text:
ཕྱི་ཟླ ༡༠ར་བསྐོངས་པའི་རྒྱ་དམར་མཐོ་རིམ་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཁོང་གི་སྲིད་སྐྱོང་གི་དམིགས་འདུན་དང་མདུན་ལྗོངས་གླེང་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ན་མི་སེར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བར་སྟོང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། ནུབ་གླིང་གི་རྣམ་པའི་དམངས་གཙོ་དེ་བས་ཀྱང་མེད། ད་དུང“ལྟོ་འགྲངས་ལུས་ཁོམ་པའི་ཕྱི་གླིང་བའི་རྐང་བརྡ་ལག་བརྡ”ལའང་ཉན་མི་སྲིད། དེ་ལས་ལྡོག་དེ། ཚང་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན་ལས་མངོན་པའི་གསལ་བརྡ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕེང་ལ་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་རེ་ཡོད་པ་དང་། མུ་མཐུད་ཀློག
ཟླ་བ: ཟླ་བཅུ་གཅིག 2014
ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་ཆེད་སྤྱོད་གནམ་གྲུར་བ་སོ་ལྐོག་འདྲེན་བྱས།
ཁོར་ཡུག་སྲུབ་སྐྱོབ་སྒྲིག་འཛུགས་ཏེ་ཁོར་ཡུག་བརྟག་དཔྱད་རྩ་འཛུགས (Environmental Investigation Agency)ཀྱི་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༤ ཟླ ༡༡ ཚེས་༦ཉིན་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་ཡིས་ཐན་སང་ནེ་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་ལྟེ་གནས་ཌར ཨེ་སི སཱ་ལམ (Dar es Salaam) གྲོང་ཁྱེར་ གྱི་ཚོང་པ་ཞིག་གི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༣ ཟླ ༣ པར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་དང་མཉམ་དུ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་ཐན་སང་ནེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་མི་སྣས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་བ་སོ་ཧམ་ཉོ་བྱས་ཤིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་གནས་དེའི་བ་སོའི་རིན་གོང་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་འཕར་ནས། སྐབས་ཤིག་ལ་བ་སོ་སྤྱི་རྒྱ་རེ་ལ་ཨ་རིའི་ཊོ་ལར ༧༠༠ རུ་འཕར་ཡོད་འདུག མུ་མཐུད་ཀློག


c: text/html

text:
ནང་བཅུད་འགྲོ་བའི་གྲོལ་ཚུལ་བཤད་པ།
[ཟླ་ཚེས། 2015-08-05 18:15:28][རྩོམ་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་དཔོན་སློབ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
སྤྱིར་འགྲོ་བ་མི་ཡི་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་གཟི་བརྗིད་རབ་ཏུ་འབར་བའི་མདོ་ལས། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྲས་ལུང་འདྲེན་གསལ་བ་ལ་གསུངས་པ། སྲས་སྤྲུལ་མདོ་༼ཇ་ཤ༢༡༩ཕ༡༽སྣོད་དང་བཅུད་གཉིས་སྲིད་ཚུལ་ལ། །སྣོད་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་ཆགས། །འབྱུང་བ་རིམ་ལྔ་མས་ཡར་བརྩེགས། །བཅུད་ནི་སྲིད་པ་དག་ལས་བྱུང་། །འོད་གསལ་ལྷ་ལས་ཡས་མར་གྲོལ། །ཞེས་དང་། བོན་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས། །མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ལས་ཀྱིས་འཁྲུལ། །ལས་ཀྱི་མ་རིག་རྐྱེན་དབང་ཅན། །རང་དབང་མ་རྟོགས་གཞན་དབང་གྱུར། །མ་རིག་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་ཡི། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཉོན་མོངས་སྦྱངས་པ་ལ། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཐར་པར་དྲངས་པའི་ཕྱིར། །སྣོད་བཅུད་ཐུགས་རྗེས་སྲིད་ནས་སུ། །འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་དཔལ་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་དང་། མ་རིག་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་ལ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཡེ་སྲིད་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །རྒྱུར་མཐུན་སྲིད་པ་བསྐྱེད་པར་མཛད། །དབྱིངས་ནས་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་གནས། །དབྱིངས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིས། །མ་གཡོས་བོན་ཉིད་དབྱིངས་ཆེན་ལས། །གཡོ་བའི་ཡེ་ཤེས་འོད་ལྔ་ཤར། །འོད་ལྔ་རང་བཞིན་མཁའ་ལ་གསལ། །མཁའ་གསལ་བོན་ཉིད་ལྷུན་ལ་རྫོགས། ། རྫོགས་སྐུ་ཚོན་གང་ངོ་བོ་སྲིད། །ཞེས་དང་། དེ་ལ་ཡེ་སྲིད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་ཞེས་སུ་བཏགས། །ཞེས་དང་། འགྲོ་བ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི། །ཐུགས་རྗེ་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་སྤྲུལ་པའི་ཡབ། །འོད་ལྔའི་སྙིང་པོ་ཀློང་དུ་འདྲིལ། །ཀློང་དུ་འབྱུང་བའི་ཡུམ་དུ་བསྐྱེད། །དབྱལ་གྱི་མོ་བཙུན་བཟང་མོ་ལ། །ཞེས་དང་། དེ་ལ་ཡེ་སྲིད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །མ་མ་གུང་ཁྲི་ཁྲི་མ་གསལ། །སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་ཞེས་སུ་བཏགས། །ཞེས་དང་། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་དོན་མཛད་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མཁའ་གསལ་ཕོ་བྲང་གི །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ། །རྫོགས་སྐུ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་དང་། ། ཐབས་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྲེལ་བར་བཞུགས། །ཞེས་དང་། སངས་པོ་ཡབ་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལས། །ཐབས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན། །སྲིད་པ་ཡུམ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ཡི། ། ཤེས་རབ་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྤྲུལ་པ་ལས། །ལྷ་གཤེན་སྲིད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །འགྲོ་བ་ཐར་པར་དྲངས་པ་དང་། །སྣོད་བཅུད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མེད་ལ་ཡོད་པར་སྲིད་པ་དང་། །སྟོང་ལ་གང་བར་སྲིད་པ་དང་། ། སོགས་ནས། ཐབས་ཆེན་སྲིད་པ་སྡེ་བཅུ་ཡིས། །འགྲོ་བ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་སངས་སྲིད་པའི་གནས་མཆོག་ཏུ། །ཐབས་མཆོག་སྲིད་པ་འབུམ་ཁྲི་དང་། །སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །མཁའ་ཀློང་ཡངས་པའི་བར་སྣང་ལ། །གནམ་གྱི་ལྷ་རྒོད་ཐོག་པ་དང་། །འགྲན་གྱི་ཟླ་མེད་བྱ་བར་སྤྲུལ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཀློང་གི་ས་གཞི་ལ། །སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་བྱ་བ་དང་། ། ཆུ་ལྕམ་རྒྱལ་མོ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་དབྱིངས་རུམ་དུ། །ཁྲི་བཞི་ནམ་ཏིང་བྱ་བ་དང་། ། ཐུགས་རྗེ་བྱམས་མ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །བཅུ་གསུམ་དགུང་གི་ཡང་ཐོག་ཏུ། །ཤེལ་ཝེར་སྤུག་གེ་ཆེན་པོ་དང་། ། འོད་ཀྱི་ལྷ་མོ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །མཁའ་གསལ་འོད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་སུ། །ཇོ་བོ་རླུང་འདབ་བྱ་བ་དང་། །ཇོ་མ་གནམ་ཕྱི་བྱ་བར་སྤྲུལ། །བསྐལ་པ་འཁོར་བའི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཁྲི་རྒྱལ་ཁུག་པ་བྱ་བ་དང་། །བསྐོས་པ་ཏིང་ནམ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །ཀུན་ཁྱབ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་རུམ་ན། །ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་བྱ་བ་དང་། ། འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །ཡོངས་འདུས་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ན། །འཕྲུལ་གཤེན་སྣང་ལྡན་བྱ་བ་དང་། ། བཟང་ཟ་རིང་བཙུན་བྱ་བར་སྤྲུལ། །གླིང་བཞི་མེ་ཏོག་མཛེས་སྟེང་ན། །ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་བྱ་བ་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ལྷ་མོ་བྱ་བར་སྤྲུལ། །དེ་ལྟར་ཡེ་སྲིད་རྒྱལ་པོ་དང་། །ཡེ་སྲིད་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་མོ་ལ། །དུས་དང་གནས་སྐབས་སྲིད་པ་ཡི། །བླ་དྭགས་ཚིག་གི་མཚན་བཅུར་བཏགས། །སྲིད་པ་ཡབ་ཡུམ་དེ་གཉིས་ཀྱི། ། སྲིད་པ་དེ་གཉིས་སྤྲུལ་པ་ལས། །ཡོད་མེད་དགེ་སྡིག་སྲིད་པ་སྟེ། །མུན་དང་སྣང་གི་སྲིད་པ་ལ། །མུན་ལ་མེད་ཁམས་རྒྱལ་མོ་སྲིད། །སྣང་ལ་སྣང་བ་འོད་ལྡན་སྲིད། །དེ་ལས་དགེ་དང་སྡིག་ཏུ་སྲིད། །དེ་ལས་དཀར་དང་ནག་ཏུ་སྲིད། །འོད་རླུང་ནག་པོའི་སྤྲུལ་པ་ལས། །མེད་ཁམས་གདུག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སྲིད། ། འོད་རླུང་དཀར་པོའི་སྤྲུལ་པ་ལས། །ཡོད་ཁམས་དཀར་པོའི་སྤྲུལ་པ་ཆགས། །ཞེས་དང་། སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་ལས། ལྡེབ༦༽ རྒྱུ་ལྔའི་བཅུད་ལས་སྒོང་གཉིས་སྲིད། །དཀར་ནི་འོད་དང་ཟེར་ལས་བརྡོལ། །ཡོད་ཁམས་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོར་གསལ། ། ནག་ནི་མུན་དང་འཐིབས་ལས་བརྡོལ། །མེད་ཁམས་སྟོང་པའི་རྒྱལ་མོར་གསལ། །མེད་པར་དགའ་བ་ཡོད་མི་སྦྱོར། །ཚངས་པ་ཡབ་ནི་སྲིད་ལ་སྦྱོར། །ཀློང་ན་གཡུ་མཚོ་སྔོན་མོར་སྲིད། །མཚོ་དབུས་དབྱལ་མོ་གཅིག་སྲིད་པ། །ཆུ་ལྕམ་རྒྱལ་མོ་སྲིད་པའི་ཡུམ། ། སངས་པོ་ཆུ་ལྕམ་གཉིས་སྲིད་པས། །མིང་དགུ་སྲིང་དགུ་བཅོ་བརྒྱད་འཁྲུངས། །སྤྲུལ་པ་དགུ་གཉིས་བཅོ་བརྒྱད་འགྱེད། །ཅེས་དང་། མེད་ཁམས་སྟོང་པའི་རྒྱལ་མོ་དང་། །མུན་ནག་འཐིབས་ཀྱི་བཙུན་མོ་བཤོས། །ལྷ་སྲིན་མིང་སྲིང་བཅུ་དྲུག་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནང་བཅུད་སྒོ་ང་དཀར་ནག་གཉིས་ལས་རིགས་དྲུག་གྲོལ་ཚུལ་བཤད།
གཞན་ཡང་བླ་ཆེན་དྲན་པས་མཛད་པའི་མཛོད་སྒྲ་འགྲེལ་ལས། ལྡེབ༦༢༽ནས། དམུ་ཡད་ཀྱི་ལྷ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། རྟ་ལྷ་དམར་པོ། གཡག་ལྷ་དུམ་པོ། བ་ལྷ་བཞོན་མོ། ལུག་ལྷ་གསང་པོ། ར་ལྷ་འཚེར་པོ། ཞེས་སོགས་དང་། ཡང་དེའི་འཕྲོ་ནས་ལྡེབ༦༤༽ནས། ལྟོ་འཕྱེ་ནམ་བུ་ཐུང་དང་བཤོས། །བུ་དགུ་གཅན་བཞི་བཅུ་གསུམ་བྱུང་། །ཞེས་པ། སྟག་བུ་གཟིག་བུ་གཉིས། དོམ་བུ་དྲེད་བུ་གཉིས། འཕར་བུ་སྤྱང་བུ་གཉིས། དབྱི་བུ་གསའ་བུ་གཉིས། ཝ་མོ་ཚེའུ་སེར་དང་དགུའོ། །གཅན་བཞི་ནི། བྱ་གཅན་ཁྲ། བྱི་གཅན་ཟེ།༼སྲེ་མོ།༽ཉ་གཅན་སྲམ། ཀླུ་གཅན་ཁྱུང་དང་བཞིའོ། །ཞེས་སོགས་ནས་ལྟས་ངན་མིང་སྲིང་དགུ། ལྷ་བདུད་མིང་སྲིང་ལྔ། ཡུལ་གདོན་མིང་སྲིང་དགུ། ཀླུ་བདུད་མིང་སྲིང་ལྔ། ས་བདག་མིང་སྲིང་དགུ། ས་སྲིན་ལྕམ་དྲལ་ལྔ། ཐེའུ་རང་སྤུན་དགུ། བྱུར་དང་མི་ལ་མིང་སྲིང་ལྔ་ལས་སོགས་པས་མི་དང་མི་མ་ཡིན་དང་། དུད་འགྲོའི་རིགས་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན།
མདོ་དྲི་མེད་ཇ་༢༢༤༽ ལས། དེ་ནས་འགྲོ་བ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་དང་གཤེན་དང་སྲིད་པ་གསུམ། །འགྲོ་བ་དྲངས་ཕྱིར་རིམ་པར་བྱོན། །སྲིད་པ་བར་དུ་སྲིད་པ་ལ། །སྲས་ནི་ཕོ་དགུ་མོ་དགུ་དང་། ། དབོན་ནི་ཕོ་མོ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། །ཁམས་ནི་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་དང་། །སྟེང་ན་ལྷ་གར་རྟེན་གསུམ་དང་། ། འདོད་ཁམས་གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་ཁམས། ། གར་ནི་མཐུ་སྟོབས་སྤྲུལ་པ་ཡི། །དབལ་གསས་དགུ་ཁྲི་དགུ་འབུམ་དང་། །བདར་གསས་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དང་། །འཐོར་གསས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང་། ། དབལ་མོ་ཉིས་ཁྲི་བདུན་འབུམ་སྟེ། །རྟེན་ནི་ཕྱྭ་སྲིད་སྐོས་གསུམ་དང་། །གིང་ཆེན་སྲིད་རྗེ་འབྲང་དཀར་དང་། །མ་ཧ་ཕྱྭ་རྗེ་རིང་དཀར་དང་། །སྐོས་པ་སྐོས་རྗེ་འབྲང་དཀར་ཏེ། །ལྷ་གར་རྟེན་དང་གསུམ་དུ་སྲིད། །བར་ན་མི་སྨྲ་གཤེན་གསུམ་སྟེ། །མི་ནི་ལྷ་ལས་མི་རུ་གྲོལ། །ཁྲི་བཞི་རྒྱལ་ལས་འགྲོ་བ་སྟེ། །དང་པོ་ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་དང་། །ཕོར་ཐོག་བྲེ་ཐོག་ཕུལ་ཐོག་སྟེ། །ཤེད་ཅན་༼ གླིང་བཞིའི་མིའི་རྩ། ༽ཤེད་བདག་ཤེད་བུ་དང་། །ཤེད་ལས་བསྐྱེད་པ་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར། ། གཡུང་དྲུང་ཁྱིམ་བདུན་དྲུམ་ཤིང་བཅུད། ། མེ་ཏོག་སྦུབས་གནས་མི་ལས་སོགས། །རི་རབ་བང་རིམ་གནས་པ་དང་། །གླིང་བཞི་རི་བདུན་མི་རྣམས་སྲིད། ། སྨྲ་ནི་མི་འམ་ཅི་ལ་སྟེ། །ལྗོན་པ་སྐྱེས་དྲུག་ཏིང་ཙུག་དང་། །མགོ་བརྙན་ཅན་ལས་སོགས་པ་སྟེ། །གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་དུ་གནས་པར་སྲིད། །གཤེན་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དེ། །རང་བཞིན་མཁའ་ལ་བྱོན་པ་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཀློང་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། །ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་དོན་ཆེད་དུ། །ཕྱྭ་གཤེན་འཕྲུལ་གཤེན་སྲིད་གཤེན་དང་། །སྣང་གཤེན་གྲུབ་གཤེན་གྲོལ་གཤེན་དང་། །འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་གཤེན་དུ་སྲིད། །འོག་ན་འདྲེ་སྲིན་བྱུར་གསུམ་སྟེ། །འདྲེ་ནི་ལྷ་ལ་འགྲན་དུ་ཚོལ། །སྲིན་ནི་མི་ལ་བདུད་དུ་ཆེ། །བྱུར་ནི་གཤེན་ལ་བར་ཆོད་རྩོམ། ། ལྷ་མིན་ལྷ་རུ་བརྫུ་བ་དང་། །མི་མིན་མི་རུ་བརྫུ་བ་དང་། །ཕན་དང་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ། དབལ་ཡོག་ཁྲིན་དང་གཉེར་འོལ་མཚམས། །དམུ་བདུད་བཙན་དང་སྲིད་སྐོས་ཕྱྭ། །ལྷ་སྡང་བདུད་དུ་འབེབ་པ་སྟེ། །ཟླ་ཉི་སྐར་དང་སྤྲིན་གཞའ་དལ། །ཟེར་དང་ལོ་རྫི་མཁའ་ལ་རྒྱུ། །ཀླུ་གཉན་རྒྱལ་དང་སྨན་གཟེད་སྲིད། །འདྲེ་སྲིན་བྱུར་དང་གཤིན་རྗེ་ཆུད། །དྲི་ཟ་གནོད་སྦྱིན་ཀླུ་དབང་དང་། །གདུག་པ་ཞེ་ངན་ས་བདག་ཚོགས། །གདུག་རྩུབ་ལྷ་མིན་སྡེ་རུ་སྲིད། ། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གོང་གི་གཡེན་སྡེ་རྣམས་མེད་དེ། མིས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཟེར་ན། དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་པས། མིས་མ་མཐོང་ན་མེད་པས་མ་ཁྱབ་བོ།།
གཞན་ཡང་འདི་འདྲ་སྨྲ་བས། ཚད་མ་མངོན་སུམ་གཅིག་པུར་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །ལུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དང་བསྟུན་ནས། སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རིགས་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་བྱས་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་དྲང་ངེས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་བཟང་ལ་བརྟེན་ན། ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པ་དང་མཐུན་པ་ལྟ་བུའི་དྲང་དོན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ལྟར་བཤད་ནས། ངེས་དོན་དུ་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་བྱེད་པོ་མེད་པས་སྤྱི་ཁེགས་པས་བྱེ་བྲག་ཤུགས་ལ་ཁེགས་པ་ཡིན་པས་ནང་སྲིད་པས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་སྤྲོས། ལྷ་ཆེན་གཤེན་ལྷའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་འདྲེན་བརྒྱ་བའི་མགོན་པོ་སྤྲུལ། བདེར་གཤེགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལས་འདས་ས་མེད་པས། དེ་ལ་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་ས་ཏྲིག་ཨེར་སངས་ཞེས་བརྗོད་པས་དོན་ལ་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཡི་དམིགས་རེ་ལ་ལྷ་མོ་ལྷ་ཆེན་སྲིད་པ་གཤེན་རབ་བཅས་བཞི་རེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།
འོ་ན་མདོ་ལས། སྟོན་པའི་རང་བཞིན་དཀོན་ན་བཙུན། །བསྟན་པ་གཅིག་ལ་སྟོན་པ་གཅིག །གླིང་བཞི་གཅིག་ལ་ཉི་མ་གཅིག །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་མི་འཐད་ཟེར་ན། དེ་ཡང་བསྟན་པ་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བསྟན་པ་དེ། སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་དུ་མ་མི་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན། མཚན་མདོ་དང་། བསྐལ་བཟང་སོགས་ལུང་རྣམ་དག་མིན་པར་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་གཞུང་ཁུངས་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེང་ནས་ནང་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་བའི་བྱུང་ཚུལ་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་དེང་དུས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དུར་ས་བསློགས་ནས་རྙེད་པའི་རས་དུམ་ལྷུ་བསྒྲིགས་པ་ལས་མཐོང་བའི་འདྲ་མིན་གྱི་དུད་འགྲོའི་གཟུགས་ལས་རིམ་བཞིན་གནམ་ལ་འཕུར་དགུ། ས་ལ་འཛུལ་བཅུ། བར་ལ་འགྲིམས་དགུ། སྤྲ་སྤྲེལ་ལས་མི་ཡི་འགྲོ་བ་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བཤད་པ་མཐོང་མོད། དེ་ལྟར་ན་དེང་དུས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་མ་ཚང་ཞེས་འདྲིའོ། །ཁྱེད་རང་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་མཚུངས་སོ་ཟེར་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་ལན་གཅིག་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་སླར་མི་བསྐྱེད་དེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་མ་འགག་པ་ལ་བརྟེན། ནང་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་བའི་སོན་གཞི་ལན་གཅིག་སྤྲུལ་པའི་འོག་ཏུ་སླར་དེའི་བྱ་བ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདིའི་སྐོར་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་མཁས་དབང་དཔལ་ཚུལ་གྱིས་མཛད་པའི་ལྡེབ ༨༣༢༽ནས་གསལ་ལོ།།
《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》ལས་ཚན་བཤུས་བྱས།
2012ལོའི་«ཞང་བོད་ཞིབ་འཇུག»སྤྱི་དེབ་དང་པོ་ལས་དྲངས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་ཡང་གཏན་ཕབ་བྱས་པར་མ་ཟད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་རེ་རེ་ལ་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱས་ཡོད། འདི་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ལ་ཤེས་མེད་ཆོར་མེད་ངང་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་པས་འདིར་ཆ་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ཁྲིམས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། བོད་མིའི་མི་ཆོས་བསམ་བློ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་འགའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཡོད།
[གནད་འགག་མིང་བརྡ།]དགེ་བ་བཅུ། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག མི་ཆོས་བསམ་བློ།
དང་པོ། མི་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་རགས་ཙམ་བཤད་པ།
ནུབ་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་མི་ཆོས་རིག་པ་ཞེས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དར་ཡོད་ལ། “མི་ཆོས་རིག་པ་ནི་རིན་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཡིན་ལ། ཀུན་སྤྱོད་རིན་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཡང་ཡིན། ངོ་མ་བཤད་ན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོའི་རིན་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཡིན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་འཚམ་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་གཏན་ཁེལ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་གཏན་ཁེལ་གྱི་གོ་རིམ། མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཚན་རིག་ཡིན། དེ་བས་མི་ཆོས་རིག་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། བྱ་འོས་པའི་མི་ཆོས་རིག་པ་དང་(元伦理学)། ཚད་གཞིའི་མི་ཆོས་རིག་པ(规范伦理学)། སྤྱོད་བཟང་མི་ཆོས་རིག་པ(美德伦理学)བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད།” ①མི་ཆོས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་གཞི་མང་མོད་ཡོངས་གྲགས་སུ“མི་ཆོས་རིག་པ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚན་རིག་ཡིན། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་གཏན་འཁེལ་གྱི་གོ་རིམ་དང་གཏན་འཁེལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ། ད་རུང་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་ཅིག་ཡིན”པར་འདོད།① མི་མང་ཆེ་བས་མི་ཆོས་དང་ཀུན་སྤྱོད་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་ཡོད་ལ། མིང་འདི་གཉིས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྟེང་ནས་བཤད་ན་ངོ་མ་དེ་འདྲ་ཡིན་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི“མི་ཆོས་ནི་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་གི་སྐད་“ethos”བྱུང་ཞིང་། དོན་ནི་གཤིས་ཀ་དང་དང་གོམས་འདྲིས། གོམས་སྲོལ་རེད། “ཀུན་སྤྱོད”ནི་ལ་ཏིང་གི་མིང“mos”ལས་བྱུང་ཞིང་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་དང་གོམས་སྲོལ་རེད། དེ་བས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གོ་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ། དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་། གོམས་སྲོལ་ལམ་ནང་གི་གཤིས་ཀ་དང་གཤིས་སྤྱོད་རེད་ལ། གསལ་པོར་བཤད་ན། དོན་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་འོས་འཚམས་ཡིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན།” ② རྒྱ་ནག་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས“ཀུན་སྤྱོད་ནི་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་འོས་འཚམ་ཡིན་པར་ཁོ་ནར་གོ་ཞིང་། མི་ཆོས་ནི་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་འོས་འཚམ་ཡིན་པ་འདུས་པར་མ་ཟད་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་པ་དོན་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་འདུས”③པར་འདོད། མི་ཆོས་ཞེས་པ་ལ་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་སུ་མི་ཆོས་ནི་མི་དང་མིའི་ཕན་བདེ་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པ་དང་མིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》རུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསླབ་བྱའམ་མིའི་ཚུལ་ལུགས་སམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བཀོད་ཡོད།
བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་བསྟན་བཅོས་སུ“གནས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་རུང་།། གཞི་དང་གནས་མལ་གང་དུ་བྱེད་ཀྱང་རུང་།། གྲོགས་དང་འགྲོགས་ལུགས་སུ་ལ་འཆོལ་ཡང་རུང་།། གཞན་དང་བསྟུན་པ་མི་ཆོས་རྩ་བ་ཡིན།།”④ཞེས་མི་ཆོས་རྩ་བ་ནི་གཞན་དང་བསྟུན་པ་མི་ཆོས་རྩ་བ་དང་།“མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན།།ལྷ་ཡུལ་བགྲོད་པ་ཐག་མི་རིང་།།ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེམ་སྐས་ལ།།འཛེགས་ན་ཐར་བ་གམ་ན་འདུག།”⑤ཅེས་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དབར་གྱི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་བརྒྱུད་མི་ཆོས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་དགེ་བ་བསྟན་ཡོད་དོ།།
གཉིས་པ། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་མི་འདྲ་པ་དང་དགེ་བ་བཅུ་བོ་གཞུང་ལུགས་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ།
སྤྱིར་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་སྟེ་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། ལོག་གཡེམ་མི་བྱེད་པ། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ། ངག་གི་དགེ་བ་བཞི་སྟེ་རྫུན་མི་སྨྲ་བ། ཕྲ་མ་མི་བྱེད་པ། ངག་ཀྱལ་མི་བྱེད་པ། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་སྟེ་བརྣབས་སེམས་མེད་པ། གནོད་སེམས་མེད་པ། ལོག་ལྟ་མེད་པ་བཅས་ཡིན་ལ།“འདིའི་ཁར་མ་ལ་མར་འཛིན་པ། ཕ་ལ་ཕར་འཛིན་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ། རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་བཀུར་བ། བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ། གཞན་ལ་ངན་གཡོ་སྤང་བ་སྟེ་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་བཅུ་དྲུག་རུ་འདོད”① གཞན“མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་བཟུང་དད་ཅིང་གུས་པས་མཆོད།། ཕ་དང་མ་ལ་དྲིན་བཟོ་བཀུར་བསྟི་བྱ།། དྲིན་ཅན་ཡི་མི་གཅོད་ཅིང་བཟང་ལན་འཇལ།།མཐོན་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྒོལ་སྨྲས་ན་ཉན།།ལས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཡ་རབས་རྗེས་སུ་འབྲང་།།ཆོས་དང་ཡི་གེར་བློར་འཇུག་དོན་ཤེས་བྱ། རྒྱུ་འབྲས་ཡིད་ཆེས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཛེམ།།གཞན་ལ་བསམ་ངན་མི་བྱ་ཕན་པ་གདགས།།ཅི་བྱེད་རང་སེམས་དཔང་བཞག་དྲང་པོར་བྱ།།ཟས་དང་ཆང་ལ་ཆོད་འཛིན་ཁྲེལ་འཛེམ་སྐྱེད། ། སྐྱིན་པ་བུ་ལོན་ལ་སོགས་དུས་སུ་གཞལ། ། བྲེ་དང་སྲང་ལ་སོགས་པ་གཡོ་ཟོལ་སྤང་།།མ་བཅོལ་ལས་ལ་དོན་མེད་ཁ་གཏོགས་སྤང་།།རང་ཚུགས་བཟུང་ནས་བསྒྱུར་ཁ་ལྕི་བར་བྱ།མནའ་དང་དམ་བཞག་སྲོག་ལྟར་གཅེས་པར་འཛིན།།དེ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་ཡི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཏེ།།ཡ་རབས་བཟང་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ། ཕྱི་མར་ཕན་བདེའི་གོ་འཕང་དམ་པ་ལ། ། བོད་འབངས་ཐམས་ཅད་བཀོད་དེ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད། །”②ཞེས་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས་སུ་འཁོད་ཡོད། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མོས་གུས་སྐྱེད་པ། དམ་པའི་ཆོས་བཙལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ། ཕ་མ་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་བ། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཞེ་མཐོང་ཡོད་པ། རིགས་མཐོ་བ་དང་རྒན་པར་བཀུར་སྟི་ཆེ་བ། ཡུལ་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་ཕན་འདོགས་པ། བཀའ་དྲན་ཞིང་སེམས་ཆུང་བ། ཉེ་དུ་མཛའ་བཤེས་ལ་གཞུང་རིང་བ། ཡ་རབས་ཀྱི་རྗེས་སྙེག་ཅིང་ཕྱི་ཐག་རིང་བ། ཟས་ནོར་ལ་ཚོད་འཛིན་པ། སྔར་དྲིན་ཅན་གྱི་མི་རྩད་གཅོད་པ། བུ་ལོན་དུས་སུ་འཇལ་ཞིང་བྲེ་སྲང་ལ་གཡོ་མེད་པ། ཀུན་ལ་ཕྲག་དོག་ཆུང་བ། ངན་པའི་གྲོས་ལ་མི་ཉན་ཞིང་རང་ཚུགས་འཛིན་པ། ངག་འཇམ་ཞིང་སྨྲ་བ་ཉུང་བ། ཐེག་པ་ཆེ་ཞིང་བློ་ཁོག་ཡངས་པ་བཅས་བཅུ་དྲུག་རྩིས་ཡོད། འདི་གཉིས་ལས་དགེ་བ་བཅུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བའི་ནང་གསེས་ཡིན་ལ། ནང་བསྟན་གྱི་སྒོ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་སྐོར་རེད། 《མདའ་དང་འཕང་》ཞེས་པའི་ནང་“འཕན་ཡུལ་ནི་འདུལ་ཁྲིམས་སྐོར་ཡིན་ལ། གོང་གསལ་ནང་གསེས་བཞི་པོ་ལས་འགའ་ཞིག་གི་མཚུངས་དཔེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ནང་རེ་རེ་བཞིན་དྲངས་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ཆབ་དཀར་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་གསང་སྔགས་དང་། འཕན་ཡུལ་ལ་མདོ། ཞེས་འབོད་པ་ལྟར་རོ།”①ཞེས་བོན་ལ་ཡང་འདུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད། དགེ་བ་བཅུ་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འདུལ་གཞུང་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མི་དགོས་སྟེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་“ལེགས་སྤྱོད་ཉེས་སྤྱོད་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་གསུམ་དུ་ངེས་ལ། སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་མི་དགེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུར་མ་འདུས་ཀྱང་། དགེ་མི་དགེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་ལོང་ངམ་རགས་པ་ཁ་ན་མ་མཐོ་བའི་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རྣམས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནད་བསྡུས་ནས་ནག་པོའི་ལས་ལམ་བཅུར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་སྤངས་ན་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནད་རྣམས་ཀྱང་བཅུར་འདུས་པར་གཟིགས་ནས་དཀར་བོའི་ལས་ལམ་བཅུར་གསུངས།” ② ཞེས་པ་དང་“དགེ་བ་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་གི་རྩ་བའི་བསླབ་ཁྲིམས་ཤིག་ཡིན་པས་དེ་བཅུའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པའི་དགེ་བའི་བསླབ་ཁྲིམས་མེད་ཅེས་ཐག་བཅད་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ།། དེས་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ 《དགེ་བ་བཅུའི་མདོ》ཞེས་བྱ་བའི་གསུངས་དོན་ནི་མི་དགེ་བཅུ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཟོད་གླགས་མེད་པར་གཟིགས་ནས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར《དགེ་བ་བཅུའི་མདོ》གསུངས་པ་སོགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་བཀའ་མང་དུ་བརྩལ་བ་དང་།”③ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཤེས་ཐུབ་བོ།། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཆོགས་དང་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་མོ།།
གསུམ་པ། དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཐུབ་པའི་སྐོར་གྱི་དོགས་སློང་།
སྔ་རབས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྔོན་ལ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ནི་བོན་སྒྲུང་ལྡེའུ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་བར་བཤད་ལ་དེ་ལས་བོན་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་སམ་བོད་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཤེས་རིག་ཡིན་ལ། བོད་མི་ཀུན་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་བསམ་བློ་དང་འདུ་ཤེས། སྤྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡང་ཡིན་མོད། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ལི་ཐེ་སེས་ཙིནྟ་མ་ནིའི་གཟུངས་དང་། སྤང་བཀོང་ཕྱག་བརྒྱ་བ་སོགས་བོད་དུ་ཁྱེར་ཡོང་བ་ལ་གནམ་ནས་བབས་པར་དགོངས་ནས་གཉན་པོ་གསང་པ་ཞེས་བཏགས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་པས། སྲིད་དང་རྒྱལ་པོའི་ཚེ་འཕེལ་བར་གྲགས་ལ། འདི་ནས་བཟུང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བཪྙེས་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་ལྔ་པའི་ནང་ཡིན་པས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གིས་ཆོད་ཡོད་པས་ལོ་འདིའི་རིང་རིག་གནས་གསར་པ་ཞིག་དང་ལེན་བྱས་པར་མ་ཟད་དེ་ཡང་བོད་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་སོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དང་འདྲ་བར་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། ལམ་ལུགས་སོགས་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ནི་སྨྲས་མ་དགོས་མོད། འདིར་ཟུར་དུ་བཤད་དོན་ཡང་འདི་ནི་ནང་ཆོས་བོད་དུ་དར་བའི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་འདིར་སྐབས་དེའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པར་འདོད་དེ། སྐབས་དེར་མཚོན་ན་བོད་ས་གནས་རང་གི་བོན་གྱིས་ཀྱང་རིག་གནས་གཞན་བསྡུ་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། “དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་བོན་ཆོས་དེ་ནི་བོད་ས་གནས་རང་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་བོན་ཆོས་ཡིན་པས་མིང་ལ་བརྡོལ་བོན་ཟེར། ཆོས་ལུགས་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་གདོད་མའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་འབྱུང་བ་ལྔའི་ལྷ་དང་། ཡུལ་ལྷ། ཁྱིམ་ལྷ། དགྲ་ལྷ། ཞང་ལྷ་སོགས་ལྷ་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་བ་ཕྱུགས་དང་། ར་ལུག ཤྭ་བ་སོགས་བསད་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་པ་དང་། མི་ཤི་ཚར་ནས་འདྲེ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལྷ་འདྲེ་ཤི་ནས་མི་ལ་སྐྱེ་པའང་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་གྱིན་ཡོད། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོན་དཀར་བོ་ཟེར་ཞིང་། .......དེ་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཏཱ་སིག་བརྒྱུད་ནས་བོད་དུ་འཁྱར་བའི་མུ་སྟེགས་དབང་ཕྱུག་པའི་ལྟ་བ་དེ་དང་སྔར་ཡོད་བོན་པོའི་ཆོས་གཉིས་བསྲེས་ཏེ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དེ་ནི་འཁྱར་བོན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པ་ལས་བརྡོལ་བོན་མིན། དེ་ནི་ཤི་གསོན་གྱི་རིམ་གྲོའི་སྐབས་ནོར་ཕྱུགས་གྲངས་མེད་གསོད་པའི་དམ་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་ཪྙིང་བ་དེ་བཀག་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཕྱེ་དང་མར་གྱིས་བཅོས་པའི་གླུད་དང་མདོས་གཏོང་བའི་སྲོལ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན། སེམས་ཅན་བསད་པའི་དམར་མཆོད་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མཐོང་ནས། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ཞེས་གསལ།”①ཞེས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ཡར་སྔོན་ནས་བོན་པོར་མཚོན་ན་ཡང་གཞན་གྱི་རིག་གནས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཚབ་མར་སོགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཆོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་སྙམ། གོང་གི་དཔེ་ཆ་དེའི་ནང་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་གཏེར་མ་ལས་དཔེར་དྲངས་ཡོད་པ་ལས་སྒོ་ཕྱུགས་སོགས་མང་པོ་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་དེས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པས་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་བཙན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཆོགས་དང་བསྟུན་ཅིང་རང་གི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཕན་པའི་རིག་གནས་ཤིག་དྲངས་པ་ཡིན་མོད། མདོར་བསྡུས་ན་སྐབས་དེར་མཚོན་ན་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་བོན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་སོགས་བོན་ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པས་བོན་ལ་དད་པའི་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་ཡང་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་པར་སྙམ། ཡང་ཅིག་བཤད་ན་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྔོན་གྱི་བོན་ཆོས་ནི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བོན་ཆོས་ལ་འདུལ་བའི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད་ལ་ལ་ཞིག་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་འདྲ་བའི་ཆའམ་ཡང་ན་ཕན་ཚུན་རེ་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་མིན་དོགས་སློང་བྱས་ན་མི་འགྲིག་རྒྱུ་མེད་པར་སྙམ། དེ་མིན་ན་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊའི་ནང་ཆོས་བསྒྱུར་མ་ཐག་རང་གི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པའི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་ཁྲིམས་ལུགས་སུ་གཏན་ཁེལ་བྱ་དཀའ་བར་སྙམ་མོ།།
ཡང་“ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་ཙམ་ནས་བཟུང་། བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་སམ་རིག་གནས་རྒྱུ་ཆ་སིམ་འཛུལ་བྱས་པའི་ཚུལ་སྣང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་པར་སིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་བོན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ལྟ་བར་ཐེབས་པར་གྲགས། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཤར་གླིང་ནང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། .......དེའི་སྐབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་གསང་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་བཞག་པ་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་དང་ལེན་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་མེད། དེའི་སྐབས་ཀྱི་བོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐད་ཀར་ཕོག་ཡོད་ལ། བོན་གྱིས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ནང་གི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་དག་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱས་རྗེས། ལྟ་བ་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་མ་དཔྱད་པར་ཐད་ཀར་གོང་དུ་བླངས་ཡོད། སྐབས་དེ་ཤེད་ཀྱི་བོན་ནི་མངལ་ཆགས་པའི་དུས་མཚམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟ་བུར་སླེབས་ཡོད་ཅིང་དེ་ཡི་དུས་སུ་བོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བརྩིས་ནས་དང་མོས་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་ལྷ་གསོལ་བ། པར་སིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལེན། རྒྱ་གར་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ལྟ་བ་རྣམས་བོན་ལུགས་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པའི་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད།”①ཞེས་པ་འདིས་བོན་རང་ངོས་ནས་སྐབས་དེའི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་ནང་གཞུང་མང་པོ་བསྒྱུར་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་པའི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ནང་གི་“ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་”ལས་སྐབས་དེའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་རེ་གཉིས་ཤེས་ཐུབ་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་མེད་དང་། ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཐེབས་ཚུལ་སོགས་བཤད་དཀའ་བས་འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟ་བུར་བཞག་ན་ཡང་མི་འགྲིག་རྒྱུ་མེད་པར་སྙམ། འདིར་དེ་ལས་དཔེ་ཞིག་དྲངས་ན་《ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོའི་》ནང་དུ་བདེ་བའི་ངོས་འཛིན་སྐོར་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་རྩོམ་འདིའི་ཉིང་བཅུད་དུ་སེམས། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྩོམ་འདིའི་མགོ་བརྩམས་མ་ཐག་འདིའི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་མི་སུ་ཡིན་རུང་བདེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་རྩོམ་འདིའི་ནང་གི་ནུ་བོ་ས་ཆ་གཞན་དུ་འགྲོ་དོན་ཡང་བདེ་བ་ལས་མེད་པས་ཕུ་བོས་སྦ་གསང་མེད་པར་རང་གིས་བདེ་བར་བཟུང་བའི་ངོས་འཛིན་དེ་ནུ་བོར་བཤད་ཡོད་ལ་འདི་ནི་སྐབས་དེའི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་ཞིག་གི་ལྟ་ཚུལ་ཡིན་མོད། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བལྟས་ན་ཡང་དེའི་རོ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མ་ཉམས་པར་རང་ལ་བློ་བསྐྱེད་སྟེར་ཐུབ་བོ། དེ་ཡང་དྲི་བ་དང་པོར། ནུ་ན་རེ། མྱིར་སྐྱེས་བ་ལ། གང་བདེ་ན་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན། ཕུ་ན་རེ། སེམས་བདེ་ན་བདེ་བའྀ་མཆོག་ཡིན།། སེམས་མྱི་བདེ་ན།། གཞན་ཆི་བདེ་ཡང་བདེ་བ་མ་ཡིནོ། ཞེས་མིར་སྐྱེས་པ་ལ་སེམས་བདེ་ན་ད་གཟོད་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད་པ། དྲི་བ་གསུམ་པར། ནུ་ན་རེ། དགོས་པ་ལ་མ་སྟོར་བ་བྱ་བ་གང་།། ཕུ་ན་རེ། ཡོངས་ནི་དགོས་པ་ལ་སྟོར་བར་བྱ་བ་གཆིག་གྱང་མེད།། དེའི་ནང་ན་མཆོག་བདམས་ན།།(སྲོག) ཁྲིད་ཉིས་མ་སྟོར་པར་བྱ་འོ། ཞེས་སྤྱིར་དགོས་པའི་ནང་བརླག་འོས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་བདམས་ན་སྲོག་དང་ཁྱིམ་སྲིད་གཉིས་མ་བརླག་པར་བྱའོ་ཞེས་མིའི་སྲོག་དང་ཁྱིམ་སྲིད་ནི་མཆོག་ཡིན་པ་ལས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཏེ་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཤུགས་ནས་གོ་ཐུབ་བོ། འདིས་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་མིའི་ཚེ་སྲོག་ནི་རིན་ཐང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ཡང་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ནང་གི་རི་དྭགས་བདས་པའི་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ལས་མི་གཡག་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་འགྲམ་གྱི་མིས་བསྐྱབས་ན་བྱ་དགའ་དང་མ་བསྐྱབས་ན་ཆད་པ་དང་སྟོང་འཇལ་བའི་སྣང་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སྔ་མོ་ནས་ཚེ་སྲོག་གི་རིན་ཐང་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པར་སྙམ་མོ། གོང་གི་འདི་དག་ལས་ང་ཆོར་བློ་བསྐྱེད་ཐེབས་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སུ་གཏན་ཁེལ་ཐུབ་པ་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་སྤྱི་ཆོགས་སོགས་ལ་འབྲེལ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ།།
བཞི་པ། ཀུན་སྤྱོད་འདིས་བོད་མིའི་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་དང་སྤྱི་ཚོགས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ནུས་པའི་སྐོར་བརྗོད་པ།
ཀུན་སྤྱོད་དམ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདིས་བོད་མིའི་བསམ་བློར་ཕྱོགས་སྒོ་མོ་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པས་རེ་རེ་བཞིན་འགོད་ན་གཅིག་ནས་མང་དྲགས་པ་དང་གཉིས་ནས་ང་ཆོས་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་ཀྱིན་འདུག་པས་དགོས་པ་ཆེར་མེད་པས་འདིར་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་འགའ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།
གཅིག སྲོག་མི་གཅོད་པའི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པ།
ལོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྔོན་དུ་སྲོག་མི་གཅོད་པ་འདི་ཁྲིམས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ད་ལྟའི་བར་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་དེ། འདིའི་སྲོག་ཟེར་པ་ཡང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུར་མི་གོ་བར་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཐང་གི་འབའ་འབུ་གྲོག་མ་ནས་གནམ་གྱི་བྱ་བྱིའུ་སོགས་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཐམས་ཅད་ལ་གོའོ། འདིས་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐོན་ཡོད་དེ། རི་དང་ནགས་ཚལ། སྤང་ལྗོངས་སོགས་སུ་གནས་པའི་རི་དགས་དང་སྲོག་ཆགས། ཆུ་ཕྲན། ཆུ་བོ་སོགས་སུ་གནས་པའི་ཉའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་མི་གཅོད་པས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་རྐྱེན་མ་ཐེབས་སྟབས། ད་ལྟ་འདེ་འཛམ་གླིང་འདིར་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་རྩྭ་དང་རྩི་ཤིང་། རི་དྭགས། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་ཁོར་ཡུག་གི་མཁའ་དབུགས་སོགས་གཙང་ཞིང་རི་སྡེ་དང་དགོན་པ་རུ་མི་དང་རི་དྭགས་སོགས་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བ་ནི་ད་ལྟ་ཡང་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་དུས་རྒྱུན་མཐོང་ཀྱིན་འདུག་པས་དེང་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་དུ་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཙང་བཙོག་གི་དྲི་མའི་མ་གོས་པའི་གནས་གཅིག་པུ་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་བོད་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དུ་ནད་ཡམས་དང་ཆུ་ལོག ས་འགུལ་སོགས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནོད་རྐྱེན་བཟོས་པ་ཉུང་བའི་ས་ཁུལ་ཅིག་ཀྱང་རེད། “སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྡིག་ལས་སམ་བྱ་བ་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་སྡོམ་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་མི་གསོད་པ་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱང་སྲུང་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་མིས་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཚེ་ཐར་ཏུ་གཏོང་བའི་མི་ཚད་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་སོགས་དཔེར་ན་ཤིང་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ །”①གཞན་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ཁྲོད་དུ་ཤན་པ་དང་རྔོན་པ་སོགས་མི་ངན་པར་བརྩི་ཞིང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པས་ཤན་པ་དང་རྔོན་པར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པ་ཉུང་པའམ་གཉེན་མི་སྒྲིག་པ་ལྟ་བུ(ལ་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་རིགས་རུས་དབྱེ་སྟངས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་པར་འདོད།) ཡང་སྲོག་མི་གཅོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཉའི་རིགས་ཀྱི་ཤ་མི་ཟ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཛེམ་པ་མིན་པར་ཆེས་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བཤད་ནི་ཉ་ནི་ཀླུའི་རིགས་ཡིན་པས་ཉ་ཤ་མི་ཟ་བར་བཤད། ཉའི་ཁོག་ཏུ་ཉ་ཕྲུག་མང་པོ་ཡོད་པས་ཉ་ཤ་ཟས་ན་སྡིག་པ་ཆེ་བའི་སྐོར་ནི་ནང་ཆོས་བོད་ལ་དར་རྗེས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།
གཉིས། ལོག་ལྟའི་སྐོར་ནས་བཤད་པ།
དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སྟེ་ལོག་ལྟ་ཡི་ལྟ་བས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ་སྟེ། འདིའི་ནང་དོན་རྒྱ་ཆེ་བས་ཕྲན་གྱིས་བཤད་དཀའ་མོད་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་རེ་བལྟས་ན་འདིའི་དགེ་སྐྱོན་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བས་འདིར་བསམ་ཚུལ་ཙམ་བརྗོད་ན། ལོག་ལྟ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སུ་ཞིག་ནང་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཆ་ནས་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་རྒྱུད་འཆར་བ་ལོག་ལྟ་རུ་འདོད་ལ། འདུལ་ཁྲིམས་སུ་བཞག་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཐུག་པར་སྙམ། ཉོན་མོངས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་བོ་བརྒྱད་བཞི་སྟོང་གསུངས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཅིག་པུ་ལས་མ་འདས་པས། སྐྱབས་སུ་སོང་རྗེས་ནང་ཆོས་ཀྱི་འདུལ་ཁྲིམས་སྲུང་དགོས་ལ། འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་མའམ་རྩ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན། ལོག་ལྟ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲོད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ། ལོག་ལྟ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དགེ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་། སྡིག་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན། རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱིར་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའམ། ལྟ་ངན་དྲུག་བཅུ་རྩ་གཉིས་སོགས་སུ་དབྱེ་ཡང་བསྡུས་ན་རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞེས་《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་》དུ་གསུངས། བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་བ་ནས་བཟུང་དང་མགོར་བོན་པོ་ལོག་ལྟ་དང་སིལ་བུ་ཐོར་བའི་རྗེས་སུ་གྲུབ་མཐའ་དང་གྲུབ་མཐའ་བར་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་མིན་པར་བཟུང་ནས་མི་དགོས་པའི་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་འཁྲུག་རྩོད་གང་མང་བྱུང་། 《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་》དུ“འཇིག་རྟེན་དུ་བདེ་སྡུག་དང་ལེགས་ཉེས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་གྱིས། སྔོན་གྱི་ལས་དང་། ཚེ་སྔ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་འདོད། དེ་དག་གི་གཞུང་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ། མིན་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ། བླ་མའི་ལུང་། མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་ཡང་མི་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་། སྒྲོ་སྐུར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོག་ལྟ་ཡིན་ནོ།”①ཞེས་པ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་བླ་མའི་ལུང་། མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ལ་ཐེ་ཆོམ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་མི་ཉན་པས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཀྱང་“ཪྙིང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷ་ཡི་སྲོལ་དུ་བསྒྲགས།། གསར་བ་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་འཕྲུལ་དུ་སེམས།། ངོ་མཚར་ཐམས་ཅད་ཐན་ལྟས་ཉིད་དུ་བསྒོམས།།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཏྲི་བྷོ་ཊ་ཡི་སྲོལ།། འདི་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རེའི་སྲོལ།།”ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་རིག་གནས་གསར་པ་དང་ལྟ་བ་གསར་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་འཕྲུལ་དུ་བསམ་པ་བཞིན་ནོ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།། བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ།།ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ང་ཡི་བཀའ།།བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་སྟོན་པའི་ཁོང་གི་བཀའ་ལ་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་བརྟག་དཔྱད་བརྒྱུད་ནས་ཚད་མར་གྱུར་ཚེ་བླང་བར་བྱ་འོས་གསུངས་མོད་འོན་ཀྱང་བོད་དུ་སྟོན་པའི་བཀའ་ཕར་ཞོག ཐ་ན་བླ་མའི་བཀའ་དང་ལུང་ལ་དོགས་སློང་མཛད་མི་ཉན་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བླ་བྲང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཤེས་ཐུབ་ལ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ཆ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་མོད་ལག་ལེན་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཕྱོགས་གང་མང་གི་ཤན་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤན་ངན་པ་འདྲ་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ། ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེད་དུས་རབས་དང་བསྟུན་ནས་ལྟ་བ་དང་རིག་གནས་གསར་པ་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱ་དགོས་སོ།།
གསུམ། རྫུན་སྤོང་བའི་སྐོར་ནས་བཤད་པ།
བོད་མི་རིགས་ནི་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་ལས་ལ་བརྩོན་པ། གཞུང་དྲང་ཞིང་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ད་ལྟའི་དུས་འདིར་མི་རིགས་གཞན་གྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱིན་ཡོད། བོད་མིའི་ཁ་དཔེར། མི་དྲང་མོ་མདའ་འདྲ་འདྲ། བུ་རྒོད་པོ་སྟག་འདྲ་འདྲ། ཞེས་བུ་དང་དཔའ་བོ་ཅིག་མིན་ན་མི་དྲང་མོ་ཅིག་ཡིན་དགོས་པར་བཤད་ལ། མི་དྲང་མོ་ལ་མི་རིགས་སུ་དང་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་། རྒྱལ་ཁབ་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། མི་རྒྱུད་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དགའ་བསུ་བྱེད་ངེས་རེད། དེ་བས་འདིས་ཐོག་མ་དེ་ཡང་རྫུན་སྤོང་བ་དེ་ཡིན། བོད་དུ་ནང་ཆོས་མ་དར་བའི་སྔོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རྫུན་སྤོང་གི་ཚད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཆོས་རྟོགས་དཀའ་མོད། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་བོད་མིའི་རྫུན་སྤོང་བའི་ཚད་ཇེ་ཉུང་ལ་སོབ་བས་བོད་མི་ཕན་ཚུན་འབྲེས་འདྲིས་ཁྲོད་ཕ་རོལ་བ་ལ་རློམ་སླ་བས་ཁ་དཔེར་ཡང་། བོད་ཚིག་ཐོག རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ཟེར་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་བོ །འདི་ལ་ཡང་རྫུན་ཕལ་བ་དང་།རྫུན་ཆེན་པོ་དང་།མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་དང་གསུམ་ཏུ་དབྱེ། རྫུན་སྤོང་ནས་ཅི་ཞེ་ན་བདེན་པར་སྨྲ་དགོས་སོ།།
བཞི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མོས་གུས་སྐྱེད་པ།
དང་ཐོག་གི་བོད་མིའི་བོན་པའི་བསམ་བློ་སྟེ་ལྷ་ཀླུ་སོགས་ལ་དད་མོས་བྱེད་པ་ནས་བཟུང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་མོས་དང་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། བསམ་བློ་འདིས་བོད་མིའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པ་ནི་དགེ་འདུན་མཐོང་ན་མགོ་སྒུར་སྒུར་དང་གུས་གུས་བྱམས་བྱམས། གང་ལྟར་སྟོན་པའི་མནའ་བཟའ་གྱོན་མཁན་ཅིག་ཡིན་ཚེ་བཟང་ངན་གང་ལ་ཡང་མི་བལྟ་བར་ལེགས་པའི་ཆ་རུ་དགོངས་ཅིང་། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་གྲྭ་བ་ལ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ན་མཛུབ་མོ་གཅོད་པ། མིག་སྡང་གི་བལྟས་ན་མིག་འབྲས་ལེན་པ། ཡར་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང་མར་སྤང་བོ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཁ་ནས་མ་ཎི་འདོན་འདོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་མིན་ནི་ནང་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཕྱེད་ཡིན་ལ། སྐྱབས་སུ་སོང་ན་ནང་པ་དང་མ་སོང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་སྐྱབས་འགྲོའི་དབྱེ་བ་དང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ། བསླབ་བྱ་དང་ཕན་ཡོན་སོགས་གཞུང་གཞན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནང་ཆོས་བོད་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་བཞག་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བར་སྲིད་གཞུང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་པ་ཤེས་པས།འདི་ཡང་བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།
ལྔ། ཕ་མར་དྲིན་ལན་འཇལ་བ།
ལུགས་འདིའི་སྔོན་དུ་བོད་རིགས་ནི་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་བཤད་མི་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་ལུགས་འདིས་རྗེས་རབས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་དེ། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རང་རིགས་ནི་མི་རིགས་གཞན་དང་བསྡུར་ན་རང་གི་ཕ་མར་བརྩེ་ཞིང་གུས་བཀུར་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཞིག་རེད།བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེར་སྔ་དྲོ་ཕ་མའི་ཡིན་ལ།ཕྱི་དྲོ་བུ་ཕྲུག་གི་ཡིན།ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ཕ་མ་རྣམས་ལོ་རྒས་དུས་བུ་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གཉོར་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་གཞུང་ལུགས་ཨ་མའི་བུ་ཕྲུག་ཟླ་དགུ་ཞག་བཅུའི་རིང་ཁུར་བའི་ངལ་དང་མངལ་ནས་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་ན་ཟུག་དང་། སྔུག་བསྔལ་སོགས་བརྗོད་པ་བརྒྱུད་གཉོར་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད།
དྲུག རིགས་མཐོ་བ་དང་རྒན་པར་བཀུར་བསྟི་ཆེ་བ།
འགྲོ་བ་མིའི་ཡ་ཐོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ལ། སྒེར་དབང་ལམ་ལུགས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་མི་དང་མིའི་དབར་ལ་བྲན་གཡོག་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱུང་ནས་བཀུར་བསྟི་ལམ་ལུགས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་བྱུང་ངོ་། །བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་འདིའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ་པར་མ་ཟད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཞིབ། སྐབས་དེ་འདྲའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ལམ་ལུགས་འདི་སྔོན་ཐོན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སྲིད་མོད་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་དང་མིའི་དབར་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པས་རིགས་རུས་སོགས་ལ་བལྟ་མི་དགོས་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ཁྲོད་ད་རུང་ལྷག་འཕྲོ་ལུས་ཡོད་པས་གཉེན་སྒྲིག་ཁྲོད་དུ་ད་རུང་རིགས་རུས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཚང་མས་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་བའོ། ། རྒན་པར་བཀུར་བསྟི་བྱེད་པའི་སྲོལ་འདི་ཡང་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཞིང་བོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གང་ས་གང་དུ་དར་བས་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་གསར་བའི་ནང་དུ་ཡང་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱས་ན་འགྲིག་པར་སྙམ།
བདུན། ཅི་བྱེད་རང་སེམས་དཔང་བཞག་དྲང་པོར་བྱ།
འགན་འཁུར་ནི་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཞན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཁུར་བའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཡིན་ལ། བསམ་པ་བཟང་བོ་ནི་རང་གིས་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁུར་བའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགན་ཁུར་དང་རང་གིས་རང་ལ་(སྤྱོད་ལམ། བྱ་སྤྱོད། རྣམ་འགྱུར།)ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་གདེང་འཇོག་ཡིན། བསམ་པ་བཟང་པོ་ནི་མིའི་ཤེས་བྱ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། བྱ་བ་ཅི་དང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་ངེས་པར་དུརང་གི་སེམས་དཔང་བོར་བཞག་སྟེ་བསྒྲུབས་འོས་སམ་མི་འོས་ཞེས་རང་སེམས་དཔང་བོར་འཇོག་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ། ། དེ་བས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཀྱང་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།“བསམ་པ་བཟང་ན་ས་དང་ལམ་ཡང་བཟང་།།བསམ་པ་ངན་ན་ས་དང་ལམ་ཡང་ངན།། དེ་ཕྱིར་བསམ་པ་དག་ལ་རག་ལས་པས།། རྟག་ཏུ་བསམ་པ་བཟང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཆོག་གི་ལེགས་ཆ་ལས་འཕྲོས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་བཟང་བོ་དེས་ལུས་ཅན་ཡོངས་ལ་འདྲ་མཉམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་ངང་ནས་ཡ་རབས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དེ་ཡིན།མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཚོ་བ་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ལས་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའོ།”①ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
ལྔ་པ། ལོག་གཡེམ་སྐོར་བཤད་པ།
ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལོག་གཡེམ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ། སྨད་འཇལ་དང་བྱི་ཆད་ཅེས་པ་ནི་ལོག་གཡེམ་འགོག་པའི་ཁྲིམས་ལ། “ལོག་གཡེམ་དེའི་ཉེས་པ་ཆེ་ཤོས་གཞན་གྱི་སྡོམ་པ་གཏོང་བའི་རྐྱེན་བྱས་པ་དང་། གཞན་ཡང་རང་གིས་ཁུ་བ་བསྲུང་བ་དང་། གཞན་གྱིས་བདག་པ་དང་། གླ་རྔན་སྤྲད་ཚར་བ། རང་དབང་ཡིན་ཀྱང་ཉིན་མོ་དང་། བསྙེན་ནས་སྲུང་བ་དང་། ན་བ་དང་སྦྲུམ་མ་དང་།མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་པ་དང་།ཟླ་མཚན་ཡོད་པ་དང་།བང་མ་སང་བ་དང་།དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་ཡོད་སར་བསྒྲོད་ཡོད་པ་དང་། ཕ་མ་དང་རིགས་ཀྱིས་སྲུང་བ་དང་། མ་སྨིན་པའི་གཞོན་ནུ་མ་དང་།ཁ་དང་བཤང་ལམ་ལ་སོགས་པར་བསྒྲོད་པ་སྟེ། ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོག་གཡེམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ །”①ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང“ལོག་གཡེམ་ནི་མིའི་ལུས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་བརྩི་ཞིང་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུ་བྱི་བྱས་པའི་ཡན་ལག་གི་བྲན་བཅད་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤྱུགས། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་སོགས་རིམ་གྲས་མཐོ་བའི་བུད་མེད་ལོག་གཡེམ་བྱས་པའི་ཉེས་ཆད་དུ་ཡན་ལག་གཅོད་འབྲེག (རྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་ནང་། བྱི་འཇལ་སྣང་བཅད་པ་དང་། མིག་དབྱུང་བ་ཞེས་གསལ)གིས་ཚུལ་མཐར་སྤྱུགས་པ་སྟེ་རྒྱང་འབུད་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཐ་ན་སྲོག་གི་ཉེས་ཐེག་གཅོད་ཀྱིན་ཡོད།”①གཞན་ཡང་བདག་པོ་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོག་གཡེམ་བྱེད་པ་དང་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་པ་གཞན་བཙལ་ཏེ་ཕོ་མོའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ན་བདག་པོར་བྱི་ཆད་ཅེས་གུན་གསབ་ཀྱི་དངོས་པོ་སྤྲོད་དགོས་པའི་ཐོག་ཁྲིམས་སར་སྨད་འཇལ་གྱི་ཉེས་པ་ཡང་གསོན་ཐང་མཐོ་དམའི་བབས་ལ་བལྟས་ཏེ་འཇལ་དགོས་ལ་འདིའི་སྐོར་ནི་ཁྲིམས་གཞན་གྱི་ནང་བཀོད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ།རང་རྒྱལ་ལ་མཚོན་ན་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་གཏན་འཁེལ་མ་བྱས་པར་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདིས་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསྐྱལ་ཡོང་གི་ཡོད། འདིར་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་དང་དགེ་བ་བཅུ་ལས་མཚོན་བྱེད་ཙམ་བཤད་པའོ།།
དྲུག་པ། སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་དགེ་སྐྱོན་སྐོར་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཙམ་བརྗོད་པ།
ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་སྔ་རབས་ཀྱི་སྲོལ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་སྲོལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བསྟུན་ནས་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡང་ངེས་པར་དུ་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱ་དགོས་མོད་གང་བཟང་དང་གང་ངན་མི་རེ་རེའི་ལྟ་ཚུལ་ཀྱང་མི་གཅིག་པས། ངེས་པར་དུ་སྤྱིའི་རིན་ཐང་གི་ཆ་ནས་གནའ་བཟང་དེང་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་སྙམ། “དེ་རིང་བལྟས་ན་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཆོགས་ཡར་རྒྱས་་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་ལ་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་ཤིང་། འབྱུང་འགྱུར་ལ་དེ་སྔ་ལས་ལྷག་པའི་ནུས་པ་འཐོན་དགོས་ན་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་འཚམ་པའི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཆོགས་པ་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་གི་ལམ་དུ་རིམ་པར་ཆགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བར་སྙམ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་ལའང་དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་དང་འབྱུང་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གི་དགོས་མཁོར་བསྟུན་པའི་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་དང་། གནའ་བཟང་དེང་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་རང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་ཐམས་ཅད་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས།”①ཞེས་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་གྱུར་བའི་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ལེགས་པའི་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཡོད་ན་གཟབ་ནན་སྒོས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་སྙམ་མོ།།
རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། དཀོན་མཆོག་སྐྱབས། (1983- ) སྐྱེས་ཡུལ་ཨ་མདོ་རེབ་་གོང་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི2008ལོའི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཤེས་རམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཡིན།
①王海明著: 《伦理学原理》 北京大学出版社, 2005年第 2版第 l 页.
②王海明著: 《伦理学原理》 北京大学出版社, 2005年第2版 第88页.
③王海明著: 《伦理学原理) 》 北京大学出版社, 2005年第2版 第89页.
④འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བརྩམས། 《མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ》
⑤སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས། 《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་བོ་གསོ་བའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།》
①གཙོ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས།》 བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1983ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
②གཙོ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས།》བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་བོད་ཡིག་དཔེ་ཪྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། སྤྱི་ལོ་1983ལོར་པར་དུ་སྐྲུན།
①མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《མདའ་དང་འཕང་།》 ཀྲུང་གོའོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2006ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་246ནས247ན་གསལ།
②རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་མོ། 《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིན་ཆེན་མོ།》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
③ཁུ་བྱུག། 《སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གསར་དཔྱད།》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2002ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་294ནས་295ན་གསལ།
①དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་ལུགས་སྐོར་བཤད་པ།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2004ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས12ནས13ན་གསལ།
①མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《མདའ་དང་འཕང་།》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2007ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་256ན་གསལ།
①ཁུ་བྱུག 《སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གསར་དཔྱད།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2002ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་220ན་གསལ།
①རྫ་དཔལ་སྤྲུལ། 《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་།》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1989ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོསl73ནསl74ན་གསལ།
①ཁུ་བྱུག 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་སྤྱོད་གོམ་གཤིས་སྐོར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བ་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།》 ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་པར་མ།
② རྫ་དཔལ་སྤྲུལ། 《སྙིང་ཐིག་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་ཡིག》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་1989ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་166ན་གསལ།
①བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། 《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཁྲིམས།》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ2004ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས32ན་གསལ།
①ཁུ་བྱུག 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་སྤྱོད་གོམས་གཤིས་སྐོར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བ་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བཞུགས་སོ།》 ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་པར་མ།


text:
ལེ་ཚན་བཏོད་པའི་གཏམ།
འདི་ལོ་ནི་རང་རྒྱལ་དུ་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་40འཁོར་བའི་ལོ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ལོ། “བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་སྲུང་མཁན་དང་། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་སྐྲུན་མཁན”གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་སྤེལ་བའི་ལོ་རེད། ལོ་40ཡི་རིང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་དང་སྤུན་ཟླའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་སྐྱོར། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་འོག བོད་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་དུས་ཐུང་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ལོ་ངོ་སྟོང་གི་མཆོང་སྐྱོད་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བོད་དུ་ཏང་གི་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱུང་བས། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་རྣམས་རང་རང་གི་འབད་འཐབ་དང་གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ་སྲིད་ཇུས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་བརྗིད་ཆེའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་གོམ་ཞེང་ཆེན་པོས་མདུན་དུ་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད།
དུས་བབ་བཟང་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཆར་བའི་དུས་བཟང་འདིར། བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་བོད་ཡིག་སྨྱན་སྦྱོར་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་གཞི་རིམ་དུ་ཟབ་སྐྱོད་བྱས་ཐོག སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཚུན་གྱི་ལོ་40རིང་གི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཐོབ་པའི་གཡུར་ཟའི་གྲུབ་འབྲས་དང་། མི་སེམས་འགུལ་བའི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་སོགས་བཅར་འདྲི་བྱས་ཏེ།དེ་རིང་ནས་བཟུང“བདག་ཁྱིམ་གྱི་ལོ་ངོ་40”བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི“བོད་ཡིག་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་གསར་འགོད་པ་གཞི་རིམ་དུ་བསྐྱོད”ཅེས་པའི་མུ་འབྲེལ་གསར་འགྱུར་འགོད་རྒྱུ་ཡིན་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམ་པས་དོ་ཁུར་དང་དགྱེས་གཟིགས་ཡོད་པ་ཞུ།
པར་འདི་གསུམ་ནི་ཨ་ཅག་ཚེ་རིང་འཛོམས་པ་དང་1997ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་འཛམ་གླིང་བུད་མེད་རྩེར་སོན་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི“གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བ་གསར་གཏོད་བྱ་དགའ”2015ལོར་ཐོབ་པའི“རྒྱལ་ཡོངས་ངལ་རྩོལ་དཔེ་བཟང་བའི་གཟེངས་རྟགས”བཅས་ཡིན་པ།
1962ལོའི་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཡི་ཉིན་ཞིག བོད་ལྗོངས་རྒྱ་ཚ་རྫོང་ངར་རབ་གྲོང་རྡལ་ར་ཀོ་གྲོང་ཚོའི་ཞིང་པ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མར་བུ་མོ་སྙིང་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་བཙས་པས། ཁྱིམ་ཚང་ཧྲིལ་པོར་དེ་མ་ཉིད་དུ་དགའ་སྤྲོས་ཁེངས་པས་མ་ཚད། ཉིན་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡུལ་མི་ཁྱིམ་མཚེས་གཉེན་ཉེ་དུ་དང་བཅས་པས་རང་རང་གི་འཁོས་བབ་ལྟར་བང་གསོས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་རྗེས་བུ་མོའི་གཅེས་མིང་ལ་ཚེ་རིང་འཛོམས་པ་ཞེས་བཏགས།
གཅེས་མིང་དེར་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྨོན་འདུན་དང་རེ་བ་གང་མང་འདུས་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་བུ་མོའི་ཨ་མ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་ནི་1910ལོར་སྐྱེས་པ་དང་ཚེ་རིང་འཛོམས་པས་བཙས་དུས་མོ་ལོ་52ལ་སླེབས་ཡོད་པས། མིའི་ཆ་སྙོམས་ཚེ་ཚད་ལ་བསྟུན་ན་མི་ཚེ་ཕྱེད་ཀ་སྔ་ས་ནས་ཡོལ་ཚར་བ་རེད། འོན་ཏེ་ད་ལོ་དགུང་གྲངས་108ལ་གསོན་པའི་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་ད་དུང་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་ཚེ་རིང་འཛོམས་པས་གཙོ་བྱས་ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་ཚོས་ཕར་རུབ་ཚུར་རུབ་བྱས་ཏེ་ལོ་ཉི་ཤུའི་གོང་ནས་མིག་གཉིས་ཀ་ལོང་བའི་ཨ་མ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱིར་བཤོལ་དང་ཞུམ་པ་མེད་པར་བདེ་སྡུག་མཉམ་མྱོང་གིས་མི་ཡུལ་གྱི་འཚོ་བར་རོལ་བཞིན་གནས།
ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ལོ་མང་གི་འཕོ་འགྱུར་ནི་མི་ལོ་56རིང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དུ་ལུས་པའི་ཚེ་རིང་འཛོམས་པ་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས་ལ། ཁོ་མོ་ནི་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་དང་ནང་གི་ཀ་རྟེན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་དྲང་ནུས་དེ་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོར་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྒྱ་གྲགས་བོད་གྲགས་ཤིག་མིན་ནའང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ནང་སྔ་ས་ནས་འཁོད་ཡོད་པས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་སླར་ཡང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ནི་སྨོས་མི་དགོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།
སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མདུན་དུ་འཁོར།
1978ལོར་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དཔྱིད་རླུང་མེས་རྒྱལ་གྱི་ས་གཞི་ཆེ་མོར་ལྡང་འགོ་ཚུགས། ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་གི་ཤེས་དཔལ་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྔོན་ཆད་ཐོན་མ་མྱོང་བའི་རླབས་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་ད་ལོའི་བར་ལོ་ངོ་40སོང་བ་དང་།ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། མི་དམངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་བཀག་སྡོམ་གྱི་འཆིང་རྒྱ་དུ་མ་ལས་གྲོལ་ཞིང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་སྒོ་དབྱེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུ་བརྒྱུད་ཚེ་རིང་འཛོམས་པའི་ཕ་ཡུལ་ཏེ། ད་ཆའི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་ཚ་རྫོང་ནི་མི་འབོར་དང་དངོས་ཟོག ཆ་འཕྲིན། འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་ཀྱི་འདུ་ལོང་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཏེ། སྔོན་ཆད་དབེན་པར་གནས་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་འགྲམ་གྱི་དྭགས་པོའི་ལུང་ཤུར་དེ་ད་ཆ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་པ་འཁྲུག་ཆ་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེ་བས་ཡུལ་ལུང་དེ་རུ་མི་ཁྱིམ་ཕལ་པའི་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་མི་སེམས་འགུལ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་དབྱར་གྱི་ཤྭ་འོད་རྒྱུ་བ་ལྟར་ཐོན་བཞིན་མཆིས།
སྤྱི་ཟླ་4ཚེས་18ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར། རྒྱ་ཚ་རྫོང་ཨུད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་དང་རྫོང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཚན་པའི་ལས་དོན་མི་སྣའི་ཁྲིད་སྟོན་འོག ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ལྗོན་ཤིང་ར་བས་བསྐོར་ཞིང་། ཁམས་གཙང་བའི་མཁའ་རླུང་དང་འབྲས་ཤིང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་སོས་པའི་ཁྲོད་དུ་གསར་འགོད་པས་རྫོང་དེའི་ང་རབ་གྲོང་རྡལ་རས་ཀོ་གྲོང་ཚོར་བསྐྱོད། ཞིང་གྲོང་ཆུང་ངུ་དེའི་རྒྱབ་རི་ཡི་མུ་ཁྱུད་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པ་དེ་ལ་སྔ་མོའི་མེས་པོ་ཚོས་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཞེས་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་མིང་ཞིག་བཏགས་ཡོད་ལ། རྒྱབ་ངོས་རི་རབ་དང་མདུན་ངོས་ཆུ་བོ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་བཞུར་བཞིན། ས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཡུལ་ལུང་དེའི་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ནི་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་འདུག ནམ་དུས་འདི་ལ་ན་སོ་གཞོན་དར་གྱི་ཡུལ་མི་ཕལ་ཆེར་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་བར་བསྐྱོད་པས། དེ་ཉིན་གྲོང་ཚོའི་སྲང་ལམ་ནི་ཧ་ཅང་ཁུ་སིམ་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། འོན་ཏེ་ང་ཚོ་དེ་གར་བསྐྱོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་ཡང་མི་ཚེའི་ལས་དབང་གི་མདུན་དུ་སྙིང་རུས་རྡོ་ལྟར་སྲ་ལ། རྩ་ཆེའི་མི་ལུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ངོམས་ཤིང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་འཇགས་པའི་བུད་མེད་ཞིང་པ་ཚེ་རིང་འཛོམས་པ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན།
ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་ལས་དབང་གི་མདུན་དུ།
དེ་ཉིན་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པ་ཡོལ་ཙམ་ལ་ང་ཚོ་བཅར་འདྲི་ཚོགས་ཆུང་ཨ་ཅག་ཚེ་རིང་འཛོམས་པའི་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་སྐབས། ཨར་འདམ་ལྕགས་རྩིབས་མ་ལས་གྲུབ་ཅིང་། ཕྱི་ནང་མཛེས་བཟོའི་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་སྡོད་ཁང་ཉིས་ཐོག་དེ་ནི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ལ་ཧ་ཅང་སྡོད་སྣང་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཏུ་མངོན། སྒོ་ར་ཁམས་གཙང་ཞིང་ཅ་དངོས་ཕན་མེད་གང་སར་མ་སྤུངས་པའི་ཁར། རྩི་ཤིང་མེ་ཏོག་ཉུང་ཤས་བཏབ་པའི་ཞིང་ཁྱིམ་དེ་ལྟ་བུས་སྤྱིར་ན་ཨ་ཅག་ཁོང་གི་སེམས་གཏིང་གི་མི་ཚེའི་ལྟ་བ་དང་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་གྱུར། གསོལ་ཐབ་ནང་གི་ལྟོ་སྣོད་ཐབ་ཆས་ལས་འོད་སྣང་འཚེར་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཨ་ཅག་ཚེ་རིང་འཛོམས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གོམས་གཤིས་ཡིན་པ་ཤུགས་ལས་རྟོགས་ཐུབ། ཁོང་གིས་མགྲོན་པོའི་མདུན་དུ་སྤྱོད་དགོས་ངེས་ཀྱི་འཁར་རྒྱུག་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྡུག་བསྲན་འཁྱོག་པོའི་ངང་རྐང་པ་འཐེང་ཙམ་དང་དཔུང་པ་རོང་ཙམ་གནང་བཞིན་གོམ་པ་སྤོ་བ་དང་སྦྲགས། ཧ་ཅང་འཚེར་སྣང་ཆེ་ལ་དྭགས་པོའི་ཡུལ་སྐད་ཞེ་ཚིག་འཇམ་པོར་བསྒྲིལ་ནས་ང་ཚོ་གུ་ཡངས་པའི་ཚོམས་ཆེན་ནང་ལ་ཕེབས་ཞེས་གསུངས། སྔོན་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཟིན་པའི་ཇ་བསྲུབས་མ་དང་ཞལ་ཏོག་ང་ཚོར་བཏེགས་བཞིན་དུ། ངས་ལོ་མང་པོར་བསགས་བསགས་གྲུང་གྲུང་བྱས་པའི་སྒོར་ཁྲི་ཚོ་40ཙམ་བཏོན་ནས་ཁང་པ་གསར་པའི་སྒྲོམ་གཞི་བླངས་ཚར་བ་ཙམ་ལས་འཛིན་ཆས་ད་དུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་ཞེས་ཁེངས་སྐྱུང་ཆེན་པོ་གནང་གི་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཐོག་རྩེགས་ཅན་གྱི་ཁང་བཟང་ཞིག་གསར་རྒྱག་བྱ་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ག་ནས་ཡིན།


text:
པེ་ཅིང་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ཤེས་མཁན་ཞེས་འབོད་པའི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རིག་པ་བ་སྐུ་ཞབས་ཌ་ཝེ་ཌི ཞམ་བྷ་གྷི(David Shambaugh )ལགས་ཀྱིས་ཉེ་ལམ་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ན་ཡོད་པའི་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གཏམ་བཤད་སྐབས། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན ༡༩ པའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཞི་ཅིན་ཕེང་ལ་བལྟོས་མེད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཐོབ་ནས་ཚད་མཐོ་བའི་སྲིད་དབང་སྒེར་སྡེམ་པ་དེ་ཆགས་སྟབས། ཁྱིམ་བདག་གི་རྣམ་པའི་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་ནག་ཏུ་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པ་རེད། དེ་མིན། རུལ་སུངས་ལ་རྡུང་རྡེག་གི་ལས་འགུལ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཁོར་ཡུག་ན་འཇིགས་སྐྲག་གི་རིག་གནས་ཤིག་ཁྱབ་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གི་དེ་སྔའི་ཆེད་མཁས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་པའི་མ་དཔེ་དེ་ཡལ་ནས་ལམ་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་མེད་པར་རེངས་པོར་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་འདུག མུ་མཐུད་ཀློག
ཟླ་བ: ཟླ་བཅུ་གཅིག 2017
དམར་ཤོག་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན ༡༩ པ་གླེང་པ།
སྐབས་ཤིག་གི་རིང་འ་འུར་ཟང་ཟིང་ཆེ་བའི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན ༡༩ པ་དེ་ཚོགས་ཞུགས་པ ༢༢༨༧ གྱི་ཐལ་མོའི་རྡེབ་སྒྲ་དང་ཏང་གི་མགྲིན་ཚབ་སྨྱན་བྱད་ཁག་གི་བསྟོད་དབྱངས་ཁྲོད་མཇུག་བསྒྲིལ་ནས་བདུན་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་ཕྱིན་ཡང་། ཚོགས་ཆེན ༡༩ པའི་སྟེང་ཞི་ཅིང་ཕེང་གི་ཐོབ་ཤོར་དང་། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་བར་གྱི་འགལ་ཟླ། ཆབ་སྲིད་རྒད་པོ་ཚོའི་ཤུགས་རྐྱེན་རྫོགས་ཡོད་མེད། ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་གསར་བ་དག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལས་མ་འོངས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་དང་ཁ་ཕྱོགས་ཐད་ཀྱི་ཚོད་དཔག དེ་མིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་ལ་བལྟོས་མེད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཐོབ་པས་བོད་དོན་སེལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཐད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་ད་དུང་ཡང་འཇགས་མེད། གཤམ་དུ་རང་སྣང་གང་ཤར་གྱི་བསམ་ཚུལ་འགའ་ཡི་གེར་བཀོད་འདོད་བྱུང་། མུ་མཐུད་ཀློག
ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་འགོ་ཁྲིད་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་སྟངས།
ཞིན་ཧྭ་གསར་ལས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་ནས། ཚོགས་ཆེན ༡༩ བའི་སྔོན་གྱི་མི་དོན་ནང་མོལ་དང་གྲབས་གཤོམ་གྱི་གསར་གཏོད་ཆེན་པོ་ཞིག་ནི། མི་རེ་རེ་བྱས་ནས་གླེང་མོལ་བརྒྱུད་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཚུགས་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཁོང་གི་ལག་འོག་གི་མི་སྣ་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་སྟངས་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། མུ་མཐུད་ཀློག


text:
ཉེ་ལམ། རྒྱ་གར་དུ་འཚོ་བཞུགས་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིག་པ་བ་སྐུ་ཞབས་ཨར་ཕི(Claude Arpi)ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྨྱན་བྱེད་རེ་ཌུ་ཧྥི(Reduff)ཟེར་བའི་སྟེང་ཁ་བྱང་ལ༼ བོད་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྲོང་ཚོ༽ ཟེར་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྟོད་མངའ་རིས་ན་བདག་དབང་རྒྱ་གར་ལ་གཏོགས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡོད་ལུགས་བཀོད་འདུག
བདག་དབང་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་དེ་གྲོང་ཚོ་ལྔ་ཡིས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། གྲོང་ཚོ་དེ་དག་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ལ་ཁེལ་མེད་པ་མ་ཟད། གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒྱང་ཐག་ཉེ་ཞིང་། ས་ཁུལ་དེ་ན་བོད་མི་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་་མི་རིགས་གཞན་མེད།
དེ་མིན་ཡང་དཔྱད་རྩོམ་དེའི་ནང་། ལོ་རྒྱུས་འཕྲོ་ལུས་ཀྱི་མངའ་ཁུངས་གནད་དོན་དེ། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་ནག་གཉིས་ཀྱི་མངའ་ཁུངས་བདག་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་མོལ་སྐབས་དེའི་སྐོར་གླེང་སློང་གནང་མེད་པས། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། རྒྱ་གར་ལ་ས་ཁུལ་དེའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ད་དུང་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བཀོད་འདུག
འོ་ན་གཞན་གཏོགས་ས་ཁུལ་དེ་གང་ན་ཡོད་པ་དང་ས་མིང་ལ་ཅི་ཟེར་རམ་ཞེ་ན། གཞན་གཏོགས་ས་ཁུལ་དེ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཡུལ་དེའི་སྒར་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས་མོན་འཚེར་ཞང་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཞང་དེའི་གྲོང་གསེབ་ལྔ་ཚུད་ཡོད་ལུགས་བཤད་པ་ཙམ་ལས་ས་ཁྱོན་གྱི་ཆེ་ཆུང་མི་གསལ་ཞིང་། མོན་འཚེར་ཞང་གི་མི་འབོར་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་མ་ཟིན་ཙམ་ཡིན་པ་གྷུ་གྷོལ་འཚོལ་བཤེར་མ་ལག་ཏུ་གསལ།
ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ལ་གཞིགས་ན། མོན་འཚེར་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་སོགས་ཞང་ཞུང་གི་མཁར་ཤུལ་གྲགས་ཅན་འགའ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་དུ་མའི་ཡར་སྔོན་གྱི་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་ཞིག་གི་རིང་། སྟོད་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་གི་བདག་དབང་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ཁག་ན་བོད་ཆུང་བ་རུ་འབོད་པའི་ལ་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་བོར་དབང་ཞིང་། ༡༦༨༤ལོར། བོད་དམག་དང་ལ་དྭགས་ཀྱི་དམག་དཔུང་བར་འཐབ་འཁྲུག་བྱུང་ནས། བོད་དམག་གིས་ལ་དྭགས་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཆམ་ལ་ཕབས་རྗེས། བོད་དང་ལ་དྭགས་བར་ཐེ་མི་སི་གྷང་ཆིངས་ཡིག(Temisgang)ཟེར་བ་བཞག་ཡོད་པ་དང་། ཆིངས་ཡིག་ཏུ་སྟོད་མངའ་རིས་བདག་དབང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་བདག་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། སྟོད་མངའ་རིས་མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་མུ་མཐུན་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་བོ་ལ་ཡོད་པ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།
དུས་རབས ༡༩ བའི་ནང་ཇཱ་མུ་ཀ་ཤི་མུར་གྱི་རྒྱལ་པོས་སྟོད་ལ་དྭགས་དབང་འོག་ཏུ་བཅུགས་ཡོད་པས། སྟོད་ལ་དྭགས་ཀྱི་བདག་དབང་ཇཱ་མུ་ཀ་ཤི་མུར་ལ་གཏོགས་ཤིང་། དེ་བས་ན། མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་ཡང་ཇཱ་མུ་ཀ་ཤི་མུར་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཏོགས་ཡོད།
༡༩༤༧ ལོའི་ཟླ ༡༠ པར། ཇཱ་མུ་ཀ་ཤི་མུར་གྱི་རྒྱལ་པོས ༼ རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཞུགས་རྒྱུའི་ཆིངས་ཡིག༽ ལ་མོས་པའི་རྟགས་བཙུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྟོད་མངའ་རིས་སྒར་རྫོང་གི་མོན་འཚེར་གྲོང་ཚོ་ལྔ་ཡི་བདག་དབང་དུས་དེ་ནས་བཟུང་ནས་དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས ༥༠འི་བར་རྒྱ་གར་ལ་གཏོགས་པའི་ས་ཁུལ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།
༡༩༥༣ལོར། སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རོ་ཡིས་རྒྱ་གར་ནག་བར་མཛའ་མཐུན་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། རྒྱ་ནག་ལ་མཛའ་མཐུན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་རྒྱུའི་སླད་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནས་མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་འདོར་རྩིས་བྱས་པའི་མ་ཚད། བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་པ་རེད།
ཡིན་ན་ཡང་། སྟབས་ཡག་ནས་རྒྱ་གར་ནག་གི་མཐའ་མཚམས་གྲོས་མོལ་སྐབས་སུ། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་སྐོར་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་གླེང་མེད་ལ། གཅིག་བགྱིས་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་འཕྲོ་ལུས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་རྗེས་ཕྱོགས་སུའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནད་དོན་དེའི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱུང་མྱོང་མེད། དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་འོག མོན་འཚེར་གྲོང་ཚོ་ལྔ་སུ་ལ་གཏོགས་མིན་དང་བདག་དབང་སུ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཚིག་ཐག་ཆོད་མེད་པར་ལྷག་ཡོད་པ་རེད།
ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་གར་ནག་བར་རྒྱ་བོད་འབྲུག་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་ཁེལ་བའི་འབྲོག་ལམ་ས་རྩོད་ཀྱིས་མཚོན་ས་མཚམས་རྩོད་པ་ཡང་བསྐྱར་ལངས་པའི་སྐབས་འདིར། རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་རིགས་ལ་མཁས་པར་བློམ་པའི་ལ་དྭགས་པ་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་ལྡན(Phunchok stobdan)ལགས་ཀྱིས་ཆེད་བརྗོད་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ནས། སྐབས་དེར་སྲིད་བློན་ནེ་རོ་ཡིས་མོན་འཚེར་གྲོང་ཚོ་ལྔ་ཡི་བདག་དབང་འདོར་རྩིས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་ལ། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉི་གས་དེའི་ཐད་ཆོག་མཆན་ཕར་ཞོག་མ་མཐའི་གོ་བསྡུར་རིགས་ཀྱང་ཅི་ཡང་བྱས་མྱོང་མེད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ད་བར་དུ་མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་སྐོར་གསེད་བཀྲོལ་གསལ་བཤད་ཅི་ཡང་བྱས་མྱོང་མེད་སྟབས། དོན་དངོས་སུ་མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པས། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྒྱ་གར་ནག་གི་ས་མཚམས་རྩོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་མོལ་ཁྲོད། གོང་སྒྲིག་གོང་གཏམ་གྱི་ལག་ཆར་སྤྱོད་ཆེད་མོན་འཚེར་ས་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་གི་རྩོད་པ་ཡང་བསྐྱར་གླེང་དགོས་ཞེས་བློ་གསལ་དང་སྐུལ་མ་གནང་འདུག
༡༩༡༤ལོར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་དབྱིན་ཇི། རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་གསུམ་རྒྱ་གར་ཞིམ་ལཱ་རུ་འཛོམས་ནས་གཙོ་བོ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་བར་གྱི་གནད་དོན་ཐད་གྲོས་མོལ་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ས་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ ༩༠༠༠༠ ཅན་གྱི་ལྷོ་བོད་ཀྱི་མོན་རྟ་དབང་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བཅད་པ་རེད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷོ་བོད་ཀྱི་མོན་རྟ་དབང་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུར་ཆགས་པ་རེད།
ལོ་རྒྱུས་སུ་མག་མཱ་ཧོན་ས་ཐིག(McMahon Line )ཞེས་འབོད་པའི་བོད་ས་རྒྱ་གར་ལ་བཅད་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཧྲིལ་བོ་བཙན་འཛིན་བྱས་པའི་རྗེས། ༡༩༥༤ལོར་རྒྱ་གར་ནག་གཉི་ཀས་བོད་དོན་སྐོར་གྱི་གྲོས་མོལ་དང་ཆིགས་ཡིག་འཇོག་སྐབས་ཀྱང་གླེང་སློང་བྱས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་རྗེས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མོན་རྟ་དབང་གི་བདག་དབང་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་ལུགས་དུས་ནས་དུས་སུ་བཤད་བསྡད་ཡོད།
༡༩༦༢ལོའི་ཟླ ༡༠ བའི་ཚེས ༢༠འི་ཉིན། རྒྱ་ནག་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རོ་ཡིས “རྒྱ་ནག་གི་དམང་དཔུང་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ནས་མཐར་སྐྲོད་ཐོངས་ཤོག” ཅེས་རྒྱ་གར་དམག་དཔུང་ལ་བཀའ་ཕབ་ནས། རྒྱ་གར་ནག་གི་བར་ས་མཚམས་འཐབ་འཁྲུག་དངོས་སུ་ལངས་པ་རེད། འཐབ་འཁྲུག་ལངས་ནས་ཉིན་གཅིག་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དཔུང་གིས་བཙན་བཟུང་ས་ཚུགས ༡༦ ཚང་མ་ཕར་བླངས་ནས་འཐབ་འཁྲུག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་། ཧ་ཅང་གནད་དགག་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་དེར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ནས། སྤྱི་ཟླ ༡༡ པའི་ཚེས ༢༢ ཀྱི་མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད ༡༢ ཐོག་ནས་འཐབ་འཁྲུག་ཡོངས་སུ་མཚམས་འཇོག་རྒྱུའི་གྲོས་མགོ་བཏོན་པ་རེད།
དེ་ལྟ་ན་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དཔུང་སར་བླངས་པའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདོར་བའི་མ་ཚད། འཐབ་འཁྲུག་སྔོན་གྱི་མག་མཱ་ཧོན་ས་ཐིག་ནས་ཕྱིར་སྤྱི་ལེ ༢༠ ནུར་བ་རེད། དེ་མིན་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དཔུང་སར་འཕྲོག་པའི་གོ་མཚོན་དང་དམག་ཆས་སོགས་ཚང་མ་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་རྒྱ་གར་ལ་སྤྲད་པ་མ་ཟད། གསོན་བཟུང་གི་རྒྱ་གར་དམག་མི་ཚང་མ་ཕྱིར་རྒྱ་གར་ལ་རྩིས་སྤྲད་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ལས། འཛམ་གླིང་འཐབ་འཁྲུག་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཁྱད་མཚར་ཆེ་བའི་དོན་དག་ཅིག་བྱུང་ཞིང་། རྒྱ་ནག་གཡུལ་འཁྲུག་ཁྲོད་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཀྱང་ས་ཆ་ཤོར། རྒྱ་གར་གཡུལ་འཁྲུག་ཁྲོད་ཕམ་ཁ་ཉོས་ཀྱང་ས་ཆ་ཐོབ། རྒྱ་ནག་གིས་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་རྗེས། རྒྱ་གར་དམག་དཔུང་གིས་འཐབ་འཁྲུག་བྱུང་རྐྱེན་ས་ཁུལ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ལ་བཙན་འཛིན་བྱས་ནས་དུས་དེ་རིང་བར་བདག་འཛིན་བྱས་པ་རེད།
༡༩༨༧ལོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་ཕར་བླངས་ཟིན་ཡང་ཡང་བསྐྱར་འདོར་བའི་ལྷོ་བོད་མོད་རྟ་དབང་ཐེ་བའི་ས་ཁུལ་དེར་ཨ་རོ་ནཱ་ཅལ་མངའ་སྡེ་ཞེས་པའི་མངའ་སྡེ་གསར་བ་ཞིག་བཙུགས་ནས་མོན་རྟ་དབང་ས་ཁུལ་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་གཏན་ཆགས་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་རེད། མོན་རྟ་དབང་གི་ས་ཁྱོན་ན་ཐེ་ཝན་གླིང་ཕྲན་གསུམ་གྱི་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་རྒྱུས་དང་དེ་རིང་གང་ལ་གཞིགས་ཀྱང་། རྒྱ་གར་ནི་བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཙན་འཛུལ་བདག་འཛིན་བྱས་ཡོད། ས་ཁྱོན་ན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ ༤༥༠༠༠ ལྷག་དང་མི་འབོར་ན་འབུམ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བོད་ཆུང་བ་རུ་འབོད་པའི་སྟོད་ལ་དྭགས་དང་། དེ་མིན་མོན་རྟ་དབང་སྟེ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་འཁྲུངས་ཡུལ། མོན་རྟ་དབང་གི་ས་ཁྱོན་ན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ ༢༢༠༠ལྷག་དང་མི་འབོར་ལ ༤༠༠༠༠ཙམ་ཡོད། གཞན་བོད་དང་རྒྱ་གར། འབྲུག་ཡུལ། བལ་ཡུལ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་ས་མཚམས་ལ་ཁེལ་བའི་དེ་སྔ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་པའི་འབྲས་ལྗོངས་བཅས།
གོང་ཞུས་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་བདག་འཛིན་འོག་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་ཏེ་སྟོད་ལ་དྭགས་དང་། མོན་རྟ་དབང་། འབྲས་ལྗོངས་བཅས་སུ་འཚོ་གནས་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་དང་ཡུལ་སྲོལ། སྐད་དང་ཡི་གེ ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐམས་ཅད་བོད་རང་ཡིན།
ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་ཆེད་མཁས་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་སྒར་རྫོང་གི་མོན་འཚེར་གྲོང་ཚོ་ལྔ་ཡི་བདག་དབང་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་ལུགས་སྒྲུབ་ཀྱིན་པ་རེད།
ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟ་གང་ལ་གཞིགས་ཀྱང་། རྒྱ་གར་བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སྨོས་མི་དགོས་ཤིང་། བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱིས་ཆུ་ཐིགས་གཅིག་གི་དྲིན་ལན་དུ་རྒྱ་མཚོའི་བོངས་ཀྱིས་མཇལ་རྒྱུའི་སེམས་པ་བཅངས་ཡོད་དང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་གར་བའི་ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་ལས་གྲུབ་པའི་བློ་གཅིག་སེམས་གཉིས་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་ལ་ག་དུས་ཡིན་ཡང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ནས༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་རང་དབང་ཆ་ཚང་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཞོར་དུ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཞུགས་རྒྱུར་བཀག་པ་ལྟ་བུ་རེད།
གང་ལྟར་གོང་ཞུས་གནད་དོན་འདི་རིགས་རྒྱུས་ལོན་ཐུབ་ན་དེ་ལ་དགེ་མཚན་ལས་སྐྱོན་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ་བྱུང་། མ་རེད་དམ། གྲོགས་པོ་ཚོ།


text:
འདི་ནི་བློ་བཟང་གིས་འཛད་སྤྱོད་པར་རང་གིས་བཟོས་པའི་ཀྲིང་མོག་འཚོང་བཞིན་པ།
མདུན་དུ་གངས་རི་འུ་དེ་གུང་རྒྱལ་རྔམ་བརྗིད་ལྡན། རྒྱབ་ཏུ་མཚོ་མོ་གཟི་བྱིན་ལྷ་མཚོ་ལྟ་ན་སྡུག ཡངས་ཤིང་མུ་མཐའ་བྲལ་བའི་ཀུན་བདེ་གླིང་རྩྭ་ཐང་གི་འདབས་སུ་ཆགས་པའི་རྫིང་ཕྱི་གྲོང་ཚོ་ནི་ཟངས་རི་རྫོང་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་60ཙམ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། བྱང་ངོས་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་དང་། ཤར་ངོས་རྒྱ་ཚ་རྫོང་དང་འདྲེས་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་དུ་ང་ཚོའི་སེམས་པ་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ལྷོད་ཤིག་ཤིག་དང་དགའ་བ་འབུམ་གྱིས་མྱོས་པར་བྱེད་མོད། གནས་དེ་གའི་གྲོང་མི་བློ་བཟང་གིས་བརྒྱུད་མྱོང་བའི་སྔར་སོང་གི་ཉམ་ཐག་འཚོ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐོས་རྗེས། ང་ཚོའི་ཡིད་ཀྱི་ལྷ་ལམ་ཡངས་མོར་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱོ་གདུང་གི་སྤྲིན་ནག་ལང་ལོང་དུ་འཕྱུར་ལ། ཡང་ཁོང་གིས་ཡུན་རིང་མ་འགོར་བར་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་གྱོན་མི་འདོད་པའི་དབུལ་ཞྭ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྐྱུར་བའི་གཏམ་བཟང་ཐོས་པས། ང་ཚོའི་སེམས་པ་ནི་རྨ་བྱས་དབྱར་རྔ་ཐོས་པ་ལྟར་སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་བརྟས་ཏེ་ཁོང་གི་འཚོ་བའི་འཕོ་འགྱུར་དེ་ཉིད་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཟིན་ཐོར་འགོད་རྒྱུའི་བྲེལ་འཚབ་ལངས།
ལག་པ་བརྐྱངས་ནས་སྐྱོབ་གསོ་སྒུག ལག་རྩལ་ཞན་པས་ཡོང་འབབ་ཉུང་།
ང་ཚོ“བདག་ཁྱིམ་གྱི་ལོ་40”ཡི་བཅར་འདྲི་ཚོགས་ཆུང་གྲོང་མི་བློ་བཟང་གི་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་རྗེས། ང་ཚོའི་མིག་མདུན་དུ་འཆར་བ་ནི་གྲོང་ཚོ་དེ་གའི་མང་ཚོགས་དང་ལས་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་ཀྲིང་མོག་ཉོ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་རེད། གྲོང་མི་བློ་བཟང་གིས་བྱང་ཆ་ལྡན་པའི་ངང་རླངས་བཙོས་བརྒྱབ་ཟིན་པའི་དཀར་བོང་བོང་གི་མོག་མོག་རེ་རེ་བཞིན་འགྱིག་ཁུག་ནང་བླུགས་ཏེ་འཛད་སྤྱོད་པར་སྤྲོད་པ་དང་། འཛད་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་རང་གིས་ཉོས་པའི་མོག་མོག་གི་རིན་པ་ཆད་ལུས་མེད་པར་གྲོང་མི་བློ་བཟང་གི་ལག་ཏུ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། མོག་མོག་ཚོང་ཁང་འདི་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། ཕར་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ནང་སེམས་སུ་གུ་དོག་པའི་སྣང་བ་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས། ང་ཚོའི་བསམ་པར་དེ་ནི་ཁོང་གི་ཁྱིམ་ཚང་རེད་བསམས་ཀྱང་། སྐད་ཆ་དྲིས་པ་བརྒྱུད། ཁང་པ་དེ་ནི་ཁོང་གིས་གནས་སྐབས་གཞན་གྱི་ལག་ནས་གླས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞི་ནས་རྟོགས་ཤིང་། ད་ལྟ་ཁང་པ་གསར་པ་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པས། མི་རིང་བར་ཁང་པ་གསར་པ་གླས་ཏེ་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གི་གཞི་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཏིང་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་ཡར་སྔོན་དུ། ལོ་51ལ་སླེབས་པའི་བློ་བཟང་ཁྱིམ་ནི་གྲོང་ཚོ་དེ་གར་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡིན། བཟའ་ཟླ་མགོན་པོ་ཆོས་སྒྲོན་རྣ་བ་འོན་པ་ཡིན་པའི་ཁར། ད་དུང་ཚབས་ཆེ་བའི་གྲུམ་བུའི་ནད་ཀྱིས་མནར་ཏེ་མལ་ཁྲིའི་ཐོག་ལུས་ནས་འགུལ་སྐྱོད་གཏན་ནས་བྱེད་མི་ཐུབ། ཁོང་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་ལ་ཕྲུ་གུ་3ཡོད་པ་ལས། བུ་རྡོ་རྗེ་ལོ་38ལ་སླེབས་ཀྱང་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་ཞིང་འཕོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མནའ་མ་ཞིག་ཀྱང་བསུ་མ་ཐུབ། དེའི་ཐོག་བུ་མོ་རྒན་པ་ཉི་མ་ཆོས་སྒྲོན་དང་། བུ་མོ་ཆུང་བ་གཡང་འཛོམས་ཀྱང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། ཁྱིམ་ཚང་དེ་ཡི་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་ཟེར་ནའང་འདྲ། ནང་གི་ནོར་བུ་ཟེར་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཁུར་པོ་ལྕི་པོ་དེ་ཁོང་གཅིག་པུའི་ཕྲག་ཐོག་ཏུ་བབས་ནས། མིག་མདུན་གྱི་དཀའ་སྡུག་འཚོ་བའི་གཉའ་གནོན་ཇི་ལྟར་གདུག་རྩུབ་ཆེ་ཡང་ཕྱིར་བཤོལ་དང་གཡོལ་ཐབས་གཏན་ནས་མ་བྱུང་། ལོ་ངོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་ལག་གཉིས་པོས་སྐྱོབ་གསོ་སྒུག་ནས་འཚོ་བ་འཕྱིད་ཐབས་མ་བྱེད་ཀ་མེད་དུ་གྱུར། མ་གཞི་ཁོང་གིས་དཀའ་སྡུག་གི་འཚོ་བའི་མདུན་དུ་མགོ་བོ་སྒུར་ནས་མི་སྡོད་པར་ལས་ཡུལ་དུ་གླ་པར་སྐྱོད་དེ་ཡོང་འབབ་གསོག་གང་ཐུབ་དང་། ཞིང་གི་རྣང་མའི་བར་དུ་འཚང་སྟེ་རྔུལ་ཆུའི་ས་བོན་མང་དག་ཅིག་བཏབ་པར་འབད་ནས་ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་བའི་དཀའ་སྡུག་སེལ་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཉིན་རེའི་ཡོང་འབབ་ཧ་ཅང་དམའ་བས་ཁོང་གིས་ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་སྙམ་པའི་དམིགས་ཚད་དེ་གནམ་ལ་ཀ་བ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་གནད་དུ་གྱར་ཏེ། སྔར་བཞིན་ཇ་འཐུང་སྤགས་ཟས་ཙམ་གྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ལས་གཏན་ནས་བརྒལ་མ་ཐུབ། ཁོང་གིས། “རྟག་ཏུ་སྲིད་གཞུང་ལ་ལག་པ་བརྐྱངས་ནས་འཚོ་ཐབས་བྱས་ན། དེ་ནི་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ལ། དེ་བས་ཡུན་རིང་གི་འཚོ་ཐབས་ཤིག་མིན་པས། ངས་མནོ་བསམ་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཀྱིས་ཚོང་ཙག་ཙིག་ལ་གཞོལ་ཏེ་འཚོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་གཙང་མར་བཅད་པ་ཡིན”ཞེས་བཤད།
སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་ལོ་དཀྱིལ་དུ། ཁོང་གིས་རྫིང་ཕྱི་ཤང་གི་ལམ་འགྲམ་དུ་ཁང་གླ་གཡར་ཏེ་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་ཞིག་བཙུགས། འོན་ཀྱང་། མོག་མོག་བཟོ་བའི་ཉམས་མྱོང་མེད་པ་དང་། ལག་རྩལ་མི་འདང་བ། དེ་མིན་སྒྲིག་ཆས་སོགས་ཀྱང་འཐུས་ཚང་མེད་སྟབས། ཁོང་གི་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དུ་མོག་མོག་ཉོ་བར་ཡོང་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ལ། སྐབས་རེ་འཛད་སྤྱོད་པས་ཁོང་གིས་བཟོས་པའི་མོག་མོག་དཀར་པོ་མེད་ཚུལ་དང་། བྲོ་བ་མེད་ཚུལ། འཚོས་པོ་མེད་ཚུལ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ནས་མོག་མོག་ཉོ་བར་ཡོང་གི་མེད། དེ་ལྟར་མོག་མོག་བྲིན་ཁ་རྒྱུག་པོ་མེད་པ་དང་། ཡོང་འབབ་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པས། སྐབས་འགར་ཁོང་གི་ཡིད་ངོར་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དེ་སྒོ་རྒྱག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འཁོར་མྱོང་ལ། དེའི་ཐོག་བཟའ་ཟླས་ཀྱང་ཁོང་ལ། “ཚོང་ཡག་པོ་མེད་ན་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དེ་སྒོ་བརྒྱབ་ནས་ཞོགས”ཞེས་ཐེངས་མང་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པས། ཁོང་གིས་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དེ་མུ་མཐུད་གཉེར་ཐུབ་མིན་གྱི་ཐད་རེ་ཞིག་སོམ་ཉིའི་དྲ་བར་ཚུད་ནས་ཅི་བྱ་གཏོལ་བྲལ་དུ་གྱུར།
ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དེ། དུས་ཐོག་བབས་པའི་ཆར་པ་འདྲ།
ཡུད་ཙམ་གྱི་སྣང་ངོར་ལོ་ངོ་གཅིག་དེ་ལྟར་ཕར་ལ་འདས་སོང་། ལོ་དེའི་ནང་ཁོང་གི་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དུ་མོག་མོག་ཉོ་མཁན་ཧ་ལམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད། མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གི་ཚོང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་དུས། ཁོང་གིས་ངོ་གདོང་ནས་འ་ཆད་འུ་ཐུག་གི་རྣམ་འགྱུར་སྐྱོ་བོ་ཞིག་སྟོན་བཞིན་མགོ་བོ་གཡུག་གཡུག་དང་དབུགས་རིང་ནར་ནར་དུ་གཏོང་གིན་ཉིན་མ་རེ་རེ་བཞིན་ཕར་ལ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་དེ་ལྟར་འཚོ་བ་ལ་ཡིད་མུག་ཅིང་སེམས་ཤུགས་ཉམས་བཞིན་པའི་མཚམས་དེར། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཉིད་དེ་སྔའི་ཟངས་རི་རྫོང་གི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དབྱང་ཀའོ་ཡི་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར། དབྱང་ཀའོ་ཡིས་ཐོག་དང་པོར་ཁོང་གི་ཁྱིམ་ལ་འབྲས་དང་། གྲོ་ཞིབ། སྣུམ་སོགས་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་ཉོས་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཟླ་བ་འགའ་ཤས་སོང་རྗེས། ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དབྱང་ཀའོ་ཡིས་ཁོང་གི་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གཉེར་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་པ་དང་བསྟུན་ནས། ཁོང་ཉིད་ཟངས་རི་རྫོང་དུ་མོག་མོག་བཟོ་སྟངས་སྦྱོང་བར་མངགས་ཤིང་། དུས་ཡུན་ཟླ་བ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཁོང་གིས་མོག་མོག་བཟོ་བའི་ཤེས་བྱ་མང་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་བྱང་ཆུབ་པའི་ངང་མོག་མོག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དབྱང་ཀའོ་ཡིས་ཁོང་གི་མོག་མོག་བཟོ་རྩལ་སྣང་དག་མེད་པ་ཤེས་རྗེས། ཁོང་ལ་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དེ་མུ་མཐུད་གཉེར་དགོས་པའི་སྐུལ་ལྕག་གནང་བ་དང་། ངེས་པར་དུ་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུལ་པོའི་ཞྭ་མོ་ཕུད་དགོས་པའི་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་བརྒྱབ་པ་མ་ཟད། དབྱང་ཀའོ་ཡིས་མ་དངུལ་བཏང་ནས་གློག་གཏོང་འཕྲུལ་ཆས་དང་། ཕྱེ་བརྫི་འཕྲུལ་འཁོར། དབུགས་ལྡིར་ཁྲོ་གཞོང་སོགས་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་ཆ་ཚང་ཉོས་ནས་ཁོང་ལ་སྤྲད་པས། ཁོང་ནས་མུ་མཐུད་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གཉེར་རྒྱུའི་ཐད་རེ་བ་དང་སེམས་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཤིང་། ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མོག་མོག་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུལ་པོའི་ཞྭ་མོ་ཕུད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ། ད་ལྟའི་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དེ་གཉེར་འགོ་ཚུགས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གི་སེམས་ལ་ང་རྒྱལ་དང་སྤོབས་པ། སེམས་ཤུགས་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་ཏེ་ཞོགས་སྔ་ལངས་དང་དགོང་ཕྱི་ཉལ་གྱིས་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་དུ་ཞུགས་ནས་ཕྱེ་བརྫི་འཕྲུལ་འཁོར་ནང་གྲོ་ཕྱེ་རྫི་བ་དང་། མོག་མོག་བཟོ་བ། མོག་མོག་འཚོང་བའི་ལས་ལ་འབད་པ་མ་ཟད། ནམ་རྒྱུན་དུ་བཟའ་བཅའི་བདེ་འཇགས་དང་གཙང་སྦྲར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། ཞབས་ཞུའི་རྣམ་འགྱུར་ཐད་ལའང་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་གི་ཡོད། ཁོང་གིས། “ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་བཟང་པོ་དང་། ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དབྱང་ཀའོ་ཡི་རྒྱབ་སྐྱོར་ནི་ངའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དུས་ཐོག་གི་ཆར་པ་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཡུན་རིང་སྐོམ་པས་གཙེས་པའི་ངའི་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་ས་སྐྱ་བོར་དེ་མ་ཉིད་དུ་སྦྲང་ཆར་བབས་པ་དང་འདྲ་བྱུང་། ད་ནི་ངས་ཀྱང་སྔོན་ཆད་ལྟར་སྐྱོབ་གསོ་སྒུག་ནས་མ་བསྡད་པར་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་ཡོང་རྒྱུར་འབད་ངེས་ཡིན”ཞེས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པའི་ངང་བརྗོད།
སྤྱི་ལོ་2014ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས། ཁོང་གིས་རང་གི་ལག་ཟུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གྲོ་ཕྱེ་བརྫི་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་མོག་མོག་བཟོ་སྟངས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་མོག་མོག་བཟོ་འགོ་བཙུགས་ཤིང་། རྣམ་པ་གསར་པ་དང་། བྱ་ཐབས་གསར་པ། སྔོན་ཐོན་གྱི་ལག་རྩལ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གཉེར་ཏེ་ཤང་ཡོངས་སུ་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་སྐོང་པ་རེད།
དགའ་བའི་འཛུམ་མདངས་ངོམས་བཞིན་དུ། བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བའི་དཔལ་ལ་རོལ།
དེང་རབས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་འཕྲུལ་ཆས་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གཉེར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཁོང་གི་ཚོང་ཁང་དུ་མོག་མོག་ཉོ་བར་ཡོང་མཁན་འཚང་ཀ་ཤིག་ཤིག་བྱེད་ཅིང་། ཁོང་གི་ཨམ་ཕྲག་གི་དངུལ་ཁུག་ཀྱང་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་ཏུ་གྱུར། ད་ཆ་ཁོང་ལ་མོག་མོག་བཙོངས་ནས་ཉིན་རེར་ཡོང་འབབ་སྒོར་200ནས་300ཙམ་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། སྔོན་ཆད་ལྟར་མོག་མོག་ཉོ་མཁན་དཀོན་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཅི་ཡང་མེད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ། ཁོང་གི་ཕ་ཡུལ་ཟངས་རི་རྫོང་རྫིང་ཕྱི་ཤང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ནམ་རྒྱུན་སྤྱི་ཟླ་5པ་དང་6པར་རི་རྩེར་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་བར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ཅིང་། སྔོན་ཆད་ཁོང་ཡང་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་བར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་མོད་ཟླ་གཉིས་རིང་ཡོང་འབབ་སྒོར་2000ཙམ་ལས་ཡོང་གི་མེད། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་ཁོང་ནས་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་བའི་ལས་མཚམས་བཞག་སྟེ། སྤྱི་ལོ་2015ལོར་དངུལ་ཁང་ནས་དངུལ་བུན་སྒོར་ཁྲི་3གཡར་བ་དང་། དེའི་ཐོག་རང་ཉིད་སྒེར་ནས་སྒོར་ཁྲི་2ཙམ་བཏོན་ཏེ་ཐོ་ཕྲུག་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཉོས་པ་དང་། ཐོ་ཕྲུག་བཏང་ནས་རི་འདབས་སུ་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་བཙུགས་ཏེ་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་མཁན་གྱི་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་མོག་མོག་ཚོང་གིན་ཡོད་པས། ཉིན་རེར་ཡོང་འབབ་སྒོར་350ནས་400ཙམ་ཟིན་ཞིང་། དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་བའི་དུས་ཡུན་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་རིང་། ཁོང་ལ་དངུལ་སྨར་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་2ཙམ་ཟིན་ནས། སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་ཡོང་འབབ་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས། “ནམ་རྒྱུན་ང་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་འཐུ་བར་སོང་ཡང་ཡོང་འབབ་སྒོར་2000ཙམ་ལས་མེད། ད་ཆ་མོག་མོག་བཙོངས་ནས་ཡོང་འབབ་མང་པོ་དེ་ལྟ་འདྲ་བྱུང་ཡོང་བསམ་པ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལའང་འཁོར་མ་མྱོང་། ངོ་མ་ངའི་བསམ་ཡུལ་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་སོང”ཞེས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་བཤད། དུས་རྒྱུན་ཤང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། སློབ་གྲྭ དེ་མིན་ལས་ཁུངས་ཁག་དང་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མང་ཚོགས་དུ་མས་ཁོང་གི་གམ་ནས་མོག་མོག་མངགས་ཉོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ཁོང་གི་མོག་མོག་ཚོང་ཁང་གི་ཚོང་བྲིན་ཁ་ཧ་ཅང་རྒྱུག་པོ་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཡོང་འབབ་ཀྱང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། 2016ལོར་ཁོང་ནས་རང་འགུལ་ངང་ཤང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དུ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཏེ་དབུལ་པོའི་གྲལ་ནས་དོན་པ་མ་ཟད། དངུལ་ཁང་ནས་གཡར་བའི་དངུལ་བུན་གྱི་མ་སྐྱེད་ཀྱང་གཙང་འཇལ་བྱས་པ་རེད།
མིག་སྔར། ཁོང་ཉིད་སྔོན་ཆད་ལྟར་ལག་པ་བརྐྱངས་ནས་སྐྱོབ་གསོ་སྒུག་དགོས་མེད་པར། རང་གི་ལག་ཟུང་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དཔལ་ལ་རོལ་བཞིན་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་པར་སྤོས་ཟིན་པས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཚོ་བ་གསར་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ། ད་ལྟ་བུ་མོ་ཆུང་བ་གཡང་འཛོམས་འཐུས་ཤོར་མེད་པར་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་མཐོ་འབྲིང་དང་པོ་འགྲིམ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བུ་མོ་རྒན་པ་ཉི་མ་ཆོས་སྒྲོན་ཡང་ཡུན་ནན་ཁུན་མིང་དུ་སློབ་ཆེན་འགྲིམས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས། ཁྱིམ་མི་ཚང་མའི་སེམས་པ་དགའ་བས་མྱོས་ཏེ། དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཚོ་བའི་ལམ་དུ་གོམ་ཞེང་ཆེན་པོས་མདུན་དུ་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།


text:
གངས་རིན་པོ་ཆེ།
གངས་རིན་པོ་ཆེ།
གངས་ཏི་སེའམ་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བོད་ལྗོངས་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་གི་བྱང་རྒྱུད་དུ་ལྷུན་ཆགས་སུ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་མཚོ་ ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་༦༦༥༦ཡོད་པ་རེད། གནས་འདིར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱི་རོལ་རིག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ངོས་ འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་གནས་འདི་ ཉིད་ཏི་སེར་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ནི་མདོ་སྡེ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་ དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་མདོ་སོགས་ནས་ཏི་སེའི་རི་བོ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔའི་དབྱིབས་ཅན་ནམ་འཕང་དང་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ་སོགས་གསུངས་འདུག དེ་ལྟ་བུའི་ གངས་རི་གང་ན་ཡོད་སྙམ་ན། ཆོས་མངོན་པར་མཛོད་ ལས་འདི་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་དགུ་འདས་པ་ན་དེ་ནི་གངས་རིའོ།། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་མཛོད་འགྲེལ་ ལས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ན་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ན་གངས་རི་ཡོད་དོ།། གངས་རི་དེའི་ཕ་རོལ་རི་ བོ་སྤུས་ངན་ལྡན་པའི་ཚུར་རོལ་ན་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལས་ཆུ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་གངྒ་དང་སིནྡྷུ། སི་ཏྰ། པཀྵུ་ བཅས་འབབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།པདྨའི་ལུང་བསྟན་བཀའ་རྒྱ་མ་ལས་གངས་ཏི་སེ་ཤེལ་གྱི་ མཆོད་རྟེན་འདྲ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཟངས་ལུང་ཡོད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། བློན་པོ་བཀའ་ཐང་ལས་རྡོ་རྗེ་ གདན་ནས་བྱང་ཕྱོགས་བཅལ་བ་ན། རི་ནག་དགུ་འདས ་ཕ་རོལ་གངས་ཏི་སེ།། ཞེས་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ མངའ་རིས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་གདན་དྲངས་སྐབས་ཏི་སེའི་མདུན་བར་ཁའི་ཐང་དུ་ཕེབས་ ཚེ། ཇོ་བོ་རྗེའི་ཞལ་ནས། ཏི་སེའི་གངས་ནས་གནས་ བརྟན་རྣམས་གདུགས་ཚོད་ཀྱི་གནྜི་རྡུང་བྱུང་། རང་རེ་ཡང་གུང་གི་དྲོ་གྱིས་ཤིག་གསུངས་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་པཎ་གྲུབ་སུས་ཀྱང་ཏི་སེ་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རི་འདི་ ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། གནས་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ནས་ འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་ནས་རྗེ་དཀོན་མཆོག་ཕན་བདེ་ཉི་མའི་བར་གངས་ཏི་སེའི་རིག་པ་འཛིན་མཁན་རྡོར་འཛིན་དང་འབྲི་གུང་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་མ་ཆད་པ་བྱུང་། ཁྱད་ པར་དུ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་སུ་གྱུར་རྗེས། རྗེ་མར་པ་ལུང་བསྟན་ལྟར་མི་ལ་རས་ པ་གནས་འདིར་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་མཛད། དེ་བཞིན་དུ་ འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་དང་། གྲུབ་ ཐོབ་སེང་གེ་ཡེ་ཤེས། རྒོད་ཚང་པ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ ཆོས་རྒྱན། ཞབས་དཀར་པ་སོགས་མཁས་གྲུབ་མང་པོས་ ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་མྱོང་། གངས་ཏི་སེའི་སྟེང་གི་ཨ་ཕུག་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་རྗེ་མི་ལས་བྲུས་ཤིང་ཨ་ཡིག་བཀོད་པ་བཤད་ལ། ཏི་སེའི་མདུན་ གྱི་ལ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་མཚོ་ཆེན་པོ་མི་ལྤགས་ཀྱི་གཡང་གཞིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། སྲིན་ ཡུལ་ལངྒ་པུ་རི་ན།། དུག་མཚོན་ནག་པོ་མེ་རེ་རེ།། ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་བེང་ཆེན་ལྕམ་དྲལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གསུངས། ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་ན་ཡོད་ པའི་ཞབས་རྗེས་བཞི་ནི་མགོན་པོ་བེང་གིས་གངས་ཏི་སེ་འདི་ཀླུ་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཏི་སེའི་རྐེད་པ་ལ་ཐག་པ་བརྒྱབ་ནས་འཁུར་བར་བརྩམས་པ་ན། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ ཡུལ་ནས་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་ངང་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ འཕུར་ནས་ཕེབས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་ཞབས་རྗེས་རེ་བཀོད་པས་གདན་འདྲེན་མ་ནུས་པར་ལུས་པས། ད་ལྟའང་དེ་ བཞི་ལ་ཏི་སེ་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཞི་ཞེས་གྲགས་སོ།།
མཚོན་རྟགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
1990ལོའི་བོད་ལྗོངས་ནང་བསྟན་དུས་དེབ་ཐེངས་དང་པོར་གསལ་།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]
ད་དུང་གཟིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།[རྩོམ་སྒྲིག]


text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན།
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བསྡུས་མིང་ལ་ཆེན༼青༽ཟེར་ཞིང་། སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི72དང་། མི་གྲངས་ཁྲི་481ཡོད། འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་མི་རིགས་ནི་རྒྱ་རིགས་དང་བོད་རིགས། ཧུའེ་རིགས། ཧོར་རིགས། ས་ལར་རིགས། སོག་རིགས། ཧ་སག་རིགས་སོགས་ཡིན། ཞིང་ཆེན་འདིའི་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཟི་ལིང་ཡིན། མངའ་ཁོངས་སུ་ས་ཁུལ 1དང་། རང་སྐྱོང་ཁུལ 6 ས་ཁུལ་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར 1 རྫོང་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར 2 རྫོང 30 རང་སྐྱོང་རྫོང 7 བཅས་ཡོད། བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་འདིའི་ས་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་80%ལྷག་ཟིན། བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ས་ཁོངས་དབྱེ་ཕྱོགས་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཨ་མདོ་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན།
ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག[རྩོམ་སྒྲིག]
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ནུབ་བྱང་ནི་ཚྭ་འདམ་གཞོངས་ཡིན་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ཡིན། མཚོ་སྔོན་པོ་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚྭ་ལྡན་མཚེའུ་ཡིན།
ལྗོངས་རྒྱུ་ས་གནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཡུལ་སྐོར་བྱེད་ས་གཙོ་བོ་ལ་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ་དང་རི་བོ་ཉི་ཟླ། མཚོ་སྔོན་པོ་སོགས་ཡོད།


text:
ཨུ་རུ་སུའི་བོན་དགོན་རྫོགས་ཆེན་ཡོངས་རྩེ་གླིང་།
[ཟླ་ཚེས། 2016-01-11 10:31:43][རྩོམ་པ་པོ། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་གྲྭ་ཚང་།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
ཨུ་རུ་སུའི་བོན་དགོན་རྫོགས་ཆེན་ཡོངས་རྩེ་གླིང་འབྲེལ་ཏེ་གཤེན་གྱི་རྣམ་འབྱོར་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
ཁོང་ཉིད་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༦་ལོར་འཁྲུངས། རྣལ་འབྱོར་བ་ཉི་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་སྔོན་འགྲོ་བོན་སྤྱོད་དང་ཐུན་མིན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གདམས་ཟབ་མང་དུ་ཞུས་ཏེ་༡༩༨༥་རང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་། ༡༩༨༦་ལོར་སྨན་རི་དགོན་དུ་སྒྲིག་ཞུགས་ཞུས། གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས་ཀྱི་མདུན་ནས་བསྡུས་གྲྭ་དང་། ཤེས་རབ་མཆོག་ལྡན་གྱི་དྲུང་ནས་སྨར་ཡིག་དང་སྤུངས་སོ་དང་ལན་ཝར་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ཉན། རག་ཤི་རྟོགས་ལྡན་དང་བེ་རུ་རྟོགས་ལྡན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ནས་དབང་ལུང་གདམས་ཟབ་དུ་མ་ཐོབ།
སློབ་དཔོན་དྲང་སྲོང་གཡུང་དྲུང་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས། ཤར་རྫའི་སྒྲུབ་གྲྭའི་ཟུར་ཁྲིད་ཞུགས་ནས་ཁྲིད་ལུང་དང་འདུལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་དང་ཡེ་ཁྲི་བསྒྲགས་པ་སྐོར་གསུམ་སོགས་ཁྲིད་ལུང་དབང་གདམས་མང་པོ་ཐོབ། རྩེ་དྲུག་མཁན་རིན་པོ་གོ་སེ་སྤྲུལ་སྐུའི་མདུན་ནས་གསས་མཁར་མཆོག་ལྔའི་དབང་བཞི་དང་། བོན་གསར་མའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་བཞི་ཕལ་ཆེར་ཐོབ། མཁན་པོ་གཙུག་ཕུད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང་། ཐུན་མིན་རུ་ཤན་རྩ་རླུང་སོགས་སྦྱངས། མཚམས་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་ཐོད་རྒལ་དང་མུན་ཁྲིད་སོགས་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་འགའ་ཞིག་ཐོབ། རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདུན་ནས་ཁྲིད་ལུང་མང་པོ་ཞུས། ཉམས་རྒྱུད་སོགས་ཁ་ཤས་ཕར་ལའང་ཕུལ། ཁ་བོ་རྟོགས་ལྡན་རིན་པ་ཆེའི་མདུན་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོོའི་ལུང་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲུབ་སྐོར་མང་དག་གི་ལྗགས་ལུང་ཐོབ། ཡང་ཁོང་གི་ཡབ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་བཟོད་པའི་དྲུང་ནས་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་གང་མང་སྦྱངས་པ་གནང་། ༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁ་བོ་རྟོགས་ལྡན་རིན་པོ་ཆེ། སྦ་བླ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་མཁན་སློབ་དཔང་གསུམ་མཛད་ནས་དག་པ་དྲང་སྲོང་གི་སྡོམ་ཁྲིམས་ཞུས། དེ་རྗེས་བླ་མ་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་མཚོ་སློབ་འཁོར་དང་། ཉམས་གསལ་རི་ཁྲིད་དུ་དབུ་རི་བླ་མ་སྐུ་མཆེད་སོགས་ལ་རྩ་རླུང་གཏུམ་མོའི་སྐོར་ཕར་ལ་དཔེ་ཁྲིད་བྱས། དེ་ནས་མཚམས་ཁང་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་ལོ་ཤས་རིང་སྔར་གང་ཞུས་པ་དེ་དག་རང་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་མང་དུ་མཛད། ༡༩༩༩། དགུང་ལོ་སོ་ལྔའི་ཐོག་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་ལྡན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་རྩེརགསར་དུ་འབྱོར་ཏེ། སྒྲུབ་གྲྭའི་སྡེ་ཚན་དུ་ཞུགས་ནས་༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྒྲུབ་གྲྭའི་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཟུང་གི་དྲུང་ནས་བླ་མེད་གཞུང་ཆེན་སྡེ་བཞིའི་མ་བུ་ཆ་ལག་སོགས་མདོ་སྔགས་རྫོགས་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་ལུང་དབང་གདམས་ཞུས་ཏེ་༧དཔལ་ལྡན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་རྩེའི་སྒྲུབ་གྲྭ་མཐར་སོན་ནས་ད་ལྟའི་བར་དཔྱད་འཇོག་རེས་མོས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩོན་གནང་བཞིན་མཆིས།
སྐབས་དེ་དུས་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེའི་སྒྲུབ་གྲྭའི་དགེ་བསྐོས་དང་གྲྭ་ཚང་གི་དངུལ་གཉེར་གཅིག་ཆོག་བྱས། ༧སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཤེས་རབ་ལྷ་མཆོག་ཕྱྭ་སྲས་ཀེང་ཙེའི་དབང་ཐོབ། ཁོང་གིས་འཆར་ཅན་སྒོམ་རྒྱག་དགོས་ཚུལ་གྱི་བཀའ་སློབ་ཤིན་ཏུ་སྨར་བ་གནང་བས་ཤིན་ཕན་པོ་བྱུང་སོང་བས་གདམ་ངག་བསྟན་ཚུལ་འདིས་ཆོག་པ་ཙམ་དུ་གོ་བ་བྱུང་ཞེས་གསུང་། གཞན་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་རྩེར་དགེ་རྒན་མཁས་པའི་དབང་པོ་དག་གི་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་དང་། ནག་རྩིས། སྙན་ངག དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་རྩ་སོགས་ལའང་སྦྱངས་པ་གང་ལེགས་གནང་།
༢༠༠༦། ལོ་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་དད་མོས་ཅན་གྱི་འགའ་ཞིག་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཨུ་རུ་སའི་ལྷོ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་AлTaйཨར་ལྟ་ཞེས་པ་རུ་ལོ་ལྟར་དབྱར་ཟླ་གསུམ་རིང་ཉིན་ལྟར་དཔེ་ཁྲིད་གསུམ་དང་ཐུན་གསུམ་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གའི་རྒྱལ་ས་མོ་སུ་ཀོ་དང་། Бapйkл སྦ་ཁལ། HoBocибиpck ནོར་བེ་སུ་བྷེ་སུ། AлTaй ཨར་ལྟ། БapHayл བྷར་ན་བོ། ToMck ཏོམ་སི་ཀི། OMck ཨོམ་སི། EkaTepиHбypr ཡེ་ཀ་ཆེར་རིའི་བྷོར། yфa ཨོས་ཧ།OpeHбypr ཨ་རིང་བྷོར། TaTapck ཏ་ཏར་སི་ཀིའི། KaзaHb བཀབ་ཀ་སི། KaMышиH གག་མིག Boлrorpaд ཝོལ་གྷ་གྷི་ར་ཐི། Tyлa ཏོས་ལ། BopoHeж ཝ་རོ་ཉེ་རེ། БpяHck བྷི་རང་སི་ཀི། KpacHoдapཀེ་ར་སི་ན་རྡར་སོགས་དང་། ཨུ་རུ་སུ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱལ་ཁབ། KaзaxcTaH ཀ་ཟ་སི་ཐང་དང་། TaджиkиcTaH ཏ་ཇི་སི་ཐང་། ཡོས་ཁུ་རན། Бeлapycb བྷི་ལ་རོ་སུ། HapBиk ནོར་བིག་ཀེ། ЛиTBa ལིའི་ཐི་བ། ЛaTBия ལ་ཐི་བིའི་ཡ། ЭcToHия ཨས་སི་ཏོང་ཉིན་ཡ། ། ykpaиHa ཡུར་ཀི་རིང་ན། རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ།
དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ཞི་གནས་རིགས་དྲུག་རང་སྦྱོང་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་མུན་མཚམས་གཏུམ་མོ་རྨི་བ་ལམ་ཁྱེར་ནས་རིམ་བཞིན་བླ་མེད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་གནང་མཛད། གཞན་ཡང་ནག་རྩིས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་རྩ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཅས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་གནང་སྟེ། དབྱར་ཟླ་གསུམ་རིང་ཨུ་རུ་སུ་ལ་སློབ་མ་སྐྱོང་། དེ་རྗེས་ཕྱིར་དཔལ་ལྡན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེར་ཕེབས་ཏེ་མུ་མཐུད་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས།
སྤྱི་ལོ། ༢༠༡༣། ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་གཏན་འཇགས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་སྔར་བཞིན་དཔེ་ཁྲིད་མཛད། མ་ཟད་ཨུ་རུ་སུའི་བྱང་ནུབ། CaHkT-ПeTepбypr སང་པེའི་ཏྲེར་རྦོར་ཟེར་བའི་ས་གནས་སུ་ལོ་ལྟར་ཐེངས་བཞི་དང་། MypMaHck མུར་མ་སི་ཀི་དང་། yлaH-yдэ འོས་ལན་འོས་དྷུ་ཨེ ИpkyTck ཡེར་ཀུའི་སི་ཀེ། ཆུར་ན་ཝ་རིའི་ཡ། ས་ཕྱོགས་གཞན་པ་འགར་ལོ་ལྟར་རྫོགས་ཆེན་གཙོས་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་དཔེ་ཁྲིད་བྱས། དེ་བཞིན་ཡོ་ཡོབ་ཕྱོགས་སུ་Lithuniaལིའི་ཐི་བ་དང་། Latviaལ་ཐི་བ་ཟེར་བའི་ས་གནས་སུ་ལོ་ལྟར་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཐེངས་འགའ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་།
ལྷག་པར་དུ། ༢༠༡༣།ལོ་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་སའི་ཉེ་འདབས་སུ་ས་ཆ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཉོས་ཏེ་བོན་དགོན་རྫོགས་ཆེན་ཡོངས་རྩེ་གླིང་ཞེས་པ་གསར་བཞེངས་ཀྱི་མཛད་ཕྲིན་བསྐྱང་བཞིན་པ་དང་། དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་གཙོས་པའི་ཁང་མིག་ཁ་ཤས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད་པ་བཅས་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག
དཔལ་ལྡན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་གྲྭ་ཚང་ནས།