text:
གཙོ་ངོས།>>
ཞིབ་འཇུག>>ཀུན་འདུས།
པདྨ་རིག་འཛིན། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༠༧ཚེས་༡༦ཉིན།
༄༅།། 《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མའི》ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
པདྨ་རིག་འཛིན།
(ནང་དོན་གནད་བསྡུས།) དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཁྱད་ཆོས་དང་སྦྲེལ་ནས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་གམ་དུས་རབས་འབྱེད་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པར་དཔྱད་ཡོད།
[གནད་འགག་མིང་བརྡ།] རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ། གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་། དོན་དངོས།
དང་པོ། རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་མཚན་ཉིད།
མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་གི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ལྟ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་མིག་རྒྱ་ཇེ་ཡངས། འདུ་ཤེས་ཇེ་དྲག་ཏུ་སོང་ཚེ་རྩོམ་གྱི་རླབས་རྒྱུན་གསར་པ་འབྱུང་སྲིད། དེ་བཞིན་དུ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་རྩོམ་པ་པོས་རང་གི་གསར་རྩོམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་བྱས་ཤིང་རིག་གནས་ཀྱི་མཐོང་སྣེ་ནས་འཚོ་བར་ཟབ་ཞུགས་དང་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱིས་བསམ་གཞིག་བྱས་ནས་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་སྣ་ཆོགས་བྲིས་ཤིང་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་རྩོམ་པ་པོས་རང་གི་བརྩེ་དུང་ཁོ་ན་བརྗོད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ནས་ནང་དོན་ཡོངས་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་སྟུག་པོས་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་བྱ་སྣ་མང་ཅན་དུ་བཏང་ཡོད་ལ་དེང་སང་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སུ་འདིའི་རིགས་ལ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་དུ་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་དུ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་ད་ལྟའི་དུས་སུ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་འབྲི་མཁན་གྱི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་ཆགས་ཡོད། རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡང་ཕལ་ཆེར་འདི་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཡིས་ཆིག་ཡཱས་ཀྱི་བྲིས་པའི《རིག་གནས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་སྡུག་པོ》(《文化苦旅》)དང《ལོ་སྟོང་གི་ཤུགས་རིང》(《千年一叹》)གཉིས་གཙོ་བྱས་པའི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་མང་པོ་འདུག་ལ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་རྩོམ་པ་པོའི་འཐུས་ཚབ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས་འདི་མ་གླེང་ན་མི་ཆོག་པའི་ཚད་དུ་ཐོན་ཡོད། གཞན་ད་དུང་རྩོམ་པ་མོ་གྲཊ་ཅན་མ་ལིས་ཧྭ་ཡི《ནུབ་ཕྱོགས་མངའ་རིས་སུ་བསྐྱོད་པ》(《西行阿里》)དང་《རླུང་ལྟ་བུའི་རྣམ་ཤེས》(《灵魂像风》) 《བོད་བྱང་ཐང་གི་ཟིན་བྲིས》(《藏北游历》)སོགས་རྒྱའི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་འཐུས་ཚབ་ཏུ་བགྲང་བཞིན་ཡོད། མདོར་ན་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁོ་ན་ལས་བརྒལ་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག དད་མོས་བཅའ་ཁྲིམས། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་བསམ་གཞིག་དང་དོ་ཁུར། དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པའི་རིགས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གཉིས་ཏེ་གཅིག་ནི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དངོས་རང་བཞིན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚོར་ཉམས་། མཛེས་ཉམས་ཐོན་དགོས་པ་དང་། ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཕུན་ཚོགས་དང་རྣམ་པ་སྣ་མང་ཅན་ཞིག་ཡིན་དགོས། སྤྱིར་བཏང་དུ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ལ་ལྷུག་རྩོམ་ཆེ་བ་དང་། མཁས་པའི་ལྷུག་རྩོམ་སོཊ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་རེ་མཆིས།
རང་རེ་བོད་ལ་མཚོན་ན་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་འདིའི་ཐད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་བཀོལ་ནས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་གསུང་རྩོམ་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་བའའ་ཧ་ཅང་ཉུང་། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་དགའ་ལྡན་ཕྲོ་བྲང་གི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཡུལ་མདོ་སྨད་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཤིང་དེ་ནས་ལྷ་སར་སོང་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བཏོལ་ཅིང་རྩོམ་པ་པོས་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ཅིང་རང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྲིས་པའི《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ལ་ཐེངས་ཤིག་བལྟས་ཚེ། རྩོམ་པ་པོར་ལྟ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཁར་རྣམ་རིག་ཧ་ཅང་ནས་གསལ་བས་རྩོམ་ཡིག་འདི་ལྟ་བུ་ཡག་པོ་ཞིག་བྲིས་ལ། འདི་བྲིས་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས་རྩོམ་པ་པོས་དཀའ་སྡུག་གང་མང་མྱངས་པ་ང་ཚོས་རྩོམ་འདི་ཀློག་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས་ཞར་དང་ཞོར་ལ་ཤེས་ཐུབ། རྩོམ་ཡིག་འདི་བྲིས་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་འཁོར་བདུན་ཅུ་ལྷག་འགོར་ཟིན་ཀྱང་ང་ཚོས་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་འདིར་ཡང་བལྟ་བསྐྱར་བལྟ་བྱས་ཚེ་སྔར་བཞིན་གསར་བ་གསར་རྐྱང་གི་རྣམ་པས་ཁེངས་ཤིང་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཆུང་ཆུང་ལྟ་བུར་འདུག རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་སྟེགས་སུ་བྱུང་བའི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་དག་དང་གོམ་པ་མཉམ་བགྲོད་བྱེད་ཐུབ་པས་ན་ང་ཚོས་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་རིགས་ཀྱི་རིན་ཐང་ངེས་པར་དུ་སྔོག་འདོན་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་ན་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་དང་མཐུད་སྦྲེལ(接轨)བྱེད་རྒྱུ་ནི་དོན་ཆེན་ནང་གི་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེ་མིན《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ལ་ཆ་རྒྱུས་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་ཁར་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ལ་མཁས་པའི་ལྷུག་ཅོམ་ཞེས་བཏགས་པའང་དོན་ལ་གནས་ཤིང་གཞུང་ལུགས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའང་ཤེས་ཐུབ། ཞོལ་ནས་གོང་གི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་གོ་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་ལྟར《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ།《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》གི་སྤྱི་ཁོག་དང་རྩོམ་འབྲིའི་ཀུན་སློང་།
《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》བསྡོམས་པས་ས་བཅད་ཆུང་བ་བཅུ་བདུན་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་དེའི་ནང་ས་བཅད་དང་པོ་ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་ཐོན་མཛད་པའི་སྐོར་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་སྤྱིའི་ཆགས་ཚུལ། གསུམ་པ་ཡུལ་མིང་། བཞི་པ་བྱང་ཕྱོགས་གངས་རི་དབང་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོགས་དཔྱོད། ལྔ་པ་སྔོན་གྱི་གནས་ཡུལ་གྲགས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ། དྲུག་པ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་བཟའ་བཏུངཡོ་བྱད་སོགས་ཀྱི་སྐོར། བདུན་པ་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན། བརྒྱད་པ་སྔོན་དང་ད་ལྟའི་བར་ཡུལ་སོ་སོའི་ཡིག་རིགས། དགུ་པ་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་སྐོར། བཅུ་པ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་སྐོར། བཅུ་གཅིག་གུཔྟའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐོར། བཅུ་གཉིས་པཱ་ལའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐོར། བཅུ་གསུམ་སངས་རྒྱས་འདས་རྗེས་ཀྱིས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་ནས་ད་བར། བཅུ་བཞི་པ་སིངྒ་ལའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར། བཅོ་ལྔ་པ་སྔོན་དུས་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་ཚུལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ། བཅུ་དྲུག་པ་མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐོར། བཅུ་བདུན་པ་མཇུག་རྩོམ་བཅས་ཡིན་ནོ། །
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕོ་ཁྱིའི་སྟེ་སྤྱི་ལོ1934ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འབྲི་འགོ་བརྩམས་པ་དང་རྩོམ་ཧྲིལ་པོ་འགྲུལ་བཞུད་པ་ཞིག་གི་མཐོང་སྣེ་ནས་མགོ་བརྩམས་ནས་བྲིས་པ་ལས་ཁང་བའི་ནང་བསྡད་དེ་རྟོག་བཟོ་དང་སེམས་ལ་གང་ཤར་ཤར་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་མིན་པ 《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་》ལ་བལྟས་མྱོང་མཁན་ཅིག་ཡིན་ཚེ་གསལ་བོ་ཤེས་ངེས། སྤྱིར་བཏང་དུ་བརྗོད་ན་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཤ་ཁྲག་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་མོ་ཆད་མ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་ཆོག རྩོམ་ཡིག་འདི་བྲིས་པའི་ཀུན་སློང་གི་ཆ་ནས་བརྗོད་ནའང་སྟེས་དབང་དང་གློ་བུར་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་པ་པོས་“ཁོ་བོ་གཞོན་ནུ་ཞིག་ནས་རྒྱ་གར་གྱིས་ཡུལ་དེར་ལན་གཅིག་སླེབས་ན་སྙམ་པ་ཡང་ཡང་ཡོད་ཅིང”ཞེས་ཁོང་ལོ་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པ“ཡང་ཡང”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ལས་རྗེན་པར་བསྟན་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ལྷ་སར་སོང་ནས་ལོ་བདུན(1927-1934) འགོར་རྗེས་ར་ཧུ་ལར་འཕྲད་དེ་གོ་སྐབས་དེ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བ་རེད། འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ལམ་བུ་དེའང་ཐོག་མར་འཕན་ཡུལ་དང་རྭ་སྒྲེང་སོགས་སུ་སོང་སྟེ་གནས་འགངས་ཆེན་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཕྲན་ཙམ་བྱས་རྗེས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན(1934-1945)ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དེའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཏེ་ཡུལ་སྤྱིའི་ཆགས་ཚུལ་དད་མིང་བཏགས་ཚུལ། བྱང་ཕྱོགས་གངས་རི་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོགས་དཔྱོད། སྔོན་གྱི་གནས་ཡུལ་གྲགས་ཆེན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་བཟའ་བཏུང་ཡོ་བྱད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཇི་བཞིན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་དངོས་བྲིས་རྩོམ་རིག་གི་ཕྱོགས་ནས་བརྗོད་ན་ཡང་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན།
གསུམ་པ། 《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་》གི་ཁྱད་ཆོས།
《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ནི་རྩོམ་པོ་རི་ཆུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་ནས་གནའ་བོའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་སྟེ་རྒྱ་གར་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་གྲུ་དེ་དང་། བལ་བོ། ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དང་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་ཞོར་དུ་མི་རིགས་སོ་སོའི་རིག་གནས་ཀྱི་འདྲ་ས་དང་མི་འདྲ་ས་དེའང་བསྡུར་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འུ་ཅག་ལ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ངོ་མ་བརྗོད་ན་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་སོང་བ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་པ་དང་མཁས་པ། ཚོང་པ་སོགས་རྒྱ་གར་དུ་སོང་བ་ཧ་ཅང་མང་ལ། དེ་དག་གིས་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་དང་ཚོང་ཟོང་ཉོ་བསྡུ། ལོ་ཙཱ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་དེའི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་བོད་ལ་མཚམས་སྦྱོར་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཐབས་མི་འདྲ་བ་དང་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ནས་མཛེས་སྡུག་དང་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱ་གར་དང་། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལྷུག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་ཇི་བཞིན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ནི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་པས་ན་ཞོལ་ནས་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།
གཅིག དོན་དངོས་དང་རང་བཞིན།
དོན་དངོས་རང་བཞིན་ནི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་དང་པོའང་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་ལས་“དེ་ནས་བཀྲས་ལྷུན་བརྒྱུད་དེ་ཞ་ལུར་སླེབས། རི་ཕུག་ཏུ་མཇལ། ཀུན་མཁྱེན་བུའི་གཟིམ་ཤག་དེ་ཀ་བ་གཅིག་གི་ས། ཞལ་བ་ལ་མཚོན་ཀྱང་མེད་པ། སྒོ་ནས་འོད་འོངས་པ་མ་གཏོཊ་སྐར་ཁུང་ཡང་མ་བཏོད་པ། ད་ལྟའི་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མ་ཚོ་ཡང་སྡོད་མི་སྤྲོ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།” ཅེས་རང་གི་མཐོང་སྣང་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་མཁྱེན་བུའི(1290-1364) ཁང་མིག་ཆུང་ཆུང་དེ་ཡིག་འབྲུ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ལ་བརྟེན་ནས་འུ་ཅག་གི་མཐོང་ལམ་དུ་ཇི་བཞིན་དུ་བསྟར་ཡོད་པ་དང་། ཚིག་དུམ་འདི་ལས་ང་ཚོས་ཀུན་མཁྱེན་བུའི་ཆེས་བབ་ཆགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ཐོས་བརྩོན་གྱི་སྙིང་སྟོབས། ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཤེས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཁས་པ་སློབ་པའི་དུས་ན་སྡུག། བདེ་བར་སྡོད་ལ་མཁས་མི་སྲིད། ཅེས་པའི་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་བཅངས་པའི་གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་དེའང་ཚིག་ཤུགས་ལས་ཤེས་ཐུབ། དེ་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་རྒྱ་གར་དུཐོག་མར་བསླེབས་དུས་མིག་ལམ་དུ་ཤར་བ་ནི“ཤིན་ཏུ་མཐོ་ཞིང་རྩེ་མོ་ནམ་མཁར་སྙེགས་པའི་རི་བོ། ཀུན་ནས་དམའ་ཞིང་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟར་མཉམ་པའི་ཐང་། པདྨའི་མདངས་དང་ལྡན་ཅིང་མཛེས་ལ་སྐྱིད་པའི་རྗེ་རིགས། སོལ་བའི་ཁ་དོག་འཛིན་ཅིང་། བཀྲེས་ཤིང་ཕོངས་པའི་དམངས་རིགས། སྲོག་ཆཊ་གྲོཊ་སྦུར་ཙམ་ལ་ཡང་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་བསྟན་པ། མི་རྟ་གླང་གསུམ་བསད་པའི་ཁྲག་གིས་མཆོད་སྤྱིན་ལས་ཐར་བ་འཚོལ་བའི་ཆོས་ལུགས། རྔ་མོང་གི་རྒྱབ་དང་འདྲ་བའི་མྱ་ངམ་གྱི་རི་ཐང་། རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་གླིང་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་བཟང་ངན་གྱི་མཐའ་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོཊ་པ། རྩིས་ཀྱི་རས་གཞི་ལྟར་བཀྲ་སྟེ། དེ་ཡང་གླིང་སྤྱིའི་དབྱིབས་ནི་ཟུར་གསུམ་སོག་པའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བ” ཞེས་རྩོམ་པ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ང་ཚོར་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་དུས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཐང་། པདྨའི་མདངས་འཛིན་པའི་རྗེ་རིགས། སོལ་བ་ལྟ་བུའི་དམངས་རིགས། སྲོག་ཆགས་གྲོགས་སྦུར་ཙམ་ལའང་གནོད་པར་མི་བྱ་བའི་བསྟན་པ། རྔ་མོང་གི་རྒྱབ་ལྟ་བུའི་རི་ཐང་། རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལྟ་བུའི་གླིང་ག སོག་པའི་དབྱིབས་ལྟ་བུའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ང་ཆོར་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པས་རྒྱ་གར་ལ་སོང་མ་མྱོང་བ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་འདིར་བལྟས་མ་ཐག་བག་ཆགས་ཅུང་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་སའི་སྤྱིའི་དབྱིབས་ནི་ཟུར་གསུམ་སོག་པའི་དབྱིབས་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་དེའང་དོན་དངོས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོ་བོད་ནས་འདོད་འཇོ་བ་ཞེས་དུས་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ཡང་སྙིང་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོ་ཤེས་ཐུབ་མེད། རྩོམ་ཡིག་ལས“བ་གླང་ནི་དུད་འགྲོ་མཆོག་ཡིན་པས་ལག་པས་བརྡུང་བ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྲ་ཡང་བ་གླང་གི་གཅིན་གྱིས་བཀྲུ། ལོ་རེ་བཞིན་དུས་སྟོན་ཞིག་གི་སྐབས་བ་གླང་རྣམས་ཀྱི་སྐེ་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་གཡོགས་ཤིང་། ཕག་ལེ་ནས་གཅིན་ཅུང་ཟད་རེ་ཀུན་གྱི་འཐུང་། ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ལས“སོ་ཤིང་མ་འབྱོར་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བས་ཁ་བཀྲུ་བ་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན།” ཞེས་དང་། ཡང‘ཕལ་བ་སྟོང་ལས་བྲམ་ཟེ་གཅིག་གཙང་། དེ་སྟོང་ལས་བྲམ་ཟེ་བུད་མེད་གཅིག་གཙང་། དེ་སྟོང་ལས་བྲམ་ཟེའི་གཞོན་ནུ་མ་གཅིག་གཙང་སྟེ། དེ་ནི་བ་དམར་མོ་ཞིག་དང་མཉམ་ཟེར་ཏེ་འདིས་ལེགས་པར་གོ་ནུས།”①ཞེས་སོགས་གཙིག་ལས་གཅིག་ཁ་གསལ་ཞིང་དྲང་བདེན་གྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོར་བ་གླང་ལ་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་འཇོ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བ་གླང་ལ་བརྩི་འཇོག་ཚད་མེད་བྱེད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་བ་དེས་བདེན་དཔང་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། རིག་གནས་སྐྱེ་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ་མ་ཝུན་ཧ་རིས་སིས(Marvin Harris) 《母牛,猪,战争和妖巫: 人类文化之谜》②ཞེས་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་བཀྲེས་ལྟོགས་ཀྱིས་འཆི་ལམ་དུ་དེད་ཀྱང་བ་ཤ་མི་བཟའ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་པའི་འཚོ་བའི་རོལ་སྟངས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་མོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྩོམ་པ་པོས་རྒྱ་གར་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གླེང་དུས་ཀྱང་དངོས་བྲིས་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྭ་བའི་ཁ་དོག་དང་གྱོན་སྟངས། གདོང་གི་རྣམ་འགྱུར། འགྲོ་སྟངས། མཛེས་བྱེད་སྟངས་སོགས་རེ་རེ་བཞིན་བྲིས་ཡོད་དེ་དཔེར་ན“རྒྱ་གར་བའི་བུད་མེད་རྣམས་རྣམ་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཚིག་གཅིག་སྨྲ་བའི་བར་ལ་ཡང་། མིག་གཡས་ནས་གཡོན་ཏུ་བལྟ། མགྲིན་པ་གཡས་སྐྱོག་གཡོན་སྐྱོག་བྱེད། འགྲོ་བའི་ཚེ་རོ་སྟོད་རོ་སྨད་སྐེད་པ་ཐམས་ཅད་གཅུ་ཞིང་རྩྭ་ཡི་སྒྱེ་མོ་འཕུར་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ” ③ཞེས་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་དེང་སྐབས་བརྟན་འཕྲིན་དང་གློག་བརྙན་དུ་འཆར་བཞིན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་དབང་མེད་དུ་འཆར་ཡོང་ངེས། དེ་མིན་སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི“དཔུང་བ་འཁྲི་ཤིང་ལག་པ་ནི།། པདྨ་རྐང་པ་ཡལ་འདབ་གཡོ།”(བསྡུས་གཟུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་དཔེར་བརྗོད)ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་བུད་མེད་དེ་རྣམས་ནི་མཉེན་ལྕུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དཔུང་བ་ཁྲི་ཤིང་དང་། ལག་པ་མེ་ཏོག་པདྨ། རྐང་པ་ཡལ་འདབ་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའི་མཐར “གཡོ”ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་གིས་མཚོན་པར་བྱས་ཤིང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མིག་གིས“གཡས་ནས་གཡོན་ཏུ་བལྟ”བ་དང་། “མགྲིན་པ་གཡས་སྐྱོག་གཡོན་སྐྱོག་བྱེད”པ། མཇུག་མཐར་“གཅུ”ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་མཉེན་ལྕུག་དང་སྒེག་ཉམས་ཀྱི་ལུས་གཟུགས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་ངང་ནས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གོང་གི་དཔེ་འདི་དག་ལས་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་དོན་དངོས་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཚོས་རོབ་ཙམ་ཤེས་ཐུབ་ལ་ཡང་ཅིག་བརྗོད་ན་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་དོན་དདོས་རང་བཞིན་ནི་རྩོམ་པ་དང་རང་གི་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་བྱ་དངོས་དེ་དག་བརྩེ་དུང་ངོ་མར་བརྟེན་ནས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཇི་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན།
གཉིས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚོར་ཉམས་དྲག་པོ།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆོར་ཉམས་ལྡན་པ་ནི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ་ལྷུག་རྩོམ་འདིའི་མིག་ཟུང་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་པར་བཞག་ཆོག འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རིག་གནས་དང་ཡི་གེ བསམ་བློ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སམ་འགོ་ཁུངས་ལ་གོ་ཆོག《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》གི་གོ་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ཁྲོད་རྩོམ་པ་པོས་ཡུལ་རྒྱ་གར་འབྲི་བཞིན་ཡོད་ཅིང་མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཚུངས་ཆོས་དེ་ནམ་ཡང་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ཞིབ་བསྡུར་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་བལ་བོའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འབྲི་དུས་ཁོ་ཆོས་ནུ་བོ་ལ། “ནོ་བོ”དང་། མེ་ལ“མེ”། ལག་པར་“ལག” ལྔ་ལ“ང”། དགུ་ལ“གུ”ཟེར་བ་དང་། ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་རྒྱ་གར་པའི་ཆོས་ཕྲ་ལ་རིང་བའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་སྟེང་བྲིས་པའི་སྲོལ་དེས་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་རྣམས་ཀྱང་ཕྲ་ལ་རིང་བའི་ཤོག་བུ་སྟེང་འབྲི་སྲོལ་དར་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་། ད་དུང་རྩོམ་པ་པོ་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་ལ་ཐོན་དུས་དེའི་རྣམ་པ་ཇི་འདྲ་ཡིན་སྙམ་ན“འོན་ཀྱང་མི་རྣམས་དང་དཔའ་ཞིང་རང་བཞིན་དྲང་། མཐོང་ཚད་ལ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་ཡང་། མགྲོན་པོ་དང་གྲོགས་ལ་བཀུར་བསྟི་ཆེ། ཕོ་མོ་གཉིས་ཀ་གཟུགས་བྱད་ལེགས་ཤིང་ཤ་མདངས་དཀར། ཡུལ་འདི་པའི་ཁང་པ་རྣམས་འུ་ཅག་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ། འཕྲོག་འཛིན་དང་ནང་དམེ་བྱེད་པ་སོགས་ནི་རེབ་ཀོང་ལས་ཉུང་ཞིང་། བིས་མདོ་ལས་མང་བ་ཙམ་ཡིན།”ཞེས་བསྡུར་བའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། “ལྷག་པར་དུམཎིཀཎྜན་བྱ་བའི་མིང་གྲོང་ཁྱེར་དེར་མཁའ་འགྲོ་མང་ཟེར་ནས་འགྲོ་བ་ཡང་འཇིགས་པར་བལྟ། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་རང་རེའི་སེམས་ལ་འཆར་ཚུལ་དང་ཡེ་མི་འདྲ། བུད་མེད་ངན་སྔགས་ཤེས་ཤིང་མི་ཤ་ཟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་མ་རུང་མཐར་ཐུག་ཤིག་ལ་འདོད། སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཌཀིནི་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ཁྲ་མེན་མར་བསྒྱུར། ཡ་མཚན་པ་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་བྱད་པ་དེ་བཞིན་སྲིན་པོ་རྣམས”①ཞེས་རིག་གནས་བརྗེ་སྤོར་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འགོ་ཁུངས་འཆོལ་བསྙེག་ཡང་དག་བྱས་འདུག་པ་ཡང་དཔེར་ན།“རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ལྷམ་གྱོན་ཏེ་གནས་ཁང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་མི་བྱེད་པས་ལྷ་རྣམས་ལ་ལྷམ་ཡོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཁའི་ཟུར་གྱི་སྨ་ར་ལས་ཨག་ཚོམ་རིང་པོ་འཇོག་པ་རབ་བྱུང་དཀའ་ཐུབ་པའི་སྲོལ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རང་རེའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཨག་ཚོམ་རིང་་པོ་ཅན་མེད། དོར་མ་གྱོན་པ་ཡང་མེད། སློག་པ་གྱོན་པ་ཡང་མེད། གླང་པགས་སོགས་གྱོན་ཚེ་ཡང་། སྤུ་ཕྱིར་བསྟན་ནས་གྱོན་པ་མ་གཏོགས་བོད་ཀྱི་མི་བཞིན་སྤུ་ནང་དུ་བསྟན་ནས་མི་གྱོན”། ཞེས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལས་ལྷ་སྐུའི་བཞེངས་སྲོལ་གྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་འདྲ་ས་དང་མི་འདྲ་ས་གང་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་ཧ་ཅང་མང་ལ། ང་ཚོས་གོང་གི་ཚིག་དུམ་འདི་བཀླགས་མ་ཐག་བོད་ཀྱིས་དགོན་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་གི་གྱང་ལྡེབས་སུ་ཡོད་པའི་ལྷ་སྐུ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་ཇི་བཞིན་དུ་བཞེངས་པ་གསལ་བོར་ཤེས་མོད། འོན་ཀྱང་མི་འདྲ་ས་ཉག་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ས་གནས་དང་དྲོ་གྲང་གི་དབང་གིས་པགས་པའི་རིགས་གྱོན་ཚེ་རྒྱ་གར་བས་སྤུ་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ་གྱོན་པ་དང་རང་རེའི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཡིན། དེ་མིན་ད་དུང་“སྟོད་མངའ་རིས་དང་རྒྱ་མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ཆུང་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐད་ཀྱང་ཨ་མདོའི་སྐད་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཆས་ཀྱང་རྒྱབ་ཏུ་རས་ལྷེབ་མོ་ཞིག་དཔྱངས་ཏེ་དེར་གཡུ་སོགས་བསྒྲིགས་པ་ཨ་མདོ་དང་འདྲ། ཐ་ན་གླུ་ལེན་སྟངས་ཀྱང་དབུས་པའི་གཞས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཁམས་དང་ཨ་མདོ་བཞིན་གདངས་རིང་པོ་འཐེན་ཏེ་ལེན། གླུ་ཁོ་རང་ཡང་། དཔེ་ཚན་པ་གཉིས་ལ་ཚིག་བཅད་སྐོར་གཅིག་སྟེ། ཁམས་དང་ཨ་མདོའི་གླུ་རྩོམ་སྟངས་དེ་འདྲ་རེད། དབུས་གཙང་དུ་དེང་སང་གླུ་གཞས་རྣམས་ཚིག་རྐང་བཞི་རེའི་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། བྱང་ཀུ་ལུ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ཉིན་གཅིག་ཆར་པ་ཆད་འཕྲོ་ལ་ཉི་མ་ཚར་ལམ་ཞིག་ཤར། ངེད་སྡོད་ས་ལས་མི་རིང་བའི་མཐོང་ས་ཞིག་ན་ཕྱུགས་རྫི་ཞིག་གིས་གདངས་འཐེན་ཏེ་ཁམས་བྲག་གཡབ་ཕྱོགས་ན་ལེན་པའི་གླུ་དེ་འདྲ་མངོན་སུམ་ཞིག་ལེན་གྱིན་འདུག ངེད་ཡ་མཚན་ལ་སྐྱོ་དུང་ངེ་བ་ཞིག་བྱུང་། ཁོ་ཡོད་སར་ཕྱིན་པས་རྒྱ་གར་གྱི་བྱིས་པ་སྣམ་བུ་གྱོན་པ་ཞིག་འདུག གླུའི་ཚིག་ཀྱང་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་བའི་སྐད་རང་དུ་འདུག ཕྱིས་གར་ཞ་ནས་འོངས་པ་ཞིག་གིས་ཡུལ་འདི་ཡང་སྔོན་བོད་ཀྱི་ས་ཡིན་ཅིང་། མངའ་རིས་ཆོས་རྒྱལ་ཞིག་གི་སྐབས་ཤོར་བ་ཡིན་ཟེར།” ①ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་རྩོམ་པ་པོས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་དྲན་དང་གདུང་སེམས་སྐྱེས་ཤིང་། སྟོད་རྒྱ་གར་ནས་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་གཤིབ་བསྡུར། ནང་དུ་བསྐུམ་བཞིན་པའི་མི་རིགས་རང་གི་ས་ཁྱོན་ལ་“སྐྱོ་དུང་ངེ་བ་ཞིག་བྱུང”བ་རེད། དེ་ཡང་ལོས་ཡིན་ཏེ《ཐང་ཡིག་གསར་རྟིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས》ལས།②‘་སྲས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་རྒྱལ་སར་བཏོན།.......ཞི་ཉེ་ཧིའི་རྒྱུད་ཀྱི་མན་པ་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས། ཞང་ཞུང་དང་ཏང་ཞང་ལ་སོགས་པའི་འཇང་པ་ཁག་ཀྱང་འབངས་སུ་བཅུག སྟོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུང་ཀྲིག་དང་མའོ་ཀྲིག སོས་ཀྲིག་བཅས་དང་འབྲེལ། ལྷོ་བལ་ཡུལ་ལ་ཐུག ནུབ་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི། བྱང་གྲུ་གུར་སླེབས་ཏེ། རྒྱ་ཁྱོན་ལེ་དབར་ཁྲི་ལྷག་ཡོད་པས། གོང་མ་ཧན་དང་ཝེ་རྒྱལ་རབས་སུའང་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་པོ་ཆེ་གཞན་སུའང་བྱུང་མ་མྱོང་།” ཞེས་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བལ་བོ་བར་རང་རེ་སྟོད་ཀྱིས་ཁུངས་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་འདུག་པས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུའ་རྗེས་དེ་དག་མྱུལ་དུས“མཚར་སྡུག་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ཁ་སང་གིས་དེ་རིང་གི་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ” (དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ཚིག་ཡིན།)ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསམ་པའི་རྒྱགས་ཕྱེ་དང་སེམས་ཁོང་གི་རྨི་ལམ་དུ་ཅིས་སྒོམ་མི་ཆོག བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱིས་ཁོངས་དང་སྟོབས་འབྱོར་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་“བཙན་པོས་ཀྱང་གུས་ལུགས་མཉམ་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་མས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསན་དུ་བཞད་དེ། སྔོན་ཆད་བྷོད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་པ་འོངས་ཚེ་སྐྱེས་ཕུལ་ཞེས་པ་དེ་སྐྱེས་བསྩལ་ཞེས་པར་བཅོས་པ་དང་། ཐང་གི་སྐྱེས་གནང་ཞེས་པ་དེ་སྐྱེས་བསྐུར་ཅེས་པར་བཅོས། བྷོད་ལ་སྐྱེས་སོགས་བསྐུར་ཏེ་རྩིས་ལེན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའང་བཞེས་སུ་གསོལ་ཞེས་པར་བཅོས།......ཧི་ནན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་དེ་ཐང་བྷོད་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་སུ་བྱས”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཐུབ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཡངས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གནའ་དེང་ཞིབ་བསྡུར་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་སུམ་གཉིས་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བཟུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱིར་དྲན་བྱས་འདུག སྐབས་འདིར་ཐོན་དུས་ང་ཚོས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་འགན་ཁུར་ནི་རྩོམ་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྩེ་དུང་འཆད་བྱེད་ཙམ་མིན་པར་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཆོགས་བརྗོད་དེ་ཀློག་པ་པོར་བསམ་གཞིག་གི་བར་སྣང་ཡངས་པོ་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པའང་ཤེས་ཐུབ། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་སྐབས་སུ་སྔགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་འདུན་དང་བསྟུན་པའི་ཆེད་དུ་ལྷ་ཁང་གི་ཀ་བ་ཕུར་བུའི་དབྱིབས་དང་། བོན་པོ་རྣམས་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་ཟུར་བཞི་གཡུང་དྲུང་གི་རིས་ལྟར་ཇུས་འགོད་བྱས་པར་བརྫོད་ཀྱང་རྩོམ་མཁན་གྱིས་བོད་ལ་ཆོས་བསྒྱུར་མ་ཐག་པའི་སྐབས་དེར་སྔགས་པ་ཕུར་བུར་དགའ་མཁན་མང་པོ་མེད་པར་དེའི་འགོ་ཁུངས་ཡང་དག་ནི“ནཱལེནྡྲ་ལ་སོཊ་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྙིང་མ་ཀུན་གྱི་རྨང་གཞི་ཡང་གཡུང་དྲུང་གི་རིས་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཞིང་། ཀ་བ་ཡང་རྡོ་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ཕུར་བུའི་ངཁྱིབས་སམ། རང་རེའི་ཛོཁང་གི་ཀ་བ་དང་ཁྱད་ཡེ་མེད་ལ།དཁྱིཁྲས་དང་རྒྱན་གཅིག་པར་མ་ཟད།ཚད་ཀྱ~གཅིག་ཤུལ་པུགཅིག་འཛུགས་ནུས་པ་ཙམ་དུ་འདྲ”@ཞེས་རིག་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་ཡང་དག་དེ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་འདུག རྩོམ་པ་པོས་འདི་ལྟར་རང་གི་འགྲུལ་བཞུད་ཁྲོད་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་གསར་པ་དག་ཀློག་པ་པོར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་དེས་ང་ཚོར་བསམ་གཞིག་གི་བར་སྣང་ཡངས་པོ་ཞིག་སྤྲད་པ་འདི་ནི་རིག་གིནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚོར་ཉམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།
འདིར་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ལུང་རེ་འགའ་དྲངས་པ་རིང་དྲགས་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་སྟེར་ཀྱང་སྨྱུག་ཐོགས་པའི་ཀུན་སློང་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁེབས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་གནས། དཔལ་ཡོན་གྱི་རིག་གནས་དེ་ཕྱི་རབས་པ་ཀུན་ལ་ཤེས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཤིག་ཏུ་བསམས་པ་དེའོ། །
གསུམ། དོགས་སློང་དང་དྲང་གཏམ་སྨྲ་བའི་སྙིང་སྟོབས།
རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པ་ནི་དོགས་སློང་དང་སྐད་ཆ་དྲང་མོ་སྨྲ་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཡིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རང་གི་མི་ཚེའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ནོར་འཁྲུལ་ལ་དོགས་སློང་དང་སྐད་ཆ་གང་ཞིག་སྨྲས་ཀྱང་དྲང་གཏམ་ཁོ་ནར་བརྩོན་བཞིན་པའི་ཤེས་ཡོན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་ལེན་དངོས་ལས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཡིག་ཆར་དོགས་སློང་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》གི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གངས་རི་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོགས་དཔྱད་ལས་གངས་ཅན་ཞེས་པ་སྔོན་ཆད་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཡོངས་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལས་ནེཔཱལ་ཞེས་པ་ལྷ་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་བ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་རྒྱ་དཔེ་ན་དངོས་སུ་ཡོད་པ། ལྷ་ས་ཞེས་པ་འདིའང་ར་ས་ལས་འགྱུར་བ་སོགས་ལ་གསུང་ལུང་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་དོགས་སློང་བྱས་ཡོད་པ་ད་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་དཔེར་འཛིན་འོས་པའི་སྙིང་སྟོབས་འབའ་ཞིག་རེད། དེ་མིན་ད་དུང་ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་སྐོར་གླེང་སྐབས་དེབ་སྔོན་གྱི་དབུ་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཚིགས་བཅད་དེའང་རྩོམ་མཁན་རང་གིས་བརྩམས་པ་མིན་པར་དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ནས་བཏོན་པ་དང་། ད་སྐབས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་རྩོམ་སྟངས་ཀྱང་རྒྱ་གར་སྙན་ངག་རྩོམ་སྟངས་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་དང་བོད་སྐད་ལས་སྔ་མར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་འདོད་དེ་སྔགས་ཡིག་གཅིག་ལ་དོན་མང་བོ་འགྲེལ་པ་ནི་སྦྲུལ་ལ་རྐང་ལག་བྲིས་པའི་དཔེ་རུ་སོང་བ་སོགས་དོགས་སློང་གང་མང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོས་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནས་བཟུང་ཀློང་ཆེན་པ་དང་བུ་སྟོན། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དུས་བར་བོད་ལ་སུམ་རྐང་འབྲི་བའི་སྲོལ་མེད་ཀྱང་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་སུམ་རྐང་འབྲི་བའི་སྲོལ་བྱུང་ཞིང་། ད་སྐབས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་པ་འདི་ཡུལ་རྒྱ་གར་གང་བོ་ན་གོ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཐ་ན“འདར་ལོས་དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང་གི་ཆད་བསབ་ཏུ་བྲིས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱ་གར་བས་ཀློག་ཐུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད”①ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོས་ཀྱང་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དུ་ཐོན་དུས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གི་སྒྲ་མཁྱེན་པ་ལ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བཟུང་ཡང་རང་གི་མིག་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བས་ན་ལ་རྒྱའི་མཁར་རྫོང་བཙན་པོ་དབང་མེད་དུ་ཞིག་པ་རེད། དེ་མིན་ཀ་ཡ་ནས་རྡོ་རྗེ་གདན་བར་དུ་ལེ་དབར་བཅུ་བཞི་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང“རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ན་ག་ཡ་ནས་ནུབ་ཏུ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་རྡོ་རྗེ་གདན་སོགས་བྲིས”པ་སོགས་ལ་ཤ་ཚ་ཚ་དང་སྙིང་ཉེ་ཉེ། དོགས་སློང་དང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅམ་བུའི་རང་གཤིས་ལ་སེམས་ཁུར་བྱས་འདུག་པ་ནི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་པཱ་ཅིན(巴金)གྱིས་ངས་བྲིས་པའི་ལྷུག་རྩོམ་རྣམས་ལ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་མེད་མོད་གལ་ཏེ་རིན་ཐང་ཅུང་ཙམ་ཡོད་ན་ལྷུག་རྩོམ་དེ་དག་ལས་སྐད་ཆ་དྲང་མོ་སྨྲས་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།།
བཞི། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་མཛེས་པའི་སྐོར།
གོང་དུ་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་དོན་དངོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚོར་ཉམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ཞིག་བརྗོད་པ་ལས་《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་རིག་གནས་ཀྱི་བྲོ་བ་སྟུག་པོ་མཆིས་པ་ཚང་མར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ལགས། མཛེས་ཉམས་ནི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་རྩ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པས། འདིར་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་རྩོམ་འདིའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཛེས་པར་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་ན་རྩོམ་ཡིག་ལས་རྩོམ་འགོ་འདི་ལྟར་བསླངས་ཡོད། “དེ་ཡང་རང་རེའི་ཡུལ་འདིར་རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་ལྟོས་ལ་བརྟེན་པས། གང་ནས་རྒྱལ་བསྟན་བོད་དུ་བྱོན་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་འདི་ལ་མཆོག་དམན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དད་ཞེན་གུས་པ་ཚད་མེད་ཡོད་གཤིས། རང་རེའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འཆར་ཚུལ། རྩོམ་པའི་སྒྲིག་སྟངས། ཆས་དང་། ཆོ་ག་སོགས་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིལ་ལ་ཏིལ་མར་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱ་གར་བས་ཤན་གྱིས་ཁྱབ་ནས་ཡོད་ཅིང་①ཅེས་བབ་ཆགས་ཤིང་གོ་སླ་བའི་སྒོ་ནས་རྩོམ་འགོ་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་གར་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཏིལ་ལ་ཏིལ་མར་གྱི་ཚུལ་གྱི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པས་ན་རྩོམ་པ་པོ་རྒྱ་གར་དུ་ངེས་པར་དུ་འགྲོ་འདོད་པའི་བསམ་ཚུལ་སྐྱེས་པའང་ཞོར་ལ་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། འདིས་རྩོམ་ཧྲིལ་པོའི་མཇུག་ཡག་པོ་བསྐྱང་བར་ཁང་བའི་ཀ་གདུང་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག དེ་མིན་ད་དུང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་སྤྱིའི་ཆགས་དབྱིབས་བྲིས་པ་གོང་ནས་བརྗོད་ཟིན་པས་འདིར་བསྐྱར་བཟླས་མི་བྱེད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་འདབས་ཀྱི་ཐང་ཆེན་ནི “གདུགས་དང་སྡེར་མ་འདྲ་བའི་ལོ་མ་ལྷེབ་ཆེན་ཟིལ་པ་ཁྲོམ་མེ་པ་དག་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་འཛིང་ཞིང་སྐྱེས་པ། ཐོས་མ་མྱོང་བའི་བྱེའུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་སྒྲོག་པ། སྨུག་སྤྲིན་དཀར་པོའི་གསེབ་ན་རྩེ་མོ་ཡར་འཕགས་པའི་རི་མཐོངས་ནགས་ཚོམ་བུས་བརྒྱན་པ་དག་ན་གྲོང་ཁྱིམ་གཉིས་གསུམ་སྦྲེལ་བ། རྩྭའི་ཐོག་ཕུབས་དང་སྨྱུག་མའི་ཀ་བ་བཞིས་ལྷང་ངེར་བཏེགས་པའི་ལྡིང་ཁང་མེ་ཏོག་གི་འཁྲི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཡོགས་པ”ཞེས་ལམ་འགྲམ་དུ་སྐྱེས་པའི་ལོ་མ་ཆེན་པོ་དག་གདུགས་དང་སྡེར་མའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་དང་སྨུག་སྤྲིན་ངཀར་པོའི་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱིམ་རེ་གཉིས། མེ་ཏོག་གི་འཁྲི་ཤིང་སོགས་རི་མོ་བཞིན་ང་ཚོས་མིག་ལམ་དུབསྟར་ཡོད། རྩོམ་པ་པོས་སིངགལའི་ཡུལ་ང་ཚོར་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་དུས་“དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཐའ་རྣམས་ས་དམར་པོ་གཏོར་མ་འདྲ་བས་གང་བ་རང་རེའི་ཟ་ལར་ཁོག་དང་འདྲ་སེ་བ་ཞིག་ལ་གླིང་འདི་ནི་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་ས་གཤིན་ཅིང་། གསིང་མ་དང་ནགས་ཚུལ་རྒྱས་པས་རི་ལྗོངས་ཐམས་ཅད་སྨུག་དུང་ངེ་བ་ཡོད” ③ཅེས་ཡུལ་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ང་ཚོར་གསལ་བོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། རྩོམ་པ་པོས་ང་ཚོར་རིག་གནས་ཤེས་བྱ་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས། རང་གི་ལྟ་ཚུལ་གང་ཞིག་བརྗོད་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཐད་ནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་མཛེས་ཉམས་དེ་ནམ་ཡང་ཤོར་དུ་མ་བཅུག་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་འུད་བརྗོད་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་རྩོམ་སྟངས་ལ་འགྲན་སློང་བའི་བསམ་བློ་མཚོན་ལ། ཡང་ཅིག་བརྗོད་ན་དེས“མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཀྱི་བསམ་བློའང་”མཚོན་ཐུབ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་ཁོ་ཡུལ་གང་ལ་ཐོན་ནས་བྱ་དངོས་གང་ཞིག་བྲིས་ཀྱང་དཔེ་ཚང་མ་ང་ཚོར་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཏག་ཏག་བཀོལ་ནས་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་སླ་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དུ་བཏང་བ་དེ་རེད། མདོར་ན་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ལེགས་ཤིང་གོ་སླ་བ་དང་ཡིད་འགུག་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་དཔེ་དྲངས་ན་ད་དུང་ཧ་ཅང་མང་ཡང་འདིར་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ནས་འདི་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་བྱས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པར་མཁྱེན།
དེ་མིན་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་ཕུན་ཚོགས་དང་རྣམ་པ་སྣ་མང་ཅན་ནི་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ་《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》གི་བརྗོད་བྱ་སྣ་མང་ཡིན་པའི་ཐད་ནས་གོང་ནས་གླེང་ཟིན་པ་ལས་གཞན་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱ་ཤུག་དང་། ཨཤྭཐ། ནཻགྲོངྷ། ཛམ་བུའི་སྡོང་བོ། ཨཤོཀ ཏམྦུལ། ཏ་ལའི་སྡོང་བོ། ཨམྲ་སོཊ་ཡུལ་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཏུ་ཡོད་ལ་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་སྐོར་གྱི་ནུས་པ་དང་རྣམ་གྲངས། ངང་པ་དང་སྲེ་མོང་། ཀོ་ཀི་ལ་སོགས་བྱ་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་བྲིས་ཡོད་པས་ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་རྩོམ་ཡིག་ཧྲིལ་དང་མཛེས་སྡུག་གི་ཁ་དོག་གཞན་པ་ཞིག་བསྣན་འདུག དེ་མིན་ད་དུང་བོད་ཡིག་དང་གཔྟའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་མཚུངས་ས་དང་། རྒྱལ་རྒྱུད་སྐོར་ཅིག་གི་གནས་ཚུལ། མུ་སྟེགས་ཆོས་ལུགས། རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་སོགས་མང་པོ་བྲིས་འདུག་ལ་དེ་དག་ནི་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ནས་ཁག་པོ་འདུག་པས་འདིར་བྱ་བརྒྱ་རྡོགཅིག་གིས་ཆོག་པར་བྱས་པ་ཡིན། རྣམ་པ་སྣ་མང་ཅན་གྱི་ཐད་ནས་བརྗོད་ན་གཙོ་བོ་འབྲི་ཐབས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་མ་འཁྱོལ་བའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་འཕྱོར་འབྲི་དང་ཞིབ་བསྡུར། དཔྱད་པ་གཏོང་བ། དོགས་པ་སློང་བ། གཞན་གྱི་ལྟ་བར་དགག་པ་སོགས་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཆོག་ཅིང《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》དུ་ཐབས་ལམ་གང་མང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། “དམངས་སྲོལ་རིག་པ་དང་ལྗོངས་རྒྱུ་རིག་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ། མིའི་རིགས་རིག་པ། ས་རྒྱུས་རིག་པ། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པ་སོགས”②ཀྱི་ཐབས་ལའང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱིས་བཀོལ་འདུག
བཞི་པ། མཇུག་གི་གཏམ།
རྩོམ་འདིའི་ནང་རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཁྱད་ཆོས་ལ་སྦྱར་ནས་《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》རིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་མམ་ལྷུག་རྩོམ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་རིན་ཐང་ངོ་མ་རྩོམ་རིག་དཔྱད་འཇོག་དང་གསར་སྙེད་ཀྱི་མཐོང་སྣེ་ནས་སྔོག་འདོན་བྱས་ཏེ་བྲོད་པའི་ལྷུག་རྩོམ་གསར་རྩོམ་གྱི་ལམ་བུ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་རྔོ་ཐོགས་པའི་ཕན་སེམས་དང་། གཉིས་ནས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་ལ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་བརྟེན་དགོས་པར་མ་ཟད་གཞུང་ལུགས་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་འགན་ཁུར་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་པར་བགྱི་བའི་ལས་ཉག་ཅིག་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་རྩོམ་པ་པོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རྒྱལ་ནང་ནས་རྒྱལ་ཕྱིར་འགྲིམས་ཏེ་ཉེན་ཁ་དང་ཚེ་སྲོག་གིས་འགྲིལ་བཞུད་དེས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དང་བལ་བོ། བོད་སོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཚུངས་ཆོས་གཅིག་ཏུ་སྣོལ་བ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་ཆུ་འགོ་གངས་ལ་གཏུག་པ་ལྟར་བགྱིས་ཏེ་རྩོམ་ཡིག་ཧྲིལ་བོ་ལྷུག་མའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་དང་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ལྟ་བས་སྤྲས་པའི་མི་ཚད། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རབ་རིབ་དུབཏང་བའི་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་དེའི་མཐའ་ཁོར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་དག་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་ཇི་བཞིན་དུ་བཤམས་ཤིང་། གནས་ལུགས་བརྗོད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་རྩོམ་འདིའི་ང་ཚོར་གོ་སྐོན་བློ་འགུག་གི་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་སྐྱེད་ཐུབ་ཅིང་རྔམ་མཐུག་པའི་རིག་གནས་ཀྱིས་བྲོ་བ་སྟུག་པོ་གང་འདོད་འདོད་དུ་མྱང་ཆོག་པས་ན《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ནིག་གནས་ལྷུག་རྩོམ་དང་པོ་ཡིན་ཞེས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་སྨྲས་ཆོག་གོ།
རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། པདྨ་རིག་འཛིན། (1978- ) ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི2008ལོའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཤེས་རམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཡིན།
①《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས5ན་གསལ།
①《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས15ན་གསལ།
②《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས40ན་གསལ།
①《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་1990ལོར་བསྒྲིགས། 1990ལོའི་ཟླ4པར་ཐེངས་དང་པོ་བསྒྲིཊ། 2008ལོའི་བླ12པར་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏབ། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས54ན་གསལ།
② 《母牛, 猪, 战争和妖巫: 人类文化之谜》 哈里斯著上海文艺出版社,1990年, P69.
③《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས102ན་གསལ།
①《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》 1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོའི་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས139ན་གསལ།
②《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས71ན་གསལ།
①《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》 1990ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2008ལོའི་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས77ན་གསལ།
② 《吐蕃传》 端智嘉, 陈庆英翻译 ,青海民族出版社出版, l983年6月, P22-23.
① 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་2008ལོར་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས83ན་གསལ།
① 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་2008ལོར་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས292ན་གསལ།
② 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ།》བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཁང་གིས་2008ལོར་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན། དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས119ན་གསལ།
①《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་འབུམ།》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2009ལོའི་པར་ཐེངས་དང་པར་གཞི་དང་པོ། ཤོག་ངོས་4ན་གསལ།
②《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་འབུམ།》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2009ལོའི་པར་ཐེངས་དང་པར་གཞི་དང་པོ། ཤོག་ངོས་34ན་གསལ།
③《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་འབུམ།》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2009ལོའི་པར་ཐེངས་དང་པར་གཞི་དང་པོ། ཤོག་ངོས་342ན་གསལ།
①《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།》ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2005ལོའི་པར་ཐེངས་དང་པར་གཞི་དང་པོ། ཤོག་ངོས་155-156ན་གསལ།
②《མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་འབུམ།》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2009ལོའི་པར་ཐེངས་དང་པར་གཞི་དང་པོ། ཤོག་ངོས་175ན་གསལ།
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1


c: text/html

text:
ངོ་སྤྲོད་གནད་བསྡུས།
མཚན། གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོ། འཁྲུངས་ཡུལ། གཙང་སྟོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ངམ་རིང་རྫོང་གི་འོལ་ཀ་ལྷ་རྩེ། འཁྲུངས་འདས། ༡༣༨༥-༡༥༠༩ ༼༡༣༦༡-༡༤༨༥༼༡༣༨༥-༡༤༤༦ ༼ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ཅུང་ཙམ་ཞལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད།༽ ཐོབ་ཐང་། སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ། སློབ་སྦྱོང་། ཆུང་དུས་ནས་རིག་པ་གསལ་ལ་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་ཤིང་ཕན་སེམས་ཆེ་བའི་བྱིས་པ་ཞིག་ཡིན། བྱང་སྡིངས་དགོན་པར་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་བའི་དྲུང་དུ་ཀློག་བསླབས་ནས་བོད་ཡིག་དང་། ལཉྫ། ཝརྟུ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པར་གྱུར། དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ངམ་རིང་ཆོས་སྡེ་སོགས་སུ་མཁས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ། དཀོན་མཆོག་དར་མ། ཀུན་སྤོང་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། བྱ་ཕུར་བ། གྲུབ་ཐོབ་སྐལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་མདུན་ནས་རིག་ལམ་དང་ཚད་མ་ཕར་ཕྱིན། སྔགས་གསར་རྙིང་གི་གདམས་པ་དང་མན་ངག་མང་དུ་གསན་ནས་མཁས་པ་ནས་གྲུབ་པའི་ས་མཐོར་གཤེགས། གསུང་རྩོམ། ཟློས་གར་ཆེན་མོ་བརྒྱད་སོགས་མང་དུ་བཞུགས། མཛད་སྤྱོད། རིག་པའི་གནས་ལ་གསན་བསམ་བྱས་ནས་ས་སྐྱ་སོགས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད། ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་ཆེད་ངེས་མེད་དབེན་པའི་གནས་སུ་ལོ་མང་ལ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ལོ་མང་ལ་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ལ་གསེར་དངུལ་གྱིས་སྐུ་དཀར་གསོལ། མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ཞིག་གསོ་མཛད། སླར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་དད་ལྡན་ཆོས་ཀྱིས་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་དུ་བཞེངས། ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་གསར་གཏོད་གནང་། ལྷ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བཞེངས། ལྷག་ཏུ་མཛད་པ་གཙོ་བོ་མི་རྣམས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆུ་བོ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས། ཁྱོན་སྡོམ་ལྕགས་ཟམ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད། ཤན་ཆེན་དང་གྲུ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད། ཤིང་ཟམ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་བཅས་ཡོད།
ཁྲོ་བོ་དཔལ་ལྡན།
རྗེ་འདི་ཉིད་གཙང་ལ་སྟོད་གཡས་རུ་བྱང་མའི་ཆབ་འོག་འོལ་བ་ལྷ་རྩེ་རིན་ཆེན་སྡིངས་གྲོང་དུ་ཞིང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་ཡབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་གླང ༼ སྤྱི་ལོ ༡༣༦༡༽ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ༼སུམ་པ་མཁན་པོས་ཤིང་གླང་སྤྱི་ལོ ༡༣༨༥ ལོར་འཁྲུངས་པར་བཞེད༽ ཐོག་མའི་མཚན་ལ་ཁྲོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་ལ་ར་ལུག་འཚོ་བར་ཕེབས། བྱིས་པའི་དུས་ནས་སྤྱངས་གྲུང་འཛོམས་ལ་རིག་པ་རྣོ་བས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་བའི་དྲུང་དུ་ཀློག་ཡིག་བསླབ་པར་བསྐྱལ། བོད་ཡིག་དང་། ལཉྪ། ཝརྟུ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལའང་མཁས་པར་གྱུར། སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སེར་གེའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། མཚན་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོར་གསོལ། མཁན་ཆེན་དེའི་དྲུང་ནས་དོན་ཡོད་ཞགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་སོགས་དང་། ངམ་རིང་ཆོས་སྡེའི་མཁས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ་དང་། དཀོན་མཆོག་དར་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སོགས་གསན་ཏེ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱར་བཀའ་བཞིའི་གྲྭ་སྐོར་ལ་བྱོན། སྙན་གྲཊ་གཉེར་མ་མཛད་པར་ངལ་བ་འཁུར་དུ་བཞེས་ནས་སྦྱང་བརྩོན་གནང་བས་བརྩོན་འགྲུས་སྨྱོན་པ་ཟེར་བའི་མཚན་དེ་དུས་བཏགས་པར་གྲགས། དེ་རྗེས་མདོ་སྟོད་སྐྱ་རའི་དགོན་པ་ན་བཞུཊ་པ་བཀའ་ལྔ་བ་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཁན་པོ་མཛད་དེ་ལས་སློབ་དད་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་གི་དབུས་སུ་བསྙེན་རྫོགས་བཞེས་པའི་མཚན་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོར་གསོལ། མཁས་དབང་དར་མ་དཔལ་བ་དང་ལྷ་གདོང་པ་བསོད་ནམས་མཆོག ཀུན་སྤངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་སོགས་ལས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་དང་། ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདམས་པ་དང་། མེ་དང་རླུང་གི་སྒོམ་ཐབས་སོགས་མན་ངག་དུ་མ་གསན་ནས་ལོ་མང་རིང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་དབེན་གནས་སུ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། དེ་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་བྷ་རོ་མ་ནུ་ངྷ་རས་གསེར་དངུལ་སོགས་ཆ་རྐྱེན་དུ་མཛད་ནས་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ལ་སྐུ་དཀར་གསོལ་ཞིང་། བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ལ་ཉམས་གསོ་ལེགས་པོ་མཛད། ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་རིང་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་འབྱོར་བཞུད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་། ཟངས་གླིང་སོགས་ལ་ཕེབས། གྲུབ་ཐོབ་མང་བོ་ལ་ཆོས་གསན། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཉེ་བའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ཏུ་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཐོབ་སྐལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ལས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་མ་ལུས་པ་གསན། ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས། སླར་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ཟབ་ཆོས་དེ་དག་གཏེར་དུ་སྦས། དེ་ནས་ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་འདས་པའི་གདུང་རུས་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་བོའི་ས་པར་བཏབ་ནས་མཆོད་རྟེན་བརྩེགས་པ་དང་། གསུང་རྟེན་གསེར་བྲིས་ཀྱི་མདོ་སྡུད་པ། སྐུ་རྟེན་ལ་བྲིས་ཐང་བཞེངས་པ་བཅས་ནི་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་གསུངས། རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་དང་། སླེ་ཁ་བ་ཤེས་རབ་བཟང་བོའི་དྲུང་ནས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ནག་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་དང་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་བོའི་དྲུང་ནས་ཟབ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཅིང་། དབེན་གནས་རྣམས་སུ་དཀའ་ཐུབ། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པའི་གཉན་པའི་རི་ཁྲོད་དུ་མར་གསང་བའི་སྤྱོད་པས་འགྲོ་དོན་མཐའ་ཡས་པ་མཛད། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཞེས་མཚན་ཐོག་ཚུལ་ནི། ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་ཐང་ཆེན་ན། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུ་བཞུགས། །དེ་ཕྱིར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཐོབ། །ཅེས་གཙང་རྒྱལ་སྡེའི་ཐང་ཁར་བཞུགས་པའི་དུས་དེ་ནས་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར།
རྗེས་སུ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་མཆོག་གནས་ཡུལ་ངེས་མེད་དུ་རྒྱུ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དབུས་སུ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་བྱོན་དུས་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་གྲུ་ལ་ཞུགས་སྐབས་གཉན་པ་གཞན་ལ་ཚིག་པ་ཟོས་ཏེ་ཁྱོད་ང་ལ་མ་དྲིས་པར་གྲུ་ལ་བཞུགས་པ་མི་འོས་ཞེས་གྲུ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་ཤིང་། དབུ་ལ་ཤན་སྐྱ་གཞུས་པ་དང་ཆུ་ལ་བསྐྱུར་བས་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་ཕམ་པ་ཞིག་བྱུང་། དེས་སྐུལ་རྐྱེན་གྱིས་ཉམ་ཐག་གི་སྐྱེ་བོ་ཇི་སྙེད་ཀྱང་དཀའ་སྡུག་དེ་འདྲ་མྱོང་དགོས་འདུག་དགོངས་ཤིང་ཨུ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སོགས་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་མང་བོས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་ལྟར་ཆུ་བོ་རྣམས་ལ་ལྕགས་ཟམ་གཟུགས་རྒྱུའི་དམ་བཅས། ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔ་རིས་པ་སོགས་དད་འདུས་ཀྱི་སློབ་མ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཁྲིད་དེ་སྔ་རྗེས་སུ་ཀོང་ཡུལ་སྟེང་རྩ་དང་། བྷ་ཁ། སྨན་མོ་སྒང་སོགས་སུ་ཕེབས་ནས་ལྕགས་ཀྱི་སློང་མོ་མཛད་པ་དང་དུས་མཚུངས་རང་ཉིད་འཁོར་བཅས་ཀྱང་ལྕགས་ཁ་སྔོགས་འདོན་གྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ནས་ལྕགས་གཏེར་འབོར་ཆེན་བཏོན། གྲུབ་ཐོབ་རང་ཉིད་ཀྱང་ལྕགས་བཟོའི་ལག་གཡོག་མཛད། དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་དང་མོན་ཡུལ་ལྷོ་འབྲུག་སོགས་ལ་ཕེབས་ནས་ལྕགས་མང་བོ་བསྒྲུབས། དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་བ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་ཁྱི༼སྤྱི་ལོ ༡༤༣༠༽ལོར་ལྷ་སའི་གཙང་བོར་ལྕགས་ཟམ་ཐོག་མ་དེ་བཙུགས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཞེས་གྲགས། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་མཆོག་གིས་བག་གྲོང་འབྲི་ཆུ་དང་། རྫ་ཆུ། ཉག་ཆུ། ལྷོ་འབྲུག གངས་ལ་ཀློང་ཁ། དཔལ་ཆུ་བོ་རི། བཞང་བཀྲ་ཤིས་རྩེ། གཙང་སྟོད་ཡོངས་རུ། སྟོད་ལུང་། ཉ་འགོ་གྲུ་ཁ། འབྲི་གུང་ཆོས་འཁོར་སྒང་། གཞུ་སྣ། མོན་ཡུལ་འཛོམས་སོགས་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ལྕགས་ཟམ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་བསྐྱོན། ཤན་ཆེན་དང་གྲུ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད། ཤིང་ཟམ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་བཅས་བཙུགས། གསེར་གྱི་སློང་མོ་མཛད་དེ་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེར་གསེར་གྱི་ལྷུང་བཟེད་འབྲུ་སྣས་བཀང་བ་ཕུལ། ལྷ་ལྡན་གྱི་ལྕགས་པོ་རིར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཤིང་སྨན་རྒྱལ་རི་ཞེས་མཚན་གསོལ། དེར་གཡུའི་སངས་རྒྱས་སྨན་བླ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། དུང་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་བདུན། བྱུ་རུ་ལས་གྲུབ་པའི་འོད་དཔག་མེད་དང་། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་སོགས་བཞེངས། གྲུབ་ཆེན་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་རིང་སྐུ་རྟེན་རྒྱབ་མཐོ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་ཆེ་ཚད་དང་། ཆུང་ཚད་མཁྱིད་གང་ལས་བྱས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་དངུལ་གཡུ་བྱུར་མུ་མེན་སྤོས་ཤེལ་དུང་སོཊ་ལས་གྲུབ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ། འཇིམ་པ་ལས་གྲུབ་པ་རྒྱབ་མཐོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ནས་མཐོ་གསུམ་གྱི་བར་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། གྱང་རིས་རས་བྲིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། འདུ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། གསུང་གི་རྟེན་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་བཀའ་འགྱུར་ཞིག་གིས་མགོ་བྱས་བཀའ་འགྱུར་བཅོ་བརྒྱད། བསྟན་འགྱུར་བཅོ་ལྔ། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་དཔལ་རི་བོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཕོ་འདོམ་བཞི་བཅུ་ཡོད་པ་ཆེ་ཚད། ཕྱོགས་རེ་ལ་འདོམ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ཆུང་ཚད་བྱས་པའི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག དབེན་གནས་ཐར་པ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་སྡེ་མང་བོ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ། སྦས་ཡུལ་དང་མཐའ་འཁོབ་རྣམས་སུ་གནས་སྒོ་འབྱེད་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་གྱི་ལམ་ནས་སྟོན་པ་དེང་སང་ཨ་ཅེ་ལྷ་མོ་ཞེས་གྲགས་པའི་གཞུང་བརྩམས་ཏེ་ལྷ་མོའི་སྲོལ་བཏོད། གསོ་བ་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ཁོང་ནད་ཀུན་འཇོམས་རིལ་བུ་དཀར་བོ་དང་། གཉན་རིམ་འཇོམས་བྱེད་རིལ་བུ་དམར་བོ་སོགས་མན་ངག་མང་བོ་མཛད། གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཐོབ་འདི་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཁྲིམ་ཆོས་བཞིན་དྲང་པོར་བསྲུང་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་བར་གྲགས། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བྱ་བྲལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་པ་བསྐྱངས་ཤིང་གནས་ངེས་མེད་ལྟ་བུར་གང་སར་ཕེབས་ཏེ་རྣམ་དཀར་གྱི་མཛད་པ་བཟང་བོ་ཁོ་ནར་གཞོལ་བས། བོད་འབངས་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཐུགས་སྲས་ཤེས་རབ་དཔལ་ལྡན། ཆོས་རྗེ་མང་ཡུལ་བ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་སོགས་སློབ་མ་ཡང་སྐུ་ཚེ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་མང་དུ་བྱོན། མཐར་གྲུབ་ཆེན་དགུང་གྲངས་བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔ་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་སྦྲུལ ༼སྤྱི་ལོ༡༤༨༥༽ལོར་གཙང་སྟོད་གཅུང་རི་བོ་ཆེར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས།
བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོ།
ཟམ་སྐྲུན་མཁན་གྱི་དམ་བཅའ། ཉིན་ཞིག་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཁལ་བཀལ་བའི་བོང་བུ་དེད་ནས་ཆུ་བོ་རྒལ་གྱིན་ཡོད། ཆུ་བོའི་གཞུང་དུ་བསླེབས་ལ་ཉེ་དུས་སུ། ཆུ་ཤུགས་ཆེ་བས་བོང་བུ་ཆུ་ནང་དུ་འགྱེལ་བ་དང་། མི་དེས་མྱུར་དུ་བོང་བུ་ཡར་སློང་སྐབས་ཁོ་ཡང་ཆུ་ནང་དུ་འགྱེལ་ཞིང་། དེའི་མུར་ཆལ་ཆིལ་གྱི་རྦ་རླབས་ཞིག་གིས་མི་ཟོག་གཉིས་ཀ་བཏུམས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར། ལོ་རེའི་དབྱར་ཁར་ཆར་ཞོད་ཆེན་པོས་ཆུ་བོ་རྒྱས་པའི་དུས་སུ་མི་ཟོག་མང་བོའི་སྲོག་འདི་ལྟར་ཤོར་གྱིན་ཡོད། ཆུ་བོའི་ཚུར་ཁ་ན་བྱིས་པ་ཞིག་གི་དེར་བལྟས་ནས་སྡད་འདུག བྱིས་པ་དེའི་མིང་ལ་ཁྲོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ཟེར། མི་ཟོག་གཉིས་དེ་ལྟར་ཤི་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་ཡིད་སྐྱོ་ཞིང་སེམས་སྡུག་པའི་ངང་ནས་ཆུ་འགྲམ་དུ་ལངས་ཏེ་ཆུ་བོ་ཆལ་ཆིལ་དུ་རྒྱུག་པ་ལ་བལྟས་ནས་ལོ་མང་བོའི་རིང་ལ་ཆུ་བོ་འདིས་ཅི་འདྲའི་མི་མང་བོའི་སྲོག་འཕྲོག་ཡོད་དམ་སྙམ་ཞིང་མི་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་ཆུ་ལ་བརྒལ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ནར་སོན་ན་ཆུ་ལ་ཟམ་པ་སྐྲུན་མཁན་ཞིག་བྱ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་སྙིང་ལ་བཅངས། རིག་གནས་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་ཁོང་བྱང་སྡིངས་དགོན་པར་ཞུགས་ནས་གྲྭ་བ་བྱས་ཤིང་མིང་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོ་ཞེས་བཏགས། ཁོང་གི་དཀའ་སྦྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས་རིག་གནས་ཤེས་བྱར་སྦྱོང་བ་བྱས་པས་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང་མིང་ལ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཞེས་ཐོགས་ནས་ཀུན་ལ་གྲགས་པར་གྱུར། རྗེས་སུ་ཁོང་རིག་གནས་གཞན་སློབ་གཉེར་གྱི་ཆེད་དུ་ལྷ་སར་ཕེབས། ཉིན་ཞིག་ལྷ་གདོང་ཤན་ཁ་ནས་གཙང་བོ་བརྒལ་དུས་མི་མང་བོ་གྲུ་གླ་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད་པར་ལུས་ཡོད་པ་མཐོང་། ཁོང་སེམས་ཀྱི་མ་བཟོད་པར་གྲུ་དཔོན་ལ་གྲུ་གླ་མི་དགོས་པར་མི་རྣམས་གྲུ་ལ་སྡོད་དུ་འཇུག་རོགས་ཞེས་ཞུ་བ་བྱས་པ་ལ་གྲུ་དཔོན་གྱི་ཁྱོད་རང་གྲུ་གླ་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ད་དུང་མི་གཞན་གྱི་ལག་ནས་གྲུ་གླ་མ་ལེན་ཟེར་བ་ཅི་ཡིན་ཟེར་ནས་ཁོང་གི་མགོ་ལ་སྐྱ་བ་བཞུས་ཏེ་ས་ལ་འགྱེལ་བ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཉམ་ཐག་གི་མི་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་གིས་འདི་འདྲའི་བརྙས་བཅོས་མྱོང་གིན་འདུག་སྙམ་ནས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་གླ་སྤྲོད་མི་དགོས་པར་ཆུ་བོར་བརྒལ་ཐུབ་པའི་ཟམ་པ་འཛུགས་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་སྔར་བས་བརྟན་དུ་སོང་། ཁོང་བལ་བོ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ས་ཆ་མང་བོར་སོང་ནས་སྡུག་རུས་ཀྱི་ཟམ་པའི་བཟོ་བཀོད་དང་སྐྲུན་ཐབས་ལྕགས་བཞུ་བ་དང་ལྕགས་ཐག་རྡུང་བ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས། སྤྱི་ལོ ༡༤༣༠ ལོར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོས་བཟོ་བཀོད་བྱས་པའི་ལྕགས་ཐག་གི་ཟམ་པ་དང་བོ་དེ་སྐྱིད་ཆུའི་ལྷ་གདོང་ཤན་ཁར་བཙུགས་པ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་བོད་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཆེན་ཡར་ཀླུང་གཙང་བོ་དང་འབྲི་ཆུ་རྫ་ཆུ་ཉང་ཆུ་ལ་སོགས་དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་ཆུ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ལྕག་ཐག་གི་ཟམ་པ ༥༨ ཤིང་ཟམ ༦༠ ལ་སོགས་པ་བསྐྲུན་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆུང་དུས་དམ་བཅའ་མངོན་གྱུར་བྱས་པ་རེད། ༼བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ་ལས་བཤུས།༽
ཐང་སྟོང་གི་རྣམ་ཐར།
ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་སྟེ་མཚན་དངོས་དཔལ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོ་ནི། རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་མོ་གླང ༡༣༦༡ གི་ལོར་གཙང་སྟོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ངམ་རིང་རྫོང་གི་འོལ་ཀ་ལྷ་རྩེར། ཡབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཡུམ་རྒྱ་ཐར་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་སྙན་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། ཤངས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བར་མཛད། ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་འཆར་འགོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། སྐུ་ཆུང་ངུའི་དུས་ཁྱིམ་གཞི་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་བའི་དྲུང་དུ་ཀློག་ཡིག་བསླབ་པར་གྱུར། དེ་ནས་བྱང་སྡིངས་དགོན་དུ་ཉི་མ་སེང་གེའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། མདོ་སྟོད་སྐྱ་རའི་དགོན་པར་བཀའ་ལྔ་བ་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོ་གསོལ། ངམ་རིང་ཆོས་སྡེར་མཁས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ་དང་། དཀོན་མཆོག་དར་རྒྱས་ལས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རིགས་ལམ་མང་བོ་གསན། དེ་ནས་ས་སྐྱ་བཀའ་བཞིའི་གྲྭ་སྐོར་ལ་བྱོན། གྲྭ་སྐོར་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མཁས་རློམ་གྱི་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་། ཁོང་གིས་སྙན་གྲགས་དོན་གཉེར་མ་མཛད་པས། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོར་བརྩོན་འགྲུས་སྨྱོན་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ཡང་དེ་དུས་བཏགས་པར་གྲགས། དེ་ནས་གངས་བུ་ལེར་དར་མ་དཔལ་བ་ལས་ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདམས་པ་དང་། ལྷ་གདོང་བ་བསོད་ནམས་མཆོག་དང་། ཀུན་སྤངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། བྱ་འཕུར་བ་སོགས་ལས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་དང་། མེ་རླུང་གི་སྒོམ་ཐབས་སོགས་མན་ངག་དུ་མ་གསན་ནས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་དབེན་གནས་སུ་ལོ་མང་བོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཞེས་པའི་མཚན་གཙང་རྒྱས་སྡེའི་ཐང་ཁར་གསང་སྤྱོད་ལ་བཞུགས་སྐབས། ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་ཐང་ཆེན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ། འཇིགས་མེད་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུར་བཞུགས། དེའི་ཕྱིར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོར་ཐོགས། ཞེས་རིགས་ལྔ་མཁའ་འགྲོས་གསོལ་བར་གྲགས། དེ་ནས་བཟུང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཞེས་མཚན་སྙན་ཕྱོགས་བརྒྱར་གྲགས་སོ། །རྒྱ་དཀར་ནག་དང་བོད་དབུས་གཙང་ཁམས་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་བོར་ཕེབས་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད། བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་དུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་དང་ལྕགས་ཟམ་གྲུ་ཤན་བཅས་མང་དུ་བཙུགས། ལྷ་ལྡན་གྱི་ལྕགས་པོ་རིར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཤིང་སྨན་རྒྱལ་རི་ཞེས་མཚན་གསོལ། དེ་ནས་སློང་མོ་འཚོལ་བའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟའི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་ཁོངས་འཕྱོངས་རྒྱ་རྫོང་ཁུལ་སྦས་སྣ་ཟེར་བའི་ཁྱིམ་ཆང་ཞིག་ལ་བུ་མོ་སྤུན་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་བསྐུལ་ཏེ་གཉིས་ཀྱིས་རྔོན་པ། གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ལུ། གཉིས་ཀྱིས་ལྷ་མོ། གཅིག་གིས་སིལ་དཀྲོལ། ཁོང་གིས་རྔ་རྡུང་གནང་སྟེ། ཟློས་གར་སྤུན་བདུན་ཞོལ་པ་མིང་རྒྱས་པ་ལ་འཕྱོངས་རྒྱབ་བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་པ་སྦས་སྣ་སྤུན་བདུན་ཞེས་པའི་སློང་མོ་མཛད་ཅིང་། དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ལ་ལྷ་མོའི་ཟློས་གར་འཁྲབ་སྲོལ་དར་བ་ངག་རྒྱུན་དུ་གྲགས། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་གྱི་ལམ་ནས་སྟོན་པ་དེང་སང་ཨ་ཅེ་ལྷ་མོ་ཞེས་གྲགས་པའི་འཁྲབ་གཞུང་བརྩམས། གསོ་བ་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ཁོག་ནད་ཀུན་འཇོམས་རིལ་བུ་དཀར་བོ་དང་། གཉན་རིམས་འཇོམས་བྱེད་རིལ་བུ་དམར་བོ་སོགས་མན་ངག་མང་བོ་མཛད། ཁོང་གིས་བོད་མི་རིགས་ལ་ཕན་པ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་གྲགས་ལས་འདས་པ་བསྒྲུབས། ལྷག་པར་དུ་ཆུ་ཆེན་རྣམས་ལ་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས་སྟབས། བོད་རིགས་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ལ་སྙིང་དབུས་ནས་དགའ་གུས་དང་། དད་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ལོ་དང་འདས་ལོ་ལ་བཤད་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ༼ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོའི་རྣམ་ཐར༽ནང་འཁྲུངས་ལོ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་གླང་ལོ ༡༣༦༡ དང་འདས་ལོ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་སྦྲུལ་ལོ ༡༤༨༥ ཡིན་ཞེས་དང་། ༼བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི༽ནང་འཁྲུངས་ལོ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་གླང ༡༣༨༥ ལོ་དང་འདས་ལོ་རབ་བྱུང་དགུ་བའི་ས་སྦྲུལ་ལོ ༡༥༠༩ ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། ༼སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས༽ནང་ཡང་འཁྲུངས་ལོ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་གླང་ལོར ༡༣༨༥ དང་འདས་ལོ ༡༤༤༦ ལོ་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད།༼ཨེ་ཝྃ་རིག་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས་བཏུས།༽
ཐང་སྟོང་དང་ལྕགས་ཟམ།
༼དཔལ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོའི་རྣམ་ཐར་ཀུན་གསལ་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་།༽ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་བཀོད་པར་གཞིགས་ན། སྙན་པའི་གྲགས་པ་ནོར་འཛིན་གཞི་མོའི་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བཟོ་སྐྲུན་འཆར་འགོད་པ་དྲིན་ཅན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་བྱོན་ནས་མི་ཉག་དར་རྩེ་མདོར་འབྱོན་འཕྲོ། གྲྭ་བ་ཕོ་མོ་རྟ་དྲེའུ་དང་བཅས་པ་དར་རྩེ་མདོར་བཞག གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་གཅིག་ཡུ་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ཕེབས། རྒྱ་ནག་ལ་དུས་ཚོད་རིང་ཐུང་ཅི་འདྲ་བཞུགས་པ་སོགས་ཕྲན་ཆུང་བདག་གིས་མཇལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རིགས་མ་མཐོང་། དེའི་ཐད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཁུངས་ལུང་འཚོལ་བར་འཚལ། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ནས་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་སླར་ཡང་དར་མདོར་ཕེབས། དར་རྩེ་མདོ་ནས་གྲྭ་བ་ཕོ་མོ་རྙིང་བ་རྣམས་དང་ཁམས་པ་ཕྱགས་ཕྱིར་འབྲངས་པ་མང་བོས་རྟ་དྲེའུ་མཛོ་གཡག་སོགས་ལ་ཁལ་གང་ཐེག་བཀལ། མ་ཐེག་པ་རྣམས་རིམ་གྱི་དང་བླངས་སྟོབས་ཅན་ལ་བསྐུལ་ནས་མི་ཉག་གི་ཡུལ་མཁར་གླིང་དུ་ཕེབས། མི་ཉག་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་གྱི་མི་ཚོས་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཕེབས་བྱུང་ཟེར་ནས་མདའ་རྩེ་དང་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཅིང་། ཇ་ཆང་ལོངས་སྤྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ཚོགས་འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས། མི་ཞིག་གིས་རལ་གྲི་ཞིག་ཕུལ། མི་ཉག་ཡུལ་མཁར་གླིང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་མི་ཉག་ཡུལ་སྡེ་ཆེ་བས་རྒྱུན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱུང་ཞིང་དམེ་འཁྲུགས་མང་བོ་ཡོད་པ་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་། ཕོ་མོ་མང་དུ་ཚོགས་བྱུང་བར་ཆོས་འབྲེལ་མཛད། རྟ་དྲེའུ་གསེར་དངུལ་གོས་དར་སོགས་འབུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་མི་ཉག་གླིང་ཆུ་ཁྲ་མོ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་བརྒལ་དཀའ་བའི་འཇིགས་སྣང་རྒྱུན་དུ་སྟེར་བ་མཁྱེན་ནས་མི་སེར་དག་གིས་འབུལ་བའི་རྒྱུ་ནོར་མཐའ་དག་གིས་ངར་ལྕགས་ཤ་སྟག་ཉོས་ནས་ལྕགས་ཐག་བཞི་ཅན་དཔྱང་བའི་ལྕགས་ཟམ་ཞིག་བཙུགས་པ་རེད། ལྕགས་ཟམ་དེ་ད་ལྟར་དར་མདོ་རྫོང་འགག་པ་ཤང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད། ༼ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ།༽
གྲུབ་ཆེན་ལྕག་ཟམ་པ།
ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་གླང་སྤྱི་ལོ ༡༣༨༥ ལོར་གཙང་སྟོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ངམ་རིང་རྫོང་གི་འོལ་ཀ་ལྷ་རྩེར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རབ་བྱུང་དགུ་བའི་ས་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ ༡༥༠༩ ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་འདས། དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔར་བཞུགས་པར་གྲགས། ཁོང་ནི་ཤངས་པ་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་སྙན་གྲགས་ས་སྟེང་ཀུན་དུ་ཁྱབ་ཡོད། སྐུ་ཚེ་གང་བོར་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་སྟེ། ཟློས་གར་གྱི་ཐད་ནས་ལྷ་མོའི་ཟློས་གར་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་བརྩམས་ཏེ། ཟློས་གར་ཆེན་མོ་བརྒྱད་སོགས་བྱུང་བ་དང་། གསོ་རིག་ཁོང་ནད་ཀུན་འཇོམས་རིལ་བུ་དཀར་བོ་དང་། གཉན་རིམ་འཇོམས་བྱེད་རིལ་བུ་དམར་བོ་སོགས་མན་ངག་མང་བོ་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་ལྕགས་ཟམ་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ། འགྲིམ་འགྲུལ་བྱ་བཞག་ཁྲོད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་མྱོང་།༼ཤེས་བྱ་དྲི་བརྒྱ་བ་ལས་བཏུས།༽
ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ།
རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་མོ་གླང༼༡༣༦༡༽ལོར་གཙང་ལ་སྟོད་གཡས་རུ་བྱང་མའི་ཆབ་འོག་འོ་བ་ལྷ་རྩེ་རིན་ཆེན་སྡིངས༼ངམ་རིང་རྫོང་ཁོངས་མདོ་སྤེ་ཆུས༽ལ་ཞིང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་བལྟམས། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་མོ་སྦྲུལ༼༡༤༨༥༽ལོར་གཙང་སྟོད་རི་བོ་ཆེར་སྐུ་གཤེགས། དགུང་གྲངས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པར་ངེས། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོའི་ཡབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་གཉིས་ལ་རིགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྕམ་སྲིང་དྲུག་བྱུང་བ་སྟེ་སེ་རོ་དཔལ་དང་། སློབ་དཔོན་དཔལ་ཚུལ། འཕན་པོ། སྔ་དར། ཁྲོ་བོ་དཔལ་ལྡན། ལྕམ་མོ་དཔལ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་མ་བཅས་ཡིན་པ་ལས་ལྔ་བ་ཁྲོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོར་འབོད་པ་དེ་ཡིན། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་བྱིས་པའི་དུས་ནས་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་ལ་ཕན་སེམས་ཆེ་བ། རིག་པ་རྣོ་བས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་བའི་དྲུང་དུ་ཀློག་ཡིག་བསླབ་པར་བསྐྱལ། གང་དེས་སྙིང་རུས་ཆེན་པོས་སློབ་གཉེར་མཛད་པས་རིང་བོར་མ་ཐོགས་པར་བོད་ཡིག་དང་། ལཉྩ། ཝརྟུ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར། དེ་ནས་མ་ཡི་རེ་བ་ལྟར་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཉི་མ་སེངྒེའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མདོ་སྟོད་སྐྱ་རའི་དགོན་པར་དཀའ་ལྔ་བ་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས། མཚན་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོར་བཏགས། ངམ་རིང་ཆོས་སྡེར་མཁས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ་དང་། དཀོན་མཆོག་དར་མ་ལས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རིག་ལམ་མང་བོ་གསན། དེ་རྗེས་ས་སྐྱར་བཀའ་བཞིའི་གྲྭ་སྐོར་ལ་བྱོན། དེ་ནས་གངས་བུ་ལེར་དར་མ་དཔལ་བ་ལས་ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདམས་པ་དང་། ལྷ་གདོང་པ་བསོད་ནམས་མཆོག་དང་། ཀུན་སྤངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། བྱ་ཕུར་བ་སོགས་ལས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་དང་། མེ་རླུང་གི་སྒོམ་ཐབས་སོགས་མན་ངག་དུ་མ་གསན་ནས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་དབེན་པའི་གནས་སུ་ལོ་མང་རིང་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། དེ་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་བྷ་རོ་མ་ནུ་དྷ་རས་གསེར་དངུལ་སོགས་ཆ་རྐྱེན་དུ་མཛད་ནས་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ལ་སྐུ་དཀར་གསོལ་ཞིང་། བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ལ་ཉམས་གསོ་ལེགས་པོ་མཛད། ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་རིང་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་འབྱོན་བཞུད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་། ཟངས་གླིང་སོགས་ལ་ཕབ། གྲུབ་ཐོབ་མང་བོ་ལ་ཆོས་གསན། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཉེ་བའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ཏུ་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཐོབ་སྐལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ལས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་མ་ལུས་པ་གསན། ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས། སླར་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ཟབ་ཆོས་དེ་དག་གཏེར་དུ་སྦས། དེ་ནས་ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་འདས་པའི་གདུང་རུས་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་བོའི་ས་པར་བཏབ་ནས་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པ་དང་། གསུང་རྟེན་གསེར་བྲིས་ཀྱི་མདོ་སྡུད་པ། སྐུ་རྟེན་ལ་བྲིས་ཐང་བཞེངས་པ་བཅས་ནི་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་གསུངས། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཞེས་མཚན་ཐོགས་ཚུལ་ནི། ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་ཐང་ཆེན་ན། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུར་བཞུགས། །དེ་ཕྱིར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཐོབ། །ཅེས་གཙང་རྒྱལ་སྡེའི་ཐང་ཁར་བཞུགས་པའི་དུས་དེ་ནས་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ནི་གནས་མཆོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་ཐེངས་གཅིག་ཚལ་གུང་ཐང་ནས་ལྷ་སར་འབྱོན་པའི་ལམ་བར་ལྷ་གདོང་ཤན་པར་གྲུ་དཔོན་ལ་གླ་རྔན་གནང་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་ལ་ཁར་ཇག་པ་དང་ཆུ་ཁར་མཉན་དཔོན་གྱི་དཔེ་ལྟར་གྲུ་དཔོན་གྱིས་ཁོང་གི་དབུ་ལ་ཤན་སྐྱ་ལན་གསུམ་གཞུས་ཏེ་ཆུ་ནང་དུ་བསྐྱུར་བས་ཐུགས་ཡིད་ཤིན་ཏུ་ཕམ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཉམ་ཐག་གི་སྐྱེ་བོ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཀྱང་འདི་དང་འདི་འདྲའི་བརྙས་བཅོས་དང་དཀའ་སྡུག་མྱོང་དགོས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་སླར་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཆུ་ཀླུང་བརྒལ་མི་བཏུབ་པ་རྣམས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ཟམ་པ་འཛུགས་རྒྱུའི་མི་ཕྱེད་པའི་དམ་བཅའ་ཐུགས་ལ་བཀོད། དེ་ནས་འབངས་དུ་མས་བཙལ་བའི་གསེར་ཞོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཕྱག་རྫས་སུ་བསྣམས་ཏེ་ཀོང་བོར་ལྕགས་འཚོལ་བར་ཕེབས། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་དད་འདུས་ཀྱི་སློབ་མ་ལྔ་བཅུ་ཕམ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྲིད་དེ་སྔ་རྗེས་སུ་ཀོང་ཡུལ་སྟེང་རྩ་དང་། བྷ་ཁ། སྨན་མོ་སྒང་སོགས་ལ་ཕེབས་ཤིང་། ས་ཆ་དེ་ཚོའི་མང་ཚོགས་ལ་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་པའི་དགོས་པ་དགེ་མཚན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཏེ་ལྕགས་ཀྱི་སློང་མོ་མཛད་པ་དང་དུས་མཚུངས་རང་ཉིད་འཁོར་བཅས་ལྕགས་ཁ་སྔོག་འདོན་གྱི་ལས་ལ་བཞུགས། ལྷག་པར་ཀོང་བོ་སྨན་མོ་སྒང་དུ་ཚོགས་ཁང་ཀ་བ་བཅུ་གཉིས་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་གྲུབ་ནས་ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་སྟོབས་ཆེ་བ་བཏོན། ཀོང་བོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུལ་བ་ལ་དམིགས་རྟེན་མཛད། མགར་བ་མང་བོ་བསགས་ནས་ལྕགས་བརྡུང་དགོས་དགོངས་པའི་ཚེ་ཀོང་བོ་བ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་བོས་ལྕགས་ཁུར་བོ་བཅུ་གསུམ་ཕུལ་བ་སོགས་ལྕགས་ཧ་ཅང་མང་བོ་བྱུང་བར་ཀུན་དགའ་སོགས་ལྕགས་ཧ་ཅང་མང་བོ་བྱུང་བར་ཀུན་དགའ་སོགས་མགར་བ་མང་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཟོ་མཛད། ཞག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ལྕགས་ཐག་འདོམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་བཞི་གྲུབ་པས་མཚོན་ལྕགས་གུག་རྐང་བུ་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་བཟོ་རྡུང་མཛད། དེ་དག་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་མཛོ་གཡག་ཀྱང་ཀོང་བོ་བ་རྣམས་ལ་སྐུལ་མ་གནང་སྟེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མཛོ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལ་ལྕགས་བཀལ་ནས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་བརྫངས། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་རང་ཡང་གཙང་སྟོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་འབུལ་བ་བྱུང་ཚད་ལྕགས་ལ་བསྒྲིལ་ཏེ་ལྕགས་གུག་རྐང་བུ་བརྡུངས་ནས་རྐང་བུ་བཅོ་ལྔ་ལ་དོས་ཚང་བྱས་པའི་ལྕགས་ཕུར་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་སུམ་བརྒྱ་བྱུང་བ་པ་གྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕག་རི་བར་བསྐྱལ། ལྕགས་ཕུར་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སྟོད་བྱང་ལ་དྲངས། གཞན་ཡང་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་དང་མོན་ཡུལ་སོགས་ལ་ཕེབས་ནས་ལྕགས་མང་བོ་བསྒྲུབས། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཀོང་ཡུལ་ལ་ཕེབས་པར་ཆབ་དཀར་ནག་སོགས་ཀོང་བོའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་མི་གཅིག་པ་མང་བོ་བརྡོལ་བ་སྟབས་འགྲིགས་པས་ལྕགས་ཀྱི་འབུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་བ་དང་དུས་མཚུངས་སྔ་ས་ནས་ཀོང་བོ་རྩ་གོང་དུ་ཆེད་དུ་མངགས་ནས་བཞག་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཀོང་ཡུལ་ཙ་ཀོང་དཔལ་གྱི་གནས་གསར་དུ་ཕེབས་པའི་སྐུ་གདོང་དུ་ལྕགས་གུག་རྐང་བུ་དོས་མགོ་སུམ་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས། དེ་ནས་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ལ་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་རྗེས་དཔོན་སློབ་མ་ཆོས་སྒྲོན་ཀོང་ཙ་གོང་ལ་མངགས་པ་ལྟར་དེ་གར་ལྕགས་གུག་རྐང་བུའི་ཕུང་པོ་རི་ཆུང་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀོང་བོ་བ་ཚོར་རྔན་པ་ཆེན་པོ་གནང་ནས་བརྫངས་པས་ཉ་མགོ་གྲུ་ཁར་ཕེབས། དེ་ལྟར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་ཡུལ་གྲུ་མང་བོར་སློང་མོ་མཛད་པའི་ལྕགས་དང་རང་ཉིད་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་ལྕགས་ཁ་སྔོག་འདོན་གནང་ནས་བྱུང་བའི་ལྕགས་རྣམས་ལས་ལྕགས་གུག་རྐང་བུ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་བཟོ་སྐྲུན་མཛད་དེ་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་ཁག་ལ་དྲངས་སོ། །ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་ས་ལྷ་གདོང་ཤན་ཁར་ཕེབས་སྐབས་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོ་ཕྲད་པས་ཐོག་མར་སྐྱིད་ཆུའི་གྲུ་ཁ་འདི་ཉིད་དུ་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར་དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་ཞེས་པ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་ཕོ་ཁྱི༼༡༤༣༠༽ལོར་ལྷ་སར་ཕེབས་ནས་སྡེ་བ་སྐྱིད་ཤོད་པ་དང་ཁུལ་དེའི་སེར་སྐྱ་ཀུན་ལ་གཙང་བོའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་རྡོ་གསོག་པའི་སྐུལ་མ་གནང་བར་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་མི་ཐུབ་ཟེར་བ་སོགས་མ་འདོད་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡང་། མི་སེར་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་བ་མང་དུ་བསགས་ནས་ཆུའི་བྱང་དུ་ཟམ་རྟེན་བརྩིགས་ཤིང་། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བྲག་ལ་ལྕགས་ཕུར་བཏབ་ནས་ལྕགས་ཐག་གི་སྣེ་གཉིས་བཀལ། ལྕགས་ཟམ་ལ་འདོགས་བྱེད་ཐག་པ་འབུལ་མཁན་མ་བྱུང་བར་སྡེ་བ་སྐྱིད་ཤོད་པ་ལ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་ཁོ་བོས་ཤར་ཀོང་བོའི་ཡུལ་ནས་ལྕགས་འདི་ཙམ་འཁྱེར་ཡོད་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐག་པ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མི་སྟེར་བ་བསམ་པ་ཆུད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། མཐར་སྐྱིད་ཤོད་ཕུ་མདའི་མི་སེར་རྣམས་ཀྱིས་ཐག་པ་མི་ཁུར་བརྒྱ་ཕུལ་བ་ལྕགས་ལ་བཏགས་པ་བཅས་ལོ་དེ་རང་ལ་ལྕགས་ཟམ་ལེགས་པར་གྲུབ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཞེས་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཡར་ལུང་ཉ་མགོ་གྲུ་ཁའི་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་པའི་ཚུལ་ནི་མདུང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ལ་འཕྱར་དར་གྱིས་མཛེས་པ་གཙང་བོའི་དབུས་སུ་བཙུགས། ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀ་ལ་རྡོ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཡང་བྱེ་མའི་གསེབ་ནས་རྡོ་བཏོན་ཏེ་ཤན་དང་ཀོ་བ་རྣམས་སུ་བཅུག དར་ཆེན་གྱི་དྲུང་དུ་སླེབས་པ་དང་རྡོ་རྣམས་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལ་བསྐྱུར། ཟམ་འབུམ་ལེགས་པར་གྲུབ། ལྕགས་རྣམས་སྦྲེལ་ནས་དབུས་གཙང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་དྲིལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མེར་བ་ལྟ་བུའི་བྱང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཟམ་མིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་བཅས་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་མོ་སྦྲུལ༼༡༤༨༥༽ལོའི་ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཡན་ལ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་བཅས་འདི་ནི་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་འཛུགས་པར་མཛད་པའི་མཐའ་མཇུག་གི་ལྕགས་ཟམ་དེ་ཡིན། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བའི་ལྕགས་ཟམ་རྣམས་ཁག་གསུམ་ལ་དབྱེ་ཆོག་པ་སྟེ་ཐད་ཀར་ཇུས་འདོན་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་བསྐྲུན་པ་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ལྕགས་ཟམ་ལྟ་བུ་དང་། ཇུས་འགོད་དང་། གཞི་འདིང་བ། ལྕགས་ཐག་འཐེན་པ་སོགས་འགག་རྩའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་ངོ་མ་ཞུགས་ཤིང་། བར་གྱི་བྱ་བ་བུ་སློབ་རྣམས་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པ་ཆུ་བོ་རིའི་ལྕགས་ཟམ་ལྟ་བུ། བུ་སློབ་རྣམས་མངགས་རྫོང་གནང་ནས་བསྐྲུན་པ་ཡར་ལུང་ཉ་མགོ་གྲུ་ཁུའི་ལྕགས་ཟམ་ལྟ་བུའོ། །གང་དེས་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་ལ་བསྡོམས་ལྕགས་ཟམ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད། ཤན་ཆེན་དང་གྲུ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད། ཤིང་ཟམ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ། སྐུའི་རྟེན་རྒྱབ་མཐོ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་ཆེ་ཚད་དང་། ཆུང་ཚད་མཁྱིད་གང་ལས་བྱས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་དངུལ་བྱུ་རུ་མུ་མེན་སྤོས་ཤེལ་དུང་རྣམས་ལས་གྲུབ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ། འཇིམ་པ་ལས་གྲུབ་པ་རྒྱབ་མཐོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་ནས་མཐོ་གསུམ་མའི་བར་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། གྱང་རིས་རས་བྲིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འདུ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། གསུང་གི་རྟེན་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་བཀའ་འགྱུར་ཞིག་གི་མགོ་བྱས་བཀའ་འགྱུར་བཅོ་བརྒྱད། བསྟན་འགྱུར་བཅོ་ལྔ། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་དཔལ་རི་བོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཕོ་འདོམ་བཞི་བཅུ་ཡོད་པ་ཆེ་ཚད་དང་ཕྱོགས་རེ་ལ་འདོམ་བརྒྱད་ཡོད་པས་ཆུང་ཚད་བྱས་པའི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག དབེན་གནས་ཐར་པ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་སྡེ་མང་བོ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ། སྦས་ཡུལ་དང་མཐའ་འཁོབ་རྣམས་སུ་གནས་སྒོ་འབྱེད་པ་སོགས་དང་། ཐོག་མར་ལྕགས་ཟམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བོད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་ཟློས་གར་གསར་གཏོད་གནང་བ་དང་། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བའི་ལྕགས་ཟམ་དེ་རྣམས་བཟོ་དབྱིབས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ན་དཔྱང་ཟམ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་རིང་ཚད་དང་ཞེང་ཚད་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་རིང་བའི་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་ཐུང་བའི་གྲས་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དུ་ཡོད། ཞེང་ཚད་ལ་ལར་སྤྱི་ཁྲེ་གཉིས་ཙམ་དང་། མང་ཆེ་བར་སྤྱི་ཁྲེ་གང་དང་སྤྱི་སྐར་ལྔ་བཅུའི་ཚད་དུ་ཡོད་པར་སྣང་། ཟམ་པ་རྒྱག་ཡུལ་གྱི་ས་བབ་དང་། གཙང་བོའི་ཞེང་ཚད། གཏིང་ཚད་སོགས་ལ་གཞིགས་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི། གཙང་བོ་ཁ་ཞེང་ཆེ་ཡང་གཏིང་ཚད་ཧ་ཅང་ཟབ་མོ་མེད་ལ་འབབ་རྒྱུན་གཟར་ཚད་ཀྱང་ཆེན་པོ་མེད་པའི་རིགས་ལ་ཆུ་ཀླུང་གི་དབུས་སུ་ཟམ་འབུམ་བརྩིགས་ཡོད་པ་དང་། གཏིང་ཚད་ཟབ་ལ་ཆུ་འགྲིལ་ཆེ་ཞིང་། འབབ་རྒྱུན་གཟར་བོའི་རིགས་ལ་ལྕགས་ཐག་ཡུག་གཅིག་གིས་སྦྲེལ་བ་དེ་ལ་ཡང་ལྕགས་སྣེ་གཉིས་ཀ་ཟམ་རྔུར་ལ་བརྟེན་པའམ། གཞོགས་གཅིག་བྲག་རིར་རིང་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་གཉིས་ཙམ་དང་སྦོམ་ཚད་སྤྱི་སྐར་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པའི་ལྕགས་ཕུར་བཏབ་ནས་ལྗིད་ཚད་རྟེན་བྱེད་རྡོ་རྩིག་གི་སྟེགས་བུ་སྲ་བརྟན་བརྒྱབ་ཡོད། ལྟོ་བར་བུ་ག་ཕུག་པའི་རྡོ་སྒོར་མོ་བར་མཚམས་ངེས་ཅན་དང་བཅས་སྟར་དུ་བསྒྲིགས་པར་ལྕགས་ཐག་བརྒྱུས་ཏེ་མཚམས་མཚམས་ལ་རྒྱབ་བཀག་ལྕགས་ཕུར་བཏབ་ནས་རྡོ་ཆེན་སྒོར་མོ་དེ་རྣམས་ཟམ་རྔུར་དང་ཟམ་འབུམ་གྱི་དཀྱིལ་དུ་བཙུད་དེ་གཡས་གཡོན་རྡོ་རྩིག་གིས་བསྡོམས་ནས་ལྗིད་ཚད་བརྟེན་ཐུབ་པ་བཟོས་ཡོད། ཟམ་འབུམ་དང་ཟམ་རྔུར་གྱི་མདུན་ངོས་ལྕགས་ཐག་འགེལ་སར་གདུང་མ་འཕྲེད་དུ་བཀལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་མི་སེར་ཚོས་གཉའ་ཤིང་ཞེས་འབོད་སྲོལ་འདུག ལྕགས་ཐག་འཁྱོམ་པའི་སྐབས་བརྡར་ཤུགས་ཆེ་བས་རྡོ་ལ་མ་རེག་པར་གདུང་མ་དེ་དག་གིས་ལྕགས་ཐག་ལ་ཟོན་སྐྱོར་གྱི་ཕན་ཆ་ཡོད་འདུག་ཅིང་། གདུང་མ་བརྡར་ཟད་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་གསར་དུ་བརྗེ་ཆོག སོ་མའི་ཐག་པས་ལྕགས་ཐག་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་བའི་དྲ་མིག་གི་སྟེང་དུ་རྡོག་ཤིང་ཞེས་པ་པང་ལེབ་གཏིང་ནས་ཅི་བདེར་བགྲོད་ཆོག་པ་ཡོད། གཞན་ཡང་ལྕགས་ཐག་གཉིས་གཤིབ་དང་བཞི་སྦྲགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྕགས་ཐག་ཕྲ་སྦོམ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་ལས་འགྲུབ་བཞུད་ཆེ་ཞིང་ཟམ་ཐག་རིང་བའི་གྲས་ལ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་པའི་ལག་ངར་ཙམ་དང་། ཐུང་བའི་རིགས་ལ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཕྲ་བ་ཡོད། ལྕགས་གུག་རྐང་བུའི་འགྲིག་ཁ་མིག་བཙུམས་པ་ལྟར་མཐུད་ཀ་གང་ཡིན་མངོན་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ལྕགས་རྣམས་ཞུན་ཧ་ཅང་དོག་པོ་ཡོད་པའི་ཐོག་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་བའི་ལྕགས་གུག་རྐང་བུ་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་ཀོང་གཅིག་ཏུ་བླུགས་པ་ལྟ་བུའི་བཟོ་བཀོད་གཅིག་མཚུངས་འཇམ་ཤ་དོད་པ་བཅས་འདུག ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོའི་རིང་ལ་ཆར་རྒྱུན་དྲག་པོའི་འོག་ཏུ་གནས་ཀྱང་བཙའ་མི་རྒྱག་པ་དང་ལྕགས་ཀྱི་རང་མདོག་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་མང་བོ་མིག་ལམ་དུ་འདྲེན་རྒྱུ་ཡོད། ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་བའི་དུས་སྐབས་ཙམ་ལའང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཐོག་ལ་ཕན་ནུས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འགྲིམ་འགྲུལ་མི་བདེ་བའི་ལུང་ཁུག་འགའ་ཞིག་ཏུ་ད་ལྟ་ཡང་ལྕགས་ཟམ་དེ་ཚོའི་ཐོག་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད། སྔར་སོང་རང་བྱུང་འགྱུར་བའི་ལོ་རབས་ནང་ཉམས་གསོ་དང་། བདག་གཅེས་མེད་པས་ཉམས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། བོད་འདིར་སྔར་སོང་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་ཆུ་ཆེན་པོར་ཟམ་པ་འཛུགས་པའི་རིག་པ་དང་ལག་རྩལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ནི་དར་མ་དཔལ་བ་སོགས་ལས་མེ་རླུང་དང་ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་རྗེས་སྦྱོང་བ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་མེ་རླུང་གི་སྒོམ་དང་ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ལྷུར་བླངས་ཏེ་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་རང་འཕེལ་བདེ་བགྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲང་ངར་བཟོད་ཐུབ་པ་དང་ཆུས་མི་ཚུགས་པ་སོགས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ནུས་ཐོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ནི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་ཤོས་དང་མོས་གུས་ཆེན་པོ་ཞུ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་གཅིག་རིང་མི་དམངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་བྱ་བ་བཟང་བོ་ཇི་སྙེད་མཛད་པ་དང་། ལྷག་པར་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ལྷ་མོ་གསར་བཏོད་གནང་བ་སོགས་ཡིན། གང་དེའི་བཀའ་དྲིན་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཆེད་སྔ་དུས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོའི་སྐུ་བརྙན་རེ་བསྟན་པའམ་ཡང་ན་གནས་ཁང་གསར་བར་སྤོ་སྐབས་ཐོག་མར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོའི་སྣང་བརྙན་གདན་འདྲེན་པ་སོགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་བཏུས། ༽
བླ་མ་ཐང་སྟོང་།
མངོན་དགའ་ཆོས་སྡེ་ནས་སྤྱི་ལེ ༥ ཙམ་མར་ཡོང་ནས་ཆུ་ཕར་མ་ཐོན་པར་ཤར་ངོས་སུ་ཅུང་ཟད་སོང་ན་གཙང་རྒྱལ་སྡེ་ཐང་ཞེས་ཚེར་ཐང་གི་དཀྱིལ་དུ་མཆོད་རྟེན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། མཆོད་རྟེན་དེ་ནི་ཐོག་མར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་གསོལ་གྲོད་སྙུན་བཞིན་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་རྡོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་ལུག་རྫིར་སྤྲུལ་ཏེ་ཐང་སྟོང་གི་མདུན་དུ་ཕེབས་ཏེ་གསོལ་སྨན་ཕུལ་བས་གསོལ་གྲོད་བཤལ་ཏེ་སྙུན་གཞི་དྭངས། དེ་ནས་མཁའ་འགྲོས་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་ཐང་ཆེན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུར་བཞུགས། དེ་ཕྱིར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཐོབ། ཅེས་བསྟོད་པ་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོ་མཁའ་འགྲོས་གསོལ་བ་ཡིན།
ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་གླང་སྤྱི་ལོ ༡༣༦༡ ལོར་གཙང་ལ་སྟོད་གཡས་རུ་བྱང་མའི་ཆབ་འོག་འོ་བ་ལྷ་རྩེ་རིན་ཆེན་སྡིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། བྱིས་པའི་དུས་ནས་ཐུགས་རིག་བཀྲ་ལ་ཐུགས་སེམས་བཟང་བས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་བའི་དྲུང་དུ་ཡེ་གེ་བསླབ་པར་བསྐྱལ། གང་དེས་སྙིང་རུས་ཆེན་པོས་སྦྱོང་བ་མཛད་པས་རིང་བོར་མ་ཐོགས་པར་བོད་ཡིག་དང་། ལཉྩ། ཝརྟུ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པར་གྱུར། དེ་ནས་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཉི་མ་སེངྒེའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མདོག་སྡོད་སྐྱ་རའི་དགོན་པར་དཀའ་ལྔ་བ་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས། མཚན་བརྩོན་གའྲུས་བཟང་བོ་གསོལ། ངམ་རིང་ཆོས་སྡེར་མཁས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ་དང་དཀོན་མཆོག་དར་མ་ལས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རིག་ལམ་མང་བོ་གསན། དེ་རྗེས་ས་སྐྱར་བཀའ་བཞིའི་གྲྭ་སྐོར་ལ་བྱོན། དེ་ནས་གངས་བུ་ལེར་དར་མ་དཔལ་བ་ལས་ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདམས་པ་དང་། ལྷ་གདོང་བ་བསོད་ནམས་མཆོག་དང་། ཀུན་སྤངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། བྱ་འཕུར་པ་སོགས་ལས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་དང་མེ་རླུང་གི་སྒོམ་ཐབས་སོགས་མན་ངག་དུ་མ་གསན་ནས་གནས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་དབེན་པའི་གནས་སུ་ལོ་མང་རིང་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། དེ་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་བྷ་རོ་མ་ནུ་དྷ་རས་གསེར་དངུལ་སོགས་ཕུལ་བས་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ལ་སྐུ་དཀར་གསོལ། བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ལ་ཉམས་གསོ་ལེགས་པར་མཛད། ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་རིང་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ལ་འབྱོན་བཞུད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་། ཟངས་གླིང་སོགས་ལ་ཕེབས། གྲུབ་ཐོབ་མང་བོ་ལས་ཆོས་གསན། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཉེ་བའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ཏུ་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཐོབ་སྐལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ལས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་མ་ལུས་པ་གསན། ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས། སླར་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ཟབ་ཆོས་དེ་དག་གཏེར་དུ་སྦས། དེ་ནས་ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་འདས་པའི་གདུང་རུས་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་བོའི་ས་པར་བཏབ་ནས་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པ་དང་། གསུང་རྟེན་གསེར་བྲིས་ཀྱི་མདོ་སྡུད་པ། སྐུ་རྟེན་ལ་བྲིས་ཐང་བཞེངས་པ་བཅས་ནི་རྟེན་བཞེངས་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་གནས་ངེས་མེད་དུ་བྱོན་པ་ལ་ཐེངས་ཤིག་ཚལ་གུང་ཐང་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་སྐབས་ལྷ་གཏོང་ཤན་ཁར་གྲུ་གླ་གནང་རྒྱུ་མེད་སྟབས་གཉན་དཔོན་གྱིས་ཐང་སྟོང་གི་དབུ་ལ་གྲུ་སྐྱ་ལན་གསུམ་གཞུས་ཏེ་ཆུ་ནང་དུ་གྲིལ་བས་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་ཕམ་སྟེ་ང་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེ་འགྲོ་མང་བོ་ཞིག་ཆུ་ལས་སྒྲོལ་བར་ངལ་བ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཆུ་བོ་ཆེན་པོར་ལྕགས་ཟམ་རེ་འཛུགས་ཐུབ་ན་ཅི་མ་རུང་དགོངས་པ་དང་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་བཅད། གང་སར་ཕེངས་ཏེ་མཚན་སྙན་གོང་དུ་འཕེལ་བས་སློབ་མའང་མང་དུ་འདུས། དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་མང་བོས་ཕུལ་བའི་དད་རྫས་དང་བུ་སློབ་འཁོར་བཅས་ཀོང་ཡུལ་སྟེང་རྩ་དང་། བྷ་ཁ། སྨན་མོ་སྒང་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལྕགས་གཏེར་སྔོག་འདོན་དང་ལྕགས་སློང་མཛད། ལྕགས་གཏེར་ཕོན་ཆེ་རྙེད་པ་དང་། ཀོང་བོ་བ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་བོས་ལྕགས་ཁུར་བོ་བཅུ་གསུམ་ཕུལ་བ་སོགས་ལྕགས་འབུལ་མཁན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་བྱུང་། མགར་དབུ་ཀུན་དགའ་སོགས་མགར་བ་མང་བོ་དང་ལྷན་དུ་ལྕགས་མགར་མཛད་པས་ཞག་བཅོ་བརྒྱད་ནང་ལྕགས་ཐག་འདོམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་བཞི་དང་། ལྕགས་གུག་རྐང་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་བཟོ་རྡུང་མཛད་དེ་ཤར་ཀོང་ཡུལ་ནས་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་དྲངས། དེ་ནད་ལྷ་གདོང་ཤན་ཁར་ཕེབས་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་བྲག་ལ་ཕུར་བ་བཏབ། བྱང་ངོས་རྡོ་ཡི་རྩིག་པ་བརྩིགས་ནས་ལྕགས་ཐག་དྲངས། སྐྱིད་ཤོད་ཕུ་མདའི་མི་སེར་རྣམས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཐག་པ་ལྕགས་ཐག་ཕན་ཚུན་དྲངས་པ་སོགས་ངལ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་མཐར་ལྕགས་ཟམ་འགྲུབ་པར་མཛད། དེ་ལྟར་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ལྕགས་ཟམ་བསྐྲུན་གནང་མཛད་པས་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ་བ་དོན་དང་མཐུན། སློབ་མའི་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་གང་སར་སློང་མོ་མཛད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དད་རྫས་རྣམས་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར་ཡོངས་རྫོགས་ལྕགས་ཟམ་གྱི་ཆེད་དུ་བཏང་གནང་མཛད། སློང་མོའི་ཆེད་དུ་ཨ་ལྕེ་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་ཟློས་གར་གསར་གཏོད་གནང་བ་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་དར་ནས་ཡོད་པ་བོད་མི་རིགས་ལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་རིགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་མ་གྲུབ་པའི༼ལྷ་མོའི་ཟློས་གར༽ཞེས་པ་དེ་ཉིད་བྱུང་། གང་དེས་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ལྕགས་ཟམ ༥༨ དང་། གྲུ་ཤན ༡༡༨ ཤིང་ཟམ ༦༠ བཅས་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་དང་། ལྕགས་ཟམ་རིང་ཤོས་ལ་སྤྱི་ཁྲེ ༡༠༠ ལྷག་ཙམ་དང་། ཐུང་ཤོས་ལ་སྤྱི་ཁྲེ ༥༠ ཙམ་ཡོད། ཞེང་ཚད་ཆེ་བར་སྤྱི་ཁྲེ ༢ དང་ཆུང་གི་སྤྱི་ཁྲེ ༡.༥ ཙམ་ཡོད་པ། ལྕགས་ཟམ་དེ་དག་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོའི་རིང་གི་ཆར་རླུང་ཁྲོད་བཙའ་ཡི་རྒྱག་པ་དང་། ལྕགས་མདོག་མི་འགྱུར་བ། ལོ་རབས ༥༠ པའི་དུས་སུའང་ལྕགས་ཤམ་དེ་དག་གི་སྟེང་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་མཐར་བོད་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ ༡༤༨༤ ལོར་གཙང་སྟོད་རི་བོ་ཆེར་སྐུ་གཤེགས། དགུང་གྲངས ༡༢༥ བཞུགས་པ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁོང་དགུང་ལོ་དེ་བས་མང་བ་བཞུགས་པ་ཡིན་ན་ལོ་ངོ ༦༠༠ གོང་ནས་བོད་ཀྱི་འགྲིམས་འགྲུལ་ཐད་ལེགས་བཅོས་བསམ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ནི་གོང་གི་མཛད་རྣམ་གྱི་ཤུགས་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པས། དེའང་། གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ལྕགས་ཟམ་པས། ཉམས་ཐག་འགྲོ་བ་ཆུ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཆེད། ཐུགས་སྨོན་ཕྱག་རྒྱའི་ཐུན་མཚམས་ལས་བཞེངས་ཏེ། མིག་མཐོང་ལག་ཏུ་ཟིན་པ་དེ་ལྟ་བུ། བོད་ལ་བླ་མ་མང་ཡང་དེ་འདྲ་དཀོན། དེ་འདྲ་ཡོད་ན་འདི་འདྲ་ཡིན་མདོག་མེད། དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་ཨུཏྤལ་ཆུན་པོ་འདི། ཕྱོགས་བཅུའི་དག་ཞིང་གང་ན་བཞུགས་ཡོད་པའི། གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོས་བཞེས་པར་མཛོད། ཅེས་པའང་དབང་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །༼གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ་ལས་བཏུས།༽
གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་།
རྗེ་འདི་ཉིད་གཙང་ལ་སྟོད་གཡས་རུ་བྱང་མའི་ཆབ་འོག་འོལ་བ་ལྷ་རྩེ་རིན་ཆེན་སྡིངས་གྲོང་དུ་ཞིང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་ཡབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང༌། ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་གླང་(སྤྱི་ལོ ༡༣༦༡)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་ཁྲོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་ལ་ར་ལུག་འཚོ་བར་ཕེབས། བྱིས་པའི་དུས་ནས་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་ལ་རིག་པ་རྣོ་བས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་དགོན་པ་བྱང་སྡིངས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་བའི་དྲུང་དུ་ཀློག་ཡིག་བསླབ་པར་བསྐྱལ། བོད་ཡིག་དང་ལཉྫ། ཝརྟུ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལའང་མཁས་པར་གྱུར། སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སེང་གེའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང༌། མཚན་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོར་གསོལ། མཁན་ཆེན་དེའི་དྲུང་ནས་དོན་ཡོད་ཞགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང༌། རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་སོགས་དང༌། ངམ་རིང་ཆོས་སྡེའི་མཁས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ་དང༌། དཀོན་མཆོག་དར་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སོགས་གསན་ཏེ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱར་བཀའ་བཞིའི་གྲྭ་སྐོར་ལ་བྱོན། སྙན་གྲགས་དོན་གཉེར་མ་མཛད་པར་ངལ་བ་འཁུར་དུ་བཞེས་ནས་སྦྱང་བརྩོན་གནང་བས་བརྩོན་འགྲུས་སྨྱོན་པ་ཟེར་བའི་མཚན་དེ་དུས་བཏགས་པར་གྲགས། དེ་རྗེས་མདོ་སྟོད་སྐྱ་རའི་དགོན་པ་ན་བཞུགས་པ་བཀའ་ལྔ་བ་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཁན་པོ་མཛད་དེ་ལས་སློབ་དད་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་གི་དབུས་སུ་བསྙེད་རྫོགས་བཞེས་པའི་མཚན་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་བོར་གསོལ། མཁས་དབང་དར་མ་དཔལ་བ་དང་ལྷ་གདོང་བ་བསོད་ནམས་མཆོག ཀུན་སྤངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་སོགས་ལས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་དང༌། ཆུའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདམས་པ་དང༌། མེ་དང་རླུང་གི་སྒོམ་ཐབས་སོགས་མན་ངག་དུ་མ་གསན་ནས་ལོ་མང་རིང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་དབེན་གནས་སུ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། དེ་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་བྷ་རོ་མ་ནུ་དྷ་རས་གསེར་དངུལ་སོགས་ཆ་རྐྱེན་དུ་མཛད་ནས་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ལ་སྐུ་དཀར་གསོལ་ཞིང༌། བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ལ་ཉམས་གསོ་ལེགས་པོ་མཛད། ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཙང་རིང་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་འབྱོན་བཞུད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གདན་དང༌། ཟངས་གླིང་སོགས་ལ་ཕེབས། གྲུབ་ཐོབ་མང་བོ་ལ་ཆོས་གསན། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཉེ་བའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ཏུ་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཐོབ་སྐལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ལས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་མ་ལུས་པ་གསན། ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས། སླར་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ཟབ་ཆོས་དེ་དག་གཏེར་དུ་སྦས། དེ་ནས་ཡུམ་རྒྱ་གར་ལྷ་མོ་འདས་པའི་གདུང་རུས་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་བོའི་ས་པར་བཏབ་ནས་མཆོད་རྟེན་བརྩེགས་པ་དང༌། གསུང་རྟེན་གསེར་བྲིས་ཀྱི་མདོ་སྡུད་པ། སྐུ་རྟེན་ལ་བྲིས་ཐང་བཞེངས་པ་བཅས་ནི་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་གསུངས། རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་རེ་མདའ་བ་དང༌། སླེ་ཁ་བ་ཤེས་རབ་བཟང་བོའི་དྲུང་ནས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ནག་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་དང་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་སོགས་དང༌། གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་བོའི་དྲུང་ནས་ཟབ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཅིང༌། དབེན་གནས་རྣམས་སུ་དཀའ་ཐུབ། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པའི་གཉན་པའི་རི་ཁྲོད་དུ་མར་གསང་བའི་སྤྱོད་པས་འགྲོ་དོན་མཐའ་ཡས་པ་མཛད། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཞེས་མཚན་ཐོགས་ཚུལ་ནི། ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་ཐང་ཆེན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུར་བཞུགས། དེ་ཕྱིར་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་ཐོབ། ཅེས་གཙང་རྒྱལ་སྡེའི་ཐང་ཁར་བཞུགས་པའི་དུས་དེ་ནས་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར། ༼ཡོང་ཁུངས། Wikipedia༽

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དེབ་འདིའི་དཔྱད་གཏམ་པ།
རྒྱལ་ཡོངས་གོང་འོག་ཚང་མས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་ཚ་རླབས་ནང་2018ལོའི་དཔྱིད་གསར་བསུས་བྱུང་། བགྲང་བྱ་གསར་པའི་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། རེ་བས་ཁེངས་པའི་དུས་བཟང་འདིར། ང་ཚོས་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་བློ་མཐུན་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་ལོ་གསར་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
འདས་མ་ཐག་པའི་2017ལོ་ནི་རང་རྒྱལ་གོང་འཕེལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡིན་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ང་ཚོའི་ཏང་གིས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་ངེས་པར་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་དགོངས་པར་གཏན་འཁེལ་བྱས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་ལེན་ཞིང་། དུས་རབས་གསར་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་འཆར་འགོད་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་། དུས་རབས་གསར་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བྱ་གཞག་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་གསར་པར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ལ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འཐབ་ལམ་གསར་པ་འགོ་ཚུགས་སོང་། འདི་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་དུས་མཚམས་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་པའི་གནད་འགག་གི་དུས་སྐབས་སུ་འཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ལ། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པ་དང་། འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་འཆང་བ། དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེང་བ། མཐུན་སྒྲིལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ཤིག་རེད། དེ་ལ་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ལམ་ཚད་རྡོ་རིང་ལྟ་བུའི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་དུ། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་དར་བསྒྲེང་ཕྱོགས་འབེབས་དང་། འཐབ་ཇུས་ལེགས་འགོད་བྱས་ཤིང་། འཐབ་རྩོད་རླབས་ཆེན་དང་། ལས་གྲྭ་རླབས་ཆེན། བྱ་གཞག་རླབས་ཆེན། ཕུགས་འདུན་རླབས་ཆེན་བཅས་ལ་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བཀོད་འདོམས་བྱས་ཏེ། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག་”གི་སྤྱིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལ་སྤྱི་འདོམས་དང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། “ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་པར་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། འཐབ་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་པ་དང་། བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་ཞིང་། ལས་དོན་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བས། ཡུན་རིང་ཞིག་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་འདོད་ཀྱང་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཐག་གིས་བཅད། སྔོན་ཆད་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱང་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པའི་དོན་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་སོང་། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ལ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཉིད་དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་བསྐྱོད་པ་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ཞིང་། དཔལ་འབྱོར་གྲུབ་ཚུལ་ཐད་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་བྱས་པས། དཔལ་འབྱོར་ལ་སྔར་ལས་གསོན་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་མཉེན་ཆ་ལྡན་པར་གྱུར། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དེ་མགྱོགས་མྱུར་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བའི་དུས་མཚམས་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་སླེབས་སོང་། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དངོས་ཤུགས་དེ་ཡང་བསྐྱར་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཏེ། དེ་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་ཡོང་བའི་སྒུལ་ཤུགས་གཙོ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་བརྟན་བརླིང་གཏོང་ཆས་སུ་ཆགས་ཡོད། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གཏམ་གླེང་དབང་ཆ་ཆེས་ཆེར་འཕར་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་། སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་། གྲུབ་འབྲས་ཆེ་བ་བཅས་ནི་སྔར་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་ངང་ཇེ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད། གྲོང་མིའི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་ཚད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚད་ལས་མགྱོགས་པ་དང་། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་ཆ་སྙོམས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ལ། མི་དམངས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་དང་བདེ་ཚོར་མངོན་གསལ་དུ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དངོས་ཤུགས་དང་། ཚན་རྩལ་དངོས་ཤུགས། རྒྱལ་སྲུང་དངོས་ཤུགས། ཕྱོགས་བསྡུས་རྒྱལ་སྟོབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཅས་མངོན་གསལ་དུ་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་ལ། ཏང་གི་རྣམ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྣམ་པ། མི་དམངས་ཀྱི་རྣམ་པ། དམག་དཔུང་གི་རྣམ་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅས་ལ་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད་དེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཉིད་ཉམས་འགྱུར་གསར་པའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཡོད་པ་རེད། ལོ་ངོ་5ལྷག་རིང་ལ། རང་རྒྱལ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཐོབ་དོན་གྱི་ཆེས་གཞི་རྩ་ནི་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་གནང་བར་རག་ལས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཉིད་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་པའི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུའི་སྣེ་ཁྲིད་མཁན་ཡིན་པ་ལ་རག་ལས་ཡོད་ལ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བསམ་བློའི་མཛུབ་སྟོན་ལ་རག་ལས་ཡོད།
2018ལོ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བསྟར་འགོ་ཚུགས་པའི་ལོ་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་40འཁོར་བའི་ལོ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་དང་“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི་”འཆར་འགོད་གོང་འོག་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པའི་འགག་རྩའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། ད་ལོའི་ལས་དོན་ལེགས་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད། གྲོལ་མ་ཐག་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཀའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གནང་སྟེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ཐོབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ཤིང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བསམ་བློ་རྒྱས་བཤད་གཏིང་ཟབ་གནང་ལ། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་མཚམས་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་སླེབས་ཡོད་པའི་ཐག་གཅོད་གལ་ཆེན་ལ་འགྲེལ་བཤད་གཏིང་ཟབ་གནང་ལ། མིག་སྔའི་རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་གནང་། 2018ལོའི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་གྱི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་དང་། དམིགས་ཚད་གཙོ་བོ། གཙོ་གནད་ལས་འགན་བཅས་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད། ད་ལོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་ཆེད་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད། ང་ཚོས་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཀའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་འཛིན་པ། ཏང་གིས་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ཅིང་། བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག་”གི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྒོས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི་”འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཙོ་རྐང་དུ་འཛིན་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བརྟན་པོའི་ངང་འཕར་བ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད། གྲུབ་ཚུལ་ལ་ལེགས་སྒྲིག དམངས་འཚོ་ལ་ཕན་གཉེར། ཉེན་ཁ་ལ་སྔོན་འགོག་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཁོག་སྙོམས་སྒྲིག་གསར་གཏོད་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། སྤུས་ཚད་འཕོ་འགྱུར་དང་། ལས་ཆོད་འཕོ་འགྱུར། སྒུལ་ཤུགས་འཕོ་འགྱུར་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ཉམས་ཉེན་ཚབས་ཆེན་སྔོན་འགོག་དང་ཐག་གཅོད་ལེགས་པོ་བྱེད་ཅིང་། དབུལ་ཐར་གནད་འཕིགས། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ལེགས་པོ་རྒྱག་པའི་ཐད་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཏན་ཏིག་ལེན་རྒྱུ། སྔོན་དཔག་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་བརྟན་འཇགས་སུ་གཏོང་ཞིང་། དམངས་འཚོ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་ལེགས་བཅོས་སུ་གཏོང་བ། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་དང་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་གསར་པ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་སོ།།
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟ་དང་སླད་ཕྱིན་དུས་སྐབས་ཤིག་རིང་གི་ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཡིན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་གྱི་བླ་སྲོག་དང་ཡང་སྙིང་ཡིན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་གལ་ཆེའི་ནང་གི་དོན་ཆེན་ཞིག་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་ལེན་རྒྱུ་དང་། དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲས་པ། ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ། ལས་ཀར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་འབྲས་གསར་ཤོས་ཡིན་ལ། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཡིན། ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོན་ཡང་ཡིན། དེས་དུས་རབས་གསར་པའི་ལས་དོན་ཁག་ཡག་པོར་འགྲུབ་ཆེད་རྩ་བའི་འགན་ལེན་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཐེངས་གཅིག་བྱས་ཏེ། སློབ་ནས་ཤེས་པ་དང་། སྒྲུབ་ནས་འགྲུབ་པ། རྨང་གཞི་བརྟན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཤུགས་འདོན་དགོས། དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་གཉིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་སྣེ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། བསམ་བློའི་དུས་རབས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ཚན་རིག་གི་མ་ལག དགོངས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ། ལག་ལེན་གྱི་བླང་བྱ་བཅས་ལ་ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། དེའི་ནང་དུ་ཁྱབ་པའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ལྟ་བ། ཐབས་ཤེས་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་རྒྱུ། དེས་མཚོན་པའི་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། རིན་ཐང་གི་འཚོལ་སྙེག ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲིའི་འདུ་ཤེས། མི་དམངས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་སེམས། དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་བློའི་སྤྱོད་ཚུལ། ཚན་རིག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་བཅས་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་རྒྱུ། བསམ་བློ་འདིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྙིང་། ལག་ལེན་གྱི་དོན་སྙིང་བཅས་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་རྒྱུ། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང་། ཏན་ཏིག་སྒོས་“འདུ་ཤེས་བཞི་”ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་། རང་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་དང་ཆབ་སྲིད་དང་བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དེ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོར་བསྒྱུར་དགོས།
ད་ལོའི་ལས་དོན་ཁག་ཡག་པོར་འགྲུབ་པ་ལ། ངེས་པར་དུ་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་ཅིང་། འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་དགོས། དུས་རབས་གསར་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་དང་། རླབས་ཆེན་གྱི་ལས་གྲྭ། རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག རླབས་ཆེན་གྱི་ཕུགས་འདུན་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་གསར་པ་གསར་དུ་གཏོད་དགོས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ཉེ་རབས་ནས་བཟུང་གི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེས་རླབས་ཆེ་བའི་ཕུགས་འདུན་ཞིག་རེད། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་དབུ་བརྙེས་མ་ཐག་ནས་བཟུང་ཕྱིར་བཤོལ་མི་བྱེད་པར་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཕྲག་ཏུ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་ཡོང་བ་བྱེད་པའི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་ལས་འགན་ནི་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་མུ་མཐུད་དུ་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་སྒུལ་ཤུགས་རེད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བསྟན་པ་ནང་བཞིན་ཏེ། “ལོ་ངོ་96གི་རིང་ལ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་དུ། ཉམ་ཆུང་དང་སྟོབས་ལྡན་གང་ཡིན་ནའང་འདྲ། བདེ་བླག་གམ་རྐྱེན་ངན་གང་འཕྲད་ཀྱང་རུང་། ང་ཚོས་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་འགྱུར་མེད་དང་། དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཁྱད་དུ་བསད་ཅིང་བློས་གཏོང་ཆེན་པོ་བྱས། ཀྱག་ཀྱོག་ལ་གདོང་གཏོད་ཕོད་པ་དང་། ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་ཕོད་པ། སྒྲོལ་དཀའ་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་གྲོལ་བར་བྱས་ལ། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཐོག་བཀྲག་མདངས་འཚེར་བའི་མི་ཡུལ་གྱི་ངོ་མཚར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐྲུན།” དེ་རིང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་། ང་ཚོ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་དམིགས་ཚད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་གང་ལས་ཀྱང་ཐག་ཉེ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་སྔོན་འགྱུར་ཡོང་བར་སྔར་བས་ཡིད་ཆེས་དང་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཡིན། ལེ་དབར་བརྒྱ་བསྐྱོད་ལམ་ཕྱེད་དགུ་བཅུ་ཡིན་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། ཇི་ཙམ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་འབྱུང་བར་ཐག་ཉེ་བ་ན། འཕྲད་པའི་འགོག་རྐྱེན་དང་གནོན་ཤུགས་དེ་ཙམ་ཆེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ནི་སོས་དལ་བག་ཕེབས་དང་། རྔ་རྡུང་རོལ་དཀྲོལ་ཙལ་གྱིས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་སྔར་བས་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོ་དང་སྔར་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། ཕུགས་འདུན་རླབས་པོ་ཆེ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས་ན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་མང་པོ་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས། འཐབ་རྩོད་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་དང་འཐབ་རྩོད་ནུས་པ་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ལས་གྲྭ་གསར་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ཉིད་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་གདོང་ལེན་པ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་རྐང་འཛིན་པར་ཆགས་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས། དུས་ནམ་ཡང་གསོན་ཤུགས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་འཐབ་ནུས་ཆེན་པོ་ལྡན་དགོས། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བྱ་གཞག་ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། “ཡིད་ཆེས་བཞི་”ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངེས་ཤུགས་བརྟན་ཞིང་། དོན་གཉེར་རྒྱལ་དར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། རླབས་ཆེན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ཅིང་། རླབས་ཆེན་ལས་གྲྭ་འགན་ལེན་དུ་འཛིན་པ། བྱ་གཞག་རླབས་པོ་ཆེའི་ཁྲོད་དུ་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། ཕུགས་བསམ་རླབས་ཆེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ། འཐབ་ལམ་གསར་པའི་ཐོག་རླབས་ཆེན་གྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཞིག་རྩོམ་དགོས།
ད་ལོའི་ལས་དོན་ཁག་ཡག་པོར་འགྲུབ་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ད་ལོ་ང་ཚོས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་40འཁོར་བའི་བགྲང་བྱ་དེ་བསུ་རྒྱུ་ཡིན། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ནི་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་ལས་དབང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་རེད། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དེ་ཉིད་བདེ་བླག་ངང་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་འབྱོར་འབྲིང་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། རིམ་བཞིན་ཕྱུག་པོར་ཆགས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་དུ། ང་ཚོས་གོམ་སྟབས་བརྟན་པོའི་ངང་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། ཕྱོགས་གང་ཅིའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཞན་ཆ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་བཟོས་ཤིང་། སྒྱུར་བཅོས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་འདོན་པ་དང་། གནས་མང་ཐོག་ཐོད་བརྒལ་བྱེད་པ། རྒྱ་ཆེན་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་མ་ལག་རང་བཞིན་དང་། འཐུས་ཚང་རང་བཞིན། མཐུན་སྦྱོར་རང་བཞིན་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཅིང་། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་ཚད་དང་གཏིང་ཟབ་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཡོད། སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཐབས་1500ལྷག་ཙམ་བཏོན་པ་དང་། ཁྱབ་ཁོངས་གལ་ཆེན་དང་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་ཐད་ཐོད་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད། ཁྱབ་ཁོངས་གཙོ་བོའི་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱུང་བ་རེད། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་དང་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆུ་ཚད་མངོན་གསལ་དུ་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་གསོན་ཤུགས་དང་གསར་གཏོད་གསོན་ཤུགས་མངོན་གསལ་དུ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ནས་དུས་བསྟུན་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པ་དང་། མུ་མཐུད་དུ་རྒྱལ་ཁབ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་དང་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཞིང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་སྒོ་འབྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ལ། སྒྱུར་བཅོས་དང་སྒོ་འབྱེད་ཕན་ཚུན་སྐུལ་སྤེལ་དང་། ཕན་ཚུན་སྤེལ་ཟླར་ཆགས་དགོས། ང་ཚོར་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ནང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།
ད་ལོའི་ལས་དོན་ཁག་ཡག་པོར་འགྲུབ་དགོས་ན། དཔལ་འབྱོར་ལས་ཀ་ནི་རྨང་གཞི་དང་འགག་རྩ་ཡིན། ངེས་པར་དུ་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་ཚད་གསར་པར་དམིགས་རྩེ་གཏོད་པ། བཀོད་སྒྲིག་གསར་པ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་བཅས་དགོས། 2020ལོར་སླེབས་སྐབས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་འདིང་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པས་བསྟན་དོན་། “རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་མཚམས་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་སླེབས་ཡོད།” སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་དང་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་བླང་བྱ་ཡིན། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག་དང་བསྟུན་ཞིང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་དགོས་ངེས་ཀྱི་བླང་བྱ་ཡིན་ལ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་བླང་བྱའང་ཡིན། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུ་ནི་མིག་སྔར་དང་སླད་ཕྱིན་དུས་སྐབས་ཤིག་རིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་གཏན་འཁེལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས། སྤྱི་ཁོག་སྙོམས་སྒྲིག་ལག་བསྟར་བཅས་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་བླང་བྱ་ཡིན། ངེས་པར་དུ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གོ་བ་ལེན་པ། དངོས་དོན་ཐོག་དོན་འཁྱོལ་བཅས་བྱས་ཏེ། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་ཟམ་མི་ཆད་པར་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དགོས། བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་ལས་ཀའི་སྤྱིའི་རྨང་གཞི་ནི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་ཡིན་པས་ཡུན་རིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཡར་ཐོན་གྱི་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཟབ་བརླིང་གོང་འཕེལ་གྱི་དངུལ་ལོར་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་ཁྱབ་མཉམ་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ལ། སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་སྔར་ལས་ཆེ་བའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་དམངས་འཚོའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་དམིགས་རྩེ་གཏོད་པ་དང་། གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱེད་ཅིང་། རིམ་ལྡན་ངང་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་དགོས། “འགག་སྒྲོལ་གཡུལ་ཆེན་གསུམ་”ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཉམས་ཉེན་ཚབས་ཆེན་སྔོན་འགོག་དང་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཆེད། སྤྱི་ཁོག་འཇའ་ཤིང་བསྡུར་ཚད་ལ་ཚོད་འཛིན་ནུས་ལྡན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དངུལ་རྩའི་ཞབས་ཞུའི་གཟུགས་ལྡན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ཅིང་། ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན་ལས་ཀར་ཡར་ཐོན་གྱི་ཕན་འབྲས་ལེན་དགོས། དབུལ་ཐར་གནད་འཁེལ་ཡོང་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་མི་འབོར་དབུལ་ཕོངས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དབུལ་སྐྱོར་གནད་སྨིན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་དབུལ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་མདོ་འདུ་ཤུགས་འདོན་བྱེད་ཅིང་། དབུལ་སྐྱོར་དང་། སྤོབས་སྐྱོར། རིག་སྐྱོར་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། དབུལ་པོ་རྣམས་དབུལ་ཐར་ཡོང་བའི་ནང་སྐྱེས་སྒུལ་ཤུགས་གསོ་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་། དབུལ་སྐྱོར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བརྟན་པོར་བྱས་ཤིང་། དབུལ་ཐར་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱ་དགོས་ན། སྦགས་བཙོག་དངོས་པོ་གཙོ་གྲས་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་ཚད་མུ་མཐུད་ནས་མངོན་གསལ་གྱིས་ཉུང་དུ་འཕྲི་བ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་དམིགས་ཏེ། གཙོ་གནད་ལས་དོན་བརྒྱད་ལེགས་པོ་བསྒྲུབ་དགོས། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཚོང་རའི་བྱེད་པོ་གཙོ་བོ་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་གསོན་ཤུགས་གསོ་སྤེལ་བྱེད་ཅིང་། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ལ། ས་ཁོངས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒོ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཆགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ་དང་། དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་ཞིང་། མགྱོགས་མྱུར་ངང་གཙོ་གནས་མང་བའི་མཁོ་འདོན་དང་། ཐབས་ལམ་མང་བའི་འགན་སྲུང་། གླ་ཉོ་མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་སྡོད་ཁང་ལམ་ལུགས་འཛུགས་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། སྔར་ལས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བ་དང་། སྔར་ལས་ཕན་འབྲས་ལྡན་པ། སྔར་ལས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ། སྔར་བས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་བཅས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ཅིང་། ད་ལོའི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་གྱི་ལས་འགོ་ཡག་པོ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་པ་རེད།
ཀྲུང་གོའི་ལས་ཀ་ཡག་པོར་འགྲུབ་དགོས་ན། གནད་འགག་ནི་ཏང་ལ་ཐུག་ཡོད། གནད་འགག་ནི་ཏང་གིས་ཏང་སྐྱོང་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པར་ཐུག་ཡོད། ལྕགས་རྡུང་ན་ངེས་པར་དུ་ཐོག་མར་རང་ཉིད་སྲ་ཐག་ཆོད་ཡིན་དགོས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་དེ་དུས་ནམ་ཡང་ལམ་དུ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད། ཏང་གིས་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས་རླབས་ཆེ་བའི་འཐབ་རྩོད་སྤེལ་བ་དང་། རླབས་ཆེ་བའི་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད། རླབས་ཆེ་བའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བཅས་བྱེད་ཅིང་། ངེས་པར་དུ་གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་སྔར་བས་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་ཞུའི་ནང་བཏོན་པའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་”བླང་བྱ་གསར་པ་”སློབ་སྦྱོང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྤྱི་འདོམས་གོ་གནས་འབུར་དུ་ཐོན་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། བསམ་བློ་འཛུགས་སྐྲུན། རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན། སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྲུན། སྒྲིག་ཁྲིམས་འཛུགས་སྐྲུན། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་དགོས། མིག་སྔར། ལྷག་པར་དུ་“སྤྱོད་ཚུལ་བཞི་”ཕྱིར་ལོག་ཡོང་བ་ལ་དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི་”གནད་དོན་ལ་མཁྲེགས་འཛིན་རང་བཞིན་དང་བསྐྱར་ལོག་རང་བཞིན་ལྡན་པ་རེད། ང་ཚོས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱ་དགོས། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི་”ཡོ་བསྲང་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་མི་རུང་ལ། སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ནི་ནམ་ཡང་ལམ་དུ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད། རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་“སྤྱོད་ཚུལ་བཞིར་”ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་། དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ཁྱད་བསད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་མ་ལག་རང་བཞིན་དང་། གསར་གཏོད་རང་བཞིན། དངོས་ཕན་རང་བཞིན་བཅས་ལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། ཏན་ཏིག་སྒོས་ཏང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། དངོས་དོན་ཐོག་ཏང་ཉིད་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་སྐྱོད་པ། མི་དམངས་ཀྱིས་སྙིང་དབུས་ནས་བརྩི་བཀུར་ཐོབ་པ། རང་གིས་རང་གསར་བརྗེ་བྱེད་ཕོད་པ། རླུང་རླབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་སད་ཐེག་པ། སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བ་བཅས་ཀྱི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཏང་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། ཏང་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བྱ་གཞག་གི་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་འགོ་ཁྲིད་སྲོག་ཤིང་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།
ལོ་གསར་པའི་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གསར་པ་དང་བྱས་རྗེས་གསར་པར་འབོད་སྐུལ་གཏོང་དགོས། ང་ཚོས་སྔར་ལས་དམ་ཟབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཅིང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དམིགས་འབེན་དང་ལས་འགན་ཐོག་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྡུད་བྱེད་དགོས། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་ཅིང་། འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་། ནམ་ཡང་འབད་འཐབ་བྱས་ཏེ། སྔར་ལས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་འཐབ་རྩོད་རླབས་ཆེན་དང་། ལས་གྲྭ་རླབས་ཆེན། བྱ་གཞག་རླབས་ཆེན། ཕུགས་འདུན་རླབས་ཆེན་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། མུ་མཐུད་དུ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་དམིགས་འབེན་རླབས་པོ་ཆེ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་ཕྱོགས་སུ་དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་དགོས།
རྟ་མགྲིན་སྐྱབས་ཀྱིས་བསྒྱུར།


text:
དེ་སྔོན་བྲག་སྒོམ་པས་མཛད་པའི་«མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང»ནང་དུ། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བས་མཛད་པའི་«བལ་ཡུལ་གྱི་ལམ་ཡིག»བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་བཤད་འདུག་པས་དེའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་དཔེ་ཆ་དངོས་ནི་ལག་སོན་མ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་«དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་པོ་འགའི་ཐོ་ཡིག»ཅེས་པར། «ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བ་བཤེས་གཉེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བལ་ཡུལ་གྱི་ལམ་ཡིག»ཅེས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་འདུག་པས། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་མཚན་ལ་བཤེས་གཉེན་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཚུལ་ཐོག་མར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཡིན།
ཉེ་ཆར་ཀརྨ་བདེ་ལེགས་ལགས་ཀྱིས། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་ལམ་ཡིག་མཇལ་མྱོང་ཡོད་མེད་སྐོར་ནས་སྐད་ཆ་དྲིས་སོང་བས། ངས་མཇལ་མྱོང་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བོར་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཁོའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་ལག་ལ་ལམ་ཡིག་དེ་ཡོད་ཚུལ་དང་། མི་རིང་བར་རག་སྲིད་པའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཤད་སོང་བས་དགའ་བས་ནམ་ལངས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་།
ཉིན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཁོང་གིས་བསྐུར་ནས་ཐོན་སོང་བས། ཞིབ་ཏུ་བལྟས་པ་ན། ཁ་བྱང་ལ། «ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བས་བལ་ཡུལ་ལ་ཐེགས་དུས་ཀྱི་ལམ་ཡིག་སྙན་ངག་རྩོམ་འཕྲོ་ཡོད»ཅེས་འཁོད་འདུག ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་མ་རྙེད་ཀྱང་། ཁོང་གི་བལ་པོའི་ལམ་ཡིག་ཏུ། སྨན་ཐང་བ་འཇམ་དབྱངས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕེལ(1411___1485)སོགས་ལ་མཇལ་བའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་གསལ་བར་བལྟས་ན། ཁོང་ནི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་སྐབས་ཀྱི་མི་སྣ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ། །སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བ་ནི།“སྒྲ་རིག་པ་སོགས་ལ་མཁས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་སྟེ། དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་བོད་སྐད་དུ་ཐོག་མར་སྒྱུར་བ་པོ། འདིའི་མིང་ངོ་མ་ལ་བཤེས་གཉེན་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར།” ཞེས་བཤད་དེ། དེས་ན་ཁོང་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་«དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ»་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་འདུག
འདར་སྟོད་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་«བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབྱངས་ཅན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་འགྲེལ་པ»བྱ་བའི་སྦྱར་བྱང་དུ། “རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་མེད་གོ་ཆ་ཐུབ་བསྟན་ལང་ཚོའི་སྡེས། གཞུང་འདི་ལ་ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་ཕྱེད་འགྱུར་ཙམ་གྱི་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་ཚོད་དུ་འདུག་པ་དེང་སང་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་ཞིང་། “ཞེས་པར་བརྟགས་ན། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བས་བསྒྱུར་བའི་«དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ»དེ་ཆ་ཚང་ཞིག་བསྒྱུར་མེད་དམ་སྙམ།
ཕྲན་གྱིས་མཐོང་བའི་ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ལ་ལྡེབ་མ་18བྱོན་ཞིང་། དབུ་མེད་བྲིས་མ་ཁྲི་གང་མ་རེད། ཁ་བྱང་ལ་«ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བས་བལ་ཡུལ་ལ་ཐེགས་དུས་ཀྱི་སྙན་ངག་ལམ་ཡིག་རྩོམ་འཕྲོ»ཞེས་བྲིས་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། སྔ་དུས་ནས་རྩོམ་འཕྲོ་ལྷག་ཡོད་དམ་སྙམ།
ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི། སྨན་ལུང་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། «བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ལས། “གསེར་ལྡན་ཆུ་བོའི་འགྲམ་ངོགས་བཟང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་གི་རྒྱན་པའི་ཚལ། །འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་སྨན་ལུང་ཡངས་པ་དཔལ་ལྡན་སྨུག་རིའི་བྱ་འདབས་སུ། །“ཞེས་གསལ།
དེ་ནས་སྐབས་ཤིག་ལ་ཁོང་གིས་གདན་ས་གྲགས་ཅན་རྭ་སྒྲེང་དང་། གླང་ཐང་དགོན། ནཱ་ལེནྡྲ་སོགས་སུ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་པ་གསལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ལས། “ཀྱེ་མ་གངས་ཅན་སྐྱེ་དགུ་རྣམས། །དད་པའི་གོས་ཀྱི་ལུས་སྒྲིལ་ཀྱང་། །རྣམ་དཔྱོད་དཔལ་ལྡན་དཱི་པཾ་ཀ་རའི་གནས་ཀྱི་གཙོ། །ར་སྦྲེང་འཇམ་རྡོར་ཞབས་དང་སྟག་ལུང་ཐང་། །མེ་ཚོགས་འབར་ལས་གར་བུར་བྱོན་གྱུར་སྐུ། །དུ་མ་སྣང་དང་པོ་ཏོའི་ངོ་མཚར་རྟེན།། དེ་བཞིན་ཤ་ར་གླང་ཐང་ན་ལེནྡྲ། །བསྐྱིད་འཕན་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ལུས་སུ། །ཞེས་གསལ་ལོ། །
དེའི་རྗེས་སུ། གནས་ཆེན་ཙ་རི་དང་། གདན་ས་ཐེལ། ཁྲ་འབྲུག་སོགས་སུ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་པ་གསལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ལས། དེ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་མཁའ་སྤྱོད་ཙ་རི་ཏྲ། །རི་བོ་ཤནྟི་དཔལ་ལྡན་ཕག་མོ་གྲུ། །ཁྲ་འབྲུག་གིས་གཙོས་གནས་ཆེན་ཕལ་ཆེར་དུ། ། རྣམ་དག་མཆོད་པ་དུ་མས་འཚམས་སྦྱར་ཏེ། །རང་གཞན་ཕན་བདེའི་སྨོན་ལམ་མང་དུ་བཏབ། ། ཁྱད་པར་རྗེ་བཙུན་ཀརྨ་པ་དེའི་དྲུང་། །དགེ་ལེགས་དཀར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་མ་སྒྲིགས། །འདོད་བྱ་སྙིང་པོའི་ཞུ་བ་སྙན་དུ་ཕུལ། །དེ་དུས་བཀའ་ཡི་ལྕི་བ་འདི་ལྟར་ཕེབས། །ད་ལྟ་གངས་ཅན་དར་བའི་བསྟན་པ་ཙམ། །འཕགས་བལ་གང་དུ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་ན། །དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱང་ཆོས་བརྒྱད་འདོད་པ་འབར།།ཡང་ན་ངེད་ཅག་གངས་ཅན་བླ་མ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་གང་བར་མ་གྱུར་དྲང་།། འདི་ཀོ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་མ་འདས་ཕྱིར། །མ་འཁྱོག་དྲང་པོའི་ངག་གི་སྨྲོས་ཞེས་ཕེབས། །ཞེས་སོ།།
དེ་ནས་ཁོང་བལ་པོར་ཕེབས་དུས་རོང་ཆུང་ནས་འགྲོ་གྲབས་བརྩམས་པ་དང་། ལམ་བར་དུ། ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕེལ་དང་མཇལ་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ལས། “གསུམ་པའི་ཞག་ལ་ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕེལ།། སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེའི་དགོན་འགྲམ་བགྲོད། །དེ་ན་རབ་བྱུང་སྡོམ་བརྩོན་མང་ལྡན་ཞིང་།། ཐོས་དང་རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་བསྟན་པའི་རྒྱན།།གནས་དེར་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་ཟ་མ་ཏོག།ཀུན་མཁྱེན་མཚན་ཅན་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཡི།།མངོན་སུམ་ཞལ་མཐོང་མཁོ་དགུའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་།།དུས་དང་འཚམས་པའི་བསོད་ནམས་འགྲོན་དུ་ཐོབ། །“ཞེས་འཁོད་ཡོད།
དེ་ནས་ཧ་ལམ་རིན་སྤུངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསེར་ཁང་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་དེར། སྨན་ཐང་བ་སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སྲས་སྨན་ཐང་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་མཇལ་ནས་ནང་མོལ་མཛད་པ་གསལ་ཏེ། «བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ལས། “འཇམ་དབྱངས་ཕྱག་གི་རྩལ་བའི་པིར། །གང་གི་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཡི། །སྨན་ཐང་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་པས། །ལེགས་བཤད་སིལ་བུའི་གླེང་མོ་མཛད།། སྙོམ་ལས་མྱོས་ཆུས་མོས་པ་བདག་ལྟ་ཡི། །རིག་གནས་མིང་ཙམ་ཡོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་ལན་ལོན་ཅི་ནུས་ཕུལ།། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་ཡིད་རང་ལྐོག་གྱུར་གནས། ། དེ་དུས་ལྷ་སྲས་དབང་ཕྱུག་དེ་ཉིད་ཀྱང་། ། ཐ་སྙད་ལམ་ལ་མཁྱེན་རབ་ལྷུར་མཛད་ཚུལ། །མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ཡ་མཚན་དུ་ཀུ་མའི། །བ་དན་རྩེ་ལ་ཀུན་དགའི་ནོར་བུ་བཀོད། །བཟའ་བཅའ་བཏུང་བའི་ཁྱད་པར་མང་པོ་ཡི། ། ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོན་ལ་བསོད་ནམས་ཚོང་ཟོང་བཞིན། །འཐོག་མེད་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་རིགས། ། བྱང་ཕྱོགས་འདི་ཡང་དུས་ཀྱི་མ་ནོངས་གྱུར། །ཞེས་སོ།།
ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བས་མཛད་པའི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག་རྩོམ་འཕྲོ»ཅན་འདི་ནང་དུ། ཁོང་ཇོ་ནང་དུ་བསླེབས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ནང་དོན་མི་འདུག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་«ལམ་ཡིག»ལས། “རྫུ་འཕྲུལ་མཆོག་གྱུར་ཇོ་ནང་ཞེས་བྱའི་གནས། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ས། །“ཞེས་གསལ་ཞིང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཁོད་མེད་པས། ཁ་བྱང་ལའང«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»ཅེས་བྲིས་ཡོད་ནའང་། དོན་དུ་བལ་པོའི་སྐོར་གང་ཡང་འཁོད་མེད་པས་ཧ་ལམ་རྩོམ་འཕྲོར་གྱུར་བའམ་ཡང་ན་བོར་བརླག་ཏུ་བྱུང་བ་གང་རུང་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།
2018/1/12་ཉིན་ལ་ཚངས་དབང་གིས་ཟིན་ཐོར་བཀོད་པའོ།།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/news/25807.html


text:
འཇར་མན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་དཔོན་ཚོས་ཕྲུ་གུ་༣༦༠༠ ལས་མང་བར་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱས་འདུག
དེང་གི་ཆར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནང་། ཡེ་ཤུ་ཁེ་ཐོ་ལེག་ཆོས་དཔོན་ཚོས་ཕྲུ་གུ་གྲངས་ལས་འདས་པར་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱས་པའི་སྙན་ཐོ་ཐོན་བཞིན་པ་དང་བསྟུན། འཇར་མན་ནང་དུ་སྙན་ཐོ་ཞིག་གི་ནང་ཕྲུ་གུ་༣༦༠༠ ལས་མང་བར་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡོད་སྐོར་འདུག
ཟླ་༩ པའི་ཚེས་༡༣ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ། འཇར་མན་ཁེ་ཐོ་ལེག་(Catholic) གི་མཁན་པོའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༤༦ ནས་༢༠༡༤ བར་འཇར་མན་ནང་། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་ཆོས་དཔོན་སོགས་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་ཚོས་ཕྲུ་གུ་ལ་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་ལ་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གསུམ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་གྲུབ་དོན་སྙན་ཐོ་དེ་ཟླ་༩ པའི་ཚེས་༢༥ ཉིན་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱ་རྩིས་ཡོད་འདུག་ཀྱང་། གྲུབ་དོན་སྙན་ཐོ་དེ་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་ལག་སོན་བྱུང་ནས་གནས་ཚུལ་བཏོན་ཡོད་འདུག
སྙན་ཐོ་ལ་གཞིགས་ན། འཇར་མན་གྱི་ཆོས་གཞིས་༢༧ ལས་ཐོབ་པའི་ཡིག་ཆ་༣༨༠༠༠ ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཕྱི་ལོ་༡༩༤༦ ནས་༢༠༡༤ བར་ཆོས་དཔོན་དང་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་༡༦༧༠ ལྷག་གིས་ཕྲུ་གུ་ལོ་ཆུང་༣༦༧༧ ལ་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་བྱས་ཡོད་འདུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་ཁར། མང་པོ་ཞིག་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པས། བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ལག་སོན་བྱུང་བ་ལས་མང་བ་ཡིན་སྲིད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
དེ་བཞིན་གནོད་འཚེ་གཏོང་མཁན་བརྒྱ་༣༨ མ་གཏོགས་ཁྲིམས་ཐོག་ལ་བསྐྱལ་ཐུབ་མེད་ཁར། མང་པོ་ཞིག་ལ་ཉེས་ཆད་ཆུང་ཆུང་ལས་ཐོབ་མི་འདུག དེ་བཞིན་ལག་སོན་བྱུང་བའི་གནད་དོན་དེ་དག་ཁྲོད། གནད་དོན་༦ རེ་ལས་༡ རེ་བཙན་གཡེམ་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་འདུག་པ་དང་། གནོད་འཚེ་འཕོག་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཕྲུ་གུ་བུ་ལོ་༡༣ དང་དེ་ལས་ཆུང་བ་ཡིན་འདུག གནོད་འཚེ་གཏོང་མཁན་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་དེ་དག་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་ས་གནས་གཞན་ལ་གནས་སྤོ་བྱས་མ་ཟད། ས་གནས་དེ་གར་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པའི་ཐད་ཉེན་བརྡ་ཡང་བཏང་མྱོང་མེད་པ་རེད་འདུག
སྙན་ཐོ་དེ་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་འཇར་མན་ཡེ་ཤུ་ཁེ་ཐོ་ལེག་མཁན་པོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས། གྲུབ་དོན་སྙན་ཐོ་དེ་ལས་ཁོང་ཚོས་ངོ་ཚ་བ་དང་སེམས་སྡུག་བྱུང་བ་དང་། སྙན་ཐོ་དེའི་དགོས་དམིགས་ནི་གནོད་འཚེ་འཕོག་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ། ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་ད་བར་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ཁྱབ་ཚད་གོ་རྟོགས་ཡོང་ཆེད། ལྷ་ཁང་ཁག་གི་སྡུག་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག
དེང་གི་ཆར་འཛམ་གླིང་ནང་ཡེ་ཤུ་ཁེ་ཐོ་ལེག་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་ཆོས་དཔོན་དང་ཆོས་བྱེད་མི་སྣ་ཚོས། འདས་པའི་ལོ་ཟླའི་ནང་ཕྲུ་གུ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོར་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་བྱས་ནས། ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཞིག་གི་མི་ཚེར་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་མང་པོ་ཐོན་ནས། སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་ཚོས་གནད་དོན་དེའི་རིགས་ལ་གླེང་སློང་དང་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་སྔོན་ཟླ་༨ པའི་ནང་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་པཱེན་སིལ་ཝེ་ནི་ཡ་(Pennsylvania) ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་གི་བཤེར་དཔང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ལོ་གཉིས་རིང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་སྙན་ཐོ་བཏོན་ནས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་བསྐོངས་ཡོད་འདུག་པ་དང་། སྙན་ཐོའི་ནང་མངའ་སྡེ་དེའི་ཆོས་གཞིས་༦ ནང་གི་ཆོས་དཔོན་ཚོས་འདས་མ་ཐག་པའི་ལོ་༧༠ ཡི་ནང་ཕྲུ་གུ་༡༠༠༠ ལས་མང་བར་བཙན་དབང་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གྲུབ་དོན་དེ་དག་ལྷ་ཁང་གི་གྲངས་ཐོ་ལ་གཞིགས་ནས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད་ཁར། ད་དུང་སྙན་སེང་མ་ཞུས་མཁན་གནོད་འཚེ་འཕོག་མཁན་ཕྲུག་གུ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པར་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།།
གསར་འགོད་པ་སྐལ་བཟང་དོན་གྲུབ།


text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ3པའི་ཚེས27ཉིན། གསར་འགོད་པས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གསར་འགྱུར་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་བསྡུས་པའི་གསར་འགྱུར་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་ལྟར་ན། 2018ལོར་རང་ཞིང་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྟེང་བཏོན་པའི“བྱིས་ལ་གཉོར་སྐྱོང་ཡོད་པ། སློབ་ལ་འཁྲིད་བྱ་ཡོད་པ། རྩོལ་ལ་ཐོབ་ཆ་ཡོད་པ།། ནད་ལ་གསོ་བཅོས་ཡོད་པ། རྒན་ལ་བྱམས་སྐྱོང་ཡོད་པ། སྡོད་ལ་གཞིས་ཁང་ཡོད་པ། གཉོམ་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཡོད་པ”དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་བསྡོམས་པས་ཕྱོགས་བརྒྱད་གཙོར་བཟུང་སྟེ། དམངས་ཚིས་དོན་དངོས་བཟོ་སྐྲུན་ཁག་ཅིག་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱིད་ཐབས་བདེ་ཐབས་ལ་བརྩོན་རྒྱུ་རེད།
བྱིས་གཉོར་སློབ་གསོའི་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། བྱིས་གཉོར་ཁང72གསར་སྐྲུན་དང་གཞི་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་གཏང་རྒྱུ། བྱིས་གཉོར་དགེ་རྒན་དང་བྱིས་གཉོར་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་ཁྲི་གཅིག་ལ་ཁ་གསབ་སྟེར་རྒྱུ།
སློབ་གསོའི་རྨང་གཞི་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་ནས། འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཞན་པའི་སློབ་གྲྭ80དང་མཐོ་འབྲིང་སློབ་གྲྭ3གསར་སྐྲུན་དང་རྒྱ་བསྐྱེད། མཐོ་འབྲིང་སློབ་གྲྭ12ལ་སློབ་ཁྲིད་སྒྲིག་ཆས་བཀོད་སྒྲིགྒྱ། ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ20ལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ལེགས་ཆེད་ལས་གསར་འཛུགས་བྱེད་པར་རོགས་འདེགས་བཅས་བྱ་རྒྱུ།
ལས་ཞུགས་ཡོང་འབབ་འཕར་བའི་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། རྩྭ་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁ་གསབ་དང་རང་བྱུང་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོབ། རྨོ་སྐྱུར་ནགས་འཛུགས་བཟོ་སྐྲུན། ནགས་ཚལ་སྐྱེ་ཁམས་ཕན་འབྲས་ཁ་གསབ་དང་ས་ཞིང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁ་གསབ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་དུ་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ། དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་ཁྲི5.59སྐྱེ་ཁམས་སྤྱི་ཕན་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་གནས་སུ་བཞག་ནས་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི2ཡན་ལ་སླེབས་པར་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ། རིགས་སོ་སོའི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་བྱས་པའི་མི་དང་མཁར་ཤང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་རྒན་གསོའི་དངུལ། ལས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བཟོ་བའི་ཡོང་འབབ་ཚད་གཞིར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མཐོ་རུ་གཏང་རྒྱུ། ལས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་བཟོ་བ་གསར་བ5000བསྡུ་རྒྱུ། མཁར་ཤང་གི་མི་ཁྲི8ལ་ངལ་རྩོལ་གྱི་འཇོན་ཐང་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ཏེ་མཁར་གྲོང་ལ་ལས་ཞུགས་མི་སྣ་ཁྲི6གསར་སྣོན་བྱ་རྒྱུ། རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་པ་ཁྲི105ལས་ཞུགས་བརྗེ་སྤོ་བྱ་རྒྱུ།
དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། མཁར་ཤང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་གི་དངུལ་བསྡུའི་ཚད་གཞི་དང་གཞི་རྩའི་སྤྱི་གཞུང་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མཐོ་རུ་གཏང་རྒྱུ། ཁྱིམ་ཚང་གི་སྨན་པའི་གན་རྒྱ་འཇོག་པའི་ཞབས་ཞུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གན་རྒྱ་འཇོག་པའི་ཚད85%ལ་སླེབས་རྒྱུ། རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱི་ཐུམ་འབུའི་ནད་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལས་འགན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་རྒྱུ། ཤང་གྲོང་དང་སྡེ་བ། གཞིས་ཁུལ། སྨན་ཁང1000གི་ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་ཁ་སྣོན་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ།
རྒན་གསོའི་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། ད་ཡོད་ཀྱི་རྒན་གསོ་སྒྲིག་ཆས་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ལེགས་བཅོས་བྱས་ཏེ་མཁར་ཤང་གི་རྒན་པ་ཁྲི8ལ་རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་དང་རྒན་གསོ་ལྟེ་གནས15 སྡེ་བའི་རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང50ཁང་པ་གསར་སྐྲུན་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏང་རྒྱུ། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྡོད་ཁང་དང་སྡོད་ཁུལ་རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཚོད་ལྟའི་ས་ཁུལ་གསར་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ།
མང་ཚོགས་ཀྱི་གཞིས་སྡོད་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། མཁར་གྲོང་གི་སྡོད་ཁང་ཐབས་ཆག་ཁྲི3.05ལ་ལེགས་བཅོས་དང་མཁར་གྲོང་གི་སྡོད་ཁུལ་རྙིང་པ་ཁྲི2ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། རོང་འབྲོག་པའི་ཁང་རྙིང་དང་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ཁང་པ་ཁྲི6གི་བསྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ།
དབུལ་སྐྱོར་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། དབུལ་ཐར་རྫོང12དང་སྡེ་བ500། མི་ཁྲི15དབུལ་ཐར་མངོན་འགྱུར་བྱ་རྒྱུ། མཁར་ཤང་གི་ཆེས་དམའ་བའི་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་ཚད་གཞི་དང་དྭ་ཕྲུག་གི་གཞི་རྩའི་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མཐོ་རུ་གཏང་རྒྱུ། ཞིང་སྡེའི་བུད་མེད་ཁྲི18.7གྱི་འབྲས་སྐྲན་ནད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ཏེ། མཁར་ཤང་གི་སྐྲན་ནད་ཧ་ཅང་ལྕི་བའི་ནད་པ300ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ། སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་ལོ6བར་གྱི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱིས་པ520ལ་རིན་མེད་ཀྱིས་བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། ཞིང་སྡེའི་དབུལ་ཕོངས་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན2300ལ་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ལག་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ།
མཛེས་པའི་ཁྱིམ་གཞི་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། མཛེས་པའི་མཁར་གྲོང16དང་ཞིང་སྡེ500ཡི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་པའི་ཤང་སྡེ300འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་རྒྱུ། ཟི་ལིང་དང་མཚོ་ཤར་གྱི་ལྷོ་རི་དང་བྱང་རིའི་ནགས་སྐྲུན་ས་མུའུ1000དང་ཚའོ་ཅཱ་པའོ་གནམ་གྲུ་ཐང་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ནགས་སྐྲུན་ས་མུའུ་ཁྲི3.3ལེགས་འགྲུབ་བྱ་རྒྱུ། གསང་སྤྱོད་ཁང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པའི་ལོ་གསུམ་གྱི་ལས་འགུལ་འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་འགོ་རྩོམ་རྒྱུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་གཙོ་བོ་ནས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཡུལ་སྐོར་གསང་སྤྱོད་ཁང148གསར་སྐྲུན་དང་བསྒྱུར་བཀོད་བྱ་རྒྱུ། གཞི་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་ལྟེ་གནས540འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་རྒྱུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་བོའི་མཁའ་དབུགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་བཟང་བའི་ཉིན་གྲངས་ཀྱི་བསྡུར་ཚད78%ཡན་ལ་སླེབས་རྒྱུ།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་ཆེན་རྒྱལ།