text:
མི་སི་ཁ་ཁྲི།
མི་སི་ཁ་ཁྲི་(مسقط)ནི་ཨོ་མན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ནང་དོན།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ས་ཁམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ཡང་རང་རེའི་མཁས་དབང་སྔ་མ་དག་གིས་བོད་ཡུལ་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་མཚོ་བྲི་ནས་སྐམ་ས་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་ཚན་རིག་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་གནམ་གཤིས་ནི་དྲོད་གཤེར་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ཚ་གྲང་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན10℃ཡས་མས་ཡིན་པ་ལ། ལོ་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་རིང་ས་ཐམས་ཅད་འཕུར་ཞིང་བརྡབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་གྱེན་དུ་འཕར་ཏེ། དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་བྱུང་བར་དགོངས་པ་གཅིག་མཐུན་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་གིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེའི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་། ལྷོར་རྒྱ་གར། ནུབ་ཏུ་པ་ཀི་སི་ཐན། བྱང་ཕྱོགས་ལི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ས་ཁད་ཀྱང་ཤར་ལྷོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དམའ་ལ། ནུབ་བྱང་གཉིས་སུ་མཐོ་སྟེ། དཔེར་ན། མངའ་རིས་དང་། ནག་ཆུ། རྨ་སྟོད། ཆུ་དམར་ལེབ་བཅས་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མུས4500རུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྫ་ཡུལ་སོགས་རོང་ཁུལ་དམའ་ཤོས་རྣམས་སུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མུས1400ཙམ་ལས་མེད། ཆ་སྙོམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དེ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མུས2800ཡན་དུ་སླེབས་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ས་ཁད་མཐོ་ཞིང་གྲང་ངར་ཆེ་བ། མཁའ་དབུགས་སྲབ་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དུ་ས་ཁམས་དྭངས་ལ་མཁའ་དབུགས་གཙང་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རིམས་ནད་སོགས་མི་ཡི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་ནད་རིགས་དག་ས་ཆ་གཞན་ལས་ཉུང་བར་མ་ཟད། གཏེར་ཁ་དང་། ནགས་ཚལ། སྨན་རིགས། རི་དྭགས། གཅན་གཟན། བྱ་རིགས་སོགས་དངོས་མང་སྣ་འཛོམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། རི་ཐམས་ཅད་མཐོ་ཞིང་གཟར་བ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མུས8848ཡན་ལ་སླེབས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རི་བོ་སྟེ། རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཉིད་ཡུལ་འདིའི་གཙུག་རྒྱན་ལྟར་གནས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་གངས་དཀར་ཏི་སེ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། རྨ་ཆེན་སྦོམ་ར། རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རི་ཆེན་པོ་དུ་མ་དང་ལྡན་ལ། ཆུ་ཐམས་ཅད་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བ་སྟེ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་དང་། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྡེམ་ལྡེམ་དུ་འཁྱིལ་བའི་མཚོ་དང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལྷང་ལྷུང་དྲག་ཏུ་འབབ་ཅིང་ཉ་སྲམ་སོགས་ཆུར་གནས་སྲོག་ཆགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་གནས་པའི་དྭངས་བསིལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་། ཡུལ་འདིའི་ས་ཐམས་ཅད་གཏེར་གྱིས་གང་བ་སྟེ། གཟི་དང་། ཁྲ་མན། ཁྱུང་སྐྱུགས། ནལ་ལ་སོགས་པ་མི་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ། ཟངས། ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། ཁབ་ལེན་དང་། གསེར་རྡོ། དངུལ་རྡོ། ལྕགས་རྡོ་ལ་སོགས་པ་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རྡོ་རིགས་དང་། སྦལ་རྒྱབ་དང་། གངས་ཐིགས། རྡོ་སོལ། ཡུགས། ལྷང་ཚེར། མཐིང་རྒྱུས་ལ་སོགས་མི་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རྡོ་རིགས་སོགས་གཏེར་ཁའི་རིགས་ཆེ་ཕྲ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་ཐོན་གྱིན་ཡོད། གཞན་ཡང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བ་ཚ་རོང་ཞིང་པའི་ས་ཁུལ་ཏེ། ཙན་དན་དང་སྤོས་དཀར། ཨ་གར། ཐང་ཤིང་། ཤུག་པ། སྨྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ནགས་ཀླུང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་སྟག་དང་། གཟིག དོམ། དྲེད་ལ་སོགས་པ་གཅན་གཟན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དང་། རྒྱ་དང་། གཙོད། གླ་བ་ལ་སོགས་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མས་གང་བ་མ་ཟད། ནེ་ཙོ་དང་། རྨ་བྱ། འཇོལ་མོ་ལ་སོགས་སྐད་སྙན་སྣ་ཚོགས་སྒྲོག་པའི་བྱ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མའང་མང་དུ་གནས་ལ། ཛ་སུག་ཀོ་གསུམ། ཅུ་གུམ་ལི་གསུམ། ཨ་བ་སྐྱུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རོང་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་སྨན། ཐང་སྨན། ཤིང་སྨན། སྔོ་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཚང་བ་མེད་ཅིང་། ཀུ་ཤུ་དང་། རྒུན་འབྲུམ། ངང་ལག ཚ་ལུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ཐོག་དང་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོན་པའི་ཁུངས་ཀྱང་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞིང་ལས་ལ་བྱེད་ཅིང་འབྲས་དང་། གྲོ། ནས། བྲ་བོ། སོ་བ། སྲན་མ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲུ་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། དུས་བཞིའི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཚ་གྲང་ཅུང་ཟད་སྙོམས་པོ་ཡིན་ཏེ། ལྷོ་བྲག་དང་། མཚོ་སྣ། སྨིན་གླིང་། མེ་ཏོག རྫ་ཡུལ། ཆུ་ཆེན། རྨུ་གླིང་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རེད། ཡུལ་འདི་དག་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་རླན་ཅན་སྣུམ་པ་བད་ཀན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན། གཙང་པོའི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པའི་རྩྭ་ཐང་ཡིན་ལ། རྫ་རི་དང་གངས་རི་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཏུ་རྩྭ་ཆུ་མོད་ལ་སྨན་རིགས་མང་བ་སྟེ། གཟའ་དུག་ནག་པོ་དང་། ཧོང་ལེན། བོང་དཀར། སྲོ་ལོ། གཡའ་ཀྱི་མ། གང་ག་ཆུང་། བྱ་རྒོད་སུག་པ། དཔའ་བོ་དཀར་སེར། སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག ཨུད་པལ། ལུག་མིག ཚེར་སྔོན། སྟག་ཤ ཨུག་ཆོས། ལུག་རུ། ཀྱི་ལྕེ། ཤང་དྲིལ། མེ་ཏོག་སེར་ཆེན་ལ་སོགས་པ་རྩི་སྨན་དང་། སྔོ་སྨན་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་སྐྱེ་པ་དང་། སུ་རུ་དང་། སྤེན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཕྲན་ཡང་སྐྱེ། སྤྱང་ཀི་དང་། འཕར་བ། བྱང་དྲེད་ལ་སོགས་གཅན་གཟན་གྱི་རིགས་དང་། རྐྱང་དང་། འབྲོང་། ཤ་བ། གཙོད། དགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་གང་དགར་རྒྱུ། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཕྱུགས་ལས་ཡིན་ཞིང་། སྒོ་ཕྱུགས་ནི་རྟ་དང་། ནོར། ལུག་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ནོར་ལའང་འབྲི་དང་། གཡག མཛོ། མཛོ་མོ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད། དགྲ་རྐུན་གཅན་གཟན་སོགས་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱི་གསོ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ལ་ཁྱི་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་རིན་ཐང་ཆེན་པོར་བརྩི། དབྱར་གྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བའི་སྤང་ལྗོངས་ལྷ་ཡུལ་ལྟར་མཛེས་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཅིང་། སྟོན་གྱི་དུས་སུ་རྩི་ཤིང་རྣམས་བསྐམས་ཏེ་རི་ཀླུང་ཐམས་ཅད་གསེར་མདོག་ཏུ་ཆགས་པ། དགུན་གྱི་དུས་སུ་གྲང་ལྷགས་ཆེ་བས་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་དར་གྱི་སྦུབས་སུ་འཐུམས་པ། རི་ཀླུང་ཐམས་ཅད་ཁ་བའི་རྡུལ་གྱིས་ཁེངས་ཏེ་དཀར་སང་སང་དུ་འགྱུར་བ། དཔྱིད་ཀྱི་རྩྭ་ལོ་ཪྙིང་པ་ཟད་ཅིང་གསར་པ་མ་སྐྱེས་པར་རི་ཐང་ཐམས་ཅད་ནག་པོར་ཆགས་པ་བཅས་དུས་བཞིའི་རྣམ་འགྱུར་ཧ་ཅང་གསལ་བ་སྟེ། དགེ་སྐྱིད་དང་། སྒེར་རྩེ། ནག་ཆུ། ཆུ་དམར་ལེབ། མཚོ་སྔོན་པོའི་ཉིན་སྲིབ། རྨ་སྟོད། མགོ་ལོག གསེར་ཐར་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རེད། ཡུལ་འདི་དག་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་ངད་ཅན་གྲང་བ་རླུང་གི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན། ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་དྲང་པོར་ཤར་མཐའ་ནས་ནུབ་མཐའི་བར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་རོང་མ་འབྲོག་གི་ས་ཁུལ་ཏེ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཅུང་ཟད་དར་ལ། ཕྱུགས་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་དར་བ། རོང་འབྲོག་གཉིས་ཀའི་ས་ཆ་ཡོད་པ་སྟེ། རུ་ཐོག རྩ་མདའ། ཆབ་མདོ། སྡེ་དགེ མི་ཉག རྒྱལ་རོང་། བསང་ཁོག ཆབ་ཆ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཡུལ་འདི་དག་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་སྐམ་ས་ཚ་གདུང་ཆེ་བ་མཁྲིས་པའི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན། དེང་དུས་ས་གཤིས་རིག་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ལྷ་ས་ནི་ཤར་ཐིག91དང་བྱང་ཐིག30ཡི་འཕྲད་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དེ་ཤར་ཐིག78དང105ཡི་བར་དུ་གནས་པ་དང་། ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དེ་བྱང་ཐིག26ནས39བར་གནས་ཡོད། །
ཁྱུང་རྩེ་བཀྲ་ཤིས། 2012ལོའི་ཟླ 08ཚེས 10ཉིན་དང་། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་ལེ་ཚན།
དཔལ་འབྱོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་འབོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
-
མི་སི་ཁ་ཁྲི།.png


c: text/html

text:
Subtitles and Transcript
Translated by
danzhjia bo
Reviewed by subtitle bod
0:11 སྔོན་ཆད་ངསTEDལ་ལྟ་མཁན་རྣམས་ནི་ མི་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་འཇོག་ཅིང་། བློ་རིག་བཀྲ་བ། འདང་རྒྱག་ཤེས་པ། གྲུང་པོ། འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ཡོད་ཅིང་གསར་གཏོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཕྱུག་པ་སྐོར་ཞིག་ཡིན་བསམ་ཡོད་ལ། དེ་ཡིན་ཀྱང་ཡིན་ངེས་མོད། ཡིན་ཡང་། ངས་བསམ་ན་ ཁྱེད་ཅག་ཁྲོད་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ དོན་ངོ་མར་ལྷམ་ཐིག་སྒྲོག་སྟངས་ནོར་ཡོད་པ་རེད།
0:29 (དགོད་སྒྲ)
0:31 དེ་ཅུང་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཡིས་ཧ་གོ བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ངོ་མ། ངའི་འཚོ་བའི་ནང་དུའང་རྟག་པར་ནོར་འཁྲུལ་འདི་བཟོ་ཞིང་། ལོ་གསུམ་གྱི་སྔོན་བར་ལ་དེ་འདྲ་བྱས་ཡོང་པ་ཡིན། སྐབས་དེར། ངས་རང་ཉིད་ལ་ ལྷམ་གོང་ཆེན་ཞིག་ཉོས་པ་དང་། ཡིན་ཡང་ལྷམ་དེའི་ལྷམ་ཐིག་ཉི་ལོང་རྟགས་ཅན་རེད། ངས་ཇི་ལྟར་སྒྲོག་དགོས་པ་མ་ཤེས་པས། ལྷམ་ཁྱེར་ནས་ཚོང་ཁང་གི་བདག་པོ་ལ། “ང་ལྷམ་ཆ་འདིར་དགའ་པོ་འདུག ཡིན་ཡང་ལྷམ་ཐིག་ལ་སུན་པོ་འདུག”ཅེས་ལབ་ཡིན། ཚོང་བདག་གིས་ལྟ་ཙམ་བྱས་ཏེ། “ཨོ། ཁྱོད་ཀྱི་ལྷམ་ཐིག་མདུད་སྟངས་ནོར་བ་རེད”ཟེར། སྐབས་དེ་དུས་གཟོད། ངའི་སེམས་ལ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལོན་པའི་མི་ཞིག་ འཇོན་ཤོས་ཀྱི་ལག་རྩལ་དེ་ ལྷམ་ཐིག་སྒྲོག་སྟངས་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་སྙམ། ཡིན་ཡང་། དོན་དངོས་འདི་འདྲ་ཞིག་མ་རེད། ངས་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱ།
1:10 ལྷམ་ཐིག་སྒྲོག་སྟངས་འདི་ མི་མང་ཆེ་བའི་སྒྲོག་སྟངས་རེད། འདིའི་སྟེང་ནས....ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཏོག་ཙམ་སྒུག ད་དུང་ཚར་ཡོད་པ་མ་རེད་དཱ། འདི་ཡི་སྟེང་དུ་ སྒྲོག་སྟངས་འདི་ལ་དམ་མི་དམ་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་བསླབས་པ་དེ་དམ་པོ་མིན་པ་ད་རེད། ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྟོན། གལ་སྲིད་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ལྷམ་ཐིག་གི་གཤམ་ནས་ཕར་ཚུར་ལ་འཐེན་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་པ་ནང་བཞིན་ རང་བཞིན་གྱིས་མདའ་རིང་གི་ཚུགས་ཀར་འགྱུར་གྱི་འདུག་ལ། འདི་སྒྲོག་སྟངས་མི་དམ་པ་དེ་རེད།
1:41 ཡིན་ཡང་སེམས་ཁྲལ་མ་བྱེད་ཨཱ། འུ་ཅག་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཅིག་བྱེད། སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ལག་གཡས་འོག་ནས་ཡོང་སྟེ་ དཀྲིས་བརྒྱབ་ནས་མདུད་པ་ཡིན་ན། འདི་ནི་སྒྲོག་སྟངས་དམ་པོ་དེའི་རིགས་ཡིན། གལ་སྲིད་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་འཐེན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་ཐུབ་པ་ལྟར། འཕྲེད་ཀྱི་མདའ་རིང་གི་ཚུགས་ཀ་མི་འགྱུར་བར་འདུག་ཐུབ། སྒྲོག་སྟངས་དམ་པོ་འདི་རེད། འདི་རང་གར་ལྷོད་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ཁྱེད་ལ་རྙོག་དྲ་ཡང་ཉུང་དུ་འགྲོ་ངེས། དེར་མ་ཟད། བལྟས་ན་མིག་ལ་མཛེས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
2:08 ངས་ད་དུང་ཐེངས་ཤིག་སྟོན། (ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲ) རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་མགོ་བརྩམས་རྗེས། ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་དཀྲིས་ཤིག་རྒྱག་དགོས། འདི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་མཚོན་ན་ཅུང་དཀའ་ནའང་ཐང་མོད། ཡིན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་སྒྲོག་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། འདི་ལྟར་མདུད་རྗེས། ད་ཚར་པ་རེད། ལྷམ་ཐིག་དམ་པོར་སྒྲོག་ཐབས་རེད།
2:30 ད་ནི་དེ་རིང་གི་བརྗོད་བྱར་ཁ་འཕྲོད་ཆེད། ངས་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཤེས་པའི་་ཤེས་བྱ་ཕྲན་ཚེགས་རེ་བཤད་འདོད་དེ། མི་ཚེའི་གོ་རིམ་གང་ཞིག་ལས་ རང་གི་དགེ་མཚན་ཆུང་ཆུང་རེས་ཀྱང་ ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཁྱེད་ལ་བློ་ཡུལ་འདས་པའི་འབྲས་བཟང་སྟེར་སྲིད།
2:44 “རིག་པ་ནངས་པར་འཆི་ཡང་བསླབ”
2:46 (ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲ)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན།
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བསྡུས་མིང་ལ་ཆེན༼青༽ཟེར་ཞིང་། སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི72དང་། མི་གྲངས་ཁྲི་481ཡོད། འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་མི་རིགས་ནི་རྒྱ་རིགས་དང་བོད་རིགས། ཧུའེ་རིགས། ཧོར་རིགས། ས་ལར་རིགས། སོག་རིགས། ཧ་སག་རིགས་སོགས་ཡིན། ཞིང་ཆེན་འདིའི་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཟི་ལིང་ཡིན། མངའ་ཁོངས་སུ་ས་ཁུལ 1དང་། རང་སྐྱོང་ཁུལ 6 ས་ཁུལ་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར 1 རྫོང་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར 2 རྫོང 30 རང་སྐྱོང་རྫོང 7 བཅས་ཡོད། བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་འདིའི་ས་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་80%ལྷག་ཟིན། བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ས་ཁོངས་དབྱེ་ཕྱོགས་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཨ་མདོ་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན།
ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག[རྩོམ་སྒྲིག]
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ནུབ་བྱང་ནི་ཚྭ་འདམ་གཞོངས་ཡིན་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ཡིན། མཚོ་སྔོན་པོ་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚྭ་ལྡན་མཚེའུ་ཡིན།
ལྗོངས་རྒྱུ་ས་གནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཡུལ་སྐོར་བྱེད་ས་གཙོ་བོ་ལ་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ་དང་རི་བོ་ཉི་ཟླ། མཚོ་སྔོན་པོ་སོགས་ཡོད།


text:
ལྷ་ས།
གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནི།ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པ་ལ། ད་ལྟའང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྐོར་གྲོང་ཁྱེར་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་། ད་ལྟ་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་སྤྱིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི། སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་50 ལྷག་ཙམ་དང་།མི་འབོར་ཁྲི་ 40 ལྷག་ཙམ།རྒྱ་མཚོའི་ངོས་མས་སྤྱི་ཁྲི 3650 ཙམ་གྱིས་མཐོ་བའི་ས་བབས་ཡིན་སྟབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་བབས་ཐོ་ཤོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཟེར། མ་ཟད་མིང་གཞན་ལ་ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ཟེར་། གནའ་གྲོང་ལྷ་ས་ནི་གཡུ་ལྟར་སྔོ་བའི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་འགྲམ་དུ་མཆིས། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་ས་ཁང་མ་འཇོག་པའི་ཚོང་པ་མང་པོ་ཞིག་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་འདུས་ཤིང་། གནའ་གྲོང་ལྷ་ས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་གསར་བ་རྒྱས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྒོར་མོ་མེ་འཁོར་བབས་ཚུགས་ནས་སྤྱི་ལེ་ 1165 ཙམ།སི་ཁྲོན་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་སྤྱི་ལེ 2415 ཙམ་བཅས་སོ་སོ་ནས་ལམ་ཐག་དེ་ལྟ་བུ་ཕེབས་ན་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་འབྱོར་གྱི་རེད།
ནང་དོན།
- ༡ ལྷ་ས་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་ཚུལ་།
- ༢ ལོ་རྒྱུས།
- ༣ ཕྱོགས་བཞིའི་རི་བོ།
- ༤ Government and politics
- ༥ གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཚོ་བ།
- ༦ ཁྲོམ་ལམ་
- ༧ འགྲིམ་འགྲུལ་ཡོ་བྱད་
- ༨ ས་འོག་རླངས་འཁོར་འཇོག་གནས།
- ༩ ནམ་ཟླ།
- ༡༠ གྲོང་ཁྱེར་ཁོང་གི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག།
- ༡༡ ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན།
- ༡༢ གཞུང་ལམ་དང་སྲང་ལམ།
- ༡༣ གླིང་ཕྲན་ཁག་གཉིས།
- ༡༤ ཞིང་ལས་ཐོན་འབབ།
- ༡༥ དུས་ཆེན།
- ༡༦ པར་རིས་བར་འཁྱམས།
- ༡༧ ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
- ༡༨ དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
- ༡༩ ད་དུང་གཟིགས།
- ༢༠ ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
ལྷ་ས་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་ཚུལ་།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ཡང་སྐྱིད་ཤོད་དང་། ར་ས་དང་། ལྷ་ས། ལྷ་ལྡན། ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར། ཡུལ་དབུས་ལྷ་ལྡན་སོགས་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན། ༡ དེ་དག་ལས་སྐྱིད་ཤོད་ནི། སྐྱི་ཞེས་པ་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། རུས་རྒྱུད་དེས་དབང་བའི་ས་གནས་ཀྱི་མིང་ལའང་སྐྱི་ཞེས་ཟེར། རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དག་ཏུ་གདུང་རུས་སྐྱི་ཡི་སྐོར་གླེང་སྐབས། སྐྱི་རྒྱལ་པོའི་གཙུག་གཏོར་དང་། སྐྱི་ཆོས་ཀྱི་སེངྒེ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ལྟ་བུ་སྐྱིའམ་ཀྱི་ཡི་མིང་ཅན་དུ་མ་ ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། རུས་མིང་སྐྱི་ལས་ཐོགས་པའི་ས་ཆའི་མིང་བརྗོད་སྐབས་སྐྱི་ཤོད་དང་སྐྱི་ཆུ་སོགས་ བྱུང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཡུལ་མིང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྤྱིའི་ཆར་དེང་སང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མངའ་ ཁུལ་ཏེ། ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཟེར། སྐྱིད་ཤོད་ཅེས་པ་ནི། སྔ་རབས་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་མང་པོར་སྐྱི་ཆུ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་ལ། འབྲི་གུང་ནས་ཆུ་ཤུར་བར་གྱི་ས་གནས་དེར་ལྷ་ས་ཞེས་མིང་མ་ཐོགས་གོང་དུ་རུས་མིང་ སྐྱི་ཡིན་པའི་ཚོ་པ་རྣམས་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་གནས་ཡིན་པས་སྐྱི་ཤོད་དང་། དེའི་རྒྱུད་དུ་འབབ་པའི་གཙང་པོ་ལ་སྐྱི་ཆུ་ཞེས་འབོད་པར་གྲགས་ཤིང་། གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ནང་སྐྱི་ཆུ་ཞེས་འབོད་པ་ཁུངས་བཙན་ཡང་ཡོངས་གྲགས་སུ་ སྐྱིད་ཆུ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད། དེས་ན་ལྷ་སའི་གཙང་པོ་ལ་མིང་དངོས་སྐྱིད་ཆུ་དང་དེའི་འབབ་ཡུལ་གྱི་ལུང་པའི་མིང་ ལ་སྐྱིད་ཤོད་ཅེས་མིང་ཐོགས།
༢ ར་ས་ཞེས་པ་ནི་ལྟ་སའི་མིང་རྙིང་ཞིག་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མིང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་མི་ལོ་༡༣༥༠ལྷག་ཙམ་གྱི་གོང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ སུ་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་བཞེངས་སྐབས། རྒྱ་བཟས་སྤོར་ཐང་གི་རྩིས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དཔྱད་བརྟགས་པ་ལྟར་ས་གནས་འོ་ཐང་གི་ མཚོ་བསུབ་སྐབས་མཚོའི་དཀྱིལ་དུ་རྡོའི་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པའི་སྟེང་དུ་ཕྱོགས་ བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་གདུང་མ་བསྣོལ་མར་བཏང་བའི་ཐོག་ཏུ་ར་དཀར་མོ་ཞིག་ལ་ས་རྡོ་ བཀལ་ཏེ་མཚོ་བསུབས་པར་བརྟེན་མཚོ་བསུབས་ཤུལ་གྱི་སྐམ་ས་དེར་ར་ས་ཞེས་མིང་ཐོག་ མར་ཐོགས་པ་དང་། མཚོ་བསུབས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་རྗེས་ཐོག་མའི་མཚན་ལའང་ར་ས་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་གསོལ། དེ་རྗེས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཉིད་ལྟེ་བར་བྱས་ནས་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་ལའང་ར་ ས་ཞེས་རིམ་བཞིན་ཐོགས་པར་མངོན་ལ། ར་དཀར་མོ་དེ་ལྷི་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ཕ་རོལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ངོས་སུ་ཤེལ་དཀར་བྲག་ཁུང་ ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་སྟབས་ཡུལ་མིང་དུ་ར་མ་སྒང་ཞེས་ཐོགས་པ་ལྟར་ད་ལྟའང་ དེ་ལྟར་འབོད་བཞིན་ཡོད། སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གཉིས་གནས་འདིར་བཞུགས་པས་ལྷ་ས་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་ཞེས་གསུངས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ཡང་སྤོར་ཐང་རྩིས་ལ་བོད་ཀྱི་ས་དབྱིབས་དེ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ལས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་སྐབས་བར་ཆད་དང་དཀའ་བ་དུ་མ་ཕྲད། དེ་དག་གནོན་ཆེད་མཐའ་འདུལ་དུ་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་བཞེངས། དེའི་ནང་ནས་མཐའ་འདུལ་ལྷ་ཁང་ཆེ་བ་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ། སྲིན་མོའི་དཔུང་པ་གཡས་པ་གནོན་ཆེད་དབུ་རུ་ཀ་ཚལ་མི་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དང་། སྲིན་མོའི་དཔུང་བ་གཡོན་མ་གནོན་ཆེད་གཡོན་རུ་ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་སྙོམས་ལྷ་ཁང་བཞེངས། སྲིན་མོའི་དཔྱི་མགོ་གཡས་པ་གནོན་ཆེད་གཡས་རུ་གཙང་འགྲམ་བྱང་ཆུབ་དགེ་གནས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། སྲིན་མོའི་དཔྱི་མགོ་གཡོན་མ་གནོན་ཆེད་རུ་ལག་གྲོམ་པ་རྒྱང་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་སྲིན་མོའི་སྙིང་དབུས་སུ་གནས། ལྷ་སའི་ཕྱོགས་བཞིར་མཐའ་འདུལ་དུ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཏེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཇམ་དཔལ་དབྱངས། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་གཙོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་མང་པོ་བཞེངས།
ཕྱོགས་བཞིའི་རི་བོ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ལྷ་སའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་རི་བོའི་ངོས་སུ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་རི་མོ་གསལ་བར་ཡོད་པའི་ནང་ཚན་ནུབ་ཏུ་གཉྫིའི་སྟེང་དུ་དུང་ཕོར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་དེ་སྟག་བྲག་རི་ཁྲོད་གནས་ཡུལ་བྲང་ཕུའི་བྱང་ངོས་རི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་དང་།བྲང་ཕུའི་བྲག་ལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་གསལ་བ་ཡང་གོང་གསལ་དུང་གི་རི་མོ་ཡོད་པའི་ནུབ་ངོས་ཀྱི་བྲག་ལྡེབས་སུ་ཁ་ཤར་ལ་བལྟས་ནས་ཡོད་པ་དང་།གདོང་དཀར་གྲི་བྲག་ལ་པད་མ་ཞེས་པ་དེ་གདོང་དཀར་གྲོང་ཚོའི་རྒྱབ་ཀྱི་རིའི་ལྡེབས་སུ་ཡོད།ཡུག་པའི་རི་ལ་དཔལ་བེའུ་ཞེས་པ་ནི་ར་མ་སྒང་གི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་རི་ངོས་སུ་གསལ་བ་བཅས་དང་།གཞན་ཡང་ནུབ་ཤུན་གྱི་བྲག་ལ་བདུད་ནག་པོ་བྱ་ར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་གདོང་དཀར་གྱི་བྲག་ཟང་ཟིང་དེ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སྡིག་པ་ཟན་ལ་རུབ་པ་འདྲ་བ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ར་མ་སྒང་གི་ནུབ་ངོས་སུ་ཡོད།
གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཡུལ་གྱི་དགེ་མཚན་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་གཙང་ཆུ་གཡས་སུ་འཁོར་ཞིང་རྒྱུགས་པ་དང་། ཤར་ན་ཇོ་མོ་ཟེ་ཟེ། བྱང་ཤར་དུ་སྨིན་དྲུག་རྫ་རི། ཤར་ལྷོར་ཆོས་རྒྱལ་བླ་རིའམ་བུམ་པ་རི། ནུབ་བྱང་དུ་དགེ་འཕེལ་རི་སོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཡོད།
Government and politics[རྩོམ་སྒྲིག]
Template:Main Administratively speaking, Lhasa is a prefecture-level city that consists of one district and seven counties. Chengguan District is the main urban area of Lhasa. The mayor and vice-mayor of Lhasa are Doje Cezhug and Jigme Namgyal, respectively.
གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཚོ་བ།[རྩོམ་སྒྲིག]
དྲ་ཐོག་ནས་བསམ་ཤོག་འཕངས་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་བྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་ ༡༢ དང་སྒྱིད་ལུག་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ལ་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ནས་བསམ་ཤོག་བསྡུས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་ས་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གྲོང་ཁྱེར་སྒྱིད་ལུག་ཨང་གཉིས་པ་དེ་རེད་ཟེར། ཡིན་ཡང་ལྷ་སར་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱིག་ལུག་ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་འོས་འཚམ་མིན་པར་འདོད་ལ། ཞིང་ཆེན་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཏུ་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་མི་འདུག་ཟེར་ལ། དེ་བས་སྒྱིག་ལུག་གི་ཚབ་ཏུ་ལྷོད་གཡེང་དང་སྣང་མེད་ལྟ་བུ་ཞིག་སྤྱད་ན་འོས་པར་ བརྗོད། ལྷ་སའི་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་དེས་མི་རྣམས་ལ་ལས་ཀ་ནི་ཕྱི་དངོས་པོའི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན་པར་ཚོར་དུ་འཇུག་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་ལྷ་ས་ནས་ཕྱིར་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་རྗེས་ལས་ཀ་དོར་གི་ཡོད། མ་ཟད་གཟའ་མཇུག་ལ་ཇ་ཁང་ཚང་མའི་ནང་ཇ་འཐུང་མཁན་གྱིས་ཁེངས་བསྡད་ཡོད་ལ། སྲང་ལམ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཁམས་ཞི་འཇམ་ཞིག་གི་ནང་ཡོད།
ཁྲོམ་ལམ་[རྩོམ་སྒྲིག]
སྐོར་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚོང་ཁྲོམ་ནི་བོད་ཁུལ་དུ་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཚོང་དོན་གཉེར་སའི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་ཚོང་པ་མང་དག་ཅིག་ནི་ཁམས་པའི་ཚོང་དཔོན་ཡིན་ཞིང་གཞན་དག་ནི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ། ཀན་སུའུ་དང་སི་ཁྲོན་སོགས་ཀྱི་ཚོང་པ་ཡིན་པ་རེད། ལྷ་སའི་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་དུ། ། བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་རྒྱག་དུས། ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་བསྐོར་བའི། ། སྣང་བ་ཡིད་ལ་ཤར་བྱུང་། ། ཞེས་པའི་གླུ་ཚིག་བཞིན་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ཁྲོམ་ལམ་དུ་རྒྱ་གར་དང་། འབྲུག་པ། རྒྱ་ནག གཞན་ཡང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚོང་རྫས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་།
འགྲིམ་འགྲུལ་ཡོ་བྱད་[རྩོམ་སྒྲིག]
བདལ་གཏོང་རླངས་འཁོར་དང་།རྒྱལ་གཉེར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར།གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར།འཁོར་ལོ་གསུམ་ལྡན་རྐང་འཁོར།རྐང་འཁོར་སོགས་ཡོད་ལ་གཞན་ཡང་གནས་སྐོར་ཀུང་སིའི་ཚོང་དོན་རླངས་འཁོར་ཡང་གླས་ཆོག
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་རྒྱལ་གཉེར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་བདལ་གླ་སྒོར་མོ1ཡིན་པ་དང་།སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་བསྡད་ཚེ་ངེས་པར་དུ་འབབ་ཚུགས་ཡོད་སར་བབ་དགོས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར་གང་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེར་བཀག་ཆོག་ཅིང་ལྷ་ས་ས་ཁུལ་གྱི་གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར་གྱི་བདལ་གླ་སྤྱིར་སྒོར་མོ་10ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ཐག་རིང་བའི་སར་བསྐྱོད་དགོས་ཚེ་ཆུ་ཚོད་བཀག་སྟེ་སྒོར་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང་ཉི་ཤུ་ཡས་མས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད།ལྷ་སའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལྡན་རྐང་འཁོར་གྱི་གླས་གླ་སྒྲིག་ཆོག་ཅིང་སྤྱིར་ཉིན་པར་ལམ་ཐག་རིང་ཐུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོར་3ནས་8བར་ཡིན་པ་དང་།མཚན་མོ་སྒོར་མོ་1ནས་2བར་མཐོ་བ་ཡོད། མགྲོན་ཁང་དང་འགྲུལ་བཞུད་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྐང་འཁོར་གླས་ཆོག་པ་དང་། གླས་གླ་ཉིན་རེར་སྒོར་20ནས་30བར་ཡིན།
ས་འོག་རླངས་འཁོར་འཇོག་གནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རླངས་འཁོར་སྤྱི་གྲངས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཇེ་མང་དུ་སོང་ནས་། རླངས་འཁོར་འཇོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་གྱིས་གྲོང་མི་རྣམས་དཀའ་ཚེགས་ལ་གཏད་ཡོད། ནང་སྒོས་པེ་ཅིང་དཀྱིལ་ལམ་གྲོང་མཁར་རྙིང་པའི་ཁུལ་དུ་འཁོར་འཇོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན། བར་སྐོར་ཚོང་རའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ས་འོག་འཁོར་འཇོག་གནས༦༠༠ལྷག་བཙུགས་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་གྲུབ་རྗེས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་པེ་ཅིང་དཀྱིལ་ལམ་དང་གྲོང་མཁར་རྙིང་བའི་འཁོར་འཇོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏོང་ཡོད། ཚེ་སྨོན་གླིང་དུས་རབས་ཐང་ཆེན་ས་འོག་རླངས་འཁོར་འཇོག་གནས་སོགས་འཛུགས་ཡོད།
ནམ་ཟླ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ནམ་ཟླ་དུས་བཞིར་ཉི་འོད་འཕྲོ་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་ཉི་འོད་འཕྲོད་ཚད་ཆུ་ཚོད་༣༠༠༠ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ས་ནང་བབ་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་༣༦༥༠ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་དང་མཁའ་རླུང་ཤིན་ཏུ་གཙང་བ་མ་ཟད། དབྱར་དུས་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་སྙོམ་པ། ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་༧,༨,༩གསུམ་གྱི་ནང་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཆ་སྙོམས་ལྟར་ན་ཧའོ་རྨིད་༤༥༠ཙམ་དང་། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་དྲོད་ཚད་ཨང་གྲངས་༨ཡས་མས་ཡིན། དབྱར་དཀྱིལ་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་ལ་དྲོད་ཚད་ཨང་གྲངས་༢༩ཙམ་ཡོད།
གྲོང་ཁྱེར་ཁོང་གི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོང་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་འགོད་ཁྲོད་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཨར་གཞས་སོགས་རྣམ་གྲངས་༡༠མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྣམ་གྲངས་༧༦ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཁྲོད་ལྷ་སའི་ཞོ་སྟོན་དང་། སྐྱུ་མོ་ལུང་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ། ལྷ་སའི་ནང་མ། བོད་རིགས་ཀྱི་གཏེར་ལས་བཟོས་པའི་རྒྱུ་ཆའི་བཟོ་རྩལ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྣམ་གྲངས་ཁག་༢༠དང་། ལྷ་སའི་སྟོད་གཞས་དང་། ཨར་གཞས། འབྲི་གུང་གི་བོད་ལུགས་སྨན་གཞུང་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་༣༡ གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་༢༥སོགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་མིན་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༦༦ཡོད་པའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༡༢དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༢༡ གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༣༣བཅས་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན།[རྩོམ་སྒྲིག]
འུ་སྡོད་སྦུག་ཞེས་པ་སྔར་འུ་ལག་སྡོད་སའི་སྦུག གསོ་ར་སྦུག་ཞེས་པ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྐབས་གསོལ་རྫོ་ར་བ། ཀླུ་སྒུག་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་ཀླུ་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ། གཏུགས་ར་སྦུག་ཞེས་པ་གྱོད་གཞི་ཞུ་གཏུགས་བྱེད་སའི་སྦུག ལྷ་སར་ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་གནའ་ཤུལ་ཞི་ཁྲོ་ལྷ་ཁང་། སྙུང་གནས་ལྷ་ཁང་། ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་། མ་ཎི་ལྷ་ཁང་། དར་པོ་གླིང་། བདེ་ཆེན་རབ་བརྟན་འབྲངས་རྒྱས་ཤག རག་ཁ་ཤག སྣེའུ་ཤག་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཁང་པ་མང་དག་ཅིག་དང་། སྡེ་དཔོན་མི་དྲག་སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་ཀྱི་གཟིམ་ཤག་དང་། བླ་བྲང་། གཞུང་ཁང་། གྲོང་མིའི་སྡོད་ཁང་སོགས་མང་པོ་ཡོད། ཡབ་གཞིས་བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་། ཡབ་གཞིས་ཕུན་ཁང་། ཡབ་གཞིས་ལྷ་ཀླུ། ཡབ་གཞིས་གླང་མདུན། ཡབ་གཞིས་སྟག་འཚེར་སོགས་ཡོད་པ་རྣམས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་ཡབ་ཡུམ་བཞུགས་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡབ་གཞིས་ཞེས་གྲགས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ན་གོ་བ་ཁང་སེར་བཅས་པའི་ཁང་པར་ཀ་རག་སེར་པོ་གསོ་བ་དམིགས་བསལ་ ཅན་འགའ་ཡོད་པར་དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚང་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་མ་སྐྱེས་ཨ་མ་དང་མཉམ་དུ་བཞུགས་ཁང་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་ འདུག ཡིན་ནའང་དོན་དམ་པར་ཨེ་འདྲ་མིན་པར་གྲགས། ད་ལྟ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྲིས་མེད་པའི་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བླ་བྲང་དང་། གཟིམ་ཤག འབྱོར་པ་ཅན་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་ཁག་ཅིག་བསྡད་ཡོད་པ་སྟེ། བར་སྐོར་ནང་དུ་གཟིམ་ཤག་ཐོན་པ་དང་། བར་སྐོར་ལྷ་ངོས་སུ་སྤོམ་མདའ་ཚང་། བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་། གླིང་ཚང་བླ་བྲང་། གཟིམ་ཤག་བཤད་སྒྲ། ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་སོགས་དང་། བར་སྐོར་བྱང་ངོས་སུ་ཡབ་གཞིས་ཕུན་ཁང་དང་། ཡབ་གཞིས་སྟག་འཚེར། ལྷ་ཀླུ་དགའ་ཚལ་སོགས་ཀྱི་ཁང་པ་མ་ཚང་བསྡད་ཡོད། ཡབ་གཞིས་མང་ཆེ་བ་ཁང་རུལ་དུ་གྱུར་ནས་གྲོང་མི་སྡོད་ལོས་མི་བཟོད་པར་སྔར་གྱི་ རྨང་གཞིའི་སྟེང་གསར་རྒྱག་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཡོད།
གཞུང་ལམ་དང་སྲང་ལམ།[རྩོམ་སྒྲིག]
- པེ་ཅིང་གཞུངལམ་
- ཅང་སུའུ་གཞུང་ལམ།
དེང་སྐབས། ཅང་སུའུ་གཞུང་ལམ་ཐོག་གི་གྲུབ་ཆ་ནི་ཀྲུང་གོའི་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་དག་གི་གྲུབ་ཆ་དག་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་སྟེ། སྲིད་གཞུང་གི་ཁང་བརྩེགས། འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང་། གསར་འགྱུར་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་། བཟོ་གྲྭ། མགྲོན་ཁང་། ཟ་ཁང་བཅས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་བསྡད་ཡོད། ད་དུང་དམག་མིའི་སློབ་གླིང་དང་ཏང་ཨུད་གྲོས་ཚོགས་ལས་ཁུངས།སོངས་ཀྱང་ཡོད། གཞུང་ལམ་དེའི་མིང་འདོགས་ལ་ “གློད་ཀླད་སྲང་ལམ”་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
- བདེ་སྐྱིད་གཞུང་ལམ།
- བཅིངས་འགྲོལ་གཞུང་ལམ་།
- སེ་ར་གཞུང་ལམ་།
- གླིང་སྐོར་གཞུང་ལམ་།
- འདྭམ་ར་གཞུང་ལམ་།
- ཉང་བྲན་གཞུང་ལམ་།
- དྭོགས་སྡེ་གཞུང་ལམ་།
- ནན་ཅིང་གཞུང་ལམ་།
- ཀླུ་ལྡིངས་གཞུང་ལམ་།
- བརྒྱད་གཅིག་གཞུང་ལམ་།
- དུས་རབས་ལམ་ཆེན།
- རྡོ་སེངྒེ་སྲང་ལམ་།
- གཡུ་ཐོག་སྲང་ལམ།
- བར་སྐོར་སྲང་ལམ།
- ཚེ་སྨོན་གླིང་སྲང་ལམ།
གླིང་ཕྲན་ཁག་གཉིས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན།
དེའི་སྔོན་ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན་ལ་ལྕིང་མའི་གླིང་ག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་རུ་ལྗོན་ཤིང་སྣ་ཚོགས་དང་ཆུ་འགྲམ་གྱི་བྱེ་ཐང་། འཇམ་ཐིང་ཐིང་ངང་བཞུར་བཞིན་པའི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་བཅས་ཡོད་རེད། ཟམ་པ་ཆུང་ཆུང་དེའི་མགོ་མཇུག་གཉིས་ཀར་བོད་ཀྱི་རླུང་རྟས་བརྒྱན་ཡོད། ས་གནས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ས་ཆ་དེར་རྐུན་མ་གླིང་ག་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་ ཡོད། དེ་ནི་རྐུན་མ་དག་སྦས་སྐུང་བྱེད་ས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤་ལོར་ལྷ་སར་གནས་སྡོད་རྒྱའི་རི་མོ་བ་ཆེས་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་ངོ་ སྤྲོད་རྒྱབ་གཉེར་འོག་ཨོའོ་མིན་ནས་ཡིན་པའི་རྒྱ་སྐྱེད་པ་ཞིག་དང་ལྷ་སའི་སྲིད་ གཞུང་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་བདག་མེད་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་རྒྱན་རྩེད་ཁང་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་ པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འབྱོར་ལྡན་མི་སྣ་ཞིག་གིས་དེ་ཚུར་བླངས་ཏེ་དེའི་ཚབ་ལ་ཀྲུང་ ཧེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན་ལ་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་གྱི་ཟས་རིགས་ཀྱི་བྲོ་བ་ལྡན་པའི་ཟ་ཁང་མང་ པོ་འདུག བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་བཙོང་སའི་ཚོང་ཁང་ཡང་ཡོད། ལྷ་ས་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ལྷ་སའི་སྲིད་གཞུང་གི་གྲོལ་རྡལ་ལས་ཁུངས་སོགས་ཡོད།
ལྷ་ཞབས་གླིང་ཕྲན།
ཞིང་ལས་ཐོན་འབབ།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྔོ་ཚལ་ལས་རིགས་ཀྱིས་ཚོང་རར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་རོང་འབྲོག་པའི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ་དེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས། ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བཟང་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། དུས་ཚིགས་ལས་ལྡོག་པའི་སྔོ་ཚལ་དང་སྟོན་དཔྱིད་བར་གྱི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་པར་ཤུགས་བསྣན་པས། ལྷ་སའི་སྔོ་ཚལ་ལས་རིགས་རིམ་བཞིན་ས་ཁུལ་ཅན་དང་། ཐོན་ལས་ཅན། ཁྱབ་ཁོངས་ཅན། དེང་རབས་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གོང་འཕེལ་བྱུང་སྟེ། ཞིང་ལས་ལ་ཁེ་ཕན་ཐོབ་པ་དང་། ཞིང་བའི་ཡོང་སྒོ་འཕར་བ་མངོན་འགྱུར་བྱས། འཆར་གཞི་ལྟར་ན། 2015ལོར་བསླེབ་དུས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་གཞི་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི8.52ལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི35ལ་བསླེབ་ངེས།
དུས་ཆེན།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཞོ་སྟོན་དུས་ཆེན་
ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་སྔར་སྲོལ་དུས་སྟོན་འབྲས་སྤུངས་ཞོ་སྟོན་ཡིན་པ་དང། ཉིན་དེའི་ཞོགས་ཕར་འབྲས་སྤུངས་དགོན་དང། སེ་ར་དགོན་གཉིས་སུ་གུ་གེ་ཞལ་ཐང་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད། དེ་རྗེས་ཉིན་བདུན་རིང་ནོར་བུ་གླིང་ག་དང་། རྫོང་རྒྱབ་ཀླུ་ཁང་སོགས་སུ་ལྷ་མོ་འཁྲབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དུས་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ནས་ཕེབས་པའི་ཡུལ་འཁོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་དང་། གནས་མཇལ་བ། འཚོང་གཉེར་བ།རིག་གནས་སློབ་གསོའི་ལས་གཉེར་བ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོའི་མཐུན་གྲོགས་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་བྱ་གཞག་གང་དང་གང་གི་ཐད་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེས་ཀྱིས་ལག་སྦྲེལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་མཐུན་ལམ་འཛུགས་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན།
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། ལྷ་ས་དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད།། ཞོལ་པ་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད།།ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཉིན་དེར། ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་དུ་བཞུགས་མཁན་གྱི་གྲོང་མི་དང་སྤུན་མཆེད་རྣམས། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་བ་དང་དཔལ་ལྷ་མོ་མཇལ་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་དེར་ལྷ་ས་བ་ཚོས་ཞོལ་བ་རྣམས་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཞུ་ནས་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་སྲོལ་ཡོད། དབུས་ཁུལ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་གྱི་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན། དཔལ་ལྷ་རི་རབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་འདི་ནི་ཆེས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན།
དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་དངོས་གཞི་དེ་ནི། ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ཡིན་ཞིང༌། ཉིན་དེར། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གནས་སྲུང་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོར་ལྷ་གསོལ་ཞུ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ།
སྔོན་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་སྟོན་མཛད་པར་དྲན་གསོ་ཞུ་ཕྱིར་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་དཔལ་མགོན་དམ་པ་ྋཤར་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་མཆོག་གི་མཛད་ཆེན་བཞིར་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་འདི་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༠༩ ལོར་གསར་འཛུགས་མཛད། དེ་ནས་བཟུང་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱིས་གཙོས་དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ལོ་ལྟར་ བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་འགོ་ནས་ཉིན་ཉེར་གཅིག་རིང་སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན་གྱིས་མཚོན་ ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་སྣ་མང་སྤེལ་ཏེ་གངས་ཅན་རི་བོའི་ཁྲོད་དུ་ཕན་བདེའི་གཞི་མ་ རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་འཇོག་གནང་མཛད། དེ་ རྗེས་ཕྱི་ལོ ༡༤༩༨ ནས་ ༡༥༡༨ བར་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་རིང་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་ས་སྐྱ་བ་སོགས་ ལས་སེ་འབྲས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞུགས་མི་ཆོག་པའི་གནས་སྟངས་བྱུང་ཞིང།། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༡༨ ལོར་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་གྲགས་པས་སྲིད་དབང་བཟུང་པ་ནས་སྔར་ལྟར་ཆོ་འཕྲུལ་ སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དེ་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད།
ཕྱི་ ལོ་ ༡༦༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་བདག་གིར་བཞེས་པ་ནས་ལོ་རེར་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་སྔར་སྲོལ་ཉམས་མེད་ཐོག་དུས་སྟོན་གྱི་ཆེ་བ་འདེགས་ཆེད་ སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྣ་མང་ཞིག་ཀྱང་སྐབས་བསྟུན་གསར་འཛུགས་གནང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མང་ཇ་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་དང།། སྨོན་ལམ་གྱི་འདུས་ཚོགས་དངོས་གཞིར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ ཏེ་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་དང་འབྲེལ། མཆོད་བསྟོད་སྨོན་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ཁག་མཛད། ཞོགས་པ་གསུང་རར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པའི་གསུང་ཆོས་ དང།། དེ་རྗེས་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་དམ་འཇོག་པ་ནས་ཚད་མ་ལས་འཕྲོས་པའི་བརྒལ་བརྟག་གི་ གསུང་ལན་གནང་རྒྱུ་དང༌། གུང་ཚིགས་གྲོལ་བསྟུན་དབུ་ཕར། དགོང་ཇ་གྲོལ་མཚམས་འདུལ་མཛོད་བཅས་ཀྱི་དམ་འཇོག་མཛད་རྒྱུ་དང།། སྐབས་སོ་སོར་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་མཁས་མང་ཡོན་ཏན་བྱེ་བས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་བརྒལ་བརྟག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རྩོད་པའི་གྲགས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་འགེངས་པ་མཛད།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
-
ཟངས་གཡག.JPG
-
ལྷ་སའི་རླུང་འཕྲིན་གྱི་གནམ་སྐུད།.JPG
རླུང་འཕྲིན་གྱི་གནམ་སྐུད།
-
བྲག་ལྷ་ཀླུ་སྦུག.JPG
-
ཞོག་ཁོག་མོག་མོག.JPG
ཞོག་ཁོག་མོག་མོག
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]
རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་བྱང་དང་མཛད་པ་པོ་སུ་ཡིན་གྱི་སྐོར། ལག་བྲིས་ཀྱི་རིགས་དང་དཔེ་ཆའི་དཔར་བསྐྲུན་གྱི་དུས་ཚོད་སོགས་གསལ་བོར་བཀོད་ ཡོད།
- [1]《斯大林全集》第十一卷 作者: 斯大林 出版社:北京人民出版社 1985年
- [2]《དེབ་ཐེར་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང》མཛད་པ་པོ། ཤིང་བཟའ་སྐལ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། རྨ་ལྷོ་སོག་རྫོང་གི་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་མ། (ཟུར་ལྟའི་མ་ཡིག་དེབ་རྙིང་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པས་དཔྱད་དགོས་རྒྱུ་འདུག)
- [3]《中国历史》编者:人民教育出版社历史室 出版社:人民教育出版社 2007年
- [4]《原始文化》神话,哲学,宗教,语言,艺术和习俗发展之研究 作者:爱德华•泰勒(1832-1917)英国人类学家 译者:连树声 出版社:广西师范大学出版社 2006年.
- [5]《古代社会》作者:路易斯•亨利•摩尔根(1818-1891)美国著名人类学家 历史学家 出版社:江苏教育出版社
- [6]《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》ཆོས་འབྱུང་ཆེན་མོ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ ཀྱིས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། མཛད་པ་པོ། ལྡེའུ་ཇོ་སྲས། པར་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ།
- [7]《མ་ནྀ་བཀའ་འབུམ》མཛད་པ་པོ། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། གཏེར་སྟོན་པ། གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་སོགས། པར་སྐྲུན་ཁང་། སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྐྲུན།
- [8]《བཻ་རོའི་རྣམ་ཐར་འདྲ་འབག་ཆེན་མོ》རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་ རྣམ་ཐར་འདྲ་འབག་ཆེན་མོ། གཏེར་སྟོན་པ་གཡུ་སྒྲ་སྙིང་པོ། པར་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995ལོ།
- [9]《སྲིད་པ་སྤྱི་སྐོང་སྣང་སྲིད་སྤྱི་མདོས》མཛད་པ་པོ། ར་སངས་ཁྲི་ནེ་ཁོད།(དུས་རབས་བརྒྱད་པ)བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས 《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན》ཁྲོད་བསྡུས་ཡོད། སྒྲིག་པ་པོ། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཉི་ཧོང་གི་མི་རིགས་རིག་པའི་དངོས་མང་བཤམས་མཛོད་ཁང་། 2002ལོ།
- [10]《སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུག》སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྒོ་མོའང་ཟེར། གསུངས་པ་པོ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ། གཏེར་སྟོན་པ། གྱེར་མི་ཉི་འོད་དང་རྨ་སྟོན་སྲིད་འཛིན། གཏེར་ཐོན་ལོ། 1108ལོ། ལག་བྲིས་མ།
- [11]《ཤ་རིའི་སྒྲ་མདོ》མཛད་པ་པོ་སོགས་མི་གསལ། རྒྱལ་རོང་ཁོག་གི་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་མ།
- [12]《གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག》ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོས་གཙོས་ སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རིམ་བྱུང་གི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པའི་ དྲི་མེད་ཟླ་ཤེལ་གཙང་མའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། སྒྲིག་པ་པོ། བོད་ལྗོངས་པོ་ཏ་ལ་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སོའོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990ལོ།
- [13]《现代印度哲学•人的精神》作者:拉达克里希南 电子版
- [14]《贝多芬语录》作者:贝多芬 电子版
- [15]《འདུལ་བའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》མཛད་པ་པོ། པ࿄་ཆེན་བདེ་ལེགས་ཉི་མ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ།
- [16]《འདུལ་བའི་ལྒིང་འབུམ་ཆེན་མོ》ལེགས་པར་གསུངས་བའི་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་ ལྒིང་གཞི་དང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལུང་སྡེ་བཞི་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། མཛད་པ་པོ། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ། པར་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990 ལོ།
- [17]《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོ།
- [18]《མུ་ཡེ་པྲ་ཕུད་ཕྱའི་མཐར་ཐུག》བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《ཁུ་བྱུག་ སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན》ཁྲོད་བསྡུས་ཡོད། སྒྲིག་པ་པོ། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཉི་ཧོང་གི་མི་རིགས་རིག་པའི་དངོས་མང་བཤམས་མཛོད་ཁང་།2002ལོ།
- [19]《དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས》བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《ཁུ་བྱུག་སྔོན་ མོའི་གསུང་སྙན》ཁྲོད་བསྡུས་ཡོད། སྒྲིག་པ་པོ། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཉི་ཧོང་གི་མི་རིགས་རིག་པའི་དངོས་མང་བཤམས་མཛོད་ཁང་།2002ལོ།
- [21]《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལྔའི་རྣམ་གཞག》མཛད་པ་པོ། བཙུན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོ།
- [22]《རིག་གནས་ཀུན་ཤེས་ནས་བདག་མེད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང་དེའི་དོན་ རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉུང་གསལ་ཀུན་དགའ》སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་གྱི་གསུང་ རྩོམ་པོད་དང་པོའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན། སྒྲིག་པ་པོ། དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ།
- [23]《ཐ་སྙད་རིག་གནས་ལྔའི་བྱུང་ཚུལ་བློ་གསལ་མགྲིན་རྒྱན》མཛད་པ་པོ། འདར་སྟོད་དགྲ་འདུལ་དབང་པོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1988ལོ།
- [24]《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོ།
- [25]《བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བརྒལ་ལན་དང་དྲིས་ལན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》མཛད་པ་པོ། ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་གཉིས་སོགས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [26]《བྱམས་མ》བྱམས་མ་སྐྱོན་གྱི་འཇིགས་སྐྱོབ་ཅེས་ཀྱང་བྱ། གཏེར་སྟོན་པ། ཁྲོ་ཚང་འབྲུག་ལྷ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་སོའུ་ཡི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གི་ གློག་དཔར་སྣ་རིང་མ།
- [27]《བོད་ཡུལ་ལ་མགྲོན་དུ་ཕེབས་པའི་གོ་ལ་གཞན་གྱི་མྱི》རྩོམ་པ་པོ། ལྡོང་ཕྲུག པར་སྐྲུན་ཁང་། གངས་ཅན་པ་ཚོང་འཕྲིན་ཇུས་འགོད་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་ནས་དཔར།
- [28]《གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་རང་གི་མི་ཞིག་རེད》ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྒྲིག་ ཁང་གི་མཉམ་འབྲེལ་དཔར་མ། 2009ལོ།
- [29]《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་ཡང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། ལྡེའུ་ཇོ་སྲས། པར་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ།
- [30]《འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད》འཛམ་གླིང་ཆེན་པོའི་རྒྱས་བཤད་སྣོད་བཅུད་ཀུན་གསལ་མེ་ ལོང་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། བཙན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [31]《图腾崇拜》作者:海通 苏联著名的人类学专家 译者:何星亮 出版社:广西师范大学出版社 2006年.
- [32]《金枝》作者: J•G弗雷泽(1854-1941)英国著名人类学家 民俗学家 译者:张泽石等 出版社:新世纪出版社 2006年
- [33]《ལྟ་བའི་ཕྱོགས་སོ》ལས་ཁྱུང་གི་རུ་སྐོལ་སྐོལ་མདོའི་ལེའུ། མཛད་པ་པོ། ཞང་ཞུང་ཁྲོ་འཕན། ལག་བྲིས་མ།
- [34]《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ》གཏེར་སྟོན་པ། ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད། གཏེར་ཐོན་ལོ། 1301ལོ། དཔེ་ཁུངས། ལག་བྲིས་མ།
- [35]《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》གཏེར་སྟོན་པ། གུ་རུ་ཨུ་རྒྱན་གླིང་བ། གཏེར་ཐོན་ལོ། རབ་བྱུང་ལྔ་བ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོ།
- [36]《རྒྱལ་གཤེན་ཡ་ངལ་གྱི་གདུང་རབས་ཨུན་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས》མཛད་པ་པོ། ཡང་སྒོམ་མི་འགྱུར་རྒྱལ་མཚན། མཛད་པའི་ལོ་ཚིགས། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པ། དཔེ་ཁུངས། དབུ་མེད་ཕྱག་བྲིས་མ།
- [37]《ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་གི་དཀར་ཆག་འབྲིང་པོ》མཛད་པ་པོ། ལྕང་གླང་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010 ལོ།
- [38]《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ》སྒྲིག་པ་པོ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992ལོ།
- [39]《ཞང་བོད་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་མ་བཅོས་གསེར་གྱི་ ཡང་ཞུན་ཞེས་བྱ་བ》མཛད་པ་པོ། ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོ།
- [40]《བོན་གྱི་མོ་ཡིག་རྙིང་བ་ཁག་གསུམ》ནི《敦煌吐蕃文书论文》རུ་བསྡུས་ཡོད། 编者:王尧和陈践 出版社:四川人民出版社 1988年
- [41]《དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་རྩོམ》པོད་གསུམ་པ། མཛད་པ་པོ། དོན་གྲུབ་རྒྱལ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997ལོ།
- [42]《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ》བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རྣམ་ཐར་བཀའ་ཆེམས་ གསེར་གྱི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། གཏེར་སྟོན་པ། ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤ། གཏེར་ཐོན་ལོ། 1049ལོ། པར་སྐྲུན་ཁང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995ལོ།
- [44][46]《ཉང་རལ་ཆོས་འབྱུང》ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་ཅེས་ ཀྱང་བྱ། མཛད་པ་པོ། ཉང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1988ལོ།
- [45]《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱུད་འབུམ་གྱི་མ་དཔེ་རྙིང་བ་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལྔ》བསྡུ་ སྒྲིག་པ། བན་ཤུལ་དཔལ་མཁར་རྒྱལ། དབུ་ཅན་དང་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།
- [47]《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡིག་ཆ་བདམ་བསྒྲིགས》སྒྲིག་པ་པོ། ལུའོ་པིང་ཧྥུན་དང་ཧོང་པུའུ་ཧྥན། པར་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1983ལོ།
- [48]《གསོ་རིག་སྨན་གྱི་ཁོག་འབུགས》དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁོག་འབུགས་ལེགས་བཤད་ བཻདཱུཪྻའི་མེ་ལོང་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན་ཡང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། པར་སྐྲུན་ཁང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1982ལོ།
- [49]《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་ཡང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། ལྡེའུ་ཇོ་སྲས། པར་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ།
- [50] 《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ》མཛད་པ་པོ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བལ་ཡུལ་སྨན་རིའི་ཁྲི་བསྟན་ནོར་བུའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོ།
- [51] 《མི་དམར་མགོ་གསུམ་བཞུགས་པའི་དབུ་ལེགས་སོ》བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་མ།
- [52]《བདེན་པ་བོན་གྱི་མཛོད་སྒོ་སྒྲ་འགྲེལ་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག》 མཛད་པ་པོ། དྲན་པ་ནམ་མཁའ། གཏེར་སྟོན་པ། གྱེར་མི་ཉི་འོད་དང་རྨ་སྟོན་སྲིད་འཛིན། དཔེ་ཁུངས། སྨན་རིའི་ལྕགས་དཔར་སྣ་རིང་མ།
- [53]《རྒྱལ་ཁམས་རིགས་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》མཁས་དབང་དགེ་ འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་དང་པོར་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1990ལོ།
- [54]《རྦ་བཞེད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སྒྲིག་པ་པོ། བདེ་སྐྱིད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [55]《རྒྱལ་རབས་མང་བོའི་ལེགས་བཤད་རྣམ་གྲངས་ཡིད་འཛིན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》མཛད་པ་ པོ། སྟག་ཚང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་བོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར། 2007ལོ།
- [56]《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་ཡང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། ལྡེའུ་ཇོ་སྲས། པར་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ།
- [57]《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ནོར་རྫས་ཀྱི་རིས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་དཔྱད་དོན་ཡིད་ཀྱི་ འདོད་འཇོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》བཟོ་རིག་ཉེར་མཁོ་བདམས་བསྒྲིགས་ཞེས་པར་བསྡུས་ ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1990ལོ།
- [58]《རྒྱལ་རབས་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ》བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བར་གྲགས་པ་ ལས་མངའ་རིས་སྟོད་མར་ཡུལ་བདག་པོའི་དེབ་ཐེར་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པར་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ།
- [59]《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》མཛད་པ་པོ་མི་གསལ། པར་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ།
- [60]《བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་པདྨའི་དུས་མདོ་སྔགས་སོ་ སོར་མཛད་པའི་སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ》མཛད་པ་པོ། སྦ་གསལ་སྣང་། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990ལོ།
- [61]《གུ་རུའི་བཀའ་ཐང་རྒྱས་པ》མཛད་པ་པོ། རིག་འཛིན་རྒོད་ལྡེམ། དཔེ་ཆའི་ཐོན་ཁུངས། དམངས་ཁྲོད་ལག་བྲིས་མ།《གུ་རུའི་བཀའ་ཐང་དུམ་ཆུང》མཛད་པ་པོ། ཨ་ཡ་བོན་པོ་ལྷ་འབུམ། དཔེ་ཆའི་ཐོན་ཁུངས།དམངས་ཁྲོད་ལག་བྲིས་མ།《སློབ་དཔོན་པདྨ་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱི་ རྣམ་ཐར་བོན་ལུགས་མ》བསྡོམས་པས་པོད་བརྒྱད་ཡོད། དཔེ་ཆའི་ཐོན་ཁུངས། དབུ་མེད་ཕྱག་བྲིས་མ། 《གུ་རུའི་བཀའ་ཐང་ས་གཏེར་མ》གཏེར་སྟོན་པ། དུམ་རྒྱ་ཞང་ཁྲོམ། དཔེ་ཆའི་ཐོན་ཁུངས། དམངས་ཁྲོད་ལག་བྲིས་མ་སོགས་སྣ་མི་འདྲ་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད།
- [62] 《རྦ་བཞེད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སྒྲིག་པ་པོ། བདེ་སྐྱིད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [63] [90]《བདུད་འཇོམས་ཆོས་འབྱུང》གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་སྔ་ འགྱུར་ཐེག་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་དག་ཅིང་གསལ་བར་བརྗོད་ པ་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བའང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ།
- [64]《དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་བསྟན་པའི་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་ཆེན》ས་སྐྱའི་ ཆོས་འབྱུང་གཅེས་བསྡུས་དེབ་བཞི་བར་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། ངོར་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ལྷུན་གྲུབ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར། 2009ལོ།
- [65]《རྒྱ་ནག་ཆོས་འབྱུང》མཛད་པ་པོ། སོག་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་མགོན་པོ་སྐྱབས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1983ལོ།
- [66]《རྒྱའི་བཙུན་པ་ཧྥ་ཤན་གྱི་རྒྱ་གར་ལམ་ཡིག》བོད་འགྱུར་མ། མཛད་པ་པོ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ(334-420)དཔེ་ཁུངས། གློག་རྡུལ་ཡིག་ཚགས།
- [67] 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆགས》མཛད་པ་པོ། ཞོན་ཙང་། བསྒྱུར་པ་པོ། ཆ་གན་བླ་མ་ཞབས་དྲུང་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཉི་ཧོང་ཨོ་ཐ་ནི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གློག་དཔར་སྤུས་ལེགས་མ། 2005ལོ།
- [68] 《大唐西域求法僧传校注》 作者:义净等 出版社:中华书局 1988年
[69]《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅིག་ཅར་རིགས་པ་ཡང་དག་ངེས་པ》(顿悟大乘正理决叙) ཧྥ་རན་སིའི་བསྡུ་ཉར་གནང་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་བཞུགས་ཡོད། མ་དཔེ་རྒྱ་ཡིག གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།
- [70]《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད》མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་ཨ་མྱེས་ཞབས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོ།
- [71]《ཀྲིན་ཡོན་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐོ་ཡིག》གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།
- [72]《ས་སྐྱའི་གསུང་འབུམ》པོད་བཅོ་ལྔ་བར་བསྡུས་ཡོད། སྡེ་དགེ་ཤིང་དཔར།
- [73]《ལོ་ཙིས་ཧུའུ་མར་བདམས་པ》གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།
- [74]《ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》པོད་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བར་གསལ། དེའི་ཁྲོད་དུ་བསྡུས་པའི་ཐེ་གེའི་རྣམ་ཐར་ཁྲོད་དུ་ཡོད། གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ།
- [75]《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ》མཛད་པ་པོ། རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་གྲགས་པ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ།
- [76]《དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ》ཅེས་པ་《རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལས་ མཛད་པའི་བསྒོམ་རིམ་གསུམ་དང་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་བཅས་ཕྱོགས་སྡེབས་ བཞུགས་སོ》རུ་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ། པར་སྐྲུན་ཁང་། སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྐྲུན།
- [77]《སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ》སྡོམ་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཟེར། ས་སྐྱའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་གྲས་སྡོམ་གསུམ་ཞེས་པར་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། ས་པ࿄་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོ།
- [78]《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོ།
- [79]《ཆག་ལོའི་ལམ་ཡིག》ཆག་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་རྗེ་དཔལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཀྱང་ཟེར། ཁོང་གི་ཡིག་འབྲི་བ་ཆོས་དཔལ་དར་བྱང་གིས་མཛད། ལག་བྲིས་མ། 1981ལོ།
- [80]《藏传佛教中观哲学》作者:伊丽莎白•纳珀 出版社:中国人民大学出版社 2006年
- [81]《རྒྱ་ནག་ཧྭ་ཤང་གི་བྱུང་ཚུལ་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་སྔ་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་ཙམ་ སྨོས་པ་ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་དྭངས་བྱེད་དགེ་བའི་ཆུ་རྒྱུན》ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ ནོར་བུའི་གསུང་འབུམ་པོད་གཉིས་པར་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོ།
- [82] 《ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང》མཛད་པ་པོ། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 1992ལོ།
- [83]《སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོ》སྨན་དཔྱད་སོ་མ་ར་ཛའང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ། བསྒྱུར་པ་པོ། ཧྭ་ཤང་མ་ཧྭ་ཡ་ན་དང་བཻ་རོ་ཙ་ན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985ལོ།
- [84][85][86]《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ》རུ་བསྟན་བཅོས་དེ་གསུམ་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། པ࿄་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། པར་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1982ལོ།
- [87] 《ས་སྐྱ་པ࿄་ཊི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་རྩོམ་ལྒིགས་བམ་པོད་གསུམ་པ》ལས་ སྐྱེས་སུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྤྲིང་བའི་ཡི་གེ་རུ་འཁོད་ཡོད། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ࿄་ཊི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། པར་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1992ལོ།
- [88]《ཀ་དཔེ་རྩ་བའི་སྡོམ》སྣ་རིང་ལག་བྲིས་མ།
- [89] 《བོད་ཀྱི་སེར་མོ་བའི་ཆོས་རྩོད་ལོ་རྒྱུས》རྩོམ་པ་པོ། སྒྲེ་མེ་བེད། ཧྥ་རན་སི་ནས་དཔར་སྐྲུན་བྱས། 1952ལོ།
- [91]《བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྐོར་བཤད་པ》དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ ཀྱི་གསུང་རྩོམ་དུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997ལོ།
- [92]《ཧྥེ་ཨར་པ་ཧི་ཡི་ཆོས་སྲིད་ལྟ་ཚུལ》འགའ་ཤས་བདག་གི་ཟིན་བྲིས་ལས་བཤུས་ཤིང་ དེབ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོར་བཏུས་ཡིན་པས་དཔེ་སྐྲུན་གནས་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་པ་ འགོད་མ་ཐུབ།
- [93]《བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》མཛད་པ་པོ། ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989ལོ།
- [94] [116]《ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དང་བོད་རིག་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ》རྩོམ་པ་ པོ། རྨེ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་ཆའི་ཐོན་ཁུངས། ལྕགས་དཔར་དེབ་གཟུགས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་སོགས་མི་གསལ།
- [95]《吐蕃政教关系史》作者:石硕 出版社:四川出版集团和四川人民出版社 2004年
- [96]《མཁས་དབང་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེའི་བསྟན་རྩིས་དང་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 མཛད་པ་པོ། བོན་བརྒྱ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [97]《ང་ཚོ་སད་རན》རྩོམ་པ་པོ། སྒོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ།
- [98]《ཆོས་འབྱུང་འབེལ་གཏམ་ཉུང་ངུ》མཛད་པ་པོ། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོ།
- [99]《青藏高原的历史与文明》作者:石硕 出版社:中国藏学出版社 2007年
- [100]《ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་རིང་ཆོས་མི་སྣུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེ་བློན་མནས་བསྒག་པའི་ བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་གཉིས་པ》བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས་ཞེས་པར་བསྡུས་ ཡོད། སྒྲིག་པ་པོ། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995ལོ།
- [101]《军事学是什么》作者:任向群等著 出版社:北京大学出版社 2009年
- [102]《战争论》出版社:商务印书馆 1964年
- [103]《毛泽东选集》作者:毛泽东 出版社:人民出版社 1991年
- [104]《文明的毁灭与孕育梷深刻影响人类社会的60次重大战争》作者:李庆山 出版社:中国青年出版社 2008年
- [105]《中国西藏地方货币》作者:曹刚 出版社 四川民族出版社 1999年
- [106]《ས་ཡི་སྙིང་བོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་བའི་མདོ》སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་བཞུགས་ཡོད།
- [107]《འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ》འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་མདོ་སྡེའི་དབང་ བོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་བཞུགས་སོ། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989ལོ།
- [108]《མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག》འགྱུར་བྱང་མེད། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་མདོ་མང་ཟ་འ་ཡ་ར་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཡོད།
- [109]《བྱང་སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་ཐབས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་བསྟན་པའི་མདོ》པ࿄་ ཊི་ཏ་པྲཱཛྙྲཝརྨ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་སོགས་པས་བསྒྱུར། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་བཞུགས་ཡོད།
- [110]《ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྔ་སྒྲའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་བ》འགྱུར་བྱང་མེད། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་མདོ་མང་ལ་ཁྲོད་བཞུགས་ཡོད།
- [111]《ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་གཏེར་དང་འགྲེལ་བ་བཞུགས་སོ》བོད་ཀྱི་ཕལ་སྐད་ལ་ ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཅེས་གྲགས་ཆེ། རྩ་བ་མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ࿄་ཊི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1982ལོ།
- [112] 《བདུད་འཇོམས་ཆོས་འབྱུང》གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་སྔ་ འགྱུར་ཐེག་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་དག་ཅིང་གསལ་བར་བརྗོད་ པ་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བའང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ།
- [113]《ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་བཞུགས་སོ》མཛད་པ་པོ། གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། ལག་བྲིས་མ།
- [114]《人类的生存哲学》主编:英炜 出版社;中华工商联合出版社 2007年
- [115]《གྲུབ་མཐའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད》མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ དུ་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། སྒྲིག་པ་པོ། རྣམ་རྒྱལ་ར་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོ།
- [117]《历史哲学》作者:黑格尔 出版社:商务印书馆2007年
- [118]《རྒྱལ་སྡེ་སྐར་ཆུང་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ》བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་ བདམས་བསྒྲིགས་ཞེས་པར་བསྡུས་ཡོད། སྒྲིག་པ་པོ། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995ལོ།
- [119]《房龙讲述历史的故事》作者:亨德里克•威蒹•房龙 译者:黄拥 出版社:中国广播电视出版社 2005年
- [120]《བསྐལ་བའི་གཏམ་ལྒིང་དམར་ལྡང་མ》རྩོམ་པ་པོ། འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོ།
- [121]《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》མཛད་པ་པོ། དབྲ་སྟོན་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་ཁུངས། ཤིང་དཔར་ལྒིགས་བམ།
- [122]《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ》མཛད་པ་པོ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བལ་ཡུལ་སྨན་རིའི་ཁྲི་བསྟན་ནོར་བུའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོ།
- [123][124]《འཛམ་གླིང་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》མཛད་པ་ པོ། གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་རྒྱན། དཔེ་ཁུངས། དབུ་མེད་ཕྱག་བྲིས་མར་གསལ།
- [125]《གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ལ་དཔྱད་པ》དཔྱད་རྩོམ་ཆ་ ཚང་བཀོད་ཐུབ་མེད། རྩོམ་པ་པོ། བན་ཤུལ་དཔལ་མཁར་རྒྱལ། རྩོམ་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་དེབ་གསུམ་པ། དཔར་བསྐྲུན་ལོ། 2009ལོ།
- [126]《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》མཛད་པ་པོ། ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་ཁུངས། དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།
[127]《སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ》མཛད་པ་པོ། ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། མཁས་དབང་ནམ་མཁའ་ནོར་བུའི་གསུང་དུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994ལོ།
- [128]《世界文明史年表》主编:沈坚 出版社:上海古籍出版社 2000年
- [129] 《难以置信》 苏三 著 2006年出版社:花成出版社出版2006年 196-207页
- [130]《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》པོད་བཅུ་གཉིས། སྙན་རྒྱུད་འགོད་པ་པོ། ཁྱུང་པོ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོ།(དུས་རབས་བཅུ་བ)དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ།
- [131]《མདོ་གཟེར་མིག》གཏེར་སྟོན་པ། དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་གསེར་མིག དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1996ལོ།
- [132]《མདོ་འདུས》ལྷ་ཡི་བོན་མདོ་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། གཏེར་སྟོན་པ། ཨ་ཙ་ར་མི་གཉིས་ཞེས་པ་ལས་མིང་མ་གསལ། དཔེ་ཁུངས། ལག་བྲིས་མ།
- [133]《ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ》གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུངས་དང་འདོད་ཚུལ་སྟོན་པ་ ལེགས་བཤད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། མཛད་པ་པོ། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1984ལོ།
- [134]《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་ཊྭཱྃཀྐ་བཞུགས་སོ》དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་ རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཐེག་པ་མཆོག་གི་དམ་པའི་ཆོས་རིན་ཆེན་དྲི་མ་མེད་པ་ཐེག་མ་ཆེན་ པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། རྒྱལ་ཚབ་རྗེ་ཡི་གསུང་འབུམ་ག་པར་བསྡུས་ཡོད། ཤིང་དཔར་མ།
- [135]《རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཞབས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པ》 རུ་རྒྱུད་བླའི་དོན་བསྡུས་བསྡུས་ཡོད། སྒྲིག་པ་པོ། ས་སྐྱའི་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་། པར་ཁང་སོགས་མི་གསལ།
- [136]《ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས》མཛད་པ་པོ། དབྱིག་གཉེན། དོགས་པ་ཡོད། དཔལ་ལྡན་ཇོ་ནང་བའི་དཔེ་ཚོགས་སུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [137]《དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙིང་བོའི་མདོ》རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱཀྱ་པྲ་བྷ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་བཅོས་པ། སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་མདོ་མང་ཞའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཡོད།
- [138]《ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང》ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་ བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་བ་དང་བཅས་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལེགས་བཤད་ གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། མཛད་པ་པོ། རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་གྲགས་པ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོ།
- [139]《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ》དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ བསྟན་བཅོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་ཞེས་བྱ་བ། མཛད་པ་པོ། རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་གྲགས་པ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྐྲུན།
- [140]《གྲུབ་མཐའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད》མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ དུ་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། སྒྲིག་པ་པོ། རྣམ་རྒྱལ་ར་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོ།
- [141][142]《དཔལ་ལྡན་ཇོ་ནང་བའི་དཔེ་ཚོགས》དུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།
- [143]《རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་མཆོག་གི་གནས་ལུགས་ཟབ་མོའི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཇོ་ནང་པ་ ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་འཇིགས་མེད་གདོང་ལྔའི་ང་རོ》ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང་དང་རྗེ་ཇོ་ནང་ པ་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་བཞུགས་སོ་ཞེས་པར་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། ངག་དབང་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ།
- [144]《ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར》ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ འབྲིང་པོ་དཀའ་སྤྱད་སྒྲོན་མ་ཤེལ་ཕྲེང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། མཛད་པ་པོ། གུ་གེ་ཁྱི་ཐང་བ། ལག་བྲིས་མ།
- [145] [156]《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆགས》 མཛད་པ་པོ། ཞོན་ཙང་། བསྒྱུར་པ་པོ། ཆ་གན་བླ་མ་ཞབས་དྲུང་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཉི་ཧོང་ཨོ་ཐ་ནི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གློག་དཔར་སྤུས་ལེགས་མ། 2005ལོ།
- [146]《唐 •吐蕃•大食政治关系史》 作者:王小捕 出版社:中国人民大学出版社 2009年
- [147]《法苑珠林》 作者:释道世(唐) 120卷 出版社:扬州,江苏广陵古籍刻印社(影印) 1990年
- [148]《རྗེ་མར་ལུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེང་གེའི་རྣམ་ཐར》ཐོན་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་དང་བྱང་ཆུབ་འབུམ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩམས། སྣ་ཐུང་ལག་བྲིས་མ།
- [149]《གྲུབ་ཆེན་ཨུ་རྒྱན་པའི་རྣམ་ཐར》གྲུབ་ཆེན་ཨུ་རྒྱན་པའི་རྒྱ་གར་ལམ་ཡིག་ ཀྱང་ཟེར། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1997ལོ།
- [150]《ཤམ་བྷ་ལའི་རྣམ་བཤད》 གྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་ཤམ་བྷ་ལའི་རྣམ་བཤད་འཕགས་ཡུལ་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་ བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ། བཙན་པོ་ནོ་མོ་ཧན་གྱི་དོགས་ལན་ཀྱང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། པ࿄་ཆེན་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ། པཎ་ཆེན་དྲུག་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ(ཉ)བའི་ནང་དུ་ཡོད།
- [151][154]《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་དབུ་ཕྱོགས་ བཞུགས》ཉར་ཚགས་གནང་མཁན། ཚེ་དབང་རྒྱལ་མཚན། དཔར་སྒྲིག་པ། ལི་ཤུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན། དཔེ་ཁུངས། ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཡིག་ཚངས།
- [152]《གྲུབ་མཐའ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི(1127-1250)ཡིས་བརྩམས། ལག་བྲིས་མ།
- [153]《ཡི་གེ་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན》སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཐར་བ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། རྣམ་ཐར་རྒྱ་ལུགས་མའང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་སློབ་དཔོན་པདྨའི་རྣམ་ཐར་ཟངས་གླིང་ མར་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989ལོ།
- [155]《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ》མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་པོད་གསུམ་པར་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1990ལོ།
- [157]《大唐西域记》注释:姚世珠 出版社:中央民族学院科研处 1984年
- [158][160]《བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་བོ་འདས་འཁྲུངས་ ཀྱི་ལོ་ཚིགས་གཙོར་གྱུར་པའི་བསྟན་རྩིས་སུམ་སྟོང་ཙམ་གྱི་རེའུ་མིག་གི་རྣམ་གཞག་ མཐོང་ཚད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཡང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1982ལོ།
- [159]《ལི་ཡུལ་ནས་རྙེད་པའི་བོད་ཀྱི་ཁྲམ་ཤིང་གི་ཡི་གེ》སྒྲིག་པ་པོ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོས་ནམས་སྐྱིད་གཉིས་ཡིན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། རིག་རྫས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར་བསྐྲུན་བྱས། 1986ལོ།
- [161]《འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད》དཔལ་ལྷ་བཙན་པོ་ལྷ་བཙུན་པ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་བཀས་རྒྱ་ གར་གྱི་མཁན་པོ་དགེ་བསྙེན་ཆེན་པོ་ཀུ་渡་ལ་ར་ཤ་དང་སྒྲ་བསྒྱུར་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་ སློང་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལགས། ཞོལ་བཀའ་འགྱུར། རྒྱུད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་(པོད་ཐ)པར་བསྡུས་ཡོད།
- [162] MAHAYANA SUTRA SAMGRAHA PART II EDITED BY DR SITANSUSEKHAAR BAGCHI PUBISHED BY MITHILA INSITUTE ,DARBHANGA 1964
- [163]《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ》མཛད་པ་པོ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བལ་ཡུལ་སྨན་རིའི་ཁྲི་བསྟན་ནོར་བུའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005ལོ།
- [164]《རྒྱལ་རོང་ལོ་རྒྱུས་རབ་གསལ་མེ་ལོང》མཛད་པ་པོ། རྒྱལ་རོང་བྲག་བར་དཔལ་ལྡན། སྒྲིག་པ་པོ། སྲིད་གྲོས་འབར་ཁམས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང། དཔར་སྐྲུན་ལོ། 2002ལོ།
- [165]《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང》མཛད་པ་པོ། ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990ལོ།
- [166]《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》སྒྲིག་པ་པོ། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། དཔར་བསྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 1995ལོ།
- [167]《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》མཛད་པ་པོ། ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྐྲུན། 1985ལོ།
- [168]《སྐད་ཡིག་དང་སློབ་གསོ》མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་དུ་ བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། སྒྲིག་པ་པོ། རྣམ་རྒྱལ་ར་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོ།
- [169]《བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ས་དབྱིབས་བྲིས་ཚུལ་གཉིས》རྩོམ་པ་པོ། ཀུ་མེ་ལེ་ཀུ་ཙེ་ནེ་སོབ། རྩོམ་ཁུངས། སུའུ་ལེན་རིག་གཞུང་དེབ་ཕྲེང་། འདོན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཨང་བདུན་པ། 1970ལོ།
- [170]《བོད་ཆགས་ཚུལ་གྱི་ས་དགྲ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བ་ལྟ་བུའི་ཁ་གནོན་བྱས་ པའི་དཔེ་རིས་གསལ་བའི་ཞལ་ཐང་ལ་རྟོག་ཞིབ་ལམ་ཙམ་བྱས་པ》དཔྱད་རྩོམ། རྩོམ་པ་པོ། ཨའོ་གྲའོ་ཀུས། བོད་ལྗོངས་སྒྱུ་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་པར་བསྡུས་ཡོད། 1993ལོ།
- [171]《མངའ་རིས་རྒྱལ་རབས》མཛད་པ་པོ། གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ། དཔེ་ཁུངས། ཐོ་ལིང་དཔལ་དཔེ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལོ། ༡༠༠༠འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་མཛད་སྒོའི་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས་ པའོ། །
- [172]《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》གངས་ཅན་ཡུལ་གྱི་ས་ལ་སྤྱོད་ པའི་མཐོ་རིས་རྒྱལ་བློན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པའི་དེབ་ཐེར་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་ སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། མཛད་པ་པོ། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 1988ལོ།
- [173] 《藏学文史故事十五讲》 作者:马丽华 出版社:中国藏学出版社 2009年
- [174]《སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ》བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ ཐེར་ཁག་ལྔ་ཞེས་པར་བསྡུས་ཡོད། མཛད་པ་པོ། ནེལ་བ་པ࿄་ཊི་ཏ་གྲགས་པ་སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 1990ལོ།
- [175]《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། 1990ལོ།


text:
༄༅།། མཚོ་སྔོན་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཁོར་སྲུང་སློབ་གསོའི་བགྲོ་གླེང་ཟིན་བྲིས། ༼ ཕྱི་དྲོ། ༽
༡༽གཏམ་བཤད་མཁན། ལྡོང་ནོར་སྡེ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲཊ་ཅན་ནམ་མགོ་ལོག་ཁུལ་དམངས་ཆེན་གྱི་འགོ་གཙོ་གཞོན་པ།
གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན། འབྲོག་པ་དང་རྩྭ་སའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ།
ཐོག་མར་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་སྒྲུབ་བྱས་ནས་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས་པ་ཡིན། འབྲོག་པ་དང་རྩྭ་སའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་མགོ་ནག་བརྟེན་ས་སྤུ་ནག་དང་། སྤུ་ནག་བརྟེན་ས་སྤང་སྤུ་ཞེས་པའི་དཔེ་བཞིན་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ཡོད། རྩྭ་སའི་བདག་པོ་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་དམངས་ཀྱིས་གྲུབ་པས། རྩྭ་སའི་བདག་པོ་མི་དམངས་ཀྱང་ཡིན། དེ་བས་མི་དམངས་ལ་རྩྭ་ས་བེད་སྤྱོད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྩྭ་སར་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། ད་ལྟ་བདག་པོ་རྒྱལ་ཁབ་རེད། འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དཔོན་ངན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྩྭ་སར་བཀོལ་སྤྱོད་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། འབྲོ་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྩྭ་སའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། སྲིད་གཞུང་གི་ཡང་དག་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཡོད་པ་དང་། མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་པའི་རྩྭ་ས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ལ་བསམ་གཞིག་དང་། སྔོན་ཐོན་གྱི་འཁོར་སྲུང་བསམ་བློར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་དུ། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་སྙིང་བརྗེ་ཡིན། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་བ་གཞུང་དྲང་ཡིན། གནམ་ལ་སྐྲག་པ་ཤེས་རབ་ཡིན། ལྷ་ལ་བཀུར་བ་གུས་ལུགས་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར། སྐྱེ་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེས་རྩ་བའི་རྩ་བར་གྱུར་བ་ནི་དད་མོས་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོས་གནས་ལུགས་ལྟར་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར། ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཡང་དག་པའི་མགོ་ཁྲིད་ལྟར། ལྷ་ཆོས་དང་མི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩྭ་སར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་སོ།།
༢༽ གཏམ་བཤད་མཁན། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པ།
གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན། རྩྭ་སའི་བཅའ་ཁྲིམས།
གཅིག ཡུན་རིང་བའི་ཉམས་མྱོང་ལས་རྩྭ་སར་གཏོར་བརླག་གཏོང་མཁན་ཨ་བྲ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་སྙམ། ཨ་བྲ་དང་ཐོག་ནས་ཡོད་མོད་སྔོན་རྩྭ་སར་དེ་འདྲའི་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་མེད། ད་ལྟ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ། དུག་གིས་བསད་པས་སྲོག་ཆགས་གཞན་མང་པོའང་མེད་པར་གྱུར་འགྲོ
གཉིས། གཞུང་ལམ་བསྐྲུན་པ་ལས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད། གཞུང་ལམ་གྱི་འགྲམ་གཉིས་ཀྱི་རྨ་ཁ་ལས་ས་ཆ་རལ་རིལ་བྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ལ་དེང་རབས་རྩོམ་པ་པོ་གཅན་མེ་སྟག་གིསབཤད་པའི་ས་ཆེན་གྱི་པགས་ནད་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན་སྙམ་པའི་སྣང་བ་ཡང་བཅོས་མིན་སྟེར།
གསུམ་པ། གཏེར་ཁ་མང་པོ་སྔོགས་པ་ལས་སའི་མདངས་ཡལ་བ་དང་བཅུད་ཤོར་བ། དེ་སླར་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡང་མེད་པས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་པ་ཚབས་ཆེ། དེ་བས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་སྐྱོན་ཨ་བྲ་ཁོ་ན་མིན་པར་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཡོད་པར་སྙམ།
བཞི། རྒྱ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས་མི་འདྲ་བས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འཆམ་མཐུན་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ། ཞི་དྲག་གི་ཁྲིམས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་བསྒྲགས་ཡུན་རིང་བས། མང་ཚོགས་ལ་འཇིགས་སྣང་བཟོས་ཤིང་། མང་ཚོགས་ཁྲིམས་དང་ཁ་ཐག་ཇེ་རིང་ནས་ཇེ་རིང་དུ་གྱུར། སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ལུགས་བསྒྲག་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ལོན་མེད་བསམ། རྩྭ་སའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་ན། རྩྭ་སའི་དབང་བའི་ཆ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ལ་སྤྲད་པ་དང་། ཐུན་མོང་གིས་གན་རྒྱ་དང་བཅས་དེ་མི་སྒེར་ལ་སྤྲད་ཡོད། མི་སྒེར་ལ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་ཆ་མ་གཏོགས་བརྒྱུད་བཤིག་སྤྲོད་གསུམ་གྱི་དབང་ཆ་མེད། འགན་གཙང་ལེན་གྱི་དུས་ཡིན་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཅི་ཡང་བཤད་མེད།
ལྔ། བདག་གིས་བསམ་ན་ཚོགས་པ་འཛུགས་དོན་ནི་མི་སྒེར་གྱིས་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་བྱ་བ་ཚོགས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཚོགས་པས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་ན་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། དེའི་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཚོགས་པས་འབྲོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཚགས་ཅན་ཞིག་རྒྱུས་ལོན་བྱས་རྗེས། ས་གནས་དང་འཚམ་པའི་འཁོར་སྲུང་སྒྲིག་ཁྲིམས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། གོང་རིམ་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ནས་གཏན་འབེབ་བྱེད་དུ་འཇུག་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྙམ།
༣༽གཏམ་བཤད་མཁན། མགོན་ལྷ། སྔོན་མགོ་ལོག་ཁུལ་ཡུལ་སྐོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ།
གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན། འབྲོག་སར་ས་ཆུ་རི་གསུམ་གཙང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་། མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་ན་ཡང་། ས་གང་བྱུང་དུ་མི་སློག་པ། ཆུ་གང་བྱུང་དུ་མི་རྙོག་པ། རྩི་ཤིང་གང་འདོད་དུ་གཅོད་མི་ཉན་པ་སོགས་ཁོར་སྲུང་འདུ་ཤེས་ཟབ། ང་ཚོས་གདན་དོན་ཞིབ་འཇུག་དང་རིག་པས་མ་དཔྱད་པས་གནད་དོན་མང་པོ་བྱུང་། དཔེར་ན། མགོ་ལོག་ས་ཆ་ནས་ཞིང་བཏབ་པ། ཕྱུགས་བཤའ་རྒྱུར་ཚད་བཟུང་བྱས་པས། མི་ལྟོགས་ནས་ཤི་བའི་ཚད་ལ་ཡང་སླེབས། སྤྱི་ལོ་ང་བརྒྱད་ནས་བཟུང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཨ་བྲ་བསད། ཨ་བྲ་ལ་དུག་འཕེན་པའི་བྱེད་ཐབས་ལས། ཨ་བྲ་དང་ཨ་བྲ་ཡི་ཁ་གནོན་གྱི་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཨ་བྲ་འཕེལ་ཁ་མགྱོགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་དལ་བས་བྲ་གནོད་སྔར་ལས་ཀྱང་ཚབས་ཆེན་དུ་གྱུར་བས། དུག་གིས་ཨ་བྲ་གསོད་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཡག་པོ་མ་ཡིན་ལ། རྩྭ་སར་ཡང་མི་ཕན་པར་འདོད།
སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་རྐོ་བར་ལོ་མང་པོར་བཀག་འགོག་བྱས་མོད་རྐོ་མཁན་རྒྱུན་མ་ཆད། སྲིད་གཞུང་རིམ་པས་ཕྱི་ཚུལ་ནས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཀག་མོད་འོན་ཀྱང་འཁོར་སྲུང་ལ་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཐོན་མེད། དེ་བས་ངས་བསམ་ན་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པའི་འཁོར་སྲུང་གི་ལྟ་བ་སྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། མགོ་ལོག་གི་གཏེར་ཁ་སྔོགས་འདོན་གྱི་ཚབས་ཆེ་ཡང་ས་གནས་མང་ཚོགས་ལ་ཡོང་སྒོ་ཧ་ཅང་ཉུང་། འདི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཚང་མའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་སྙམ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཀྱང་ས་གནས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་དགོས་མཁོ་ལ་བསམ་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་གྲོས་གཞི་འདོན་དགོས། འབྲོག་པའི་ཕྱུགས་གྲངས་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་ནི་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་དངོས་དང་མི་མཐུན། མང་ཚོགས་ཚང་མས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཞན་པས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དག་གིས་བརྒྱུད་སྒྲོག་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས། ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ནས་གཏེར་ཁ་སྔོགས་འདོན་བྱས་ན་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་ཡང་ཕན་ཐོག་ཡོད་པས། ཚད་ལས་མི་བརྒལ་བ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བར་སྙམ།
༤༽ གཏམ་བཤད་མཁན། བཀྲ་བ། ཡུལ་ཤུལ་རྒྱང་བརྙན་ཁང་།
ནང་དོན་གཙོ་བོ། སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོར་གྱིས་རྩྭ་ས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན།
༡ སྐྱེ་ཁམས་ཞེས་པའི་སྐྱེ་ཞེས་པ་དེ། སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་གོ་བ་དང་། གཞུང་ལུགས་ལས་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།
ཁམས་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཏེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་གོ་བ་ཡིན།
དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རྟེན་ཀྱང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན། རྟེན་ཀྱང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་ན། རི་ཉིལ་བ་དང་ཆུ་སྐྱོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་འཚེ་བྱུང་ནས་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཕན་ཚུན་དགྲ་རུ་གྱུར་བ་དེ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡིན།
༢ གནས་སྤོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་སྣོད་བཅུད་རྟེན་འབྱུང་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་རེད། འབྲོག་པ་འབྲོག་ས་ལས་ཕབས་ནས་གྲོང་ལ་ཡོང་ན་འབྲོག་པའི་འཚོ་བའི་ཐབས་ཤེས་དང་འབྲོག་པའི་རིག་གནས་མང་བོ་ཞིག་བསྐྱུར་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། འབྲོག་པའི་འབྲོག་སར་རྟེན་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་འཚོ་ཐབས་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། འབྲོག་པའི་ཁ་དཔེ་ལ། ལུག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས། རྟ་ཚད་དང་ལྡན་དགོས། ནོར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་མྱོང་རྒན་པོའི་ངག་ལས་བྱུང་བའི་ཐབས་མཆོག་མང་བོ་ཡོད། འབྲོག་པའི་ཁོར་ཡུག་བོར་ན་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་བོར་འགྲོ་ལ། འབྲོག་པའི་རིག་གནས་ཀྱང་བོར་འགྲོ། དེ་འདྲ་ཡིན་ན།མཐར་བོད་ཀྱང་བོར་འགྲོ་བ་ཡིན།
བགྲོ་གླེང་།
༥༽ གཏམ་བཤད་མཁན། གྱི་ལང་འཇིགས་མེད། རྭ་རྒྱ་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་གླིང་གི་དགེ་རྒན།
ནང་དོན་གཙོ་བོ། ང་རང་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོའི་དབང་གིས་དབྱར་དགུན་གནང་གི་སྐབས་སུ་བླ་བྲང་དུ་སོང་ནས་བོད་ཀྱི་ས་དཔྱད་རིག་པ་བསླབ་མྱོང་། སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བ་བཅོས་ཐབས་མང་། རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ། 水知道答案 བཀླགས་པ་དང་དེ་གལ་ཆེ་བར་དགོངས་ནས་བོད་ཡིག་དུ་བསྒྱུར། དེའི་ནང་གཙོ་བོ་ཆུ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཆུ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད།ངའི་བསམ་ན་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོ་བྱེད་པར་དེང་ཐོག་དེའི་རྒྱུ་གསལ་བར་ཤེས་དགོས།བྱམས་སྙིང་རྗེ།ཀུན་སློང་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བརྩེ་བ་ཡང་དག་པ་ཡོད་པ་ལས་ཁྲེལ་ངོ་ཚ་འབྱུང་ལ་དེ་ལས་ཁྲིམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྲུང་བ་དང་། ཁོར་སྲུང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྒྲུབ་ཐུབ།མིའི་ཡང་དག་པའི་བསམ་བློ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྒྲུབ་ཐུབ་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་སོ་སྙམ།
བགྲོ་གླེང་།
གཏམ་བཤད་མཁན། བཀྲ་རྡོ། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཁུངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེན།
ནང་དོན་གཙོ་བོ། དབྱར་རྩྭ་རྐོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་སློག་པ་སོགས་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་པར་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ཞིག་དང་འོས་འཚམ་ཞིག་སྤྱད་ནས་དབང་འཛིན་པ་ལ་དེང་ལེན་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་ས་གནས་དེའི་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་ལས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཞིག་སྤྱོད་དགོས་པ་ཡིན།དཔེར་ན་སྲིད་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་འབུལ་སྐབས་སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་འོག་དང་ཏང་གི་ཡིག་ཆའི་དགོངས་དོན་ལྟར་ཞེས་པ་སོགས་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དགོས་པར་སྙམ།
བགྲོ་གླེང་།
གཏམ་བཤད་མཁན། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་།
ནང་དོན་གཙོ་བོ།གཏེར་ཁ་སློག་མིན་མགོ་ལོག་མི་དམངས་ལ་རགས་ལས་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་མཐུད་དུ་སྔོགས་འདོན་བྱེད་དུ་འཇུག་བསམ་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཤེས་སྤྱོད་དགོས།བཀག་འགོག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ན།ཞུ་གཏུགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་རྒྱབ་བརྟེན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཡང་དག་པ་བྱས་ཏེ་གང་ལ་དེ་འཚམ་གྱི་ཐབས་ཤེས་སྤྱོད་དགོས།
ཕྱི་དྲོའི་ཚོགས་འདུ་མཇུག་རྫོགས།
རྩོམ་སྤེལ་དུས་ཚོད། 2011-05-22 22:32:37རྩོམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས། ངེད་དྲ་བ།
གོང་དངོས།༄༅།། མཚོ་སྔོན་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཁོར་སྲུང་སློབ་གསོའི་བགྲོ་གླེང་ཟིན་བྲིས། ༼ སྔ་དྲོ། ༽
འོག་ངོས།༄༅།།ཐེངས་གསུམ་པའི་གཟའ་ཉི་མའི་བགྲོ་གླེང་སྟེ་། ཁོར་ཡུག་ལ་བཅིངས་བའི་དུང་སེམས། ༼ སྔ་དྲོ། ༽


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ནང་ཁུལ་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་འཛུགས་པ།
ཧྥ་རན་སི། ནནྟ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༥ ཉིན།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་ཞུས།
ཆོས་ལུགས་སྒྱུར་བའི་ཉེན་ཁ།
འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་རན་ཞིང་འཚམས་པར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཇེའུ་དང་ཁ་ཆེ་རེ་ཟུང་ཡོད་ནའང་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤུ་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་ཚོའམ་མི་སུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ནའང། ཆོས་ལུགས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་པ་དང་སྐབས་རེ་དེས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བར་འཚུད་ངེས།
དེར་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་པའི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ཡོད། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱངས་པ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཚོགས་པ་མང་པོས་ང་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་བསླེབས། བུ་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་བོད་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཡོད་པ་དང་ཁོ་མོར་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྲད་ཡོད། དེ་ནས་ཡེཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཞིག་བསླེབས་ནས་ཁོ་མོའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་སློབ་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུར་ཁས་བླངས་པ་རེད། ཉིན་ཞིག་ཁོ་མོ་ངོས་ཀྱི་འགྲམ་དུ་བསླེབས་ནས་མོ་རང་གི་མི་ཚེ་འདིར་ཡེ་ཤུ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ནང་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེས་ཁོ་མོར་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་སྟོན་གྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོ་མོ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ལྷ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། མོ་ལ་ནང་པ་བྱེད་རྒྱུའི་དགའ་མོས་མི་འོང་བ་དང་། གལ་ཏེ་མོ་རང་དམྱལ་བར་ཕྱིན་ཚེ། མོས་ནང་པ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ་བོ། །
ད་དུང་པོའོ་ལན་ཌི་ (Poland) བུད་མེད་རྒན་མོ་གཅིག་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ནས་ཁོ་མོ་ངོ་ཤེས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་བཟུང་ཁོ་མོས་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་དབྱིངས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་དང་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་ལ་སློབ་ཡོན་སྤྲད་པ་རེད། ཁོ་མོ་ནང་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་བསླེབས། འོན་ཀྱང་དེའི་སྔོན་ལ་མོ་རང་མཱ་ཌ་ར་སེ་ (Madras) ནང་གི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཐི་ཡོ་སོ་ཕི་ (Theosophy) འམ་ལྷ་ལམ་སྨྲ་བ་ཆོས་ལུགས་འདོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་མོར་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང། ཁོ་མོས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་མོ་རང་སྒེར་གྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོ་མོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་མོའི་སེམས་དང་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་འདིས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལེགས་ཤོས་ཡིན་པ་རེད།
དེ་ལྟ་ནའང། མི་ས་ཡ་མང་པོའི་དཀྱིལ་ནས་ཁ་ཤས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་དམིགས་བསལ་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དོ་དབྱིངས་ཤིག་སླེབ་ཀྱི་ཡོད། མི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་གཏོང་དགོས། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ནང་ཆོས་དེ་སོ་སོའི་རང་གཤིས་ལ་དེ་བས་འཚམ་པོ་ཡོད་ན་སྐྱོན་མེད་པས་འགྲིག་པ་རེད། བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུའང་ང་ཚོ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༩ ནང་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདས་པའི་དུས་རབས་བཞིའི་རིང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཁ་ཆེ་ཁ་ཤས་བོད་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང། ཁོང་ཚོས་བོད་པ་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཁ་ཆེ་ཆགས་པ་རེད། ད་དུང་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་ཡེ་ཤུ་ཁ་ཤས་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གཉི་ག་ལྷན་དུ་གནས་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད།
ད་དུང་ངོས་ནས་ངེས་པར་དུ་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཆོས་ལུགས་གསར་པར་ཞུགས་པའི་སྐབས་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ལོག་པ་ཞིག་གཏན་ནས་འཛིན་མི་ཉན། མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་དེ་འདྲའི་ལྟ་ཚུལ་ལོག་པ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་འོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་སོ་སོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་པས་རང་ཉིད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེར་མི་མཐོང་ནའང། དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེར་མེད་པ་དེ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁྱབ་ཀྱི་མེད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལྷུང་བའི་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་རེ་བ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གུས་བརྩི་ཞུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །
རང་གཞན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་སློབ་སྦྱོང་ལེན་པ།
དེང་སང་གི་དོན་དངོས་ནི་འདས་པའི་དོན་དངོས་ལས་ཕྲན་བུའི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། འདས་པའི་ནང་སྲོལ་རྒྱུན་ཐ་དད་པའི་མི་རྣམས་གང་ཙམ་གྱིས་ལོགས་སུ་གནས་ཡོད། ནང་པ་རྣམས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་གནས་པ་དང། ཁ་ཆེ་རྣམས་དབུས་དཀྱིལ་དང་ཁ་ཤས་ཨེ་ཤི་ནང་གནས། ནུབ་ཕྱོགས་ནང་ཕལ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤུའི་ནང་གནས་ཡོད། དེར་བརྟེན། འབྲེལ་བ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་དུས་ཚོད་ཐ་དད་ཡིན། གནས་སྤོ་མང་པོ་བྱེད་པའི་རྦ་རླབས་གསར་པ་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་མ་ཟད་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་ལས་གྲྭ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏོགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་སླ་བ་ཡིན། རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དེ་བཞིན་ངོ་བོ་གཅིག་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཡོད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་དང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ནོ། །
དེར་བརྟེན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་མིན་ལ་སྲིད་པའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། སྲིད་པའི་ཆ་དང་པོ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་འདྲ་མིན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཉེ་པོ་བྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཉེན་ཁའི་སེམས་ཚོར་ཕྲན་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། སྲོལ་རྒྱུན་གཞན་རྣམས་ང་ཚོ་དང་འབྲེལ་ལམ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་མི་བདེ་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་འོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ཆ་དེ་རེད། སྲིད་པའི་ཆ་གཉིས་པ་ནི་འབྲེལ་གཏུགས་ཆེ་བའི་དོན་དངོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དབར་ལ་དོན་དམ་པའི་འཆམ་མཐུན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་འབྱུང་སྲིད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཆེས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ཆ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ད་ལྟ་ནས་དོན་དམ་གྱི་འཆམ་མཐུན་འཛུགས་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་ངེས་པར་དུ་བསྟེན་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩ་མེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཏེ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་ཆོས་བྱེད་རྒྱུར་དད་པ་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕུད་ནས་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་སྟེ། ཡེ་ཤུ་དང། འཇེའུ། ཁ་ཆེ། ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་དང་། ནང་པའི་ལུགས། གཅེར་བུ་བ། ཏའོ་ཅའོ་ཆོས་ལུགས། ཁུང་རྩི་ལ་སོགས་མང་པོར་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། དེ་དག་རེ་རེར་སོ་སོའི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། འབྲེལ་གཏུགས་ཉེ་པོ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་ཤེས་བྱ་གསར་པ་ལེན་རེས་བྱེད་ཐུབ་ཅིང། ང་ཚོས་སོ་སོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་ཐུབ་ཡིན་ནོ། །
ང་ཚོ་བོད་རྒྱུད་ནང་པ་ཚོར་མཚོན་ན། ང་ཚོས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱབ་ལ་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་ཤིང། ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤེས་རྟོགས་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནི་གནས་སྟངས་དེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་རེད། ད་ལྟ་ནི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རང་ཁྱིམ་མེད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོར་གནས་སྡོད་བྱེད་ས་གསར་པ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་ལུང་པ་གཞན་གྱི་ནང་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་གཞན་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མང་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཧ་ཅང་གི་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། འདས་པའི་ནང་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ལས་རིམ་མང་པོ་གཉེར་ཡོད་ཅིང། ཡི་ཤུའི་ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་འགྲམ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་བསླེབས་པ་དང་ང་ཚོའི་གྲྭ་བཙུན་ཁ་ཤས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་བསྐྱོད་ནས་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ནང་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད། དེར་བརྟེན། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཀྱི་ལྷན་དུ་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སེམས་སྦུག་དོག་པོ་མ་བྱས་པར་གུ་ཡངས་པོ་བྱས་ཚེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ནས་གཅིག་གིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ། ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་གུས་བརྩི་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དངོས་གསར་པ་ཞིག་དེར་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་དབུས་སུ་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་དེ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་རང་མ་ཤི་བའི་བར་གྱི་དམ་བཅའི་ནང་ནས་གཅིག་ནི་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས།
དེར་བརྟེན། ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་སྐབས་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་དེ་དག་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གང་ཙམ་ཞིག་བསླེབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་བཟོད་སྒོམ་ཡར་རྒྱས་ལ་ཕན་ནུས་འཐོན་ངེས། དེ་ནས་ད་ལྟའི་ཡེ་ཤུའི་མཆོད་དཔོན་པཱོབ་ཀྱིས་ནན་ཆེར་བརྗོད་གནང་བ་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དང་དད་པ་གཉི་གའི་ཐོག་ལྷན་དུ་ནན་བཤད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་སྐབས་རེ་དད་པ་ནི་འབྲེལ་མེད་ཙམ་དུ་ལུས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་དད་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོར་དད་པ་བྱེད་པ་དེ་གང་ཟག་ཞིག་དཀའ་ངལ་ནང་དུ་ལྷུང་བའི་དུས་ལྟ་བུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་སྟེ། དེས་མི་དེར་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་དང་། ཞེ་སྡང་། ཕྲ་དོག །གཞན་མགོ་སྐོར་འདོད་དང་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ། དེས་ན་ང་ཚོར་དད་པ་ཡོད་ན་དད་པ་དེས་སེམས་ཚོར་དང་བྱ་བ་ངན་པའི་རིགས་དེ་དག་ལས་སྐྱོབ་པ་ཡིན། ང་ཚོས་དེ་རྟོགས་པའི་དུས་དད་པ་དེ་བཞིན་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་གལ་ཆེར་འགྱུར་ངེས། ནང་པའི་ལུགས་ལ་ང་ཚོས་དད་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་དོ་གལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། ནང་པའི་གཞུང་འགྲེལ་ཁ་ཤས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱུ་མཚན་གཞི་རྩར་བྱས་པ་དག་ལུགས་གཞན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན།
ཚན་རིག་དང་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་རེས།
དེང་གི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་ནང་དུ་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལུགས་ཤིག་དང་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་གཞུང་འགྲེལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྟོགས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་དང་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད།
དཔེར་ན། ང་ཚོས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཚོར་དང་ལྟ་ཚུལ་རྣམས་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུར་ང་ཚོས་ལུས་ངག་གི་རིམ་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ཐོག་དོ་སྣང་སྤྲད་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས། དེ་ཚོར་ཡ་ལན་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡང་ཤུགས་ཆེ་བ་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོང་བ་ཡིན།
ནང་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱས་པོ་ཡོད། མ་ཟད་ང་ཚོས་དེ་དང་མཚུངས་པ་སྔ་མོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་ཁ་ཤས་ནང་རྙེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། དེ་རིང་ཁ་སང་དེང་དུས་ཚན་རིག་གིས་གནས་འདིར་བརྟག་དཔྱད་གཏིང་རིང་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། སྨན་དཔྱད་ཚན་རིག་གིས་སེམས་ཚོར་གྱི་ཐོག་ལ་ཞིབ་འཇུག་ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། སེམས་ཚོར་རྣམས་ང་ཚོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་ཞིག་འོང་བ་ནི་སེམས་ཚོར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། དེར་བརྟེན། དེ་ནི་ཀླད་པས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་གྱི་དབང་རྩའི་ནད་རིགས་ཀྱི་སྨན་པ་ཚོར་སེམས་ཚོར་ལ་དེ་བས་མང་བ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་གྱིས་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་གཞན་གྱི་ནང་དུའང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལ་དོ་དབྱིངས་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ནང་པའི་ཆོས་དང་སྔ་མོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ནི་ཁོང་ཚོའི་དཔྱད་ཞིབ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
ནམ་རྒྱུན་ངོས་ནས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པའི་ཚན་རིག་དང། ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་སོ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པར་གཟིགས་དང། སྟོན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སེམས་ཅན་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན། སྟོན་པས་ཉིད་ཀྱིས་གཤེགས་པའི་ལམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ང་ཚོའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དཀྱུས་མ་རྣམས་ཐེམ་པ་རིམ་འཛེགས་བཞིན་བཅོས་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་ནི་གང་ཟག་དཀྱུས་མའི་གནས་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་གནས་རིམ་དེའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་མ་འཐོབ་བར་དུ་ལམ་དུ་འཇུག་དགོས་སོ། །
རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དང་ཐོག་ང་ཚོས་དེང་སང་གི་དོན་དངོས་ཏེ། དེས་ནང་པའི་ཚན་རིག་དགོས་མཁོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཤེས་དགོས། དེ་ནས་གཞི་རྩ་དེའི་ཐོག་ང་ཚོས་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་སྟེ། འཕོ་འགྱུར་སྲིད་པ་མཐོང་བ་ཡིན། ང་ཚོས་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པ་ཞིག་དང་དེ་ནི་ནང་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པ་མཐོང། དེ་ང་ཚོར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ནང་སེམས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གདེང་སྤོབས་ཡོད་པས་ང་ཚོས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་ཡིན།
དེར་བརྟེན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ནང་པའི་ཚན་རིག་ལ་ཕྱིར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ཚེ། དེས་གནས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་ནི། ནང་གི་ཐོག་ནས་སེམས་དང། ཕྱིའི་ཐོག་ནས་རྡུལ་ཕྲན། སའི་གོ་ལ་ལ་སོགས་པ་མང་པོའི་དོན་འགྲེལ་གྱི་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་གིས་ཕྱི་དངོས་པོའི་རིམ་པའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་དེ་བས་མང་བ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཅིང། དེ་གནས་དེར་ཧ་ཅང་གི་ཡར་ཐོན་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྣང། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོས་དེ་ལས་ཕྲ་རབ་དང་དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་སྐོར་དང་། རིགས་རྒྱུན་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་སྐོར། སའི་གོ་ལའི་སྐོར་སོགས་སློབ་སྦྱོང་དེ་བས་མང་བ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ཞིང། འདི་དག་ནི་ནང་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། མ་མཐར་ཡང་སའི་གོ་ལར་མཚོན་ན། རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་མེད་པ་ནི་གང་ཙམ་གྱིས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོའི་སྔ་རབས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཁ་ཤས་ལ་ངེས་པར་དུ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པའི་གནས་ལ་ཚན་རིག་གིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དང། ཀོན་ཊམ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོས་སྦྱོང་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
དེ་ལྟ་ནའང་། དེང་དུས་ཚན་རིག་དང་ནང་པའི་ཆོས་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁ་ཤས་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་རེད། དཔེར་ན། ཐོག་མར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་སྟེང་དུ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཀོན་ཊམ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཤེས་རྟོགས་ལ་གཞིགས་ན། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་པ་མཐོང་ཡོད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་ཤེས་རྟོགས་དེ་བྱུང་བ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ལས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའམ་གནས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ནའང། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཡོད།
ད་ལྟ་ནང་གི་ཤེས་རྟོགས་ལ་མཚོན་ན། དེང་དུས་ཚན་རིག་གིས་བརྟག་དཔྱད་ཁ་ཤས་སྣེ་འཁྲིད་རྒྱུའི་འགོ་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ཕྱོགས་གཉི་གར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན། ནང་པ་ཚོས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཚན་རིག་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཚན་རིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཚོར་དག་དང་དེ་འདྲ་བའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་ནང་པ་ཚོ་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཚན་རིག་པ་ཚོ་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་སྐབས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དང་ཐར་པའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་ལྟ་ཚུལ་སྐོར་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད་ནའང། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ང་ཚོས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐོར་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོའི་ཐབས་ལམ་མཚུངས་པ་སྟེ། ང་ཚོས་དངོས་པོའི་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྟོགས་དོན་དུ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཚོས་སོ་སོའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལག་ལེན་བསྟར་ཚེ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཚན་རིག་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་ཤིག་དང་ལྷན་དུ་ནང་པའི་བསྟན་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་པ་གཞི་རྩར་བྱས་ཚེ་ངོས་ནས་ནང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་བྱེད་དུས་སྐྱོན་མེད་པའི་སྣང་བ་ཞིག་འདུག རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་འདི་དག་ཤེས་ཡོན་གྱི་གཏམ་བཤད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་རོགས་གནང་། འགོ་འཛུགས་པའི་སྐབས་ཁ་འདོན་ཏོག་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ངོས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་ནང་ཆོ་གའི་རིགས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡང་མེད། ངོས་ནས་ཚན་རིག་གི་གཏམ་བཤད་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཅི་ཞིག་སེམས་ཀྱི་འདུག་གམ།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (05%)


text:
མགོ་རྙོག
བློ་གྲོས་བརྟན་པ།
————-
ཉེ་ཆར་སྐུ་འབུམ་ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་འབྲུག་སྐད་ཞི་བའི་ཁ་བ་ཟེར་བ་ཞིག་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ཐོན་ཚུལ་གྱི་གླེང་སློང་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་། དེའི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཆ་ལ་དྲ་ཐོག་ནས་བསྟོད་སྨད་སྣ་ཚོགས་དང་བདེན་རྫུན་གྱི་སྐད་ཆ་མང་པོ་བྱས། འོན་ཀྱང་དེབ་དེ་ལག་སོན་མ་བྱུང་བས་ཁོ་བོས་དཔྱད་བརྗོད་གང་ཡང་བྱས་མེད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་དེ་རིང་བོད ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཤོག་ལྷེ་དུམ་ཅིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་ལ་སྐར་མ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་ཁྱུག་བལྟ་ཞིག་བྱས་པས་དངོས་གནས་མགོ་རྙོག་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང་། ཤོག་ངོས་༡༩ལས་མེད་ན་ཡང་མགོ་རྙོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ནི། དཔེར་ན། ཤོག་ངོས་༡༡པར། སྐུ་གོང་མའི་མཛད་པ་གླེང་སྐབས། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ལོ་རབས་བཞི་བཅུའི་མཇུག་ཙམ་ལ་ཁོང་དགོངས་པ་རྫོགས་ཤིང་། ཞེས་བྲ ིས་པ་དང་། ཤོག་ངོས་༡༩པར། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོར་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་མཆོག་སྐུ་འབུམ་དགོན་དུ་བཞུགས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དང་གཞན་རྒྱ་ཡག་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བླ་ཆེན་ཁག་ཅིག་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དཀར་དམར་སེར་གསུམ་རྣམ་པར་བཞད་པའི་ཏོ་ལོན་ནོའུར་འབྲོག་པའི་རྩ་ཐང་དུ་ཆིབས་བས ུ་རྒྱ་ཆེར་ཞུས། ཞེས་པ་གཉིས་ལ་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། ལོ་རབས་བཞི་བཅུའི་མཇུག་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་རྫོགས་ཡོད་ན་༡༩༥༠ལོར་གདན་ཞུ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མེད་ཅིང་།
ཡང་གོང་གསལ་གྱི་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོར་ཨ་ཀྱཱ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སོགས་ཏོ་ལོན་ནོའུར་གདན་ཞུ་བྱས་ཚུལ་དང་། ཤོག་ངོས་༩པར། མཚམས་འདིར་ང་རང་སྐྱེས་དུས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཙམ་ཞིག་ཞུས་ན། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོའི་བོད་ཟླ་༨པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་གཅིག་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་སྐྱེས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག་ཟེར་བ་གཉིས་ལ་ཡང་ནང་འགལ་ཚབས་ཆེ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྐ ུ་གོང་མ་དེ་༡༩༥༠ལོའི་ཟླ་བ་༡པོའི་ནང་ཏོ་ལོན་ནོའུར་ཕེབས་ཤིང་དེ་ནས་འཕྲལ་དུ་འདས་པ་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། སྐུ་གོང་མའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་བོད་ཟླ་༨པའི་ནང་འཁྲུངས་ཐབས་མེད་པ་དང་།
ད་དུང་གལ་ཏེ། ཧོར་འཇིགས་ཀྱི་མདོ་སྨད་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དྲུག་པའི་ཤོག་ངོས་ ༤༡༥དང་༤༡༦པར།
མཚན། ཨ་ཀྱཱ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས།
འཁྲུངས་ཡུལ། མཚོ་སྔོན།
འཁྲུངས་ལོ། ༡༩༡༠
འདས་ལོ། ༡༩༤༩
འདི་པ་སྐུ་འབུམ་ཨ་ཀྱཱ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཡིན་ལ། མཚན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཨ་ཀྱཱ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དུ་འབོད། ཟེར་བ་འདི་བདེན་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟའི་ཨ་ཀྱཱ་འདིས་རང་ཉིད་ཨ་ཀྱཱ་སྐུ་ཕྲེང་ག་ཚོད་ཡིན་ཡང་ཤེས་མི་འདུག་སྟེ། གོང་བཤད་བོད་བསྒྱུར་མའི་ཤོག་ངོས་༡༠པར། ངའི་སྐུ་གོང་མ་ཨ་ཀྱཱ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བླ ོ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྲིས་པ་དང་། ཤོག་ངོས་༨པར། དེ་ནས་དཀར་ཞིང་གཙང་བའི་ཁ་བཏགས་གཉིས་བླངས་ནས་ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་མགུལ་དུ་སྒྲོན་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་པའི་སྨོན་འདུན་དང་བཅས་ཨ་ཀྱ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་དེ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནང་དུ་འཁྲུངས་འདུག་ཅེས་གསུངས། ཞེས་བྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ།
ཡང་ཤོག་ངོས་ ༩ བར། ཨ་མཆོད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱིས་པ་འདི་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་མཉམ་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་ད་ལོ་ནི་ལྕགས་སྟག་ལོ་ཡིན་ལ་ཁོ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་དེ་ཡང་སྟག་གི་ཉི་མར་ཁེལ་འདུག དེ་བཞིན་ཐོ་རེངས་སྟག་དུས་སུ་སྐྱེས་དུས་སྟག་གསུམ་ཚང་བ་ཡ་མཚན་ཆེ། ཞེས་བྲིས་པ་དང་། ཤོག་ངོས་ ༨ པར་གོང་གསལ་ལྟར། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་སྐྱེས་པ་རེད་ཟེར་གྱིན་འདུག་ལ། ཞེས་བྲིས་པ་གཉིས་ཀྱང་ཆེས་མི་མཚུངས་སྟེ། བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ནི། འབྲུག་གི་ཉི་མ་ཡིན་པ་ལས་སྟག་མ་ཡིན་ཞིང་།
དེ་བཞིན་ཐོ་རེངས་སྟག་ལ་སྐྱེས་པ་དང་། སྔ་དྲོར་སྐྱེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ་ཐོ་རེངས་སྟག ནམ་ལངས་ཡོས། ཉི་ཤར་འབྲུག ཉི་དྲོས་སྦྲུལ་ཞེས་སོགས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
ཤོག་ལྷེ་བཅུ་ཁ་ཞིག་གི་ནང་དུ་འདི་འདྲའི་བྱིས་པའི་རྩག་ཕྲུག་མགོ་ལ་འཐེན་ན་འཕོང་མི་ཁེབ་པ་དང་། འཕོང་ལ་འཐེན་ན་མགོ་མི་ཁེབ་པའི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་བའི་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་མང་དག་ཅིག་འདུག་པ་ལ་བལྟས་ན་ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་པོའི་ནང་དུ་ཡིད་བརྟན་ཕེར་བའི་ལེགས་བཤད་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་དམ། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་དགོས་སམ།


text:
དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཚོར་དམ་དྲག་བྱེད་གྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། མང་པོ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན།བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སུ་ཞིག་གིས་གླེང་བ་དང་རྩོད་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེར་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཚོར་དམ་དྲག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་འདི་ནི། བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོངས་གྲགས་ངང་གླེང་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པའི་མངོན་རྟགས་རེད།
དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་ཐེའུ་རང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས“ཁྲག་ཡིག”ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་བཀོད་དོན། ༼ བླ་སྲོག་གི་ཕྱི་ནང་ཡོད་ཚད་ལ་ལྕག་ཚན་གྱིས་བྲབ་པའི་དམིགས་བསལ་བའི་ལོ་ཟླ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཅིས་ཀྱང་མི་བཤད་ཐུ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་སྐད་ཆ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པས་ན། ཁོ་བོ་ནས་ཀྱང་སྨྲ་སྒོ་རང་ས་ནས་བསྡམས་ཏེ་འདུག་པ་ལས་སྨྲ་བ་གྲོལ་ཏེ་སུ་ཞིག་བཅད་པ་ཡིན་ན་རིན་དོད་ཆེ་བར་འདོད་པའི་གདམ་ག་ཞིག་ལ་འཕྲེང་ཏེ། ད་གཟོད་རང་གི་ན་ཚོད་ལས་ཀྱང་གཉོམ་ལག་མ་རྒྱས་པའི་དེབ་ཆུང་འདི་ཆེད་དུ་སྟོང་ལོ་བརྒྱད་དགུ་གཉིས་ཀྱི་སོ་མཚམས་སུ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་བཞིན་གཏར་བ་ལགས་སོ།༽ ཞེས་ངག་གི་སྨྲ་སྒོ་སུ་ཞིག་གིས་གཅོད་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་རྟོགས་ཀྱིས་སྨྲ་སྒོ་གྲོལ་ནས་“ཁྲག་ཡིག”ཅེས་པའི་དེབ་དེ་བྲིས་འདུག དེབ་དེའི་ནང་༢༠༠༨ལོར་བོད་མི་མང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་སྨྲ་སྒོ་དུས་གཏན་དུ་གཅོད་ཐུབ་མིན་མི་ཤེས་ནའང་། ཁོང ༢༠༠༩ལོའི་་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་༢༦ཉིན་འཛིན་བཟུང་གིས་ཟླ་གཅིག་རིང་བཀག་ཉར་རྗེས་གློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་ནའང། ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་༦ཉིན་བསྐྱར་དུ་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཏེ། ནང་མིས་ཀྱང་ཁོང་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཡང་ད་ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་༢༣་ཉིན་ཟི་ལིང་ཉེན་རྟོག་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་ངན་སྐུལ་གྱི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ནས་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་བཀྲ་རྒྱའམ་ཞོགས་དུང་ལགས་ཀྱིས། “གནམ་ས་གོ་འབྱེད་།”ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་དུ།“རྩོམ་འདི་བཀྲམ་པའི་རྗེས་ལ། ནམ་ཞིག་མི་ཡུལ་གྱི་ཚ་དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ་དུ་སྡོད་ལོས་དགོས་སྙམ་སྟེ་འཇིགས་སྐྲག་ཆེ་མོད། ཁ་ཡི་རྐྱེན་ལས་མགོ་བོ་ཤོར་ནའང་ལམ་འདི་རང་གིས་བདམས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རང་འགན་རང་གིས་འཁུར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།”ཞེས་བཀོད་འདུག་པས་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གིས་དེབ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་བཀྲམ་རྗེས་ཁོང་ལ་མཇུག་འབྲས་ཡག་པོ་ཞིག་མི་ཡོང་བའང་ཤེས་ཡོད།


text:
སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་གང་ཟག་གི་ཁྱད་ཆོས།
(བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་སྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིགས་ཚོགས་ཆུང་གིས།)
པདྨ་ཚེ་དབང་ཤཱསྟྲིས་བསྒྱུར།
བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་དམིགས་སུ་སླེབས་པའི་རེ་བ་ཡོད་མཁན་ཚང་མའི་ཐད་ལ། ཁོང་ཚོའི་འདོད་ཚུལ་ངོ་མ་གང་ཡིན་གྱི་སྐོར་ལ་ད་བར་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་རྟོག་ཐུབ་མེད། དེ་གང་གིས་ཞེས་ན། ད་ལྟ་བར་དུ་འོས་གཞི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གིས་སྤེལ་བའམ། ཡང་ན་ཁོང་ཚོའི་སྐོར་ལ་གཞན་གྱིས་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་མང་ཆེ་བ་འོས་གཞི་སོ་སོའི་སྐོར་ལ་ཡིན་པ་ལས། འདེམས་ཐོན་བྱུང་ན་ཁོང་ཚོས་སྲིད་ཇུས་གང་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་མིན། གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་དགོས་ན། འདི་ནི་ངེས་པར་དུ་སེལ་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་རེད།
གནས་སྟངས་འདི་དོན་མཐུན་འདྲོགས་འགོ་སློང་བའི་མཚུངས་དཔེ་ཞིག་ལ་སྦྱར་ན། ཡོངས་སུ་སྨིན་ལ་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་བསམ་བློ་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཁ་ཕྱོགས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དང་། དམའ་རིམ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ནང་ནང་སློབ་ཕྲུག་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་འཛིན་གྲའི་རྒན་བདག་ཏུ་འོས་འདེམས་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཡིན།
བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དེ་ལྟའི་སྐྱེད་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་པོ་དེ་མིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་བསླབ་བྱ་མང་དག་ལེན་རྒྱུ་ཡོད། ཉེ་བའི་ཆར་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་སྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ནང་ནས་གཅིག་གིས། བོད་མི་ཚོས་མིག་ལྟོས་བྱེད་འོས་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་གཅིག་ནི་འཇར་མན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་བ་ཆེན་པོ་མེཀས་ཝེབྷར་ཡིན་ཞེས་བྲིས་ཡོད།
ཝེབྷར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་དབང་འཛིན་པ་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་ཅེས་བྲིས་ཡོད། དེ་དག་ནི། ཡིད་འགུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཅན། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་བཅས་རེད། སྨིན་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དག་གིས། ཡིད་འགུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ལས་རང་ཉིད་རྒྱང་རིང་དུ་བཏང་སྟེ། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པའི་རྒྱུན་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་ཐབས་བྱེད་པའི་འགྲོས་ཞིག་ཡོད།
༡། ཡིད་འགུགས་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་དེ་ནི། དཔའ་བོའམ། ཡང་ན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན།
༢། སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ནི། བྱ་བ་ཡོངས་རྫོགས་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་སྟངས་སྔར་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་བྱེད་དགོས་པའི་རྟོག་འཆར་ལ་གཞི་རྟེན་བྱས་ཡོད།
༣། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ནི། གང་ཟག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་གཞན་དུ་སྒྲིག་འཛུགས་དག་ལ་གཞི་རྟེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལས་ཁུངས་ལམ་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཡིད་འགུགས་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་གཞིར་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་༼མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་ཞིག་ཡིན་པ་ཆར་བཞག་༽ཞིག་གི་ནང་དུ་འོས་གཞི་ཚོས་སྲིད་གཞུང་གིས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེ་ཁག་ལས་ཁ་བྲལ་ཏེ། རྒྱལ་ཞེན་ནམ། ལྷག་བསམ། དྲང་བདེན་བཅས་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་གིས་བློ་འགུགས་འུད་སྒྲོགས་བྱེད་པའི་འགྲོས་ཤིག་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པར་གཞི་རྟེན་བྱས་པའི་ལམ་ལུགས་ཞིག་གི་ནང་དུ་འོས་གཞི་ཚོས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལམ་ལུགས་ཞིག་ལ་རང་རང་གི་ཡིད་ཆེས་སམ། ཡིད་རྟོན་སྒྲོགས་ཀྱི་རེད།
འོས་གཞི་ཞིག་རང་ངོས་ནས་དཔའ་བོའམ། སྲོལ་རྒྱུན་པ་ཡིན་པ་དེར་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། ཨ་རིའི་ནང་དུ་དམག་འཐབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཇོརྗ། ཝཤིངཊོན། ནི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་བྱུང་བའི་དན་རྟགས་ར་འཕྲོད་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་དམག་འཐབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཛེཁེརི། ཊེལོར། ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕན་ནུས་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། གནད་དོན་འདིའི་རིགས་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པའི་དཀལ་ངལ་ནི་དེ་དག་གིས་༼གང་ཟག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་གོས་བཤུས་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་དེ་གང་ཡིན་གྱི་༽དོན་གནད་ཆེན་པོ་དེར་བལྟ་བར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དེས་ན་རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་དེ་སྐབས་འདིར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེང་རབས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྨང་གཞིའམ། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་དབང་ཆ་དེ་༼མིའི་མིན་པར་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་༽ཞེས་ཇཱོན། ཨེཌམས། ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་ལྟར་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་གནས་ཡོད། དེས་ལུཝིས་བཅུ་བཞིས་༼ང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན།༽ ཞེས་པའི་ཕལ་ཆེར་དྲན་གཏམ་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྐྱེས་པའམ། བུད་མེད་སུ་འདྲ་ཞིག་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་རེད།
འདོད་ཚུལ་འདི་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དེ་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ལ་རག་མ་ལས་པར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འགོ་ཁྲིད་དེའི་ལམ་སྟོན་འོག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་སྲིད་ཇུས་ཁག་ཡིན་ལ། མཐའ་མ་དེར་དེ་དག་ཀྱང་ཁོ་པའམ་ཁོ་མོ་ལས་ཆེ་བ་ཡིན།
འདི་ལས་ལྡོག་སྟེ་འགྲོ་བཞིན་པའི་བོད་མིའི་འོས་བསྡུ་དེས། ཧ་ལམ་བགྲོ་གླེང་ཆ་ཚང་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞི་རྟེན་བྱས་ཏེ་འོས་གཞི་ལེགས་ཤོས་སུ་ཡིན་ལ་བལྟ་གི་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་འདི་དག་གི་ནང་དུ། ནང་ཁུལ་བ་དང་། ཕྱི་ལོག་པ། ཉམས་མྱོང་ཅན། ཤེས་ཡོན་ཅན། གཞོན་སྐྱེས། བུད་མེད་ཅིག སེམས་ཤུགས་ཅན། ཆོལ་ཁ་དེ་ནས་ཡིན་པ། ཆོས་ལུགས་འདི་ནས་ཡིན་པ་བཅས་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་འོས་གཞི་བྱེ་བྲག་པ་སུ་རུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་བློ་ལ་འཐད་པའི་འོས་གཞི་དེའི་འདོད་ཚུལ་དངོས་གང་ཡིན་གསལ་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་རེད།
འདི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད། ཉེ་ཆར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་བགྲོ་གླེང་སྐབས་སུ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་འགའ་ཞིག་ཆུ་ཐིག་གི་ཚུལ་དུ་གསང་བརྟོལ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། གནད་དོན་གྱི་ཐད་ལ་འོས་གཞི་ཚོས་གསུང་བྱོན་པ་ཤས་ཆེར་བྱུང་མེད། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ཕུར་བུ་རྡོ་རྗེ་དང་། བློ་བཟང་སེང་གེ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་བཀྲེས་མཐོང་བཅས་ཀྱི་དབར་ལ་པོཊལེཎཌ་དུ་ཚོགས་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་སྐབས་སུ། ཚོགས་བཅར་བ་ཞིག་གིས་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་ཁོང་ཚོ་རང་རང་གི་སྲིད་ཇུས་འདོད་ཚུལ་ངོ་མ་གང་ཡིན་༼དྲི་ཁག་གཉིས་ཅན་ཞིག་༽བརྒྱུད་དེ་དྲིས་ཀྱང་། འོས་དམིགས་གསུམ་གས་ལན་འདེབས་ལ་གཡོལ་གནང་སོང་།
ཕྱོགས་མཚུངས། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པས་ཉེ་ཆར་སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཅན་ལགས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་ནས་གཅིག་ལ་རྒྱབ་གཉེར་བྱས་འདུག་ཀྱང་། སྐུ་ཞབས་ལགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛིན་ཕྱོགས་དང་། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཡོ་རོབ་བོད་མིའི་འཐུས་ཚབ་ཇི་ལྟར་གནང་མིན་གྱི་སྐོར་ལ་གང་ཡང་གསལ་མི་འདུག། འོས་འཕེན་མཁན་ཚོར་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མང་བ་ཤེས་པའི་འོས་འབབ་ཡོད། དཔེར་ན། མང་གཙོ་ཚོགས་པས་སྐུ་ཞབས་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཐད་དུ་མི་རིགས་སྡེབ་གསོད་བྱས་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་སིཔེན་དུ་བྱས་ཡོད་པའི་ནང་ཆ་ཤས་བླངས་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་མཚུངས་འོས་གཞི་རང་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཤོས་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་འདོད་ཚུལ་འཁོད་དགོས་པ་ཡིན།
༢༠༡༡ ལོའི་བོད་མིའི་འོས་བསྡུ་དེ་སྐད་གྲགས་སུ་ཆེ་བལྟ་རྒྱུའི་འགྲན་རྩོད་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་། འདི་དག་ནི་འོས་དམིགས་ཚོའི་རང་རང་གི་སྲིད་ཇུས་འདོད་ཚུལ་ལས་གཞན་པའི་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བློ་འགུགས་འུད་སྒྲོགས་བྱེད་པའི་སྟབས་མི་ལེགས་པའི་གནས་བབ་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་རེད། གྱོང་གུན་འཕོག་མཁན་ངོ་མ་དེ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཐོག་ལ་དགོས་ངེས་ཅན་དང་གནད་དུ་སྨིན་པའི་བགྲོ་གླེང་དང་བྲལ་བའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་དེ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་ནང་དུ་བོད་མི་རྣམས་དར་འཕེལ་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐོར་ལ་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་སྐུལ་མ་ཤུགས་ཆེ་ཐེབས་པའི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིག་གཏོང་འདུན་ངེས་པར་དུ་ཡོད།
བོད་མི་འོས་འཕེན་པ་ཚོ་ལ་འདིས་གོ་རྒྱུ་གང་ཡོད་དམ། འོས་དམིགས་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པ་ནི། འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ལོས་ཡིན། ང་ཚོས་ཁོང་རྣམ་པའི་འདས་དོན་ནས་ཁོང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་དང་། ཤེས་ཡོན། སེམས་ཤུགས། ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་ཉིད། འཆར་སྣང་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁུངས་སྣེ་བཙལ་ཏེ་དཔྱད་པ་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་དེ་གཅིག་པུས་འཐུས་པ་མིན། འོས་འཕེན་པ་ཚོས་འོས་དམིགས་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཟབ་ནན་དགོས་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་ཇུས་དང་འོས་བསྡུའི་སྡེང་ཆའི་ཐད་ལ་གསལ་ཁ་གཏོད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་ཡང་འདོན་དགོས། འོས་འཕེན་པ་ཚོས་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་། འོས་དམིགས་ཚོའི་གསལ་བསྒྲགས་དེ་འོས་བསྡུའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པར་ཆ་རྐྱེན་དང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས། འོས་འཕེན་པ་ཚོས་དྷ་རམ་ས་ལའི་རྒྱལ་ཁབ་བམ་སྲིད་གཞུང་གི་གྲུ་དེའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་འགོ་ཁྲིད་རྗེས་མ་དེའི་ཐོག་ལ་མནོ་བསམ་གཏོང་སྐབས་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་ས་དེར་ཁོང་གིས་འཁྲིད་ཀྱི་མེད་ན། གྲུ་དཔོན་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་དམ།།
(པདྨ་ཚེ་དབང་ཤཱསྟྲིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ ཟླ་༨ ཚེས་༢༧ ཉིན་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་མ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། འགོ་བརྗོད་དེ་༼སྲིད་ཇུས་དང་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དབར་གྱི་འགྲན་རྩོད།༽ ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་ཡིག་རྫོབ་ཉུང་བའི་ཆེད་གོང་ལྟར་བཞག་པ་ཡིན། བོད་འགྱུར་གྱི་གོ་བ་གསལ་པོ་མེད་རིགས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་མ་ཡིག་ལ་བསྟུན་གནང་ཡོང་བ་འཚལ།།)
འགྱུར་གྱི་མ་ཡིག་གཤམ་གསལ།
༡ ཕ་ཡུལ་དྲ་རྒྱ།
༢ བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་བསྐྱར་ཞིབ།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ལུས་རྟེན་གྱི་གྲུབ་ཆ་དང་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྙིང་རྗེ།
ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ (Czech Republic)། པེ་ར་གྷུ་ (Prague)། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་ཞུས།
ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་སྐུལ་སློང་ལ་རག་ལུས་ཀྱི་ཡོད། ལས་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། དགེ་མི་དགའིེ་བློ་གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་ལ་བརྟེན་ནས། ལས་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ། དཔེར་ན། སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚོར་མྱོང་ཞིག་གིས་ལས་གང་ཞིག་ཀུན་ནས་སློང་པ་ན། སེམས་དང་ཚོར་མྱོང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོར་མྱོང་དག་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་འགྲུབ་མིན་ལ་ཁྱད་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
དཔེར་ན། སྙིང་རྗེ་ལ་མཚོན་ན། རིགས་གསུམ་ཡོད།
- དང་པོས་ནི། རང་གི་སྤུན་གཉེན་དང་། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི། ཆགས་ཞེན་གྱི་བློ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཡིན་པས། དམིགས་པའི་ཁྱབ་ཚད་ཚད་ཅན་ཞིག་ཡིན། འཕྲལ་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་། ལམ་སེང་ཁོང་ཁྲོ་དང་། ཐ་ན་ཞེ་སྡང་དུ་འགྱུར་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།
- སྙིང་རྗེ་རིགས་གཉིས་པས་ནི། སྡུག་ངལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེས་ནི། ང་ཚོས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡ་ང་ཤ་ཚའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་རང་ཉིད་ལས་དམན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་བབས་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་རིགས་དེ་གཉིས་ཀ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བསྟེར་བར་བྱེད།
- སྙིང་རྗེ་རིགས་གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན། དེ་ནི་གོ་རྟོགས་དང་། བརྩི་བཀུར་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིས་ནི། ང་ཚོས་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པར་ངོ་འཕྲོད་ནས། ཁོང་ཚོར་ཡང་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་ཡོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད། གོ་རྟོགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་གཞན་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་བརྩེ་དང་། སྙིང་རྗེ། སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད། སྙིང་རྗེ་རིགས་གསུམ་པ་དེ་ནི་བརྟན་པོ་ཡོད། ཉམས་ལེན་དང་། ཐོས་བསམ། རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད། སྙིང་རྗེ་དེ་ཇི་ཙམ་གྱིས་བརྟན་པ་ཡོད་པ་དེའིེ་ཚོད་ཀྱིས་ཕན་རླབས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
སྙིང་རྗའིེ་རིགས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤྱིར་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡིན། སྙིང་རྗེའིེ་རིགས་དང་པོ་གཉིས་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་མྱོང་ཡིན། གསུམ་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་མྱོང་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། འགྲོ་བ་མི་དང་། ནུ་གསོ་སེམས་ཅན། ཡང་ན། བྱ་བྱེའུ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་ངོས་རང་ནས་རྒྱ་མཚོའི་རུས་སྦལ་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་སྐོར་ཤོད་མི་ཤེས། ང་ཚོ་ཚང་མ་མ་ཡི་མངལ་ནས་བཙའ་བའི་ཚེ། མ་གཞི་དེ་དུས་སོ་སོའི་ཨ་མ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ཨ་མའི་ཕྱོགས་སུ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་བརྩེ་བ་ཞིག་སྐྱེ་ཞིང་། སོ་སོའི་ཨ་མར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བརྩེ་བ་དང་། སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། བརྩེ་གདུང་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ཨ་མའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རང་ལ་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། བརྩེ་གདུང་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ཁོ་མོས་བྱིས་པ་དེར་ལྟ་སྐྱོང་དང་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལྟའི་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་ལྟ་སྐྱོང་ནི་ཕྲུ་གུ་དེ་བདེ་ཐང་ངང་འཚར་ལོངས་བྱེད་པའི་གཞི་རྟེན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
གོང་གསལ་ལས། ལུས་རྟེན་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། བྱམས་བརྩེ་སོགས་ནི། སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནི། ང་ཚོར་རང་གི་ཨ་མ་ཁོ་ན་ལས་ཐོབ་པའི་རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལེགས་སྐྱེས་དག་ཡིན། ང་ཚོས་ས་བོན་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་དང་། ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གྱི་ཐོག་ནས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཚེ། སྙིང་རྗེ་དངོས་གནས་པ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་སྐྱེས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་། ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་ཞིང་། ཚང་མར་གཅིག་ཏུ་ཆ་སྙོམས་དུ་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གོ་སྟོབས་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་འབྱུང་དགོས་པ་ཡིན།
བྱིས་པ་ཚོར་མཚོན་ན། བརྩེ་གདུང་ནི། ཆོས་ལུགས་དང་། ཁྲིམས་ལུགས། ཡང་ན། ཉེན་རྟོག་པའི་སྐུལ་འདེད་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་ལ། དེ་དག་རང་བྱུང་ཁོ་ན་ཡིན། དེར་བརྟེན། མ་གཞི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ནས་བཤད་པའི་སྙིང་རྗེ་དེར་དགེ་མཚན་ཆེ་ཡང་། སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་དང་གཞི་རྟེན་ངོ་མ་ནི་ལུས་རྟེན་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི། ངོས་ཀྱིས་ “ ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་” ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པའི་གཞི་རྟེན་ཡང་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་བའི་ས་བོན་ལ་ཤུགས་གནོན་རྒྱག་དགོས།
མི་ཁ་ཅིག་གིས། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་དགོས་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། གཞན་ཁ་གཅིག་གིས། ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་བརྒྱུད་བཟང་སྤྱོད་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པར་སེམས། ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས། “ ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་” ཟེར་དུས་ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་བརྩི་ཡི་ཡོད། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས། “ ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་” ཟེར་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དགོངས་དོན་ལྟར། ཆོས་ལུགས་ལ་དད་གུས་མེད་མཁན་ཐེ་བས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་གུས་བརྩི་ཡོད་དགོས་པ་ལ་བསམ་གྱི་ཡོད། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་ཕྱི་མ་འདི། དམིགས་བསལ་སྙིང་རྗེའི་གཞི་རྟེན་ཅན་གྱི་བཟང་སྤྱོད་ཞིག་ཡིན། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཤིག་ཀྱི་རྩ་བར་བརྟེན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དཔེར་ན། ཨ་མ་ཞིག་དང་རང་གི་གསར་སྐྱེས་བུ་ཕྲུག་གཉིས་ཀྱི་དབར་གྱི་གནད་དོན་ར་ཁྲོད་ཡོང་བཞིན་པ་ལྟར། འཚོ་གནས་སྐྱེད་སྲིང་གི་དགོས་མཁོའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ལུས་རྟེན་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པས་བརྟན་པ་ཡོད།
ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་རྩེ་སྐབས། ཁོང་ཚོས་ཆོས་དང་། མི་རིགས། ཆབ་སྲིད། ཡང་ན་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད། རང་གི་རྩེད་གྲོགས་སུ་ཡིན་མིན་ལ་མི་ལྟོས་པར་། འཛུམ་མདངས་སྟོན་མཁན་དེ་ལ་ཡི་རངས་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེའི་ལན་དུ། འཆམ་མཐུན་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་བཏང་ནས་རིགས་རུས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབྱེ་ལ་སོགས་པར་དོ་ནན་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། ཁོང་ཚོའི་སེམས་གུ་དོག་པ་ཡོད།
དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གཅིག་གཟིགས་དང་། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤུགས་ཆེ་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས། ང་ཚོའི་སེམས་གུ་ཡངས་པ་དང་། གཞན་དང་འགྲོགས་འདྲིས་བྱེད་བདེ་བ་ཡོད། གལ་ཏེ་རང་གཅེས་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་ནས་ཡོད་ན། ང་ཚོའི་སེམས་གུ་དོག་ཅིང་གཞན་དང་འགྲོགས་འདྲིས་བྱེད་ཁག་པོ་ཡོད། ཁོང་ཁྲོས་ནད་འགོག་མ་ལག་གི་སྟོབས་ཞན་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། བྱམས་བརྩེས་ནད་འགོག་མ་ལག་གི་སྟོབས་བཟང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་དང་འཇིགས་སྣང་ཡོད་ན། ང་ཚོར་གཉིད་མི་ཁུག གལ་ཏེ་གཉིད་ཁུག་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་། དངངས་འཚབ་ཆེ་བའི་སྣང་བ་ཤར་ཡོང་བ་ཡིན། ང་ཚོའི་སེམས་ལྷོད་བདེར་ཡོད་ན། ང་ཚོར་གཉིད་ལེགས་པ་ཁུག་ཐུབ་ཅིང་། ཞི་སྨན་སོགས་གང་ཡང་གཏོང་མི་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལགས་ཤེ་ན། ནུས་པ་ཆ་སྙོམས་དུ་གནས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དངངས་སེམས་ཡོད་ན། ང་ཚོའི་ནུས་པ་གང་སར་རྒྱུག་སྟེ་ཚ་གི་ཚི་གེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
གནད་ལུགས་གང་ཞིག་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ་མཐོང་བ་དང་རྟོགས་འདོད་ན། ང་ཚོར་སེམས་ལྷོད་བདེ་བ་ཞིག་དགོས། ཅི་སྟེ་ང་ཚོའི་སེམས་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ཚེ། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་མཐོང་མི་ཐུབ་ཡིན། དེར་བརྟེན་དཀའ་ངལ་ཕལ་ཆེ་བ། ཐ་ན་གོ་ལའི་སྒང་གི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཀྱང་། མིས་བཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གི་ཡོང་རྐྱེན་ནི། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་རེད། གནས་སྟངས་གང་ཡིན་དེ་ལ་གདོང་ལེན་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་ཞེད་སྣང་དང་། ཁོང་ཁྲོ། དངངས་སྐྲག་བཅས་ཀྱིས་གཞི་རྩར་བྱས་ནས་ཡོད་ཅིང་། སེམས་ལ་དངངས་ཚབ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད། ང་ཚོའི་བློའི་འཛིན་སྟངས་འཁྲུལ་ནས་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་ཚོའི་སེམས་དྲི་མས་བསླད་ཡོད། ཚོར་མྱོང་མ་རུང་པ་དག་གིས་སེམས་གུ་དོག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡིས་དཀའ་ངལ་བཟོ་ཡི་ཡོད་ལ། དེའི་རྐྱེན་པས་འབྲས་བུ་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་འོང་བ་ཡིན།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། སྙིང་རྗེས། སེམས་ལྷོད་བདེ་དང་གུ་ཡངས་ཤིག་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད། དེས་དབང་གིས། ང་ཚོས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། ཀུན་གྱི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ནི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེར་བརྟེན་ལུས་རྟེན་གྲུབ་སྟངས་ཀྱི་ཚན་རིག་གཞི་ལ བཞག་པའི་སྟེང་དུ། རྒྱུ་མཚན་རིགས་པས་རྒྱབ་རྟེན་ལ་བརྟེན་ནས། ཨ་མ་དང་ཕྲུག་གུ་གཉིས་ཀྱི་དབར་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་བྱམས་བརྩེ་དང་། བརྩེ་གདུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིན་ཐང་གོང་སྤེལ་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཤིག་འབུལ་གྱི་ཡོད།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (05%)