text:
ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དང་སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་སོགས་ལ་དཔར་ཕུད་ལེགས་སྐྱེས་གནང་བ།
ཚོགས་འདུའི་ཡུལ་དངོས།
སྤྱི་ཟླ་9པའི་ཚེས་8པའི་སྔ་དྲོར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་དཔེ་སྐྲུན་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་དང་དཔེ་ཆ་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་མོ་ཁྲེན་ཏུའུ་རུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་རྒན་ཟླ་བ་བློ་གྲོས་དང་། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས། གླིང་གཙོ་གཞོན་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ། འབུམ་རམས་པའི་མཛུབ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ། ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་མཛུབ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཙོ་གཞོན་པ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་འགྱུར་མེད་ཚེ་དབང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་པ་འཇམ་བློ། 《བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ》དུས་དེབ་ཁང་གི་འགོ་གཙོ་ནོར་བུ་ཚེ་རིང་། 《བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར》ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་གཞོན་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་སོགས་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་ཉེར་གཅིག་ལྷག་དང་། སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གི་ལས་གཉེར་པ་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་ལྷག་དང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་འགོ་གཙོ། སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། དེ་བཞིན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་གནང་ཡོད།
《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་དཔེ་སྐྲུན་ལས་གཞི་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་བཅོས་བསྒྱུར་རྣམ་གྲངས་མཛོད་དུ་ཚུད་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་། 2015ལོར་ཀྲུང་དབྱང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་བརྡ་ཐོ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དཔེ་སྐྲུན་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ལ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་འགྲེལ་གལ་ཆེན་གྱི་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་དང་། མྱུར་སྐྱོབ། རྩོམ་སྒྲིག དཔེ་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་ནས་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་ཤིག་སོང་མཐར། མེ་ལོང་མའི་སྐོར་གྱི་དཔེ་རྒྱུན་རིན་ཐང་བྲལ་བ་མང་པོ་ཞིག་བསྡུ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། སྔ་རྗེས་སུ་བོད་ཁམས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཏེ་གཞུང་འདིའི་རྩོམ་སྒྲིག་དང་ཞུ་དག དཔེ་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་དགོངས་འཆར་དང་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་བསྡུ་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། དེབ་ཉི་ཤུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འབུལ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་དང་པོ་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་འགོ་གཙོ། སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་དཔེ་སྐྲུན་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་དང་དཔེ་ཆ་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཤིས་ཚིག་ཕུལ་བ་དང་། དཔེ་ཆ་འབུལ་བའི་ལས་རིམ་ལ་རྒན་ཟླ་བ་བློ་གྲོས་ལགས་དང་། རྒན་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། རྒན་ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་བཅས་ཀྱིས་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་དང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ། དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཔེ་མཛོད་ཁང་བཅས་ལ་དེབ་ཉི་ཤུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་དཔེ་ཚོགས་གཟིགས་རྟེན་དུ་ཕུལ། མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་ལ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་པ་འཇམ་བློ་ལགས་དང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་རྒན་ཟླ་བ་བློ་གྲོས་ལགས། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ། འབུམ་རམས་པའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཙོ་གཞོན་པ་ལྕང་ཞབས་པ་འགྱུར་མེད་ཚེ་དབང་སོགས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་དཔེ་རྒྱུན་འཚོལ་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་དང་དཔེ་ཚོགས་པར་སྐྲུན་གྱི་དོན་སྙིང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དགོངས་འཆར་ལྷུག་གླེང་གནང་ཞིང་། ཚང་མས་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པའི་བྱ་བཞག་རླབས་ཆེན་ལ་བསྟོད་བསྔགས་དང་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་།
《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྱི་དཔེ་ཚོགས་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་པས་མཛད་པའི་སྙན་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱེད་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པས། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་གཟུང་ཐག་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་ཐད་བསུབ་ཏུ་མེད་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མར་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཀུན་ལ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད།
སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྩ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་བརྩམས་ཤིང་། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་རེད། མཚན་བྱང་རྒྱས་པར《ཚིག་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སྙན་ངག་མེ་ལོང》ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། སློབ་དཔོན་དཎྜི་སྟེ་བོད་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད། སློབ་དཔོན་འདི་ཕྱི་རོལ་མི་སྟེགས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ལག་ཏུ་དབྱུ་གུ་འཆང་བས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་ཐོགས་པ་ཡིན་ནོ།། སློབ་དཔོན་འདི་ཆུང་དུས་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་འདས་ནས་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས། སྐབས་ཤིག་ཡུལ་དེར་རྒྱལ་པོ་དང་འབངས་མ་མཐུན་པའི་འཁྲུགས་པ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ནགས་ཁྲོད་དུ་བྲོས་ནས་ཡུན་རིང་སྡོད་སྐབས་རིག་གནས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། ཡུལ་གྱི་འཁྲུགས་པ་ཞི་རྗེས་སླར་འཁོར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་པཱལླ་བའི་བློན་པོར་གྱུར། བཤད་རྒྱུན་གཞན་ཞིག་ལ། སློབ་དཔོན་འདི་རྒྱལ་པོ་པུ་ལ་ཀེ་ཤ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤུན་ཁྱབ་འཇུག་འཕེལ་དང་མཛའ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས། རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ《སྙན་ངག་མེ་ལོང》འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ཟེར། ཚིག་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མ་འདི་ཉིད་ཤོང་སྟོན་གྱིས་ཐོག་མར་བསྒྱུར་བ་དང་། དཔང་ལོ་ཙཱ་བས་འགྱུར་ལེགས་པར་བཅོས། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་རིམ་བཞིན་འཐུས་ཚང་གྲ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཡོད།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་པ་མཁན་པོ་འཇམ་བློ་ལགས་ཀྱིས་དཔེ་སྐྲུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བཞིན་པ།
《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》པོད་ཉི་ཤུའི་བདག་ཉིད་ཅན།


c: text/html

text:
མར་ཁེ་སིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་གཤིས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ནམ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཐོག་འཁོད་པ་དང་མར་ཁེ་སིའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་དགོངས་པ་གནའ་དེང་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས།
“མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་དཔལ་ཡར་ཐོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་ནས་ད་ལྟའང་རྒྱལ་སྤྱིར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་བསམ་བློའི་མ་ལག་དང་གཏམ་བརྗོད་མ་ལག་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་ནས་ཡོད། མར་ཁེ་སི་ཉིད་སྔར་བཞིན‘ལོ་ངོ་སྟོང་གི་བསམ་བློ་མཁས་ཅན་ཨང་དང་པོ’ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཡི་ཡོད ”མར་ཁེ་སི་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་200འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མར་ཁེ་སིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་རྗེས་དྲན་ཞུ་བ་དང་། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་མ་ལག་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནང་དོན་དང་དེ་བཞིན་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་བཏོན་གནང་བར་འགྲེལ་བཤད་གཏིང་ཟབ་བསྐྱོན་པ། རང་རེའི་ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་མ་བཏང་བའི་རླབས་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དུས་རབས་གསར་པར་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་ཞིང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ནི་མཐོ་གཟིགས་འོག་བསྐྱངས་དང་། གཟིགས་རྒྱང་རིང་བ། དགོངས་པ་ཟབ་པ། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅས་ལྡན་ལ་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དེས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མིས་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ནུས་རྩལ་མཁས་ཤོས་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་གོ་བ་ཟབ་མོ་བླངས་ཐོག་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་སྔར་བས་ཡག་པོ་འཁུར་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བཏང་ཡོད།
ལོ་200ཡི་གོང་མར་ཁེ་སི་འཇར་མན་གྱི་ཐེ་ལིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་ཁོང་གི་མཚན་ཐོག་ནས་བཏགས་པའི་དགོངས་པ་དེས་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་ཞོགས་པའི་ཉི་གཞོན་ལྟར་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཚོལ་ཞིབ་དང་རང་ངོས་བཅིངས་འགྲོལ་དོན་གཉེར་བྱེད་པའི་འགྲོ་ལམ་ལ་འོད་ཟེར་སྦྱིན་པ་སུ་ཞིག་གི་བློ་ངོར་ཡང་འཁོར་མྱོང་མེད། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་དང་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་སློབ་དཔོན་དང་། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ་གཙོ་བོ། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཏང་གསར་འཛུགས་མཛད་མཁན། རྒྱལ་སྤྱིའི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ། ཉེ་རབས་ཚུན་གྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་མཁས་ཅན་བཅས་ཡིན་པའི་མར་ཁེ་སིའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་ཕུགས་བསམ་སེམས་ལ་བཅངས་པ་དང་མིའི་རིགས་ལ་བཅིངས་འགྲོལ་ཡོང་བར་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་གནང་བའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་དང་། དཀའ་ངལ་དང་ཉེན་ཁར་མ་འཛེམས་པར་བདེན་དོན་དོན་གཉེར་གྱིས་བློ་ཁོག་ཆེན་པོས་བསམ་བློའི་ཡང་རྩེར་འཛེགས་པའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ། འཛམ་གླིང་རྙིང་པ་མགོ་རྟིང་སློག་པ་དང་འཛམ་གླིང་གསར་པ་གཏོད་ཆེད་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་གནང་བའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བཅས་རེད། མར་ཁེ་སིའི་དགོངས་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཁོང་གིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་དུས་རབས་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དུས་རབས་དེ་ལས་བརྒལ་བ་ནི་དུས་རབས་དེའི་དགོངས་པའི་ཉིང་བཅུད་ཡིན་ལ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཧྲིལ་པོའི་ཉིང་བཅུད་ཀྱང་ཡིན་པས་ང་ཚོས་མར་ཁེ་སི་ནི་ས་གནོན་གནམ་ཐེག་གི་རླབས་ཆེན་མི་སྣ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་ཆོག
མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ནི་མར་ཁེ་སིས་ང་ཚོར་བཞག་པའི་རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བསམ་པའི་རྒྱུ་ནོར་ཞིག་ཡིན་པས། དེས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གསར་གཏོད་ལྡན་པའི་ངང་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱིས་རང་ངོས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་བའི་བསམ་བློའི་མ་ལག་ཐོག་མར་བཏོད་པ། མི་དམངས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ངོས་འཛིན་དང་འཛམ་གླིང་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་རྒྱུར་བསམ་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སྦྱིན་པ་བཅས་རེད། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་བྱུང་བ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ལ། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་བསམ་བློའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མིའི་རིགས་ལ་རྒྱ་ཁྱབ་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འདི་འདྲ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་བྱུང་མྱོང་མེད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས། ལག་ལེན་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་སྒོ་དབྱེའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་བཅས་ཕྱོགས་བཞིའི་ཐོག་ནས་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ངོ་བོ་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རང་གཤིས། ལག་ལེན་གྱི་དོན་སྙིང་། དུས་རབས་ཀྱི་རིན་ཐང་བཅས་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གཏིང་ཟབ་གནང་ནས་ང་ཚོས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་སྐྱེས་རྩ་ཆེན་དང་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཁོང་དུ་གཏིང་ཟབ་ཆུད་རྒྱུར་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད།
དུས་རབས་གཉིས་ཙམ་འདས་པའི་ནང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ནའང་། མར་ཁེ་སིའི་མཚན་ལ་སྔར་བཞིན་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་ཁག་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོང་བཀུར་ཞུ་བ་དང་མར་ཁེ་སིའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བདེན་དོན་གྱི་གཟི་བྱིན་འོད་སྣང་སྔར་བཞིན་འཕྲོ་བཞིན་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། མཐར་གཏུགས་ཚེ། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལུང་འཛིན་ཙམ་མིན་པར་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དུས་རབས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་གནས་ཏེ་ལག་ལེན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བས་ཡིན། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མར་ཁེ་སི་དང་ཨེན་ཀེ་སི་དང་དེ་བཞིན་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་རབས་པ་ཚོས་དུས་རབས་དང་། ལག་ལེན། ངོས་འཛིན་བཅས་འཕེལ་རྒྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིན་ལ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བསམ་བློའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཟམ་མི་ཆད་པར་བླངས་ནས་རང་ངོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཀྱང་རེད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་གཞི་འཛིན་ས་གཅིག་དང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཐབས་མཆོག་ཁོ་ན་མིན་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་དང་རང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་དོན་དངོས་དང་། ལོ་རྒྱུས། རིག་གནས། སྲོལ་རྒྱུན། དུས་རབས་ཀྱི་བླང་བྱ་བཅས་དང་དམ་པོར་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཚེ། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ལ་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་ནས་དུས་རབས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་བཏོན་པའི་བརྗོད་གཞི་གསར་པར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཚོལ་ཞིབ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཕྲད་པའི་འགྲན་སློང་གསར་པར་ལན་ཞིག་བརྒྱབ་ཐུབ་ངེས་ཡིན།
ལོ་རྒྱུས་དང་ལག་ལེན་ལས་ར་འཕྲོད་བྱུང་བར། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལས་དབང་དེ་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ལས་དབང་དང་། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱི་ལས་དབང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་བཅས་དང་སྔ་ས་ནས་དམ་དུ་སྦྲེལ་ཡོད། ད་ཆ་ང་ཚོས་མར་ཁེ་སིར་དྲན་གསོ་བྱེད་པ་ནི་མར་ཁེ་སིར་སློབ་སྦྱོང་ཞུ་བ་དང་། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཏེ་དེའི་ཁྲོད་ནས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བློ་གྲོས་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བླངས་ཏེ་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱས་ནས། ངེས་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་བ་དང་། གདེང་ཚོད་སྔར་བས་ཆེ་བ། བློ་གྲོས་སྔར་བས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱ་ཆེད་འབད་འབུངས་ལྷོད་མེད་དང་། “ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་ཆེད་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
སྐུ་འབུམ་དགོན།
སྐུ་འབུམ་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དགོནནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་ཆེ་གྲས་གཅིག་རེད། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། བར་ཐག་ན་སྤྱི་ལེ་བར་ཉེར་ལྔ་ཡོད་ལ། གནས་ས་ནི་སྐུ་འབུམ་རུ་གསར་ གྲོང་གི་པདྨའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་འདབས་ན་བརྗིད་འདུག དགོན་པའི་ གྲུབ་ཚུལ་ནི་ལྷ་ཁང་དང་ཚོགས་ཆེན་འདུག་ཁང་། མཆོད་རྟེན། གྲྭ་ཤག་ མང་པོས་གྲུབ་སྟེ། ཨར་ལས་དང་བརྐོ་བཟོ། འཇིམ་བཟོ། ལྡེབས་རིས། ཐང་ཀ་གཙགས་དྲུབ་མ། མར་བཟོས་མེ་ཏོག མཆོད་མཇལ་བཅས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ནས་རིག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ནང་བའི་ཆོས་ལུགས་གྲས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་ པའི་དགོན་ཆེན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ཞིང་། འདིས་མིན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ སྐབས་ཀྱི་མཚོ་བོད་ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད། ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། རིག་རྩལ། ཚན་རིག་བཅས་ལ་བརྟག་ དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་དཔེ་དངོས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིག་ ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆ་རྩ་ཆེན་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ༡༩༦༡ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གནའ་རྫས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ ཁུངས་གལ་ཆེ་བ་ཁག་དང་པོའི་གྲས་སུ་བཞག་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།
སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་དགེ་ལུགས་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོན་མཁན་ནམ་ཏཱ་ལའི་ བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་དགེ་རྒན། ཆོས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ནི་(ཁོང་ནི་ཙོང་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་བཙུན་སློབ་ཚོས་ཙོང་ཁའི་མཚན་དེ་ཁོང་ལ་གསོལ་པ་རེད།)གོང་མ་ཡོན་ཧོས་ ཙུང་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་བདུན་(སྤྱི་ལོ་༡༣༥༧)སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གི་མཚན་ལ་བློ་ བཟང་གྲགས་པ་ཟེར་བ་དང་། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ཐོག་དགེ་རྒན་བསྟེན་པ། དགུང་ལོ་བདུན་ བཞེས་ནས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པར་ཆོས་སློབ་དུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་བཞེས་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་སོ། ཁོང་གི་སྐུའི་ཚེ་སྨད་ལ་སངས་རྒྱས་རིག་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་། མདོ་སྔགས་ལ་ཧ་ཅང་མཁྱེན་འདུག གསུང་འབུམ་གང་མང་བརྩམས་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་མདོ་དང་ཕྱི་མར་སྔགས་ལ་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གཙོར་བྱེད་པ། སྡོམ་ཁྲིམས་དམ་ཞིང་བཙུན་པ། ཁྱིམ་ཐབ་བྱས་མི་ཆོག་པའི་གྲུབ་ མཐའ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱས་པས། དེ་ལ་དགེ་ལུགས་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་ཤིང་། ཞྭ་སེར་གྱོན་པས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡང་འདུག ཞྭ་སེར་པའམ་དགེ་ལུགས་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ གཞན་ལས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ཁག་ཅིག་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཁོང་ལྷ་སར་ཕེབས་རྗེས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་མ་ཕེབས་པས། ཁོང་གི་མ་ཡུམ་ཤིང་བཟའ་ཨ་ཆོས་ལོ་ན་རྒས་ཤིང་ཁོང་དྲན་ཆེ་བས། ཁོང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་ཞིག་དང་མོའི་དབུ་ སྐྲ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྷ་སར་བསྐུར་ཏེ་ཁོང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་དྲན་སྐུལ་བཏང་ཡང་། ཁོང་གིས་ཆོས་ལུགས་ལ་དག་བཅོས་དང་དམ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་དཔྱད་པ་མཛད་དགོས་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་ལ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་ཞིག་མ་མཆིས་སོ། ། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ཡིག་ལན་དང་མཉམ་དུ་རང་བྲིས་ཐང་ག་ཞིག་དང་བདེ་གཤེགས་སེང་གེ་ ང་རོའི་སྐུ་ཞིག་དང་བཅས་བསྐུར་རོ།། ཁོང་གིས་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཁོང་ཉིད་བལྟམས་པའི་གནས་ ནས་མཆོད་གདུང་ཞིག་བཞེངས་ཏེ། སེང་གེ་ང་རོའི་སྐུ་དེ་གཟུང་འཇུག་ཏུ་བཞག་ན་ཁོང་རང་ ཉིད་ཕེབས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་བཅས་གསུངས། མ་ཡུམ་གྱིས་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་གར་ཐིག་བསླངས་ པར་བརྟེན་ནས་མཆོད་གདུང་བཞེངས། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་བཙུན་སློབ་ཚོས་གསེར་གདུང་གི་ འཁོར་ཡུག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་འགའ་ཞིག་བཞེངས་པ་རེད། མིན་ཅ་ཅིན་ཁྲི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་ལོར་ སྤྱི་ལོ་༡༥༦༠ལོ)རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཙུན་སློབ་རིན་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་ པོར་དྲན་གསོ་བྱེད་ཆེད་གསེར་གདུང་གི་མདུན་དུ་དགོན་ཆུང་ཞིག་བཏབ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ པ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ལས་མེད་ལ། མིས་བན་ལིས་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བར་(སྤྱི་ལོ་༡༥༧༧ལོ) ཡང་གསེར་གདུང་ གི་མཐའ་འཁོར་དུ་བྱམས་ཁང་བཞེངས་ཏེ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གཙོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་བཞེངས་པས། རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་དེ་བཏགས་སོ།། དགོན་པའི་མཚན་ནི་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས ་པ་གླིང་ཞེས་བྱ་སྟེ།གོ་དོན་ནི་ཙན་དན་སྡོང་བོའི་ལོ་མ་ འབུམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྐུ་གཟུགས་འབུམ་རང་བྱོན་དུ་བབས་པས་དོན་ཏེ། རྒྱའི་སྐད་དུ་ཐཱ་ཨེར་སི་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་ མར་མཆོད་རྟེན་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དགོན་པ་ཆགས་པའི་ དོན་ཡིན། གོང་མ་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཐུང་ཀྲིའི་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར་(སྤྱི་ལོ་༡༨༦༣ལོ)གོང་མས་ཀྱང་ཧྥན་ ཙུང་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་སོ།། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་ལོ་གང་མང་རིང་ལ་བསྐྱར་བཟོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད། ལྷ་ཁང་དང་གསེར་གདུང་། གྲྭ་ཤག་བཅས་བསྡོམས་པས་ཁང་མིག་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་ན་རིག་ རྩལ་དང་ལྡན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དགེ་འདུན་པ་ནི་ཧ་ཅང་མང་བའི་སྐབས་སུ་ མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཏུ་བྱིན་ནོ།།
ནང་དོན།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]
ད་དུང་གཟིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།[རྩོམ་སྒྲིག]


text:
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་གྲོས་རིམ་ཁག་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་སྟེ་ཟླ་1ཚེས་30ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ལྷ་སར་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ་བ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་གསུང་བཤད་གནང་བ།
ཚེས་30ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་གྲོས་རིམ་ཁག་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་སྟེ་ལྷ་སར་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ་བ་རེད།
ཚོགས་འདུར་འཐུས་མི་439ཕེབས་དགོས་པ་དང་དངོས་སུ་འཐུས་མི་410ཕེབས་ཡོད་པ་དེ་ཁྲིམས་གཏན་འཁེལ་བའི་མི་གྲངས་དང་མཐུན་ཡོད་པ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་། འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དང་། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ཆེ་དགྲ་ལྷ། ཏིང་ཡེ་ཤན། ཀྲོང་ཡན། ཞུས་ཡུང་། ནོར་བུ་དོན་གྲུབ། བསྟན་ཁོ། ཝང་གཡུང་ཅུན། ཙེང་དབན་མིང་། ཅང་ཅེ། སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས། ཧོ་ཝུན་ཧའོ། པད་མ་དབང་འདུས། ལེགས་མཆོག་བཅས་ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
མཇུག་འགྲིལ་ཚོགས་འདུ་དེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་རྡོ་ཐོགས་དང་། བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། འོད་ཟེར། ཞུས་ཞུའེ་ཀོང་། འཆི་མེད་རིག་འཛིན། ཅུས་ཅན་ཧྭ། ལི་ཝུན་ཧན། ཉི་མ་ཚེ་རིང་། ཅི་གོ་ཀང་། མཱ་ཧྲེང་ཁྲང་། ཝང་ཅུན། ཞུའེ་ཁྲེང་ཚང་བཅས་དང་དྲུང་ཆེ་ལིའུ་ཀོང་ཤུས་ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་མདུན་གྲལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་བློ་མཐུན་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ནས་མཛུབ་ཁྲིད་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་2017ལོའི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་དང་2018ལོའི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཆར་གཞིའི་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་2017ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་དང་2018ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མཐོ་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་བཅས་ལ་བརྡས་ཐག་བཅད་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱས་པ་རེད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་བསྟན་དོན། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་མཛུབ་ཁྲིད་ཞིབ་ཚགས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བཅས་ཀྱི་འོག་ཚོགས་ཞུགས་བློ་མཐུན་ཚོས་ཐུན་མོང་ཐོག་འབད་བརྩོན་གནང་བ་བརྒྱུད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་གྲོས་རིམ་ཁག་ཚེས་30ཉིན་བར་ཚང་མ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད། ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ནི་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྲོལ་གསར་ལྡན་པ་ཞིག་འཚོགས་པ་དེས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཚོར་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་བཞིན་དུ་དུས་རབས་གསར་པའི་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུར་སྐུལ་མ་ཐེབས་ངེས་ཡིན་པ་རེད། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཚོགས་ཆེན་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བ་དང་གསར་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བའི་བློ་མཐུན་ཚོར་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་གནང་བ་རེད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པའི་བརྗིད་ཆེའི་འཆར་གཞི་བཀོད་པ་དང་། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག《རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དོན་འགའ་ཤས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གྲོས་གཞིར》གྲོས་ཞིབ་བྱས་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཡོད། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱ་ཆེད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་། ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ། བཀོད་སྒྲིག་ཞིབ་ཚགས་བཅས་བྱས་ཏེ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོགས་ནས་ཕྱོགས་10ཡི་ཐད་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་བྱེད་ཐབས་ཁག་46ཁ་གསལ་སྟོན་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པའི་འགག་རྩ་ནི་རིམ་ཁག་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པར་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་ཡོད་པ་དང་། སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ། “ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ལ་བསྒྱུར་བར་བྱས་ནས“བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”དང“ལམ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”ལ་དུས་རབས་ཀྱི་ནང་དོན་གསར་པ་སྣོན་དགོས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཐད་མི་དམངས་ལྟེ་བར་བྱེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང“འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཡང་དག་ངང་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་འབད་རྩོན་ཆེན་པོས་སྐྱོད་དགོས་པ། བརྟན་ལྷིང་ལས་དོན་ཐད་མ་བྱུང་སྔོན་འགོག་རྩ་དོན་དུ་བྱས་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། དོན་ཆེན་མ་ཐོན་སྔོན་འགོག་རྨང་གཞིར་བྱས་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ་དང་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་ཚད་གཞིར་བྱས་ནས་ལས་བྱེད་པར་ལྟ་བ་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་བརྟན་ལྷིང་ཐད་གཞན་སྐུལ་ནས་རང་འགུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོད་དགོས་པ། སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་ཐད་རང་འགུལ་ངང་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བ་དང་གོ་སྐབས་འཚོལ་མཁས་པོ་བྱས་ནས་རྩྭ་ལས་འཚམ་སར་རྩྭ་ལས་དང་ནགས་ལས་འཚམ་སར་ནགས་ལས་བྱས་ཏེ“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”རིང་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཀྱིས“ལྗོན་ཤིང་མེད་པའི་དུད་ཚང”མི་ལྷག་པ་བྱེད་དགོས་པ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ལས་དོན་ཐད་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དུ་གཅིག་སྡུད་བྱེད་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་ས་ཁུལ་དུ་གཅིག་སྡུད་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དུ་ལས་ཞུགས་བྱེད་པ་དང་ཐག་ཉེ་ས་དང་སྟབས་བདེ་སར་ལས་ཞུགས། ཕ་ཡུལ་ནས་ཁ་མི་བྲལ་བ་དང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་མི་བྲལ་བ། ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་ལས་ཀ་བྱེད་ཤེས་པ་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ། ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་ཀྱིས་བོད་དུ་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་དང་ས་གནས་དེ་གའི་ཞིང་འབྲོག་པའི་ཡོང་འབབ་མང་དུ་གཏོང་བའི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བཅས་བྱས་ཏེ་བོད་དུ་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་ཀྱིས་10%ཡི་བསྡུར་གྲངས་གཞིར་བཟུང་གནས་ཡུལ་གྱི་མང་ཚོགས་དབུལ་པོར་ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ནས་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཉུང་མཐར་ཡང་མི་1ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་སུ་ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའི་རྫོང་གི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་10%དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པའི་འགན་གཙང་བླངས་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་མཐུན་སྦྱོར་དང་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས་པ། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཐད་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེ་གྲས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས“མཐའ་ཚད་གསུམ”ནན་པོ་སྲུང་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལ་དད་དྲགས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཐལ་དྲགས་པའི་གནས་ཚུལ་སྔོན་འགོག་བྱས་ཏེ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཚོར་ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བ་ཡག་པོ་སྐྱེལ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། མཐའ་མཚམས་ལས་དོན་ཐད“མཐའ་མཚམས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་གཏོང་བ་དང་། མཐའ་མཚམས་སྲ་བརྟན་དང་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱེད་པའི”གཙོ་རྐང་དེར་དམིགས་ཏེ་དམག་དཔུང་འདུས་སྡོད་དང་དམངས་བདེ་མཉམ་འཛིན་དང་མཐའ་མཚམས་སྲ་བརྟན་དང་མཐའ་མཚམས་དར་རྒྱས་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་དམག་དམངས་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས་པ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལས་དོན་ཐད་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་སྤེལ་རེས་དང་། འགྲོ་འོང་། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ཀྱི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ལ་གཞིགས་ནས་སློབ་གསོ་ཁྲིད་སྟོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། སྒོ་འབྱེད་དང་། དགའ་བསུ། ཁོག་ཡངས་བཅས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཁག་གི་འགྲོ་འོང་དང་། སྤེལ་རེས། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་དོན་ཐད་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེ་མོ་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཆེ་མོ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་སྲ་བརྟན་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་ཐུབ་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཚང་མར་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་པ། སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་གཏོང་ཐད་ཇི་ཙམ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་དངོས་དང་འཚམ་པ། ཇི་ཙམ་གྱིས་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་ལྷུག་གཏོང་དང་། དོ་དམ། ཞབས་ཞུ་བཅས་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རིང་ལས་སྒོ་བྱང་ཆུབ་པའི་ལས་བྱེད་པ་མཉམ་དུ་གཞི་རིམ་དུ་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་གཞི་རིམ་ལ་སྦྲེལ་མཐུད་ཡག་པོ་བྱེད་རོགས་བྱེད་དགོས་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་ཐད། “བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས་པ་གསུམ”མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སྔ་རྗེས་སུ་བཏོན་ཡོད། ལས་ཀའི་བླང་བྱ་དང་བྱ་ཐབས་གལ་ཆེན་དེ་དག་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བླང་བྱ་དང་འཚམ་པ་དང་བོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་ཐོབ་ཡོད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་མཐའ་འཁྱོངས་དང་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་སླད་ཕྱིན་ལོ་ལྔའི་ལས་དོན་ལ་བཀོད་སྒྲིག་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་པ་དེས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལས་ཀའི་བླང་བྱ་ཁྲིམས་གཏན་འཁེལ་བའི་གོ་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བསམ་འདུན་ལ་གྱུར་པ་རེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན། དེ་བཞིན་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་མང་ཚོགས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ལན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམངས་ཀྱིས་བཅོལ་བའི་རེ་འདུན་ཟབ་མོ་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་པ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དཀྲིས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱེད་པ། “བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ལྔ”དང“འགན་ལེན་ལྔར”དམིགས་པ། རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་དང་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་བསྒྲུབས་ཏེ་དུས་རབས་གསར་པར་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་གྲུབ་འབྲས་དེ་བས་ཆེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དགོས་པའི་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
དང་པོ། ངེས་པར་དུ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དྲག་ཆས་སྤྲོས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་མིག་སྔ་དང་སླད་ཕྱིན་དུས་རབས་ཤིག་རིང་ངེས་པར་དུ་དམ་འཛིན་ཏན་ཏིག་དང་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི་རྒྱུ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་ནང་གི་འགངས་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲོས་པ་དང་། “འཇོན་ཐང་བརྒྱད”རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། “ཉམས་སད་ཐེག་ཐུབ་པ་ལྔ”བྱེད་ཐུབ་པ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།
གཉིས་པ། ངེས་པར་དུ་སྲོག་ཤིང་ལ་གོང་བཀུར་དང་། ཡིད་ཆེས། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག སྲུང་སྐྱོང་བཅས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་གི་གནས་བབ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཆབ་སྲིད་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྩིས་ནས“འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང“དད་སེམས་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། རང་རྟོགས་ངང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་བཅས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་རླབས་ཆེའི་འདུ་འགོད་གསར་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། མགོ་ནས་མཇུག་བར་སེམས་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཉེན་ཁ་དང་འགྲན་སློང་ལ་དོགས་ཟོན་བྱས་ནས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བློ་དཀར་སེམས་དཀར་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
གསུམ་པ། ངེས་པར་དུ་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་བློ་ལ་བརྟན་པོ་འཆང་དགོས། མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས། བརྟན་ཐོག་ཡར་བརྩོན་དང་། ཡག་ཐོག་ལེགས་བརྩོན། ཞན་ཆ་གསབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས། “འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་བྱ་ཐབས་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ནས“འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ”ལ་རྒྱལ་ཁ་ནུས་ལྡན་བླངས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སེམས་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལ་དད་དྲགས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཐལ་དྲགས་པའི་གནས་ཚུལ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པ། སྣེ་ཁྲིད་དེ་མང་ཚོགས་ཚོས་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་ལག་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་ཡག་པོ་སྐྱེལ་རྒྱུར་སློབ་གསོ་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས“བརྟན་ལྷིང་ཐད་གཞན་སྐུལ་ནས་རང་འགུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར”སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྔོ་ཞིང་དྭངས་པའི་རི་ཆུ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་ལ་གངས་འཁྱགས་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་ས་གཞི་ཡང་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་འགོད་ཡག་པོ་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་དག་ཞིང་མཐའ་མ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།
བཞི་པ། ངེས་པར་དུ་རང་རྟོགས་ངང་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཚན་ཁག་ཆེ་གྲས་འགའ་ཡིས་རང་རྟོགས་ངང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་ལེན་བྱས་ནས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ལས་དོན་ཁྲོད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དུས་ཐོག་ཏུ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ལ་དགོངས་སྐོར་ཞུ་དགོས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་སྔོན་ལ་བསྲུང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་ནན་དུ་གཏོང་དགོས་པ། དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱས་ནས་ཐབས་ཇུས་དམངས་གཙོ་ཅན་དང་ཚན་རིག་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ། ཕན་ཚུན་བསྟུན་མཁས་དང་ཕན་ཚུན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་མཉམ་དུ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་བརྩེ་སེམས་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ། མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཞི་མཐུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཐུབ་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། རིམ་ཁག་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་རྩ་ཁྲིམས་གོང་དུ་བཀུར་བ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ། རྩ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བ། རྩ་ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། རྩ་ཁྲིམས་སྤྱོད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཁྲིམས་བཞིན་སྲིད་སྐྱོང་དང་། ཁྲིམས་བཞིན་སྲིད་འཛིན། ཁྲིམས་བཞིན་ལས་སྒྲུབ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྲོལ་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་གནས་ཚུལ་དངོས་གསལ་རྟོགས་དང་། ཐབས་མཆོག་འདོན་པ། བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པ། ཕན་འབྲས་ཐོན་པ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ། འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་ཀྱིས“སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི”གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་མི་དྲང་པོ་དྲང་གཞག་དང་བྱ་བ་གཙང་མ་བསྒྲུབས་ཏེ་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་སྤྱོད་བཟང་གཞུང་དྲང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྔར་བས་གཏོད་དགོས།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས། དུས་རབས་ནི་ཡིག་ཚད་ལ་འདོན་མཁན་དང་། ང་ཚོ་ནི་ཡིག་ཚད་གཏོང་མཁན། མི་དམངས་ནི་ཡིག་ཚད་ལ་སྐར་མ་རྒྱག་མཁན་བཅས་རེད། ང་ཚོས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་སྔར་བས་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ཏེ་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་ནམ་ཡང་འབད་འཐབ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་བསྐྲུན་པའི་རླབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁ་བླངས་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་བཅངས་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདོད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ལེའུ་ཡག་པོ་རྩོམ་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ། ང་རང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གྱི་འགན་མུ་མཐུད་འཁུར་བར་འདེམས་བསྐོ་བྱས་བྱུང་། འདི་ནི་འཐུས་མི་ཚོའི་ཡིད་ཆེས་རེད་ལ་མི་དམངས་ཀྱི་མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་ཡང་རེད། ང་ཚོས་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོ་བཅངས་ནས་ཁྲིམས་བཞིན་ལས་འགན་སྒྲུབ་པ་དང་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་དུས་རབས་གསར་པའི་འགན་འཁྲི་གསར་པ་དང་ལས་འགན་གསར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་ངང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཐོག་ཏང་དང་མི་དམངས་བློ་ཡིད་ཚིམ་པའི་རྒྱུགས་ཤོག་ཡག་པོ་ཞིག་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་སྲོག་ཤིང་གི་རྗེས་སུ་དམ་པོར་བསྙེགས་ནས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་དོན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཁ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། “འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོ་འཆང་བ་དང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ“འདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་གི་གནས་བབ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྤྱི་འདོམས་བྱེད་པ། གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ངང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་འགྲོ་ལམ་དུ་སྐྱོད་པ། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་དང་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་དང་ནང་དོན་གཙོ་བོ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་། མི་དམངས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག ཁྲིམས་བཞིན་རྒྱལ་སྐྱོང་བཅས་གཅིག་གྱུར་དམ་ཟབ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཏང་གིས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཁག་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་ལྟེ་བར་དམ་པོར་དམིགས་ནས་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་སྐུལ་འདེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོ་དང་དམིགས་བསལ་འགལ་ཟླ་མཉམ་གནས་ཀྱི་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་ཁོང་དུ་བརྟན་པོར་ཆུད་པ་བྱས་ཏེ་འཕེལ་རྒྱས་དང་། བརྟན་ལྷིང་། སྣོད་བཅུད་གསུམ་གྱི“དོན་ཆེན་གསུམ”ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས་ཉེན་ཁ་གལ་ཆེན་ལ་དོགས་ཟོན་དང་སེལ་བ་དང་། གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བཅས་ཀྱི“འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ” ཡག་པོ་རྒྱག་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུན་མཐུད་དང་། ཡུན་རིང་། ཕྱོགས་ཡོངས་བཅས་ཀྱི“བརྟན་ལྷིང་གསུམ”མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་དང་། ལྟ་སྐུལ། གཏན་འབེབས། འགན་ནུས་བསྐོ་འཐེན་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་ནུས་ལྡན་བྱེད་པ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་ནན་པོ། ཁྲིམས་འཛིན་དྲང་གཞག དམངས་ཡོངས་ཁྲིམས་སྲུང་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ། ཆབ་སྲིད་ཐད་ཉམས་སད་ཐེག་པ་དང་འཇོན་ཐང་ཆེ་བའི་ནུས་པའི་བྱང་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་སྐྱོད་པ་བཅས་བྱས་ནས་རླབས་ཆེན་མེས་རྒྱལ་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་མངའ་ཁོངས་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཆེད་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་དམངས་སེམས་དང་ཉེ་བར་བཅར་རྒྱུ་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མི་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གོང་དུ་བསྐུར་ནས་འཐུས་མིའི་བྱེད་པོའི་གནས་བབ་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་དང་། མི་དམངས་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཁྱབ་དང་དམ་ཟབ་བྱེད་པ། དམངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་འདུན་གང་ལེགས་མཚོན་པ། མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་གཅིག་སྒྲིལ་རྒྱ་ཁྱབ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་འབྲེལ་ཟམ་དང་འབྲེལ་ཐག་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་དེ་བས་ཡག་པོ་བྱེད་པ། འབད་འབུངས་ཡར་བརྩོན་གྱི་ངར་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྨང་གཞི་འདིང་བ་དང་ཕུགས་ལ་ཕན་པ་དང་། དམངས་སེམས་ཐོབ་པ་དང་དམངས་འདོད་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་དངོས་མང་ཙམ་སྒྲུབ་པ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་བརྒྱུད་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་བ་དང་། ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཅས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་དང་ཆོད་སེམས་སྔར་བས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། འབྱོར་ཕྱུག་དང་། དམངས་གཙོ། ཤེས་དཔལ། ཞི་མཐུན། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་ཆོད་སེམས་སྔར་བས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་དོན་དུས་བསྟུན་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་ཆེད་སྐྱེ་སྟོབས་དང་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྣན་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱལ་གླུའི་སྒྲའི་ཁྲོད་དུ་ཚོགས་འདུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་དང་དམག་དཔུང་རིམ་པའི་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
ཞེས་རོང་ཆེན་ལྷ་རྒྱལ་དཔལ་གྱིས་ཀྲུང་གོའི་བོད་གསར་འགྱུར་དྲ་བ་ལས་བཏུས་སོ།


text:
《ཨ་མདོ་བྱམས་པ་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ》ཞེས་པ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས།
ཉེ་ལམ། ཁྲི་གོང་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི《ཨ་མདོ་བྱམས་པ་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ》ཞེས་པ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས།
《ཨ་མདོ་བྱམས་པ་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ》ཞེས་པའི་དེབ་འདིའི་ནང་དུ། ཁྲི་གོང་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ཨ་མདོ་བྱམས་པར་དྲི་བ་གནང་སྟེ། ཁོང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཇི་ལྟར་ངོ་ཤེས་ཤིང་འགྲོགས་འདྲིས་གནང་བའི་སྐོར་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་དཔེ་གཟིགས་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་སྐོར་དང་། འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཁོང་གིས་གང་གི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་དང་བརྩི་བཀུར་གནང་ཞིང་། གང་གི་སྐོར་ལ་མི་དགྱེས་པ་དང་མི་རངས་པ། ཐ་ན་ངོ་རྒོལ་སོགས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས་ཀྱིས་རི་མོའི་སྐོར་ནས་རང་གིས་མི་ཚེ་གང་བོར་བསགས་པའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་གསུངས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་འབྲི་ཚུལ་དང་ཐིག་རྩ། འཕེལ་རིམ། གནས་སྟངས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བླང་དོར་ཕྱེས་ཏེ། མ་འོངས་པའི་ཁ་ཕྱོགས་ཐད་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕྱོགས་ནས་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པའི་རི་མོ་དང་བརྩམས་ཆོས་སུ་འགྱུར་བར། ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་མིན་བཅས་ལ་མིག་རྒྱང་རིང་བའི་དགོངས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་དྲང་པོའི་ངག་གིས་མཛུབ་སྟོན་གནང་ཡོད་པས། དེབ་འདིར་གཟིགས་རྗེས་ཁྱེད་ཀྱིས་སྔར་ལས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་ཁོང་གི་མི་ཚེ། དུས་རབས། མཁྱེན་ཡོན། གཞན་བོད་ཀྱི་ཐང་ག་དང་རི་མོའི་སྐོར་བཅས་ལ་ཤེས་རྟོགས་གསར་བ་བྱུང་བར་གདོན་མི་ཟའོ།།
དཔེ་དེབ་ཀྱི་བཅར་འདྲི་ཞུ་ཡུལ་ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་ཐང་ག་དང་རི་མོའི་འབྲི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། 1914ལོར་མདོ་སྨད་གཅན་ཚ་རུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་མང་པོ་སྦྱང་བ་ལེགས་པོ་གནང་ལ། 1921ལོར་ཁོང་གཅན་ཚ་ངང་རུང་དགོན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང༌། དེ་ནས་བཟུང་དགོན་པའི་ལྡེབས་རིས་དང་ལྷ་སྐུ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཐང་ག་དང་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་མཛད། 1936ལོར་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། 1942ལོར་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། 1955ལོར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་སླེབས་ནས་ཐང་ག་འབྲི་བཞེངས་ཀྱི་འགན་བཞེས། 2002ལོའི་ཟླ3པའི་ཚེས28ཉིན་ལྷ་ལྡན་དག་པའི་ཞིང་ནས་སྐུ་གཤེགས།
དཔེ་དེབ་ཀྱི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནི1903ལོར་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་ཞོ་འོང་ནས་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། 1951ལོར་དབུས་ལྷ་ལྡན་ཞིང་ནས་སྐུ་གཤེགས། ཆུང་དུས་བོད་ཀྱི་རིག་པའི་གནས་ཆེ་ཆུང་དུ་མར་སྦྱང་བ་ལྷོད་མེད་གནང་སྟེ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་རྒྱས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་དང་། རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ། ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན། རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཆེན་ཁག་ལ་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡིག འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས། གཞན་སྙན་ངག་དང་རི་མོའི་སྐོར་བཅས་བཞུགས།
བཅར་འདྲི་ཞུ་མཁན་དང་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁྲི་གོང་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་རིང་ནི་མཚོ་སྔོན་ཁྲི་ཀ་རྫོང་ནས་སྐྱེས། རྩོམ་རིག་རབ་འབྱམས་པ་དང་ཞུས་ཆེན་ལོ་ཙཱ་པ་ཡིན། སྔ་རྗེས་སུ《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་དང་། 《མཚོ་སྔོན་ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར》ཁང་དུ་ལས་གཉེར་བྱས་མྱོང་། ད་ལྟ་བོད་ལྗོངས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དུ་ལས་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བརྩམས་ཆོས་ལ་སྙན་ངག་དང་། དཔྱད་རྩོམ། བསྒྱུར་རྩོམ་བཅས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ལྗོངས་རིམ་པའི་བྱ་དགའ་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་།


text:
བོན་ཆོས་རིག་གནས་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེང་སྐབས་བོན་གྱི་ཆོ་ག་དང་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ལ་བྱང་ཆ་ལྡན་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དབོན་ནམ་ལེའུའི་དགུང་ལོ་མཐོ་བའི་དབང་གིས། ཡིག་ཆ་དང་ཆོ་གའི་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཐད་ནས་རབས་ཆད་པའི་ཉེན་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པས། ཡིག་རྙིང་དང་ཆོ་ག་འདི་དག་མྱུར་སྐྱོབ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྔོག་འདོན་དང་ལེགས་སྒྲིག་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་གར་སྟེགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
བོན་ཆོས་རིག་གནས་ནི་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་འདས་རིག་གནས་འགངས་ཆེན་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་རིག་གནས་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་གནའ་དུས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་གནས། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སོགས་འདུས་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་པས། དེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད།
བོན་ཆོས་རིག་གནས་ནི་ལྷ་འདྲེའི་རིག་གནས་དང་། སྔགས་པས་བོན་གྱི་དགོངས་པ་དང་ཆོ་གའི་གོ་རིམ་མང་པོ་བརྒྱུད་དེ་མི་དང་ལྷ་འདྲེར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ལྷར་མཆོད་པའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་རང་བྱུང་ཁམས་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་སྒོས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་སླེབས་པར་འཇུག་པ་ཡིན། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་ཁྱིམ་ཉར་གྱི་རྣམ་པས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་གི་རྣམ་པས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ལེའུའམ་དབོན་གྱིས་ཡིག་ཆ་དང་ཆོ་ག་མཉམ་འདྲེས་ཀྱིས་ངག་བརྒྱུད་དང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱིས་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་པར་མ་ཟད། བོད་མི་གང་དགར་གནས་སྤོར་བྱས་ཏེ་ཡུལ་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད་པས་མཐོང་དཀའ་བ་ཡིན། དེང་སྐབས་བོན་གྱི་ཆོ་ག་དང་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ལ་བྱང་ཆ་ལྡན་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དབོན་ནམ་ལེའུའི་དགུང་ལོ་མཐོ་བའི་དབང་གིས་ཡིག་ཆ་དང་ཆོ་གའི་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཐད་ནས་རབས་ཆད་པའི་ཉེན་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པས། ཡིག་རྙིང་དང་ཆོ་ག་འདི་དག་མྱུར་སྐྱོབ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྔོག་འདོན་དང་ལེགས་སྒྲིག་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་གར་སྟེགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་གནས་བབས་མི་ལེགས་པ།
དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བན་སྤེལ་བོན་བསྣུབས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་མེད་བརླགས་སུ་བཟོས་པའི་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ཏེ་ལ་ལ་ཆུར་བསྐུར་བ་དང་། ལ་ལ་མེར་བསྲེགས་པའམ་ཡང་ན་གཏེར་མའི་རྣམ་པས་མཆོད་རྟེན་དང་། བྲག་རྡོའི་སྲུབས། མཆོད་རྟེན་གྱི་འོག་ཏུ་སྦས་ཤིང་། དེ་ལས་ཉུང་ཤས་ཤིག་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ། མི་རྣམས་ཀྱིས་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཤུལ་ལྷག་བྱུང་བའི་བོན་པོའི་དཔེ་རྙིང་དང་བྲིས་མར་ཁ་སྣོན་པ་དང་གསུབ་པ་སོགས་བཅོས་འབྲི་བྱས་ཏེ་ཡིག་ཆ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གཏེར་མའི་རྣམ་པས་བཙན་པོའི་ཡིག་རྙིང་དུ་བྱས། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་སུ། བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བྲིས་མ་ཕྱིར་ཁྱབ་པས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་བྲིས་མ་རྣམས་བོད་ཡུལ་དུ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ཐག་བཅད།
བོན་ཆོས་རིག་གནས་དང་ཡིག་ཆ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་གཅིག་ནི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དམག་དོན་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་བྱེད་ལས་ཁ་གཡར་ཏེ་ཤར་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་སྤེལ་བ་དེ་ཡིན། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ནས་མིང་དང་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་སྟེ། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་གནས་བྱེད་ཆེད་བཙན་ཚུགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཅུང་གཉོམ་པའམ་ཡང་ན་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཞན་པའི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཡིབ་སྦས་བྱས་ཤིང་། མཐའ་འཁོབ་ས་ཁུལ་དུ་ཆེས་ཐག་ཉེ་བའི་ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་གྱི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ནི་བོན་ཆོས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཐེ་བོ་རྫོང་དང་། མདའ་ཚང་རྫོང་། འབྲུག་ཆུ་རྫོང་དང་ཝིན་རྫོང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐུན་རིན་རྫོང་དང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཕིང་ཝུའུ་དང་། གཟི་ཚ་སྡེ་དགུ་སོགས་ཀྱི་གྲོང་ཚོའི་ནང་དུ་སྔར་བཞིན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་གོད་ཆག་བྱུང་རྗེས་སུ་ལུས་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ངེས་ཅན་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོ་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་ཤར་རྒྱུད་ནས་བཙན་པོའི་དམག་མིའི་ཁྲོད་ནས་བོན་པོའི་ཆོ་གར་ཆ་རྒྱུས་དང་གོམས་སྲོལ་དུ་གྱུར་ཡོད་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་དུ་བོན་ཆོས་སྤེལ་བའི་བོད་ཁུལ་དུ་གྲོང་ཚོ་རེར་དབོན་ནམ་ལེའུ་གཉིས་ནས་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོས་ལོ་ཧྲིལ་བོར་དུས་ཆེན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད་པའི་ཆོ་གའི་བྱ་འགུལ་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཉིན་རྒྱུན་གྱི་མི་ཚེའི་ཆོ་གར་མདོ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ནང་དོན་དང་རིགས་སོ་སོར་གོ་རིམ་ཧ་ཅང་གཟབ་ནན་ཆེ་བའི་ཕྱིའི་རྣམ་པ་ཡོད། ཆོ་ག་རིགས་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་ཚང་མ་ལེའུའམ་དབོན་ཕ་བུ་དང་སློབ་བུའི་རྣམ་པས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡོད། ཡིག་ཆ་འདི་དག་གི་ནང་དོན་མང་ཆེ་བ་སྔ་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་བགར་ན་བསྟོད་གླུ་དང་། མཆོད་གླུ། གསོལ་འདེབས། མེ་མཆོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ། གྲིབ་སེལ་གནོད་འགོག ཕྱྭ་གཡང་འགུག་པ། ལམ་སྣ་འདྲེན་པ། བླ་འབོད་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འདུས། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་བྱུང་བའི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་འདི་དག་གི་ནང་དོན་དང་བྲིས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དང་། བོད་ལྗོངས་གཏམ་ཤུལ་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་རྙིང་དབར་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་ཅིང་། གནའ་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་དང་སྐུང་ཡིག སྐད་གསར་བཅད་མ་བྱས་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་བྲིས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་ཀྱང་མང་པོ་འདུས་ཡོད། མིག་སྔར་ཡིག་ཆ་འདི་དག་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་ཡོད་པས། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་(དཔེར་ན་༢༠༡༠ལོར་འབྲུག་ཆུར་བྱུང་བའི་ཤྭ་འོད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཐེབས་པ་ལྟ་བུ)དང་། སྤྱི་ཚོགས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བ་འབྱུང་ངེས་པས། གལ་ཏེ་དུས་སྔ་མོ་ནས་དེ་དག་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་རང་བཞིན་གྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་མ་བྱས་ན། མཇུག་འབྲས་མི་ལེགས་འབྱུང་སྲིད།
ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་བསྟུད་མར་བྱུང་བ།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཁྲོད་དུ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་གནས། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བོན་ཆོས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་གཡོལ་ཐབས་མེད་དེ། དབྱིན་ཇིའི་ཁཱ་ཏི་ཧྥུ་སློབ་ཆེན་(卡迪夫大学)གྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཇེ་ཧྥུར་སཱ་མའོ་(Geoffrey Samuel)ཡིས། བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་དེ་རྒྱུན་པར་བོན་ཆོས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་ངོས་ཐད་ནས་འཚོལ་ཞིབ་དང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ཞེས་བསྟན་མྱོང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་པས་བོན་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དུས་རྒྱུན་པར་གནད་དོན་གཉིས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སྔ་དུས་ཀྱི་བོན་པོའི་རྣམ་པས་རྗེས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་ཝེའི་སྦིར་ཀིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་(卑尔根大学)མིང་དུ་གྲགས་པའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་བ་ཕིར་ཁི་ཝེ་ནེས་(Per Kvaerne)སྔ་དུས་ཀྱི་བོན་ཆོས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ནང་ཆོས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་དཔྱད་གླེང་བྱས་ཡོད། གཉིས་ནི་བོན་ཆོས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ལྟ་དགོངས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕིར་ཁི་ཝེ་ནེས་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་པའི་བོན་པོའི་དཔེ་རྙིང་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་དང་། ལོན་ཏུན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་མང་པོའི་ངོས་ཐད་ནས་བོན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་དཔེར་ན། བོན་ཆོས་ཀྱི་པར་སྐྲུན་དངོས་པོའི་རིགས་དང་། བོན་པོའི་དགོན་པ། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས་མ་སོགས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །
ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཉར་བའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་གི་སྐོར་དེ་རིགས་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བཞི་བཅུ་པ་ནས་བཟུང་བསྟུད་མར་ལེགས་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། ༡༩༤༠ལོ་ནས་བཟུང་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་ལ་ལུའུ་དང་། དབྱིན་ཇིའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཐོ་མཱ་སིས་སྔ་ཕྱིར་དབྱིན་ཇི་དང་ཧྥ་རན་སི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་སུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁག་སྟོང་ལྔ་ལྷག་ལ་ཉེ་བ་དེ་དག་གི་དཀར་ཆག་དང་། ལ་ཏིང་ཡི་གེར་བསྒྱུར་བ་དང་སྒྱུར་ཡིག་ཁག་གཅིག་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། ༡༩༧༧ལོ་ནས་༡༩༨༨ལོའི་བར། འཇར་པན་ཤར་ཕྱོགས་རིག་མཛོད་ཀྱིས《སི་ཐན་དབྱིན་གྱིས་འཚོལ་བསྡུ་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་གསལ་འགྲེལ་གྱི་དཀར་ཆག》ཅེས་པའི་དེབ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དང་དུས་མཇུག་ནས་བཟུང་། བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་གཙོ་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་ཡིག་བསྔོག་འདོན་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། དབྱིན་ཇིའི་ཨོ་ཁི་སི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས༢༠༠༣ལོའི་ཟླ༩པའི་ཚེས༦ཉིན་བསྡུས་པའི་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་། བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་སྔོག་འདོན་དང་མྱུར་སྐྱོབ། ལེགས་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་དེ་གྲོས་བསྡུར་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཏུ་བཞག
རྒྱལ་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་གིས་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་གྲོགས་རྣམས་གས་ཅུང་འཕྱི་བ་སྟེ། ༢༠༠༧ལོར། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་སའོ་ཡི་པ་སངས་དབང་འདུས་ཀྱིས་གཙོ་འཛིན་གནང་སྟེ་ལེགས་སྒྲིག་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི《གཏམ་ཤུལ་དགའ་ཐང་འབུམ་པ་ཆེའི་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་བདམས་སྒྲིག》(བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང)དེར་བོན་པོའི་ཆོ་གའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གསུམ་དང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཡིག་ཁག་གཅིག་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་པའི་ཀྲུའུ་ཞི་སྔ་མ་དང་། མིང་དུ་གྲགས་པའི་བོན་ཆོས་ཞིབ་འཇུག་གི་མཁས་པ་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས། “དཔེ་ཆ་འདི་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དེས་བོན་ཆོས་ཞིབ་འཇུག་ལ་དོན་སྙིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལྡན་ཞིང་། དེ་ནི་སྔར་བུད་མ་མྱོང་བའི་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་ཁག་གཅིག་ཡིན”ཞེས་བཤད། ༢༠༡༡ལོར། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྒན་ཚེ་རིང་ཐར་ལགས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་གནང་བའི《གངས་ཏི་སེའི་བོན་གཞུང་དཔེ་ཚོགས》(མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང)སུ་བོན་པོའི་དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་དང་ཤིང་དཔར་བརྒྱ་ལྷག་བསྡུ་བསྒྲིགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་། ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས། སྐར་རྩིས། གནམ་དཔྱད། ས་ཁམས། སྨན་བཅོས། རྩོམ་རིག སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འདུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་དང་མཐའ་འཁོར་མི་རིགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། ཆོས་ལུགས། རིག་གནས། དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་འདྲིས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་མཛའ་བརྩེའང་བཀོད་ཡོད།
ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་གྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྔགས་པའམ་ལེའུའི་ཁྱིམ་དུ་ཉར་བའི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་རིགས་དེ་དག་ནི་གསོན་རྣམ་གྱི་རྒྱུད་འཛིན་རྣམ་པས་སོར་གནས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུལ་ལྷག་ཡིན་ཞིང་། ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་གྱི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ་དེ་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་དུས་ནས་མགོ་བརྩམས། ངག་དབང་རྒྱ་མཚོས་སྤྱི་ལོ༡༩༩༢ལོ་ནས་བཟུང་འབྲུག་དཀར་གཙང་པོའི་སྟོད་དང་བར་རྒྱུད་དང་། ཡའོ་ཧོ་གཙང་པོའི་རྒྱུད། འཕན་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད། མིན་ཅང་གཙང་བོའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ལ་དད་པའི་གྲོང་སྡེ་ཁག་ཏུ་བཅར་འདྲི་བྱེད་པར་སོང་ཞིང་། ཁོ་རང་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁ་འཐོར་དུ་ལུས་པའི་བོན་པོའི་དཔེ་རྙིང་རྣམས་ལ་ས་གནས་དངོས་སུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་སོང་ནས་སྔ་ཕྱིར་ཆོས་དཔེའི་མ་ཡིག་བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་དང་ཁག་༡༤༧ལྷག་དང་། ཤོག་ལྷེ་སྟོང་དྲུག་ལྷག་ལ་ཉེ་བ་བྱུང་། རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་དཀར་ཆག་དང་། ལྡེབ་གྲངས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་རིགས་བགར་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཐོག་མར་ལྷ་གསོལ་གྱི་རིགས་དང་། ཆོ་གའི་རིགས། གྲིབ་སེལ་གྱི་རིགས། མོ་པྲའི་རིགས། བླ་འགུག་སོགས་རིགས་དྲུག་ཏུ་བགར་ཡོད། མིན་ཝིན་དབྱིས་དང་། དབྱང་ཧྲི་ཧུང་སོགས་ཀྱིས་ཀན་ལྷོ་འབྲུག་ཆུ་དང་། ཐེ་བོ། མདའ་ཚང་ནས་རྙེད་པའི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་བམ་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་གི་ནང་དོན་དང་། ཐ་སྙད་དང་བརྡ་རྟགས། ལྷག་པར་དུ་ཡིག་ཕྲེང་གི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་མཚུངས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་པ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཞག་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་བརྡ་ཆད་དང་། དཔེ་རྟགས་སོགས་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་རྒྱུན་པར་མཐོང་བའི་བརྡ་རྟགས་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པ་དང་། ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་བརྡ་རྟགས་དེ་རིགས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ནས་ད་གཟོད་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་རྙེད་པ་དང་། ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་བར་བཅུག་རི་མོ་དང་། བྲིས་པའི་རི་མོའི་སྲོལ་དེ་དག་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་ཉེ་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་རྙེད།
༢༠༡༡ལོར། ལན་གྲུ་སློབ་ཆེན་ནུབ་བྱང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས《ཀན་སུའུ་མདའ་ཚང་ཡུལ་ནས་རྙེད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང》དེབ་ཕྲེང་སུམ་ཅུ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེར་ཀན་སུའུ་མདའ་ཚང་རྫོང་ནས་རྙེད་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་ཆོས་ཀྱི་ལེའུའི་ཁྱིམ་གྱི་ཡིག་རྙིང་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཡོད། ༢༠༡༢ལོར། ཁོ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར《ཀན་ལྷོ་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་རྙེད་པའི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང》ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེ་ནི་ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་གྱི་བོད་ཀྱི་བོན་པོའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྫོང་མཐུག་པའི་དཔེར་མཚོན་གྱི་ས་ཁུལ་ཏེ། ཀན་སུའུ་ཡི་ཀན་ལྷོ་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་རྨ་ལྷོ། སི་ཁྲོན་ནུབ་བྱང་གི་གྲོང་ཚོ་ཁག་གཅིག་གི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆར་ལེགས་སྒྲིག་དང་འཚོལ་བསྡུའི་གཞི་རྒྱ་ཅུང་ཆེ་བའི་ཐེངས་ཤིག་ཡིན།
སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་མཐོང་སྣེའི་ཁྲོད་ཀྱི་བསམ་གཞིགས།
མིག་སྔར་རིག་གཞུང་གར་སྟེགས་སུ་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆར་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བར་ད་རུང་ཚད་བཀག་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་ཏེ། གཅིག དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་དང་། སུང་དང་ཡོན་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བན་བོན་འདྲེས་མའི་ཚད་ཅུང་མཐོ་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡིན་པ་ལས། བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་གཏོགས་པའི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཤུལ་ལྷག་བྱུང་བའི་གསོན་རྣམ་གྱིས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པའི་བོན་པའི་ཡིག་ཆར་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཅུང་ཉུང་བ། གཉིས་ནས་ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་ཡིག་ཆའི་མ་ཡིག་གཙོར་འཛིན་པ་ལས། འཇིག་ཉེན་དུ་གནས་པའི་བོན་པོའི་ལེའུའམ་དབོན་དང་། བོན་པའི་ཆོ་གའི་ལེགས་སྒྲིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཤེད་ཅུང་གཉོམ་པ་དང་། བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་དང་། ལེའུ། བོན་པོའི་ཆོ་ག་ནི་བོན་ཆོས་རིག་གནས་མ་ལག་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་གསོན་རྣམ་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དངོས་གསུམ་ཕུང་པོ་གཅིག་འདུས་ཤིག་ཡིན་པས། ཡིག་ཆ་འགངས་ཆེན་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་དེ་ཡིག་ཆ་དང་། ཆོ་གའི་གྱེར་འདོན་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ར་སྤྲོད་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་ད་གཟོད་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། གསུམ་ནས་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བའི་ཐད་ནས་སྔར་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤོག་བུའི་པར་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་པར་ལུས་ཤིང་། བོན་པོའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་སྒྲིག་གི་རྣམ་པ་དང་ལག་རྩལ་ཐབས་ལམ་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ནས་སྔར་བཞིན་སྟོང་པར་ལུས་ཡོད་པས། བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་མང་གི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དོ་དམ་དང་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་བར་མི་ཕན།
མ་འོངས་པར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་དག་བསྒྲིགས་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བར་རིག་གཞུང་མཁས་ཅན་གྱིས་གཤམ་གྱི་ཕྱོགས་འགའ་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཏེ། གཅིག དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་རྙིང་དང་། བོན་པོའི་ལེའུའམ་དབོན། བོན་པོའི་ཆོ་གར་དངོས་གསུམ་གཅིག་འདུས་ཀྱིས་མྱུར་སྐྱོབ་རང་བཞིན་གྱིས་སྔོག་འདོན་དང་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དགུང་ལོ་མཐོ་བའི་དབོན་ནམ་ལེའུ་དང་དེས་མགོ་འཛིན་བྱེད་པའི་བོན་པོའི་གྱེར་དོན་དང་། ཆོ་གར་མྱུར་སྐྱོབ་རང་བཞིན་གྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ། གཉིས། སྔོག་འདོན་བྱས་ཟིན་པའི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆར་མཆན་འགྲེལ་དང་། ཤར་སྦྱར། ནོར་ཆར་དག་བཅོས་བྱེད་པ། པར་གཞི་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་རིག་གཞུང་རང་བཞིན་གྱིས་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་རིགས་བགར་བ། གསུམ། གྲངས་ཀའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་དང་། བོན་པོའི་ལེའུའམ་དབོན། བོན་པོའི་ཆོ་ག་འདུས་པའི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོན་པོའི་ཡིག་ཆ་དང་། སྐད་གདངས་བརྙན་ལེན་གྱི་གྲངས་མཛོད་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བོན་པོའི་རིག་གནས་དང་། བོད་ཀྱི་གནའ་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བར་ཆེས་ཐོག་མའི་ཁེ་དབང་ལྡན་པའི་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་རིག་གཞུང་གི་རྒྱུ་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ཐབས་ལམ་གྱི་སྟོང་ཆ་སྐོང་དགོས་པ་དེའོ། །
[རྩོམ་པ་པོ། རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། མཚོ་མོས་བསྒྱུར།][རྩོམ་ཁུངས། ཀྲུང་གོ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་དྲ་བ།]
2,082 total views, 1 views today


text:
དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས།
ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་གཏམ། ༡༽ མིང༌། ༄༅།། དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་མཉམ་དུ་མིང་ཚིག་གི་གོ་དོན་ཡང་འགྱུར་འགྲོ་བ་ནི་སྒྲ་རྟོག་ཡུལ་ལ་དངོས་དབང་གིས་མི་འཇུག་པའི་དན་རྟགས་ཤིག་ལོས་ཡིན།
བོད་དུ་ཡི་གེ་དང་བརྡ་དག་གི་རྣམ་གཞག་དར་བ་ནས་བཟུང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ “ཤིཀྵཱ་”ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་“བསླབ་པ་” ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཡོད། དེའང་དངོས་མིང་ལ་སྦྱར་སྐབས་བསླབ་པ་དང༌། བྱ་ཚིག་ལ་སྦྱར་སྐབས་བསླབ་+པའ་ཞེས་སྒྲ་གདངས་འདོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ཡི་གེའི་དག་ཆར་ཁྱདཔར་མེད། འདི་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་སྟེ་དཔེར་ན་བཟའ་བ། བཟའ་+བའ། བཞོན་པ། བཞོན་+ པའ་ལྟ་བུ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ཤིཀྵཱ་ལ་བསླབ་པ་དང༌། ཤིཀྵཱར྄ཐཱི་ལ་སློབ་མ། ཤིཀྵིཏ་ལ་བསླབ་ལྡན། ཤིཀྵཱནྟ་ལ་སློབ་པ་མཐའ། ཨཤཻཀྵ་ལ་མི་སློབ་པ་བཅས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་“སླ་”ཡི་བྱིངས་ལས་བྱ་བྱེད་དུས་གསུམ་ལ་ལྟོས་པའི་བསླབ་སློབ་སོགས་བརྡ་ཆད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏིང་ཚུགས་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེའི་ཟླས་དྲངས་པའི་སློབ་དཔོན། སློབ་གྲྭ། སློབ་གཉེར། སློབ་ཚན། སློབ་དེབ་སོགས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་མིང་ཚིག་ཇི་དགོས་མི་ཕོངས་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མི་རྣམས་བཙན་བྱོལ་དུཐོག་མར་འབྱོར་སྐབས་དབྱིན་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགསཤིག་བྱུང་ཡོད་པའི་གྲས་“Education”ལ་ “ཤེས་རིག་” ཅེས་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་རིམ་གྱིས་ངག་རྒྱུན་དུ་འཇགས་ཏེ་ “བསླབ་པའི་”ཚབཏུ་“ཤེས་རིག་” ཅེས་པའི་ཚིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཧ་ལམ་ཐ་སྙད་གཏིང་ཚུགས་ཟིན། དེ་སྔོན་བོད་སྐད་ནང་ “ཤེས་རིག་” ཅེས་པའི་ཚིག་བློའམ་ཤེསཔ་ལ་འཇུག་ཅིང༌། མི་དེ་ཤེས་རིག་བཀྲ་བ་འདུག་ལྟ་བུ་ཡོངས་གྲགས་ངག་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། དེས་ན་ཤེས་རིག་སྲིད་བྱུས་ལ་བསླབ་པའི་སྲིད་བྱུས་ཞེསབརྗོད་ན་སྔོན་སྲོལ་དང་མཐུན་རུང༌། དེང་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་མཐོ་དྲགས་པའི་ཀླན་ཀ་ཡོང་བར་དོགས་ཏེ། ཉེ་ཆར་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་གཞི་རིམ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཡིག་ཆ་འདི་གཏན་འབེབས་བྱེད་སྐབས་དེ་སྔོན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ “ཤེས་རིག་སྲིད་བྱུས་”ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ་ “ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་” ཞེས་བཀོད་ཡོད། ཤེས་རིག་དང་ཤེས་ཡོནཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་དབར་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ཡོད་མ་ངེས་ཀྱང༌། མདོ་དོན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཤིཀྵཱ་དང་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་“Eduncation” ཞེས་པའིདོན་ལ་གོ་དགོས། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འབྲངས་ཕྱིར།། ཞེས་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་པོའི་ཞེ་འདོད་དང༌། ཚིག་གི་ནུས་པས་གོང་གསལ་ལྟར་གོ་ནུས་པའི་རེ་བ་ཡོད།
༢༽ སྔོན་བྱུང༌།
ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་པ་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་འདས་པའི་ལོ་ ༡༣༠༠ ཙམ་གྱི་རིང་བོད་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་བྱུང་རབས་སུ་སྔར་མ་གྲགས་ཤིང༌། སུས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའི་རིག་གནས་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་ནང་དོན་རིག་པའི་ཡར་རྒྱས་དང་དར་ཁྱབ་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཏེ། སྒྲ་སྒྱུར་དང་རྩོམ་རིག་གི་ལག་རྗེས་རླབས་ཆེན་བཞག་ཡོད་ཅིང༌། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་འབོར་དང༌། མཁས་པའི་གྲངས་དང་སྤུས་ཚད་བཅས་ལ་གཞིགས་ན་བོད་མི་ཡོངས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྟོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་མངོན་ཡང༌། དོན་དུ་གཞུང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་སོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ན་གཞོན་ཡོངས་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་པའི་སློབ་གྲྭ་སོགས་མེད་པ་མ་ཟད། གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཡུལ་མིའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་སྲིད་བྱུས་སམ་འཆར་གཞི་ནི་མིང་ཙམ་ཡང་མ་གྲགས། གཙོ་ཆེར་གྲྭ་བཙུན་སྔགས་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཁག་དང༌། མཁྱེན་ཡོན་ཅན་གྱི་སེར་སྐྱ་མང་པོའི་དྲིན་ལས་ཤེས་ཡོན་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པའང་མེད། དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་དང་མཚུངས་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་རྨད་དུ་བྱུངབ་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རང་གཤིས་སུ་གནས་མོད། ཨ་ནུའི་བུས། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཡང་ཡོད་ན་ཡང༌། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གི་སྲིད་བྱུས་སམ་ལམ་སྲོལ་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་སྟོན་བྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་སམ་ཡིག་ཆ་མི་རྙེད་ཅིང༌། ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་ནུབ་གླིང་ནས་དར་ཞིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེར་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་བའི་དེང་རབས་ཀྱི་རིག་གནས་ཁག་དང་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་གཉིས་ཀ་གངས་རིས་བསྐོར་བའི་ལྗོངས་སུ་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་པའི་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དྲི་མ་ཙམ་ཡང་མ་སླེབས་པར་གནས་ཐུབཔ་བྱུང་ཡོད། དེའི་དགེ་སྐྱོན་ནི་སྐྱེ་བོ་སོ་སོའི་མཐོང་ཚུལ་བསམ་ཚུལ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མོད། འདིར་དཔྱད་པ་སྐབས་སུ་མ་བབས།
༣༽ བར་སྐབས།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་དུས་འགྱུར་མི་བཟད་པའི་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་རྗེ་འབངས་འབུམ་ལ་ཉེ་བ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་བའི་སྐབས་བོད་རིགས་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་དེང་རབས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཚད་ལྡན་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཆེད་སྤྱི་ནོར་ྋགོངས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཛད་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་གྱི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་གསར་འཛུགས་ཐུབཔ་བྱུང༌། སྐབས་དེར་ཕྱི་ནང་གི་གནས་བབས་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་དང་སྒྲོམ་གཞི་ལ་མ་བརྟེན་ཐབས་མེད་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། སྒྲོམ་གཞི་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྣེ་འཛོམས་སློབ་ཚན་དུ་ཚུད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེང་རབས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་དང་མཐུན་པའི་སློབ་དེབ་གསར་བསྒྲིགས་དང༌། དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སོགས་གནས་དུས་དང་བསྟུན་པའི་ལས་དོན་མང་པོ་བརྩམས་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་ཐོན་ཡོད། རིམ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་བརྟན་ལྷིང་སྲ་ཚུགས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་མཁོར་འཚམས་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་ཚད་ལྡན་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང༌། ཐོག་མའི་ཛ་དྲག་གི་དུས་སྐབས་སུ་གཞན་གཡར་བྱས་པའི་ལམ་སྲོལ་ཆུ་ངན་ལམ་ཤོར་ལྟ་བུ་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་བསམ་ཞིབ་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་མཐོང་མ་ཐུབ་པའམ། མཐོང་ཡང་བྱེད་མ་ཕོད་པའི་དབང་གིས་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་དེ་མུར་འདས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དུས་གསུམ་གསལ་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ནན་བསྟུད་གནང་འབྲས་སུ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེས་གཞི་རིམ་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པའི་བར་སློབ་སྦྱོངགི་སྐད་ཡིག་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་རླབས་ཆེའི་བྱ་བ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡང༌། ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་དུ་མའི་དབང་གིས་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ཡན་སློབ་སྦྱོང་གི་བརྒྱུད་ལམ་གཞན་སྐད་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཉམ་ངའི་གནས་ལས་ད་ལྟའང་གྲོལ་མ་ཐུབ། བོད་དུ་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་གནོན་དང༌། བཙན་བྱོལ་དུ་བོད་མིས་རང་འདོད་ཀྱིས་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་གི་རང་དབང་ཕལ་ཆེར་ཤོར་ཟིན། དེ་ཙམ་མ་ཟད་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བྱུང་རབས་སུ་མ་གྲགས་པའི་ན་གཞོན་ལས་མེད་ཅེས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་གསར་པ་ཞིག་ད་བར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྲུན་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་སེལ་ཐབས་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ནས་མི་རྙེད། ད་བར་སློབ་ཕྲུག་ཁྲི་ཚོ་བརྒལ་བ་ཞིག་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཐོན་ཟིན་ཡང༌། དེང་རབས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གང་གི་ཐོག་ཏུ་གཟེངས་ཐོན་གྱི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་འདི་ཐོན་ངོས་འཛིན་དཀའ་བ་མ་ཟད། རིག་གཞུང་གི་ཤེས་ཚད་དང་བསམ་སྤྱོད་གང་གི་ཆ་ནས་བོད་མིའི་ཕུགས་འདུན་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་དང༌། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ངོས་འཛིན་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཆེད་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གཟུར་གནས་རང་དབང་གི་རྣམ་དཔྱོད་བསྐྲུན་རྒྱུར་ད་ལྟའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་འདིས་རྔོ་མི་ཐོགས་པའི་ཤེས་རྟོགས་བོད་མིའི་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟར་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐབས་སུ་གཞུང་གི་རྩ་བའི་བྱེད་སྒོ་ལམ་སྟོན་ནང་“ཤེས་ཡོན་སློབ་སྟོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་སུ་དོན་དམ་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་ཤེས་རིག་གི་སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་ཅིག་བཟོ་རྒྱུ་” ཞེས་གསལ་ཡོད་ཀྱང༌། གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལམ་གཞན་གང་ཡིན་གསལ་རྟོགས་མེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ན་གཞོན་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་དགོས་དམིགས་ནི་རང་གི་འཚོ་ཐབས་སུ་གཡོག་ལས་འཚོལ་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པར་ཨ་འཐས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟའི་ལམ་སྲོལ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་བཏང་ཚེ་འབྱུང་འགྱུར་མཐོ་སློབ་དང་གཡོག་ལས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ལ་གནོད་དོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྣང་ཁོ་ནས་བསམ་དཔྱོད་མ་ནུས་པར་རེ་ཞིག་ནར་འགྱངས་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཟུར་བཙུགས་ཀྱིས་ ༢༠༠༡ ཕྱི་ཟླ་ ༨ པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཞེས་པའི་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཟོ་འགོད་གནང་འདུག་ཀྱང༌། དེ་ནི་ད་ཡོད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིར་ཟུར་རྒྱན་ལེགས་བཅོས་ཙམ་ལས་གསར་བརྗེའི་རྣམ་པ་མ་མངོན།
༤༽ ད་ལྟ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢་་༤ བར་དྷ་སར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་བཞི་པ་བསྐོང་ཚོགས་སྐབས་ཁོ་བོས་བཀའ་ཤག་གི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་སྐོར་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡོད་གསལ་བཤད་ཞུས་པར་བགྲོ་གླེང་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཞིབ་རྒྱས་བྱུང་རྗེས་ཚོགས་ཕེབས་པ་ཡོངས་ནས་བསམ་ཚུལ་དེར་སྤྱི་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱུང༌། གསལ་བཤད་དེའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཁག་ནས་བསྟན་པའི་ནང་དོན་རིག་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་བཞི་ལྷག་རིང་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སུ་ཕེབས་པ་རྣམས་སྙིང་དོན་དུ་བཟུང༌། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གནྡྷི་དང། ར་བིན྄དྲནཱཐཋཱཀུར། ཨརབིནྡགྷོཥ། ཇིདྡུ་ཀྲིཥ྄ནམུརྟི་སོགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ནས་ལེགས་ཆ་བླངས། ཨ་རི་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ཆེས་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་རྩེ་མོར་སོན་རྗེས་དེའི་སྐྱོན་གནས་མཐོང་སྟེ་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཞུགས་པའི་ན་གཞོན་མང་པོའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚོད་བལྟའི་ལས་འགུལ་ཁག་གིས་ཟུར་བརྒྱན་ཏེ་མ་འོངས་བོད་དུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་སྐྲུན་པའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་ངེས་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་སྲོལ། བོད་མིའི་དོན་དམ་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་ཡན་ལག་གང་དང་གང་ཚང་དགོས་པའི་སྐོར་སྤྱི་སྒྲོམ་རགས་པ་ཞིག་ཞུས་ཡོད། དེར་མོས་མཐུན་བྱུང་དོན་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ནང་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་གཙོ་སྐྱོང་འོག་བོད་ཁྱིམ་དགེ་ཟུར་ཌོག་ཊོར་བུ་མོ་ཚེ་རིང་ཡེ་ཤེས། བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། རིགས་སློབ་དགེ་རྒན་བློ་བཟང་རིན་ཆེན། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཉམས་ཞིབ་ལས་བྱེད་ཆུང་ཚེ་རིང་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཟིན་བྲིས་དང་པོ་འགོད་འབུལ་བྱུང་བར་བཀའ་ཤག་གིས་ཚིག་དོན་ཡོངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་དང་འབྲེལ་ཟིན་བྲིས་གཉིས་པ་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྡེ་ཚན་ཁག་དང༌། མཁས་པ་ཁག་བཅས་ལ་དགོངས་འཆར་སླད་རྒྱ་ཁྱབ་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། ཕྱི་ནང་མང་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་མཁྱེན་རྟོགས་སླད་དྲ་རྒྱའི་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་བཞག་པ་བཅས་ནས་དགོངས་འཆར་གང་འབྱོར་ཤེས་ལས་ནས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ལ་ཁུངས་འབུལ་དང༌། ༢༠༠༤ ཕྱི་ཟླ་དང་པོར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང༌། དེང་རབས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ལ་མཁས་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང། ༢༠༠༤ ཕྱི་ཟླ་ ༢ པའི་ནང་དེཧརཱ་དུན་དུ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་ཤེས་ཡོན་འཛིན་སྐྱོང་མི་སྣའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་གཉིས་བསྐོང་ཚོགས་བྱས་ཏེ་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་གཉིས་པ་དང༌། དགོངས་འཆར་འབྱོར་ཁག་བཅས་ཀྱི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཟབ་རྒྱས་བྱས་རྗེས། དེ་དག་ཏུ་བྱུང་བའི་གལ་ཆེའི་དགོངས་འཆར་ཁག་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་གི་རགས་ཟིན་གསུམ་པར་སླར་ཡང་བཀའ་ཤག་གིས་ཞིབ་འཇུག་དང་འབྲེལ་ ༢༠༠༤ ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་དེང་རབས་ཀྱི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དབུ་འབྱེད་ལམ་སྟོན་དང་སྦྲགས་གནང་སྟེ་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་དགོངས་འཆར་ཁག་ནས་ཀྱང་ལེགས་ཆ་བླང་འོས་བླངས་ཏེ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཡིག་ཆ་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་སྤྱན་ཞུར་བསྟར་ཞིང༌། ༢༠༠༤ ཕྱི་ཟླ་ ༩ ནང་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་དུསབརྒྱད་པར་གཏན་འབེབས་གནང་སླད་འབུལ་ལམ་ཞུས་པར། སྤྱི་ཡོངས་བགྲོ་གླེང་དང། ཚོགས་ཆུང་ཆ་བགོས་ཀྱིས་བསྐྱར་ཞིབ། ཚོགས་ཆུང་ཁག་གི་གྲུབ་དོན་སྙན་ཐོ་ལ་མཐའ་མའི་སྤྱི་ཡོངས་བགྲོ་གླེང་གིས་དོན་ཚན་རེ་ཟུང་ཐོག་མོས་ཤོག་བསྡུ་བཞེས་མཐར་བཟོ་བཅོས་གྲོས་འཆར་ཐོན་པ་རྣམས་བཟོ་བཅོས་གནང་རྗེས་སྤྱི་མོས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གལ་ཆེའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ཡིག་ཆ་འདི་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་ནི་དེང་རབས་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་བྱུང་རབས་ནང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་མཚམས་རྟགས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་སྲོལ་ལྟར་ན་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འདི་རིགས་གྲོས་ཚོགས་སུ་སྙན་སྒྲོན་དང་ལམ་སྟོན་ཞུ་རྒྱུ་ཙམ་ལས། ཁྲིམས་སྒྲིག་ལྟར་དོན་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་ནག་པོ་འབྲུ་བཤེར་གྱིས་བགྲོ་གླེང་དང་གཏན་འབེབས་གནང་དགོས་མ་མཆིས་མོད། ཟིན་བྲིས་ཐོག་བགྲོ་གླེང་སྐབས་མཁས་པའི་འདུན་སར་གཏོགས་པའི་མཁས་དབང་རེ་ཟུང་གིས་སྲིད་བྱུས་འདི་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ནས་བཀག་མ་ཐུབ་ན་འབྱུང་འགྱུར་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་མདུན་ལམ་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་ཉེན་བརྡ་གཏོང་ཚུལ་ཐོས་སྐབས་ཡ་མཚན་ཞིང་ཡི་མུག་པ་ཞིག་བྱུང༌། གྲོས་ལ་མི་དབང་བ་ཞིག་གིས་གོང་སྨོས་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་མ་འཚམས་པ་མེད་རུང༌། འདུན་སར་སྤྱན་དྲངས་པའི་གྲོས་ལ་དབང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་རྣམས་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་འདུན་སར་མ་གསུངས་པར་ལྐོག་ནས་གཞན་དག་རྦད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ཡ་རབས་ཀྱི་བྱ་བར་གཏོགས་མིན་མ་འཚལ་ཞིང༌། ཨ་བུ་ཧྲལ་པོས། གཏམ་རྣམས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ད་ནི་བྲག་ཅ་ལས་ཀྱང་ཡང་ཅ་སྟེ། །ཁ་དང་དོན་དུ་མི་མཚུངས་བྲག་ཅའི་གཏམ། །སླུ་ཚིག་བྲག་ཅ་འདི་ལ་སུན་པ་སྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཐུགས་མད་སྙམ་པ་བྱུང༌། རྐྱེན་ངན་ལམ་ལོངས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དམན་རུང༌། རྐྱེན་ངན་གྲོགས་འཆར་དུ་སོང་སྟེ་སྲིད་བྱུས་འདིའི་གཞི་རིམ་གྱི་ལྟ་གྲུབ་གང་ལའང་མ་རེག་པར་འཕྲོས་ལག་རེ་ཟུང་ལ་བཅོས་སྒྲིག་མངོན་ཙམ་རེ་བྱས་ཏེ་ཟིན་བྲིས་སུ་གང་འཁོད་ལྟར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་དགོངས་མཐུན་གཏན་འབེབས་གནང་བ་འདིས་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་ལ་ངེས་པ་བསྐྱར་དུ་རྙེད་པ་ཞིག་བྱུང༌།
༥༽ ཕུགས་རེ།
སྲིད་བྱུས་དང་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དངོས་དོན་མང་ཚོགས་སུ་ལག་བསྟར་ཐུབ་མིན་དང༌། ལམ་ལྷོང་ཡོང་མིན་ནི་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་མ་ཞིག་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་གཤིས། སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་ཐུབ་པའི་ཐ་ཚིག་བསྒྲགས་མི་ནུས་མོད། བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་དགེའི་ལམ་བཟང་ཞིག་ཡོད་བཞིན་དུ་བསམ་བརྗོད་མ་ནུས་པར་བསྡད་པ་ནི་དམ་པའི་སྤྱོད་པར་མ་མཐོང་བས་སྤྱི་བརྟོལ་བསྐྱེད་པ་ལགས་ཤིང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ནང་འབྲས་བཟང་མཐོང་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། བྱུང་རབས་ལ་འགན་མ་ཁུར་བའི་གནོང་ཉེས་མེད་ཙམ་བྱུང་བས་ཚིམས། གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློ་ལྡན་དེང་རབས་ཤན་སྟོབས་ཀྱིས་མ་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་རེ་བ་དང་རགས་པ་རེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡིག་ཆ་འདིའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བརྗོད་བྱ་ལ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ཡིད་ཆེས་ཁོང་ནས་འཛུམ་པའི་ངེས་ཤེས་ཤིག་རྙེད་པར་ཐེ་མི་ཚོམ་ཞིང༌། མདོ་དོན་རང་ལྟ་བྲལ་བའི་གཞན་ཟེར་རྗེས་འབྲངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་སོ་ཐོབ་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་རང་སྡེའི་རིགས་ལ་མངོན་ཞེན་འདོར་མ་ཕོད་པ་བདག་གིས་རང་ནུས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་ཅུང་ཟད་འགྲུབ་སྙམ་གློ་བ་སིམ།
༦༽ དྲིན་དྲན།
ཁོ་བོར་གནའ་དེང་གི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཁག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་གོ་སྐབས་གང་ཉིད་ཀྱི་དྲིན་ལས་རྙེད་པའི་ཡབ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་གིས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་འདིའི་ཟིན་བྲིས་དང༌། བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་གྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ལམ་སྟོན་ཡང་ཡང་གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་གཞལ་བར་མི་ནུས། སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འདིའི་ཟིན་བྲིས་སྔ་ཕྱི་འགོད་པ་པོ་རྣམས་དང༌། ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གི་དགོངས་འཆར་གནང་མཁན་རྣམ་པ། ལྷག་པར་ཁོ་བོའི་རྣམ་རྟོག་གི་ཡོ་ལང་དེ་དག་གི་འཕེལ་རིམ་ལ་རྩལ་ལྡན་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་ཕན་གྲོགས་རྒྱུན་རིང་གནང་བའི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་དྲན་དབང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བཞུགས་པ་དེ་དག་གི་བྱས་པ་དྲིན་དུ་ཚོར།
༧༽ མཐའ་དོན།
འདི་ལ་ད་ལྟ་དག་པ་མི་སྦྱིན་པའི་མཁས་བླུན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོན་བཞིའི་ལམ་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་མཛད་ན་ཁྲོ་གཉེར་སངས་པའི་རེ་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཀུན་དགེའི་སྨོན་འདུན་བཅས་ཟམ་གདོང་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་སྨྲས་པ་ཇཡ་ཇགཏ྄།། །།
ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངོ་སྤྲོད།
༡༽ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་གཏན་འབེབས་བྱུང་བའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང༌། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྟོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་སུ་དོན་དམ་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་ཤེས་རིག་གི་སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་ཅིག་བཟོ་རྒྱུ། ཞེས་གསལ་བས། ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་གཏན་འབེབས་དགོས་པ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཡིན།
༢༽ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་བཀའ་ཤག་གི་བཀོད་ཁྱབ་ལམ་སྟོན་ལྟར། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཟུར་བཙུགས་ཀྱིས། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་རྟོག་ཞིབ་དང་ཕྱི་ནང་མཁས་པ་ཁག་ནས་སློབ་སྟོན་ཞུ་ལེན་སོགས་སྔོན་འགྲོའི་ལས་རིམ་ཁག་ཅིག་བརྩམས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༨ ནང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས། ཞེས་པའི་བོད་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཟིན་བྲིས་ཡིག་ཆ་ཞིག་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕུལ།
༣༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༨ ནང་བཀའ་ཤག་རྙིང་པའི་ལས་དུས་དངོས་གཞི་གཙང་ཟིན་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༩ ནང་བཀའ་ཤག་གསར་པ་ཕེབས་པ་བཅས་ཀྱི་དུས་སྟབས་ཀྱིས་རྐྱེན། གོང་གསལ་ཟིན་བྲིས་ཡིག་ཆར་དུས་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་དང་མཇུག་གནོན་མཛད་ཁོམས་མ་བྱུང་བར་ལུས།
༤༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ནང་བཀའ་ཤག་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གཉིས་དབར་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་གནང་ལུས་སྐོར་གླེང་བསྡུར་ཐེངས་འགའ་བྱུང་འབྲས་སུ། བཀའ་ཤག་གསར་པའི་དགོངས་གཞིར་ཡོད་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང༌། དེ་སྔོན་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཕུལ་བའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་གཉིས་ལ་གཞི་རྩའི་ཁ་ཕྱོགས་དང་གནད་དོན་ཆེ་ཁག་འགའ་ཤས་ཐོག་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཞིན་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་གཏན་འབེབས་དགོས་ཚེ། ཟིན་བྲིས་རྙིང་པར་བསྐྱར་ཞིབ་དང་བཟོ་བཅོས་མི་དགོས་པར་ཟིན་བྲིས་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་འགོད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ངོ་འཕྲོད་བྱུང༌།
༥༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ཚེས་ ༤ བར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་པའི་སར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤག་གི་དགོངས་གཞིར་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་སྐོར་གསུང་བཤད་རྒྱས་ཞིབ་དང༌། བགྲོ་གླེང༌། དྲི་ལན་བཅས་བྱུང༌། ཚོགས་ཆེན་དེ་ཐོག་ནས་བཀའ་ཤག་གི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་དེར་སྤྱི་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་བྱུང༌།
༦༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་བཀའ་ཤག་གིས་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་གསར་པ་(ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་ཚོགས་གཙོ་དང༌། ཚོགས་མི་བོད་ཁྱིམ་དགེ་ཟུར་ཌོག་ཊར་བུ་མོ་ཚེ་རིང་ཡེ་ཤེས། བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། རིགས་སློབ་དགེ་རྒན་བློ་བཟང་རིན་ཆེན། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཤེས་ཡོན་ཉམས་ཞིབ་ལས་བྱེད་ཆུང་ཚེ་རིང་བཅས་ཡིན།)ཞིག་བསྐོ་གཞག་དང་འབྲེལ། ཚོགས་ཆུང་དེར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་ལམ་སྟོན་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་གང་མྱུར་འགོད་དགོས་བཀོད་ཁྱབ་གནང༌།
༧༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རགས་ཟིན་དང་པོ་ཟུར་རྒྱན་དང་བཅས་པ་ཞིག་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕུལ།
༨༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༣ བཀའ་ཤག་གིས་རགས་ཟིན་དང་པོར་དགོངས་ཞིབ་བཀའ་བཅོས་དང་འབྲེལ་རགས་ཟིན་གཉིས་པ་གཏན་འབེབས་གནང་སྟེ། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་དང༌། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་མ་དགོན་རྣམས་དང་བཤད་གྲྭ་ཅན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཞན་ཁག མཐོ་རིམ་སློབ་ཁང་ཁག ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམ་པ། བཀའ་ཟུར་རྣམ་པ། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག ཕྱི་རྒྱལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁག ས་གནས་འགོ་འཛིན་ལས་ཁང་ཁག ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་ཁག རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྒེར་ཁག གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག་བཅས་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་ཕྱི་ནང་མང་ཚོགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་སླད་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲྭ་རྒྱའི་ནང་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཡིག་ཆ་བོད་དབྱིན་གཉིས་ཐོག་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་འགྲེམས་རྒྱ་གང་ཆེ་བྱས།
༩༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ ནང་ཚུད་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གོང་དུ་ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ་སོང་ཡུལ་ཚོགས་སྒེར་ཁག་ནས་བསམ་ཚུལ་ཇི་འབྱོར་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་བཀའ་ཤག་དང༌། ཟིནབྲིས་ཚོགས་ཆུང༌། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བཅས་སུ་ཕུལ།
༡༠༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༦ ནས་ ༡༧ བར་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༧ ནས་ ༨ བར་ཌེ་ར་ཌུན་དུ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་ཤེས་ཡོན་འཛིན་སྐྱོང་མི་སྣའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་གཉིས་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་གཙོ་སྐྱོང་དུ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཆོག་དང་ཆོས་ཤེས་བཀའ་བློན་རྣམ་གཉིས་ངོ་ཕེབས་གནང་སྟེ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང༌། སྲིད་བྱུས་རགས་ཟིན་གྱི་ནང་དོན་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་དང༌། ལམ་སྲོལ། སྦྱང་བྱའི་སློབ་ཚན་བཅས་དོན་ཚན་གསུམ་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཟབ་སྨིན་བྱུང༌།
༡༡༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༤།༥ ནང་སྲིད་བྱུས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་གིས་གོང་གསལ་མཁས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཁག་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བཅས་ལ་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་རགས་ཟིན་གཉིས་པའི་ནང་དོན་ཁག་ལ་སྣོན་འཕྲི་དང་བཟོ་བཅོས་བྱ་སྒོ་ཇི་ཡོད་བྱས་ཏེ། སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རགས་ཟིན་གསུམ་པ་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕུལ།།
༡༢༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༦ ནང་བཀའ་ཤག་གིས་རགས་ཟིན་གསུམ་པར་བཀའ་བཅོས་གནང་འོས་གནང་ཐོག སྲིད་བྱུས་རགས་ཟིན་གྱི་དབྱིན་བསྒྱུར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་ལེགས་བཅོས་གནང་སྒོ་ཁག་གནང༌།
༡༣༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༢༩ བར་བཞུགས་དྷ་རམ་ས་ལར་དེང་རབས་ཀྱི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་སར་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རགས་ཟིན་གསུམ་པ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཏེ། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་ངོ་སྤྲོད་དང་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་ཟབ་སྨིན་བྱུང༌། ལྷག་པར་ཚོགས་འདུ་གསུམ་པ་འདིའི་འགོ་འཛུགས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་དུ་བསྐྱངས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་བཟོ་འགོད་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ། བགྲོ་གླེང་གནད་བསྡུས་བཅས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་བྱུང༌།
༡༤༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༧ ནང་བཀའ་ཤག་གིས་གོང་གསལ་མཁས་པའིབགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་གསུམ་པའི་ཐོག་བྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་དང་དགོངས་ཚུལ་ཁག་ལ་དགོངས་དཔྱད་ཀྱིས་རགས་ཟིན་གསུམ་པར་བསྐྱར་ཞིབ་ཡང་ཞིབ་དང་འབྲེལ་སྣོན་འཕྲི་དང་བཟོ་བཅོས་གནང་སྒོ་ཇི་ཡོད་གནང་སྟེ། སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རགས་ཟིན་མཐའ་མ་གཏན་འཁེལ་གནང༌།
༡༥༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བཀའ་ཤག་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་མཐའ་མ་གཏན་འབེབས་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༩ ནང་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་འགྲེམས་འབུལ་གནང་བར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་དང་བཅས་སྣོན་འཕྲི་ཅུང་ཟད་གནང་སྟེ་སྤྱི་མོས་ཐོག་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཅས།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས།


text:
གཅིག
དེ་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ཁམས་ལི་ཐང་དུ་ཕྱི་ལོ1708ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་རྟགས་དང་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་དང་། ལྷག་པར་ལི་ཐང་ཆོས་སྐྱོང་གིས་རྒྱལ་བ་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྤྲུལ་ཡིན་པར་ལུང་བསྟན་པས་བོད་འབངས་ཀུན་གྱིས་གཅིག་མཐུན་གྱིས་ཁས་ལེན་དང་དད་གུས་ཐོབ། དགུང་ལོ་བདུན་བཞེས་དུས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་འཛིན་པ་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་ཁམས་ལི་ཐང་ཕྱོགས་སུ་ཉུལ་མ་བཏང་ནས་བཙལ་ཞིབ་བྱས་པས། སྡེ་དགེ་རྒྱལ་བོ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་སོགས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དཔོན་དག་གིས་སྡེ་དགེ་ཕྱོགས་སུ་གདན་དྲངས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་སོག་གི་དཔོན་པོ་མང་པོས་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་གདན་དྲངས་པ་བཞིན་ཕེབས་ཏེ། ཕྱི་ལོ1716ལོར་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་རྗེ་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་ཡང་སྟེང་དུ་ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་ཆུ་བཟང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། ལོ་ལྔའི་རིང་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་གསན་བསམ་མཛད་དེ་རྗེས་སུ་བསྡུས་གྲྭའི་དམ་བཅའ་ཡང་བཞག ཕྱི་ལོ1720ལོར་པེ་ཅིན་ནས་མངགས་པའི་མན་ཇི་གོང་མའི་སྲས་ཙང་ཇུན་ཝང་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་དཔོན་ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སོགས་བོད་རྒྱ་སོག་གསུམ་གྱི་དཔོན་རིགས་ཞི་དྲག་གྲངས་མེད་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་སྐྱེལ་མཛད་དེ་བོད་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་། ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལའི་ནང7གོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་དག་གི་གསེར་ཁྲི་ཆེན་པོར་མངའ་གསོལ་གྱི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་བསྡུས།
ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོའི་སྐབས། བོད་དབུས་དང་མན་ཇི་གོང་མའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་མདུན་གྲལ་དུ་བསྡད་ནས་བཀུར་གཟོས་མཐོ་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་སོག་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་འབད་པ་ལྷུར་ལེན་གྱིས་སྐུ་འབུམ་དང་དབུས་སུ་གདན་དྲངས་བའི་མཛད་རྗེས་ཆེ་ཡང་ཁྲི་སྟོན་གྱི་རྒྱབ་གྲལ་དུ་བཞག་སྟེ་མགྲོན་བརྩི་བསྙེན་བཀུར་ཆུང་བ་དང་། གཞན་ཇུན་གུར་བའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་སོག་པོའི་གྲྭ་བ་མང་པོ་མན་ཇིས་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་ལྷ་སར་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་སོག་པོའི་དཔོན་པོ་ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སྔོན་མའི་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་གོ་སར་འཇོག་པའི་རེ་བ་མ་འགྲུབ་པ་སོགས་རྐྱེན་དུ་མས། མདོ་སྨད་ཀྱི་སོག་པོ་རྣམས་མན་ཇིའི་སྲིད་གཞུང་ལ་སྡང་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་མན་ཇི་གཞུང་ལ་འཁྲུག་པ་བསླང་རྒྱུའི་གྲོས་ཐག་བཅད་ཏེ། ལྷ་སའི་ཇོ་བོའི་མདུན་དུ་ཚིག་དན་མི་འགྱུར་བའི་མནའ་བསྐྱལ་རྗེས་ཕྱིར་མདོ་སྨད་དུ་ལོག
གཉིས།
ཕྱི་ལོ1722ལོར་མན་ཇིའི་གོང་མ་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པ་ཁང་ཞིས་སྐུ་གཤེགས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་དཔོན་མང་པོས། སྔོན་ལྷ་སའི་ཇོ་བོའི་མདུན་དུ་མན་ཇི་སྲིད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་མནའ་ཚིག་བཞིན། ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་འགོ་འདྲེན་བྱས་འོག་མཚོ་ཆེན་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོའི་འདབས་རོལ་གྱི་སོག་པོའི་ཚོ་ཁག་དང་ཨ་མདོ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བོད་རིགས་བཅས། བོད་སོག་དཔུང་བ་མཉམ་བསྡེབས་ཀྱིས་ཟི་ལིང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་གྲོང་མང་པོ་དང་མན་ཇི་སྲིད་གཞུང་གི་མཐའ་སྲུང་དམག་ལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་“མཚོ་སྔོན་དུས་འཁྲུག་”ཟེར་བ་དངོས་སུ་བསླངས།
ཕྱི་ལོ1723ལོའི་ནང་། གསར་དུ་ཁྲི་ལ་ཁོད་མ་ཐག་པའི་མན་ཇིའི་གོང་མ་ཁྲི་ཐོག་གསུམ་པ་ཡུང་ཀྲང་(雍正)གིས་པེ་ཅིན་ནས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ལ་དམག་དཔུང་འདྲེན་དགོས་ཀྱི་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་ཕབ་རྗེས། བློན་ཆེན་པོ་ཉན་གུང་ཡེ་(年羹尧)དང་ཡོ་གུང་ཡེ་གཉིས་ཀྱིས་ཧྲག་དམག་འབུམ་ཕྲག་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཏེ། མདའ་མོ་ལྟོང་ལས་ཤོར་བ་བཞིན་སྐད་ཅིག་གི་རིང་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་ས་ཆར་སླེབས་ནས། མཚོ་སྔོན་པོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པའི་ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་ཙོང་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་སོག་གི་དཔོན་རིགས་མང་པོ་ལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། སྐབས་འདིར་དབུས་ཕྱོགས་ནས་༧རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་བ་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ་དང་མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་ཆེད་རྫོང་གནང་སྟེ། མཚོ་སྔོན་བོད་སོག་གི་དཔོན་རིགས་དག་གིས་བསམ་ཤེས་ཀྱིས་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་བར་གནས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང་། མན་ཇིའི་གོང་མར་ཡང་དམག་འཁྲུག་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱག་བྲིས་བསྐུར་གནང་མཛད་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་།
དུས་དེར། སོག་པོ་ཇིང་གར་གྱི་བུ་རྒྱུད་ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་། མིང་མི་ཐོགས་པའི་བོད་སོག་གི་ཡུལ་དཔོན་དང་སྡེ་དཔོན་མང་པོ་མཉམ་རུབ་དང་དཔུང་བསྡེབས་བྱས་ནས་མན་ཇིའི་དམག་ལ་རྒོལ་ལན་བསློགས་ཀྱང་། མན་ཇི་དང་རྒྱ་རིགས་མཉམ་སྡེབས་ཀྱི་དམག་དཔུང་ནི། སྟག་དྲེད་བཞིན་རྒོད་ལ། སྤྱང་ཚོགས་བཞིན་གྲངས་མང་བས་བོད་སོག་གི་རུ་སྡེ་དང་རི་དཔོན་དག་ནི་དྲག་རླུང་གིས་སྤྲིན་ཕུང་གཏོར་བ་བཞིན། ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་བརླགས་ཏེ་བོད་སོག་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་དམག་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་། དམག་འཁྲུག་ནང་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དཔོན་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཅན་མི་དབང་ཟི་ན་རྒྱལ་བོ་སྐུ་གྲོངས། ཟི་ནའི་ས་ཆ་དང་། མི་སྡེ་བཀའ་ཤོག་ཐམ་ཀ་དང་བཅས་པ་མན་ཇི་གོང་མའི་མཛོད་དུ་བླངས། སོག་པོ་ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཇུན་གུར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བྲོས། བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གསེར་ཁོག་དགོན་པར་གྲྭ་བ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་བཞུགས་པ་དམར་གསོད་དང་འདུ་ཁང་མེ་ལ་བསྲེགས། གཞན་དགོན་ལུང་དགོན་པ་དང་ཆུ་བཟང་དགོན་པ། དཔའ་རིས་དང་སྟོང་སྐོར་སོགས་དམག་འཁྲུག་ལ་ཐེ་ཇུས་ཡོད་པ་དང་། དོགས་པ་ཡོད་པའི་དགོན་སྡེ་དང་དུད་ཁྱིམ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་བཅོམ་སྲེག་དང་མེད་བརླགས་སུ་བཏང་སྟེ། ཙོང་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་དང་སྡེ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་ཆགས་འཇིག་ཆེན་པོ་བྱུང་ངོ་།།
གསུམ།
ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན། རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་ཡང་མན་ཇིའི་དམག་དཔོན་གཏུམ་དྲག་ཅན་ཉན་གུང་ཡེས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམག་ཆེན་བསླེབས་ཏེ། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་ཚོགས་ལ་འཚོགས་པའི་ནང་བརྒྱུགས་དུས། ཚོགས་ཆེན་ཞལ་ངོས་རྒྱ་དམག་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་དཔའ་གཏམ་བཤད་པར་དམག་དཔོན་ཞིག་གིས་རལ་གྲི་གཡུག་ཐེངས་གཅིག་གིས་ཉིས་གཤགས་སུ་བཏང་བ་དང་། གྲྭ་བ་མང་པོ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བཅུག་ནས་རྒན་གཞོན་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྐེ་བྲེགས། སྐུ་འབུམ་ཁྲི་ཆེན་ཉི་ཤུ་བ་རྒྱལ་མཁན་པོ་ཨ་ཆི་ཐུ་ནོ་མོན་ཧན་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཁོང་ཐུགས་དཔའ་ཞན་པས་བྱམས་པ་ལུང་པའི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་དུས་དམག་གིས་རྗེས་ཟིན་ནས་བཀྲོངས། ཁྲི་ཟུར་ཆུ་བཟང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཟི་ལིང་ཉེ་འཁོར་དུ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་དགེ་འདུན་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་གསོན་སྲེག་བྱས། སྐུ་འབུམ་དགོན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལྷ་ཁང་དང་གྲྭ་ཤག་མང་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་དང་། རྟེན་དང་མཆོད་རྫས་མང་པོ་འཕྲོག་སྲེག་དང་ཤུལ་ལུས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་དང་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་དག་ལ་གཉའ་གནོན་ཚད་མེད་པ་བྱས།
དུས་དེར། སྐུ་འབུམ་དགོན་པའི་ཚོགས་ཆེན་དགེ་གཡོག་གཙོ་བྱས་དགེ་འདུན་པ་ལྷག་མ་མང་པོ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་འདུ་ཁང་ཕུག་གི་གྱང་ལག་ཅིག་འགྱེལ་བ་ལས་ཕྱིར་བྲོས་ཏེ། སྐུ་འབུམ་བླ་བྲང་རྩེ་རུ་བརྒྱུགས་ནས་ལྷམ་ཀྱང་མ་ཕུད་པར་ཚོགས་འཚོགས། དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་མགོན་ཆོས་ལྔ་ཡི་བསྐང་གསོ་གསུངས་ཏེ་དགྲ་གེགས་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་རིམ་གྲོ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསྒྲུབས། ལྷག་པར་ཉི་ཤུ་དགུ་ཉིན་སྐུ་འབུམ་གྲྭ་ཚང་བཞི་དང་སྤྱི་སོ་ཆེན་མོ་བཅས་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ལ་དགུ་གཏོར་ཆེན་མོ་ལྔ་ཁ་ཤར་དུ་གཏད་དེ་འཕངས།
དུས་དེ་ནས་བཟུང་། གངས་ལྗོངས་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བགེགས་བྱད་མ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྡེ་དང་བཅས་བ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བའི་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བརླག་པའི་ཆེད། ལོ་རེའི་བོད་ལོའི་ཉི་ཤུ་གཉིས་ནས་དགུའི་བར་ཏེ་ཉིན་ཞག་བཅུ་བཞིའི་རིང་ལ། སྐུ་འབུམ་གྲྭ་ཚང་བཞི་དང་སྤྱི་སོ་ཆེན་མོ་བཅས་ནས་ཡོངས་གྲགས་ལ་“ཟླ་ཟད་ཆེན་མོ་”རུ་འབོད་པའི་ཆོས་ཐོག་ཚོགས་ཏེ། ཚེས་ཉེར་དགུ་ཉིན་དགུ་གཏོར་ཆེན་མོ་ལྔ་དུས་འཁྲུག་གི་སྐབས་བཞིན། ཁ་ཤར་དུ་གཏད་དེ་གཏོར་རྒྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སྲོལ་དར།
སྲོལ་དེ་དར་ནས་ད་བར་དུ། ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་ལྷག་སོང་ཡོད་ལ། ཟླ་ཟད་ཆེན་མོའི་ཆོས་ཐོག་གི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་སྔོན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ལ་རྗེས་དྲན་མཚོན་བྱེད་དུ། དེང་སྐབས་ཀྱང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷམ་ཡང་མ་ཕུད་པར་བརྒྱུགས་ཏེ་ཚོགས་དགོས་ལ། ཚོགས་ཆེན་ཞལ་ངོ་སྐབས་དེར་དམག་འཁྲུག་ནང་གྲོངས་པས་དགེ་གཡོག་གིས་ཚོགས་ལ་འགོ་བཟུང་བ་བཞིན། དེང་སྐབས་ཀྱང་དགེ་གཡོག་གིས་ཚོགས་ལ་འགོ་བཟུང་སྟེ་ཚོགས་པ་དང་། དུས་འཁྲུག་སྐབས་དགེ་འདུན་པ་མང་དུ་དཀྲོངས་བ་ལ་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ཐུགས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་སྟེ། ངུ་བཞིན་ངུ་བཞིན་དུ་འདོན་པའི་དབུ་བཟུང་ནས་གསུང་བའི་ངག་རྒྱུན་བཞིན། དེང་ཡང་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་མགོན་ཆོས་ལྔའི་དབྱངས་སོགས་སྐྱོ་བ་དང་གདུང་བའི་རྣམ་པ། ཅུང་ངུ་སྐད་ཀྱི་གདངས་དབྱངས་ཁྲོད་ནས་གསུང་སྲོལ་ཡོད་ལ། དུས་ད་ལྟ་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་ཉིན་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ཟླ་ཟད་ལ་མི་ཕེབས་པ་ནི་དམག་འཁྲུག་ནང་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་སྟབས་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་ཉིན་ངལ་གསོས་བར་བཤད། སྐབས་དེར་འདུ་ཁང་ཕུག་གི་གྱང་ལག་ཅིག་འགྱེལ་བ་ལས་དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འབྲོ་ཐུབ་པ་ནི་ཆོས་སྐྱོང་དྲེགས་པ་ལྕམ་སྲིང་གིས་བསྡོངས་གྲོགས་མཛད་པར་བཤད་པས། རྗེས་སུ་འདུ་ཁང་གི་རྩིག་གྱང་འགྱེལ་བའི་ཤུལ་དེར་ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་མོ་ལྕམ་སྲིང་གང་གི་ཐུགས་རྗེ་དང་བྱིན་རླབས་མཚོན་བྱེད་དུ་སྐུ་བརྙན་ཞིག་བཞེངས། གཞན་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླིང་ལ་རྭ་ཆག་གོང་མ་དང་རྭ་ཆག་ཞོལ་མ་ཞེས་དུས་ད་ལྟའི་བར་འབོད་པ་ཡང་། དུས་འཁྲུག་ནང་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་ཤག་མང་པོ་མན་ཇིའི་དམག་གིས་མེ་ལ་བསྲེགས་ཏེ་གྱང་ཆག་དང་ཁང་སྟོང་ཡུན་རིང་དུ་ལུས་པས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པའོ།། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་ཚང་གི་རང་རྣམ་དང་ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་སོགས་མཁས་པ་མང་པོའི་གསུང་དུ། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ཐོར་རེ་བ་དང་སྐུ་འབུམ་གྱི་གྲྭ་བཙུན་བརྒྱ་མ་ལོང་ཙམ་བསད་པ་ལས་མ་བཤད་པ་ནི། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེའི་མན་ཇིའི་སྲིད་གཞུང་གི་བླ་མ་དང་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ། ཐོབ་དང་དབང་ཤུགས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་མང་པོ་མ་གསུང་བར་འདུག ཨ་ལགས་དུང་དཀར་སོགས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་སྐུ་འབུམ་གྱི་གྲྭ་བ་རྒན་གཞོན་བསྡོམས་པས་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྐེ་བྲེགས་པར་བཤད་ལ། སྐུ་འབུམ་ས་ཆའི་ངག་རྒྱུན་ན་དེ་ལས་ལྷག་པ་བསད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་དུ་འདུག་གོ།
བཞི།
མཚོ་སྔོན་དུས་འཁྲུག་ནས་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཟི་ལིང་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་སྡེ་དག་ལ་མན་ཇིའི་དཔོན་རིགས་དང་རྒྱ་དམག་གིས་གཉའ་གནོན་དང་བཙན་འཛུལ་ཡ་ང་བ་བྱས་རྐྱེན། བོད་སྡེ་མང་པོ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་དེ་ཁྲི་ཀ་དང་གཅན་ཚ། ཆབ་ཆ། དུར་ལམ་སོགས་ཡུལ་གཞན་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ལ། གཞན་ཟི་ལིང་ཉེ་འཁོར་གྱི་བོད་པ་དག་ལ་དུས་ཡུན་མང་པོའི་རིང་བོད་སྐད་བཤད་མི་ཆོག་པ་དང་། མི་ཤི་དུས་རྒྱ་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་ལྟར་གོས་དཀར་གྱོན་པ་དང་ཤོག་བུ་སྲེག་པ། མང་པོ་ཚོགས་ནས་མཉམ་དུ་ངུ་འབོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གཉེན་སྟོན་ལ་གོས་དམར་པོའི་བག་ཁང་སོགས་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྲིམས་བཅས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། བོད་པ་མང་པོ་ཐབས་སྡུག་ཏེ་རྒྱའི་ཧྲན་ཞི་དང་ཞིས་ཨན་སོགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ལ་ལད་མོ་བྱས་ནས། རྒྱའི་སྐད་བཤད་པ་སོགས་ཡུན་རིང་ལ་བྱས་མཐར་གསེར་ཁོག་དང་ཆུ་བཟང་། ཟི་ལིང་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་སྡེ་དག་སྔར་ནས་ཉམས་ཟིན་པ་དང་། སྐུ་འབུམ་ཚོ་དྲུག་དང་སྟོང་སྐོར་ལུང་པ་སོགས་ཀྱི་བོད་པའི་རུས་སྡེ་དག་ནས་ཀྱང་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་བརྗེད་དེ། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་སོགས་ཡུལ་ཕྱོགས་དེ་གར་རྩ་བ་ནས་ཉམས་པ་ཡང་གནད་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཞེས་རྒན་པ་དག་ནས་གླེང་།
དེ་ལྟར། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་རུ་སྡེ་དག་ལ་མཚོ་སྔོན་དུས་འཁྲུག་ནས་བོད་སྐད་བཤད་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་བཅས་པས། བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡིག་གེ་བརྗེད་དེ་རིམ་གྱིས་མི་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་བོད་རིགས་ཞེས་པའི་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར་ལ། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ཆུ་འགོ་གངས་ལ་ཐུག་པའི་དཔེ་བཞིན་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྱི་བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཆུ་བཟང་དགོན་པ་དང་གསེར་ཁོག་དགོན་པ། སྟོང་སྐོར་དགོན་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཉམས་ཏེ་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར་བའོ།།
ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་དང་སྐུ་འབུམ་ས་ཁུལ་གྱི་ངག་རྒྱུན་དག་ལ་གཞི་བཟུང་སྟེ། ཁྲི་སྐལ་བཟང་བརྩོན་འགྲུས་སུ་འབོད་པས་སྔོན་མའི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་ཁ་སྣོན་དང་བཅས་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་བོད་ལོའི་ཉི་ཤུ་དགུ་ཉིན་རྗེ་སྐུ་འབུམ་ནས་བྲིས་པའོ།།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
རྩོམ་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་དགོས།
- །
- སྤེན་པ།, 04 ཟླ་བཅུ་གཅིག 2017 23:19
- ། རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་། སྒྲོལ་མ་ཆོས་སྐྱིད།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གིས་དུས་རབས་རེ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་བཅས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཤིས་སྤྱོད་དང་བསམ་བློའི་ཁྱད་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། རྩོམ་རིག་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་བྱ་ནི་ཚིག་གི་མཛེས་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས། བསམ་པའི་འཆར་སྣང་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན་པར་མི་རིགས་རང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འཚོ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཐོབ་བྱ་སྣ་མང་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
འདི་ག་ལྷ་ས་རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་བ་དང་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་སུ་བོད་མོ་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུ་བཞིན་པ་ལས་སྒྲོལ་མ་ཆོས་སྐྱིད་ཀྱིས་དྲིས་ལན་གནང་བ་གཤམ་གསལ་ཏུ་གཟིགས་པར་གྱིས།
༡། ཁྱོད་རང་རྩོམ་འབྲིའི་ལས་ཀར་ཞུགས་ནས་ད་ལྟའི་བར། རང་ཉིད་ཀྱི་གསར་རྩོམ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་བྱུང་སྣང་ཚུལ་ཡ་མཚན་པ་དེ་འདྲར་འཕྲད་མྱོང་ངམ།
ལན། ཐོག་མར་དགོངས་སེལ་ཞུ་བ་དང་སྤྲགས་དྲི་བ་འདི་ལ་ངས་ལན་འདེབས་གསལ་བོ་ཞིག་བྱེད་ཁག་པོ་འདུག རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་སམ་ཆེད་ལས་གཙོ་བོ་རྩོམ་རིག་མིན་སྟབས་གསར་རྩོམ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་བྱུང་སྣང་ཚུལ་སྐོར་ལ་གང་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང་འཆར་སྣང་ཐར་ཐོར་རེ་རྒྱུན་དུ་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཁོམ་ལོང་དང་བསྟུན་ཏེ་འབྲི་བཞིན་ཡོད་མོད། དེ་དག་ནི་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྒྱུ་རྩལ་དང་མཚོན་ཐབས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་འདུ་ཐུབ་མིན་ང་ལ་གདེང་ཚོད་མེད། དེར་བརྟེན་གཞན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་ལྟ་ཀློག་དང་མྱོང་རོལ་མཁན་ཞིག་ལས་རྩོམ་འབྲིའི་ལམ་ཁར་མུ་མཐུད་དེ་མདུན་བསྐྱོད་དང་ལམ་བུ་དེར་མྱོང་གོམས་ཟབ་པའི་རྒྱུས་མངའ་སོགས་མེད་པས། གསར་རྩོམ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་བྱུང་སྣང་ཚུལ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གི་འཚོལ་བསྙེགས་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་བལྟས་ཏེ་བཤད་དགོས་སྟབས་གུས་མོར་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གང་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མེད།
༢། ཁྱོད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ལྟ་སྟངས་ཅི་འདྲ་བཟུང་ཡོད།
ལན། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གུས་མོ་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཞིག་མིན་སྟབས་འདྲི་གཞི་འགའ་རེར་ལན་ཁ་གསལ་དང་གནད་ལ་ཕིགས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་ཐུབ་མེད་སྙམ། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ལྟ་ཀློག་དང་མྱོང་རོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་སྐད་ཆ་འགའ་ཤས་བཤད་ན། གནད་དོན་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་ཐད་ནས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་གནས་སྟངས་སྔར་ལས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་སྔར་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་ཐད་ནས་ནུས་ཤུགས་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་གསར་བཏོད་དང་དུས་རབས་ཀྱི་དམིགས་སྒོར་གྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་གནའ་དེང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་སྤྱད་དེ་རྣམ་པ་གསར་བའི་རྩོམ་རིག་གི་འཇུག་སྒོ་ཇེ་ཡངས་སུ་བཏང་བ་བཅས་ནི་དུས་རབས་འདིའི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཡར་ཐོན་རང་བཞིན་གྱི་གོམ་སྟབས་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཀྱང་མ་འགྲིག་པ་མེད་སྙམ། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཡར་ངོས་ཟླ་ལྟར་གོང་འཕེལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ནི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ལྟ་སྐབས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། འདི་ནི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྱུར་ལྡོག
རིག་གནས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་འཁྲུག་ཆ་དོད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གི་རྣམ་གྲངས་མང་བའི་དུས་རབས་འདིར་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྣམ་པ་མངོན་གསལ་ལྡན་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཚོའི་རྩོམ་རིག་ལ་མི་རིགས་རང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཚེ་ད་གཟོད་མི་རིགས་དེའི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཆགས་ཐུབ་པས་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་དེང་གི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་འབྲི་མཁན་རྣམས་པས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་སྙམ། འདི་ནི་རྒྱལ་ཞེན་རིང་ལུགས་པ་དང་སྲིད་དོན་རིང་ལུགས་པ། རིག་ཞེན་རིང་ལུགས་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་མིན་ལ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྣམ་པ་མངོན་གསལ་ལྡན་པའི་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཡིན་དགོས་པ་ལས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཅེས་པའི་མིང་བྱང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འདུ་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་རིག་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་པར་འདོད། འདི་ནི་གུས་མོ་རང་གི་ལྟ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡིན་པས་ཀྱང་ནོར་ཀྱང་ཡོད་སྲིད། གང་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྒང་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ལྟ་བཞིན་ཡོད།
༣། རང་སྐད་དང་གཞན་སྐད་ཐུན་མོང་གི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་རྩོམ་འབྲིའི་སྤུས་ཚད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད།
ལན། བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་མང་ཆེ་བའི་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་ས་ནི་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཐོག་སྤེལ་གྱི་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་སྤུས་ཚད་ལྡན་པའི་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ནི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཆ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་གང་ཐད་ནས་བལྟས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གི་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སོང་ལ། དེ་བས་ཀྱང་གཞན་སྐད་ཐོག་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་ཧ་ཅང་གི་དཀོན་པོ་མཐོང་བར་མ་ཟད་སྤུས་ཚད་དེ་བས་ཀྱང་བཤད་ཁག་པོ་ཆགས་འདུག རེ་འགའ་ཡོད་མོད་དེ་འདྲ་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ལྟ་བུ་ད་དུང་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་འདྲ། གཅིག་བྱས་ན་རང་ཉིད་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པས་ཡོད་ཀྱང་མ་ཐོས་པ་ཡིན་སྲིད།
ངས་སྐད་ཆ་འདི་ལྟར་བཤད་སྐབས་འགའ་རེས་འོད་ཟེར་སོགས་དཔེ་མཚོན་རེ་གཉིས་བགྲངས་སྲིད་མོད་དེ་དག་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་འབྲི་བ་ཞིག་ལས་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བླངས་ཏེ་ལྟ་སྐབས་ཚད་གཞི་གང་ཞིག་ཏུ་སླེབས་མིན་ད་དུང་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་ལྟ་རྒྱུ་འདུག་སྙམ། རྩོམ་རིག་གི་སྤུས་ཚད་ལ་བལྟས་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཟུར་ངོས་གཅིག་རང་མིན་པར་ཕྱོགས་མང་པོ་དང་ཆ་ཤས་མ་འདྲ་བ་རེ་རེ་ནས་ནང་དོན་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས། དུས་རབས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ལྟ་སྟངས་འདྲ་མིན་ནས་ལྟ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཐོག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་ཕྱི་ནང་གི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲིའི་སྤུས་ཚད་ཐད་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཤོར་ཡོད་པ་ཀུན་གྱི་མཐོང་གསལ་ལྟར་རེད། དེ་ནི་ཁོར་ཡུག་དང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ཤུགས་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་གྱི་རྩོམ་འབྲིའི་སྤུས་ཚད་ལ་བར་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་གུས་མོས་སྤྱི་ལྡོག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ན་འདི་ནི་བོད་ནང་གི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོན་བཞག་པ་ཞིག་དང་ཕྱི་སྡོད་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཐུས་ཤོར་བཏང་བཞག་པ་ཞིག་མིན་པར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་བྱུང་བའི་ཡར་རྒྱས་དང་ཉམས་རྒུད་ཟེར་ན་འདྲ་གང་ལྟར་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། དེ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་དགོས།
༤། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲིའི་རྨང་གཞི་ལ་མ་འདྲ་བ་ཅི་ཞིག་མཐོང་སོང་།
ལན། ཕྱོགས་འགའ་ཤས་ནས་མ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འདུག་སྙམ། དེ་ཡང་གཞིས་བུད་མེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་དབང་གིས་གྲངས་འབོར་གྱི་ཆ་ནས་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་ལ་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྩོམ་ཡིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཚད་གཞི་འདི་འདྲ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་དཀའ་བར་འདུག་མོད། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ལྟོས་པའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོའི་གྲངས་ཚད་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་ཁ་ཕྱོགས་སོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ངས་བོད་ནང་གི་གང་བྱས་པ་དང་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡག་པོ་ཡིན་པས་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་བཤད་པ་ཞིག་མིན་པར་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། བྱེས་བཞུགས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་གོང་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག་གིས་སྤྲད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རྩོམ་འབྲིའི་རྨང་གཞི་ནི་གཞིས་བཞུགས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་དང་བསྡུར་ན་ཚད་གཞི་དམའ་བོ་འདུག་སྙམ། དེའི་གནད་རྩ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མིའི་བསམ་པའི་ཁ་ཕྱོགས་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་མོས་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པ། གཞན་གྱིས་བྲིས་རྩོམ་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པ་སོགས་ཆེས་དཀོན་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད་སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་རིག་གི་ཁོར་ཡུག་ཧ་ཅང་གི་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལས་མེད་པ་དེར་ཐུག་པར་འདོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲིའི་རྨང་གཞི་གླེང་རྒྱུ་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་ཅུང་དཀའ་མོ་ཞིག་འདུག འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག་མ་འདྲ་བ་སོ་སོའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་བཤད་ན་བཙན་བྱོལ་གྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོའི་རྩོམ་འབྲིའི་རྨང་གཞི་གླིང་ནི་སྐྱོ་བོ་འདུག་ཅེས་བཤད་མི་ཤེས་མོད། ད་དུང་ཤུགས་སྣོན་སྔར་ལས་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གསར་དུ་བསྐྱེད་དགོས་པར་སེམས།
༥། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་ཁྱོད་རང་ཉིད་ལ་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་ཐོབ་བྱ་ཅི་ཞིག་རེད་དམ།
ལན། སྤྱིར་ན་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་ལ་ལྟོས་ཤིང་འབྲེལ་བར་གྲུབ་ཡོད་སྟབས། རིག་གནས་མཐའ་དག་ལས་རང་ཉིད་ལ་གལ་ཆེའི་ཐོབ་བྱ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པར་འདོད། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གིས་དུས་རབས་རེ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་བཅས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཤིས་སྤྱོད་དང་བསམ་བློའི་ཁྱད་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། རྩོམ་རིག་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་བྱ་ནི་ཚིག་གི་མཛེས་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས། བསམ་པའི་འཆར་སྣང་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན་པར་མི་རིགས་རང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འཚོ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཐོབ་བྱ་སྣ་མང་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་གུས་མོར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་གལ་ཆེའི་ཐོབ་བྱ་གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་ནི་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ནས་ཐོབ་བྱ་ཡང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་མིན་གལ་ཆེའི་ཐོབ་བྱ་འདི་རེད་ཅེས་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་གཅིག་འཇོག་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག་སྙམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་ནི་རྩོམ་རིག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཟབ་པ་ཞིག་གིས་བལྟས་ཚེ་ཧ་ཅང་མྱོང་བ་དམན་པས་སྐད་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྲིད། རིག་ཚན་མ་འདྲ་བ་སོ་སོའི་ལྟ་སྟངས་དང་བསམ་བློ་འཁྱེར་ཏེ་ལྟ་སྐབས་གནད་དོན་གཅིག་ལ་འགྲེལ་སྟངས་དང་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་མ་འདྲ་བ་ཅི་རིགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཡོད།
༦། རང་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བྱེད་རོགས།
ལན། གུས་མོའི་མིང་ལ་སྒྲོལ་མ་ཆོས་སྐྱིད་ཟེར་ཞིང་། སྨྱུག་མིང་ལ་གཡུ་ལོར་འབོད་ཀྱི་ཡོད། སྐྱེས་ཡུལ་ནི་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་ནས་ཡིན།
བོད་དུ་སྡོད་སྐབས་དམའ་འབྲིང་ནས་མཐོ་འབྲིང་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་ནས་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དངོས་གཞིའི་རིག་གནས་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་རིང་མཐོ་རིམ་རིག་གནས་རབ་འབྱམས་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ་ ༤ པར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། དེང་སྐབས་ནང་བསྟན་སྲིད་ཞུ་ཁང་དུ་བསྒྱུར་ཡིག་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་ལ་མུ་མཐུད་ནས་དེར་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་འདོད་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༠༡ ཉིན།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཙམ་ལ་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི་མན་ (Thomas Mann) མཆོག་དང་། སྐུ་ཞབས་ས་བྷ་སོ་གོར་ (CsabaSogor) མཆོག སྐུ་ཞབས་ར་མོན་ཏྲི་མོ་ས་ (Ramon Tremosa) མཆོག་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་དུ་ཕེབས་གནང་ཡོད།
ཐོག་མར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས་འཚམས་འདྲིའི་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གིས་ཁོང་རྣམས་འདིར་ཕེབས་པར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་གནང་བ་དང་སྦྲགས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་དང་། གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་གཉིས་ཀྱི་ལས་རིམ་སྐྱོང་སྟངས་སྐོར། དེ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕེབས་ཏེ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སོགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་བོད་དོན་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བཞིན་པའི་སྐོར། རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ས་བགོས་བྱས་ནས་གཟིགས་བསྐོར་དུ་ཕེབས་ཏེ་ས་གནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་དང་། བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འགྱུར་ལྡོག་དང་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ། ས་གནས་བོད་མིའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར། དེ་བཞིན་གཞི་རིམ་མང་གཙོདང་འབྲེལ་བའི་ས་གནས་ཁག་ལ་ས་གནས་འཐུས་ཚོགས་ ༣༧ ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཚགས་ཚུད་དང་སྲ་བརྟན་ཡོད་པའི་སྐོར་གསུངས་གནང་སོང་།
དེ་རྗེས་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་རྣམས་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་དང་ལྷན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་གཟིགས་བསྐོར་གནང་རྗེས། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་ཁང་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད། སྐབས་དེར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གིས་སླར་ཡང་ཁོར་རྣམས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་དུ་ཕེབས་པར་འཚམས་འདྲི་ཞུས་གནང་སོང་། དེ་ནས་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི་མན་མཆོག་གིས་གསུང་དོན། དེ་རིང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཐུབ་པར་དགའ་པོ་བྱུང་ཞེས་དང་། ང་ཚོའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་དེ་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་གྲས་ཡིན་པ་མ་ཤེས་ཀྱང་། ང་ཚོས་ཟླ་རེའི་ནང་རྟག་པར་མཁས་དབང་དང་། བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་འོག་སྡུག་གཅོད་མནར་གཅོད་མྱོང་བའི་བོད་མི། དེ་བཞིན་བཙོན་ཁང་ནས་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་པའི་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་དང་ཐུག་འཕྲད་གནང་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་རྩི་ཡི་ཡོད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་དེ་རྟག་ཏུ་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་གྲོས་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུར་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་བོད་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཐོབ་ཐབས་ཀྱི་མངོན་འདོད་དང་། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གྲོས་མོལ་གནང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ། ད་དུང་ཁོང་གིས་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱུག་ཆུ་ཆེ་ཁག་རྣམས་བོད་ནང་ནས་བབས་ཀྱི་ཡོད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་གལ་ཆེའི་སྐོར་གསུངས་གནང་སོང་། དེ་བཞིན་སྐུ་ཞབས་ས་བྷ་སོ་གོར་མཆོག་དང་། སྐུ་ཞབས་ར་མོན་ཏྲི་མོ་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་དང་ལྷན་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་པ་བཅས། །


text:
བོན་ལུགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྐོར་དྲི་བ་དྲུག
རྩོམ་བྲིས་པ། ནམ་མཁའ། དྲི་བ་གཏོང་མཁན། གསེར་མདོག
དྲི་བ། གཤམ་ནས་བོན་ལུགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་བྱུང་རིམ་དང་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཀྱི་དྲི་བ་དྲུག་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། ༡) ཡི་གེའི་འདུ་བྱེད་ཁམས་གསུམ་འཁོར། །དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཞེས་པ་དེང་གི་མཇལ་ཡུལ་གྱི་མཛོད་དཔེ་གང་ལས་གསལ། ༢) ཡི་གེ་ལ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ (བཏགས་པ་མིང་གི་ཡི་གེ སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེ ངེས་པ་དོན་གྱི་ཡི་གེ) དེའི་ཁུངས་གང་ལས་གསལ། ༣) ཡི་གེའི་དབྱེ་བ་གསུམ་དེ་རིམ་བཞིན་སྒྲ་གཟུགས་དོན་གསུམ་བཞག་ན་ཨེ་འཐད། དཔེར་ན། དང་པོ། ཀ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གི་གྲུབ་གཞིའི་ཀ་དང་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཀ་དང་བ་ཡི་ཡིག་གཟུགས་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་གཞི་ཀ་བ་ལྟ་བུ། ༤) སྟག་གཟིག་གི་ཡི་གེ ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་ཨེ་ཡོད། ༥) གཏོ་སྒྲོམ་ཞུག་ལ་མ་བཞེན་གོང་གི་འོལ་གླིང་ཡི་གེ་དེ་སྟག་གཟིག་གི་ཡི་གེ་ཡིན་ནམ་གང་། ༦) དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་སྤྲོས་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཞང་ཞུང་ཡི་གེ་ཡིན་ནམ་གང་། དྲི་བ་འདི་དག་འདིར་བཞུགས་མཁས་རྒན་རྣམ་པར་མཚོན་ན་དཀའ་གནད་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་དྲི་བ་རྩ་ཆེན་དེ་འདྲ་མ་གྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་བློ་དམན་བདག་འདྲར་ལྟོས་ན་ལུག་སྨུག་པའི་ནང་སོང་བ་བཞིན་གྱུར་འདུག་པའི་རིགས་ཡིན་པས། མཁས་དབང་དགེ་བཤེས་རྣམ་པའི་ཐུགས་བརྩེས་སྐྱོང་བར་འཚལ། ཞེས་གསོལ་བ་ལན་བརྒྱར་འདེབས་པ་ལགས།
ལན། ༡༽ ཀུན་གྲོལ་ལྷ་སྲས་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་ཤོག་ངོས་ ༡༥༤ ལས། “གུ་གེ་ཕྱོ་ཅི་མུ་ཁྱུ་ནི། །ཡི་གེའི་འདུ་བྱེད་ཁམས་གསུམ་འཁོར། །དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །” ཞེས་གསལ་ལ། ད་དུང་རྗེའི་མཛོད་དང་། མཁས་བཞིའི་མཛོད་དམ་ལྷ་འགྲེལ་དུའང་དེ་ལྟར་གསལ།
༢༽ ཡི་གེའི་དབྱེ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྩ་རྒྱུད་བསེན་ཐུབ་ལས། “དབྱིངས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤོག་ཤོག་ལ། །ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ་བས་སྨྱུག་གུས་བྲིས། །མ་བྲིས་དོན་དམ་རང་བཞིན་དབྱིངས་ན་བཀྲ། །ཐུགས་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ཡི་གེ་དོན་ལ་གསལ། །” ཞེས་དང་། “དཀར་ཐོན་མདངས་དང་ལྡན་པའི་ཤོག་ཤོག་ལ། །རིན་ཆེན་ཁ་དོག་གསལ་བའི་ཡི་གེ་བྲིས། །ལྐུགས་པ་ཁ་འབྱེད་ཡི་གེ་མཚན་མ་གསལ། །” ཞེས་དང་། “མཚོན་པའི་ཡི་གེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་། །” ཞེས་པས་བསྟན་པར་འདོད།
༣༽ ཡི་གེ་གསུམ་པོ་དག་ལས་དང་པོ་བཏགས་པ་མིང་གི་ཡི་གེ་ནི་རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་དག་དང་། གཉིས་པ་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི། ཡིག་གཟུགས་ལ་འདོད་དགོས་པར་སྙམ་མོད། ཕྱི་མ་དོན་གྱི་ཡི་གེ་ནི་བོན་ཉིད་འཇལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་དགོས་པ་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གོར་ལྟར་དང་མ་རྒྱུད། བརྡ་སྤྲོད་ཉེར་བདུན་སོགས་སུ་གསལ།
༤༽ ང་ཚོའི་བརྡ་སྤྲོད་སོགས་སུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན་སྔ་ཕྱི་ཡོད་དེ། སྟག་གཟིག་ཡི་གེ་ལ་གཞི་བྱས་ནས་ཞང་ཡིག་བྱུང་བ་དང་། ཞང་ཡིག་ལས་བོད་ཡིག་བཟོས་པར་གསལ་བས་སོ། །
༥༽ འོལ་གླིང་དུ་སྤྱོད་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡུལ་ལུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྟག་གཟིག་གི་ཡི་གེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལས་ཞུ་ཡ་གཞན་མ་བྱུང་།
༦༽ དེ་ཡང་ཡུལ་ལུང་གི་དབང་གིས་སྟག་གཟིག་གི་ཡི་གེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །


text:
ཉེ་ཆར་སྐབས་དང་པོའི་བོད་ཤར་ལྷོའི་སྐོར་ལམ་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་བྱེད་སྒོ་དང་བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་རྩེད་ཐང་དུ་འཚོགས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་ལྷོ་ཁ་དང་། ལྷ་ས། ཉིང་ཁྲི་བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་སྐོར་དམིགས་ས་གཏོད་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཛིན་ནས་བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་གྲགས་རྟགས་མཉམ་དུ་བཏོད་དེ། ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྦྲེལ་མཐུད་དང་། དངོས་སྒྲུབ་བཀོལ་སྤྱོད། དོན་འཁྱོལ་གནད་སྨིན་བཅས་བྱེད་པའི་དུས་མཚམས་གསར་པར་སླེབས་ཡོད།
ད་ཐེངས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་སྡེ་ཚན་གྱིས་མཉམ་དུ་ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཏོན་པའི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས་པའི་དུས་བབ་འོག་བོད་ཀྱིས་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་གཏོད་པའི་བློ་ཁོག་ཆེ་བའི་ཚོད་ལྟ་ཞིག་རེད་ལ། བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་ལས་ཡུལ་སྐོར་བར་བོད་དུ་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་པར“དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྔ་བཤུལ་རང་ལོག་བྱེད་མི་དགོས་པའི”ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་ལམ་ཐིག་ཅིག་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་རེད། འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུའི་ཐོག གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་མཉམ་དུ་ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་གྲོས་ཆོད་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་དང་བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་ཡུལ་སྐོར་འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་ཡང་འཚོགས་པ་རེད། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས་སྔར་བས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ཁུལ་ཁོངས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱིས་དམིགས་ཚད་གཅིག་གྱུར་དང་བྱ་སྤྱོད་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། བོད་ཤར་ལྷོའི་ཡུལ་སྐོར་སྐོར་ལམ་དཔལ་འབྱོར་གླིང་གཏོད་པ་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེས་བོད་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་ཐུབ་པ་དང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྒྱུར་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་གཏོད་རྒྱུ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ལྷོ་ཁ་དང་། ལྷ་ས། ཉིང་ཁྲི་བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱིས་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་གཉེར་བ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་ཉིན་བཞིའི་རིང་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་དུ་བསྐྱོད་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པའི་ལམ་ཐག་ལ་སྤྱི་ལེ་1160ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སྔ་རྗེས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་10དང་ཨར་ཁང་4ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་མ་ཟད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ས་ཚིགས་3དུ་བསྐྱོད་ནས་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སྔོག་འདོན་བྱས་པ་དང་ཡུལ་སྐོར་དབུལ་སྐྱོར་དང་ཡུལ་སྐོར་དམངས་ཕྱུག་གི་ལམ་ཐིག་རྩེ་གྲ་གསར་སྤེལ་བྱས་པ་རེད། ཡུལ་སྐོར་ལས་གཉེར་བ་ཚོས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་འདི་ལོ་བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་སྤུས་དག་དང་། ཞིབ་ཚགས། སྟོབས་ཆེན་བཅས་གཏོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད། ཤར་རྒྱུད་སྐོར་ལམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཟོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ཕྱིར། ལྷོ་ཁ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་དང་ཐན་ཆའོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་གྱིས་ཉེ་དུས་བོད་དབུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྐོར་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཐོན་ཟོག་——ལྷ་ས་དང་ལྷོ་ཁར་ཡུལ་སྐོར་ཉིན་གཉིས་དང་ཉིན་གསུམ་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཏོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། གཟི་བྱིན་བླ་མཚོ་དང་། ཀུན་བདེ་གླིང་རྩྭ་ཐང་། དྭགས་པོ་རོང་སོགས་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་བརྒྱུད་པ་དེས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་རུ་ཐོག་ཤང་དང་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་ཟངས་རི་རྫོང་རྫིང་ཕྱི་ཤང་སོགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་འབྲོག་པར་འབབ་འཕར་ཡོང་རྒྱུ་རེད།


text:
སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་བོད་ཡིག་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ5པའི་ཚེས་9ཉིན་ནས་ཚེས་10ཉིན་གྱི་བར། རྒྱལ་ཁབ་ལུས་རྩལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་ཀྱི་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཁོངས་མི། ཅུས་ཀྲང་གཞོན་པ་ཀྲའོ་ཡུང་གིས་བརྟག་དཔྱད་ཚོ་ཆུང་ཁྲིད་དེ་བདེ་ཆེན་ཁུལ་དུ་ན་ཆུང་ལུས་རྩལ་སློབ་གྲྭ་དང་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་ཁུལ་གྱི་ལུས་སྦྱོང་འགྲོ་ལམ་དང་ལུས་སྦྱོང་ཐང་ཆེན། གངས་འཁྱག་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞི། ཆུ་རྐྱལ་ཁང་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས།
ཀྲའོ་ཡུང་གིས་བསྟན་དོན། ལུས་རྩལ་ལས་དོན་དར་འཕེལ་བྱེད་ན་འབངས་མིའི་རེ་འདོད་ལ་རྒྱུས་ལོན་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འབོད་གང་མང་ཉན་ནས། བྱེད་ནུས་སྣ་མང་གི་དམངས་ཡོངས་ལུས་སྦྱོང་ལམ་བུ་དར་འཕེལ་བྱེད་དགོས། གངས་འཁྱག་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐོ་སྒང་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞི་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས། བདེ་ཆེན་གྱི་གངས་འཁྱག་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞི་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ལུས་རྩལ་གྱི་དགུན་དུས་སྦྱོང་བརྡར་ལྟེ་གནས་དང་།གངས་འཁྱག་ཡུལ་སྐོར་གྱི་5Aརིམ་པའི་ལྗོངས་ཁུལ། གངས་འཁྱག་གྲོང་ཆུང་སོགས་སུ་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ལུས་རྩལ+རིག་གནས+ཡུལ་སྐོར་གྱི་དཔེ་དབྱིབས་སྐྲུན་ཏེ། འགྲན་བསྡུར་གཉེར་སྐྱོང་དང་སྨྱན་སྦྱོར་ཁྱབ་སྤེལ། ཚོང་དོན་གསར་སྤེལ་སོགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཐོན་ལས་སྐྱེ་ཁམས་སྦྲེལ་ལམ་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་ནས། ལུས་རྩལ་ཐོན་རྫས་དང་ཞབས་ཞུའི་མཁོ་སྤྲོད་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། དམངས་ཡོངས་ལུས་སྦྱོང་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ། མི་དམངས་ཀྱི་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་དུ་གཏོང་བ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕར་གཞི་གསར་པ་འདེབས་གསོ་བྱེད་དེ། བདེ་ཆེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཁུལ་ཡོངས་ཡུལ་སྐོར་དར་འཕེལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས།
ཟླ་5པའི་ཚེས་10ཉིན་ནས་ཚེས་11ཉིན་བར། ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་འཛིན་གཞོན་པ་ཧོ་ལིའང་ཧུའེ་ཡིས་བརྟག་དཔྱད་ཚོ་ཆུང་ཁྲིད་དེ་རང་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ལམ་214ལམ་ཐིག་གི་པད་མ་རི་བོའི་ལམ་མཚམས་ཀྱི་འཇོལ་རྫོང་ཡུན་ལིན་ཤང་གི་རི་བོ་དང་། འཇོལ་རྫོང་ཡན་མིན་ཤང་ཆོས་དྲུག་གྲོང་སྡེ། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྡོ་མཁར་རྫོང་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཕེབས། ཧོ་ལིའང་ཧུའེ་ཡིས་ནན་བཤད་བྱས་དོན། མཐོ་སྒང་དུ་དབྱང་རླུང་དཀོན་ཡང་སྙིང་སྟོབས་མི་ཉམས་ཞེས་པའི་སྙིང་སྟོབས་གང་ལེགས་འདོན་པ་དང་དཀའ་ངལ་ཁྱད་གསད་བྱས་ནས་རྒྱལ་ལམ་214ལམ་ཐིག་གི་པད་མ་རི་བོའི་ལམ་མཚམས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་བླག་དང་བདེ་འཇགས་ཡིན་པ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མང་གྲོས་ཐབས་བསྡུ་བྱས་ནས་འཇོལ་ནས་ཀུང་ཧྲན་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྲོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱེད་དེ་ནུའུ་ཅང་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཞིབ་བཤེར་ཆོག་མཆན་འགོད་པའི་འགྲོ་ལུགས་འགྲིམ་དགོས་པ་དང་། མགྱོགས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཕུག་ལམ་ཨར་ལས་ཇུས་གཞི་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དགོས། ཧུར་ཐག་གིས་གོང་ལ་ཞུ་ནས་མ་དངུལ་རོགས་སྐྱོར་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྤུས་ཚད་དང་གྲངས་འབོར་གཉིས་ཀ་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་འོག མགྱོགས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་འགོ་འཛུགས་དགོས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ།)