text:
བཅས་ཀྱི་མན་ངག
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཐེངས་དང་པོར་ཁེ་ལས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་
མི་སྣར་དམིགས་ནས་ཚོང་ལས་བདུན་རེའི་དུས་
དེབ་༢༠༠༧།༥།༧ ནས་ ༢༠༠༧།༥།༡༣
ཀྱི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་བ།
བཅར་འདྲི་ཞུ་མཁནཿ སུན་ཤིའུ་ཧུའེ་ Sun Xiu Hui ཧོ་ཀུའེ་ཕིན།He Gui Fen
ལེགས་སྒྲིག་པཿ ཧོ་ཀུའེ་ཕིན།He Gui Fen
དཔར་པཿ གྲན་སྦིང་ཤུན་Chen Bing Xun
༄༅། ཐེངས་འདིར་ང་ཚོ་རྡ་སར་སླེབས་པའི་སྐབས་འདིར་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཚོང་ལས་བདུན་རེའི་དུས་དེབ་Business Weeklyནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང༌། ལྷག་པར་ཕུལ་བྱུང་གི་ཁེ་ལས་པའི་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་པའི་དུས་དེབ་ཅིག་ཡིན་པ་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་ནས། ང་ཚོའི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་དགྱེས་མཉེས་ངང་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་མ་ཟད། བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ཁེ་ལས་ལ་འཕྲད་པའི་འགྲན་རྩོད་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཡང་གནང་སྟེ། ཐེངས་དང་པོར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁེ་ལས་ལས་རིགས་ལ་གསུང་གླེང་གནང༌།
འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ནས་གུས་བརྩི་ཐོབ་པའི་བསམ་བློའི་གཙོ་འཛིན་ཁོང་མཇལ་དུས། ང་ཚོའི་སེམས་ནང༌། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁོང་ཉིད་ནི་ལོ་འཁོར་མོར་ཁ་བས་བརྒྱན་ཞིང༌། དངུལ་མདོག་ལྟར་གྱི་འོད་སྣང་འཕྲོ་བའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཚེར་བའི་གཟུགས་རང་རེད་འདུག་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་བྱུང༌། ཁོང་དང་ང་ཚོའི་དབར་འགྲན་རྩོད་དང༌། འདོད་རྔམ། རྒྱུ་ནོར་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁེ་ལས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་ཤུགས་རྐྱེན་དང་འགན་འཁུར་ཇི་ཡོད་སྐོར་ཡང་གླེལ་མོལ་བྱུང༌། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། དར་མ་མ་ཡིན་པའི་མི་རྣམས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོར་བརྟེན་དགོས་པ་དང༌། དར་མ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ནི་ཁེ་ལས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ལེགས་སྐྱེས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཁེ་ལས་ཀྱི་འགན་གཙོ་བོ་ནི་འགྲན་རྩོད་བྱ་རྒྱུ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། དེ་བས་མིའི་སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་ཆོག་ཅེས་གསུངས། དེ་ནི་གང་ཉིད་ང་ཚོའི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕེབས་སྐབས་གསལ་སྟོན་གནང་བའི་གཟིགས་ཚུལ་གཙོ་བོ་རེད། གླེང་མོལ་གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་གཤམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།
དུས་དེབཿ ང་ཚོའི་དུས་དེབ་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁེ་ལས་ལས་རིགས་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ཡིན། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འགྲན་རྩོད་ལ་གདོང་གཏུགས་སྐབས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་འགྲན་རྩོད་དང་འཕོ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་ན། ཁོང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚེ་གཞི་ནས་བློ་རིག་དྭངས་གསལ་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གདོང་གཏུགས་བྱེད་ཐུབ་བམ།
ྋགོང་སཿ དེ་ལས་སླ་པོ་མ་རེད། ཡིན་ནའི་དེ་གལ་ཆེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཙོ་བོ་ནི་ངེས་པར་དུ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ན། གཞི་ནས་དངོས་དོན་དང་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ། དོན་དག་ག་རེ་ཡིན་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་པ་ཞིག་མ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི། གནས་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་བྱུང་བའི་སྐབས་གནས་ཚུལ་དེ་ཁོ་ནར་དོ་སྣང་བྱས་པ་མ་ཏོགས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་རྣམས་རྗེད་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ནི་རྒྱུ་མཚན་འདི་དང༌། དེའི་དབང་དང༌། ཡང་ན་ཁ་ས་དང༌། ལོ་ཤས་སྔོན། ཐ་ན་དུས་རབས་གོང་མ། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་བྱུང་ཟིན་པའི་ནོར་འཁྲུལ་འགའི་ཞོར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་རེད། དབྱི་རག་གི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེ་ནི་ས་དམ་མི་སྒེར་པ་ཅིག་གིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད། གལ་སྲིད་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་པ་ཁེར་རྐྱང་གཅིག་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཚེ། དངོས་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་མི་སྲིད་ཅིང༌། དེས་དོན་དག་གཅིག་ཐག་ཆོད་ཀྱང་དེ་ལས་མང་བའི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་བཟོ་གི་ཡོད། དེ་ནི་ངའི་ལྟ་ཚུལ་ཡིན། དེ་ལས་སྤྲོས་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད།བཞད་མོ་བཞད། སྟབས་བདེ་ཤོས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཆང་ཏོག་ཙམ་འཐུང༌། གནད་དོན་ཚང་མ་ཀླད་པའི་རྒྱབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་གྱི་རེད།སྐབས་དེར་ཕྱག་དབུ་རྒྱབ་ཏུ་བསྣམས་ནས་གཟིམ་ཁུག་པའི་ཚུལ་གནང་སྟེ། སླར་ཡང་བཞད་མོ་བཞད།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ནས་བྱམས་བརྩེའི་སྐོར་ཡང་ཡང་གསུང་གི་ཡོད། ཁེ་ལས་ལས་རིགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲེིད་ཚོར་ག་དུས་ཡིན་རུང་རྣོ་ངར་ཆེ་བའི་འགྲན་རྩོད་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། འགྲན་རྩོད་ཁ་ཤས་ནི་ཁྱོད་མ་ཤི་ན་ང་ཤི་གི་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་འོག་ད་དུང་སོ་སོའི་ཁ་གཏད་ལ་བྱམས་བརྩེ་བྱེད་ཐུབ་བམ།
ྋགོང་སཿ ཁྱོད་མ་ཤི་ན་ང་ཤི་གི་ཡིན་ཟེར་བའི་དེ་ནི་དངོས་དོན་དང་མ་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། འགྲན་བསྡུར་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ངས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མ་ལུས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ཨང་དང་པོ་ལེན་གྱི་ཡིན། མ་མཐར་ཡང་གཞན་དང་གཅིག་པ་ཆགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བསམ་པ་འདི་རེད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རང་གིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ལེགས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ཡིན་པས་དཀའ་ངལ་མེད། འོན་ཀྱང་འགྲན་བསྡུར་གཅིག་ནི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཆེད་དང༌། རྒྱུ་ནོར་ཐོབ་ཆེད། ཨང་དང་པོ་ལེན་ཆེད་མི་གཞན་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་བཟོ་བ་འདི་རེད། བསམ་བློ་དེ་འདྲ་ཁྱེར་མཁན་མི་དེ་ཚོར། གལ་སྲིད་མི་གཞན་རྩ་མེད་མ་བཟོས་པ་དང༌། འགོག་རྐྱེན་རྣམས་གཙང་སེལ་མ་བྱས་ན། གཞན་ལས་རྒྱལ་ཐུབ་ཐབས་མི་འདུག་བསམ་པའི་བློ་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ཞན་པའི་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་ཡིན་པར་ངས་ངོསའཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལེགས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ནི། ཁྱེད་རང་གིས་ཁ་གཏད་ལ། ངས་ཁྱེད་རང་དང་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་བཤད་ཆོག འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དབར་སྔར་བཞིན་གྲོགས་པོ་རེད། ཞན་པའི་འགྲན་བསྡུར་ནི། ཁྱེད་རང་གིས་ཁ་གཏད་ལ་དཀའ་ངལ་དང་འགོག་རྐྱེན་མང་པོ་བཟོས་ཡོད་ཅེས་ཕལ་ཆེར་བཤད་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད། ངའི་ངོས་ནས་མི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་དགའ་པོའི་ངང་ནས་འགྲན་བསྡུར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་གསལ་པོར་བཤད་དགོས། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་ཁྱེད་རང་བློ་བདེ་བག་ཕེབས་དང༌། སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཨང་དང་པོ་ལེན་རྒྱུར་ཤུགས་རྒྱབ་ཨང༌། ངས་ཀྱང་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡིན་ཞེས་དགའ་པོའི་ངང་ནས་བཤད་ཆོག་གི་རེད། དེ་ནི་གཙང་ཞིང་ཡང་དག་གི་འགྲན་བསྡུར་རེད། དེ་མིན་ངན་སེམས་ཁོག་བཅངས་བྱས་ནས་མཐར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རུང༌། སེམས་གཏིང་དུ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་མ་རེད།
དུས་དེབཿ དེ་འདྲ་སོང་ཙང་སྐུ་ཉིད་ནས་འདོད་རྔམ་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་གི་མེད་དམ།
ྋགོང་སཿ དེ་འདྲ་མ་རེད། འདོད་རྔམ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མ་འགྲིག་པ་མེད། ང་ནང་པ་ཞིག་རེད། ངའི་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་རྔམ་དེ་སངས་རྒྱས་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་འདོད་རྔམ་ཞིག་རེད།བཞད་མོ་བཞད། མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཆེད་ངས་འབད་བརྩོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་རྟེན་འདོད་རྔམ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་ཅག་མ་རེད། ཡིན་ནའི་འདོད་རྔམ་ཁ་ཤས་དཔེར་ན། དབང་ཆ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཆེད་དགྲ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་བསམ་པའི་འདོད་རྔམ་དེ་ཧ་ཅང་གི་རྩུབ་སྤྱོད་ཡིན་སྟབས་གཏན་ནས་ཡག་པོ་མ་རེད། ཡང་ཁག་ཅིག་གིས་རང་ཉིད་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བསམ་པའི་འདོད་རྔམ་དེ་བྱིས་བློ་དང་མཚུངས་ཤིང༌། དེ་འདྲའི་འདོད་རྔམ་དེ་གླེན་རྟགས་ཅན་གྱི་འདོད་རྔམ་རེད།
དུས་དེབཿ ཁེ་ལས་ཁག་ཅིག་གིས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་གི་བྱ་ཐབས་བཟུང་ནས་དངུལ་མང་པོ་བཟོས་རྗེས་གཞི་ནས་འགྲོ་སོང་བཏང་སྟེ་དགེ་བའི་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གཟིགས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ སྤྱིར་བཏང་ནས་བཤད་ན། ངས་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་སྙམ། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལུས་ཀྱི་རེད། སྐབས་རེ་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་ཆེད་བློས་གཏོང་ཏོག་ཙམ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཚན་རིག་གིས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ཐོབ་པའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཇི་ཙམ་སྒྲུབ་ཐབས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བློས་བཏང་གང་འཚམས་ཤིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན། སེམས་ལྤགས་ཕྲན་བུའི་མཐུག་ཀྱང་དགོས་ངེས་ཤིག་རེད་སྙམ།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ན། དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཡིན་ཚེ། བརྒྱུད་རིམ་ཕྲན་བུའི་མི་ལེགས་པ་ཡོད་རུང་ཁྱེད་ཀྱིས་མོས་མཐུན་གནང་གི་ཡོད་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་དམ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁེ་ལས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ག་དུས་ཡིན་རུང་བརྒྱུད་རིམ་དང་མཇུག་འབྲས་གཉིས་བར་གྱི་དཀའ་ངལ་དེ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། ྋགོང་སཿ རེད། ངས་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་ཚོད་དཔག་དང༌། ཞིབ་འཇུག་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་དང་དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཆེད་བློས་བཏང་བྱས་པ་གཉིས་དབར་སྐབས་རེ་རྩིས་ཏག་ཏག་མ་ཐེབས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་རེད། དོན་དག་ག་རེ་ཡིན་རུང་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་ཐག་ཆོད་པ་མེད། བྱས་ཙང་གནད་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲིག་དང་ནོར་ཟེར་བ་དེ་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལུས་ཡོད། གལ་སྲིད་ཀུན་སློང་ཡང་དག་དང༌། བྱམས་བརྩེ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། བྱ་ཐབས་ཕྲན་བུ་ནོར་ཡང་དགོངས་སེལ་ཞུ་རྒྱུ་ལས་མེད་ཅིང༌། ལས་ཀ་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགྲིག་པ་དང༌། ཀུན་སློང་ཡང་དག་ཡིན་པ། ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཉུང་ཤས་དབང་གིས་དམིགས་ཡུལ་མ་སྒྲུབ་ཀྱང་འགྱོད་པ་ཡོད་པ་མ་རེད།
དུས་དེབཿ ཁེ་ལས་མང་པོའི་ཁེ་འབབ་བགོ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་རིམ་ནི་དང་པོ་ཤེར་བདག་དང༌། དེ་ནས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན། དེ་རྗེས་ལས་བཟོ་པ་རེད། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམ་དེར་མོས་མཐུན་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ སྐར་ཆ་གསུམ་དགོངས་པ་བཞེས།དོན་དངོས་ཐོག་མ་རྩ་རིང་ལུགས་དང་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་གཉིས་བསྡུར་ན། ངས་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ལ་དེ་བས་མོས་མཐུན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི། མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ལས་བཟོ་པ་དང༌། འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་བ་བྱེད་པ་ལས་ཤེར་བདག་ཨང་དང་པོར་བཞག་གི་མ་རེད། འདྲ་མཉམ་གྱི་བགོས་འགྲེམས་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་པ་ལས་ཁེ་བཟང་རྐྱང་པར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ནའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡིན་ཟེར་མཁན་དེ་ཚོ་མཐར་ཚང་མ་དབུལ་པོ་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད།བཞད་མོ་བཞད། ཤེར་བདག་ལ་ཁེ་ཕན་མ་སྤྲད་ན། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། ཡང་གལ་སྲིད་རྟག་ཏུ་ཤེར་བདག་གི་ཁེ་ཕན་གཅིག་པུ་ཨང་དང་པོར་བཞག་ན། འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་དང་ལས་བཟོ་པ་རྣམས་ཐོར་འགྲོ་གི་རེད། དུས་གཅིག་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཤེར་འཛད་བཟོ་གསུམ་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ཐུབ་ན། དེས་ཁེ་ལས་གཞི་ནས་ལམ་ལྷོང་ཡོང་གི་རེད། གལ་སྲིད་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ལ་སེམས་ཁུར་མ་བྱས་ན། དེ་རིང་བཅུ། སང་ཉིན་ལྔ། གནང་ཉིན་ཀླད་ཀོར་དུ་འགྱུར་ཏེ་མཐར་ཚང་མ་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་རེད།བཞད་མོ་བཞད།
དུས་དེབཿ བྱས་ན། སྐུ་ཉིད་ནས་དེ་གསུམ་ཀར་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་སྟངས་བཟུང་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ དེ་ག་རེད། ལོས་ཡིན། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་ད་དུང་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་བསྟུན་ནས་བབ་ལྟ་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་ལོ་འདིར་ཧ་ཅང་ལམ་ལྷོང་བྱུང་ནས་དངུལ་སྔར་ལས་མང་བ་བྱུང་ཚེ། མཉམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་སྔར་ལས་མང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། གལ་སྲིད་ཁེ་གཉེར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ན། ངེས་པར་དུ་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་བསམ་གཞིགས་དང་འབྲེལ་ལས་བཟོ་པར་ཡང་ལོ་འདིའི་ཚོང་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ། ལས་བཟོ་པར་ཚོར་བ་ངན་པ་ཡོང་གི་མ་རེད། ངས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ལས་བཟོ་པ་རྣམས་ཤེར་བདག་ནང་བཞིན་ལ་བརྩི་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ལས་བཟོ་པས་ལས་ཀ་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཁེ་ལས་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་འགག་རྩ་ཡིན་པ་དང༌། ཤེར་བདག་ནི་དངུལ་འདོན་མཁན་ཙམ་ཡིན་ཞིང༌། ལས་ཀ་ཧུར་ཐག་བྱེད་མཁན་ནི་ལས་བཟོ་པ་རེད། ལས་བཟོ་པས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང༌། ལས་བཟོ་པར་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད།
དུས་དེབཿ ཡཱ་ཏང་ཧྲེ་མི་སི་ Ya Dang Shi Mi Si ཡི་རྒྱལ་ཕྱུག་སྨྲ་བའི་འདོད་ཚུལ་ནང༌། སྐྱེ་བོ་མི་རེ་ངོ་རེས་ལུགས་མཐུན་གྱི་ལམ་ནས་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་རྩོད་ལེན་བྱས་ཚེ། མཐར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པར་བཤད་ཡོད། དེར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གཟིགས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ དཔལ་འབྱོར་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ང་ལ་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་ནི་ཁེ་ལས་ཆེན་པོ་མང་པོའི་སློབ་སྟོན་པ་རེད། ཐེངས་གཅིག་ཁོང་གིས་གང་འདྲ་བྱས་ནས་དབུས་ཕྱུག་དོ་སྙོམས་ཡོང་ཐབས་སྐོར་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་བཏོན་པ་རེད། གཞུང་ལུགས་དེ་ཕར་བལྟས་ན་མཛེས་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་རྣམས་རྒྱ་སྐྱེད་གང་ཐུབ་བྱས་ན། སྟྟེང་གི་ཕྱུག་པོའི་གྲལ་རིམ་དང་འོག་གི་དབུལ་པོའི་གྲལ་རིམ་ཆུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་བཟུང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ནི་མི་སྒེར་པ་ཡོངས་རྫོགས་བསྡུས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། གལ་སྲིད་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་མི་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་བློས་གཏོང་བྱེད་དགོས་ན། ཐུན་མོང་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རྣམས་མཐར་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོ་ཡང་གཅིག་པ་རེད། ལོ་རབས་ ༧༠ པའི་ནང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ནང༌། ངས་ཐབ་ཚང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དར་སྤེལ་བྱས་ྭཔ་རེད། ཁྱིམ་ཚང་མང་པོས་ཐབ་ཚང་གཅིག་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དུས་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་དང༌། བུད་རྫས་གྲོན་ཆུང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཐོག་མར་འགོ་འཛུགས་སྐབས་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་ཚང་མ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་ཤས་རྗེས་ཐབ་ཚང་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་གྱུར་པ་རེད།བཞད་མོ་བཞད། འདི་ནི་མིའི་རང་བཞིན་རེད།
དུས་དེབཿ དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། མི་ཚང་མས་སྔོན་ལ་ངེས་པར་དུ་རང་ཕན་བྱས་ཚེ། ལས་དོན་གཞི་ནས་ལམ་ལྷོང་གི་ཡོང་གི་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ རེད། མི་སྒེར་པ་ཚང་མ་བདེ་སྐྱིད་དང༌། འབྱོར་ཕྱུག དར་རྒྱས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ན། གཞི་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་དར་རྒྱས་ཡོང་གི་རེད། དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ངོ་མ་ནི་མི་སྒེར་མི་རེ་ངོ་རེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་རེད། ད་ལྟ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཤེར་བདག་དང༌། ལས་བཟོ་པ། འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གསུམ་ཀར་ལྟ་དགོས་པ་ནང་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་རང་རེད། སྒེར་གཅིག་པུར་བསམ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བསམ་གཞིགས་མ་བྱས་ན། འཆི་ལམ་མ་གཏོགས་མེད་ཅིང༌། ཡང་སྤྱི་ཚོགས་གཅིག་པུར་བསམ་ནས་སྒེར་ལ་བསམ་གཞིགས་མ་བྱས་ན་ཡང་འཆི་ལམ་མ་གཏོགས་མེད། བདེ་སྐྱིད་དང༌། བདེ་ཐང༌། དར་རྒྱས་བཅས་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་ཤིག་ལས་མེད་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་མང་ཆེ་བ་དབུལ་ཕོངས་ཡིན་ན། མཐར་དར་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དེར་ཡང་དཀའ་ངལ་མཉམ་དུ་འཕྲད་རྒྱུ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་དར་རྒྱས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མི་སྒེར་མི་རེ་ངོ་རེར་གཞི་ནས་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་ཐོབ་ཐུབ། དེར་བརྟེན་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཚད་བཟུང་ས་རེད། ང་ཚོས་གནད་དོན་དེ་ཚོར་ནན་ཏན་གྱིས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད་པར་ངས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བརྟག་དཔྱད་དང༌། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག སྤྱི་ཚོགས་ཁ་ཤས་རྦད་དེ་ཕྱི་དངོས་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས། མིའི་རང་བཞིན་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ནང་སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་དང༌། དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སེམས་ཤིག་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་གཏོང་རྒྱུར་སྣང་ཆུང་ཤོར་གྱི་འདུག་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ནས་དེ་སྔ་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་དོན་ཆེན་འཁུར་དུ་འཁྱེར་དགོས་སྐོར་དར་སྤེལ་གནང་ཡོད། དེའི་དོན་སྙིང་ངོ་མ་གང་ཡིན་ནམ། ཁེ་ལས་དང་དེའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡིན་ནམ།
ྋགོང་སཿ དཔལ་འབྱོར་གོ་ལ་ཅན་དུ་གྱུར་ཟིན་ཅིང༌། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ད་ཆ་ཚང་མས་ཤེས་འགོ་ཚུགས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་མི་ཆོས་དང༌། མིའི་རང་བཞིན་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པའི་ཐད་ད་དུང་ཕྱོགས་ཞེན་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པ་འདིས་དགོས་མེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་བཟོ་གི་ཡོད།
ཡོ་རོབ་མནའ་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་དེ་སྔ་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡོད་ཚད་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཆ་ཁོང་ཚོས་དེ་སྔ་ལྟར་སོ་སོ་གཅིག་པུར་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར། ཚང་མས་དགའ་པོའི་ངང་ནས་སོ་སོའི་དངུལ་ལོར་མེད་པ་བཟོས་ཏེ་ཡོ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡོ་རོབ་ཀྱིས་ད་ཆ་ཡོ་རོབ་ཧྲིལ་པོའི་ཁེ་ཕན་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ཚོགས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནར་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་རེད།
ངས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚོར། ཁྱེད་རང་ཚོས་ད་དུང་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་དང་ཡོ་རོབ་མནའ་མཐུན་གྱི་ལས་ཁུངས་ཨ་མ་དེ་ཡོ་རོབ་དབུས་སུ་དཔེར་ན། པོ་ལན་ཌའམ་ཧན་གྷ་རི།སྤོ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ནུབ་བྱང་སྤྱི་བྱིངས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ཨུ་རུ་སུ་སོ་སོའི་སྒྲིག་ཁོངས་སུ་འཐེན་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་ཨ་མ་དེ་མོ་སི་ཁོར་སྤོ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་ལ་གད་མོ་ཤོར་གྱི་འདུག ཡིན་ནའི་ངས་ངོས་ནས་དངོས་གནས་དེ་འདྲ་བསམ་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་བྱུང་ཚེ། ནུབ་ཡོ་རོབ་དང་ཨུ་རུ་སུའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་ཛ་དྲག་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་མ་རེད། དེ་ཚོ་ནི་ངས་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་དོན་ཆེན་འཁུར་དུ་འཁྱེར་དགོས་པའི་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། འགྲོ་མ་མིའི་རིགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལྟར་གྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་དགོས་པ་རེད།
ང་ལ་གྲོགས་པོ་རྒྱ་གར་མཁས་དབང་ཞིག་ཡོད། ཐེངས་གཅིག་ཁོང་གིས་འབར་མ་དང༌། རྒྱ་གར། པ་ཀི་སི་ཐན། ཤྲི་ལངཀ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ལས་གྲུབ་པའི་མནའ་མཐུན་ནམ་མནའ་འབྲེལ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་མྱོང༌། ངས་དེ་ནི་གུ་ཡངས་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་རེད་བསམ་བྱུང༌། ངས་ཁོང་ལ། ད་དུང་ཨབ་གྷན་དང་རྒྱ་ནག་ཡང་དེའི་ནང་ཚུད་ན། དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཁ་ཡོང་དགོས་དོན་མི་འདུག་ཅེས་བསམ་ཚུལ་ཤོད་རྒྱུ་བྱུང༌།
དུས་དེབཿ དེང་སྐབས་ཁེ་ལས་མང་པོས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་སྤྱད་ནས་ཕན་ཚུན་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་རེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག སྐུ་ཉིད་ཀྱིས། ཨེ་ཤ་ཡའི་ལུང་པར་ཁེ་ལས་ཐོག་སྤྱོད་ཆོག་པའི་རྩ་ཆེའི་རིན་ཐང་ག་རེ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཐུག་ཡོད། ངས་ནུབ་ཕྱོགས་དང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་གང་ཞིག་ཡག་མིན་བརྗོད་ཐབས་མེད་ཀྱང༌། སྤྱི་ཚོགས་འགའ་རེའི་ནང་མི་ཚང་མ་འཕྲུལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཅིག་ནང་གི་གཟེར་ཆུང་ཆུང་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དངོས་པོའི་རིན་ཐང་དང༌། མིའི་རང་བཞིན་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་གཉིས་ངེས་པར་དུ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་འགྲོ་དགོས། དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཚོར་བ་ཡོད་པ་བཟོ་གི་ཡོད་ཅིང༌། དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་ང་ཚོ་ངལ་བ་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་ཅིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོར་ནང་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་མང་ཙམ་དགོས་ངེས་ཆགས་ཡོད།
མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིན་ཐང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དགག་པ་ནན་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡང་འགྲིག་གི་མེད། ང་ཚོར་ཚན་རྩལ་དགོས་ངོ་མ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས། ལམ་ཁ་བཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གྲོང་གསེབ་པ་རྣམས་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་མཆོད་ཁང་ནང་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག དེར་བརྟེན་དེང་རབས་ཅན་ཟེར་བ་ནི་ཡག་པོ་མ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་དང༌། གླེན་རྟགས་རེད། ངའི་བསམ་པར།གསུང་སྐད་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས། ང་ཚོར་དེང་རབས་ཅན་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱིས་སྐྲུན་པའི་སྟབས་བདེ་དེ་དག་བེད་སྤྱད་ནས་ང་ཚོའི་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་རིན་ཐང་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་ཀྱི་རེད།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་རིན་ཐང་དང༌། མིའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཁུར་སྐོར་གསུང་གླེང་གནང་གི་ཡོད། དེའི་ཐད་ཁེ་ལས་ལས་རིགས་དང༌། ཁེ་ལས་ལས་རིགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཐུབ་བམ།
ྋགོང་སཿ ཁེ་ལས་ལས་རིགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། ངས་འབྱོར་ལྡན་ཚོས་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་བའི་ལས་མང་པོ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཁེ་ལས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་མངོན་པའི་ནུས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོར་དངུལ་ཡོད་པས་ཡིན། ཐེངས་ཤིག་རྒྱ་གར་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ང་ཐུག་པར་སླེབས་བྱུང༌། ཁོང་ཚོར་སྨོན་ལམ་རྒྱབ་རོགས་ཟེར་གྱི་འདུག ངས་ཁོང་ལ། ངས་ཁྱེད་ལ་སྨོན་ལམ་དམིགས་བསལ་རྒྱབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་རང་ཉིད་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྱུང་རྩ་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་ལ་ཡོད་པའི་དངུལ་ནས་ཆ་ཤས་ཤིག་སྤུན་ཟླ་དབུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་ཀྱི་ཐོག་བཏང་ན། དེ་ནི་ཁྱེད་རང་ལ་སྨོན་ལམ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཤེས་འོས་ཤིང་འཚམས་ཤོས་དེ་རེད་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན། ངས་ཡོ་རོབ་དང༌། ཨ་རིའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡང་དེ་རང་ཡིན། ངའི་བསམ་པར་ཁོང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་པ་མང་ཤོས་ནི་སློབ་གསོའི་ཐོག་རེད། ངས། དངུལ་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་སེམས་ཤུགས་དེ་དེང་དུས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་རིགས་ཐོག་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ནང་སེམས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ཐོག་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བསམ་གྱི་ཡོད།
དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་ཚོས། མིའི་རང་བཞིན་དང༌། སེམས་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན། ཚོར་བ་བཅས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། མི་གཅིག་ལ་བྱམས་བརྩེ་ཡོད་ན། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་པོ་དང༌། འཚོ་བ། ཁྱིམ་ཚང་བཅས་སྐྱིད་པོ་དང་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ནི་ཚན་རིག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ར་འཕྲོད་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རེད། ང་ལ་ཨ་རིའི་ཚན་རིག་པ་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ཡོད། དཔེར་ན། Paul Ekman དང༌། Richard Davidson ལྟ་བུའི་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འགྱུར་བ་བཏང་བ་བརྒྱུད་ཀླད་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཆབས་ཅིག་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་འདུག Paul Ekman གྱིས་ཚོད་ལྟ་བྱས་པར། སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོར་སེམས་ཁམས་དང༌། སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་སྦྱོང་བདར་སྤྲད་ནས་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་སོང་རྗེས་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོ་ཕྲན་བུའི་ལྷིང་པོ་དང༌། སྐྱིད་དུ་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག
ངས་སློབ་གསོ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤེས་ཡོན་སློབ་པ་ཕུད། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་སྦྱོང་བདར་སྤྲོད་དགོས། དེར་བརྟེན་ངའི་འདུན་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་ནི་འབྱོར་ལྡན་ཚོས་སློབ་གསོའི་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ནས་སེམས་རྒྱུད་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་ཡིན།
དུས་མཚུངས་ངས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ནང་ལས་བཟོ་པ་ཚོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྦྱོང་བདར་ཐེངས་གཅིག་སྤྲད་ནས་ཁེ་ལས་འདི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ལས་བཟོ་པའི་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པ་དང་དུས་མཚུངས་ལས་བཟོ་པའི་ནང་སེམས་དྭངས་གཙང་ཡོང་རྒྱུར་ཡང་སེམས་ཁུར་བྱས་ཚེ། གཅིག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་ནི་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འགྲོ་སོང་ཡང་ཆེན་པོ་མ་རེད།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ནི་བདེ་བ་དང༌། བདེ་ཐང༌། རོགས་པ། ཤོག་དངུལ་བཅས་རེད་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། གོ་རིམ་དེ་ཁེ་ལས་ཐོག་སྤྱད་ན་འགྲིག་གམ།
ྋགོང་སཿ དེ་ནི་ཐེ་ཚོམས་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། བདེ་བ་ནི་གལ་ཆེ་ཤོས་རེད། མི་གཅིག་གལ་སྲིད་སེམས་ལྷིང་པོ་ཡོད་ན། དངོས་པོས་མ་འདང་ན་ཡང་སྔར་བཞིན་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེར་བརྟེན་བདེ་བ་དང༌། བདེ་ཐང་མེད་ན། མི་དེར་དངོས་གནས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་ཞིག་ཡོང་མི་སྲིད། བདེ་བ་ལྡན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ད་དུང་དངུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡོད་ན་ཡག་ཤོས་རེད། དངུལ་ཏོག་ཙམ་ཡོད་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་གམ། ལྷག་པར་དུ་དེང་སང་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན་ཞེ་དྲགས་གོང་ཆེན་པོ་རེད།བཞད་མོ་བཞད།
ངའི་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ལ་དངུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཐ་ན་ཁ་ཤས་དངུལ་ས་ཡ་མང་པོའི་བདག་པོ་རེད། ཡིན་ནའི་སྐྱིད་པོ་གཏན་ནས་མེད་པར་སེམས་ཁྲལ་དང་དོགས་པ་ཁོ་ནའི་ནང་བསྡད་དགོས་ཀྱི་འདུག མི་དེ་ཚོ་ཚང་མ་སྤྱང་པོ་དང༌། མཐོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཙང་ག་དུས་ཡིན་རུང་རེ་བ་ཆེན་པོ་དང༌། དོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་འགོག་རྐྱེན་དང༌། སེམས་ཁྲལ། མ་སྐྱིད་པ་ཡང་མང་བ་ཡོང་གི་འདུག དངུལ་གྱིས་ཁོང་ཚོའི་ཡིད་སེམས་བདེ་བ་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ལ། སློབ་གསོ་དང༌། མིང་གྲགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཡིད་སེམས་བདེ་བར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་མཐར་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་འདུག
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་གལ་སྲིད་ཁེ་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་དབང་དུ་བཏང་ན། ཁེ་ལས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ ཁེ་ལས་ལམ་སེང་རྐུབ་རྡིབ་འཇུག་མཁན་གྱི་ཚོང་པ་ཞིག་ཡིན།ཚང་མ་གད་མོ་ཤོར།
དུས་དེབཿ ཁེ་ལས་པ་མང་པོར་རྒྱུན་དུ་སེམས་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་སེམས་ངལ་མེད་པ་བཟོས་གནང་གི་ཡོད་དམ། སྐུ་ཉིད་སེམས་ངལ་ཡོད་སྐབས་གང་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ང་ལ་ཡིད་ཆེད་དང༌། རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའི་ལས་སླ་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་ཀྱང་ག་དུས་ཡིན་རུང་སེམས་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་བསམ་བློ་ཅིག་བཏང་སྐབས་སེམས་ངལ་ག་རེ་ཡིན་རུང་བཅོས་ཐབས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ངེས་པར་དུ་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་བཏོན་ནས་བཅོས་དགོས་པ་ལས་མ་སྐྱིད་པ་བྱས་ནས་ཅི་བྱེད། གལ་སྲིད་བཅོས་ཐབས་མེད་ཞིག་ཡིན་ན། མ་སྐྱིད་པ་བྱས་ནས་ཅི་ཕན།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྣམས་ལ་ག་དུས་ཡིན་རུང་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པས་ཁེངས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྟེར་གནང་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་མཛད་བྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང༌། ཡིད་སེམས་ལྷོད་ལ་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པས་ཁེངས་པ་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཡོང་གི་ཡོད་དམ། ང་ཚོ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག
ྋགོང་སཿ ངས་ཉིན་ལྟར་སྔ་པོ་ལངས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས། སྟོང་ཉིད་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཐ་ན་རྨི་ལམ་ནང་དུ་ཡང་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངས་གོང་དུ། ངའི་འདོད་རྔམ་ཆེ་ཤོས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ། དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག།༡༩༨༩ ལོར་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་སྐབས་ཚིད་བཅད་འདིས་སྔོན་བསུས་ཏེ་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།ཅེས་པའི་དགོངས་པ་དེས་ང་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་སྟེར་གྱི་འདུག ལོ་བརྒྱའི་མི་ཚེ་གལ་ཆེན་མིན་པར་མི་ཚེའི་དོན་སྙིང་ནི་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། འགྲན་རྩོད་ཅི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དཀའ་ངལ་མང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁྱེད་རང་ལ་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མང་བ་ཡོད། དེར་བརྟེན་མིའི་མི་ཚེ་ནི་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བསམ་པ་ཞིག་ཐོབ་ཀྱི་རེད།
དུས་དེབཿ ཁྱེད་རང་གི་སྐུའི་འཕྲོད་བསྟེན་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། འཛམ་བུ་གླིང་ལ་ཡང་གལ་ཆེ་བས་ཁྱེད་རང་གིས་གང་འདྲ་བྱས་ནས་འཕྲོད་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་དམ། ལུས་སྦྱོང་གནང་གི་ཨེ་ཡོད།
ྋགོང་སཿ ཡོད། སྔ་དྲོ་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དུས་དེབཿ ལུས་སྦྱོང་ག་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ རྐྱང་ཕྱག་དང༌། རྒྱུགས་ཤར་འཕྲུལ་འཁོར་ཐོག་རྒྱུགས་ཤར་གློད་ཀྱི་ཡོད། མི་མི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་དེས་ཀྱང་ང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་འདུག ཐུག་འཕྲད་སྐབས་སེམས་ཚོར་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ཕན་ཚུན་བརྗེ་ལེན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདིས་སྐྱིད་པོའི་ཚོར་སྣང་ཡོང་གི་འདུག
དུས་དེབཿ ཉིན་ལྟར་མི་དེ་འདྲའི་མང་པོ་མཇལ་འཕྲད་གནང་དུས་སྐུ་མཉེས་པོ་མི་འདུག་གམ།
ྋགོང་སཿ ནུབ་ཕྱོགས་སུ། གང་དུ་བདེ་བ་ཡོད་ས་དེ་ངའི་ནང་ཡིན། སུས་ང་ལ་ཡག་པོ་བྱས་ཀྱང་དེ་ནི་ངའི་ཕ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ངས་རྣམ་འགྱུར་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མི་དང་བྱ་དངོས་ལ་བལྟ་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་པ་དང༌། རྒྱ་གར་བ། ནུབ་ཕྱོགས་པ་བཅས་སུ་ཡིན་རུང་ཁོང་ཚོ་ཐུག་སྐབས་ང་ལ་སྐྱིད་པོའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག མི་གཞན་རྣམས་གྲོགས་པོ་རྙིང་པར་བརྩི་རྒྱུ་དེ་སེམས་ངལ་མེད་པ་བཟོ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་ཤིག་རེད། དངངས་སྐྲག་སྐོར་བཤད་དུས། ཐེངས་ཤིག་ང་དང་ཀྲོའུ་ཨེ་ལན་མཇལ་ནས་བོད་ཡར་རྒྱས་སྐོར་གླེང་བ་རེད། ངས་མཇལ་མོལ་དེའི་ཆེད་ཟིན་བྲིས་ཤོག་གྲངས་ཁ་ཤས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན། མཇལ་མོལ་བྱུང་ཉིན་དེར་ངས་མར་བསྡད་མ་ཐག་ལམ་སེང་ཟིན་བྲིས་ཤོག་ལྷེ་དེ་ཀློག་པ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་སེམས་འཚབ་ཀྱི་ཡོད་རེད། མཇལ་མོལ་གྲུབ་ནས་མར་ཐོན་མ་ཐག་ངའི་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་ང་ལ་གད་མོ་ཤོར་ནས། དེ་འདྲའི་དངངས་འཚབ་གནང་སོང༌། སྔོན་ལ་འཚམས་འདྲི་གནང་དགོས་རེད། ཡིན་ནའི་བྱུང་མ་སོང་ཟེར་གྱི་འདུགབཞད་མོ་ཆེན་པོ་བཞད། རྗེས་སུ་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཐོག་སེམས་ལྷོད་པོའི་ངང་ནས་མི་ཚང་མར་བལྟ་སྟངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ང་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ་གི་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ང་ནི་གྲྭ་པ་ཞིག་རེད། སུས་ཀྱང་ངའི་གནས་བབ་འགྱུར་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན་ནའི་རེད། ལྷ་རེད་ཟེར་ནའི་རེད། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རེད་ཟེར་ནའི་རེད། གུང་བྲན་ཏང་གིས་སྐབས་རེ་ང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད།ཐུགས་སྣང་སྤྲོ་པོའི་ངང་ནས་བཞད་མོ་ཆེན་པོ་བཞད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་ལྷ་རེད་ཟེར་བ་འདི་ཆོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་འདྲེ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཆོ་མེད་པ་ཞིག་རེད།སླར་ཡང་བཞད་མོ་ཤོར།
དུས་དེབཿ ཁྱེད་རང་ག་དུས་ཡིན་རུང་དེ་འདྲའི་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། སྐུ་ཚེའི་རིང་གི་སྤྲོ་སྣང་ཆེ་ཤོས་དེ་ག་དུས་ཡིན་ནམ།
ྋགོང་སཿ ངའི་བསམ་པར། སྐྱེས་མ་ཐག་ཨ་མའི་འོ་མ་འཐུང༌། ཨ་མས་པང་དུ་ཉར་བའི་སྐབས་དེར་ཕལ་ཆེར་སྐྱིད་ཤོས་རེད། སྐབས་དེའི་སྐྱིད་སྣང་དེ་དེ་འདྲའི་གཏིང་ཟབ་པོ་རེད། ངའི་བསམ་པར། བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ང་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ལྡན་པའི་རྨང་གཞི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། མི་རྣམས་སྐྱེས་རྗེས་གལ་སྲིད་ཨ་མས་པང་དུ་ཉར་ནས། ཨ་མའི་འོ་མ་འཐུང་སྟེ་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་མེད་ན། དེ་འདྲའི་མི་དེར་གཅིག་བྱས་ན་འབྱུང་འགྱུར་དཀའ་ཙམ་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་བྱས་ན་གང་འདྲ་རེད་འདུག་གམ། མ་སྦྱར་བཙས་མ་ཐག་གི་ཐོག་མའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་ཨ་མའི་ལག་པ་ཕྲུ་གུ་མ་སྦྱར་ལ་ཐུག་ཐུག་བྱས་པ་དེས། ཕྲུ་གུའི་ཀླད་ནུས་འཕེལ་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གིས་ང་ལ་བརྗོད་མྱོང་ཡོད། དེར་བརྟེན་བྱམས་བརྩེ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ན། ངས་ང་རང་དེ་འདྲའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། ང་ལ་ཞི་དུལ་དང་དྲོ་སྐྱིད་ཕྲན་བུ་ལྡན་པའི་སེམས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། ངས། མི་དེ་རིགས་ཚང་མ་ཨ་མའི་བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ང་སྐྱེས་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་ཧ་ལས་པའི་བྱམས་སྐྱོང་གནང་གི་ཡོད།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་ཨ་མ་ལགས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་མཛེས་པོ་གནང་སོང༌།
ྋགོང་སཿ ཡིན་ནའི་ངས་ངའི་པཱ་ལགས་སྐོར་བཤད་ན་དེ་འདྲའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་མེད། ངའི་པཱ་ལགས་ཀྱི་ཐུགས་གཤིས་དེ་དེ་ཙམ་འཇམ་པོ་མ་རེད། སྐབས་རེ་དེ་འདྲས་གནང་གི་རེད།འགྲམ་ལྕག་བཞུ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་གནང༌།
དུས་དེབཿ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་འདུན་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་འདུག གལ་སྲིད་སྐུ་ཚེའི་རིང་འདུན་པ་དེ་མངོན་འགྱུར་མ་བྱུང་ན། གང་འདྲ་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ།
ྋགོང་སཿ འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ངས་དོན་དག་གསུམ་ཐོག་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཅིག མིའི་རང་བཞིན་གྱི་རིན་ཐང་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་དང༌། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ། མི་རིགས་བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་རེད། གཉིས། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འཆམ་མཐུན་ཟེར་བ་དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཛུམས་མདངས་སྟོན་རེས་དང༌། ལག་པ་གཏོང་རེས་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིན་ཐང་རྟོགས་པའི་ཐོག་ནས་དེ་གོང་འཕེལ་ཡོང་རྒྱུར་བརྩི་བཀུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་གོ་སྐབས་ཡོད་ཚད་སྤྱད་དེ་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་དགོན་པ་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་གུས་བརྩི་མཚོན་པ་བྱེད་དགོས། ང་སྤུར་ཅུ་གྷལ་དུ་འཚམས་འདྲིར་འགྲོ་སྐབས་ངས་ཡེ་ཤིའི་གནས་ Fatima ལ་ཕྱིན་ནས་ལྷ་ཁང་ནང་མཉམ་དུ་སྨོན་ལམ་བཏོན་པ་ཡིན། ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་མའེ་རེའི་Merryསྐུ་བརྙན་ཞིག་འདུག ང་ཚོ་ལྷ་ཁང་དེ་ནས་ཐོན་ཏེ་ལོག་ཡོང་སྐབས་ངས་མར་ཕྱིར་བལྟས་སློག་པར་མའེ་རེའི་སྐུ་བརྙན་དེས་ང་ལ་བཞད་མོ་
བཞད་པའི་ཚུལ་ཞིག་མཇལ་བྱུང༌། གཅིག་བྱས་ན་ལྷ་ཁང་དེར་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་རེད།ཕྱག་དབུ་ལ་བཞག་ནས་བཞད་མོ་ཤོར། ལོས་ཡིན། ང་ནི་ནང་པ་ཞིག་རེད། སྐབས་དེར་ངའི་སེམས་ནང་མའེ་རེའི་གི་གསུང་དང་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་གཉིས་གཅིག་པ་སྟེ། བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེ་རེད་བསམ་པ་བྱུང༌། གཅིག་བྱས་ན་ང་ལ་སྐབས་དེར་མའེ་རེའི་གིས་ཐུགས་སྨོན་གནང་བ་ཡིན་གྱི་རེད།ཐུགས་སྤྲོ་པོའི་ངང་ནས་བཞད་མོ་བཞད། གསུམ། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཡིན། ལོ་དྲུག་གོང་ནས་ང་ཚོར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང༌།མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་བདམས་པའི་གཞུང་འཛིན་པ་ཡོད་སྟབས། དེང་སང་ང་ནི་ཕྱེད་རྒས་ཡོལ་ཡིན། དུས་ཚོད་སྨིན་མཚམས་དང༌། རང་དབང་ངེས་ཅན་བྱུང་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ང་རྦད་དེ་རྒས་ཡོལ་འགྲོ་གི་རེད། ད་ལྟ་ང་ལོ་ ༧༢ རེད། མུ་མཐུད་རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་དགོས་བྱུང་ཡང་མ་འོངས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ང་རྦད་དེ་རྒས་ཡོལ་དུ་འགྲོ་རྩིས་ཡོད། ངའི་དོན་དག་གམ་ལས་འགན་གསུམ་པ་འདི་གལ་སྲིད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཐབས་མེད་ན། ང་ད་དུང་ལོ་མང་པོར་སོན་ཐུབ་ཅིང༌། གལ་སྲིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་ཐབས་མེད་དབང་དུ་བཏང་ཡང་ངས་དགའ་སྤྲོ་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འདིར་བསྡད་ཀྱི་རེད།། །།
རྫོགས།


c: text/html

text:
“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་པེ་ཅིང་དུ་མཇུག་བསྡུས་ཤིང་། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པའི་ལོ་གསུམ་རིང་། བསྟུར་མར་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་འདུས་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁེ་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད་གནང་སྟེ་གང་མགྱོགས་སྒོས“ཕྱིར་སྐྱོད་པའི”གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་འཛམ་གླིང་གི་འགྲན་རྩོད་ནང་ཞུགས་སྟེ་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཚོང་རར་འདྲེས་ཐུབ་པར་གྱུར་པ་རེད་།
ཚེས14ཉིན་གྱི“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག” གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་མཉམ་བཞུགས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག “ཀྲུང་གོ་དང་བལ་བོའི་དབར་གྱི་མཛའ་གྲོགས་བཟོ་ལས་གླིང” “བལ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང”གི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་དང་བལ་བོའི་ཁེ་ལས་དབར་མཉམ་ལས་གྲོས་མཐུན་བཞག་པ་བརྒྱུད། བོད་ལྗོངས་དང་བལ་བོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོན་ནུས་མཉམ་ལས་ཟབ་སྤེལ་དང་། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མཉམ་ལས་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”འཛུགས་སྐྲུན་སྔར་བས་ཟབ་བརྟན་དུ་གཏོང་པ། འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ངོས་དེ་ཨ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མར་ཕྱོགས་པའི་བགྲོད་ལམ་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་གོམ་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་སྤོས་ཡོད་པ་རེད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པར་གཞིགས་ན། “ཀྲུང་གོ་དང་བལ་བོའི་དབར་གྱི་མཛའ་གྲོགས་བཟོ་ལས་གླིང”སྒོ་འབྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་དང་ཀྲུང་གོའི་བདེ་འཇགས་སྡེ་ཚོགས་མཉམ་ལས་བྱས་ཏེ་བལ་བོར“ཀྲུང་བལ་མཛའ་གྲོགས་བཟོ་ལས་གླིང” འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཁྱོན་བསྡོམས་མ་དངུལ་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10གཏོང་འཆར་ཡོད་ཅིང་། རྣམ་གྲངས་བསྐྲུན་རྗེས། ་བོད་ལྗོངས་དེ“དར་གོས་ལམ་བུའི་དཔལ་འབྱོར་ཁུལ”འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་པའི་སྐར་ཁུང་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་བལ་བོར་མ་འཇོག་བྱེད་པའི་སྟེགས་བུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་རྒྱུ་རེད།
“བལ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང་” ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མཛེས་སྡུག་པོ་ཏ་ལ་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་དང་བལ་བོའི་ཀུང་སི་གཉིས་ཀྱིས་གྲོས་མོལ་བྱས་མཐར། བལ་བོའི་ཀ་ཏ་མན་རྡུའི་ལ་མ་ཐ་ས་ཁུལ་དུ་མ་འཇོག་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་པའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང་ཞིག་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ས་ཁྱོན་མུའུ496 དང་། མ་འཇོག་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.5 ཟིན་ལ་དུས་རིམ་གསུམ་ལ་བགོས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་དུས་ཐེངས་དང་པོ་ནི་སྔོན་དཔག་ལྟར་ན2019ལོའི་ལོ་འགོར་ལེགས་འགྲུབ་འཁོར་སྐྱོད་གནང་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།
“བལ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང’རྣམ་གྲངས་ནི་རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་སྟེ། 《ཁྲི་བཙུན་ཀོང་ཇོའི》ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཟློས་གར་དང་། བལ་བོའི་གྲོང་བརྡལ་ཆུང་ངུའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭ་སོགས་འདུས་ཡོད་ལ། མིག་སྔར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དུས་འགོའི་འཆར་འགོད་རིགས་སྒྲུབ་ལས་དོན་ལེགས་པར་འགྲུབ་ཡོད།”ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མཛེས་སྡུག་པོ་ཏ་ལ་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་ཏུང་ཧྲི་ཀྲང་ཧོའོ་ཕིང་གིས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། “བལ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང” གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཏོན་པའི“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག” གི་གྲོས་འགོར་བསྟུན་ཇི་ཐུབ་ཐོག ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཕྱིར་སྐྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུར་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པ། ཀྲུང་བལ་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ། ཀྲུང་བལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཞབས་ཞུའི་ཉོ་ཚོང་དང་མ་འཇོག་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་ཁྲིད་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
“བལ་བོར་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་ཡུལ་གལ་ཆེན་གྲས་རེད། ཁྲི་བཙུན་ཀོང་ཇོ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཀྲུང་བལ་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པས། ང་ཚོའི“བལ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང”ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཟློས་གར《ཁྲི་བཙུན་ཀོང་ཇོར》གཏོད་རྒྱུ་དང་། འཁྲབ་སྟོན་པའི་གཞི་ཁྱོན་མི་གྲངས300སྟེ་བལ་བོའི་ས་གནས་རང་གི་མང་ཚོགས་གཙོར་བྱས་ཡོད། གླིང་ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭས་ས་གནས་དེ་གའི་མི་སེར་རྣམས་ལ་རིན་མི་དགོས་པར་ལས་རིགས་ཀྱི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་གནང་ནས་ལས་མི་སྤྱོད་པའི་དགོས་མཁོར་སྐོང་རྒྱུ་དང་། རྣམ་གྲངས་བསྐྲུན་རྗེས་ས་གནས་དེ་གའི་མི་གྲངས3000གི་ལས་ཞུགས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད” ཅེས་ཧོའོ་ཕིང་གིས། “ རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ནི་དམངས་སེམས་ཕྱོགས་སའི་ལས་གྲྭ་ཞིག་དང་། ཐོན་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱིས་བལ་བོས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པར་རོགས་རམ་དང་། ཡུལ་སྐོར་སྣེ་ལེན་བྱེད་ནུས་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་དུས་མཚུངས་སུ་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་རིག་གནས་ཕྱིར་སྐྱོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མི་དམངས་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེད་དང་བརྩེ་དུང་ཇེ་ཟབ། ‘དམངས་སེམས་གཅིག་སྦྲེལ’ དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་ཕན་པ་ལྡན་ངེས”ཟེར།
“བལ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གླིང” ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་དུ་འཕེལ་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་བསྡུས་གཟུགས་ཤིག་ཡིན་ལ། “ རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག” གི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པའི་ལོ་གསུམ་སོང་རིང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཕྱིར་སྐྱོད་པའི་གོམ་སྟབས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁེ་ལས་པར“ ནང་འདྲེན” དང“ ཕྱིར་སྐྱོད” ཐད་བསྔགས་སྐུལ་དང་ཁྲིད་སྟོན་ལས་དོན་འབོར་ཆེན་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་རེད།
བསྡོམས་རྩིས་ཀྱི་གྲངས་གཞི་ལས་མངོན་པ་ལྟར་ན། མིག་སྔའི་བར། བོད་ལྗོངས་སུ“ ཕྱི་རུ་སྐྱོད་པའི་” ཁེ་ལས་30ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ནི་བལ་བོ་དང་ཨ་མེ་རི་ཁ། ཤང་ཀང་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་། བོད་སྨན་དང་རིག་གནས། མཁའ་འགྲུལ་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་ལ་ཁྱབ་ཡོད་མོད། དེ་ལྟར་ནའང་“ཕྱིར་སྐྱོད” ཁེ་ལས་དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་ཤོས་ནི2013ལོའི་རྗེས་སུ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་” དང་“ ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་ལམ་བུ་ཆེན་པོ་” ཤར་གཏོང་གནང་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པར་གྱུར་པ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འཕེལ་བཅོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཞུས་ཅིང་ཀྲེ་ཡིས། ལོ་ངོ་གསུམ་རིང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་འགག་སྒོའི་རྨང་གཞིའི་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས། བལ་བོ་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་ཉོ་ཚོང་རྒྱ་སྐྱེད་པ། མཐའ་མཚམས་ཉོ་ཚོང་གི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་པ། ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ལྡན་ཐོན་ལས་སྐྱེད་སྲིང་། ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་མ་ལག་གོང་འཕེལ་གཏོང་པ། ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་བྱེད་པ། ཡུལ་སྐོར་ཞབས་ཞུའི་ལས་སྣོན་ཚོང་དོན་དང་དེ་བཞིན་ཁྱད་ལྡན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་ལས་སོགས་ཐད་ལ་མ་ལག་ལྡན་པའི་འཆར་འགོད་བཏོན་ནས། ལས་ཀ་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་ཐབས་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འགན་ལེན་བྱེད་ཐབས་བཏོན་པ། སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་སྲོག་ཤིང་གི་ནུས་པ་སྔར་བས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འགག་སྒྲོལ་གཞི་གཅིག་ཅན་དང་སྟབས་བདེ་ཅན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ལས་ཁུངས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་གྱི་དུས་རིམ་གཉིས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི“ ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི” རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འཆར་འགོད་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་དཔག་བྱས་ན་འདི་ལོའི་ཟླ་10པར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ནས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
པར་རིས་འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་ཐོག་གི་ཕྱོགས་བཞིར་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ལངས་གཟུགས་བསྣོལ་ཟམ་གྱི་མཁའ་ཐོག་ནས་བླངས་པའི་པར་རིས་ཡིན།( དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཀྱི་རི་མོ། )མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
ཟླ11པའི་ཚེས13 ཉིན། མཚོ་སྔོན་གྱི་མཛོ་རྒན་རྭ་བར་ནས་གཅིག་སྒྲིལ་བར་གྱི་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་། དེས་གཞུང་ལམ་འདིའི་གཙོ་གནད་ཚོད་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གྲྭའི་གྲས་ཤིག་མཚོན་ཞིང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་བསྐྲུན་ཟིན་པའི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གཞུང་ལམ་ཕུག་ལམ་སྟེ། གངས་རིའི་ཕུག་ལམ་དང་པོ་དངོས་སུ་ཤར་གཏོང་བྱས། མཛོ་གཅིག་གཞུང་ལམ་ཧྲིལ་པོའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ389 ཡོད་པ་དང་། ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི4000 ཡོད་ཅིང་། དེའི་འགོ་འཛུགས་ས་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྨ་སྟོད་རྫོང་མཛོ་རྒན་རྭ་བར་གྲོང་རྡལ་ཡིན་པ་དང་། མཐའ་སྣེ་ནི་ཁུལ་དེའི་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་གི་མཚོ་སྔོན་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་རེད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ས་མཐོའི་ལོ་མང་རིང་འཁྱག་སས་བཙན་འཛུལ་བྱ་བར་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད། མཛོ་གཅིག་གཞུང་ལམ་ཡོད་སར“ གསེར་ཕུག་དངུལ་ཟམ”གྱི་ཉེན་གཡོལ་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་ཞན་ཁུལ་བཟོས་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་། རི་རྩེ་གཙོ་བོའི་ས་བབ་ཀྱི་མཐོ་ཚད་སྨི6200 ལྷག་ཡོད་པའི་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་གྱི་འདབས་རོལ་དུ། མཛོ་གཅིག་གཞུང་ལུམ་གྱི་ས་བབ་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཨང་དང་པོའི་ཟམ་ཆེན་ཏེ་ཆབ་ལུང་ཟམ་ཆེན་གྱི་སྣེ་གཅིག་ནི“ གངས་རིའི་སྒོ་མོ” སྟེ་གངས་རིའི་ཕུག་ལམ་དང་པོར་སྦྲེལ་ཡོད་པ་དང་། སྣེ་གཞན་དེ་ནི་རྩྭ་ཐང་དང་སྦྲེལ་ཡོད།
པར་རིས་འདི་ནི་གཅིག་སྒྲིལ་ཕུག་ལམ་ཨང་5 པ་རེད། ( དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རི་མོ། མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
པར་རིས་འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་ས་བབ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཆབ་ལུང་ཟམ་ཆེན་ཡིན།( དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རི་མོ།) མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
པར་རིས་འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་མཁའ་ཐོག་ནས་བླངས་པའི་པར་རེད།(དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རི་མོ། ) མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
པར་རིས་འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་མཁའ་ཐོག་ནས་བླངས་པའི་པར་རེད། ( དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རི་མོ།)མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
པར་རིས་འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་ཟམ་གདུང་ཡིན། ( དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རི་མོ། )མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
པར་རིས་འདི་ནི་མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་མཁའ་ཐོག་ནས་བླངས་པའི་པར་རེད། ( དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་རི་མོ།)མཚོ་སྔོན་འགྲིམ་གཏོང་ཀུང་སིས་པར་རིས་མཁོ་འདོན་བྱས།
མཚོ་སྔོན་མཛོ་གཅིག་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་ལམ་རྒྱུད་དུ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་ལོ་མང་འཁྱགས་ས་ཡོད་པས་ཨར་ལས་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཁྲོད་དུ་དཀའ་ངལ་གང་མང་བཟོས།


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། ལག་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་སྒོས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བདུན་ལྔའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་འགོད་དོན་འཁྱོལ་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་སློབ་གསོ་དེ་རྒྱལ་དམངས་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ནང་ཞུགས་པར་ མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་ལ་ཁྲིམས་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་སློབ་གསོ་རྒྱུད་རིམ་ཅན་དང་། རྒྱུན་གཏན་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་ནས། 2016ལོའི་ཟླ11པར། ཞིང་ཆེན་ཁྲིམས་འཛིན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་སློབ་གསོ་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གཞུང་ལས་ཁང་། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སློབ་གསོ་བྱ་བའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། གུང་གཞོན་སྡེ་ཚོགས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། མཚོ་སྔོན་ཉེན་རྟོག་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དང་བླངས་དཔུང་ཁག་སོགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་ཀྱི་བཟང་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་སློབ་རར་བསྐྱོད་པའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ།
མིག་སྔར། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དང་བླངས་པས”ང་བཅའ་ཁྲིམས་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ”ཞེས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་ནུབ་ཆུས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་ཧུར་བརྩོན་གྱི་གཞོགས་འདེགས་དང་རོགས་རམ་འོག་བདེ་བླག་ངང་སྤེལ། བྱ་འགུལ་ནང་ཞུགས་མཁན་ལ་འཛིན་གྲྭ་84 ཟིན་པ་དང་། ཁྱོན་བསྡོམས་དགེ་སློབ་གཉིས་ཀ་མི་གྲངས7000ལས་བརྒལ་འདུག ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་བྱེད་བྱ་འགུལ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང17 ལ་སྤེལ་བ་དང་། དེ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། མཚོ་སྔོན་ཉེན་རྟོག་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དང་བླངས་རུ་ཁག་སློབ་མ་ཡིས་ཀྱང་ཧུ་བརྩོན་སྒོས་རང་འགུལ་དུ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་ནས་ས་ཁོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་52ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་བཏང་། འབྲིང་རིམ་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་སོགས་སུ་དུས་བཅད་ལྟར་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་རེད།
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དང་བླངས་པས་འཆད་ཁྲིད་དང་། སློབ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་ཆེའི་གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་སློབ་མ་དག་ལ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་དཔེ་བཞག་ནས་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཏུ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་བརྡལ་གྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་བརྒྱུད། སློབ་མ་དག་གིས་རང་འགུལ་ངང་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་བསྲིང་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ།རྟ་མགྲིན་དཔལ།


text:
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་། པད་མ་འཕྲིན་ལས། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ཆེ་དགྲ་ལྷ། ཏེང་ཞའོ་ཀང་། ཏིང་ཡེ་ཤན་བཅས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ་ཚོགས་ཆེན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཡང་ཞུས་པ། འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ།
ཟླ་1ཚེས་9ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ།
ཟླ་1ཚེས་9ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། འདི་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀའོ་དབྱང་གིས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ།
དཔྱིད་དཔལ་གསར་དུ་བཞད། རྒྱས་འཛོམས་དུས་ཐོག་བྱུང་། ཚེས་9ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པ་ལྷ་སར་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དུས་ཡུན་ཉིན་ལྔའི་ནང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་ཚོས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་དང་། དམངས་གཙོ་ལྟ་སྐུལ། སྲིད་ཞུགས་སྲིད་གྲོས་བཅས་ཀྱི་འགན་ནུས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་རྣམ་པས་ཐབས་འདོན་ཇུས་འདོན་ཧུར་ཐག་གནང་སྟེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་བྱ་ཕྱིར་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་རྒྱུ་རེད།
ཚེས་9ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་གནའ་གྲོང་ལྷ་སར་ཉི་འོད་རབ་ཏུ་འཚེར་ནས་དྲོ་སོབ་སོབ་ཡོད་ཅིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་གཟི་བརྗིད་དཔལ་དང་ལྡན་ལ་བབ་ཆགས་ཤིང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་མཚོན་པའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཚོགས་རྟགས་ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་ཐོད་དབུས་སུ་བཀལ་བ་དང་གཞོགས་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་གྲལ་སྟར་འགྲིག་པོར་བཙུགས་པའི་དམར་མདངས་བཀྲ་བའི་སྐར་ལྔའི་དར་དམར་དག་སྣང་ངོར་མངོན་གསལ་དོད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་། པད་མ་འཕྲིན་ལས། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ཆེ་དགྲ་ལྷ། ཏེང་ཞའོ་ཀང་། ཏིང་ཡེ་ཤན། ནོར་བུ་དོན་གྲུབ། བསྟན་ཁོ། ཝང་རུའེ་ལེན། ཅང་ཅེ། སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས། པད་མ་དབང་འདུས། ལེགས་མཆོག་སོགས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཡང་ཞུས་པ་རེད།
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ལི་སུའུ་ཀྲི་དང་། ཀའོ་དབྱང་། ཚེ་སྨོན་གླིང་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས། པད་མ་རྣམ་རྒྱལ། བློ་བཟང་འགྱུར་མེད། རྫོང་ལོ་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། ས་ལུང་ཕུན་ལགས། ཅིན་ཧྲེ་ཤུན། བསོད་ནམས་རིག་འཛིན། ངག་དབང་། མཚམས་ཆུང་། ང་ཕོད་འཇིགས་ཡོན། ཚེ་དབང་སྟོབས་རྒྱལ། དེ་བཞིན་དྲུང་ཆེ་ལེ་ཀུའེ་ལུང་བཅས་ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་མདུན་གྲལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པར་བརྗིད་ཉམས་ཆེ་བའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་གླུའི་ཁྲོད་དུ་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པ་འགོ་ཚུགས་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བ་རེད།
འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་རིང་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི། ཀྲུང་གུང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གསན་རྒྱུ་དང་དེར་གྲོས་ཞིབ་དང་གྲོས་འཆམ་གནང་རྒྱུ། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་འཚོགས་ཚུན་གྱི་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྙན་སྒྲོན་གསན་རྒྱུ་དང་དེར་གྲོས་ཞིབ་དང་གྲོས་འཆམ་གནང་རྒྱུ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྐབས་བཅུ་པའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པར་ཟུར་ཞུགས་བྱས་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་དང་དེ་མིན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྙན་སྒྲོན་གསན་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་དེ་དག་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་རྒྱུ། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཆོད་དང་གྲོས་ཆོད་གཞན་དག་ལ་གྲོས་ཞིབ་དང་གྲོས་འཆམ་གནང་རྒྱུ། མི་དོན་སྐོར་གྲོས་འཆམ་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་ཞེས་བསྟན་གནང་བ་རེད།
འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུ་ནི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་སྔ་འཛིན་ཕྱི་གཏོད་བྱེད་པའི་འགག་རྩའི་ལོ་དང་། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་ལོ། སྐབས་འདིའི་སྲིད་གྲོས་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་ལོ་བཅས་སུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་པའི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཡིན་པས། རེ་བར་ཚང་མས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཞུམ་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་དང་། སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཐད་ཀའི་འགོ་ཁྲིད་འོག མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་པ་དང་། འགན་འཁྲི་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བར། སེམས་ནུས་གཅིག་སྒྲིལ་དང་འགན་འཁུར་ལས་སྒྲུབ། གྲོས་མོལ་སྲིད་གྲོས། ཐབས་འདོན་ཇུས་འདོན་བཅས་བྱས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ལ་བདེན་གཏམ་ཤོད་པ་དང་། དྲང་གཏམ་ཤོད་པ། གོ་ཆོད་པའི་གཏམ་ཤོད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་འདི་མཐུན་སྒྲིལ་དམངས་གཙོ་དང་། དམ་པ་དོན་གཉེར། ལམ་བཤངས་གསར་གཏོད། སེམས་ནུས་གཅིག་སྒྲིལ་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་དངོས་གནས་ཚོགས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསྟན་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་ཆེན་ཐོག་དང་ཐོག་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པའི་གྲོས་རིམ་ལ་གྲོས་ཞིབ་དང་གྲོས་འཆམ་གནང་བ་རེད།
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བཀའ་མངགས་ལྟར་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀའོ་དབྱང་གིས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ《སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན》གནང་བ་རེད། སྙན་སྒྲོན་ནང་2016ལོ་ནི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འགོ་ཚུགས་ལོ་རེད་ལ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་ཁ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེན་པའི་དུས་མཚམས་ཀྱི་འགག་རྩའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། བློ་མཐུན་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཁས་མཛངས་ལྡན་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཞུམ་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད། ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྣེ་ཁྲིད་བཅས་ཀྱི་འོག རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་རྣམས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་རྒྱ་ཁྱབ་བྱས་ནས་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་པ་དང་། མཐུན་སྒྲིལ་དང་དམངས་གཙོའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་གཉིས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་། སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ། དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་། དགོངས་གཞི་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པ་བཅས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བར་ངེས་པར་དུ་མཐའ་མཚམས་སྐྱོང་དགོས་པ་དང་། མཐའ་མཚམས་སྐྱོང་བར་སྔོན་ལ་བོད་ལྗོངས་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་མཛུབ་སྟོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། ཀྲུའུ་ཞི་ཡུས་ཀྲེང་ཧྲེང་གིས་བོད་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ལ་བཏོན་གནང་བའི“མཐུན་རྐྱེན་གཅིག་དང་། ཐུན་མོང་གཉིས། སྔར་བས་ལེགས་པ་གསུམ”གྱི་མཛུབ་སྟོན་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས“ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་ཁྱབ་དང“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་ཐབས་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས། ཁྲིམས་བཞིན་བོད་སྐྱོང་དང་། དམངས་ཕྱུག་བོད་དར། ཡུན་རིང་བོད་སྐྲུན། མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ། རྨང་གཞི་བརྟན་གཏོང་བཅས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་འགན་འཁྲི་འཁུར་ཐུབ་པ་དང་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ཡོང་བར་རོགས་སྐུལ་གཏོང་རྒྱུར་ལེགས་སྐྱེས་ཧུར་ཐག་ཕུལ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་ཡོད།
སྙན་སྒྲོན་ནང་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་དུ་དང་ངོས་འཛིན་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཁ་ཕྱོགས་ཁོང་དུ་བརྟན་པོ་ཆུད་པར་བྱས་པ་དང་། ལྟེ་བར་དམིགས་པ་དང་སྲིད་གྲོས་ཐབས་འདོན་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། མཐུན་སྒྲིལ་བསྟུན་མཁས་དང་སེམས་ནུས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ལ་ཐུན་མོང་ཐོག་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། རང་བྱུང་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ནས་མཛེས་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ། དམངས་འཚོ་འགན་ལེན་དང་གོང་བུ་གཅིག་འགྲིལ་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་མཉམ་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་བ། གོ་རིམ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་བ་དང་ཕན་འབྲས་དངོས་ལ་སྣང་ཆེན་བྱས་ནས་རྒྱུན་གཏན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། སྔ་འཛིན་ཕྱི་གཏོད་དང་གསར་གཏོད་ལག་ལེན་བྱས་ནས་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་བདུན་ནས་2016ལོའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་ཕྱིར་དྲན་གནང་ཡོད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། མདུན་བཅར་ལས་སྒྲུབ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ། གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་དང་དམངས་གཙོ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ། དཔེ་སྟོན་སྐུལ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྤྱོད་གཙང་གཞུང་དྲང་གི་ཆབ་སྲིད་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས་པ། རྩ་སྲ་རྨང་བརྟན་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་སོགས་ཕྱོགས་ལྔ་ནས་2017ལོའི་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་གནང་ཡོད།
སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་པད་མ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ《སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་འཚོགས་ཚུན་གྱི་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྙན་སྒྲོན》གནང་ཞིང་། སྙན་སྒྲོན་ནང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་འཚོགས་ཚུན། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་གཙོ་བོ་དང་དེ་བཞིན་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ཐུག་པའི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ལ་གཞིགས་ཏེ་གྲོས་འདོན་གྱི་འགན་ནུས་ཏན་ཏིག་བསྒྲུབས་ཤིང་། རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་ཚོས་གྲོས་གཞི་ཁག་489རྩིས་འབུལ་ཞུས་པ་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་བརྒྱུད་གྲོས་གཞི་ཁག་479ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ན་ནིང་ལོ་མཇུག་བར་གྲོས་གཞི་ཚང་མར་ལན་བརྒྱབ་ཡོད། དེའི་ནང་བཏོན་པའི་གནད་དོན་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་པའམ་ཡང་ན་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་ཁག་228ཡོད་པ་དང་། ཐག་གཅོད་དང་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་གྲོས་གཞི་ཁག་170ཡོད་པ། ཆ་རྐྱེན་ཚད་བཀག་གི་རྐྱེན་པས་གནས་སྐབས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དཀའ་བའམ་ཡང་ན་དཔྱད་གཞིར་ཉར་བའི་གྲོས་གཞི་དང་དེ་བཞིན་གྲོས་གཞི་གཞན་དག་ཁག་81ཡོད།
ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཏུ་བཞུགས་མཁན་གྲས་སུ་རྡོ་ཐོགས་དང་། ཀྲོའུ་ཁྲུན་ལའེ། ཀྲའོ་ཀྲེང་ཤིའུ། ཤིང་རྩ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས། འོད་ཟེར། ཞུས་ཞུའེ་ཀོང་། ཅུས་ཅན་ཧྭ། ལི་ཝུན་ཧན། ཉི་མ་ཚེ་རིང་། ཀྲང་ཞའོ་ཧྭ། ཅི་གོ་ཀང་། ལྕགས་རྭ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། མོང་ཏེ་ལི། བདེ་སྐྱིད། སྐལ་བཟང་ཆེ་རིང་། རྡོ་རྗེ་ཚེ་སྒྲུབ། རྒྱལ་མཚན། ཧྥང་ལིང་མིན། དབང་ཧའེ་ཀྲོའུ། བསོད་དར། ཀྲང་ཕེ་ཀྲུང་། ཤའོ་དབྱང་ཀྲུང་། ཧྥུའུ་ཕེང་། ལིའུ་ཧན་ལིན། ཅ་ལི་གོ་སོགས་ཡོད།
ད་ཐེངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཟུར་ཞུགས་སུ་གདན་དྲངས་པའི་གྲས་སུ་བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་མིན་པའི་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་དང་། ལྗོངས་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས། ལྗོངས་བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བློ་མཐུན། ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་མིན་པའི་གྲོང་ཁྱེར(ས་ཁུལ)ཁག་གི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་། མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་། རྫོང(ཆུས)ཁག་གི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བློ་མཐུན་བཅས་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ལྷ་སར་བཅའ་སྡོད་ནེ་པ་ལའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁེ་སྐྱོང་བ་ཀེ་པིན་ཏཱ•པཱ་ཧ་ཏུའར•ཁའར་ཅི་སོགས་ཚོགས་འདུ་ཟུར་ཉན་གནང་བར་གདན་དྲངས་ཡོད།


text:
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་5ཚེས་17ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། གོང་ཚེས་ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཏེའོ་ཡུས་ཐའེ་རྒྱལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཁམ་ཕུ་ཁྲེའི་དབུ་བཞུགས་བློན་ཆེན་ཧུང་སེན་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཧུང་སེན་ཀྲུང་གོར་དངོས་སུ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ལ་ཞུགས་པར་དགའ་བསུ་ཞུས་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཀྲུང་ཁམ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཁམ་ཕུ་ཁྲེའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བར་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཁམ་ཕུ་ཁྲེ་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཀྲུང་ཁམ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མཛའ་གྲོགས་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མི་དམངས་ལ་དེ་བས་ལེགས་པའི་བདེ་རྩ་བསྐྲུན་ནས་ས་ཁུལ་ཞི་བདེ་དར་རྒྱས་ཡོང་རྒྱུར་དེ་བས་ཆེ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་འདོད་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། སང་ལོ་ནི་ཀྲུང་ཁམ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཕྱི་འབྲེལ་བཙུགས་ནས་ལོ་60འཁོར་བའི་ལོ་རེད། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ཕྱི་འབྲེལ་བཙུགས་ནས་ལོ་60འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བརྩིས་ནས་ཀྲུང་ཁམ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་བརྟན་པོ་དང་ཡུན་རིང་དང་དེ་བས་ཡག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ང་ཚོས་མཐོ་རིམ་འབྲེལ་གཏུག་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བར་སྣེ་འདྲེན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་སྤེལ་རེས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། དངོས་སྒྲུབ་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་དང“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”འཛུགས་སྐྲུན་མཉམ་ལས་ཀྱི་འཆར་འགོད་རྩ་གནད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཐོན་ནུས་དང་མ་འཇོག་མཉམ་ལས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་མཉམ་ལས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་འབྲེལ་ཡོད་མཉམ་ལས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཁྲིམས་འཛིན་བདེ་འཇགས་དང་། འཇིགས་རྒོལ། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་ཉེས་གསོག་ལ་རྡུང་རྡེག་དང་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁོངས་ཕྱིར་བྲོས་འདེད་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཡུལ་སྐོར་དང་། རིག་གནས། སློབ་གསོ། གཞོན་ནུ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་རེས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་དགོས། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱི་དང་ས་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་ནང་ཁམ་ཕུ་ཁྲེའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་དེ་བས་ཆེ་བ་འདོན་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། ཁམ་ཕུ་ཁྲེ་རྫ་ཆུ་དང་མའེ་ཀུང་གཙང་པོའི་མཉམ་ལས་ཀྲུའུ་ཞིའི་རྒྱལ་ཁབ་བྱ་རྒྱུར་ཡང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཧུང་སེན་གྱིས་ཁམ་ཕུ་ཁྲེས་ཤི་ཧ་ནུའུ་ཁེ་གོང་མས་གཏན་འཁེལ་གནང་བའི་ཀྲུང་གོའི་དབར་གྱི་མཛའ་གྲོགས་སྲིད་ཇུས་བློ་ཐག་ཆོད་པོས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་གོས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་ཆེན་པོ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་མཛའ་གྲོགས་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་ཁམ་ཀྲུང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་གྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བར་འཕེལ་རྒྱས་དེ་བས་ཆེ་བ་ཐོབ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཅེས་གསུངས།


text:
གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་མཆོག་སྙུང་གཞིའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་གཟིམ་ཁང་དུ་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༡༣ ཉིན་གྱི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩།༠༥ ཙམ་གྱི་ཐོག གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་མཆོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ ས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་གཟིམ་ཁང་དུ་དབུགས་འཚང་གི་སྙུང་གཞིའི་རྐྱེན་པས་སྐུ་གྲོངས་ ཡོད་པ་དང་། མཆོག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེ་བའི་ལྡི་ལིར་གནས་སྡོད་སྐལ་བཟང་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱིས་འདི་གའི་གསར་འགོད་པར། སྐུ་ངོ་དུས་དབང་ཞུ་རུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱིར་ལྡི་ལིར་འབྱོར་ནས་ཉིན་གྲངས་ ༢ ཙམ་གྱི་མཚམས་སུ་གློ་བུར་དུ་དབུགས་གཏོང་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ལྡི་ལིའི་(Holy Family Hospital)སྨན་ཁང་དུ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་བཞུགས་རྗེས། སྨན་ཁང་གི་ལམ་སྟོན་ལྟར་ཕྱིར་གཟིམ་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་གཟིམ་ཤག་ཏུ་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།
ཡང་ཁོང་གིས། སྐུ་ངོ་ལྡི་ལིར་བཞུགས་པའི་རིང་རྒྱུན་དུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་མ་སྐུ་ངོ་པེ་ཅིན་དུ་བཞུགས་སྐབས་རྒྱལ་ཕྱིའི་རླུང་འཕྲིན་བརྒྱུད་ཟིན་ཐོ་ རུ་བཀོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་(Universal declaration Human right) ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་དང་། སྣར་སྐྱིད་ཚིག་མཛོད་བཅས་བརྩམས་གནང་སྟེ་ད་ལྟ་པར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད་བཅས་བརྗོད་བྱུང་།
སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་མཆོག་བོད་ལྷོ་ཁ་རྩེད་ཐང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༡ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ནས་ ༡༩༥༢ བར་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་དྲུང་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྙན་ངག་ སྦྱངས། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ནང་ཆོས་དང་ཚད་མ་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་ གནང་སྟེ། ཕྱིས་སུ་བོད་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གནང་ཡོད་པ་རེད། བར་ལམ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་ཡོད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལོ་ བདུན་རིང་སློབ་གཉེར་གནང་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་བོད་ལ་ལོག་ཕེབས་ཏེ་གཞུང་ཞབས་གནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་བཟུང་བྱེད་སྐབས། ཁོང་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། བཙན་བྱོལ་ནང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་དང་བོད་མི་མང་ སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ། གཞན་ཡང་། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་ཉི་ཧོང་ནང་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་(Toyo Bunko)། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡའི་ནང་ཡོད་པའི་སློབ་ཆེན་ཁག་བཅས་ཀྱི་ ནང་བོད་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་། ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཡང་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལམ་སྟོན་ལྟར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་དང་། ༧རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གནང་བ་སོགས་སྐུ་ཚེ་ ཧྲིལ་པོར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་རིག་གཞུང་གི་ཆེད་དུ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་གནང་ ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།


text:
༡། མའེ་ལི་༡༨ པའི་ཉིན་སློབ།
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུས་པའི་བོད་གཞུང་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས། བོད་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ནས་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་རིམ་གྱིས་འབྱོར་བས། གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཁྱད་པར་བོད་མི་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འཕྲད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། ལོ་ཧིཏ་མཐའ་མཚམས་(Lohit Frontier Division)ཁུལ་གྱི་ཏི་ཛུ་དང༌། ཏི་རུབ་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་(Tirup Frontier Division)གྱི་ཅང་ལང་(Changlang)དུ་སྡོད་སྒར་གཉིས་བཅས་གསར་འཛུགས་བྱས།
ཐོག་མར་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་སྐབས། ལོ་ཧིཏ་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་གྱི་པཊ་ཀོའི་(Patkoi)ཞེས་པའི་འདབས་རྒྱུད་དུ་སྔོ་ལྗང་ལྗོན་ཤིང་གིས་ཁེབས་ཡོད། ནགས་ཚལ་གཙང་སེལ་བགྱིས་པའི་ཤུལ་དུ་ས་ཞིང་བཏབ། ས་ཁུལ་དེ་ནམ་ཟླ་བསིལ་ཞིང་ཆར་ཆུ་ཤིན་ཏུ་མོད་པས་ཆུ་འབྲས་འདེབས་ལས་ལ་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་པོ་འབྱུང༌། རི་སྒང་དེའི་འདབས་ནས་ཅུང་མི་རིང་བར་མར་གི་རེ་ཊ་(Margretta)ཞེས་པའི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚིགས་ཤིག་ཡོད་ཅིང༌། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ནི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚིགས་དེ་ནས་མའེ་ལི་༡༨ ཙམ་གྱི་རྒྱང་ཚད་དུ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། སློབ་གྲྭའི་མིང་ལའང་མའེ་ལི་༡༨ པའི་སློབ་གྲྭ་ཞེས་ཐོགས།
སློབ་གྲྭ་དེའི་གཞི་རིམ་གྱི་འཛིན་ཁང་དང༌། དགེ་རྒན་ལས་ཤག་རྣམས་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གིས་བཙུགས་པའི་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེ་ཡིས་རོགས་རམ་འོག་གསར་རྒྱག་གནང་ཞིང༌། ཐོག་མའི་ཆར་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་ཡོད།
༢། མའེ་ལི་༡༣ པའི་ཅང་ལང་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ལོ་ཧིཏ་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་གྱི་པཊ་ཀོའི་(Patkoi)ཞེས་པའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རི་སྒང་མཐོ་ཤོས་དེར་ཡོད་ཅིང༌། ཏི་རུབ་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་(Tirup Frontier Division)གྱི་ཅང་ལང་(Changlang)གྲོང་གདལ་དང་མའེ་ལི་༡༣ ཙམ་གྱི་རྒྱང་ཚད་ཡོད་པས། སློབ་གྲྭའི་མིང་ལའང་མའེ་ལི་༡༣ པའི་སློབ་གྲྭ་ཞེས་ཐོགས། སློབ་གྲྭ་དེ་ནས་མར་གི་རེ་ཏ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚིགས་བར་མའེ་ལི་༣༡ ཙམ་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་༡༩༦༢ ཡས་མས་སུ་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་བོད་མི་རྣམས་ས་ཁུལ་དེར་སླེབས་ཏེ། ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་པའི་རི་སྒང་དེའི་ཤིང་ནགས་གཙང་སེལ་གྱིས་གཞིས་ཆགས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ལོར་བོད་མི་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་སློབ་འཇུག་གི་དམིགས་སྒོར་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱས། དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེ་ནས་འཛིན་ཁང་དང་ལས་ཤག་ཆེད་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་ནའང༌། འགྲིམ་འགྲུལ་དང་བརྡ་འཕྲིན་སྟབས་བདེ་མེད་པས་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཉམས་ཞན་པར་གནས་ཡོད་སྐད།
༣། ཀང་ར་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭ
རྒྱ་གར་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེའི་འཆར་གཞིའི་དགོངས་དོན་བཞིན། དབུས་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ཧི་མ་ཅལ་ཀང་ར་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཁང་པ་༥ ཙམ་གླ་གཡར་གྱིས་འཕྲལ་སེལ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དེར། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཀང་ར་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭ་ཞེས་འབོད།
སློབ་གྲྭའི་འདིར་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེ་ཡིས་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཞུགས་ཡུལ་གོ་སྒྲིག་ཟིན་མཚམས། འཛིན་རིམ་གཞིར་བཟུང་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་གནས་སྤོས་བཏང་ཡོད། སློབ་གྲྭའི་དགེ་ལས་ཀྱི་གསོལ་ཕོགས་དང༌། ཁང་གླ། རྒྱུན་གྲོན་བཅས་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་ཚོགས་ནས་བཏང་ཡོད།
༤། ཊོབ་ཁ་ན་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་བྷང་གལ་མངའ་སྡེའི་རྡོར་གླིང་ཁོངས་ཀྱི་ཀ་སྦུག་ས་གནས་སུ་ཆགས་ཡོད། སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེས་རོགས་རམ་འོག་བཙུགས། སྐབས་དེར་གཏན་སློབ་ཁག་བཙུགས་མེད། འཛིན་ཁང་དང་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་བཅས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཡོད། འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ནས་བཞི་པ་བར་ཡོད་ཅིང༌། དགེ་རྒན་ཚོར་ཟླ་ཕོགས་དོད་ཧིན་སྒོར་༧༥ རེ་གནང་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཀ་སྦུག་གཏན་སློབ་གསར་འཛུགས་གནང་སྐབས་སྒོ་བརྒྱབ།
༥། འཕགས་བོད་ནང་པའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཐར་འདོད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༤༥ ལོར་ཀ་སྦུག་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་སློབ་གྲྭ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོར་བོད་མི་ཕོན་ཆེ་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་རིམ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་འདིར་སློབ་ཁང་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཅན་ཞིག་གསར་རྒྱག་བྱས་པའི་ནང༌། སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུ་སློབ་འཇུག་གནང་འགོ་བརྩམས། ཐོག་མའི་ཆར་ནུབ་བྷང་གལ་མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་སློབ་གྲྭ་འཛིན་སྐྱོང་བྱས། འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་ཡོད་ལ། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་པ་དང་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་དབྱེར་མེད་སློབ་བཞེས་གནང༌། དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་སུ་བཞག་སྟེ་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་དང༌། དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱི་གསོལ་ཕོགས་ཐོག་མའི་ཆར་ཟླ་རེར་ཧིན་སྒོར་༧༥རོགས་སྐྱོར་གནང༌།
ཕྱིས་སུ་ཀ་སྦུག་གཏན་སློབ་གསར་འཛུགས་བྱས་པར་ཆ་རྐྱེན་གང་ལེགས་ཡོད་སྟབས་སློབ་གྲྭ་འདིའི་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གི་གྲངས་འབོར་ཉུང་བར་གྱུར། འོན་ཀྱང༌། སློབ་གྲྭ་དེ་དེང་སང་བར་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོད་པ་མ་ཟད་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ཡང་སྔར་མུས་བཞིན་གནས་ཡོད།
༦། ཐར་པ་ཆོས་གླིང་དགོན་པའི་སློབ་གྲྭ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་དང་བླངས་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་པའི་སློབ་གྲྭ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག སློབ་གྲྭ་གནས་ཡུལ་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་ཞེས་པའི་དགོན་པ་དང་མཉམ་སྦྱར་དུ་ཡོད་སྟབས། སློབ་གྲྭའི་མིང་ལ་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་དགོན་པའི་སློབ་གྲྭ་ཞེས་འབོད། གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་དགོན་པ་འདིར་གནས་བཞུགས་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེས་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་བླངས་ཏེ། སྐྱབས་བཅོལ་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་དང༌། དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱི་གསོལ་ཕོགས་ལ་སྒོར་༧༥ རེ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།
དེང་སྐབས་དགོན་པ་འདི་ཡར་རྒྱས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། སློབ་གྲྭ་སྔ་མོ་ནས་སྒོ་བརྒྱབ་ནས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཐག་ཉེའི་ཀ་སྦུག་གཏན་སློབ་ཏུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་འདུག
༧། རྡོར་གླིང་བོད་མིའི་རང་འཚོའི་ལྟེ་གནས།
ཐོག་མའི་ཆར་བོད་མི་རྣམས་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་འཕྲལ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡ ཉིན་རྡོ་རྗེ་གླིང་རི་གྲོང་གི་ལེ་བྷོང་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་བོད་མིའི་རང་འཚོའི་ལྟེ་གནས་ཞེས་པའི་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་པང་གདན་དང༌། ལག་ཁུག ཕྲུ་གུའི་རྩེད་ཆས། བལ་གོས། མགར་ལས། རུམ་འཐག་སོགས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་གནང༌། ས་གནས་བོད་མི་ཚོའི་བྱིས་པ་སློབ་འཇུག་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་སླད་ཐོག་མའི་ཆར་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ཟླ་༦ པར་བཟོ་གྲྭའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭ་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་གོང་གསལ་ས་ཁང་རྣམས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཚོགས་པ་ནས་སྤུས་གཟིགས་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ཡས་མས་སུ་སློབ་གྲྭ་འདིའི་སྔོན་འགྲོ་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་ནང་སློབ་འཇུག་དགོངས་བཞེས་ཐོག་སློབ་ཕྲུག་རེའི་ཟླ་རེའི་འཚོ་གྲོན་སྒོར་༥༠ རེ་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེས་གསོལ་སྩལ་གནང༌། སློབ་གྲྭ་འདི་ག་དུས་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་ལོ་ཚིགས་མ་ངེས།
༨། པ་ཆ་མ་རི་གཏན་སློབ།
པ་ཆ་མ་རི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་མ་དེ་ཡ་པར་དེ་ཤིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད། ས་ཆ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་ཕི་ཊི་༣༠༠༠ ཡས་མས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དུ་ཡོད་ཅིང༌། ས་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བ་ལྗོན་ཤིང་གིས་ཁེབས་པའི་བདེ་ཐང་ཡིན། དབྱར་དུས་ཆར་ཞོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མའི་ཆར་རོ་ཡལ་མགྲོན་ཁང་(Royal Hotel)ཞེས་པའི་མགྲོན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལོ་རེར་སྒོར་༡༢༠༠༠ བྱས་ནས་གླ་གཡར་ཞུས་པའི་ཐོག མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ཁང་ཁུངས་ཁེར་ཐོག་གཉིས་གླ་གཡར་བྱས། ཕྱིས་སུ་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་ཁང་དང་ཉལ་ཁང་གི་དམིགས་སྒོར་ས་ཆ་ཨེར་ཀ་༡༠ སྤུས་གཟིགས་བྱས་པའི་ཐོག་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ལོར་སློབ་ཁང་གསར་རྒྱག་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཨར་ལས་གྲུབ་འཕྲལ་དེར་སྤོ་སྡོད་བྱས། སྐབས་དེར་སློབ་ཕྲུག་༢༥༠ ཡོད་ཅིང༌། མ་དེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེ་གཞུང་དང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་དགེ་རྒན་ཁ་ཤས་ཞབས་གཡར་ཐོག་བསྐོ་བཞག་གནང་ཡོད་པའི་ཐོག་ཁུངས་གཞན་ནས་འདེམས་སྒྲུག་དང༌། བོད་ཡིག་དང༌། ཟློས་གར། རོལ་དབྱངས་སོགས་སློབ་ཁྲིད་ཆེད་བོད་རིགས་དགེ་རྒན་ཁག་ཅིག་བསྐོ་འཛུགས་བྱས་འདུག
ཕྱི་ལོ་༡༩༦༦ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་དངོས་སུ་དབུ་འབྱེད་གནང༌། སློབ་གྲྭ་འདིར་གཞི་རིམ་གོང་མ་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཅིག་བར་ཡོད་ཅིང༌། སློབ་སྤྱི་དང་པོ་ནི་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་ལགས་དང༌། དེ་རྗེས་མཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེས་སློབ་སྤྱིའི་ཐུགས་འགན་བཞེས།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཉེ་ཁུལ་དུ་བོད་མིའི་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ཡོད་ཅིང༌། བཟོ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཞོགས་པར་ཉིན་ཕྱེད་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་བཟོ་གྲྭའི་ནང་ཤིང་བཟོ་དང༌། རྡོ་བཟོ། ཚེམ་བུ། དཀྲུག་རྒྱག་སོགས་ལག་ཤེས་སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་ནང་ཞུགས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་དང་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་བཅས། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ཤེས་སྦྱོང་བརྡར་(Educational Cum Vocational Institute)ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད།
ཕྱིས་སུ་མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་ཆུ་མཛོད་ལས་འཆར་ཞིག་གི་ཆེད་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་གཞུང་བཞེས་གནང་བས། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་མཐོ་བའི་སློབ་མ་ཚོ་མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་དང༌། གཞི་རིམ་བར་མའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཌལ་ཧོར་གཏན་སློབ། སློབ་ཕྲུག་ཆུང་བ་ཚོ་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་བཅས་སུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་འདུག།
༩། སན་དེའོ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ།
ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཨུ་ཏར་ཁནཌ་མངའ་སྡེའི་ཕི་ཐོ་ར་སྒར་(Pithoragarh)གྱི་སན་དེའོ་ཞེས་པར་གཞིས་སྒར་ཆགས། ས་ཆ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་ཕི་ཊི་༧༠༠༠ ལྷག་ཡོད་པའི་ནགས་ཚལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་སའི་ཆེད་ནགས་ཚལ་གཙང་སེལ་གྱིས་གཞིས་ཆགས་གསར་འཛུགས་དང་ཆབས་ཅིག རྒྱ་གར་དབུས་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཟིགས་རྟོག་འོག་མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོའི་བྱིས་པ་སློབ་འཇུག་གི་དམིགས་སྒོར་གཞི་རིམ་འོག་མའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ལོར་སློབ་གྲྭ་དེར་སློབ་ཕྲུག་༡༦༥ དང༌། དགེ་རྒན་རྒྱ་གར་བ་༢ དང་བོད་རིགས་༡ བཅས་༣ ཡོད་འདུག
སློབ་གྲྭའི་རྒྱུན་གྲོན་ནི་ཐོག་མའི་ཆར་དབུས་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་གནང་ལམ་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཚོར་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེས་གསོལ་ཕོགས་གནང་མུས་ལ་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ལོར་སློབ་གྲྭའི་རྒྱུན་གྲོན་ཡང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་གནང་མ་དགོས་པར་དབུས་བོད་མིའི་སློབ་ཚོགས་ནས་གནང་འགོ་བརྩམས། སློབ་གྲྭ་དེར་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་བཞི་པ་བར་ཡོད།
སློབ་གྲྭ་འདི་ཉིད་ག་དུས་སྒོ་བརྒྱབ་མིན་དང༌། སྒོ་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ངེས།
༡༠། མི་རིཀ་གཏན་སློབ།
རྡོར་གླིང་མི་རིཀ་སློབ་གྲྭ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༦ ལོར་མི་རིཀ་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་ཨ་མདོ་ཡེ་ཤེས་དང་གཞིས་རྩེ་བ་བུ་ལགས་གཙོས་པའི་ས་གནས་བོད་རིགས་ཕ་མའི་ལྷན་ཚོགས་(སྐྱིད་སྡུག་)ནས་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མའི་ཆར་ཡུལ་མིའི་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་མཁན་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སྔ་དགོང་བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སའི་མཐུན་རྐྱེན་གསར་སྐྲུན་ཆེད་ཤིང་ཁང་ཞིག་གསར་རྒྱག་གིས་བོད་ཡིག་ཁོ་ན་བསླབས། ལོ་མཇུག་དེར་རང་གཞུང་ཤེས་ལས་དང་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་གཉིས་ལ་སྙན་གསན་ཞུས་ཏེ། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ནས་དགེ་རྒན་གཅིག་གསོལ་ཕོགས་དང་བཅས་བསྐོ་གཏོང་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༧ ལོའི་ཟླ་༣ པར་སློབ་གྲྭ་དབུ་བརྙེས་པའི་མཛད་སྒོ་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་སློབ་ཕྲུག་༢༢ ཡོད་ཅིང༌། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་༡ ཐོག ཕ་མའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དགེ་༡ བཅས་བསྐོ་འཛུགས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་འདི་དང༌། གུམ་གཏན་སློབ་གཉིས་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྟ་བུར་གཟིགས་རྟོག་གནང་ཡོད། དེ་རྗེས་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ནས་དགེ་རྒན་༢ གསོལ་ཕོགས་དང་བཅས་བཏང་ནའང༌། བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཉེ་འབྲེལ་ས་ཁུལ་དུ་མར་ཁ་ཐོར་དུ་གནས་པ་ལས་མི་རིཀ་ས་གནས་རང་དུ་སྡོད་མཁན་ཉུང་སྟབས། སློབ་ཕྲུག་ཉལ་ཁང་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་བས་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ ལོར་རང་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཡོད་པའི་ཤིང་ཁང་ཞིག་ཁང་གླ་ཞུས་ཕར། རང་གཞུང་ཤེས་ལས་ནས་ཆོས་དགེ་ཞིག་ཀྱང་བསྐོ་གཏོང་གནང༌། གཏན་སྡོད་སློབ་མའི་ཟས་དོད་ཕ་མའི་ངོས་ནས་བསྡུ་བཞེས་དང༌། ཉལ་ཁང་གི་ཉལ་ཁྲི་དང་འཛིན་ཆས་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་ནས་གནང༌། དེ་རྗེས་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་རིམ་གྱིས་ཇེ་ཉུང་དུ་གྱུར་སྟབས། རང་གཞུང་ཤེས་ལས་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་འབྲས་སུ་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་འཇུག་བཞེས་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩།༨༠ ཡས་མས་སུ་སློབ་ཕྲུག་༡༠༠ ལྷག་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༠ ལོར་འཛིན་རིམ་ལྔ་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཐོག་མ་སློབ་མཐར་ཕྱིན། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༡༠༣ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ ལོ་ཡས་མས་སུ་རང་གཞུང་ཤེས་ལས་ནས་སྤོག་རེ་བྷོང་དུ་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་གནང་བར་བརྟེན། སློབ་གྲྭ་འདིའི་སློབ་ཕྲུག་ཡོང་ཁུངས་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༨ ཟླ་༧ པར་དངོས་སུ་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ། དགེ་རྒན་རྣམས་སློབ་ཁག་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དང༌། ཉལ་ཁྲི་དང་འཛིན་ཆས་རྣམས་ཁར་ཤང་སློབ་གྲྭར་རྩིས་འབུལ་གནང་འདུག།
༡༡། མ་འོང་ཊི་ཨ་བྷུ་གཏན་སློབ།
མ་འོང་ཊི་ཨ་བྷུ་གཏན་སློབ་ནི། དེ་སྔོན་བྷོམ་བྷེ་རྙིང་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་རི་བོ་ཨ་བྷུ་དེང་སང་ར་ཇ་སི་ཋན་མངའ་སྡེའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་གཏན་སློབ་ལ་ཟེར། ས་ཆ་འདིར་གནམ་གཤིས་དྲོད་གྲང་སྙོམས་ཤིང་ཡུལ་ལྗོངས་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ། སྔ་མོར་ར་ཇ་སི་ཋན་གྱི་རྒྱལ་སྲས་རྣམ་པས་ས་ཆ་འདིར་དབྱར་གནས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་མ་བཞེངས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ལོར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་རི་བོ་ཨ་བྷུའི་གནས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྷི་ཀན་ནར་གྱིས་དབྱར་གནས་ཆེད་བཞེངས་པའི་བྷི་ཇེ་བྷི་ལ་སི་(Bijay Bilas)ཞེས་པའི་ཁང་བརྩེགས་ཆེན་པོ་སྤུས་གཟིགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་གཏན་སློབ་ཅིག་གསར་འཛུགས་གནང༌། ས་ཆ་དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཨེར་ཀ་༧ ཡོད་ཅིང༌། ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དུ་ཟུར་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་དེའི་ནང་རྡོ་ཀ་མ་རུ་ཞ་ལ་བཏིང་ཞིང་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་ཚང་མ་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཤིང་རིགས་ཀྱིས་བྱས་ཡོད།
སློབ་གྲྭ་དེའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་༥༠༠ དང་དགེ་རྒན། ཕ་ཚབ་མ་ཚབ་དང་ཁང་ཚན་དགེ་རྒན་བཅས་ཤོང་བ་ཞིག་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༥ ནས་ཟླ་༡༢ ཚེས་༡ བར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སློབ་ཕྲུག་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཡོད། དུས་ཕྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༡ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་པ་ཆི་མ་རི་གཏན་སློབ་ཏུ་གནས་སྤོས་བྱས།
༡༢། སུན་དར་ན་སྒར་ཉིན་སློབ།
སོན་དར་ན་སྒར་བོད་མིའི་ཉིན་སློབ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༧ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང༌། དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེས་གཟིགས་སྐྱོང་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་བུ་༣༨ དང་བུ་མོ་༥༢ བཅས་བསྡོམས་༩༠ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༠༡ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༣ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་བོད་ཁྱིམ་ནང་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང༌།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༣ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༣། ས་ཊོན་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་༡༩༦༩ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བའི་ཐོག དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་སུ་འཇུག་བཞེས་ཀྱིས་དགེ་རྒན་གསོལ་ཕོགས་བཅས་ནར་གཏོང་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་བུ་༢༥ དང་བུ་མོ་༡༧ ཡུལ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་༨ བཅས་བསྡོམས་༥༠ དང་དགེ་རྒན་༧ བཅས་ཡོད། དེ་རྗེས་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་མུས་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ ཟླ་༧ ཚེས་༡ ཉིན་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་སྔོན་འགྲོ་སློབ་གྲྭར་བསྒྱུར། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཐག་ཉེའི་སྤོན་ཊ་གཏན་སློབ་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང༌། སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༡༩༩༨ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༤། ཀུམ་རའོ་ཉིན་སློབ།
ཀུམ་རའོ་བོད་མིའི་ཉིན་སློབ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༠ ལོར་ཀུམ་རའོ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་གསར་འཛུགས་བྱས། དུས་ཕྱིས་སུ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འཛིན་སྐྱོང་གནང་ཞིང༌། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་ཁོངས་སུ་ཚུད་དེ་རོགས་སྐྱོར་གནང༌།
སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་གསར་འཛུགས་སྐབས་སློབ་ཕྲུག་༤༠ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༥༧ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་བུ་༢༦ དང་བུ་མོ་༢༩ ཡུལ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་༡༤ བཅས་བསྡོམས་༦༩ དང་དགེ་རྒན་༧ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༦༡ ཡོད། སློབ་གྲྭའི་ནང་ཕྲུ་གུའི་གྲངས་ཚད་གཏན་འབེབས་བཞིན་མ་ལོངས་པར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༣ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ་པ་རེད། ཀུམ་རའོ་བོད་མིའི་ཉིན་སློབ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༣ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༥། འབྲུག་ལྷོང་ཚོའི་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༠ ལོར་འབྲུག་ལྷོང་མཚོའི་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༩༠ ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༢༢ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༣༥ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༢༤ ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༧ བཅས་ཡོད།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཉུང་རྐྱེན་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ནས་སློབ་གྲྭ་འདི་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ། སློབ་ཕྲུག་ཚོ་འཇིགས་མེད་ནང་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཞིབ་ཕྲའི་གནས་སྟངས་སམ་བྷོ་ཊ་སློབ་གྲྭའི་ལོ་རྒྱུས་ཁོངས་འབྲུག་ཡུལ་སློབ་གྲྭའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ་བས་འདིར་བསྐྱར་ཟློས་མ་བྱས།
འབྲུག་ལྷོང་མཚོ་བོད་མིའི་ཉིན་མོ་སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༦ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༦། འབྲུག་དཀར་ཆེ་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༠ ལོར་འབྲུག་ཡུལ་དཀར་ཆེ་ས་གནས་བོད་མི་ཚོའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མའི་ཆར་སློབ་ཕྲུག་༦༥ ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༢༣ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༣༡ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༧ ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༥ བཅས་ཡོད།
ཕྱིས་སུ་འབྲུག་ཡུལ་དུ་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཉུང་དུ་སོང་བ་དང་ཆ་རྐྱེན་ཞན་པས་རིམ་གྱིས་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ལོར་དངོས་སུ་སྒོ་བརྒྱབ། སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༦ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༧། འབྲུག་ཁ་ས་ཁ་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༣ ལོར་འབྲུག་ཁ་ས་ཁའི་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༡༢༠ ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༥༡ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༤༡ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༧ ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༠ བཅས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༠ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༨། ཁར་ཤང་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཁར་ཤང་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་སློབ་འཇུག་ཆེད་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༨༠ ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༡༤༡ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༢༢༦ དང་དགེ་ལས་༢༢ ཡོད།
སློབ་གྲྭ་འདི་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་གཟིགས་རྟོག་གནང༌། ཕྱིས་སུ་སློབ་ཕྲུག་ཉུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༡༩༩༩ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༡༩། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་པ་ལམ་པུར་གྲོང་བརྡལ་ཉེ་ཁུལ་བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ནང་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༣ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༡༨ ཡོད་ཅིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐད་འཛིན་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༧༠ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་བུ་༢༥ དང་བུ་མོ་༤༡ བཅས་བསྡོམས་༦༦ དང་དགེ་རྒན་༧ བཅས་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་གི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་མུས་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ ཟླ་༧ ཚེས་༡ ཉིན་ནས་སྒོ་བརྒྱབ་ནས་སྔོན་འགྲོ་སློབ་གྲྭར་བསྒྱུར། དགེ་སློབ་རྣམས་ཐག་ཉེའི་སློབ་གྲྭར་ཟླ་བསྒྲིལ་བཏང༌།
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༡༩༩༨ བར་སློབ་གྲྭ་འདིའི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༠། སྤོན་ཌོ་བོད་ཁྱིམ་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་མན་ཌི་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༣ ལོར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེས་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༡༨ ཡོད་ཅིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐད་འཛིན་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༣༠ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༢༠ དང་དགེ་རྒན་༤ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༢ ཡོད། ཕྱིས་སུ་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་ཉུང་རྐྱེན་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ།
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༦ བར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་༡༧ རིང་སློབ་གྲྭ་འདིའི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༡། བལ་ཡུལ་རྡོར་པ་ཊན་ཉིན་སློབ།
བལ་ཡུལ་རྡོར་པ་ཊན་ཉིན་སློབ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་གངས་ཅན་བདེ་རྩའི་ཁྱབ་ཁོངས་འོག་ཡོད། ཐོག་མའི་ཆར་སློབ་ཕྲུག་༥༠ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༤༢ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༣༥ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༢ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༢། ཁ་ར་པ་ཐར་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༦ ལོར་ཁ་ར་པ་ཐར་གཞིས་ཆགས་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང༌། ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༢༥ ཡོད་ཅིང་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བའི་ཐོག་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་དམིགས་བསལ་རོགས་སྐྱོར་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༡༦༢ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༢༠ བཅས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༠ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༣། གུམ་གཏན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་དང་ཀི་ལོ་མི་ཊར་༧ ཙམ་གྱི་གུམ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་གནས་སྡོད་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༦ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མའི་ཆར་སློབ་ཕྲུག་༤༡ ཡོད་ཅིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐད་འཛིན་གནང༌། དེ་རྗེས་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་རྩིས་བཞེས་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༡༠༠ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༧༢ དང་དགེ་རྒན་༡༩ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༡༠༨ ཡོད། ཕྱིས་སུ་བོད་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཉུང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༡༩༩༩ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༤། ལ་ཁན་ཝ་ལ་ཉིན་སློབ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཨུཏ་རན་ཁན་ཌི་ལྡེ་ར་ལྡུན་ཁྱབ་ཁོངས་ཧར་པ་པུར་གཏན་སློབ་དང་ཉེ་བའི་རྒྱ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་ཨང་༧༢ པའི་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཡོད། གནས་སྡོད་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ཆེད་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༦ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང༌། ས་ཆ་དེར་ལ་ཁན་ཝ་ལ་གནམ་ཐང་བཟོས་ཡོད་པས་སློབ་གྲྭའི་མིང་ཡང་དེ་ལྟར་ཐོགས།
ཐོག་མའི་ཆར་སློབ་ཕྲུག་༢༠ ཡོད་ཅིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐད་འཛིན་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༤༢ དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༣༧ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༧ ལོར་སློབ་ཕྲུག་༢༣ བཅས་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་ཉམས་ཆག་འགྲོ་མུས་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ ཟླ་༧ ཚེས་༡ ཉིན་ནས་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་བསྒྱུར། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཐག་ཉེའི་སློབ་གྲྭ་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བ་ཁག་ཏུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང༌།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༡༩༩༨ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༥། ན་ནི་ཏལ་ཉིན་སློབ།
ན་ནི་ཏལ་ས་ཆ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཨུ་ཏར་ཁན་ཌི་མངའ་སྡེའི་ཀུ་མང་རྫོང་ཐོག་གི་གྲོང་བརྡལ་ཞིག་ཡིན། ས་ཆ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༦༣༥༨ ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པས་གནམ་གཤིས་བསིལ་ཞིང་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་པ། ཡུལ་གྱི་མཐའ་སྐོར་དུ་བརྗིད་ཆགས་ནེ་ན་རི་བོ་སོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་དུ་གཡུ་ཞུན་མེ་ལོང་ས་ལ་འཁྱིལ་འདྲའི་ནེ་ནི་མཚེའུ་(Naini lake)ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༡ ལོར་ས་དེར་གནས་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕྲུ་གུའི་སློབ་འཇུག་ལ་དམིགས་ཏེ་གཞི་རིམ་འོག་མའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཐོག་མའི་ཆར་སློབ་ཕྲུག་༣༨ ཡོད་ཅིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཟིགས་རྟོག་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༤༦ ཡོད་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་སློབ་ཕྲུག་བུ་༡༤ དང་བུ་མོ་༡༣ བཅས་བསྡོམས་༢༧ དང་དགེ་རྒན་༣ བཅས་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་ཉམས་ཆག་འགྲོ་མུས་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ ཟླ་༧ ཚེས་༡ ཉིན་ནས་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་བསྒྱུར། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཐག་ཉེའི་སློབ་གྲྭ་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བ་ཁག་ཏུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང༌།
ན་ནི་ཏལ་སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༡༩༩༨ བར་གྱི་སློབ་འཇུག་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༦། ལ་དྭགས་དཔེ་ཐུབ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ།
དཔེ་ཐུབ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཇ་མུ་ཀ་ཤི་མིར་མངའ་སྡེའི་ལ་དྭགས་གླེ་ཁུལ་དུ་བཙུགས་ཡོད། སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ ལོར་གསར་འཛུགས་གནང༌། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་དང་མཐུན་རྐྱེན་གང་ཅིར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་དྭགས་སློབ་གྲྭ་གཞན་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང༌།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ ལོ་ནས་༡༩༩༩ བར་གྱི་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
༢༧། སུན་དར་ན་སྒར་བོད་ཁྱིམ་ཉིན་སློབ།
སུན་དར་ན་སྒར་བོད་ཁྱིམ་ཉིན་སློབ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་མན་ཌི་རྫོང་ཁོངས་བོད་མིའི་སྡོད་ཁྱིམ་ཉེ་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཅིང༌། སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༧ ཡས་མས་སུ་གསར་འཛུགས་གནང༌། དེ་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་ཁོངས་སུ་ཚུད་དེ་འཛིན་སྐྱོང་བྱས། ཕྱི་ལོ་འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་དང་ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མཐུན་རྐྱེན་གང་ཅིར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༣ ལོར་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འཇུག་བཞེས་གནང༌།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་ནས་༢༠༠༣ བར་གྱི་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་གྱི་གནས་སྟངས་གཤམ་གསལ།
(17925)


text:
༄༅། །འདི་ག་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༢༤ བར་དྷ་ས་ཁུལ་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་དཔོན་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཐོག་གསུང་བཤད་ལས་རིམ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་ཡོད།
དེ་ཡང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༨ བར་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་དུ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་དགེའི་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་དགེ་ ༡༡ དང་། ཟབ་སྦྱོང་གནང་མཁན་དགེ་རྒན་རྣམ་པར་དམིགས་བཀར་ཉིན་ཕྱེད་གཉིས་རིང་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཐོག་དངོས་ཡོད་མི་ཚེའི་ནང་སྙིང་རྗེའི་རིན་ཐང་ཐོག་དཔེ་མཚོན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་དང་ལག་བསྟར་ཐུབ་ཐབས་སྐོར་གསུང་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ་དང་། ལྷག་པར་སྔོན་དགེ་རྣམས་བུད་མེད་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་འགྱུར་ཨ་མ་ཡིན་ངེས་པས་བྱིས་པའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཐོག་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཚར་ལོངས་ཡོང་ཆེད་སྙིང་རྗེ་དང་གཞན་ཚོར་ཤེས་ནུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྐྱེད་སྲིང་གནང་དགོས་སྐོར་བློ་སྟོབས་སྤེལ་གནང་སོང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་དགེ་སློབ་ ༢༥༠ ཙམ་ལ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་གསུང་བཤད་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ནོར་གླིང་མཐོ་སློབ་ཀྱི་དགེ་སློབ་ ༢༥ དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྒྲོལ་མ་གླིང་བཙུན་དགོན་གྱི་དགེ་སློབ་ ༢༤༠ དང་། རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནས་འཇང་དགུན་ཆོས་ལ་ཕེབས་པའི་བཙུན་མ་ ༢༥ བཅས་ལ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་གལ་གནད་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་ཡོད་པ་རེད།
གཞན་ཡང་དགེ་བཤེས་ལགས་ནས་ཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཅནྜིགར་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ལྡི་ལི་བོད་ཁྱིམ་ཉལ་ཁང་བཅས་ལ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་གོ་རྟོགས་སྤེལ་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་སྔོན་སྦེང་ལོར་དང་། མེངྒ་ལོར། མའེ་སོར་བཅས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་བཅས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཐོག་གོ་རྟོགས་སྤེལ་སྐབས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དོ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང་། ད་རེས་རྡ་ས་ཁུལ་དུའང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་གནང་སོང་བ་བཅས།
(38)


text:
༄༅།།ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་བ།
༢། ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན།
འགྲོ་བ་མི་རྣམས་རང་བྱུང་ཁམས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་དགོས།23
འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གམ་འབྱུང་འཁྲུགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གླེང་སྐབས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་སྔ་རོལ་གྱི་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་འཁྱེར་སོ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་སོགས་ལ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ནང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབར་གྱི་རྒྱང་ཐག་དེར་མིའི་བསམ་ཚོད་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་དུས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་སྲིད་པས་ཡིན། ད་དུས་ང་ཚོས་ཆེས་འཇིགས་སྐྲག་ཏུ་བརྩི་བའི་འབྱུང་འཁྲུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སློང་རྐྱེན་ཁག་མ་མཐའ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནས་གསོག་མགོ་བརྩམས་པར་དེང་རབས་པས་གླེང་བཞིན་ཡོད་དེ། ཊེ་ལར་མི་ལར་གྱིས། རིམ་བཞིན་སོ་ནམ་ལམ་ལུགས་དར་འཕེལ་བྱུང་སྟེ་འཛམ་གླིང་གི་མིའི་རིགས་ཕལ་ཆེར་རྔོན་རྒྱག་ཚོ་པའི་རང་བྱུང་འཚོ་གནས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དོར་ནས་ཞིང་པ་དང་འབྲོག་པ། གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་རང་བྱུང་འཚོ་གནས་ཀྱི་འགལ་ཟླར་ལངས། ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་འདུལ་སྦྱོང་དང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་བྱེད་པོ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། མིའི་རིགས་གཞན་དག་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་སྟོབས་འབྱོར་དང་དབང་ཤུགས་འཐོབ་རྒྱུའི་ལྟ་བ་བཟུང་། ཉམས་ཞིབ་པ་མང་པོས་མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་དང་། མི་དང་མིའི་བར་གྱི་ལྟ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་རིག་གཞུང་གི་འཕོ་འགྱུར་འདི་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཐོན་ཁུངས་ཐད་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་ཁག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།24 ཅེས་གསུངས།
༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། རྩི་ཤིང་ལྟ་བུར་མཚོན་ཀྱང་ཁོ་རང་སྐྱེ་འཚར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་འགལ་རྐྱེན་ལས་གཡོལ་ཐབས་དང་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་གསལ་པོར་མངོན་དུ་ཡོད་པ་འདིས་ཁོ་རང་ལ་འཚོ་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚོ་གནས་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་པ་མཚོན་པར་བྱས་སྟབས། གཅོད་འབྲེག་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་འཚོ་གནས་ལ་དོ་ཕོག་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་འཛེམས་གཟོན་དགོས་པར་གཟིགས་བཞིན་པ་ལྟར། རང་བྱུང་དུ་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གི་མཛེས་སྡུག་བཀོད་པར་ཡང་སོ་སོའི་མཛེས་སྡུག་རྒྱུན་མཐུད་དུ་ངོམས་ཀྱིན་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་རང་དབང་དེ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་སྟབས། རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོ་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གཞིར་བལྟས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་གི་བཀོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཞིག་རལ་དུ་གཏོང་བའི་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ནི་ཐ་ཤལ་ཞིག་ངེས་པར་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་བདེ་ཐང་དང་མཛེས་སྡུག་ལ་གཅེས་འཛིན་དང་ཞེན་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཞོར། རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བདེ་ཐང་དང་མཛེས་སྡུག་ལ་སེམས་ཁུར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ན་མིའི་འཚོ་གནས་དགོས་མཁོ་དབུས་བཞག་གིས་རང་བྱུང་ཁམས་འདུལ་སྦྱོང་དང་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའི་གཞིར་ལྟ་བའི་བསམ་ཚུལ་འདི་ནི་ད་ལྟའི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཐོག་མའི་རྐྱེན་རྩ་ལྟ་བུར་ཊེ་ལར་གྱིས་གསུངས་པ་དངོས་ཡོད་ཡིན། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་གི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་[Industrial Revolution]མ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ནང་མིའི་ལྟ་སྟངས་དང་ཀུན་སློང་དེར་རམ་འདེགས་བྱེད་པའི་ཚད་མཐོའི་འཕྲུལ་རིག་གི་ཆ་རྐྱེན་མེད་སྟབས་ས་ཆོད་ཆེན་པོས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ལས་དོན་དེ་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་བྱུང་བའི་སྔ་གཞུག་ཏུ་ཚད་མཐོའི་འཕྲུལ་རིགས་ལ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། དེ་སྔོན་མི་རྣམས་ཀྱི་འཆར་སྣང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཐོད་བརྒལ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་རླབས་ཆེན་བྱུང་ནས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཚབས་ཆེན་པོས་ཉམས་ཉེས་སུ་འགྲོ་བའི་འགོ་བརྩམས་ཡོད།
བཟོ་ལས་གསར་བརྗེའི་སྐོར་ཤོད་སྐབས་དེ་སྔོན་ལོ་ངོ་བཞིའི་སྔོན་དུ་ཁོར་ཡུག་ལས་འགུལ་བ་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཚེ་རིང་གཡང་སྐྱིད་ལགས་དང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ཞིག་དྲན་གསོ་བྱེད་དགོས་པར་གྱུར། ༢༠༡༠ ལོའི་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཉིན་ཞིག་ཁོ་བོ་བཞུགས་སྒར་གངས་སྐྱིད་དུ་ཆགས་པའི་གངས་དཀར་ཏི་སེ་ཁོར་ཡུག་གོ་རྟོགས་ལས་འགུལ་ཁང་དུ་ཕྱིན། ལས་ཁུངས་ནང་ལས་མི་འགའ་ཞིག་དང་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་གཡང་སྐྱིད་ལགས་བཞུགས་འདུག ཁོ་མོར་ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ཐོག་དྲི་བ་ཞུ་ཆོག་པའི་རེ་འདུན་ཞུས་པར། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་དང་འབྲེལ་བའི་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཁོང་ཚོའི་ལས་འགན་ཡིན་གསུངས་ཏེ་དྲི་བ་ཁག་ལ་ལན་འདེབས་དང་། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གནད་དོན་མང་དག་ཅིག་ལ་གསལ་ཁ་དོད་པོའི་འགྲེལ་བཤད་གནང་། ཁོ་མོས་ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཞིང་ས་མང་དག་ཅིག་རྫས་སྦྱོར་ཤུགས་ཆེར་སྤྱད་པའི་གནས་སྟངས་ལས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་ར་ཇི་སི་ཐན་ལྟ་བུར་དེང་སང་ཞིང་པ་རང་ཤི་རྒྱག་པའི་གྲངས་ཚད་འཕར་བཞིན་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལྟ་བུར་ལོ་ལྟར་ཁྲོམ་ར་ནས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས་པའི་རབས་ཆད་ས་བོན་གྱི་གོང་ཚད་དེ་ཉིན་བཞིན་འཕཪ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐོག རབས་ཆད་ས་བོན་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཞིང་པ་ཉམ་ཐག་ཚོར་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་དུ་ས་བོན་ནང་རུལ་སུངས་སུ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་རྫས་ངན་རིགས་ཤིག་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ས་བོན་རུལ་སུངས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་དེ་ཉིད་འགོག་པའི་དོན་དུ་ཞིང་པ་ཚོས་རྫས་ངན་དེ་ཉིད་མེད་པ་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་རྫས་ཀྱང་རིན་གོང་ཆེན་པོས་ཁོང་ཚོའི་ས་ནས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས་པའི་གཡོ་ཇུས་ཀྱི་ཚོང་ལས་གཉེར་བཞིན་པ་སོགས་ཞིང་པའི་འཚོ་བར་གཡོལ་ཐབས་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པའི་མཐའ་སྡོམ་ལྟ་བུར། བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཀའ་ངལ་མང་དག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པར་ནན་ཏན་གྱིས་འགྲེལ་བཤད་བྱས།
བཟོ་ལས་གསར་བརྗེའི་ཤུགས་རྐྱེན་གླེང་སྐབས་ཀྱི་ཁོ་མོའི་རྣམ་འགྱུར་ལས། གསར་བརྗེ་དེར་དགའ་མོས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་གསལ་པོར་མངོན་བཞིན་འདུག ཁོ་མོའི་འགྲེལ་བཤད་འདིས་སྔར་དུས་ཁོ་བོས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒུལ་ཤུགས་ལྟ་བུར་བརྩི་བའི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེར་གློ་བུར་དུ་དྭོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གསར་པ་ཞིག་སྐྱེ་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་བཟུང་ངས་གོ་ལའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་ཐད་ནས་རླབས་ཆེན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ངོ་བོ་ངོ་མ་ཇི་ཡིན་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་འབད་པ་བྱས་པ་ཡིན།
གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་གནད་དོན་གླེང་སྐབས་ནག་རྫས་འབར་རླངས་གློད་གཏོང་གི་ཚད་གཞིའི་སྐོར་སྐད་ཆ་མ་ཤོད་ཐབས་མེད་ཡིན། གོ་ལའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་རྫས་རྡུལ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་གྲས་ནས་ས་གཞིའི་ཐོག་ཏུ་འཕྲོས་པའི་ཉི་དྲོད་སླར་བར་སྣང་དུ་ཕྱིར་ལྡོག་མ་ཐུབ་པར་གོ་ལའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་ནག་རྫས་འབར་རླངས་ནི་ད་ལྟའི་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཇི་ཙམ་ནག་རྫས་འབར་རླངས་མང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་མགོ་མ་ཚུགས་པའི་སྔོན་དུ་གོ་ལའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་གནས་པའི་ནག་རྫས་འབར་རླངས་ཀྱི་འབོར་ཚད་དེ་ཧ་ཅང་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ཏེ། སྐབས་དེར་ནག་རྫས་འབར་རླངས་ཀྱིས་རླུང་ཁམས་ཀྱི་རྫས་རྡུལ་ས་ཡ་གཅིག་ལས་རྫས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ ༢༨༠ [280 parts per million]ཙམ་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་མགོ་བཙུགས་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ བར་རླུང་ཁམས་ནག་རྫས་ཀྱི་འབོར་ཚད་ས་ཡའི་ཆ་ ༣༢༠ [320ppm]ཙམ་ལ་འཕར་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ བར་ས་ཡའི་ཆ་ ༤༠༠ [400ppm]ཙམ་ལ་འཕར་བའི་25 གནས་སྐབས་བྱུང་ཡོད།26 གོ་ལའི་ཐོག་འཚོ་བའི་འགྲོ་བ་མིས་གཙོས་པའི་སྐྱེ་ལྡན་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་འཚོ་གནས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཆེད་ནག་རྫས་འབར་རླངས་ས་ཡའི་ཆ་ ༣༥༠[350ppm] ནི་འོས་འཚམ་གྱི་ཚད་གཞི་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་ས་ཡའི་ཆ་ ༤༠༠[400ppm] སོན་བཞིན་པའི་ད་ལྟའི་འབོར་ཚད་ནི་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ནག་རྫས་གློད་གཏོང་གི་ཚད་མཐོ་བའི་འབོར་ཚད་འདིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་གོ་ལའི་ལྷོ་བྱང་གི་སྣེ་མོ་གཉིས་དང་གོ་ལའི་སྣེ་མོ་གསུམ་པར་འབོད་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གངས་འཁྱགས་ཚད་མྱུར་པོས་བཞུར་སྟོངས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་བབ་འདི་བྱུང་ཡོད་ལ། གོ་ལའི་ས་ཁུལ་ཕལ་མོ་ཆེར་ཉིན་བཞིན་ཆད་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བཞིན་པའི་མིའི་འཚོ་གནས་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་བརྡབ་གསིག་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བའི་རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་ཁག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།
དེས་ན་ཁོ་བོས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ སྤྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཀརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་དཔེ་དེབ་བརྒྱ་ལོངས་པའི་དམིགས་བསལ་བགྲོ་གླེང་ཐོག་འབྲི་རྩོམ་ཞུས་པའི་ >ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་། “བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྙོམ་གནས་དཀྲུགས་མཁན་གྱི་བྱེད་གཏེ་མང་པོའི་གྲས་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་ལྟ་བུ་དེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།” ཅེས་བྲིས་པ་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་འུད་སྒྲོག་མིན་པ་གོང་གསལ་ནག་རྫས་འབར་རླངས་གློད་གཏོང་གི་འཕེལ་རྒྱས་དེས་གསལ་པོར་སྟོན་བཞིན་འདུག་སྙམ།
༣ ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་ལས་སྐྱོབ་ཐབས། ►
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས།
23 མའོ་ཡི་དབང་སྒྱུར་དུས་རབས་ནང་དར་སྲོལ་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བའི་འབོད་ཚིག་ཅིག
24 Tyler Miller, Environmental Science.


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། གསར་འགོད་པས་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་རིག་གནས་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་ཡུལ་སྐོར་ཅུའུ་ནས་རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། ད་སྔའི་བར་དུ། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི1113.5སྣེ་ལེན་བྱས་པ་དང་། ལོ་འཁོར་གྱི་འཆར་གཞིའི་མི་གྲངས་ཁྲི1100གི་བརྒྱ་ཆའི101.2དང་། དུས་མཉམ་ལས་བརྒྱ་ཆའི21.3གྱིས་འཕར་ཡོད། ཡུལ་སྐོར་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར41.22ལ་སླེབས་པ་དང་། དུས་མཉམ་ལས་བརྒྱ་ཆའི22.6གིས་འཕར་ཡོད། ཡུལ་སྐོར་མ་འཇོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར37ལེགས་འགྲུབ་བྱས།
ད་ལོའི་ཚུན་ལ། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཡུལ་སྐོར་བཀོད་པ་ལེགས་སྒྲིག་དམ་འཛིན་བྱས་པ་དང་། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་བྱེད་པ། རྩེར་སོན་ལམ་ཐིག་དང་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་སྣང་བརྙན་ལེགས་པོ་བཏོད། དེ་ལས་གཞན། རིག་གནས་དང་ཐོན་ལས། སྐྱེ་ཁམས། འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་སྡུད་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ། བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་དང་དལ་བའི་མ་ལག་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་འགྲེམ་སྟོན་ཉམས་ལེན་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་དང་ཐོན་ལས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་རེད།
གྲོང་ཁྱེར་དང་གཙོ་གནད་གྲོང་བརྡལ་དང་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ཆུ་འདྲེན་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་དྲ་བ། གློག་ཤུགས་འཕྲིན་གཏོང་། བཙོག་ཆུ། གད་སྙིགས་ཐག་གཅོད། བདེ་འཇགས། མེ་ཟོན་བཟོ་འགོད་དང་ལྗང་སྒྱུར། མཛེས་བཟོ་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་དང་ཞབས་ཞུའི་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་དོ་དམ་འགན་ནུས་དང་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། ཡུལ་སྐོར་ཕྱོགས་བསྡུས་དོ་དམ་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་སྟེ། མཚོ་ཤར་གྱི་དམངས་སྲོལ་རྟེན་རྫས་བཤམས་སྟོན་ཁང་གི་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་ཞེས་པ་སྒྲིག་བཟོ་བྱས་ཤིང་། གཞོང་ཐང་གོང་འོག་ས་ཁུལ་གསུམ་གྱི་གཏིང་ཟབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དང་། སྣ་མང་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས། དེ་མིན་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས། འགྲིམ་འགྲུལ་ཐད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། གོང་འོག་ས་ཁུལ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་འཆར་འགོད་སྒྲིག་བཟོའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཁང་ཏ་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱད་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱས།
ད་སྔར། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་སུAརིམ་པའི་ལྗོངས་ཁུལ22ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི5Aརིམ་པའི་ལྗོངས་ཁུལ1དང་། 4Aརིམ་པའི་ལྗོངས་ཁུལ2། ཞིང་སྡེའི་ཡུལ་སྐོར་སྣེ་ལེན་གནས840། ཡུལ་སྐོར་ལས་མི་ཁྲི1.9ལྷག་ཡོད་པ་རེད། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་དར་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་སླེབས་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྐུལ་ཁྲིད་ནུས་པ་མངོན་གསལ་གྱིས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་མཚོ་སྐྱིད།


text:
ཚེས་10ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྲི་གྲོང་ས་གཙང་བདེ་ཐང་ཐོན་ལས་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གནས་ཚུལ་ཐད་བརྟག་ཞིབ་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཡིག་ཆ་ཨང་དང་པོའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ཞིང་འབྲོག་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ་དང་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགུལ་ནུས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་ཞིང་ལས་ཕན་འཕར་ཡོང་བ་དང་། ཞིང་པར་འབབ་འཕར་ཡོང་བ། གྲོང་གསེབ་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཏང་ཙུའི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་བཅས་ཡིན་པའི་བསྟན་ཁོ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་ལྷ་ས་གྲོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་པད་མ་དབང་འདུས་བརྟག་ཞིབ་གནང་བར་ལྷན་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
ཁྲེང་ཀོན་ཆུས་ཀྱི་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བཞོན་མ་གསོ་ཚགས་ལྟེ་གནས་ནི་མིག་སྔར་རང་རྒྱལ་དུ་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་དང་། སྒྲིག་ཆས་ཆེས་སྔོན་ཐོན། ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་རྩལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཆེ་ཤོས་བཅས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་འབྲོག་ར་ཞིག་རེད། ཆེ་དགྲ་ལྷས་འོ་མ་འཇོ་ས་དང་ཕྱུགས་ཚང་སོགས་སུ་ཕེབས་ནས་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་གསོ་ཚགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འཁོར་སྐྱོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ་དང་སྦྲགས་གཉེར་སྐྱོང་ཕན་འབྲས་དང་འཕེལ་རྒྱས་འཆར་འགོད་བཀའ་འདྲི་ཞིབ་ཕྲ་གནང་ནས“དཀར་ཆུ་ཁྲོམ་རར་བྲིན་ཁ་རྒྱུག་པོ་འདུག་གམ། མར་ཕྱིར་ཚོང་བྱས་ཡོད་དམ།
གསོ་ཚགས་གཞི་ཁྱོན་མཐོ་ཤོས་ལ་ལག་ཡོད་མགོ་གྲངས་ག་ཚོད་ཐོན་གྱི་ཡོད་དམ”ཞེས་ཆེ་དགྲ་ལྷས་བཀའ་འདྲི་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ་དང་། ལས་དོན་མི་སྣས་མིག་སྔར་ལྟེ་གནས་འདིའི་གསོ་ཚགས་གཞི་ཁྱོན་མགོ་གྲངས་ཁྲི་2000ལྷག་ཙམ་ཟིན་ནས་ཉིན་རེར་འོ་མ་ཏུན་7ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཀར་ཆུའི་དམིགས་ཚད་ཁག་ཚང་མ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་གཞི་ལས་མཐོ་བ་ཡོད་པས་ཁྲོམ་རར་ཚུར་སྣང་ལན་ཆ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་ཞུས།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་གསན་རྗེས་ཐུགས་བློ་ཚིམས་པོ་བྱུང་ནས་ཁོང་ཚོས་མ་གནས་ཞིབ་རྩིས་སྔར་བས་ལེགས་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་དོ་དམ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་ཕན་འབྲས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། གསོ་ཚགས་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ལྕི་བ་བསྡུ་བའི་མ་ལག་བཙུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་བརྒྱུད་ལྕི་བ་ཕྱིར་འབུད་བྱས་མེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སྤུས་ལེགས་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྐྱེ་ལྡན་ལུད་ཐོན་སྐྱེད་ཐུབ་ནས་ཐོན་ལས་གླིང་གི་འབྲས་ཤིང་དང་། མེ་ཏོག སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་ལས་སྐྱེ་དངོས་བཅས་ལ་སྤྱད་པས་ཐོན་ཁུངས་དང་ཕན་འབྲས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོན་པར་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་གནང་བ་རེད།
ཕྱི་རོལ་དུ་གྲང་རླུང་སིལ་སིལ་ལྡང་ནའང་སྤྲི་གྲོང་ས་གཙང་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་མཐོ་བའི་རིག་ནུས་དྲོད་ཁང་དུ་སྔོ་ཐིང་ཐིང་དཔྱིད་ཉམས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད། ཆེ་དགྲ་ལྷས་སྔ་རྗེས་སུ་ཁོག་མའི་མཛེས་ལྗོངས་དང་། མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར། སྔོ་ཚལ་ཁུལ། ཀྭ་རིགས་དང་ཤིང་ཏོག་ཁུལ་བཅས་སུ་ཕེབས་ནས་ལག་རྩལ་མི་སྣའི་ངོ་སྤྲོད་གཟབ་ནན་ངང་གསན་པ་དང་རྩི་ཤིང་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ཞིབ་ཕྲ་གཟིགས་ནས་སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཁྲོམ་རར་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ་རེད། ཆེ་དགྲ་ལྷས་རིག་ནུས་ཞིང་ལས་ལག་རྩལ་དང་དེང་རབས་སྒྲིག་བཀོད་ཞིང་ལས་ལག་རྩལ་སོགས་མཐོ་གསར་ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་བརྒྱུད་གླིང་གི་འདེབས་འཛུགས་དང་གསོ་ཚགས་སོགས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྔར་བས་སྐུལ་མ་བཏང་ནས་འགྲན་རྩོད་བྱེད་ནུས་ཤུགས་ཆེན་ལྡན་པའི་སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་སོགས་རིམ་སྤེལ་ཐོན་རྫས་བཏོད་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་དང་ལྟ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་འདེབས་འཛུགས་ལྟེ་གནས་བཏོད་དེ་དྲིལ་བསྒྲགས་འོས་སྦྱོར་བྱེད་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མི་དེ་བས་མང་བ་ལྟ་སྐོར་དང་ཡུལ་སྐོར་བྱ་རྒྱུར་ཡིད་དབང་བཀུག་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆོད་ཚད་སྔར་བས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་ཐོན་རྫས་ཀྱིས་ཁྲོམ་ར་བཟུང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་བ་རེད།
ཁྲེང་ཀོན་ཆུས་ཀྱི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་དཀར་ཆུའི་བཟའ་བཅའ་ལས་སྣོན་བཟོ་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་དུ་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ལས་གྲྭའི་འཕེལ་རིམ་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཞིབ་ཕྲ་གནང་ཞིང་། རྣམ་གྲངས་དེ་རྒྱལ་ནང་གི་སྔོན་ཐོན་དཀར་ཆུའི་བཟའ་བཅའ་ཐོན་སྐྱེད་ཚོང་པ—མོང་ཉིའུ་ཚོགས་པ་དང་མཉམ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲོས་མཐུན་བཞག་པ་དང་ཕྱིས་བྱུང་འོ་མ་སོས་པ་དང་། ཞོ། འོ་མ་སྤུས་ལེགས་སོགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་གཙོ་བོ་གཏོད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་ས་མཐོའི་ཁོར་ཡུག་གིས་མོང་ཉིའུ་ཀུང་སིའི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་རྩལ་ལ་སྒྱུར་བཀོད་དང་རིམ་པ་ཤུགས་ཆེན་སྤར་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྔོན་ཐོན་ཆུ་ཚད་དུ་སླེབས་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མཁྱེན་རྗེས་ཆེ་དགྲ་ལྷ་ཐུགས་བློ་ཧ་ཅང་ཚིམས་པོ་བྱུང་བ་རེད། ཁོང་གིས་རང་ལྗོངས་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་འབྲོག་ཁུལ་ཆེན་པོ་ལྔའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་དུས་མཚུངས་སུ་མཁའ་རླུང་གཙང་བ་དང་། ཆུ་གཙང་བ། ས་གཙང་བ་སོགས་སྦགས་བཙོག་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཡོད་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩེར་སོན་དཀར་ཆུའི་སྤུས་རྟགས་གཏོད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ཡོད། ཞིང་འབྲོག་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཆར་གཞི་ཚུགས་ཏེ་ཚན་རྩལ་གྱི་འདེགས་སྐྱོར་བྱས་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་ཟོག་གི་མཁོ་སྤྲོད་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། ཁྲོམ་ར་སྟོན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་འཛད་སྤྱོད་དགོས་མཁོའི་རིམ་པ་སྤོར་བའི་གོམ་སྟབས་དང་བསྟུན་ཏེ་བདེ་ཐང་འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་གསར་པ་སྐོང་བ་དང་། ས་མཐོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་འཚམ་པའི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་རྩེར་སོན་གཉེར་སྐྱོང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་སྐྱོད་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
རྩོམ་པ་པོ། དགེ་བཤེས་གཤེན་ཚེ་ཚང་།
སྤྱི་བཤད།
འཛམ་གླིང་འཁོར་མོ་ཡུག་འདི་བདག་བཟུང་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་སྐད་རིགས་དང་ཡི་གེ་ལ་ཡུལ་དེ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔགས་པའི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་པ་ལས་བྱ་རྒྱུ་མང་བའི་དུས་རབས་འདིར། ཁོ་བོས་ཀྱང་སྟེས་དབང་ཞིག་གིས་རྟོག་འཆར་ཐུང་ངུ་ཞིག་གླེང་ན་འདོད།
ལོ་རྒྱུས་གཏིང་ཟབ་ལ་ཕུ་ཐག་རིང་བ། ཡར་རབ་ཤེས་ཡོན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཞིང་འདིར་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཡར་སྔོན་ནས་གླེགས་བམ་གྱི་བྲག་རི་བརྩིགས་ཡོད་པའི་འབེལ་གཏམ་རྣམས་དེང་དངོས་གཙོ་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་བདེན་ཁ་ཡང་ཡང་སྟེར་གྱིན་པར་མ་ཚད། དཔེ་མཚོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གླེང་ན་ཡུལ་གཞན་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་བབ་ཆགས་སྟངས་སྐོར་གྱི་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་བཞེད་མ་མྱོང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་སྟེ། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་གོང་ཙམ་དུ་བོད་ཡུལ་རྣམས་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་གློ་བུར་ས་འགུལ་རྒྱུག་པ་ལྟར་ཆུ་རྣམས་གང་ཞིག་ཏུ་ཐིམས་རྗེས་བོད་དེ་མཐོ་སྒང་དུ་བུད་སོང་བ་འདྲ་བའི་ང་ཆེ་ང་བཙན་གྱི་གསུང་འབུམ་དང་ཡིག་ཚང་སོགས་སུ་བསྐྱར་གླེང་ཡང་གླེང་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་རིང་དངོས་ཁམས་ཚན་རྩལ་གྱི་མཐོ་རླབས་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ལ་འཕྱུར་རྗེས། ད་གཟོད་རང་རེའི་མེས་པོའི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲིའི་གོང་གི་དུད་འགྲོའི་དུས་སྒྲོམ་དང་། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་གོང་གི་མིའི་རྐང་རྗེས་དང་ཤིང་ལོའི་རྗེས་སོགས་དང་། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བཞིའི་གོང་གི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རིགས་སོགས་ས་སྟེང་དུ་བུད་དང་འབུད་བཞིན་ཡོད་སྟབས་ཉིན་ཞིག་འགོ་མཇུག་ཆ་ཚང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྒྲོམ་བུ་ཞིག་འཛམ་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་དོན་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཆེ་ང་བཙན་གྱི་གསུངས་རབས་གླེགས་བམ་དེ་དག་གད་སྙིགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རི་ཙམ་འགྱུར་རྒྱུ་ཐེ་མི་ཚོམ། དེ་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱིས་མཛུབ་མོ་སྐོར་བཞིན་པས་རེད་ལ། སྔོན་གཤེགས་རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལ་སླུ་བ་མེད། བདེན་པ་ནི་ནམ་ཞིག་བདེན་པར་ལས་གཡོལ་ས་མེད་པས་རེད།
ངན་ལོབ་ཏུ་སོང་བའི་བསྐྱར་གླེང་ཡང་གླེང་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཉེས་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་འདིར་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡན་ཆོད་ཀྱི་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོ་དམུས་ལོང་ཁྱུ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་འགོད་རིན་ཆོག་པའི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་ནས་བཟུང་དཔའ་མཛངས་བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རབས་སུམ་བཅུའི་གྲངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་གླེན་པ་ཁུ་ཚུར་ཙམ་རེ་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་ནི་བཤགས་ན་དག་དཀའ་བའི་སྡིག་ཉེས་ཚབ་ཆེན་ཞིག་བསགས་པ་རེད་དྲན།
སྤྱིར་རིག་པས་བརྟག་ན་མི་རིགས་ཞིག་གི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བྱུང་རིམ་ནི་ཐོག་མར་ཡི་གེ་བྱུང་རྗེས་དེ་ནས་སྐད་རིགས་བྱུང་བ་ནི་གཏན་ནས་མི་སྲིད་སྟབས། སྐད་རིགས་ལས་རིམ་པར་ཡི་གེའི་འཕེལ་རིམ་དར་དགོས། ཡི་གེ་གསར་གཏོད་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ལྐུག་ཀྱང་སོ་སོའི་མི་རིགས་དེའི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་འདུག་གཟིགས་རྗེས། དེ་ནས་དེ་དང་འཚམ་པའི་བརྡ་དང་ཡིག་རིགས་ཇི་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པས་ལས། ཡུལ་ལུང་གཞན་ཞིག་གི་སྐད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་བཟོས་པ་དང་ད་དུང་འགོ་མཇུག་ལྷུ་མི་འཐུག་པའི་ལྷ་སྒྲུང་དང་ཀླུ་སྒྲུང་ཡོད་ཚད་སྒྲོག་བསྡད་ན། སོ་སོར་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་རྩ་ཆེན་འདི་དག་མི་རིགས་གཞན་དག་ནས་ཕབས་བཤུ་དང་གཡར་པོ་བྱས་པ་ཙམ་ལས་རང་ཉིད་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྤྲང་པོ་ལག་སྟོང་ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་བཞིན་འདུག་པས་སྐད་གསང་སྒྲོག་པའི་སྤོབས་པ་ལྡན་མེད།
གང་ལྟར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དཔྱད་ཞིབ་པ་དག་གིས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་བརྗོད་འདྲ་མིན་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་དཔགས་པའི་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་དགོས། ཉེ་བའི་ཆར་བདག་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་རྒྱུད་འབར་མའི་མཁས་པ་ཞིག་དང་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བས། དེ་དང་བསྟུན་འབར་མའི་ཤེས་རིག་དང་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་དེབ་འགའ་ཀློག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བྱུང་།
ཐོག་མའི་འབར་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ།
འབར་མ་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ལ་མི་འབོར་ 60,280,000 དང་། མི་ལོ་ ༡༢༠༠༠ ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་འབར་མ་ཡང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་རྗེས། ད་ལྟའི་ང་ཚོས་འབོད་བཞིན་པའི་འབར་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ས་ནི་མཱོན་ (Mon) ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཞིག་དང་། ཡང་ན་པྱུ་ (Pyu) ཞེས་པའི་བོད་མིའི་རིགས་ལས་ཆད་པར་འདོད་མཁན་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད། མཱོན་ཞེས་པའི་མི་རིགས་འདིས་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་སྟེ་ ༡༥༠༠ BC ལོར་ཡས་མས་ནས་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌི་ (Irrawaddy) ཞེས་པའི་གཙང་པོའི་རྒྱུད་དུ་གཞིས་བཟུང་ནས་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་དུ་འབར་མའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱི་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་འགོ་ཚུག འོན་ཀྱང་དེའི་གོང་གི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དགུའི་རིང་ལ་ཡུལ་སྤྱི་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་མི་རིགས་ཞིག་གམ་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བྱུང་མེད་པ་འདྲ།
དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་དང་པོའི་ནང་དུ་བོད་སྐད་སྨྲ་བའི་འབར་མའི་མི་རིགས་པྱུ་ (pyu) ཞེས་པ་དེ་ཚོས་གོང་གི་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌིའི་ས་ཁུལ་ཁག་བདག་བཟུང་བྱས་ཏེ་རིམ་པར་གྲོང་ཁྱེར་འགའ་ཞིག་གསར་འཛུག་བྱས། དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌིའི་དབུས་ཁུལ་དུ་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་དུ་ནཱན་ཚཱའོ་ (Nanzhao) ཡིས་དབང་སྒྱུར་མ་བྱས་བར་པྱུ་ཡི་རྒྱལ་རབས་འགའ་ཞིག་བྱུང་ནས་སྟོབས་འབྱོར་དང་དབང་ཐང་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཡོད་འདུག གོང་གི་ནཱན་ཚཱའོ་མི་རིགས་ནི་ད་ལྟའི་ང་ཚོས་འབོད་ཀྱིན་པའི་ཁམས་ཡུན་ནན་གྱི་མི་རིགས་རེད་ལ། མི་རིགས་འདིས་ཕྱི་ལོ་ ༨༤༩ ལོར་པཱ་གྷན་རྒྱལ་རབས་(Pagan Kingdom)དབུ་བཙུག་ནས་ད་ལྟའི་འབར་མའི་མངའ་རིས་ཀྱི་གཞི་ཚུགས།
གང་ལྟར་གོང་གི་ཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དང་པོའི་ནང་དུ་འབར་མའི་མཱོན་པ་དབང་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་བོད་སྐད་སྨྲ་བའི་པྱུ་ཞེས་པའི་འབར་མ་ནི་བོད་རིགས་ཡིན་པ་སྨྲོས་མེད་རེད་ལ། དེ་རྗེས་པྱུ་མི་རིགས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནཱན་ཚཱའོ་འམ་ཡུན་ནན་མི་རིགས་ནི་བཀྲུས་ན་མ་དག་པའི་བོད་རིགས་གཙང་མ་ཞིག་རེད།
འབར་བོད་བར་གྱི་སྐད་ཡིག་གླེང་བ།
ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ལ་གཞིགས་ན། དེའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཤན་ཞུགས་པ་ནི་སྨྲོས་མ་དགོས་པ་རེད།
འབར་མའི་ཡི་གེ་ག་དུས་བྱུང་མིན་དང་དེའི་བྱུང་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་ཐད་མཁས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་ངེས། དཔེར་ན་འབར་མའི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཡུན་རིང་གནང་བའི་མཁས་པ་འགས་འདི་འདྲ་གསུངས་ཡོད། “འབར་མའི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མ་སྐད་དངས་མ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དང་འབྲེལ་ཡོད་” (Ethnologue; Languages of the World by Raymond G. Gordon ཞེས་པ་ལས་གསལ།) ཅེས་དང་། ཡང་མཁས་པ་གཞན་དག་འགས། “འབར་མའི་ཡིག་གཟུགས་ནི་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ཡིན། ” ཞེས་དང་། ཡང་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ “འབར་མའི་ཡིག་གཟུགས་ནི་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་པཱ་ལིའི་ཡི་གེ་བེད་སྤྱད་མྱོང་བ་ལས་རིམ་པར་བྱུང་བ་” སོགས་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་འདུག
གང་ལྟར་འབར་མའི་ཡིག་གེ་ལ་ཀ་རྨད་ ༣༣ ཡོད་ལ། སྡེ་ཚན་བདུན་གྱི་དང་པོ་ཀ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། གཉིས་པ་ས་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། གསུམ་པ་ཏ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། བཞི་པ་ཏ་སྡེ་གཉིས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། ལྔ་པ་པ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། དྲུག་པ་ཇ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་བཞི། བདུན་པ་ཐ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་བཞི་དང་བཅས་རེད། དེ་དག་གི་སྒྲ་གདངས་ནི་ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་ཀ་རྨད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད་ལ། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་འགྲོས་ཀྱང་བོད་ཡིག་དབུ་མེད་ལས་འཁྱུག་བྲིས་དང་ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ། དབྱངས་ཟེར་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་མེད་ཀྱང་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་སྐབས་སུ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་བོད་ཡིག་གི་མགོ་ཅན་སྨད་འདོགས་རྩིགས་བསྒྲགས་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་རྒྱས་པར་འཆད་ཀྱིན་འདུག
ཨང་གྲངས་ཀྱི་ཐད་ལ་འབར་མའི་ཨང་གྲངས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། བདུན་པ་ཕུད་པའི་དེ་མིན་ཨང་གྲངས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དང་དབྱིབས་གཟུགས་རྣམས་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཨང་གྲངས་དང་ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ་བར་མ་ཟད་གཅིག་པའི་ཚུལ་དུའང་མང་ཞིག་སྣང་།
དེ་དང་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གིས་འབར་བོད་བར་གྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱ་དགོས་པའི་གནད་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དཔེར་ན་གོང་གི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་འབར་མའི་ཡི་གེ་དེ་བོད་སྐད་ལས་བརྡ་དྲངས་ཏེ་བྱུང་བར་འདོད་པར་གཞི་བཅོལ་ཚེ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་འདི་ཡོད་དེ། བོད་ནས་ཆད་པའི་པྱུ་(Pyu)ཞེས་པའི་མི་རིགས་དེ་ཚོས་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་དང་པོའི་ཡས་མས་ནས་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པ་བར་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌིའི་དབུས་(སྐབས་དེར་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཟེར་)ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་བསྐྱོངས་ཡོད་ལ། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དེ་དག་གི་རིང་ཡི་གེ་མེད་པར་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པར་སེམས།
རྒྱུ་མཚན་ནི། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཞིང་འཛམ་གླིང་འདིར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་རོམ་མེན་དང་ཨེ་ལྗེབ། གྷི་རིའི་སི་སོགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུའང་ཆེའི་སྔ་མོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་ཞིང་ཕན་ཚུན་བརྡ་སྤྲོད་དགོས་ཚེ་ཡིག་རིགས་དང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཤིང་ཤུན་དང་པགས་རིགས་སོགས་ལ་བྲིས་ནས་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་ཐིང་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ལ་བེད་སྤྱོད་རྒྱུའི་ཡིག་རིགས་འདྲ་མིན་ཡོད་ཆོག་པ་ཞིག་དང་། ཤར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གླེན་པ་ལུག་འདྲ་བ་རྐྱང་རྐྱང་ཇི་ལྟར་ཡིན།
དེ་ལྟར་གོང་གི་པྱུ་(Pyu)ཞེས་པའི་བོད་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་སྐབས་ནས་ཡི་གེ་ཡོད་པར་ངེས་ལ། ཡི་གེ་དེའང་ད་ལྟའི་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་རང་ཡིན་པར་སྙམ། གལ་སྲིད་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་དང་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་འབར་ཡིག་གཉིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལས་དཔེ་བླངས་ཏེ་བཟོས་ཡོད་ཚེ། ད་ལྟའི་འབར་བོད་བར་གྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀ་ཆེས་འདྲ་བ་དང་ཐ་ན་ཨང་ཀི་ཚུན་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ག་ཐུག དངོས་གནས་བྱས་ན་བུ་ལ་ཕ་ཡི་གདོང་རིས་དང་སྐད་ངོ་ཡོད་དགོས་མོད། འབར་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་གཉིས་ཀས་དཔེ་ལེན་སའི་རྒྱ་གར་སྐད་རིགས་ཀྱིས་ལྷད་ཞུགས་པ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ཡོད་དགོས།
ཐོན་མི་ཨ་ནུས་བོད་ཡིག་བཟོས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཨང་ཀི་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ད་བར་མ་མཇལ། འོན་ཀྱང་འབར་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཨང་ཀི་ནི་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་རེད་འདུག་གོ།
འདི་ལྟར་བོད་ཡུལ་ཙམ་དུ་མ་ཚད་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་སྟེ་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུའང་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་ནས་དབུ་བརྩམས་ཏེ་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་མཁན་ཡོད་ཚེ། ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་བཞག་གནང་བའི་ཕ་ནོར་སྐད་དང་ཡི་གེའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ཇི་ཙམ་གཏིང་ཟབ་པ་དང་ཕུགས་བཙན་པ། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལས་དཔེ་བཤུ་བྱ་མི་དགོས་པར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་ང་ཚོའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བེད་སྤྱད་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་བཟོ་འདུག་གོ། །།
རྩོམ་ཐུང་འདི་ཉིད་འབར་མའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་ཐེཨེན་ཛོ་ལགས་དང་བཀའ་མོལ་བྱུང་རྗེས་གཤེན་ཚེ་ཚང་གིས་ནུབ་ཕྱོགས་འབྲས་ལྡན་གྲོང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བྲིས།། །།


text:
ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཅིང་། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་ལ་གདེང་འཇོག་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད།
ཚོགས་ཆེན་ཐོག ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་རིམ་ཁག་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། སྲོག་ཤིང་གི་འདུ་ཤེས། མིག་ལྟོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཅས་བརྟན་པོ་འཆང་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་གྱི་གདེང་ཚོད་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གདེང་ཚོད། ལམ་ལུགས་ཀྱི་གདེང་ཚོད། རིག་གནས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་བཅས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། རང་འགུལ་ངང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ངང་རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བ་ཟམ་མི་ཆད་པར་གཏིང་ཟབ་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བ། རུལ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་མཐའ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་ནས་སྲ་བརྟན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། ཏང་གི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་བ། ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་དང་། དྭངས་གཙང་། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ་བཅས་ཀྱི་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་དཔུང་ཁག་ཅིག་བཙུགས་ནས་ཏང་དང་མི་དམངས་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུགས་ལན་སྤྲད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།
ཚོགས་ཆེན་ཐོག ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་བ་དང་། མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིང་རིང་ལུགས་དང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་དགོངས་པ། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས། “མཚོན་བྱེད་གསུམ”གྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གོང་འཕེལ་ལྟ་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཅས་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་ཇུས་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྐུལ་འདེད་དང“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་ཇུས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ། “འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པ་དང་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་པ། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བ། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རུལ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་བཅས་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ལ་རྩ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ཡག་པོ་ཡོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་གིས་དཀྲིས་པའི་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་རྩད་གཅོད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་རྒྱུར་འགན་ལེན་ནུས་ལྡན་བྱས་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད།