྣ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱང་དར་ཡོད་པ་ནི་མིག་སྔར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཞང་བོད་དཔྱད་ཡིག་གིས་ར་སྤྲོད་བགྱིད་ཐུབ་པ་སྟེ། དུག་བཅོས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་དང་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་བྱ་བ་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་སྨན་དཔྱད་རིག་པའི་ཐོག་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་བོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
①《科技进步与学科发展》(下册),中国科技出版社(北京),1998年,P985
②《民族考古学基础》王恒杰/主编,民族出版社,1999年6月
③《西藏考古》第一缉,四川大学出版社
④《བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་》སྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997ལོ། P132
⑤《麝香之路上的西藏宗教文化》,常霞青,世界文化丛书,第6期,浙江人民出版社
⑥《公元10世纪以前的吐蕃医学史研究》(摘要),漾正冈布
⑦《中国藏学》,1991年第4期,P23
⑧《东西交通另一条道-高原之路》,侯石株,西藏人民出版社,1991年8月
⑨同⑥
⑩《敦煌本吐蕃医学文献选编》,P3,民族出版社,1983年8月

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་རྗེས་དྲན་དང་འབྲེལ་ནས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ།
ཧོང་ཀོང་གི་ལས་འགུལ་བ་སྐོར་ཞིག་གིས། དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་ལ་རྗེས་དྲན་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད། སྲིད་གཞུང་གཅིག་གི་དབང་སྒྱུར་རིང་ལུགས་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་བྲིས་པའི་ཤོག་བྱ་གནམ་ནང་བཏང་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༡ ཉིན་ཧོང་ཀོང་རང་དབང་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཧོང་ཀོང་གི་ལས་འགུལ་བ་སྐོར་ཞིག་གིས་ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་༢༠ ཉིན་“སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལ་འགོག་རྒོལ་དང་། དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་”ཅེས་པ་དང་། “ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནའི་དབང་སྒྱུར་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས།”ཞེས་བྲིས་པའི་ཤོག་བྱ་གཉིས་ནམ་མཁར་བཏང་ནས། དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་སྐབས་རང་དབང་དང་། ཐོབ་ཐང་། མང་གཙོ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་སྒེར་ལངས་བྱེད་མཁན་རྣམས་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་གྱིས་སྡེབ་གསོད་བྱས་པར་རྗེས་དྲན་དང་། སྐབས་དེ་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་རྣམས་གློད་གྲོལ་གཏོང་རྒྱུའི་འབོད་བརྡ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་འདུག
དེ་ཡང་དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་གོང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥ པའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་གི་དམག་མིས་གནམ་གྲུ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་མྱུལ་ཞིབ་བྱས་པར། རང་དབང་དང་མང་གཙོ་འཐབ་རྩོད་པ་པེ་ཅིང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁར་ཤོག་བྱ་བཏང་སྟེ་དེར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོ་ནས་བཟུང་། རང་དབང་དང་མང་གཙོའི་འཐབ་རྩོད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཤོག་ཁག་ཅིག་གིས་ཧོང་ཀོང་ནས་ལོ་ལྟར་ཤོག་བྱ་གནམ་ལ་གཏོང་སྟེ་དུས་དྲན་དེ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་པ་མ་ཟད། ལོ་ལྟར་དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་གོ་སྒྲིག་ཀྱང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
ཧོང་ཀོང་གི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ལཱིས་ཅེཀ་ཡཱན་གྱིས་“དབང་འཛིན་པའི་ཧམ་སེམས་ཀྱིས་ཧོང་ཀོང་གི་མི་མང་ཉེན་ཚབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ནི། འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ཕྱིར་ཕུད་བྱས་པ་དང་། མང་གཙོའི་ཕྱོགས་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱེད་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱིས་དཔེ་མཚོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་རེད་”ཅེས་དང་། “དབང་འཛིན་པའི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་ནས་ཧོང་ཀོང་མི་མང་གིས་སོ་སོའི་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས་འཐེན་བཞིན་ཡོད་རེད།”ཅེས་བརྗོད་འདུག་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་གཉིས་ཀ་དྲག་གཅོན་ཅན་གྱི་སྲིད་གཞུང་དང་། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་དབང་སྒྱུར་ཅན་གྱི་སྲིད་གཞུང་གི་འོག་ཡོད་སྟབས། ཁོང་ཚོ་གཅིག་པུས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
འཆར་ལ་ཉེ་བའི་དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་རྗེས་དྲན་དངོས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་པ་པོ་འདས་པོ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་ཐོབ་མཁན་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡི་བཟའ་ཟླ་ལིའུ་ཞའོ་ཡི་གནད་དོན་ཐོག་ནན་སྐུལ་གྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་ཡང་འདུག
དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༦ པའི་ཚེས་༤ ཉིན། རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་དུ། རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོའི་ཆེད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་གྱིས་སྡེབ་གསོད་བྱས་པ་དང་། བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་དོན་རྐྱེན་ལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།།
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།


text:
ཉེ་ལམ་གསར་འགྱུར་པར་སྐྲུན་སྤྱི་ཁྱབ་ཀུང་ཧྲུའུ་ཡིས་《རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་སྐད་ཡིག་པར་སྐྲུན་སྐོར་གྱི་འཆར་འགོད》ཅེས་པ་དངོས་སུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་འདུག་ལ། 《འཆར་འགོད་》དེ་ནི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔེ་དེབ་དང་སྒྲ་བརྙན། གློག་རྡལ་པར་སྐྲུན་བཅས་པར་སྐྲུན་གཙོ་གནད་སྐོར་གྱི་འཆར་འགོད་ལས་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་པར་སྐྲུན་འཆར་འགོད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ཁ་གསབ་དང་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། པར་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱིས་སྙན་ཞུ་དང་། ཆེད་མཁས་པས་དཔྱད་བཤེར་གནང་རྗེས། རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོ༢༨༤གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
《འཆར་འགོད་》ནང་དུ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་སྐད་ཡིག་གཙོ་བྱས་པའི་པར་བསྐྲུན་རྣམ་གྲངས་དང་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་སྐད་ཡིག་ཡིག་བསྒྱུར་བརྩམས་ཆོས་པར་བསྐྲུན་ལས་གཞི་བཅས་ཁག་གཉིས་ཕྱེ་ཡོད་པ་དང་། ནང་དོན་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་དང་། གཏན་ཚིག་རིག་པ། ཆབ་སྲིད། ཁྲིམས་ལུགས། ལོ་རྒྱུས། རྩོམ་རིག སྒྱུ་རྩལ། གསོ་རིག ཚན་རྩལ་བཅས་རིགས་ཚན་༢༠ལ་ཁྱབ་པ་དང་། སོག་པོ་དང་། བོད། ཡུ་གུར། ཁྲོ་ཤིན་སོགས་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་ཀྱི་སྐད་ཡིག་༣༠ལྷག་ཚུད། 《འཆར་འགོད་》ཀྱིས་ལོ་རེར་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་འོས་འཚམ་གྱིས་ཁ་སྣོན་དང་འགྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་རེད།
བརྡ་ཁྱབ་ནང་《འཆར་འགོད་》ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ལག་བསྟར་བྱ་བར་བཀོད་སྒྲིག་གནང་ཞིང་ ། པར་སྐྲུན་ལས་ཁུངས་དང་པར་སྐྲུན་གཙོ་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བྱེད་ཐབས་ཕན་ནུས་ལྡན་པ་བཏོན་ཏེ་པར་སྐྲུན་གྱི་རྒྱུ་སྤུས་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གནས་ཚུལ་དོ་དམ་བརྒྱུད་ནས་རྗེས་འདེད་ཞིབ་བཤེར་དང་སྐུལ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།


text:
རྙིང་མ་པ།
གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ལ་རྙིང་མ་པ་ཞེས་པ་ཡིན། ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐོག་མ་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊ་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཡན་ལ་བསྒྱུར་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཁག་སྟེ་རིང་བརྒྱུད་བཀའ་མ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གཏེར་དུ་སྦས་ཤིང་ཕྱིས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས་གདན་དྲངས་པའི་ཟབ་ཆོས་བླ་རྫོགས་ཐུགས་གསུམ་སོགས་ཉེ་བརྒྱུད་གཏེར་མའི་ཆོས་སྐོར་གྱི་ཉམས་ལེན་གཙོ་ཆེར་མཛད།
གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པའི་ཐུན་མིན་ལྟ་གྲུབ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བར་གང་ཟག་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་རིམ་དགུ་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་དང་། རང་རིག་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གསུམ་རེའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཏེ་གྲུབ་མཐའི་འཇོག་ལུགས་མདོ་རྒྱུད་སོ་སོའི་དགོངས་དོན་དང་མཐུན་པར་མཛད་པ་རྣམས་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཐུན་མིན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་སྟངས་ཡིན། འདི་དག་གི་སྐོར་ནང་རྒྱུད་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་སུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཅིང་། ཀུན་མཁྱེན་རོང་ཟོམ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པ། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱལ་བའི་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་ཁག་ཏུའང་གསལ་རྒྱས་རྫོགས་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།
གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་དུ་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་ཁག་ལ། སྔོན་ཟུར་པའི་བཤད་གྲྭ་འུག་བྱང་ལུང་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་སྟོད་ན་རྡོར་སྨིན། བར་ན་ཞེ་རྫོགས། སྨད་ན་ཀཿདཔལ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར། བོད་དུ་གཙོ་ཆེ་བ་མ་དགོན་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བྲག་དང་། སྨིན་གྲོལ་གླིང་དང་། ཞེ་ཆེན་དང་། རྫོགས་ཆེན་དང་། ཀཿཐོག་དང་། དཔལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་བཅས་དང་། གཞན་ཡང་། གསེར་རྟ་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དང་། ཡ་ཆེན་སྒར་སོགས་དེང་སང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆོས་སྡེ་ཧ་ཅང་མང་།
བལ་ཡུལ་དུ་སེར་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གླིང་དང་། ཞེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་དང་། ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གླིང་དང་། སྔ་འགྱུར་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་འཇོ་གླིང་དང་། ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་གླིང་དང་། སྔ་འགྱུར་རྗེས་དྲན་སློབ་གྲྭ་སོགས་དང་།
རྒྱ་གར་དུ་ཐེག་མཆོག་རྣམ་གྲོལ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་དང་། འོག་མིན་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དང་། རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ་དང་། རི་དགོན་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དང་། ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་སྒར་དང་། ཤུག་གསེབ་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་རྫོང་བཅས་མཆིས།


text:
བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་ཆེད་མཁས་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་གྱི་ཆེད་ཞུས་པ་རྒན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ལགས་སྐུ་གཤེགས་པར་མྱ་ངན་ཞུ།
བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་གཞོན་པ་རྒན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ལགས་མི་འདོད་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་བཅོས་ཐབས་བྲལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ2016 ལོའི་ཟླ10 པའི་ཚེས28 ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མནའ་མཁར་ཟི་ལིང་དུ་སྐུ་འདས།
དགེ་རྒན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ལགས་ནི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་ཞིབ་འཇུག་དང་འདོན་སྤེལ་གྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཆེད་དུ་གདན་ཞུ་གནང་བའི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པ་དང་། ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་གི་རྩ་གནད་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་ཡིན།
ཁོང་ཉིད་ནི་སྤྱི་ལོ1977 ལོར་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཏེ་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མང་རྫོང་སུམ་མདོ་ཡུལ་ཚོ་ཆུ་མགོ་གཞུང་སྡེ་བའི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ2001 ལོར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་སློབ་གླིང་ནས་མཐར་ཕྱིན། སྤྱི་ལོ2006 ལོར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་བརྡ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དུ་སྐབས་དང་པོའི་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་བསླབ་གནས་བླངས་ཏེ། ལོ་དེར་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སུ་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་དང་། སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་ཀར་ཤ་ཐང་ཐང་གིས་དུས་ད་ཐུག་བར་དུ་འབད་པ་བྱས། སྤྱི་ལོ2012 ལོར་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྐད་རྩིས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ལོ་ཕྱེད་རིང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་སྐད་རྩིས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སློབ་གཉེར་བྱས།
ཁོང་གིས་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་གཞོན་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་སྐད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཐད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཚད་གཞི་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་ལག་བསྟར་འགན་འཛིན་མི་སྣ་དང་ཞིབ་འཇུག་གཙོ་སྐྱོང་གནང་མཁན། དེ་མིན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཆེད་ཞུས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བཅས་ཀྱི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་ཐོག ཁོང་ལ་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཇོ་མོ་བླ་རི་ཆེད་མཁས་པ་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་ཐོབ་ཡོད།
དགེ་རྒན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ལགས་ནི་བོད་སྐད་སྐད་རྩིས་རིག་པའི་རིག་ཚན་གྱི་རྨང་འདིང་མཁན་ཡིན་ལ། ཁོང་ཉིད་འཚོ་བཞེས་གནང་བའི་དུས་ཡུན་རིང་བོ་མིན་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཉམས་མེད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐྲུན་ཡོད་པ་སྟེ། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི《བོད་སྐད་སྐད་རྩིས་རིག་པ》ཞེས་པས་བོད་སྐད་སྐད་རྩིས་རིག་པའི་རིག་གཞུང་གསར་བའི་སྒོ་འཕར་ཐོག་མར་ཕྱེ་ཞིང་གངས་ལྗོངས་སུ་སྐྱ་རེངས་འཆར་ཏུ་བཅུག དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚོགས་གསུམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནད་དུ་ཐིངས་པ་གང་མང་མཛད་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་དང་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གཉིས་ཀྱི་རིག་ཚན་བར་ཐོད་བརྒལ་གྱིས་རྩིས་འཁོར་གྱི་བོད་འགྱུར་དཔེ་ལེགས《རྩིས་འཁོར་བཀོལ་སྤྱོད་རྒྱུད་ཁོངས》དང་། 《Cསྐད་བརྡའི་བྱ་རིམ་ཇུས་འགོད》《Windows Vista འཇུག་ངོགས》བཅས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་ཤིང་། མིང་མཛོད《བོད་ཡིག་ཚེག་ཁྱིམ་བང་མཛོད》མཉམ་སྒྲུབ་མཛད། 《བོད་སྐད་ཀྱི་ཚིག་གི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་བརྟག་པའི་ཐབས་ཤིག》བཅས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་རིག་གཞུང་དཔྱད་རྩོམ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་ལས་གཞི་སྟེ་བོད་སྐད་ཚིག་གི་རྣམ་གཞག་གི་སྡོང་འགྲེམས་ཞེས་པའི་བྱ་བའི་ལས་ཀའི་འགན་ཁུར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ལ། སྤྱི་ལོ2015 ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་ལས་གཞི་འགངས་ཆེན་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རིག་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཞེས་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འགོ་བརྩམས་པ་དང་བཅས་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གོང་སྤེལ་གྱི་བྱ་གཞག་སྤྱིའི་ཁྲོད་ཕྱག་རྗེས་འཛད་མེད་བསྐྲུན་ཡོད།
བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལས་གཞིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ། ཁོང་གིས་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཡིག་གསུང་རབ་རྩིས་འཕྲུལ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རྡོ་ལྷ་ལགས་ལ་རམ་འདེགས་བྱས་ནས་གདུང་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་བཏོན་ཡོད་པ་སྟེ། ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པའི་དུས་སྔོན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀའི་ཁྲོད་ཞུགས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་དང་གནས་བབ། བོད་ཡིག་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་འདོན་སྤེལ་གྱི་ལག་རྩལ་གྱི་དཀའ་གནད་དང་རྩ་གནད་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་གསུངས་ནས་ང་ཚོར་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་འདོན་སྤེལ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་བོ་ཞིག་བསྟན་སོང་། དེ་ནས་ལས་གཞི་དེ་ལག་ལེན་དངོས་སུ་སྦྱར་པའི་ལོ་ངོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ། ཁོང་དང་རྒན་རྡོ་ལྷ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་འདོན་སྤེལ་ལས་གཞིའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་པ་རེ་རེ་དང་འགྱུར་ལྡོག་གི་རྣམ་པ་སོ་སོའི་ཁྲོད་སེམས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་བཏོན་པར་བརྟེན། བོད་ཡིག་མིང་མཚམས་འབྱེད་པ་དང་རྟགས་མཚན་འགོད་པ། བོད་ཡིག་གི་རྩིས་འཁོར་མིང་བརྡ་ངོས་འཛིན་སོགས་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལག་རྩལ་གྱི་དཀའ་གནད་གང་མང་མང་ཞིག་བསལ་ཐུབ་པ་བྱུང་། ད་ལོར་ཡོངས་འཛིན་བོད་ཡིག་འཚོག་བཤེར་ཚོད་གཏོང་དང་ཤར་གཏོང་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་དུས་སུ། ཏག་ཏག་ལ་ཁོང་ཉིད་ནད་གཞི་ལྕི་མོས་མནར་པས་སྐུ་དངོས་སུ་ཕེབས་ནས་ལས་གཞི་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང་། སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཞོར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་དཀའ་ཁག་སོགས་ཐེད་དུ་བསྐྱུར་ནས་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་དུ་མཆིས་པའི་ལག་རྩལ་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པའི་ལས་ལ་གཞོལ། དེ་བས། ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་ལ་མཚོན་ན་ཁོང་ཉིད་ནི་སྐྱིད་ཀྱི་རྟ་ཕོ་མཉམ་ཞོན་མ་ཐུབ་ཀྱང་སྡུག་གི་ཁུར་པོ་མཉམ་དུ་ཁུར་མྱོང་བའི་གྲོགས་མཆོག་དམ་པ་ཞིག་ག་ནས་མིན། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡི་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་དེའང་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གི་སྤྱི་དོན་དུ་བཞུད་སོང་བས། ཁོང་ཉིད་གློ་བུར་དུ་གྱེས་པ་ནི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་ལས་དོན་གོང་སྤེལ་དང་དབྱངས་གསལ་སོ་བཞི་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་གླིང་དུ་བགྲོད་པའི་ཐད་ཀྱི་གྱོང་གུན་ཚད་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ངེད་ཚངས་དབྱངས་དྲ་བ་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་གྱུར་པའི་གྱོང་གུན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
ཚངས་དབྱངས་དྲ་བ་དང་དགེན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ཁོང་གི་བར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དགེན་ཁོང་གིས་གླ་རིན་གང་མི་དགོས་པར་དྲ་བ་བཟོ་འགོད་གནང་རོགས་མཛད་པ་རེད། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ཡས་མས་ཤིག་ལ་དགེན་བྱ་གཞུང་དབྱངས་བྷ་བརྒྱུད་དགེན་དམ་པ་དེ་ངོ་ཤེས་བྱུང་། དེ་དུས་ང་ལ་བོད་ཡིག་གི་དྲ་བ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་འདུན་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་མཁྱེན་རྗེས་ལྷག་བསམ་བཟང་པོས་རིན་མེད་ཐོག་བཟོ་འགོད་གནང་རྒྱུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་ཚངས་དབྱངས་དྲ་བ་དེ་༢༠༠༩ལོའི་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་སུ་དྲ་བའི་བྱེད་ནུས་ཁ་ཤས་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཏེ་མཉེན་ཆས་གཞན་དག་དང་མཉམ་སྦྱོར་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་བྱུང་སྟེ་དེའི་ཐད་ཁོང་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པས། ཁོང་གིས་ད་ལྟའི་དྲ་བ་རིམ་པ་སྤར་བདེ་པོ་མེད། དེ་ལས་ཁོང་ལ་དྲ་བའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངེད་ལ་སྦྱིན་ཆོག ། ལོ་གསར་པ་ཤར་བ་ནས་མགོ་བཙུག་ངོས་སྒྲོམ་དེའི་ཐོག་གསར་དུ་བཟོ་འགོད་བྱ་གི་ཡིན། ད་ལྟ་ཡོངས་འཛིན་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་སོགས་ཀྱི་ལས་སྒོ་མང་པོ་ཡོད་པས་དུས་ཁོམ་མེད། ངེད་ནས་དྲ་བ་རྙིང་པའི་ནང་གི་རྩོམ་ཡིག་དང་རྒྱུ་ཆ་དག་ཚུར་བླངས་ཏེ་ཟུར་དུ་ཉར་འཇོག་གྱིས་ཤོག་གསུང་བྱུང་། དེ་དུས་༢༠༡༥ལོའི་ལོ་མཇུག་རེད། དེ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་དྲ་བའི་ནང་རྩོམ་ཡིག་གསར་བསྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་མང་པོ་དེ་ཙམ་བྱུང་མེད། ཁོང་དུས་རྒྱུན་ཕྱག་ལས་མཛད་བྲེལ་ཆེ་བས་ཐུགས་སུན་བཟོ་དོགས་དང་ཞུ་ཧམ་དུ་འགྲོ་བར་དོགས་ཏེ། དྲ་བ་ཇི་ཙམ་བཟོ་ཚར་ཡོད་མེད་དང་འཕེལ་རིམ་ཇི་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་ཐད་བཀའ་དྲི་ཞུ་མ་ཕོད་པར་ད་ལྟའི་ཆ་བར་ལུས་པས་དེ་ནི་ཕངས་སེམས་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
ཁོང་ལ་ང་ཚོས་ཐུགས་སུན་དང་སྐུ་ལས་ལྷག་མ་མང་པོ་བཟོས་སོང་། ཁོང་ནི་ཚངས་དབྱངས་དྲ་བ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཆེད་ང་ཚོས་འདིར་གསོལ་བ་བསྔོ་སྨོན་གང་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་དང་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་མྱ་ངན་ཞུ་གི་ཡིན།
མི་བུ་སྒལ་ཚིགས་ཅན་ཞིག་གཤེགས་ནས་ཐལ། །མཁའ་ལ་གསེར་གྱི་ཡིག་རིས་བྲིས་ནས་ཐལ། །
རྟ་ཕོ་བྱས་པ་ཅན་ཞིག་བཞུད་ནས་ཐལ། །ཞབས་རྗེས་གངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བཞག་ནས་ཐལ། །
དེང་དུས་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་མཁྱེན་ལྡན་དཀོན། །བརྡ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཤེས་མཁན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །
ལྷག་བསམ་འགན་འཁྲི་ལྡན་པ་དེ་བས་དཀོན། །དེ་གསུམ་ཆ་འཛོམས་མཛངས་མི་ཁྱེད་འདྲ་དཀོན། །
ལྷག་བསམ་སྤོབས་པས་བཏེགས་པའི་ཡུན་ཐུང་གི། །མི་ཚེ་དོན་ལྡན་བྱ་བས་བྲེལ་གྱུར་ཏེ། །
གློ་བུར་སྐུ་ཚེ་རྫོགས་འདི་ཕངས་ན་ཡང་། །ཕལ་ལས་འགོངས་པའི་བྱས་བཟང་བསྐྲུན་འདི་རྨད། །
དགེན་ཁྱེད་ཐུགས་བསྐྱེད་མཛད་པས་ཉེར་ལེན་ལས། །ཆོས་ལྡན་ཞིང་འདིར་དལ་རྟེན་རིམ་པར་བརྒྱུད། །
རིག་འཕྲུལ་གསར་པའི་འདུ་འགོད་སྤེལ་བ་ལ། །སླར་ཡང་རྣམ་དཔྱོད་ལྷག་བསམ་འབར་གྱུར་ཅིག
སློབ་ཚོགས་གྲངས་མང་བསྐྱངས་བའི་མིག་ལྟོས་ལས། །གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི། །
རྒྱུན་འཛིན་གསར་པ་ཟམ་མི་ཆད་འཁྲུངས་ཏེ། ཤེས་རིག་དགའ་སྟོན་ཉམས་མེད་དར་གྱུར་ཅིག
༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ཚེས་༣ ལ། ཚངས་དབྱངས་དྲ་བ་ནས།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་2ཚེས་6ཉིན། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཙུང་ལི་གཞོན་པ་དབང་དབྱང་གིས་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པར་འཚམས་འདྲི་ཞུས་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣར་དཔྱིད་གསར་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ཏང་གི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་གཞི་རྩའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣའམ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དང་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་འབུལ་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
དབང་དབྱང་གིས་ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་། ཀྲུང་གོ་ཏའོ་ཅའོ་མཐུན་ཚོགས། ཀྲུང་གོ་དབྱི་སི་ལམ་མཐུན་ཚོགས། དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོ་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་དཔོན་རྒན་པའི་ཚོགས་པ་སོགས་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པར་འཚམས་འདྲི་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཏང་གི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་སྲིད་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་སྲུང་སྐྱོང་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལས་ཀའི་དོ་དམ་གྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པས་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་བྱས་ནས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསར་གཏོད་དང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་ཟམ་དང་སྒྲོག་ཐག་གི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན། སྤྱི་ཕན་དགེ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་པ། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལས་དོན་འབོར་ཆེན་བསྒྲུབས་ཡོད། དོན་དངོས་ལས་ར་སྤྲོད་གང་ལེགས་བྱས་པར། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བྱ་གཞག་བསྐྲུན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ནུས་ལྡན་ཞིག་རེད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
དབང་དབྱང་གིས་འདི་ལོ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་ལོ་ཞིག་རེད། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་དང་གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི་《ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་སྲོལ་ཡིག་》ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་མུ་མཐུད་དར་སྤེལ་གཏོང་བ། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས། བསྟན་དོན་དང་འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དུས་རབས་ཡར་ཐོན་གྱི་བླང་བྱ་དང་འཚམ་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔོག་འདོན་གཏིང་ཟབ་བཅས་བྱས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཚོར་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྔར་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པར་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས། རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣར་དོན་དངོས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་རོགས་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
ཆུའི་གསོ་བཅོས་ཀྱི་ཁེ་ཕན།ཞོགས་པ་གཉིད་སད་མ་ཐག་ལམ་སེང་ཆུ་འཐུང་རྒྱུ་ནི་དེང་སང་ཉི་ཧོང་ནང་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ།དེ་བས་ཀྱང་།ཚན་རིག་བརྟག་དཔྱད་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེའི་རིན་ཐང་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད།གཤམ་འདིར་ང་ཚོས་ཀློག་མཁན་ཚོར་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་ཆུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།ནད་གཞི་རྙིང་པ་དང་ནད་ཐུ་མོའི་རིགས།དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཡང་མོའི་རིགས་གང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་།ཆུའི་གསོ་བཅོས་ཀྱིས་དགེ་ཕན་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མ་ཟད།ཉི་ཧོང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ཚན་རིག་སྡེ་ཁག་ཅིག་གིས་གཤམ་གྱི་ནད་གཞི་ཁག་ཆུའི་གསོ་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཐམས་པ་གསོ་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།མགོ་ན་བ།གཡན་པ(ལུས་པོར་ཟ་འཕྲུག་ལངས་པའི་པགས་ནད།)།སྙིང་གི་མ་ལགགྲུམ་ནད།སྙིང་གི་འཕར་ལྡིང་མགྱོགས་པ།དབང་རྩའི་གཟའ་གྲིབ། ཚད་བརྒལ་རྒྱགས་པ། གློ་ཡུའི་གཉན་ཚད། གློ་སུད།(དབུགས་འཚང་བའི་ནད།) གློ་བའི་གཉན་ཚད།ཀླད་སྐྱིའི་གཉན་ཚད། མཁལ་མ་དང་གཅིན་ལམ་གྱི་ནད་རིགས། སྐྱུགས་བྲོ་བ། ཕོ་སྐྲངས་ཀྱི་ནད། བཤལ་ནད། བཤང་འབྲུམ། གཅིན་སྙིའི་ནད།རྩ་ཆུ་འགག་ནད། མིག་ནད་ཡོངས། བུ་སྣོད་ཀྱི་ནད། སྐྲན་ནད། ཟླ་མཚན་དུས་ལྟར་མི་འབབ་པ། རྣ་དང་། སྣ། མགྲིན་པ་བཅས་ཀྱི་ནད། གསོ་
བཅོས་བྱེད་ཐབས།
1 ,ཞོགས་པ་གཉིད་ལས་སད་མ་ཐག་སྟེ། སོ་མ་འཁྲུ་བའི་སྔོན་ལ་ཆུ་ཤེལ་ཕོར་བཞི་རེ་འཐུང་། (ཤེལ་ཕོར་ཆེ་ཆུང་160ml)
2 ,དེའི་རྗེས་སུ་ཁ་དང་སོ་གཙང་འཁྲུས། ཡིན་ན་ཡང་། དུས་ཡུན་སྐར་མ་45 རིང་ལ་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བྱོས།
3,སྐར་མ་45ཡི་རྗེས་སུ་ནམ་རྒྱུན་བཞིན་བཟའ་བཏུང་ལ་རོལ་ཆོག
4,ཞོགས་ཟས་དང་། གུང་ཟས།ནུབ་ཟས་བཅས་གྲུབ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་མ་15རྗེས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཉིས་རིང་ལ་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བྱོས།
5.ལོ་ན་བགྲེས་པའམ།ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཉིན་རེར་ཆུ་ཤེལ་ཕོར་བཞི་རེ་འཐུང་མི་ཐུབ་མཁན་ཚོས་དང་ཐོག་ཤེལ་ཕོར་གཅིག་རེ་འཐུང་བ་དང་།
རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་ཉིན་རེར་ཆུ་ཤེལ་ཕོར་བཞི་རེ་འཐུང་ཐུབ་པ་བྱེད་ན་ཆོགགོང་གསལ་གྱི་བཅོས་ཐབས་ཀྱིས་ནད་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་། གཞན་དག་ལ་བདེ་ཐང་གི་འཚོ་བ་རྒྱུན་སྲིངས་བྱེད་ཐུབ།
ནད་གཞི། ཉིན་གྲངས། ཁྲ ག་ཤེད་མཐོན་པོ། 30 ཕོ་བའི་སྐྲངས་ནད། 10 གཅིན་སྙིའི་ནད། 30 རྩ་ཆུ་འགག་ནད། 10 སྐྲན་ནད།180གློ་བའི་གཉན་ཚད།90གྲུམ་བུའི་ནད།ཉིན་གྲངས་མི་གསལ།གྲུམ་བུའི་ནད་པ་ཚོས་བཅོས་ཐབས་འདི་ཐོག་མར་བསྟེན་དུས་ཀྱི་བདུན་ཕྲག་དང་པོར་ཉིན་གསུམ་ལ་བསྟེན་རྗེས་ལྷག་མའི་ཉིན་བཞིར་མཚམས་འཇོག་པ་དང་།བདུན་ཕྲག་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ཉིན་ལྟར་བསྟེན་དགོས།བཅོས་ཐབས་འདི་ལ་ཞོར་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད།ཡིན་ན་ཡང་།བཅོས་ཐབས་འགོ་འཛུགས་དུས་ཁྱེད་རང་ཆབ་གསང་ལ་ཡང་ཡང་འགྲོ་དགོས་འབྱུང་སྲིད།


text:
ཁྱོད་ལ་ཉིན་མོའི་ཆུང་མ་དགོས་སམ།
ཁྱོད་ལ་ཉིན་མོའི་ཆུང་མ་དགོས་སམ། མཚན་མོའི་ཆུང་མ་དགོས།
སྒྱུར་བ་བོ། གཟུ་མིག་གསུམ་པ།
རྒྱལ་བོ་ཡཱ་ཟིག་དགྲ་ཟླས་གསོན་བཟུང་བྱས་ནས་སྲོག་ཁྲིམས་བཅོད་རྒྱུར་ཐག་གིས་བཅད། ཡིན་ནའང་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས་ཁོ་རང་ལོ་ན་གཞོན་ཞིང་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་སྟེ་ཧ་ཅང་བློར་བབ། དེ་ནས་རྒྱལ་བོ་དེས་ཡཱ་ཟིག་ལ་དྲིས་ལན་ཐོབ་དཀའ་བའི་དྲི་བ་གཅིག་ལ་ལན་གདབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱིན་ཏེ། གལ་སྲིད་ཁོས་དྲི་བ་དེར་ལན་ཐོབ་སོང་ཚེ་ཁོ་རང་སྲོག་ཐར་ལ་བཏང་ནས་རང་དབང་སྟེར་རྒྱུར་ཐག་གིས་བཅད།
དྲི་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། “བུད་མེད་ལ་ཆེས་མཁོ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། ”ཡཱ་ཟིག་གིས་རང་གི་གམ་གྱི་མི་རེ་རེ་ལ་དྲི་ལན་འདྲི་འགོ་བརྩམས། དཔེར་ན་བཙུན་མོ་དང་ཆོས་དཔོན། ཡོན་ཏན་ཅན་སོགས་ལ་དྲིས་ནའང་། སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁོའི་ཡིད་ཚིམ་པའི་ལན་ཞིག་འདེབས་མ་ཐུབ།
དེ་ནས་མི་ཞིག་གིས་ཡཱ་ཟིག་ལ་བཤད་རྒྱུར། ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མཁར་རྫོང་ནང་དུ་ལྷ་མ་བསྡད་ཡོད་ཅིང་། གོ་ཐོས་ལྟར་ན་མོས་མི་ཤེས་པའི་དོན་དག་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་ཟེར། ཡིན་ནའང་མོར་འབུལ་བ་མང་བོ་སྟེར་དགོས་པར་མ་ཟད་རེ་འདོད་ཀྱང་ཡ་མཚན་ཅན་འདོན་ངེས་ཡིན་ཟེར།
སྲོག་གཅོད་ཀྱི་དུས་ཆད་ལ་ཐོན་གྲབས་ཡོད་པས། ཡཱ་ཟིག་ལ་གདམ་གསེས་གཞན་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ལྷ་མ་བཙལ་རྒྱུར་ཐག་བཅད་ཅིང་། ལྷ་མས་ཀྱང་ཁོའི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་རྒྱུ་ཁས་བླངས་སོང་། ཡིན་ནའང་མོའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་ཡཱ་ཟིག་གི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་སྲུང་དམག་ཨ་ཡོད་ནང་གི་དེ་ཡོད་ཀྱི་དཔའ་རྟུལ་གཅིག་པུ་སྟེ། ཁོའི་ཆེས་སྙིང་ཉེ་བའི་གྲོགས་མཆོག་ཅཱ་བིན་དང་གཉེན་སྒྲིག་འདོད་པ་དེ་རེད། ཡཱ་ཟིག་ཧ་ལས་པར་གྱུར་ཏེ་ལྷ་མར་ཞིབ་ལྟ་ཞིག་བྱས། མོའི་སྒལ་བ་སྒུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་སྐྱུགས་བྲོ་ལ། ཁ་ནང་དུ་སོ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་ཅིང་། ལུས་ཡོངས་སུ་དྲི་ངན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཞིག་འདུག འོན་ཀྱང་ཅཱ་བིན་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཟུགས་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་དཔའ་སྤོབས་ལྡན་པ། གཞུང་རྒྱུད་དྲང་ལ་ངང་རྒྱུད་བཟང་བ། དེ་བཞིན་རྟུལ་ཕོད་ཆེ་བའི་དཔའ་རྒོད་ཅིག་གོ།
ཡཱ་ཟིག་ན་རེ། “མི་ཆོག ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ཐར་ཆེད་གྲོགས་པོར་ནན་གྱིས་ཁྱོད་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་ཆུང་མར་ལེན་དུ་འཇུག་ག་ལ་རུང་། དེ་མིན་ངས་ཚེ་གང་བོར་རང་ཉིད་ལ་གུ་ཡངས་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད། ”ཅེས་གཏན་ནས་ཁས་མ་བླངས། ཅཱ་བིན་གྱིས་གནས་ཚུལ་འདི་ཤེས་རྗེས་ཡཱ་ཟིག་ལ་བཤད་རྒྱུར། “ངས་མོ་ཆུང་མར་བླང་ཆོག ཁྱེད་དང་རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་དུ། ”ཟེར།
དེ་ནས་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་ཚང་མའི་རིག་ས་ནས་གཉེན་སྟོན་ཡང་གཟབ་རྒྱས་བྱས་ཤིང་། ལྷ་མས་དྲི་བ་དེའི་དྲིས་ལན་ཡང་འདི་ལྟར་གསལ་བོར་བཤད་སོང་། “བུད་མེད་ལ་ཆེས་མཁོ་བ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དབང་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་རང་དབང་ངོ་།།” ལྷ་མས་དེ་ལྟར་རླབས་ཆེན་གྱི་གནས་ལུགས་ཤིག་བཤད་པར་ཚང་མར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡིས་ཡཱ་ཟིག་ལའང་རང་དབང་འཐོབ་ཏུ་བཅུག་གོ།
གཉེན་སྟོན་སྟེང་དུ་ལྷ་མས་ལག་བརྒྱབ་ནས་སྡེར་ཁ་ཟ་བ་དང་། མཚམས་མེད་པར་སྐྱུགས་བུ་བྱེད་པ། ད་དུང་ཁ་བཙོག་ཚོད་མེད་དུ་བཤད་པ་སོགས་བྱས་པས་མགྲོན་པོ་ཚང་མ་སྐྱུགས་བྲོ་བར་གྱུར། ཡཱ་ཟིག་གིས་སྣང་ཚུལ་དེ་མཐོང་ནས་སྐྱོ་བ་ཚད་མེད་སྐྱེས་ཏེ་མིག་ཆུ་ཤོར་གྱིན་འདུག་ནའང། ཅཱ་བིན་ནི་སྔར་བཞིན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གནས། གཉེན་སྟོན་གྱི་དགོང་མོར། ཅཱ་བིན་གྱིས་མི་མང་གིས་བློ་བཤོལ་རྒྱག་པར་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར་བག་ཁང་དུ་འཛུལ་ཏེ། ཡོད་ཚད་ལ་གདོང་གཏད་དེ་དང་ལེན་བྱ་བར་རྩོམ་པའི་ཚེ་ན། གློ་བུར་མིག་ལམ་ལ་སྣང་བ་ནི་གཏན་ནས་ངོ་མི་ཤེས་པའི་མཛེས་མ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་གིས་ཁོའི་མལ་ཁྲིའི་སྟེང་ན་སྒུག་འདུག་པ་དེ་རེད། དོན་ངོ་མར་དེ་ནི་གཞན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ལྷ་མ་སྟེ། མོས་ད་རུང་ཅཱ་བིན་ལ་བཤད་རྒྱུར། “ང་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ཕྱེད་ཀར་ལྷ་མ་དང་། ཕྱེད་ཀར་ཡིད་འོང་མཛེས་མར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན།དེས་ན་ཅཱ་བིན་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་རང་ཉིན་དཀར་མཛེས་མར་འགྱུར་ན་བསམ་མམ་མཚན་མོར་མཛེས་མར་འགྱུར་ན་འདོད།” ཅེས་སོགས་དྲིས་བྱུང་། འདི་བརྣག་དཀའ་བའི་དྲི་བ་ཞིག་སྟེ། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ཅཱ་བིན་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་གདམ་གསེས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ངེས་ཡིན།
འཚམས་འདིར་མི་གཤིས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་མཚམས་བཞག་པ་ན། སློབ་གྲོགས་རྣམས་ཡུད་ཙམ་རིང་ཁུ་སིམ་མེར་འདུག་ཅིང་། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དེ་ཚ་ཚ་འུར་འུར་ངང་བགྲོ་གླེང་སྣ་ཚོགས་བྱེད་འགོ་བརྩམས། དྲིས་ལན་ཡང་དེ་བཞིན་ཡར་མར་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདུག་མོད། སྤྱི་བསྡོམས་བྱས་ཚེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཉིན་དཀར་ལྷ་མ་དང་། མཚན་མོ་མཛེས་མ་ཡིན་ན་འགྲིག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཆུང་མ་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ནར་དབང་བས་ན། ཉིན་དཀར་གཞན་ལ་ངོམ་སོ་བྱ་དགོས་དོན་མེད་པ་དང་། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་དེས་བདམས་པ་ནི་ཉིན་དཀར་མཛེས་མར་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཉིན་དཀར་མི་གཞན་དག་གི་མཐོང་ལམ་ནས་ཁྱད་ཆོས་ངོམ་ཐུབ་པས་བཟང་ལ། མཚན་མོར་ཕྱི་རོལ་ནས་སྤྲོ་སྤྱིད་ལ་རོལ་ཆོག་པས་དགོས་མཁོ་མེད་ཅིང་། ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་བསླེབས་ནས་གཉིད་དུབ་སོང་ཚེ་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བས་ཡག་བཙོག་གང་ཡིན་ཡང་ཆོག་ཟེར། ཚང་མས་དྲིས་ལན་བཏབ་པར་གསན་རྗེས། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཅི་ཡང་མ་བརྗོད་པར་ཐད་ཀར་གཏམ་རྒྱུད་འདིར་ད་དུང་མཇུག་འབྲས་ཡོད་དེ། ཅཱ་བིན་གྱིས་མཐའ་མཇུག་གདམ་གསེས་ཤིག་བྱས་ཡོད་ཚུལ་ཙམ་གསུངས་པ་ན། ཚང་མས་སློབ་དཔོན་ལགས་ཀྱིས་གང་མྱུར་མཇུག་འབྲས་ཅི་བྱུང་གསུང་རོགས་ཞེས་ཞུ་བ་འཐེན་པ་ན། སློབ་དཔོན་ན་རེ། ཅཱ་བིན་གྱིས་གདམ་གསེས་བྱས་པའི་ལན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། “ཁྱེད་ཀྱིས་བཤད་ན་བུད་མེད་ལ་ལ་ཆེས་མཁོ་བ་ནི་རང་གིས་རང་གི་ལས་དབང་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཆོག་པ་དེ་ཡིན་ཟེར། དེས་ན་ངས་འུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དག་འདིའི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་གདམ་གསེས་ཁྱེད་རང་ལ་བྱིན་པ་ཡིན།” ཞེས་བཤད་པ་ན། ལྷ་མ་གཞི་ནས་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་ངོ་གདོང་མཆི་མས་བརླན་ཏེ། ང་ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་མཛེས་མར་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཁྱེད་ལ་བརྩི་བཀུར་ལྡན་ཞིང་ངའི་སེམས་ཤེས་ཀྱིན་འདུག་པས་ཡིན། ཞེས་བཤད་པ་དེ་རེད།
སློབ་མ་ཚང་མ་འདང་རྒྱག་གི་ནང་དུ་ལྷུང་སོང་། རྒྱུ་མཚན་མི་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཅཱ་བིན་གྱི་གདམ་གསེས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་མ་སོང་བས་ཡིན། ང་ཚོར་མཚམས་ལན་རེར་སྒེར་སེམས་ཆེ་དྲགས་ཀྱིན་མེད་དམ། ང་ཚོས་རང་གི་དགའ་ཕྱོགས་ཁྱེར་ནས་གཞན་གྱི་འཚོ་བར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ་གཏན་ནས་གཞན་ཕྱོགས་ཡིད་འཐད་ཡིན་མིན་ལ་ལྟ་བཞིན་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱས་ཤིང་བསམ་ཤེས་བསྒོམ་ཐུབ་ཚེ། ནམ་ཡང་ཁྱེད་ལ་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་མང་བའི་ལག་ཡོང་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་བཞིན་ཁྱེད་རང་དོན་ངོ་མར་གཞན་གྱིས་དགའ་མོས་བྱ་སའི་མི་ཞིག་བྱ་འདོད་ན། ངེས་པར་དུ་དམ་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དབང་འབྱོར་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བཟོད་སྒོམ་དང་བརྩི་བཀུར། ཡིད་ཆེས་བཅས་སོ།།
ཡོང་ཁུངས་བོད་ནང་གི་དྲ་བ།


text:
བོད་ཀྱི་རིག་པ་སྨྲ་བ་རྒྱལ་ཚང་སྙིང་པོ་རྒྱལ།
—སྔོན་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་གཞོན་པ། བོད་ཀྱི་རིག་པ་སྨྲ་བ་དགེ་རྒན་རྒྱལ་ཚང་སྙིང་པོ་རྒྱལ།
རྒྱལ་ཚང་སྙིང་པོ་རྒྱལ་མཆོག་ནི་སྤྱི་ལོ1930ལོར་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་རྡོ་སྦིས་དགུ་རུའི་རྒྱལ་ཚང་དུ་ཡབ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་དང་ཡུམ་སྙིང་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། འཁྲུངས་ནས་ཉིན་བདུན་འགོར་བའི་ཉིན་མོ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ཕོ་རྟ་ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་དུས་བཟང་གི་ཉིན་མོར་འཁེལ་ཡོད། ཁ་དཔེར་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་མིང་དང་། ཆང་དྲངས་པ་ལ་གཏམ་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། རྡོ་སྦིས་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ཨ་ཁུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཆོག་ལ་མིང་ཞིག་གནང་དགོས་པར་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ཁོའི་ཨ་མའི་མིང་གི་ཟུར་དྲངས་ནས་སྙིང་པོ་རྒྱལ་ཞེས་གདགས་ན་ཤིན་ཏུ་བཟང་བར་གསུངས། དེ་ནས་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་གཅིག བུ་འཁྲུངས་ནས་ཉིན་བདུན་འགོར་བ་དང་གཉིས། འཁྲུངས་འགོ་བུ་ཡིན་པའི་དགའ་བ་དང་གསུམ་སྟེ་མ་བསྒྲིགས་རང་འགྲིག་གི་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་སུམ་འཛོམས་ཀྱི་དགྱེས་སྟོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྤེལ། ཁོང་དགུང་ལོ་བདུན་ལ་སླེབས་པའི་སྐབས་མཱ་པུའུ་ཧྥང་གིས་ཡུལ་ཕྱོགས་དེར་གཉའ་གནོན་དང་བཤུ་གཞོག བཙན་འཛུལ་སོགས་ཡ་ང་བའི་དྲག་གནོན་བྱས་རྐྱེན་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེ། གཞན་ད་དུང་དམག་ཁྲལ་ཞིག་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་སྡུད་གྲབས་ཡོད་པ་ཁོང་གི་ཡབ་ཀྱིས་ཐོས་པ་ན། བུ་ཁྲིད་ནས་བླ་བྲང་གི་ཨ་ནེ་ཁྱི་ལོ་ཚང་ལ་བཅོལ། དེ་ནས་ཨ་ནེ་སྒྲོལ་དཀར་འཚོ་དང་བྲོས་ནས་བླ་བྲང་བོད་མིའི་སློབ་ཆུང་དུ་ཞུགས། ཡབ་ཀྱིས་སློབ་ཆུང་གི་འགོ་འདྲེན་ཨ་ཕ་ཨ་བློ་མཆོག་ལ་ལུག་ཤ་གཟུགས་གཅིག་ཕུལ་ནས་ངའི་བུ་འདི་དམག་འཁྲུག་ལ་བཤོལ་ཆེད་འདིར་སྐྱེལ་བ་ཡིན་སྟབས་ཐུགས་ལ་འཛིན་རོགས་ཞེས་ཞུ་བ་ཕུལ། ཨ་ཕ་ཨ་བློ་མཆོག་ནས་འདིར་བསྡད་པ་ནས་བཟུང་གཞན་གྱིས་གནོད་འཚེ་མེད། བཟང་གི སློབ་གྲྭར་ཞུགས་ན་རྗེས་སུ་མི་བདག་གཉིས་ཀར་གོ་ཆོད་པར་གསུང་། དེར་བརྟེན་སློབ་གྲྭ་དེར་ཞུགས་ནས་དགེ་རྒན་དབྱང་ཅཱན་ཡོན་དང་གསེར་ཚང་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། བོད་གཞུང་རྩེ་དྲུང་ལྷ་སའི་ཐུབ་བསྟན་བསྟན་འཛིན། དཀོན་མཆོག་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་། ཁྱད་པར་དུ་བྲིས་པ་ཐུབ་བསྟན་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་ནས་གཟབ་ཆེན་དང་གཟབ་ཆུང་། འབྲུ་ཆུང་དང་གཤར་མ། དཀྱུས་ཡིག་དང་འབྲུ་ཚ་སོགས་བསླབས། སྐབས་དེར་ན་གཞོན་ཡིག་མཁན་སྐོར་ཅིག་བྱུང་བ་ནི་ཁོང་དང་། བླ་བྲང་ཡིག་ཚགས་ཁང་གི་དྲུང་ཡིག་སྨོན་ལམ། དགོན་པའི་ཡིག་མཁན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། བསང་ཆུ་རྫོང་བོད་མིའི་སློབ་ཆུང་གི་འགོ་འདྲེན་སངས་རྒྱས་སོགས་ཡིན། བླ་བྲང་བོད་མིའི་སློབ་ཆུང་དུ་ལོ་ངོ་དྲུག་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བརྒྱུད་དེ་སྐབས་ཐོག་དེའི་སློབ་མ་ཡོངས་ལས་སྦྱངས་འབྲས་ཨང་གཉིས་པ་བླངས་ནས་མཐར་ཕྱིན།
སྤྱི་ལོ1944ལོའི་དབྱར་ཁར་ཞཱ་ཧའོ་དམའ་རིམ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་འཕྲོད་ནས་སློབ་གྲྭ་དེ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་སྨིན། སློབ་གྲྭ་དེར་མཐར་ཕྱིན་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ་སློབ་གྲྭའི་གཞུང་གྲོན་ལམ་ལུགས་དེ་སྒེར་གྲོན་ལམ་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་ན་ཁོང་གིས་སློབ་ཡོན་དང་འཚོ་བའི་གྲོན་དངུལ་མ་ཐེག་པར་སློབ་བཤོལ་མི་བྱེད་ག་མེད་བྱུང་། དེ་ནས་སློབ་གྲྭ་ནས་བུད་དེ་ཕ་ཡུལ་རྡོ་སྦིས་ལ་ལོག ཡབ་ཀྱིས་སྔ་འགྱུར་གསང་སྔགས་མཁས་ཆེན་མདོ་རྩེ་ཨ་ཁུ་ལྕགས་ལོ་ལགས་ཀྱི་དྲུང་དུ་བསྐྱལ་ནས་ཁོང་གི་སྲས་བྱམས་པ་རྒྱལ་དང་ལྷན་དུ་ཏག་ཏག་ལོ་ངོ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད། དག་ཡིག་སྐྱ་རེངས་གསར་པ་སོགས་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། སྐབས་དེར་ཡང་མ་པུའུ་ཧྥང་གིས་རྡོ་སྦིས་ཡུལ་ལ་དམག་ཁྲལ་བསྡུ་བར་ཡང་བསྐྱར་ཐོན་པས་ཡུལ་བྱོལ་ལ་ཆས།
སྤྱི་ལོ1946ལོའི་ཟླ7པར་ག་ཅུ་ནུབ་བྱང་རྒྱལ་གཉེར་སློབ་གྲྭར་ཞུགས། སྐབས་དེའི་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་མང་ཤོས་ནི་འཇར་པན་གྱིས་ཀྲུང་གོར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྐབས་ནང་ལོགས་ཀྱིི་ཤེས་ཡོན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བ་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་རེད། ཁོང་ཚོ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁུར་གྱིས་ལྗིད་པ་ཏག་ཏག་རེད། སྔ་རྗེས་སུ་སློབ་གྲྭ་དེར་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག བོད་ཡིག་དང་རོལ་དབྱངས། གྲངས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས། དངོས་ལུགས་དང་རྫས་འགྱུར། འཕྲོད་བསྟེན་དང་ལུས་རྩལ་སོགས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བཟང་པོ་གསུམ་ལྡན་གྲས་སུ་ཚུད། དུས་རྒྱུན་དུ་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་ཅོག་ཙེ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་སློབ་གྲོགས་ཧུའུ་པེན་གཉིས་ཀྱིས་སྣུམ་སྒྲོན་འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་གནའ་ཡིག་བརྡ་རྙིང་གི་རྩོམ་ཡིག་བློར་འཛིན་གྱི་ལས་ལ་གཞོལ། རྗེས་སུ་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱི་གྲལ་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱ་ཡིག་ལམ་ནས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་སྐོར་གསུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཁོང་གི་རྒྱ་ཡིག་གི་རྩོམ་ཡིག་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལ་དགེ་སློབ་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བསྒྲེངས་ཡུལ་དུ་གྱུར། རྗེས་སུ་མཱ་པུའུ་ཧོང་དང་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གཡུལ་ལན་མང་འགྱེད་མཐར་མཱ་པུའུ་ཧོང་ཕམ་ཉེས་བྱུང་། ཁོང་ཡང་སྐུ་ཞབས་དབྱང་ཧི་ཐིན་གྱི་རེ་བ་ལྟར་ལས་བྱེད་པའི་གྲས་སུ་ཞུགས། སྤྱི་ལོ་1951ལོའི་ཟླ9པར་ཀྲུང་དབྱང་ནུབ་བྱང་ཅུའུ་ཡི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ཡི་འགོ་འདྲེན་བང་ཧན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་ས་སྐྱོང་དང་བླ་མ། དཔོན་པོ་སུམ་ཅུ་བཞི་ཅུ་ལྷག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལ་འཚོགས་སྐབས་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཤར་མ་འཛུགས་གྲབས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་ཏེ་འཚོགས་འདུའི་འགོ་མཇུག་བར་གསུམ་གྱི་ལོ་ཙཱ་བའི་འགན་བཞེས།
སྤྱི་ལོ1958ལོའི་ཟླ་3པའི་ཚེས་མགོར་ཁོང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ཡིས་ཀན་ལྷོ་ཟིང་འཁྲུགས་ཞི་འཇགས་ལས་བྱེད་ཙུའུ་ལ་མངགས་ཏེ་གཙོས་ནས་བསྡད། ཟླ་5པར་བླ་བྲང་དགོན་པའི་ལས་བྱེད་ཙུའུ་ལ་མངགས། སྐབས་དེར་བླ་བྲང་ན་ལས་བྱེད་ཙུའུ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་བླ་གྲྭ་དག་ཐེར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་ཙུའུ་དང་། གཉིས་ནི་གཞུང་བཞེས་ལས་བྱེད་ཙུའུ། གསུམ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་བྲང་གི་ལས་བྱེད་ཙུའུ་བཅས་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་བྲང་གི་ལས་བྱེད་ཙུའུ་ཡི་འགོ་འདྲེན་གཞོན་པ་ཡིན། ཏག་ཏག་སྐབས་དེར་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་འཁོར་ཐམས་ཅད་བརྗེས་ཟིན། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་གཟིམ་དང་། ཕེབས་བཞུགས། ཞལ་ཟས་འཕྲོད་བསྟེན། སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཐང་ལ་རྒྱུན་དུ་ཐུགས་སྐྱོང་གནང་བཞིན་ཡོད།
ཟིང་འཁྲུགས་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་དབུས་སྲིད་གཞུང་ལ་ཕུལ་བའི་རེ་ཞུ་ཡི་གེ་དོན་ཚན་ཆེན་མོ་བཞི་ཅན་གྱི་དོན་ཚན་གཉིས་པ་དེ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ནང་ཆེན། གྲྭ་ཤག་རྣམས་ཀྱི་ཤུལ་དུ་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་དང་གླེགས་ཐུམ། གསེར་དངུལ་ཟངས་གསུམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་དམག་མི་དང་ལས་བྱེད་པས་གང་འདོད་འཁྱེར་བཞིན་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་བདག་དམ་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་ཞུ་ཕུལ། ཉིན་ཉི་ཤུའི་རྗེས་སུ་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་དང་དབུས་སྤྱི་བདེ་པུའུ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་ཡིག་ཆ་ཐོན་ནས་བདག་དམ་བྱེད་དགོས་པའི་ལན་བཏབ། དེ་འཕྲལ་ཁོང་གིས་དགེ་བཤེས་བགྲེས་གཞོན་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་གྲྭ་བཙུན་ན་གཞོན་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ལ་བཀོད་སྒྲིག་གནང་ནས་ནང་ཆེན་དང་གྲྭ་ཤག དགེ་བཤེས་རྒན་བགྲེས་རྣམས་ཀྱིས་གླེགས་བམ་དག་སྒྲིག་བྱེད་པ། གྲྭ་བཙུན་གཞོན་གསར་རྣམས་ཀྱིས་གླེགས་བམ་བསྡུ་རུབ་བྱེད་པར་བཀོད་སྒྲིག་གནང་ཤིང་། བསྡུ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་འདུ་ཁང་དཔེ་མཛོད་ཁང་། གཙུག་ལག་ཁང་། ནང་ཆེན་སོ་སོའི་ཚོམས་ཆེན། བླ་སྤྲུལ་སོ་སོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། གྲྭ་ཤག་སོ་སོའི་དཔེ་སྒྲོམ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ནས་ཁྱོན་དུས་ཡུན་ཟླ་ངོ་བཞི་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་མོ་དེར་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས། རིག་གནས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཀུན་གྱི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་དུས་འཁོར་འདུ་ཁང་དུ་ཞུས་ནས་བླ་བྲང་དགོན་པའི་དཔེ་ཆ་སྤྱིའི་དཀར་ཆག་སྟོད་སྨད་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ནས་ས་ནས་ཡར་མི་ལོན་པ་དེ་བསྒྲིགས་སོ༎ ཁོང་གིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པར་རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན། རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། རྗེ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་གཉེན་བློ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོས་བཀས་གཟེངས་བསྟོད་དང་ཕྱག་བྲིས་གནང་ནས་ཁོང་གི་ཕྱག་རྗེས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུས་ཡོད།
གཞན་ད་དུང་སྐབས་དེའི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་པར་ཤིང་ཆེན་མོ་དང་། ཚོགས་ཆེན་སླ་ང་། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པ། ཁྲོ་བོའི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད་ནས་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་བརླག་མ་བཅུག་གོ །
སྤྱི་ལོ་1960ལོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་དོན་གཅོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགོ་འདྲེན་གཞོན་པར་བསྐོས། ཁོང་ལས་ཁུངས་དེར་སྤོས་མ་ཐག་དེར་བོད་སོག་སྐད་ཡིག་རྩོམ་བསྒྱུར་ཁང་གསར་དུ་བཙུགས་ཤིང་ལས་ཁུངས་དེའི་འགོ་འདྲེན་གྱི་འགན་བཞེས། སྐབས་དེའི་ཡོན་ཏན་པ་ཆེན་མོ་ཨ་ལགས་གླིང་ཚང་དང་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་པའི་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་གཉིས་བོད་ཡིག་གི་ཞུས་ཆེན་དུ་གདན་དྲངས། བོད་ཡིག་རྩོམ་སྒྱུར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ལས། གཅིག་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་ཡིག་དུས་དེབ་ཐོག་མ《འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཚོ་བ།》ཟླ་རེར་ཐེངས་རེར་སྤེལ་བ་དང་། གཉིས་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་སྐད་ཀྱི་རྒྱང་སྒྲོག་ཐོག་མ། གསུམ་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་དམངས་ཆེན་དང་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་སོགས་བོད་སྐད་དུ་ལོ་ཙཱ་བྱས་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་ལས་མ་བསླེབ་བར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བསྒྲུབས།
སྤྱི་ལོ1973ལོ་ནས་བཟུང་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་འགོ་འདྲེན་སྐུ་གཞོན་གྱི་འགན་བཞེས་ནས་སྔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དཀོན་གྲས《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》《ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ།》《རིགས་ལམ་འཕྲུལ་ལྡེ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས།》《ཐོན་མི་ཞལ་ལུང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས།》གཞན་ད་དུང་སྒྲུང་དཔེ་དུ་མ་པར་དུ་བསྐྲུན།
སྤྱི་ལོ1983ལོར་ཁོང་གིས་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འགོ་འདྲེན་སྐུ་གཞོན་གྱི་འགན་བཞེས། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་སྲིད་འབྱོར་དང་དགེ་རྒན་ཆ་རྐྱེན་ལ་གཞིག་ནས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་ཁ་གྲངས་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལ་འབད་ཅིང་། རྗེས་ནས་དབུས་སྲིད་གཞུང་སློབ་གསོ་པུའུ་ལ་ཡར་ཞུ་ཞུས་པ་ན། དབུས་སློབ་གསོ་པུའུ་ནས་ངེས་པར་དུ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་སྤྲོད་སྐབས་ཕྱི་ཡིག་ལ་དབྱིན་ཡིག་དང་ཉི་ཧོང་སྐད་ཡིག་འཇོག་དགོས་པའི་བཀའ་འཁྲོལ། ཁོང་གིས་སྐབས་དེའི་ཡར་སྔོན་ལ་བོད་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱས་པའི་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ལྔ་གང་དུའང་དབྱིན་ཡིག་དང་ཉི་ཧོང་སྐད་ཡིག་སོགས་བསླབ་སྦྱངས་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་ཞིག་ཡེ་ནས་མེད་པར། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་ཕྱི་ཡིག་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ནན་ཞུས་གསལ་པོར་མཛད། སློབ་གསོ་པུའུ་ནས་ཁོང་གི་རེ་ཞུས་དང་དུ་བླངས་ནས་བོད་རིགས་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་བསླབ་གནས་སུ་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཚེ་ཕྱི་ཡིག་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྒྲ་རིག་པར་བཅོས། དེ་ནས་ལོ་དེར་བོད་ཡིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་བཅོ་ལྔ་བསྡུས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་གནས་སུ་རྐང་འཛིན་དཔུང་སྡེ་རུ་གྱུར་བའི་ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས། ཀླུ་ཚང་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན། བན་གོ ལྷ་མཆོག་རྒྱལ་སོགས་དང་། དེའི་འཕྲོར་སློབ་མ་ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན་སོགས་བསྡུས་ནས་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རྐང་ཚུགས་པར་བྱས། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ1985ལོའི་ཟླ་དང་པོར་རྒན་དམ་པ་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཨ་ལགས་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་ལ་ཁྱེད་ལ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་པུའུ་ཡི་རིག་རྩལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་པའི་ཆོ་ལོ་མངའ་སྟབས། ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭར་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་བསྡུ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་ཐོག་ནས་ཕུལ་ན། གོང་རིམ་གྱིས་ཆོག་མཆན་གནང་ངེས་རེད་ཅེས་ཞུས་པར། ཨ་ལགས་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གིས། དེ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་འཆར་གཞི་ཞིག་རེད། ང་རང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་འབྱོན། དེ་ནས་སླར་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་གཟིགས་ན་འབུམ་རམས་པའི་བསླབ་ཚན་གང་བྱས་ན་འགྲིག་གམ་ཞེས་པར་ཁོང་གིས་ངས་བལྟས་ན་བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྒྲ་རིག་པ་འོ་ད་ཧ་ཅང་གཙིགས་སུ་འཛིན་དགོས། དེང་སང་ཆོས་སྡེ་རྣམས་སུའང་སྒྲ་སྦྱོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་བས། དེང་དུས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འདི་འདྲ་ནས་སྒྲ་ཆེད་གཉེར་དུ་སྦྱངས་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་སློབ་གྲྭ་ལ་ལར་སྒྲ་རིག་པ་སྦྱངས་དགོས་པའི་གཏམ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མ་ཟད། དགེ་རྒན་སྐོར་ཞིག་གིས་སྒྲ་དེ་རྒྱ་གར་བའི་སྦྱངས་བྱ་ཞིག་རེད། དེང་སང་བོད་ལ་དེ་དག་དགོས་པ་མེད་བསམ་བཞིན་འདུག ངས་བལྟས་ན་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མི་འགྲིག རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་བཟོ་དུས། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲའི་དབྱངས་གསལ་ལ་སྒོ་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་དབྱངས་གསར་བཟོ་མཛད་པ་རེད། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་དང་བོད་ཀྱི་སུམ་རྟགས་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད། སྒྲ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མ་སྦྱངས་པར་སུམ་རྟགས་ལ་མཁས་ཟེར་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བ་དང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་མ་མཐོང་བའི་གཡག་ཞར་གྱིས་རྩྭ་ཟ་བ་ལྟ་བུ་རེད་སོགས་གསུངས་གསེར་ནག་གི་ཐིགས་པ་འདྲ་བ་མང་པོ་འབྱོན། དེ་ནས་ཁོང་གིས་གོང་རིམ་ལ་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་བསྡུ་རྒྱུའི་རེ་ཞུ་ཡི་གེ་བྲིས་ཚར་ནས་ཡར་སྤྲོད་ལ་ཉེ་སྐབས། མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་ནས་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འཐིམས་པས། སློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་གི་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་བསྡུ་བའི་འཆར་གཞི་དེ་ཕྱི་བཤོལ་མི་བྱེད་ག་མེད་དུ་གྱུར།
སྤྱི་ལོ1986ལོར་བོད་སྐད་ཡིག་གི་གྲངས་རིག་ཆེད་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཐོག་མར་བསྡུས་ཤིང་། དེའི་ཕྱི་ལོར་བོད་སྐད་ཡིག་གི་དངོས་ལུགས་འཛིན་གྲྭ་ཐོག་མར་བཙུགས་ནས་མི་རིགས་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ཆེད་གཉེར་ཐད་ལ་བྱ་བ་མང་པོ་བསྒྲུབས།
དེ་ལྟར་ཁོང་གིས་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་འགོ་འདྲེན་སྐུ་གཞོན་གྱི་འགན་བཞེས་སྐབས་སློབ་གྲྭའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་དང་དགེ་རྒན་ཁྲི་བསམ་གཏན། དགེ་རྒན་ཡུས་ཧོང་ཀྲུ་སོགས་ཀྱིས་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྩིས་འཕྲུལ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རྩིས་འཁོར་ལག་རྩལ་པ་དང་བསྡོངས་ནས་བོད་ཡིག་དབྱངས་གསལ་འཕུལ་རྟེན་མགོ་འདོགས་སོགས་ཨང་ཀིར་བསྒྱུར་ནས་བོད་ཡིག་སྤྱོད་ཆོག་པའི་རྩིས་འཁོར་མཉེན་ཆས་ཤིག་བསྐྲུན་པ་དེར་ཁོང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ལེགས་གནང་ནས་ཆེད་དོན་ཚོགས་འདུ་བསྡུས། རྗེས་སུ་རྩིས་འཁོར་མཉེན་ཆས་འདིར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཚན་རིག་གསར་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་འཐོབ་པ་དང་། བོད་ཡིག་རྩིས་འཁོར་འཕྲུལ་ཆས་གྱི་ཆེད་ལས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་མང་པོ་བསྡུས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚན་རིག་ཡར་ཐོན་བྱ་དགའ་ཨང་གཉིས་པ་གནང་།
ཕྱིས་སུ་ཁོང་དང་དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་བཀོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་ལགས་དོར་ཞི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཨ་ཁུ་བསམ་འགྲུབ་རྒྱ་མཚོ། རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། ཆུ་སྐྱེས་དགེ་འདུ་བསམ་གཏན་བཅས་སློབ་གྲྭར་ཞུས། གཞན་ཡང་རྗེ་ཤར་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ཚང་དང་རྔ་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཞུས་ནས་འཆད་ཁྲིད་གང་མང་གནང་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐད་བསླབ་བྱ་གང་མང་གནང་མྱོང་། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་གསར་དུ་བཏོན་པ་དང་དགེ་རྒན་དང་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་བཟང་པོ་འགོད་པའི་རྩོམ་སྟེགས་ཤིག་བསྐྲུན། དེང་སྐབས་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ་བཀྲམ་ཆོག་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་དུས་དེབ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆེས་ལེགས་པའི་དུས་དེབ་ཀྱི་ཆོ་ལོ་མང་པོ་བསྩལ་ཡོད་དོ། །