text:
འབུམ་གསུང་པ་པོ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ།
བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་མདོ་དགུ་ལས་གསོ་རིག་རྩ་བ་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་བཞུགས་པ་དབུ་ཕྱོགས་ལེགས།
༄༅། །ཞང་ཞུང་སྐད་དུ། འཚོ་ཅི་དེ་ཤིན་ཙ་རི་ཤེ་འབའ་མུ་ཏིང་བིན། བོད་སྐད་དུ། གསོ་རིག་རྩ་བ་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ཞེས་བྱ་བའོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་གཤེན་རབ་མཆོག། མཚན་ཙམ་ཐོས་པས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ། དུག་གསུམ་ནད་སེལ་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་བླ། ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་བསྟན་པའི་གཙོ་ལ་བསྟོད། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གྲངས་མང་བའི་ནང་ནས། མི་མཇེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མིག། གནས་མཆོག་དམ་པ་འོལ་མོ་གླིང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ། དབལ་སོ་གངས་ཀྱི་ར་བའི་ནང་དུ་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡང་མཚོ་མུ་ཁྱུད་བདལ་པའི་འཁོར་མོ་འཁོར་ཁྱུད་ཀྱི་གླིང་ན། ཡངས་ལ་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་བདལ་བ། ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་མོ་ཕུན་གསུམ་དུ་འཚོགས་པ། རི་བོ་དང་རི་བྲན་དང༌། རྒྱ་མཚོ་དང་ནེའུ་ཐང་དང༌། ཆུ་བོ་དང་ཆུ་བྲན་དང༌། ལུ་མ་དང་ལྡིང་ཀ་དང༌། དཔག་བསམ་དང་ནག་ཚལ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། སྨན་དང༌། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དང༌། རི་དྭགས་དང༌། གཅན་གཟན་དང༌། འདབ་ཆགས་དང༌། ཆུ་གནས་དང༌། གཡུང་དྭགས་དང༌། མི་ནོར་དང༌། ཡུལ་མཁར་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་འཚོགས་པ་རུ་མངའ་འོ།། དེ་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་དེའི་དབུས་སུ། རྒྱལ་རིགས་རྒྱལ་ས་འཛིན་པའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་དམུ་རིགས་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་གྱི་གདན་ས་སྟེ། དབུས་སུ་རི་གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་ཞེས་བྱ་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་དགུ་ལས་གྲུབ་པ། དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་འཁོར་བ། བང་རིམ་ཐེག་པ་རིམ་དགུས་མཚོན་པ། ཐེག་དགུ་སྤྱོད་པ་སའི་གྲུབ་གནས་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པ། རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་མེ་ཏོག་ཕུན་གསུམ་འཚོགས་པ། སྨན་དྲི་བཟང་གི་ཚལ་དང༌། མཚོ་མོ་དང་སྨན་ཆུ་འབབ་པ། རྩེ་ལ་ཤེལ་གྱི་རྡོ་རིང་གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་ཀྱི་ཚུལ་ཆགས་པ།ཡས་མར་གྱི་དཔངས་ལ་དཔག་ཚད་བཅུ་གསུམ་འདུག་པ། མཐའ་སྐོར་དུ་འཁོར་མོ་གླིང་མཚོ་བྱ་བ་འཁྱིལ་བ། ལོག་བཞི་ལ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འབབ་པ། དེའི་ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་དུ་རྒྱལ་ས་ཕོ་བྲང་གླིང་བརྒྱད་དང༌། དེའི་ཕྱི་རིམ་དུ་ནང་གི་གླིང་ཆེན་བཅུ་གཉིས། དེའི་ཕྱི་རིམ་དུ་བར་གྱི་གླིང་ཕྲན་བཅུ་གཉིས། དེའི་ཕྱི་རིམ་དུ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ཆེན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཀུན་གྱིས་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དུ་ཆགས་ཏེ། །དེ་ཡང་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཕོ་བྲང་གླིང་བརྒྱད་ན། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཤམ་པོ་ལྷ་རྩེ།བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཁོ་མ་ནེའུ་ཆུང༌། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཁྲི་སྨོན་རྒྱལ་བཞེད། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བར་པོ་སོ་བརྒྱད། ཤར་བྱང་དུ་གཤེན་རབ་སྐུ་ཚད། བྱང་ནུབ་དུ་རྣམ་དག་དཀར་པོ། ནུབ་ལྷོ་རུ་ཐུགས་རྗེ་རང་འབྱུང༌། ལྷོ་ཤར་དུ་བདེ་བ་རང་གྲུབ་དང་བརྒྱད་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང༌། བསྟན་པ་སྤེལ་བ་དང༌། བོན་འཁོར་བསྐོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་ལྷའི་ཕོ་བྲང་གི་བཀོད་པའོ།། དེའི་ཕྱི་རིམ་དུ་འཁོར་ཡུག་ར་བ་རིམ་བདུན་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔ་དང་། ཆུ་དང་རྩི་ཤིང་མེ་ཏོག་གི་ར་བ་དང་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བའོ།། དེའི་ཕྱི་རིམ་དུ་ནང་གི་གླིང་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ནི། ཤར་དུ་གཡུང་དྲུང་བཀོད་པའི་གླིང༌། དེའི་གཡས་ན་དགའ་ལྡན་ལྷའི་གླིང༌། གཡོན་ན་འདུལ་བ་ཁྲིམས་ཀྱི་གླིང༌། བྱང་ན་གནོད་སྦྱིན་ནོར་གྱི་གླིང། དེའི་གཡས་སུ་གསེར་དངུལ་རིན་ཆེན་གླིང༌། གཡོན་དུ་གང་འདོད་བཀྲ་ཤིས་གླིང༌། ནུབ་དུ་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང༌། དེའི་གཡས་ན་དགེ་རྒྱས་ཡོན་ཏན་གླིང༌། གཡོན་ན་ཚད་མེད་བྱམས་པའི་གླིང༌། ལྷོ་རུ་ཚད་མེད་བྱང་ཆུབ་གླིང༌། དེའི་གཡས་ན་བདུད་འདུལ་སྔགས་ཀྱི་གླིང་དང༌། གཡོན་ན་སྦྱིན་པ་མཐའ་རྒྱས་གླིང། དེ་བཅུ་གཉིས་ནི་སྟོན་པས་བོན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང༌། འཁོར་སྡེ་བཞི་ཡ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང༌། དཀའ་བ་བསྐྱད་པ་དང༌། བསྒོམ་བསྒྲུབ་བྱེད་པའི་གནས་སོ།། དེ་རྒྱབ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་མཚོ་དང༌། འཇའ་ཚོན་འོད་འབར་གྱི་ཤིང་དང༌། མུ་ཁྱུད་མཛེས་པའི་རྩི་ཤིང་གིས་བསྐོར་བའོ།། དེའི་ཕྱི་རིམ་དུ་བར་གྱི་གླིང་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ནི། ཤར་དུ་རྒྱལ་རིགས་རྒྱལ་ས་འཛིན་པའི་གླིང༌། ཆུ་བོ་ན་ར་འཛའ་ར་འབབ་པའོ།། དེའི་གཡས་སུ་གསེར་གླིང་རྒྱུད་ཀྱི་གླིང༌། གཡོན་དུ་ཟངས་གླིང་བཀྲ་ཤིས་གླིང༌། བྱང་ན་རྨངས་རིགས་རྡོལ་བའི་གླིང༌། ཆུ་བོ་པག་ཤུ་འབབ་པའོ།། དེའི་གཡས་ན་སྟོབས་ཆེན་གྱད་ཀྱི་གླིང༌། གཡོན་ན་གཙུག་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་གླིང༌། ནུབ་ན་བྲམ་ཟེ་གཙང་མའི་གླིང༌། ཆུ་བོ་གྱིམ་ཤང་འབབ་པའོ།། དེའི་གཡས་ན་བྲམ་ཟེ་ཧོས་མོ་གླིང༌། གཡོན་ན་འབྲི་མིག་དགུ་སྐོར་གླིང༌། ལྷོ་རུ་རྗེས་རིགས་བཀོད་པའི་གླིང༌། ཆུ་བོ་སིདྡྷུ་བབ་པའོ།། དེའི་གཡས་ན་དྲང་སྲོང་འགྲོ་འདུལ་གླིང༌། གཡོན་ན་མེ་ཏོག་དུར་བུའི་གླིང་ངོ།། དེའི་བཅུ་གཉིས་ན་སྟོན་པའི་འཁོར་ཡེ་གཤེན་སུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་གསས་མཁར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་བོན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་སོ།། དེ་རྒྱབ་འཁོར་མོ་གླིང་གི་མཚོ་ཞེས་པས་བསྐོར་བའོ།། དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ།ཤར་དུ་དམུ་ཨ་པ་ད་རིའི་ཡུལ། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ། བྲག་སེང་གི་རྒྱབ་བསྣོལ་དང༌། རི་ལྷ་རི་སྤོས་མཐོན་ཤེལ་གྱི་བྲག་ཕུག་དགུ་བརྒྱུད་དང༌། འགྲོ་བ་འདུལ་བ་མཆོད་རྟེན་གྱི་གླིང་ལ་སོགས་སོ།། ཤར་བྱང་དུ་ཀ་དྷ་ཤེལ་གྱི་བྲག་ཕུག་གོ བྱང་དུ་ཡུལ་འོད་མ་བྱམས་སྐྱ། དེའི་གཡས་གཡོན་ན། ཧ་ནུ་མ་དྷའིགླིང་དང༌། སྣང་བསྒྱུར་སྒྱུ་མའི་གླིང་ངོ༌།། བྱང་ནུབ་ན་ཀ་ར་ཤ་ཀའི་ཡུལ་ལོ།། ནུབ་ན་རྒོད་རྗེ་ཀོང་ཙེ་རྒྱ་ཡི་ཡུལ། དེའི་གཡས་གཡོན་ན་རྒྱལ་མོ་ཕྲོམ་གྱི་གླིང་དང༌། མཁའ་འགྲོ་མི་ཀུན་གྱི་གླིང་ངོ།། ནུབ་ལྷོ་ན་གཙུག་རུམ་འབར་བའི་སྒྲུབ་གནས། ལྷོ་ན་ཡུལ་ཁྲི་དང་འཇམ་བ། དེའི་གཡས་གཡོན་སྨྲ་མི་གྲོང་བདུན་གྱི་གླིང་དང་། ཕྲ་མོ་གླིང་དྲུག་གི་ཡུལ་ལོ།། ལྷོ་ཤར་ན་གསས་རྗེ་ཧོས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་དོ།། དེ་རྒྱབ་མུ་ཁྱུད་བདལ་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ཟངས་རི་ལ་མེ་འབར་བ་དང༌། ལྕགས་རི་ལ་ཆུ་འབྲུག་པའི་འཁོར་ཡུག་དང༌། གངས་དབལ་སོ་མདུང་རྩེའི་ར་བས་བསྐོར་བ།དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ལྷ་རི་སྤོ་མཐོན་ལ་སོགས་རི་དབང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ། མུ་ལེ་སྟོང་ལྡན་ལ་སོགས་མཚོ་སྨན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། གཡུང་དྲུང་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིིང་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྐྱེས་ཤིང༌། འབིག་བྱེད་ཞེས་པ་གདག་རི་ཡི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ཉི་མའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི། གྲང་བ་སེལ་བའི་སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནག་ཚལ་དང༌། གངས་ཅན་ཞེས་པ་སྲིབ་རི་ཡི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ཟླ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཚ་བ་སེལ་བའི་སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནག་ཚལ་དང་སྔོ་ལྡུམ་སྐྱེས་ཤིང༌། དྲི་བསུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ནད་གདོན་མ་ལུས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ།། གཞན་ཡང་རྡོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅོང་ཞི་དང་མཚལ་ལ་སོགས་རྡོ་སྨན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ།ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྲག་ཞུན་ལ་སོགས་པ་སྨན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ཆུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་ཆུ་རིགས་ལྔ་དང༌། ཆུ་ཚན་རིགས་ལྔ་དང་ཆུ་སྨན་གྱི་རིགས་ཐ་དག་དང༌། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ་སོགས་མི་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས། གླང་པོ་དང་གླ་བ་སོགས་འདབ་ཆགས་རི་གཡུང་གཅན་ཟན་ཆུ་གནས་སོགས་སྲོགས་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤ་ཁྲག་རུས་ལྤགས་བུབ་རིལ་སྨན་དུ་གྱུར་པ་ཐ་དག་དང༌། ཚྭ་སྣའི་རིགས་ཀྱི་སྨན་ཐམས་ཅད་ས་ཆུ་རྡོ་ཤིང་ཀུན་ནས་བྱུང་བ་དང༌།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་དགུ་ཡི་བྲག་རི་དང༌། རི་ཡི་ཁ་དོག་གིས་བསྒྱུར་བའི་མཚོ་དང༌། མཚོ་ཡི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བའི་བྱེ་མ་དང་བྱེ་མ་བདལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཐང་ལ་སོགས། ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་མོ་རྩ་གསུམ་ལྷ་ལས་ཀྱང་དགུ་འགྱུར་དུ་ཆེ་བ་ཉིན་དང་མཚན་མོའི་སྣང་བ་མེད་པ།ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་སྐུའི་བདེ་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སམ། སྟག་གཟིགས་ཤམ་བྷ་ལ་འམ། མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གནས་མཆོག་དམ་པ་འོལ་མོ་གླིང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དབུས་ཀྱི་རི་གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་ཀྱི་གསོས་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་ནག་ཚལ་གྱི་དཀྱིལ་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་དགུ་ལས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་ལྷའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ལྕགས་རི་དཔག་ཚད་བཞི་ཡིས་འཁོར་བ། དྲི་ཞིམ་པ་དང་ངད་གདང་བས་དཔག་ཚད་རྒྱང་གྲགས་སུ་ཁྱབ་པ་དེའི་དབུས་སུ་གདན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་དགུ་དང་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་བརྒྱད་བསྣོལ་གྱི་ཁྲི་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཉིད། སྐུ་མདོག་རིན་པོ་ཆེ་བེཌཱུརྻའི་མདོག་ལྟ་བུ་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བརྒྱར་ལྷག་པ་དབུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཟེ་པྲོག་གསོལ་བ། ཕྱག་གཡས་ན་མཐིང་གི་ཆགས་ཤིང་གསེར་གྱི་གཡུང་དྲུང་རིས་ཅན་དང༌། གཡོན་པས་མཉམ་བཞག་གི་སྟེང་དུ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡོང་པོ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་འཛིན་པ། ཐུགས་ལ་འོད་ཟེར་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་མཛད་ཅིང་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པའི་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྨན་གྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ། གསལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ། སྣང་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བ། དེ་ལ་འཁོར་ནང་འཁོར་དང༌། བར་འཁོར་དང༌། ཕྱི་འཁོར་གསུམ་སྟེ། ནང་འཁོར་ནི་གཤེན་རབ་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྨ་ལོ་དང༌། གཡུ་ལོ་དང༌། གཏོ་བུ་འབུམ་སངས་དང༌། དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་དང༌། ལྷ་ཡི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང༌། རིག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ངེས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཡིད་ལས་སྤྲུལ་བ་དང༌། ཡིད་ལས་འབྱུང་བ་དང༌། ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། ཡིད་ལས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང༌། སྨན་གྱི་ལྷ་མོ་བཅུ་དྲུག་དང༌། བར་འཁོར་དུ། དྲང་སྲོང་དང༌། གཙང་གཙུག་དང༌། དགེ་བསྙེན་དང༌། བསྙེན་གནས་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་བཞི་དང༌། གཞན་ཡང་གཤེན་རབ་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དང༌། ཡེ་གཤེན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་དང༌། ཕྱི་འཁོར་དུ་ལྷ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང༌། ཀླུ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང༌། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང༌། ཕྱོགས་སྐྱོངས་བ་བཅུ་དང༌། གཟའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང༌། རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང༌། སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་ལྷ་མིའི་རིགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིགདང༌། ཡང་འཁོར་ཁམས་སུ་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་དག་གི། སྟོན་པའི་གསུང་རྣམས་རང་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པར་སོ་སོ་རུ་གོ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རྒྱུད་གྲོལ་ལོ།། དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དགེ་བཅུ་དྲང་པོར་སྲོང་ཞིང༌། གཞན་གྱི་སྡིག་བཅུ་འཕྲོས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱའོ།། གསོ་རིག་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལས།ཐོག་མར་གླིང་བཞིའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།
དེའི་ཚེ་དེ་ཡི་དུས་ན། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ། ནད་གདོན་བར་གཅོད་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཤིང༌། ཞུགས་མ་ཐག་དུ་ཐུགས་ལས་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་པས།ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་མཐའ་དག་བསལ།མ་རིག་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ཞི་བར་བྱས་ནས། འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་པ་ལས་སྨན་གྱི་བླ་བེཌཱུརྻ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་རུ་བཞུགས་ནས། འདི་སྐད་ཅེས་གསུང་སོ།། དཔྱད་བུ་ལ་སོགས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཉོན། མི་ན་བར་གནས་པར་འདོད་པ་དང༌། ན་བ་གསོ་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་གསོ་བ་རིག་པའི་མན་ངག་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།། ཚེ་རིང་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས་གསོ་བ་རིག་པའི་མན་ངག་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།། བོན་དང་ནོར་དང་བདེ་སྐྱིད་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས་གསོ་བ་རིག་པའི་མན་ངག་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།། ནད་གདོན་བར་གཅོད་ཀྱི་ཁྲོམ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས་གསོ་བ་རིག་པའི་མན་ངག་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།། གཞན་གྱི་སྤྱི་བོར་བསྐུར་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས་གསོ་བ་རིག་པའི་མན་ངག་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།། ཅེས་གསུངས་སོ།།
དེ་ནས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་རང་གི་སྟན་ལས་ལང་སྟེ། བསྐོར་བ་བྱས་ལྷ་ཕྱག་འཚལ་ནས། མེ་ཏོག་ཨུད་དཔལ་འདབ་མ་ཁྲི་ཕྲག་ཡོད་པ་གཅིག་ཕུལ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྨན་བླ་མཆོག། དོན་གཉིས་ཕུན་འཚོགས་བསྒྲུབ་འདོད་སྐལ་ལྡན་བུའི། གསོ་རིགས་མན་ངག་ཅི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། ཞེས་ཞུས་པ་ལ། སྟོན་པས་བཀའ་རྩལ་པ། དཔྱད་བུ་ལ་སོགས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཉོན། བདུད་རྩི་བང་མཛོད་འབུམ་བཞིའི་མདོ་སྡེ་ལས། གསོ་རིག་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་བསླབ་པ་ལ། འབུམ་དང་ཡན་ལག་གནས་དང་ནི། སྐབས་དང་མདོ་དང་ལེའུར་བསླབ་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།།
དེ་ལ་དཔྱད་བུའི་ཞུས་པ། གསོ་རིག་འབུམ་དང་ཡན་ལག་གནས་སྐབ་མདོ། ལེའུ་དེ་དག་སོ་སོར་གསུངས་པར་ཞུ། དེ་ལ་སྟོན་པས་བཀའ་རྩལ་པ། འདུས་པའི་འཁོོ་རྣམས་མ་ཡེངས་བདག་ལ་ཉོན། འབུམ་ནི་ཐུགས་འབུམ། སྨན་འབུམ། དཔྱད་འབུམ། ནད་འབུམ་བཞི་རུ་སྟོན།ཡན་ལག་ལུས་དང་ཕྱིས་པ་མོ་ནད་གདོན། མཚོན་དུག་སྒས་གསོ་རོ་རྩ་བརྒྱད་དུ་སྟོན། གནས་ལ་བསླབ་པ། རྩ་བ་མདོ་ཡི་གནས་དང་གཅིག། གྲུབ་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་དང་གཉིས། འཕེལ་འགྲིབ་ནད་ཀྱི་གནས་དང་གསུམ། བྱ་བ་སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་དང་བཞི། འཚོ་བ་ཟས་ཀྱི་གནས་དང་ལྔ། སྦྱོར་བ་སྨན་གྱི་གནས་དང་དྲུག། ཆ་བྱད་དཔྱད་ཀྱི་གནས་དང་བདུན། ཐ་མལ་ནད་མེད་གནས་དང་བརྒྱད། ངོས་བཟུང་རྟགས་ཀྱི་གནས་དང་དགུ། གསོ་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གནས་དང་བཅུ། བྱ་བྱེད་སྨན་པའི་གནས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ སྐབས་ལ་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉེས་གསུམ་གསོ་བའི་སྐབས། གཉིས་པ་ཁོང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། གསུམ་པ་ཚ་བ་གསོ་བའི་སྐབས། བཞི་པ་ལུས་སྟོད་གསོ་བའི་སྐབས། ལྔ་པ་དོན་སྣོད་གསོ་བའི་སྐབས། དྲུག་པ་གསང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། བདུན་པ་ཐོར་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། བརྒྱད་པ་ལྷན་སྐྱེས་རྨ་གསོའི་སྐབས། དགུ་པ་བྱིས་པ་གསོ་བའི་སྐབས། བཅུ་པ་མོ་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། བཅུ་གཅིག་གདོན་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། བཅུ་གཉིས་མཚོན་རྨ་གསོ་བའི་སྐབས། བཅུ་གསུམ་དུག་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། བཅུ་བཞི་རྒས་ནད་གསོ་བའི་སྐབས། བཅོ་ལྔ་རོ་རྩ་གསོ་བའི་སྐབས་སོ།། མདོ་ལ་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། རྟགས་པ་རྩ་ཆུའི་མདོ་དང་གཅིག། ཞི་བྱེད་སྨན་གྱི་མདོ་དང་གཉིས། སྦྱོང་བྱེད་ལས་ཀྱི་མདོ་དང་གསུམ། འཇམ་རྩུབ་དཔྱད་ཀྱི་མདོ་བཞི།ལེའུ་ལ་བསླབ་པ་ལ། གླིང་གཞི་རྣམས་གྲང་གཞི་དང་། ངོས་འཛིན་གསོ་ཐབས་རྩིས་དང་། ཡོན་ཏན་བཤད་པ་སོགས་ཐུགས་འབུམ་ལེའུ་བདུན། རྩ་ཆུ་ཐང་ཕྱེ་རིལ་བུ་ལྡེ་གུ་སྨན་མར་ཐལ་སྨན་ཁཎྜ་སྨན་ཆང་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་དང་སྔོ་སྦྱོར་སྣུམ་ཆོས་དང༌། བཤལ་ཀྱུག་སྣ་སྨན་འཇམ་རྩི་ནི་རུ་ཧ། རྩ་སྦྱོང་གཏར་བསྲེགས་དུག་ལུམ་བྱུག་པ་དང༌། ཐུར་དཔྱད་གཉེན་པོ་གཅིག་རྒྱུག་འགོས་ནད་འགོག། གསོ་དཔྱད་བདོར་བསྡུས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན།གཙོ་བོའི་འཁོར་ལ་རྒྱུད་འདི་ཡོངས་སུ་གཏད། འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་བསྟོད་པའི་ལེའུ་སོགས་སྨན་འབུམ་དཀར་པོའི་མདོ་བཞི་སྟེ། གཉིས་བཅུ་བདུན་དང་དྲུག་དྲུག་ལེའུ་སུམ་བཅུ་གཅིག དཔྱད་འབུམ་སྡོམས་དང་ལུས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་དང༌། འདྲ་དཔེ་གནས་ལུགས་མཚན་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་འཇིག་ལྟས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང༌། ཞུགས་ཚུལ་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སོ་སོར་དོན། རྒྱུན་སྤྱོད་དུས་སྤྱོད་གནས་སྐབས་སྤྱོད་ལམ་གསུམ། ཟས་ལ་བཟའ་ཚུལ་ཟས་བསྡམས་ཟ་ཚོད་གསུམ། རོ་ནུས་སྦྱོར་ཐབས་དཔྱད་དང་དཔྱད་ཆ་ལྔ། ནད་མེད་གནས་དང་རིང་དུ་འཚོ་བ་དང༌། ངོས་བཟུང་ཉེས་པ་དངོས་སུ་རྟགས་པ་དང༌། ངན་གཡོ་སྐྱོན་བརྟགས་སྤོང་བླངས་མུ་བཞི་བརྟག། གསོ་ཚུལ་བཅོས་ཚུལ་གསོ་ཐབས་སོ་སོར་བཅོས། སྨན་པའི་གནས་སོགས་དཔྱད་འབུམ་གནས་བཅུ་གཉིས། དཔྱད་འབུམ་ཁྲ་བོའི་ལེའུ་སོ་ལྔ་ཡིན། ཞུས་དང་ཉེས་པ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་འདུས། གཅོང་ནད་མ་ཞུ་སྐྲན་དང་སྐྱ་རྦབ་དང༌།འོར་དང་དམུ་ཆུ་གཅོང་ཆེན་ཟད་བྱེད་དྲུག། ཚ་བ་སྤྱི་དང་གལ་མདོ་རི་ཐང་མཚམས། མ་སྨིན་རྒྱས་སྟོང་གབ་སྙིང་སྙོགས་པ་དང༌། འགྲམ་འཁྲུགས་རིམས་དང་འབྲུམ་པ་རྒྱུ་གཟེར་དང༌། གག་ལྷོག་ཆམ་པ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་གོ ལུས་སྟོད་མགོ་བོ་མིག་དང་རྣ་བ་སྣ། ཁ་དང་མགུལ་གྱི་ལྦ་བ་ལེའུ་དྲུག། དོན་སྣོད་སྙིང་དང་གློ་མཆིན་མཚེར་མཁལ་དང༌། ཕོ་བ་རྒྱུ་མ་ལང་དང་ལེའུ་བརྒྱད། གསང་བའི་ནད་ལ་ཕོ་མོ་ཐ་དད་གཉིས།ཐོར་ནད་སྐད་འགགས་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང། སྐྱེག་བུ་སྐམ་དད་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང༌། གླང་ཐབས་སྲིན་ནད་འཁྲུ་སྐྱུག་དྲི་མ་འགགས། གཅིན་འགག་གཅིན་སྙི་ཚད་འཁྲུ་དྲེག་ནད་དང༌། གྲུམ་བུ་ཆུ་སེར་རྩ་དཀར་ལྤགས་པའི་ནད། ཕྲན་བུ་ནད་དང་ལེའུ་བཅུ་དགུའོ།། ལྷན་སྐྱེས་རྨ་ལ་འབྲས་དང་གཞང་འབྲུམ་དང༌། མེ་དབལ་སུར་ཡ་རྨན་བུ་རླིག་ལུག་དང། རྐང་འབམ་མཚན་པར་བརྡོལ་དང་ལེའུ་བརྒྱད། བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ནད་དང་དེའི་གདོན་གསུམ། མོ་ནད་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཕལ་པ་གསུམ། འབྱུང་པོ་སྨྱོ་བརྗེད་གཟའ་དང་ཀླུ་གདོན་ལྔ། རྨ་ལ་རྨ་སྤྱི་མགོ་དང་རྐེ་ཡི་རྨ། བྱང་ཁོག་ཡན་ལག་ལེའུ་ལྔ་རུ་བཤད། དུག་ལ་སྦྱར་དུག་གྱུར་དུག་དངོས་དང་གསུམ། རྒས་པ་གསོ་བ་བཅུད་ཀྱི་ལེན་པ་དང༌། རོ་རྩ་ཁུ་བ་གསོ་དང་བུད་མེད་བརྩལ། དེ་ལྟར་ནད་འབུམ་ནག་པོར་བཅོ་ལྔའི་སྐབས། གསོ་བྱའི་ནད་འབུམ་ལེའུ་དགུ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན། སྤྱིར་ཡང་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་མདོ་དགུར་བསྟན་པ་ནི། བདུད་རྩི་མི་ཏྲིའི་གཞུང་ཆེན་མདོ། བདུད་རྩི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའི་མདོ། བདུད་རྩི་བང་མཛོད་འབུམ་བཞིའི་མདོ།བདུད་རྩི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་མདོ། བདུད་རྩི་གཟའ་ཀླུ་དགོས་བཅོས་མདོ། བདུད་རྩི་དམར་བྱང་ཐེམ་བྱང་མདོ། བདུད་རྩི་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་མདོ། བདུད་རྩི་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་མདོ། བདུད་རྩི་གདམ་ངག་འཕྲུལ་མདོ་དང་དགུ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྤྱི་ཁོག་ཁྲོལ་བའི། བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡོང་བསྡུས་འགྲེལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་བཅུ། ཆ་ལག་བཅོ་བརྒྱད་སོ་སོར་གབ་སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་བ་སོགས་ཡོད་པའི་ནང་ནས། འདི་ནི་བདུད་རྩི་བང་མཛོད་འབུམ་བཞི་ཞེས་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུགས་འབུམ་དང༌། སྨན་འབུམ་དང༌། དཔྱད་འབུམ་དང༌། ནད་འབུམ་དང་བཞི་རུ་སྟོན་པས།འབུམ་བཞི་བསྡོམ་པའི་ལེའུ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསོ་རིག་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལས། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།
དེ་ནས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་གསོལ་པ། རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་སྟོན་མཆོག་སྨན་གྱི་བླ། གསོ་རིག་འབུམ་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམ་བཞི་ལས། ཐུག་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལེའུ་བདུན་གསུང་པ། སོ་སོར་དབྱེ་ནས་བདག་ལ་བཀའ་རྩོལ་ཞིག། ཞེས་ཞུས་པ་ལ་སྟོན་པས་བཀའ་རྩལ་པ། དཔྱད་བུ་ལ་སོགས་གསོ་རིག་འཛིན་པ་ཀུན། དང་པོ་ཐུག་འབུམ་མཁའ་སྔོན་གནས་བསྟན་པ། རྩ་བ་གསུམ་ལ་དྲིལ་པའི་སྡོང་པོ་དགུ། གྱེས་པའི་ཡལ་ག་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ། ལོ་འདབ་ཉིས་བརྒྱ་རྩ་བཞི་རྒྱས་པ་ཡིན། གསལ་བའི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ལྔ་རུ་སྨིན། འདི་དག་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་སྡོམ་སུ་བཤད། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཀྲོལ་ན་འདི་ལྟ་ཏེ། ནད་དང་ལུས་ཟུང་དྲི་མ་རྣམ་པ་གསུམ། རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་དང་གྱུར་པ་ལས། ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ནད་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་གསུམ༌། རླུང་ལ་སྲོག་འཛིན་གྱེན་རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་དང༌། མེ་ཉམས་ཐུར་སེལ་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་བཤད། མཁྲིས་པ་འཇུ་བྱེད་མདངས་སྒྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་དང༌། མཐོང་བྱེད་མདོག་གསལ་དག་དང་ལྔ་རུ་བཤད། བད་ཀན་རྟེན་བྱེད་མྱག་བྱེད་མྱོང་བྱེད་དང༌། ཚམ་བྱེད་འབྱོར་བྱེད་ལྔ་དང་བཅོ་ལྔར་བཤད༌། ལུས་ཟུང་དངས་མ་ཁྲག་ཤ་རྐང་ཚིལ་རུས། ཁུ་བ་དང་བདུན་དྲི་མ་བཤང་གཅིན་རྡུལ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ།། རོ་དང་ནུས་པ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་གསུམ་གྱི། ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་གནས་པའི་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་ལྡོག་པ་གནོད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། ནད་ཀྱི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷན་གཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བཞི་ཡིས། འཇུག་སྒོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཞུགས་ནས་ནི། ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་བར་དུ་གནས་བཅས་ཤིང༌། རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་བཅོ་ལྔ་རུ། ན་སོ་ཡུལ་དུས་དགུ་རུ་འཕེལ་བྱེད་དེ།འབྲས་བུ་སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་ནད་དགུར་སྨིན། ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ནི་བཅུ་དང་གཉིས་སུ་གྱུར། མདོ་དོན་དྲིལ་བས་ཚ་གྲང་གཉིས་སུ་འདུ། དེ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གསོ་བྱའི་ནད། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རིམ་པས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ། དེ་ལ་དུས་གདོན་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བཞིས། དེ་དག་འཕེལ་དང་ཟད་པར་གྱུར་ནས་ནི། པགས་ལ་གྲམ་ཞིང་ཤ་ལ་རྒྱས་པདང༌། རྩ་རུ་རྒྱུ་ཞིང་རུས་ལ་ཞེན་པ་དང༌། དོན་ལ་བབ་ཅིང་སྣོད་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར། བད་ཀན་ཀླད་པ་ལ་རྟེན་སྟོད་ན་གནས། མཁྲིས་པ་མཆིན་མཁྲིས་ལ་རྟེན་བར་ན་གནས། རླུང་ནི་དཔྱི་སྐད་ལ་རྟེན་སྨད་ན་གནས། རུས་པ་རྣ་བ་རེག་བྱ་སྙིང་སྲོག་ལོང༌། ཁྲག་རྔུལ་མིག་དང་མཆིན་མཁྲིས་རྒྱུ་མ་དང༌། དངས་མ་ཤ་ཚིལ་རྐང་ཁུ་བཤང་གཅིན་དང༌། སྣ་ལྕེ་གློ་མཚེར་ཕོ་མཁལ་ལྒང་པ་རྣམས། ལུས་ཟུང་དྲི་མ་དབང་པོ་དོན་སྣོད་ལྔ། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རྒྱུ་བའི་ལམ་དུ་བཤད། རྒས་པ་རླུང་མི་དར་མ་མཁྲིས་པའི་མི།བྱིས་པ་བད་ཀན་མི་ཡིན་ན་སོ་གཉན། སྐམ་ས་ཚ་གདུང་ཆེ་བ་མཁྲིས་པའི་ཡུལ། ངད་ཅན་གྲང་བ་རླུང་གི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རླན་ཅན་སྣུམ་པ་བད་ཀན་ཡུལ་དུ་བཤད། རླུང་ནད་དབྱར་དུས་རྒོང་དང་ཐོ་རངས་ལྡང༌། མཁྲིས་པ་སྟོན་དུས་ཉིན་གོང་མཚན་གོང་ལྡང༌། བད་ཀན་དཔྱིད་དུས་སྲོད་དང་སྔ་གྲོ་ལྡང༌། འཚོ་བ་གསུམ་ཟད་འདུ་བ་གཤེད་དུ་བབ། སྦྱོར་བ་མཚུངས་དང་གནད་དུ་བབ་པ་དང༌། དུས་འདས་རླུང་ནད་སྲོག་རྟེན་ཆད་པ་དང༌། ཚ་བ་ལ་འདས་གྲང་བ་གཏིང་མཁར་དང༌། ཟུང་གྱིས་མི་ཐུབ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་རྣམས། འབྲས་བུ་སྲོག་གཅོད་ནད་དགུ་ཞེས་སུ་བཤད། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ཞི་དང་མ་ཞི་བ།གཉིས་གཉིས་བཞི་རུ་ལྡོག་པས་བཅུགཉིས་སོ།། རླུང་དང་བད་ཀན་གྲང་བ་ཆུཡིན་ཏེ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཚ་བ་མེ་རུ་འདོད། སྲིན་དང་ཆུ་སེར་ཚ་གྲང་ཐུན་མོང་གནས། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས། ནད་གཞིའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་ཤེས་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་སོ།།གསོ་རིགས་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལས། གནས་ལུགས་ནད་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།
དེ་ནས་ཡང་དཔྱད་བུས་གསོལ་པ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་སྨན་བླ་གཤེན་རབ་མཆོག། གསོ་རིག་བལྟ་རེག་དྲི་བ་ཅི་ལྟར་བྱ། ཞུས་པས་གཤེན་རབ་མི་བོས་བཀའ་རྩལ་པ། ཉོན་གཅིག་དཔྱད་བུ་ལ་སོགས་འཁོར་རྣམས་ཉོན༌། ནད་ལ་བལྟ་རེག་དྲི་བས་ཡོང་ཤེས་བྱ། མི་གིས་བལྟ་བ་ལྕེ་དང་ཆུ་ལ་བརྟགས། བརྟགས་པ་འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡུལ་རིག་ཡིན།སོར་མོས་རེག་པ་བརྡའ་སྦྱོར་འཕྲིན་པ་རྩ། བརྟགས་པ་འདི་ནི་དཔྱད་པ་དོན་རིག་ཡིན། ངག་གི་དྲི་བ་སློང་རྐྱེན་ན་ལུགས་ཟས། བརྟགས་པ་འདི་ནི་ཐོས་པ་སྒྲ་རིག་ཡིན། རླུང་གི་ལྕེ་ནི་དམར་ཞིང་སྐམ་ལ་རྩུབ།མཁྲིས་ལྕེ་བད་ཀན་སྐྱ་སེར་མཐུག་པོས་གཡོག། བད་ཀན་སྐྱ་གླེག་མདངས་མེད་འཇམ་ལ་རློན། རླུང་གི་ཆུ་ནི་ཆུ་འདྲ་སྦུ་བ་ཆེ། མཁྲིས་ཆུ་དམར་སེར་རླང་ཆེ་དྲི་མ་དུག། བད་ཀན་ཆུ་ནི་དཀར་ལ་དྲི་རླང་ཆུང༌།རླུང་གི་རྩ་ནི་རྐྱལ་སྟོང་སྐབས་སུ་སྡོད། མཁྲིས་པའི་རྩ་ནི་མགྱོག་རྒྱས་འགྲིམ་ལ་འཕར། བད་ཀན་རྩ་ནི་བྱིང་གུད་དར་བའོ།། ངག་གི་དྲི་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི། རླུང་ནི་ཡང་ལ་རྩུབ་པའི་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི། རྐྱེན་གྱིས་གཡལ་འདར་བྱ་རྨང་གྲང་ཤུམ་བྱེད། དཔྱི་དང་རྐེད་པ་རུས་ཚིགས་མ་ལུས་ན། གཟེར་བ་ངེས་མེད་འཕོ་ཞིང་སྟོང་སྐྱུག་བྱེད།དབང་པོ་མི་གསལ་ཤེས་པ་འཚུབས་པ་དང༌། བཀྲིས་དུས་ན་ཞིང་སྣུམ་བཅུད་ཕན་པར་ངེས། རྣོ་ཞིང་ཚ་བའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས། ཁ་ཁ་མགོ་ན་ཤ་དྲོད་ཚ་བ་དང༌། སྟོད་གཟེར་ཞུ་རྗེས་ན་ཞིང་བསིལ་བ་ཕན།ལྕི་ལ་བད་ཀན་སྣུམ་པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས། དང་ག་མི་བདེ་ཁ་ཟས་འཇུ་བ་དཀའ། སྐྱུག་ཅིང་ཁ་མངལ་ཕོ་བ་འཚིང་ལ་སྒྲིགས།ལུས་སེམས་ལྕི་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་གྲང༌། ཟོས་རྗེས་མི་བདེ་ཟས་སྤྱོད་དྲོ་ན་འཕྲོད། དེ་ལྟར་བརྟགས་ཐབས་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི། ནད་ཀུན་འཁྲུལ་མེད་ངེས་པར་གཏན་ལ་འབེབས། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསོ་རིག་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལས། ངོས་འཛིན་རྟགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།
ཡང་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་ཞུས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ལགས། གསོ་རིག་ནད་ལ་གཉེན་པོ་ཅི་ལྟར་བསླབ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། དེ་ལ་སྟོན་པས་བཀའ་རྩལ་པ། དཔྱད་བུ་ལ་སོགས་འཁོར་རྣམས་མ་ཡེངས་ཉོན། ནད་ལ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྨན་དཔྱད་བཞི་ཡིན་ཏེ། རྟ་བོང་ཕྱི་བ་ལོ་ཤ་ཤ་ཆེན་དང༌། འབྲུ་མར་ལོ་མར་བུ་རམ་སྒོག་སྐྱ་ཙོང༌། འོ་མ་ལྕ་བ་ར་མཉེ་ཟན་ཆང་དང༌།བུར་ཆང་རྒྱུས་(རུས)་བཅུད་རླུང་ནད་ཅན་གྱི་ཟས། བ་རའི་ཞོ་དང་མར་གསར་རི་དྭགས་ཤ། ར་ཤ་སྐོམ་ཤ་གསར་བ་ཆག་ཚེ་དང༌། སྐྱབས་དང་ཁུར་ཚོད་ཆབ་ཚ་ཆུ་བསིལ་དང༌། བསྐོལ་གྲང་མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱི་ཟས་སུ་བཤད། ལུག་དང་གཡག་རྒོད་གཅན་ཟན་ཉ་ཡི་ཤ། སྦྲང་རྩི་སྐོམ་པའི་འབྲུ་རྙིང་ཟན་དྲོན་དང༌། འབྲི་ཡི་ཞོ་དང་གར་ཆང་ཆུ་བསྐོལ་ནི། བད་ཀན་ནད་གཞི་ཅནགྱི་བསྟེན་པར་བྱ། རླུང་ལ་དྲོ་སར་ཡིད་འོང་གྲོགས་བསྟེན་ཞིང༌། མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་བསིལ་སར་དལ་བར་བསྡད། བད་ཀན་ནད་ལ་རྩོལ་བཅག་དྲོ་པོར་བརྟེན། རླུང་ལ་མངར་བསྐྱུར་ལན་ཚྭ་སྣུམ་ལྕི་འཇམ། མངལ་ཁ་བསྐ་བསིལ་སླ་རྟུལ་མཁྲིས་པའི་སྨན། ཚ་སྐྱུར་བསྐའ་རྣོ་རྩུབ་ཡང་བད་ཀན་ནོ།། རོ་ནུས་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞི་སྦྱང་གཉིས། ཞི་བྱད་རླུང་ལ་ཁུ་བ་སྨན་མར་གཉིས། མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཐང་དང་བཅུར་ནས་བསྟེན། བད་ཀན་ནད་ལ་རིལ་བུ་ཏྲེས་སམ་སྦྱར། ཁུ་བ་རུ་བཅུད་བཅུ་བཞི་མགོ་ཁྲོལ་ཏེ། སྨན་མར་ཛ་ཏི་སྒོག་སྐྱ་འབྲས་བུ་གསུམ། རྩ་བ་ལྔ་དང་སྨན་ཆེན་དག་ལ་སྦྱོར། མ་ནུ་སླེ་ཏྲེས་ཏིག་ཏ་འབྲས་བུའི་ཐང༌། ག་པུར་ཙན་ལྡན་གུར་གུམ་ཅུ་གང་བྱེད། བཙན་དུག་ཚ་སྣ་རྣམས་ཀྱི་རིལ་བུ་དང༌། ཏྲེས་སམ་སེ་འབྲུ་ད་ལིས་རྒོད་མ་ཁ། ཚྭ་དང་ཅོང་ཞི་བསྲེགས་པའི་ཐལ་སྨན་ནོ།། སྦྱོང་བྱེད་རླུང་གི་ནད་ལ་འཇམ་རྩི་སྟེ། མཁྲིས་པ་བཤལ་ལ་བད་ཀན་སྐྱུགས་ཀྱིས་སྦྱངས། འཇམ་རྩི་སླེ་འཇམ་བཀྲུ་མཇམ་བཀྲུ་མ་ལྷན། བཤལ་ལ་སྤྱི་བཤལ་དགོས་བཤལ་དྲག་དང་འཇམ། སྐྱུག་ལ་དྲག་སྐྱུག་འཇམ་སྐྱུག་གཉིས་སུ་སྦྱར། དཔྱད་དུ་བསྐུ་མཉེ་ཧོས་ཀྱི་མེ་བཙའ་དང༌། རྔུལ་དབྱུང་གཏར་དང་ཆུ་ཡི་འཕྲུལ་འཁོར་དང༌། དུག་དང་མེ་བཙའ་རིམ་བཞིན་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས། དེ་ལྟར་གསོ་ཐབས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སོ།། ཡེངས་མེད་གུས་པས་བརྩོན་པར་བསྟེན་བྱས་ནས། ནད་ཀྱི་འདམ་ལས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསོ་ཐབས་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལས། གསོ་ཐབསཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།
དེ་ནས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་མགོན་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེ། གསོ་རིག་ཐུགས་འབུམ་ནམ་མཁའ་སྔོན་པོ་ལ།དཔེ་དོན་རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པར་ཞུ། དེ་ལ་སྟོན་པས་བཀའ་རྩལ་པ། ལེགས་སོ་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་སོགས་འཁོར་རྣམས་ཉོན།གནས་ལུགས་ངོས་འཛིན་གསོ་བའི་རྩ་བ་ལ། རྣམ་པར་མ་གྱུར་བལྟ་རེག་དྲི་བ་དང༌། ཟས་སྤྱོད་སྨན་དཔྱད་སྡོང་པོ་དགུ་རུ་དྲིལ། ཡལ་ག་ལུས་ལ་ནད་ཟུང་དྲི་མ་གསུམ། ནད་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འཇུག་སྒོ་གནས་དང་ལམ། ལྡང་དུས་འབྲས་བུ་ལྡོག་རྒྱུ་མདོ་དོན་དགུ། བལྟ་བ་ལྕེ་ཆུ་རེག་པ་རྩ་ལ་གསུམ། དྲི་བ་སློང་རྐྱེན་ནད་ལུགས་གམ་པ་གསུམ། ཟས་ལ་ཟས་སྐམ་དྲུག་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་གསུམ། སྨན་ལ་རོ་དང་ནུས་པ་གཉིས་གཉིས་དྲུག། སྦྱོར་ཐབས་ཞི་བྱེད་དྲུག་དང་སྦྱོང་བྱེད་གསུམ། དཔྱད་གསུམ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་གྱེས་པ་ཡིན། རྒྱས་པའི་ལོ་འདབ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ལྔ། ནད་ཀྱི་ཟིན་ཏིག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། བལྟ་བ་དྲུག་དང་རེག་པའི་རྩ་རྒྱུད་གསུམ། དྲི་བ་ཉེར་དགུ་རླུང་ཟས་བཅུ་བཞི་དང༌། མཁྲིས་ཟས་བཅུ་གཉིས་བད་ཀན་ཟས་སྐམ་དགུ། སྤྱོད་ལམ་དྲུག་དང་སྨན་གྱི་རོ་ནུས་དགུ། ཁུ་བ་གསུམ་དང་སྨན་མར་རྣམ་པ་ལྔ། ཐང་ཕྱེ་བཞི་བཞི་རིལ་བུ་རྣམ་པ་གཉིས། ཏྲེས་སམ་ལྔ་དང་མི་འདིས་བཅོས་ཐབས་དགུ།དཔྱད་སྡེ་བདུན་ཏེ་ནད་གཞི་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ངོས་བཟུང་བརྟགས་པ་སྟེ། བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དོ།།སྤྱི་སྡོམ་ཉིས་བརྒྱ་རྩ་བཞིར་རྒྱས་པ་ཡིན། མེ་ཏོག་ནད་མེད་ཚེ་རིང་གསལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་བོན་ནོར་བདེ་བ་གསུམ་དུ་སྨིན། དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་གྲངས་བཀོད་པ་ཡིན། གསོ་རིག་སྙིང་པོ་རྩ་བ་ཐུགས་འབུམ་འདི། གསོ་རིག་རྒྱུད་འཛིན་བློ་ལྡན་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། བློ་དམན་ལོག་རྟོག་ཅན་གྱི་རྟོགས་མི་འགྱུར། སྤྱོད་དགའ་རྒྱ་ཆེའི་གཞུང་དུ་བལྟ་བར་ཀྱིས། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསོ་རིག་སྙིང་པོ་རྩ་བ་ཐུགས་འབུམ་སྔོན་པོ་ལས། དཔེ་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།
དེ་ནས་ཡང་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས། རིན་པོ་ཆེ་བེཌཱུརྻའི་མཎྜལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། རི་རབ་རི་བདུན་རོལ་མཚོ་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན། ཉི་ཟླ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་རིན་ཆེན་ནོར་བདུན་སོགས་ལྷ་མིའི་མཆོད་སྤྲིན་གྱི་རྒྱན་དུ་མས་བརྒྱན་པ་གཅིག། སྟོན་པའི་མདུན་དུ་ཕུལ་ནས།ལྷ་ཕྱག་ལན་བརྒྱར་འཚལ་ནས་གསོལ་བ། བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། འབུམ་སྡེ་འདི་ཡི་ཡོན་ཏན་གང༌། མ་འོངས་སེམས་ཅན་དོན་ཆེད་དུ། བདག་ཅག་འཁོར་ལ་གསུངས་པར་ཞུ། ཞེས་ཞུས་སོ།།དེ་ལ་སྟོན་པས་བཀའ་རྩལ་པ། གཡུང་དྲུང་བོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱ་ཆེ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། གྲངས་མོང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་འདྲ། གཏི་ཟབ་མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ། མདོར་བསྡུས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་བསྡུས་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ། དེ་བསྡུས་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔའི་ནང༌། འཕན་ཡུལ་རྒྱས་པའི་འབུམ་སྡེ་འདི། སངས་རྒྱས་བཀའ་ཡི་སྙིང་ཁུ་ཡིན། ལུང་རྟོགས་བོན་གྱི་ཡང་བཅུད་ཡིན། མ་རིག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་ཡིན། སྡུག་སྔལ་མཚོ་སྐམ་ཉི་མ་ཡིན། བག་ཆགས་བཀྲུ་བའི་ཆུ་བོ་ཡིན། འགྲོ་བ་སྐྱོབས་པའི་དཔུང་གཉེན་ཡིན། བགེགས་རྣམས་འསྲེགས་པའི་མེ་དཔུང་ཡིན། གདོན་རྣམས་འདུལ་བའི་ཐོག་མདའ་ཡིན། བདུད་དཔུང་འདུལ་བའི་ཐོ་བ་ཡིན། བྱད་ཁ་བཟློག་པའི་འཁོར་ལོ་ཡིན། དུག་ལྔ་རྩད་གཅོད་རལ་གྲི་ཡིན། བར་ཆད་བཟློག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། མུ་སྟེགས་འདུལ་བའི་གཤེན་པོ་ཡིན། བཞི་བརྒྱ་ནད་སེལ་སྨན་ལྷ་ཡིན། དགོས་འདོད་འབྱུང་བའི་ནོར་བུ་ཡིན། བླ་མེད་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་མཆོག་ཡིན། གང་གིས་མི་ཤིག་གཡུང་དྲུང་བྲག། འགྲོ་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཕྱིར་དང༌། ཞིང་ཁམས་བདེ་ལེགས་འཕེལ་བ་དང༌།སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་བའི་ཕྱིར། གསོ་རིག་བརྒྱུད་འཛིན་སྐལ་ལྡན་ཀུན། འབུམ་སྡེ་འདི་ལ་མོས་པར་བྱ། འབུམ་སྡེ་འདི་ལ་འདུན་པར་བྱ། འབུམ་སྡེ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱ། འབུམ་སྡེ་འདི་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ། རང་དོན་མཁས་པར་སྦྱོང་འགྱུར་ན། ལྷ་དབང་ལག་གི་ནོར་བུ་འདྲ། གཞན་དོན་སྨན་གྱི་སྦྱིན་བཏང་ན། སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱི་སྦྱིན་བཏང་མཉམ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཉེར་མི་ཕོད། དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་སྨན་ལྷའི་ཞིང༌། སྤོས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ། སྨན་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་གོར་མ་ཆགས། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསོ་རིག་ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན་ལས། འབུམ་བཞི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།
གསོ་བ་རིགས་པའི་རྩ་བ་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་མདོ་དགུའི། མདོ་སྡེ་གསུམ་པ་བདུད་རྩི་བང་མཛོད་འབུམ་བཞིའི་མདོ་ལས། འབུམ་སྡེ་བཞི་རུ་ཡོད་པའི་ལེའུ་དང་པོ་རྩ་བ་ཐུགས་འབུམ་ནམ་མཁའ་སྔོན་པོ་རྫོགས་སོ།། །།
རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་ཐུགས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན། ཟབ་མོ་བཀའ་ཡི་ཆུ་འཛིན་འཁྲིགས་པའི་དཀྱིལ། རྗེས་འཛིན་རིམ་བྱོན་ལེགས་བཤད་དབྱར་རྔ་སྒྲོགས། ཟད་མེད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆར་ཆེན་འབེབས།འཛིན་མའི་ཞིང་ལ་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་སྔོན། བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུའི་དཔྱད་རིགས་སོ་ནམ་གྱི། འགྲོ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་དགེ་བའི་ལོ་ལེགས་ཤིང༌། ཡང་དག་བླ་མེད་འབྲས་བུ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་མདོ་དགུའི་བརྒྱུད་རིམ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གཙོ་བོས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་གསུངས། དེས་དམུ་ཙ་ཏྲ་ཧེ་ལ་བཤད༌། དེས་གསེར་ཐོགས་ལྕེ་འབྱམས་ལ་བཤད། དེས་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་ལ་བརྒྱུད། དེས་གྱིམ་ཚ་རྨ་ཆུང་ལ་བརྒྱུད། དེས་བན་དྷེ་མི་བདུན་གྱིས་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་སྐབས། དཔེ་ཆ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་གྲབ་བྱས་དུས། བོན་པོ་མི་བདུན་གྱིས་ཁྱེར་ནས་གཙང་སྟོད་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་གསང་ཕུག་དུ་སྦས། ཕྱིས་དུས་ལ་བབ་ཙམ་ན། གཙང་གི་གཤེན་པོ་བུ་འཚོ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པས་གཏེར་ཞལ་ཕྱེས་ནས། རྨེའུ་མཁས་པ་དཔལ་ཆེན་ལ་སྤེལ་བའོ།། བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཁམ་ཡུལ་རྐམ་གྱི་བཙུན་པ་དྲུག་མུ་ཉི་ཝེར་བགྱིས་པ་སརྦ་ཛ་ཡནཱུ། བཀྲ་ཤིས། ཞལ་དྲོ། བྱིན་ཆེ།
ཁྱུང་ཁྲི་ལྡེ་ནས་མཐུན་སྦྱོར་ཞུས།


c: text/html

text:
རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།
- བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་མེ་སྦྲུལ་ལོ་ཧོར་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་གསུམ་ལ་ (སྤྱི་ལོ་ 1617) ཡབ་ཧོར་བདུད་འདུལ་རབ་བརྟན་དང་། ཡུམ་ཁྲ་ལྕམ་ཀུན་དགའ་ལྷ་མཛེས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་བར་སྟག་རྩེ་ཞེས་པར་འཁྲུངས། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚ་བ་དཀའ་བཅུ་སོགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་སྐྱེའི་ངོས་འཛིན་མཛད།
དགུང་ལོ་དྲུག་པ་ཆུ་ཁྱི་ལོར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སྤྱན་དྲངས་ནས། ཐོག་མར་མིང་ཚིག་བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་གྲོག་པོ་ནང་དགེ་སློང་ཞེས་པས་ཕུལ་ཞིང་། དེ་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པའི་དོན་དང་ཚིག་གི་ཆ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་བརྡ་སྤྲོད་ཀ་ཙན་གཙོར་གྱུར་གྱིས་དཎྜིའི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མ་དང་། རཏྣ་ཀ་ར་ཤནྟའི་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རྩ་འགྲེལ་ངོ་མཚར་རྟོགས་བྱེད་དང་བཅས་པ། དཔལ་སྭ་རོ་ད་ཡའི་རྒྱུད་ལེགས་ཉེས་ལུང་དུ་སྟོན་པ་དབྱངས་འཆར། གངས་ཅན་ཡུལ་དང་འཚམས་པའི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་འཇུག། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་དཔྱད་པས་མཚོན་བརྟག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད། བཟོ་རིག་གི་ཆ་ཚད་དང་བཅས་པ་ཕྱི་ནང་གི་རིག་པའི་གནས་དུ་མ་སྨོན་འགྲོ་པཎྜིཏ་ཚེ་དབང་དོན་གྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་། ཕུག་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩིས་དཀར་ནག་རྣམས་ལྡུམ་པོ་དོན་འགྲུབ་དབང་རྒྱལ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ་མདོ་དང་བཅས་པ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་སོ་ལྡ་པ་འཇམ་དབྱངས་དཀོན་ཅོག་ཆོས་འཕེལ། གསོ་བ་རིག་པ་རྒྱུད་ཆུང་གསུམ་ཐུགས་འཛིན་དང་། རྒྱུད་བཞིའི་ལུང་ཁྱབ་བདག་ཁྲ་ཚང་པ་ནས་བཞེས་པ་དང་། ཟབ་ལམ་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག བདུད་རྩི་བུམ་པ་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་དབང་ལུང་ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སོགས་ལས་བཞེས། ནང་དོན་རིག་པ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་། གནས་གསར་བ་མགོན་པོ་བསོད་ནམས་མཆོག་ལྡན། འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ། ཁྲ་ཚང་བློ་མཆོག་རྡོ་རྗེ། གཏེར་བདག་གླིང་པ་བཅས་ལས་གསན་ཏེ་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ཐུགས་ཀྱི་བུམ་པར་ཡོངས་སུ་གཏམས། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུས་ངོམས་པ་མེད་པ་ལྟར་མུ་མཐུད་མཁས་དབང་ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་ཆེས་མང་བ་བསྟེན་པ་གནང་སྟེ། མདོ་སྔགས་གསར་རྙིང་ཤེས་བྱ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་དང་བཅས་པའི་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་བཀའ་འབུམ་ཕྱི་མའི་གྲས་སུ་པོད་བཅུ་དྲུག་དང་། ནང་མ་ལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསན་ཡིག་གངྒྰའི་ཆུ་རྒྱུན་པོད་བཞི་སོགས་ཁྱོན་པོད་བཅོ་བརྒྱད། ཚད་མར་བཀའ་རྩོམ་གྱི་དགོངས་གཞི་གཏད་ཀྱང་འགྲོ་བའི་སྣང་ངོར་སྤྱན་མི་གསལ་བར་བསྟན་པ་སོགས་ནས་རིམ་ལུས་དང་། སྒྲ་ལ་མདོ་གསར་འགྱུར་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་རབ་ཏུ་འཐུས་པའི་དགོངས་པ་དང་། གསོ་རིག་སྐོར་རྒྱུད་ཆུང་གསུམ་ཐུགས་འཛིན་ལས་འཕྲལ་སྣང་དུ་ལྷ་རྗེའི་རིགས་ལའང་ཐུགས་སྣང་དག་མིན་ལས་མཁས་ཁྱད་ཆེར་མི་གནང་བ་སོགས་མི་དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གནང་བ་ལས་གཞན་མདོ་སྔགས་ཕྱི་ནང་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བཅས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱག་རིས་ཆེན་པོ་བསྩལ་ཚུལ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་དུ་གསལ།
རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པས་སྨན་དཔྱད་འགྲོ་དོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་དང་བཀའ་རྩོམ་ལྟ་བུ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་མ་མཛད་རུང་། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུར་ཐུགས་རྗེའི་གཟིགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་བླ་སྨན་པ་བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་དག་པས་ཞབས་བསྐུལ་ཞུས་པ་བཞིན་བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་བཞི་གྲ་ཐང་པར་མ་ཇི་བཞིན་གྱིས་སློབ་དཔོན་དོན་གྲུབ་དཔལ་བ་སོགས་བྱེད་དུ་འཇུག་གནང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དར་མོ་སྨན་རམས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་མ་དཔེ་འབུལ་མི་གང་བྱུང་ལྟར་གྱི་ཆ་ལག་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཡང་དར་མོ་སྨན་རམས་པ་དང་། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གཉིས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་རང་ཞུས་དག་བྱེད་འཇུག་པ་གནང་པའི་རྩ་རྒྱུད་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང་དང་། བཤད་རྒྱུད་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང་། ཕྱི་རྒྱུད་ཆུ་མདོ་སོགས་ལ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ལྗགས་ཞུས་ཚད་ལྡན་གནང་སྟེ་འཛད་མེད་ཆོས་སྦྱིན་གྱི་སྒོ་འཕར་ཕྱེ་བ་གནང་། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡར་རྒྱས་ཆེད་དུ་ཆུ་ལུག་ (སྤྱི་ལོ་ 1643 ) ལོ་འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་ནུབ་མར་ཐོག་མ་ཉི་ཐང་དྲུང་ཆེན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སློབ་དཔོན་དང་། རྗེས་སུ་བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་དོ་དམ་གནང་བའི་གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གླིང་དང་། གཞིས་ཀ་རྩེར་ཚ་རོང་པས་དོ་དམ་བྱས་པའི་དྲང་སྲོང་འདུས་པའི་གླིང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཉིས་རྒྱུན་འཛུགས།
དེ་བཞིན་གསང་ཕུ་ཉི་མ་ཐང་དུ་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་བཅས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་རྒྱུད་བཞིའི་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུ་མཁན་མང་པོ་བྱུང་། གཞན་ཡང་རྩེ་པོ་ཏཱ་ལའི་ལྷ་དབང་ལྕོག་གམ་ཤར་ཆེན་ལྕོག་ཏུ་བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་དང་རྗེས་སུ་དར་མོ་སྨན་རམས་པས་འགན་བཞེས་ཏེ་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་སོགས་སྔ་རྗེས་སུ་འཛུགས་པར་མཛད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ལྷག་བསམ་དང་། ན་བཟའ་གླིང་པ་སོགས་ཀྱི་སློབ་མ་ལ་ཡང་ཕོགས་དང་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་བསྩལ་ཞིང་། དཔོན་ཚང་ཚ་རོང་པས་རེ་འདུན་ཞུས་པ་ལྟར་དྲང་སྲོང་འདུས་པའི་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག་ཀྱང་གསར་རྩོམ་མཛད། ལྷག་པར་ནད་རིགས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་གཉེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། ཚེ་བསྲིང་བ། ལང་ཚོ་དར་ལ་བབས་པ། ལུས་ལ་བཅངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོག་སེར་མཚོན་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་ཞི་བ་སོགས་ཕན་ཡོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་རིན་ཆེན་རིལ་བུ་སྔོན་གྱི་རིལ་བུ་དུ་མའི་རྟ་དང་བཅས་གྲང་སྦྱོར་དང་། ཚ་སྦྱོར། རྟ་རི་མ། དུག་འཇོམས་དབང་རིལ་སོགས་ཕོན་ཆེ་བར་ལྷའི་བདུད་རྩི་འཆི་མེད། ལྷ་མིན་གྱི་བདུད་རྩི་འཆི་གསོས། མིའི་བདུད་རྩི་བདེ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་འགྲོ་སྲོག་སྐྱོབ་པའི་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ།
འཕགས་ཡུལ་ནུབ་ཕྱོགས་མ་ཧོ་རའི་བྲམ་ཟེ་སེ་ཧྱ་སི་གོ་ད་ར་རཉྩ་ར་དང་། མཧཱ་ལོ་ཙཱ་བ་འདར་པ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་ཚེའི་རིག་བྱེད་མཐའ་དག་གི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཕ་ཧཱའི་སྨན་པ་ད་ན་ད་བའི་སྨན་བཅོས་ཕན་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིགས་མ་གཅིག་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས། མ་དྷ་རའི་རྒྱལ་རིགས་ཚེའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པ་ར་གུ་ནཱ་ཐས་ཚངས་པ་རིག་བྱེད་རྒྱ་མཚོའི་ཡན་ལག་འཛིན་པ་གཡོ་བཙན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕན་བྱེད་མན་ངག་ལག་ལེན་ཐོར་བུ། ཤཱ་ཇང་གི་སྨན་པ་མ་ན་ཧོས་མིག་འབྱེད་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་རྣམས་ལོ་ཙཱ་བ་གོང་བཞིན་གྱིས་བྱས་ཏེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ལོ་ཏཱ་ལར་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་ལུང་ཕེབས་ཤིང་མཐུན་རྐྱེན་བསྩལ། སྐབས་དེར་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནས་ཀྱང་གྲ་ཕྱི་སྟོད་ལུགས་པ་གནས་ལུགས་ཆེད་འབོད་མཛད་ནས་མི་ཏྲ་ཛོ་ཀི་དང་། བོད་ལུགས་ཀྱི་མིག་འབྱེད། གཙང་སྟོད་དར་མ་མགོན་པོའི་བརྒྱུད་པ་དགེ་སློང་གཞན་ཕན་ལ་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། ཟིན་ཏིག་གཅེས་བསྡུས། གསེར་བྲེ། བྱང་པ་རིགས་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་བཟང་གི་བཤད་རྒྱུད་འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ལུང་དུ་མ་དང་། གཉའ་ནང་ནམ་མཁའ་ལྷར། གྲུབ་ཐོབ་ཨོ་རྒྱན་པའི་ལུགས་ཀྱི་དངུལ་ཆུ་བཙོ་བཀྲུ་རྣམས་དར་མོ་སྨན་རམས་པ་དང་། ལྷག་བསམ་གཉིས་གཙོར་གྱུར་གྱིས་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་སློབ་ཏུ་འཇུག་པ་གནང་། ད་དུང་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་དང་། དར་མོ་བ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང་གི་འཕྲོས་ཕྱི་རྒྱུད་ཆུ་མདོ་མན་གྱི་འགྲེལ་པ་《རྡོ་རྗེ་མདུད་འགྲོལ།》དར་མོ་སྨན་རམས་པ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་དང་དེའི་སློབ་མ་མེར་མོ་བ། ལ་ར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲི་མཆན་སོར་བཞག་གིས་དཀའ་འགྲེལ་གྱི་ཚུལ་《ལེགས་བཤད་གསེར་རྒྱན་》 དང་ 《གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར་》མེར་མོ་བ་དང་། ལ་ར་བས་ཡིག་རྙིང་ལས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་བློ་བསྟུན་གྱིས་བགྱིད་དུ་འཇུག་པར་བཀའ་བསྩལ་ཞིང་དེ་དག་པར་དུ་བརྐོ་རྒྱུའི་པར་བྱང་སོགས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དཔེར་ན་གྲ་ཐང་སོར་བཞག་དུས་ཀྱི་པར་བྱང་ལ། སྤྲུལ་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་ཡི་གཟུགས་བསྒྱུར་བ། །སྲོག་འཚོའི་མཆོད་སྦྱིན་འགྱེད་མཁས་བྱང་ངོས་པ། །གསོ་རིག་དར་རྒྱས་བྱེད་པོས་བསྐུལ་བ་ལས། །ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བདུད་རྩིའི་ཆབ། །འཁྲུལ་མེད་གླེགས་བམ་ཟ་མ་ཏོག་འཁྱིལ་བ། །སླར་ཡང་ཡིད་བཞིན་འདོད་པ་འཇོ་བའི་བར། །སྡེ་བཞིའི་དཔལ་ལྡན་པོ་ཏཱ་ལ་ནས་སྤེལ། །ཞེས་སོ།།
གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་རྣམ་ཐར་ཀྱི་པར་བྱང་དུ། བདེ་བཤེགས་རིགས་ལྔ་ཡོངས་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ། །སྨན་གྱི་བླ་མ་སྙིགས་དུས་འགྲོ་འདྲེན་ཆེད། །གཡུ་ཐོག་རྗེ་བཙུན་སྐུ་ཡི་སྒྱུ་མའི་འཕྲུལ་། །གངྒཱའི་རྡུལ་གྲངས་དེས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མེད། །འོན་ཏེ་གངས་ལྗོངས་དབུ་རུ་སྐྱིད་སྣ་དང་། །རུ་ལག་ལུང་དམར་སྐུ་བལྟམས་གསར་རྙིང་ཟུང་། །སྐྱེ་བརྒྱུད་རིམ་བྱོན་རྣམ་ཐར་རྨད་པོ་ཆེ། །དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ཀྱི་མི་ཕྱེད་དད་པའི་གསོས། །ཚུལ་འདི་ནམ་ཡང་ཟད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་པར། དར་མོ་སྨན་རམས་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས། །བསྐུལ་ཚེ་རིག་བྱེད་གཉིས་པ་ཤེས་མིང་གིས། །སོར་རྩེའི་འཕྲུལ་གྱིས་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་བསྐྲུན། །ལེགས་བྱས་བསགས་མཐུས་རིགས་ལྡན་རིང་ལུགས་ཆེ་། །དེ་འཛིན་སྐྱེས་བུ་དགེ་འདུན་སྡེ་དར་ཞིང་། །ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་མངའ་ཐང་དང་། །ས་སྤྱོད་མི་དབང་སྐུ་ཚེ་རྒྱས་པར་ཤོག། །རྒྱ་ཧོར་བོད་ཀྱི་ཀུན་བཟོད་དཔལ་མོའི་མངལ། །མངོན་པར་ལྕི་བ་ཕན་བདེའི་ཁུར་པོ་ཆེའི། །བཅུད་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་རྫོགས་ལྡན་དུས་ཇི་བཞིན། །སྒོ་གསུམ་སིམ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་ཤོག། གསོ་རིག་བསྟན་པ་མཱ་ལ་ཡ་ཡི་ལྗོན། །གཡུར་དུ་ཟ་བའི་དྲི་བསུང་ངད་འཐུལ་བས་། །འགྲོ་ཀུན་སྒྲིབ་གཉིས་དེས་བསྐྱེད་བཞི་བརྒྱ་དང་། །རྩ་བཞིའི་ནད་ཞི་མ་ལུས་སྤུན་ཟླར་ཤོག། དཔར་བརྐོས་བསྐུལ་ཞིང་ཞུ་དག་ལས་བྱེད་སོགས། །ཚེ་འདི་བདེ་སྐྱིད་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །ཕྱི་མ་བེེཌཱུརྱ་སྣང་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ། །སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིག། ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་ཐུགས་བསྐྱེད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་མཚན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ་།།
- འདི་ནི་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་《གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ནས་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 29.06.2017 ཉིན། 12:52 PM<< སྔ་མ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༡༽ དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་གསར་འཛུགས།
ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤།༥ ནང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལིར་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཀུན་བདེ་གླིང་ཡང་མཉམ་འཁྲིད་མཛད་ཡོད། སྐབས་དེའི་བཀའ་མོལ་སྐོར་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཞུ་སྐབས་བསྙེལ་ཐོ་འཁྱུག་བྲིས་ཤིག་ཐོབ་པ་ཆ་ཚང་ལེབ་བཤུས་ཀྱིས་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ། ༡༽ རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ཟླ་ ༢ ཚེས་ཕན་འབྱོར་བའི་བུ་ཕྲུག་ལོ་ ༡༦ མན་གྱི་གྲངས་འབོར་བུ་དང་བུ་མོ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༢༩༧༥ ཡོད་ཐོག་ནས་ཕྲུག་གུ་ལོ་ ༡ ནས་ ༨ བར་གྲངས་ ༢༥༠ ལོ་ ༨ ནས་ ༡༦ བར་ ༡༠༠༠ བཅས་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར་མ་སུ་རིར་མི་གྲངས་ ༤༠༠ ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག ༡ དང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་མི་གྲངས་༢༥༠ ཡོད་པའི་བུ་གསོ་ཁང་ ༡ ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལའང་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་རིམ་ཚད་གཞི་དང་ལྡན་པ་བྱུང་མེད་ཁར་འཕྲོས་མི་གྲངས་ ༦༠༠ སློབ་གྲྭ་ཁག་བགོས་གང་མྱུར་འཛུགས་རྩིས་བཅས་ཕུད་རུང་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པ་མི་གྲངས་ ༡༧༢༥ བསྡད་པའི་ཐོག་ད་དུང་སྐྱབས་བཅོལ་གསར་འབྱོར་ཡོང་དང་ཡོང་མུས་བཅས་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་རོགས་རམ་ཡོད་པ་ཞུ་རྒྱུ། ༢༽ གོང་གསལ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་གྲྭའི་འགྲོ་སོང་སློབ་གྲྭ་མཐར་སོན་མ་ཐུབ་བར་གཏོང་དགོས་དེ་དག་ལོ་རྒྱུན་རིང་པོར་བརྟེན་པས་ཐུགས་གཡེང་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱུན་འཁྱོང་རོགས་རམ་ཡོང་བ། ༣༽ ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་ཕྲུག་དོན་དུ་འགྲོ་སོང་སྔོན་རྩིས་འཆར་གཞི་ཇི་ཡོད་གསལ་གསུང་ཐུབ་ན་ང་ཚོས་བསམ་བློའི་གཏོང་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཡོང་གནས། ༤༽ རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུ་དེ་དག་ལག་ལེན་གང་མགྱོགས་འཁེལ་ཐབས་དང༌། རིག་གསར་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་བར་ཆེད་མངགས་མི་གཅིག་བསྐོ་འཛུགས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་བ་འདུག ༥༽ སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བྱེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་དགེ་རྒན་ང་ཚོས་ལྡང་ངེས་གཏོང་ཐུབ་ཅིང༌། ཧིན་རྡི་དང་དབྱིན་ཇིའི་དགེ་རྒན་ཤེས་ཚད་དྲག་གྲས་གཏོང་གནང་རོགས་རམ་ཡོད་པ་ཞུ་རྒྱུ། ༦༽ བོད་ཡིག་དང༌། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་ལ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་དེབ་གཞི་སློབ་ཚན་ཚད་རིམ་དང་ལྡན་པ་མེད་སྟབས་དེང་སང་གོ་རིམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་མུས་མཇུག་སྐྱོང་དང་པར་སྐྲུན་སྐོར་ལ་འགྲོ་སོང་དང༌། རྒྱུས་མངའི་ལམ་སྟོན་རོགས་རམ་ཡོང་བ། དེ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་གཉིས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་གསོ་སྐྱོང་གནང་རྒྱུ་ནི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་བཅས་གང་ཐད་ནས་སྙིང་པོའི་ནང་གི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་གཟིགས་ཏེ་རེ་སྐུལ་གནང་བ་ལྟར། སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་གིས་ཞལ་བཞེས་དང་སྦྲགས་སྐབས་དེར་ཤེས་ཡོན་དང་གཞོན་སྐྱེས་ཞབས་ཞུའི་བློན་ཆེན་ལས་ཁུངས་(Ministry of Education & Youth Services)ཞེས་དང་དེང་སྐབས་མི་ཆའི་ནུས་པ་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་བློན་ཆེན་ལས་ཁུངས་ར(Ministry of Human Resource Development)ཞེས་འབོད་པ་དེའི་གྲོས་ཆོད་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཚོགས་པ་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་(XXI OF 1860)གཞི་བཟུང་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་རང་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ཞིག་དངོས་སུ་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཏེ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང༌། ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཆེད་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཀུན་བདེ་གླིང་དང་ལས་བྱེད་བཅས་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་རིང་ལྡི་ལིར་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་གནང་དགོས་པའང་བྱུང༌།
༢༽ གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསར་འཛུགས།
ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བྱེས་འབྱོར་བོད་རིགས་ཁོངས་སུ་སློབ་ལོ་སོན་པའི་ན་གཞོན་ལྔ་སྟོང་གྲངས་ཀ་འདི་ཕྱིས་སུ་ ༡༩༦༢ ནང་བཀོད་པའི་གྲངས་ཐོ་ཡིན་པས་གོང་གསལ་གཞན་དང་ནང་འགལ་དུ་བལྟ་མི་ཉན་སྐོར་ཡོད་པ་རྣམས་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཤེས་ཡོན་དང་ལག་ཤེས་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དོན་དེའི་ཐད་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་མ་སུ་རིར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པའི་ཐོག ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བྱས་རྗེས་༡༩༦༠ ལོར་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་༢༢ དང༌། ༡༩༦༡ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་གསར་འཛུགས་གནང༌།༢༣ དེ་བཞིན་ ༡༩༦༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཀ་སྦུག་ཤེས་རིག་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱས་༢༤པ་ཤེས་རིག་གིས་རྩིས་ལེན་འཛིན་སྐྱོང་གནང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས་རྗེས་ཚོགས་པ་དེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༡ ཉིན་༢༥ནས་མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་དང༌། སིམ་ལ་གཏན་སློབ། རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་བཅས་དངོས་སུ་གཞུང་འབྲེལ་རྩིས་ལེན་བྱས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༠ པར་ཀ་སྦུག་ཤེས་རིག་སློབ་གྲྭ་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་རྩིས་ལེན་བྱས། དེ་བཞིན་སྐབས་དེའི་ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆར་གསལ་བར་གཞིགས་ན། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བས་ལམ་བཟོའི་ལས་ཀ་བྱ་ཡུལ་གཙོ་གྱུར་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ཁ་ཤས་ལ་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་སླེབས་སྐབས་ཀ་ལོན་སྦུག་ཁོ་ནར་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཞི་ཡོད་པ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ལམ་བཟོ་བའི་ཆེད་བྱང་ཁུལ་དུ་སློབ་གྲྭ་གཅིག་དང་ལྷོ་ཁུལ་དུ་གཅིག་བཅས་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ཡོད། ཡུ་པི་མངའ་སྡེའི་སན་དེའུ་དང་སྤའོ་རི་(Sandeo Camp and Pauri, Uttar Pradesh)སོ་སོར་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་རེ། དེ་བཞིན་ལ་དྭགས་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་ལམ་བཟོ་བའི་ཕྲུ་གུའི་ཆེད་སློབ་གྲྭ་གཉིས་དང༌། མའི་སོར་གཞིས་ཆགས་སུ་སློབ་གྲྭ་གསུམ་ཡོད་མུས་ལ་འདོད་ཁེངས་མ་བྱུང་བར་གཞིས་ཆགས་སྤྱིའི་ཆེད་སློབ་གྲྭ་ཡག་པོ་གཅིག་འཛུགས་རོགས་ཞེས་ ༡༩༦༡ ལོར་ཞུ་མུས་རེད་འདུག ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་སིམ་ལའི་ཉེ་འགྲམ་སྐབས་དེར་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ལམ་ཆེན་གྱི་ལམ་བཟོ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོས་ས་གནས་མ་ཏི་ཡཱ་ན་དང༌། ཤིའ་ལ་རུ། ནར་ཀན་ཌ་(Matiana, Shillaru and Narkanda)བཅས་སུ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསུམ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བྷ་ལུག་སྤུང་(Bhalukpung)གསོག་སྒར་དུ་ཡང་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཡོད་པ་༢༨རྣམས་མ་འོངས་པར་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚོར་དཔྱད་གཞིར་ཕན་པར་སྙམ་ནས་འདིར་མཚོན་ཙམ་ཞུས་པ་ལགས། རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་བཙུགས་རྗེས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལས་ཁུངས་དེ་དང་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་གཏན་འཇགས་དང་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་སློབ་གྲྭའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཏུ་གསལ་ངེས་ལ་བརྟེན་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།།
༣༽ ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསར་འཛུགས།
བོད་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་འབྲེལ་མོལ་གྱིས་གཏན་འཇགས་དང་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསར་འཛུགས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ཁག་ནས་སློབ་ལོ་སོན་པའི་བུ་ཕྲུག་མང་པོ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་སློབ་འཇུག་ཆེད་སྡེབ་སྐྱེལ་བྱས་པ་རྣམས། སློབ་གྲྭ་ངོ་མར་སློབ་འཇུག་མ་ཐུབ་བར་གནས་སྐབས་གནས་སྡོད་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཡུལ་དགོས་གལ་ཛ་དྲག་ཆེ་བར་བརྟེན། ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠།༡༩༦༡ ནང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་དེ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚུགས་ཡུལ་དྷ་སའི་ཀོ་ནི་ཡུམ་ ཀོ་ཋི་(Conium Kothi)ས་གནས་ཀྱི་ཁང་མིག་ཁ་ཤས་སྟོང་པ་བཟོས་པའི་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འགོ་འཛུགས་ཞུས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་འགན་འཛིན་དུ་ཕྱིས་སུ་མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་དྲུང་ཆེ་ལས་རོགས་གནང་མཁན་སྐུ་ངོ་བསམ་མཆོག་ལགས་བསྐོ་བཞག་གནང༌། དེ་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་སླེབས་ཏེ་མ་ཤོང་བར་བརྟེན་དྷ་ཤོད་གྲོང་བརྡལ་གྱི་ཤར་ངོས་ནས་ཁང་པ་གཅིག་ལ་ཧིན་སྒོར་ ༤༠༠༠ སྤྲད་ནས་སྤུས་གཟིགས་གནང་ཞིང༌། ཁང་པ་དེར་ཉམས་གསོ་ཕྲན་བུ་དང་གད་བདར་བྱས་ཐོག མདུན་ངོས་ས་སྟོང་ཁོད་སྙོམ་གྱིས་རྩེད་ཐང་བཟོས་ཏེ་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་བཙུགས། གོང་གསལ་ཟློས་གར་ཁང་ཁོངས་སུ་ཚུགས་པའི་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཡང་དེར་སྤོས་པས་དེ་ལ་དིང་སང་ཡང་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་ཅེས་མིང་ཐོགས་ཡོད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ལྟ་བུར་དྷ་རམ་ས་ནས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༨ ཙམ་གྱི་སར་ཆགས་པའི་ཀང་ར་གྲོང་བརྡལ་དུ་ཁང་པ་ཐོག་གཅིག་མ་ཞིག་གཡར་ཏེ་འགོ་འཛིན་ལས་བྱེད་ཐོག་ཁེ་ན་ཌའི་དང་བླང་དགེ་རྒན་དང་སྨན་ཞབས་མ་གཉིས་ཀྱི་འོག་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་བཞག་པ་དེར་ཀང་ར་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཟེར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༤ ལོར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཕོན་ཆེ་ཞིག་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ཉེ་འགྲམ་ནའོ་ཏ་ན་(Naotana ཡིག་ཆར་འདི་ལྟར་འཁོད་ཀྱང་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་དེང་གི་Nautanwa ཞེས་པ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ་པས་དཔྱད།)ཞེས་པར་འབྱོར་ཞིང༌། ས་དེར་ཚ་དྲོད་ཆེ་ལ་སྐབས་ཤིག་རིང་བོད་མི་དེ་རྣམས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀའི་ནང་འགྲོ་མ་བཅུག་པར་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་ཐོག་སྨན་བཅོས་སོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞན་པས་ཕྲུ་གུ་ཚུད་པའི་མི་མང་ཙམ་འདས་གྲོངས་སོང༌། བོད་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་གསན་འཕྲལ་ལས་བྱེད་ཆེད་གཏོང་གིས་ས་གནས་ལ་རྟོག་ཞིབ་ཐོག་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་སུ་སྙན་གསན་ཞུས་ཏེ་མཐར་བོད་མི་དེ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། བོད་མི་དེ་དག་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་དྷ་སར་འཁྲིད་དེ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཛ་དྲག་ཐོག་དྷ་སྟེང་ཀོ་ཋི་(Kothi)ས་གནས་སུ་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ནས་ལྟ་སྐྱོང་གནང་བ་དེར་དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཟེར་ཞིང༌། ཕྲུ་གུ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་སླེབས་སྐབས་འཚོ་བཅུད་ཀྱིས་མ་འདང་བ་དང་ཚད་པས་མནར་བ། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནད་མནར་ཡིན་རུང་འཚོ་གོས་དང་སྨན་བཅོས་མཐུན་རྐྱེན་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་སྦྱར་ཏེ་ཛ་དྲག་ལྟ་སྐྱོང་གནང་བས། དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭར་སླེབས་པའི་ཕྲུ་གུའི་ཁོངས་ནས་འདས་གྲོངས་སོང་བ་གཉིས་ལས་མ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་སྐབས་དེར་ཚང་མས་སྐད་གྲགས་དང་དགའ་མོས་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆར་གཞིགས་ན་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༢ ནས་༡༩༦༧ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པ་བར་དུ་གོང་གསལ་ཟུར་གསོག་སློབ་ཁག་ལ་སློབ་ཕྲུག་ཁྱོན་༣༥༧༦ བྱུང་འདུག ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བཟའ་བཅའ་ཕྲན་བུ་དང་དབུས་ངལ་སེལ་ཚོགས་པས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྨན་དང་གྱོན་གོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་གནང་བ་ལས་དེ་མིན་གྱི་འགྲོ་སོང་ཕལ་མོ་ཆེ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐབས་འཚོལ་དང་ནར་གཏོང་ཞུས། དེ་རྗེས་ཐོག་མར་ཀང་རའི་ཟུར་གསོག་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཚ་བ་དང་བཟའ་བཅའ་འོར་འདྲེན་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པར་བརྟེན་ ༡༩༦༤།༦༥ ཙམ་ནས་རིམ་པས་དྷ་ས་སྟེང་ཤོད་གཉིས་ཀྱི་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭར་ཟླ་བསྒྲིལ་བཏང༌། ༡༩༦༦།༦༧ ནས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་གཏན་སློབ་ཁག་ཏུ་སློབ་ཕྲུག་སློབ་འཇུག་གི་སྒྲིག་གཞི་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་བཏང་ནས་སློབ་འཇུག་གྲངས་འབོར་སྤར་བ་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཕ་མ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཡིན་ཡང༌། སློབ་འཇུག་གི་སྡེ་ཚན་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་གཏན་སློབ་ཁག་ནང་ཚུད་ཐུབ་པ་བྱུང༌། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲའི་དབང་གིས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་རྣམས་རིམ་པས་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༧ ཟླ་ ༣ པར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟུར་གསོག་སློབ་ཁག་ལ་སློབ་ཕྲུག་བསྡུ་རྒྱུ་དངོས་སུ་མཚམས་བཞག དེ་ནས་དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་གི་བུ་མོ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་སུད་སི་བོད་དོན་ཚོགས་པས་རོགས་རམ་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་ཌས་ཌུན་སློབ་གྲྭར་བཅུག་རྗེས་བུ་རྣམས་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༨ ལོར་དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཐོག་མར་སྒོ་བརྒྱབས། དེ་ནས་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ལྷག་བསྡད་ ༦༥༠ ཕལ་མོ་ཆེ་གཏན་སློབ་ཁག་ནང་འཇུག་བཞེས་གནང་འཕྲོས་གཞན་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་གི་ཡི་ཤུ་དང་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭར་བཏང་སྟེ་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཡང་ ༡༩༦༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་དངོས་སུ་སྒོ་བརྒྱབས།
༤༽ བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག
ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་མ་ཐག་ཏུ་བོད་ཕྲུག་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཛ་དྲག་ཆེ་ཤོས་དང་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་སུ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་གནང་གཏན་འཁེལ་བའི་ཆ་ཤས་སུ། སློབ་གྲྭའི་སློབ་རིམ་དང་འཚམས་པར་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ལམ་སྟོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐོང་འཚོགས་གནང་ལེགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ནང་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཆེད་དུ་བསྡུ་སྐོང་གནང་ཞིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་བཀའ་ཤག་རྙིང་པའི་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། མ་སུ་རི་བོད་གཞུང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཁོངས་ཀྱི་མཁས་པ་པད་བཀོད་བདུད་འཇོམས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགའ་ཤར་ཛེ་སྨད་སྤྲུལ་སྐུ། ངོར་ཐར་རྩེ་མཁན་པོ། རྭ་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ། གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་གསར་ཤོག་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁུ་ནུ་བ་མཐར་ཕྱིན་བྷ་བྷུ། ལྷ་ལུང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ཐོག་གོ་བསྡུར་གནང་མཐར་གཤམ་གསལ་དོན་ཆེན་བཞི་འཆར་འབུལ་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་བཅོས་ཕྲན་བུ་དང་བཅས་ལག་བསྟར་བྱ་འཐུས་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་སྩལ། དོན་ཆེན་བཞི་ནི།
༡༽ བོད་ཕྲུག་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས། དེང་དུས་དང་འཚམས་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ།
༢༽ བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་ནང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས། སྙན་ངག་སོགས་ཀྱང་ངེས་པར་ཚུད་པ་བྱ་དགོས་ཤིང༌། སློབ་ཚན་དེ་དག་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས་རིམ་པས་འཛིན་རིམ་མཐོ་སར་སླེབས་སྐབས་གོ་བ་གཏིང་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ།
༣༽ འཛིན་རིམ་བདུན་པ་མན་དུ་འཛིན་རིམ་རེར་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་གཅིག་གིས་འཐུས་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། སློབ་དེབ་དེའི་ནང་གོང་དུ་བཤད་པའི་སློབ་ཚན་ཚང་མ་ཚུད་པ་བྱ་རྒྱུ། འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་ནས་རྒྱལ་རབས་དང་ནང་ཆོས་སོགས་སློབ་ཚན་རེར་སློབ་དེབ་རེ་ལོགས་སུ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ།
༤༽ སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པོའི་ཚོགས་ཆུང་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་བྱུང༌།
སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་ཟིན་འཕྲལ་སློབ་དེབ་སྤུས་ལེགས་ལམ་སེང་རྩོམ་སྒྲིག་ཐུབ་ཐབས་མེད་སྟབས་བོད་དགེ་རྨ་བྱ་བ་ཚེ་དབང་འགྱུར་མེད་དང་ཨ་རི་བ་སྐུ་ཞབས་ཀྲིམ་གཉིས་ཀྱིས་སློབ་དེབ་སྟབས་བདེ་ཞིག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་བེད་སྤྱོད་ཐོག དགེ་རྒན་སོ་སོས་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སློབ་ཕྲུག་གི་གནས་ཚད་དང་འཚམས་པར་སློབ་ཁྲིད་གནང༌།
དེ་ནས་གོང་གསལ་ཐག་གཅོད་ལག་བསྟར་ཆེད་དགའ་ཤར་ཛེ་སྨད་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། པད་བཀོད་བདུད་འཇོམས་སྤྲུལ་སྐུ། རྭ་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ། ངོར་ཐར་རྩེ་མཁན་པོ། མཁན་དྲུང་ཏཱ་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བཟང་༢༩བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོ་འགོ་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་འགོ་བཙུགས། ཚོགས་ཆུང་འདིས་གོང་གསལ་རྩ་འཛིན་དོན་ཚན་ཁག་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་རྒྱུས་ཅན་མི་སྣར་གོ་བསྡུར་གནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ ཚེས་ ༢༠ ལ་སླེབས་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭ་ཁག་གསུམ་དང་དངོས་གཞིའི་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ཆ་ཚང་རྩོམ་སྒྲིག་དང་ཞུ་བཅོས་ཟིན་པར་ལྷ་ལུང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དེང་དུས་གསར་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ལེགས་ཆ་གོང་མཐོར་སྤེལ་བའི་སྣོན་འཕྲི་ལེགས་པར་གནང་སྟེ་༣༠དངོས་སུ་པར་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས། དེ་ནས་འགྲོ་གྲོན་ལ་དགོངས་ཏེ་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་པར་དེང་གི་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་རེ་སྐུལ་གནང་འབྲས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་པར་སྐྲུན་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་ཀྱང༌། དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་པ་དེས་སློབ་དེབ་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་བསྐོས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་ཞུ་དག་གནང་འཆར་དུས་འགོར་ཆེ་ཐོག སློབ་དེབ་སོ་སོའི་མཇུག་ཏུ་དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་པས་འགན་ལེན་གསར་སྒྲིག་བྱས་ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱ་འགོད་པ་མ་གཏོགས་བོད་གཞུང་གི་མིང་རྩ་བ་ནས་འགོད་འཆར་མེད་པར་བརྟེན་ཕུགས་སྐྱོན་ཆེ་བར་དགོངས་ནས་འགྲོ་གྲོན་གཙོ་བོ་བོད་གཞུང་རང་གིས་ནར་གཏོང་གནང་སྟེ་པར་སྐྲུན་གནང༌།
སློབ་དེབ་རྣམས་བོད་ཡིག་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་གར་པར་ཁང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་སྐབས་དེའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་འཕྲུལ་ལས་ལག་རྩལ་ད་ལྟ་བཞིན་སྟབས་བདེ་མེད་སྟབས་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན། ལྡི་ལི་ཁུལ་དུ་པར་སྐྲུན་ལག་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ལས་བྱེད་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་ཕྱིར་འཁོར་བྱུང་རྗེས་༡༩༦༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་པར་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང༌། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་ཟུར་དུ་གསལ་བས་དེར་གཟིགས།
དེ་རྗེས་ཀྱི་སློབ་དེབ་རྣམས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པོར་སྔར་ལམ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ་མཁས་དབང་བསྡུ་འགུག་མཛད་ཚེ་ཕོགས་ཐོབ་དང་གཞུང་གྲོན། བཞུགས་གནས། འགོར་ཡུན་བཅས་གང་ཐད་ནས་ཚང་མར་སྐུ་ངལ་ཅི་ཆེ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་སྔ་འཕྲོས་ཟིན་བྲིས་ཕྱོགས་སྒྲིག་མཛད་གཙོར་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཕྱག་རོགས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཁག་ནས་ཆོས་དོན་ལས་རོགས་སུ་ཡོད་མུས་རྙིང་འཐུས་སྡེ་དགེ་དཔལ་ཡུལ་འཇམ་དཔལ་བློ་གྲོས་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་འཐུས་མི་ཨཱཿཁྲོ་གཞན་ཕན་ཆོས་ཀྱི་ཟླ་བ། ས་སྐྱའི་འཐུས་མི་རྩེད་གཞིས་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་བཅས་ལ་བསྐོ་བཞག་མཛད། གོང་གསལ་ཆོས་དོན་ལས་རོགས་རྣམས་ལས་བྲེལ་དབང་གིས་རྟག་བཅར་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་སུ་བྲག་གཡབ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་དང་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་ཐུགས་སྲས་བཅས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་༣༡བ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ལོ་མཇུག་ནས་ཕྱག་ལས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་གྱི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་དང་སྔོན་དུ་བརྩམས་ཟིན་པའི་གཞི་རིམ་འོག་མའི་སློབ་དེབ་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་ཡང༌། ཕྱིས་སུ་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེར་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་གི་འགན་འཛིན་སོགས་ཕྱག་ལས་གནད་ཆེ་མང་པོ་འགན་བསྐུར་གནང་བར་བརྟེན། སློབ་དེབ་འཕྲོ་སྐྱོང་བྱེད་པོར་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་ཁོངས་སུ་རྙིང་འཐུས་དཔལ་ཡུལ་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དཔལ་བློ་གྲོས་དང༌། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་ལེགས་བཤད། ཁམས་སྤྲུལ་དོན་བརྒྱུད་ཉི་མ། སིམ་ལའི་ཆོས་དགེ་སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་མཐར་ཕྱིན་བཅས་མི་བཞི་ཡོད་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་གནང༌། ཚོགས་ཆུང་དེས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༤ ནས་ཕྱག་ལས་འགོ་འཛུགས་གནང་སྟེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་དགོངས་བསྐོར་སྙན་ཞུ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་སློབ་དགེ་ཚོའི་དགོངས་འཆར་དང་ཉམས་མྱོང་བསྡུ་ལེན་ཐོག་སྐབས་དང་པོའི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཚུད་པའི་མཁས་པ་མང་པོར་གོ་བསྡུར་གྱིས་ཞུ་བཅོས་འཕྲི་སྣོན་གང་འོས་གནང་སྟེ་ལོ་དེ་རང་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་རིམ་པས་པར་སྐྲུན་གནང༌།
དེ་རྗེས་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་མཐོ་མཐའ་བཅུ་གཅིག་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྒྱུར་བར་བརྟེན། སྔོན་ཡོད་སློབ་ཚན་ཐོག་རིག་གནས་སྐོར་གསར་བསྣན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༠ ལོར་པར་སྐྲུན་གནང༌།
ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་འབྲུ་དོན་ལྟར་དེ་སྔ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་དགུ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ཁག་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་སོང་སྟབས་བསྐྱར་ཞིབ་དགོས་གལ་གཟིགས་ཏེ་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་དགེ་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་གཙོ་འགན་འོག དབུས་གཙང་སྤྱི་འཐུས་རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། རིགས་སློབ་དབུ་དགེ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། བོད་ཁྱིམ་ཆོས་དགེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་རྒྱལ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་འཛུགས་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་དགུ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ལ་རིམ་པས་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་གནང༌།
༡༩༨༨ ལོར་ཡང་བསྐྱར་དུས་བསྟུན་བསྐྱར་ཞིབ་དགོས་གལ་གཟིགས་ཏེ་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དྲུང་ཆེ་རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་དྲུང་གཞོན་རྒྱལ་མཚན་བྱམས་པ། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་བོད་དགེ་པདྨ་རྡོ་རྗེ། ཧུན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་དགེ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་བྱེད་ཀརྨ་སྨོན་ལམ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ལམ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་དང༌། སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་སྒྲིག་གི་འགན་ཁུར་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་གནང་སྟེ་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་ཟིན་པར་ལམ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་གནང༌།
༡༩༩༣ ལོར་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད། བཀའ་ཟུར་དབང་འདུས་རྡོ་རྗེ། ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་སློབ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་དང༌། རྩོམ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ་རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། རྨང་གཞིའི་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་བྱར་འཕགས་མོ་ཚེ་རིང་དང༌། གདུགས་དཀར་འབུམ། མགོན་པོ་ཚེ་རིང༌། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་བཅས་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ལྟར། འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱལ་རབས་སློབ་དེབ་གསར་སྒྲིག་དང༌། རིགས་ལམ་དང་ནང་ཆོས། ཆོས་འབྱུང་བཅས་ལ་སྣོན་འཕྲི་ཕྲན་བུ་བཅས་བྱས་ཏེ་ ༡༩༩༣ ལོར་ཚོད་བལྟའི་ངོ་བོར་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། ༡༩༩༤ ལོར་གཏན་འབེབས་དང་སྦྲགས་གོང་གསལ་འཛིན་རིམ་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་དགེ་རྒན་ལག་དེབ་རེ་རྩོམ་སྒྲིག་གནང༌།
༡༩༩༦ ལོར་བཀའ་ཤག་གིས་སྔོན་འགྲོ་ནས་སློབ་རིམ་ཚང་མའི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་ཡོངས་རྫོགས་རིམ་པས་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་གྱིས་ཚོགས་གཙོར་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བཀའ་བློན་ཨ་ལགས་ཙ་ཡུས་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབར། ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ལས་རོགས་ཀརྨ་སྨོན་ལམ། བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ནོར་གླིང་མཐོ་སློབ་སློབ་སྤྱི་ཨ་ཙཱརྱ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་དགེ་ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས་དང་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས་ཕྱིས་སུ་ཨ་ཙཱརྱ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་བོད་དུ་ཕེབས་པ་དང་ཨ་ལགས་ཙ་ཡུས་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ ལོར་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་པདྨ་རྡོ་རྗེ་དང་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་དགེ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། བོད་དགེ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་བཅས་ལ་ཚོགས་མི་ཁ་སྣོན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས།བཅས་ཡོད་པའི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ལྟར། ཚོགས་ཆུང་གིས་ལས་རིམ་བསྒྲིགས་རྗེས་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་རྐང་འགན་བླངས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་བོད་དགེ་དང་སློབ་ཕྲུག མཁས་དབང་བཅས་ཀྱི་བསམ་ཤོག་བསྡུ་རུབ་གནང་མཇུག་འཛིན་རིམ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ནས་༢༠༠༠ བར་གྱི་དུས་ཡུན་ནང་པར་འགྲེམས་གནང༌། དེ་རྗེས་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ། བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་སློབ་དེབ་དགུ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་གཙོ་བོ་སྐད་ཡིག་སློབ་ཚན་མང་དུ་བཏང་སྟེ་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་གཏིང་ཚུགས་པ་བྱུང་ན་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ཤེས་བདེ་བའི་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་གཞི་བཟུང་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དང༌། རིགས་ལམ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དེབ་གཉིས་ཡོད་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་གནང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཡིག་རྒྱུགས་སྐབས་སུའང་སྐད་ཡིག་ལ་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ བཞག་ཡོད། གོང་གསལ་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང༌། རིགས་ལམ་ནང་ཆོས་བཅས་གཙོ་བོ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་དེབ་སྐོར་ཡིན།
དེང་རབས་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཡོངས་རྫོགས་རིམ་པས་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་དགོས་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ནས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་རིམ་ཅན་དུ་ཕེབས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡང༌། མི་རིང་བར་ལྷན་ཚོགས་དེ་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་ཁོངས་སུ་ཟླ་བསྒྲིལ་གནང་སྟེ་སློབ་ཚན་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་རྣམས་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་གྱུར། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་གཙོ་གྱུར་ཕྱིའི་མིང་ཚིག་བོད་སྐད་དང་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་གསར་བསྒྲིགས་ཀྱི་ལས་འགོ་བརྩམས་ཤིང༌། ༡༩༨༥ ལོར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ནན་ཕེབས་ལྟར་ཤེས་རིག་གིས་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་དགེ་ཁག་ཅིག་ལ་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་བོད་སྒྱུར་གནང་རྒྱུའི་འགན་དཀྲི་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་ནས་ཀྱང་ཕབ་སྒྱུར་གནང་འགོ་བཙུགས་པར་བརྟེན། ལས་དོན་ཉིས་ཟློས་མི་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་ཤེས་རིག་ནས་གནང་མུས་རྣམས་བོད་ཁྱིམ་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱི་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་དགའ་གཞོན་པདྨ་ཚེ་རིང༌། པདྨ་རྡོ་རྗེ། ངག་དབང༌། ཕུན་རབ་ཆོས་བཟང༌། ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ། འཇམ་དཔལ་ཕུན་ཚོགས། ལྷ་དབང་དངོས་གྲུབ། གནམ་ལྷ་བཅས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་དེབ་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་པ་བར་ཕབ་སྒྱུར་གནང་བར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཆེད་འཛུགས་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཞུ་དག་དང་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་བོད་ཁྱིམ་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས།
དེ་བཞིན་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་གནང་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་མ་བསྒྱུར་བར་ནར་ལུས་སོང་ཞིང༌། ཤེས་རིག་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོར་བོད་ཁྱིམ་ལ་མུ་མཐུད་བསྒྱུར་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཤེས་རིག་དང་བོད་ཁྱིམ་གྱི་གྲོས་ཆོད་གཞི་བཟུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་༡༩༩༧ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་བྱེད་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་དང་དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ་གྱི་རྩིས་དགེ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་ཨང་རྩིས་དགེ་རྒན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན། སྦིར་བོད་དགེ་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་ཆ་ཚང་རྩོམ་སྒྱུར་དང་གཏན་འབེབས་བྱས། དེ་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལོགས་སུ་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་གནང་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ནས་བཟུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་གཞོན་བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་འགན་ཁུར་འོག་སྔོན་ཡོད་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་ཡོངས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་དགེ་རྒན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་གྱི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་ཤིང༌། ༢༠༠༦ ལོར་ཤེས་རིག་གི་ལས་གཞིའི་འོག་ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པའི་ཚན་རིག་སློབ་དེབ་བོད་སྒྱུར་གནང་བ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་བྱེད་ཆུང་ཚེ་རིང་དང་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེས་འཛིན་གྲྭ་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པའི་ཚན་རིག་སློབ་དེབ་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།།
༥༽ དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང༌།
གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དབྱིན་ཧིན་དང་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་བ་སོགས་ཕྱི་མི་ཐབས་འཚོལ་གྱིས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཕྲུག་ཤེས་ཚད་གང་ཙམ་ཡོད་པ་མང་པོར་དགེ་འོས་སློབ་ཡོན་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་འོས་སྦྱོང་ཁང་ཁག་ཏུ་སློབ་གཉེར་དུ་བཏང་སྟེ་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐབས་གནང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་རྒན་ཐད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་བཞིན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨ ཉིན་པན་ཇབ་རྫོང་ཁོངས་ཀང་ར་ཕྱིས་སུ་དྷ་ཤོད་དུ་སྤོས་འདུགཞེས་པར་གནས་ཚད་ལྡང་ངེས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་གྲྭ་གྲངས་༣༠ ལ་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་དྲུག་རིང་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སྤྲད་ཅིང༌། འགོ་འཛིན་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་སློབ་མཁན་དུ་ཁེ་ན་ཌའི་ལྕམ་འཇུ་ཌི་ལགས་བསྐོ་བཞག་བྱས། དེ་ཡང་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ནས་དགོང་དྲོ་ ༡༠།༣༠ བར་འོས་སྦྱོང་ཚུགས་ཤིང༌། འོས་སྦྱོང་གི་མཇུག་ཏུ་ཉེ་འཁོར་བོད་མིའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་སློབ་ཁྲིད་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པར་བཏང་ནས་ཡིག་རྒྱུགས་དང་ངག་རྒྱུགས། སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་བཅས་ཀྱི་རྒྱུགས་ལེན་བྱས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་བསྐོ་གཏོང་བྱས། ༡༩༦༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༨ ནས་བཟུང་ཡང་བསྐྱར་བཙུན་མ་གཉིས་ཚུད་པའི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མི་གྲངས་ ༢༦ གྲངས་ ༢༥ གསལ་བའང་འདུག་ལ་སྐབས་གཉིས་པའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་གོང་གསལ་དང་མཚུངས་པ་སྤྲད། ཡིག་རྒྱུགས་ཁག་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་མཁན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་རྟགས་དགོངས་དོན་ཆོས་དོན་སྐུ་ཚབ་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། ཤེས་རིག་སྐུ་ཚབ་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་བར་ཞི་བ། དགེ་འོས་སློབ་སྤྱི་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ནས་གནང༌། དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་འདི་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས་གནས་སྐབས་འོས་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་གནང་མཚམས་བཞག དེ་རྗེས་ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་དང་ས་རཱ་མཐོ་སློབ། བོད་ཁྱིམ་བཅས་སུ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སྣ་མང་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ལོ་དུས་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ན་རོབ་ཙམ་མཁྱེན་རྟོགས་ཐུབ་ངེས།།
༦༽ ཤེས་རིག་ཟློས་གར།
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཕྱི་ཟླ་༨ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཀ་སྦུག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་ཟིན་པ་དེས་མ་སུ་རིར་ཆེད་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གཟིགས་ཕུད་ཕུལ་བར། ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་འདི་བཞིན་ཚགས་ཚུད་རྒྱུན་གནས་ཆེད། གཏན་འཇགས་གནས་ཡུལ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་སྤོ་དགོས་བཀའ་ཕེབས་པ་ལྟར། འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་དང༌། གར་རོལ་དགེ་རྒན། འཁྲབ་སྦྱོང་དགེ་རྒན་འཁྲབ་སྟོན་པ་བཅས་ཁྱོན་ཕོ་མོ་༢༦ བཅར་བའི་ཐོག ཁ་སྣོན་དུ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་དང་བུ་གསོ་ཁང་ནས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་བུ་དང་བུ་མོ་ ༡༨ གཞུང་དམག་ཁོངས་ནས་དུང་པ་ལོ་གཞོན་ ༥ བཅས་སྡེབ་གཅིག་ལ་གསར་འཇུག་བྱས། ཐོག་མའི་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་དམིགས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསོལ་རས་ཧིན་སྒོར་༤༦༩༩༥ དང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཧིན་སྒོར་༡༥༠༠༠ དབུས་སྐྱོབ་གསོ་ལས་ཁུངས་ནས་ཟ་འབྲུ་དང་སྐབས་རེ་གོས་ཕོགས་གནང་གི་ཡོད་པའི་འཕྲོས་འགྲོ་གྲོན་ཡོངས་རྫོགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཐབས་འཚོལ་གྱིས་གོ་སྒྲིག་གནང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་དབུ་འཛིན་དུ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་གྱི་ཕྱག་རོགས་ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་བསྐོས་པ་ལྟར། སྐབས་ཤིག་རིང་ཟློས་གར་རང་དུ་གཏན་འཇགས་བཞུགས་ཏེ་འགོ་ལས་ཚང་མས་འཛིན་སྐྱོང་དང་གར་རོལ་འཁྲབ་སྦྱོང་གི་ལས་དོན་ཁག འཁྲབ་བྱའི་གཞུང་གི་མི་སྣའི་ཆས་གོས་དང༌། བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོའི་འཁྲབ་ཆས་གསར་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡོངས་བོད་རང་གི་སྔར་སྲོལ་ཁུངས་དག་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག གསར་བརྩམས་གཞས་ཚིག་ཁག་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཚད་ལྡན་མང་པོར་འབོད་སྐུལ་གྱིས་བརྩམས་སྟབས་ཚིག་དོན་གང་ཐད་ནས་སྙན་འཇེབས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་བྱུང༌། འཁྲབ་སྟོན་ལ་མཚོན་ནའང༌། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་གཞུང་གི་འཆར་འཕར་མཛད་སྒོ་ཁག་དང༌། དུས་ཆེན་ཁག་ལ་གཟིགས་འབུལ་ཐོག རྒྱ་བལ་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟློས་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་གར་རོལ་དགེ་རྒན་གྱི་དམིགས་སྒོ་གསོ་སྐྱོང་དང༌། དེ་དག་ལ་སྐབས་མཚམས་སོ་སོར་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་བཞེས། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ཟླ་༡༡ ཚེས་ ༢༢ ནས་གོང་རིམ་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བསྐྱར་མ་གནང་སྟེ། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་དེ་བཞིན་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཁོངས་བཞག་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡིན་པས། ཞིབ་ཕྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཟློས་གར་རང་ནས་གསར་བསྒྲིགས་གནང་མུས་ནས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ངེས།།
༧༽ ཤེས་རིག་པར་ཁང་གསར་འཛུགས།
སློབ་དེབ་པར་སྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ལྡི་ལིར་ཆོས་དོན་ལས་ཟུར་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་རིང་དང༌། གཞུང་ཞབས་བགྲེས་ཡོལ་སྐལ་བཟང་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ཆེད་གཏོང་གིས་པར་སྐྲུན་ལག་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཕྱིར་འཁོར་མཚམས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ཉིན་ཤེས་རིག་པར་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས། པར་ཁང་དེ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་སྔོན་འགྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ཆ་ཚང་པར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་ཐོག བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དགོས་མཁོའི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་དཔེ་ཚན་སྣ་མང་པར་སྐྲུན་ཞུས་པ་དཔེར་ན། ལྷ་ཞོལ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཆ་ཚང༌། སྡེ་དགེ་པར་མའི་བསྟན་འགྱུར་ཆེན་མོ་ཆ་ཚང༌། དེ་མིན་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དང་འཁྲུངས་རབས་རྣམ་ཐར། སྙན་ངག་སུམ་རྟགས། ལམ་རིམ་དང་བློ་སྦྱོང་སོགས་དཔེ་དེབ་སྣ་མང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། པར་ཁང་གི་ཞིབ་ཕྲའི་ལོ་རྒྱུས་སྡེ་ཚན་ལོགས་སུ་བཀོད་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས།
༨༽ རྒྱ་གར་ནང་གི་སྒེར་སློབ་ཏུ་བོད་ཕྲུག་སློབ་འཇུག
ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་སློབ་ཕྲུག་མང་བ་དང་སློབ་གྲྭ་ཉུང་བའི་གནས་སྟངས་འོག་སློབ་ལོ་སོན་པ་ཚང་མ་སློབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དཀའ་ངལ་དེ་རིགས་རོགས་ཚོགས་ཁག་གིས་ཤེས་རྗེས་རོགས་ཚོགས་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡི་ཤུའི་སློབ་གྲྭ་གཙོ་གྱུར་སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་ཕྲུག་སློབ་འཇུག་གི་གོ་སྐབས་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ལ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འབྲེལ་གཏུགས་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ནང་བོད་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་ལོ་ལྟར་སློབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་བར་མ་ཟད། སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་དགེ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་ཡང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེའི་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ནང་སློབ་གྲྭ་འདི་རིགས་ལ་སྒེར་སློབ་ཅེས་སྡེ་ཚན་ཟུར་དུ་ཕྱེ་འདུག་ཅིང༌། སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ཁྱོན་ག་ཚོད་བྱུང་བ་དང་དེ་ཚོའི་ནང་ཡང་སྙིང་བོད་ཕྲུག་ག་ཚོད་བཏང་ཡོད་མེད་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་ཆ་ཚང་བལྟ་འཚོལ་མ་ཐུབ་ཀྱང་འདིར་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན།
དང་པོ། བོད་ཕྲུག་བཏང་བའི་སྒེར་སློབ་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་གང་རྙེད་ངོ་འཕྲོད་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་དབྱིན་ཡིག་ནང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ།
1. B.M.M.F Girl’s School Bulandshar.
2. Banasthali Vidyapith, Rajasthan.
3. Church of Northern India, Dehradun.
4. Kalakshetra, Madras.
5. Kimmin’s High School, Panchgani.
6. Waverley Convent, Mussoorie.
7. Dasis High School, Hyderabad.
8. Stanes High School, Coonoor.
9. St. Joseph’s College (School Dept), Darjeeling.
10. Sophia Girl’s Covent, Sahranpur.
11. Wynberg Allen School, Mussoorie.
12. Baldwin girl’s High School, Bangalore.
13. St. Xavier’s High School, Jaipur.
14. All Saint’s School, Nainital.
15. Seventh Day Adventist School, Roorkee.
16. St. Joseph of Cluny, Pondicharry.
17. St. Philomena’s High School, Mysore.
18. St. Hilda’s High School, Ootacamund
19. Sherwood College, Nainital
20. Cambrian Hall School, Dehradun.
21. Dr Graham’s Homes, Kalimpong.
22. Mt. Carmen School, Dehradun.
23. St George’s College, Mussoorie.
24. Mussoorie Public School, Mussoorie.
25. Green Vale School, Dehradun.
26. Nirmala Convent, Mysore.
27. Welham Girl’s High School, Dehradun.
28. St. Joseph’s Academy, Dehradun.
29. St. John’s High School, Bangalore.
30. Goethal Memorial School, Kurseong.
31. Mahadevi Kaya Barshala, Dehradun.
32. Modern School, Mussoorie.
གཉིས་པ། གོང་གསལ་སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་བོད་ཕྲུག་བཏང་བའི་དཔེ་མཚོན།
༡༩༧༢ ལོར་གོང་གསལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་ཕྲུག ༣ དང༌། འཛིན་གྲྭ་དང་པོར་ ༢༡ གཉིས་པར་ ༤༦ གསུམ་པར་ ༦༢ བཞི་པར་ ༦༤ ལྔ་པར་ ༦༡ དྲུག་པར་ ༤༢ བདུན་པར་ ༥༥ བརྒྱད་པར་ ༤༦ དགུ་པར་ ༥༡ བཅུ་པར་ ༥༩ བཅུ་གཅིག་པར་ ༣༨ ཁྱོན་བསྡོམས་ ༥༤༨ ཡོད་འདུག་ཅིང༌།
༡༩༧༣ ལོར་གོང་གསལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་ཕྲུག ༧ དང༌། འཛིན་གྲྭ་དང་པོར་ ༢༢ གཉིས་པར་ ༢༥ གསུམ་པར་ ༤༣ བཞི་པར་ ༥༧ ལྔ་པར་ ༣༤ དྲུག་པར་ ༥༠ བདུན་པར་ ༥༡ བརྒྱད་པར་ ༦༢ དགུ་པར་ ༤༤ བཅུ་པར་ ༣༠ བཅུ་གཅིག་པར་ ༡༧ ཁྱོན་བསྡོམས་ ༤༨༢ ཡོད་འདུག
༡༩༧༤ ལོར་གོང་གསལ་སློབ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ནང་བོད་ཕྲུག ༡༡ དང༌། འཛིན་གྲྭ་དང་པོར་ ༢༥ གཉིས་པར་ ༢༩ གསུམ་པར་ ༤༠ སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་དེར་སློབ་ཕྲུག ༤༦༥ འདུག་པའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དེའི་སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ནང་བོད་ཕྲུག་ཇི་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་ཐུབ་ངེས།
སྒེར་སློབ་འདི་རིགས་ནང་བོད་ཕྲུག་གཏོང་མཚམས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནང་མཚམས་བཞག་འདུག་ཅིང༌། དེང་སྐབས་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་གནང་བཞིན་པ་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་ལགས་དང༌། མཁས་དབང་ཟླ་བ་ནོར་བུ། བཀའ་བློན་བསྟན་པ་ཚེ་རིང༌། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་ལྷ་བཟང་ཚེ་རིང༌། བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ཚེ་དབང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཤེས་ཡོན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ཤེས་རིག་དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་ཚན་པའི་འགན་འཛིན་རི་ཁ་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་སོགས་སློབ་གྲྭ་འདི་དག་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་འདུག
༩༽ ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་སྦྱོང༌། (༡༩༦༨ བར)
ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་སུད་སི་དང་འཇར་མན་སོགས་ལ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གཉེར་ཆེད་བཏང་བ་གང་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པའི་གྲངས་ཐོ་ཞིབ་ཕྲ་ད་ལྟ་ཞིབ་འཇུག་མ་ཐུབ་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོའི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན།
སུད་སི། སུད་སིའི་ཁྱིམ་ཚང་སྒེར་པ་ཁག་གིས་བོད་རིགས་དྭ་ཕྲུག་ ༡༦༠ སུད་སིར་བླངས་ཏེ་བུ་ཚབ་ཏུ་ཉར་ཞིང༌། དེ་དག་སུད་སིའི་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་མུས་ཐོག་ཟླ་རེར་བོད་གཞུང་གིས་ཆེད་གཉེར་གནང་བའི་བོད་རིགས་མཁས་པས་སུད་སིའི་གྲོང་བརྡལ་ཁག་བཞིའི་ནང་རིམ་འཚོགས་གནང་མུས་འཛིན་གྲྭར་ཐེངས་རེ་བཅར་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཏྲེ་གེན་གྱི་པེ་སེ་ཊོལ་ལོ་ཇིའི་བོད་ཁྱིམ་(Pestalozzi Children’s Village in Trogen)ཞེས་པའི་བུ་ཁྱིམ་ནང་བོད་ཁྱིམ་ཞིག་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པར་བོད་རིགས་དགེ་ལས་བདུན་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་འོག་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ ༤༤ ཡོད།
ཨིན་ཡུལ། ཨིན་ཡུལ་གྱི་པེ་སེ་ཊོལ་ལོ་ཇིའི་བོད་ཁྱིམ་(Pestalozzi Children’s Village in Seddlescombe, Sussex)ནང་བོད་ཕྲུག ༢༢ ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ནང་གི་བོད་ཕྲུག་ལོ་ན་རྒན་པ་རྣམས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་ཆུང་བ་རྣམས་སེ་ཌལ་ཁོམ་སློབ་གྲྭའི་(Seddlescomb School)ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཕྲུག་དེ་ཚོར་བོད་རིགས་ཕ་ཚབ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གིས་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཨིན་ཡུལ་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་རོགས་རམ་འོག་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་དང༌། ཨོག་ཀན་ཌོན་ ཝན་ཅོར་གྱིས་རོགས་རམ་འོག་སློབ་ཕྲུག་གཉིས་བཅས་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མུས་མ་ཟད། སྨན་ཞབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཡང་གཉིས་ཡོད།
ནུབ་འཇར་མན། འཇར་མ་ནིའི་པེ་སེ་ཊོལ་ལོ་ཇིའི་བོད་ཁྱིམ་(Pestalozzi Children’s Village, Wahlwies)ནང་བོད་རིགས་ཕ་ཚབ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གི་ལྟ་སྐྱོང་འོག་བོད་ཕྲུག ༡༤ སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཕ་རན་སི། ཕ་རན་སིའི་ཊོན་ནར་རེ་(Tonnerre/Yonne)ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་བོད་རིགས་ཕ་ཚབ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གི་ལྟ་སྐྱོང་འོག་བོད་ཕྲུག ༢༠ སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཌན་མག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༦༤ བར་ཀོ་པེན་ཧེ་གན་ཉེ་འགྲམ་ཨལ་ས་གྷར་དེར་(Aalsgarde, near Copenhagen)བོད་ཕྲུག༌༢༠ ཚང་མ་བུ་རེད་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་དེའི་ཁོངས་༡༥ ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཞུགས་པ་དང་སློབ་ཕྲུག་ ༢ ཕྱི་ལོ་༡༩༦༦ ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས། སློབ་ཕྲུག༌༣ ལ་ནོར་ཝེ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སློབ་ཡོན་ཐོབ། དེ་འཕྲོས་རྣམས་༡༩༦༦ ལོ་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཏེ་མའི་སོར་གཞིས་ཁག་སོགས་སུ་ལས་ཞབས་ཞུས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང༌།
ནོར་ཝེ། ནོར་ཝེ་ལྷན་ཚོགས་(Norwegian Commitee)ཀྱི་སྦྱིན་བདག་འོག་བོད་ཕྲུག༌༡༥ ཞིང་ལས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ༡༩ གློག་དང་འཕྲུལ་ལས། ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན། ༣ སྨན་ཞབས། ༦ གཞི་རིམ་གོང་མའི་སློབ་སྦྱོང་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་བོད་ཕྲུག༌༤༣ ལ་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ། དེའི་ཁོངས་ནས་གཉིས་ཞིང་ལས་སློབ་སྦྱོང་ཚར་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་ལོག་ནས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་ལས་ཀ་བྱས།
སུད་ཌན། སུད་ཌན་ལ་བོད་རིགས་བུ་མོ་ ༤༠ ཙམ་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་བ་ནས་ ༣༠ ཐམ་པས་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པར་ཟིན་ཏེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༨ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་གིས་ལས་གནས་འདྲ་མིན་དུ་ཞབས་འདེགས་ཞུས། བུ་མོ་ ༡༠ ལ་སློབ་ཡོན་ཐོབ་པ་ལྟར་སུད་ཌན་ནས་དབྱིན་ཡུལ་དུ་སྨན་ཞབས་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ཐོན།
བྷེལ་ཇམ། བྷེལ་ཇམ་ནང་བོད་རིགས་བུ་མོ་ལྔ་ལ་རོགས་ཚོགས་ Aide Aus Tibetains ཞེས་པས་རོགས་རམ་གནང་བའི་འོག་སྨན་ཞབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། སྐུ་ཞབས་ Dr. Cecile de Sweemer གྱིས་སློབ་ཡོན་གནང་བའི་འོག་བོད་ཕྲུག་བདུན་གྱིས་ལག་ཤེས་འདྲ་མིན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཨ་རི། ཨ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཕྲུག༌༡༤ སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཉི་ཧོང༌། མོ་རོ་སྨན་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་སྨན་པ་སེའི་མི་ མ་རུ་ཀིས་ (Dr. Seimi Maruki, President of Moro Hospital)སྦྱིན་བདག་གནང་བའི་འོག་བོད་ཕྲུག ༡༠ སྨན་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཏང་བའི་ཁ་གྲངས་ལོ་སོ་སོའི་ལས་དོན་ནང་གང་ཙམ་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད།
༡༠༽ རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས།
ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ཟླ་༡༠ ཚེས་༧ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁོངས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་༣༢ ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས།
ལྷན་ཚོགས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་སྐོར་སྐབས་དེའི་འཆར་ཟིན་ནང༌། “ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་རྩོམ་སྒྱུར་གྱི་ལས་དོན་ལྷན་ཚོགས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་དང༌། སྲིད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་གོང་སྤེལ་ཐོག དེ་དག་མི་རིགས་གཞན་ཁག་གི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་ཐབས་བཅས་ཡིན་” ཞེས་འཁོད་འདུག
དེ་ནས་ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་འཁོད་པའི་དོན་ཚན་ཁག་བཀོད་པའི་ནང༌། དང་པོ། ལྷན་ཚོགས་འདི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་པ། ལྷན་ཚོགས་འདིས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་ཤེས་རིག་ཉམས་ཞིབ་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང༌། བོད་ཡིག་པར་སྐྲུན་ཁང་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་གསལ་འདུག གསུམ་པར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་བྱེད་སྒོ་ལས་འགན་ཞིབ་ཙམ་འཁོད་ཅིང༌། བཞི་པར་ཤེས་རིག་ཉམས་ཞིབ་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་གི་བྱེད་སྒོ་ལས་འགན་ཁག་ཞིབ་ཙམ་གསལ་འདུག་པ་༣༣སོགས་ཞིབ་ཕྲ་འདིར་དྲངས་མེད།
ལྷན་ཚོགས་འདིའི་འགན་འཛིན་བྲག་གཡབ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་མཆོག་དང༌། འགན་འཛིན་ལས་རོགས་སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། བོད་དྲུང་ཡོངས་གླིང་གསོལ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང༌། དབྱིན་དྲུང་ཕྱག་མཛོད་ཚང་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་བཅས་ཡིན་འདུག་ཅིང༌། རྗེས་སུ་དགའ་གདོང་བསྟན་འཛིན་དབང་གྲགས་དང༌། ཟླ་བ་གསལ་སྒྲོན། རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་བཅས་ཁ་སྣོན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང༌། དེ་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་དང༌། བསམ་ཕོ་སྲས་འཇིགས་མེད། ཁམས་ལུང་ཟླ་བ་བསམ་གཏན་བཅས་ཀྱང་བསྐོ་བཞག་གནང་འདུག་ཅིང༌། ལས་ཁུངས་ནི་དྷ་ཤོད་ཀ་ཤི་སྨྲིར་ཀོ་ཊིར་ཁང་པ་གཡར་ཏེ་ཚུགས་འདུག ཁོང་ཚོའི་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་སོགས་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་དེབ་གཅིག་དང༌། བྲག་གཡབ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དུས་གསུམ་རེའུ་མིག་སོམ་ཉིའི་དྲ་བ་གཅོད་པའི་རལ་གྲི། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་གཞུང་སྲོལ་ཡིག་བསྐུར་གཅེས་བསྡུས་བརྩམས་བྲིས་སོགས་དང༌། དེ་མིན་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་སྒྱུར། སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་གསར་བསྒྲིགས་སོགས་དུས་ཐུང་ནང་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོན་འདུག
འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༥ ལོར་ལྷ་སྲས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་དེ་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་ཁོངས་སུ་ཟླ་སྒྲིལ་གནང་འདུག་ཅིང༌། དེ་ནས་བཟུང་རིམ་པས་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་དེའི་ལས་དོན་འཆར་གཞི་ཁག་ཀྱང་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་གྱུར།
རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བྱས་གོང༌། ལས་དོན་འཕྲོ་ཅན་དུ་ལུས་པའི་ཁོངས་ཁེ་སྨད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་ཟུར་བཏོན་བྱས་པ་ཞིག་དང༌། བཀྲས་མཐོང་བསོད་ནམས་སྟོབས་འབྱོར་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། བྲག་གཡབ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དེ་སྔོན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་མཆོད་བཀུར་མཛད་པའི་དགོན་ཁག་དང་གཞུང་སའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར། དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད། བོད་ཀྱི་ས་བཀྲ། རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་བཀྲ། བོད་ཡིག་ལྕགས་པར་སོགས་ཡོད་འདུག
(746)


text:
ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ།
- བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་ནི་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ལ་གཙང་གི་ཕུན་ཚོགས་གླིང་བཀྲ་ཤིས་འཛོམས་ཞེས་པར་གྲོང་པ་རབ་བརྟན་གྱི་བུ་ཕ་མས་མིང་ལ་ནོར་བུ་རབ་བརྟན་ཞེས་བཏགས། ལོ་བཅུ་གསུམ་ཐོག་ཕུན་གླིང་དུ་ཆོས་ཞུགས་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་མིང་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བཏགས།
བྱིས་པ་རང་གི་རྨི་ལྟས་སུ་སློབ་དཔོན་པདྨས་ཁྱོད་མིང་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་དུ་ཐོགས་གསུངས་པ་དེས་ལོ་གཅིག་ཁོངས་སུ། དབུ་མ་འཇུག་པ་དང་། མཛོད་རྩ། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ཐེག་ཆེན་གྲུ་རྫིངས་དང་། ཕར་ཕྱིན་བློ་བཟང་དགོངས་རྒྱན། བྱམས་ཆོས་གྲས་ནས་རྒྱན་གཉིས་དང་། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་ཡོངས་རྫོགས། སྨན་བླ། བླ་མཆོད་སོགས་(ཤོག་གྲངས་ ༦༦༤ ) ཕུན་གླིང་འདུས་ཚོགས་སུ་རྒྱུགས་སྤྲད་འདུག་པ་དེའི་སྐོར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གསན་རྗེས་ན་གཞོན་དེ་ལྷ་སར་ཆེད་འགུགས་གནང་སྟེ་ལྷ་སར་འབྱོར་རྗེས་གོང་གསལ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་རྣམས་ནས་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་རྒྱུགས་ཕུལ་ཞིང་། དེ་འཕྲལ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བློ་འཛིན་ཇི་འདུག་ཚོད་ལྟའི་ཆེད་དུ་རྩ་རྒྱུད་དོ་ནུབ་གནང་བ་དང་། སང་ཉིན་ཕྱེད་ལ་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུས་པར་བརྟེན་སླད་ཕྱིན་བསྟན་འགྲོར་ཕན་དུ་རེ་བའི་དགོངས་པས་སྨན་དཔེ་བློ་འཛིན་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་གནང་། དེ་རྗེས་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དང་། རྒྱུད་བཞི་གཉིས་སྣོལ་མར་གནང་སྟེ་ཟླ་རེར་གང་ཟིན་རྒྱུགས་ལེན་དང་། གོ་དོན་གང་ཡིན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ངོ་མས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་བཅས་ཁྱོན་ཟླ་བ་ལྔ་ལ་རྒྱུད་བཞི་རྫོགས་པར་བློ་འཛིན་ཚར། དེ་དག་མི་བརྗེད་པའི་ཆེད་ཟླ་རེ་རྒྱུད་སྦྱོང་ཐེངས་རེ་བྱེད་མཁན་ཆེད་བསྐོས་མཛད་པ་སོགས་ཐུགས་ཪེ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པ  >མཇུག་ཏུ་གསལ་པོར་འཁོད་པ་དང་། ས་འབྲུག་ (1688) ལོ་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་རྒྱུད་བཞིའི་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའིོ་བཀའ་རྩོམ་གནང་། འཛིན་ཞེས་ཤེས་རབ་མགྲིན་རྔ་ཀུན་ལས་སྙན། །གོ་དོན་གཤོག་པའི་རྩལ་ཡང་མི་དམན་ཞིང་། །རིག་བྱེད་སྦྲང་རྩིའི་ཁུར་འཛིན་བྷྲ་མ་ར། །བློ་གསལ་གཞོན་ནུ་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་སོགས། །མང་དུ་ཐོས་པའི་དོན་རྣམས་མི་གཡེལ་ལ། །མངོན་པར་སྦྱོར་བའི་མཇུག་པ་ཐོགས་མེད་ཅན། །གསོ་རིག་ཐོས་བསམ་བསྟན་པ་འཛིན་བཟོད་པ། །དོན་ལྡན་འབྱུང་སྙམ་ཚུལ་འདི་འབད་པས་བསྒྲུབས། །ཞེས་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། གོ་རྟོགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཅི་ཆེར་མཛད་དེ་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་འདྲ་བའི་རྗེས་འཇུག་དོན་གཉེར་ཅན་བསྟན་འགྲོར་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དགོངས་པའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་། དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་ཆུ་ལུག་ (སྤྱི་ལོ་ 1703) ལོ་ལ་བརྩམ་གནང་མཛད་པའི་ > ནང་དུ་སྔོན་མེད་ཀྱི་བྲིས་ཆ་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་གསར་བཞེངས་མཛད་པའི་བཤད་རྒྱུད་བྲིས་ཆ་ཨང་སྟེང་གི་བླ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་གཤམ་དུ། ཚུལ་འདིར་བློ་གྲོས་བྱིས་པ་ལྟར། །ཕྲ་ཡང་དད་པའི་རྗེས་འཇུག་ནས། །རྒྱུད་དོན་མ་ནོར་རི་མོ་ཡི། །ལམ་དུ་བཀོད་བྱེད་ཨསྟིའི་མིང་། །ཞེས་འཁོད་པ་དང་། དེའི་གཤམ་དུ་སྡེ་སྲིད་སྐུ་ངོ་མས་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་ལ་དཔེ་ཆ་ཞིག་གནང་བའི་ཚུལ་གྱི་རི་མོ་ཡོད། དེའི་མཚན་བྱང་དུ། །སྐད་ཅིག་རྒྱུད་འགྲེལ་ཟུས་འཇུག་ཏུ། །ཁོང་ཆུད་དོན་རྣམས་མི་གཡེལ་བ། །ལམ་འདིའི་ཐོག་མ་སྣོད་ལྡན་པ། །གཞོན་ནུ་ཆགས་པ་ཆོས་རྣམས་འཕེལ། །ཞེས་པའི་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བ་བཅས་ཀྱིས་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་ནི་མི་དབང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་གསོ་དཔྱད་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་རྒྱུད་འཛིན་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པ་དང་། དེ་མིན > དང་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་གབ་སྦས་རྩོམ་མཁན་སྨིན་གླིང་ངག་དབང་དཔལ་བཟང་ཞེས་པའང་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་དྲག་གྲས་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་གསལ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །
- འདི་ནི་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་《གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 29.06.2017 ཉིན། 2:43 PM<< སྔ་མ།


text:
བལ་གྱི་སྤྱོད་སྒོའི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
(ནང་དོན་གནད་བསྡུས།)
སྤྱིར་དེང་གི་དུས་འདིར་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྦྲགས་ཏེ། དངོས་པོ་གསར་བ་དང་མིང་བརྡ་གསར་བ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་རེད། དེ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་དེ་དག་གི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ངམ་འཚོ་བའི་ཕན་ནུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དབྱེ་འབྱེད་མི་དམན་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། མེས་པོའི་རིང་ནས་དར་བའི་རིན་བྲལ་གྱི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་བརྗེད་པ་མེད་པར་དྲན་གསོ་དང་བདག་འཛིན། གཅེས་སྐྱོང་སོགས་གང་ལེགས་བྱ་དགོས་སྙམ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ད་རེས་བདག་གིས་ཕ་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཀླུ་སྟོད་ས་ཁུལ་གྱི་ལུག་བལ་གྱི་སྤྱོད་སྒོའི་སྐོར་ནས་ཅུང་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།
(བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།) བལ། བལ་སྐུད། བལ་ཐིག ཕྱིང་བ། བལ་ཐགས།
གླེང་སློང་བ།
དེ་ཡང་《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》ལས“དབང་མཛད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལྔ་བ་ཟ་རམས་སྐྱེས་དྲུག་གི་རིང་ལ་རྟ་ཞོན་པའི་སྲོལ་དར་གསུངས་པ་བཞིན་དུས་སྐབས་དེར་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྐྱང་དང་། འབྲོང་། གནའ། རྒོ་བ། ཕག་རྒོད་སོགས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་བཟུང་ནས། རྟ་ནོར་ར་ཕག་སོགས་སུ་བཏུལ”ཞེས་པ་ལྟར་རང་རེ་ཡབ་མེས་དག་གིས་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་རྨིག་ཐོགས་འབྲོང་དང་རྒོ་བའི་རིགས་འདི་རང་གི་སྒོ་ཕྱུགས་སུ་བཏུལ་རྗེས། ཐོག་མར་དེའི་ཤ་ཁྲག་ལོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་། རིམ་བཞིན་དེའི་སྟེང་ནས་རང་གི་འཚོ་བ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་མང་བོ་ཞིག་སྔོག་འདོན་བྱས་ནས་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཅི་ཐུབ་བྱས་འདུག་པ《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས》སུ་ཟ་རམས་སྐྱེས་དྲུག་ཅེས་པའི་རྗེ་བོའི་རིང་ལ་སྒྱོགས་རྡོ་དང་འཕར་རྡེའུའི་མཚོན་ཆ་སོགས་བསྐྲུན་པའི་ལག་རྩལ་དར་ལ། འབངས་རྣམས་ལས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་སྦྲ་གུར་དུ་འདུག་ཅིང་། འཇག་སྤྱིལ་དང་། ཤིང་སྤྱིལ། བྲག་ཕུག་ལ་སོགས་པར་གནས་བཅའ་བའང་མང་། གོས་སུ་རས་བལ་ཤིང་བལ་པགས་པ་སོགས་དུས་ཚིགས་བཞིའི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་གྱོན་པར་བལྟས་ན། དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་ལུག་ལྤགས་གཅིག་པུས་ཀྱང་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་བཟའ་མིའི་གྱོན་པ་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ལ་ལག་ཐོགས་མི་དགོས་པ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ནུས་པ་དཔེར་ན། ལུག་གི་ལྤགས་པས་སློག་པ་དང་ལྤགས་སྟན། ལྤགས་པའི་རྐང་སྣམ། ཁོག་སྟོད། སྨད་གཡོག ཐུལ་བ། མར་གྱི་སྐྱ་བ། ཆུ་རྐྱལ་གྱི་སྐྱ་བ། མཛུག་ཤུབས། ལག་འབོབ། བོད་ཚར། ཚ་རུའི་སྟོད་ལྭ། ཚར་ཞྭ། ཚ་རུའི་སྐེད་ལྗིབས་སོགས་བཟོ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའོ།།
གོང་གསལ་དུ་གཡང་དཀར་ལུག་གི་ལྤགས་པའི་སྤྱོད་སྒོ་སྤྱི་བསྡོམས་རགས་པ་ཞིག་བྱས་པ་འདི་ལས་གཡང་དཀར་ལུག་ཁྱུ་ནི་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རིན་བྲལ་གྱི་ནོར་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ངང་གིས་རྟོགས་ནུས་ལ། ང་ཚོས་རྟ་ཕོའི་རྨིག་སྒྲ་དང་འབྲི་མོའི་ངུར་སྒྲ། གཡང་དཀར་གྱི་འབའ་སྒྲ་ལ་གསན་གྱིན་དྲོད་ཁོལ་གྱིས་ལྟེམས་པའི་འཚོ་གཞིས་ཤིག་རུམ་ནས་ད་ལྟའང་འཚོ་བའི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བཅོལ་ཡོད་མོད། འོན་ཏེ་རྩིད་པ་དང་བལ་གྱིས་བཟོས་བའི་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་དེ་དག་ད་ལྟ་སད་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་མེ་ཏོག་བཞིན་རིམ་གྱིས་ཉམས་ཀྱིན་འདུག་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། དེ་དག་ཡོད་ཚད་དུས་རབས་ཀྱི་དགོས་མཁོའམ་འཚོ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་རག་ལས་ཆེ་བ་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང་། ང་ཚོས་མེས་པོའི་ལག་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ངམ་རང་གི་འཚོ་བའི་འཕེལ་རིམ་མ་རྟོགས་ན་ག་ལ་འགྲིག དེ་ཡང་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་ལ“མགོ་ནག་མི་རིགས་བརྟེན་ས་སྤུ་རིགས་དང་།། དཀར་ནག་ཕྱུགས་རིགས་བརྟེན་ས་རྩྭ་རིགས་ཡིན།།”ཞེས་པ་ལྟར་མི་ལོ་གང་མང་ཞིག་ལ་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྐྱོང་ནས་ཡོང་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་ཏེ། ད་རེས་བདག་གིས་གཡང་དཀར་ལུག་གི་བཙོང་རིན་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ལྟོ་བར་ཤ་ཟ་བ། རྒྱབ་ལ་ལྤགས་པ་གྱོན་པའི་ཕན་ཡོན་ཕུད་དེ། ལུག་གི་བལ་རྐྱང་རྐྱང་གིས་ཀྱང་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་སྐྲུན་པའི་ཕན་ནུས་གསལ་སྒྲོས་གྱིས་ཡབ་མེས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ངོ་མའམ་བལ་གྱིས་བཟོས་པའི་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་ཏེ་བལ་སྐུད་དང་བལ་ཐིག ཕྱིང་བ། བལ་ཐགས་བཅས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།
དོན་ཚན་དང་བོ། བལ་གྱི་མདོག་དང་རིགས་དབྱེ།
སྤྱིར་བལ་ནི་མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ཕྱུགས་སམ་འཚོ་བའི་གཞི་རྟེན་ཏེ། གཡང་དཀར་ལུག་གི་རྒྱབ་ཀྱི་སྤུ་ལ་ཟེར་ཞིང་། འདི་ལ་དཀར་ཞིང་འཇམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་སྣ་མང་འཛོམས་པས། འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་སྤྱོད་སྒོའང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞིག་མཆིས་སོ།།
གཅིག བལ་མདོག
དེ་ཡང་བལ་གྱི་མདོག་ལ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ། སེར་ནག སྔོན་པོ་བཅས་ཡོད། དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་བ་ནི་བལ་དཀར་བོའི་རིགས་འདི་ཡིན་པས། ང་ཚོས་གཡང་དཀར་ལུག་ཁྱུ་ཞེས་འབོད་ལ། བལ་ཞེས་གླེང་ཚེ་མདོག་དཀར་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱ་ངེས་པ་དང་། བལ་དཀར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བེད་སྤྱོད་ཆེ་ཤས་དེའང་ཡིན་ཏེ། བལ་དཀར་གྱི་རིགས་འདིས་བཟོ་སྐུད་དང་བལ་ཐག་སྣ་ཚོགས། ཕྱིང་བའི་གྱོན་པ་དང་ཡོ་བྱད། བལ་ཐགས་འཐག་སྟེ་ཕྱ་ར་དང་སྒྱེ། སྣམ་བུ། ཟ་ཏ། ཏ་ལེན་ལ་སོགས་པ་མདོག་དཀར་བོས་བཟོས་པ་མང་། བལ་ནག་པོ་ནི་ལུག་ནག་མང་བོ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ན་དེ་འདྲ་བེད་སྤྱོད་མི་ཆེ་མོད། འོན་ཏེ། 《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས》སུ་བོད་ཀྱི་མིའུ་རིགས་དྲུག་གི་རིང་ལ་དམུ་ཚ་སྒའི་མི་རྒྱུད་ཀྱིས་ལུས་སུ་བལ་ནག་པོའི་སྣམ་བུ་གོས་སུ་བཀླུབས་ཞེས་བཀོད་འདུག་པར་བལྟས་ན། བོད་ལ་སྔ་དུས་སུ་བལ་ནག་གི་གྱོན་པ་དར་བ་གསལ་བོ་ཤེས་ཐུབ། བལ་སེར་ནག་དང་སྔོན་པོའི་རིགས་འདི་ནག་པོ་དང་བསྡུར་ནའང་ཉུང་བར་སྣང་བས། བལ་སེར་གྱི་སྒྱེའམ་ཕྱ་རའི་རིགས་རེ་འགའ་མ་གཏོགས་དངོས་པོ་གཞན་པ་མང་བོ་མཐོང་མ་བྱུང་། བལ་སྔོན་པོའང་དེ་བཞིན་ཏུ་སྣང་བས་དམིགས་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་བརྗོད་པར་མ་ནུས།
གཉིས། བལ་རིགས།
བལ་གྱི་རིགས་ལ་ཁ་ཆུ་དང་ཡུ་ནུ། བལ་འཕྱིངས་བཅས་ཡོད་དེ། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་ན། ཁ་ཆུའི་རིགས་འདི་ཕོ་ལུག་གམ་ཤ་གཟན་གྱི་རྒྱབ་ན་མ་གཏོགས་མེད་ལ། སྔར་དུས་སུ་འདི་བཀལ་ནས་བཟོ་སྐུད་བྱས་ཏེ། སྦྲ་ནག་གི་ཁ་ཚུབ་དང་ཐི་གུ ཕྱིང་བའི་གྱོན་པ་སོགས་འཚེམ་གྱིན་ཡོད། ད་དུང་ཕྱིང་སྟན་འཇོག་སྐབས་དཀྱིལ་གཞུང་དུ་ཁ་ཆུ་རིང་བོ་བྱས་ནས་འཇོག་གིན་འདུག ཡུ་ནུ་ནི་ལུ་གུའི་བལ་ཡིན་ལ། རྒན་པ་ཚོས་བཤད་ན་གནའ་ཁ་བཏགས་ལས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་སྨྲ་ལ། 《བོད་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཐོར་བུ》རུའང་ཁ་བཏགས་ནི་དཀར་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལགས་ཞེས་ན། གནའ་བོའི་ཡུལ་སྲོལ་དུ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་ཆེད་གྱོན་པའི་དཔུང་བའི་སྟེང་དུ་རྩམ་པའི་དཀར་རྟགས་ཤིག་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བལ་དར་དང་དར་རས་དཀར་པོ་སོགས་མཇལ་དར་གྱི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་བྱུང་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་བལ་ནི་ཁ་བཏགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐུབ། ཡུ་ནུ་ལ་ད་དུང་འཇམ་ཞིང་དཀར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་ཕྱིང་ཞྭ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆའང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན། བལ་རྡོ་རིལ་བྱེད་དུས་ཡུ་ནུ་གཅུ་ཐག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཐུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྡོ་རིལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པས་སོ།། བལ་འཕྱིངས་ནི་དབྱར་ཟླ་ལྔ་བ་དྲུག་པའི་དུས་སུ་བལ་མ་བྲེགས་པར་བསྐྱུར་ནས་འཕྱིངས་པར་གྱུར་བའི་རིགས་དེ་ཡིན་ལ། ཁ་དཔེ་ལའང་བལ་འཕྱིངས་ན་སེད་དཀའ་ཟེར། འདིའི་སྔོན་དུས་ཁྱིམ་ཉུལ་ལམ་ཕན་ཚུན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་དུ་ཆས་སྐབས། དེང་དུས་ཀྱི་ཁ་བཏགས་ཇི་བཞིན་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བཞིན་འདུག་ལ། ད་དུང་སྔོན་དུས་སུ་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བྱིས་པ་གཅུད་བྱེད་ཀྱང་བྱེད་ཀྱིན་འདུག
དོན་ཚན་གཉིས་པ། བལ་སྐུད་འཁེལ་ཚུལ་དང་དེའི་ཕན་ཡོན།
གཅིག བལ་སྐུད་འཁེལ་ཚུལ།
བལ་སྐུད་ནི་མིའི་ལག་པ་དང་འཕང་། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང་)སོགས་ཀྱིས་འཁེལ་བའི་སྐུད་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་སྟེ། ལག་འཁེལ་སྐུད་པ་ནི་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ནས་བཟུང་སྟེ་གཅིག་གིས་འཁེལ་གྱིན་ཡོད་ལ། དེ་ནི་དུམ་བུ་དུམ་བུ་བྱས་ནས་འཁེལ་ཡོད་པའི་སྐུད་པ་ཧ་ཅང་གྲིམས་པོ་ཞིག་ཡིན། འཕང་དང་ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)གིས་འཁེལ་བའི་བལ་སྐུད་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་འཕང་གིས་འཁེལ་བར་དུས་ཚོད་རིང་བོ་ཞིག་དགོས་ལ། སྐུད་པའི་སྤུས་ཀའང་འཕང་གིས་བཀལ་བ་ཡག་ཅིང་བསྒྲིམས་པར་སྨྲ། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)གིས་འཁེལ་བར་མི་མང་བོ་དགོས་ཏེ། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)འཐེན་མཁན་དང་བལ་སྐུད་འཁེལ་མཁན་གཉིས་ཀ་དགོས་ལ། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)གཅིག་གི་སྟེང་དུ་མི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་གྱིས་བལ་སྐུད་འཁེལ་ཐུབ།
གཉིས། བལ་སྐུད་ཀྱི་ཕན་ཡོན།
ལག་འཁེལ་སྐུད་པས་སྦྲའི་ཁ་ཚུབ་དང་སློག་པ(པགས་རྩག) སྒྱེ། ཕྱིང་བའི་གྱོན་པ་དང་སྟན། ཕྱིང་བ་དང་ཐགས་ཀྱི་ཤུབས་སྣ་ཚོགས། དེ་མིན་གྱོན་པར་ལྷན་པ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་སྐུད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ནུས་མོད། ཡིན་ཡང་རྒན་པ་ཚོས་ལབ་ན་བལ་སྐུད་ལ་འཇམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ལས་རྩིད་སྐུད་དང་བསྡུར་ན་ཆད་སླ་བར་སྨྲ། འཕང་དང་ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང་)གང་ཡིན་ཡང་། འདི་གཉིས་ཀྱིས་བཀལ་བའི་སྐུད་པས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གྲུ་གུ་ཆེ་ཆུང་མང་བོ་རྡོག་སྲིད། གྲུ་གུ་ནི་སྐུད་པ་གཉིས་རྐྱ་བྱས་ཏེ་བར་ལ་མཛུ་མོ་བཞག་ནས་འཁྱིལ་དུ་མི་འཇུག་པར་རྡོག་པའི་རིལ་རིལ་ཞིག་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་གནའ་མིའི་ཁ་དཔེ་ལ“གྲུ་གུ་རྡོག་གི་རྡོག་གི་ཇེ་ཆེ་དང་།། སྤོ་ཐོ་རིལ་གྱིན་རིལ་གྱིན་ཇེ་ཆུང་ཟེར།།”སྐུད་པས་གྲུ་གུ་རྡོག་རྗེས་གྲུ་གུ་ཡར་ཁྱེར་མར་ཁྱེར་བྱས་ནས་ཐགས་འབྲན་པ་དང་འཐག་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
དོན་ཚན་གསུམ་པ། བལ་ཐིག
བལ་ཐིག་ནི་འཚོ་བའི་ཐད་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་སྣ་མང་འཛོམས་པའི་ཐག་པའི་རིགས་ཞིག་སྟེ། དེ་ལ་སྒ་ཐག་དང་སྲབ་མདའ། དེ་མིན་ནོར་ནག་འདོགས་བྱེད་དང་ལུག་འཇུག་བྱེད། བྱིས་པ་བསྡམ་བྱེད་སོགས་རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་སྣ་མང་ཡོད།
གཅིག བལ་གྱི་ཐི་གུ་བརྒྱུས་ཚུལ།
སྤྱིར་བལ་གྱི་ཐི་གུ་བརྒྱུས་པར་ཐོག་མར་བལ་སེད་པ་དང་དེ་ནས་ཐི་གུ་བརྒྱུས་ཀྱིན་ཡོད། བལ་གྱི་ཐི་གུ་ལ་བརྒྱུས་སྟངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་བརྒྱུས་ན་ཐག་པ་མི་འཁྱིལ་བའི་ཕན་ཡོན་ལྡན་པས་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ལ་གཉིས་བརྒྱུས་དང་གསུམ་བརྒྱུས། དྲུག་བརྒྱུས་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཉིས་གཤིབ་སྟེ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ལའང་གཉིས་བཟོ་དང་བཞི་བཟོ། དྲུག་བཟོ། བརྒྱད་བཟོ་སོགས་ཡོད།
གཉིས། བལ་ཐིག་གི་རིགས་དབྱེ་དང་སྤྱོད་སྒོ།
གནའ་མིའི་ཁ་དཔེ་ལབ“བལ་གྱི་ཉག་མ་ཕྲ་ཡང་།། སྐུད་པ་བསྒྲིམས་ན་སེང་གེ་འཆིང་།།”ཞེས་པ་ལྟར་བལ་ཐག་ནི་འབྲོག་པའི་འཚོ་བར་བཀོལ་སྤྱོད་སྣ་མང་འཛོམས་པ་ཞིག་སྟེ། བེའུ་ཐག་དང་འཛུལ་ཐིག སྐ་རགས། སྒ་ཐག སྲབ་མདའ། སྲབ་ཅོག བཅུག་ཐག སྣ་ཐག འུར་ཆ། སྐེ་ལོང་། བྱུ་གུ ཐོ་ཐག རྨུ་ཐག ལྷམ་སྒྲོག་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་ན་གཤམ་གསལ་ལྟར།
༡.བེའུ་ཐག༼སྦྲེལ་ཐག༽ནི་བེའུ་ཕུར་བར་ལག་འདོགས་བྱེད་སྐབས་བཀོལ་བའི་ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཤིབ་ནས་གཉིས་བཟོ་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། བེའུ་ལག་འདོགས་མ་བྱས་པར་སྐེ་འདོགས་བྱས་ན་སྟབས་མ་ལེགས་པར་སྐེ་འགག་ནས་འཆི་ངེས་པས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བེའུ་ཐག་གིས་ལག་འདོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་མིན་བཞོ་མ་ཚོས་བེའུ་དང་ཡ་རུ་སོགས་ཀྱི་ལག་པ་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་སྐབས་ཐག་པ་འདི་བཀོལ་གྱིན་ཡོད།
༢.འཛུལ་ཐིག་ནི་བྱིས་པ་འཛོང་ཁུག་ཏུ་བསྡམ་བྱེད་ཀྱི་ཐི་གུ་གྲིམས་མེད་པར་ལྷོད་པོ་ངང་ཡར་བརྒྱུས་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བྱིས་པ་འཛོང་ཁུག་དུ་བསྡམ་སྐབས་ད་ལྟའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
༣.སྐ་རགས་ནི་ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཤིབ་ནས་གཉིས་བཟོ་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། བོད་ཀྱི་མིའུ་རིགས་དྲུག་གི་རིང་ལ་དམུ་ཚ་སྒའི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་བལ་ཐིག་དཀར་པོ་སྣེ་འཛར་དམར་བོ་ཅན་སྐ་རགས་སུ་བཅིངས་པ་བོད་ཀྱི《གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས》སུ་གསལ།
༤.སྒ་ཐག་ནི་སྣ་སྒའི་ཐག་པ་ཞིག་སྟེ། མཐའ་གཉིས་ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་དཀྱིལ་མར་བརྒྱུས་བྱས་ནས་སྐུད་པས་བཟོས་ཡོད་ལ། འདི་ལ་གོང་ཐག་དང་གློ་ཐག གློ་རྨེད་སོགས་ཡོད། ལར་གོང་ཐག་གིས་སྣ་སྒ་གྲུག་མགོར་ནུར་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་གློ་ཐག་གིས་སྣ་སྒ་གཡས་གཡོན་ལ་འཇུར་དུ་མི་འཇུག གློ་རྨེད་ཀྱིས་ངོ་ཐུར་ལ་འགྲོ་སྐབས་སྣ་སྒ་ཐུར་ནུར་དུ་མི་འཇུག་པའི་ནུས་པ་ཐོན་གྱིན་ཡོད།
༥.སྲབ་མདའ་ནི་ཐི་གུ་དྲུག་བརྒྱུས་བྱས་ནས་བཟོས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། རྟའི་སྲབ་ཀྱི་ཨ་ལོང་ཏུ་བཏགས་ཡོད་ལ། མང་ཆེ་བ་རིང་ཚད་རྨི་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཡིན་མོད། རང་གི་འདོད་མོས་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོག
༦.སྲབ་ཅོག་ནི་རྟའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཐག་པ་ཞིག་སྟེ། ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཤིབ་ནས་བཞི་བཟོ་དང་དྲུག་བཟོ། བརྒྱད་བཟོ་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེའི་རིགས་ཀྱི་བརྒྱད་བཟོས་ནི་སྲབ་ཅོག་ཧ་ཅང་ཡག་པ་ཞིག་ཡིན།
༧.བཅུག་ཐག་ནི་བལ་འབྲེག་སྐབས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལུག་འཇུག་བྱེད་དུ་བརྒྱུས་པའི་ཐི་གུ་དུམ་བུ་ཞིག་གི་མིང་།
༨.སྣ་ཐག་ནི་གཡག་དང་མཛོ་ཡི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཐི་གུ་ཞིག་སྟེ། ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཤིབ་ནས་བཟོས་ཡོད་ལ། རི་ཁ་ནས་ཞོན་པ་སྤེན་མ་དང་སུ་རུ་ལའང་འདོགས་ཐུབ།
༩.འུར་ཆའི་ལུང་ཐག་ནི་ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཤིབ་ནས་བཟོས་ཡོད་ལ། དཀྱིལ་དུ་ཕྱིང་བ་ལེབ་མོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་རྩིད་སྐུད་ནག་པོས་བཟོས་ཡོད། ཁེད་དུ་“མགོ་ནི་སྲིད་པའི་ཨ་ལོང་འདྲ།། སྐེད་པ་དངུལ་དཀར་མེ་ལོང་འདྲ།། རྔ་མ་སྦྲུལ་གྱི་མཇུག་མ་འདྲ།། སྟོང་གསུམ་ཀླད་ལ་སྐོར་བའི་ཚེ།། དུད་འགྲོ་ཟོག་གི་སྙིང་རྩ་འདར།།”ཞེས་པ་དང་། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་མངའ་མཛད་དགུའི་ཐོག་མ་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་དགྲ་འགོག་རང་སྲུང་གི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་མཚོན་ཆའི་བྱེད་ཐབས་བཀོལ་རྒྱུའི་སྲོལ་བྱུང་ཡོད་པས། འུར་རྡོ་ཡང་དེ་དུས་བྱུང་བ《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལས་དྲུག་པ“ཀྲོག་ཀྲོག་འདྲེ་ཡིས་དབང་བྱས་ཏེ།། ལང་ཏང་ལིང་ཏང་བར་ཁ་འུར་རྡོ་འཕེན།།”ཞེས་པར་གསལ་ལོ།།
༡༠.སྐེ་ལོང་ནི་ནོར་ནག་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྐེ་ཐག་སྟེ། དཀྱིལ་དུ་ཤིང་གི་ཆ་རུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཏགས་ཡོད།
༡༡.བྱུ་གུ་ནི་ནོར་རྡང་གི་ཐོག་ཏུ་བཏགས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། ཆ་རུའི་སྟེང་དུ་ཨ་ལོང་བྱས་ནས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐི་གུ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡིན།
༡༢.ཐོ་ཐག་ནི་མཚན་མོ་སྤྱང་ཀི་ལ་འདྲོགས་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཐག་པ་ཞིག་སྟེ། ཐི་གུ་མར་བརྒྱུས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་མར་བརྒྱུས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནོད་སྐྱེལ་ངན་པའི་རིགས་འགོག་བྱེད་ཡིན་པས་སོ།།
༡༣.རྨུ་ཐག་ནི་ཐི་གུ་གསུམ་ཡར་བརྒྱུས་བྱས་ནས་དཀྱིལ་དུ་བལ་དྲངས་ཏེ་སིག་སིག་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། ལབ་ཙེ་ཡི་མདའ་ཡི་སྟེང་དུ་འཐེན་གྱིན་ཡོད་ལ། འདིའི་མི་ཕྱུགས་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཐག་རིང་བའང་མཚོན།
༡༤.ལྷམ་སྒྲོག་ནི་ཕྱིང་ལྷམ་ཡུ་རིང་གི་ཁ་བསྡམ་བྱེད་ཅིག་སྟེ། ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་ཀྱི་མགོ་ཕྱིར་གུག་ནས་ཨ་ལོང་བྱས་ཏེ་བཟོས་ཡོད།
དོན་ཚན་བཞི་བ། ཕྱིང་བ།
ཕྱིང་བ་ནི་ལུག་བལ་གྱིས་བཞག་པའི་ཐོན་རྫས་ཤིག་སྟེ། སྲ་ཞིང་འཇམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ། དེ་འཇོག་སྐབས་མི་མང་པོས་གྲངས་ཀ་དབྱངས་སུ་བཀུག་ནས་ཕར་མཉེ་ཚུར་མཉེ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན།
གཅིག ཕྱིང་བ་འཇོག་སྟངས།
སྤྱིར་ཕྱིང་བ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བལ་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལས་ཡག་ཤོས་ནི་ལོ་གཉིས་ཅན་གྱི་ལུག་གི་སྟོན་ཁའི་བལ་ཡིན། གང་ལྟར་ཕྱིང་བ་འཇོག་སྐབས་ཐོག་མར་ལུག་བལ་ཡག་པོ་བསེད་ནས་བལ་འདབ་བྱས་ཏེ་ཕྱར་བ་སོགས་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་རྩྭ་ཤིང་དང་རྡུལ་སོགས་མི་འགྲོ་བར་ཉར་དགོས་ལ། དེ་རྗེས་ཕྱིང་མཁན་ཞིག་བཙལ་ནས་ཕྱིང་བ་འཇོག་ཏུ་འཇུག་དགོས་ཤིང་། དུས་ཚོད་དབྱར་རམ་སྟོན་གྱི་གནམ་གཤིས་དྲོ་ཞིང་དྭངས་པའི་སྐབས་སུ་འདེམས་དགོས་ལ། འཇོག་སའི་ས་ཆ་ནི་སྤང་ངོས་ཧ་ཅང་བདེ་བའི་ཆུ་འགྲམ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་དང་། ཕྱིང་བ་འཇོག་སའི་ཕྱར་བ་གསུམ་བཞི་ཙམ་གྲ་སྒྲིག་བྱ་དགོས། སྨྱུག་མ་ཡོད་སར་ཕྱིང་གདན་སྨྱུག་སྟན་བྱེད་པ་དང་དེང་གི་དུས་སུ་ཆུ་ཤོག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག གང་ལྟར་སྔར་དུས་བལ་རྣམས་ཕྱར་བ་ཞེང་ལྔ་ནས་དྲུག་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་དུམ་བུར་བཅད་དེ། ཕན་ཚུན་སྣེ་མོ་ཐོད་གཏུགས་ནས་སྲབ་མཐུག་མཉམ་པོར་བཞག་རྗེས་སྤེན་མས་ཆུ་ཅུང་ཙམ་རེ་གཏོར་བ་དང་། དེ་རྗེས་ཕྱར་བའི་ཁུགས་སོར་བཏུམས་ནས་མཐའ་གཉིས་བལ་སྐུད་ཀྱིས་བཙེམས་པ་ཡིན། དེ་དག་ཡོད་ཚད་ཚགས་སུ་ཆུད་རྗེས་དལ་མོའི་ངང་ཕུར་ཕུར་བྱེད་ལ། ཕྱིང་བ་བརླིང་ལུགས་ལ་གླུ་དང་གཏམ་དཔེ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གཏམ་དཔེ་ལ“ཕར མཉེ་བལ་འཐབ་འཐབ།། ཚུར་མཉེ་ཕྱིང་བ་འཇོག་འཇོག།”ཅེས་པ་དང་། གླུ་ལ་རྨ་ཆུའི་གླུ་བ་རྡོ་རེད་ཡིས་བླངས་པའི“གཡང་དཀར་ཚེར་མོ་ལུག་གི་བལ་དཀར་ཁ་ཆུ་འཇིལ་ལི་ལི། འཚེར་མོ་ལྷས་ལ་འཛོམས་དུས། ལུག་ཆུང་འབའ་སྒྲ་ལྷང་སེ་ལྷང་། ཕྱིང་དཀར་ཆུ་རླིང་རེད། གོས་ཀྱི་དྭངས་རྩེ་རེད། གེ་སར་དམག་ལྭ་རེད། སྟག་ཤར་ཇག་ལ་འགྲོ་བའི་ཇག་ཕྱིང་རེད། བུ་མོ་གནས་ལ་འགྲོ་བའི་གནས་ཕྱིང་རེད།”ཅེས་པ་དང་། 《ཨ་མདོའི་རིག་གནས་གླེང་བའི་གཏམ་ཚོགས》སུ་གླུ་ལ། ཇི་སྐད་དུ།“ཕ་ས་རིལ་རིལ་རིལ། ཨ་ལུང་གྱུག་གྱུག་གྱུག འདབ་མ་ཅིག་ཅིག་གཅིག་ཡ། གཉིས་ཡ། གསུམ་ཡ། ཇག་ལ་འགྲོ་བའི་ཇག་ཕྱིང་། ནགས་ལ་འགྲོ་བའི་ནགས་ཕྱིང་། དབུས་ལ་འགྲོ་བའི་དབུས་ཕྱིང་། སྟོང་རླིང་གཅིག སྟོང་རླིང་གཉིས། སྟོང་རླིང་གསུམ།” ཞེས་པ་དང་། གཞན་ད་དུང་“ཨ་ལ་མ་ནི་པད་མེ། འཕྱིང་ཡག་ལྷ་འུའི་ལ་ལྷ་འཕྱིང་། གཡང་ཡག་གཡང་དཀར་ལ་ཁ་ཆུ། གཅིག་ཡག་ཨ་བུ་ཡི་རྐྱ་འཕྱིང་། གཉིས་ཡག་བྱི་མོ་ཡི་རྫི་འཕྱིང་། གསུམ་ཡག་སོ་ཁ་ཡི་དར་ཕྱིང་། བཞི་ཡག་ལྷ་བཞི་ཡི་དཀར་ལིང་། ལྔ་ཡག་ལྷ་ལྔ་ཡི་འཕྱིང་ཞྭ། དྲུག་ཡག་གྲུས་མ་ཡི་རྫི་འཕྱིང་།”ཞེས་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་མང་དུ་བྲི་བར་མི་བྱའོ།།
དེ་མིན་སྤྱིར་བཏང་ཕྱིང་བ་རིལ་སྐབས་གྲངས་ཀ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་ལ། དེའང་སྤྱིར་བཏང་གི་གྲངས་ཀ་བརྩི་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། གྲངས་ཀ་དབྱངས་ལ་བཀུག་ནས་བརྩི་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན་གཅིག་རེད་གོ་གཉིས་རེད། གསུམ་རེད་གོ་བཞི་རེད་བཅས་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱ་བྱས་ནས་གྲངས་ཀ་སྟོང་གཅིག་བར་དུ་ཕྱིང་བ་ཕར་མཉེ་ཚུར་མཉེ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། སྟོང་གཅིག་འདང་རྗེས་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྤེན་མས་ཆུ་ཅུང་ཙམ་གཏོར་བ་དང་ཕྱར་ཁུག་ནས་ཕྱིར་བླངས་ཏེ། ཕྱིང་བ་གཅིག་པུ་རིལ་རིལ་བྱས་ནས་གྲངས་ཀ་གསུམ་བརྒྱ་ཙམ་བརྩི་ལ། ཧེ་ར་(སོག་སྐད)ལ་སོགས་བརླིང་སྐབས་གྲངས་ཀ་ཁྲི་གཅིག་བརྩི་མོད། འོན་ཀྱང་དེའི་རིགས་ནི་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ཏུ་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པས། རྫི་བོ་དག་གིས་རྫི་ལ་ཁྱེར་ནས་ཕུར་ཕུར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཕྱིང་བ་བརླིང་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་བརྩི་ཚུལ་ལ་ས་ཆ་སོ་སོར་མི་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག་ཀྱང་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྨྲས་སོ།།
གཉིས། ཕྱིང་བའི་གྱོན་པ།
ཕྱིང་བའི་གྱོན་པ་ལ་མགོ་ཕྱིང་དང་གཉའ་གཅུད། ཧེ་ར་(སོག་སྐད)། ཕྱིང་འབོབ། ལྷམ་གྱི་ཡུ་བ། ཕྱིང་ཞྭ་སོགས་ཡོད།
༡.མགོ་ཕྱིང་དང་གཉའ་གཅུད་ནི་ཞྭ་མགོ་ཡོད་མེད་ཙམ་མ་གཏོགས་འདྲ་བར་སྣང་། དེ་གཉིས་ཀར་ཕུ་ཐུང་མེད་པ་མ་ཟད། གྱོན་སྟངས་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་སྐེ་ན་ཆ་རུའི་སྒྲོག་གུ་གཅིག་ལས་མེད། རིང་ཐུང་ཡང་སྤྱིར་བཏང་གི་ཁོག་སྟོད་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡིན། བུད་མེད་ཚོས་ཆར་བའི་ནང་དུ་འབྲི་མོ་བཞོ་དུས་མགོ་ཕྱིང་དང་གཉའ་གཅུད་གྱོན་ངེས་ལ། དེར་གཙོ་བོ་ཆར་གྱིས་མི་བརླན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
༢.ཧེ་ར་ནི་ཕལ་ཆེར་སོག་སྐད་ཡིན་ཚོད་འདུག་སྟེ་དོན་དུ་ཆར་ལྭ་དང་དོན་འདྲ་མོད། 《དམངས་ཁྲོད་རྒྱུན་བཀོལ་ཐ་སྙད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སུ་འདི་ལ་ཕེ་ར་ཞེས་ཀྱང་བྲིས་འདུག འདི་ནི་བོད་ལྭའི་དབྱིབས་ལྟར་བལ་འཕྱིང་ལས་བཟོས་ཡོད་པའི་འབྲོག་པའི་གྱོན་ཆས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ད་ལྟའང་སྐྱེས་པ་ཚོའི་གྲས་ན་གྱོན་མཁན་རེ་འགའ་འདུག དེ་མིན་མི་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་ཧེ་རའི་ཁུག་ལ་གཅུད་དེ་སྟེང་དུ་གྲུ་གུའི་སྐུད་པ་བསྡམས་ནས་ས་གནས་ལ་ཁྱེར་བ་རེད།
༣.ཕྱིང་འབོབ་ནི་ཕྱིང་ལྷམ་དང་དོན་འདྲ་སྟེ། འདི་ལ་ཆེ་ཆུང་དང་རིང་ཐུང་། སྲབ་མཐུག་མི་འདྲ་བ་མང་།
༤.ལྷམ་གྱི་ཡུ་བ་ནི་ཀོ་ལྷམ་ལ་སོགས་པའི་ལྷམ་གྱི་ཡུ་བ་ཕྱིང་བའི་བཟོས་པ་སྟེ་ལྷམ་སྒྲོག་བལ་ཐིག་གིས་བཅིང་བ་དེའོ།།
༥.ཕྱིང་ཞྭ་ལ་ཕྱི་ཐུམ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སུ་མཆིས་ཏེ། སྔར་ཝ་ཞྭའི་ནང་མ་ཕྱིང་བ་ཡིན་ལ་༢༠༠༦ལོ་ནས་གྱོན་སྲོལ་བཅད། དེ་མིན་ཚར་ཞྭའི་ནང་མ་མང་ཆེ་བ་ཕྱིང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱིང་ཞྭ་ཕྱི་ཐུམ་གོས་ཀྱི་གཡོགས་པའང་ཡོད། ཕྱི་ཐུམ་མེད་པའི་ཕྱིང་ཞྭ་ཡང་མང་བོ་ཡོད་དེ། དབུས་ཞྭ་དང་ཕྱིང་ཞྭ་ལེབ་མོ། གཏོར་དབྱིབས་ཙོར་ལོ་དམར་བོ་ཅན། དེ་མིན་སྟེང་དུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཡང་ཡོད་དོ།།
གསུམ། ཕྱིང་བའི་ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད།
ཕྱིང་བའི་ཡོ་བྱད་ལ་ཕྱིང་གུར་དང་ཕྱིང་གོར། ཕྱིང་སྒ། སྒ་སྟན། ཕྱིང་གདན། མཆར་སྟན། ཆག་ཕྱིང་། བོའུ་ཤུབས། ཕོར་ཤུབས། རྔ་ཤུབས། དྲིལ་བུ་དང་མདའ་རུའི་ཤུབས་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་ཕན་ཡོན་ནམ་སྤྱོད་སྒོ་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན།
༡.ཕྱིང་གུར་ནི་མི་རྣམས་སྡོད་སའི་གུར་ཁྱིམ་སྟེ། རྨ་ལྷོ་སོག་རྫོང་དང་བསང་ཆུ་རྫོང་ཁོ་ཚེ་ཞང་གི་ས་ཁུལ་དུ་ད་ལྟའང་རེ་འགའ་ཡོད།
༢.ཕྱིང་གོར་(མགོ་བརྟེན)ནི་སྦྲ་ནག་གི་གྲུ་ག་བཞིའི་གྲུ་མགོ་རེ་རེ་ན་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། སྦྲའི་ཀ་མགོ་རྟེན་བྱེད་ཅིག་ལ་ཟེར།
༣.ཕྱིང་སྒ་ནི་རྟ་ལ་སྟོད་པའི་སྒ་ཡིན་ལ། དེའི་ཤིང་སྒའི་སྟེང་དང་སྤོམ་ངོས་སུ་ཕྱིང་བས་གཡོགས་ལ། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་སྐབས་བྱིས་པའི་འཕོངས་ཤ་བདེ་ཆེད་དུ་ཕྱིང་བ་རྐྱང་རྐྱང་གི་སྒ་སྟོད་པའང་ཡོད་དེ། བླ་བྲང་གི་བསང་ཁོག་སྡེ་བའི་བསང་གི་རྟ་རྒྱུག་གི་སྐབས་སུ་ད་ལྟའང་ཕྱིང་བའི་སྒ་ཆས་ཀྱི་རིགས་མང་དུ་སྣང་། དེ་བཞིན་ཏུ་ཕྱིང་བའི་སྒ་སྟན་ནི་རྟའི་རྒྱབ་བདེ་ཆེད་དུ་སྒ་འོག་ལ་གདིང་རྒྱུའི་སྟན་ལ་ཟེར།
༤.ཕྱིང་གདན་ནི་ཁྱིམ་ལ་གཏིང་རྒྱུའི་སྟན་གྱི་མིང་སྟེ། འདི་ལ་དབྱིབས་དང་ཆེ་ཆུང་། མདོག་ཡག་བཙོག་སོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་།
༥.མཆར་སྟན་ནི་སྦྲ་ནག་གི་ཆ་རུའི་འོག་སྟན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ལྡེ་དང་མཆར་ལུང་དམ་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཕན་ཡོན་ལྡན།
༦.ཆག་ཕྱིང་ནི་མི་ཕྱུགས་སོགས་ཀྱི་རྐང་ལག་ལ་ཆག་སྐྱོན་ཤོར་ཚེ་ཆག་འཇོག་ཤེས་མཁན་ཞིག་བོས་ཏེ། ཕྱིང་བའི་ཁུག་ལ་ཤིང་ལེབ་བམ་སྨྱུག་ཐུར་བཞག་ནས་ཆག་སྐྱོན་བྱུང་སར་ལྗིབས་པའི་ཕྱིང་བ་ལ་ཟེར།
༧.ཕྱིང་བའི་ཕྱི་ཐུམ་མམ་ཤུབས་ལ་བོའུ་ཤུབས་དང་ཕོར་ཤུབས། རྔ་ཤུབས། དྲིལ་བུ་དང་མདའ་རུའི་ཤུབས་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་ལ་དངོས་པོ་ཆག་གྲུམ་མི་ཤོར་བ་དང་རྙིང་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་ལྡན་ནོ།།
དོན་ཚན་ལྔ་བ། བལ་ཐགས།
བལ་ཐགས་ནི་འཕང་དང་ཁྲུལ(ཕྲུལ)་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་བཀལ་བའི་སྐུད་པས་འཐག་པའི་ཐོན་རྫས་ཤིག་སྟེ། འབྲོག་པའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་གུར་ཁྱིམ་དང་སྣོད། གྱོན་པ་སོགས་མང་པོ་ཡོད།
གཅིག བལ་གྱི་ཐགས་འཐག་ཚུལ།
སྤྱིར་ཐགས་འཐག་པ་ནི་བུད་མེད་དག་གི་ལས་ཀ་ཡིན་ལ། ཐགས་ནི་ཐགས་མགོ་དང་ཐགས་སྔ་ལ་ཕུར་བ་བསྡབས་དེ། འཕང་དང་ཁྲོས་(འཕྲོས་)ལ་འཐེན་པའི་སྐུད་པ་གྲུ་གུར་རྡོག་པ་ཡར་ཁྱེར་དང་མར་ཁྱེར་བྱས་ནས་ཐོག་མར་ཐགས་འབྲན་པ་དང། དེ་རྗེས་བུད་མེད་ཚོས་སྟེང་དུ་ཞོན་ནས་རྒྱུ་སྤུན་འཕྲེད་དམ་ཞེང་ལ་དྲང་ནས་ཤིང་ལེབ་ཅིག་གིས་འཐག་ཀྱིན་ཡོད།
གཉིས། བལ་ཐགས་ཀྱི་རིགས་དབྱེ།
བལ་ཐགས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཕྱ་ར་དང་དོ་ཕྱར། སྒོ་ཕྱར། ཕྱར་སྟན། ཕྱུར་སྒྱེ། སྒྱེ། ཏ་ལེན། ཟ་ཏ། བསང་ཁུག གསུར་ཁུག ཚྭ་ཁུག ཇ་ཁུག སྣམ་བུ། ཕྲུག་ལྭ། ཕྲུག་ཁྲ་སོགས་ཡོད་དེ།
༡.དེ་ཡང་ཁེད་དུ་ཕྱ་ར་ནི“རྒྱལ་བོའི་ན་བཟར་མི་ཐེ། བཙུན་མོའི་འཕྱོར་ལྭར་མི་ཐེ། གོས་གོང་བ་མེད་པའི་སྒྲོག་གུ་ཅན།”ཟེར། དེ་ལ་ཁྱིམ་གྱི་དོ་ཆ་འགབ་བྱེད་ཀྱི་དོ་ཕྱར་དང་སྦྲ་ནག་གི་སྒོ་ཁའི་རླུང་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱར། ཕྱུར་བ་བཙགས་བྱེད་ཀྱི་ཕྱུར་སྒྱེ་དང་ཕྱུར་བ་ཉི་མར་སྐམ་བྱེད་ཀྱི་འོག་སྟན་ཏེ་ཕྱར་གདན། འབྲས་དང་ནས། ཨོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུད་སྣོད་སྒྱེ། བལྟས་ན་ཆེ་ཆུང་མེད་ལ་ཁུར་ན་ཡང་ལྗི་མེད་པའི་ཏ་ལེན། རི་ལ་སོང་ན་ཕོ་བ་མི་ལྟོགས་པ་དང་ཡུལ་གཞན་ལ་སོང་ན་ལམ་བྲོ་སློང་མི་དགོས་པར་རྩམ་ཕྱུར་འཛོམས་པའི་ཟ་ཏ་སོགས་ཡོད།
༢.ཁེད་དུ་གཡང་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཀ་ངོས་སུ་འོ་མའི་ཁུག་མ་ནག་པོ་ཞིག་ཅེས་པ་བལ་ནག་གིས་འཐག་པའི་ཇ་ཁུག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་མིན་བསང་ཁུག་དང་གསུར་ཁུག ཚྭ་ཁུག་སོགས་ཀྱང་ཡོད།
༣.གྱོན་པ་ལ་སྣམ་བུའི་རིགས་ཏེ། ལྭ་སྣམ་དཀར་བོ་དང་དམར་བོ། དམར་སྨུག་སོགས་ཡོད་ལ། མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་ཅུང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ནི་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་དང་ཕྲུག་ཁྲའི་རིགས་ཡིན། འདིའི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་ནི་ལྷ་སའི་ས་ཆ་མ་གཏོགས་ཨ་མདོའི་ས་ན་བཏག་ཤེས་མཁན་ཉུང་དུ་སྣང་བས། ད་རེས་རྒྱུ་ཆ་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་བརྗོད་མ་ཐུབ་མོད། འོན་ཏེ《བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོ》རུ་ལྭ་སྣམ་བཏག་ན། བོད་ལུག་གི་སྟོན་བལ་སྤུས་ལེགས་ཅན་བསེད་ནས་སྦོམ་ཕྲ་དང་འཁལ་མདུད་དམ་འུལ་བ་མེད་པ་འཁེལ་བ་ཀུན་ལ་གཅེས་ཏེ། བལ་སྐུད་ཀྱི་གྲུ་གུས་སྣམ་བུ་འདང་ངེས་བྱུང་བ་དང་རིང་ཐུང་འདོམ་པ་བཅུ་གསུམ། ཞེང་ལ་མཐོ་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་འབྱུང་བའི་ཚད་དུ་བྱས་ནས་ཐགས་འབྲན། སྣས་ལས་༼ཐགས་ཆའི་སྟེང་གི་ཐགས་སྐུད་ཐོག་འོག་དགར་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག༽དྲངས་ནས་ཐགས་འཐག་པར་ཚགས་ཅི་ཙམ་དམ་པོར་འཐག་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བཟང་སྟེ། ཐགས་བཟང་ངན་ལག་པས་སྣམ་བུ་བཅངས་ནས་གྱེན་དུ་བསླངས་ན་མཐོ་གང་ཡན་ཆད་ལངས་ཐུབ་པ་ནི་བཟང་གྲས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ“མཉེ་ངན་མཉེ་དེ་མཐའ་ནས་གྱོང་། ཐགས་ངན་འཐག་དེ་དཀྱིལ་ནས་བུག”ཟེར་བ་མི་ལེགས་སོ།།
དེ་ལྟར་སྣམ་བུ་བཏགས་ཟིན་པ་དག་ཤིང་སྡོང་སྦོམ་པོ་ཧྲིལ་བོར་བརྐོས་པའི་གཞོང་བ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་སྦང་ནས་རྐང་བརྫིས་ཆུ་སྲུབ་ཉིན་གསུམ་ཙམ་བཏང་ནས། སྣམ་བུའི་ངོས་སུ་བལ་སྤུས་འཐག་རིས་མི་མངོན་པར་ཕྱིང་བ་ལྟར་མདོག་དཀར་ལ་གཙང་བ་ནི་བསྲུབས་ཐུབ་པའི་ཚད་ཡིན་པར་སྨྲ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ལྭ་སྣམ་ལས་མདོ་སྨད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་དང་ཕྲུག་ཁྲའི་རིགས་ཡིན་ལ། ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་ནི་མདོ་སྨད་བསང་ཆུ་རྫོང་གི་འབོ་ར་དང་ཨ་མཆོག་གི་བུད་མེད་ཚོའི་གྲས་ན་གྱོན་མཁན་མང་བ་དང་། དེ་མིན་མདོ་སྨད་ཀླུ་ཆུའི་ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་པ་ཚོས་བཞི་བའི་སྨྱུང་གནས་དང་དྲུག་པའི་ལབ་ཙེ་སོགས་དབྱར་དུས་སུ་ཕྲུག་ལྭ་གྱོན་ངེས། ཕྲུག་ཁྲ་ལ་ཆ་རུ་དང་པང་དན་སོགས་ཡོད་དེ་བོད་ལྭའི་འདབ་ཁ་དང་གོང་བའི་ཁ་ལ་འཇོག་རྒྱུ་ཞིག་གོ།
དོན་ཚན་དྲུག་པ། མཇུག་གི་གཏམ།
གོང་དུ་ལུག་བལ་གྱི་རིགས་དབྱེ་དང་སྤྱོད་སྒོ། མེས་པོའི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཀྱི་རིན་ཐང་སོགས་རགས་ཙམ་བརྗོད་དེ་འགྲེམ་ཁུལ་ཙམ་བྱས་མོད། འོན་ཏེ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བ། གསོན་ཉམས་ལྡན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་དང་དུས་ཚོད་ཀྱི་རིང་ཐུང་། མི་བུ་རང་གི་རིག་གནས་ཆུ་ཚད་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་འབྲི་མ་ཐུབ་པས་སྐྱོན་ཆའམ་མ་འདང་བའི་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་སྨྲས་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་མ་ཉམས་གོང་སྤེལ་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་ཚུལ་དུ། ད་རེས་བདག་གིས་ལུག་བལ་གྱི་སྤྱོད་སྒོའི་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བོད་རང་གི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་མ་རྩ་བྱས་ནས་བལ་ཀྱིས་དེང་རབས་ཅན་ཀྱི་གྱོན་པ་སྣ་ཚོགས་བཟོས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་མེས་པོའི་ལག་རྩལ་འདི་དག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་སོ་རུ་དར་ཁྱབ་དུ་བཏང་ན། རང་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་སྔར་བས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དགོས་མཁོ་ཡང་སྐོང་ཐུབ་པར་འདོད་དེ། འདིར་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་དག་གསལ་སྒྲོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གླེང་བ་ཡིན་ནོ།།
མཆན།
《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས》རེབ་གོང་རྡོ་རྗེ་མཁར་གྱིས་བརྩམས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༠ལོའི་ཟླ༧པའི་དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཤོག་ངོས་༢༤༢དང༣༠༦དུ་གསལ།
《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》གུ་རུ་ཨོ་རྒྱན་གླིང་བས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨.༦.༡༢པའི་པར་ཐེངས་དང་པོའི་ཤོག་ངོས༡༡༣དུ་གསལ།
《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༢ལོའི་ཟླ༣པའི་པེ་ཅིན་གྱི་པར་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཤོག་ངོས༨༢སུ་གསལ།
《དམངས་ཁྲོད་རྒྱུན་བཀོལ་ཐ་སྙད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བའི་སློབ་གླིང་གིས་སྒྲིག་རྩོམ་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤ལོའི་ཟླ༦པའི་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཤོག་ངོས༦༧དུ་གསལ།
《ཨ་མདོའི་རིག་གནས་གླེང་བའི་གཏམ་ཚོགས》དེབ་ཕྲེང་དང་པོ། སངས་རྒྱས་མཁར་གྱིས་བསྒྲིགས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༤ལོའི་ཟླ༧པའི་དཔར་ཐེངས་དང་པོའི་ཤོག་ངོས༣༦༢སུ་གསལ།
《བོད་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཐོར་བུ》ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ལོའི་ཟླ༣པའི་པར་ཐེངས་དང་པོའི་ཤོག་ངོས༣༩རུ་གསལ།
《བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོ།》༼སྨད་ཆ༽ དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན། འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་མཚན། པདྨ་གཡུ་སྒྲོན་བཅས་ཀྱིས་བརྩམས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས༢༢༥རུ་གསལ།
བློ་འདྲི་ས།
རྩོམ་པ་པོ། བེའུ་གཤོང་ལྷ་མོ་སྐྱབས། ༢༠༡༥.༣.༧
མགོན་པོ་འཚོ། ལོ༧༦ ཀན་སུའུ་ཀླུ་ཆུའི་དཔལ་སྒུར་སྡེ་བ། ༢༠༡༥.༡.༢༣
སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ། ལོ༦༡ ཀན་སུའུ་ཀླུ་ཆུའི་དཔལ་སྒུར་སྡེ་བ། ༢༠༡༥.༣.༡༤
བན་དེ་མཁར། ལོ༤༥ ཀན་སུའུ་ཀླུ་ཆུའི་དཔལ་སྒུར་སྡེ་བ། ༢༠༡༥.༣.༨
བཀྲ་ཤིས་ལྷ་མོ། ལོ༤༡ ཀན་སུའུ་ཀླུ་ཆུའི་དཔོན་སྐོར་སྡེ་བ། ༢༠༡༥.༣.༢༥
མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས། ལོ༧༦ ཀན་སུའུ་ཀླུ་ཆུའི་དཔལ་སྒུར་སྡེ་བ། ༢༠༡༥.༣.༡༥
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
《དམངས་ཁྲོད་ཐ་སྙད་རིག་འགྲེལ་སྲོལ་རྒྱུན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།》འབྲི་རུ་དཀོན་མཆོག་ཐུབ་བསྟན། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༡༠བའི་དཔར་ཐེངས་དང་པོ།
《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ》 ༢༠༠༩ལོའི་དེབ་བཞི་བ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༢ལོའི་ཟླ༡༢པའི་ཚེས་༡༥ལ་དཔར།
《སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག》༢༠༡༤ལོའི་དེབ་བཞི་བ།
《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ》 སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩ལོའི་ཟླ༩བའི་པར་ཐེངས་དང་པོ།
《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》 བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༨པའི་པར་ཐེངས་གསུམ་པ།
《མདོ་སྨད་ཞིབ་འཇུག》 དམ་ཆོས། ཆ་རིས་སྐལ་བཟང་ཐོགས་མེད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ལོའི་ཟླ༥བའི་པར་ཐེངས་དང་པོ།
《མདོ་སྨད་རྒན་གྱའི་ལོ་རྒྱུས་སྔོན་བྱུང་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》 རྒན་གྱའི་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ༧པར་པེ་ཅིན་དུ་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བརྒྱབ།
བཀའ་དྲིན་ཞུ་ཡིག
སྤྱིར་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་འབྲི་བར་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་དགོས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་འབྲི་བར་རིག་གནས་ཆུ་ཚད་དང་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་མི་དམན་པ་ཞིག་འཛོམས་དགོས་པ་སྨྲ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཡིན་ན་ཐེངས་འདིའི་བདག་གི་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཡུལ་སྡེ་འགའི་བལ་གྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་རྒན་རབས་པ་རྣམས་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་དང་། བལ་རིགས་ཀྱི་ཐོན་རྗས་རེ་འགར་དངོས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བས་བལ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྡ་ཆད་རེ་འགའ་འཆུག་པ་མེད་པའི་ངང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པར་དཀའ་ཁག་ཆེན་པོ་འདུག དེར་མ་ཟད་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཡུལ་སྐད་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསྟུན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་བྲོ་བ་མི་ཉམས་པའམ་རྩོམ་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཕྱིར་མངོན་པའི་སླད་དུ་ཟེར་ཡང་མི་ཆོག་པ་མེད་སྙམ། དེང་གི་དུས་ལ་བལ་གྱི་རིག་གནས་མཚོན་བྱེད་ཐད་ཀྱི་གནའ་མྱིའི་ངག་རྒྱུན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ད་ལྟ་འཇིག་ཚར་བར་བཤད། ཡིན་རུང་ཅུང་ཙམ་ཡོད་པ་དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་དོན་ཚན་རེ་རེར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། གང་ལྟར། ད་ནི་དཔྱད་རྩོམ་འདི་འགྲུབ་པ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་གྱི་སྐུ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ལ་རེ་རེ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཞུ་རྒྱུ་ལས་ཅི་ཡང་མི་འདུག་སྟེ། དཔྱད་རྩོམ་འདི་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བར་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་གྱི་དྲིན་ཆེན་ཕ་མ་རྣམ་གཉིས་དང་ཤ་ཉེ་རིང་ཚང་མར་སྙིང་ཁུངས་རུས་པའི་སྟེང་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས་པ་ཡིན། མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ལ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་པའི་རིང་དུ་ཤེས་རིག་གི་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་བའི་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་དང་ལྷག་དོན་བདག་གི་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་མཛུབ་སྟོན་གནང་མཁན་བེའུ་གཤོང་ལྷ་མོ་སྐྱབས། བློ་འདྲི་སའམ་བཅར་འདྲི་བྱ་ཡུལ་ཏེ། བལ་གྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་བརྒྱུད་འཛིན་རྒན་གཞོན་རྣམ་པའི་གསུངས་ནི་ངའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་གྲུབ་པའི་ནང་སྙིང་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རྣམ་པར་སེམས་བསམ་པའི་གཏིང་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། བརྩེ་བའི་ཕྱི་ཐག་རིང་བའི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པས་ང་ལ་རོགས་སྐྱོར་གང་མང་མཛད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། སྒོས་སུ་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་ཞུ་དག་མཛད་པའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན་འབྲུག་རྒྱལ་མཁར་ལགས་ལ་སྙིང་ཁུངས་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།
མཐར་བཀའ་དྲིན་སྐུ་དྲིན་ཅན་རྣམ་པའི་ལུས་ལ་ན་ཚ་མེད་ཅིང་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བ་དང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་བྱ་གཞག་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་ཞུ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ལྷ་སྐྱིད།
(མཆོད་མེའི་པར་དབང་གཞན་གྱིས་དགོལ་མི་རུང)
རྩོམ་ཁུངས། ངེད་དྲ་བ།


text:
ཁ་སང་བོང་རྫིས་ཕྲན་གྱི‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་བཀླགས་གྲུབ་ནས་ཚིག་དུམ་འགའ་བྲིས་འདུག ཕྲན་གྱིས་ཚིག་དུམ་དེ་དག་མཐོང་འཕྲལ་གཤམ་གྱི་གསལ་བཤད་འདི་བྲིས་པ་ཡིན།
ཨ་ཁ། བོང་རྫི་ལགས་ལ་ལག་འཁྱེར་འབུམ་རམས་པ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བསམ་བློ་འབུམ་རམས་པ་མི་འདུག ཁོས་བཤད་ན་ངས་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་འདུག་ཟེར། སྐད་ཆ་འདི་ངས་མཐོང་གི་རེད་སྙམ་པ་ཞིག་དྲན་མེད་པ་འདྲ། དེ་ལྟར་དྲན་ན་ཁོས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བཤད་མི་སྲིད། ངས་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་བརྐུས་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་ནམ་ཡང་ལས་མི་སྲིད། ངས་རྩོམ་ཡིག་དེ་འབྲི་སྐབས་བོང་རྫིས་མཐོང་ངེས་རེད་སྙམ་ནས་ཁོང་གི་སྐད་ཆ་གཉིས་ལུང་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་དྲངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བོང་རྫི་ལགས་ལ་ངས་ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་པའི་བདེན་དཔང་ཅིས་ཀྱང་དགོས། དེ་མིན་མི་དཀར་པོ་ལ་ཞྭ་ནག་པོ་གཡོག་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་གནས་ཚུལ་འདི་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོས་གཟིགས་ན་མཁྱེན་ངེས་རེད། དེ་ནས་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་མཆོག་གིས་སྐུ་ཞབས་ཚངས་དབང་བསྟན་པ་ལགས་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་འཕྲིན་འདི་བཙན་པོ་དྲ་བར་སྤེལ་བ་ཡག་བྱུང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྔར་བདག་གིས་མཐོང་མ་སོང་། སྙན་བཟང་གིས་ཕུལ།
བོང་རྫིས་གོང་གི་ཕྲན་གྱི་སྐད་ཆ་འདི་དག་མཐོང་ཡོད་ངེས་ལ། བདག་གིས་ཁོང་ལ་ངོ་དེབ་གཉིས་ཡོད་པ་བརྒྱུད་དེ་སྐད་ཆ་སྟབས་བདེ་འདི་འདྲ་ཞིག་བསྐུར་བ་ཡིན།
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཁྱེད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་གསལ་བཤད་ཅིག་ཏུ། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཕྱེད་ཀ་བརྐུས་འདུག་ཟེར། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་རོགས།
འོན་ཀྱང་། བོང་རྫིས‘‘གང་འགྲིག་མི་འདུག། འདི་རུ་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད།’’ཅེས་བཤད་དེ་ཁ་སང་གི་ཚིག་དུམ་དེ་བསྐུར་འདུག དྲང་མོར་བཤད་ན་ཁོང་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད་སྙམ། ཡིན་ནའང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་ལ་འཁྱོག་བཤད་དང་རྫུན་གཏམ་བཤད་པ་འདི་ཡ་རབས་མ་རེད། འདི་མ་རབས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།
ཁ་སང་ཁོས་བྲིས་པའི་ཚིག་དུམ་དེ་དག་གི་ནང་ན་བདག་ནི‘‘རིག་གཞུང་གི་ཁྲམ་པ’’དང་། ངས‘‘རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཤེས་ཀྱིན་མེད་པ།’’ ‘‘རིག་གཞུང་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་རྡོག་རལ་བཏང་བ།’’སོགས་བྲིས་འདུག འདི་དག་ལ་གསལ་བཤད་ཅི་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་། ‘‘རྩོམ་གྱི་ཕྱེད་ཀ་ཕྲན་གྱིས་༢༠༠༩ལོ་ལ་བྲིས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སྐོར་གྱི་ཟིན་ཐོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་པ་ཤཞིག་རེད།’’ཅེས་པ་དང་། ‘‘མི་འདིས་ང་ནི་དེ་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་དང་པོ་ཡིན་པ་གླེང་མི་འདུག’’ དེ་ནས‘‘རྩོམ་གྱི་ཕྱེད་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ངས་བྲིས་བ་དག་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་འདུག’’ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་འདི་དག་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གསལ་བཤད་འདི་བོང་རྫི་ལ་དམིགས་པ་གཏད་དེ་བྲི་རྒྱུ་མིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་གནས་ལུགས་ག་ཚོད་བཤད་ནའང་ཁོང་གིས་མི་ཉན་པས་སོ། ། དེས་ན་གསལ་བཤད་འདི་ཀློག་པ་པོ་རེ་ཟུང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཀློག་པ་པོ་རེ་ཟུང་གིས་གོང་གི་བོང་རྫིའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་ལ་བལྟས་ནས‘‘སྙན་བཟང་གིས་དོན་དངོས་སུ་ག་རེ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ།’’པ་བྱུང་མཁན་ཡོད་སྲིད་པས། གསལ་བཤད་ཐུང་ཐུང་འདི་འབྲི་བཞིན་ཡོད།
ཕྲན་གྱི‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེར་ཚན་པ་བཞི་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཅེས་པ་དང་། གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ། དེ་ནས་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་ཁྱོ་ག་དང་བུ་མོ། བཅས་ཡིན། བོང་རྫིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད »ཅེས་པ་འདི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར། དེ་བཞིན་དུ་ལྕམ་སྐུ་ཧྥུ་ལོ་ར་ཞ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་ཁྱོ་ག་དང་བུ་མོ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བྲིས་མེད་པས། ཁོས་བདག་གི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ལས་བསྐྱར་བཤུ་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་ན་འདི་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཕལ་ཆེར་ངས་བལྟས་ན་ཁོང་གིས་བཤད་འདོད་པ་ངོ་མ་ནི‘‘རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད།’’ཅེས་པའི་ཚན་པ་དེ་རེད་སྙམ། ཚན་པ་དེའི་ནང་གི་དོན་དག་རེ་ཟུང་སྔར་བོང་རྫིས་བཤད་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད། ཕྲན་གྱིས་ཀྱང‘‘ད་ཕན་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་སླེབས་མཁན་བྱུང་ཡོད་ནའང་།’’ལྟ་བུ་བྲིས་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་དེའི་སྔོན་གླེང་དུའང‘ ‘འདིར་དགོས་དབང་གིས«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་མ་ཞུས་གོང་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་རྩོམ་པ་པོ་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཚུལ་དང་། རྩོམ་ཡིག་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་རིམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།’’ཞེས‘‘དགོས་དབང’’གི་ཚིག་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།
ཕྲན་གྱིས་ཚན་པ་དེའི་ནང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་ཡིན་པ་བསྟན་མེད་ཚུལ་བཤད་སྐབས། རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་གི་ཚིག་འགའ་དྲངས་ཡོད། དཔེར་ན། ངས‘‘འཛམ་བུ་གླིང་འདི་གཡོ་བའི་དོན་ནི། ཁྱེད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག’’ཅེས་པ་དང་། ‘‘འཛམ་གླིང་རིལ་མོ་ལ་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཤ་མདོག་དབྱིབས་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་། མི་རྒྱུད་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཞིང་། ཡིན་ནའང་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ར་སྤྲོད་བཏང་ཆོག་རྒྱུ་ལས་ཁྱེད་བོད་མི་ནས་ཟླ་བ་གཟའི་འཛིན་པ་ཟེར་བ་དང་།’’གཉིས་དྲངས་ཡོད། ཁོང་གིས་རྩོམ་དེའི་ནང་ལུང་སྔ་མ་དེ་དྲངས་ཡོད་མོད། ཕྱི་མ་དེ་དྲངས་མི་འདུག དེ་ནས་ངས«གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང»དང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་ཁུངས་ལུངས་རྒྱུ་མཚན་ཤོག་གྲངས་དང་བཅས་པ་བཤད་ཡོད། ཁོང་གིས་ཤོག་གྲངས་སོགས་གླེང་མེད་པ་རེད། ད་དུང་གནས་ཚུལ་གཞན་འདི་ཡོད་དེ། «འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»ནང་འཁོ་ལོམ་འབོག་གཙོས་པའི་ཕྱི་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་དུ་འབྱོར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དེས་དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་ཆོས་མིན་པ་ཁོང་ལ་དོགས་པ་བྱུང་འདུག བདག་ཀྱང་ཕྱི་གླིང་པ་དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་གསལ་ཆ་ཡོད་སྟབས་དེ་ལྟར་དོགས་པ་སྐྱེས་པས། ཕྱི་གླིང་པ་དེ་དག་གི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་རྒྱལ་ཁོངས་གང་ཡིན་དང་བཅས་པ་གསལ་ཁ་བཏོད་ནས་བྲིས་པ་ཡིན། བོང་རྗིས་གོང་གི་དོན་ཚན་འདི་གསུམ་ལ་བསྙད་དེ་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ནི་ངས་གསལ་བཤད་འདི་ལྟར་བགྱིས་པ་ཡིན་ལ། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་མིན་ན་ནི་ངས་ཁོང་གིས་ག་རེ་གླེང་གིན་ཡོད་པ་ཤེས་མ་སོང་།
ཕྲན་གྱིས‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།’’ཞེས་པའི་ནང«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད»དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མིན་པའི་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་བོང་རྫི་ཡིན་ཚུལ་བཤད་མེད་པ་དེས་ཁོ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་འདུག་ཀྱང་། ངས་དེ་ལྟར་མ་བྲིས་པ་ལེགས་འདུག དོན་དངོས་སུ་བཤད་ན་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཁོང་མིན་པ་རེད། ཡང་ཅིག་བཤད་ན། ངས་དེ་ལྟར་མ་བྲིས་པ་དེ་བོང་རྫི་ལ་མ་དགའ་བ་དེ་འདྲ་མིན། ངས་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང‘‘སྐུ་ཞབས་རྡོ་སྦིས་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན’’ཞེས‘‘སྐུ་ཞབས’’སྤྱད་ཡོད་ལ། ད་དུང‘‘གསུངས’’ལྟ་བའི་ཞེ་ཚིག་ཀྱང་སྦྱར་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་ང་མི་དཀར་པོ་ལ་ཞྭ་ནག་པོ་གཡོགས་ཟིན་པས། ངེས་པར་དུ་ཁོས་ང་ལ་དགོངས་དག་ཞུ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་མི་འདི་རིགས་ནི‘‘ཁྲམ་པ’’ངོ་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ནས་མཇུག་ཏུ་བརྗོད་གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་གཅིག་བཤད་འདོད་བྱུང་། བོང་རྫིས་དུས་རྟག་ཏུ་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་འདྲ་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་ཁོང་གིས་ད་དུང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་མཁྱེན་ཡོན་གྱི་ཟབ་ཚད་རྟོགས་མི་འདུག་སྙམ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དྲན་བཞིན་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་མགོར་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱིས་དཀའ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ལ་ལུང་མང་པོ་ཉུལ་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་སྩལ་པ་རེད། སྐབས་རེར་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དང་ཁ་སྟབས་སྐྱོ་ཐག་ཆོད་པའི་ངང་བཞུགས་ཏེ་ལྗགས་རྩོམ་ངོ་མཚར་བ་མང་པོ་བྲིས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། དགེ་ཆོས་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན་སྟབས་ལྗགས་རྩོམ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ན་མ་དག་པ་རེ་ཟུང་ཡོད་པ་ཆོས་ཉིད་རེད།
ཅིས་ཀྱང་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སྔོན་ཆད་དང་ད་ལྟ་བསྡུར་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་རེད། དགེ་ཆོས་ཀྱིས‘‘འཇིག་རྟེན་རིལ་མོའམ་ཟླུམ་པོ’’འབྲི་སྐབས་གློག་ཀླད་སྤྱད་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་མ་རེད་མོད། བོང་རྗིས‘‘དགེ་ཆོས་ཀྱི་མགོ་ལེབ་ལེབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་སའི་གོ་ལ་རིལ་རིལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ།’’འབྲི་སྐབས་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱད་བཏང་ནས་བྲིས་པ་རེད། འདི་ཤེས་པར་གྱིས། འདི་ཤེས་ན་ཨ་མའི་བུ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།
༢༠༡༧ལོའི་ཟླ༣པའི་ཚེས༡༢ཉིན་བྲིས།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཆེ། གལ་ཏེ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ་རྩོམ་ཁུངས་དང་སྦྲེལ་ཐག་གསལ་པོར་འགོད་དགོས།
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/22981.html