text:
ཅིག་མི་བཤད་ཐབས་མེད་བྱུང་སོང་།
བེ་རི་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ།
ནམ་རྒྱུན་༧གོང་ས་ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གནང་སྐབས། མཁས་བླུན་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་རང་གི་ས་ནས་དུས་དབང་གི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་གནང་བཞིན་ཡོད་པས། དེ་རིང་གནས་ལུགས་དང་དྲང་བདེན་དཔང་བོར་བཞག་ནས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་མི་བཤད་ཐབས་མེད་བྱུང་།
དང་པོ། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཐད། མཁས་དབང་ཞིག་གི་བཅར་འདྲིའི་ལན་ཁ་བརྡ་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་གསལ། “བར་སྐབས་ཤིག་ནས་བུ་ཇོ་ལུགས་གཉིས་ཞེས་བུ་སྟོན་ལུགས་དང་ཇོ་ནང་བའི་ལུགས་དེ་གཉིས་བྱུང་ཞིང་། བུ་སྟོན་གྱི་ལུགས་ལ་ར་འབྲོ་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་གཉིས་འདྲེས་སུ་ཚང་བར་བཤད། དེ་ལས་རིམ་བཞིན་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པ་ད་ལྟའི་སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་ཕྱག་ལེན་འདི་ཡིན་ལ། ༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དབང་རྒྱུན་ཡང་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལུགས་ཡིན། གཞན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་མདོ་དབུས་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་རྣམས་སུ་བུ་ཇོ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་དར་རྒྱས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པར་ཇོ་མོ་ནང་པའི་ཆོས་སྡེ་རྣམས་སུ་དུས་འཁོར་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཤིན་ཏུ་ངོ་གཙང་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་འདུག
སྤྱིར་བཏང་དུས་འཁོར་ལ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་མོད། ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འབྲོ་རྭ་གཉིས་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འབྲོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་དང་། རྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་གཙོ་བོ་མཛད་པས་ལུགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་བགྲངས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཇོ་ནང་ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་ ༡༢༤༣-༡༣༡༣ ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་དེ་གཉིས་གཅིག་འདྲེས་སུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་བཅུ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་མདོར་ན། བོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་བཀའ་གདམས་ངག་དང་བཅས་པ་ཆུ་མགོ་གངས་ལ་ཐུག་པ་ལྟར། ཇོ་ནང་ཀུན་སྤངས་ཆེན་པོར་ཐུག་ཡོད། དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་1ཏུ། “བོད་དུ་སྔོན་བྱོན་བཞི་དང་བར་བྱོན་ལྔ།། ཕྱིས་བྱོན་གཉིས་སུ་གྲགས་ཆེ་གྱི་ཇོ་རྨ།། ཁྲོམ་ལོ་ཇོ་བོ་འབྲོ་རྭ་ཙ་མི་དང་།། རས་ཆུང་རྒ་ལོ་གསུམ་དང་ཁ་ཆེ་གཉིས།། བི་བྷཱུ་ཏི་གཉིས་ཆག་ལོ་མན་ལུང་སྟེ།། ལུགས་སྲོལ་བཅུ་བདུན་ཀུན་སྤངས་ཆེན་པོར་འདུ།།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རིགས་ལྡན་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཆོས་རྗེ་ཀུན་སྤངས་ཆེན་པོ་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསན་བསམ་སྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད། ཆོས་རྒྱལ་རིགས་ལྡན་སོགས་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་བྱོན་ནས་བྱིན་རླབས་དང་ལུང་བསྟན་མཛད། ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་མཚན་མ་ཐོབ་ནས་སྦྱོར་དྲུག་ཁྲིད་ཡིག་ཐོག་མཐའ་བར་དགེ་དང་། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་མཛད་པས་ཇོ་ནང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་ཤིང་། དུས་འཁོར་གྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་བས། ཡོངས་གྲགས་སུ་དུས་འཁོར་ཇོ་ལུགས་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་བྱུང་བ་རེད།
དེ་བཞིན་དུ་དུས་འཁོར་བུ་ལུགས་ཞེས་གྲགས་པ་ཡང་། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ ༡༢༩༠-༡༣༦༤ ཀྱིས་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས་བུ་ལུགས་ཞེས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་ཁོང་གི་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་ཁྲིད་ཆ་ཚང་གི་བརྒྱུད་པ་ཇོ་ནང་ཀུན་སྤངས་ཆེན་པོ་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་བུ་ལུགས་ཇོ་ལུགས་ལས་འགྲོ་ས་མེད། དེ་ཡར་འདེད་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སྙམ་ན། ༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གནང་བཞིན་པའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གསན་ས་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་རེད། ཁོང་ལ་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་སོགས་ནས་བརྒྱུད་པ་རེད། དེ་ནས་ཡར་དེད་ན་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་རེད། དེ་ནས་ཡར་དེད་ན་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ལ་ཐུག་པ་རེད། དེ་ནས་ཡར་དེད་ན་དབང་གི་བརྒྱུད་པ་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་དང་། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། ཀུན་མཁྱེན་འཕགས་པ་འོད་རེད། འཕགས་འོད་ཀྱིས་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་ཁྲིད་ཡོངས་རྫོགས་གསན་ས་ཇོ་ནང་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་རེད། དེས་ན་བུ་ལུགས་ཇོ་ལུགས་ལ་ཐུག་འདུག་གམ་མི་འདུག དེ་ནས་ཡར་དེད་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ལྟ་ལོག་ཏུ་བརྩི་བའི་གྲུབ་ཆེན་ཡུ་མོ་བ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ལ་ཐུག་པ་རེད། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། ལྟ་ལོག་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཆོས་ལོག་ཞིག་ལོས་ཡིན། ད་དུང་བྱུང་རིམ་གྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་། དང་པོ་འབྲོ་ལུགས་དང་། དེ་ནས་རྭ་ལུགས། དེ་གཉིས་གཅིག་འདྲེས་སུ་གྱུར་བ་ཇོ་ལུགས། དེའི་སློབ་རྒྱུད་དུ་བུ་ལུགས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། བུ་ཇོའི་ལུགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡང་དྲང་མོ་ཞིག་བྱུང་མེད།
གང་ལྟར་དེ་ནས་ཡར་དེད་ན་ཁ་ཆེའི་པཎ་ཆེན་ཟླ་བ་མགོན་པོ་དང་། གྲུབ་ཆེན་དུས་ཞབས་ཆེ་ཆུང་ནས་བྱང་ཤམ་བྷ་ལའི་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་དཀའ། དེ་ནས་ཡར་དེད་ན་ཆོས་རྒྱལ་ཟླ་བ་བཟང་པོ། ཁོང་གིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོལ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་དངོས་སུ་གསན་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་དྲང་མོར་བཤད་ན་དེ་འདྲ་རེད། ཐུགས་ཡིད་མ་ཆེས་ན་རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འདེབས2། དེང་སྐབས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གིས་ནམ་རྒྱུན་གསུང་བཞིན་ཡོད་པ་འདིར་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་རོགས། དེ་ཉིད་ལས། “དུས་ཞབས་ཆེ་ཆུང་ཟླ་བ་མགོན་པོ་དང་།། དཀོན་མཆོག་སྲུང་བ་མཁས་པ་སྒྲོ་སྟོན་ཞབས།། རྫུ་འཕྲུལ་མངའ་བརྙེས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ལ།། གསོལ་བ་+ ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གྲུབ་ཐོབ་ནམ་མཁའ་འོད།། ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་འཇམ་དབྱངས་གསར་མའི་ཞབས།། འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་ཆོས་སྐུ་བར།། གསོལ་བ་+ མཉམ་མེད་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་འཕགས་པ་འོད།། ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་བའི་ཞབས།། གསོལ་བ་+ བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡབ་སྲས་ལ།།” ཞེས་སོགས་དང་། ཡང་དེས་མཛད་པའི་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་ཐབས་3༧གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གནང་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོག་གཙོ་བོ་དེའི་སྨན་མཆོད་སྐབས། “ཨོཾ་དུས་ཞབས་པ་ཆེ་བ་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་རྒྱལ་སྲས་ན་ལེན་ཏྲ་པ་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་ཁ་ཆེ་ཟླ་བ་མགོན་པོ་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་སྒོམ་པ་དཀོན་མཆོག་སྲུངས་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་སྒྲོ་སྟོན་གནམ་ལ་བརྩེགས་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་ཡུ་མོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་སྲས་དྷརྨེ་ཤྭ་ར་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་གྲུབ་ཐོབ་ནམ་མཁའ་འོད་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་གྲུབ་ཐོབ་སེ་མོ་ཆེ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་འཇམ་གསར་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་བླ་མ་ཆོས་སྐུ་འོད་ཟེར་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་འཕགས་འོད་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ་ན་མ༔ ཨོཾ་ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ལ་ན་མ༔” ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
གྲུབ་ཆེན་ཡུ་མོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང་། ཇོ་ནང་ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ལྟ་ལོག་རེད་སྙམ་ནས་དུས་དབང་གི་བརྒྱུད་པའི་བླ་མའི་ནང་ནས་ལེན་འདོད་པ་ཡིན་ནམ། བླངས་ན་ཆོག་མོད། དེ་དག་གི་ཚབ་ལ་སུ་ཞིག་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་དེའི་བར་ནས་བརྒྱུད་པ་ཆད་སོང་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཧ་ཧ། ཧེ་ཧེ། ཕཊ། རྩེ་མཚར་ཙམ་དུ་ཐལ་ལོ།།
གཉིས་པ། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཁྲོམ་དབང་དུ་བསྐུར་ཚུལ་ཐད། བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག་ཞིག་4ཏུ། “བོད་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་བཀའ་དབང་ཐོག་མ་དེ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་སྩལ། དེ་ནས་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་དུས་འཁོར་གྱི་བཀའ་དབང་སྐོར་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་བཞེས་ཏེ་” ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁས་དབང་ཁོང་གིས་ཀྱང་། “བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནས་བཟུང་སྐབས་རེ་ཆིག་བརྒྱུད་དང་། སྐབས་རེ་སློབ་མ་ཉུང་ཤས་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་གནང་པ་ཡིན་ཞིང་། ༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་། ༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་མི་མང་ལ་ཁྲོམ་དབང་དུ་གནང་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་དེ་ནས་བྱུང་བ་དང་།” ཞེས་གསུངས་འདུག་ལ། ད་དུང་ཉེ་ཆར་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་དྲ་ཐོག་ཏུ་གསར་འགོད་པ་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས། “དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གྱི་བརྒྱུད་པ་དེ་དུས་རབས་ ༡༨ ནང་༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་དབུ་བཙུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ནང་ལྷ་སའི་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་དེ་གནང་བ་ནས་བཟུང་ད་བར་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐེངས་ ༣༤ ཙམ་གནང་ཚར་ཡོད་”ཅེས་བཀོད་འདུག
དྲང་མོར་ཞུས་ན། དེ་ནི་དུས་འཁོར་ཆོས་འབྱུང་ལ་ཐུགས་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་རྟགས་རེད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྒྱུད་རིམ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་བསྐྱར་བཤད་མི་དགོས་མོད། གལ་ཏེ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཁྲོམ་དབང་དུ་བསྐུར་བ་ལ་ཟེར་གྱིན་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ཡང་བཤད་པར་པར་བྱ་སྟེ། ༧རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྔོན་དུ་ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་ཁྲོམ་དབང་དུ་བསྐུར་གནང་མཛད་ཡོད་དེ། ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང་5ལས། “སྐྱེ་བོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ལ་མཆོག་དབང་གོང་མ་གནང་བས་མི་རྣམས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྲང་ཁའི་ཁྱི་ཚུན་ཆད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕེབས་པའི་རྣམ་འགྱུར་མང་དུ་བྱུང་།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་བ་ཇོ་ནང་བའི་ལུགས་ལ་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་དང་། རྒྱུད་འགྲེལ་འཆད་ཉན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ལས། དབང་སྐུར་རྐྱང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་གྱིན་མེད།
ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཇོ་ནང་གོང་མ་རྣམ་གསུམ་༼ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས། བྱང་སེམས་རྒྱལ་བ་ཡེ་ཤེས། མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ།༽གྱི་སྐུ་རིང་ལ་སློབ་མས་དུས་འཁོར་སྦྱོར་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྲུབ་རིམ་བཞིན། དཔལ་མཆོག་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྐྱེད་རིམ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་བྱེད་བྱིས་འཇུག་དབང་བདུན་དང་། རྫོགས་རིམ་སྨིན་བྱེད་མཆོག་དབང་གོང་མ་བཞི་སྟེ་སློབ་མའི་དབང་བཅུ་གཅིག་དང་། ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་རྗེས། སློབ་ཆེན་རེ་ཟུང་ལ་བདག་པོ་བདག་ཆེན་གྱི་དབང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བསྐུར་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་ཁྲོམ་དབང་གནང་སྲོལ་ཆེར་མེད་མོད། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་དུས་འཁོར་ཁྲོམ་དབང་དུ་གནང་སྲོལ་བྱུང་ཡོད་ལ། དབང་བསྐུར་གྲུབ་རྗེས་ཉམས་ཁྲིད་ཀྱང་མང་དུ་གནང་བས། ལམ་ཁའི་སྤྲང་བོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་དབེན་གསུམ་དང་། དངོས་གཞི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་སྒོམ་མཁན་མང་དུ་བྱུང་ཚུལ་ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང་6དུ། “དབང་དང་ཁྲིད་ཆ་ཚང་ཐོབ་པ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་དང་། མཆོག་དབང་གོང་མ་དང་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཁྲིད་གསན་ཅིང་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པ་ནི་བགྲང་བར་མི་དཔོག་པ་ཙམ་ཡོད་པར་གྲགས་ཤིང་། སྤྱིར་བསྟན་པ་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་རྒྱས་པར་མཛད། སྒོས་སུ་བོད་ཀྱི་རི་སུལ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲུབ་པ་པོས་ཁྱབ་པ་དང་། བཤད་ཉན་གྱི་གྲྭ་ཐམས་ཅད་དུ་སྙིང་པོའི་མདོ་དང་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བརྩམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་གཏམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སེང་གེའི་སྒྲས་ཁྱབ་པར་མཛད་དེ།” ཅེས་དང་། “གྲངས་སུ་མ་བཅད་པ་ལ་ཟབ་ལམ་སྒོམ་མཁན་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། སྤྲང་བོ་ཚུན་ཆད་ཀྱང་ཆོས་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ནས་ལམ་སྲང་རྣམས་སུ་དབེན་གསུམ་སྒོམ་པ་དང་།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
དབང་སྐུར་མཁན་གྱི་བླ་མར་མཚོན་ན་ཡང་། དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་7ལས། དང་པོར་ཡང་དག་བསྟེན་བྱའི་བླ་མ་རྣམས་ནི་དམ་ཚིག་ལྡན་དང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་ལ་ལྷག་པར་གནས།། དེ་ཉིད་བསྒོམ་དང་ལྡན་དང་མ་ཆགས་སྡིག་པ་རྣམ་པར་སྤངས་དང་བཟོད་དང་རང་བཞིན་ལམ་ལ་གནས།། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟེར་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པ་འཇོམས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཡི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌།། དེ་རྣམས་ལྡན་པ་བདུད་རྣམས་རྡོ་རྗེའི་དབྱུགས་པ་ས་ཡི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་འགྲུབ།། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐོབ་པ་དང་གྲངས་བསྙེན་སོང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུད་རྒྱལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྐྱེད་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་འཁོར་བའི་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ནོ།།
གསུམ་པ། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐོར་ལ། ཡང་ཁོང་གིས། “༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་། ༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་མི་མང་ལ་ཁྲོམ་དབང་དུ་གནང་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་དེ་ནས་བྱུང་བ་དང་། མི་མང་ལ་ཁྲོམ་དབང་གནང་བ་ཡིན་པས་དབང་ཆེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་སྙམ།” ཞེས་གསུངས། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་གསལ་བོར་མཁྱེན་གྱིན་མེད་ན་མ་གསུང་ཀྱང་ཆོག སྙམ་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་སྐྲག་ཞོར་ལ་ཅིག་གསུང་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ། ངས་དུས་ཚོད་མང་པོ་བཏང་ནས་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་མོད། དུས་རབས་ ༡༣ པའི་ནང་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡོད། དེ་ཡང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྟོགས་བརྗོད་8ལས་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་སྐབས་སུ། “མཁན་ཆེན་བསོད་གྲགས་པས་གཙོ་མཛད་ཇོ་གདན་ཚོགས་པ་ལ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་མོ་ཆེ་མཛད།” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་དུས་འཁོར་དབང་མོ་ཆེ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡོད།
སྤྱིར་བཤད་ན། གང་ཟག་སུ་ཡིན་ཡང་སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལས་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་ལ་མ་དགའ་ན་ཆོག་ལ། མ་དད་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཆོག་མོད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་དང་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་རྩ་འཛིན་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུ་ཇོ་ནང་པའི་བླ་མ་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་སྙམ་ན། དུས་འཁོར་གྱི་ཆོས་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་གནང་དགོས་པ་ལས། དེའི་བརྒྱུད་པའི་བླ་མའི་ནང་དུ་དབྱེ་བསལ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་ནི་རང་གི་དེ་ཉིད་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།
དེའི་ཞོར་དུ་བཤད་འདོད་པ་ཞིག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་དུས་དབང་སྐབས་མཁན་ཟུར་ཞིག་གིས། དུས་བབ་བཅར་འདྲིའི་ལན་དུ། “དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་བཞེངས་དང་། ས་གར་མཆོད་གར་སོགས་ཆོ་ག་རྒྱས་ཤོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྐུར་མཁན་དེ་ཕལ་ཆེར་དགེ་ལུགས་པ་མིན་འགྲོ་སྙམ།” ཞེས་དང་། ཡང་། “དེ་མིན་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐོག་ས་སྐྱ་གོང་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཇོ་ནང་གི་བླ་མ་མཁན་པོ་ཚོས་དུས་དབང་གསུང་གི་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ཅུང་ཐུགས་ཉམས་མ་བཞག་པར་མངོན་ཏེ། ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ནས་ད་བར་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་རྡུལ་ཚོན་དང་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་ཀར་བརྟེན་ནས་སྐུར་སྲོལ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། སློབ་མས་སྦྱོར་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྲུབ་རིམ་བཞིན། བླ་མས་ཀྱང་དུས་དབང་རིམ་གནང་མཛད་སྐབས་རས་བྲིས་རྐྱང་བར་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་ཚུལ་ཀྱང་ཡོད། འདི་ནི་ཀུན་སྤངས་ཀྱི་གནས་སུ་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བཞེངས་ཀྱི་ཆ་སྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་ཡིན་སྲིད། གང་ལྟར་ཀྱང་རས་བྲིས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་གནང་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མར་ཡོད་ཅིང་། ཇོ་ནང་པར་ཡང་དེ་མཚུངས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ལུས་དཀྱིལ་དང་། བསམ་གཏན། བློས་བསླངས་སོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་གནང་ཚུལ་ཀྱང་ཡོད།
ཡང་མཁན་རིན་པོ་ཆེས། “རིགས་ལྡན་དང་པོ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་རིགས་ལྡན་ཉེར་གསུམ་པར་བསླེབས་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དུས་འཁོར་བསྟན་རྩིས་ཙམ་ལ་ཡང་གཟིགས་མ་མྱོང་བའི་བཟང་རྟགས་རེད། དུས་འཁོར་ལུགས་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། ད་ལྟའི་གནམ་ལོ་འདི་རབ་བྱུང་ ༡༧ བགྲང་བྱ་ ༣༠ པ་བསྟོད་འགྲེལ་དུ་གདོང་ངན་དང་བོད་དུ་མེ་སྤྲེལ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་རེད། རིགས་ལྡན་ ༢༡ པ་མ་འགགས་པ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཆོས་ཁྲིར་འཁོད་ནས་མི་ལོ་ ༩༠ ཕྱིན་ཡོད། འདི་ནས་མར་བརྩིས་པའི་ལོ་གྲངས་ ༡༡ སྟེ་རབ་བྱུང་ ༡༧ ཉག་མ་ ༤༡ མེ་ལུག ཕྱི་ལོ་ལྟར་བརྩིས་ན་ ༢༠༢༧ ལོར་རིགས་ལྡན་ ༢༢ མི་ཡི་སེང་གེ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཆོས་ཁྲིར་ཕེབས་རྒྱུ་རེད། དེའི་ཁྲི་ལོ་ ༡༠༠ རྫོགས་རྗེས་གཟོད་རིགས་ལྡན་ ༢༣ པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཁྲིར་ཕེབས་རྒྱུ་རེད། དེས་ན་དེ་རིང་ནས་བརྩིས་ན་རིགས་ལྡན་ཉེར་གསུམ་པ་ཁྲི་ལ་འཁོད་རྒྱུར་ད་དུང་མི་ལོ་ཧྲིལ་བོ་ ༡༡༠ ཡོད།
གཞན་ཡང་ཁོང་རྣམ་པས་དུས་འཁོར་གྱི་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་སྦྱོར་ཚུལ་དང་། དེའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག ཤམ་བྷ་ལའི་ཞིང་གི་གནས་སྟངས། དུས་དབང་གནང་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་ཞུ་བ་པོ་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད། དབང་གི་ཕན་ཡོན་དང་དབང་ཞུས་རྗེས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ། ད་དུང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཞལ་ཕྱག་གི་གྲངས་དང་། ཕྱག་མཚན། ལྷག་པར་ཉེ་ཆར་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་དྲྭ་བརྙན་ཐོག སྟོང་གཟུགས་མ་འགྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་གསུངས་པ་སོགས་མདོར་ན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་དང་དེའི་འགྲེལ་བར་མི་མཐུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་གསུང་བཞིན་ཡོད་མོད། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་སོ།།
མདོར་བསྡུས་ན། འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་9ཀྱིས། “ཁྱད་པར་རྟོན་པ་བཞི་ལྡན་ཀུན་མཁྱེན་རྗེ།། རྩོད་དུས་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་སྒྲོལ་བའི་མགོན།། རིགས་ལྡན་གཉིས་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཕུལ་དུ་བྱུང་།། ལུགས་སྲོལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྔ་བོ་ཆེའི་མདོ་སོགས་ནས་ཐུབ་མཚན་འཆང་བའི་དགེ་སློང་དུ་ལུང་བསྟན་པ། རིགས་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དོལ་པོ་པ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་མཐར་ཐུག་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་དང་། རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་མཐར་གྲུབ་ཆེན་སྤྱོད་འཆང་དབང་པོ་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ། གསང་བ་ཟབ་མོའི་གནས་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཉིས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་བའི་མགོན་པོས་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་ཕྱེས་པ་དག་ནི་རིགས་ལྡན་གཉིས་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་དེ་གཞན་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་འདིའི་བཀའ་ཆེན་བབས་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་དང་།
༧གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་།
“མདོ་རྒྱུད་གཞན་དང་བཞད་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི།།
ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཆེན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད།།
མི་ཉམས་འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བའི་བཀའ་བབས་པ།།
ཇོ་ནང་པ་ཡི་བསྟན་པ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག།” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༩ ཉིན། བེ་རི་རིག་པའི་རྡོ་རྗེས།
1 ཐེག་པའི་སྒོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་བསླབ་པ་གསུམ་ལེགས་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ། པར་མ། གླེགས་བམ་དང་པོ། ཤོག་ཨང་། 34b
2 དུས་འཁོར་བརྒྱུད་འདེབས། པར་མ། 156b-157a
3 བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་མཁས་གྲུབ་ཞལ་ལུང་། པར་མ། ཤོག་ངོས། བོད་ཡིག དོན་གཅིག ས དབྱིན་ཨང་། 391
4 ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོའི་ཟླ་ ༡ ནང་གི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག་གི་ཤོག་ངོས་ ༦ པར།
5 ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མེ། ངག་དབང་བློ་གྲོས་གྲགས་པ། དེབ་གཟུགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ཨང་། 31
6 ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མེ། ངག་དབང་བློ་གྲོས་གྲགས་པ། དེབ་གཟུགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ཨང་། 29, 31
7 དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་པོ། ལྷ་ས་བཀའ་འགྱུར། རྒྱུད། ཀ ཤོག་གྲངས། ༢༡༤ ས-༢༡༥ ཉ
8 ཆག་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དཔག་བསམ་གྱི་སྙེ་མ། པར་མ། 89b
9 ཐེག་པའི་སྒོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་བསླབ་པ་གསུམ་ལེགས་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ། པར་མ། གླེགས་བམ་དང་པོ། ཤོག་ཨང་། 547b


c: text/html

text:
རྒྱ་གར་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣༡ བར་དོ་བདག་སོ་སོའི་ཨ་ཌར་དང་པེན་ལག་ཁྱེར་གཉིས་ངེས་པར་དུ་མཐུད་དགོས་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག
རྒྱ་གར་དུས་བབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ བར་དུ་ཨ་ཌར་ལག་ཁྱེར་(Aadhaar)དང་། གཏན་འཇགས་དངུལ་རྩིས་ལག་ཁྱེར་(PAN)གཉིས་ངེས་པར་དུ་མཐུད་ཚར་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏང་འདུག རྒྱ་གར་གྱི་དཔྲ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཀའ་ཁྱབ་ཐེངས་དང་པོའི་ནང་། ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་བར་དུ་ལག་ཁྱེར་དེ་གཉིས་མཐུད་ཚར་དགོས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཨ་ཌར་དང་པེན་ལག་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱི་བར་མིང་དང་སྐྱེས་ལོ་སྐྱེས་ཚེས་སོགས་མ་མཐུད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་བསྡད་ཡོད་སྟབས། དེ་གཉིས་གནས་སྐབས་རིང་མཐུད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཚུལ་བརྗོད་པར་ལྟར། རྒྱ་གར་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ བར་དུ་དུས་འགྱངས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱ་གར་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་རྒན་པ་ཞིག་ལ་སླར་ཡང་ཨ་ཌར་དང་པེན་ལག་ཁྱེར་གཉིས་མཐུད་པའི་དུས་ཡུན་ཕྱིར་འགྱངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་དྲིས་པར། ཁོང་གིས་དེ་གཉིས་མཐུད་ཆེད་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཤིག་སྤྲད་ཟིན་པ་ཡིན་སྟབས། ཕལ་ཆེར་ཡང་བསྐྱར་ཕྱིར་འགྱངས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་སུ་ད་དུང་ཡང་ལག་ཁྱེར་དེ་གཉིས་མཐུད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དུ་ཨ་ཌར་ལག་ཁྱེར་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྒེར་གྱི་གསང་བ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱིར་གྱར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུ་མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་རང་སྒེར་གྱི་གསང་བ་བདག་སྲུང་བྱེད་པ་ནི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ཞིག་ཡིན་པ་འཁོད་ཡོད་སྟབས། ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨ་ཌར་ལག་ཁྱེར་གྱི་ཆེད་དུ་མིག་དང་མཛུབ་རིས་སོགས་པར་ལེན་གྱིས་གློག་ཀླད་དུ་བཞག་པ་ནི་རྩ་ཁྲིམས་དང་བརྒལ་གྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དེ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་གཏུག་བཤེར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་བར་ཁྲིམས་ཁང་ནས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་གསལ་བཤད་གསལ་པོ་ཞིག་བྱས་མེད་པར་བརྟེན། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཨ་ཌར་དང་པེན་གཉིས་མཐུད་པར་འགོག་རྐྱེན་ཡོང་ན་གནད་དོན་དེ་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད་འདུག
འོན་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཨ་ཌར་ལག་ཁྱེར་གྱི་ཡིག་ཆ་སྟངས་འཛིན་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ཨ་ཇེ་བྷུ་ཤན་པན་ཌེ་(Ajay Bhushan Pandey)ལགས་ཀྱིས། ད་ལྟ་ཨ་ཌར་ལག་ཁྱེར་གྱི་གནད་དོན་དེ་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དུ་གཏུག་བཤེར་བྱས་ཡོད་པ་དེས་ཕལ་ཆེར་ལག་ཁྱེར་གཉིས་མཐུད་པར་དགག་བྱ་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཨ་ཌར་དང་པེན་ལག་ཁྱེར་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཐུད་འབྲེལ་བྱེད་པ་དེ། ལྐོག་ཏུ་དཔྱ་ཁྲལ་མ་སྤྲོད་མཁན་དང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་དངུལ་གསོག་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཚོར་འཐབ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དེང་སྐབས་བྷིར་ཛཱིལ་ནང་ཆབ་སྲིད་རྙོང་འཛིང་ཆགས་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཟུར་བ་ལོ་ལཱ་ལ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱི་གྱོད་དོན་འོག་ལོར་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྲིད་འཛིན་ལས་ཐོག་མེ་ཁིལ་ཊེ་མཱར་ལའང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱི་ནག་ཉེས་བཙུགས་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཆེ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ཁ་སང་བྷར་ཛཱིལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་བ་ལོ་ལཱ་(Lula)ལ་སྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱི་ཉེས་མིང་འོག་ལོ་དགུ་དང་ཕྱེད་ཀྱི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་འདུག གཞན། དེང་སྐབས་བྷལ་ཛིལ་ནང་ཆབ་སྲིད་འཁྲུག་ཆ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཏེ། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཐོག་མེ་ཁིལ་ཊེ་མཱར་(Michel Temer)ལ་ཡང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་འདུག
ཐེངས་འདིར་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་ལོ་ལཱ་ནི། བྷར་ཛིལ་གྱི་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་པ་དང་བྷར་ཛིལ་ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྲས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་དེ་སྔོན་ ༡༩༨༩ ། ༡༩༩༤ ། ༡༩༩༨ སོགས་སུ་ཐེངས་གསུམ་ལ་སྲིད་འཛིན་འོས་མིར་ལངས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མེད་ན་ཡང་། ༢༠༠༣ ལོའི་ཟླ་ ༡ པོའི་ནང་སྲིད་འཛིན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༠༦ ལོར་བསྐྱར་དུ་སྲིད་འཛིན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་ ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་ ༡ པོའི་ནང་བར་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྡད་ཡོད་འདུག
རེའུ་ཊིར་གསར་ཁང་གིས་སྤེལ་གསལ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་ཁོང་གི་ལྐོག་ཟའི་ཉེས་དོན་དེ་ནི་སྔོན་ཆད་ཁོ་རང་སྲིད་འཛིན་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་(OAS SA)ཞེས་པའི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་གཞུང་གི་རྡོ་སྣུམ་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་དང་གན་རྒྱ་འཇོག་སྐབས་ཁོས་ལྐོག་དངུལ་བླངས་ཡོད་འདུག སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཁྲིམས་དཔོན་(Sergio Moro)ཡིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ལོ་ལཱ་ཡིས་བཟོ་གྲྭ་དེ་ནས་ལྐོག་དངུལ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་($1.2 million)ལྷག་གི་མ་གནས་བླངས་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་འདུག
ལོ་ལཱ་ཁྲིམས་གཏུག་བྱེད་མཁན་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། བཟོ་གྲྭ་དེས་སྲིད་འཛིན་ལོ་ལཱ་ལ་གོང་གསལ་དངུལ་འབོར་དེས་མཚོ་འགྲམ་དུ་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་ཞིག་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག ཁྲིམས་གཏུག་བྱེད་མཁན་དེ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོས་ལོ་ལཱ་ནི་ ༢༠༠༣ ནས་ ༢༠༡༡ ལོའི་བར་གྱི་ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་སྡུག་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ནི་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱི་གཏེ་བོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཁོའི་ནག་ཉེས་རྣམས་ལས་སླ་བོས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་འདུག
ལོ་ལཱ་ཡི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་(Cristiano Martins)ཡིས། ཁྲིམས་དཔོན་མོའོ་རོའོ་(Moro)ཁ་མཆུ་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ལ་འབབ་དགོས་པ་ལས་ཕྱོགས་ལྷུང་བྱེད་མི་རུང་ཚུལ་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་ཁྲིམས་དཔོན་མོའོ་རོའོ་ཡིས་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད། ལོ་ལཱ་ཡི་ཁྲིམས་རྩོད་ཚོགས་པས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ། ལོ་ངོ་གསུམ་བཞིའི་གོང་ནས་ཁོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་སྟེ་ཉེས་འགེལ་དང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཁོ་ལ་ནག་ཉེས་གང་ཡང་མེད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཁྲིམས་དཔོན་མོའོ་རོའོ་ཡིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པའི་བཅད་ཁྲ་དེའི་ནང་། “ངསཉེས་དོན་འདིར་མི་སྒེར་གྱི་ཞེ་འཁོན་སོགས་ཅི་ཡང་འཁུར་མེད་པར་དོན་དངོས་ཇི་བཞིན་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད།” ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། ཁོས་ད་དུང་ “ སྤྱིར་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཁྱོད་རང་གལ་ཆེན་ཅི་ཙམ་ཡིན་ཡང་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒང་ན་སུ་ཡང་མེད་པས་ཐབས་ཤེས་གཞན་གང་ཡང་མེད།”ཅེས་འཁོད་སོགས་ཡོད་འདུག
ལོ་ལཱ་ཡིས་ཁོ་ལ་བཟོ་སྐྲུན་ཁང་དེས་ལྐོག་དངུལ་གྱི་ཁང་བརྩེགས་དེ་འདྲ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་སྟེ་ཁོ་ལ་མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་བྱས་པ་ཡིན་སྟབས་ངོས་ལེན་རྩ་བ་ནས་མེད་སྐོར་བརྗོད་འདུག ལོ་ལཱ་ཡི་དེ་སྔོན་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ལྷག་རིང་སྲིད་འཛིན་ལས་འཁུར་བཞེས་སྐབས། ཁོ་ལོ་རྗེས་མ་བསྐྱར་དུ་སྲིད་འཛིན་འོས་མིར་ལངས་འདོད་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་(Gleisi Hoffmann)ཡིས་ལོ་ལཱ་བསམ་བཞིན་དུ་ངན་ཇུས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་མཚམས་བཞག་སྟེ་ཁོང་ལས་ཁུངས་ལ་མ་བཏང་ཚེ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག བྷལ་ཛིལ་རྒྱལ་ས་རོའོ་རུ་ཡོད་པའི་བྷི་བྷི་སི་གསར་འགོད་པ་(Katy Watson)ཡིས་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་པ་ཞིག་ལ་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་དེས་མ་འོངས་པར་བྷར་ཛིལ་ནང་ཕྱོགས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།
ལོ་ལཱ་སྲིད་འཛིན་ལས་འགན་འཁུར་བའི་རིང་ལ་བྷར་ཛིལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཁོའི་ཕྱི་འབྲེལ་དམིགས་ཚད་དེ་བྷར་ཛིལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ་བྷར་ཛིལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་བསྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག


text:
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནཱལ་ཊོ་རུམ་ཕི་མཆོག་གིས་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༨ ཉིན། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ནང་གཏམ་བཤད་ཐེངས་དང་པོར་གནང་བ་འདི་གས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད།
གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མཆོག སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམ་པ། ཨ་རིའི་བུད་མེད་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་མི་མང་། དོ་ནུབ་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་ཆེས་དཀའ་སྡུག་གི་དུས་ཚོད་ཅིག་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་ཉིན་མོ་སྲུང་གཙི་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདིས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རང་གི་མི་མང་གི་ཆེད་དུ་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ད་དུང་བྱ་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད་པ་མང་པོ་ཞིག་དྲན་གསོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
ཉེ་ལམ་འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པའི་བསྟི་གནས་དང་དེའི་འདས་མཆོད་བྱེད་ཡུལ་གཏོར་བཤིག་ལ་དམིགས་ཏེ་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་པ་དང་། བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་ཀཱེན་སཱས་གྲོང་འཁྱེར་(Kansas City)ནང་མེ་མདའ་བརྒྱབ་པའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོར་གང་ཞིག་དྲན་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་ན། སྤྱིར་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ནང་ལངས་ཕྱོགས་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཤོག་ཁག་སོ་སོར་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མི་དགའ་མཁན་དང་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་བྱུང་ཚེ་དེ་དག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད།
ད་བར་ཨ་རིའི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ལ་དྲང་བདེན་དང་། རང་དབང་། འདྲ་མཉམ་སོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་དཔལ་འབར་དེ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་ཡོང་བ་རེད། དཔལ་འབར་དེ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་རབས་ཀྱི་ལག་པར་བསླེབས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་དཔལ་འབར་འདིའི་འོད་སྣང་འཛམ་གླིང་ལ་འཕྲོ་རུ་འཇུག་ངེས་ཡིན། དོ་ནུབ་ང་འདིར་ཨ་རིའི་ཆིག་སྒྲིལ་དང་སྟོབས་ཤུགས་སྔར་ལས་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་བརྡ་ལེན་སྤྲོད་པར་ཡོང་བ་ཡིན། བརྡ་ལེན་འདི་ངས་སེམས་གཏིང་ནས་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད།
ཨ་རི་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ལེའུ་གསར་བ་ཞིག་ད་ཆར་མགོ་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤོབས་པ་གསར་པ་ཞིག་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན། རེ་བ་བཟང་པོའི་རྦ་རླབས་གསར་པས་མི་སྲིད་པའི་རྨི་ལམ་དེ་ཚོ་སྲིད་པའི་ཆོས་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་ང་ཚོར་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་བ་དྲངས་ཡོད།
དེ་རིང་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པ་ནི། ཨ་རི་བའི་སྙིང་སྟོབས་སླར་གསོ་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དག་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སླར་ཡང་མགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱིན་པ་མཐོང་གི་རེད། འཛམ་གླིང་གི་ཨ་རིའི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། ཁ་གཏད་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་དང་། སྤོབས་པ་ཅན། རང་དབང་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་གི་རེད།
ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༥༠ འཁོར་བཞིན་ཡོད། ལོ་དགུའི་ནང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་ ༢༥༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་སྲུང་གཙི་ཞུ་རྒྱུ་རེད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་མཛད་སྒོ་ཞིག་ཆགས་ངེས་རེད། འོན་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ངོ་ ༢༥༠ འཁོར་སྐབས་ཨ་རིའི་རྣམ་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ང་ཚོས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཞིག་བརྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ངས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་བྱུང་བའི་ནོར་འཁྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་འོངས་པའི་ལོ་ཟླའི་ནང་འབྱུང་འཇུག་གི་མིན། ལོ་ངོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལས་ཀ་སྤྲད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ་དངོས་དེ་དག་ཕྱིར་འདྲེན་བྱས་སྟབས། ང་ཚོའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད། ང་ཚོས་གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་ལས་འཆར་ཐོག་རོགས་དངུལ་གཅིག་འཕྲོར་གཅིག་མཐུད་དུ་བཏང་སྟེ། རང་རྒྱལ་གྱི་གྲོང་འཁྱེར་ཅཱི་ཀཱ་ཀོ་(Chicago)། བྷལ་ཏཱི་མཱོ་རཱི་(Baltimore)། གྲཱྀ་ཊོ་ཨི་ཡེཊ་(Detroit) སོགས་ཕྱོགས་གང་སར་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ལས་དབང་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད།
ང་ཚོས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མཐའ་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཤིང་། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་སྟེ། ཨ་རིའི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེས་ནས་སུ་ཞིག་ཡོང་ན་ཡོང་དུ་བཅུག་སྟབས། ད་ལྟ་རང་གི་རྒྱལ་ནང་ཡོངས་རྫོགས་དུག་གིས་ཁེངས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ནམ་ཞིག་ལ་འཇིག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་བའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་འགྲོ་གྲོན་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཏང་སྟེ། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་དོན་རྣམས་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕ་མེས་ཚོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དག་ཀྱང་ད་ལྟ་གས་ཆག་ཤོར་དུ་བཅུག་ཡོད།
༢༠༡༦ ལོ་ནས་ང་ཚོས་ཐབས་གདུག་གི་གནས་སྟངས་དེ་དག་ལས་གོམ་པ་མདུན་སྤོ་བྱེད་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་ཆེད་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཤིང་། ངོ་རྒོལ་དེར་རིགས་རུས་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེ་ནས་མགོ་བཙུགས་སོང་། ངོ་རྒོལ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་ཞིག་རེད། སོ་སོར་ལས་ཀ་དགོས་པ་དང་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུར་མ་འོངས་པ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁུ་སིམ་པོའི་ངོ་རྒོལ་འབོད་སྒྲ་དེ་གློ་བུར་དུ་ཇེ་མཐོར་སོང་སྟེ། གྲོང་འཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་མང་གིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྐད་འབོད་བརྒྱབ་པ་རེད། མཐར་སྐད་འབོད་དེའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་མི་མང་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་འགས་ཆིག་བསྒྲིལ་བྱས་ཡོད་སྟབས། གནམ་ས་གཉིས་ཀར་གཡོ་འགུལ་བསླངས་པ་རེད། སྐད་འབོད་དེའི་བརྗོད་དོན་གསར་པ་ཞིག་མིན་ཡང་། ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དགོས་མཁོ་ཞིག་རེད། དགོས་མཁོ་དེ་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་ཞིག་ཡིན་ན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་ལས་ཨ་རི་བ་དང་པོར་འཇོག་དགོས་པ་དང་། ཨ་རི་བ་དང་པོར་བཞག་སྟེ་ད་གཟོད་ཨ་རི་སླར་ཡང་རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ངོ་མ་ཞིག་བཟོ་དགོས་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་། ཚེ་སྲོག་འཆད་ཀྱིན་པའི་བཟོ་གྲྭ་རྣམས་སླར་གསོན་དུ་འཇུག་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཁྱེན་ཡོན་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད།
ད་ནི་ང་ཚོས་རང་རྒྱལ་གྱི་དམག་མི་དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད་ཅན་རྣམས་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་ཚད་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན། ཐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱ་ལམ་དང་། ཟམ་ཆེན། ཕུག་ལམ། གནམ་ཐང་། མེ་འཁོར་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཏེ། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་མཛེས་སྡུག་ངོམས་ཆོག་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན།
འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མྱོས་རྫས་ཁྱབ་བརྡལ་མྱུར་བོར་འགྲོ་བཞིན་པ་དག་རིམ་གྱིས་བཀག་འགོག་བྱས་ཏེ་རྩ་མེད་གཏང་རྒྱུ་ཡིན། ད་བར་སྣང་མེད་བཞག་པའི་གྲོང་འཁྱེར་དེ་དག་ནང་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མི་དང་གྲོང་འཁྱེར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་གསར་པ་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན།
ཚང་མའི་ནང་ནས་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་དེ་མི་མང་ལ་དམ་བཅའ་གང་བཞག་པ་དེ་དག་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ད་ལྟ་ངས་སྲིད་འཛིན་ལས་འཁུར་དམ་འབུལ་བྱས་ཏེ་ཟླ་གཅིག་ལས་ཕྱིན་མེད་ཀྱང་། འོས་བསྡུའི་སྐབས་མི་མང་ལ་ཁས་ལེན་གང་བྱས་པ་ལྟར། ད་སྔ་ལག་ལེན་ཅི་ཙམ་བསྟར་ཡོད་མེད་ངས་དེ་རིང་མི་མང་ལ་གསལ་བཤད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངའི་འོས་བསྡུའི་རྗེས་ནས་བཟོ་གྲྭ་ཕཱོ་ཊ་(Ford)། ཕཱི་ཨེཊ་ཀཱི་རཱེས་ལཱར་(Fiat Chrysler)། ཇཱི་ནཱི་རཱལ་མོ་ཊར་(General Motors)། ཨེས་པཱི་རེཊ་(Sprint)། སཱོཕ་ཝེང་(Soft Bank)། ལཱོཀ་ཧཱིཊ་(Lockheed)། ཨིན་ཊེལ་(Intel)། ཝལ་མཱཊ་(Walmart)སོགས་བཟོ་གྲྭ་མང་པོས་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མ་རྩ་བཙུགས་ཏེ། ཨ་རི་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ལས་ཀ་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པའི་མི་ཚད། ད་ལྟ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱང་སྤེལ་ཚར་ཡོད།
ལོ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༨ ཉིན་ང་ལ་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ནས་ད་བར་ཚོང་ཟོག་གི་ཁྲོམ་རྭར་(Stock Market)ཕལ་ཆེར་ཨ་སྒོར་ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་གསུམ་ཙམ་ཐོབ་པ་ནི། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོས་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་མཁའ་དམག་གི་གནམ་གྲུ་གསར་པ་ཨེཕ་ ༣༥ (F-35 jet fighter)ཉོས་སྐབས་གོང་ཚད་ཆག་ཡང་བཏང་སྟེ་ཉོས་ཡོད་སྟབས། དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་དངུལ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་བརྒྱ་ལྷག་སྲུབ་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ཡོད། ད་དུང་ཚོང་དོན་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་དངུལ་ཕོན་ཆེན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ངེས་རེད།
ང་ཚོས་དམག་ཁོངས་དང་གཞུང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འཕུད་པའི་ལས་བྱེད་བསྐོ་འཐེན་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད། ས་གནས་ཀཱི་ཨེས་ཊོན་(Keystone)དང་། ཌཱ་ཀཱི་ཊཱ་(Dokota)གཉིས་འབྲེལ་མཐུད་སྦུག་ལམ་བཟོ་སྐྲུན་ཐག་བཅད་ཟིན་པ་དང་། ལས་གཞི་དེའི་ཁྲོད་ཨ་རི་བ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལ་ལས་ཀ་རག་ངེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྦུག་ལམ་དེ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་རྣོ་ལྕགས་ཡོངས་རྫོགས་ཨ་རིའི་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་རྣོ་ལྕགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་བྱས་ཡོད།
ཉེ་ལམ་རང་རྒྱལ་ལ་ཕན་པ་ལས་གནོན་པ་ཆེ་བའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོང་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་(Trans-pacific partnership)ལས་ང་ཚོ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཡོད། ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁེ་ཎ་ཌའི་སྲིད་བློན་སྐུ་ཞབས་ཇཱས་ཏིན་ཊཱརུ་ཌཱ་ཨེ་འཱུ་(Justin Trudeau)དང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། ཚོགས་པ་དེས་བུད་མེད་ཚོའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་རྨི་ལམ་མེད་པ་ཆགས་སུ་མ་བཅུག་པར་མུ་མཐུད་ནས་ཁེ་ཎ་ཌའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཚོང་ཁང་བཙུགས་ཏེ་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་ཆོག་པ་བཟོས་ཡོད།
མི་མང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དྲག་སྤྱོད་དོན་རྐྱེན་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད་དྲང་བདེན་ལྷན་ཁང་(Department of Justice)ལ་ཆེད་ལས་དཔུང་དམག་རུ་ཁག་(Task force)གསར་དུ་འཛུགས་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད། དེ་བཞིན། ནང་སྲིད་དང་བདེ་སྲུང་ལྷན་ཁང་། དྲང་བདེན་ལྷན་ཁང་། མངའ་སྡེ་ལྷན་ཁང་། རྒྱལ་ཁབ་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྲིམས་འགལ་བྱེད་མཁན་དང་། ལས་དོན་དེ་རིགས་འཆར་འགོད་བྱེད་མཁན་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད།
ཕྱི་ལོགས་ནས་མྱོས་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཁྱེར་ཡོང་སྟེ་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བཞན་པ་གཏན་འགོག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་མྱོས་རྫས་ངན་གོམས་སོང་ཡོད་རིགས་སྨན་བཅོས་བྱས་ཏེ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ཡུལ་གཞན་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོར་ཁྲིམས་སྒྲིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ལས་མེད་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་དང་ལས་བྱེད་ཚོའི་གླ་ཕོགས་སྤར་རྒྱུ་ཡིན། ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་མང་པོ་གསོག་འཇོག་བྱས་ཏེ་ཨ་རི་བའི་ཆེད་དུ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཉིད་ལྷིང་འཇགས་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། མི་མང་ཚང་མའི་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བར་ངེས་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་ཐུབ་དགོས་སྟབས། ང་ཚོའི་ནང་ཁུལ་མཐུན་འབྲེལ་ཡོང་ཐུབ་དང་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན།
མི་འགྱངས་བར་ཨ་རིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐའ་མཚམས་ཁག་ཏུ་རྩིག་གྱང་སློང་བའི་ལས་གཞི་མགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན། རྩིག་གྱང་དེ་བསླངས་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་མྱོས་རྫས་དབོར་འདྲེན་གྱི་ནག་ཉེས་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད་རིམ་གྱིས་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་པ་རེད།
གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་མི་མང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་དང་མྱོས་རྫས་ལྐོག་ཚོང་བྱེད་མཁན། དེ་བཞིན། ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མཁན་རྣམས་འཇུ་བཟུང་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་གཙང་བཟོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་སྟབས། གང་མགྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་ངེས་རེད། འདི་དག་ཐད་ངས་དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོར་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
ངས་དོ་ནུབ་འདིར་གྲོས་ཚོགས་ར་བར་བཞུགས་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསར་བཟོ་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་དྲི་བ་ཞིག་འདྲི། ང་ཚོས་རང་གི་མཐའ་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་མ་ཐུབ་སྟབས། ཨ་རི་བ་མང་པོ་ཞིག་ལས་མེད་ཆགས་པ་དང་། དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་མེད་པ་ཆགས་པ་མ་ཟད། ཁ་ཤས་ཀྱི་གཉེན་ཉེའི་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་ཤོར་ཡོད་པ་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་ནང་མི་ཚོར་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་ནམ།
ང་ཚོའི་ལས་འགན་ནི་ཨ་རིའི་མི་མང་ལ་ཞབས་ཞུ་དང་། སྲུང་སྐྱོབ། རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཁ་ཆེ་དྲག་སྤྱོད་པའི་ཉེན་ཁ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
དྲང་བདེན་ལྷན་ཁང་གིས་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། ༩།༡༡ གྱི་དོན་རྐྱེན་རྗེས་ནས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྐྱེན་ཆག་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་དྲག་སྤྱོད་པ་ཚོས་བྱས་པ་ཤ་སྟག་ཆགས་འདུག བྷོ་སི་ཊོན་(Boston)ནས་སཱེན་བྷེར་ནཱར་དྷི་ནཱོ་(Bernardino)དང་། སཱེན་བྷེར་ནཱར་དྷི་ནཱོ་ནས་པཱེན་ཊཱ་གྷོན་(Pantagon)། པཱེན་ཊཱ་གྷོན་ནས་འཛམ་གླིང་ཚོང་ཟོག་གི་བསྟི་གནས་ཁང་(World Trade Center)སོགས་སུ་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་བྱུང་བ་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད། དེ་བཞིན། ང་ཚོས་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་དེ་ཚོས་ཧྥ་རན་སི་(France)དང་། འཇར་མན་(Germany)སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་འཐབ་རྒོལ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་ཡོད།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྟངས་འཛིན་མེད་པའི་ས་མཚམས་གང་ནས་འཛུལ་ཡང་སྙིང་རྗེས་གཟིགས་རྒྱུ་མིན་ལ། ཐད་ཀར་ཕྱིར་འཕུད་གཏང་རྒྱུ་ཡིན། ཨ་རིར་འབྱོར་ནས་མི་སེར་ཆགས་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་དེའི་མི་མང་དང་ཆེ་མཐོང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།
ད་ནི་ང་ཚོས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་མཚོ་མོ་ལྟར་འཁྱིལ་དུ་འཇུག་རྒྱུ་མིན་ལ། ང་ཚོས་དུས་ནམ་ཡང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དྲག་སྤྱོད་པ་ཚོའི་སྐྱབས་བཅོལ་ཁང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་མིན། ད་ཆར་སྲིད་གཞུང་གིས་གནས་སྤོ་བར་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་གཞི་མགོ་བཙུགས་ཡོད་ལ། ང་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མཁན་རྣམས་རྩ་མེད་བཟོས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་གཞི་གསར་པ་མང་པོ་བརྩམ་རྒྱུ་ཡིན།
ངས་ཁྱེད་ཚོར་དམ་བཅའ་བྱས་པ་བཞིན། ཕོ་མོ་དང་ཕྲུ་གུ། ཆོས་ལུགས་དབྱེ་བ་མེད་པར་གསོད་རྐྱང་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁ་ཆེའི་དྲག་སྤྱོད་པ་རྣམས་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བསྒྲིག་དགོས་པ། སྲུང་སྐྱོབ་ལྷན་ཁང་(Defence Department)ལ་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། ཁ་ཆེའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་དང་ལག་གདང་སྦྲེལ་ཏེ་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ནས་ཉེས་ཅན་དེ་དག་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
མཐའ་དོན་དེར། ངས་ཁྱེད་ཚོར་དམ་བཅའ་བྱས་པ་བཞིན། ཁྲིམས་དཔོན་ཉི་ཤུ་ལས་གཅིག་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་དཔོན་དུ་བདམས་ཡོད། ཁོང་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་ཚོར་འཐབ་འཛིང་དྲག་པོ་བྱེད་ངེས་རེད། དོ་ནུབ་འདིར་ང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་ལྕམ་སྐུ་ཞབས་མཱུ་རཱིན་ཨེས་ཀཱེ་ལཱི་ཡ་(Maureen Scalia)ལགས་ཕེབས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁོ་མོའི་བཟའ་ཟླ་སྐུ་གཤེགས་དམ་པ་ཨཱན་ཊོ་ནཱིན་ཨེས་ཀཱེ་ལཱི་ཡ་(Antonin Scalia)མཆོག་ནི་ཨ་རི་བ་ཚོས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་དཔོན་གྱི་མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ་རྟག་པར་ཡིད་ལ་དྲན་ངེས་རེད། ཁོང་གི་ཚབ་ཏུ་ད་ཆ་ང་ཚོས་ཁྲིམས་དཔོན་ལ་ནཱིལ་གྷོར་སཱུ་ཆ་(Neil Gorsuch)བདམས་ཡོད། ཁོང་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་ཡོན་ཏན་ཟབ་ཅིང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན།
དོ་ནུབ་ངས་འདི་ནས་ང་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་མདོ་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༩༤ ཙམ་གྱིས་ཤུགས་ལས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༤༣ ལྷག་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བ་དང་། མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༤༣ ལྷག་གི་འཚོ་བ་གཞུང་གི་རོགས་དངུལ་ལ་བརྟེན་ཡོད། མི་འབོར་ལྔ་ཆ་གཅིག་ཙམ་གཞན་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་ལོ་ཚད་ཟིན་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་ལས་ཀ་མ་བྱས་པར་བསྡད་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕར་ཚད་ཞན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༦༥ ཙམ་གྱི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མྱོང་མེད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༨ ནང་ང་ཚོའི་གཞུང་བུ་ལོན་ཕོན་ཆེན་པོའི་ནང་ལྷུང་པའི་གནས་སྟངས་འདི། དེ་སྔའི་སྲིད་འཛིན་ཚང་མའི་བུ་ལོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཀྱང་ད་དུང་ཆེ་བ་ཡོད་ཚོད་འདུག ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བྱང་ཨཱ་མི་རཱི་ཀའི་རང་དབང་ཚོང་འབྲེལ་གྲོས་མཐུན་(NAFTA)ལ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཏེ། རང་གི་མི་མང་གི་ལས་ཀའི་བཞི་ཆ་གཅིག་ལྷག་གཞན་ལ་ཤོར་བ་དང་། ༢༠༠༡ ལོར་རྒྱ་ནག་འཛམ་གླིང་ཚོང་འབྲེལ་ཚོགས་པར་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཏེ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ ༦༠༠༠༠ ཙམ་སྒོ་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ཡོད། ལོ་སྔོན་མར་ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ནས་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༨༠༠ ཙམ་གྱི་གྱོང་ཕོག་ཡོད། ད་དུང་ང་ཚོ་ཕྱི་སྲིད་ཐད་ནས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོའི་ནང་ལྷུང་ཡོད།
ད་ཆ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ཨ་རིའི་དཔལ་འབྱོར་འགྲོ་སྟངས་གསར་བཟོ་དང་སྔར་ཡོད་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བཟོ་གྲྭ་ཁག་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཚོང་འབྲེལ་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་པར་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་མི་ཆགས་པར། མུ་མཐུད་དུ་ཨ་རིའི་ནང་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན།
ད་ལྟའི་བར་ཨ་རིའི་བཟོ་གྲྭ་ཁག་གིས་འཛམ་གླིང་ནང་དཔྱ་ཁྲལ་མཐོ་ཤོས་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད། ངས་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་ཚོགས་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་མཐོ་བོ་སྤྲོད་མ་དགོས་པའི་སྒྲོམ་གཞི་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ང་ཚོའི་བཟོ་གྲྭ་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། ས་ཆ་གང་དུའང་བཟོ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཚོང་ཟོག་དང་བཟོ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་གོང་འཕེལ་ཡོང་གི་རེད། གལ་ཏེ་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་ཆག་ཡང་བཏང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་ལའང་ཆག་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་དང་ལས་བྱེད་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་ལ་ཚད་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་ཚོང་ཟོག་ཕྱིར་འདྲེན་བྱེད་སྐབས། དཔྱ་ཁྲལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚོང་ཟོག་ང་ཚོའི་ནང་འདྲེན་བྱེད་སྐབས་དཔྱ་ཁྲལ་དམའ་བོ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་སྔོན་ལ་ངས་ང་ཚོའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཧཱར་ལཱེ་ཌཱ་ཝིཏ་སཱོན་(Harley Davidson)གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚོ་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ང་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྦག་སྦག་(motorcycle)གསར་པ་རིགས་མ་འདྲ་བ་ལྔ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་མདུན་ཐང་དུ་འགྲེམ་སྟོན་བྱས་སོང་། ངས་ཁོང་ཚོ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་སྐབས་ཁོང་ཚོར་བདེ་མོ་ཡིན་ནམ། ཚོང་གང་འདྲ་འདུག་ཅེས་འདྲིས་པར། ཁོང་ཚོས་ཚོང་ཡག་པོ་འདུག་ཟེར། ངས་ཡང་བསྐྱར་ཁོང་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་གང་འདྲ་འདུག་ཅེས་འདྲིས་པར། ཁོང་ཚོས་ང་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཚོང་རྒྱག་པར་ཅུང་ཟད་དཀའ་ངལ་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོང་ཚོས་ཁྲལ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྒྱག་གི་འདུག་ཟེར། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་ང་ལ་ཁྲལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རོགས་ལབ་མ་སོང་། ཡིན་ནའང་ངས་གནད་དོན་འདིའི་ཆེད་དུ་ཏན་ཏན་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ངས་སྤྱིར་བཏང་ཚོང་ནི་རང་དབང་ལྡན་པའི་ངང་བྱེད་དགོས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཚོང་དེ་དག་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
ངས་མི་མང་གི་ཆེད་དུ་ལས་གནས་ས་ཡ་མང་པོ་གསར་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་རང་རྒྱལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་བར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ངལ་རྩོལ་བར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སྐབས་ཁྲིམས་མཐུན་གནས་སྤོའི་གནད་དོན་ལའང་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་གླ་ཕོག་གི་འགྲོ་ལུགས་རྙིང་པ་དེས་ངལ་རྩོལ་བ་ཚོར་ཁྲལ་གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད།
འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁེ་ནཱ་ཌ་དང་། ཨོ་སི་ཊི་ལི་ཡ། དེ་བཞིན། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གནས་སྤོ་བར་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཟོས་ཡོད། གནས་སྤོ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་མ་མཐར་ཡང་རང་གི་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་མི་འཕྲད་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ད་སྔ་དེ་འདྲའི་འགྲོ་ལུགས་འགྲོ་སྟངས་བཟོས་མེད་ལ། ཨ་རིའི་མི་སེར་ཉམས་ཐག་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་སྐལ་རྒྱུ་དངོས་ལ་གནས་སྤོ་བ་ཚོས་བར་འཚང་བྱས་ཏེ་ང་ཚོའི་མི་སེར་ལ་ཏག་ཏག་ཅིག་རག་གི་མེད་པ་མ་ཟད། ཨ་རིའི་མི་མང་ལ་ཁྲལ་བསྡུས་པའི་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་མང་པོ་གནས་སྤོ་བའི་ཐོག་གཏོང་གི་ཡོད།
ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལྟར་གནས་སྤོ་བར་རིམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ལམ་ལུགས་བཟོ་མི་ཐུབ་ཀྱང་། གནས་སྤོ་བའི་ཐོག་འཛིན་པའི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངེས་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏོང་དགོས། གནས་སྤོ་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ན། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་དངུལ་འབོར་ཆེན་ཞིག་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ང་ཚོས་ལས་བྱེད་པའི་གླ་ཕོགས་སྤར་ཐུབ་ལ། མི་ཚེའི་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ལས་རྒྱག་བཞིན་པའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་ཚོར་ཁེ་ཕན་རག་པ་མ་ཟད། གནས་སྤོ་བ་ཚོ་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།
རང་གི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཇེ་བཟང་དང་། ཟླ་རེའི་གླ་ཕོགས་མཐོ་བོ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་དང་གུས་ཞབས་ལྡན་པ། དེ་བཞིན། རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་སོགས་ཡོང་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་གནས་སྤོ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་དགོས། ང་ཚོས་རང་གི་མི་མང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་སྙོར་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་ན། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ་གཉིས་དཔུང་བ་མཉམ་གཤིབ་ཀྱིས་གཞུང་ལ་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་ཏེ། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་དཔའ་ཞུམ་ཞིང་། དོགས་ཟོན་ཆེན་པོའི་འོག་སྡོད་པའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོ་ལས་གྲོལ་ཐུབ་པ་རེད།
ང་ཚོས་ད་བར་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཆེད་དུ་ཕལ་ཆེར་ཨ་སྒོར་ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་ ༦ ལྷག་བཏང་ཡོད། གལ་སྲིད་འགྲོ་སོང་དེ་དག་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཏང་ཡོད་ན། ཨ་རིའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལས་ལྡབ་གཉིས་ཀྱིས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། མི་ལྷག་བསམ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དག་ལ་ལས་འཁུར་གྱི་གོ་སྐབས་རག་ཡོད་ན། ཨ་རི་ད་ལྟ་ལས་ལྡབ་གསུམ་གྱིས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ངེས་རེད།
ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱར་གསོ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གསར་པ་བྱེད་པར། འགྲོ་གྲོན་མ་རྩ་ཨ་སྒོར་ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་གཅིག་ཙམ་ཟུར་འཇོག་བྱེད་དགོས། དེ་ལ་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པར་ངས་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་མང་གི་ཆེད་དུ་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ལ་འགྲོ་སོང་བཏང་སྟེ། ལས་ཀ་གསར་བ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལ་ལྟ་གྲུབ་གཉིས་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་ལས་གཞི་མགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན། ལྟ་གྲུབ་གཉིས་ནི། འཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་ཨ་རི་བ་དང་། ཐོན་རྫས་ཉོ་ཚོང་བྱེད་མཁན་ཡང་ཨ་རི་བ་ཡིན་དགོས།
དོ་ནུབ་ངས་འདིར་ཡོད་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚོར་ཨོ་བྷ་མཱའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་(Obamacare)ལས་གཞིའི་ཚབ་ཏུ་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་གཞི་གཞན་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཡིན། དེའི་མཐུན་རྐྱེན་སྔར་ལས་བཟང་བ་དང་། ཁྱབ་རྒྱ་སྔར་ལས་ཆེ་བ། མི་མང་ལ་འགྲོ་གྲོན་སྔར་ལས་ཆུང་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་སྟབས། ལས་དོན་འདི་ལ་ཚང་མས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གཞུང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཉེན་སྲུང་མ་འཇོག་(Health Insurance)ལས་གཞིའི་ནང་ངེས་པར་དུ་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཚང་མ་ཞུགས་དགོས་ལབ་ན། ངས་དེ་ནི་འགྲིག་བསྡད་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་མཐོང་གི་མེད། ངས་འདོད་པ་ནི། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་གཞུང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་གཞིའི་ནང་ཞུགས་འདོད་ན་ཞུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། དེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡང་དམའ་བོ་ཡིན་པ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱ་འདོད་ཡོད། ཨོ་བྷ་མཱའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི་དེར་ཟླ་རེར་འཕྲོད་བསྟེན་ཉེན་སྲུང་མ་དངུལ་འཕར་འགྲོ་བ་མ་ཟད། འཕར་ཚད་ཀྱང་ལྡབ་གཉིས་དང་གསུམ་ཆགས་ཀྱི་འདུག ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཀཱེན་ཊཱུ་ཀཱི་(Kentucky)ཡི་སྤྱི་ཁྱབ་མཱེཊ་བྷི་ཝིན་(Matt Bevin)ལགས་ཀྱིས་ཨོ་བྷ་མཱའི་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི་དེ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་གནས་ཐུབ་མེད་པར་གང་མགྱོགས་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་གི་ཉེན་སྲུང་མ་དངུལ་འཇོག་ས་གཅིག་ལས་མེད་སྟབས། མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད་པར་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པ་གཅིག་དེར་མ་དངུལ་མི་འཇོག་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟ་ཨོ་བྷ་མཱའི་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པ་མེད་པ་ཆགས་གྲབས་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་གང་མགྱོགས་ཨ་རིའི་མི་མང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་ལ། ང་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་འདམ་གའི་ཆེད་དུ་མིན་པར་དགོས་མཁོའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཨོ་བྷ་མཱའི་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པ་མཇུག་སྒྲིལ་ལ་ཉེ་སྟབས། ངས་དེ་རིང་འདིར་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་རྣམས་ལ། ཨ་རི་བ་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་མི་འཕྲད་ཆེད་ང་རང་གི་ལས་གཞི་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ག་རེ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ནོར་འཁྲུལ་དེ་དག་ཡོ་བསྲང་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད་ལ། དཀའ་ངལ་གང་ལ་འཕྲད་ཡོད་ཀྱང་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཐུབ་པ་རེད། ཕམ་ཉེས་དང་སྡུག་བསྔལ་ནང་ལྷུང་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་གྲོལ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་རྙེད་ངེས་རེད། རེ་བ་བཟང་ས་ནས་རྒྱག་དགོས།
ང་ཚོའི་མི་མང་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་དྭངས་མ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བརྩེ་བ་དྭངས་མ་དེ་ཡོང་བའི་གཞི་རྩ་ང་ཚོས་བསྐྲུན་དགོས། དེ་བཞིན། ང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་གང་འདོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་གང་འཚམས་པོ་ཡོད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དག་སྦྱར་ཏེ། ཁོང་ཚོའི་མ་འོངས་པ་ནི་འོད་སྟོང་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས།
དེ་རིང་ནི་ན་ཚ་དཀོན་པོའི་ཉིན་མོ་(Rare Disease Day)རེད། དེ་རིང་འདིར་ང་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ན་ཚ་དཀོན་པོ་ཕོག་ཀྱང་མུ་མཐུད་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པའི་བུ་མོ་མཱེ་གྷན་ཀྲོཨོ་ལཱི་(Megan Crowley)ལགས་ཕེབས་ཡོད། ཁོ་མོ་སྐྱེས་ནས་ཟླ་བ་ ༡༥ རྗེས་སུ་ན་ཚ་དེ་ཕོག་པ་རེད། ན་ཚ་དེ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་རེད་ལ། ཧ་ཅང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད། སྨན་པ་ཚོས་ཁོ་མོ་ལོ་ ༥ ལྷག་འཚོ་མི་ཐུབ་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཁོ་མོའི་ཨ་ཕ་ལགས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆགས་པར་རང་གི་གཅེས་ཕྲུག་མའི་སྲོག་འཚོ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་ཚད་བློས་བཏང་སྟེ། ཁོ་མོར་རོགས་རམ་སྨན་བཅོས་བྱས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ན་ཚ་དེའི་རིགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་ཐུག་སྟེ། ཁོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་སྨན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་ད་བར་འཚོ་ཐུབ་ཡོད་ཅིང་། ད་ཆ་རང་ལོ་ ༢༠ ལ་བསླེབས་ཡོད་ལ་ནཱོ་ཊ་རཱི་ཌཱ་མཱི་(Notre Dame)མཐོ་སློབ་ཀྱི་ལོ་རིམ་གཉིས་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་ཨ་ཕ་ཞིག་གིས་རང་གི་གཅེས་ཕྲུག་མའི་ཆེད་དུ་ལྷད་མེད་དྭངས་གཙང་གི་བརྩེ་བ་བཅངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རེད།
ང་ཚོས་ཟས་བཅུད་དང་སྨན་གྱི་སྐོར་ནས་སྔོན་ཐོན་གྱི་ལས་འཆར་མང་པོ་བང་བསྒྲིགས་ཡོད་ཀྱང་། གཞུང་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཐག་གཅོད་ཧ་ཅང་དལ་པོ་དང་དཀའ་ཚེགས་ངང་ཡོང་གི་ཡོད། མཱེ་གྷན་ལ་བྱུང་བའི་ན་ཚ་དེའི་རིགས་ལས་སྐྱོབ་ཆེད་ཐག་གཅོད་མགྱོགས་པོར་བྱེད་ཐུབ་དགོས་པ་དང་། མཱེ་གྷན་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས་འགག་བྱ་དང་ལབ་གླེང་མང་པོ་བྱས་ཏེ་མ་བསྡད་པར་ཟས་བཅུད་དང་སྨན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་(Food drug Administration)ལག་བསྟར་དུས་ཐོག་ཏུ་བྱེད་ཐུབ་ན། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་མཱེ་གྷན་འདྲ་བའི་ནད་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང་། ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ན། ང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་ངེས་རེད། ཨ་རི་བའི་ཕྲུ་གུ་ཚང་མར་དེ་འདྲའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་སྤྲོད་བྱེད་པར་རྣམ་དཔྱོད་དང་སེམས་པ་བཟང་བོ་ཡོད་དགོས།
དུས་རབས་འདིར་ཤེས་ཡོན་ནི་མི་མང་གི་ཐོབ་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ངས་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀའི་འཐུས་མི་ཚོར་ཨ་རིའི་ཨ་ཧྥི་རི་ཁ་བ་(African American)ཚོ་དང་། ལཱ་ཊི་ནཱོའི་ཕྲུ་གུ་(Latino Children)ས་ཡ་ཁ་ཤས་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་རག་གི་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་དངུལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་གནང་སྟེ། རིགས་རུས་དང་ཆོས་ལུགས་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཁོ་ཚོ་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་རང་འདོད་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིག་ཆར་གྲོས་ཚོགས་ནས་ངོས་ལེན་གནང་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
ང་ཚོས་སློབ་མ་དབུལ་པོ་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། རྗེས་ཕྱོགས་འཚོ་བའི་དཀའ་ངལ་དང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་དྲག་སྤྱོད་ཟིང་ཆ་མེད་པ་བཟོ་དགོས།
༢༠༡༥ ལོ་ནི་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་གི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དོན་རྐྱེན་མང་ཤོས་ཀྱི་ལོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་ཅཱི་ཁཱ་ཀཱོ་(Chicago)ས་གནས་གཅིག་པུར་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་མི་ ༤༠༠༠ ལྷག་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ད་ལོ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ད་དུང་འཕར་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད།
ང་ཚོས་ཨ་རི་བའི་ཕྲུ་གུ་ཡོད་ཚད་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་བདེ་ཞིག་གི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱེད་དུ་འཇུག་ཐུབ་དགོས་ལ། སློབ་གྲྭ་ཡག་པོ་དང་། སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས་ལས་ཀ་དོན་དང་ལྡན་ཞིང་། གླ་ཕོགས་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་དགོས། ང་ཚོས་གང་ཞིག་འདོད་པའི་མ་འོངས་པ་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་ཁྲིམས་ལ་གུས་བརྩི་དང་། ཕན་ཚུན་ནང་འཁྲུག་མེད་པར་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་དགོས། ཕན་ཚུན་ཁ་བྲལ་འགྲོ་བའི་དམག་འཁྲུག་མ་ཡིན་པར། ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ཀྱི་ཟམ་པ་བཙུགས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་བློས་འཁེལ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།
སྐོར་སྲུང་བ་དང་བདེ་འཇགས་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་ལྟར་ཁོ་ཚོ་ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་གྲོགས་པོ་དང་། ཁྱིམ་མཚེས། ཕ་མ། བུ་དང་བུ་མོ་སོགས་ཡིན་སྟབས། ཁོང་ཚོར་བརྩེ་བ་བྱེད་མཁན་ཚོས་སེམས་ཁྲལ་བྱས་ཏེ། ཁྱིམ་དུ་བདེ་བོའི་ངང་ལོག་འོང་བར་སྒུག་སྡོད་མཁན་ཡོད། ང་ཚོས་མ་མཐར་ཡང་མི་ངན་པ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ལམ་དུ་འཁྲིད་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་ཁོང་རྣམ་པར་དུས་རྒྱུན་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་འདེགས་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་སྔ་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པའི་ཁྱིམ་མི་རྣམས་ལའང་སེམས་ཤུགས་དང་གདུང་སེམས་ཉམས་སྐྱེད་བྱེད་དགོས།
ངས་ནང་སྲིད་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་ལ་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པའི་ཨ་རི་བ་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད། ཚོགས་པའམ་ལས་ཁུངས་དེའི་མིང་ལ་ “སྐད་”(Voice)ཅེས་བཏགས་ཡོད། ལས་ཁུངས་དེས་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་ཨ་རིར་གནས་སྤོ་བྱས་ཤིང་། ཨ་རི་བར་ཐུབ་ཚོད་དང་ནག་ཉེས་བཟོ་མཁན་ཚོར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པར་རམ་འདེགས་བྱེད་རྒྱུ་རེད། སྐབས་རེར་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་ལ་བལྟས་ཏེ། གནད་དོན་ཁ་ཤས་གསར་འགོད་པས་ཀྱང་ཡ་ལན་མ་བྱས་པར། སྡུག་བསྔལ་ནང་ལྷུང་དུ་འཇུག་གི་རེད། སྐབས་དེར་ལས་ཁུངས་དེ་བརྒྱུད་ནས་སྐད་རྒྱག་ཆོག་པ་ཡིན།
དོ་ནུབ་ང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་བློ་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཨ་རི་བ་བཞི་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་མེད། ཁོང་ཚོ་བཞི་ནི། ཇཱ་མི་འཱེལ་(Jamiel Shaw)། སཱུ་སཱེན་ཨོ་ལི་བྷར་(Susan Oliver)། ཇཱིན་ན་ཨོ་ལི་བྷར་(Jenna Oliver)། ཇཱས་སཱི་ཀཱ་ཌཱ་ཝཱིས་(Jessica Davis)བཅས་རེད། ཇཱ་མི་འཱེལ་གྱི་བུ་རང་ལོ་ ༡༧ ཟིན་ཞིང་མཐོ་སློབ་ཏུ་འགྲོ་ལ་ཉེ་སྐབས་གནས་སྤོ་དྲག་སྤྱོད་པས་བསད་དེ་ཁོའི་རྨི་ལམ་དེ་འགྲུབ་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ལྟ་ངེད་གཉིས་གྲོགས་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་དོ་ནུབ་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད།
སཱུ་སཱེན་ཨོ་ལི་བྷར་དང་ཇཱིན་ན་ཨོ་ལི་བྷར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱོ་ག་ནི་བདེ་འཇགས་དམག་མིའི་འགན་འཛིན་ཡིན་ཞིང་། ཁཱ་ལེ་ཧྥོ་ནཱི་ཡཱར་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་ཁྲིམས་འགལ་གནས་སྤོ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་བསད་པ་རེད། འདས་པོ་ཁོང་གཉིས་ནི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།
འདིའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ནི་སཱུ་སཱེན་ཨོ་ལི་བྷར་གྱི་བུ་མོ་རེད། བུ་མོ་ངས་ཁྱོད་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་པཱ་ལགས་ནི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་སུ་བཅུག་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་ཡོངས་རྫོགས་ནས་ཁྱོད་ལ་སྨོན་ལམ་དང་བརྩེ་བ། རྒྱབ་སྐྱོར། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
མི་འཱེལ་། སཱུ་སཱེན་ཨོ་ལི་བྷར་། ཇཱིན་ན་ཨོ་ལི་བྷར་། ཇཱས་སཱི་ཀཱ་ཌཱ་ཝཱིས་ཁྱེད་ཚོ་བཞི་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བ་དེར་ང་ཚོས་སླར་ཡང་དྲང་བདེན་ཡོང་བར་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཅག་གི་འདས་པོ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་དེ་དག་ང་ཚོས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་སྲིད་ལ། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ཕྱག་རྗེས་དང་ཞབས་རྗེས་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
རང་དབང་རང་བཙན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མང་ལ་བསམ་ཚུལ་བཤད་པའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་ཡོད་པ་ལྟར། ཨ་རིའི་ངོས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གིས་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་ལྟར་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱིན་པར་གུས་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ངའི་ལས་འགན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཚབ་མཚོན་བྱ་རྒྱུ་དེ་མིན། ངའི་ལས་འགན་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དང་ཚབ་མཚོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
ཨ་རིར་ནང་འཁྲུག་དང་དོན་རྐྱེན་གང་ཡང་འབྱུང་གི་མེད་པའི་སྐབས་སུ་ཨ་རི་ནི་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དེ་ལྟར་མིན། ང་ཚོས་འདས་པའི་ལོ་ཟླའི་ནང་གི་ནོར་འཁྲུལ་དེ་དག་ལས་བསླབ་བྱ་ལེན་དགོས། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གཏོར་བཤིག་དང་དམག་འཐབ་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་མཐོང་མྱོང་ཡོད།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངོན་འདོད་ནི་གྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཡིད་ཆེས་བློ་འགེལ་ཡོད་ས་ཞིག་དགོས་པ་དེ་རེད། ང་ཚོ་ནམ་ཡང་དམག་འཁྲུག་དང་ཟང་ཟིང་ལ་དགའ་པོ་མེད། ང་ཚོས་ཀྱང་ཞི་བདེ་དང་འཆམ་མཐུན་རེག་ན་བསམ་གྱི་ཡོད། ཞི་བདེ་ཐོབ་ཐབས་ཤིག་ཡོད་ན་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་སྔའི་དགྲ་བོ་མང་པོ་ཞིག་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ཆགས་ཡོད། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ཀྱི་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཏེ་འཁྲུག་འཛིང་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་ང་ཚོའི་སྙིང་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཆགས་ཡོད། གནས་སྟངས་འདི་དག་གིས་འཛམ་གླིང་འདི་མ་འོངས་པར་བཟང་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ང་ཚོར་ཡོད་པའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བསྐྲུན་ཡོད།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༢༥༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིར་སྔར་ལས་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་དང་། རང་དབང་གི་ཁོར་ཡུག་སྔར་ལས་ཡག་པོ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།
༡༨༩༦ ལོར་ང་ཚོས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༡༠༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་ཕཱི་ལཱ་ཌལ་ཕཱིཨ་(Philadelphia)གྲོང་འཁྱེར་དུ་སྲུང་གཙི་ཞུས་སྐབས། ཨ་རིའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚོས་ཨ་རི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་གྱི་མེས་པོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གསར་བཏོད་དང་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པ་འགྲེམ་སྟོན་བྱས་སྐབས། འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་ལྟད་མོ་བ་མང་པོ་བསླེབས་ཡོད།
སྐབས་དེར་ཨེ་ལེཀ་ཛཱན་ཌར་གྲཱ་ཧཱམ་བྷེལ་(Alexander Graham Bell)ལགས་ཀྱིས་ཆེས་ཐོག་མར་གློག་སྐུད་ཁ་པར་ཇི་ལྟར་གསར་གཏོད་བྱས་ཚུལ་དང་། རཱི་མཱིང་ཊཱོན་(Remington)གྱིས་ལྕགས་པར་(Typewriter)གསར་གཏོད་བྱས་རྗེས་ཐོག་མར་མི་མང་གི་མདུན་སར་འགྲེམ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཋོ་མཱས་ཨེ་ཌི་སཱན་(Thomas Edison)ལགས་ཀྱིས་རང་འགུལ་ཏར་འཕྲིན་(Automatic Telegraph)དང་གློག་གི་སྨྱུ་གུ་(Electric Pen)འགྲེམ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༥༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་སྐབས། ང་ཚོའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ག་ཚོད་ཅིག་མཐོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རང་གི་མི་མང་གི་འདོད་པ་ལྟར་བྱེད་བཅུག་ན། ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ལས་དོན་ག་ཚོད་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དྲག་སྐྱེད་ཡོང་བར་རེ་བ་ཆད་ཟིན་པའི་ན་ཚ་ལ་སྨན་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་བཏོད་བྱེད་ཐུབ་ན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་ང་ཚོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་དུའང་འཁོར་མ་མྱོང་བ་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་ན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རེ་སྐུལ་མ་བྱས་པར་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོ་མདུན་དུ་ཐོན་ཏེ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་ན།
གལ་སྲིད་གཞུང་ལམ་ཁག་ཏུ་ཨ་མ་རྣམས་བདེ་འཇགས་དང་འཇིགས་སྣང་མེད་པར་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ། ཨ་རིའི་མི་མང་རྣམས་ལ་ལས་ཀ་ཡོད་པ་དང་རྒྱུ་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལམ་ཁ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་ཐུབ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ང་ཚོས་བཟོ་ཐུབ་ན། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཡར་རྒྱས་དང་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་ཆགས་ངེས་རེད།
ངས་ཨ་རིའི་མི་མང་ཚང་མར་བཤད་འདོད་པ་ནི། དེ་དག་ནི་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་མཐོང་འདོད་པ་རེད་ལ། དེ་དག་ནི་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བསྒྲུབ་འདོད་པའང་རེད། ང་ཚོ་ཚང་མ་མི་ཡིན་པ་གཅིག་པ་རེད་ལ། ང་ཚོའི་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱང་གཅིག་པ་རེད། ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཁྲག་མདོག་དམར་པོ་ཡིན་པའང་གཅིག་པ་རེད་ལ། ང་ཚོ་ཚང་མས་རྒྱལ་དར་གཅིག་ལ་གུས་འདུད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའང་གཅིག་མཚུངས་རེད། དེར་མ་ཟད་ང་ཚོ་ཚང་མ་དཀོན་མཆོག་གཅིག་གིས་བསྐྲུན་པའང་འདྲ་མཚུངས་རེད།
ནམ་ཞིག་ང་ཚོས་གང་ཞིག་མཐོང་འདོད་པ་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༥༠ འཁོར་བའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རང་དབང་ཉིན་མོ་སྲུང་གཙི་ཞུས་ན། ང་ཚོས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་འཕར་མགོ་བརྩམས་པའི་ལེའུ་གསར་པ་མགོ་བཙུགས་པའི་དོ་ནུབ་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟ་ངེས་རེད།
བསམ་བློ་གུ་དོགས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་ཡལ་ཚར་བ་རེད་ལ། དོན་ཆུང་ཙག་ཙིག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་རྫོགས་ཚར་བ་རེད། ང་ཚོར་དགོས་པ་ནི་རང་གི་བསམ་པའི་འདོད་དོན་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་བློ་སྟོབས་དང་། སེམས་ཤུགས་ཀྱིས་རང་གི་འདོད་དོན་གཞན་ལའང་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་མ་ཟད། རེ་བ་དང་རྨི་ལམ་དེ་དག་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོད་དགོས།
དེ་རིང་ནས་ང་ཚོའི་མངོན་འདོད་ཀྱིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་བཟོ་རྒྱུ་རེད། འཇིགས་སྣང་གི་ཁུར་བོ་ལྕི་མོ་གང་གིས་ཀྱང་གནོན་མི་ཐུབ། དེ་རིང་ནས་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་བློ་ཁོག་ཅན་བཟོ་རྒྱུ་རེད། འདས་བའི་དུས་སུ་ལམ་ལྷོངས་མ་བྱུང་བ་དག་གིས་ང་ཚོར་ནམ་ཡང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་མི་ཐུབ། དེ་རིང་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ང་ཚོས་མཐོང་འདོད་པ་དེས་མགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་རེད། དོགས་ཟོན་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ང་ཚོ་ལོང་བ་དང་ལྐུག་པ་ནམ་ཡང་བཟོ་མི་ཐུབ།
ངས་ཨ་རིའི་མི་མང་ཚང་མར་སླར་ཡང་ཨ་རི་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པའི་ཨ་རི་བའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཡོངས་ལ་ང་དང་མཉམ་དུ་མ་འོངས་པའི་ཆེད་དུ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཕོད་པ་དང་བསྒྲུབ་ཕོད་པ་ཞིག་བྱེད་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
སོ་སོར་ཡིད་ཆེས་བྱོས།
མ་འོངས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱོས།
ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་ཤིག་ཨ་རི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱོས།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
དཀོན་མཆོག་གིས་ཁྱེད་ཚོར་མགོན་སྐྱབས་གནང་རོགས།
ཨ་རི་ལ་མགོན་སྐྱབས་གནང་རོགས།


text:
ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད།
ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད།
གསལ་བཤད།[རྩོམ་སྒྲིག]
སའི་གོ་ལའི་ཆུ་དང་ཆུའི་འཁོར་སྐྱོད་ནི་ནམ་ཡིན་ཡང་གཡོ་འགུལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཡོད། དེར་ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། ས་འོག་དང་ས་སྟེང་། བར་སྣང་གི་ཆུ་ཡོད་ཚད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྒྱུ་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་མོད། ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་ནི་དངོས་གནས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཡིན་པས་དེར་ཐོག་མ་མེད་ལ་མཐའ་མའང་མེད། ཆུ་ནི་ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནང་གཤེར་མ་དང་རླངས་པ།འཁྱགས་རོམས་སོགས་སུ་འགྱུར་ཆོག་པ་ཡིན་ལ། འགྱུར་རིམ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལའང་བར་མ་ཆད་པར་ལོ་གྲངས་ས་ཡ་བྱེ་བ་རུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་ཡིན། སའི་གོ་ལའི་ཆུའི་ཆ་སྙོམས་ཚད་ནི་དུས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ནང་མ་འགྱུར་བར་འདྲ་འདྲ་གནས་ཡོད་ཀྱང་ཆུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེར་མཚོན་ན་བྲེལ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཡོད་ལ་ཡོང་བའང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སའི་གོ་ལའི་ཆུའི་མང་ཚད་ནི་ནམ་ཡིན་ཡང་འགྱུར་བ་མེད།[༡]
ཆུ་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་སྐྱོད་ལ་འགོ་རྩོམ་པའམ་མཐར་ཐུག་པ་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་དང་། ཆུ་ཁམས་སྐོར་པའི་ནུས་ཤུགས་ཡོང་ཁུངས་ནི་ཉི་མས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་དྲོད་གཏོང་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆུའི་གྲངས་ཚད་འགའ་ཞིག་རླངས་པར་འགྱུར་ནས་བར་སྣང་དུ་འཕྱུར་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཁྱགས་རོམས་དང་ཁ་བ་ཡང་ཐད་ཀར་ཆུ་རླངས་སུ་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། ཡར་འཕྱུར་རླུང་རྒྱུན་གྱིས་ཆུ་རླངས་དེ་རླུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་སའམ་སྐྱེ་དངོས་དག་ལས་འཕྱུར་བའི་རླངས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡར་འདྲེན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཆུ་རླངས་དེ་མཐོ་རུ་སོང་ནས་རླུང་དང་ འཕྲད་པས་སྤྲིན་པར་འགྱུར་བ་རེད། རླུང་རྒྱུན་གྱིས་སྤྲིན་པ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་དེད་པས། སྤྲིན་གྱི་རྡུལ་རྡོག་ཕན་ཚུན་རྡེབ་ཐུག་བརྒྱབ་པ་དང་འཕེལ་བ་བྱུང་ནས་ཆར་ཆུའི་ ཚུལ་དུ་གནམ་ལས་འབབ་པ་ཡིན། ཡང་ཆར་ཆུ་ཁ་ཤས་ནི་གངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡུན་རིང་པོར་གསོག་འཇོག་ བྱས་མཐར་འཁྱགས་རོམས་དང་འཁྱགས་ཀླུང་སོགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ལོ་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་དུ་ཆུ་འཁྱགས་སུ་གྱུར་ནས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། སོས་ཀ་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ་དྲོད་ཚད་ཇེ་དྲོ་ཡོང་བས་གངས་ཞུ་ཞིང་ས་ངོས་ནས་ཆུ་རུ་ བཞུར་བ་ཡིན། (ཆར་ཆུ་དང་ཁ་བ་སོགས) འབབ་རྒྱུ་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་མཚོ་ནང་དང་ས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ལ། སའི་གོ་ལའི་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་དེ་ས་ངོས་ནས་མར་བཞུར། བཞུར་ཆུ་འགའ་ཤས་ཆུ་ཀླུང་དང་མཉམ་དུ་ལུང་པའི་ནང་གི་ཆུ་བོ་སོགས་དང་རྒྱ་མཚོ་ནང་དུ་བཞུར་གྱིན་ཡོད། བཞུར་ཆུ་དང་ས་ནང་གི་འཛིར་ཆུ་གསོག་འཇོག་བྱས་པས་ཚྭ་མེད་མཚོའམ་མཚེའུ་རུ་ཆགས་པ་རེད། བཞུར་ཆུ་ཡོངས་རྫོགས་ཆུ་བོ་སོགས་སུ་རྒྱུག་པ་མ་ཡིན་པར་མང་ཤོས་ཞིག་ས་ནང་དུ་སིམ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཡང་ཆུ་འགའ་ཤས་ཞིག་ས་གཏིང་དུ་སིམ་པས་ས་འོག་གི་ཆུ་གསོག་བང་རིམ་དུ་ཁ་སྣོན་ཡོང་བཞིན་ཡོད། ས་འོག་ཆུ་གསོག་བང་རིམ་གྱིས་ཚྭ་མེད་ཆུ་བོངས་ཆེན་ཞིག་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཐུབ། སིམ་ཆུ་འགའ་ཞིག་ས་གཏིང་དུ་མི་འཛིར་བར་ས་ངོས་ཀྱི་ཆུའི་གནས་གཞི་རུ་ས་འོག་ནས་ཐོན་ཡོང་པ་ཡིན།
ས་འོག་གི་ཆུ་འགའ་ཞིག་ས་ངོས་སུ་ཚྭ་མེད་ཆུ་མིག་གི་ཚུལ་དུ་འདོན་ཡོང་པ་ཡིན། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཆུ་ནི་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུག་བཞིན་ཡོད་དེ། འགའ་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་སླར་འབབ་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཆུ་ཁམས་འཁོར་སྐྱོད་དུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཞུགས་པའོ།།
༼དཔར་དབང་སྐྱེ་ཁམས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་ལ་བེད་སྤྱོད་ཆོག། [༢]ནས་དྲང་།


text:
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་པེ་ཅིང་དུ་《ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་》དུས་དེབ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་ཆེད་དོན་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་བ་རེད།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་གསར་འགྱུར། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་འོད་མདངས་བཀྲ་བའི་མུ་ཏིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་རྒྱུ་ནོར་ཞིག་ཡིན། རིག་དངོས་དང་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞིང་ལྗོངས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ལྗོངས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ས་ཁོངས་ཤིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བའི་ཡིད་དབང་བཀུགས་ཡོད། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་པེ་ཅིང་དུ་《ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་》དུས་དེབ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་ཆེད་དོན་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས་བརྗོད་རྒྱུར་ལས་དོན་དེ་ནི་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་སུ་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་གྲས་ཤིག་ཡིན།
2012ལོ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་བར་སྐོར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་ལས་དོན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཧ་ཅང་རྗེས་ལུས་ཡིན་ལ། ཆུ་འདོན་མ་ལག་འཐུས་ཚང་མིན་པ། གློག་སྐུད་རྙིང་ཐལ་ཆེ་བས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་གནའ་གྲོང་སྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་ཐག་བཅད་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་“གཅིག་བསྣོན་གཅིག་འཕྲིའི་”འགག་སྒྲོལ་ཐོག་མ་འགོ་བརྩམས། ཆེ་དགྲ་ལྷས་བརྗོད་རྒྱུར་“ངས་ལས་ཀ་འདི་ལ་‘གཅིག་བསྣོན་གཅིག་འཕྲི་’ཞེས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཡོད་དེ། གཅིག་འཕྲི་བ་ནི་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པ་གཙོ་བོ་སྟེ། ལྷ་ས་དང་ལྷོ་ཁ། ཆབ་མདོ་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་པའི་ས་ཁོངས་སུ་ཡོད་མི་འོས་པའི་བཀོད་པ་དང་། ཚོང་ལས་ཀྱི་ཁ་དབུགས་སྟུག་པོ་ཚང་མ་ཕྱིར་གཙང་ཕུད་བྱ་དགོས། ལས་སྣོན་ཁེ་ལས་དང་སློབ་གྲྭ། བྱ་བཞག་ཁེ་ལས་ཚན་པ་སོགས་ས་གནས་གཞན་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཚོ་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆོག་པ་ཁག་ཕྱིར་འཕྲི་འགྲེམས་བྱ་དགོས། དེ་ནི་གཅིག་འཕྲི་བ་ཡིན།”
སྔོན་མ་བར་སྐོར་གྱི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་སྐོར་སྐྱོད་ཚོང་སྟེགས་4360ལྷག་ཙམ་ཡོད། ལོ་རེའི་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་དང་ངལ་གསོའི་དུས་ཚིགས་སུ་ཆོས་བསྐོར་བྱ་མཁན་དང་གནས་མཇལ་བ། དངོས་ཟོག་ཉོ་མཁན་མང་པོ་ཡོད། ཁྲོམ་ལམ་ཧ་ཅང་གུ་དོག་པ་དང་གློག་སྐུད་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ། འབར་གས་སླ་བའི་དངོས་རྫས་ལ་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཆེ་དགྲ་ལྷས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་དོན་“ད་ལྟ་བར་སྐོར་དུ་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྐོར་བསྐྱོད་ཚོང་བ་ཚང་མ་ཐོག་བརྩེགས་ཚོང་ཁང་གསར་བའི་ནང་སྤར་ཡོད། ཚོང་བདག་96%གིས་བརྩི་བཀུར་ཐོབ། ཐོག་བརྩེགས་བང་རིམ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཚོང་ཁང་དུ་ཉི་རླུང་གིས་གཙེས་མི་དགོས་ལ། དགུན་ཁ་དྲོད་རླངས་ཡོད། ཚོང་སྟེགས་ལོ་8ལ་རིན་མེད་པར་སྤྱད་ཆོག གལ་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཚེ་ལོ་10་ནས་ལོ་20བསྲིངས་ཀྱང་ཆོག མི་དམངས་ས་ནས་བླངས་ཏེ་མི་དམངས་གི་དོན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ད་ལྟ་གནས་སྤོས་ཏེ་ལོ་བཞི་འགོར་ཡོད། ཚང་མར་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་བཞིན་ཡོད།”
ལྷ་སའི་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་གྲྭས་སླར་གསོ་བྱས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན།
གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་གི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་ལོ་ངོ་300ལྷག་ཙམ་རིང་ཉམས་གསོ་བྱས་མྱོང་མེད། གནའ་གྲོང་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཚང་མ་ཉམས་གསོ་གསར་བརྗེ་བྱས། དགོན་པའི་གྱང་ལྡེབས་དུ་བས་སྣུམ་རལ་དུ་གྱུར་ཡོད། ད་ལྟ་སྔ་མའི་ལྡེབས་རིས་ཉམས་གསོ་བྱས་ཡོད། སྔོན་ཆད་དགོན་སྡེའི་ལྷ་ཁང་ནང་དུ་སྐྱེ་དངོས་སྣུམ་གྱི་སྒྲོན་མེ་མཆོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་ཚང་མ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལྷད་མེད་མར་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད། གནས་མཇལ་བས་དགོན་པར་གནས་མཇལ་བྱེད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་མར་གཙང་མ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་སྐུལ་སློང་བྱ་བཞིན་ཡོད།“འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཧ་ཅང་གཙང་མ་དང་བདེ་འཇགས་ཡིན། རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ལའང་དགེ་མཚན་ཡག་པོ་ཡོད། ང་ཚོའི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་སྲིད་གཞུང་རིམ་པ། མི་དམངས་མང་ཚོགས། རྒྱ་ཆེའི་གྲྭ་བ་ཚང་མ་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཁོ་ཚོར་མི་ཚང་མར་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཆགས་པ་བྱེད་དགོས།”
གཞན་ཡང་། གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པའི་འཕྲི་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱ་ཆེད། ད་དུང་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པ་དང་བར་སྐོར་ཁྲོམ་གཞུང་གི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་56གྱི་སྒོ་ར་ཡོངས་སུ་གཙང་དག་བྱ་དགོས། དཔེར་ན་བོད་སྡོད་ཡ་མོན། གཙང་དག་བྱས་རྗེས་ཡ་མོན་གྱི་རྣམ་པ་ངོ་མ་སློབ་གསོ་བགྱིས་ཏེ་རྒྱལ་གཅེས་སློབ་གསོའི་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད། ང་ཚོས་སྡོད་ཁང་དང་སྒོ་ར་རྙིང་པ་ཁག་གཅིག་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་ཆུང་གྲས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན།”
2016ལོར་དངོས་ལྗོངས་ཟློས་གར་ཆེ་གྲས་《འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་》འཁྲབ་སྟོན་ཐོག་མ་དེ་བོད་ལྗོངས་ལྷ་སའི་ཚེ་མཆོག་གླིང་བོད་ཁྱིམ་ཡུལ་སྲོལ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་སྤེལ་ཞིང་། ལྟད་མོ་བ་5000ལྷག་གི་སྤྱན་ལམ་དུ་རིག་གནས་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་ཆེན་མོ་བཤམས།
འོ་ན་ཕྱིར་འཕྲི་བཏང་བ་དག་གང་ལ་བུད་སོང་ངམ།—— རིག་གནས་ཐོན་ལས་ཁག་ཚེ་མཆོག་གླིང་ལ་སྤར་ཡོད།
དེས་ན་རྣམ་གྲངས་གང་དག་མང་དུ་བཏང་ཡོད།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་ང་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་བས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་ལྗོངས་ཟློས་གར་ཆེ་གྲས་《འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་》ཡིན།《འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་》གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དུས་ཟླ་ངོ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་ལས་མེད། འཁྲབ་སྟེགས་འཛུགས་སྐྲུན་ནས་འགོ་བཟུང་སྟེ་འཁྲབ་གཞུང་འབྲི་བ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ལས་གཞི་སྒྲུབ་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། ཞིང་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་བསྡུས་པ་བཅས་ལས་ཀ་ཁག་འགའ་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་ནས་འགྲུབ།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་བརྗོད་རྒྱུར།“སྐབས་དེ་དུས་གནམ་གཤིས་ལེགས་པོ་མིན། ཆར་བབས་ཞིང་གནམ་གཤིས་འཁྱག ལམ་བཙོག་པོ་ཡོད། ངས་བརྗོད་རྒྱུར་ཆར་བབ་པའི་མི་ཚད་རྣོ་གྲི་བབ་ཀྱང་ང་ཚོས་ལས་ཀ་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དགོས། སྐབས་དེར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཧྲི་ཀྲང་གཞོན་པ་ཞིག་ལས་ཡུལ་དངོས་སུ་གཉིད་ལ་ཡུར་སོང་། ད་དུང་བློ་མཐུན་གཞན་དག་ཀྱང་ལས་གྲྭའི་ཐོག་གཉིད་ཡོད། ཚང་མས་ལས་ཀའི་མདུན་དུ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་རེད།”“ལོ་ཤས་རིང་དངོས་ལྗོངས་ཟློས་གར་གྱི་ལྟད་མོ་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་50ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད། དེའི་འགྲམ་དུ་ད་དུང་གནམ་གྲུའི་རྟེན་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཇུས་འགོད་བྱས་ཡོད། སང་ལོ་དངོས་སུ་སྒོ་འབྱེད་རྩིས་ཡོད། དེ་ནི་ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་བསྐྲུན་པ་ཡིན།”དེའི་མི་ཚད་ཉེ་འགྲམ་དུ་ད་དུང་དངོས་ལྗོངས་ཟློས་གར་《གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་》འཁྲབ་སྟོན་སྟེགས་བུ་དང་ཁམས་པའི་རྟེན་མཛོད་ཁང་། ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་རིག་གནས་གླིང་། སྒྱུ་རྩལ་པའི་གསར་རྩོམ་ཁུལ། གློག་བརྙན་གསར་རྩོམ་རྟེན་གཞི་སོགས་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འགའ་ཡོད།“ང་ཚོས་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པའི་ལོ་ངོ་1400ལོ་རྒྱུས་མ་ཉམས་གསོན་པོ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཡོད། ”
བར་སྐོར་གྱི་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པ་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དུས། སྐབས་དེའི་ལྷ་ས་གྲོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཆེ་དགྲ་ལྷ་རྒྱུན་དུ་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་11གམ་ཐ་ན་མཚན་གུང་ཆུ་ཚོད་1་ཡོལ་དུས་ད་དུང་ལས་ཡུལ་དུ་ཡོད། གནམ་གྲུ་ལས་བབ་མ་ཐག་པའི་དོན་དག་དང་པོ་ནི་ལས་ཡུལ་དངོས་སུ་མ་སླེབས་ཚེ་ཐུགས་བློ་བདེ་བོ་ཡོང་བ་ཞིག་མིན་པར། ལས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་གནད་དོན་ངེས་པར་དུ་ལས་ཡུལ་དངོས་སུ་ལྟ་ཞིབ་དང་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐུབ་དགོས།”
ལས་ཀ་ནི་འདི་ལྟར་རེ་རེ་བཞིན་བསྒྲུབས་ནས་འགྲུབ་པ་དང་། དཔུང་ཁག་ཀྱང་དེ་ལྟར་སོ་སོ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་ཡིན།“ལག་པའི་ཕུ་ཐུང་བརྫེས་ཏེ་ཤུགས་རྒྱོབ་ཅེས་པ་ནི་མཚོ་འགྲམ་གྱི་འབོད་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆུ་ཡོད་སར་ཅིས་ཀྱང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཆུར་བརྒལ་དགོས། ཆུ་འགྲམ་ནས་འབོད་ཚིག་བསྒྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་གི་མ་རེད། ང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་པའི་འགོ་ཁྲིད་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། ལྷན་རྒྱས་ཚོ་མཐུན་སྒྲིལ་ག་འདྲ་ཡོང་བ་བྱ་དགོས་པ་ནི་བློ་སེམས་གཅིག་ལ་གཅིག་གཏད་ཡོང་བ་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀ་ལས་པ་དང་དཔུང་ཁག་གི་སྣེ་ཁྲིད་པ། ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བསྒྱུར་ཏེ་བྱ་བ་འགྲུབ་ཚེ་དོན་དམ་དུ་སེམས་ཀྱང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་དང་དུས་གཏན་དུ་སྦྲེལ་ཡོད།


text:
ཁྱེད་ལ་ཉམས་མྱོང་གང་བྱུང་བ་དེས་ཁྱེད་ཀྱི་མི་ཚེར་འགྱུར་བ་བཏང་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་བྱམས་བརྩེའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། བྱམས་བརྩེ་ནི་རང་གཞན་ཀུན་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༡༠ ཉིན་བྱང་ཕྱོགས་ཨ་ཡིར་ལེནྜ་མངའ་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཌེ་རི་ནང་དུ། སྐུ་ཞབས་རི་ཆར་ཌི་མོར་ནས་འཁྲུག་རྩོད་ནང་ཚུད་པའི་བྱིས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་༢༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་བརྩལ་ཡོད་འདུག
མཛད་སྒོའི་སྐབས་ཚོགས་བཅར་བ་མི་༡༠༠༠ ལྷག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་སྐུ་ཞབས་རི་ཆར་ཌི་མོར་གྱིས་ཐོག་མར་༧གོང་ས་མཆོག་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་“༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ལག་ལེན་མེད་པའི་ཁ་བཤད་ཀྱི་བྱམས་བརྩེ་རྐྱང་པས་འདང་གི་མེད་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩོལ་བཞིན་ཡོད། འདིར་འཁྲུག་རྩོད་ནང་ཚུད་པའི་བྱིས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པས་ད་བར་འབད་བརྩོན་གནང་འབྲས་སུ་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཟས་གོས་གནས་མལ་ཙམ་མ་ཟད། ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་”ཅེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་འདུག
དེ་རྗེས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་“གུས་བཀུར་འོས་པའི་མཛའ་གྲོགས་ཁྱེད་ནི་ངོས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་འབོད་བཞིན་ཡོད། ངོས་རང་ཐོག་མར་ཁྱེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོས་སྐབས་སེམས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་ཐེབས་བྱུང་། ངོས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཁ་ནས་བྱམས་བརྩེ་བཤད་པ་ཙམ་ལས་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ཁྱེད་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཨེ་ཡོང་བསམ་པ་དྲན་བཞིན་འདུག ཁྱེད་ཀྱིས་འཁྲུག་རྩོད་ནང་ཚུད་པའི་བྱིས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་ཕྱག་ལས་དེ་འདྲ་གནང་བཞིན་པ་དེས་སྙིང་སྟོབས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད།ཁྱེད་ལ་ཉམས་མྱོང་གང་བྱུང་བ་དེས་ཁྱེད་ཀྱི་མི་ཚེར་འགྱུར་བ་བཏང་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་བྱམས་བརྩེའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། བྱམས་བརྩེ་ནི་རང་གཞན་ཀུན་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན། ཚན་རིག་པས་ཀྱང་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཡིན་སྐོར་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལམ་ནས་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་ན་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་སྨན་པ་སུས་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱི་མ་རེད།འཚེ་བས་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་མི་ཐུབ། མིའི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་མིའི་འདུ་ཤེས་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས་སེལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་དཀའ་ངལ་སེལ་ཏེ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ཐབས་བྱེད་དགོས།”ཞེས་གསུངས་ཡོད་འདུག
དེ་བཞིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་“ངོས་རང་ཡུ་རོབ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་མཁན་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་བྱེ་བྲག་པའི་བསམ་བློ་ལས་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་གལ་ཆེ་བར་བཟུང་ནས་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་བྱུང་བ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཨ་རི་བ་ཚོ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཞེས་པའི་འབོད་སྒྲ་དེ་དང་། པེ་རི་སིར་གོ་ལའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་དེ་ནས་ཨ་རི་ཕྱིར་འཐེན་གནང་བ་དེར་ངོས་ལ་བསམ་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཡོད། ཉེ་ལམ་རང་བྱུང་གོད་ཆག་ཚབས་ཆེ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་དེ་དག་གིས་ང་ཚོར་བརྡ་ལན་ཞིག་གཏོང་བཞིན་ཡོད། གལ་ཏེ་ངོས་ཀྱིས་བཤད་པ་འདིར་ནོར་འཁྲུལ་འདུག་ན་དགོངས་སེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།”ཞེས་བཀའ་སློབ་བསྩལ་རྗེས་དྲི་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་ལན་གནང་ཡོད་འདུག་པ་མ་ཟད། ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་‘Educating the Heart’ ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་གནང་ཡོད་འདུག །
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།


text:
སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེའི་ལུང་འདྲེན་རྫུན་མ།
དམིགས་བསལ་ཞིབ་དཔྱོད་པ།
“The arc of the moral universe is long, but it bends toward justice.”
“The arc of the universe is long, but that it bends toward justice”
“The arc of history is long and bends toward justice,”
ཁྱེད་རང་ཨིན་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། སྲིད་སྐྱོང་བློ་སེང་གི་གཏམ་བཤད་དང་བཅར་འདྲི་མང་ཆེ་བའི་ནང་དུ། ཁོང་གིས་མར་ཁྲིན་ལོ་ཐར་ཁིན་(Martin Luther King)གྱིས ༼ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད་གསུངས་ཡོད་ལྟར༽ཅེས་ལུང་འདྲེན་མང་པོ་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། སྐད་ཆ་དེ་དོན་དངོས་ཐོག་མར་ཁྲིན་ལོ་ཐར་ཁིན་གྱིས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་ང་ཚོས་ཞིབ་ཏུ་ལྟ།
༡༽སྐད་ཆ་འདི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་བཅོས་པ་དང་། བྲན་གཡོག་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་མཁན་ཐོས་རྡོར་ཕ་ཁེར་(Theodore Parker)ལགས་ཡིིན་ལ། ཁོང་གི་༡༨༥༣་ལོའི་དཔེ་དེབ་བཀའ་ཆོས་བཅུ་ཟེར་བ་དེའི་ནང་དུ། ༼བཟང་སྤྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽་
“The arc of the moral universe is long, but it bends toward justice.”
ཅེས་བྲིས་ཡོད་ལ། ཁོང་གི་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་དེས་ཨ་རིའི་ནང་དུ་མི་རིགས་དཀར་ནག་དབར་ནང་འཁྲུག་ཡོང་ངེས་པའང་བསྟན་ཡོད། གང་ལྟར་ཁོང་གི་སྐད་ཆ་དེ་ཨ་རིའི་ནང་གི་མི་ཆེན་དུ་མས་ལུང་འདྲེན་བྱེད་འགོ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། མཚམས་རེརེ་སྐད་ཆ་ཨ་མ་འགྱུར་ནས་ངོ་བོ་གཞན་པ་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད།
༢༽ ༡༩༣༤་ལོར། སེ་ཐི་བྷི་རོ་ཁིས་(Rev. Seth Brooks)བཀའ་ཆོས་གནང་སྐབས། ཐོས་རྡོར་ཕ་ཁེར་གྱི་སྐད་ཆའི་༼བཟང་སྤྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ནང་གི་༼བཟང་སྤྱོད་༽ཡི་གེ་གཉིས་ཕར་གཡུག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ཅེས་བརྗོད་ཡོད།“The arc of the universe is long and bends toward justice,”
༤༽ ༡༩༤༠་ལོར། འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་ལ་མཁས་པའི་ར་བྷེ་་ཇེ་ཁོ་ཕི་་ཀོན་( Rabbi Jacob Kohn)གྱིས་ཐོས་རྡོར་ཕ་ཁེར་གྱི་སྐད་ཆ་ཨ་མ་རྦད་དེ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ། བཟང་སྤྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚབ་ཏུ་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་བྲིས་སྟེ། ༼ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ཅེས་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཞིང་།ཁོང་གི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན་གང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པའང་གསལ་ཁ་བཏོད་མེད། “The arc of history is long and bends toward justice,”
༥༽ ༡༩༥༨་ལོར།མར་ཁྲིན་ལོ་ཐར་ཁིན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་གི་ནང་དུ། ་༼བཟང་སྤྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ ཅེས་སྐད་ཆ་དེ་གུག་རྟགས་ནང་བཅུག་ནས། སྐད་ཆ་དེ་ཁོ་རང་གི་མིན་པར་གཞན་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་གསལ་ཁ་བཏོན་ཡོད།
༧༽ ༡༩༦༤་ལོར་ཁོས་རང་གི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་༼བཟང་སྤྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་བསྐྱར་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།
༨༽ ༢༠༡༢༢༠༡༧ དབར། སྲིད་སྐྱོང་བློ་སེང་སེང་གེས་ར་བྷེ་ཇེ་ཁོ་ཕི་ཀོན་གྱི་སྐད་ཆ་༼ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ ལུང་དྲངས་ཏེ། སྐད་ཆ་དེ་མར་ཁྲིན་ལོ་ཐར་ཁིན་གྱིས་གསུངས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། མར་ཁྲིན་ལོ་ཐར་ཁིན་གྱིས་ཐོས་རྡོར་ཕ་ཁེར་(Theodore Parker)་གྱི་སྐད་ཆ་༼བཟང་སྤྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་མ་གཏོགས། ༼ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞུ་མོའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཧ་ཅང་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་མཐའ་མར་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་གི་རེད།༽ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ནམ་ཡང་གསུངས་མི་འདུག
དཔྱད་ཁུངས། https://quoteinvestigator.com/2012/11/15/arc-of-universe/#return-note-4794-7


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༩ བོད་ཟླ་བཞི་པ་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་ ༡༥ དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིན་སཾ་བྷོ་ཊ་བོད་སློབ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་ནས་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འགན་འཛིན་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ ༡༣ པ་སྐོང་ཚོགས་གནང་བ་དང་། འདི་ག་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་མཆོག་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་ཚོགས་ཞུགས་གནང་།
དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་སྣང་གསལ་མར་མེ་ཞལ་ཕྱེ་དང་། སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་དར་བསྒྲོན་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་སཾ་བྷོ་ཊ་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ཡར་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་གཙོས་ཚོགས་བཅར་བ་འགན་འཛིན་ཡོངས་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་ཚོགས་འདུ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང།
དེའི་རྗེས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་འགན་འཛིན་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ ༡༣ ཐོག་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་གསུང་བཤད་གནང་དོན། དེ་རིང་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་ ༡༥ རེད། འགན་འཛིན་རྣམ་པ་ཚོ་ཚང་མ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་སྟེགས་ཤིག་སྒང་ལ་བཞུགས་ཡོད་པར་བརྟེན་ལས་དོན་གང་དང་གང་གནང་པ་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལས་ཡོད་དུས། དེ་རིང་རྣམ་པ་ཚོ་ཚང་མ་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་བརྩིས་ནས་འགན་འཛིན་ཚོགས་འདུར་ཚོགས་བཅར་གནང་ཐུབ་པ་དེ་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མཆོད་མཇལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག་ཅེས་དང་།
ཡང་། ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་སཾ་བྷོ་ཊ་བོད་སློབ་ཚོགས་པ་ཐོག་མ་དབུ་འཛུགས་གནང་བ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་སློབ་ཁག་གང་མྱུར་རྩིས་ལེན་ཐུབ་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་འགན་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཐད་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་དང་། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས། སཾ་བྷོ་ཊ་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་གནང་བཞིན་ཡོད་སྐོར་གསུངས།
ཉེ་ལམ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་བྱང་ཤར་ཁུལ་དང། དེ་བཞིན་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་དང་སཾ་བྷོ་ཊའི་འགན་འཛིན་སོགས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་སློབ་ཁག་ལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཕེབས་སྐབས། རྩིས་ལེན་ཟིན་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཡག་ཐག་ཆོད་འགྲོ་བཞིན་པའི་གཟིགས་ཚུལ་གཅིག་པ་བྱུང་བའི་སྐོར་དང་། སློབ་ཁག་དེ་དག་གི་ནང་དགེ་རྒན་དང་དགེ་ཕྲུག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ། དགེ་རྒན་དང་ཕ་མའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ། ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང། འབྲེལ་ཡོད་སློབ་ཁག་གི་འགན་འཛིན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་སྦྲགས། ད་དུང་མུ་མཐུད་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས་པ་དང་། བོད་པའི་དགེ་རྒན་ཚོར་གླ་ཆ་བཟས་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་སྤྱི་བ་དང་། རྩ་དོན། མི་རིགས་སོགས་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང། ལས་འགན་འཕར་མ་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པ་ནན་གསུང་གནང་།
ཡང་། ཁོང་གིས། བར་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་སྐབས། ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་དོན་ནང་ནས་དགེ་རྒན་ཚོ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཡང་། སྐབས་མཚམས་སུ་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་རེད་འདུག སློབ་གྲྭ་གཅིག་གི་དགེ་རྒན་ཚོ་ལ་འགན་འཛིན་དེས་སེམས་འགུལ་དང་། རོགས་པ། ལྟ་སྐྱོང་། བཀོད་འདོམས་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་འདུག སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་དགོས་པ་མ་ཟད། འཛིན་སྐྱོང་ལ་གནས་ཚུལ་ཡར་ཞུ་ཐུབ་པ། དུས་ཚོད་མང་བ་འཛིན་གྲྭའི་ནང་དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ཇི་ལྟར་གནང་གི་འདུག དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་ལེགས་པའི་ཆ་ནས་གང་འདུག སྐྱོན་གྱི་ཆ་ནས་གང་འདུག སྐྱོན་དེ་སེལ་ཐབས་གང་གནང་དགོས་འདུག དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་གནང་ཐུབ་པ་དགོས་འདུག སློབ་སྤྱི་ཚོར་ཤེས་ཚད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འགན་འཁུར་ཅན་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་འདུག་ཅེས་གསུངས།
མཐའ་དོན་དུ་ཁོང་གིས། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དགེ་རྒན་ཚོར་བཀའ་སློབ་གནང་ཡོད་པ་དང་། བཀའ་སློབ་དེ་དག་སེམས་ལ་འཇུག་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་སློབ་གྲྭའི་ནང་ལག་བསྟར་གནང་དགོས་པ་དང་། ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས་ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་མེད་པ་གནང་དགོས་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ། སོ་སོའི་ལས་འགན་དེ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་གནང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མིག་དཔེ་འོས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ལམ་སྟོན་ཟབ་མོ་གནང་བ་བཅས།
(23)


text:
དེ་ཡང་། ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གནས་གཅིག་བུ།།བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་མཁྱེན་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་བོའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་གཞི་རྩའི་ངོ་བོ་སྟེང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ལས་གནོད་སྐྱེལ་བའི་་ཆོས་ལུགས་ཤིག་གཏན་མིན་ནོ།། དེ་ཡང་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ལུགས་མེད་པའི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། ཆོས་ལུགས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་མོད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ན་དར་ཆེ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བཏང་ན། མ་ཧ་མ་ཏིའི་ཆོས་ལུགས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། ཁོ་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་ལ་མི་དད་པའི་མི་དང་། དུད་འགྲོ་སོགས་བསད་ན། གསོད་མཁན་དང་། གསད་བྱ་གཉིས་ཀ་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེས་དེའི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་སྡུག་རྩུབ་ཆེ་ཞིང་འཐབ་རྩོད་ལ་དགའ་བ་དང་། ཟོག་ར་ལུག་མང་དུ་བཤས་པ་ཁོ་ཚོའི་དགེ་སྒྲུབ་ཡིན་པར་འདོད།
ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་ཆོས་ལུགས་སྙིང་རྗེ་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཡང་། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལ་མི་ཡི་རིགས་མ་གཏོགས་སེམས་ཅན་གཞན་མི་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཆོས་གཞུང་དུ་མི་གསོད་མི་རུང་། བྱ་དང་ཉ་དང་ར་ལུག་སོགས་ཚོད་མ་དང་འདྲ་ཞིང་མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་ཟས་ཡིན་པས་བསད་ན་ཉེས་པ་མེད་ཟེར་རོ།
གོང་གསལ་ཆོས་ལུགས་འདི་གཉིས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཆོས་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཚེ་ཕྱི་མ་རང་ཉིད་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་རང་བདེ་ཙམ་ལས་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་མེད།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་གཞི་རྩར་འཛིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ཡང་མཐོ་རིས་ལྷ་མི་ནས་སྲོག་ཆགས་འབའ་འབུ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དགྲ་གཉེན་དང་ཕན་གནོད་ཀྱི་ཁྱད་མི་འབྱེད་པར་ཀུན་ལ་མཉམ་པོར་ལྟ་བའི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་མཐོ་དམན་དང་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་མི་བཏོད་པར་མ་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགསསེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕ་མའི་འདུ་ཤེས་བཟུང་ནས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་དང་། ཕ་མ་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་ཚུལ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལྟ་བུའི་ཐུགས་དགོངས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་སེམས་སྙིང་རྗེ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལུགས་མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སུ་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་སྤྱི་སེམས་དང་། ཕན་སེམས་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཡང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རིགས་བཟང་ངན་བླང་དོར་ཕྱེད་པའི་མིག་མེད་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།
དེ་ཡང་དང་བོ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་ཟས་གཙང་སྲས་པོས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་ལྟ་ལོག་ཆོས་ལོག་གི་གཡང་ས་ལས་བསྐྱབས་ཤིང་། མི་རིགས་རྣམ་བཞིའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་ཕོ་མོ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཆོག་པའི་སེམས་ཅན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལམ་ལུགས་སྲོལ་བཏོད། མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མང་མང་གིས་གྲོས་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་པའི་དམངས་གཙོ་ལམ་ལུགས་དེ་ཡང་ཐོག་མར་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ནས་བྱུང་བ་རེད། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། ལས་འབྲས་མི་བརྩི་བའི་ཆོས་ལོག་ལྟ་ལོག་བཀག་ཅིང་། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་རྩ་བར་བྱས་པའི་སོ་ཐར་གྱི་ཁྲིམས་དང་། གཞན་ཕན་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཁྲིམས་སོགས་བཙུགས་ནས་སེམས་ཅན་འདྲ་མཉམ་རང་དབང་ཞི་མཐུན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད། རི་ལུང་ནགས་ཚལ་རྩ་ཆུ་རི་དྭགས་འདབ་ཆགས་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ནས་གནས་ས་འཁོར་ཡུག་བཟང་སྒྲུབ་བྱེད་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཕན་སྒྲུབ་བྱས་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ་།།
དང་བོ། བོད་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་གྱུར་བ་ལ་ཕན་ཆེན་བྱུང་བའི་སྐོར།
རྒྱ་ནག་གི་གནའ་རབ་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དུ་ནུབ་རྒྱུད་དུ་སྤྱང་གི་རིགས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་ཅེས་པའི་སྤྱང་དེ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ལ། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་གཅིག་གྱུར་མ་བྱས་གོང་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཞི་བཅུ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པར་སྣང་ལ། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་དང་ཟོག་ར་ལུག་འཕྲོག་བཅོམ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡུལ་སྡེ་དང་ཚོ་སྡེ་བར་གྱི་ནང་དམེ་འཐབ་འཁྲུག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྣང་ལ། གླིང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ཡང་གནས་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་མཚོན་པ་འདྲ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཡབ་རྒྱལ་བོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡང་རྒྱལ་ཕྲན་དབང་རྩོད་ཀྱི་ནང་དུ་དུག་གིས་བཀྲོང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲོག་ལས་ཐར་ཏེ། ན་སྨིན་ནས་ཨ་ལྕེ་སད་མ་དཀར་དང་གཉིས་ཀྱིས་བློ་བྱས་ནས་ཞང་ཞུང་གི་དམག་ཁྲི་སྡེ་བླངས། དམག་སྟོབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉན་དང་མཛོ་དང་སུམ་པ་སོགས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཐམས་ཅད་རིམ་པར་དབང་འོག་བསྡུས་ནས་བོད་སྤྱི་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་དུ་ཚུགས་པ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པ་དམག་སྟོབས་དང་བཙན་དབང་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པས་མི་འོང་ཞིང་། ཆབ་སྲིད་སྟེང་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་བསམ་མཐུན་གྲོས་མཐུན་འོང་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་སྣང་ལ། རྒྱལ་ཕྲན་རྣམ་དམག་སྟོབས་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་བྱས་རྗེས་སུ་ཡང་། རྒྱལ་ཕྲན་ཕན་ཚུན་དང་། ཚོ་སྡེ་མི་སྡེ་བར་གྱི་མི་རབས་མི་ཐོག་ཏུ་གསོད་རེས་འཐབ་རེས་དང་མི་བསད་རྒྱུ་འཕྲོག་གི་སྙིང་ནད་དེ་ཞི་དཀའ་བར་སྣང་ལ། དེ་སྟབས་ཀྱིས་བསམ་པའི་སྟེང་གི་གཅིག་མཐུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་དེ་འོང་དཀའ་བར་འདུག་པས། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་མིག་རབ་ཏུ་ཡངས་པའི་རྒྱལ་བོ་དེས་སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ན་རིག་གནས་དང་སྟོབསའབྱོར་དར་ཆེ་བའི་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་དེ་རང་ཡུལ་དུ་སྤེལ་དགོས་དགོངས་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ཀོང་ཇོ་བླངས་ནས་གཉེན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རྟེན་གཙོ་བོ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་དང་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེ་སྐོར་ཅིག་གདན་འདྲེན་ཞུས། བལ་གཟའ་བླངས་ནས་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སོགས་གདན་དྲངས་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་སོགས་བློན་པོའི་བུ་སྐོར་ཅིག་རྒྱ་གར་དུ་བརྫང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག ། ཐོན་མི་ལ་་བོད་ཡིག་བཟོ་བ་དང་ཆོས་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་ལུང་ཕབ་སྟེ།ཡིག་གེ་བཟོས་རྗེས་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་ལྷ་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་དུ་བཅུག་པའང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པར་གསལ། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཡི་གེ་མེད་ལ། སེམས་ལ་ཕན་པའི་དད་མོས་རིག་གནས་ཤིག་ཀྱང་མེད་པས། བོད་འབངས་རྣམས་ཞེ་སྡང་དང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་ཞིང་། འཐབ་རྩོད་ལ་དགའ་བས་བོད་སྲིན་པོ་གདོང་དམར་ཅན་དང་། དམུ་རྒོད་སེམས་ཅན་སོགས་སུ་འབོད་པ་རེད། དེ་དག་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད་པར་དགོངས་ནས། སྙིང་རྗེ་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་དང་། མ་ཎི་ཡིག་་་་དྲུག་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྐལ་བྱས་ཤིང་། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཆོས་ཁྲིམས་གཞིར་བྱས་པའི་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རྒྱལ་ཁྲིམས་སོགས་བཟོས་བ་རེད། སྙིང་རྗེ་ཆོས་ལུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་དང་གདུག་རྩུབ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་དང་། སྲོག་གཅོད་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་སོགས་ཀྱིས་ནང་དམེ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ངན་བཀག་པས། མི་རིགས་ནང་གི་མཐུན་འབྲེལ་ཆེན་པོ་བརྟན་ཆགས་བྱུང་བ་རེད། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དེ་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་འཛིན་རྩི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་ཡི་ཟི་ལན་ཆོས་ལུགས་སྟེང་ནས་ཀྱང་གསལ་བར་མཚོན་འདུག་ཅིང་། གླང་དར་ཆོས་བསྣུབས་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་སིལ་འཐོར་དུ་སོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཀྱང་མཚོན་འདུག་གོ།
གཉིས་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མི་གཤིས་བསམ་པ་བཟང་བོར་བསྒྱུར་བ་དང་། རིག་ནས་དར་རྒྱས་ལ་ཕན་རླབས་བྱུང་བའི་སྐོར།
མི་དང་དུད་འགྲོའི་ཁྱད་པར་རིག་གནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། མི་ཡ་རབ་དང་མ་རབ། སྔོན་ཐོན་དང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཕྱེ་བ་རེད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ན་བོད་མི་རིགས་བསམ་པ་དྲང་ཞིང་དཀར་བའི་ཚད་དུ་བྱེད་པ་འདི་ཡང་། མི་རིགས་འདི་བསམ་པ་དང་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བའི་ཆ་ནས་ཡིན་ལ། བསམ་པ་དང་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་དེ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཐེབས་པ་ལས་བྱུང་བ་རེད། བོད་ལ་མཚོན་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་གོང་། གླུ་དང་སྒྲུང་དང་བྲོ་གར། གནམ་ལྷ་མཆོད་པ་དང་འདྲེ་གཤེད་འདུལ་བ་སོགས་གདོད་མའི་དད་མོས་དང་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་སོགས་ཡོད་ཀྱང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་རིག་གནས་མཐོ་གྲས་སྐོར་མེད་ལ། བོད་ཡིག་བཟོས་པའི་རྗེས་སུ་ལཱོ་ཙ་བ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ནས་རྒྱ་གར་ནག་དང་ལི་བལ་སོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྒྲ་ཚད་བཟོ་གསོ་སྙན་ངག་མངོན་བརྗོད་ཟློས་གར། སྐར་རྩིས་ནག་རྩིས། འབུར་རྐོ་རིས་བྲིས། ཁང་བ་བཅའ་ལག་གོས་དང་རྒྱན་ཆའི་བཟོ་རྩལ་སོགས་སྣ་འཛོམས་ཤིང་སྤུས་ལེགས་པའི་རིག་གནས་ཡོངས་རྫོགས་ཤིག་བསླབ་་་བསྒྱུར་སྤེལ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རིག་གནས་དེ་དག་བསླབ་བསྒྱུར་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཤཱཀྱའི་རྗེས་འཇུག་གི་བཙུན་པ་དང་དགེ་བསྙེན་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་དང་། མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། རང་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་དགོས་པས་ན། རིག་གནས་གང་ཡང་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། རྒྱ་གར་ནག་དང་ལི་བལ་སོགས་སུ་སྐབས་དེར་དར་ཆེ་བའི་རིག་གནས་མང་བོ་ཞིག་བསླབ་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། ཆོས་དང་རིག་གནས་བསླབ་བསྒྱུར་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་མཁན་དེ་དག་ཀྱང་མིང་སྙན་གྲགས་ཐོབ་གོ་ས་དང་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་འདོད་སོགས་མ་ཡིན་པར། ཆོས་པའི་ངོས་ནས་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་དོན་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་རླབས་པོ་ཆེ་དང་། དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་བྱས་པའི་བརྩོན་སེམས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་ཅིང་རང་དོན་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་འཚོ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་ཆུད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་ནོ།།
གཞན་ཡང་མི་ལ་ལས། སྔོན་ཆད་བོད་ལ་སློབ་གྲྭ་མེད་ཟེར་ཡང་། རྒྱ་ནག་རྒྱ་སེར་གྱི་ལུགས་ལྟར་ཚུགས་པའི་དེང་སང་གི་སློབ་གྲྭའདི་འདྲ་མེད་ཀྱང་། རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་མེད་པ་ག་ལ་ཡིན། ཡོད་པས་མི་ཚད། གཞན་ལས་་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་མང་དུ་ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་མང་དུ་ཡོད། དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། བོད་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་རྒྱ་གར་ན་ལེན་དྲ་དང་པྲི་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ་སོགས་དཔེ་བྱས་ནས་བཏབ་པའི་ཆོས་གྲྭ་དགོན་སྡེ་ཡིན། དགོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡིག་གེ་དཀར་ནག་ནས་བཟུང་སྟེ། བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་དང། སྨན་རྩིས་དང་ལྷ་རིས་བཟོ་རྩལ་སོགས་ཁྲིད་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། བཀའ་བོད་གཞུང་ལུགས་དཔྱད་འཇུག་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་དང་བསྒྱུར་སྤེལ་ལག་ལེན་བྱེད་པ་སོགས་དང་། ཁང་བཟང་བཀོད་ལེགས་ལྷ་རྟེན་མཆོད་གསུམ། འཆམ་དང་གླུ་གར་རོལ་མོའི་ལྟད་མོ། དཔར་སྐྲུན་ཁང་སོགས། ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཁག་སོགས་ལ་དེང་སང་གི་སློབ་གྲྭ་དང་། ཞིབ་འཇུག་ཁང། རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་། དཔར་སྐྲུན་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་། གནའ་རྫས་ཁང་། སྒྱུ་རྩལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཀུན་པོ་ཚང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མི་མང་བོ་ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་ཕྲག་གི་ལམ་ནས་རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་ཕྱེ་འདྲེན་པ་བཞིན་རུབ་ནས་ལྟ་སྐོར་མཇལ་སྐོར་དུ་འོང་བ། བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་། རིག་གནས་ལྟེ་བའི་གོ་གཉིས་ཆོད་ཀྱི་དགོན་པ་དེ་དག་གི་ངོ་མཚར་གཟི་བརྗིད་ཡིན་ལ་། ས་རྡོ་རི་བྲག་དང་མིའི་ཡག་རྩོག་སོགས་ལྟ་བར་འོང་བ་ག་ལ་ཡིན། དེང་སང་ལྟ་སྐོར་དཔལ་འབྱོར་ལས་ས་ཆ་ཕྱུག་པོར་གྱུར་བ་མང་ལ། བོད་ཀྱི་ས་ཆར་དགོན་པ་དང་ལྷ་རྟེན་མཆོད་གསུམ་མེད་ན་ལྟ་སྐོར་བྱེད་ས་གཞན་མེད་ལ། དགོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲིན་ལས་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། དགོན་མཐའི་ཚོང་ལས་དར་བ་སོགས་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ནས་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བས་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིངས་པར་ནུས།
མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་མི་ཡ་རབ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་པའི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། དགོན་པ་སོ་སོ་ནས་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་དང་ཟོག་པོ་སོགས་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དད་པའི་མི་རིགས་མང་བོར་ཕྱི་ནང་རིག་གནས་ལ་མཁས་པའི་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་མང་དུ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་གི་མཁས་བ་མང་བོ་ཞིག་མཁས་པའི་ཕྱག་རྗེས་བཞག་པ་ཡུལ་ཁམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་བོར་རང་རིགས་དང་གཞན་རིགས་ཀུན་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ས་པཎ་དང་། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་མཁྱེན་དཔྱོད་དང་། མཁས་པའི་ཕྱག་རྗེས་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་། འཛམ་གླིང་གི་མཁས་པ་ཨང་དང་བོའི་གྲལ་དུ་བཞག་ཆོག་ཅེས་ངེད་ཅག་མགྲིན་པ་གཟིངས་སུ་བསྟོད་ནས་སྨྲ་བར་སྤོབས། མཁས་པ་དང་མཁས་པའི་ཕྱག་་་རྗེས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་གིན་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ལུས་ངག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཇེ་བཟང་དུ་གཏོང་བའི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པས། བོད་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་འདི་དར་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཀླ་ཀློ་གདུག་རྩུབ་ཅན་གསོད་པ་དང་འཐབ་པ་ལ་དགའ་བའི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་མི་རིགས་འདི་རིག་གནས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཡ་རབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། དཔེར་ན། མི་རྣམས་བསམ་པ་དཀར་ཞིང་རྒྱུད་དྲང་བ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་བརྩི་ཞིང་ངོ་ཚ་དང་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ། གཞན་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཅིང་བློ་ཐུབ་ཚིག་ཐུབ་ཡིན་པ། སྡུག་རུས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་ཡ་རབ་དགེ་བའི་ལས་ལ་དགའ་བ། ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་སེམས་བརྟན་པ་་་་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་མི་གཤིས་བཟང་བོར་བརྩི་བའི་ཡ་རབ་མི་ཡི་ཡོན་ཏན་འདིའི་རིགས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདི་ཡང་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལས་ཆགས་པ་རེད། དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ཕ་རྒན་དུ་འབོད་པའི་ཨེ་ཡིན་ཟི་ཐཱན་ནས། ངེད་ཅག་ཡུས་ཐེ་མི་རིགས་འདི་ལ་ཆག་འཇིག་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཡང་། མི་རིགས་ཀྱི་རང་གཤིས་མ་ཉམས་ཤིང་བསམ་པ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཡོད་པ་འདི་རང་་་རེའི་ཡུས་ཐེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དྲིན་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེ་བོད་རིགས་འདི་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩུབ་རོང་ཇི་འདྲ་ཞིག་བརྒྱུད་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞི་ནས་མ་འགྱུར་བ་དང་། རང་རིགས་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་རྒྱུན་ཐག་མ་ཆད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་བཟང་བོ་འདིའི་དྲིན་ཁོ་ན་ཡིན།
གསུམ་པ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཕྱོགས་ལ་ཕན་པའི་སྐོར།
མི་རྣམས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རང་བྱུང་གི་འཁོར་ཡུག་ལ་རག་ལས་ཡིན། ཟ་མ་འཐུང་ཆུ་མེ་ཤིང་དང་། གནས་ཁང་བཟོ་སྤྱད་ཀྱི་ས་རྡོ་ཤིང་གསུམ། ཞིང་ལས་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན། མཁའ་དབུགས་གཙང་མ་བཅས་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་། བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་འདི་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་འདིར་དུག་རྫས་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་ས་གཙང་ཉག་གཅིག་ཡིན་ཞེས་ནུབ་གླིང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པར་འདུག དེང་སང་ཆུ་དང་མཁའ་དབུགས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད་ཁོར་ཡུག་ཚང་མ་དུག་གིས་མ་སྦགས་པ་མེད་པའི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གནས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ལྟོས་ན་ས་གཙང་ཆུ་གཙང་མཁའ་དབུགས་གཙང་མའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཅི་འདྲའི་སྐལ་བ་བཟང་། དེ་ཡང་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཕར་ཆེར་ད་ལྟའི་བར་དུ་གདོད་མའི་རང་བྱུང་གི་ཉམས་བཟང་ཤོས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། འདབ་ཆགས་རི་དྭགས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་རྒྱུད་གཏན་ཆད་དུ་མ་སོང་བ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་འདི་ཁོ་ནའི་དྲིན་ཡིན། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བའི་ཁྲིམས་བཅོས་ནས་ལྷ་འདྲེ་ལ་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་གནའ་སྲོལ་བཀག་པ་དང་། རི་རྒྱ་ལུང་རྒྱ་སྡོམ་ནས་ནགས་ཚལ་དང་བྱ་དང་རི་དྭགས་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་དང་། ཉ་བ་དང་རྔོན་པ་རྣམས་ལ་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་ཞིང་ལས་ཕྱུགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་སྲོག་ཆགས་མང་བོ་སྲོག་ལས་བསྐྱབས་པ་དང་། དབྱར་དུས་རྩྭ་དང་ཤིང་ལོ་སོགས་རྒྱས་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་ཚུལ་སློང་རྣམས་དབྱར་སྲུང་ནས་རྩྭ་འབྲེག་ཤིང་གཅོད་ཀྱི་ལས་བཀག་པ་དང། འདུལ་བར་རྩྭ་སྔོན་སྟེང་དང་ཆུ་ནང་དུ་གཅིན་སྐྱག་དོར་བ་དང་།ཆུ་ཁར་གོས་གདན་སོགས་བཀྲུ་བ་བཀག་པ་དང་། སྒོ་ཕྱུགས་མང་བོ་ཚེ་ཐར་གཏོང་བ་དང་། ཁྱི་ལྡོམ་དང་ཉ་དང་འདབ་ཆགས་སོགས་ལ་ཟས་སྦྱིན་གཏོང་བ་དང་། ལྷ་རི་དང་བླ་མཚོ་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ནས་རི་སྲུང་མཚོ་སྲུང་བྱེད་ཅིང་གསེར་སོགས་ས་འོག་གི་གཏེར་བརྐོར་མི་འཇུག་པ་སོགས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་འདི་ཁོར་ཡུག་འདིར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཡུན་རིང་གི་ཕན་བདེ་བླ་ན་མེད་པ་་ཞིག་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ན་ཤེས། དེང་སང་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་བོད་ཡུལ་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་བཟོ་ལས་མ་དར་བ་དེ་བོད་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རྟགས་སུ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཟེར་ཀྱིན་འདུག་མོད། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་མཁས་ཆེན་ལཱ་ཟི་ལོ་ནས་བརྩམས་པའི་གཞུང་་གྲགས་ཆེན་《འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ》ཞེས་བར། ཨང་རིམ་གསུམ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་བཟོ་ལས་སྤེལ་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་དེར་ཞུགས་ན་རང་སྲོག་རང་གིས་བཅད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།། ཨང་རིམ་གསུམ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི། ཀྲུང་ཀོ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དབུལ་བོ་རྣམས་སོ།། དེ་ཡང་ཁོར་ཡུག་བརླགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེང་རབས་བཟོ་ལས་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་རེད།
བཞི་བ། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇག་ལ་ཕན་པའི་སྐོར།
དེ་ཡང་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོས་ཁྲིམས་འགལ་ལུགས་འགལ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་འགོག་ཅིང་། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བའི་རྒྱལ་ཁྲིམས་མང་དུ་བཟོས་ནས་ཉེས་སྤྱོད་སྐོར་ཅིག་འགོག་གནོན་ཐུབ་ཀྱང་། རྩ་བ་ནས་འགོག་ཐུབ་ཀྱིས་མེད་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་་རྣམས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་བཟང་ངན་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས་ཡོད་པས། སྤྱོད་ངན་ཀྱི་རྩ་བ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལྟ་ངན་སོགས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་་་ཉེས་སྐྱོན་དེ་རིགས་མ་སེལ་ན། ལུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཁྲིམས་ཆད་དྲག་པོ་ཇི་ལྟར་བཅད་ཀྱང་། རྩྭ་མགོ་བྲེགས་ཀྱང་རྩད་པ་ནས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ཁྲིམས་འགལ་ལུགས་འགལ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་རྩ་བ་ནས་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་སེམས་འདུལ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། སེམས་འདུལ་ཟེར་བ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཆགས་སྡང་རྨོངས་པའི་རྩུབ་རེག་གི་དྲི་མ་རྣམས་སེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལས་འབྲས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གོ་བསྐོན་ནས་ཉེས་སྤྱོད་ལས་བསྲུང་ཞིང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་མགོ་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་དུག་རྩད་བཅོམ་ནས་སེམས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་ལ་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་དུ་བཏང་བ་ཡིན།མི་རྣམས་རང་སེམས་རང་གིས་བདག་ཐུབ་པར་བྱས་ནས་ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་ཞིང་། ཞི་དུལ་བག་ཡོད་ཀྱིས་འཚོ་ཞིང་གནས་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་སེལ་ཞིང་བདེ་འཇགས་འོང་བའི་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན། རྒྱའི་མཁས་པ་བང་ལིས་ཞུན་གྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཏུ།" དེང་སང་ཆོས་ལུགས་ལ་གལ་ཆེན་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ཞན་པས། བོད་ཡུལ་དུ་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྤྱོད་ཇེ་མང་ཡིན། དེ་ཡང་ཆོས་ལུགས་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཉེན་རྟོག་དམག་ཡིན། ནང་སེམས་ཀྱི་ཉེན་རྟོག་དམག་མེད་ན། ཕྱི་ཡི་ཉེན་རྟོག་དམག་ཅི་ཙམ་མང་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྤྱོད་འགོག་མི་ཐུབ་"ཅེས་པ་གནད་ལ་ཐིག་པའི་གཏམ་རེད། དབྱིན་ཅི་བ་ཚ་ཨར་ཟིས་བྲིས་པའི་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་ཐར་དུ། "ཁོ་བོ་ལྷ་སར་སོང་སྐབས། ལྷ་སའི་ཁྲོམ་སྲིང་ན་ཉེན་རྟོག་དམག་གཉིས་ལས་མེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲིག་ལམ་བདེ་་ལྷིང་ངེར་འདུག། དགུང་མོ་ལྷ་སའི་ཁྲོམ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་རྣམས་སྒོ་ཡང་རྒྱག་གི་མི་འདུག་"ཅེས་བྱུང་། ཨ་རིའི་གཙོ་འཛིན་པུའུ་ཧྲིས་ཆིན་ཧྭ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་གནང་བའི་གསུང་བཤད་དུ། "ཨ་མེ་རུ་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། མི་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆའི་གོ་ལྔ་ཆོས་ལ་དད་ཅིང་། ང་རང་ཡང་ལྷ་ལ་དད་མཁན་ཞིག་ཡིན"ཞེས་དང་། "ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཚོ་བར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕན་རྐྱེན་ཐེབས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོའི་ལམ་བསྟན་ཅིང་། ཀུན་སྤྱོད་དེ་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་ལས་བརྒལ་ཞིང་མི་རྣམས་ལ་དངོས་རྫས་ཀྱི་ཕན་ཁེ་ལས་ལྷག་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ཞིག་ལ་འབད་དགོས་པའི་ལམ་ཞིག་བསྟན་པ་རེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་དད་་་མོས་ཀྱི་རང་དབང་ནི་འགའ་འོས་པ་ཞིག་ལས། སྐྲག་འོས་པ་ཞིག་མིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆོས་ལུགས་ནི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཁུངས་སྟོན་ཅིང་། མི་རྣམས་རང་གི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། གཞན་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་ཕན་བདེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་མཐུན་གྱི་འཚོ་བར་རོལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་བསྟན་པ་རེད" ཅེས་དང་། "དངོས་རྫས་ཀྱི་ཕན་ཁེ་ཁོ་ནར་སེམས་འཁོར་བའི་ལུགས་དེས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་བསྐྱལ་ཞིང་། དཔལ་འབྱོར་དར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ནས་འདུག"ཅེས་གསུངས་སོ། ཧྥ་རན་ཟིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བ་གྲགས་ཆེན་ཧྥུར་ཐེ་ནས། "ཀུན་སྤྱོད་ཕྱོགས་ལ་ལྷ་མེད་རིང་ལུགས་ལས། ལྷ་ཡོད་རིང་ལུགས་བཟང། རྒྱལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཆད་པ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཉེས་པའི་སྐོར་དེ་ལྷས་ཆད་པ་གཅོད་་་ནུས་པས་མང་ཚོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་"ཞེས་དང་། "ང་རང་གིས། ཆོས་ལ་མི་དད་པའི་མི་ལ་ལྟོས་ན།ཆོས་ལ་དད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་དྲང་བདེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མང་དུ་མཐོང་བྱུང་"ཞེས་བཤད་དོ། གོང་གསལ་གྱི་་་་་་གསུང་ཚུལ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་མི་མང་གི་བསམ་པ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་བཅོས་ཕྱོགས་ལ་ཕན་པ་དང་། ཚན་རིག་དང་སྟོབས་འབྱོར་ཇི་ལྟར་དར་ཡང་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གནས་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་བསྟན་པ་རེད།
སྤྱིར་སྤྱི་ཚོགས་དར་རྒུད་དང་སྐྱིད་སྡུག་ནི་མི་རྣམས་ལ་རག་ལས་ཤིང་། མི་ཡི་བཟང་ངན་དང་མཁས་བླུན། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་སེམས་གཙོ་བོར་འཛིན་ཅིང་ཁམས་གསུམ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་རེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་སེམས་སྦྱོང་བདར་བྱེད་པ་ལས་མེད་ལ། སེམས་སྦྱོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། སེམས་བཟང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཡིན། བྱེད་ལས་དང་དམིགས་ཡུལ་དེ་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ལས་གནོད་པ་མེད་དོ།།


text:
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༣ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།
༄༅། །འདི་གར་ཚོགས་དྲུང་ལས་ཁུངས་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། སྐབས་ ༡༦ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་བོད་མིའི་འདུ་སྡོད་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་ས་བགོས་ཡོད་པ་ལྟར། སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་དང་སྤྱི་འཐུས་གླིང་ཚང་པདྨ་བདེ་ལེགས་ལགས་རྣམ་གཉིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ནས་ཚེས་ ༡༥ བར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཏཱ་མིལ་ན་ཌུའི་མངའ་སྡེའི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨུ་ཀྲི་སྐྱེད་ཚལ་གླིང་དང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཀོ་ལི་གྷལ་དོན་ལྡན་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་བཅས་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཕེབས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་སོ་སོའི་བཞུགས་གནས་སུ་ཕེབས་ཐོན་གནང་ཡོད་འདུག
དེ་ཡང་སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ཉིན་རྡ་ས་དང་། སྤྱི་འཐུས་གླིང་ཚང་པདྨ་བདེ་ལེགས་ལགས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སོ་སོ་ནས་མེ་སོར་དུ་ཕེབས་ཐོན་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་གཉིས་མེ་སོར་ནས་ཨུ་ཀྲི་སྐྱེད་ཚལ་གླིང་ས་གནས་སུ་འབྱོར་འཕྲལ་ས་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་ཞུས་གནང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཀོ་ལི་གྷལ་དོན་ལྡན་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱང་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དང་། ས་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། རང་བདེན་ཚོགས་གཙོ། མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་གཙོ་དང་དྲུང་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་གནང་ཡོད་འདུག
ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ནས་ས་གནས་ཁག་གི་ལས་རིམ་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཨུ་ཀྲི་སྐྱེད་ཚལ་གླིང་ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཟིགས་ཞིབ། དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་བ་རྣམས་དང་ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་བ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ནས་ཀོ་ལི་གྷལ་དོན་ལྡན་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ལས་ཁང་། ས་གནས་མཉམ་འབྲེལ་ལས་ཁང་། ས་གནས་འཐུས་ཚོགས། ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་། ས་གནས་ཡན་ལག་སྨན་རྩིས་ཁང་། ས་གནས་འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་ཁང་། མཉམ་འབྲེལ་ཚོང་ཁང་། མཉམ་འབྲེལ་འཕྲུལ་རྨོས་སྡེ་ཚན། ས་གནས་རྒས་གསོ་ཁང་། རིམ་བཞིན་གཞིས་ཆགས་སྤྱིའི་ ༸རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དང་། མགོན་ཁང་། རྗོགས་ཆེན་དགོན། དར་རྒྱས་དགོན། ཟེ་ཕུག་དགོན། སྟག་ཤམ་དགོན། རྟ་ན་དགོན། བག་ཡོད་དགོན། གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་དགོན། བཀའ་བརྒྱུད་དགོན་པ་བཅས་ལ་མཆོད་མཇལ། དེ་མཚུངས་ས་གནས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་སོགས་ལ་གཟིགས་བསྐོར་གནང་བ་དང་། མི་མང་དང་སློབ་ཕྲུག་མཇལ་འཕྲད། ས་གནས་ཁག་གི་གནས་སྟངས་རྒྱུས་ལོན་གནང་ཡོད་འདུག
གཟིགས་སྐོར་ཕྱོགས་ཕེབས་སྐབས་ས་གནས་སོ་སོའི་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་ལེན། སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་གསུང་བཤད་ཐེངས་གསུམ་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་འདིའི་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སྐབས་སོ་སོར། སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེེད་དཔོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབས། རྒྱ་ནག་དང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དང་། སྤྱི་འཐུས་གླིང་ཚང་པདྨ་བདེ་ལེགས་ལགས་ཀྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གནད་ཁག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་ཤེས་ཡོན་དང་། འཕྲོད་བསྟེན། འཚོ་ཐབས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ལས་དོན་གནང་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་གསུང་བཤད་དང་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གནང་བ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་གལ་གནད་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་འདུག
ལྷག་པར་དུ་ཐེངས་འདིའི་གཟིགས་བསྐོར་སྐབས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་གཉིས་ནས་ཨུ་ཀྲི་སྐྱེས་ཚལ་གླིང་གི་ས་གནས་བོད་མིའི་འཐུས་མི་རྣམས་དང་ལྷན་ཨུ་ཀྲི་ས་གནས་ཀྱི་རྗོང་དཔོན་ (Smt J.Innocent Divya, Collector of Ooty,Tamilnadu) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ས་གནས་བོད་མི་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོམ་སའི་དཀའ་ངལ་རྣམས་སྙན་གསན་ཞིབ་ཕྲ་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་ཀྱི་རེ་སྐུལ་ཡང་ཞུས་གནང་ཡོད་འདུག
དེ་བཞིན་ཀོ་ལི་གྷལ་དུ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དང་། ས་གནས་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་དང་ལྷན་ས་གནས་ཀྱི་བོད་དོན་ཐོག་རྫོང་དཔོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འབྲེལ་ལས་དཔོན་རིགས་ལྕམ་སྐུ་ Smt.M.G.Roopa ,AC,kollegal མཆོག་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་ཀོ་ལི་གྷལ་དོན་ལྡན་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་ཐོ་ལག་འཛིན་གང་མགྱོགས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་སྙན་གསན་ཞུས་གནང་བ་དང་སྦྲགས། ས་གནས་ཁག་གཉིས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་རྣམ་གཉིས་ལ་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཕྱག་རྟགས་རེ་རེ་ཕུལ་གནང་ཡོད་འདུག
དེ་བཞིན་སློབ་ཕྲུག་དང། མི་མང་། ཁོངས་སོ་སོ་ནས་དཀའ་སེལ་མཇུག་སྐྱོང་དགོས་རིགས་སྙན་ཞུ་དང་། ཉམ་ཐག་གི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་དང་དཀའ་སེལ་མཇུག་སྐྱོང་། དགོན་སྡེ་ཁག་དང་། མི་མང་། སློབ་གྲྭ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ཆེད་ཕར་ཕེབས་ཚུར་འོང་ཐེ་བའི་ཁྱོན་ཉིན་གྲངས་ ༧ ཙམ་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཀྱི་ལས་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གནང་ཡོད་འདུག ད་རེས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་གཉིས་ས་བགོས་ལྟར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཕེབས་རིང་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་བདེ་སྡུག་ཞུས་ཁག་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ལྷན་ཁང་སོ་སོས་དཀའ་སེལ་དགོངས་བཞེས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱག་བསྟར་མཇུག་སྐྱོང་གནང་དགོས་རིགས་རྣམས་དོན་གནད་རེ་རེ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་བརྒྱུད་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ཏུ་འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིིན་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྙིང་བསྡུས་སུ།།


text:
ཟླ་༡ པོའི་ཚེས་༣ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཁང་ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་གྱིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱ་གར་རྡེ་རྗེ་གདན་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བདེ་འཇགས་ཆེད་དུ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་པའི་ཉེན་རྟོག་པ་༡༣ གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ས་གནས་སུ་མ་བསྡད་པར་ལྷོད་གཡེང་བྱས་རྐྱེན། ཉེན་རྟོག་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ཉེན་རྟོག་པ་༡༣ དེ་གནས་སྐབས་རིང་ལས་གནས་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་ནས། བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བདེ་འཇགས་ཐད་ཆད་ནོར་ལ་གུ་ཡངས་གཏོང་རྒྱུ་མིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག
གནས་སྐབས་གནས་དབྱུང་བཏང་བའི་ཉེན་རྟོག་པའི་ཁོངས་སུ། ཉེན་རྟོག་དཔོན་གཞོན་པ་( Sub inspector) གཉིས་ཀྱང་ཡོད་འདུག
༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནི་རྒྱ་གར་ནང་གི་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཏེ་(Z+) ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག་པ་དང་། རྒྱ་གར་ནང་བདེ་འཇགས་དེ་རིགས་ཐོབ་མཁན་མི་༡༧ ལས་མེད་འདུག དེའི་ཁོངས་སུ་སྲིད་བློན་མཱོ་ཌི་དང་། དབུས་གཞུང་གི་བློན་ཆེན་ཁག་ཅིག་ཚུད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། །
གསར་འགོད་པ་སྐལ་བཟང་དོན་གྲུབ།