text:
༄༅། །དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐྱེད།
དབྱངས་ཅན་རོལ་པའི་འོ་མཚོ།
༄༅། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདྲེན་མཆོག་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ཡིས། །ལེགས་གསུངས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དོན། །ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་མིག །སྩོལ་མཛད་ལྷ་དང་བླ་མར་འདུད། །གང་དེའི་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་འབུམ། །གངས་ཅན་དགུང་དུ་འདྲེན་པའི་མཆོག །ཐོན་མིའི་གཞུང་ལས་ཉེར་མཁོའི་ཆ། །འགའ་ཞིག་བཏུས་ནས་འདིར་གཅིག་བྱ། །འཇམ་དབྱངས་ཐོན་མིས་འཕགས་ཡུལ་དུ། །ཡིག་རིགས་ཀུན་བསླབས་གངས་ཅན་བརྡར། །མཁོ་བའི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང༌། །དབྱངས་བཞི་དང་བཅས་གཏན་ལ་ཕབ། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ལས་ཡ་བཏགས་བདུན། །ར་བཏགས་བཅུ་དང་ལ་བཏགས་དྲུག །ཝ་བཏགས་བཅུ་གཉིས་མགོ་ཅན་གསུམ། །འཕུལ་དང་མཐའ་རྟེན་སོགས་སུ་དབྱེ། །ཡ་བཏགས་བདུན་ནི་ཀ་ཁ་དང༌། །ག་དང་པ་ཕ་བ་མའོ། །ར་བཏགས་ཀ་ཁ་ག་དང་ད། །པ་ཕ་བ་མ་ས་ཧའོ། །ལ་བཏགས་དྲུག་ནི་ཀ་དང་ག །བ་ཟ་ར་དང་ས་ཡིན་ནོ། །ཝ་བཏགས་ཀྭ་ཡེ་འདབ་ཆགས་ཁྭ། །བཅྭོ་བརྒྱད་ཉྭ་བཞི་དྭ་ཕྲུག་བུ། །རྩྭ་སྔོན་ལན་ཚྭ་ཕྲུག་ཞྭ་གྱོན། །རྭ་ཅོ་ཤྭ་དྲག་ལྭ་བའི་ཧྭ། །ར་ལ་ས་ཡི་མགོ་ཅན་ནི། །ར་མགོ་ལྡན་པ་ཀ་ག་ང༌། །ཇ་ཉ་ཏ་ད་ན་དང་ནི། །བ་མ་ཙ་དང་ཛ་ལ་འོ། །ལ་མགོ་བཅུ་ནི་ཀ་ག་ང༌། །ཅ་ཇ་ཏ་ད་པ་བ་ཧ། །ས་མགོ་ཀ་ག་ང་ཉ་ཏ། །ད་ན་པ་བ་མ་ཙ་ལའོ། །ག་ད་བ་མ་འ་དང་ལྔ། །འཕུལ་ཡིག་ཡིན་ལ་གས་འཕུལ་ནི། །ཅ་ཉ་ཏ་ད་ན་ཙ་ཞ། །ཟ་ཡ་ཤ་ས་བཅུ་གཅིག་གོ ། དས་འཕུལ་དྲུག་ནི་ཀ་ག་ང༌། །པ་བ་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བས་འཕུལ་བཅུ་ནི་ཀ་ག་ཅ། །ཏ་ད་ཙ་ཞ་ཟ་ཤ་ས་འོ། །མས་འཕུལ་ཁ་ག་ང་ཆ་ཇ། །ཉ་ཐ་ད་ན་ཚ་ཛའོ། །འས་འཕུལ་ཁ་ག་ཆ་ཇ་ཐ། །ད་ཕ་བ་ཚ་ཛ་དང་བཅུ། །རྗེས་འཇུག་བཅུ་ནི་ག་ང་ད། །ན་བ་མ་འ་ར་ལ་ས། །སྔོན་རྗེས་གཉིས་པོ་ལས་གཞན་པའི། །ཡེ་གེ་རྣམས་ནི་མིང་གཞིའོ། །ད་ནི་སྔ་མའི་ཚིག་ཤུགས་ཀྱིས། །ཕྱི་མ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཚུལ་བཤད། །ཐོག་མར་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་ཡི། །ཀྱི་གི་གྱི་འི་ཡི་རྣམས་ནི། །ད་བ་ས་དང་ད་དྲག་དག །ཐོབ་མཐར་ཀྱི་(ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱབ་ཀྱི་གཡས་ཀྱི་གྱུརད་ཀྱི་ལྟ་བུའོ)དང་ག་ང་གི(བདག་གི་གསུང་གི་ལྟ་བུའོ)། །ན་མ་ར་ལ་བཞི་པོ་གྱི(གཞན་གྱི་ལམ་གྱི་བར་གྱི་དཔལ་གྱི་ལྟ་བུའོ)། །མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་འི་འཐོབ་(སེམས་པའི་ལྟ་བུ)ཅིང༌། །རྐང་པ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཞེས་(ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཚིག་མ་ཚང་ཚེ་ཡི་བྲིའོ)འཐོབ། །འོ་འུ་འམ་གྱི་ཚེག་ཁྱིམ་ཡང༌། །ཁ་སྐོང་ཁ་སྐོང་མིན་པས་དབྱེ། །དེ་ཡང་དགའ་འོ་བདེ་འོ་སོགས། །རྫོགས་ཚིག་ལ་ནི་འོ་ཉིད་དེ། མཛེས་དགའ་བོ་དང་ཀུན་དགའ་བོ། །མཛའ་བོ་དཔའ་བོ་ངོ་བོ་དང༌། །སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་མིང་གི་ཆ། །ཝ་ཕྱེད་ཉིད་དུ་འབྲི་ཞིང་བཀླག །གུག་བསྐྱེད་ཅན་དང་བརྩེགས་པ་དང༌། །མཐའ་རྟེན་ཅན་མཐར་འ་མཐའ་སྤང༌། །རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་ལ་དོན་གྱི། །ཏུ་དུ་སུ་རུའི་ཞབས་ཀྱུ་ནི། །ག་བ་ད་དྲག་ཅན་མཐར་ཏུ(དཔེར་ན་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལྟ་བུའོ)། །ང་ད་ན་མ་ར་ལ་དུ(གང་དུ་བཤད་དུ་རྒྱན་དུ་བསམ་དུ་བར་དུ་དཔལ་དུ་ལྟ་བུའོ)། །ས་སུ་(གནས་སུ)མཐའ་རྟེན་མེད་པ་དང༌། །འ་མཐར་རུ་ཞེས་(བདེ་རུ་དགའ་རུ་ལྟ་བུའོ)བརྗོད་པ་ཡིན། །ཚིག་ཕྲད་ག་བ་ད་རྗེས་སུ། །ཅིང་ཅེས་ཅེའོ་ཅེ་ན་ཅིག(དཔེར་ན་རྟག་ཅིང་རྟག་ཅེས་རྟག་ཅེ་ན་རྟག་ཅིག་ལྟ་བུ་ནི་ད་དང་བ་གཉིས་ལའང་འགྲེའོ)། །ང་འ་ན་མ་ར་ལ་དང༌། །མཐའ་རྟེན་མེད་པའི་རྗེས་དག་ཏུ། །ཞིང་ཞེས་ཞེའོ་ཞེ་ན་ཞིག(བཟང་ཞིང་དཔའ་ཞེས་སྲ་ཞིང་དང་གང་ཞེ་ན་གང་ཞིག་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་རིགས་འགྲེའོ)། །ས་མཐར་ཤིང་ཤེས་ཤེ་ན་ཤིག(མཁས་ཤིང་ཤེ་ན་གྱིས་ཤིག་ལྟ་བུའོ། །ས་མཐར་ཤེས་ཟེར་བ་མི་ལེགས་པས་ཞེས་དམིགས་བསལ་གྱིས་འཐོབ)། །ད་དྲག་ཐོབ་ངེས་ན་ར་ལའི། །རྗེས་སུ་ཅིང་སོགས་ལྔ་པོ་སྦྱོར(དཔེར་ན་བྱོན་ཅིག་གྱུར་ཅིག་རོལ་ཅིག་ལྟ་བུའོ)། །ན་ར་ལ་ས་ད་དྲག་གི །རྗེས་སུ་ཏེ་རྐྱང་ད་མཐར་དེ(མིན་ཏེ་འཁོར་ཏེ་མཇལ་ཏེ་བྱས་ཏེ་སྩལད་ཏེ་ལྟ་བུ་དང༌། བཤད་དེ་མོད་དེ་སོགས་ལྟ་བུའོ)། །ག་ང་བ་མ་འ་དང་ནི། །མཐའ་རྟེན་མེད་རྗེས་སྟེ་ཞེས་འཐོབ(རྟག་སྟེ་བཟང་སྟེ་བབ་སྟེ་བསམ་སྟེ་མངའ་སྟེ། ལྷ་སྟེ་མི་སྟེ་བུམ་པ་སྟེ་ཀ་བ་སྟེ་ལྟ་བུའོ)། །ག་ད་བ་ས་ཉིད་དང་ནི། །ད་དྲག་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཀྱང༌(བདག་ཀྱང་མཆོད་ཀྱང་བབ་ཀྱང་ཤེས་ཀྱང་ལྟ་བུའོ། །གྱུར་ཀྱང་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་རོལ་ཀྱང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ)། །ང་འ་ན་མ་ར་ལ་ཡང༌། །མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་འང་དང་ནི(གང་ཡང་མདའ་ཡང་ཡིན་ཡང་བསམ་ཡང་འབར་ཡང་དཔལ་ཡང་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་ལའང་ལྷའང་མིའང་ལྟ་བུའོ)། ། རྐང་པ་སྐོང་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ(དཔེར་ན་ཕུན་ཚོགས་ལྡན་པ་བདེ་ལ་ཡང་ལྟ་བུའོ)། །དྲི་དང་རྫོགས་ཚིག་སྐབས་སུ་ནི། །མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་འམ་དང་འོ(གཏམ་འདྲི་བ་སོགས་བདེའམ་བདེའོ་ལྷའམ་ལྷའོ་ལྟ་བུའོ)། །མཐའ་རྟེན་ཅན་རྣམས་རང་རང་དང༌(དཔེར་ན་བདག་གམ་བདག་གོ་བཟང་ངམ་བཟང་ངོ་ལྟ་བུའོ)། །ད་དྲག་ཅན་མཐར་ཏ་ཡིག་ལ། །རིམ་བཞིན་མ་དང་ན་རོ་གཉིས། །(ད་དྲག་ཅན་རྣམས་ལ་འདྲའོ། །དཔེར་ན་བསྒྱུརད་ཏམ་བསྒྱུརད་ཏོ་བྱོནད་ཏམ་བྱོནད་ཏོ་རོལད་ཏམ་རོལད་ཏོ་ལྟ་བུའོ)མཁས་པས་ཡང་དག་སྦྱར་བར་བྱ། །མིང་མཐའི་པ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། །ག་ད་ན་བ་མ་ས་དང༌། །ད་དྲག་ཅན་མཐར་པ་དང་ནི(དཔེར་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ལྡན་པ་སྲབ་པ་བསམ་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །གྱུརད་པ་བྱོནད་པ་རོལད་པ་ལྟ་བུའོ)།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་མཐའི། །བ་ཕྱེད་ཝར་འབོད་རྣམས་ལ་བ(དཔེར་ན་འཕྲེང་བ་དགའ་བ་འབར་བ་རྒྱལ་བ་བདེ་བ་སྤྲོ་བ་ལྟ་བུའོ)། །གཞན་ལ་པ་ཉིད་སྦྱར་ཏེ་བཀླག(བདག་སྒྲ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དཔེར་ན། ཕུ་པ། མདའ་པ། ཤར་པ། ལྷོ་པ། རྟ་པ་ལྟ་བུའོ) ། གཅོད་མཚམས་མཐའ་རྟེན་ག་ཡིག་མཐར། །གཅིག་ཤད་ང་ཡིག་མ་གཏོགས་པའི། །ཤད་གོང་རྣམས་སུ་ཕྱི་ཚེག་སྤང༌། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྐང་མཐའ་དང༌། །ལྷུག་པའི་སྡེ་ཚན་རྫོགས་མཚམས་ཀྱི། །ན་རོ་ཅན་མཐར་ཉིས་ཤད་བྱ། །སྡེ་ཚན་ཆེན་པོ་རྫོགས་མཚམས་དང༌། །ལེའུ་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞི་ཤད་འཐོབ། །ཚེག་ཤད་དང་ནི་རྐྱང་ཤད་གཉིས། །འཐོབ་ཚུལ་རང་རང་སྐབས་དང་སྦྱོར། །
ད་ནི་འཕུལ་དང་མཐའ་རྟེན་མགོ །མེད་ལ་སྦྱོར་དང་ཡོད་ལ་སྤོང༌། །གདམ་ང་ཅན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ། །འཛིན་པའི་འཁྲུལ་སྤོང་ཅུང་ཟད་བཤད། །རྔ་ཡབ་གེ་སར་སིལ་སྙན་དང༌། །མངོན་སུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོགས་ལ། །གས་འཕུལ་ནོར་རོ་གཤའ་མ་དང༌། །གཤགས་འགྱེད་སོགས་ལ་མེད་ལ་ནོར།། སར་བ་ལྟ་བུར་གང་ཡང་རུང༌། །སྐྱིལ་ཀྲུང་སོགས་ལ་དས་འཕུལ་མེད། །དགུང་ལོ་མཚན་དགུང་ལོང་ཁྲིད་ཀྱི། །དམིགས་བུ་སོགས་ལ་མེད་ན་ནོར། །སྙན་དངགས་སོགས་ལ་གང་ཡང་རུང༌། །ཕྱག་དར་ལག་དར་གད་མོ་དང༌། །སྐྲ་ཤད་སོགས་ལ་བས་འཕུལ་སྤང༌། །བསེར་བུ་སྐྱོ་བསངས་རྒྱ་མོ་བཟའ། །བྱི་བདར་སོགས་ལ་མེད་ན་ནོར། །སྔོ་སངས་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང༌། །ཐ་གྲུ་ཐ་མ་ཚར་དུ་དངར། །ཚོན་རྩི་སོགས་ལ་མས་འཕུལ་སྤང༌། །མཐེ་བོ་མཚེ་མ་སྔོ་སྨན་མཚེ། །ཁྱིམ་མཚེས་སོགས་ལ་མེད་ན་ནོར། །ཐུན་མོང་ལ་སོགས་གང་ཡང་རུང༌། །ཚོང་འདུས་ཁམས་དང་ཚོགས་པ་ཚོམས། །ཕྲ་མ་ཁོན་འཛིན་ཁྲོ་བ་ཁྲོས། །རིམ་གྲོ་ཕྲ་མོ་ཕོངས་པ་དང༌། །ཕྱུག་པོ་སོགས་ལ་འས་འཕུལ་སྤང༌། །མཐའ་འཁོབ་འཁྲི་ཤིང་འཁུར་བ་དང༌།། ཚུལ་འཆོས་སོགས་ལ་མེད་ན་ནོར། །ཕྲིན་ལས་ཕྲེང་སོགས་གང་ཡང་རུང༌། །ཡི་གེ་མྱུ་གུ་ལུ་གུ་རྒྱུད། ། ཤཱཀྱ་སོགས་ལ་ག་མཐའ་སྤང༌། །ཕྲག་དོག་ཕྲུག་གུར་མེད་ན་ནོར། །པུས་མོའི་ལྷ་ང་སྒོ་ང་དང༌། །སླ་ང་སོགས་ལ་ང་མཐའ་ནོར། །ཡི་དམ་ཡི་རང་ཡི་དྭགས་སོགས། །སྲི་ཞུ་སོགས་ལ་ད་མཐའ་ནོར། །སྐད་ཅིག་ལྟ་བུར་གང་ཡང་རུང༌། །སེ་མོ་དོ་ལ་ན་མཐའ་སྤངས། །བྱན་མོ་ལྟ་བུར་མེད་ན་ནོར། །ལྷ་བཙུན་བཟའ་བཏུང་གདུ་བུ་དང༌། །ལེ་བརྒན་སོགས་ལ་བ་མཐའ་ནོར། །རྒྱ་འདྲེ་ཁ་མཆུ་ར་མདའ་དང༌། །ར་མཉེ་ན་བཟའ་རྩྭ་མཆོག་གྲོང༌། །རྒྱ་མཚོ་སོགས་ལ་མ་མཐའ་ནོར། །ལྷ་རྗེ་མདོ་རྒྱུད་ང་རྒྱལ་ཅན། །བྱ་རྒོད་རྡོ་རྗེ་མཐའ་རྟེན་དང༌། །ལྷ་རྟེན་སོགས་ལ་ར་མཐའ་ནོར། །དུར་ཁྲོད་མདོར་བསྡུས་མེད་ན་ནོར། །བདེ་གཤེགས་སོགས་ལ་གང་ཡང་རུང༌། །སྙུན་གྱི་གསོ་སྨན་ཁ་དྲོ་དང༌། །གྲྭ་ལྔ་སོགས་ལ་འ་མཐའ་ནོར། །རིག་སྔགས་གསུང་རབ་མཁྱེན་རབ་དང༌། །ནམ་མཁའ་གོ་འཕང་ཁྲི་འཕང་མཆོག །བསྐྱེད་རིམ་རྫོགས་རིམ་འདུ་ཤེས་དང༌། །མཁའ་སྤྱོད་ས་སྤྱོད་དོ་ཤལ་འཕྲེང༌། །ཉམ་ཆུང་ཉམ་ཐག་ཉམ་ང་བ། །ལོག་རྟོག་སོམ་ཉི་ཆོམ་རྐུན་དང༌། །ཆོ་ག་སོགས་ལ་ས་མཐའ་ནོར། །ལྷས་བྱིན་ཀླུས་བྱིན་གདམས་ངག་སོགས། །མང་པོ་ཞིག་ལ་མེད་ན་ནོར། །དྲི་བཟང་རྒྱུད་མངས་གོ་རིམ་དང༌། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་སོགས་གང་ཡང་རུང༌། །ཀླད་ཀོར་སྟོད་ཀོར་གདུབ་ཀོར་དང༌། །པད་ཀོར་ཐན་ཀོར་འོད་ཀོར་འཕྲེང༌། །ཨ་མྲ་སོགས་ལ་ས་མགོ་མེད། །ངུར་སྨྲིག་སྨིག་རྒྱུར་མེད་ན་ནོར། །ཡི་གེ་ཞལ་ཏ་ད་ལྟ་དང༌། །ལ་སོགས་ཐ་དད་ཅེས་རྣམས་ལ། །བར་ཚེག་མི་བྱེད་བླུན་པོའི་ལུགས། །འཁྲུལ་སྤོང་འདི་ནི་ཆེས་ཆེར་དུ། །མཁོ་ཕྱིར་ལོ་ཙཱའི་གསུང་དངོས་བྲིས། །
རྗེས་འཇུག་ག་སོགས་ཕལ་ཆེར་ལ། །ཡང་འཇུག་ས་མཐའ་ཡོད་མེད་ཀྱི། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དུ། །འབྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་ཅུང་ཞིག་སྨྲ། །རྒྱུན་དུ་རྟག་དང་རྟགས་མཚན་དང༌། །མི་རྟག་འཇིག་དང་སྐྲག་ནས་འཇིགས། །གཡང་སའི་གྲོག་དང་མཛའ་བའི་གྲོགས། །ཉིན་མཚན་ཞག་དང་ཐག་པའི་ཞགས།། གཅན་གཟན་གཟིག་དང་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས། །མི་དགེ་སྡིག་དང་གཤེ་བའི་བསྡིགས། །གནོད་པའི་གདུག་དང་འབུབ་པའི་གདུགས། །རུས་ཀྱི་གདུང་དང་ཉི་མས་གདུངས། །ཞལ་གྱི་གདོང་དང་ཁ་མིག་གདོངས། །དུད་འགྲོའི་ལུག་དང་དཔེ་ཡི་ལུགས། །ནོར་གྱི་ཕྱུག་དང་དུད་འགྲོའི་ཕྱུགས། །ལུས་ཀྱི་ལག་དང་ཞེ་སའི་ལགས། །བློ་ཡི་རིག་དང་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས། །སྨྲ་བའི་ཚིག་དང་མཚམས་ཀྱི་ཚིགས། །རི་མོའི་ཐིག་དང་ཟག་པའི་ཐིགས། །ཁ་དོག་ནག་དང་ཤིང་གི་ནགས། །དུམ་བུར་ཆག་དང་ཡུལ་དེར་ཆགས། ། རྡུལ་གྱི་དྲེག་དང་སྟོབས་ཀྱི་དྲེགས། །མིག་འབྲས་ལོང་དང་འཛོམ་པའི་ལོངས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཟུར་གྱི་ལོགས། །ཆུང་བའི་དོག་དང་དགྲ་ལ་དོགས། །སྟེང་གི་ཐོག་དང་གཞན་གྱིས་ཐོགས། །གྱེན་དུ་བསླང་དང་སློང་མོ་བསླངས། །གསོར་གྱིས་དབུག་དང་ཁ་ཡི་དབུགས། །མིག་གིས་མཐོང་དང་ནམ་མཁའི་མཐོངས། །ཐམས་ཅད་ཚང་དང་གཙང་བའི་ཚངས། །རེག་བྱའི་གྲང་དང་རྩིས་ཀྱི་གྲངས། །གྲངས་ཀྱི་སྟོང་དང་ཟད་ནས་སྟོངས། །བུ་གའི་ཁུང་དང་ཕུགས་ཀྱི་ཁུངས། །དྲི་བའི་གང་དང་ཁ་བའི་གངས། །མཚན་མོའི་མདང་དང་ཚོན་གྱི་མདངས། །མཚམས་ཀྱི་དང་དང་གསལ་བའི་དྭངས། །ཡོ་མེད་དྲང་དང་གནས་ནས་དྲངས། །ནུབ་པའི་བྱིང་དང་ཕལ་ཆེའི་བྱིངས། །དུད་ཚོའི་གྲོང་དང་གུམ་པའི་གྲོངས། །བཏེགས་པའི་ཡང་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཡངས། །ནང་པར་སང་དང་རིག་པ་སངས། །སྒྱེད་པུའི་ཐབ་དང་བློ་ཡི་ཐབས། །བཟང་པོའི་རབ་དང་རིམ་པའི་རབས། །ཟས་སོགས་སྟོབ་དང་ཤེད་མོང་སྟོབས། །སྔ་གཞུག་རིམ་དང་ཡམས་ཀྱི་རིམས། །ཟ་བའི་ཁམ་དང་འབྱུང་བའི་ཁམས། །བརྗིད་པའི་རྔམ་དང་འཐུག་པའི་རྔམས། །མདུན་གྱི་དྲུང་དང་དྲུངས་ནས་འབྱིན། །ཆ་ལང་སོགས་དང་གྱེན་ལ་ལངས། །ཁ་བསྐང་བ་དང་ཐུགས་དམ་བསྐངས། །རྩྭ་ཡི་འཇག་མ་འཐས་པའི་འཇགས། །རྐང་པ་འཁུམ་དང་ཤེས་པ་འཁུམས། །འཁྱག་ནས་འཁོབ་དང་ཆུམ་པའི་འཁོབས། །ཟིན་པའི་གྲུབ་དང་ཆགས་འབྱོར་གྲུབས། །ཐག་རིང་རྒྱང་དང་མངོན་པའི་རྒྱངས། །རྐང་པའི་རྒྱུག་དང་ཇ་སོགས་རྒྱུགས། །བྲབ་པའི་ལྕག་དང་མགར་བའི་ལྕགས། །འདབ་ཆགས་གླག་དང་བསླུ་ཐབས་གླགས། །རྡོ་སོགས་བཅག་དང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས། །ཁང་པའི་ལྕོག་དང་བློ་ཡིས་ལྕོགས། ། བཏུང་བའི་ཆབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆབས། །བཅག་པའི་ཆོགས་དང་རུང་བའི་ཆོག། །ཉམ་ང་བ་དང་ཉམས་རྟོགས་བཟང༌། །སྙོམ་འཇུག་སོགས་དང་ཀུན་ལ་སྙོམས། །སྨྲ་བའི་གཏམ་དང་མཛོད་ཀྱི་གཏམས། །ཐ་གས་བཏག་དང་དེ་ལ་བཏགས། །རྣམ་རྟོག་སོགས་དང་བློ་ཡིས་རྟོགས། །ནགས་ཀྱི་སྟག་དང་ཡས་སྟགས་དང༌།། སྐས་ཀྱི་གདང་དང་སྐད་ཀྱི་གདངས། །གདེང་ཐོབ་པ་དང་ཞལ་སྒོ་གདེངས། །རྣམ་གྲངས་སོགས་དང་མང་པོའི་རྣམས། །བདེན་རྫུན་དཔང་དང་མཐོན་པོའི་དཔངས། །ས་གཞིའི་སྤང་དང་ཉེས་པ་སྤངས། ། དད་པའི་ཕྱག་དང་ས་རྡུལ་ཕྱགས། །ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་རྒྱང་དུ་འཕངས། །སྐྱེན་པོའི་འཕོང་དང་ལུས་ཀྱི་འཕོངས། །གཡོ་འགུལ་འཕག་དང་མཐོ་བའི་འཕགས། །ལྷག་པའི་ལྷག་དང་བྱོན་པའི་ལྷགས། །ཤ་གཟུག་དང་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས། །དྲི་མ་དག་དང་རི་དྭགས་སོགས། །བྲན་གྱི་གཡོག་དང་ཐུམ་གྱིས་གཡོགས། །ལག་པའི་འདོམ་དང་གསང་གནས་འདོམས། །ཤུབ་བུར་སྨྲ་དང་མཚོན་ཆའི་ཤུབས། །སྤུན་གྱི་སྲིང་དང་ཕྱོགས་སུ་སྲིངས། །འཕྲད་པའི་ཐུག་དང་ལྷ་ཡི་ཐུགས། །ནོར་རྫས་སོགས་དང་མང་སྡུད་སོགས། །འདི་འདྲ་ཚིག་གི་གདངས་མཐུན་ཀྱང༌། །དོན་ཁྱད་ས་མཐའ་ཁོ་ན་ཡིས། །འབྱེད་དགོས་ཕྱིར་ན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ས་མཐའ་ཡོད་མེད་ཤེས་གལ་ཆེ། །འོན་ཀྱང་འདས་དང་སྐུལ་ཚིག་འགར། ། ཡང་འཇུག་ཐོབ་ངེས་སྐབས་ཤེས་དགོས། །
ཚིག་ཙམ་མཐུན་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས། །ཡི་གེ་ལོག་པར་བྲིས་པ་དེའི། །སེམས་ཀྱི་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ས་བསྟན་ལ། །མི་འགྱུར་བརྟན་པ་ར་བརྟན་ཡིན། །རང་གིས་བསྟེན་པ་ས་བསྟེན་ལ། །གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ར་བརྟེན་ཡིན། །གནོད་པའི་དགྲ་ནི་ད་དགྲ་ལ། །སྙན་པའི་སྒྲ་ནི་ས་སྒྲ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་མགོ་ནི་མ་མགོ་ལ། །ནད་སོགས་འགོ་བ་འ་འགོ་ཡིན། །རིན་ཆེན་དངུལ་ནི་ད་དངུལ་ལ། །ལུས་ཀྱི་རྔུལ་ནི་ང་རྔུལ་ཡིན། །མགྲིན་པའི་མགུལ་ནི་མ་མགུལ་ལ། །གཡོ་བའི་འགུལ་ནི་འ་འགུལ་ཡིན། །ཕན་པའི་དྲིན་ནི་ད་དྲིན་ལ། །ཉོ་ཚོང་བྲིན་པ་བ་བྲིན་ཡིན། །སྟོབས་ཀྱི་དྲེགས་པ་ད་དྲེགས་ལ། །ཕྱོགས་སུ་གྲགས་པ་ག་གྲགས་ཡིན། །གཞན་ལ་སྩལ་བ་ས་སྩལ་ལ། །ལུས་ཀྱི་རྩལ་ནི་ར་རྩལ་ཡིན། །སྲན་ཐུབ་བཟོད་ནི་བ་བཟོད་ལ། །རྗེས་ཀྱི་གཟོད་ནི་ག་གཟོད་ཡིན། །ཐུང་ངུར་བསྟུངས་པ་ས་བསྟུངས་ལ། །ཉེས་པའི་ལྟུང་བ་ལ་ལྟུང་ཡིན། །མཛའ་བའི་གྲོགས་ནི་ག་གྲོགས་ལ། །ཁུར་པའི་དྲོགས་ནི་ད་དྲོགས་ཡིན། །ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པ་ག་འགྲོགས་ལ།། བྲེད་ནས་འདྲོགས་པ་ད་འདྲོགས་ཡིན། །འགུགས་པའི་དགུག་ནི་ད་དགུག་ལ། །གྲོགས་པོས་སྒུག་པ་ས་སྒུག་ཡིན། །ཡི་གེ་ཀློག་པ་ཀ་ཀློག་ལ། །ཕྱི་ནང་སློག་པ་ས་སློག་ཡིན། །མཚུངས་པའི་འགྲེ་བ་ག་འགྲེ་ལ༑ ༑གནོད་པའི་འདྲེ་ནི་ད་འདྲེ་ཡིན། །མཐོ་བའི་སྒང་ནི་ས་སྒང་ལ། །ཆུ་སྣོད་ལྒང་ནི་ལ་ལྒང་ཡིན། །བློ་རིག་གྲུང་བ་ག་གྲུང་ལ། །མདུན་གྱི་དྲུང་ནི་ད་དྲུང་ཡིན། །མི་གཙང་རྟུག་ནི་ར་རྟུག་ལ། །འཐུག་པའི་སྟུག་ནི་ས་སྟུག་ཡིན། །རི་དྭགས་གླ་བ་ག་གླ་ལ། །ཚེགས་ཆུང་སླ་བ་ས་སླ་ཡིན། །སྟེང་གི་བླ་ནི་བ་བླ་ལ། །ལུས་ཀྱི་བརླ་ནི་ར་བརླ་ཡིན། །གཅོད་པའི་སྟེ་འུ་ས་སྟེའུ་ལ། །རྒོད་མའི་རྟེ་འུ་ར་རྟེའུ་ཡིན།། ནང་རོལ་རྒྱུ་མ་ར་རྒྱུ་ལ། །མི་བདེན་སྒྱུ་མ་ས་སྒྱུ་ཡིན། །འཕོང་གི་སྐྱེན་ནི་ས་སྐྱེན་ལ། །མཐུན་པའི་རྐྱེན་ནི་ར་རྐྱེན་ཡིན། །གནས་སོགས་སྐོར་བ་ས་སྐོར་ལ། །དཀོན་མཆོག་དཀོར་ནི་ད་དཀོར་ཡིན།། ཆུ་ལ་བརྒལ་བ་ར་བརྒལ་ལ། །ལུས་ཀྱི་སྒལ་བ་ས་སྒལ་ཡིན། །ས་བདག་ཀླུ་ནི་ཀ་ཀླུ་ལ། །སྙན་པའི་གླུ་ནི་ག་གླུ་ཡིན། །རེག་བྱ་འཇམ་པ་ཇ་འཇམ་ལ། །ཁྱབ་པའི་འབྱམས་པ་བ་འབྱམས་ཡིན། །སྲ་བའི་རྡོ་ནི་ར་རྡོ་ལ། །བསླུ་བའི་བསྡོ་ནི་ས་བསྡོ་ཡིན། །དུས་ཀྱི་དབྱར་ནི་ད་དབྱར་ལ། །ནོམ་པ་གཡར་བ་ག་གཡར་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་གཡེང་བ་འགྲེང་ཅན་ལ། །གད་པའི་གཡང་ནི་འགྲེང་མེད་གཡང༌། །གུག་ཅན་དབྱིངས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ལ། །གུག་མེད་དབྱངས་ནི་སྐད་དབྱངས་ཡིན། །གནམ་གྱི་སྐར་མ་ས་སྐར་ལ། །ཁ་དོག་དཀར་བ་ད་དཀར་རོ། །ར་རྟག་ས་སྟག་ལ་ལྟག་རྣམས། །མི་འགྱུར་གཅན་གཟན་མགོ་བོའི་རྒྱབ། །ར་རྡང་ས་སྡང་ལ་ལྡང་རྣམས། །འདོགས་ཐག་གཤེ་དང་སྟན་ལས་ལངས། །ར་རྐུ་ས་སྐུ་ད་དཀུ་རྣམས། །གསང་ལེན་ཞེ་ས་ལུས་ཀྱི་ཟུར། །ར་རྒ་ས་སྒ་ད་དགའ་རྣམས། །ན་ཚོད་བཞོན་ཆས་སེམས་ཡིད་སྤྲོ། །ར་རྔ་ས་སྔ་ལ་ལྔ་རྣམས། །བརྡུང་བྱ་དུས་དང་རྩིས་ཀྱི་གྲངས། །ར་རྦ་ས་སྦ་ལ་ལྦ་རྣམས།། ཆུ་དྲག་མི་མངོན་མགུལ་བའི་རྒྱན། །ར་རྒོ་ས་སྒོ་བ་བགོ་རྣམས། ། རི་དྭགས་ཁང་སྒོ་གོས་རྣམས་གྱོན། ། ར་རྐ་ད་དཀའ་ས་སྐ་རྣམས། །ཆུ་ལམ་མི་ནུས་ལྕེ་ཡི་ཡུལ། །ལ་ལྐལ་ས་སྐལ་བ་བསྐལ་རྣམས། །མེད་དང་ཐོབ་དང་དུས་ཡིན་ནོ། །ག་གྲལ་ད་དྲལ་བ་བྲལ་རྣམས། །བསྒྲིགས་དང་རལ་བ་གྱེས་པའོ། །ག་གྲ་ད་དྲ་བ་བྲ་རྣམས། །ཚོགས་པ་གོས་བཟོས་སེམས་སྟོར་རོ། །ག་གྲི་ད་དྲི་བ་བྲི་རྣམས། །མཚོན་དང་སྣ་ཡི་ཡུལ་ཉམས་པའོ། །ག་གྲེད་ད་དྲེད་བ་བྲེད་རྣམས། །འགྱེད་དང་དུད་འགྲོ་སྐྱེངས་པའོ། །ག་གྲོད་ད་དྲོད་བ་བྲོད་རྣམས། །ཟས་སྣོད་ཚ་བ་ཡིད་དགའོ། །འདི་འདྲའི་ཚིག་མཐུན་ལ་འཁྲུལ་ནས། །ཡི་གེ་གང་བྱུང་བྲིས་གྱུར་ན། །དོན་རྣམས་ལོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་མཁས་པའི་གཞུང་རྣམས་བསྟེན། །
རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་ལས་དྲུག་པ་དང༌། །གསུམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་དབྱེ། །ཆ་ཅན་དང་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱི། །བར་གྱི་ཀྱི་སོགས་དྲུག་པའི་སྒྲ། །ཡིན་ཚེ་ས་མཐའ་མི་ཐོབ་དཔེར། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་དང་བདག་གི་ལུས། །སྨན་གྱི་བཅུད་དང་མཁས་པའི་བློ། །ལྷ་ཡི་སྤྱན་སོགས་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་ཅན་དང༌། །བྱ་བའི་བར་གྱི་ཀྱི་སོགས་ཀྱིས། །ས་མཐའ་ངེས་པར་འཐོབ་དགོས་དཔེར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བྱེད་རང་གིས་མཐོང༌། །སྨན་གྱིས་ནད་གསོས་མང་པོས་བཀུར། །ལྷ་ཡིས་ཆར་ཕབ་མཁས་པས་མཆོད།། ཉི་ཟླས་མུན་སེལ་ལྟ་བུ་སོགས། །རྣམ་དབྱེ་ས་མཐའ་ཡོད་མེད་ཀྱི། །དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ། མཁས་པས་འདི་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཡི་གེའི་གཙུག་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། བློ་ལྡན་སྐྱེ་བོ་གང་གིས་ཀྱང༌། །རྒྱ་ཆེན་གཞུང་ལ་བརྟུན་པ་སྐྱེད། །མཁས་མཆོག་གསུང་གིས་བསྐུལ་བའི་ངོར། །མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པ་འདིས། །དགེ་བའི་དཔག་བསམ་འབྲས་བུ་ལ༑ ༑ལུས་ཅན་ཡོངས་ཀྱིས་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྤོབས་པ་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པ་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་བསྟན་པའི་གསུང་གིས་བསྐུལ་བ་ལྟར། ཡི་གེ་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་སྨྲ་བའི་ལྗགས་ཅུང་ཟད་རིང་བ་དབྱངས་ཅན་རོལ་པའི་འོ་མཚོར་འབོད་པས། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གྲགས་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་མི་སམྦྷོཊ། རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། རྗེ་བྱམས་པ་གླིང་པ། ཞ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ། དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཀྱི་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་ཉེར་མཁོའི་ཆ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མོས་ལྡན་ཞེས་པ་ས་མོ་ཡོས་ཀྱི་དབོ་ཟླ་བའི་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་བཟང་པོ་གཉིས་པར་སྦྱར་བ་ཛ་ཡནྟུ།། །།
མཆན། དག་ཡིག་འདི་ནི་བླ་བྲང་དགོན་པའི་ཤིང་བརྐོས་ལས་བཤུས་ཏེེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༨ ལོའི་ཟླ་༡༢ པར་དཔར་ཐེངས་ལྔ་པ་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏབ་པའི་《དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐྱེད་རྩ་འགྲེལ་》ཞེས་པའི་དེབ་གཟུགས་ལྟར་བསྒྲིགས་པ་ཡིན།


c: text/html

text:
ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།
གྱོད་དཔེ།
ཟླ་འགའི་སྔོན་དུ། ངེད་ཚང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྟ་མགྲིན་ཚང་གི་བུ་ཆེ་བར་གཉེན་སྟོན་གྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབས། ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཡས་མས་སུ། རྟ་མགྲིན་གྱིས་ང་བཙལ་ཡོང་ནས་བཤད་རྒྱུར། དེ་རིང་ཁོས་ཆང་འཐུང་བ་མང་དྲགས་པས་ད་ལྟ་ཅུང་བཟི་འདུག ཁྱོད་ཀྱིས་ཆང་འཐུང་མེད་པས་ངེད་ཚང་གི་རླངས་འཁོར་སྐོར་ནས་མགྲོན་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་སྐྱེལ་དགོས་ཟེར། ངས་ཀྱང་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་ངང་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་ཁོས་བཤད་པ་བཞིན་བསྒྲུབས། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་འགྲུལ་སྐྱེལ་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་སྟབས་མ་ལེགས་པར་འགྲིམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། ང་ལ་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་པར་སྨན་ཡོན་སྒོར་ཁྲི་གསུམ་ཙམ་ཤོར། རྗེས་སུ་ངས་རྟ་མགྲིན་ལ་ངའི་སྨན་ཡོན་གྱི་སྐྱིན་ཚབ་འཇལ་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་ཡང་། རྟ་མགྲིན་གྱིས་འགྲིམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་ཁོས་བཟོས་པ་མིན་ཟེར་བ་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ་ཉེན་རྟོག་པས་ཀྱང་ཡུལ་དངོས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མཐར་འགན་ཡོད་ཚད་ངས་འཁུར་དགོས་པར་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ངའི་རེ་བ་དང་ལེན་མ་བྱས། དེ་བས། འདིར་ཁྱེད་བཅའ་ཁྲིམས་བློ་སྟོན་ཁང་ལ་འདྲི་རྒྱུ་ཞིག་ནི་དོན་དངོས་སུ་རྟ་མགྲིན་ལ་འགན་ཡོད་མེད་ཐད་དྲང་བདེན་གྱི་ལན་ཞིག་གདབ་པར་འཚལ། ཞེས་རྒྱ་མཚོ་ནས།
ཁྲིམས་རོགས་པའི་དཔྱད་བརྗོད།
ཁྱོད་ཀྱིས་རྟ་མགྲིན་གྱི་གདན་ཞུ་ལྟར། ཁོ་ལ་རོགས་བྱས་ཏེ་རླངས་འཁོར་སྐོར་ནས་འགྲུལ་བ་བསྐྱལ་ཡང་། ཁོའི་ལག་ནས་གླ་ཆ་ཅི་ཡང་བླངས་མེད་པས། ཁྱོད་དང་ཁོ་གཉིས་བར་དུ་ལས་རོགས་བྱས་པའི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་ཡོད། 《 ཆེས་མཐོ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་མི་ལུས་ལ་གནོད་འཚེ་སྐྱིན་ཚབ་གྱོད་དོན་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དུས་བཀོལ་བའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནད་དོན་འགྲེལ་བཤད།》ཀྱི་དོན་ཚན་14པའི་ཚན་པ་དང་པོའི་གཏན་ཁེལ་ལྟར་ན། ལས་རོགས་བྱེད་མཁན་གྱིས་ལས་རོགས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ལུས་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ན། ལག་རོགས་བྱེད་དུ་འཇུག་མཁན་གྱིས་སྐྱིན་ཚབ་འགན་འཁྲི་འཁུར་འོས། ཁྱོད་ཀྱིས་ལག་རོགས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་འགྲིམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་བྱུང་སྟེ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པས། ལག་རོགས་བྱེད་དུ་འཇུག་མཁན་ཏེ་རྟ་མགྲིན་གྱིས་སྐྱིན་ཚབ་ཀྱི་འགན་འཁུར་འོས། ཡིན་ཡང་འདིའི་ཁྲོད་དུ་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་གནོད་འཚེ་དེ་ཁྱོད་རང་སྟེང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ལས་བཟོས་པ་ཡིན་ན། རྟ་མགྲིན་གྱི་སྐྱིན་ཚབ་འགན་འཁྲི་འོས་འཚམས་ཀྱིས་ཇེ་ཡང་དུ་བཏང་ཆོག ཡང་བཅའ་ཁྲིམས་དེའི་དོན་ཚན་གཉིས་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པའི་ནང་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་ལྟར་ན། གནོད་འཚེ་འཁེལ་ཡུལ་ལ་གནོད་འཚེ་ཡི་འབྱུང་ཡུལ་དང་དེ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བར་བསམ་གཟས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ན། སྐྱིན་ཚབ་འོས་འགན་མིའི་སྐྱིན་ཚབ་འགན་འཁྲི་ཇེ་ཡང་དང་མེད་པར་བཏང་ཆོག ཐེངས་འདིའི་འགྲིམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་གྱི་འགན་ཡོད་ཚད་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁུར་དགོས་པ་འགྲིམ་འགྲུལ་ཉེན་རྟོག་པས་གཏན་ཁེལ་བྱས་འདུག དེ་བས། ཁྱོད་ལ་གནོད་འཚེ་བྱུང་བར་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་སྐྱིན་ཚབ་འོས་འགན་མིའི་འགན་འཁྲི་ཇེ་ཡང་དུ་བཏང་ཆོག གོང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་སྐྱིན་ཚབ་འོས་འགན་མི་སྟེ་རྟ་མགྲིན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་སྨན་ཡོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་འགན་འཁུར་ན་ཆོག
(ཡོངས་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར།)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དུ་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལ་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བ་ལོན་པ།
སྤེལ་དུས 2018-06-26
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། བཀྲ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བར་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཟླ6པའི་ཚེས23ཉིན། “མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ལྷ་ས”ཞེས་པའི་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་སྦྱོར་ཚན་པ་ལྷ་སར་སྐྱོད་པའི་བྱེད་སྒོ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་བསྐྱོད་ནས་སྨན་ཁང་དེ་གའི་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་གྱི་རོགས་སྐྱོར་འོག་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་ཟ་བ་ཐོབ་པར་ཡུལ་དངོས་ནས་རྟོགས་ཞིབ་རྒྱུས་ལོན་གནང་པ་རེད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པར་གཞིགས་ན། 2015ལོའི་ཟླ8པར་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུན་དུ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་པེ་ཅིང་མཛའ་གྲོགས་སྨན་ཁང་གཙོར་བྱས་པའི་འགན་འཁྲིའི་ཚན་པ་དང་པེ་ཅིང་བུད་མེད་སྨན་ཁང་། རྒྱལ་སའི་བྱིས་པ་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་བཅས་ཀྱིས“སྨན་ཁང་གིས་ཚན་ཁག་ལ་འགན་ཁུར་པའི”འགན་འཁྲི་སྡེ་ཚན་ཏེ་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སྨན་ཁང22ཡི་རོགས་སྐྱོར་འོག གནམ་ས་བླ་འོག་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། 2017ལོའི་ཟླ8པའི་ཚེས2ཉིན་དུས་བཅད་ལྟར་བདེ་བླག་ངང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྨན་ཁང་གི་དཔྱད་ཞིབ་བརྒྱུད་ཐུབ་པ་བྱུང་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་བདུན་གྱི་ནང་དུ་སྔོན་ལ་ཀ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་གསར་གཏོད་ལས་འགན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ“ལོ་གཅིག་རིངཐོག་མའི་ཕན་འབྲས་རགས་ཙམ་ཐོན་པ་དང་། ལོ་གཉིས་རིང་འཕེལ་རྒྱས་དང་མཐོར་འདེགས་བྱུང་པ། ལོ་གསུམ་པར་སྐས་རིམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྒལ་པའི”ཕན་འབྲས་ཤིན་ཏུ་མངོན་གསལ་ཡིན་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ནུས་པ་ལེགས་བཅོས་དང་མཐོར་འདེགས་གཏོང་པ་དང་། “ནད་ཆེན་ལ་བརྟག་དུས་བོད་ལས་ཕྱིར་རུ་བརྒལ་མི་དགོས་པའི”ཐད་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་བླངས་ཡོད་པ་རེད།
ལིའུ་ཞུས་ནི་མིག་སྔར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཡིན་ལ།བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་སྤེལ་ནས་ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད། ཁོང་ཉིད་ཡོད་སའི་ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་ལྟེ་གནས་ནི2017ལོའི་ཟླ3པར་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། འཇར་མན་གྱི་ཆེས་སྔོན་ཐོན་གྱི་སྒྲིག་ཆས་བེད་སྤྱད་ནས་་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་བཙག་བཅོས་ཆུ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ངང་ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་དང་ཁྲག་ལྡུག་པ། ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་འཚག་རྒྱག་སོགས་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གྲངས་སྤེལ་གྱི་ཡོད་ལ། ཟླ་རེར་ཆ་སྙོམས་མི་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་བཙག་བཅོས་གནང་ནས་མིག་སྔར་མི་གྲངས3233ལ་བཙག་བཅོས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ལིའུ་ཞུས་ཀྱིས“ད་ལྟ་ཉིན་རྒྱུན་བཙག་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་ནད་པའི་མི་གྲངས་ལོ་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་ཞིག་འཕར་ཡོད་མོད། དེ་ལྟར་ནའང་ནད་པའི་སྤྱི་བཏང་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་ལྟེ་གནས་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་དེས་སྟོང་ཆ་དེ་སྐོང་ཐུབ་པར་གྱུར་ཡོད་པས་དེ་ནི་མཛད་འཕྲིན་ཤིན་ཏུ་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་རེད”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་ལྟེ་གནས།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས“ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྨན་ཁང་དར་རྒྱས་གཏོང་པ་དང་། ཤེས་ལྡན་པར་བརྟེན་ནས་སྨན་ཁང་སྟོབས་ལྡན་དུ་གཏོང་པ། སྤུས་ཚད་ལ་བརྟེན་ནས་སྨན་ཁང་འཛུགས་པ”འཐབ་ཇུས་ཆེན་པོ་གསུམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ལས་དོན་ཁྲོད་ཀྱི་དཀའ་གནད་དང་གཙོ་གནད་རིམ་པར་འགག་སྒྲོལ་བྱེད་པར་དམིགས་ནས་ཆེད་དམིགས་རིག་ཚན་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། ཤེས་ལྡན་པའི་དཔུང་ཁག་གསོ་སྦྱོང་། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སྒྱུར་བཀོད་སོགས་ཐད་གནད་སྨིན་ནུས་པ་བཏོན་ནས་སྨན་བཅོས་བོད་སྐྱོར་ལས་ཀའི་ཕན་འབྲས་སྔར་བས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་རིག་ཚན་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། “ ཚན་ཁག་ཆ་ཚང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཆེད་ལས་ཚན་ཁག་སྟོབས་ལྡན་འཛུགས་པའི”འདུ་ཤེས་ལྟར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དང་ལེགས་ཆ་གསབ་རེས་དང་ཐབས་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་བསམ་ཕྱོགས་བེད་སྤྱད་དེ། མྱུར་སྐྱོབ་ཚན་ཁག་དང་ནད་ལྕི་གསོ་རིག་ཚན་ཁག ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་ལྟེ་གནས། སྙིང་ནད་ལྕི་མོ་ལྟ་སྐྱོང་ཁང་། དབུགས་ལམ་ཚན་ཁག གནོན་ཤུགས་མཐོ་བའི་དབྱང་མཛོད་ཁང་། སྨན་ཁང་གི་འགོས་ནད་ཚོད་འཛིན་ཚན་ཁག་སོགས་རིག་ཚན12 གསར་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། རིག་ཚན་ཚང་མ31 ཟིན་ཡོད་ལ། རིག་གཞུང་ཚན་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་མངོན་གསལ་བྱུང་ཡོད། “ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི” བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་ཆེད་མཁས་འབྱོར་རྗེས་ས་གནས་དེ་གའི་སྨན་དོན་མི་སྣ་དང་མཉམ་དུ་ཁྱོན་བསྡོམས་གཤགས་བཅོས་ཐེངས400ལྷག་ཙམ་གནང་པ་དང་། སྔ་རྗེས་སུ་ལག་རྩལ་གསར་པ40ལྷག་ཞིབ་འཇུག་གསར་གཏོད་གནང་པ། བཅོས་དཀའ་བའི་ནད་གཞི་མང་པོར་གཤགས་བཅོས་བྱས་པ་བཅས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཐ་ན་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཐད་ཀྱིས་སྟོང་ཆ་མང་པོ་བསྐངས་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་ས་གནས་དེ་གའི་སྨན་བཅོས་རྐང་འཛིན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པར་མཐོང་ཆེན་གནང་པ་སྟེ། “ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི” གསོ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་གསར་གཏོད་གནང་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་སྨན་བཅོས་དང་དོ་དམ་རྐང་འཛིན་མི་སྣ58 སྐོར་ཁག་དྲུག་ལ་དགར་ཏེ་པེ་ཅིང་མཛའ་མཐུན་སྨན་ཁང་དུ་གསོ་སྦྱོང་གནང་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་ནང་གི་ཆེད་མཁས་གྲགས་ཅན་མི་གྲངས120 ལྷག་ཙམ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་གནང་ནས་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་མཛུབ་སྟོན་གནང་པ་བཅས་བརྒྱུད“མཛུབ་སྟོན་རྣམ་པའི”གསོ་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དར་ཁྱབ་བཏང་། ལོ་གསུམ་རིང་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་གནས་དེ་གའི་སྨན་དོན་ལས་དོན་པ་ཕུལ་བྱུང117གདམ་གསེས་བྱས་ནས་བོད་སྐྱོར་ཆེད་མཁས་དང་ཆ་སྒྲིག་པ་དང་། ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་འདེགས་སྐྱོར་སྔར་བས་ནུས་ལྡན་དུ་ཕྱིན་ནས་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྨན་ཁང་གི་ལག་རྩལ་ཆུ་ཚད་ལ་སྔར་བས་ཁས་ལེན་ཐོབ་ཡོད།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་སྨན་ཁང་གི་མཁྲེགས་ཆས་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད་པ། ཀ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྨན་ཁང་གི་གཞི་ཁྱོན་དང་ཚད་གཞི་ལྟར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མ་འཇོག་དང་བོད་སྐྱོར་མ་དངུལ་གྱིས་རོགས་སྐྱོར། ཁུལ་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.6ཙམ་གྲབས་གསོག་གནང་ཐོག བོད་སྐྱོར་ཆེད་ལས་ཐོག་ཁང་དང་ཁྲག་གཤེར་བཙག་བཅོས་ལྟེ་གནས། ICU CCUསོགས་འཛུགས་བསྐྲུན་གནང་པ་མ་ཟད་གསར་སྐྱེས་ཕྲུ་གུ་ཁང་གི་སྒྱུར་བཀོད་དང་། སྒོ་བསྟེན་ཐོག་ཁང་གསར་དུ་ཇུས་འགོད་དང་སྒྱུར་བཀོད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་པས་སྨན་ཁང་གི་ཁྱབ་ཚུལ་དེ་བས་ལུགས་མཐུན་ཡིན་པ་ད་ང། སྨན་ཁང་གིས་ད་དུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི1640བཏང་ནས་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། པེ་ཅིང་མཛའ་གྲོགས་སྨན་ཁང་པེ་ཅིང་བུད་མེད་སྨན་ཁང་སོགས་ལ་རྒྱང་ཁྲིད་སྨན་བཅོས་མ་ལག་བཙུགས་ནས་སྨན་ཁང་ལ་ལས་དོན་ཁག་ལ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་འགན་ལེན་ནུས་ལྡན་བྱས་ཡོད་པ། ཉིང་རྡུལ་ཁབ་ལེན་དང་འབྱིན་རྔུབ་འཕྲུལ་ཆས། ཁྲག་འཚག་འཕྲུལ་འཁོར། ཚོན་ལྡན་ཚད་བརྒལ་སྒྲ་རླབས། གློ་ཡུ་ཕྲ་བའི་ནང་ལྟ་ཤེལ། མཐོ་གནོན་དབུགས་མཛོད་སོགས་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་བཀོད་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག་མངགས་ཉོ་གནང་པ་དེ་རིམ་བཞིན་འབྱོར་ནས་ནུས་པ་དོན་འཁྱོལ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། སྨན་ཁང་གི་ནད་ཁྲི་ཡང257ནས336ལ་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཚན་ཁག་གཙོ་གྲས་འཛུགས་བསྐྲུན་ལ་མཁྲེགས་ཆས་ཀྱི་གཞོགས་འདེགས་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།


text:
འཕགས་ཡུལ་རྫོང་སར་བཤད་གྲྭ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས།
༄༅། །བྷིར་སྡེ་དགེའི་གཞིས་ཁོངས་སུ་ཆགས་པའི་བཤད་གྲྭ་འདིའི་མ་གཞི་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པ་ཙམ་དུ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་ཕྱག་བཏབ་པར་གྲགས་པ། བོད་ཁམས་སྡེ་དགེ་སྨན་ཤོད་དུ་ཡོད་པའི་རྫོང་སར་དགོན་པར་བྱོན་པའི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོས་ (༡༨༢༠-༡༨༩༢) རྫོང་སར་དགོན་པའི་གཤམ་གྱི་ཁམས་བྱེ་མ་ཐང་དུ་རིགས་གསུམ་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་པ་ཕྱག་བཏབ།
དེ་ཉིད་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ (༡༨༩༣-༡༩༥༩) ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༧ ལོ་ཙམ་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐོག་རྫོགས་ཆེན་མཁན་པོ་གཞན་དགའ་གདན་དྲངས་ཏེ་རིས་མེད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་པར་ཁམས་བྱེ་བཤད་གྲྭ་ཞེས་མཚན་ཐོགས་པ་དེ་ཡིན།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ སྐོར་ནས་དུས་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་བཤད་གྲྭ་རྩ་སྟོང་དུ་སོང་བ་དང་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱང་རིམ་པས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་འབྲས་ལྗོངས་སུ་དགོངས་པ་རྫོགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ས་སྐྱ་གོང་མ་རིན་པོ་ཆེས་ངོས་འཛིན་གནང་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་མཚན་བཏགས་ཏེ་སྐུ་གོང་མའི་བཞུགས་གནས་སུ་ཁྲི་སྟོན་མཛད།
རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གིས་རྫོང་སར་བཤད་གྲྭའི་འཆད་ཉན་སླར་གསོའི་ཆེད་རྒྱ་གར་དུ་བཤད་གྲྭ་འཛུགས་ཆེད་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་(༡༩༢༡-༢༠༠༨)བོད་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཐོག་མར་འབྲས་ལྗོངས་གནས་ནང་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་བཤད་གྲྭ་དབུ་བཙུགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཀང་ར་རྫོང་ཁོངས་བྷིར་སྡེ་དགེ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཡོད་པའི་ས་སྐྱ་དགོན་པར་སྤོས། མཁན་རིན་པོ་ཆེས་ཉིན་རེར་གཞུང་ཆེན་བཅུ་གསུམ་མམ་གྲགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཆ་ལག་དང་བཅས་པའི་དཔེ་ཁྲིད་འདྲ་མིན་ལྔ་དང་དྲུག་གམ། སྐབས་རེ་བདུན་ཙམ་གནང་ནས་བཤད་ཁྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོད་པའི་གཞུང་དེ་རྣམས་ལས་ཕལ་ཆེ་བ་ལན་བཅུ་ནས་བཅོ་ལྔ་སྐོར་དང། འགའ་རེ་ལན་ཉི་ཤུ་ལྷག་འཆད་ཁྲིད་གནང་སྟེ་བསྟན་རྒྱུན་སླར་གསོ་ལ་མཛད་རྗེས་གལ་ཆེན་བཞག་པས་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་བཤད་གྲྭ་དང་མཁན་རིན་པོ་ཆེར་བསྔགས་པ་ཡང་ཡང་གནང་བ་མ་ཟད་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་༸མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་ཏེ་ཚད་མ་གཙོས་པའི་གཞུང་བཤད་ཇི་སྙེད་ཞུས།
རིམ་པས་སློབ་ཚོགས་ཇི་མང་དུ་འཕེལ་བ་ལ་བསྟེན་ནས་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཡང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་ཡུལ་མེད་སྟབས་མཁན་སྤྲུལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་གྲྭ་སྤོ་སའི་ས་ཆ་གཟིགས་བཞིན་པར། བཀའ་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འཕྲོས་ལས་སྡེ་དགེ་བོད་མིའི་གཞིས་ཁོངས་ཅཱོན་ཏ་རར་ས་ཡོད་ཚུལ་གསན་པས། སྡེ་སྲས་བྱ་རྒོད་ཚང་དོན་ཡོད་ལ་ས་ཡོད་མེད་མངགས་པ་བཞིན་ས་ཉོ་རྒྱུ་རག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་ཨར་ལས་འགོ་ཚུགས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་རྩ་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྲུབ་སྟེ་༸གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དབུ་འབྱེད་དང་བཀའ་ཆོས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་དང། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ཕྱི་ནང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ནས་༸སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་རབ་གནས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་འབྲེལ་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་གསུང་ངག་ལམ་འབྲས་སློབ་བཤད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། ལོ་དེར་མཁན་རིན་པོ་ཆེས་འདུས་ཚོགས་སུ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུགས་དབྱུང་དང་བཅས་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོ་ནས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མཁན་པོའི་ལས་ཁུར་དངོས་ལས་ཟུར་བཞུགས་གནང་སྟེ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་ཁོང་གི་ཐུགས་སྲས་གོ་འཇོ་མཁན་པོ་ཕུར་བུ། ཁྲི་ཚོ་མཁན་པོ་རིན་ཆེན། གོ་འཇོ་མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གསལ། གླིང་ཚང་མཁན་པོ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་གྲགས། སླར་ཡང་གོ་འཇོ་མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གསལ། མཁན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ། ད་ལྟའི་ལས་ཐོག་མཁན་པོ་བསམ་འགྲུབ་བཅས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ལས་ཐོག་མཁན་པོའི་ལས་འཁུར་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་མཆིས།
ད་བར་བོད་དང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱིས་གཙོས་པའི་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་ནས་དགོན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ལ་ཉེ་བའི་སློབ་གཉེར་བ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཤད་གྲྭ་འདི་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་ཞིང་ཕྱིར་སོ་སོའི་ཡུལ་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་བསྟན་པ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་མཁན་མི་ཉུང་བ་བྱུང་བ་མ་ཟད། དགོན་པ་མང་པོའི་ནང་མཁན་པོ་ཡང་མང་ཙམ་གཏོང་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད། ད་སྐབས་དངོས་ཡོད་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་བསྐལ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། དཔེ་མཛོད་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང། རུང་ཁང་ཆེན་མོ། ར་སྐོར་ཐོག་བརྩེགས་སུམ་ལྡན་གྱི་གྲྭ་ཤག ནང་གསེས་མགོན་ཁང། གཞུང་ལས་ཁང། འཛིན་སྐྱོངས་ཚོགས་ཁང། རྩོམ་སྒྲིག་ཁང། གློག་ཀླད་ཁང། ཁག་སོ་སོའི་འཛིན་ཁང་སོགས་དང། ལོ་རིམ་སོ་སོར་འཆད་ཁྲིད་གནང་བཞིན་པའི་མཁན་པོ་དང་སྐྱོར་དཔོན། འཛིན་སྐྱོང་གི་ཞབས་འདེགས་ཁག་སོ་སོའི་ལས་བྱེད། གྲྭ་ཚང་སྤྱིའི་ཞལ་གྲངས་༥༠༠ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའམ་གྲགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་དང། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད། དབྱིན་ཡིག རྒྱ་ཡིག གློག་ཀླད་བཅས་པ་སྟེ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་འཛིན་བཞིན་པ་ལགས་སོ།། །།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་ནང་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཙམ་ལ་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས་ཀང་ར་གནམ་ཐང་དུ་༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེངྒེ་མཆོག་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་གཙོས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ཀང་ར་གནམ་ཐང་ནས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་སྤོས་སྣེ་དང་དཀར་གཙང་མཇལ་དར་ཐོགས་ཏེ་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་དང་། ཕོ་བྲང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མཆོག་དང་གཞན་གཉིས་མཆོག བཀའ་བློན་རྣམ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་དང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་བཅས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱལ་སྒོའི་ཉེ་འགྲམ་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ནས་ཚེས་ ༢༦ བར་བྱང་ཨར་ལེན་ཌི་དང་འཇར་མན། ཨི་ཊ་ལི། ལ་ཏི་ཝི་ཡ་བཅས་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་ནང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་མཚོན་པའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣར་མཇལ་འཕྲད་དང་།བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་ལ་དབུ་བཞུགས་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གསར་འགོད་པར་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བཀའ་འདྲི་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་སོགས་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པ་དང་། དེའི་རིང་ཨི་ཌ་ལིའི་མེ་སི་ན་གྲོང་སྡེའི་ཆེ་བསྟོད་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཨི་ཊ་ལིའི་གྲོང་སྡེ་གཉིས་ནས་ཆེ་བསྟོད་མི་སེར་གྱི་མཚན་གནས་གཟེངས་རྟགས་དང་། གཞན་ཡང་ཨི་ཊ་ལིའི་ཌ་སི་ཀ་ནི་ Tuscany མངའ་སྡེའི་པི་ས་ Pisa གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཡོད་པའི་པི་ས་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ནང་ཆོས་ནས་གསུང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་ཚན་རིག་དབར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་ཉིན་མཐའ་མའི་སྐབས་པི་སཱ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྦྲགས། ནང་པའི་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་བསྐྱངས་པར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་འཁྱེར་ Master’s Degree Honoris Causa in Clinical and Health Psychology འབུལ་ལམ་ཞུས་ཡོད་པ་བཅས།།


text:
འདི་ནི་ངས་བཤད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་སྟེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་གང་ཡིན་ཡང་འབྱུང་ཁུངས་སམ་མ་ཡུམ་ནི་བོན་གྱི་རིགས་གནས་རེད་ཅེས་པའི་ཤེས་རིག་ཐད་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབོད་པ་དེ་ཡིན། ང་ནི་བོད་ནས་སྐྱེས་ཤིང་བོན་ལ་དད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པས་ངས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས། འཚོ་གནས་ཀྱི་ལམ་བུ་རེ་རེ་ལ་གཟབ་ནན་གྱི་ངང་ནས་འཚོལ་དཔྱོད་བྱས་པ་ཡིན། རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ལ་གཞིགས་ན་བོད་པ་ཡོད་ཚད་བོན་ནས་སྐྱེས་ཤིང་བོན་ནས་འདས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་བོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་བོད་པ་ཞིག་གང་ན་མཆིས། ངས་ཀྱང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ཡ་ཐོག་གི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཏེ་བོན་གྱི་རིག་གནས་འདི་ལ་དད་གུས་དང་དག་སྣང་འཇོག་ཞོར་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་འདིའི་ངོ་སྲུང་ཞིང་དར་སྤེལ་ལ་རེམ་ནས་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་པས། ངས་རང་གི་བོད་པའི་ཡབ་མེས་གོང་མ་རྣམ་པ་དང་ཡབ་མེས་ཚོའི་རིག་གནས་ལ་རྒྱབ་འགལ་དང་ཁྲེལ་མེད་བཟོས་མེད་ལ་ངོ་གནོང་དགོས་པ་དེ་བས་ཀྱང་མེད། འདི་ནི། ངའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམ་པས་བཞུད་ཟིན་པའི་མེས་པོ་གོང་མའི་རིག་གནས་སྲུང་བའི་བརྟན་བརླིང་གི་རང་ཚུགས་མངའ་བའི་བག་ཆགས་དེས་གནང་བ་རེད།
བོད་ཡོངས་ལ་འདི་འདྲའི་རང་ཚུགས་དེ་ཡོད་ཚེ་ད་ལྟའི་བོད་པའི་གནས་བབ་ནི་འཆམ་མཐུན་དང་། སྟོབས་ཤུགས། བརྩེ་སེམས། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གངས་ལྗོངས་ཤིག་གི་ཡུལ་གྲུའམ་ཞང་ཞུང་གི་གནས་ཡུལ་འདི་ཡིན་པས། གངས་ལྗོངས་ཀྱི་མཛེས་པ་ངོ་མ་དང་། གངས་ལྗོངས་ཀྱི་སྟོབས་སམ་རྩ་བ་ངོ་མ་ནི་གདོད་མའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་རེད། གདོད་མའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་ནི་བོད་པའི་ཡབ་མེས་ཚོའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསར་གཏོད་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་དང་སྲོག་གིས་བསྲུངས་པ་དང་སྤེལ་བའང་ཡིན། འདི་ནི། བོད་དང་ཀྲུང་གོ་མ་ཟད་འཛམ་བུ་གླིང་གི་རིག་གནས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་མ་ཡུམ་ངོ་མ་དེ་ཡ་ཐོག་བོན་གྱི་རིག་གནས་འདི་རེད།
ངས་འདི་ལྟར་བཤད་དགོས་པ་ནི་ང་རང་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ལ་དོན་དངོས་འདི་ནི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སུ་དབང་བས་མི་རབས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ག་ལ་ཕོད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་པ་རེད། བདེན་པ་གཙུག་འཛིན་གྱི་ཆེད་དུ་བདེན་པའི་ཡིན་ལུགས་དེ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་པར་མ་ཟད་ང་དང་ང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ངེས་དགོས།
བོད་པ་ཚོ་གདོད་མ་ནས་བོན་པོ་ཡིན་ཞིང་བོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་བོད་པ་ཞིག་ཡ་ཐོག་གི་དུས་སྐབས་ལ་སུ་ཞིག་སྣང་། བོད་པ་ཚོས་རང་གི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་དེ་ཡལ་བར་དོར་ནས་ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས་སོགས་ནང་འདྲེན་བྱས་པས་བོད་པ་ཚོ་འདི་ལྟ་བུའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་གོད་ཆགས་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོད་ཆགས། རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོད་ཆགས། ཤེས་རིག་གི་གོད་ཆགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོད་ཆགས་སོགས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་གཞིག་ནས་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་དང་བཙན་ལྷ་ངག་དབང ༼ འདི་གཉིས་ནི་རྙིང་མ་བ་དང་དགེ་ལུགས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་ད་སྐབས་ཧ་ཅང་མང ༽ སོགས་ཀྱིས་ད་སྐབས་བོན་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གནས་ངོ་མ་དེ་འཚོལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།
བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ནི་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་གི ༼ འདས་ལོ་མང་པོའི་ལུགས་སུ་བྱས་པ ༽ ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས་ཀྱིས་མཚོན་མི་ཐུབ་ལ་མི་ལོ་གཅིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ལྷག་གི ༼ འདས་ལོ་མང་པོའི་ལུགས་སུ་བྱས་པ ༽ གཤེན་རབ་རིག་གནས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ག་ལ་ནུས། ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་སམ་བོན་གྱི་རིག་གནས་འདི། འཛམ་གླིང་གོ་ལ་ཟླུམ་པོའི་བཅུད་དུ་སྨིན་པའི་རི་བོ་གངས་ཅན་ཏི་སེ་ཡི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་བརྡོལ་ཞིང་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡི་རླབས་དཀར་དང་འདྲེས་ནས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུ་བས་མིའི་རིགས་ཀྱི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ཤེས་རབ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། དེ་བས། གདོད་མའི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་འདི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་རྩ་དང་འབྱུང་ཁུངས་སུ་ངེས།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་བའི་གདོད་མའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་སམ་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ངོ་བའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་བཟོ་རིག་དང་གསོ་རིག སྒྲ་རིག ཕྱི་རིག ནང་རིག་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཞིང་དར་བའི་དུས་ཡུན་ནི་སྟོན་པ་གཉིས་མ་བྱོན་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་བོད་དང་ཞང་ཞུང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་བཀོལ་བྱེད་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་དུ་འདུག ཡ་ཐོག་བོན་གྱི་རིག་གནས་འདི་ལ ༼ བོན་ལོག་པ ༽ དང ༼ གདོད་མའི་བོན ༽ ཞེས་འབོད་པ་ཡོད་མོད་འདི་ནི་མིའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ལས་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་སམ་གདོད་མའི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་གི་ངོས་ནས་ལོག་དང་མ་ལོག་པའི་རྣམ་བཞག་མེད་ལ། གང་ཟག་སྒེར་ངོས་ནས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡང་ཡོད། གང་ལྟར་གདོད་མའི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་རྩ་བ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་གཤེན་རབ་རིག་གནས་དང་། ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས། བྲམ་ཟེ་རིག་གནས། ཧན་རྡིའི་རིག་གནས་སོགས་མངོན་ལ། ཤེས་རིག་ཡོད་ཚད་ཀྱི་གྲོལ་ཕུག་དེ་གདོད་མའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་སམ་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དེ་ཡིན་པ་སྙོན་མེད་དུ་རྟོགས་ཐུབ།
བོན་གྱི་ཤེས་རིག་གི་ངོ་བོ་ལས་འཕྲོས་པའི་ལོ་ངོ་གཅིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་གཤེན་རབ་རིག་གནས་སུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་མདོ་སྔགས་རྫོགས་གསུམ། ཐེག་པ་རིམ་དགུ་སོགས་མངོན་གསལ་དུ་མཆིས་པས་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཐུས་སྒོ་འཛོམས་ཤིང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་པ། སྤྱོད་པ། འཕྲིན་ལས། སྒྲུབ་ཐབས། འབྲས་བུ་དང་མདོར་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག་ཟབ་རྒྱས་སུ་གྲོལ་བའི་གཞུང་ལུགས་རང་རྐྱང་བའམ་རང་དབང་བ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། རིག་གནས་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་བྱས་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས་སུ། ནང་བ་བའི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་སྔགས་རྫོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བསིལ་བུ་འཚོལ་བའི་ཟླ་རུ་སྣང་ལ། མདོ་ཡི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལུགས་གཉིས་ཀ་དེ་ཡང་དོགས་གནས་སུ་མཆིས། ཅིའི་ཕྱིར་ན། གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའ་སྤྲོས་མེད་པ ༼ དབུ་མ ༽ ཐུགས་རྗེ་སེམས་དཔའ ༼ སེམས་ཙམ་པ ༽ གཉིས་ཀྱི་སྲོལ་འབྱེད་པའི་ལས་རིམ་དག་ལ་གཞིག་ན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ད་ལྟའི་བཀའ་གཞུང་ན་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བཞི་བ་དང་། ལྔ་བ་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་མིན་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་སྟོན་པ་བཅོན་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་བར་དོགས་གནས་སུ་འཁུམ། ཡིན་ན་ཡང་། ད་ལྟའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་འཁོར་བསྐོར་བ་དང་། ལས་མཐའ་སྲུང་ཟློག་འདོན་པ། གནས་འདྲེན་བྱེད་པ། དབང་བསྐུར་བ། དེ་ལས་གཞན་གཏོ་འདོད་པ། བསང་ཕུད་པ། མོ་དང་རྩིས། དགྲ་སྒྲུབ་གཡང་སྒྲུབ་སོགས་ད་ལྟའི་རིག་གནས་དེ་རྒྱ་གར་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པའི་བསླད་མ་ཞུགས་པའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤིག་མ་ཡིན་ལ། འདི་ནི། བོད་ཡུལ་ཀྱི་གངས་ཏི་སེའི་བར་རྒྱུད་ནས་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་ཞང་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་དེ་ལགས་ཕྱིར། ད་ལྟའི་ཐུབ་བསྟན་པ་ཚོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་དོགས་གནས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་འདུག འདི་ནི། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་ངང་ནས་བྲིས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་གཤའ་མ་དེ་བརྗོད་པ་ཡིན། མདོར་ན། ཧན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་རིག་གནས་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཐབས་ཅད་ཀྱི་གྲོལ་ཕུག་དེ་གདོད་མ་ནས་དར་བའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་སམ་ཡ་ཐོག་ཞང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་ཡིན་པ་ད་སྐབས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་ཅིག་ཏུ་སྣང་བ་འདི་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཤིག་ཏུ་གནས་ཡོད་པར་མངོན་ནོ།།
༢༠༡༤ .༦. ༡༤ ཉིན་རྒྱལ་རོང་དང་ཁྲི་འདུ་ནས་བྲིས།
༢༠༡༦ . ༢ . ༢༧ ཉིན་རེབ་གོང་ནས་བཟོ་བཅོས་བྱས།
བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བརྩམས།
2,107 total views, 1 views today


text:
ལོན་ཏོན་གྱི་དུས་ཚོད་ཟླ་10ཚེས་30ཉིན། 2017ལོའི་IDF(རྒྱལ་སྤྱིའི་དཀར་ཆུའི་ཐོན་རྫས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས།)འཛམ་གླིང་དཀར་ཆུ་དབུ་ཚོགས་དབྱིན་ཇིའི་པེའར་ཧྥ་སི་ཐེར་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས། ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་ནི་འགྲེམས་སྟོན་ནང་ཞུགས་པའི་ཀྲུང་གོའི་དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས་ཉག་གཅིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་ཁེ་ལས་གྲགས་ཅན་45དང་མཉམ་དུ་དབུ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་རར་སྐུ་མགྲོན་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ལ་ཀྲུང་གོའི་དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས་རྣམ་པ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས།
IDFརྒྱལ་སྤྱིའི་དཀར་ཆུའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་Dr Judith Bryansཀྱིས་འགོ་འཛུགས་མཛད་སྒོའི་སྟེང་ཤིས་ཚིག་ཕུལ།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ལོ་རེར་ཐེངས་རེའི་IDFའཛམ་གླིང་དཀར་ཆུའི་དབུ་ཚོགས་ནི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཆེད་ལས་རང་བཞིན་གྱི་དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཡིན། ཐེངས་འདིའི་དབུ་ཚོགས་ནི་IDFདང་IDFདབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་གཉེར་བ་ཡིན། ཚོགས་འདུའི་གོང་དུ། ཀྲུང་གོའི་དཀར་ཆུའི་ཐོན་རྫས་བཟོ་ལས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་དཀར་ཆུའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཁེ་ལས་མཁས་ཅན་20རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ས་གནས་དེ་གའི་དཀར་ཆུའི་ཁྲོམ་རར་རྟོག་ཞིབ་དང་།། དབྱིན་ཇིའི་དཀར་ཆུའི་ཟས་རིགས་བརྟག་དཔྱད་ལྟེ་གནས་དང་ས་གནས་དེ་གའི་དཀར་ཆུའི་ཁེ་ལས་གྲགས་ཅན། ཕྱུགས་ར་བཅས་ལ་འཚམས་འདྲི་བྱས་ཏེ་དཀར་ཆུའི་ལས་དོན་བརྗེ་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྔོན་ཐོན་ཉམས་མྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཁ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་གནང་།
ཀྲུང་གོའི་དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས་འཐུས་ཚབ་ཚོགས་པས་ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་དཀར་ཆུའི་འགྲེམས་སྟེགས་སུ་ལྟ་སྐོར་བྱས།
ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་“དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས་དང་མཉམ་དུ་ངོ་མཚར་གསར་སྐྲུན་བྱེད”ཞེས་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་ཁེ་ལས་མང་པོའི་ཁྲོད་ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་གྱིས་ནོར་གནག་གི་འོ་བཟོས་ཐོན་སྐྱེད་ཞིབ་འཇུག་ཐད་རང་ལུགས་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད། རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་ལྟར་ན་འབྲིའི་འོ་མའི་འཚོ་བཅུད་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་མཐོ་བ་སྟེ། འབྲིའི་འོ་རློན་གྱི་འོ་མའི་སྤྲི་དཀར་འདུས་ཚད་5.0mg/100mlཟིན། འཚོ་རྒྱུ་དང་ཀལ་(钙)འདུས་ཚད་སོགས་འཚོ་བཅུད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དམིགས་ཚད་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་གི་འོ་མ་ལས་མཐོ་བ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་མཚོ་གཏིང་གི་ཉའི་སྣུམ་ཇི་བཞིན་ཚད་མ་ལོངས་པའི་ཚིལ་སྐྱུར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད།
འབྲི་གཡག་ནི་ཕྱེད་བདག་མ་བཟུང་བའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང་། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི་3500ཟིན་པའི་གནས་སུ་འཚོ་སྐྱོང་བྱ་བཞིན་ཡོད། ནོར་གནག་གིས་རང་བྱུང་གི་རྩྭ་ཆུར་རོལ་བ་དང་རང་བྱུང་དུ་མངལ་སྦྲུམ་པ། རང་བྱུང་གིས་འོ་མ་བསགས་པས་ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་འབྲིའི་འོ་མ་དེ་གཙང་མ་རང་བྱུང་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་དང་ཡོ་རོབ་མནའ་འབྲེལ། ཨ་རི་བཅས་ཀྱི་་ནུས་ལྡན་ཁས་ལེན་ཐོབ་ཡོད། འབྲིའི་འོ་མའི་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་ཆེད། ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་གྱིས་བོད་ལྗོངས་དང་སི་ཁྲོན། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུའུ་སོགས་སུ་འབྲིའི་འོ་མའི་ལས་སྣོན་ཐོན་སྐྱེད་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་ཆེན་པོ་བཞི་བཙུགས་ཏེ། སྐྱེ་ལྡན་འབྲི་གཡག་འོ་ཕྱེ་དང་གཤེར་ཁུའི་འོ་མ། ཞོ། ཕན་སྐྱེ་སྲིན་(益生菌)སོགས་ཐོན་རྫས་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་ནས། པེ་ཅིང་དང་ཧྲང་ཧའེ། ཧྲེན་ཀྲེན། ཁྲེང་ཏུའུ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཐོ་རིམ་ཚོང་རར་བྲིན་པོ་རྒྱུགས།
ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་གྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གར་སྟེགས་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པར་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱ་བཞིན་ཡོད། ད་ལོའི་ཟླ་9པར་ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་འགྲེམས་སྟོན་ཅཱན་ཆའོ་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས་ཏེ། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་སྡེ་ཁག་ཉག་གཅིག་གི་ངོས་ནས་ཅན་ཆའོ་སློབ་ཆེན་ནས་“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་”གི་མཉམ་ལས་དང་སྤེལ་རེས་མཉམ་སྤྱོད་ཐད་བརྗེ་སྤེལ་གནང་སྟེ། ཐུན་མོང་ཐོག་ནོར་གནག་གི་ཟོག་འབྲེལ་དྲ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་ཏུང་ཧྲི་ཀྲང་ཝང་ཧྲི་ཆོན་གྱིས་སྐབས་དང་པོའི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་སི་ཁྲོན་གྱི་ཚོང་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་དབྱིན་ཇིའི་གླེང་སྟེགས་ཐོག་གཏམ་བཤད་གནང་།
ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་དང་ཀྲུང་གོའི་འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་ཀྱིས་མཉམ་ལས་བྱས་ནས་ནོར་གནག་ཟོག་འབྲེལ་དྲ་རྒྱ་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་འབྲི་གཡག་གྲངས་ཁྲི་1700ལྷག་ཙམ་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་དང་གནས་གཏན་འཁེལ་མ་ལག་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། འབྲི་གཡག་གི་ལུས་རྟགས་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་དང་འབྲོག་ར་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཆོག འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་པས་ཁྲོམ་རར་འདོན་གྲབས་ཡོད་པའི་“ནོར་གནག་གསོ་སྐྱོང་ལྟ་སྐུལ་”APPབརྟེན་ནས་འབྲི་གཡག་ངོས་ལེན་དང་། དུས་ཐོག་ཏུ་ནོར་གནག་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་དང་དཀར་ཆུའི་སྤུས་ཚད་དང་བདེ་འཇགས་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱ་ཆོག འདི་ནི་ཚན་རྩལ་གྱི་གསར་གཏོད་ཡིན་ལ། འབྲོག་པ་དང་འཛད་སྤྱོད་པ། མཉམ་ལས་ཁེ་ལས་གཉིས་ཕན་གྱི་སྣོད་བཅུད་མ་ལག་ཅིག་ཡིན།
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲི་གཡག་གི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས། ས་མཐོའི་གཅེས་ནོར་གྱིས་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐོང་རྒྱ་ལ་ཧུར་བསྐྱེད་ཀྱིས། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འཛད་སྤྱོད་པར། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་དཀོན་པའི་དངོས་རྫས་འདོན་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་རེད།


text:
བོད་རང་དབང་ཤོར་བ་སོགས་བོད་ནང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དུས་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། ད་ཆ་མི་ལོ་༤༣ ལ་ཉེ་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། བོད་དོན་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་འདི་དྲང་བདེན་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྩ་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཡང་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། བོད་པའི་གནད་དོན་རྒྱ་གཞུང་གིས་ནག་བསུབ་ཏུ་གཏོང་མ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་དང༌རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བོད་ནང་ལ་མཚོན་ན་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྷག་བསམ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཚུགས་བརྟན་པོར་བཟུང་སྟེ་རྩ་དོན་ལངས་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད་ལ། ཐ་ན་རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱིའི་སྣང་ཚུལ་ལ་རྒྱ་གཞུང་གི་གླ་ཕོགས་ལེན་པ་སོགས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ནང་དོན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང༌། བརྩེ་ཞེན་སོགས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཡོད། འདི་ག་རང་དབང་ལུང་པར་གནས་པའི་བོད་མི་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡང་རང་དབང་བསྐྱར་གསོའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་པར་སྔར་བས་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།
(ཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ཕྱི་ཟླ་༡༢ ཚེས་༡༧ ཉིན་ཨན་དྷ་ར་པྲ་དེ་ཤི་ Andhara Pradesh གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཧེདྲབྷཌ་ Hydrabhad མགྲོན་ཁང་དུ་ཉེ་འཁོར་ནས་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བའི་སློབ་ཕྲུག་དང་སུད་ཚོང་བ་སོགས་རང་རིགས་མི་མང་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་པ་ལས་བཏུས། )


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- དངོས་ཁམས། »
- འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ།
སྤེལ་མཁན། : Tsenrig 6/19/2015
འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ།
ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་བྱུང་རབས་གླེང་བའི་རྣམ་བཞག་དང་འགྲེལ་ཚུལ་ཆོས་ཕྱོགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ཚན་རིག་གི་གཞུང་ལ་ཡང་སྔར་ནས་ད་བར་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱུང་རབས་བཤད་པའི་རྣམ་བཞག་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང། ད་ཆ་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་ཚན་རིག་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་བཤད་པའི་གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་རྣམ་བཞག་དང་། ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་བྱུང་རབས་བཤད་པའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་རྣམ་བཞག་གཉིས་ཡིན།
གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་རྣམ་བཞག
ཉེ་བའི་ཆར་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་དང་སྐར་དཔྱད་རིག་པའི་རྟོག་ཞིབ་དང་ཨང་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་དངོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་རབས་བཤད་པའི་གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་རྣམ་བཞག་ཅེས་པ་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་བཞག་འདིའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་ཐོག་མར་གཞི་གཅིག་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་དེ་ནས་ད་ལྟ་བར་ལོ་ཐེར་འབུམ་ ༡༣་༥ ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་བཤད་པའི་རྣམ་བཞག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁྱབ་ཚད་དང་གོ་དོན་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་སོགས་ཤོད་ནའང་གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་རྣམ་བཞག་ནང་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འདིའི་ནང་ཡོད་པའི་དངོས་གཟུགས་རགས་པའི་བྱུང་རབས་ཁོ་ན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།
གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་བྱུང་རབས།
གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་འདོད་ཚུལ་ནི་རྟོག་ཞིབ་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་སྦྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། སྔ་མོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་མཁན་ཚོས་ཧ་ལམ་སྒོར་འཁྱིལ་དུ་ཡོད་པའི་སྐར་སྤྲིན་རྣམས་ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་ནས་རྒྱང་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གིས་སྣང་སྲིད་ཀྱི་གོ་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྟེར་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ་སྐར་སྤྲིན་དེ་དག་ང་ཚོའི་དགུ་ཚིགས་དགུ་ཚིགས་སྐྱ་མོའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡོད་པའི་དགུ་ཚིགས་གཞན་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོས་དེ་བས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༧ ལོར་ཡེ་ཤུའི་མཆོད་དཔོན་ཇོར་ཇི་ ལེ་མའི་ཀྲི (Georges Lemaitre) ཞེས་པ་དེས། དེ་སྔོན་ཚན་རིག་པ་ཨ་ཡིན་སི་ཊན་ Einstein གྱི་ཡོངས་ཁྱབ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚུངས་རྩིས་དང་སྐར་སྤྲིན་ཕྱི་འགྲོས་བྱེད་པ་གཉིས་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདི་གདོད་མའི་དངོས་གཟུགས་ཀྱི་གོང་བུ་ཞིག་གས་ཐོར་དང་ལྷན་དུ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ལྟ་གྲུབ་འདིར་གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་ (Big Bang) ཞེས་མིང་ཐོགས་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༩ ལོར་སྐར་དཔྱད་རིག་པ་བ་ཧབ་བྷལ་ (Edwin Hubble) ཞེས་པ་དེས་ནམ་མཁར་ཡོད་པའི་སྐར་ཚོམ་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་སྐབས་འོད་ཟེར་ཡོད་ཚད་ཁ་དོག་དམར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོག་པའམ་དམར་ཤས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་རྙེད་ཡོད། དེ་ནི་འོད་མདངས་ཅན་གྱི་དངོས་གཟུགས་ཤིག་ལ་བལྟ་སྐབས་དངོས་གཟུགས་དེ་དཔྱད་ཞིབ་པའི་གནས་བབ་ནས་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཀྱི་ཁ་དོག་དམར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོག་འགྲོ་བ་དང་གནས་ཚུལ་འདིར་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་དུ་དམར་སྤོས་ (Red Shifted) ཟེར་གྱི་ཡོད། དངོས་གཟུགས་གང་ཡང་ང་ཚོའི་གནས་བབ་ནས་ཕར་སྐྱོད་པའི་མྱུར་ཚད་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དམར་སྤོའི་ཚད་གཞི་མཐོ་བའམ་འོད་ཟེར་དེ་དམར་ཤས་ཆེ་བ་མཐོང་གི་ཡོད། ཕྱིར་འགྲོས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྐབས་དམར་སྤོས་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་ཚུལ་འདིར་ཧབ་བྷལ་གྱི་གཏན་སྲོལ་ཟེར་བ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ནང་ཡོད་པའི་སྐར་ཚོམ་དང་དགུ་ཚིགས་དག་ཕན་ཚུན་ཁ་གྲམ་ནས་འགྲོ་བཞིན་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བདེན་དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་གྱི་དུས་ཤིག་ན་འདི་དག་ཐོག་མར་གཞི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་ཡོད་པ་ལས་རིམ་བཞིན་ཁ་བྲལ་སོང་བའི་རྗེས་དཔག་བྱས་པ་དང་། གཞི་གཅིག་ནས་ཐམས་ཅད་ཁ་བྲལ་སོང་བའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་ཞེས་གྲུབ་དོན་གྱི་མིང་བྱུང་ཡོད། ཧབ་བྷལ་གཏན་སྲོལ་མ་དར་བའི་སྔོན་དུ་ཚན་རིག་པ་ཨ་ཡིན་སི་ཊན་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འགུལ་མེད་ཀྱི་གྲུབ་དོན་བཤད་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་འདི་སྔར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་བར་མུ་མཐའ་དང་གཡོ་བ་མེད་པར་དེ་མུར་གནས་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད།
ཐོག་མར་གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་དང་འཇིག་རྟེན་གཡོ་མེད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ལས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འཛིན་པའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་གཉིས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ཡང་ལེ་མའི་ཀྲི་ཡིས་གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པར་འདོད་མཁན་ཁག་གཅིག་དང༌། དེ་མིན་ཧོའི་ལི་ (Hoyle) གྱི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་རྟག་ཏུ་གཞི་གཅིག་ལ་གནས་པར་འདོད་མཁན་ཁག་གཅིག་བཅས་བྱུང་བ་རེད། ལེ་མའི་ཀྲི་ཡི་ལྟ་གྲུབ་ལ་གས་ཐོར་ཆེན་མོ་ཞེས་འདོགས་མཁན་ཡང་ཧོའི་ལི་རང་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཐོག་མར་མིང་ངན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན། གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་མིང་ཚིག་འདི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་ཐོག་མར་པར་དུ་བཀོད་པ་དང་དེ་ནས་བཟུང་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར་བ་རེད། དེའི་རྗེས་ལོ་མང་རིང་གཞུང་ལུགས་འདི་གཉིས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་སྤྱི་མཚུངས་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང་མཐར་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་འབྲས་བུར་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པར་རྙེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༥ ལོར་གཞི་གདན་སྣང་སྲིད་ཕྲ་རླབས་ Cosmic-Microwave-background གསར་རྙེད་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་གས་སྒྲ་ཆེན་མོའམ་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དེ་སྣང་སྲིད་འབྱུང་ཁུངས་ ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལེགས་ཤོས་སུ་གྱུར་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་སྣང་སྲིད་རིག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་གཞིར་བཞག་ཐོག་སྐར་ཚོམ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་མིན་དང༌། གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་གང་བྱུང་མིན་ཤེས་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དང་གཞི་རྩའི་གཞུང་ལུགས་འདི་གཞིར་ བཞག་ཐོག་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་གཞུང་ལུགས་ཐད་བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་སྨད་ཙམ་ནས་བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་འགོ་སྟོད་དབར་ཡར་རྒྱས་ ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་དུས་ཚོད་འདིའི་ནང་རྒྱང་ཤེལ་སྤུས་ལེགས་བཟོ་སྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་མིས་བཟོས་སྲུང་སྐར་ཁོ་བི་ (COBE) ཡིས་ཚད་འཇལ་ཟིན་ཐོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་ཀྱང་གཏན་ཚུགས་སུ་མིན་པར་གོང་མཐོར་འགྲོ་བཞིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་ལ་རྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་གཟུགས་རྣམས་ཐོག་མར་གཞི་གཅིག་ནས་ཁ་གྱེས་ པའི་དུས་ཚོད་དེ་བཞིན་ལོ་ངོ་ཐེར་འབུམ་༡༣་༧ ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་དུ་གང་ཡོད་པ་དང་གང་འདྲ་ཡོད་པ། དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཁ་འཐོར་གྱིས་རྒྱ་སྐྱེད་ཡོང་དོན་སོགས་ད་ལྟའི་ཚན་རིག་གི་འགྲེལ་ བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་གང་བྱུང་མིན་དང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆེ་ཚད་དང་ཚ་ཚད་སོགས་རྗེས་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་གནད་དོན་འདི་དག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་གས་སྒྲ་ཆེན་མོའི་རྗེས་ཀྱི་བྱུང་བ་རྣམས་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་བགོས་ཡོད། སྡེ་ཚན་འདི་ལ་དུས་བསྐལ་ཟེར་བ་དང་དུས་བསྐལ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེའི་ནང་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་དེའི་རྗེས་མིང་བཏགས་ཡོད། དུས་བསྐལ་གཙོ་བོ་བཅུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི།
པི་ལིང་གི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོོ་ནས་སྐར་ཆ་ ༡༠^ ༤༣ བར།
དུས་བསྐལ་འདིའི་རིང་གཞི་རྩའི་ཤུགས་བཞི་པོ་སྟེ། གློག་ཁབ་ལེན་གྱི་ཤུགས་དང་། ཞན་ཤུགས། དྲག་ཤུགས། འཐེན་ཤུགས་བཅས་ཚང་མའི་ནུས་པ་མཉམ་དགོས་པ་དང་སྐབས་དེར་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ཤུགས་གཅིག་ལས་མེད་པའང་ཡིན་སྲིད། དུས་བསྐལ་འདིའི་ཐད་བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་དེ་རེ་རེས་འགྲེལ་བཤད་མི་འདྲ་རེ་བྱེད་པས་སྐབས་འདིའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཙམ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། སྤྱིའི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལྟར་བྱས་ན་དུས་བསྐལ་འདིའི་སྔ་རོལ་དུ་འཐེན་ཤུགས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་གཅིག་རྐྱང་གི་གོང་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་འདོད་ཀྱང་བསམ་ཚུལ་དེར་ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་གིས་གནོད་ཀྱི་ཡོད། དེང་དུས་ཡར་ཐོན་བྱུང་བཞིན་པའི་ཚད་རྡུལ་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་གྲུབ་དོན། དཔེར་ན། ཕྲ་སྐུད་རྣམ་བཞག་ལྟ་བུས་དུས་བསྐལ་འདིའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་དང་ཁ་ཇི་གསལ་གཏོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོའི་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ ༡༠^ ༣༦ ནས་ ༡༠^ ༣༢ བར།
དུས་བསྐལ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་སྐྱེད་མགོ་བཙུགས་པའི་དུས་དང་སྐབས་དེའི་དྲོད་ཚད་ཤེས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པས་དུས་ཡུན་ཇི་ཙམ་གནས་མིན་ཏག་ཏག་གཅིག་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དུས་བསྐལ་འདིའི་སྐབས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་ལེབ་མོར་སོང་བ་དང་། ཕྱོགས་མཐའ་ཡོངས་སུ་གཅིག་འགྱུར་དང་རྒྱུ་མཚུངས་ཡིན་པས་འབྱུང་འགྱུར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་བཀོད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་མ་བྱུང་བའམ་རྒྱ་སྐྱེད་འགོ་འཛུགས་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་ཧ་ཅང་གྲང་ཤིང་སྟོང་པ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་དང་། གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་འགོ་འཛུགས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དྲོད་ཚད་དང་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ནས་སླར་ཡང་རིམ་བཞིན་དྲོད་ཚད་ཇི་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
་
བསྐྱར་དྲོས་ཀྱི་བསྐལ་པ།
དུསབསྐལ་འདི་རིང་དེ་སྔ་རྒྱ་སྐྱེད་སྐབས་བྱུང་བའི་རྒྱ་སྐྱེད་ཤུགས་ཆེ་བ་དེ་མཚམས་ཆད་པ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་རྡུལ་གྱི་པི་ལ་སི་མའིplasma ངོ་བོར་འགྱུར། དུས་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་ཡོངས་འགྱེད་འཕྲོ་དང་། ཁུ་ཨག གློག་རྡུལ། ནིའུ་ཊྲི་ནོ་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་ཡོད།
བྷར་ཡོན་གསར་བསྐྲུན་གྱི་བསྐལ་བ།
བྷར་ཡོན་ནི་རྡུལ་རིགས་ཤིག་གི་སྤྱི་མིང་དང་དེར་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པའི་རྡུལ་མང་པོ་ཞིག་ཚུད་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ནང་རྡུལ་ཕལ་ཆེ་བར་རང་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡུལ་ཞིག་ཡོད་པ་བཞིན་བྷར་ཡོན་ལ་ཡང་དེའི་ལྡོག་རྡུལ་ཡོད་པ་རེད། འཇིག་རྟེན་ནང་བྷར་ཡོན་གྱི་ལྡོག་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ལས་མང་བའི་བྷར་ཡོན་རྡུལ་ཡོད་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱུང་མིན་ད་བར་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མདོར་ན་དུས་བསྐལ་འདིའི་རིང་བྷར་ཡོན་གྱི་རྡུལ་རྣམས་གྲུབ་པས་བསྐལ་མིང་འདི་ལྟར་ཐོགས་པ་རེད།
རྒྱ་ཆེའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ ༡༠^ ༤༣ ནས་ ༡༠^ ༣༦
པི་ལིང་བསྐལ་པའི་རྗེས་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་སྐྱེད་པ་དང་མཉམ་དུ་དྲོད་ཚད་ཆག་པ་དང༌། རྩ་བའི་ཤུགས་བཞི་པོ་ལས་ཐོག་མར་འཐེན་ཤུགས་ཕྱིར་ཐོན་འགོ་བཙུགས། དུས་སྐབས་འདིའི་གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ཤུགས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་དགོས་པས་དེ་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་དཔེ་གཟུགས་standard model ནང་གསལ་པོ་བཤད་ཡོད། མི་རིང་བར་ལྟེ་ཤུགས་དྲག་པ་ཡང་གློག་ཁབ་ལེན་དང་ལྟེ་ཤུགས་ཞན་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱིར་ཐོན་པ་དང་། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་སྐྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང༌། གྲུབ་དོན་འགའ་ཞིག་ལྟར་བྱས་ན་དེ་རྗེས་སྣེ་རྐྱང་པའི་ཁབ་ལེན་ར་བ་བྱུང་དགོས་པ་འདོད་ཀྱི་ཡོད། དུས་སྐབས་དེའི་རིང་ལྟེ་ཤུགས་དྲག་པ་དང་གློག་ཁབ་ལེན་དང་ཞན་ཤུགས་བཅས་མཉམ་དུ་ཚོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ནང་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཧིག་སི་བོ་སོན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་འདོད།
གློག་ཁབ་ལེན་དང་ཞན་ཤུགས་ཀྱི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ ༡༠^ ༣༦ ནས་ ༡༠^ ༡༢
སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ཧ་ཅང་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཟིན་པས་རྩ་བའི་རང་བྱུང་གི་ཤུགས་བཞི་ལས་དྲག་ཤུགས་ནི་གློག་ཁབ་ལེན་དང་ཞན་ཤུགས་ལས་ཕྱིར་ཐོན་ཟིན། འདི་ལྟའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་ཧ་ཅང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་སྐྱེད་བྱུང་བ་དེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱ་སྐྱེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་དུས་ཡུན་དེ་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་བོ་སོན་གྱི་རྡུལ་ w དང་ z སོགས་གྲུབ་མེད།
ཁུ་ཨག་གི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ ༡༠^ ༡༢ ནས་ ༡༠^ ༦ བར།
གློག་ཁབ་ལེན་དང་ཞན་ཤུགས་ཀྱི་བསྐལ་པའི་རྗེས་སུ་གཞི་རྩའི་རྡུལ་ཚང་མའི་གདོས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཤུགས་བཞི་པོ་ཡང་ད་ལྟའི་གནས་བབ་བཞིན་ཐ་དད་སོ་སོར་གནས་ནས་རང་གི་བྱེད་ལས་འགོ་བཙུགས། སྐབས་འདི་ཙམ་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དྲོད་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཁུ་ཨག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་ཧེ་ཌོན་གྱི་རྡུལ་ཆགས་ཐུབ་མེད།
ཧེ་ཌོན་གྱི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ ༡༠^ ༦ ནས་ ༡ བར།
དེ་རྗེས་དྲོད་ཚད་རིམ་བཞིན་དམའ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཕོ་རྡུལ་དང་བར་རྡུལ་སོགས་ཧེ་ཌོན་གྱི་རྡུལ་རིགས་གྲུབ་པ་དང་དུས་ཡུན་འདིར་ཧེ་ཌོན་གྱི་དུས་བསྐལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་སྐར་ཆ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ནིའུ་ཊྲི་ནོ་རྡུལ་དག་ཕན་ཚུན་ཁ་གྱེས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་ནའང་དེ་དག་གི་རྗེས་ཤུལ་ད་ལྟ་རྙེད་དཀའ་བ་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དུས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་གཞི་གདན་སྣང་སྲིད་ཕྲ་རླབས་དང་གཅིག་མཚུངས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།
ལེབ་ཊོན་གྱི་བསྐལ་པ། གས་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ ༡ ནས་སྐར་མ་ ༣ བར།
ཧེ་ཌོན་གྱི་དུས་བསྐལ་རྫོགས་མཚམས་ཧེ་ཌོན་དང་དེའི་ལྡོག་རྡུལ་གཉིས་འཐབ་པས་གཉིས་ཀ་ལྷན་དུ་འཇིག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ནང་ཕལ་ཆེ་བ་ལེབ་ཊོན་དང་དེའི་ལྡོག་རྡུལ་གྱི་ཁེངས་ཡོད། གས་སྒྲ་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་སྐར་ཆ་གསུམ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ཐོག་མ་ལས་ཧ་ཅང་དམའ་བས་ལེབ་ཊོན་དང་དེའི་ལྡོག་རྡུལ་གསར་སྐྲུན་མཚམས་འཇོག་བྱུང་བ་དང་། སྔར་ཡོད་ལེབ་ཊོན་དང་དེའི་ལྡོག་རྡུལ་མང་ཆེ་བ་ཕན་ཚུན་འཐབ་པས་ཡལ་ཏེ་ལེབ་ཊོན་གྱི་གྲངས་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལས་ལྷག་མེད།
ལྟེ་རྡུལ་བཟོ་སྐྲུན། གས་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྗེས་ཀྱི་སྐར་མ་ ༣ ནས་སྐར་མ་ ༢༠ བར།
འོད་རྡུལ་དབང་སྒྱུར་གྱི་བསྐལ་པ་རྫོགས་མཚམས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ནི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ལྟེ་རྡུལ་ཆགས་ཐུབ་པའི་དྲོད་ཚད་བར་ཆག་པ་དང༌། ཕོ་རྡུལ་དང་བར་རྡུལ་རྣམས་ལྟེ་རྡུལ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ལྟེ་རྡུལ་ཆགས་འགོ་བཙུགས། འོན་ཀྱང་ལྟེ་རྡུལ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་སྐར་མ་བཅུ་བདུན་མ་གཏོགས་མ་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་གྱི་དྲོད་ཚད་དང་སྟུག་ཚད་གཉིས་ཀ་ཧ་ཅང་ཉམས་འགྱུར་སོང་བས་ལྟེ་རྡུལ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་མུ་མཐུད་གནས་མ་ཐུབ་པས་རེད། དུས་བསྐལ་འདིའི་རིང་ཡང་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གྲངས་འབོར་དེ་ཧི་ལི་ཡམ་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གྲངས་ལས་ལྡབ་གསུམ་གྱི་མང་བ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་ལྟེ་རྡུལ་ཧ་ཅང་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་གནས་སྐབས་དང་གཞི་རྡུལ་རྣམས་གྲུབ་ཚུལ་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། འགྲེལ་ཚུལ་འདི་གས་སྒྲ་ཆེན་པོའི་རྣམ་བཞག་དང་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་དཔང་རྟགས་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཚོའི་འགྲེལ་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ་འགྲེལ་ཚུལ་འདི་ནི་ད་ལྟའི་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་འགྲེལ་ཚུལ་ཚད་ལྡན་དེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།


text:
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སྩལ་ནོད་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་མཇུག་ཏུ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
ང་རང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཟེར་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་པ་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ག་ལ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཟེར་བ་དེར་གནད་འགག་ཆགས་ཡོད། བྱེ་བྲག་ཏུ་ད་ལྟའི་སྐབས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་པའི་བོད་སྤྱི་པའི་ལས་འགན་འཁྱེར་མཁན་བོད་གཞུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ། རྩ་བ་འཛིན་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཟེར་བ་དེ་ཆགས་ཡོད། ངས་ཁ་སང་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་བཙུགས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྒྲུབ་སྐབས་ལྷ་ཟེར་བ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྐབས་སུ་བབས་པ་དེ་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་ཟེར་གྱི་ཡོད།
དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སྲུང་མ་ནག་པོ་བརྩི་ཡུལ་དེ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡིན་པ་རེད། སྲུང་མ་དམར་པོ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལྕམ་སྲིང་ལ་ཡང་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད། ཡིན་ནའང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲུང་མ་དམར་ནག་རྩི་སྐབས་སྲུང་མ་དམར་པོ་དེ་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྐབས་བབས་བསྟེན་པའི་སྲུང་མ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགན་ཡོད་པ་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ཤེས་སོང་ངམ།
དེ་མིན་སྐད་ཆ་གསལ་པོ་བཤད་ན། ྋགོང་ས་ྋལྔ་པོ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་གང་ལྟར་འགལ་ཟླ་ཤོར་བ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་ཟེར་ནས་བརྩི་རྒྱུ་འདི། ངེས་པ་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཚོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། ང་རང་ཚོ་ལས་དང་པོ་བས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ལས་དང་པོ་བས་སྤང་བླང་འཇུག་ལྡོག་ག་འདྲ་བྱེད་དགོས་བཤད་པ་ཡིན་ན། ཐུན་མོང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྣང་ཚུལ་ག་རེ་བྱུང་བ་དེར་གཞིར་བཞག་དགོས་ཡོད་ཡིན། དེར་བརྟེན་གཟིམ་ཁང་གོང་ངམ། བླ་བྲང་གོང་ཟེར་བ་དེ་ྋགོང་ས་ྋལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་འགལ་ཟླ་བྱུང་ནས་མཐར་གཟིམ་ཁང་གོང་དེ་ཤུལ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་འཁེལ་བ་རེད། གཟིམ་ཁང་གོང་ཤུལ་མེད་བཏང༌། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དར་རྫོང་རྒྱབ་ནས་བཀྲོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་འགལ་རྐྱེན་གྱི་ཐོག་ནས་མཇུག་བསྡོགས་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་མར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་དོལ་རྒྱལ་ཟེར་ནས་བརྩིས་པའི་རྒྱལ་ཆེན་དེ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་རང་གིས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་དྲག་ལས་མཛད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌། དེ་བཞིན་རིག་འཛིན་པདྨ་འཕྲིན་ལས་གྱིས་དྲག་ལས་མཛད་པའི་གནས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ནང་བལྟས་ན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད།
དེར་བརྟེན་ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུའང་དམ་དྲག་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། བར་ལམ་ནས་ངས་འདི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་འདི་གང་ལྟར་ངས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་དང་དོ་སྣང་བྱས། སོ་སོར་ལས་འགན་ཡོད་སྟབས་དོ་སྣང་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དོ་སྣང་བྱས་ནས་བལྟས་ཡོང་དུས་གང་ལྟར་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ང་རང་ཚོ་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ལ་གནད་འགག་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག ངས་འདིའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དགེ་སྐྱོན་རྣམས་ཟོལ་མེད་བྱས་ནས་བཤད་པ་འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་ད་དུང་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དབུས་གཙང་ཁུལ་ནས་ཡིན་ནའང་རེད། དེ་བཞིན་ཁམས་ཕྱོགས་དང༌། མདོ་སྨད་ཁུལ་ནས་ཡིན་ནའང་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་ནས་བོད་དོན་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་འདིའི་རིང་ལ་མི་ཚང་མ་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་པ་ལྟར་ལྷ་ཡང་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག དེ་ཡང་ངས་རང་འཚམས་ཀྱིས་ལབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་དུས། དེ་རིང་ཡང་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཡང་བསྐྱར་ཅིག་བཤད་ན་བསམ་བྱུང༌། དེ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བློ་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།
ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཕར་སླེབས་ནས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ཡང་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་ཞེས་ཤོད་དགོས། སྒེར་པ་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སྒེར་པ་སོ་སོའི་ཆོས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། ཆོས་གང་འདྲ་བྱེད་དང་མི་བྱེད་ཀྱང་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་མི་མང་པོ་འདུ་འཛོམས་བྱས་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དང༌། ཡང་སྤྲོས་པ་ཆེན་པོས་དེ་འདྲ་བྱས་ན་དེ་ཡག་པོ་མེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ལྷག་པར་དུ་དགོན་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྟེན་ན་ཡག་པོ་མེད། དེར་ང་ཚོས་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ནས་བལྟས་ན། ག་རེ་བྱས་ནའང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཡིན་ནའང་འགལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ལ། འདི་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྩ་བ་ཤུགས་ལྡན་དར་སོ་ཡོད་ས་ས་སྐྱ་དང༌། དགེ་ལུགས་ཆགས་ཡོད། གཙོ་བོ་ས་སྐྱའི་ནང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སླེབས་ཡོད། དེ་བཞིན་དགེ་ལུགས་པའི་ནང་དུའང་ཕྱིས་སུ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཕྲན་ཙམ་བྱུང་བ་ལས་སྔ་མོ་ནས་དེ་འདྲ་ཡོད་ས་མ་རེད། དཔེར་ན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་བསྒྲིགས་པ་དེའི་ནང་ྋརྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ཁོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་གནང་བའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ལ་དོལ་རྒྱལ་དར་སོ་བྱུང༌། དོལ་རྒྱལ་གྱི་རྟེན་མཁར་ཞིག་ཀྱང་བཞེངས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱིས་དོལ་རྒྱལ་རྟེན་མཁར་དེ་ཕར་བཤིག དགོན་པའི་ནང་ནས་ཕྱིར་འབུད་གནང་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་ལ་བསྟེན་གསོལ་མི་ཆོག་པ་ཞིག་སྐབས་དེ་དུས་བཟོས་པ་གནང་ཡོད།
ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ནི་རྙིང་མའི་དྲི་མ་མེད་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་གཙང་གཙང་རེད། ཁ་སང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་གནང་སྟེ་དགེ་ལུགས་གཙང་གཙང་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་ཞུ་བ་དེ་རེད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་གྱི་ཡོད། བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་སློབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་མཛད་སྟངས་དེ་ལྷ་བཞི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཟེར་བ་དེ་དངོས་གནས་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་རེད། ལྷ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། སྙིང་རྗེའི་ལྷ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། བར་ཆད་སེལ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བ་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་མེད། བཀའ་གདམས་པའི་གསུང་སྒྲོས་རང་ནི་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ལ་ཉམས་ལེན་དང༌། བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞི་པོ་དེ་བསྟེན་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་སྤྲོས་པའི་ཡི་དམ་རེ་རེ་སྣོན་མ་རྒྱབ། ཆོས་སྐྱོང་རེ་རེ་སྣོན་མ་རྒྱབ་པ་ཡིན་ན། བཀའ་གདམས་པའི་ཕྱག་བཞེས་དེ་ཉམས་སླད་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་དེ་འདྲ་གསུང་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པ་དེ་བདེན་པ་རེད།
རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གདམས་གསར་མ་གསར་གཏོད་གནང་སྐབས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཚུར་བསྡུས་ནས་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་དེ་ཚོ་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བ་འདུས་པ་དང༌། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དེ་རྣམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔགས་བླ་མེད། དེ་ཡང་ཚད་ཐུབ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང༌། རྒྱུད་སྡེའི་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ཚོས་ཁ་སྣོན་གནང༌། གཙོ་བོ་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་མགས་ཏེ་གནང་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཕྱག་སྲོལ་གཏོད་པ་གནང་ཡོད།
རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང༌། དེ་ནས་མར་རྒྱུད་གྲྭ་སོ་སོ་བཙུགས་ཏེ་གང་ལྟར་ཆོས་སྐྱོང་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཞེས་བཤད་པ་ལས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡང་སྐད་ཆ་མེད། དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད། གང་ལྟར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་དངོས་གནས་ཚད་འཇོག་བྱ་ས་དང༌། དང་པོའི་རྩ་འཛུགས་ཡོང་སྟངས་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། རིམ་པས་རིམ་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མ་ཆད་མ་ལྷག་པར་བསྟན་པའི་ལམ་དེས་ལྡེང་གི་མེད་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་དེའི་སྒང་ལ་གཅིག་ཁ་སྣོན་རྒྱབ། གཉིས་ཁ་སྣོན་རྒྱབ་ན་དངོས་གནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བཀའ་གདམས་གསར་མ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དག་ཐེར་གནང་ནས་སྲོལ་བཏོད་པ་དེ་ལ་ཞབས་འདེགས་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ། ཞབས་འདྲེན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དངོས་གནས་བྱས་ན་བཤད་མ་ཤེས་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་དངོས་གནས་གཙང་མ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་དང༌། ཆོས་སྐྱོང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ། དགེ་ལུགས་པ་དེང་སང་དཔལ་འབྱོར་འགྲིག་ཙམ་རེད། རྣམ་སྲས་དགོས་མཁོ་མེད་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ད་དུང་དཔལ་འབྱོར་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ན། རྣམ་སྲས་བྱས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་གསུང་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ཡིན། གཙོ་བོ་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་འདུག་གམ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གནས་ཆུང་དང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔའི་སྐད་ཆ་མེད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡང་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། དགེ་ལུགས་རང་གི་ནང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། དེ་རིང་འདིར་མི་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོར་དྲན་གསོ་ཞིག་བཏང་སྟེ་ལབ་པ་ཡིན།
དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་མང་ཆེ་བས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དུས་དུས་ལ་ཡང་ངས་དྲན་གསོ་ལྟ་བུ་བཏང་གི་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་དཔེར་ན་ཁ་ཤས་སྲོག་གཏད་ཞུས་ཟིན་པ་དེ་འདྲས་ཕྱིས་སུ་སོ་སོའི་རྩ་བའི་ལམ་ཕྱོགས་དེའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ས་དེ་སྤྱི་པའི་ཐོག་ལ་ཚུར་སྤུངས། དཔུང་བསྒྲིག་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དེར་བརྟེན་དེ་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ལྷག་དོན་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་མཁན། མིང་རྒྱབ་ཁུར་གྱི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཛིན་མཁན་བཤད་གྲྭ་ཆེན་པོ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཁ་སང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན། རྔ་བརྡུང་བརྡུང༌། སྦུབ་དཀྲོལ་དཀྲོལ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་དངོས་གནས་བྱས་ན་མི་དགོས་པ་རེད། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱས། དངོས་གནས་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་བསྐྱངས་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། སྔགས་འཆང་ལུང་པ་གང་ལྷགས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། ད་ཆ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་འདུག བར་ལམ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། དེ་མཐུན་གྱི་ཉམས་ལེན་སྤང་བླང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ད་དུང་མཇུག་གནོན་བྱེད་དགོས་པ་ག་རེ་ཡོད་ན་ཡང་རིམ་པས་བལྟ་དགོས་པ་རེད་ལ། བལྟས་ཆོག་གི་རེད། གནད་འགག་དེ་ཙམ་མི་འདུག གཙོ་བོ་ད་ལྟ་འདིར་ཡོད་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་བའི་མི་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་སྟབས། ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། དེ་དོན་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ད་ལྟ་མ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་ཆད་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་གདལ་ལྟ་བུ་ཕྱིན། མཇུག་ཏུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡག་པོ་མེད། དཔེར་ན། ངས་ལོ་རྒྱུས་གཅིག་བཤད་ན། ྋརྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་ནས་ཁོ་རང་གི་སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་དེ་བརྩིས་པ་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་དགུང་ལོ་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་ཚད་ཅིག་ཡོད་ས་རེད། དེ་ཡིན་པ་དེ་མཁར་རྡོ་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནམ། མཁར་རྡོ་སུ་ཡིན་ནམ་ཞིག་གི་ལུང་བསྟན་ནང་གསལ་པོ་ཡོད། ལུང་བསྟན་ག་འདྲ་ཡོད་ཟེར་ན། ཁོང་གི་དག་སྣང་ལ་བུད་མེད་གཅིག་གི་ལག་ཏུ་ཕྲེང་བ་ཐོགས། བུད་མེད་དེ་ྋརྒྱལ་དབང་གི་ཡུམ་ཡིན་ཁུལ་དང༌། དེའི་ལག་པར་ཡོད་པའི་ཕྲེང་བ་དེར་ཐོག་མ་ཕྲེང་རྡོག་བརྒྱ་རྩ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ལ། ཡིན་ནའང་ཕྲེང་རྡོག་གཅིག་ཟད་གཉིས་ཟད་ཀྱིས་མཐའ་མ་ལྔ་བཅུ་སྐོར། བརྒྱ་ཕྱེད་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཆགས་པ་དེ་འདྲའི་ལུང་བསྟན་ཞིག་ཡོད།
དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐབས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༡ ནས་ ༡༩༡༢ ཙམ་ནས་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་ནས་ཆབ་མདོ་ནས་མར་བཟུང་བ་ཞིག་གི་རྒྱ་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང༌། ཐ་མ་ཕལ་ཆེར་འབྲི་ཆུ་ཕར་བརྒལ་བའི་ས་ཁུལ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང་བ་རེད། དེའི་མཇུག་ཏུ་མདོ་སྤྱི་ང་ཕོད་ཀྱི་སྐབས་ལ། དེར་ཡང་ས་མ་བརྟན་པ་བྱས། དེ་ནས་ཡར་ས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང༌། མདོ་སྤྱི་ལ་ཡང་བཀའ་ཉེས་ཕོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་སྐུ་གོང་མར་གཏོར་རྒྱག་ཅིག་བསྐྱོན་པ་རེད། གཏོང་རྒྱག་དེ་མ་བསྐྱོན་གོང་དང༌། ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་དེ་མ་བྱུང་གོང་ལ་སྐུ་གཟུགས་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ། དེའི་མཚམས་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་གློ་བུར་དུ་བགྲེས་ཚུལ་ཆེན་པོ་བཞེས་སོང་ཞེས་སྐབས་དེའི་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་མཁན་གྲས་དཔོན་པོ༑ སྔོན་མ་ང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་གསོ་མཁན་ཁོང་ལ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། ཐ་མ་ཆུ་སྤྲེལ་ལོ་ལ་ཆུ་སྤྲེལ་ཞལ་གདམས་བཀའ་སློབ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་གནང༌། དེའི་ནང་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འདུག ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་གསལ་པོ་འདུག དེ་ནས་བྱ་ལོ་ལ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད། ད་ཆ་བལྟས་པའི་སྐབས་ཁ་སང་ཞུས་པ་བཞིན། ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་སྐབས་ལ་འཆར་གཞི་ཞིག་ཏན་ཏན་བཏིང་བཞག རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་གཞོན་ནུའི་སྐབས་ལ་ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བཏིང་པའི་འཆར་གཞི་དེ་ནང་བཞིན་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཡོད་ས་རེད། འོན་ཀྱང་འཆར་གཞི་དེ་ཇི་བཞིན་ལག་ལེན་ཐོག་ལ་འཁེལ་ཐུབ་མེད། དེའི་སྐབས་ལ་གྲུབ་མཐའི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་མང་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་བྱུང་འདུག དེ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡོད་ཟེར་ན། སྐབས་དེའི་སྒོ་མང་སློབ་དཔོན་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ། འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་དངོས་གནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བླ་མ་རེད། དངོས་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་ཡིན། ཡང་སྲིད་ཡིན་ཞེས་ཞུ་ཡང་ཞུ་གི་ཡོད་ལ། ཞུ་དོན་གཞིར་བཟུང་དངོས་གནས་ཆ་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ལ་ཆ་བཞག་ཀྱང་ཡིག་ཆ་མང་པོ་མཛད་ཡོད། ད་ལྟ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱིས་མཚོན་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་མཁན་གྱི་བསྟན་པའི་གཞི་མ་དེ་འདྲ་བཙུགས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་དང༌། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་འདྲིས་ཡོད། སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགལ་ཟླ་ཞིག་སླེབས། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དངོས་གནས་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་མི་དགོས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུས་མེད།
དཔེར་ན། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་གྲས་འཇིགས་བྱེད་ཆོས་འབྱུང་ནང་ལ་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་ཡོད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་ནས་མར་སླེབས་ཡོང་དུས་ད་ལྟ་པད་དཀར་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་འདིའོ་ཞེས་འཁོད་ཡོད། དེར་བརྟེན་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གནང་མེད། ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་ངོས་ལེན་གནང་མེད་པ་རེད། ལྷ་བཟང་ཁང་དང༌། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བཙུགས་པའི་པད་དཀར་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད། དེ་ཚོས་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སྟངས་དེ་ལྟར་ཉེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མཐའ་ནས་དགྲ་བོའི་དམག་ཡོང་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་གམ། ལྷག་བསམ་མ་དག་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་གམ། ཡིན་ནའང་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པས་འཆར་གཞི་བཏིང་བའི་སྒང་ལ་ཇི་བཞིན་མ་ཕྱིན་པར་མཐའ་མ་ྋརྒྱལ་བའི་མཚན་ནང་ལའང་ཞུགས་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ས་རེད། དེ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་པའི་ལག་རྗེས་ལ། ཁ་སང་ཞུས་པ་བཞིན་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སྐུ་ཚེ་མཐའ་མ་འཁྱོངས་པར། མཐའ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་ལ་གཞི་ནས་གནས་ཚུལ་སྡུག་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་འཆར་གཞི་ཞིག་བཏིང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་མཐའ་མ་འཆར་གཞི་དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་ལག་ལེན་མ་འཁེལ་བ་ཆགས་ཡོང་དུས། སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མ་སྐུ་ཚེ་རིང་ཙམ་བཞུགས་པ་ལས་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ཙམ་བཞུགས་ན་ལེགས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཏེ། མཐར་དགུང་ལོ་ ༥༨ ཐོག་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རེད།
ད་ལྟ་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་ཡི་སྐུ་ཚབ། གསུང་གི་གསུང་ཚབ་ལ་ང་སླེབས་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་དུས་མཐའ་མ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟོས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་རྒྱུའི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ལྟར་ཤར་ཚར་དུས། དེ་གཞིར་བཟུང་གི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐུ་ཚེ་དེ་ཐུང་དུ་ཕྱིན། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་གཏན་གཏན་རེད་འདུག ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་རེད། ང་སྐྱེས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ང་འཇོན་གྲགས་པ་དང༌། ངས་འཇོན་ཡོད་བསམ་གྱི་མེད་ལ། ཁ་ཐབས་སྐྱོ་ཐག་ཆོད་རེད། ཡིན་ནའང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མེད་དྲག་ལྟ་བུའི་མི་གོ་བཅད་དེ་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་དེ་སྔ་མ་དྲགས། ཕྱིས་མ་དྲགས་ཏག་ཏག་ཅིག་ཐོག་སྐྱེས་ཡོད། འདི་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མས་དང་པོའི་འཆར་གཞི་གཅིག་བཏིང༌། འཆར་གཞི་དེ་ཏག་ཏག་མ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་བསྐྱར་འཆར་གཞི་གསར་པ་གསར་པ་ཞིག་གཏིང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས། སྐུ་གོང་མས་ཡང་སྲིད་རྗེས་མའི་དུས་ཚོད་ལ་གཞི་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་རྒྱུའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་གམ། ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚོར་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་བལྟས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཡང་ངས་ཟེར་རྒྱུ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚད་མ་ཡིན་ཟེར་གྱི་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་དཔེ་ཆ་དེ་ཚོ་ཀློག་པ་དང༌། ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚོར་བལྟས། རྣ་བ་གཉིས་ཀ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཕར་ཕྱོགས་ལ་ཉན། ཚུར་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉན། གཡག་ཞར་གྱིས་རྩྭ་ཟས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཉན། རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། རྣ་བར་གཅིག་གོ་བ་དང་ལྡིར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མ་བྱེད། རྣ་བ་ཚུར་ཕྱོགས་དེས་ཉན། ཕར་ཕྱོགས་དེས་ཀྱང་ཉན་ནས་ལྟོས་དང་ཕྲན་བུའི་གནད་འགག་ཡོད། ཤེས་སོང་ངམ། རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་སྔོན་དུ་ལབ་པ་བཞིན། ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་རྒྱུད་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག མ་གཞི་བར་ལམ་ལ་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེར་དངོས་གནས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ཚང་མས་ཁ་ལ་ཉན་ཏེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གི་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་གལ་པོ་ཆེ་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་བ་ལྟར་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆོལ་ཁ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡོང་རྒྱུའི་གཞི་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་འདུག་ན། ཆོས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། ལྷ་ཡི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། མིའི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། ཚོགས་པའི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། ཕན་པ་གཅིག་འདུག་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ཚང་མ་ལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་ལ་འགལ་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་འདུག་ན་ཆེ་ས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། ཆུང་ས་ལ་མགོ་འཁོར་རྒྱུ་མེད། དེ་ཚང་མས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་བཀའ་སྩལ།། །།


text:
ཁ་སང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མེག་པོམ་པེ་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མགོ་འཁྲིད་ཀེམ་ཇོང་ཨན་གཉིས་ཀྱིས་མཇལ་མོལ་གནང་སྟེ་སྔར་ལས་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུགཝ་ཤིང་ཊོན་ཆ་འཕྲིན་གྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མེག་པོམ་པེ་ལགས་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཧོང་དང་ལྷོ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ། རྒྱ་ནག་བཅས་ཀྱི་ནང་རྒྱལ་དོན་སྐོར་སྐྱོད་མགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཁ་སང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཕོང་ཡང་(Pyongyang)དུ་ཀེམ་ཇོང་ཨན་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་འདིའི་མཇལ་མོལ་བརྒྱུད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་དང་ཀེམ་ཇོང་ཨན་གཉིས་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་ཐུག་འཕྲད་ཐེངས་གཉིས་པ་གནང་རྒྱུར་མོས་མཐུན་བྱུང་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིའི་མཇལ་མོལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་བའི་ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ཞིག་གིས་སྔ་མ་དང་བསྡུར་ན་ད་ལན་གྱི་ཐུག་འཕྲད་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་བ་ཐོན་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་ལམ་ཐག་རིང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་མཇལ་མོལ་སྐབས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་གཞུང་ནས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཇི་ལྟར་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང་། ཨ་རིའི་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་ལས་གཞི་དེར་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མཚམས་འཇོག་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་བདེན་དཔང་ཆེད་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མཚམས་འཇོག་བྱ་ཡུལ་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་འཁྲིད་ཡོད་འདུག
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་དང་ཀེམ་ཇོང་ཨན་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཐུག་འཕྲད་ཐེངས་དང་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྐུ་ཞབས་མེག་པོམ་པེ་ལགས་ཀྱང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེའི་མཚན་ཐོག་ནས་འདི་ལོར་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་ཐེངས་ ༤ ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། ཁ་སང་མེག་པོམ་པེ་ལགས་ཀྱིས་ད་ལན་གྱི་མཇལ་མོལ་དེར་གྲུབ་འབྲས་བཟང་བོ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་མཇལ་མོལ་སྐབས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་གཞུང་ནས་ཨ་རིའི་གྲོས་འཆར་འདོན་སྟངས་ཐད་སྐྱོན་བརྗོད་ནན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་མེད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པའི་ནང་ཁོང་བསྐྱར་དུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་ཕེབས་འཆར་ཡོད་ཀྱང་། སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་མོལ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་སྐོར་བརྗོད་དེ་མཇལ་མོལ་རྩིས་མེད་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་ལྷོ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མགོ་འཁྲིད་བར་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་པ་བརྒྱུད་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་དུ་མཐུད་པར་རེ་བ་བསྐྲུན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་ཊོམ་དང་ཀེམ་ཇོང་ཨན་གཉིས་ཀྱིས་ཐུག་འཕྲད་ཐེངས་གཉིས་པ་གནང་རྒྱུར་སྐུལ་མ་ཐེབས་ཡོད་འདུག
ཉེ་སྔོན་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་གཞུང་ནས་ཨ་རིའི་སྲིད་དོན་ཉེས་ཆད་གུ་ཡངས་གཏོང་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་གྱིས་བཙན་དབང་ཆེ་བའི་སྲིད་དོན་ཉེས་ཆད་རྣམས་ཚབས་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་བར་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་བར་ཡིད་ཆེས་མེད་པར་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་སྲུང་ནུས་པ་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་ཐབས་མེད་སྐོར་བརྗོད་སྟབས། མེག་པོམ་པེ་ལགས་ཀྱིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ལས་གཞི་ཡོངས་སུ་མཚམས་འཇོག་མ་བྱེད་བར་དུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་བཅད་པའི་སྲིད་དོན་ཉེས་ཆད་རྣམས་རྩིས་མེད་གཏོང་རྒྱུ་མིན་ཚུལ་ནན་བརྗོད་གནང་འདུག་ལ། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཁོང་གིས་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིན་ཛོ་ཨ་བྷེ་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས། བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ལས་གཞི་ཡོངས་སུ་མཚམས་འཇོག་མ་བྱས་བར་དུ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུར་ཕྱོགས་གཉིས་མོས་མཐུན་བྱུང་ཡོད་འདུག །
པ་སངས་ཚེ་རིང་།


text:
ཉེ་ཆར། “ཧྭ་ཡུས་གཏེར་ལས་ཀྱིས་ཆུ་གསུམ་རྫོང་གི་ཞིང་འབྲོག་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོ”བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་གསར་ལས་རིགས་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་སློབ་གྲྭར་དུས་བཀག་ལྟར་འཚོགས་པ་རེད། བོད་ལྗོངས་ཧྭ་ཡུས་གཏེར་ལས་མ་རྐང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིས་ཆུ་གསུམ་རྫོང་གི་ཞིང་འབྲོག་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་ནི་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱིས་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ལ་བརྟེན་ནས“ཁེ་ལས་བརྒྱ་ཡིས་གྲོང་ཚོ་བརྒྱར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི”གནས་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་ཞིབ་ཕྲའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་རེད། གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཞིང་འབྲོག་པས་རྩལ་ནུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཟད། ལས་ཞུགས་ཀྱང་ཐུབ་ནས“མི་གཅིག་ལས་ཞུགས་ཐུབ་ན་ཁྱིམ་ཚང་ཚང་མ་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པའི”དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཡོད།
ད་ཐེངས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་དང་བོད་ལྗོངས་ཧྭ་ཡུས་གཏེར་ལས་དགེ་སྒྲུབ་དབུལ་སྐྱོར་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྒོར་ཁྲི་67.5བཏང་ནས་བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་གསར་ལས་རིགས་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་སློབ་གྲྭར་མངགས་བཅོལ་བྱས་ཏེ་གཉེར་བའི་རྩལ་ནུས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་རེད། བྱེད་སྒོ་དེས་ཆུ་གསུམ་རྫོང་གི་ཞིང་འབྲོག་པ་90ལ་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་རྐོ་འདྲུའི་འཕྲུལ་འཁོར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་གསོ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་རེད། ཆུ་གསུམ་རྫོང་འདི་ཉིད་ཧྭ་ཡུས་གཏེར་ལས་ཀྱི་ཏུང་ཧྲི་ཀྲང་ལིའུ་ཅན་ཅུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་འཛུགས་པའི་ཁ་གཏད་རྫོང་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ད་ཐེངས་ཀྱི་རྩལ་ནུས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་རེད། གསོ་སྦྱོང་རིང་བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་གསར་ལས་རིགས་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་སློབ་གྲྭས་བཟའ་སྡོད་གཉིས་ཀ་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། གསོ་སྦྱོང་གི་ཚད་གཞི་ལོན་རྗེས་སློབ་མཇུག་འགྲིལ་བའི་ལག་ཁྱེར་ཡང་སྤྲོད་རྒྱུ་རེད།


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- ཚན་རིག་ཤེས་བྱ། »
- ལུས་རྩལ་སྦྱོང་སྐབས་ང་ཚོའི་ཁྲག་རྩ་འབུར་ཐོན་པ་གང་ཡིན།
སྤེལ་མཁན། : Tsenrig 6/30/2007
ང་ཚོས་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྐབས་ཁྲག་རྩ་རྣམས་ཕྱིར་འབུར་ཐོན་པ་ནི་ཁྲག་ཤུགས་སམ་ཁྲག་བོངས་རྒྱས་པ་གང་ཡང་མིན། དེ་ནི་ལྤགས་པའི་འོག་ནས་ཁྲག་རྩ་རྣམས་ཕྱིར་དབྱུང་བའི་དབང་གིས་ཡིན། ལྷོད་དལ་སྐབས་སྙིང་ཤག་གཡོན་མ་ནས་ཁྲག་རྩའི་ནང་ཁྲག་ཤུགས་དྲག་ཆེན་པོའི་འདེད་པ་དང་སྐབས་འདིའི་དྲག་ཚད་དེ་ལ་ཁྲག་ཚད་མཐོ་བའི་ཚད་ཟེར། རྒྱུན་དུ་དེའི་ཚད་ནི་དངུལ་ཆུ་མི་ལི་མི་ཊར་ ༡༢༠ ཙམ་ཡིན། སྐབས་འདིའི་དྲག་ཚད་དམའ་ཤོས་དེ་ལ་ཁྲག་ཚད་དམའ་བ བྱ་བ་དང་རྒྱུན་དུ་དེའི་ཚད་ནི་དངུལ་ཆུ་མི་ལི་མིཊར་ ༨༠ ཙམ་ཡིན། ལུས་རྩལ་འགོ་བཙུགས་སྐབས་སྙིང་གི་འཕར་ལྡིང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་ཁྲག་རྩའི་ནང་མྱུར་པོར་ཁྲག་འདྲེན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྐབས་ཁྲག་ཚད་མཐོ་བ་དེ་དངུལ་ཆུ་མི་ལི་མི་ཊར་ ༢༠༠ བར་རྒྱས་རུང་ཁྲག་ཚད་དམའ་བ་དང་སྙིང་ནང་ཚུར་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་སྡོད་རྩའི་ཤུགས་དྲག་རིམ་པས་ཉམས་པ་རེད། ཁྲག་རྩའི་དྲག་ཚད་འཕར་བ་དེས་ཤ་རྒྱུས་ཀྱི་གསེལ་རྣམས་ལ་བཅུད་དངསྙིགས་རོ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་པའི་ཁྲག་རྩ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནོན་ཤུགས་ཐེབས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེར་བརྟེན་ཤ་རྒྱུས་རྣམས་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྐབས་སྦོས་ཤིང་མཁྲེགས་པོར་འགྱུར་རོ། ཤ་རྒྱུས་རྣམས་སྦོས་པའི་དབང་གིས་པགས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཁྲག་རྩ་རྣམས་ཕྱིར་དབྱུང་རྐྱེན་ང་ཚོར་འབུར་བར་སྣང་བ་ཡིན།


text:
ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆས་བསྟན་པའི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས།
གཡང་མོ་མཚོ།
ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་འབྲེལ་བའི་གླེང་།
སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་བཙན་པོའི་སྐབས་དང་བཙན་པོའི་རྗེས་སམ།ཡང་ན་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ཞེས་ཕྱེས་ན་ཅུང་མ་དག་པར་མཐོང་སྟེ། དུས་སྐབས་གཉིས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དུས་ཀྱི་སྟོང་ཆས་ཆོད་པའི་ངེས་པ་མེད། བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དང་བྱེ་བྲག་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་ཆེད་མཁས་པSam van SchaikདངKazushiIwaoགཉིས་ཀྱིས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་པའི་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཤོག་དྲིལ་ལ་དཀར་ཆག་སྒྲིག་སྐབས་སྦ་བཞེད་ཀྱི་དུམ་བུ་ཞིག་བར་གསེང་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་། ཆེད་མཁས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་འགྲེམ་སྟོན་ཁང(BritishMuscum)དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཤོག་དྲིལ་ཨངOr.8210/S.9498 “(A)དང་ཤོག་དྲིལ་ཨངOr.8210/S.13683གཉིས་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་མཐོ་ཚད་ལ9.4cmདང་ཞེང་ལ24.Ocmཅན་དང་། མཐོ་ཚད་ལ2.5cmདང་ཞེང་ལ14.2cmཅན་གྱི་སྦ་བཞེད་ཀྱི་དུམ་བུ་གཉིས་གསར་རྙེད་བྱུང་། རགས་རྩིས་བྱས་ན་ཕལ་ཆེར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་དབང་སྒྱུར་མགོ་ཚུགས་པ(སྤྱི་ལོ786)ནས་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་སྒོ་བརྒྱབ་པའི(དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་མགོ་བར་སྐབས་ཤིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་པར་འདོད།། སྦ་བཞེད་ཀྱི་དུམ་བུ་ཏུན་ཧོང་གི་ཤོག་དྲིལ་དུ་རྙེད་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནི་དུས་ཀྱི་སྟོང་ཆས་མ་ཆོད་ཅིང་། དུས་རིམ་སོ་སོའི་ཡིག་ཆའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་མཆོན། ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དེ་ཡིག་ཆ་ཚད་ལྡན་ཡིན་མིན་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་གཞན་ཞིག་ནི། ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ཆེད་མཁས་པJacobDaon ལགས་དང་།། Tom Daོd. Samvan Schaikབོད་རིག་པའི་ཆེད་མཁསM1ichae1Walterརྣམ་པ་ལྟར་ན། དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1288མ་གཏོགས། གཞན་ཤོག་དྲིལ་ཨངI0751དང་ཨངPT016སོགས་ཤོག་དྲིལ་སྐོར་ཞིག་ནི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་མཇུག་ལ་བརྩམས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་པའི་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1287སོགས་ནི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སིལ་བུར་ཐོར་རྗེས་བརྩམས་པ་དང་། ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1047ནི་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་འགྱུར་རྩོམ་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ཞིག་ཉེ་ཆར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་སོང་། འདི་ལྟར། ང་ཚོས་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་དེ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་དང་བརྩི་བཞིན་པའི་སྒང་འདིར། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་རིག་པས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆའི་ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བློ་རྩེ་གཉིས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། ཡིན་ནའང་། མིག་སྔར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་རང་སྟེང་ལའང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཡོད་ཅིང་། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ནི་རྣམ་གྲངས་མང་ཞིང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ལས་གཞི་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཤོག་དྲིལ་རྣམས་ལ་ད་དུང་དཀར་ཆག་བསྒྲིགས་ཚར་མེད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་གི་ཤོག་དྲིལ་སོགས་དང་་འདྲེས་ནས་སོ་སོར་ཕྱེས་མེད་པས། བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གོ་ལམ་ལོན་པའི་གནས་ཚུལ་འོགཤོག་དྲིལ་ཁག་ཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དང་ངག་སྲོལྭ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རེ་འགའ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་ཡོངས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་པ་ནི་ཅུང་མི་འོས་པར་མཐོང་།
གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་འབྲེལ་བའིཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཆ། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་གྱི་ཁྲོད་དུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་ཆེས་རྒྱས་ཤོས་ནི་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1038དང་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1286གཉིས་རེད།ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1038ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1038ལ་གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས(1995)དང་འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་མཆོག(2010)གཉིས་ཀྱིས་ཤོག་དྲིལ་གྱི་མ་ཡིགལ་འབྲུ་འགྲེལ་དང་ཐ་སྙད་དཀའ་གནད་ཅན་ལ་མཆན་འགྲེལ་བྱས་ཡོད། ཤོག་དྲིལ་འདིའི་ཁ་བྱང་ལ་གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་བཙན་པོའི་གདུང་ཁུངས་ཞེས་དང་། འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་མཆོག་ནས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གདུང་ཁུངས་ཞེས་བཏགས་ཡོད། ཤོག་དྲིལ་འདིའི་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀའི་ཚིག་དོན་ལ་ཡང་ཡང་བརྟགས་ན། བློ་སྒོ་ཤིན་ཏུ་འབྱེད་པའི་དོན་གནད་དུ་མ་རྟོགས་ཐུབ་པ་སྟེ།
དང་བོ། ལུགས་སྔ་མས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།
ཤོག་དྲིལ་འདིའི་ཡིག་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་ཚིག་ཟུར་ལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་སོ་སོའི་ཡུལ་སྡེ་བཞི་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ཞིག་གསལ་ཞིང་། ཡང་སྡེ་བཞི་ཞེས་པ་ཡུལ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་གྲགས་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས་སོགས་ལས་གསལ་ཏེ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་གྲགས་ལས། དེ་ཡང་སྟོད་ཞང་ཞུང་ཁུང་ལུང་དངུལ་མཁམམན་ཆད་དང་།སྨད་སུམ་པ་གླང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་རྩབཞི་བོད་ཀྱི་ས་སྐོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། རྗེ་ལ་སྔ་བ་གཉའ་ཁྲི་བཙད་པོ་དང་། ཡུལ་ལ་སྔ་བ་ཡར་ལུང་སོག་ཁ་ཞེས། ཡུལ་གྱི་མིང་ནི་བོད་ཡུལ་རུ་བཞིར་གྲགས་ཞེས་བསྟན་པས། སྡེ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་རུ་བཞི་ཞེས་པའི་བརྡ་རྙིང་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ཀྱིས་གཉའ་ཁྲི་བེཙན་པོ་བོད་ནས་བྱུང་བ་བསྟན་ཡོད། ཡང་ཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པར(PT10380003)གསལ་བའི་ཡུལ་སྡེ་བཞི་ལས་བྱུང་ཞེས་པའི་བྱུང་ཞེས་པ་དང་། ཡིག་ཕྲེང་བཅུ་བདུན་པ(PT10380017)བསྟན་པའི(PT10380017)བསྟན་པའི་བོད་ཀ་གཡག་དྲུག་ཏུ་བྱོན་ཞེས་པའི་བྱོན་གཉིས་མཉམ་དུ་བྱུང་བ་དོན་འགལ་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོ་སྡེ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་དང་སུམ་པ་ཕུད་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་པར། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་དང་། བོད་ཀགཡག་དྲུག་ཅེས་པའང་བོད་ཡུལ་བྱིངས་ལ་གོ་བ་མ་ཡིན་པར། ཡར་ལུང་གི་ཡུལ་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་ལ་གོ་བས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་གཞན་་ཞིག་གི་རྗེ་བོར་བྱོན་པ་དེ་སྟོན། ལུགས་འདིས་བསྟན་ཋཔའི་རྣམ་གྲངས་བར་མ་སྟེ་ཤ་ཟ་གདོང་དམར་དང་། གངས་རིའི་བདག་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཆད་ཁུངས་ནི་ཤ་ཟ་གདོང་དམར་བའི་རིགས་ཏེ་བོད་ཡིན་པ་ཤུགས་ནས་བསྟན་ཡོད། ཤ་ཟ་ཞེས་པས་སྲིན་པོའི་རིགས་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་སྐུ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ545ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ625བར)རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ལ་གདོང་དམར་བ་ཞེས་འབོད་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས་ཤེས། དེ་ལྟར། ཤོག་དྲིལ་འདིས་བསྟན་པའི་རྟགས་འཛིགསུམ་པོ་ལ་ཡང་ཡང་བསམ་ཚེ། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གདུང་ཁུངས་བོད་ནས་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་དུས་ཕྱིས་ལྡེའུཆོས་འབྱུང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཡང་གསང་ལུགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བསྟན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་བར་གྲགས་ཡོད།
གཉིས་པ། ཤོག་དྲིལ་འདིས་དོན་དུ་འཆད་ལུགས་གཉིས་མ་གཏོགས་བསྟན་མེད།
ཤོག་དྲིལ་འདིས་བཀྲལ་བའི་ལུགས་གསུམ་འཇོག་སྟངས་ལ་དཔྱད་ན། རྣམ་གྲངས་གསུམ་དུ་བགྲང་པའི་ལུགས་གསུམ་ནི་མཐར་གཏུགས་ན་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབབ། དོན་དམ་དུ། ཁྲི་བར་ལ་བདུན་ཚིགས་ནི་ཕྱྭའི་རིགས་ཡིན་ཞིང་། ཕྱྭ་ནི་ཁྲི་བར་ལ་བདུན་ཚིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཡིན་པ་ཡིག་ཆ་སྔ་མ་ཡི་གེ་ལྷ་གྱེས་ཅན་སོགས་ལ་གསལ་བས།བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཡིག་ཆར་གྲགས་པའི་ལུགས་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་ནི་གྲངས་ཀྱིརྣམ་པའི་སྟེང་ནས་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པ་མ་གཏོགས། མཐར་གཏུགས་ན་ལུགས་གཉིས་སུ་འགྲོ་སྟེ།གནམ་ནས་བྱུང་བ་དང་བོད་ནས་བྱུང་བ་གཉིས་སོ།། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1286ཤོག་དྲིལ་འདིས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་གི་གནས་སྟངས་ཏེ། ཡུལ་རེ་རེ་ན་མཁར་རེ་རེ་དང་། མཁར་རེ་རེའི་ནང་རྗེ་རེ་རེ། རྗེ་རེ་རེར་བོན་པོ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིབ་འབྲི་བྱས་ཏེ། མཐར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་འབངས་སུ་བཀུག་ནས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་བཙན་པོར་བྱོན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད། ཤོག་དྲིལ་འདིས་ང་ཚོར་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དུ་མ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་ནི། དང་པོ། རྒྱལ་ཕྲན་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲིད་དབང་ཅུང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཐིག་ཕྲེང་དང་པོར(PT1286.0006)རྒྱལ་ཡུལ་ཡུལ་ན་མཁར་བུ་རེ་རེ་གནས་ཞེས་པས་རྒྱལ་ཕྲན་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་གིས་ཕྱེས་པའི་སྲིད་དབང་ཡིན་པ་བསྟནྭ་པོད། གནུབས་ཀྱི་གླིང་དགུ་དང་། ངས་པོའི་ཁྲ་གསུམ། དབྱེ་མོ་ཡུལ་བཞི། དྭགས་ཀྱི་གྲུ་བཞི། མཆིམས་ཀྱི་དགུ་ཡུལ། འབྲོག་མོ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་མིང་ལ་བལྟསན། རྒྱལ་ཕྲན་འདི་དག་ནི་ཚོབ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ལུང་ཆུང་ཆུང་གཅིག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པ་ནི་མ་་ཡིན་པར། ཚོ་ཁག་དུ་མས་ཡུལ་ལུང་ཅུང་ཚེབ་ཞིག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པ་མཚོན། རྒྱལ་ཕྲན་རེ་རེ་ལ་རྗེ་བློན་དང་། སོ་སོར་དབང་བའི་མངའ་ཁོངས་དང་མཁར་བུ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་ནི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོ་ཁག(tribal a1iance)དུ་མས་ཡུལ་ལུང་ཅུང་ཚེ་བ་ཞིག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྲིད་དབང་ཅུང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་བ་རྟོགས། དཔེར་ན། གནུབས་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཚོ་ཁག་སྟོབས་ཆེན་དུ་མ་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། གནུབས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཚོ་ཁག་ཡོད་དོ་ཅོག་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་གནུབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་བཙུགས་པས། དབང་སྒྱུར་མཁན་ལ་གནུབས་རྗེར་འབོད་ཅིང་། གནུབས་རྗེའི་མངའ་ཁོངས་ནི་གནུབས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཆེན་པོ་གླིང་དགུ་ཡིན་ཞིང་། གནུབས་རྗེའི་བློན་ནི་རྨེའུ་དང་གྲོ་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་རྣམ་གཉིས་དང་། གནུབས་རྗེའི་འབངས་ནི་གནུབས་ན་གནས་པའི་ཚོ་ཁག་ཆེ་ཆུང་ཀུན་གྱི་ཚོ་མི་ཡིན།
འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་ཞེས་པའི་མཚན་བྱུང་བ་དེས་ཤོག་དྲིལ་འདིའི་ལོཚིགས་འོལ་སྤྱི་ཙམ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ། འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་ཞེས་པའི་མཚན་བྱུང་བ་ཡིས་ཤོག་དྲིལ་འདི་ཡང་རྡོ་རིང་དང་བང་སོའི་ཡི་གེ་དང་འདྲ་ཁྲར་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ། འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་ཞེས་པའི་མཚན་ནི་སྔརབས་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་བཞི་བྱུང་། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་བང་སོ་[815]དང་རྒྱ་བོད་མཇའ་དུམ་རྡོ་རིང་[821822]གཉིས་ལས་བྱུང་ལ། ཏུན་ཧོང་གི་ཤོག་དྲིལ་ལས་ཐེངས་གཉིས་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་པས། ཤོག་དྲིལ་འདི་ནི་རྡོ་རིང་དང་བང་སོའི་ཡི་གེ་སོགས་དང་ཕལ་ཆེར་དུས་མཉམ་ཡིན་པ་ངང་གིས་རྟོགས།
གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་མནའ་འབྲེལ་འཇོག་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་བསྟན། ཆེས་མཇུག་གི་ཡིག་ཕྲེང་དུ“མནར་ནི་ལྷ་ནར་གྱིས་མནརད། ཐུན་ནི་རྗེ་ཐུན་གྱིས་བཐུན་ཏེ་བཀུག”ཅེས་པའི་ཚིག་བྱུང་། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་ལྷ་ནར་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཁྲོས་ཏེ་ལྷས་མནན་པ་དང་། ཐུན་ནི་འབངས་དང་། བཐུན་ཏེ་བཀུག་གོ་ཞེས་པ་ནི་དཀྲུགས་ཏེ་འཕྲོག་རེས་བྱས་པར་་་འགྲེལ་ཡོད། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་ནར་ནི་ལྷ་ནར་བས་མནར་ཞེས་དང་། མཐུན་པ་ནི་རྗེ་བོ་རྣམས་མཐུན་པས་མཐུན་ཞེས་འགྲེལ་ཡོད། གསར་དུ་འཕགས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ནི保 罗ལགས་ཀྱིས་མཁོ་འདོན་བྱས་པའི་འགྲེལ་སྟངས་དེ་ཡིན། ཁོང་གིས་ནར་དང་མནརད་ཅེས་པ་གཉིས་ནི་དག་ཆར་མ་འཛེམ་པ་ཡིན་ལ། དོན་དུ་མནའ་ཡིན་པར་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་པས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་ནས་ཀྱང་རྗེ་བློན་ཕན་ཚུན་མནའ་བཅད་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ཅེས་ཟེར། གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་དང保罗ལགས་ཀྱི་འགྲེལ་སྟངས་ནི་དོན་དང་མཐུན་པར་མཐོང་སྟེ། ལྷ་ཞེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁར་རྒྱུ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་གོ་ན་དོན་ལོག་པར་གོ་སྟེ། གནའ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ལྷ་ཞེས་པའི་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་རིག་དར་སྔ་བའི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་ཁག་གི་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ང་ཚོས་ལྷ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཁོད་པའི་ཡིག་ཚང་སྔ་མ་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ནས་བལྟས་ན། ཆེས་ཐོག་མར་ལྷ་ཞེས་པ་དེ་ནི་བཙན་པོ་དང་བཙན་པོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་ལ་གོ་བ་ཤེས། དཔེར་ན་མཇལ་དུམ་རྡོ་རིང་ལས། བཙན་པོ་ཡབ་ལྷ་འཕྲུལ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བརྩན་ཞེས་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT016ལ། བོད་ཀྱི་ལྷ་བཙན་པོ་མྱི་རྗེ་ལྷས་མཛད་པ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་ཡབ་མེས་འཕྲུལ་གྱི་ལུས་བཞིན་དགབ་ཅིང་བཀུར་བ་ནི་གནམ་ས་དང་མཚུངས་ཞེས་པར་བསྟན་པ།
ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཨངAFLIV.1.21ལས་ལྷ་མྱི་མ་དབྱེ་བའི་དུས་བཟང་པོ་ཞེས་པ། འཕྱོང་རྒྱས་སྟག་རྩེའི་རྡོ་རིང་ལས། ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་གྱི་ཞ་སྔ་ཡབ་མྱེས་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་ལྷའི་གཙུག་ལག་ནི་མ་ཉམས་གནམ་སའི་ཆོས་དང་ནི་མཐུན་པར་མཛད་ཅེས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན། “ལྷ”ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོའི་ཡབ་མེས་ལ་གོ་ཞིང་། བཙན་པོའི་ཡབ་མེས་ཏེ“ཡབ་ལྷ”རྣམས་སྐུ་འདས་རྗེས་ལྷ་རུ་སྤྲུལ་ནས་བཙན་པོ་དང་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་མངའ་ཐང་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཨངPT1287དུ་མྱང་ཙེང་སྐུ་ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་གྱི་ངན་སྤྱོད་ལ་ཡིད་མུག་ནས་བླངས་པའི་མགུར་གླུ་ལས། ཆབ་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན།། ཡར་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན།། མྱི་འི་ནི་མྱི་བུ་སྟེ།། ལྷ་ནི་སྲས་པོ་བཞུགས་ཞེས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན།བཙན་པོརིམ་བྱོན་རྣམས“ལྷ་སྲས”ཡིན་པ་མ་ཟད། ཡུལ་ཆུང་གི་རྗེ་བོ་ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པངས་སུམ་ཡང“ལྷ་སྲས”ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད་པས། ཡིག་ཚང་སྔ་མ་རྣམས་སུ“ལྷ”ཞེས་པ་དེ་སྤུ་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་ལ་གོ་བ་མ་ཟད། ཡུལ་ཆུང་གི་རྗེ་བོ་དང་བློན་པོ་ལའང་སྦྱོར་བའི་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟར། “ལྷ”ཞེས་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་དང་། དེ་ནི་བཙན་པོ་དང་བཙན་པོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཞིག་དང་། སྐབས་རེར་ཡུལ་ཆུང་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྗེ་བོ་དང་བློན་པོ་སོགས་ལའང་འཇུག་པའང་ཡོད། དེ་བས། གོང་གི“མནར་ནི་ལྷ་ནར་གྱིས་མནར་དང་། ཐུན་ནི་རྗེ་ཐུན་གྱིས་བཐུན་ཏེ་བཀུག”ཅེས་པས་དོན་དུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྗེ་བོ་རྣམས་དང་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཁག་འབངས་སུ་བསྡུས་ཚུལ་དང་། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཆེ་གེ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མནའ་འབྲེལ་ལམ་མཉམ་འབྲེལ་འཛུགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་བྱུང་ཡོད་པ་ཡང་ཤུགས་ནས་སྟོན་ནོ།།


text:
པར་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་པ་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ།
བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་ནི་མདོ་སྨད་བོང་སྟག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་། 2001ལོ་ནས2011ལོ་སྟེ་ལོ་བཅུ་ཡི་རིང་ལ་ཐེམ་ཆེན་རྫོང་དུ་རྫོང་དཔོན་གྱི་འགན་ ཁུར་ནས་ཐེམ་ཆེན་རྫོང་གི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་ནུས་པ་ གང་ལེགས་བཏོན། ལས་ཞོར་དུ། པར་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དགའ་བའི་དུངས་པ་དེ་གཏན་ནས་མ་ལྷོད་པས། བརྙན་པར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་དུས་དེབ་སྟེང་བཀོད་པར་ མ་ཟད་བྱ་དགའ་ཡང་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་། ཉེ་ལམ་ཁོའི་བརྙན་པར་བསྡུས་དེབ《ཐེམ་ཆེན། ལྷ་མཚོའི་འབྱུང་ཡུལ》ཞེས་པ་ཡང་པར་དུ་བསྐྲུན། ད་ལྟ་ཁོས་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་གཞོན་ པའི་འགན་བཞེས་ཞོར་དུ། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཀྲུའུ་ཞི་སོགས་ཀྱི་ འགན་ཀྱང་བཞེས་ཡོད།
པར་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་པ་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ཅིག


text:
ཐོལ་བྱུང་གི་གསར་འགྱུར་ཞིག་གིས་ལོ་ངོ ༣༧ རིང་བརྟན་པོར་གནས་པའི་ཨ་རྒྱ་ཐེ་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཟུར་གསུམ་མའི་རྨང་གཞི་དེ་ཧོབ་དེ་ཁ་ལ་ཡོམ་ཡོམ་མི་བརྟན་པའི་རྣམ་པ་ཤར་སྟབས། པེ་ཅིང་གཞུང་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ནས་སྐབས་ཤིག་གི་རིང་རྟབ་བེ་རྟོབ་བེར་ལུས། དུས་ཡུན་གང་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་བློན་ཆེན་ཝང་ཡེ་ཟེར་བས“ཐེ་ཝན་གྱི་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད”ཅེས་སྲན་མ་མ་ཆོད་ནས་ཐོག་ལ་བརྒྱུགས། དེ་ཡིས་རྒྱ་ནག་པའི་ཆབ་སྲིད་རང་གཤིས་མཚོན་ཡོད་ལ། ཆབ་སྲིད་བློ་རིག་ཀྱང་མཚོན་ཡོད། མུ་མཐུད་ཀློག
ཟླ་བ: ཟླ་བཅུ་གཉིས། 2016
གསུང་བཏུས་དམར་པོ_ཀླད་པ་འཁྲུད་བརྗེའི་གསུང་རབ།
འཛམ་གླིང་པར་སྐྲུན་ཟིན་ཐོར་གཞིགས་ན། པར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་གྱི་པྲོག་ན ༼ ཡི་ཤུའི་གསུང་རབ༽ ཡོད། པྲོག་འབྲིང་གི་གོ་ས་དེ་སུ་ཡིས་བཟུང་ཡོད་པ་གཅིག་བགྱིས་ན་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ཤེས་རྒྱུ་མ་རེད། དེ་ནི “གསུང་བཏུས་དམར་པོ ” སྟེ༼ མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽ཡིན། ལོ་ངོ ༥༠འི་ཡར་སྔོན་དུ། “རླབས་ཆེན་གྱི་གཙོ་འཛིན” མའོ་ཙེ་ཏུང་གི “ གསུང་བཏུས་དམར་པོས” ཀྲུང་ཡོན་ས་ཆེན་དང་། གངས་ཅན་བོད། ཆེན་པོ་ཧོར། ཤར་ཐིར་གུ་ས་ཐན་སོགས་ལ་དཔུང་འཇུག་གི་གཡུལ་བཤམས་པ་རེད། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ནི། དུས་དེ་རིང “མའོ་ཡི་མ་འདས་སྤྲུལ་སྐུ” ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་དཔོན་རབས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མའོ་ཡི་དར་ཆ་སྒྲེང་ནས་ཤི་མ་གསོན་གྱི་དྲན་པ་དེ་ཡང་བསྐྱར་བསླངས་ཡོད། མུ་མཐུད་ཀློག
ཨ་རིའི་དམངས་གཙོའི་སྣ་བྲག་ལ་ཐུག་པ་རེད་དམ།
༢༠༡༦ ལོའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་ད་གཟོད་རྟིང་ཐག་ཆོད་སོང་། ད་ཐེངས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་འགྱུར་ལོག་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་དེ་ཡིན་ལ། གདམ་རྩོད་སྐབས་རྐང་པ་འཐེང་འགྲོས་ཀྱི་ཡར་མཆོང་མར་ལྡིང་དང་། རྣ་ཚ་བའི་འཆལ་གཏམ་དང་སྣ་ཚ་བའི་དྲི་ངན་གྱི་འབགས་པའི་ཞབས་འདྲེན་གནས་ཚུལ་རིགས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་མ་ཟད། མཇུག་འབྲས་དེ་མི་རྣམས་པས་བློ་ཡུལ་ལས་རྦད་དེ་འདས་ཏེ་གོ་ལ་ཧྲིལ་བོ་ཧ་ལས་ཧང་སང་ཡོད།
ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་ཨ་རི་གཞུང་དང་མི་དམངས་ལས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཆེ་བ་བྱས་ཡོད་ལ། མུ་མཐུད་ཀློག


text:
————སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡི་དགོངས་རྫོགས་ལ་བྲིས་པ།
ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཞེས་བཏགས་པའི་གདོས་བཅས་ཤ་ཁྲག་གི་ཕུང་པོ་དེ་སྤྱི་ལོ ༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ ༧ ཚེས ༡༣ ཉིན། ཚེ་ཡི་འཕེན་པ་རྫོགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་ཚུལ་བསྟན་པས་ན། སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་ཚོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོང་། འཁོར་བ་ལས་ཐར་སོང་། ལྷ་ཡུལ་ལ་འཕུར་སོང་། གཤེགས་སོང་། གྲོངས་སོང་། འདས་སོང་། ཤི་སོང་ཞེས་ང་ཚོ་དང་གཏན་ནས་བྲལ་བར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡི་བསམ་བློའི་སྙིང་སྟོབས། བསམ་བློའི་རིན་ཐང་། བསམ་བློ་ཤུལ་རྫས། ད་དུང་ཁོང་གི་རླངས་ཆེན་གྱི་ཕུགས་བསམ་དེ་དུས་དང་ནམ་པ་ཀུན་ཏུ། འཇིག་རྟེན་ཉི་མའི་འོག གོ་ལ་ཟླུམ་པོའི་སྟེང་། ཀྲུང་ཡོན་ས་ཆེན་ཐོག བོང་རྒན་རྐང་གཉིས་རྒྱ་མི་ལས་གཞན་འགྲོ་བའི་ཁྲག་རྒྱུན་དུ། དུས་ནམ་ཡང་ཡལ་བ་མེད་པར་གསོན་པོར་གནས་ངེས་ཡིན། མུ་མཐུད་ཀློག


text:
2018ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་ལས་སྒོ་གསར་སྤེལ་དང་ལས་རིགས་གསར་གཏོད་གཟའ་འཁོར་ལས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡན་ལག་ཚོགས་ར་གཟབ་རྒྱས་ངང་ཚུགས།
ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཝང་ཞོན་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་པ་མ་ཟད།2018ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་ལས་སྒོ་གསར་སྤེལ་དང་ལས་རིགས་གསར་གཏོད་གཟའ་འཁོར་ལས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡན་ལག་ཚོགས་ར་དངོས་སུ་སྤེལ་འགོ་རྩོམ་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན་ལྟར་ན། ཟླ10པའི་ཚེས9ཉིན། 2018ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་ལས་སྒོ་གསར་སྤེལ་དང་ལས་རིགས་གསར་གཏོད་གཟའ་འཁོར་ལས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡན་ལག་ཚོགས་ར་དེ་མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤལེ་འགོ་རྩོམ་པ་རེད། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཝང་ཞོན་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་པ་མ་ཟད། 2018ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་བྱ་འགུལ་གཟའ་འཁོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡན་ལག་ཚོགས་ར་དངོས་སུ་སྤེལ་འགོ་རྩོམ་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། འགོ་རྩོམ་མཛད་སྒོ་ནི་ཞིང་ཆེན་ཚན་རྩལ་ཐིང་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྒྱུར་བཅོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ཞིང་ཆེན་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་མཐུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དང་། མཚོ་སྔོན(རྒྱལ་ཁབ)དམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་སྐུལ་འདེད་ལྟེ་གནས་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་བློ་སྒོ་ཕྱེ་པའི་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་གསོ་སྐྱོང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་འགན་འཁུར་བ་རེད།
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། རང་ཞིང་གི“གསར་གཏོད་གཉིས”ཀྱི་བྱ་འགུལ་གཟའ་འཁོར་གྱི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་ན། བྱ་འགུལ་གཟའ་འཁོར་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་། ས་ཁུལ་ཁག་གིས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང“འགྲིམ་འགྲུལ་དངུལ་ཁང་བུམ་པ”དང“མངོན་འགྱུར་པའི་ཀྲུང་གོ”“ལང་ཚོ་གཏོད་པ”“དྲ་སྦྲེལ+”སོགས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་ཆེན་མོ་སྤེལ་ཞིང་། དངུལ་རྩའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཉེན་ལྡན་མ་དངུལ་འཇོག་སྒྲིག་གཞི། གསོ་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་བཅས་རྣམ་གྲངས་གདམ་གསེས་སུ་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་བརྒྱུད། ལག་རྩལ་དང་མ་རྩ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་བཅས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཁག་ཕན་ཚུན་མཉམ་འདྲེས་དང་། ཕུལ་བྱུང་གི་ཚོགས་པ་དང་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ཁེ་ལས་སྐྱེད་སྲིང་དང་འཚར་ལོངས་སྟོབས་ཆེར་འགྲོ་བར་ཟབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གྱིས་གསར་གཏོད་ལས་གཏོད་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་དང་སྐུལ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་ཁྲིད་སྟོན་གང་ལེགས་མཚོན་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ཚོགས་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི“གསར་གཏོད་གཉིས”ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་བསྐྲུན་པ་རེད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། ཉིན7རིང་གི་བྱ་འགུལ་གཟའ་འཁོར་རིང་དུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང་། སྡེ་ཁག་སོ་སོས་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་མཉམ་སྤྱོད་དང་མཚོ་སྔོན་གསར་གཏོད་འགྲན་བསྡུར། ས་མཐོའི་གཞོན་ནུའི་ལས་གཏོད་སྤེལ་རེས་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་གསུམ་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་གསར་སྐྲུན་དང་ལས་གཏོད་རྣམ་གྲངས་གསར་གཏོད་འགྲན་བསྡུར། བྱ་གཞག་གསར་སྐྲུན་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ཆེན་མོ་སོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་ཏེ། བྱ་འགུལ་གཟའ་འཁོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་དགོས་ཟེར།
ལོ་ཙཱ་བ། ཡེ་ཤེས་སྒྲོལ་མ།


text:
༢༠༠༡ལོའི་ཡས་མས་ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་སློབ་གྲྭ་མཉམ་བསྲེས་(撤点并校 )ཞེས་པའི་སློབ་གསོའི་སྲིད་ཇུས་ཞིག་སྤེལ་བས། བོད་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ཁག་གིས་ཞིང་ལས་དང་འབྲོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་བའི་སློབ་ཆུང་ཚང་མ་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ། སློབ་ཆུང་དེ་དག་ཞང་དང་རྫོང་གི་སློབ་ཆུང་གི་ནང་དུ་བསྲེས།ཞང་རིམ་པའི་སློབ་འབྲིང་ཡང་རྫོང་གི་སློབ་འབྲིང་དུ་བསྲེས་ནས་སྔར་ཡོད་སློབ་གསོའི་སྒྲིག་གཞི་དང་མ་ལག་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཞིང་། བས་མཐའི་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པ་དང་ན་གཞོན་དག་སློབ་གྲྭར་འགྲིམ་པ་ལ་དཀའ་ངལ་་མང་པོ་་བཟོས། རྒྱ་ནག་ནས་སློབ་གསོའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ལག་ལེན་བྱེད་སྐབས་གནད་དོན་མང་བོ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཡང་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་བྱུང་། ༢༠༡༢་ལོརརྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་སློབ་ཆུང་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་མགོ་བརྩམས།
གཏམ་ཨ་ཁུས་བཤད་ན་ཉེ་རིང་མེད། ཟས་ཕ་མས་བགོས་ན་མང་ཉུང་མེད་ཅེས་པའི་ཁ་དཔེ་ལྟར། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུའི་བློ་ངོར་འཚམས་པའི་སློབ་གསོ་དེ་ཁྱིམ་མི་ལའང་རག་ལས་ཀྱང་། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུའི་ལུས་ཕུང་འཚར་ལོངས་ལ་ཕན་པའི་ཟས་བཅུད་ཀྱང་ཕ་མས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྟེར་དགོས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བྱིས་པ་འཚརར་ལོངས་བྱུང་དུ་འཇུག་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཐབས་ལམ་ཡིན། ཐབས་ལམ་དེ་ལ་མ་བརྩིས་ན་བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་ལ་གནོད་པ་ནི་མི་ཆོས་དང་ཚན་རིག་ཐད་ཀྱི་མཁས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མང་བོ་བཀོད་ཡོད། རོང་འབྲོག་ས་ཆ་རུ་སློབ་གྲྭ་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དར་བ་ནས་བཟུང་། སློབ་མ་སློབ་གྲྭར་་འགྲོ་བའི་ལམ་ཐག་རིང་བར་གྱུར་བ་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་མི་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་བོད་པའི་བྱིས་པ་མང་ཆེ་བ་སློབ་གྲྭ་ནས་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཏེ་སློབ་ཆུང་འགྲིམ་དགོས་ཤིང་། སློབ་ལོ་མ་རན་པའི་བྱིས་པ་༼ལོ་གསུམ་ཡན་ནས་ལོ་དྲུག་མན་༽དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏུ་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་ནས་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་དགོས་པའི་གནད་དོན་བྱུང་། གནད་དོན་དེས་བོད་ཀྱི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་གི་བདེ་སྐྱིད་དང་བྱིས་པའི་བདེ་ཐང་ཐད་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་བ་བཟོས་དང་བཟོ་བཞིན་ཡོད། སློབ་གྲྭ་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་གྲོང་གི་སློབ་གསོའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྱིམ་ཚང་བཅས་ལ་ཐེབས་པའ་ཉེས་དམིགས་ལ་གཞིགས་ནས། ༢༠༡༢་ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ནང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་༼ཞིང་སྡེའི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་ཆུང་གི་བཀོད་པ་བཀོད་འདོམས་ཐད་ཀྱི་བསམ་འཆར་༽(关于规范农村义务教育学校布局调整的意见)ཞེས་པའི་ཡིག་ཆ་ཞེག་སྤེལ་ཏེ། ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ནས་སློབ་གྲྭ་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་བཏང། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་ནས་༼ སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་ཐུབ་པར་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་དང་ཁག་ཐེག་བྱེད་པའི་འགན་འཁུར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་ཞབས་འདེགས་ལས་དོན་གྱི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆའང་ཡིན།༽(保障适龄儿童少年就近入学是义务教育法的规定,是政府的法定责任,是基本公共服务的重要内容.)ཞེས་བཤད་ཡོད་པ་དང་།
དེ་མིན། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དུ་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་མི་བདེ་ཞིང་། མི་གྲངས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ས་ཁུལ་ཏུ་སློབ་ཁྲིད་ས་ཚུགས་དམིགས་བསལ་བ་མེད་ཚེ་གསར་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཡོད་པ་དག་ངེས་བར་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཞེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༢་པའི་ནང་དུ་༼ ས་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ན་གཞོན་རྣམས་ཁྱིམ་ཐོའི་ནང་དུ་གཏན་དུ་འཁེལ་བའི་རང་ཡུལ་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་སློབ་གྲྭར་འགྲིམ་ཐུབ་པ་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།༽ཞེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། (《义务教育法》第十二条 适龄儿童,少年免试入学.地方各级人民政府应当保障适龄儿童,少年在户籍所在地学校就近入学.)བོད་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ནས་དཔལ་འབྱོར་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་མ་ལྟོས་པར། སློབ་གྲྭ་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཁྲིམས་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཡིག་ཆའི་བསམ་བློ་དང་ཡང་མི་མཐུན། དེའི་ཕྱིར། ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་བའི་སྡེ་དཔོན་དང་མང་ཚོགས་རྣམས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ས་གནས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལ་བསམ་འཆར་བཏོན་ནས། སྡེ་བ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སློབ་གྲྭ་རྣམས་སློབ་གྲྭ་གཞན་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་པ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་དུ་འཁེལ་བའི་མི་གྲངས་ལོངས་སའི་སྡེ་བ་དང་ཚོ་བ་རུ་སློབ་ཆུང་གི་སློབ་གྲྭ་མེད་ན། སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ས་ཚུགས་གསར་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་བ་ཞུས་ནས། བོད་པའི་བྱིས་པ་དང་ན་གཞོན་རྣམསརང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་དང་ཉེ་བའི་ས་རུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཏེ། རང་གི་བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་རྣམས་རང་ཡུལ་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཕ་མའི་ལྟ་རྟོག་དང་བྱམས་སྐྱོང་འོག་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་ཐུབ་པ་བྱས་ནས། དགའ་བདེ་སྤྲོ་གསུམ་ངང་ལག་ཆགས་ཏེ་འཚར་ར་ལོངས་བྱུང་བ་ལ་ཁོར་ཡུག་དང་མཐུན་རྐྱེན་བཟོ་དགོས།
འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་ཆུང་གལ་ཆེ་བ་ཁག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་ཆུང་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཁྲིམས་དང་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཡིག་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་གསོ་བྱས་ན་ཆོག དེང་སྐབས་མི་གྲངས་དང་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ལ་སོང་བའི་དབང་གིས། ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ན། ཞང་རིམ་པའི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ནས་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་ཡང་གསར་འཛུགས་བྱས་ན་ཆོག་པས། གལ་ཏེ་ཞང་རེ་རེ་ནས་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་ན། བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་་རྣམས་རང་ཡུལ་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པས། ཞང་རིམ་པའི་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་གསར་འཛུགས་བྱེད་པར་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་དང་ཤེས་ཡོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབོད་སྐུལ་དང་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་ལེགས།
རྩོམ་འདིའི་སྒྲ་ཐག་འདིར་ཉོན།


text:
ནཱན་སི་པེ་ལོ་སི་(Nancy Pelosi)དང་ཇེམ་སེ་མེཀ་གྷོ་ཝན་(James McGovern)གྱིས་བརྩམས།
ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་གྱིས་བསྒྱུར།
བདུན་ཕྲག་སྔོན་མ་འདིར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༨༣ ལ་ཕེབས་པའི་ འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དགའ་སྟོན་སྲུང་བརྩི་གནང་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོར་ཐོབ་འོས་པའི་བརྩི་འཇོག་ དང་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལྟ་རྟོག་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བཞུགས་གདན་འཇགས་ཆེད་དུའམ། ཡང་ན་འཚམས་གཟིགས་གནང་ཆེད་དུ་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་བོད་དུ་ཕེབས་སུ་བཅུག་ན་འདི་ནི་ཁོང་གི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྟགས་ཤིག་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད་དམ།
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་བོད་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་བོད་རང་དུ་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་མཛད་ཡོད། ཁོང་དགུང་ལོ་གཉིས་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་ཅིང་། དགུང་ལོ་དྲུག་ལ་ཕེབས་སྐབས་དགོན་སྡེའི་སློབ་གཉེར་གནང་འགོ་ཚུགས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་ཡིན་མོད་ཀྱང། ཁོང་གིས་ཐུགས་ཉམ་ཆུང་ངུའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ནི་ནང་པའི་དགེ་འདུན་པ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུང་བཞིན་ཡོད།
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་གོང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོའི་ནང་བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འཛུལ་བྱུང་རྗེས་ཁོང་གིས་བོད་མིའི་དབུ་འཁྲིད་ཀྱི་འགན་བཞེས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་བཞིན། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གིས་བོད་ཐོག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམ་དྲག་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་མ་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེ་ཐོན་ཏེ་མཐར་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གྱེན་ལངས་མ་བྱུང་བར་དུ་ཁོང་གིས་བོད་མིའི་རང་སྐྱོང་གི་ངོ་བོ་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་དུ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་གནང་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་གིས་གྱེན་ལངས་འདི་ལ་རྒོལ་རྡུང་དྲག་པོ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་སྟེ་མཐར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་རྡ་རམ་ས་ལའི་ནང་བཞུགས་འཇགས་གནང་དགོས་བྱུང་ཡོད།
དུས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གི་རྐྱེན་པས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་སྟེ། ལོ་ངོ་ ༦༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་མང་གི་སར་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་བཅུག་མེད་པ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་དོན་ཚན་ ༡༣ པའི་ནང་”འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཐེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གང་རུང་ཞིག་ནས་ཕྱིར་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཀྱང་ཡོད་”ཅེས་བསྒྲགས་ཡོད། ཨ་རིའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡོད་ལ་ཐོབ་ཐང་དེ་ལོངས་སུ་ཡང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་འབུངས་བའི་ཆོད་སེམས་ལ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དང་ཐ་ན་ཆེས་དྲག་རྩུབ་ཆེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་གདོང་དུའང་འཚེ་མེད་ཞི་བ་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྐུ་ལས་སྐྱོན་གྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་ནང་ཁོང་གིས་རང་ཁྱིམ་བོད་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་དབང་བསྒྱུར་མཇུག་བསྒྲིལ་ཆེད་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཞིག་གི་རིང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་འཐབ་རྩོད་གནང་བ་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཁོང་ལ་ནོར་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ནང་གྲོས་ཚོགས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་ཕུལ་སྐབས། སྐབས་དེའི་སྲིད་འཛིན་ཇོར་ཇི་ཌབ་ཕུ་ལུ་བྷི་ཤི་མཆོག་ནས་ཁོང་ནི་”ཆོས་པ་རྣམ་དག་ཅིག་དང་། གཡོ་ཟོལ་མེད་པ། ཞི་བའི་མི་ཞིག་”ཡིན་པར་བརྗོད་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གི་མངའ་འོག་ཏུ་བོད་མི་ཚོས་དཀའ་སྡུག་མང་པོ་ཞིག་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འཛིན་པ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་དཀའ་ངལ་གྱི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བཞིན་ཡོད་མོད་ཀྱང་། ང་ཚོས་ཁོང་ནི་དཀའ་སེལ་ཐབས་ལམ་གྱི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད།
བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཙན་ནི་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོ་ནས་བཟུང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་དེ་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་བཟུང་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་བོད་ལ་རང་སྐྱོང་འཐོབ་ཐབས་སུ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ལམ་གྱི་དགོས་འདུན་བཏོན་གནང་ཡོད།
དེང་སང་ཁོང་གི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཆོད་སེམས་དང་ཁོང་ནི་བོད་མིའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཐད་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁོང་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་གྱི་གནས་བབས་འབུལ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ ༢༠༡༠ ལོ་ནས་བཟུང་མཚམས་ཆད་དེ་ལྷག་ཡོད་པའི་གྲོས་མོལ་དེ་སླར་ཡང་འགོ་འཛུགས་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཞིག་བསྟན་ཚེ་དེས་རྒྱ་ནག་ལ་ཁེ་ཕན་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་བསྐྲུན་ངེས།
འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ཞི་བདེའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་འདིའི་ཁེ་ཕན་བླངས་མེད་པ་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཁོང་ལ་མཚན་སྨད་དང་ཁོང་གིས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ངན་བྱུས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བལྟས་ཚོད་ལ་ཁོང་ཚོས་མཐར་ཁོང་དགོངས་པ་རྫོགས་རྗེས་སུ་བོད་ཐོག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཁོང་ཚོའི་དབང་བསྒྱུར་སྲ་བརྟན་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་ལྟར་འབྱུང་ངེས་སུ་ཡིད་ཆེས་མེད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་གཉའ་གནོན་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་རྣམས་མཐོང་བཞིན་ཡོད།
འདིར་ད་དུའང་དུས་ཚོད་ཡོད་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་ལམ་ཁ་གཞན་ཞིག་བདམ་རྒྱུ་ད་དུའང་ཕྱིས་དྲགས་མེད། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་མོས་བཞིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་ལ་ཕྱིར་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཕུལ་བ་ཡིན་ན་འཛམ་བུ་གླིང་གིས་རྣམ་འགྱུར་གང་འདྲ་ཞིག་བསྟན་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང། བསམ་བློ་ཐོངས་དང་། གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོས་ཞི་བའི་མི་ཞིག་ལ་ཐོབ་འོས་པའི་གུས་བརྩི་དེ་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན་ན། བསམ་བློ་ཐོངས་དང་། གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་ལག་བསྟར་མ་བྱས་པར་གཡོ་ཟོལ་མེད་པ་དང་དྲང་གཞག་ལྡན་པའི་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་དེ་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཚེ། བསམ་བློ་ཐོངས་དང། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་སུ་བཅུག་རྒྱུའི་སྐད་འབོད་ནང་ང་ཚོ་ཨ་རི་བའི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
*ཁཱེ་ལི་ཕོ་ནི་ཡ་ནས་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་ནཱན་སི་པི་ལོ་སི་ནི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པའི་འགན་འཛིན་ཡིན་ཞིང། མཱེ་སཱ་ཆུ་སེ་ཀྲེ་ནས་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཇེམ་སེ་མེཀ་གྷོ་ཝན་ནི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འགན་འཛིན་ཡིན་པ་རེད།
མ་ཡིག་གི་དྲ་ཐག http://tibet.net/2018/07/let-the-dalai-lama-go-home/