text:
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སུད་ཚོང་གཉེར་མཁན་ཁྱིམ་ཚང་ ༣༥༠༠ ཙམ་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་ཁྲོད། ད་ལོ་བཀའ་ཤག་གིས་ལོ་ཕྱེད་རིང་སུད་ཚོང་གཉེར་མཁན་ཁྱིམ་ཚང་ ༡༠༠༠ ལ་སྐྱེད་ཀ་བརྒྱ་ཆ་ ༣ བྱས་ཏེ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཅིག་རེ་གཡར་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
དེ་རིང་སྔོ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ སྟེང་། གངས་སྐྱིད་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ཚོགས་ཁང་དུ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སུད་ཚོང་གཉེར་མཁན་ཁག་ཅིག་ལ་བུན་དངུལ་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་སོང་།
གསལ་བསྒྲགས་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་མཆོག དཔལ་འབྱོར་དྲུང་ཆེ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཕེབས་ཏེ། སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་གནང་དོན། ད་ལན་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཉེ་ཆར་ང་ཚོའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་དངུལ་རྩིས་བཀའ་ཁྲོལ་ཐོབ་ཚར་བ་རེད། དེའི་ནང་ནས་ང་ཚོའི་ལས་འཆར་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ་སུད་ཚོང་ཚོང་པའི་ཆེད་དངུལ་བུན་གཡར་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ཞིག་སྤེལ་ན་ཞེས་དེ་སྔ་ནས་བཀའ་མོལ་འགྲོ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། བཤད་ཚུལ་ལ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ ཙམ་བཤད་ཀྱི་འཚོ་བ་དེ་སུད་ཚོང་ལ་བརྟེན་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ད་ལན་དངུལ་རྩིས་ནང་བཀའ་ཁྲོལ་ཐོབ་པ་གཞིར་བཟུང་ (USAid) བརྒྱུད་དེ་ཧིན་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ (Crore) བརྒྱད་དེ་འབུམ་ ༨༠༠ དང་། དེ་བཞིན། བཀའ་ཤག་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་འབུམ་ ༢༠༠ བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་འབུམ་ ༡༠༠༠ བུན་གཡར་གྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
དངུལ་བུན་དེ་བགོ་འགྲེམས་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ལ་ད་ཆར་ཚོད་དཔག་བྱས་ན། སུད་ཚོང་གཉེར་མཁན་ཁྱིམ་ཚང་ ༣༥༠༠ ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཁྱིམ་ཚང་ ༡༠༠༠ ལ་སྙོབ་ཐུབ་པའི་ལས་གཞི་སྤེལ་ཏེ། སུད་ཚོང་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་རེ་གནང་རྒྱུ་བྱས་ཡོད། དེས་སུད་ཚོང་ཁྱིམ་ཚང་པ་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༣༠ མ་ཟིན་ཙམ་ལ་སྙོབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རྒྱབ་བརྟེན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སུད་ཚོང་གཉེར་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་དང་། གཉིས་ནས་ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན། སུད་ཚོང་གཉེར་མཁན་ཚོར་བུ་ལོན་གཡར་ས་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་གཅིག་དེ་ལུ་ཌེ་ཡ་ན་ (Ludhiana) རུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་ཚོང་དཔོན་ཚོའི་ས་ནས་སུད་ཚོང་གི་བུ་ལོན་གཡར་གྱི་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་དེ་ས་གནས་དངུལ་ཁང་དང་། གསུམ་པ་དེ་མཉམ་འབྲེལ་སོགས་གཞན་དག་ནས་གཡུར་གྱི་འདུག དེ་དག་གི་སྐྱེད་ཀ་མ་མཐར་བརྒྱ་ཆ་ ༨ ནས་ ༡༨ བར་ཡིན་སྟབས་སྐྱེད་ཀ་མཐོན་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཁོང་གིས། ང་ཚོས་སུད་ཚོང་ཚོང་པ་རེ་རེར་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཅིག་རེའི་བུ་ལོན་གཡར་བ་ཡིན་ན། དེས་ཕན་ག་རེ་ཐོག་གི་རེད་ཟེར་ན། གཞན་ནས་སྐྱེད་ཀ་མཐོན་པོའི་ཐོག་ནས་བུ་ལོན་གཡར་བ་ལས་ང་ཚོའི་ས་ནས་སྐྱེད་ཀ་ཉུང་བའི་བུན་དངུལ་གཡར་ན་ཕན་ཐོགས་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོས་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཅིག་དེ་ཟླ་ ༦ ནང་སྐྱེད་ཀ་བརྒྱ་ཆ་ ༣ བྱས་ནས་གཡར་གྱི་ཡོད། ཟླ་དྲུག་ཟིན་རྗེས་བུ་ལོན་དེ་ཕྱིར་སློག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བུ་ལོན་ལེན་མཁན་ཚོས་སྐྱེད་ཀ་ཆུང་ཆུང་ཞེ་དྲགས་འདུག་ཅེས་ལོ་གཉིས་གསུམ་ནང་བུན་དངུལ་ཕྱིར་མ་སློག་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། བུན་དངུལ་གཡར་ནས་ཟླ་བ་བདུན་བརྒྱད་འགོར་ཚེ་ང་ཚོས་སྐྱེད་ཀ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་གི་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཟླ་དྲུག་ནང་སུད་ཚོང་བརྒྱབ་ཚར་གྱི་ཡོད་སྟབས་བུ་ལོན་དེ་ཕྱིར་སློག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིར་བསློགས་རྗེས་ང་ཚོས་ལས་གཞི་གཞན་པའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་རྗེས་མར་ང་ཚོས་དབྱར་ཚོང་རྒྱག་མཁན་ཚོར་ཡང་བུན་གཡར་ལས་གཞི་ཞིག་སྤེལ་འཆར་ཡོད་ལ། ས་ཞིང་འདེབས་མཁན་ཚོར་ཡང་བུན་དངུལ་འབུལ་བའི་ལས་གཞི་ཞིག་སྤེལ་འཆར་ཡོད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོང་ལས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་གཉེར་མཁན་ཚོར་བུན་དངུལ་གཡར་བའི་ལས་གཞི་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན། དངུལ་འབོར་ག་ཚོད་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་དེ་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་རྗེས་སུ་གསལ་བོ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད། ད་ལན་གཡར་བའི་བུ་ལོན་དེ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཕྱིར་སློག་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་ལས་གཞིར་འབུལ་རྒྱུའི་དངུལ་འབོར་ཡང་མང་དུ་འགྲོ་གི་རེད་ལ། ང་ཚོར་ཡིན་ན་ཡང་རོགས་དངུལ་གཡར་སས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་རེད།
དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་གཡར་བའི་བུ་ལོན་དེ་ཕྱིར་སློག་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་རེད། བུན་གཏོང་ལས་གཞི་འདིའི་ཆེད་དུ། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ལུ་ཌེ་ཡ་ན་ (Ludhiana) རུ་སུད་ཚོང་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་སྐབས་ཕྱག་རོགས་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་སྐལ་རྡོར་ལགས། དེ་བཞིན། དངུལ་ཁང་དང་བུར་གཡར་ལ་རྐང་འགན་འཁུར་མཁན་འབུམ་རམས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩོན་འགྲས་ལགས་བཅས་བཅར་གྱི་ཡོད།
སྤྱི་ཡོངས་ནས་ ༢༠༡༡ དང་ ༢༠༡༢ ལོའི་དངུལ་རྩིས་ཀྱི་བསྡོམས་ (Crore) ༡,༡༡༩,༣༡༡,༧༤༤ ཡིན་པ་དང་། ༢༠༡༧ དང་ ༢༠༡༨ ལོའི་དངུལ་རྩིས་ཀྱི་བསྡོམས་ (Crore) ༢,༤༣༤,༦༡༨,༧༤༧ ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེས་ག་རེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། ཉིས་སྟོང་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་ནས་ཉིས་སྟོང་བཅུ་བདུན་བཅོ་བརྒྱད་བར་ང་ཚོའི་དངུལ་རྩིས་ཀྱི་བསྡོམས་དེ་ལྡབ་གཅིག་འཕར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་ཕྱེས་པ་ཡིན་ན། ༢༠༡༡ དང་ ༢༠༡༢ ལོར་རྒྱུན་གྲོན་ (Crore) ༤ དང་། ༢༠༡༧ ནས་ ༢༠༡༨ བར་རྒྱུན་གྲོན་ (Crore) ༧ ལྷག་རེད། ༢༠༡༡ ནས་ ༢༠༡༢ ལོར་དམིགས་བསལ་ (Crore) ༣ ལྷག་དང་ ༢༠༡༧ ནས་ ༢༠༡༨ ལོར་དམིགས་བསལ་ (Crore) ༢༢ ལྷག་ཟིན་པ་དེ་ཞེ་དྲགས་འཕར་འདུག ཕོན་ཆེ་ཤོས་དེ་ག་བར་འཕར་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། དམིགས་བཀར་ལ་འབུམ་ ༧༤ དང་ད་ཆར་འབུམ་ ༡༥༩༥ འཕར་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཅེས་སོགས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།


c: text/html

text:
མགོ་ལོག་སྨན་པ་སྟག་བླ་ནོར་བུ།
- བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
མགོ་ལོག་སྨན་པ་སྟག་བླ་ནོར་བུ་ཞེས་པ་ནི། རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ས་གླང་(སྤྱི་ལོ་1889)ལོར་མགོ་ལོག་སྟག་ལེབ་དཔོན་གྱི་རྒྱུད་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ། སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་པད་བསྟེན་ཞིང་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་སྦྱངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་གསོ་རིག་སྨན་གྱི་གནས་ལ་སྤྱངས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་པར་མཛད་པར་འཇུ་མི་ཕམ་མཆོག་གིས་བསྔགས་བརྗོད་ཅི་ཆེ་ཐོབ། སྟག་བླ་ནོར་བུའི་གསུང་རྩོམ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། སྨན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བརྩམས་པ་གནང་བ་ནི། གཡུ་རྩེའི་རྫོང་དུ་བཞུགས་དུས་སྨན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་བརྩམས་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་དཔེ་རྒྱུན་མང་པོ་ཆད། ད་དུང་ཡོད་པ་ནི་ཨུཏྤལ་བརྒྱད་ཅུ་པ་དང་། ག་པུར་བརྒྱ་རྩ། མན་ངག་བདུད་རྩིའི་ཡང་ཞུན། ཐུགས་རྗེ་བསིལ་བའི་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་སོགས་བཞུགས། ཁོང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨན་གྱི་ལག་ལེན་ཐམས་ཅད་འཕྲལ་དུ་ཕན་པ་མངོན་གསལ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུའང་གསུང་རྩོམ་མང་པོ་ཡོད་སྐད། དེ་ལས་གཞན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བླུན་གཏམ་དང་། བྱིས་གཏམ་ལྟ་བུ་གསུང་རྩོམ་མང་པོ་བཞུགས།
ཁོང་སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་སུའང་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་སྟེ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མཇུག་ཙམ་ལ། གཙང་སྐོར་དུ་བུད་མེད་ཅིག་ལ་བྱིས་པ་བཙའ་བའི་ཐོག་སྐྱེ་ཟུག་བྱུང་ནས་སྐྱེ་མ་ཐུབ་པར་ཨ་མཆོད་སང་དུ་སྟལ་བླ་ནོར་བུ་བཞུགས་པའི་གནས་སུ་མི་མངགས། དེ་སོང་ཤུལ་གྱི་ཕྱི་དྲོ་སྐྱེས་མ་དེ་ཤི་བ་ལྟར་གྱུར་ནས། གཙང་སྐོར་གྱི་བླ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤི་ཆོག་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས། ནུབ་དེའི་ནུབ་སྨད་ནམ་ལངས་ཁར་རོ་དུར་སར་འཁྱེར། སྔ་ཉིན་སྨན་པ་བསུས་ནས་ཡོང་བའི་སྨན་པའི་ཡོང་ལམ་དང་། དུར་སར་འཁྱེར་ལམ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པས་ལམ་ནས་རོ་འཁྱེར་བ་དང་འཕྲད། སྨན་པ་སྟག་བླས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་དྲིས་པ་དང་། མངལ་ཁྲག་ཕྱི་རོལ་དུ་འགོས་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས། འདི་ནི་ཤི་ཁྲག་མ་ཡིན་ཏེ་གསོན་ཁྲག་ཡིན་པས་དུར་ས་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་ནས་དུར་སར་རོ་བཞག་པ་དང་བརྟག་པ་གནང་། ཁོང་གིས་ཤེས་རྟོག་བྱུང་བ་ནི་། མངལ་གནས་བྱིས་པའི་ལག་པས་མའི་མཁལ་རྩར་དམ་དུ་འཇུས་པས་ཨ་མ་ཤི་བ་ལྟར་སོང་བ་ཤེས་ནས། མེ་བཙའ་བྱིས་པའི་ལག་ཐོག་རེད་སྙམ་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་པས། བྱིས་པའི་ལག་པས་རྩ་འཇུས་པ་བཏང་པས་ཤ་འགུལ་བྱུང་། དེ་མ་ཐག་ཐང་དང་ཕྱེ་མ་གལ་ཆེན་གྱི་བཏང་ཐབས་བྱས་ཏེ་དབུགས་སོས་པ་དང་། བྱིས་པའང་བདེ་བླག་ཏུ་བཙས་པས་མ་བུ་གཉིས་དུར་ས་ནས་ཚེ་སྲོག་བསྐྱབས་པས། བླ་མ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་སྟག་སྐོར་སྨན་པ་བླ་མ་ཞེས་མིང་ཐོགས་པ་རེད།
ཁོང་སྟག་བླ་ནོར་བུ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མི་ཤི་བ་གསོས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་། ནད་གསོ་མི་ཐུབ་པ་གསོས་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་མང་། ཁོང་གི་སྨན་བརྒྱུད་མཁན་པོ་ཐུབ་ནོར་ཚང་དང་། ངང་པ་དཔལ་མགོན་སོགས་སྨན་པ་གྲགས་ཅན་མང་དུ་ཐོན། མགོ་ལོག་ཕྱོགས་སུ་གཏར་བསྲེག་གི་ལག་ལེན་ཧ་ཅང་དར། ད་ལྟའང་རྒྱ་རོང་བསམ་འགྲུབ་དང་། ཁམས་སེང་སྨན་པ། སྨན་པ་ཀས་པོ་སོགས་ངེས་པ་དོན་གྱི་གསོ་རིག་ལག་ལེན་མཁས་པ་དུ་མ་བྱུང་ངོ་།།
- འདི་ནི་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་《གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 13.11.2017 ཉིན། 10:17 AM<< སྔ་མ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
སྦིར་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱས།
- Details
- དཔར་འགྲེམས་ཟླ་ཚེས།: Thursday, 24 December 2015 06:25
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་སྦིར་གཞིས་ཆགས་སུ་འཐུང་ཆུ་གཙང་བཟོ་ཆེད་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་འདི་ནི་ངེད་ཚོགས་པས་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཐེངས་ ༢༤ པ་དེ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
སྦིར་གཞིས་ཆགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་དང་། ཐེངས་འདིར་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་དེས་ཐེམ་དུད་ ༡༦༠ ཙམ་ཡོད་པའི་སྦིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ (Bir Tibetan Society) ཀྱི་མི་གྲངས་ ༦༠༠ ཙམ་དང་། དཔལ་ཡུལ་བཤད་སྒྲའི་དགེ་འདུན་པ། སཾ་བྷོ་ཊ་སྦིར་ཉིན་སློབ་ཀྱི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག ཟ་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་བདག་པོ། (Deer Park)ཤ་བ་གླིང་ཁར་བལྟ་སྐོར་ཡོང་མཁན་འགྲུལ་པ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༢༠༠ ཙམ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆགས་སྲིད་སྐོར་སྦིར་ས་གནས་འགོ་འཛིན་མཆོག་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་དམིགས་བསལ་འཐུང་ཆུ་གཙང་མའི་ལས་འཆར་འོག་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་། དགོན་སྡེ་ཁག གཞིས་ཆགས་ཁག་ཙམ་མ་ཟད་ས་གནས་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཅིག་ལའང་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་གསར་འཛུགས་བྱས་པས། ད་བར་ཆུ་ཚུགས་འཕྲུལ་ཆས་དེ་དག་གིས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༣༧༥༣ ཙམ་གྱི་འཐུང་ཆུའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་སྦིར་གཞིས་ཆགས་དང་དེ་ཁུལ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་འཕྲུལ་ཆས་འདིའི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཌ་གནས་སྡོད་ཝི་ཏི་ནམ་གྱི་སེམས་བཟང་གཏོང་ཕོད་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ས་གནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་ནང་ཁྱོན་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་གྲངས་ ༧ གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཐེངས་ {hits}170{/hits} བཀླགས་འདུག


text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས། ] སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ནི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པས་སྙན་ངག་དཔྱད་ བརྗོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འགན་འཁྲི། རྩ་དོན་དང་ཐབས་ལམ། ཚད་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྨང་བྱེད་དེ་ཀློག་པ་པོའི་སྒྱུ་རྩལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཟུར་བརྒྱན་པ་ནི་དངོས་ཡོད་ལ་འགན་འཁུར་བའི་གོ་རྟོགས་ལེགས་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་མདོར་བསྟན་ཞིང་། ལུང་རིགས་དཔྱད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོད་དགོས་ཚུལ་རྒྱས་པར་གླེང་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ] སྙན་ངག་གསར་བ། དཔྱད་བརྗོད། གནས་བབས། འཕེལ་ཕྱོགས།
གླེང་སློང་བ།
སྙན་ངག་རང་སྟེང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་གཞིགས་ན། སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་དང་། སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད། སྙན་ངག་གཞུང་ལུགས་གསུམ་གྱིས་དུས་སྐབས་ཤིག་གི་སྙན་ངག་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཕྱིན། སྙན་ངག་གི་བྱུང་འཕེལ་ངོགས་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། ནུབ་གླིང་ལ་མཚོན་ན་གནའ་རབས་ཀི་རེ་སིའི་ཨེ་རེད་སི་ཏོད་༼ Aristoteles ༽ ཀྱི«སྙན་ངག་རིག་པ»དང་། ཧྥ་རན་སིའི་པུ་བ་ལོའི ༼ Boileau ༽ «སྙན་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ»འཇར་མན་ཧེ་ཀོར་གྱི«མཛེས་སྡུག་རིག་པ»སོགས་སྙན་ངག་གི་མཐའ་དཔྱོད་དམ་དཔྱད་བརྗོད་མོད་པོ་ཞིག་གིས་ནུབ་གླིང་གི་སྙན་ངག་དང་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཤིང་། དེ་མིན་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ནའང་སྔོན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་སྔ་མའི་དུས་ནས་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་སྲོལ་ཚུགས་ཡོད་དེ། སྙན་ངག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བམ་པོ་དང་པོ་སྟེ་«སྙན་ངག་གི་མདོ»ཞེས་པའི་དཔྱད་གཏམ་ལྟ་བུས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ངེས་པ་ནི་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱིས་སྙན་ངག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐོན་པའི་ནུས་པ་ཡིན། རང་རེའི་བོད་ལ་མཚོན་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་འཕྱི་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ན་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་ལས་རྩོམ་ཐབས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པ་དང་། གཉིས་ནས་བསྟོད་རྩོམ་དང་ཐུབ་བསྟན་དགོངས་དོན་དཀྱིལ་སྙིང་བྱེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་འཕེལ་ཕྱོགས་དམ་འཆིང་བྱས་པ། གསུམ་ནས་བཙན་པོའི་མི་ཆོས་རིག་གནས་ཀྱི་དཔུང་རྡང་ཆད་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབས་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤོར་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ཞིག་གིས་སྙན་ངག་རྙིང་བར་དཔྱད་བརྗོད་རིག་གཞུང་མ་དར་བར་ལུས་ཤིང་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་དར་འཕྱི་བས། བོད་རང་མཚན་པའི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་འཕེལ་མེད་སོར་གནས་སུ་ཡོད་པར་དམིགས་ནས་སྙན་ངག་གསར་བར་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་དང་། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཆ། ཅི་ཞིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་ཇི་ལྟར་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ཆ་ནས་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་དགོས་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ནས་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱའོ། །
དང་པོ། དངོས་ཡོད་ཁྲོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབས།
གཅིག སྟོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད།
སྙན་ངག་གསར་བའི་དཔྱད་བརྗོད་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་དུས་མཇུག་དང་ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་དུས་མགོར་རིམ་གྱིས་དར་ཡོང་བ་ཡིན་ལ་“སྙན་ངག་གསར་རྙིང་དབྱེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་དེ། ། ཚིག་རྐང་སྙོམས་མིན་ཙམ་གྱིས་འབྱེད་བྱེད་ན། ། མི་དང་དུད་འགྲོའི་རྩ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་། ། བ་སྤུ་མང་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཅིས་མི་ཆོག”①ཞེས་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས་སྙན་ངག་གི་དཔྱད་གཏམ་ཐོག་མ་སྤེལ་དེ་སྙན་ངག་གསར་རྙིང་གི་དབྱེ་བ་ནི་ཚིག་རྐང་སྙོམས་མིན་ཙམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ནང་བསམ་བློའི་རྟོག་པའི་ཆར་སིམ་དགོས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་ངང་གིས་སྦྱིན་འོང་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ་བརྩམས་ཆོས་རང་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་དགོངས་དོན་དང་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྤྱིའི་ཁ་གཏོད་ཡུལ་སོགས་བརྗོད་བྱའི་སྲོག་ཏུ་འཛིན་དགོས་པར་སྙམ། དེ་མཚུངས་“ཀྱེ་ཀྱེ་གྲོགས་པོ། སྙན་ངག་ལ་དགྱེས་པའི་གྲོགས་པོ། སྙན་ངག་དེ་གར་ཡོད་ཤེས་སམ། སྙན་ངག་དེ་དཔེ་ལས་མ་འཚོལ། འཚོ་བའི་ཀློང་ན་འདུག་གོདཔེ་ཐོག་གི་བཤད་སྒྲོས་ཙམ་ལ། སྙན་ངག་དངོས་སུ་མ་སྒོམས། ”③ཞེས་སྙན་ངག་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པའི་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་ཁ་གཏོད་ཡུལ་མི་ཡིན་པར་གཞི་བྱས་ཏེ། མིའི་ནང་སེམས་རྒྱུད་དང་། མི་དང་མིའི་བར། མི་དང་སྤྱི་ཚོགས་བར། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐ་དག་ལ་ཕྱོགས་དགོས་པ་དང་། སྙན་ངག་པའི་བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་དང་མིག་དབང་། སྒྱུ་རྩལ་བློ་སྦྱོང་སོགས་བྱིས་བློའི་ཚུལ་བབ་ལས་གྲོལ་ཏེ་གསར་བ་ གསར་རྐྱང་ཞིག་ཏུ་འཕོས་ནས་སྙན་ངག་གསར་བ་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་ཞིག་ཡོད་པར་བྱེད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་གྲིབ་རིས་ལས་འགོངས་ཏེ་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ལ་བསྙབ་བཞིན་སྙན་ངག་གི་ཁྱད་གཤིས་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་སྐུལ་ཏེ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་པ་ཡོད་རྒུ་རྩལ་གྱིས་གདོན་དགོས། ཡིན་ནའང་འདས་ཟིན་དང་ད་ལྟའི་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་སྙན་ངག་སྤྱི་རྡོག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་དང་ཕྱི་ཡོང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁ་ཤས་ཚུར་བསྒྱུར་པ་ཙམ་ལས་བོད་རང་མཚན་པའི་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཞིག་ད་ལྟའི་བར་བྱུང་མེད་ལ།
སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་སྡེ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དེབ་ཀྱང་མེད་པར་རྩོམ་རིག་ལ་མོས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་རེ་འགས་སྦྲང་ཆར་དང་གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག། ཟླ་ཟེར་སོགས་དུས་དེབ་རེ་འགར་སྤེལ་བའི་སྙན་ངག་གི་ཕྲན་དཔྱད་རེ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་མོད། དེ་དག་ཀྱང་གསར་རྙིང་དང་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་རྩོད་པ་ཙམ་ལས་དཔྱད་པའི་བགྱི་བ་ཁུར་དུ་བླངས་མེད་པས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་དེ་འཕེལ་མེད་སོར་གནས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་བགས་འཁུམ་ངང་ལུས་ཡོད་དོ། །
སྤྱིར་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ནི་གཞུང་ལུགས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་གདབ་པ་ཞིག་ཏེ། དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཁ་གཏོད་ཡུལ་ནི་བརྩམས་ཆོས་དང་གཞི་འཛིན་ས་ནི་དེ་འབྲེལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་མོད། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བར་རང་མཚན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་མེད་པར་མ་ཟད། སྙན་ངག་རྩོམ་མཁན་མང་བ་ལས་དཔྱད་པ་གཏོང་མཁན་ཉུང་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་སྙན་ངག་གསརབའི་དཔྱད་བརྗོད་ལ་ཆེད་ཞུགས་མི་སྣས་སྟོང་བ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་གང་མང་ཞིག་མཆིས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་སྣང་། སྙན་ངག་ནི་བསམ་གཞིག་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཚོར་བའི་འདུ་འགོད་ལས་འཕོས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐབས་འཕྲུལ་ཅིག་ཡིན་ཕྱིར། སྙན་ངག་རང་སྟེང་ནས་ཁ་གཏོད་ཡུལ་དང་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པ་ནི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་བགྱི་བ་ལྷུར་ལེན་པར་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་ཁ་ཕྱོགས་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་། བརྩམས་ཆོས་གང་ཡང་རུང་གསར་རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པས། བརྩམས་ཆོས་རང་ངོས་ནས་ཇི་ལྟར་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་ཅི་ཞིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ཁྱད་ཆོས་འཛོམས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་དུས་མཇུག་གམ་དགུ་ཅུའི་དུས་མགོ་ནས་སྟོང་ལོ་གཉིས་པའི་བར་སྐབས་ཀྱི་སྟོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བའི་དཔྱད་བརྗོད་ནི་སྙན་ངག་རང་ངོས་ནས་མགོ་རྩོམ་པའི་ཐོག་ མའི་བློ་སྦྱོང་ལས་རིང་དུ་གྱེས་ནས་བརྗོད་བྱ་སྤྱི་བམ་པ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་གནས་ཡོད་པ་དེས་དཔྱད་བརྗོད་རིག་གཞུང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ་མོ། །
གཉིས། སྨད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད། སྟོང་ལོ་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྙན་ངག་གསར་བའི་དཔྱད་བརྗོད་ཐད་སྔར་མེད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ཤིག་མཆིས་ཡོད་པ་ནི་སྙན་ངག་གི་ཡོན་ཏན་གོ་དཀའ་སླའི་སྟེང་བཞག་ནས་རྩོད་གཞི་སྤེལ་དེ་བོད་རྩོམ་གསར་པའི་རྩོམ་སྟེགས་སུ་འཁྲིགས་ཆ་དོད་པོ་བཟོས། ༼ གངས་ཞུན་གྱིས་གོ་དཀའ་བ་སྙན་ངག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནམ། སྐྱ་བྷས་གོ་དཀའ་བ་སྙན་ངག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན། དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ་དང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་སྙན་ངག་གོ་སླ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་འགྲིག སྙན་ངག་གོ་དཀའ་བའི་རྩ་བ་གང་ལ་ཐུག་ཡོད ། ༢༠༠༣ལོར་གངས་འཚོས་སྙན་ངག་གི་ཡོན་ཏན་གང་ནས་ཐོན་པ་ཡིན། ༽ ཞེས་པ་སོགས་དོན་གྱིས་མི་རིགས་གཞན་པའི་རིག་གནས་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་བརྡབ་གསིག་ལས་བྱུང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་དང་དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བའི་འགལ་འདུ་ཐེངས་ཤིག་ཅིས་ཀྱང་ཡིན་ངེས་ཏེ། བོད་རང་མཚན་པའི་སྙན་ངག་གསར་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་དང་མ་ལག་གྲུབ་མེད་པས། ཡོད་ཚད་ཕྱི་ཡོང་རིག་གནས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་གྱི་དབང་གིས་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེར་མི་རིགས་ཁྱད་ཆོས་དང་བདག་བོར་ཟིན་པའི་རིན་ཐང་མ་ལག་རིམ་གྱིས་ཆགས་ཡོང་བ་ཡིན་ཕྱིན། སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འགན་འཁྲི། རྩ་དོན་དང་ཐབས་ལམ། ཚད་གཞི་ལ་སོགས་པར་རྒྱུས་མངའ་གསལ་ཐག་ཞིག་མེད་ཁར་བརྩམས་ཆོསརང་ངོས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་འདས་ནས་སྙན་ངག་ལ་འགན་འཁྲི་ཡོད་མེད་སོགས་སྤྱི་བམ་པ་ཞིག་གི་དོན་བྱ་གཉེར་བས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་བྱ་བར་དུས་རབས་རང་བཞིན་དང་། མི་རིགས་རང་བཞིན། རང་ཉིད་རང་བཞིན། ཐོལ་བརྒལ་རང་བཞིན་བཅས་མངོན་གསལ་ཞིག་མེད་པར་རབ་རིབ་དང་མག་མོག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
གང་ལྟར་ལོ་འདི་གའི་སྙན་ངག་དང་དཔྱད་བརྗོད་ལ་ཕྱིར་བལྟ་རེ་བྱས་ན། ན་ཚོད་དང་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁ་གཏོད་ཡུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སྙན་ངག་གི་མི་རབས་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ་ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་རེ་འགའ་བྱུང་ཞིང་། དེ་འབྲེལ་དཔྱད་གླེང་ཀྱང་མང་དུ་བརྡོལ་ནས་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཐེབས། སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་གཞི་འདེམས་སྒྲིག་དང་རྩོམ་ཐབས། སྐད་ཆ་སོགས་རྒྱུན་སྲོལ་རྙིང་བའི་བཀག་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ནས་ཆེས་དམའ་རིམ་གྱི་འཚོ་བའི་ཟ་ཟུར་ནས་སྐྱི་གཡའ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གད་སྙིགས་སུ་ཡོད་པའི་སྨད་འཚོང་མ་དང་ཡུགས་ས་མ། ཕོ་མོའི་མཚན་མ་སོགས་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་བྱས་པ་དེས་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ལ་བརྗོད་གཞི་གསར་བ་ཞིག་གི་གོ་སྐབས་སྤྲད་ཅིང་། “སྙན་ངག་གིས་བདག་ཅག་ལ་སྦྱིན་པའང་སྙན་ངག་པ་ཁོའི་བརྩམས་ཆོས་ཁོ་ན་ཙམ་མིན་པར། ཀློག་མཁན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་གསར་དུ་ཤེས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གོ་རིམ་ཞིག་ཏེ། ”③རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ནི་བརྩམས་ཆོས་རྐྱང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཀློག་པ་པོ་རེ་རེའི་རྒྱུད་ལ་རྟོག་པ་གསར་བ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོར་ཡོད་པ་ཟད། རྩོམ་རིག་གི་བསམ་བློའི་དགོངས་དོན་དང་སྐད་ཆ་སོགས་གང་ཡིན་པ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་ནམ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཆ་ལས་འགོངས་ཡོད་ཕྱིར། ང་ཚོས་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཆ་ལས་འགོངས་པའི་རྩོམ་རིག་སྐད་ཆ་དང་། རྩོམ་རིག་གི་སྐད་ཆ་ལས་འགོངས་པའི་སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་པ་དེ་ཡིས་ཀྱང་སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་པ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ལ། སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆའི་ངོ་བོ་དང་མཛེས་པའི་རྟོག་པ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་འཁྲུངས་པར་སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་ཡིད་ཁམས་སོགས་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཅིང་། སྙན་ངག་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཡང་རྩེར་གནས་ཡོད་པའང་དོན་གྱིས་སྙན་ངག་གི་མཛེས་པ་སྐད་ཆའི་མཛེས་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་ཡིད་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་བར་ཐག་གི་མཛེས་པ་སོགས་ཡོད་པ་ཤུགས་ནས་བསྟན་ཡོད་པར་འདོད། །
སྤྱིར་བསམ་གཞིག་གི་བར་སྟོང་དེ་མཛེས་པ་འཁྲུངས་བྱེད་ཅིག་ཏུ་རློམས་པ་ཡིན་ན། སྙན་ངག་གི་གོ་དཀའ་སླ་དེའང་ཡོན་ཏན་ཡིན་མིན་གྱི་རྩོད་རྙོག་སྤངས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་རིག་པའི་བསམ་བློའི་ངོས་ནས་འགྲེལ་བརྒྱབ་ཆོག་པར་འདོད་པས། སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ནར་སོན་མེད་པའི་དུས་སྐབས་འདི་ཙམ་ལ་སྙན་ངག་བརྩམས་ཆོས་རང་ངོས་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་གཙོར་བཟུང་ནས་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་དང་དཔྱད་བརྗོད་མཉམ་འཕེལ་བྱ་དགོས་ཤིང་། རིམ་གྱིས་སྙན་ངག་སྤྱིའི་ཆར་ཕྱོགས་དགོས་སྙམ་པ་ནི་ལག་ལེན་བརྒྱུད་སློབ་གསོ་འཐོབ་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྙན་ངག་གིས་བརྗོད་སྐྱོང་དགོས་ལ་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱིས་སྙན་ངག་སྐྱོང་དགོས་པར་སེམས། དེ་བཞིན་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་སྙན་ངག་གི་ཕྱི་རྣམ་ཙམ་མིན་པར་ཕྱི་ནང་ཟུང་འདུས་ཀྱིས་སྒྲིག་གཞི་དང་ཡིད་ཁམས་རེ་རེ་ནས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བསྔོག་འདོན་བྱས་པ་ནི་ངལ་རྫིའི་«སྙན་ངག་ཁྲོད་ཀྱི་བསམ་བློའི་གནས་སྟངས» དང་། དཔལ་ལྡན་གྱི«སྙན་ངག་པའི་བློ་སྦྱོང་གླེང་བ»ཞེས་པ། བྱ་གཞུང་དབྱངས་བྷའི«སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆའི་མཐར་ཐུག་ལ་དཔྱད་པ»སྐྱབས་ཆེན་བདེ་གྲོལ་གྱི«སྙན་ངག་གི་གསང་མྱུལ་བ་ཞིག་གི་ཟིན་ཐོ»སོགས་ལས་ཅིག་ཅར་མཐོང་ནུས་པས་སྨད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བའི་དཔྱད་བརྗོད་ལེགས་ཤོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བརྩི་ཆོག་པའོ། །
གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱང་བལྟ་བྱེད་པ།
“རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ནི་གཟབ་ནན་གྱི་ཚན་རིག་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ་ཟད། མཛེས་རྟོག་གི་དཔྱད་འཇོག་ཞིག་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དཔྱད་བརྗོད་རིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ”④ གཞུང་ལུགས་དང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་འཛོམ་སྒོས་རྩོམ་རིག་སྣང་ཚུལ་ལ་དཔྱད་གླེང་དང་ཉམས་ལེན། དཔྱད་འཇོག་བྱེད་པའི་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན། སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱང་དེ་ལས་མས་འདས་པར་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་འགུལ་ཁྲོད་སིམ་པའི་སྙན་ངག་གི་སྣང་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་པའི་བརྩམས་ཆོས་རྣམ་པར་འདོད་ལ། སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ནི་སྒྱུ་རྩལ་སྣང་ཚུལ་ཁྲོད་ཀྱི་མཛེས་རྟོག་རིན་ཐང་དང་བསམ་བློའི་དགོངས་པ། དེ་མིན་གསར་རྩོམ་ཐབས་ལམ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དཔྱད་གླེང་བགྱིས་ཏེ་སྒྱུ་རྩལ་གསར་རྩོམ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང་། ཀློག་པ་པོས་བརྩམས་ཆོས་ཡང་དག་སྒོས་གོ་བ་ལོན་པར་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་དེ་སྒྱུ་རྩལ་མྱོང་རོལ་ནུས་པ་དང་བདེ་ཐང་གི་སྒྱུ་རྩལ་སྤྲོ་སྣང་གསོ་སྐྱོང་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་པར་འདོད། །
རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་བསམ་བློའི་དཔྱད་བརྗོད་མི་འདྲ་སྟེ། བསམ་བློའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཁ་གཏོད་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་རོལ་གྱིན་པའི་འཚོ་བ། བྱ་བའི་ལས་གནས་ཁྲོད་ཕྱིར་མངོན་པའི་བསམ་བློའི་གནད་དོན་ཡོད་ཚད་ཡིན་ལ། དམིགས་ཡུལ་ཐད་ནས་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཤེས་རྟོག་མཐོར་བཏང་ཏེ་བདེན་རྫུན་གསལ་འབྱེད་བྱེད་པ་དང། གསལ་བརྗོད་བྱ་ངེས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཅིག་པུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དཔྱད་གཞི་བསྡུ་སྒྲིག་གིས་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་ཆོག་ལ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཁ་གཏོད་ས་གཙོ་བོ་དེ་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ཕྱིན། ༼ བརྩམས་སྒྲུང་། སྙན་ངག ལྷུག་རྩོམ། ཟློས་གར། རི་མོ། གློག་བརྙན། ༽ དཔྱད་བརྗོད་དམིགས་ཡུལ་ཀྱང་བསམ་བློའི་དགོངས་གཞི་དང་གསར་རྩོམ་གྱི་རྩོམ་གཤིས། སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ནས་དཔྱད་གླེང་དང་དཔྱད་འཇོག་བགྱིས་ཏེ་ཀློག་གཟིགས་དང་མྱོང་རོལ་ཆུ་ཚད་མཐོར་གཏོང་བ་དེ་ཡིན། དཔྱད་བརྗོད་སྐབས་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་གཞི་འཚོལ་བསྡུ་བྱ་བ་ལས་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་རང་སྟེང་ནས་འབྱུང་བའི་བརྗོད་པ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ཏེ། དབྱེ་ཞིབ་རྐྱང་བའི་འཆིང་ཐག་བཤིག་བཞིན་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་དགོས་པ་དང་། འདི་ལྟར་བྱེད་ན་ལེགས་མི་ལེགས་སོགས་ཁ་གསལ་དུ་བཏོན་ནས་བརྩམས་ཆོས་ལ་གདེང་འཇོག་ཧྲིལ་བོ་ཞིག་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། གདེང་འཇོག་གི་བརྒྱུད་རིམ་སོགས་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ལ་མཚོན་ནའང་བརྗོད་བྱ་རྐྱང་བའི་དབྱེ་ཞིབ་ལས་བརྒལ་ཏེ་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གསལ་ཞིང་། བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་གྱི་རྩ་དོན་གཞིར་བཅོལ་ནས་སྙན་ངག་པའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་འདུ་དང་དཔྱོད་ཤེས། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས། རང་རིག་གི་མྱོང་བ་དང་རང་རིག་གི་ཚོར་བ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་བཀྲལ་ནས་བརྩམས་ཆོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་ཇི་ལྟར་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་སྐོར་ཀློག་པ་པོའི་སྣང་ངོར་དྲངས་ནས་སྙན་ངག་གསར་པའི་མྱོང་རོལ་ལ་སྣེ་སྟོན་བྱས་ཤིང་། སྙན་ངག་གསར་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་འགྲུབ་པར་དགོས་ངེས་ཀྱི་ནུས་པ་གདོན་འོས་སོ། །
གཅིག སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འགན་འཁྲི།
སྙན་ངག་གསར་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྣང་ཚོད་རིང་ལུགས་༼ 印象主义 ༽ དང་། འཆར་ཡན་རིང་ལུགས། ཡིད་བརྙན་རིང་ལུགས། དངོས་བརྒལ་རིང་ལུགས། དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་སོགས་སྙན་ངག་གི་ཐབས་རྩལ་སྣ་མང་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པས། སྙན་ངག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བློ་སྦྱོང་དམན་པའི་དཔྱད་བརྗོད་པར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད་པས། སྙན་ངག་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་གཞིར་བཟུང་སྟེ་སྙན་ངག་གསར་པའི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་དང་སྒོས་སུ་བསྟན་བཅོས་དངོས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་དང་གདེང་འཇོག་བྱེད་དེ་སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པ་ལྷོད་ཀྱིས་གྲོལ་པའི་ལས་ཀ་ཁྱད་པར་བ་དེ་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་དུ་འདོད། “རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་དང་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ཀས་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་དང་བརྩམས་ཆོས་ཤིགདུས་སྐབས་ཤིག་དང་མི་རིགས་ཤིག་གི་རྩོམ་རིག་གི་རང་གཤིས་གསལ་པོར་སྟོན་དགོས་པ”⑤ནང་བཞིན། སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ལ་མཚོན་ནའང་རང་གཤིས་སུ་གྲུབ་ཡོད་པའི་སྙན་ངག་གི་ཐབས་རྩལ་དང་ཡིད་བརྙན་སྡེབ་སྒྲིག་གི་ཆ། ཚོར་འདུ་འཕྲོས་སྦྱོར་དང་བརྗོད་གཞི་འདེམ་སྒྲིག སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཡིད་ཁམས་མཛེས་རིག་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་བརྩམས་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་པ་པོ། དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མི་རིགས་རང་མཚན་པའི་སྙན་ངག་གི་ཁྱད་གཤིས་མཐའ་དག་གསལ་པོར་བསྟན་དེ་སྙན་ངག་རང་སྟེང་གི་མཛེས་པ་སྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་དགོས་པས། “དཔྱད་བརྗོད་རེ་འགའ་བའི་དོན་དུ་སྙན་ངག་སྒྱུ་རྩལ་རང་སྟེང་གི་བསམ་གཞིག་ནས་མགོ་རྩོམ་འོས”⑥ཞེས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་གང་ཡང་རུང་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་བརྩམས་ཆོས་དཀྱིལ་སྙིང་བྱས་ཏེ་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རྟོག་གི་རིག་པ་མཐའ་བཞིར་བསྐྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཏེ། སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱང་གསར་རྩོམ་གྱི་སྣེ་སྟོན་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གསབ། མྱོང་རོལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་དུ་ཅི་ནས་ཐོན་པར་བྱ་དགོས་ལ། “དཔྱད་བརྗོད་ནི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་རྣམས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ཚན་རིག་ཅིག་གོ”⑦ཞེས་སྐྱོན་བཏོན་ཡོན་ཏན་སྦེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བར་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་ངོས་ནས་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་ཤན་འབྱེད་དང་གདེང་འཇོག མཆན་འབྲེལ་བཅས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་བ་དང་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ། མཛེས་རིག་གི་ལྟ་བ་དང་རྩོམ་རིག་གི་ལྟ་བ། ཆབ་སྲིད་ལྟ་བའི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཅོལ་ཏེ་གཞུང་ལུགས་དང་གསར་རྩོམ། དཔྱད་བརྗོད་གསུམ་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་གོང་སྤེལ་བྱེད་ན་ལེགས་པར་འདུག་ཅིང་། སྙན་ངག་ནི་རྩོམ་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྣ་ཐིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་རྟོག་འཕྲུལ་གྱི་ལས་བགྱི་བའི་རིག་པ་སྣ་འཛོམས་ཤིག་དང་ཡུན་རིང་གི་བློ་སྦྱོང་ལས་འབུས་པའི་རིག་པའི་ཉིང་བཅུད་དུ་ཡོད་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ནམ་མཁར་བརྐྱངས་ཤིང་མིའི་གཉུག་གཤིས་རང་བཞིན་ལ་དང་དོད་གཟབ་ནན་བྱས་ཏེ་སྙན་ངག་འབྲི་བའི་དགོས་པ་དང་དམིགས་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་བདེན་ཁ་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་སྟེར་དགོས་སོ། །
“སྒྱུ་རྩལ་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ནི་རང་བྱུང་ཐོན་རྫས་མ་ཡིན་པར་མིའི་བྱ་འགུལ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། གཞི་རྩའི་སྟེང་ནས་མིའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་ཤིང་མིའི་དབང་བོར་བརྟེན་མངོན་སུམ་འཇིག་རྟེན་ནས་གྲུབ་པ་མ་ཟད། བརྩམས་ཆོས་རང་སྟེང་ལ་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་པ”⑧བཅས་གཞིར་བྱེད་ན་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་འཁུར་ངེས་པའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡོད་ལ། འགན་འཁྲི་དེ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཁུར་པའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་གམ་ཡང་ན་མིའི་རིགས་ལ་ཁུར་པའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡིན་ངེས་ཏེ། འདིར་གླེང་བྱའི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ལ་མཚོན་ནའང་བརྩམས་ཆོས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པ། གཞུང་ལུགས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པ་སོགས་དམིགས་ཡུལ་དང་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རྩོམ་རིག་བསྟན་བཅོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་དང་དབྱེ་འབྱེད། གདེང་འཇོག་བྱེད་དེ་མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་གསལ་པར་བཀྲལ་ཞིང་སྙན་ངག་གསར་པའི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་པ། ཕྱིའི་སྒྲིག་གཞིའི་གྲིམ་ལྷོད་དང་ནང་ཡིད་ཁམས་ཀྱི་ཟབ་ཚད། སྒྱུ་རྩལ་ཀུན་རྟོག་དང་ཚོར་བའི་འདུས་སྦྱོར། ཚོར་བའི་མྱོང་བ་དང་རྣམ་པའི་གཏན་ཚིགས། ནང་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་ཀུན་རྟོགས་འགུགས་ཤུགས་བཅས་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་ཀློག་མཁན་ཕལ་བའི་ལྐོག་གྱུར་རང་བཞིན་གསེད་དཀྲོལ་སྒོས་སྙན་ངག་གསར་པའི་ཐུན་མིན་གསར་བསྐྲུན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་བརྗོད་བྱའི་དགོངས་དོན་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དགོས་ཤིང་། “མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ལ་དབྱེ་ན་རིགས་ལྔར་དབྱེ་ཆོག་ཏེ་སྙན་ངག་པས་མི་སྲིད་པའི་དོན་དག་དང་ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་དོན་དག གནོད་འཚེ་རང་བཞིན་གྱི་དོན་དགདེ་མིན་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་དོན་དག་དང་ཐབས་རྩལ་གྱི་ཆད་ལྷག”⑨སོགས་ཡིན་པ་ནང་བཞིན་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་དེ་སྤྱི་ཚོགས་དང་བརྩམས་ཆོས་རང་ངོས་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནས་སྙན་ངག་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནུས་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་དང་ཀློག་པ་པོའམ་སྒྱུ་རྩལ་མྱོང་རོལ་མཁན་གྱི་གཟིགས་ཞིབ་རིག་སྟོབས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། གཉིས་ནས་ཅི་ཞིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་ཇི་ལྟར་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་སྐོར་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་སྙན་ངག་གསར་པའི་གསར་རྩོམ་ལ་སློབ་སྟོན་ནུས་པ་བཏོན་ནས་སྙན་ངག་གསར་པ་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་དགོས། གསུམ་ནས་དགག་བཞག་གི་རྩོད་པ་སྤེལ་ནས་བོད་རང་མཚན་པའི་སྙན་ངག་གསར་པ་དང་དེ་འབྲེལ་དཔྱད་བརྗོད། གཞུང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་མ་ལག་འགྲུབ་པར་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་དགོས་སོ། །
གཉིས། སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་ཐབས་ལམ།
“བརྩམས་ཆོས་ཤིག་རྩོམ་རིག་ཏུ་འགྲོ་མིན་དེ་རྩོམ་རིག་ཚད་གཞིའི་གོང་ཐང་གཅོད་དགོས་ལ། བརྩམས་ཆོས་ཤིག་གཟི་བརྗིད་ཡོད་མེད་དེ་རྩོམ་རིག་ཚད་གཞི་གཅིག་པུས་ཁ་ཚོན་གཅོད་ནུས་པ་ཞིག་མ་ཡིན”⑩ཞེས་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལས་བགྱི་བར་གཞུང་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་སྲོག་བྱེད་དེ་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་དེའི་འདས་མ་ད་གསུམ་གྱི་དོན་བྱ་མཐའ་དག་ལྷུག་པོར་བསྟན་ཞིང་བརྩམས་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་ལུང་རིག་དཔྱད་གསུམ་གདམ་གསེས་ཀྱིས་དབྱེ་འབྱེད་དང་གདེང་འཇོག་མ་ནོར་བ་བྱ་རྒྱུ་གཙོར་བཟུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པ། མིའི་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ། མཛེས་སྡུག་རིག་པ་དང་མི་རིགས་རིག་པ། དེ་མིན་ཚན་རིག་སོགས་དཔྱད་གཞིར་དྲངས་ཤིང་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བདེན་ཐུབ་རང་བཞིན་དམིགས་འབེན་དུ་བྱེད་དེ་གསར་བརྗེའི་རང་བཞིན་དང་ཚན་རིག་རང་བཞིན་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་རྣམ་པའི་ཆ་དང་སྒྲིག་གཞིའི་ཐད། སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་མཛེས་པའི་གཏིང་སོགས་རེ་རེ་ནས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ནི་མིག་སྔའི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དཔྱད་གསར་པའི་བརྗོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་ཐབས་ལམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ལ། “སྒྱུ་རྩལ་ནི་དུས་རབས་ཤིག་དང་མི་རིགས་ཤིག་གི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ་གནས་ཡོད”པས་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལས་ཀར་ཡང་དག་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་མཛུབ་སྟོན་དགོས་ཤིང་། ཆེད་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ་དང་དཔྱད་བརྗོད་ནུས་པའང་མེད་དུ་མི་རུང་བར་ཕྱི་ནང་གི་སྒྲིག་གཞི་གཉིས་ནས་སྙན་ངག་གསར་པར་དཔྱད་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་དགོས་གལ་ཆེ་བར་སྙམ། རྩོམ་རིག་མིན་པའི་ཕྱི་རོལ་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གིས་ཀྱང་དུས་སྔ་མོ་ནས་རྩོམ་རིག་གི་གསར་རྩོམ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཐེབས་ཤིང་། རྩོམ་རིག་བྱུང་བའི་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་། རྩོམ་རིག་དེ་མཚན་ཉིད་རིག་པ། ཆོས་ལུགས་དང་མཛེས་སྡུག་རིག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་དེ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པ། མིའི་རིག་པ། རྩོམ་རིག་སྐྱོན་བརྗོད་དང་རིག་གནས་སྐྱོན་བརྗོད། མི་གཤིས་ཞིབ་འཇུག་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཞིབ་འཇུག་སོགས་སྔ་ཕྱི་ནས་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་བར་ཤུགས་རྐྱེན་གཏིང་ཟབ་ཐེབས་མྱོང་བས་རྩོམ་རིག་གི་སྤུས་ཀ་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། ནུབ་གླིང་ནས་ཐོག་མར་རྩོམ་རིག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་རིག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་སྟེ། བྷོ་ལ་ཐུལ་ལགས་ཀྱིས་སྙན་ངག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཉེ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་ནས་ཕུགས་བསམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཆར་བཀོད་ཁྲོད་སྙན་ངག་གི་ངོ་བོ་དང་བྱུང་བ། ནུས་པ་དང་ཕན་ནུས། དེ་མིན་སྙན་ངག་པའི་ངར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བྱས་ཤིང་། འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་དང་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལྟ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པས། ང་ཚོའི་སྙན་ངག་གསར་བའི་དཔྱད་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནས་སྙན་ངག་གསར་བའི་བརྗོད་བྱ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་ཚན་གྱི་མ་ལག་སོ་སོར་ནང་བྱན་ཆུད་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བར་འདོད། །
“མཐར་གཏུགས་ན་སྙན་ངག་ལ་འཇུག་པར་ཐོག་མར་དེའི་མུ་མཐའ་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་པའི་འདི་སྣང་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ནས་སོ་སོའི་ཤེས་རབ་དང་ཀུན་རྟོག་གིས་འདི་སྣང་གི་ན་བུན་དེ་ཡུན་གྱིས་ཡུན་གྱིས་བརྒལ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡི་ཕྱིས་སུ་རང་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པའི་རྟོག་པའི་ཉི་འོད་དེས་འདི་སྣང་གི་ན་བུན་མ་ལུས་པ་བརྟོལ་ཏེ་མཐར་སྙན་ངག་གི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པོ་ལ་ཀུན་ནས་འཇུག་དགོས་པར་སེམས”པས་སྙན་ངག་གསར་བ་མྱོང་རོལ་དང་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་སྐབས་ཐོག་མར་སྐད་ཆའི་གཏན་ཚིགས་དང་ཡིད་བརྙན་སྡེབ་སྒྲིག་སོགས་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྒྲིག་གཞི་བཀྲོལ་ཏེ་ཡིད་ཁམས་དང་བརྩེ་བརྗེ། མཛེས་ཚོར་སོགས་ནང་གི་སྒྲིག་གཞིའི་ཆར་ཕྱོགས་དགོས་པ་ནི་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལས་དང་པོ་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ཡོད་ཅིང་། དཔེར་ན། ཡོལ་རས་ཤིག་གི་ཡིབས་སུ་མེ་ཏོག་རྐང་གཅིག་སྦས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་སྙན་ངག་གསར་བའི་མཐར་ཐུག་གི་བརྗོད་བྱ་དེའང་ཡིད་བརྙན་ནམ་སྐད་ཆའི་རྒྱབ་ངོགས་སྐུང་ཡོད་ཕྱིར། ཀློག་པ་པོའམ་དཔྱད་བརྗོད་པ་གང་ཡང་རུང་ཐོག་མར་སྙན་ངག་གང་དེའི་ཡིད་བརྙན་གྱི་ཡོལ་བ་ཡོངས་སུ་ཕྱེས་ཏེ་མེ་ཏོག་བཞིན་ བཀྲག་མདངས་འཚེར་བའི་སྙན་ངག་གི་མཐར་ཐུག་བརྗོད་བྱར་བསྙབ་དགོས་པས། སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལས་བགྱི་བར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བློ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐབས་རྩལ་གྱི་ཤེས་རབ་དགོས་ལ། རིག་གནས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྟོག་པའང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་སོ། །
གསུམ། སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཚད་གཞི།
རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་སྤྱི་ལ་མཚོན་ནའང་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡོད་དེ། རྩོམ་པ་པོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་གདེང་འཇོག་བྱེད་པར་གཞི་འཛིན་སའི་ཚད་ཐིག་ཞིག་དགོས་ཏེ། གལ་སྲིད་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་ཚད་ཐིག་ཞིག་མེད་ཚེ་བཟང་ངན་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དཀའ་པར་འགྱུར་པས་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ལའང་དེ་མཐུན་གྱི་མེད་རུང་པའི་ཚད་གཞི་ཉག་གཅིག་ཡོད་ལ། འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་གི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱོད་བརྗོད་ལ་ཕྱིར་བལྟ་རེ་བྱེད་ཚེ། ལ་ལས་བདེན་ཐུབ་རང་བཞིན་ཚད་གཞིར་འཛིན་པ་དང་། ལ་ལས་མཛེས་དཔྱོད་རང་ བཞིན་ཚད་གཞིར་འཛིན་པ། ལ་ལས་སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན་ཚད་གཞི་འཛིན་པ། ལ་ལས་དགེ་པའི་རང་བཞིན་ཚད་གཞི་འཛིན་པ་གཙོ་བྱས་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཚད་གཞི་སྣ་ཚོགས་ཤིག་མཆིས་ཡོད་ནའང་སྙན་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་རྩོམ་པར་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཆགས་མེད་པར་དཔྱད་བརྗོད་པ་རང་སྟེང་ནས་ཚད་གཞི་ག་འདྲ་ཞིག་འཛིན་མིན་ཕྱིར་མངོན་པས། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་མ་ལག་དང་གཞུང་ལུགས་འགྲུབ་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་ཞེས་སྨྲ་བ་ངག་གིས་སྤོབས། “སྙན་ངག་སྒྱུ་རྩལ་རང་སྟེང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་སྙན་ངག་སྒྱུ་རྩལ་རང་སྟེང་གི་ནོར་འཁྲུལ་དང་གཅིག་ཤོས་ནི་བལྟས་དབང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བཞེས་པའི་ཤུགས་ལས་ཀྱང་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡོད་ངེས་པ་བསྟན་ཞིང་། ཚད་གཞི་དེས་ད་གཟོད་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དེ་རང་སྟེང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་སྟེས་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ནོར་འཕྲུལ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ནུས་ལ། དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་དེའི་ཉེས་སྐྱོན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནུས་པས་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དེ་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བཟང་ངན་ཤན་འབྱེད་བྱེད་པའི་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ཡོད། “ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གཟིགས་ཞིབ་ནུས་པའི་གསོ་སྐྱོང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱ་བའི་རྨང་གཞི་ནི་ཁྱད་གཤིས་ཀྱི་དོན་སྤྱིའི་སྟེང་དུ་ཡོད”པ་ནང་བཞིན། སྙན་ངག་གསར་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་མཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་གཤིས་དེ་བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་ནས་མངོན་གྱི་ཡོད་པས་ཐོག་མར་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་གྱི་སྤྱི་མཚན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ། དཔྱད་བརྗོད་ལས་བགྱི་པར་རྩོམ་སྐབས་སྒྱུ་རྩལ་ཀུན་རྟོག་དང་འཆར་ཡན་གྱི་ཆ་ལག་སོགས་རེ་རེ་ནས་བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞིའི་ཐིག་ཤིང་ཡང་ལྕིའི་ལྕི་ཚད་འཇལ་དགོས་ཀྱང་། དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ངོས་ནས་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ། བསམ་པའི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ། སྒྱུ་རྩལ་ལྟ་གྲུབ་མི་འདྲ་བ་བཅས་ཀྱིས་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་སྲིད་པས་སྙན་ངག་གི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྲོགས་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱང་གོང་དུ་འཕེལ་དགོས་སོ། །
གང་ལྟར་བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་ཚད་གཞི་ལས་མཛེས་པ་དང་པོར་བསྔགས་འདོད་ཡོད་དེ། “སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པ་དེ་རང་བྱུང་མཛེས་པ་ལས་ཁྱད་འཕགས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མིའི་སེམས་རིག་ལས་ཐོན་པའི་བསྐྱར་ཐོན་མཛེས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་རིག་དང་བརྩམས་ཆོས་གཉིས་རང་བྱུང་དང་རང་བྱུང་སྣང་ཚུལ་ལས་ཇི་ལྟར་མཐོ་བ་དེ་བཞིན། སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པའང་རང་བྱུང་མཛེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་དུ་མཐོ་བ་ཡོད”པས། ཇི་སྲིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་རྫོགས་མེད་ཀྱི་མཛེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པར་རློམ་ཆོག་ཏེ། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པར་དོ་སྣང་བྱེད་ཡུལ་དུ་འཇོག་དགོས་ཞར་ལ་རྟོགས་ཡོང་ཞིང་། བདེན་པ་དང་དགེ་བ་མཐའ་དག་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་མཛེས་པ་ཡིན་གཤིས་སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་པ་ཁུངས་སྣེ་བྱེད་དེ་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལས་སྤེལ་པར་བྱའོ། །
མཐའ་སྡོམ་པ།
སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ནི་སྒྱུ་རྩལ་བྱ་འགུལ་ཁྲོད་ཆེས་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་པའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིར། གཟབ་ནན་དང་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་དོན་གྱི་བྱ་ལས་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་ལ། སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་དང་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་ཙམ་དང་རྒྱན་དོད་ཙམ་མིན་པར་མིའི་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། རང་བདག་མཛད་ཅིང་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་མིའི་ལས་ཀ་ལས་བསྐྲུན་པ་ཡིན། དེ་ཉིད་ཆོས་ལུགས་དང་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བདེན་ལུགས་དང་མི་འདྲ་བའི་ནང་རོལ་གྱི་རིན་ཐང་ཆེས་ཆེར་མངའ་བས། ང་ཚོས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཁྱེར་ནས་དེའི་ལྕི་ཚད་གཞལ་དགོས་སྐད། དོན་སྤྱི་ཙམ་དང་ལྐོག་གྱུར་ཞིག་ལས་འདས་ཏེ་གདོས་བཅས་སུ་གྲུབ་པའི་སྙན་ངག་གི་སྒྲིག་གཞིར་ཕྱི་ནང་ཟུང་འདུས་ཀྱིས་དབྱེ་ཞིབ་མཛད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྙན་ངག་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་ཉམས་སུ་བཞེས་ནས་སྒྱུ་རྩལ་ཀུན་རྟོག་གི་རྣམ་པ་དང་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཐུབ་པར་འབད་དེ་སྙན་ངག་གསར་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལམ་ཁ་མ་ནོར་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པར་སྐྲག་ན་གཟབ་ནན་གྱི་ཞུ་དག་གང་ལེགས་བྱ་འོས་ལ། བླུན་པོས་ད་གཟོད་རང་ཆེ་རང་མཐོང་བྱེད་སྲིད། བསྟོད་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་པར་ཁེངས་སྐྱུང་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ལེན་ བྱས་ཤིང་དཔྱད་བརྗོད་པ་བཟང་པོ་ཞིག་བཙལ་ཏེ་བཀའ་སློབ་ཉན་དགོསགསུངས་པས་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་ལམ་སློང་ཡོང་བར་དཔྱད་བརྗོད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། དཔྱད་བརྗོད་ནི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇེ་ལེགས་དང་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་གཏོང་བའི་ཕྱིའི་ཆ་རྐྱེན་འགངས་ཆེན་ཞིག་དང་མ་འོངས་པའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་ ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོད་ཆོག་པའི་བློ་འབྱེད་མཁན་ཐོག་མར་གྲུབ་པས། དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལས་དང་པོ་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འགན་འཁྲི། རྩ་དོན་དང་ཐབས་ལམ། དེ་མིན་ཚད་གཞི་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་བྱང་ཆ་ཡོད་དགོས་པར་སེམས། “རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་ནུས་པ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་གི་ཆེས་མཐོའི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན”⒅གཤིས་བོད་རང་མཚན་པའི་དཔྱད་བརྗོད་དང་དེ་འབྲེལ་གཞུང་ལུགས་འབྱུང་བར་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་སྙན་ངག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཤུལ་ལམ་བརྒྱུད་དགོས་ཤིང་། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་དོན་ལའང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་མོ་ཞིག་ལོན་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་མིག་སྔའི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གྲུབ་པ་ལགས་ན། སྙན་ངག་གི་ཡིད་བརྙན་བཞེངས་བསྐྲུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡིད་ཁམས་དང་དེའི་ཞར་ལ་འོད་དུ་འཚེར་བའི་མཛེས་པ་མངོན་ཚུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བོར་རྟོགས་དགོས་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་གང་དེ་ཐེངས་གཅིག་བརླག་པས་འཐུས་པ་མིན་པར་སྙན་ངག་ཚོར་བ་དངོས་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པའི་བར་དུ་བཀླག་འོས་པའང་མཐར་གཏུགས་ན་ཀློག་པ་པོ་དང་བརྩམས་ཆོས་རང་ངོས་གཉིས་སུ་འདུས་ཤིང་། ཀློག་པ་པོའི་སྒྱུ་རྩལ་མྱོང་རོལ་ལམ་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཞན་པའམ་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་རང་ངོས་ནས་རྩོམ་རིག་ཏུ་མེད་དེ་ཡིན་ཕྱིར། ང་ཚོས་སྐྱབས་ཆེན་བདེ་གྲོལ་དང་ལྗང་བུ་སོགས་ཀྱི་སྙན་ངག་ལ་འགྲེལ་རྒྱག་མི་ཕོད་ཟེར་བའམ་ཡང་ན་ཅི་ཡང་གོ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་པའང་ཀློག་པ་པོའི་སྒྱུ་རྩལ་མྱོང་རོལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ ཞན་སོང་བས་ཡིན་ལ། རྩོམ་པའི་རྣམ་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་འདྲའི་གསལ་ཆ་མེད་པས་ལན་ནམ་སྙམ་པས་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐོག་མར་རང་ངོས་ནས་སྦྱོང་བརྡར་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་བྱར་དཔེ་ཀློག་གང་མང་བྱ་འོས། རླབས་ཆེན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ཕྱིར་རྟོག་གི་ཞུན་བརྡར་བཟོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་ཡི་ཤུགས་ནས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་གཟིགས་ཞིབ་ལས་ཀློག་པ་པོའི་རང་རྒྱུད་ལ་རྟོག་པ་གསར་བ་ཞིག་དྲངས་འོངས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་དཔྱད་བརྗོད་དང་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁ་གསབ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟོན་ནུས་པ་གསལ་བོར་བརྗོད་ཡོད་དོ། །
ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ། དོར་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློ། སྙན་ཚིག་རིག་པའི་ཤེས་བྱ་གནད་བསྡུས།
«སྙན་ངག་དེ་གང་ན་འདུག་ཤེས་སམ» ནོར་སྡེ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩ལོའི་སྦྲང་ཆར་དེབ་གཉིས་པ། ཤ། ༨༠
«དེང་རབས་སྙན་ངག་རིག་པ། »ལྕགས་རྡོར་རྒྱལ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ༡པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། ཤ ༢༣༢
«རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་གནད་བསྡུས»རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱིས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་གིས་༡༩༩༨
ལོའི་ཟླ༡༠པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤ ༥༢༣
«དེང་རབས་སྙན་ངག་རིག་པ། »ལྕགས་རྡོར་རྒྱལ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ༡པར་ གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། ཤ ༢༢༢
«论趣味标准»休谟 人民文学出版社1963年 第五册p245
«文学理论»韦勒克 沃仑著 刘象愚等译 北京三联书店 1984年 p6
«诗学»亚里士多德 陈中梅译 北京商务印书馆出版 1996 p177
«美学»第一卷 黑格尔著 朱光潜译 北京商务印书馆出版 2012年9月第17次印刷 p32-33
«诗学»亚里士多德 陈中梅译 北京商务印书馆出版 1996 p180
«人的文学»夏志清著 福建教育出版社 2010年1月第1版 p221
«美学»第一卷 黑格尔著 朱光潜译北京商务印书馆出版 2012年9月第17次印刷 p38
«诗学»亚里士多德 陈中梅译 北京商务印书馆出版 1996 p180
«美学»第一卷 黑格尔著 朱光潜译北京商务印书馆出版 2012年9月第17次印刷 P22
«美学»第一卷 黑格尔著 朱光潜译北京商务印书馆出版 2012年9月第17次印刷 P6
«语言与神话»恩斯特 卡希尔著 于晓等译 北京三联书店1988年 P136
«诗的艺术»布瓦洛著 人民文学出版社 2009年2月 P14
«论崇高»朗吉努斯 马文婷 宫雪译 光明日报出版社 2009年6月p12


text:
༄༅། །གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པར་གཞི་དང་པོ།
(གསོ་རིག་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་དཀར་ཆག)
ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནི།
སྤྱི་ལོ་༼༡༦༡༧-༡༦༨༢༽ལོར་ལྷོ་ཁ་འཕྱོང་རྒྱས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ལ་རྒྱལ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟེར། ཁོང་གིས་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་མངའ་བརྙེས་པར་མཛད། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་ཆབ་སྲིད་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང༌། བོད་སིལ་བུའི་དུས་རབས་དང༌། ས་སྐྱ་བ་དང༌། ཕག་གྲུ་པ། རིན་སྤུངས་པ། སྡེ་བ་གཙང་པ་སོགས་ཁྲི་རབས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེས་རྗེས་མའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མཛད་རྗེས་ཀྱང་དེ་དག་ལས་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན། གང་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་ན་རྒྱལ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་ལ་མཁས་པའི་མཁྱེན་དཔྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཛོམས་པ་དང༌། གཉིས་སུ་ན་རྒྱལ་སྲིད་གོང་མ་དེ་རྣམས་ལས་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པས་རེད། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་མོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེན་བཞག་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་གསལ་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐད་དུ་མཛད་རྗེས་བཞག་པ་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཟུར་དུ་བརྗོད་ན། དར་མོ་སྨན་རམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་ལ་བདག་རྐྱེན་ཚད་མེད་གནང་བ་མ་ཟད། གྲ་ཐང་རྒྱུད་བཞི་ཞེས་པའི་རྒྱུད་བཞིའི་པར་མ་གྲགས་ཅན་དེ་ལ་ཞུས་དག་ཞིབ་ནན་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་སླར་ཡང་དཔར་གཞི་གསར་བསྐྲུན་མཛད་པ་དང༌། དེ་མིན་པའི་སྨན་གཞུང་ཁག་ཅིག་ཀྱང་བསྡུ་བསྒྲིགས་དང་པར་གཞི་གསར་བརྐོས་ཀྱང་མཛད། ད་དུང་སྨན་གྱི་སྐོར་ལའང་ཐུགས་གཙིགས་ཆེ་ཙམ་གནང་སྟེ་གསན་བསམ་ཡང་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བ་དང༌། སྨན་གྱི་སྐོར་ལ་དམིགས་སུ་གསུང་རྩོམ་མཛད་མེད་ཀྱང༌། སྨན་བླའི་ཆོ་གའི་སྐོར་ལ་སྨན་བླ་མདོ་ཆོག་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ་གྱི་ཆོག་བསྒྲིགས་མཛད་དེ་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་སྨན་བླའི་བསྒྲུབ་ཆོད་ཀྱི་རྒྱུན་ད་དུང་ཡང་དར་ཁྱབ་དུ་གནས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྒྱུན་བཙུགས་པ་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་སྨན་བླའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་དང་བསྟུན་པ་དང༌། གཉིས་སུ་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ཡང་སྨན་གྱི་མདོ་བརྒྱད་བརྒྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།
ད་དུང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་བྱ་བཞག་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་འབྲས་སྤུངས་སུ་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་འགྲོ་ཕན་གླིང་བྱ་བ་ཞིག་གསར་ཏུ་བཙུགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཞིས་ཀ་རྩེ་བསམ་འགྲུབ་རྩེར་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་དྲང་སྲོང་འདུས་པའི་གླིང་ཞེས་པ་བཙུགས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་ཤར་ཆེན་ལྕོག་དང༌། གཡུལ་རྒྱལ་ལྕོག གསང་ཕུ་ཉི་མ་ཐང་སོགས་ལའང་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་རེ་རེ་བཙུགས་ཏེ་གསོ་བ་རིག་པ་གོང་འཕེལ་གྱི་བྱ་བཞག་ལ་ཚད་མཐོའི་བདག་རྐྱེན་བླ་མེད་མཛད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་ཀྱང་མཛད་ཆེན་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ནི་མི་དབང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་གསོ་སྐྱོང་མཛད་པ་དེ་རེད། དེའི་སྐོར་ནི་གཤམ་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཟིགས་པར་འཚལ།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 27.01.2014 ཉིན། 12:50 PM<< སྔ་མ།


text:
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཟེར་བ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་མདོ་སྨད་གཅན་ཚ་རྫོང་། ཐང་ཞང་གི་འབྲོག་སྡེ་བཞིའི་འབྲོག་ཁྱིམ་༢༣༠ ལྷག་བཙན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་འདུས་སྡོད་ཁང་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་འབྲོག་ཁྱིམ་དེ་དག་གི་རྩྭ་ས་གཞུང་བཞེས་བྱེད་འཆར་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ཟླ་༡༢ པའི་ཕྱི་ཚེས་༢༩ ཉིན་འབྲེལ་ཡོད་འབྲོག་པ་ཞིག་གིས་བོད་ནས་གནས་ཚུལ་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར་ཟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་མདོ་སྨན་གཙན་ཚ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ས་སྒ་ཉག་ག་ཞེས་པའི་ས་ཆར་བདེ་འཇགས་མིན་པའི་སྡོད་ཁང་༣༠༠ འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་གཅན་ཚ་ཐང་ཞང་གི་འབྲོག་སྡེ་༧ ནས་འབྲོག་སྡེ་༤ ཡི་དབུལ་ཁྱིམ་༢༣༠ ས་སྒ་ཉག་གར་གནས་སྤོ་བྱེད་འཇུག་འཆར་ཡོད་འདུག
འབྲེལ་ཡོད་འབྲོག་པ་དེས་བརྗོད་དོན། “དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོའི་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་དེ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ལོ་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འགྲོ་གྲོན་འབྲོག་པ་དབུལ་ཁྱིམ་གཅིག་གིས་རྒྱ་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱ་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་བྱིན་ནས་ལས་པ་རེད། ཐོག་མར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ལ་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོའི་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་དེ་ལ་ཁག་ཐེག་གན་རྒྱ་དང་གྲོས་མཐུན་ཡིག་ཆ་ཟེར་བ་ཞིག་ལ་མཛུབ་ཐེལ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་པ་རེད། ཡིག་ཆ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་གནས་སྤོ་འདུས་སྡོད་ཁང་ནང་ལ་སྤོར་རྗེས། འབྲོག་པ་སོ་སོའི་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མཚེར་ས་ཚང་མ་བཤིག་ནས་བདེ་ཐང་བཟོ་དགོས་པར་མ་ཟད། རྩྭ་ས་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འབྲོག་ཁྱིམ་སོ་སོར་དབང་ནའང་། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ། རྩྭ་སའི་བདག་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མ་གཏོགས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ལ་མེད་ཅེས་བཤད་འདུག འབྲོག་པ་ཚོས་ཡི་གེ་མི་ཤེས་པས། གྲོས་མཐུན་གན་རྒྱ་ཟེར་བ་དེའི་ནང་དོན་ཡག་པོ་ཞིག་ཤེས་མེད་ནའང་། ཁོ་ཚོར་མོས་མཐུན་གྱི་མཛུབ་ཐེལ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་པ་རེད། འབྲོག་པ་ལ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་རེད་ཟེར་སྐབས། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཅི་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར། དགའ་ནས་ལས་གཞི་དེ་ལ་མོས་མཐུན་བྱས་འདུག ཡང་ཟོག་ལུག་ཡོད་མཁན་རེ་འགས་གལ་ཏེ་མ་འོངས་པར་རྩྭ་ས་མེད་སོང་ན་དཀའ་རྒྱུ་རེད་ཟེར་ནས་ལས་གཞི་དེ་ལ་མོས་མཐུན་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་བསྟན་པ་རེད། གང་ལྟར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལས་གཞི་དེ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད”ཅེས་བརྗོད་སོང་།
འབྲེལ་ཡོད་འབྲོག་པ་དེས་ཁྱིན་ཚང་གནས་སྤོ་དང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་འཚོགས་སྐོར་བརྗོད་དོན། “ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་༢༩ ཉིན་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ་འདུས་སྡོད་ཁང་༣༠༠ ལས་ཚར་བའི་མཛད་སྒོ་འཚོགས་ཏེ། གྲོས་མཐུན་དང་གན་རྒྱར་མཛུབ་ཐེལ་མནན་པའི་འབྲོག་ཁྱིམ་༢༣༠ ལྷག་མི་འགྱང་བར་སྤོར་དགོས་ཞེས་བཤད་སོང་། ཡིན་ནའང་སྡོད་ཁང་གི་ནང་ལོགས་ད་དུང་ལས་ཚར་མེད་པས། དེ་སྔ་གནས་སྤོར་ཡོད་པ་མ་རེད། མཛད་སྒོའི་ཐོག་ང་ཚོའི་སྡེ་དཔོན་གྱིས། དང་ཐོག་གྲོས་མཐུན་གན་རྒྱ་འཇོག་སྐབས་གོང་རིམ་ནས་དབུལ་ཁྱིམ་ཚང་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་འདུས་སྡོད་ཁང་ནང་ལ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སྤོར་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་དབུལ་ཁྱིམ་ཚང་མ་བཙན་གྱིས་སྤོར་དུ་མི་འཇུག་པར། གོང་རིམ་ནས་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་སྐབས་ཚང་མས་གནས་སྤོ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་རོགས་ཞེས་བརྗོད་སོང་། སྤྱིར་བཏང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ་འདུས་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འཆར་གཞི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༨ ནས་ ༢༠༡༧ ཟླ་༨ བར་སྡོད་ཁང་ཚང་མ་འགྲུབ་རྒྱུ་དང་། ༢༠༡༧ ཟླ་༡༠ སྔོན་ལ་དབུལ་ཁྱིམ་ཚང་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་འདུས་སྡོད་ཁང་ནང་ལ་སྤོར་ཚར་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད་”བརྗོད་སོང་།
འབྲོག་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་དོན། “འབྲོག་ཁྱིམ་ལ་ལར་ཟོག་ལུག་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། ཁ་ཤས་ལ་ཡོད་པ་རེད། ཟོག་ལུག་ཡོད་མཁན་ཚོར་མ་འོངས་པར་རྩྭ་ས་མེད་པའི་དཀའ་ཁག་དང་། འབྲོག་པ་ཚོར་ཟོག་ལུག་མེད་དུས་མ་འོངས་པར་ཁ་རྒྱབ་གསོ་ཐབས་མེད་དུས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ཡི་གེ་ཤེས་མཁན་སློབ་མ་ཚོར་རེ་བ་ཞུས་ནས་ཡུལ་ཚོ་(ས་གནས་སྲིད་གཞུང་)ལ། ཁོ་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་འདུས་སྡོད་ཁང་ནང་ལ་གནས་སྤོར་ནས་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སོ་སོའི་མཚེར་ས་དང་རྩྭ་ས་མེད་པ་བཟོས་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་ཁོ་ཚོས་ཁ་རྒྱབ་ཇི་ལྟར་གསོ་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་འཚོ་གནས་དཔལ་འབྱོར་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཅི་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་སྐོར་གྱི་རེ་འདུན་དོན་ཚན་༡༨ ཅན་གྱི་ཞུ་ཡིག་༼གཅན་ཚ་ཐང་ཞང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལ་ཕུལ་བའི་རེ་འདུན་སེམས་ཀྱི་འབོད་པ།༽ཞེས་པ་ཞིག་ཕུལ་ཡང་། སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་པོ་ཚོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཞུ་ཡིག་དེ་ལ་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར། དེ་སྔོན་ཡི་གེ་མི་ཤེས་པའི་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ལ་བཙན་གྱིས་མཛུབ་ཐེལ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་པའི་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོའི་གྲོས་མཐུན་གན་རྒྱ་ཟེར་བ་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས། མང་ཚོགས་ལ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་གནས་སྤོ་བྱེད་དགོས་པའི་འཇིགས་སྐུལ་ཡང་བཏང་བ་རེད་”ཅེས་བརྗོད་སོང་།
ཁོང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་བཀག་ཉར་དང་འདྲི་གཅོད་སྐོར་བརྗོད་དོན། “སྐབས་ཞིག་ལ་ཆར་པ་བབ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྡོད་ཁང་ཁག་ཅིག་གི་མཁར་གྱང་བསྙིལ་བ་དང་སེར་ཀ་མང་པོ་གས་པས། གནས་ཚུལ་དེ་ང་ཚོ་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་མི་ཞིག་གིས་བརྙན་པར་ནང་དུ་བླངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་བརྒྱུད་གཏོང་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྡོད་ཁང་དེ་དག་བདེ་འཇགས་ཡིན་མིན་སྐོར་ལ་བརྒྱུད་ལམ་ནས་འདེམ་ཤོག་འཕེན་དུ་བཅུག་པའི་བྱ་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་བ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཁུལ་རིམ་པས་ཤེས་ནས་རྫོང་རིམ་པར་རྩད་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་བསྒྲགས་པ་ལྟར། རྫོང་རིམ་པས་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་མཁན་དེ་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་དང་། གནས་ཚུལ་སྤེལ་མཁན་དེས་ང་ཚོ་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་དང་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་གཙོ་སོགས་བདེ་སྐྱོང་རུ་ཁག་(སྤྱི་ཚོགས་བརྒྱུད་ལམ་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན།)ལ་བཤད་པས། སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་དེའི་རིགས་བརྒྱུད་གཏོང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ན་ཁྲིམས་འགལ་རེད། སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་གཙོ་ལ་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ནས། སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་མི་ཁག་ཅིག་སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག་པས་བཀག་ཉར་བྱས་ནས་ཉིན་གཅིག་རིང་ལ་འདྲི་གཅོད་བྱས་པ་རེད། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་ང་ཚོའི་ས་ཆར་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྟངས་འཛིན་ཇེ་ནན་བྱེད་ཀྱིན་འདུག མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དེ་མི་ཤེས་པས། ང་ཚོ་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པས་ངོ་མ་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་ཡོད་ས་རེད་བསམ་ནས། དེ་རིང་ཁ་སང་ང་ཚོར་གཞུང་མང་གཉིས་ཀྱིས་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱི་འདུག དྲང་མོར་བཤད་ན། སྲིད་གཞུང་གིས་ཡི་གེ་མི་ཤེས་པའི་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འདུན་དང་མ་འོངས་པའི་དཀའ་སྡུག་ལ་མ་བལྟས་པར་བདེ་འཇགས་ཡིན་མིན་གྱི་སྡོད་ཁང་མང་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས་འབྲོག་ཁྱིམ་མང་པོ་བཙན་གྱིས་འདུས་སྡོད་ཁང་ནང་ལ་གནས་སྤོར་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་དང་། འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཟེར་བ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཅི་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་འབྲོག་ཁུལ་ནས་གྲོང་ཁུལ་དུ་སྤོར་རྗེས། མ་འོངས་པར་དཀའ་ངལ་ག་འདྲ་འཕྲད་སྲིད་མིན་ཡང་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་”ཅེས་བརྗོད་སོང་། །
གཅན་ཚ་ཐང་ཞང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་ཡིག་གི་དྲ་ཐག
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།


text:
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོའི་ལྷ་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།
- Details
- དཔར་འགྲེམས་ཟླ་ཚེས།: Friday, 06 June 2014 05:31
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཨ་རིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ་ལོའུ་སི་ནཱའི་ (Louisiana) ནང་བརྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ (Centenary) སན་ཊན་ནཱ་རེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་དཔོན་ཌ་ཝེ་ཌེ་ཨོ་ཊོ་ (David Otto) ལགས་དང་།
མེ་ཆལ་སི་མི་ཐི་ (Michael Smith) ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དེའི་སློབ་མ་ ༡༠ ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པ་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱིར་ཨ་རི་དང་མེ་སི་ཀོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གང་སའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་། གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་། ཚོགས་སྡེ་ཁག་འདྲ་མིན་བཅས་ནས་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་དུ་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་ལོ་ལྟར་ཚོ་ཁག་བཅུ་གྲངས་ཤིག་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ནང་། འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོའི་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པ་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་ཕེབས་པའི་ཚོ་ཁག་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད།
སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་ཁྱོན་དུས་ཡུན་བདུན་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་རིང་བསྡད་པ་དང་། དུས་ཡུན་དེའི་ནང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་ཕེབས་པའི་སློབ་མ་དང་། ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པའི་སློབ་མ་དབར་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ངོ་སྤྲོད་དང་། བསམ་ཚུལ་དང་ཉམས་མྱོང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་བྱུང་བས་མ་ཚད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ཁག་ཅིག་གིས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མནར་གཅོད་འོག་བཙོན་ཁང་དཀའ་སྡུག་ཇི་ལྟར་མྱངས་མིན་སོགས་གཏམ་བཤད་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད།
དགེ་སློབ་དེ་དག་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལྷན་ཁང་ཁག་གཟིགས་སྐོར་དང་། ལྷན་ཁང་ཁག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དང་། བྱེད་སྒོ་ཁག་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པས་མ་ཚད། དེ་བཞིན་སྦིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་དང་། མཚོ་པདྨ། མན་ཌི་བཅས་སུ་བསྐོར་བསྐྱོད་ཀྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང་འཚོ་བར་རྒྱུས་ལོན་བྱས།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ལྷས་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་ཕེབས་པའི་དགེ་སློབ་དང་། ཁོང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་རིག་གཞུང་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་མཁན་ལྷའི་སློབ་མ་བཅས་ལ་དགོང་མོའི་ཞལ་ལག་ཞིག་གོ་སྒྲིག་དང་། སྐབས་དེར་དགེ་སློབ་རྣམས་ལ་དྲན་རྟེན་དང་ཁ་བཏགས་བཅས་ཕུལ་ནས། ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་འདིར་ཕེབས་པར་སླར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།


text:
ཟླ་12ཚེས་19ཉིན་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཉིན་ཤས་གོང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ལ་གཏོགས་པའི་དྲ་སྦྲེལ་གྲངས་གཞིའི་ལྟེ་གནས་ཐོག་མ་དངོས་སུ་བཙུགས་པ་ལས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གྲངས་གཞི་སྤྱོད་མཁན་ལ་བདེ་འཇགས་བློས་འགེལ་ཆོག་པ་དང་། སྤྲིན་ཚོགས་དྲ་རྒྱ་མཉམ་འདྲེས། སྤྲིན་ཚོགས་གྲངས་གཞི་སྣོལ་རེས་བཅས་ཀྱི་ཐེན་དབྱིས་སྤྲིན་ཚོགས་སྤུས་རྟགས་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱས་ཏེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི“རིག་ནུས་བོད་ལྗོངས”འཛུགས་སྐྲུན་སླར་ཡང་རིམ་སྤོར་བྱ་རྒྱུ་རེད།
ཀྲུང་གོ་གློག་འཕྲིན་བོད་ལྗོངས་ཀུང་སིའི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཁུར་བས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། དྲ་སྦྲེལ་གྲངས་གཞིའི་ལྟེ་གནས་སུ་ས་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་འགྲེམ་ཚུལ་སྤྱད་པ་དང་ཞིང་ཆེན་དང་བོད་ལྗོངས་སྐྱོང་མང་པོའི་ས་ཁོངས་ནང་གཅིག་ལས་མེད། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ཆེད། 2016ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར། ཀྲུང་གོའི་གློག་འཕྲིན་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དྲ་སྦྲེལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམིགས་བསལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་དྲ་སྦྲེལ་གྲངས་གཞིའི་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམིགས་བསལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་རེད། ཀྲུང་གོའི་གློག་འཕྲིན་བོད་ལྗོངས་ཀུང་སིས“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དགོས་མཁོར་དོ་ཁུར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཁག་ནས་མ་དངུལ་གྲབས་གསོག་བྱས་པ་དང་འབྲེལ། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་སྔོན་ཐོན་འཕྲིན་གཏོང་སྒྲིག་ཆས་ཚོང་པ་ཀྲུང་ཤིང་འཕྲིན་གཏོང་དང་མཉམ་དུ་ལས་རིགས་ནང་ཁུལ་གྱི་སྔོན་ཐོན་ལག་རྩལ་སྤྱད་དེ་ལྷ་ས་དང་། གཞིས་རྩེ། ཉིང་ཁྲི་བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་དུ་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲངས་གཞིའི་ལྟེ་གནས་སྐྲུན་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། ཡན་ལག་ལྟེ་གནས་གསུམ་གྱིས་ས་ཁོངས་སུ་སྒྲོམ་གཞི་བཙུགས་ནས་སྤྲིན་ཚོགས་གཙོ་འཕྲུལ་དང་། སྤྲིན་ཚོགས་གསོག་ཉར། སྤྲིན་ཚོགས་གྲངས་གཞིའི་མཛོད། སྤྲིན་ཚོགས་སྒུལ་བྱེད་འཕྲུལ་འཁོར་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ནུས་ཆེ་དང་ཆད་ལུས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ས་ཁུལ་བདུན་ལ་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་རེད།
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རིག་ནུས་ཆ་འཕྲིན་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་ཚོང་པ་ཡིན་པའི་ཀྲུང་གོའི་གློག་འཕྲིན་བོད་ལྗོངས་ཀུང་སིར་དྲ་སྦྲེལ་གྲངས་གཞི་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལེགས་ཆའི་སྐྱེས་སྟོབས་ལྡན་ཡོད། ལེགས་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་ཚུགས་ཏེ་གྲངས་གཞི་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་རྗེས། སྤྱོད་མཁན་ལ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བ་དང་། སྤུས་ཚད་མཐོ་བ། བདེ་འཇགས་དང་བློས་འགེལ་ཆོག་པའི་གཙོ་འཕྲུལ་ཚབ་གཉེར་དང་དྲ་རྒྱའི་དྲ་ཆེན་བོགས་གཏོང་སོགས་རྨང་གཞིའི་ཞབས་ཞུ་དང་། རྒྱུན་འབོར་གཙང་སྤྱོད། བདེ་འཇགས་བརྟན་གཏོང་སོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཕར་མའི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྤྱོད་མཁན་གྱིས་གྲངས་གཞིའི་བརྒྱུད་གཏོང་ཞབས་ཞུ་དང་མཐུད་འཇུག་མྱུར་པོའི་ཞབས་ཞུ་རྩེར་སོན་སྤྱོད་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། ཐད་ཀར་བརྗོད་ན། དྲ་ཆེན་དང་། ལག་ཐོགས་ཁ་པར། བརྙན་འཕྲིན་བཅས་ནས་བརྙན་ཐུང་བལྟས་ཚེ། འགག་གི་མེད་ཅེས་འགན་འཁུར་བ་དེས་བཤད།
དྲ་སྦྲེལ་གྲངས་གཞི་ལྟེ་གནས་ལ་བདེ་འཇགས་ཆེ་བ་དང་། ཤོངས་ཚད་ཆེ་བའི་དྲ་ཆེན། ཟམ་མི་ཆད་པའི་འཁོར་རྒྱུག ལྗང་མདོག་ནུས་རྒྱུ་གྲོན་ཆུང་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པས་ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་རིམ་ཁག་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁེ་ལས་དང་བྱ་གཞག་ཚན་པ། སློབ་གྲྭ་སོགས་ཀྱིས་འཕྲུལ་ཁང་དོ་དམ་དང་། སྒྲིག་ཆས་ཉམས་བཟོ། ཆེད་ལས་མི་སྣ་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཀྲུང་གོའི་གློག་འཕྲིན་གྱིས་གཉེར་སྐྱོང་དོ་དམ་བྱས་པ་བརྒྱུད། དྲ་སྦྲེལ་སྤྱོད་པའི་ཆེད་ལས་དགོས་མཁོ་མང་པོ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ནས་བདེ་འཇགས་དང་། སྤུས་ལེགས། སྟབས་བདེ་བཅས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་དེ་བས་མང་བ་ཐོབ་ཐུབ། དེ་དག་གིས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་པ་ཡོད་པ་སྨོས་མི་དགོས།
དྲ་སྦྲེལ་གྲངས་གཞི་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་པ་དེ་ནི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་འགྲོ་བའི་བསྡུས་རིས་ཤིག་ཡིན་ལ། “རིག་ནུས་བོད་ལྗོངས”ཀྱི་ནུས་པ་སླར་ཡང་ཆེ་རུ་སོང་བའི་མཚོན་བྱེད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་རེད། སླད་ཕྱིན་གྲངས་གཞིའི་ལྟེ་གནས་སྲིད་དོན་དང་། དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས། དམངས་འཚོ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏིང་ཟབ་སྤྱོད་པ་དང་བསྟུན་ནས། སྤྱོད་མཁན་ལ་གྲངས་འཛིན་ཅན་གྱི་རིགས་སྒྱུར་དུས་སྐབས་གསར་པར་སླེབས་རྒྱུར་རམ་འདེགས་དང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་རྒྱུར་རམ་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།


text:
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༡༤ཉིན་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ།
ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༡༡ཉིན་ནས་༡༤ཉིན་བར་པེ་ཅིང་དུ་སྐོང་འཚོགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཞུགས་མཁན་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་༡༩༡དང་། རྗེས་སྣོན་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་༡༤༡ཡོད་པ་རེད། ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན་དང་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཁུར་བློ་མཐུན་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཟུར་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་དེ་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུད་ནས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གལ་ཆེའི་གསུངས་བཤད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༡༨ཉིན་པེ་ཅིང་དུ་སྐོང་འཚོགས་བྱ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུད་ཀྱི་མངགས་བཅོལ་ལྟར་གནང་བའི་ལས་དོན་སྙན་ཞུ་གསན་པ་དང་དེར་གྲོས་བསྡུར་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པར་འབུལ་རྒྱུའི་སྙན་ཞུར་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་མ་ཟད་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པར་འབུལ་རྒྱུའི་ལས་དོན་སྙན་ཞུར་གྲོས་བསྡུར་གནང་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་བཟོ་བཅོས་འཆར་ཟིན་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། གོང་གསལ་ཡིག་ཆ་གསུམ་པོ་དེ་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པར་ཞིབ་བཤེར་དང་གྲོས་ཞིབ་གནང་རྒྱུར་འབུལ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས། སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པར་འབུལ་རྒྱུའི་སྙན་ཞུའི་གྲོས་བསྡུར་མ་ཟིན་སྐོར་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ལ་གསལ་བཤད་གནང་བ་དང་། ལེའུ་ཡུན་ཧྲན་གྱིས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་གི་བཟོ་བཅོས་འཆར་ཟིན་སྐོར་གྱི་གྲོས་བསྡུར་མ་ཟིན་ཐད་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ལ་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པ་ཚུན་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་གདེང་འཇོག་གང་ལེགས་གནང་བ་དང་། མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གི་ཐོག་ནས། ལོ་གཅིག་རིང་། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུད་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་པ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་། སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་གནང་བ་དང་། མ་ཁེ་སི་ལེ་ཉིང་རིང་ལུགས་དང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས། མཚོན་བྱེད་གསུམ་གྱི་གལ་ཆེའི་དགོངས་པ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གོང་འཕེལ་ལྟ་བ་བཅས་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་གནང་བ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུངས་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་དང་རྒྱལ་སྐྱོང་སྲིད་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་། བསམ་བློ་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པ་བཅས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གནང་བ། ཏང་ཡོངས་དང་། དམག་ཡོངས། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་བཅས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་གནང་བ། བརྟན་པོའི་ཁྲོད་ཡར་བརྩོན་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་བྱེད་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་བ། རྒྱལ་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་ཆེན་པོ་གཉིས་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ། གནས་ལྔ་གཞི་གཅིག་གི་སྤྱིའི་ཁྱབ་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཁྱོན་ཡོངས་བཞིའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། གོང་འཕེལ་གསར་པ་དང་འདུ་ཤེས་གསར་པ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། སྒྱུར་བཅོས་འགག་གཏོར་ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཉེན་ཁ་དང་འགྲན་རྩོད་ཁག་ལ་ཁ་གཏད་ནུས་ལྡན་གཅོག་པ། སྤྱི་ཁོག་ཚོད་འཛིན་གསར་སྐྲུན་དང་མཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། འཕར་སྣོན་བརྟན་པོ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད། སྒྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག དམངས་འཚོར་ཕན་པ། ཉེན་ཁ་འགོག་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ངང་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་། རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་། སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྱོང་། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྱོང་བཅས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། དམག་དཔུང་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཛུགས་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མན་ལས་དོན་དང་། ཐའེ་ཝན་ལ་འཛིན་པའི་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤེལ་བ། ཏང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་ལས་དོན་ཁག་ཏན་ཏིག་སྒྲུབ་པ། དཔལ་འབྱོར་བརྟན་པོ་དང་སྐྱོན་བྲལ་སྒོ་ནས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་སྐོང་འཚོགས་བྱ་རྒྱུར་ཆ་རྐྱེན་བཟང་པོ་སྐྲུན་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚུན་གྱི་ལོ་ལྔའི་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གནང་ཡོད། ཚང་མས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ངང་ལོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་གོང་འཕེལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་ལོ་ལྔ་ཡིན་ཞིང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད། ལོ་ལྔའི་རིང་། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་འཐབ་དང་གསར་གཏོད་ཡར་བརྩོན། སྙིགས་དོར་གསར་བཙུགས་དང་ཧུར་བརྩོན་རྒྱལ་སྐྱོང་གནང་བ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བློ་སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་འགན་སེམས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་མང་པོ་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེའི་འཐབ་རྩོད་གནང་བ། འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་། བསམ་བློ་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པ་བཅས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་གནང་བ། གལ་ཆེའི་མཛད་ཕྱོགས་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་གནང་བ། གལ་ཆེའི་བྱ་ཐབས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་གནང་བ། གལ་ཆེའི་ལས་དོན་རབ་དང་རིམ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་བཅས་བྱས་པས་ཡུན་རིང་ཐག་གཅོད་བྱེད་བསམ་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་དང་། དེ་སྔ་བསྒྲུབ་བསམ་རུང་བསྒྲུབ་ཐུབ་མེད་པའི་དོན་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཐུབ་པ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོབ་པ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུར་གལ་ཆེའི་འགག་གཏོར་ཐུབ་པ། དམངས་གཙོ་ཁྲིམས་སྐྱོང་འཛུགས་སྐྱོང་ཐད་གོམ་སྟབས་གལ་ཆེན་སྤོས་པ། བསམ་བློ་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་འཕེལ་རིམ་གལ་ཆེན་ཐོན་པ། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལེགས་བཅོས་ཟམ་མི་ཆད་པ་བྱུང་བ། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྱོང་ཐད་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོན་པ། དམག་དཔུང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་དམག་དཔུང་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་པ། ཤང་ཀང་དང་། ཨོ་མོན། ཐེ་དབན་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་འཕེལ་རིམ་གསར་པ་ཐོན་པ། ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བར་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་ཡོད། ཏང་གི་གསར་སྐྲུན་ནུས་ཤུགས་དང་། གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་འགྲིལ་ཤུགས། འཐབ་འཛིང་ནུས་ཤུགས། འགོ་ཁྲིད་ནུས་པ། འབོད་སྐུལ་ནུས་པ་བཅས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དངོས་ཤུགས་དང་། ཚན་རྩལ་དངོས་ཤུགས། རྒྱལ་སྲུང་དངོས་ཤུགས། ཕྱོགས་བསྡུས་རྒྱལ་ཤུགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནུས་པ། མི་དམངས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་བཅས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ལོ་ལྔའི་རིང་གི་གྲུབ་འབྲས་ནི་ཁྱོན་ཡོངས་དང་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ལྔའི་རིང་གི་འཕོ་འགྱུར་ནི་བང་རིམ་གཏིང་ཟབ་པ་དང་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་གོང་འཕེལ་འདི་ཉིད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པའི་ཐོག་སླེབས་པ་མཚོན་ཞིང་། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་ལ་གལ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་བ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏང་གི་སྐབས་༡༨པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གནང་ཡོད། ཚང་མས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ངང་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྟོབས་ཆེའི་འགོ་ཁྲིད་འོག རིམ་ཁག་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ངང་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་ནང་བསྟན་པའི་འགན་འཁྲི་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཏང་བ། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ། རྒྱུན་བསྲིངས་ལྷོད་མེད་ངང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་ནན་པོ་བཟོས་པ། རིམ་ཁག་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། སྐོར་ཞིབ་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་མདུན་དུ་བཞག་པ། ལྟ་སྐུལ་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱས་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ། ཏང་ཐུགས་བློ་བདེ་བ་དང་མི་དམངས་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་ཞིབ་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་ཁག་བཙུགས་པ། ལྟ་སྐུལ་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཤུགས་ཆེར་བཏང་བ། རུལ་སུངས་རྒྱ་ཡན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་གཙང་མ་བཟོས་པ་བཅས་བྱས་ཡོད་པས། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་གནོན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་བབ་ཆགས་ཟིན་པ་མ་ཟད་སྲ་བརྟན་དང་གོང་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་གི་གཏན་འབེབས་ལྟར། ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རྗེས་སྣོན་ཨུ་ཡོན་ཚུའེ་པོ་དང་། ཧྲུའུ་ཞའོ་ཆིན། མ་ཧྲུན་ཆིང་། ཝང་ཅན་ཅུན། ལི་ཆང་། ཁྲེན་ཝུ། ཁྲེན་མིང་མིང་། ཀྲའོ་ལི་ཞོང་། ཀྲའོ་ཧྲུའུ་ཚོང་། ཏོན་ཁྲུན་ཧྭ། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན་ལ་གསབ་སྣོན་བྱ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སུན་ཀྲེང་ཚའེ་དང་། ཧོང་ཤིང་གོ། ལི་ལི་གོ སུན་ཧའེ་ཧྲན། ཝུ་ཨེ་དབྱིང་། སུའུ་ཧྲུའུ་ལིན། ཡང་ཧོན་ཉིང་། ཝང་སན་ཡུན། ཤང་ཅུན་པོ། ལི་ཡུན་ཧྥུང་། ཡང་ཁྲོང་ཡོང་། ཀྲང་ཞི་ཝུ། རྨོ་ཅན་ཁྲེང་བཅས་ཀྱིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལས་ཚབས་ཆེན་འགལ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་ཞིབ་བཤེར་སྙན་ཞུར་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་མ་ཟད་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་དམག་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཝང་ཅན་ཕིང་དང་ཐན་ཤུའུ་སི་གཉིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལས་ཚབས་ཆེན་འགལ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་ཞིབ་བཤེར་སྙན་ཞུར་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་མ་ཟད་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུང་ཀྱིས་དེའི་གོང་དུ་སུན་ཀྲེང་ཚའེ་དང་ཧོང་ཤིན་གོ སུན་ཧའེ་ཧྲན། ཝུའུ་ཨེ་དབྱིང་། སུའུ་ཧྲུའུ་ལིན། ཝང་སན་ཡུན། ཤང་ཅུན་པོ། ཝང་ཅན་ཕིང་། ཐན་ཤུའུ་སི། ལི་ཡུན་ཧྥུང་། ཡང་ཁྲོང་ཡུང་། རྨོ་ཅན་ཁྲེང་བཅས་ཏང་གི་སྐྱིད་སྡུག་ནས་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཆད་པ་བཅད་པ། ལི་ལི་གོ་དང་ཡང་ཧོན་ཉིང་ཏང་གི་སྐྱིད་སྡུག་ནང་བཞག་ནས་ལྟ་ཞིབ་ལོ་གཉིས་བྱ་རྒྱུའི་ཆད་པ་བཅད་པ། ཀྲང་ཞི་ཝུ་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་གོ་གནས་ཕབ་རྒྱུའི་ཆད་པ་བཅད་པ་བཅས་ངོས་བཟུང་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག རང་རེའི་ཏང་ནི་ཏང་ཡོན་བྱེ་བ་བརྒྱད་དང་ས་ཡ་དགུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་ཏང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མི་དམངས་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་ལ་འགོ་ཁྲིད་གནང་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་སྲིད་འཛིན་ཏང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་མེད་པ་དང་། དོ་ནན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་མེད་པ། སྤྱོད་གཙང་གཞུང་དྲང་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་བཟང་པོ་བཅས་མེད་པ་ཡིན་ན་གསར་གཏོད་བྱེད་ཤུགས་དང་གོང་བུ་འགྲིལ་ཤུགས། དམག་འཐབ་ནུས་པ་བཅས་མེད་པར་འགྱུར་རྒྱུ་དང་། སྲིད་འཛིན་གྱི་རྨང་གཞི་དང་སྲིད་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ནས་མི་དམངས་དང་ཚབས་ཆེའི་ཁ་བྲལ་ཏེ་མི་དམངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་ཁྲི་ལྗིད་པོ་འཁུར་མི་ཐུབ་པ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། ཏང་ཡོངས་ནས་ངེས་པར་དུ་ཆབ་སྲིད་འདུ་ཤེས་དང་གནས་བབ་ཧྲིལ་པོའི་འདུ་ཤེས། སྲོག་ཤིང་འདུ་ཤེས། མིག་དཔེའི་འདུ་ཤེས་བཅས་བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བ། བསམ་བློ་དང་ཆབ་སྲིད། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
ངེས་པར་དུ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཏང་གིས་ལས་དོན་ཁག་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སྒྲིག་གཞི་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཏང་གིས་ལས་དོན་ཐ་དག་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་འགན་ལེན་དང་། ཏང་གིས་ཁྱོན་ཡོངས་གནས་བབ་ལ་བཀོད་འདོམས་དང་ཕྱོགས་ཁག་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུར་འགན་ལེན་བྱ་དགོས། ངེས་པར་དུ་ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལམ་ཕྱོགས། མཛད་ཕྱོགས་སྲིད་ཇུས་བཅས་ལ་གཡོ་འགུལ་མི་ཐེབས་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀོད་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱེད་པ། ས་གནས་དང་སྡེ་ཁག་གི་ལས་དོན་གང་ཡིན་རུང་ངེས་པར་དུ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀོད་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་སྔོན་འགྲོར་འཇོག་དགོས། ཏང་གི་རིམ་ཁག་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པས་ངེས་པར་དུ་ཏང་ལ་བློ་དཀར་སེམས་དཀར་བྱས་ཏེ། སེམས་ནང་ཏང་ཡོད་པ་དང་སེམས་ནང་མི་དམངས་ཡོད་པ། སེམས་ནང་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ། སེམས་ནང་སྡོམ་སྲུང་ཡོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བརྟན་ཤུགས་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྟན་ཤུགས། ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་བརྟན་ཤུགས། རུལ་སུངས་འགོག་པའི་བརྟན་ཤུགས་བཅས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། རང་རྟོགས་ངང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་ཏང་གི་མཐུན་སྒྲིལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ཡོངས་ལ་མིག་དཔེ་སྟོན་དགོས།
ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག མིག་སྔའི་དུས་བབ་དང་ལས་འགན་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་གནང་བ་དང་། དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེའི་འཐབ་རྩོད་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རླབས་ཆེའི་ལས་གཞི་གསར་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེའི་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་རླབས་ཆེའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་གྲོས་བསྡུར་གཏིང་ཟབ་གནང་སྟེ། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐོང་འཚོག་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།


text:
འཁྱགས་རོམ་དུས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་འགའ་ཧ་ལམ་བོད་ནས་གྲོལ་ཡོད་པ།
ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་ནས། རྩ་སྟོངས་སུ་གྱུར་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ནང་གི་གནའ་དུས་ཀྱི་བལ་ལྡན་བསེ་རུ་(woolly rhino) ཡི་འགྱུར་རྡོའི་རྗེས་ཤུལ་ཤིག་རྙེད་ཡོད་འདུག
འདིའི་བསྟན་དོན་ནི་ཧ་ལམ་འོ་འཐུང་གི་སྲོག་ཆགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགའ་འཁྱགས་རོམ་དུས་སྐབས་འགོ་མ་ཚུགས་པའི་སྔོན་གྱི་ལོ་དུང་ཕྱུར་ ༢.༦ ཡར་སྔོན་ཙམ་ནས་ད་ལྟ་ང་ཚོས་འབོད་བཞིན་པའི་བོད་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཅེས་བཀོད་འདུག
འདི་ནི་ཚན་རིག་གི་གསར་རྙེད་ནང་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན། “ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ལ་མྱུལ་ཞིབ་ཀྱིས་ཚན་རིག་གི་གསར་རྙེད་དེ་ལས་མང་བ་གཅིག་ལ་རེ་སྒུང་བྱེད་ཆོག” ཅེས་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཚན་དེས་བལ་ལྡན་ཨབ་རིལ་ལམ། བསེ་རུ་(woolly rhino)ཡི་མགོ་རུས་གསར་རྙེད་དེ་ལྟ་བུ་ཡོང་བར་སྣེ་ཁྲིད་གནང་མཁན་ལོ་སཱ་ཨན་ཇེལ་དུ་ཡོད་པའི་རང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་། “Natural History Museum of Los Angeles County,” གི་(ཞིན་ཨའོ་མིན་ཝང་?) Xiaoming Wang གིས་གསུངས།
“བལ་ལྡནབསེ་རུ་ཡི་འགྱུར་རྡོ་དེ་ནི་ལོ་ངོ་དུང་ཕྱུར་ ༣‚༦ ཙམ་ཕྱིན་པའི་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། སེམས་ཅན་འདི་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་སའི་གོ་ལའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནམ་གཤིས་སྤྱིར་བཏང་དྲོན་མོ་རེད། འོན་ཀྱང་བལ་ལྡན་བསེ་རུ་ནི་རི་སྒང་གི་གྲང་མོའི་ནང་བསྡད་སྟབས་གནམ་གཤིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ལ་གོམས་ནས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ལོ་དུང་ཕྱུར་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཁྱགས་རོམ་གྱི་དུས་སྐབས་བྱུས་དུས། བསེ་རུའི་ལུས་པོས་གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་དེར་གྲ་བསྒྲིགས་ཟིན་ནས་ཡོད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་བསེ་རུ་རྣམས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་རི་ལས་བབ་ནས་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་རྒྱུད་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་སུ་འཁྱམས་ཉུལ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་གྱུར།
བསེ་རུ་ལ་གྲུ་སྐྱ་ལྟ་བུའི་རྭ་ཅོ་ཅུང་ལེབ་ལེབ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་གངས་དང་འཁྱགས་པ་ཕར་འདེད་ཚུར་འདེད་ཀྱིས་དེའི་འོག་གི་ཙྭ་དང་ལྡུམ་བུའི་རིགས་སྔོག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་རེད།” ཅེས་ཝང་གིས་གསུངས། “དེ་ནི་ཧ་ལམ་ལྗིད་ཚད་ལ་ཏུན་༡‚༢ ནས་ ཏུན་ ༡‚༦ བར་ཡོད་པའི་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་དེང་དུས་ཀྱི་བསེ་རུ་ནག་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་པོ་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་དོན་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དེ་འཚོ་སྡོད་སྐབས་འགྲོ་བ་མིའི་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཕ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ས་ཆ་དེ་ནས་ཁ་བྲལ་མེད་སྟབས་སྲོང་ཆགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་རིག་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྣམས་འཕྲད་ཡོད།
གང་ལྟ་ལོ་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་རྗེས་ཀྱི་འཁྱགས་རོམ་གྱི་དུས་སྐབས་མཐའ་མར་བྲག་ཕུག་གི་ངོས་སུ་བསེ་རུའི་རི་མོ་བྲིས་ཡོད། འོན་ཀྱང་འཁྱགས་རོམ་དུས་སྐབས་ཀྱི་མཇུག་སྟེ་ལོ་ ༡༠‚༠༠༠ ཙམ་ནས་སེམས་ཅན་དེའི་རི་རྒྱུད་སྟོངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཡིན་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད། འགྲོ་བ་མིས་ཚད་ལས་འདས་པའི་རྔོན་རྒྱབ་པའི་དཔང་རྟགས་ནི་གང་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད།” ཅེས་ཝང་གིས་གསུངས། ཝང་གི་ཚོགས་པ་དེས་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་གྲུམ་པ་དང་། གངས་གཟིགས་(གྲུམ་པ་དང་གངས་གཟིགས་སོགས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ད་དུང་གསོན་བཞིན་ཡོད་སྟབས་(ཞིན་ཨའོ་མིན་ཝང་?) Xiaoming Wang གིས་འདིའི་ཐད་ནས་ཇི་ལྟར་དགོངས་མིས་བཤད་དཀའ)རྐང་པ་གསུམ་ཅན་གྱི་རྟ་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཁྱད་མཚར་དེ་འདྲ་དང་། གཞན་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་འདུག
CNN དྲ་གནས་ལས་སྒྱུར་འགོད་བྱས།
པར་དང་རྩོམ་གྱི་ཡོང་ཁུངས་CNN དྲ་གནས།
མ་རྩོམ་གྱི་དྲ་ཐག http://lightyears.blogs.cnn.com/2011/09/01/ice-age-giants-may-have-evolved-in-tibet/


text: ཉིན་ཤས་བསྟུད་མའི་རིང་། མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་གིས་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་དང་། སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་འདུ། སྤེལ་རེས་ཚོགས་འདུ་སོགས་འཚོགས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས། ལག་བསྟར་བཅས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། རྒྱ་ཆེའི་གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་དང་འབྱོར་འབྲིང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་ཕྱིར་བསམ་པའི་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཞིང་། འདི་ནི་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་རྒྱ་མ་ཤང་ཁྲི་ཁང་གྲོང་ཚོའི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་དངོས་གྲུབ་ཆོས་མཚོ(གཡོན་གྱི་གཉིས་པ)ཡིས་གྲོང་ཚོའི་ཏང་ཡོན་ཚོ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་གྱི་མྱོང་ཚོར་སྤེལ་རེས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པ།


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན་ལྟར་ན། དགུན་གྱི་དུས་ཚིགས་སླེབས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཚ་འདམ་ཆེ་བ་སྲིད་གཞུང་གི་བཟོ་ལས་སྲིད་འཛིན་ཨུ་ཡོན་གྱིས་ལས་བཟོ་བ་དག་གི་སྟོབས་ཤུགས་སྣ་ཚོགས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ། དབུལ་སྐྱོར་དང་དཀའ་ཁག་སེལ་བ། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པ་བཅས་དམ་འཛིན་གྱིས་འགན་འཁྲིའི་བྱེད་ཐབས་མི་འདྲ་བར་ཤུགས་བསྣན་ནས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་རྩད་གཅོད་བྱེད་པ་དང་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཆེས་ཆེར་གཏོང་བ། སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྒྲུབ་ཐད་བརྩོན་ལེན་གྱིས་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་བྱ་བ་དེ་དག་མང་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཁེ་ཕན་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ནས་ཏན་ཏིག་གིས་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཐུགས་ཁུར་དང་བྱམས་བརྩེ་དྲོན་མོ་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ལ་གནང་བ་རེད།
རྩད་གཅོད་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མྱུར་སྐྱོབས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ས་ཁུལ་དེའི་གྲོང་བརྡལ་དང་སྡེ་བ། གཞིས་ཁུལ། ཁེ་ལས་བཅས་ཀྱི་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ལ་རྩད་གཅོད་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་ལྔ་སྐྱོང་ཁྱིམ་ཚང་དང་འགན་སྲུང་དམའ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་། དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་དག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འབོད་སྐད་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་སྒྲིག་གཞིའི་དོ་དམ་ནུས་ལྡན་སྒྲིག་གཞི་ལྟར་ཁྱིམ་ཚང་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་དཀའ་ཁག་རྒྱུ་རྐྱེན་གསལ་བ། བསམ་བློའི་གཏོང་ཕྱོགས་གསལ་བ། དབུལ་སྐྱོར་དགོས་མཁོ་གསལ་བ་སོགས་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་བཙལ་བ་རེད། དུས་མཉམ་དུ་རིགས་སོ་སོའི་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་གཟབ་ནན་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་ཧུར་ཐག་གིས་ཕྱིར་བཏང་བ་རེད། མིག་སྔའི་བར་ཁྱིམ་ཚང121ལ་དྲོད་རླངས་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི12.04དང་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང116ལ་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི7.2བྱིན། ས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང116གི་འགན་སྲུང་དམའ་བའི་ཁྱིམ་ཚང160ལ་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི6.41གནང་། གནས་སྐབས་མྱུར་སྐྱོབས་མི་5དང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི0.91གནང་། ནད་པ་ཚབས་ཆེན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང4ཡི་མི་4ལ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི2.37གནང་བ་རེད།
དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་ལ་འགན་སྲུང་བྱས་པ། རིམ་པ་སོ་སོའི་འགན་སྲུང་སྲིད་ཇུས་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་ལེན་དངོས་འབབ་བྱས་ཤིང་། རོགས་རམ་དང་རོགས་སྐྱོར་གྱི་སྒྲིག་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་དུས་ལྟར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་དང་ནང་སྒོས་སུ་འཚོ་བར་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་དགུན་དུས་ཀྱི་གྲང་ངར་བསྐྱལ་རོགས་བྱེད་པར་འགན་སྲུང་ཁག་ཐེག་བྱས། མིག་སྔའི་བར་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན107ལ་དགུན་དུས་སུ་དྲོད་རླངས་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི7.49གནང་བ་དང་རང་བདག་ལས་གཏོད་དང་རང་བདག་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ19ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི12.6གནང་། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་ཡངས་བའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན109དང་ཅུང་ལྕི་བའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན67ལ་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཁྲི9.06དང་སྒོར་ཁྲི12.1གནང་། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་སློབ་མ་དང་དབུལ་ཕོངས་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་མ13ལ་སྒོར་ཁྲི128དང་མི67ལ་འབར་སྣུམ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི292གནང་།
གཙོ་གནད་འབུར་དུ་བཟུང་ནས་གཉེན་ཉེ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ལྟར་འཚམས་འདྲི་གནང་བ། བཟོ་ལས་ཨུ་ཡོན་གྱི་ཁོངས་མི་དག་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དག་གིས་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་འཛུལ་ཏེ། དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་རེ་འདོད་ལ་ཉན་ནས་དམངས་ཚོས་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་དངོས་འབབ་རིམ་པ་སོ་སོར་རྒྱུས་ལོན་ཟབ་མོ་བྱས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་འགན་སྲུང་དམའ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་དང་ཚད་རིམ་མཐོ་བའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན། ལོ་ལོན། དམིགས་གསལ་རོགས་སྐྱོར་ཐོབ་པ་སོགས་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་མང་པོ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་རེད། མིག་སྔའི་བར་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང25ལ་འཚམས་འདྲི་བྱེད་དུ་སོང་སྟེ་བསམ་འཆར་དང་རེ་འདུན་མི་འདྲ་བ7ལ་གསན་ཉན་བྱས། འཚམས་འདྲིའི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི2.5མར་གནང་བ་རེད། དུས་མཉམ་དུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་དྲིལ་སྒྲོག་དང་འགྲེལ་བཤད་བྱ་བ་ཡང་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་ནས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་དམངས་སེམས་ལ་ཟུག་པར་འགན་སྲུང་དང་ཁག་ཐེག་བྱས།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་དཔལ་སྐྱབས།


text:
མིའི་མིང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་དུས་དེའི་སྐད་སོར་བཞག་གིས་བསྒྱུར་ན་ལེགས་ཏེ། མི་མིང་ས་མིང་ཡུལ་དེར་བསྟུན་དགོས་ལ་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལས་རང་ཡུལ་དང་བསྟུན་ནས་བསྒྱུར་མི་རུང་། དཔེར་ན 满 拉 ཆང་འཐུང་མི་རུང་ཞེས་པ་དེ་གྲྭ་བས་ཆང་འཐུང་མི་རུང་ཞེས་པར་བསྒྱུར་མི་རུང་ལ ། 张 秀 ཞེས་པ་བཀྲ་ཤིས་སུ་བསྒྱུར་མི་རུང་། ལྷག་པར་ཡུལ་དེ་དང་ས་གནས་དེའི་མིང་བསྒྱུར་དུས་དེ་བཟང་ངན་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འ བེབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་ན་མི་རིགས་དེར་དམའ་འབེབ་བྱས་པ་ཡིན་པས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོད་ཅིང་།རིག་གཞུང་གི་བརྩེ་དུང་ལ་གནོད། མི་མིང་སྒྱུར་དུས་སྒྲ་སོར་བཞག་དགོས་པ་སྨོས་ མེད་ཡིན་རུང་། 鲁 迅 ཞེས་པ་ལོའུ་རྐུན་དང་། 孔 子 ཞེས་པ་རྐུན་ཙི། 老 子 ཞེས་པ་གླེན་ཙི་ཞེས་བསྒྱུར་ན་ལོ་ཙ་བ་དེ་ཉིད་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་མིན་པའི་རྟགས་དང་། ཕྲག་དོག་དང་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་གདོན་གྱིས་བསླུས་པའི་རྟགས་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མིན། བོད་ཀྱི་འགྱུར་ཡིག་དག་ལ་བལྟས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལོ་ཙཱའི་ཐ་སྙད་ཅིག་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་མིང་ཡུལ་དེར་བསྟུན་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་སྔགས་ཡིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་ལ། ལ་ལ་དོན་སྒྱུར་བྱས་ཡོད། རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་གླིང་བའི་སྒྲ་སོར་བཞག་གིས་གོ་དོན་མི་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྒྱུར་འདུག་པས་སྒྱུར་སྟངས་དེ་ལེགས་པོ་སྨོས་མ་དགོས། ཡིན་ནའང་། ཁོ་བོས་རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་འགའ་ལ་ལྟ་དུས། སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་མི་མིང་སྒྱུར་ཐབས་གོང་གི་ཐབས་དེ་ལ་བསྟུན་འདུག་ན་ཡང་། ད་ལྟའི་ལོ་ཙཱ་བ་འགའ་རེས་བོད་ཀྱི་མི་མིང་དག་སྒྱུར་དུས། སྒྲ་ཙམ་ཉེ་བའི་ཐ་སྙད་མི་ལེགས་པ་དག་ཆེད་དུ་བཀོལ་བ་མཐོང་བས་བདག་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་དག་ཁོག་རྒྱ་དང་བསམ་བློ་ལ་ཧ་ལས་བྱུང་། ལྷག་པར་ཐོན་མི་ཞེས་པའི་མིང་འདི་སྒྱུར་དུས། 吞米དང吐米ཡང་ན土米སོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་འདི་ཡི་མི་མུག་གམ། འདི་ནི་ཁོ་བོས་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་འདོགས་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེ་དག་གི་འགྱུར་ཡིག་དང་ཕྱག་རྩོམ་དག་ཏུ་ཤོག་བུ་དཀར་བོའི་ངོས་ན་ནག་ཚ་དམར་བོས་བྲིས་འདུག་པ་འདི་ལྟར།
༡ བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་བང་ཧྥི་རིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས王辅仁西藏佛教史དང་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་བང་སུང་གིས་བརྩམས་པའི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སུ(王森西藏佛教发展史)吞米桑布扎 ཞེས་བྲིས་འདུག
༢ བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ལིག་ལི་ཆན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་དུ(刘立千西藏王统记) 土米桑布札།ཞེས་བྲིས་འདུག
༣ ཡང་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ལིག་ལི་ཆན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ་རུ།(土观宗派源流记) 吐米桑布扎ཞེས་བྲིས་འདུག
༤ ཀྲང་དབྱི་སུང་གིས་གཙོ་འགན་བྱས་ནས་བསྒྲིགས་པའི་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར།土米桑布扎 ཞེས་བྲིས་འདུག གོང་གི་མིང་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན་ཚང་མ་སྒྲ་སོར་བཞག་བྱས་པ་འདྲ་ཡང་། 吞米 ཞེས་པ་འབྲས་མིད་པའི་དོན་དང་།土米 ཡི་འབྲས། 吐 米 ཞེས་པ་སྐྱུགས་པའི་འབྲས་ཞེས་པའི་དོན་དུ་སོང་འདུག་པས། ང་ཚོའི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་མཛད་ཅིང་ཆོས་སྲིད་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་མིད་པ་དང་།སྐྱུགས་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་ལྡན་པའི་མིང་ཞིག་སྤྱད་དགོས་པ་ཡིན་ནམ། དེར་བལྟས་ན་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་དག་གི་ཞེ་དོག་ཅིང་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་ཁེངས་པའི་བསམ་བློ་དེ་མཐོང་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ཁོ་བོས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཕྱི་གླིང་བའི་མིང་གི་བསྒྱུར་སྟངས་ལ་དཔྱད་པ་ཡིན་མོད། འདི་འདྲ་བའི་མཐོང་ཆུང་གི་སྤྱོད་སྟངས་ཤིག་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག རྒྱའི་སྔོན་བྱོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ལ་དེ་འདྲའི་མི་ལེགས་པའི་མིང་ཞིག་བཏགས་ཡོད་པ་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག
དཔེར་ན་སྔོན་བྱོན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཞོན་ཙང་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ཡིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པོར་མཐོང་བས་སྲོལ་དེ་དག་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་ན་ལེགས་མོད། ཁོ་ཚོས་ཇི་དགའ་གང་འདོད་དུ་བསྒྱུར་བ་དེས་བཀྲ་ཤིས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།ཡང་ན་ཐན་ལྟས་ཤིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་མི་ཤེས་སོ། ། ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་རང་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བཤད་ན་ད་གཟོད་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་བང་ཧྥི་རིན་ལ་བོང་ཤི་རན་དང་། བང་སུང་ལ་བོང་སྲུང་། ལིག་ལི་ཆན་ལ་ལོའུ་བླུན་ཆེན་ཞེས་བྲིས་ན་ཁྱོད་ཚོས་ཅི་ཞིག་ཟེར་ བཀྲ་ཤིས་པའི་སྒྱུར་སྟངས་ཤིག་རེད་དམ། ཡང་ན་ཐན་ལྟས་ཤིག་རེད། ཁྱོད་ཚོས་དགའ་སྤྲོའི་འཛུམ་མདངས་ཀྱིས་བསུ་ཐུབ་བམ། དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ན་ལོ་ཙཱ་བའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མཐུན་ནམ།དེ་ལྟར་རང་སྟེང་ལ་འདང་རེ་བརྒྱབ་ན་ལེགས་སོ། ། བོད་མི་མང་བོ་ཞིག་གིས་དཔྱོད་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཆུ་སྣ་གར་ཁྲིད་ཀྱིས། 吞 米 དང་ 吐 米 土 米 སོགས་ང་ཚོའི་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་ལ་མཐོང་ཆུང་དམའ་འབེབ་བྱེད་པའི་མིང་དེ་དག་སྤྱོད་བཞིན་འདུག་པ་དེ་ཡང་ཁ་སྐྱེངས་པ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད།སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་དེ་འདྲའི་སྒྲ་གདངས་ལེགས་པོ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་ཞིག་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ནི་འདྲེ་ཡི་སེམས་ལ་མ་དྲན་པ། ནད་པའི་སེམས་ལ་དྲན་པ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཅེས་སྨྲ་སྲིད་ཀྱང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་གིས་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་གིས་མིང་བསྒྱུར་དུས་བསམ་བློ་ཙམ་ཡང་མི་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་གཟའ་རོ་ཞིག་ཡིན་ངེས། ཐ་སྙད་ཀྱིས་འདང་མིན་དེ་རྩ་བའི་གནད་དོན་གཏན་ནས་མིན་ཏེ 法 总 དང 张 克 强 སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་དགེ་བཤེས་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་དུ 端 美 三 布 扎 ཞེས་བཀོད་པ་དེ་ཐོན་མིའི་སྒྱུར་སྟངས་ཅུང་ལེགས་ལ།བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་མཚམས་ཤིག་ཏུ 通 弥 ཞེས་སྒྱུར་བ་དེ་ཡང་ལེགས་པས་སོ། །ཡིན་ན་ཡང 端 美 三 布 扎 ཞེས་པའི་འགྱུར་སྟངས་དེར་སྐྱོན་སྔ་མ་སོ་ན་གནས་ཡོད། འོ་ན། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་མིང་ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ན་ལེགས་སམ་ཞེ་ན།ཁོ་བོས་བསམ་པར་ཀུ་མ་རུ་ཤུར་དང་ཞོན་ཙང་སོགས་སྔོན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དག་གིས་བསྒྱུར་བའི་སྲོལ་བཞིན། 佛 陀 ཞེས་པའི 陀 དང་། 阿 弥 托 佛 ཡི 弥 菩 萨 ཡི 萨 རྒྱ་ཆེ་བའི 博 སྔགས་ཀྱི་སྐད་དོད་དུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི 咤 ཞེས་པ་རྣམས་བེད་སྤྱད་དེ 陀 弥 萨 博 咤 ཞེས་བསྒྱུར་ན་གཅིག་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་ཞིང་། གཉིས་སུ་ཆེ་བ་ལ་ཆེ་བར་བརྗོད་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་བརྩེ་དུང་ཡུལ་སྲོལ་དང་ཡང་མཐུན་པས་ཐོན་མིའི་ཆེ་བར་བརྩི་བཀུར་བྱ་འདོད་པ་དག་གིས་འདི་ལྟར་སྤྱད་ན་འོས་ཤིང་། འདི་ནི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་སྟེ་གཞན་པའི་རྒྱལ་བློན་དང་། མཁས་པ་དག་གི་མཚན་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་ཡང་མཛུབ་མོས་རི་སྟོན་གྱིས་བསམ་པར་བྱའོ། །


text:
ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ངོ་ཤེས་ནས་ལོ་འགའ་འདས། དེ་སྔོན་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་གསར་འགོད་པར་གཡོལ་འགྲོ་རྩིས་བྱེད་རུང་། ད་ཆ་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས་གཏམ་ལྷུག་པོར་གླེང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག “དེ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་དོན་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པས། ང་རང་ལ་ཅི་ཞིག་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཤོད་སྐབས་ཁོན་ཁོན་ཐོགས་ཐོགས་མེད་པ་གང་ཞིག་གདེང་ཚོད་ཀྱང་ཡོད་པས་ཡིན། དེ་སྔོན་སྨྱན་སྦྱོར་ལ་གཡོལ་བ་དེ་ངོ་ཚ་བ་མིན་པར་གདེང་ཚོད་མེད་པས་རེད”ཅེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད།
ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ཆེ་མོར་སྐད་གྲགས་ཆོད་པ།
ཧྲང་ཧའེ་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་ནས་ཐོན་པའི་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་བོད་དུ་མིང་གྲགས་ཅུང་ཙམ་ལྡན་མོད། འོན་ཀྱང་ངོ་ཚ་སྨིན་པའམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་གདེང་ཚོད་མེད་པའི་དབང་གིས་དེ་སྔ་སྨྱན་སྦྱོར་ཐོག་ཁོང་གི་གནས་ཚུལ་འཁོད་པ་ཉུང་ཉུང་རེད། མ་གཞི་བོད་ཀྱི་མཚན་ཚོགས་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ནས་ཁོང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆོད་ཚད་མཐོ་པོ་མེད།
ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ཆེ་མོར་ཞུགས་རྗེས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆོད། ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ལ་ལྡན་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཟབ་པའི་སྐད་གསང་མཐོན་པོར་བརྟེན་པས། སྐབས་བཅོ་ལྔ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ཆེ་མོར་མི་རིགས་གླུ་གཞས་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་ཨང་བཞི་པ་ཐོབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཐེངས་དེའི་འགྲན་བསྡུར་ཆེ་མོར་གཞས་པ་ལེགས་གྲས་བཅུའི་གྲས་སུ་ཚུད་པ་མ་ཟད། ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་གྱི་དམངས་ཚོགས་དཔྱད་འདེམས་ཚོགས་པས་ཁོ་མོར“ལྟད་མོ་བ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་སེམས་དབུས་ཀྱི་གཞས་མ་གྲགས་ཅན”ཞེས་བསྟོད་པའི་མེ་ཏོག་བཏོར།
ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་རིང་གྲགས་ཅན་གཞས་མ་ཀྲང་ཡེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ལ“བོད་ཀྱི་མཛེས་མ་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ལགས། ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་གདངས་སྙན་ཞིང་འཇེབས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ལྡན། ཁྱེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མགྲིན་པ་ལས་གླུ་གཞས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ལེན་ཐུབ། ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་གདངས་ཀྱིས་ང་དང་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དཔྱད་འདེམས་ཨུ་ཡོན་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཡིད་དབང་རྦད་དེ་ཕྲོགས་སོང་། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་གདེང་འཇོག་བྱས་པ་རེད།
བསླབ་པ་རྒན་པ་ཚོས་ཁས་ལེན་གནང་བའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས“ཁོང་ཚོའི་ཁས་ལེན་ཐོབ་པ་འདི་ང་རང་ལ་མཚོན་ན་གལ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་འགྲན་བསྡུར་དེར་ཞུགས་དོན་ཡང་རང་ཉིད་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཆེད་ཡིན་པ་ལས་བྱ་དགའ་དང་སྙན་གྲགས་སོགས་ཐོབ་ཆེད་མིན”ཞེས་བརྗོད་བཞིན་འདུག
ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་སྐོར་གླེང་སྐབས། ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་རླུང་རྟ་ཡག་པོ་རྒྱུག་སོང་། མཉམ་དུ་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཞུགས་མཁན་གཞས་པ་གཞས་མ་ཚང་མ་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་རེད། དེ་དག་ལས་མི་མང་པོ་ཞིག་ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་པོའི་གླུ་གཞས་གཏོང་མཁན་རེད། དངོས་གཞིའི་ཆེད་ལས་འགྲན་བསྡུར་འདི་ལྟ་བུར་ཐེངས་དང་པོར་ཞུགས་པར་འབྲས་བུ་མི་དམན་པ་ཐོབ་པ་ནི་ངའི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན། གཞས་པ་གཞས་མ་མང་པོ་ཞིག་སྐབས་མང་པོའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཞུགས་མཐར་གཞི་ནས་བྱ་དགའ་ཐོབ་པར་བསམ་ན་ང་ལ་དངོས་གནས་རླུང་རྟ་ཡག་པོ་རྒྱུག་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གཞི་རིམ་དུ་འཁྲབ་སྟོན་ལ་བསྐྱོད་པས་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ།
ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ནི་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་ཐེངས་གཅིག་ལ་སྐད་གྲགས་ཆོད་པ་ཞིག་མིན་པར་ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་མ་ཞུགས་གོང་ཁོང་གིས་་བོད་དུ་ལོ་བརྒྱད་ཧྲིལ་པོ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ལོ་ལྟར་གཞི་རིམ་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་ཐེངས་བཅུ་གྲངས་སྐྱོད་ཀྱི་ཡོད། འཁྲབ་སྟོན་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་ཐག་རིང་གི་རི་གྲོང་དང་འབྲོག་རར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས“ང་ལ་གྲུབ་འབྲས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི་ལོ་ལྟར་གཞི་རིམ་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་དུ་བསྐྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། གཞི་རིམ་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་སྔོན་དུ་སྒྲ་ཕབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་་མེད་ལ། བཀྲག་མདངས་ཆེ་བའི་གློག་འོད་དང་ཆེད་མངགས་སྒྲིག་བཟོ་བྱས་པའི་གར་སྟེགས་མེད། སྐབས་དེར་འཇོན་ཐང་ངོ་མ་སྟོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ངའི་འཁྲབ་སྟོན་ཉམས་མྱོང་དག་ནི་རྒྱབ་ལྗོངས་དེ་འདྲའི་འོག་བསགས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ད་ཆ་གར་སྟེགས་འོག་ཏུ་མི་མང་པོ་ག་ཚོད་ཡོད་རུང་སྐྲག་སྣང་སྐྱེ་གི་མི་འདུག”ཅེས་བཤད།
ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཞུགས་ནས་ལྷ་སར་འབྱོར་སྐབས་ཕ་ཡུལ་གྱི་འོང་སྐོར་དང་ཏག་ཏག་འཁེལ་ཞིང་། ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་བ་ཚོས་ཁོང་དུས་ཆེན་རིང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་གདན་དྲངས། གདན་ཞུའི་ཡི་གེ་འབྱོར་སྐབས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ལ་དགའ་བ་དཔག་མེད་བྱུང་། “རང་ཉིད་ཕ་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་ཡོད། འགྲན་བསྡུར་བྱས་རྗེས་གཞན་གྱི་མིག་ནང་ང་ནི་སྐད་གྲགས་ཅུང་ཆེ་བའི་གཞས་མ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཏེ་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་མི་ཚོར་འཁྲབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་ངའི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། གདན་ཞུའི་ཡི་གེ་འབྱོར་སྐབས་ང་ལ་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་བྱུང”ཞེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་ཤོད་ཀྱི་འདུག
ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་འཁྲབ་ཆས་སྤྲས་ཏེ་གར་སྟེགས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལངས་ནས་གླུ་དབྱངས་བླངས། དེ་ཉིན་འཁྲབ་སྟོན་ལེ་ཚན་སྔོན་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་མེད་ཅིང་། གར་སྟེགས་འོག་གི་ཡུལ་མི་ཚོས་གླུ་གཞས་གང་ཞིག་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དེ་བསྒྲུབས་ཤིང་། དེས་ན། ཁོ་མོས་གཏོང་ཐེངས་གཅིག་ལ་གླུ་གཞས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གྲངས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བཏང་།
བོད་ལ་བསྡད་ནས་དྲིན་ལན་འཇལ་རྒྱུ་ཡིན་པ།
ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་གྱི་གར་སྟེགས་ནི་གར་སྟེགས་ཆེ་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཆེད་ལས་རིག་རྩལ་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ན་གཞོན་གཞས་པའི་འགྲན་བསྡུར་་ལས་གཞས་པ་གཞས་མ་འདེམས་ཀྱི་ཡོད། ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ལ་བྱ་དགའ་ཐོབ་པར་བརྟེན། ཁོ་མོར་གོ་སྐབས་མང་པོ་ཕྲད་ནས་ནང་སའི་ཀུང་སི་དང་རིག་རྩལ་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོང་གདན་དྲངས་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་བསྐྱོད་མེད། “ད་ཐེངས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ང་ལ་གཟི་བརྗིད་མཚན་སྙན་མང་པོ་ཐོབ་པ་མ་ཟད། གོ་སྐབས་ཀྱང་མང་པོ་ཐོབ་བྱུང་། ཚན་པ་ལ་ལའི་ཆ་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལ་ལས་ངའི་བཟའ་ཟླའི་ལས་ཀ་དང་ཕྲུ་གུའི་སློབ་ཞུགས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་མཁན་ཡང་འདུག འོན་ཀྱང་ངས་མོས་མཐུན་བྱས་མེད། བོད་ནི་ངའི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པས་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད། ང་ནི་བོད་ཀྱི་གཞས་མ་ཞིག་ཡིན་པས་སྐད་གྲགས་ག་ཚོད་ཆོད་ཀྱང་། ང་ནི་བོད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཡིན། ང་ནི་བོད་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རི་ཆུས་ང་བསྐྱངས་པས་ངས་གླུ་གཞས་བཏང་སྟེ་ཕ་ཡུལ་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་རྒྱུ་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་ཕྲན་བུ་ཕུལ་རྒྱུ་མ་ཟད། བོད་ནས་འབྲལ་གྱི་མིན”ཞེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོས་བརྗོད།
2013ལོར་རང་ཉིད་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་ཆེད། ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་རྒྱུགས་བཏང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ནང་དུ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་རྒྱུགས་མི་བཏང་བར་བོད་དུ་བསྡད་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲི་སྐབས། ཁོང་གིས“ང་བོད་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། ངས་བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཡག་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། དེ་གར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་རོལ་དབྱངས་གཞན་ལ་ཡང་དགའ་པོ་ཡོད། ངས་བལྟས་ན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་དབྱངས་མཉམ་དུ་བསྲེས་ཆོག་གི་འདུག་ལ། མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་ཡང་བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ཁྲོད་མཉམ་དུ་བསྲེས་ཆོག་གི་འདུག”ཅེས་བཤད།
ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོའི་ངོགས་ཀྱི་གཉེན་ཉེའི་བརྩེ་བ།
ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ལྷོ་ཁའི་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོའི་འགྲམ་ན་ཡོད། དེ་ནི་ཡུལ་ལྗོངས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ལགས། ཁོང་ཆུང་དུས་ཁྱིམ་གྱི་འཁོས་ཀ་དེ་ཙམ་ཡག་པོ་མེད་པའི་ཁར་གཅེན་གཅུང་མང་པོ་ཡོད་པས། གཅེན་མོ་འབྲིང་བ་ལོ་19ནས་ཁྱིམ་ནས་བྲལ་ཏེ་ཕྱིར་ལས་མིར་ཕྱིན།
“དེ་དུས་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་སྐབས་སློབ་ཡོན་སྤྲོད་དགོས་མེད་ཀྱང་། གཅེན་མོར་ཡོང་སྒོ་ཕྲན་བུ་ལས་མེད་པས། དེས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ལྟོ་གོས་འཕྱིད་ཙམ་ལས་མེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ང་འཁྲིས་སུ་ཉར་ནས་སློབ་གྲྭར་བཏང་བ་རེད། ང་ཧྲང་ཧའེ་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་ལ་ཚུད་པའི་སྐབས། སློབ་ཡོན་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་ཙམ་སྤྲོད་དགོས་པས། ཁྱིམ་ལ་འདི་འདྲ་སྤྲོད་ཐབས་བྲལ་བའི་དུས། གཅེན་མོས་སྤུན་མཆེད་སར་དངུལ་གཡར་བར་ཕྱིན་ཞིང་། ཐ་ན་སྒོར་100དང་200རེ་གཡར་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་རུང་གཡར་ནས་གསོག་ཐབས་བྱས། དེ་དུས་གཅེན་མོས་དངུལ་གཡར་བའི་ཐོ་བྲིས་ཏེ་དེབ་གཅིག་ཆགས་ཡོད”ཅེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་གཅེན་མོའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་ངོ་སྤྲོད་འདི་ཙམ་ལས་མ་བྱས་ཀྱང་ཁོང་གི་མིག་ལ་མཆི་ཞག་འཁོར་བ་དང་མགྲིན་པ་བརྣངས་ནས་ལུས་པ་ལས་གཅེན་མོར་བཅངས་བའི་བརྩེ་བ་ཟབ་མོ་ངང་གིས་མངོན།
“གཅེན་མོར་བཀའ་དྲིན་གསོ་དགོས་སྙམ་ན་ཁོང་ཚུར་བསུས་ནས་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་མི་སྐྱེལ་བ་ཅི་ཡིན”ཞེས་དྲིས་པས། ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས“ངས་དེ་གོང‘ད་ཆ་ངར་གཞས་བཏང་ནས་ཡོང་སྒོ་ཡོད་པས་ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་གསོ་མི་ཐུབ་པ་མེད་སྟབས་ཚུར་སྤོས་ནས་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ན་ཅི་མ་རུང’ཞེས་གཅེན་མོར་བཤད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གཅེན་མོས་འཚོ་བ་ཕ་ཡུལ་དུ་སྐྱེལ་རྒྱུར་གོམས་པས་ཚུར་ཡོང་ཚེ། གོམས་པ་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་བྱུང་བས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་མེད། ད་རེས་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་ཕྱིར་ལོག་ནས་ཁྱིམ་མི་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཆེན་གཏོང་བར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ལྟོས་དང་། སྣུམ་བག་དང་ཕྱུར་བ་དག་ཁྱིམ་ནས་བསྐུར་ཡོང་བ་རེད། འདི་དག་གི་བྲོ་བ་ཁྲོམ་ནས་ཉོས་པ་དག་དང་མི་འདྲ། གང་ལགས་ཤེ་ན། དེ་དག་བྲོ་བ་ཞིམ་པའི་ཁར་ཁྱིམ་མིའི་བརྩེ་བ་འཆང་ལུགས་ཤིག་མཚོན་གྱི་ཡོད”ཅེས་ཁོང་གིས་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་མིའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་ངོ་གདོང་ནས་དགའ་སྤྲོའི་འཛུམ་མདངས་ཤིག་མངོན་བཞིན་དུ་བཤད།
མི་རིགས་རིག་གནས་ཆེད་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་འགན་འཁྲི་ཡོད།
2016ལོར་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ལ་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་ནས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་གནས་རག
“ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་རྒྱུགས་གཏོང་བ་ནི་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་གིས་བཏོན་པའི་གྲོས་འགོ་ཡིན། ཁོང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གར་སྟེགས་ཐོག་ལོ་མང་འབད་འཐབ་བྱེད་མྱོང་བས་ཤེས་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གཞས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་གིས་ང་གཅིག་པུ་ཙམ་མིན་པར་ཧྲང་ཧའེ་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་མ་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད” “ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་རྒྱུགས་སྤྲད་པ་དེས་གླུ་གཞས་ལེན་པའི་ཐད་ཕན་ཐོགས་འདུག་ལ་ཤེས་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྦྲགས་ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐད་ཚད་མི་འདྲ་བའི་ངང་གོང་མཐོར་ཕྱིན་སོང་། དེ་ནི་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་བཤད་པ་ལྟར་དེ་སྔ་ང་མི་གཞན་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུར་དགའ་པོ་མེད། ད་ཆ་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་ཡོད”ཅེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་རྒྱུགས་སྤྲད་པའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་དེ་ལྟར་བཤད།
བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་དུ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་གནས་ལེན་རིང་། ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་གར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང་། ལྷ་སའི་སྟོད་གཞས་དང་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་གི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་པ་རྒན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ངོ་ཤེས། “རྒན་ལགས་ཀྱིས་ངའི་སྐད་གདངས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག་པས། གར་དང་སྟོད་གཞས་སོགས་བཏང་ན་འཚམ་པོ་འདུག དེང་གི་ཆར་རིག་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཚང་མས་མཉམ་དུ་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང”ཞེས་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་ཡང་ཁོང་གིས“རྒན་ལགས་དགུང་ལོ་བགྲེས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་ད་དུང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེད་སྐུ་ངལ་ཚད་མེད་བསྐྱོན་གྱི་འདུག་པས། ངའི་བསམ་པར་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ནི་བོད་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པའི་གཞས་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངའི་འོས་འགན་དང་འགན་འཁྲི་ཞིག་རེད་སྙམ་གྱི་འདུག གོམ་སྟབས་རྗེས་མར་ངས་རྒན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་མཛུབ་ཁྲིད་འོག་གར་དང་། ནང་མ། སྟོད་གཞས་ཀྱི་ཆེད་སྒྲིག་གཙང་མ་ཞིག་བཏོན་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་དག་ཟིན་ཐོར་བཀོད་ནས་དར་ཁྱབ་ཡོང་བ་བྱེད་རྩིས་ཡོད་ཅེས་བཤད།


text:
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས“ཞིང་གསུམ”ལས་དོན་ཐད་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་བ།
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་12ཚེས་20ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་པ་གཞིར་བཟུང་། ཚེས་19དང་20ཉིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་གྲོང་གསེབ་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་པེ་ཅིང་དུ་འཚོགས་པ་རེད། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་། སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ་བཅས་དང་དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འགོ་ཚུགས་ལོ་དང་“ཞིང་གསུམ”ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་། མིག་སྔའི་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དུས་བབ་ལ་དབྱེ་ཞིབ། 2017ལོའི་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་བཅས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཚོགས་འདུ་མ་འཚོག་གོང་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི། ཀྲུང་དབྱང་དམག་ཨུད་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཡིན་པའི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ནས“ཞིང་གསུམ”ལས་དོན་ལ་ཆེད་མངགས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་དང་འབྲེལ་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ཡང་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་འདི་ལོ་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དུས་བབ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་པས་ཕྱི་ལོའི“ཞིང་གསུམ”གྱི་ལས་དོན་གྱིས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་མུ་མཐུད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་དགོས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཞིང་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་རྐང་དུ་བརྩིས་ནས་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་གསར་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པ་དང་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཕན་ནུས་དང་འགྲན་རྩོད་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས“ཞིང་གསུམ”ལས་དོན་ལ་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་ལ་མཐོང་ཆེན་དང་ཞིང་ལས་དར་རྒྱས་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་གཏོང་རྒྱུར་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་གི“ཞིང་གསུམ”ལས་དོན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་ངང་སྟངས་འཛིན་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་དགོས་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཐོན་ལས་དང་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཟང་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ། ཞིང་ལས་གཞི་ཁྱོན་འོས་འཚམ་ལྡན་པའི་ངང་གཉེར་སྐྱོང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་གསར་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་འཚམ་པ་བྱས་ཏེ་ཞིང་དར་ཞིང་ཕན་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལས་ཞིང་དུད་དཀྱུས་མ་ཕལ་ཆེ་བར་ཕན་པ་ཐོབ་པ་བྱེད་དགོས་པ། སྲིད་གཞུང་དང་ཁྲོམ་རའི“ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི”ནུས་པ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་དང་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་བཟང་སྒྲིག་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་བས་བྱེད་དགོས་པ།
གཞི་རིམ་གྱི་གསར་གཏོད་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་གཏོད་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་འདི་ལོ་ཚུན་དུ་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་བཟང་པོ་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱུང་ནས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ལྡན་ཐུབ་པ་དང་། ཞིང་ལས་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་ཐད་གོམ་སྟབས་གལ་ཆེན་སྤོ་བ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་གསར་པ་དང་ལས་རྣམ་གསར་པ་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གལ་ཆེན་དང་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་ཐེབས་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དམངས་འཚོ་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བཅས་བྱུང་ཡོད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཞིང་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས་ཞིང་པའི་ཡོང་འབབ་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ནུས་ལྡན་གྱི་མཁོ་སྤྲོད་འགན་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། ཞིང་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་འཛིན་པ། སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་དང་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བྱེད་རྒྱུ་གཞི་རྩའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྩི་བ། ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་ཀྱི་མ་ལག་དང་། ཐོན་སྐྱེད་མ་ལག གཉེར་སྐྱོང་མ་ལག་བཅས་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། ས་ཞིང་གི་ཐོན་ཚད་དང་། ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚད། ངལ་རྩོལ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ཚད་བཅས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཐོན་ཁུངས་ཟད་གྲོན་ལ་ཚད་མེད་བརྟེན་པ་དང“གྲངས་འབོར”གྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་རྒྱུ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནས་ལྗང་མདོག་སྣོད་བཅུད་རྒྱུན་མཐུད་དོན་གཉེར་དང“སྤུས་ཚད”ཀྱི་དགོས་མཁོ་དེ་བས་བསྐོང་རྒྱུར་སྒྱུར་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་དང་ཐོག་ཞིང་ལས་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་ཡག་པོ་དང་། ལེགས་སྒྲིག་བདེ་བླག ལེགས་སྒྲིག་བཟང་པོ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་པ་དང་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་བས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་བབ་ཐོག་འཇོག་དགོས་པ་དང་། གཞི་ཁྱོན་འོས་འཚམ་ལྡན་པའི་ལས་གཉེར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་གཉེར་སྐྱོང་གྲུབ་ཆ་བཟང་སྒྲིག་བྱས་ནས་གཞི་ཁྱོན་གཉེར་སྐྱོང་དང་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དང་ཞིང་དུད་དཀྱུས་མར་འབབ་འཕར་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པ། བསྡུར་གཞི་ཡོད་པའི་ལེགས་ཆར་གཞིགས་པ་དང་ས་ཁོངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་འབྲུ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་པ་ཁུལ་དང་། གལ་ཆེའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཐོན་སྐྱེད་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ། ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ལེགས་ཆའི་ཁུལ་བཅས་གཙོ་གནད་ཐོག་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ། ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་བྱེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཞིང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགུལ་ནུས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་གཙོ་གནད་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་མི་སྣའི་ཧུར་སེམས་རང་བཞིན་སྐོང་འཐེན་བྱེད་དགོས་པ། མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་ལས་གྲུབ་ཆ་བཟང་སྒྲིག་བྱེད་པ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་ཧྲིལ་པོའི་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཐོན་ལས་དང་པོ་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་ལས་གཉིས་པ་བཟང་སྒྲིག་བྱེད་པ། ཐོན་ལས་གསུམ་པ་འཁྲུག་ཏུ་གཏོང་བ། ལྗང་མདོག་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་ཞིང་ལས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་རིགས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པ་དང་། ཚད་ལས་བརྒལ་རིགས་བློ་ཐག་ཆོད་པོས་ཉུང་དུ་གཏོང་བ། བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་རིགས་བཅོས་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ། ཞིང་ལས་ཐད་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཁ་ཕྱོགས་རང་བཞིན་དང་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཆེན་ལ་བརྩིས་ནས་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས་ཞེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་བྱ་ཐབས་ཁག་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བྱེད་རྒྱུར་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ2017ལོར་སླར་ཡང་མི་ཁྲི་1000ཡན་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་བྱས་པ་རེད།


text:
མ་འཇོག་དང་མ་རྩ་བསྡུ་སྒྲིལ་གྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་གོ་མིང་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གྱི་མ་ཟིན་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ།
ཟླ་1ཚེས་3ཉིན་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཚེས་3ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ནས་མ་འཇོག་དང་མ་རྩ་བསྡུ་སྒྲིལ་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་དང་གོ་མིང་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་མ་ཟིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གྲོས་བསྡུར་གནང་སྟེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་སོགས་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་དང་མེད་པར་བཟོས་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དགོངས་པར་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ནས་མ་འཇོག་དང་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་། བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཕྲ་བཟོས་ཏེ་ཞན་ཆ་གསབ་པ་དང་། ཐོན་ཁུངས་བཀོད་སྒྲིག་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲོམ་རའི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ནུས་པ་སྔར་བས་འདོན་སྤེལ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་རིགས་ཁག་གི་མ་འཇོག་བྱེད་པོའི་ཡིད་ཆེས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། གསར་གཏོད་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་དང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་བརྟེན་ནས་བོད་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བསྟར་ནས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་འཚར་ལོངས་ཡོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བ། བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ལག་ལེན་རང་བཞིན་དང་ཆ་ཚང་རང་བཞིན་མངོན་གསལ་དོད་དུ་གཏོང་བ། ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། སྔར་བས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མཐུན་པ། གནད་ལ་འཁེལ་བ་བཅས་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་སྲིད་ཇུས་དང་སྔར་བས་ལེགས་པའི་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ཁག་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣས་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་འདོགས་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསྟན་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གྱི་མ་ཟིན་འགོད་པའི་ལས་ཀའི་གསལ་བཤད་ཉན་པ་རེད། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་། སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ། ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ། ཀྲུང་དབྱང་གི་གྲོང་གསེབ་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་པ་དང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་སྙན་སྒྲོན་གྱི་ཕྱོགས་ཚང་མར་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ཏང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་དང་། འཕེལ་ཐོག་ལེགས་བརྩོན། ཞན་ཆ་གསབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་སྤྱིའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བར་དམ་པོར་དམིགས་པ་དང་། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་གཙོ་རྐང་དུ་བརྩི་བ། “འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་གཞི་རྩའི་བྱེད་ཐབས་སུ་བརྩི་བ། ཕྱོགས་གསུམ་ཐད་ཀྱི་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཡག་པོ་རྒྱག་པའི་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་འཕྱུགས་མེད་ངང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སླད་ཕྱིན་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་འཆར་འགོད་སྔར་བས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་བྱས་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་སྔར་བས་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་གལ་ཆེན་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དམིགས་ཚད་དུ་འཛིན་པ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དམར་ཐིག་དང་མཐའ་ཚད་བརྟན་པོ་སྲུང་པ་དང་། སྔོ་ཞིང་དྭངས་བའི་རི་ཆུ་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་ལ། གངས་འཁྱག་གིས་བསྡམས་པའི་ས་གཞི་ཡང་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཐད་བོད་ལ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད་པའི་བླང་བྱར་བརྟེན་ནས་བསམ་བློའི་ངོས་འཛིན་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་དག་ཞིང་མཐའ་མར་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་སྐྲུན་དགོས་པའི་ནན་བཤད་བྱས་པ་རེད།
ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས“གློད་སྡོམ་ཞབས་གསུམ”གྱི་སྒྱུར་བཅོས་དང་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་དེ་བཞིན་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་གཞན་293མེད་པར་བཟོས་པ་རེད། ཚོགས་འདུའི་ཐོག“འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོར་བཙུགས་ནས“གློད་སྡོམ་ཞབས་གསུམ”གྱི་སྒྱུར་བཅོས་ཟམ་མི་ཆད་པར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་ཚོགས་འདུ་དང་ཡིག་ཆ་སྟབས་བསྡུས་ཀྱིས་ལས་ཕྱོད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།


text:
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སཾ་བྷོ་ཊ་བོད་སློབ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་གསར་པ་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུར། ད་ཡོད་སཾ་བྷོ་ཊའི་ཁྱབ་ཁོངས་འགན་འཛིན་ཁྲོད་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་ཁོངས་ནས་སྤོན་ཊ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་རྣམ་རྒྱལ་ཡར་འཕེལ་ལགས་བདམས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༦ ཉིན་ནས་སཾ་བྷོ་ཊ་བོད་སློབ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་གསར་པར་བསྐོ་གཞག་མཛད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་འགན་འཛིན་ལས་ཚབ་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ལགས་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་གྱི་ལས་འགན་རྣམས་འགན་འཛིན་གསར་པ་རྣམ་རྒྱལ་ཡར་འཕེལ་ལགས་སུ་རྩིས་སྤྲོད་ལེགས་པར་གནང་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཐོག་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། དྲུང་ཆེ་སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས། དྲུང་ཚབ་ཀརྨ་སེང་གེ་ལགས་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཤིང་ཤེས་རིག་གི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པས་སཾ་བྷོ་ཊའི་འགན་འཛིན་གསར་པར་འཚམས་འདྲི་དང་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་སོགས་གནང་བ་བཅས།
(22)


text:
སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་འཇིགས་བྲལ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྲོག་བླུའི་ མཛད་སྒོར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་པ།
- Created: Monday, 19 April 2010 15:39
- Last Updated: Monday, 31 August 2015 16:46
- Written by Administrator
- Hits: 4216
འདི་ཟླའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་རེས་གཟའ་སྤེན་པའི་སྔ་དྲོར། སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་འཇིགས་བྲལ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་གདུང་སྲས་ས་དྷུ་རིན་པོ་ཆེ། བདག་མོ་སྐུ་ཞབས་མཆོག་དང་ས་དྷུ་རིན་པོ་ཆེའི་བདག་མོ་དང་སྲས་མོ་རྣམ་པ། ས་དགོན་མཁན་པོ་བྱམས་པ་དང་བླ་མ་མིག་དམར། གུས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས། ཆོས་ཚོགས་པ་ཁིར་སི་ཁྲིན་ཧོན་ད་སོགས་ས་སྐྱ་དགོན་པ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་ཐག་རིང་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་མཚོ་འགྲམ་དུ་ཕེབས་ནས། གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་དང་། སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་འཇིགས་བྲལ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། བདག་མོ་སྐུ་ཞབས་མཆོག་སོགས་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་གང་ན་སུ་བཞུགས་དག་གི་སྐུ་ཚེ་རིང་ཞིང་མཛད་འཕྲིན་འཕེལ་བ་དང་། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་དུས་རྟག་ཏུ་མི་ཉམས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱིས་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་དཀར་ཞི་བདེའི་དཔལ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས། མཚོར་གནས་སྲོག་ཆགས་སྡིག་སྲིན་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་ལྔ་ཚོང་ཁང་ནས་ཉོས་ཡོང་བ་དང་། འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་གྱི་གཟུངས་སོགས་གསུངས་གྲུབ་རྗེས། སྔོན་བྱོན་དང་ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མས་བསྒྲུབས་གནང་བའི་དམ་རྫས་ཀྱི་ཆུས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལུས་ལ་བྲན་པ་སོགས་གྲུབ་ནས། སྲོག་ཚགས་ཉམ་ཐག་དེ་ཚོར་མི་འཇིགས་སྲོག་གི་སྦྱིན་པ་བསྩལ་ནས་མཚོ་ནང་དུ་མངགས་པ་དང་། རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རིམ་འདི་གྲུབ་ནས་ཉིན་གུང་བཞེས་ལག་གྲུབ་རྗེས་སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་འཇིགས་བྲལ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་ཕྱིར་སེ་ཨ་རོལ་བཞུགས་གནས་སུ་ཕེབས་པ་དང་། གུས་གྲྭ་པ་གསུམ་དང་ཆོས་ཚོགས་པ་འགའ་ས་གནས་དེར་ཡོད་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རྭ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་མཛེས་སྡུག་གི་ས་གདན་ཐང་ལ་བཏིངས་པ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ལྡན་པའི་མེ་ཏོག་གི་སྐྱེད་ཚལ་ཉམས་དགའ་བ་དེ་མིག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བསྟར།


text:
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་1ཚེས་7ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཉེ་ཆར། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་དོན་ཐིང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས《གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཡར་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》པར་འགྲེམས་བྱས་པའི་ནང་། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་རྨང་གཞིར་བྱས་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས། མ་ལག་རང་བཞིན་བཅས་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་བདེ་འཇགས་ཡར་རྒྱས་མ་ལག་ཅིག་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་བས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་དོན། བསམ་འཆར་ལ་གཞིགས་ཚེ། 2020ལོར་སླེབས་སྐབས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་དང་འཚམ་པའི་བདེ་འཇགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གཅིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་། 2035ལོར་སླེབས་སྐབས། གཞི་རྩའི་ཆར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་དང་འཚམ་པའི་བདེ་འཇགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་བསྐྲུན་རྒྱུ། མ་ལག་ལྡན་ཞིང་དེང་རབས་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་གྱི་མ་ལག་ཅིག་ཆགས་རྒྱུར་རྒྱུན་སྲིང་ལྷོད་མེད་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁུལ་རྨང་གཞིར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་འཁོར་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ། རྫོང་དང་ཤང་ལ་ཁྱབ་འགྱེད་ཐུབ་པ། དམངས་འཚོར་ཕན་པ་འདོགས་པའི་བདེ་འཇགས་ཡར་རྒྱས་རྣམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་གཏོད་རྒྱུ་རེད།
འགན་ཁུར་བ་དེས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཆར་འགོད། གནོད་འཚེ་སྔོན་འགོག་དང་ཉུང་གཏོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་འཆར་འགོད་སོགས་ཆེད་དོན་འཆར་འགོད་ནན་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་བཟོས་ནས་གྲོང་མིའི་འཚོ་བའི་ཁུལ་དང་། ཚོང་ལས་ཁུལ། དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ། བཟོ་ལས་ཁུལ། གྲུ་ཁའི་ཁུལ་བཅས་དང་དེ་བཞིན་བྱེད་ནུས་ཁུལ་གཞན་དག་གི་ཡུལ་དུས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་བདེ་འཇགས་ཡོང་བ་སྔོན་འགྲོར་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྡོད་ཁང་སྐྱོ་ཁུལ་དང་།
གྲོང་དབུས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ། ཉེན་ཡོད་ཁང་པ་བཅས་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་རིང་གི་བདེ་འཇགས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་བཅོས་སྐྱོང་ནན་ཏན་བྱེད་པ། ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་ནས་དོན་ཏེ་གླིང་ནང་སྤོ་བ་དང་། གནས་སྤོས་སྒྱུར་བཀོད། ཕྱིར་འཐེན་ཐོན་སྒྱུར་རོགས་སྐྱོར་གྱི་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་བཤད།
འགན་ཁུར་བ་དེས། གྲོང་ཁྱེར་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཉེན་ཡོད་ཆ་འཕྲིན་དོ་དམ་ལས་སྟེགས་དང་འགྲུལ་བཞུད་ཆེ་མོར་ལྟ་ཞིབ་ཉེན་གཏོང་དང་འཕྲལ་སྡོམ་ཚོད་འཛིན་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ནས་བརྡ་ཆའི་བྱང་བུ་དང་། གློག་སྒྲོམ། ཐོག་ཁང་གི་གྱང་ཕྱིར་བསྒར་བའི་དངོས་པོ་བཅས་ཀྱི་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ལོག་པ་དང་ཟག་པའི་དོན་རྐྱེན་ཐོན་རྒྱུ་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གྲོང་ཁུལ་རྙིང་ཁུལ་གྱི་མེ་སྐྱོན་གྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་གྲལ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁང་པ་ཐོག་བརྩེགས་མཐོན་པོའི་མེ་ཟོན་བདེ་འཇགས་གཉེར་སྐྱོང་བའམ་ཐོག་ཁང་དོ་དམ་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་རང་ངོས་ལྟ་འདོམས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་དགོས་ཞེས་བཤད།
འགན་ཁུར་བ་དེས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ས་ཁུལ་དེ་གའི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཀའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་དང་ཏང་སྲིད་འགན་འཁུར་བ་གཙོ་བོའི་འགན་འཁུར་བ་དང་པོའི་འགན་འཁྲི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་གྱི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་དབར་གྱི་ལས་དོན་སྦྲེལ་མཐུད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། སྒུལ་བདེའི་ཁྲིམས་འཛིན་དུད་སྣེ་དང་གློག་རྡུལ་གྱི་གྱོད་དོན་ཡིག་ཆ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ་ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་མཐོ་རུ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་གནས་ཀྱི་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་དང་དཔྱད་ཞིབ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།