text:
མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ལ་ཨི་ཊ་ལིའི་མི་སེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ།
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༡༠ ཉིན་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཨི་ཊ་ལིའི་མི་སེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་མཐོ་ཤོས་དེ་ཕུལ་འདུག
དེ་ཡང་གཟེངས་རྟགས་(Commander Order of Merit of the Italian Republic) དེ་ནི་ཡུལ་དེའི་ནང་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་དང་དཔལ་འབྱོར། སྲི་ཞུའི་ལས་དོན། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་དང་། འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱིའི་བདེ་དོན་ལ་སྨིན་པའི་ལས་དོན་ཐོག་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་སོན་པ་དང་། གཞན་ཡང་དམག་དོན་བཅས་ལས་དོན་དེ་དག་ཐོག་བྱས་རྗེས་ཅན་གྱི་མི་སྣར་ཕུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་ལོའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་བོད་མིའི་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕུལ་འདུག
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་གནས་ཐོག་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༣༨ ལོར་ཁམས་སྡེ་དགེ་ལྕང་རའི་ཉེ་འགྲམ་དགེ་འུག་ཅེས་པར་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་གསུམ་སྟེང་ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་སྣང་མཛད་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་ཨ་འཛོམ་འགྲོ་འདུལ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་ཏཱའི་སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་ཟུང་ནས་འབྲུག་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་། ཆུང་དུས་སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཤིང་། ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་སྤྱིར་ས་སྐྱར་གཏོགས། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་སོགས་ལས་རིས་མེད་ཀྱི་གདམས་པ་མང་པོ་གསན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་མཛད་ཅིང་སྐབས་དེར་འབོ་གངས་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གདམ་སྐོར་མང་པོ་ཞུས་པར་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་མཛད་འཕྲིན་སྐོར་གྱི་ལུང་བསྟན་ཀྱང་ཐོབ། དེ་ནས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཨ་འཛམ་འབྲུག་རྒན་དང་ཉག་བླ་པདྨ་བདུད་འདུལ་གྱི་དངོས་སློབ་ཉག་བླ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེར་མཇལ་ཞིང་དེ་ཉིད་རྩ་བའི་བླ་མ་མཆོག་ཏུ་མཛད། ཉག་བླ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་ངོ་སྤྲོད་མཁན་དེ་ཡིན་གསུང་། ཉག་བླའི་སྒར་དུ་མུ་མཐུད་བླ་མའི་སྨན་གཡོག་མཛད་ཞོར་རྫོགས་ཆེན་སེམས་ཀློང་མན་ངག་གསུམ་གྱི་གདམ་པ་ཆ་ཚང་ཞུས།
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༧ ལོར་འབྲས་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་ནས་དེ་གར་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་གསར་དུ་བསྒྲིགས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོར་ཨི་ཊ་ལིར་བོད་རིག་པའི་འབུམ་རམས་པའི་ཕྱག་འཁྱེར་བཞེས་གནང་མཛད། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ནས་༡༩༩༢ བར་ཨི་ཊ་ལིའི་ན་པུ་ལེ་སི་ཤར་ཕྱོགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་སོག་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་འགན་བཞེས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༡ ལོར་ན་པུ་ལེ་སི་རུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ ༼རིག་གནས་མཐུན་ཚོགས། ༽ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་ཤར་ཕྱོགས་རིག་གནས་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་༼ཞང་ཞུང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༽ཞེས་པ་ཞིག་གསར་ཏུ་བཙུགས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོར་ ༼ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ༽ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང་།
ཁོང་ལས་གནས་ནས་རྒན་ཡོལ་དུ་ཕེབས་ནས་ད་བར་གཙོ་བོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་པ་དང་། བོད་རིག་པའི་ལས་དོན་གཉིས་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་བ་གཉིས་རྩལ་འདོན་མཛད། ཨི་ཊ་ལི་དང་མེ་གླིང་བྱང་མ། ཨ་རི། ཡོ་རོབ། ཨུ་རོ་སོ་བཅས་སུ་མེ་རིའི་ཕོ་བྲང་དང་ཀུན་བཟང་ཕོ་བྲང་སོགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་ཚོགས་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། ཚོགས་མི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བཞུགས།
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོར་ཁོང་གི་ཆེད་རྩོམ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་༼ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།༽ཞེས་པ་དེ་པར་སྐྲུན་གནང་། ད་དུང་ཁོང་གི་བརྩམ་ཆོས་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ། བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ། ཞང་བོད་གནའ་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་། རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར། བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་བྱུང་བའི་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ལ་གནོད་ཚབ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་བརྗོད་པ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ཡོད།
ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གོམ་པ་སྤོ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཁོང་གི་སློབ་མའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཨ་མེ་རི་ཁ་དང་། ཧྥ་རན་སི་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་༤༠ ལྷག་བརྒལ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་མའི་གྲངས་ཚད་ཀྱང་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཏུ་སོང་འདུག
ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་ལ་སོགས་པའི་བརྩམ་ཆོས་དག་འཇར་མན་དང་། ཨུ་རུ་སུ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ལྷག་ལ་བསྒྱུར། ཨ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་འགྱུར་ཚོགས་པ་གསར་ཏུ་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད།།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར།


c: text/html

text:
ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་པེ་ཅིན་ནས་ཟླ10པའི་ཚེས18ཉིན་བསྒྲགས་པའི་གསར་འགྱུར་ལྟར་ན། ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་སྒྲོན་ནང་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་གཞི་རྩའི་འཐབ་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཚུལ་ཞིབ་བརྗོད་གནང་བ་རེད།
ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ངོ་བོ་དང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤེས་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་ལས་དོན་ཁག་གི་ཁྲོད་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་ཡང་དག་དང་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་དགོས།
གཅིག ཏང་གིས་ལས་དོན་མཐའ་དག་ལ་མགོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། སྲོག་ཤིང་གི་འདུ་ཤེས། དཔེ་ལྟོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཅས་འཛིན་ཤུགས་ངེས་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་བསྡུས་གཅིག་གྱུར་གྱི་མགོ་ཁྲིད་རང་རྟོགས་ངང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ།བསམ་བློ་དང་ཆབ་སྲིད་བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རང་རྟོགས་ངང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས་པ། ཏང་གི་མགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། གཏན་འཇགས་ངང་ནས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། "ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག"གི་སྤྱིའི་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། "ཕྱོགས་ཡོངས་བཞི"ཡི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་བཀོད་པ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཏང་གིས་ཁ་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་འཆར་འགོད། སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས། བཅོས་སྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་དང་ངེས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འཛིན་སྐྱོང་དང་ཕྱོགས་གང་ཅི་ཐད་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པར་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས།
གཉིས། མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ངེས་པར་དུ་མི་དམངས་ཀྱི་བྱེད་པའི་གོ་གནས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། སྤྱི་དོན་དུ་ཏང་འཛུགས་དང་དམངས་དོན་དུ་སྲིད་སྐྱོང་མཐའ་འཁྱོངས། བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ། ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་དེ་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་རིམ་ཡོངས་ཀྱི་ལས་སྒོའི་ཁྲོད་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ། མི་དམངས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བར་སྨོན་ཚུལ་དེ་འབད་འཐབ་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་བཅས་བྱས་ནས་མི་དམངས་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་རླབས་ཆེན་བསྐྲུན་དགོས།
གསུམ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ངེས་པར་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་བཅོས་སྐྱོང་གི་མ་ལག་དང་བཅོས་སྐྱོང་གི་ནུས་པ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། དུས་བབ་དང་མི་མཐུན་པའི་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་ཐད་ཀྱི་ཞན་ཆ་མཐའ་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པ། ཁེ་ཕན་སྲ་འགྱུར་ལས་བྱུང་བའི་བཀག་རྒྱ་ལས་བརྒལ་ཐབས་བྱེད་པ། མིའི་རིགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་བསྡུ་ལེན། བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་ཞིང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞིང་ཚད་དང་ལྡན་པ། འཁོར་སྐྱོད་ཕན་འབྲས་ཐོན་པ་བཅས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་མ་ལག་འཛུགས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་རང་བཞིན་འདོན་སྤེལ་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས།
བཞི། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་གནད་དོན་མཐའ་དག་ཐག་གཅོད་པའི་རྨང་གཞི་དང་འགག་རྩ་ཡིན་ཞིང་། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ངེས་པར་དུ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡིན་དགོས་པ་དང་། གསར་གཏོད་དང་། མཐུན་སྦྱོར། ལྗང་མདོག་སྒོ་འབྱེད། མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་བསམ་གཞི་ནི་ངེས་པར་དུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་དགོས།
ལྔ། མི་དམངས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་ཡོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གོང་འཕེལ་གཏོང་ལམ་ངེས་པར་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་མགོ་ཁྲིད་གནང་བའི་ཏང་མང་མཉམ་ལས་དང་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ལུགས། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས། གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་བཅས་ངེས་པར་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་གཅེས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་སྲ་བརྟན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་གྲོས་མོལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དམངས་གཙོའི་རྣམ་པ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བ། དམངས་གཙོའི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་མི་དམངས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་ཡོང་བར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
དྲུག ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་མགོ་ཁྲིད་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་གོ་རིམ་ཡོངས་དང་ཕྱོགས་གང་ཅིར་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་ཐོག་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་སྐྱོད་པ། རྩ་ཁྲིམས་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་དང་། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་སྲིད་སྐྱོང་བ། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་སྲིད་འཛིན་པ་བཅས་མཉམ་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཁྲིམས་སྐྱོང་རྒྱལ་ཁབ་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྱོང་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་དང་སྤྱོད་བཟང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་ཟུང་འབྲེལ་དང་། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་དང་ལུགས་མཐུན་བཞིན་ཏང་སྐྱོང་བ་གཅིག་གྱུར་དམ་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཁྲིམས་འཛིན་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་བྱང་ཚད་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
བདུན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་མ་ལག་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ངེས་པར་དུ་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་ཆེན་པོ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཕུགས་བསམ་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་སྐྱེད་སྲིང་དང་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་གཙོ་ཁྲིད་དབང་ཆ་དང་གཏམ་བརྗོད་དབང་ཆ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ལྡན་པར་བརྗེ་སྒྱུར་དང་། གསར་གཏོད་ལྡན་པར་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་པ། གསར་བརྗེའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུལ་འཛིན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། གཞི་མི་བརྗེད་ཅིང་ཕྱི་ནས་ཡོང་བ་བསྡུ་ལེན་དང་། མ་འོངས་པར་ཁ་ཕྱོགས་པ།ཀྲུང་གོའི་སྙིང་སྟོབས་དང་། ཀྲུང་གོའི་རིན་ཐང་། ཀྲུང་གོའི་སྟོབས་ཤུགས་བཅས་སྔར་བས་ལེགས་པོར་བསྐྲུན་ནས་མི་དམངས་ལ་བསམ་བློའི་ཕྱོགས་སྟོན་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས།
བརྒྱད། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རིམ་ཁྲོད་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་བཅོས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ངེས་པར་དུ་དམངས་འཚོའི་ཕན་ཁེ་མང་ཙམ་གཉེར་བ་དང་། དམངས་འཚོའི་དཀའ་སྡུག་མང་ཙམ་སེལ་ནས། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཁྲོད་དམངས་འཚོའི་ཞན་ཆ་གསབ་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་དྲང་སྙོམས་དྲང་བདེན་ཡོང་བར་བྱེད་པ། བྱིས་པའི་དུས་ནས་སློབ་གསོ་ཐོབ་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་ལ་འཁྲིད་མཁན་ཡོད་པ། ངལ་རྩོལ་ལ་ཐོབ་ཆ་ཡོད་པ། ན་དུས་སྨན་བཅོས་ཐུབ་པ། རྒས་དུས་འཚོ་རྟེན་ཡོད་པ། སྡོད་སའི་ཁང་བ་ཡོད་པ། ཉམས་ཞན་སྐྱོང་མཁན་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡར་ཐོན་བསྐྱར་མ་ཡོང་བར་བྱེད་པ། དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ། མཉམ་སྐྲུན་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རིམ་ཁྲོད་དུ་མི་དམངས་ཡོངས་ལ་ཐོབ་སྣང་སྔར་བས་མང་བའི་ཚོར་བ་ཡོང་བར་འགན་ལེན་བྱས་ཏེ། མི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་དང་། མི་དམངས་ཡོངས་ཐུན་མོང་དུ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་བར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དགུ། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཡོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། རི་སྔོ་ཆུ་དྭངས་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་འཆང་བ་དང་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་པ་དང་། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། སྐྱེ་ཁམས་སྐྱོང་བར་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་འཛིན་པ། རི་ཆུ་ནགས་ཞིང་མཚེའུ་དང་རྩྭ་བཅས་ཆ་ལག་ཚང་བར་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བཅོས་སྐྱོང་གི་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་དམ་པོ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཆགས་པར་བྱེད་པ། ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་དང་། འཚོ་བ་ཕྱུག་འགྱུར། སྐྱེ་ཁམས་བཟང་པོ་བཅས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་བསྐྱོད་དེ། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཀྲུང་གོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས། མི་དམངས་ལ་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོ་བསྐྲུན་པ་དང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་བོའི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཡོང་ཕྱིར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་དགོས།
བཅུ། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལྟ་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གོང་དུ་བཀུར་བ་ངེས་པར་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། མི་དམངས་བདེ་འཇགས་ཡོང་བ་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་འཇགས་རྩ་བར་འཛིན་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་ནང་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས། རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས། རྒྱལ་དམངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་འཇགས། རང་ངོས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་ཐུན་མོང་གི་བདེ་འཇགས་བཅས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ནུས་ཤུགས་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་དང་། བདེ་འཇགས། འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས།
བཅུ་གཅིག ཏང་གིས་མི་དམངས་དམག་དཔུང་ལ་མགོ་ཁྲིད་གཙང་བཙན་བྱེད་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཏང་གིས་མི་དམངས་དམག་དཔུང་ལ་མགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་རྩ་དོན་དང་ལམ་ལུགས་རབ་དང་རིམ་པ་ངེས་པར་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་བའི་ཏང་གི་དམག་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་དུ་སྒྱུར་བའི་དགོངས་པ་དེ་རྒྱལ་སྲུང་དང་དམག་དཔུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་སློབ་སྟོན་གོ་གནས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ། ཆབ་སྲིད་ལ་བརྟེན་ནས་དམག་དཔུང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། བཅོས་སྒྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་དམག་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་དུ་སྒྱུར་བ། ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་དམག་དཔུང་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་དམག་དཔུང་བཅོས་སྐྱོང་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། དངོས་འཐབ་ཀྱི་གནད་ཀར་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེ་དང་། གསར་གཏོད་སྐུལ་སྤེལ་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེ། མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེ། ཞིབ་ལས་འབྲས་བཟང་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེ། དམག་དམངས་མཉམ་འདྲེས་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེ་བཅས་བྱས་ནས། དུས་རབས་གསར་བའི་འོག་དམག་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་དུ་སྒྱུར་བའི་ཏང་གི་དམིགས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དགོས།
བཅུ་གཉིས། "རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས"དང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཞང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དབང་སྲུང་འཛིན་དང་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ཚད་མཐོའི་རང་སྐྱོང་བྱེད་དབང་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་ངེས་པར་དུ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཚགས་བྱས་ཏེ། "རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས"ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་འཛིན་པར་འགྱུར་ལྡོག་མི་ཡོང་བ་དང་། གཡོ་འགུལ་མི་གཏོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་པ།"རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས"ཀྱི་ལག་ལེན་གྱི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བ་དང་བྱེད་སྟངས་མི་འགྱུར་བར་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་གོ་གཅིག་གི་རྩ་དོན་ངེས་པར་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། "དགུ་གཉིས་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན"མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས། མཚོ་འགག་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞི་བའི་ངང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། མཚོ་འགག་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་དང་རིག་གནས་འགྲོ་འོང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་དུ་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་ལ་མཚོ་འགག་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་ཐུན་མོང་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་མཉམ་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།
བཅུ་གསུམ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་པའི་ཚོགས་སྤྱི་འཛུགས་སྐྱོང་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ཡོངས་གཉིས་ངེས་པར་དུ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཞི་བདེའི་གོང་སྤེལ་གྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་སྐྱོད་པ། གཉིས་ཕན་མཉམ་ཁེའི་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། འོས་འགན་དང་ཁེ་ཕན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཡང་དག་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཐུན་མོང་དང་། ཕྱོགས་བསྡུས། མཉམ་ལས། རྒྱུན་མཐུད་བཅས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལྟ་བ་གསར་བ་འཆང་བ། སྒོ་འབྱེད་གསར་གཏོད་དང་། ཁོང་ཡངས་གཉིས་ཕན་གྱི་གོང་འཕེལ་མདུན་ལྗོངས་དོན་དུ་གཉེར་བ། བསྟུན་མཁས་གཞན་རྗེས་མི་འབྲང་བ་དང་། མཉམ་སྡུད་མཉམ་གསོག་གི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་རེས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རང་བྱུང་སྤྱི་བཀུར་དང་། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་སྐྲུན་པ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྐྱོང་མཁན་དང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་བོ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་སྐྱོང་མཁན་བཅས་བྱེད་དགོས།
བཅུ་བཞི། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོར་སྐྱོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ངེས་པར་དུ་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་སར་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་གོ་གནས་ཨང་དང་པོར་འཇོག་པ། བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཏང་འཛུགས་དང་ལམ་ལུགས་ཐོག་ནས་ཏང་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཤུགས་འདོན་པ། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ཁག་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། "འགག་རྩའི་ཉུང་ཤས"དམ་དུ་འཛིན་པ། "ནན་གསུམ་རྣལ་གསུམ"མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་ནན་པོར་སྐྱོང་བ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་དུ་གཏོང་བ། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་བྱེད་པ། དགེ་མཚན་ལྡན་ཞིང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཙང་སྒྱུར་བྱེད་པ། ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཡན་སྣ་ཚོགས་ཡོ་བསྲང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། བཟོད་སྒོམ་གཏན་ནས་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་རུལ་སུངས་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པ། ཏང་རང་ངོས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཙང་སྒྱུར་དང་། རང་ངོས་འཐུས་ཚང་། རང་ངོས་གསར་སྒྱུར། རང་ངོས་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཏང་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་བར་གྱི་ཤ་རུས་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱིས་བསྟན་དོན། གོང་གི་དོན་ཚན་བཅུ་བཞི་ཡིས་དུས་རབས་གསར་བར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་གོང་སྤེལ་གཏོང་བའི་གཞི་རྩའི་འཐབ་ཇུས་གྲུབ་ཡོད། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་ཏང་གི་གཞི་རྩའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས། གཞི་རྩའི་འཐབ་ཇུས་བཅས་ངེས་པར་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་སྔར་ལས་ལེགས་པར་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱིས་ནན་གྱིས་གསུངས་དོན། ལག་ལེན་ལ་རྫོགས་མཐའ་མེད་ལ་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་ལའང་རྫོགས་མཐའ་མེད། འཛམ་གླིང་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། ཀྲུང་གོའང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། ང་ཚོས་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་རྗེས་ཟིན་དགོས་ཤིང་། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་དང་། ལག་ལེན་གསར་གཏོད། ལམ་ལུགས་གསར་གཏོད། རིག་གནས་གསར་གཏོད་བཅས་དང་དེ་མིན་ཕྱོགས་གཞན་དག་གསར་གཏོད་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།།
2017ལོའི་དུས་དེབ་དྲུག་པ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
བོན་ལུགས་ལ་གསོ་རིག་(རྒྱུད་བཞི་) དེ་ཉིད་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གང་གིས་ཀྱང་མཛད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དམ།
རྩོམ་བྲིས་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དྲི་བ་གཏོང་མཁན། ཤེས་རབ།
ལན། དེའི་སྐོར་དམིགས་བསལ་བོན་གཞུང་རྣམས་སུ་ཁ་གསལ་ཡོད་པ་ད་བར་མ་མཇལ་ཡང་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར་རྣམས་ལ་དཔྱད་ན་ང་ཚོར་ངེས་ཤེས་རྙེད་སླ། དེའི་སྐོར་འདིར་མཁས་དབང་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གི་གསུང་དུམ་ཞིག་འདྲེན་ན། “དེང་དུས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི 《རྩ་བ་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི》ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། 《རྒྱུད་བཞི》ནི་གཡུ་ཐོག་གསར་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་བརྩམས་པར་བཤད། གནའ་བོའི་དུས་སུ《རྒྱུད་བཞི》 སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་བཅོས་མཁན་བྱུང་མྱོང་ཡང་དེ་ལ་ཟུར་མཁར་བ་དང་། བཀྲ་འབུམ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀག་ཟིན། འོ་ན《གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི》རྩོམ་པ་པོ་དངོས་སུ་ཞེ་ན། 《གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི》 བྲིས་མ་དང་པར་མ་གང་ཡིན་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད། གཡུ་ཐོག་པས་བརྩམས་པར་བཞེད་པ་ཡང་དོན་ལ་ནང་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེན་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་ལུང་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཆེར་མ་མཐོང་སྟེ། གཡུ་ཐོག་གསར་མའི་རྣམ་ཐར་ལས།“གཡུ་ཐོག་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མང་མཁར་ཚ་ལུང་པ་རོག་སྟོན་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སྒོ་བཞི་རེ་ཐང་དུ་བྱོན་དུས། རྟ་སྒ་སྲབ་དང་བཅས་པའི་འབུལ་བ་ཕུལ་ནས་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ཆ་ཚང་ཞུས།”ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “ཁྱད་པར་དུ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་འདི་ཉིད་གསོ་རིག་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེར་གཟིགས་ནས་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་གསེར་མཆན་དང་། ཟངས་མཆན་གཉིས་བཏབ།” ཅེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན་གཡུ་ཐོག་གསར་མ《རྒྱུད་བཞི》 རྩོམ་པ་པོ་མིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། གཡུ་ཐོག་རྙིང་མའི་རྣམ་ཐར་ལས།“གཡུ་ཐོག་པ་དགུང་ལོ་སོ་ལྔའི་ཐོག་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིར་འཁོར་དུས་རྒྱལ་པོས་རྒྱུད་བཞི་གཏེར་ནས་འདོན་དགོས་པར་གསུངས་ཀྱང་། གཡུ་ཐོག་པས་བདག་རྒྱ་གར་ལ་ད་དུང་སྐྱར་གཅིག་འགྲོ་བ་དེ་བར་མི་འདོན་ཞུས།”ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “དགུང་ལོ་ཞེ་ལྔ་བཞེས་དུས་གཏེར་ནས་སྤྱན་དྲངས། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་བར(764A.C) ཀོང་པོ་སྨན་ལུང་དུ་བྱོན་ནས་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་སློབ་མ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་རྒྱུད་བཞི་འཆད་ཉན་བྱས”ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡང་རྒྱུད་བཞི་རྩོམ་པ་པོ་མིན་པ་མ་ཟད། དེའི་གོང་དུ་རྒྱུད་བཞི་གཏེར་དུ་སྦས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་དཔལ་ལྡན་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་)དེ་ཉིད་གསར་བརྩམས་མིན་པར་བོན་གྱི་(འབུམ་བཞི་)ལས་བསྒྱུར་བར་གསལ་པོར་རྟོགས་སོ།། །།


text:
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན།
འཐུས་མི་རྣམ་པ།
ངས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་བཀའ་མངག་ལྟར། ཚོགས་ཆེན་ལ་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་གྲོས་ཞིབ་གནང་རོགས།
གཅིག འདས་ཟིན་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་ལས་དོན་གཙོ་བོ།
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཞུམ་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འདི་ཉིད་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཞུམ་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ། དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱས་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་། མི་དམངས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག རྒྱལ་ཁབ་ཁྲིམས་བཞིན་སྐྱོང་རྒྱུ་གཅིག་གྱུར་ནུས་ལྡན་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལས་དོན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་འགན་འཁྲི་ཁྲིམས་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་དང་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཐོག བོད་ལྗོངས་གོང་འཕེལ་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ཡོང་བར་ལེགས་སྐྱེས་ཧུར་ཐག་ཕུལ་ཡོད།
(གཅིག)དར་ཆ་མཐོར་བསྒྲེངས་དང་ཁ་ཕྱོགས་བརྟན་གཏོང་གིས་ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་མཛད་ཕྱོཌ་སྲིད་ཇུས་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཏང་གི་དར་ཆ་དེ་དར་ཆ་གཙོ་བོར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཏང་གི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་བྱེད་རྒྱུ། ཏང་གི་བློ་སྟོབས་དེ་བློ་སྟོབས་གཙོ་བོར་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། སྲོག་ཤིང་གི་འདུ་ཤེས། མིག་ལྟོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཅས་བརྟན་པོར་བཙུགས་ཤིང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་དང་། རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ངང་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་དུས་བསྟུན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་འཐུས་ཚང་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་འགན་སྒྲུབ་ཀྱི་གཙོ་རྐང་དུ་བརྩིས་ཏེ་ཁྱོན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་39དང་ཀྲུའུ་རེན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་128སྐོང་འཚོག་བྱས་ནས་ཁྲིམས་བཟོ་དང་། ལྟ་སྐུལ། གཏན་འབེབས། འཐུས་མི་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཁར། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་། དེ་བཞིན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་རིམ་བྱུང་གི་གྲོས་ཆོད་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་ལས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དང་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐོང་འཚོག་བྱས་པ་དང་། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་དང་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལས་དོན་ཁག་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། དེ་བཞིན་གལ་ཆེའི་ཚོགས་འདུ་དང་། གལ་ཆེའི་བྱེད་སྒོ། གལ་ཆེའི་དོན་གནད་བཅས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ལ་དགོངས་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུ་བའི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་ལོ་ལྔའི་རིང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ལ་དགོངས་སྐོར་སྙན་སེང་ཐེངས་236ཞུས་པར་བརྟེན། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་ཀའི་ཕྱོགས་གང་ཐད་དང་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་ཁྱབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དང་། ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའི་ས་ཁུལ། དེ་བཞིན་དབུལ་སྐྱོར་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་གནས་བཅས་སུ་ཟབ་འཇུག་བྱས་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་དང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཐོག མཐའ་མཚམས་དར་རྒྱས་སྲ་བརྟན་དང་། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཐད་ཐབས་ཇུས་དང་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཡོད། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མིས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ལས་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ་དང་རང་འགུལ་གྱིས་ལས་དོན་བསྒྲུབས་ཁར། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་དང་། དེ་བཞིན་གཙོ་གནད་དགོན་སྡེ་དང་གཞི་རིམ་གྱི་འཐབ་ས་མདུན་མར་ཟབ་འཇུག་བྱས་ནས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ཐད་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་སྤེལ་བར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད།
(གཉིས)ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཆེར་བཟུང་བ་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བས་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་བཟོ་རྒྱུར་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བ་ཐོབ་པ། ལོ་ལྔའི་རིང་། ཁྱོན་ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་འཆར་ཟིན་ཁག་48ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཁག་16དང་། བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་ཁག་21 ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་ཁག་11བཅས་ཡོད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་། ཁྲིམས་བཟོའི་ལས་དོན་གྱི་ལག་ལེན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཁྲིམས་བཟོའི་སྲོལ་ཡིག་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་དག་བཅོས་བྱས་པ་དང་། ཁྲིམས་སྲོལ་བཟོ་ཁོངས་སུ་འཇུག་རྒྱུ་དང་། གྲོས་མོལ་བྱེད་རྒྱུ། བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ། ཚོད་སྐོར་བྱེད་རྒྱུ། བློ་འདྲི་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལམ་ལུགས་ཁག་6གཏན་འཁེལ་བྱས་པར་བརྟེན་ཁྲིམས་བཟོའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ཡང་དག་བྱེད་རྒྱུར་འགན་ལེན་ཐུབ་ཡོད། ཡུལ་སྐོར་སྲོལ་ཡིག་དང་། ཨར་སྐྲུན་ཁྲོམ་རའི་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གྲྭའི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག རིག་གནས་ཁྲོམ་རའི་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག དེ་བཞིན་འཛད་སྤྱོད་པའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་བཅས་གཏན་འབེབས་དང་བཟོ་བཅོས་བྱས་ཡོད་ལ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྡེ་ལས་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག་ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་དེ་ཁྲོམ་རའི་སྒྲིག་སྲོལ་ཚད་ལྡན་བཟོས་པས་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་གཏོད་ཐུབ་ཡོད། རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་དང་། ན་ཚོད་མ་ལོན་པའི་མིའི་ཉེས་གསོག་སྔོན་འགོག་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས། སྐུད་མེད་གློག་འཕྲིན་གྱི་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་སྲོལ་ཡིག་བཅས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དང་། མཐའ་མཚམས་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག་དང་ཕྱོགས་མིའི་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག་ལ་དག་བཅོས་བྱས་པར་བརྟེན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས། སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བཅས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་འགན་སྲུང་ཐུབ་ཡོད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ལམ་ལུགས་ནན་ཤོས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་མ་ཐག དེ་མུར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྲོལ་ཡིག་ལ་དག་བཅོས་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་དང་། ད་དུང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་9གཏན་འབེབས་དག་བཅོས་བྱས་ནས་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པར་བརྟེན། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། ཁྲག་འབུལ་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་དང་། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་འགན་སྲུང་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས། བུད་མེད་ཀྱི་ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས། བདེན་པའི་རྒྱབ་ལངས་པར་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག་བཅས་གཏན་འབེབས་དང་བཟོ་བཅོས་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ཡོད། མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་དང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཁར། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག་དང་གནའ་གྲོང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག་ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་དེ་བོད་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། ཁྲིམས་སྲོལ་འཆར་ཟིན་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཡོངས་བསྒྲགས་སུ་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་བཞུགས་མོལ་དང་རིགས་སྒྲུབ་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་པར་བརྟེན་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད། ཁྲིམས་བཟོའི་གྲོས་མོལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཁྲིམས་བཟོའི་སྲོལ་ཡིག་སོགས་གལ་ཆེའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་8ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ་དང་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད། ཐེངས་དང་པོར་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཞུགས་སུ་བཅུག་ནས་འགྲོ་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་སྲོལ་ཡིག་དང་ཆུའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་ལ་ཁྲིམས་བཟོས་རྗེས་ཀྱི་ཚོད་སྐོར་བྱས་ཡོད། ཆུས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲིམས་བཟོའི་དབང་ཆ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུར་ཚོད་སྐོར་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྤེལ་བས། ཆུས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་4ཡི་ས་གནས་ཁྲིམས་བཟོའི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་གོམ་སྟབས་བརྟན་པོ་སྤོ་ཐུབ་ཡོད།
(གསུམ)ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་གཙོ་གནད་མངོན་ཆེར་བཟུང་བས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་རྒྱུ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཤུགས་ཆེར་སོང་བ། ལོ་ལྔའི་རིང་། ཁྱོན་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་36ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་དང་། “གཞུང་གཅིག་ཁང་གཉིས”ཀྱི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་ཁག་55ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ། ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་ཐེངས་47བྱས་པ། ཆེད་དོན་འདྲི་རྩད་ཐེངས་6སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་བྱས་ཡོད། གོང་འཕེལ་གྱི་བསམ་གཞི་གསར་པ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི”འཆར་འགོད་རྩ་གནད་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་དུས་དཀྱིལ་གྱི་ཚོད་སྐོར་སྙན་ཞུར་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ཤིང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་རྩ་གནད་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལོ་ལྟར་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་དང་། སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་དང་ངེས་རྩིས་བྱས་ཚུལ། རྩིས་བཤེར་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྙན་སྒྲོན་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ། ལོ་འཁོར་གྱི་སྔོན་རྩིས་ལེགས་སྒྲིག་ཇུས་གཞིར་ཞིབ་བཤེར་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ། ཁྲལ་བསྡུ་དང་ཚོང་དོན་གྱི་ཆེད་དོན་སྙན་སྒྲོན་དང་། རྩིས་བཤེར་བྱས་ནས་རྩད་ཞིབ་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་ལེགས་བཅོས་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙན་སྒྲོན་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ། ཡུལ་སྐོར་སྲོལ་ཡིག་དང་སྦྲག་ལས་སྲོལ་ཡིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ། ཁྱབ་ཆེའི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ། དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་རྒྱུན་རྣམ་གསར་པ་དང་འཚམ་པ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་བ། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ། “འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤུས་ཚད་དེ་བས་མཐོ་བ་དང་། ལས་ཕྱོད་དེ་བས་ཆེ་བ། དེ་བས་རྒྱུན་མཐུད་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། རྒྱལ་མཚམས་གྲོལ་ནས་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་། ལམ་ཡིག་བཅའ་ཁྲིམས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་སྲུང་བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་ལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཀྱིས་འབྱུང་རྩ་ནས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་བ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་ལྟ་འདོམས་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། ཕྱིར་ལོག་རང་མི་དང་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་ནང་མིའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་དང་། མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་སྲོལ་ཡིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་དང་། དགོན་སྡེ་དང་གྲྭ་བཙུན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གཏོད་རྒྱུ་དང་མི་འབོར་ཅུང་ཉུང་བའི་མི་རིགས་ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཚུལ། ཕྱིར་ལོག་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་བྱས་ནས་ལས་ཀའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པར་བརྟེན་ཐུན་མོང་ཐོག་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཐུབ་ཡོད། དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་ཐོན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མིའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་དང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་། སྤྱི་པའི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཞབས་ཞུ། སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོབ་སོགས་ཐད་ཀྱི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་འགན་བབས་སློབ་གསོའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་རྒན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུའི་བཅའ་ཁྲིམས། རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བཟའ་བཅའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། སྨན་རྫས་དོ་དམ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས། རྒན་རྒོན་གྱི་ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་གི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་གྱི་གཏན་འབེབས་སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ནང་སའི་བོད་ལྗོངས་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པར་བརྟེན་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་དང་སྐྱིད་སྣང་དེ་བས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་འགན་སྲུང་ཐུབ་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་དྲང་གཞག་དྲང་བདེན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། “གཞུང་གཅིག་ཁང་གཉིས”ཀྱི་ཆེད་དོན་སྙན་སྒྲོན་ཁག་6ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། འགྲོ་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན། མི་དམངས་ཀྱི་འདྲི་རོགས་པ། ལྐོག་ཟ་ལྐོག་རྔན་ལེན་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སོགས་བྱེད་པ་བཅས་ཐད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཁྲིམས་འཛིན་ནན་པོ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་དྲང་བཞག་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཐུབ་པ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་སྤྱི་མོས་ཡོང་ཤུགས་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་མོས་བྱུང་ཚད་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡག་པོ་རྒྱག་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ་ལོ་གཉིས་བསྟུད་མར་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་མ་ཟད། ཆེད་དོན་འདྲི་རྩད་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཡོད། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་འཐབ་ས་མདུན་མར་ཟབ་འཇུག་བྱས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་དཔེ་མཚོན་གྱི་གྲོང་ཚོ་འཛུགས་གཏོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་བརྟག་ཞིབ་དང་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའི་ས་གནས་དང་གྲོང་ཁྱེར། དེ་བཞིན་རྫོང་ཁག་གཅིག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་ལས་དོན་གནད་འཁེལ་ཞིབ་ཚགས་སྤེལ་ཡོད་ལ། རྫོང(ཆུས)ཁག་ཏུ་ཟབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་གནད་འཕིགས་དབུལ་སྐྱོར་དང་གནད་འཕིགས་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པར་བརྟེན། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་མཉམ་ཤུགས་ཆགས་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ལོ་འཁོར་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་ཚུལ་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལེགས་གྲུབ་བྱས་ཚུལ་གྱི་སྙན་ཞུ་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི”རིང་སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། ས་ཆུ་སྲུང་འཛིན་སོགས་ཐད་ཀྱི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ། འདམ་ར་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྲོལ་ཡིག་དང་གནམ་དཔྱད་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྲོལ་ཡིག་སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་8ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ། ཀྲུང་ཧྭ་ཡི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། བོད་སྐྱོད་བྱ་སྤྱོད་རྒྱུན་མཐུད་སྤེལ་བས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁག་ཆ་ཚང་ཞིང་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་ཐོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་བྱས་ཤིང་། སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ལས་སྟེགས་དང་སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་ལས་དོན་གྱི་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་པས། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཀའི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་འབུལ་ལམ་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྔོན་ཚུད་དུ་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། ལོ་ལྔའི་རིང་། སྙན་དཔོད་བྱེད་རྒྱུར་ཕུལ་བའི་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་64ལ་ཞིབ་བཤེར་ནན་ཏན་བྱས་པ་དང་། ཡིག་ཆ་ཁག་5དག་བཅོས་བྱེད་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ཡོད། བརྗོད་གཞི་འདེམས་པ་དང་། བརྟག་ཞིབ། སྙན་འབུལ། གྲོས་ཞིབ། བཅོས་སྒྲིག སྒྲུབ་སྐུལ། ལན་སྤྲོད་བཅས་བྱེད་པའི་ལྟ་སྐུལ་ལས་དོན་སྤེལ་སྟངས་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་ནས་ཆེད་དོན་འདྲི་རྩད་ཀྱི་བྱ་ཐབས་བཟོ་འདོན་བྱས་པ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་དང་གལ་ཆེའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མ་དངུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ཆེད་དམིགས་གཏོང་སྒོ་དང་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མ་དངུལ་ལ་རྩིས་བཤེར་བྱས་འབྲས་དེ་རིམ་པ་དེ་གའི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ལ་སྙན་ཞུ་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར་བཟོས་ཡོད་ལ། ཚད་ལྡན་རང་བཞིན་གྱི་ཡིག་ཆའི་སྙན་དཔོད་ཞིབ་བཤེར་སྲོལ་ཡིག་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱས་པས། ལྟ་སྐུལ་ལམ་སྲོལ་དེ་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་སོང་ཡོད།
(བཞི) ཁྲིམས་བཞིན་ཚད་ལྡན་དང་དམངས་གཙོའི་ཇུས་ཐག་བཅད་པས་གཏན་འབེབས་བྱེད་དབང་དང་བསྐོ་འཐེན་བྱེད་དབང་སྤྱོད་རྒྱུ་ཏན་ཏིག་གོ་རིམ་ལྡན་པ་བྱུང་བ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ངེས་རྩིས་དང་། སྔོན་རྩིས་ལེགས་སྒྲིག་གི་ཇུས་གཞི། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་བགོ་འགྲེམས་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཇུས་གཞི་བཅས་ཐད་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་དང་གཏན་འབེབས་ཁག་15ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པར་བརྟེན་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཁོར་སྐྱོད་ཐུབ་པ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་གཏན་འབེབས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་གཞིས་རྩེ་དང་། ཆབ་མདོ། ཉིང་ཁྲི། ལྷོ་ཁ་བཅས་ས་གནས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སྒྱུར་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རྫོང་རེ་ཟུང་ཆུས་ལ་སྒྱུར་རྒྱུ། མཚོ་གཉིས་དེ་རྫོང་ལ་སྒྱུར་རྒྱུ་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་གསར་པའི་འཐུས་མི་དང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཁོངས་མིའི་མིང་སྐལ། འདེམས་བསྐོ་བྱེད་ཐབས་སོགས་ཐད་གཏན་འབེབས་ཁག་14བཟོས་ནས་གཞི་རིམ་སྲིད་དབང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། “དྲུག་ལྔའི”ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་གྱི་སྙན་ཞུ་ཉན་ནས་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། “བདུན་ལྔའི”ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་བཟོས་ཡོད། ཏང་གིས་ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཞིན་འདེམས་བསྐོ་དང་བསྐོ་འཐེན་བྱེད་པ་གཉིས་གཅིག་གྱུར་ནུས་ལྡན་ཡོང་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱ་མི་ཐེངས(གྲངས)1212འདེམས་བསྐོ་དང་བསྐོ་འཐེན་བྱས་པས་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་མི་དོན་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་འདོད་འདུན་བདེ་བླག་ངང་འགྲུབ་ཐུབ་ཡོད། 《རྩ་ཁྲིམས་ལ་དམ་བཅའ་འཇོག་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་བྱ་ཐབས》གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། སྔ་རྗེས་སུ་གསར་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས་པའི་མི་སྣ་61སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྩ་ཁྲིམས་ལ་དམ་བཅའ་བཞག་པས་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་གཞུང་ཞབས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད།


text:
རྭ་རྒྱ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ནི་མགོ་ལོག་ཁུལ་རྨ་ཆེན་རྫོང་རྭ་རྒྱ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཤར་གྱི་ཟམ་ཁར་ཡོད་ཅིང་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན།
དགོན་འདི་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་མོ་གླང(སྤྱི་ལོ1769)ལོར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་ནམ་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར(1726-1803)མཆོག་གིས་ཕྱག་འདེབས་གནང་ཞིང་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་གདན་ས་རྭ་སྒྲེང་དང་མཚུངས་པའི་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་མྱོང་། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་དགོན་པ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཞལ་བཞེས་མཛད་ཅིང་བཀའ་ཤོག་ཨེརྟི་ནི་མེ་རྒན་མཁན་པོའི་མཚན་གྱི་ཆོ་ལོའང་གནང་།
དགོན་འདིར་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་ཆོས་འཆད་ཉན་གྱི་གཞི་བཙུགས་ཤིང་། ལོ་རེའི་ནང་དུ་གླིང་བསྲེའི་དཀའ་བཅུ་དང་། རྡོ་གཅལ། སྨོན་ལམ་རམས་འབྱམས་པའི་མིང་བཏགས་གང་ཡིན་གྱི་བཤད་པ་དམ་བཅའ་སོགས་སེར་བྱེས་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བྱེད་ཅིང་ལམ་རིམ་འཛིན་གྲྭ་དང་སྔགས་རིམ་འཛིན་གྲྭ་སོགས་ནས་ཀྱང་ལམ་སྔགས་གཉིས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་བཀའ་རམས་འབྱམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་མང་དུ་བྱོན་མྱོང་།
རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་ཕོ་བྱི(སྤྱི་ལོ1793)ལོར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་སྐྱབས་རྗེ་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་མཆོག་ལ་དགོན་པའི་གདན་ས་གཏད་དེ་ཁོང་ཉིད་བྱ་བཏང་གི་ཚུལ་གྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། དབེན་པའི་རི་ཁྲོད། གནས་བྱིན་ཅན་རྣམས་ལ་ཕེབས་ཏེ་སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་བུ་བགྲང་ལས་འདས་པར་གང་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལེགས་པར་བསྩལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནང་སྟེ་མཐར་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་ཕག (སྤྱི་ལོ1803)ལོར་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས།
སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་ཁར་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་ལ་ངའི་ཕུང་བོ་འདི་ཙོག་ཙོག་བྱས་ནས་མ་འཇོག་གསོན་པའི་ཚེ་གང་བོ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱས་པའི་མི་ཆོག་ན། ཤི་ཚེ་རོ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་ཅི་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ང་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་མི་ཡོང་། ཡོང་ན་ལྷག་པར་དུས་སྐབས་འདི་ལ་མི་ཡོང་། འཐབ་རྩོད་འཁྲུགས་ལོང་འདིའི་ནང་དུ་མི་ཡོང་། ཞེས་གསུངས་པར་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་འབྱོན་པར་ནན་ཞུ་ཡང་ཡང་ཞུས་པར། འོ་ངའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཅིག་དགོས་ན་དེ་ལ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། ངེད་རང་གི་བློ་ན་རྗེའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་བྱང་བོར་སྐྱོར་རྒྱུ་ཡོད། དེ་བསླབ་མ་དགོས་པར་ཤེས་མཁན་གྱི་བྱིས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ངའི་སྤྲུལ་སྐུ་བྱས་ཆོག དེར་མ་ཟད། རྒྱན་གྱི་དར་ཊཱིཀ་དང་། རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན། མཛོད་ཀྱི་དགེ་ཊཱིཀ ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད། རྗེའི་རྩ་འཇུག་གི་ཊཱིཀ་ཆེན་གཉིས་སོགས་ཀྱང་བློ་ན་ཡོད། དེ་མ་བསླབ་པར་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་ན་ངའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡིན་ཞེས་སོགས་སྲིད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་བཀའ་སློབ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་མང་དུ་གནང་།
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་གདན་ས་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་ལ་གནང་བ་ནས་ཤིང་བཟའ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་དགོན་པ་བདག་སྐྱོང་གནང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་གཙོས་ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཡི་ཕྲེང་བ་རིམ་བྱོན་གྱིས་དགོན་འདིའི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་རྫོགས་ལྡན་གསར་བའི་དུས་ལ་ཅོ་འདྲི་བ་ལྟར་གནང་།
གཞན་ཡང་སྒྲུབ་རྒྱུད་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། རྭ་རྒྱའི་བཀའ་བཅུའི་དགེ་འདུན་ཤེས་རབ། ཕྱག་མཛོད་བྱམས་པ་གསུང་རབ་སོགས་རིགས་སྨྲ་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་བའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོའི་ཐུགས་བཅུད་སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་འདི་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱག་མཛོད་བྱམས་པ་གསུང་རབ་གཙོས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་གཞུང་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་བུ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་མང་བོ་བྱུང་།
དགོན་སྡེ་འདིར་རིག་གསར་ཡར་སྔོན་དུ་དགེ་འདུན་པ་སུམ་སྟོང་ལྷག་བཞུགས་ཡོད་ཅིང་དེང་གི་དུས་སུའང་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཡས་མས་བཞུགས། དགོན་ལག་ཀྱང་ཤར་འོད་དགོན་དང་། སྙན་མོ་དགོན། གསེར་ལག་དགོན། བེ་ཧུ་བེ་ཅང་སོགས་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཆུང་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད། མཆོད་གཞིས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་སྡེར་སྔོན་ཨ་རིག་ཚོ་དགུ་སྟེ་རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་གཡས་གཡོན་དང་། མདུན་རྒྱབ་ཏུ་གནས་པ་དག་གཙོ་བྱས་བོད་སོག་གི་སྡེ་ཧ་ཅང་ཆེ། དེང་གི་དུས་སུའང་རྨ་ཉིན་གྱི་མགར་རྩེ་ཚོ་བ་བཅོ་བརྒྱད། རྨ་སྲིབ་ཀྱི་མཐའ་འདུག་ཚོ་བཞི། རྟ་བོ་དམེ་ཚང་། གངས་རི་ཡུལ་ཚོ། གཡོན་གཞིས།སེ་བད་ཇང་གསུམ་སོགས་རུ་སྡེ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཡོད།
རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་གླང(སྤྱི་ལོ1769)ལོའི་ཟླ་དགུ་བའི་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་དང་བསྟུན་ནས་ཐོག་མར་ཆོས་ཐོག་ཚུགས་པ་ཡིན་ལ། ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ནས་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་བར་སྟོན་ཆོས་ཆེན་མོ། བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ། ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དཔྱིད་ཆོས་དང་བོ། གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཞི་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དཔྱིད་ཆོས་གཉིས་པ། བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་གི་བར་དཔྱིད་ཆོས་གསུམ་པ། ལྔ་བའི་བཅུ་བཞི་ནས་དྲུག་པའི་བཅུ་བཞིའི་བར་དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ། བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་བར་སྟོན་ཆོས་དང་བོ། བརྒྱད་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་དགུ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྟོན་ཆོས་གཉིས་པ། ཟླ་ཤོལ་ཡོད་ཚེ་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་བཅོ་ལྔའི་ཆོས་ཐོག་རེ་ངེས་པར་འཛིན་བཞིན་ཡོད།རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་སྟག (སྤྱི་ལོ1806 ) ལོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལོ་རེ་བཞིན་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཚེས་མགོ་ནས་ས་ཐིག་ཆོག་ག་རང་རང་གི་གཞུང་ལྟར་བསྒྲུབས་ཏེ། དུས་འཁོར། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། འཁོར་ཆེན། ཀྱེེ་རྡོར། བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག གདུགས་དཀར། རྡོར་དབྱངས། ཀུན་རིག རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ། མི་འཁྲུགས་པ། ཚེ་ཆོག འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག སྨན་ཆོག རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་བཅས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གི་སྒྲུབ་མཆོད་རྡུལ་མཚོན་ལ་བརྟེན་པ་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅུ་བཞིའི་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་རང་རང་གི་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་མཛད་ཅིང་། ཡང་གསང་ལ་སྒྲུབ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་བསྐང་བསྐུལ་གཏོར་བཟློག་དབང་གིས་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་བསྒྲུབས་ལ། དགུ་བའི་ནང་དུའང་རས་བྲིས་ལ་བསྟེན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་བདག་འཇུག་གཏོར་བཟློག་དང་བཅས་སྦྱིན་སྲེག་མེད་པ་མ་གཏོགས་སྔར་བཞིན་བསྒྲུབས། རྡུལ་མཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོག་ག་དང་ཆོ་གའི་ཕྱག་ལེན་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མ་ཉམས་པར་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྒྱུན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོངས་བཞིན་པ་ནི་དགོན་སྡེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཉག་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ༎
དགོན་སྡེ་འདིར་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དང་། རྒྱུད་གྲྭ་གསང་སྔགས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་། དུས་གྲྭ་རིག་ལྡན་ནོར་བུའི་གླིང་། སྨན་གྲྭ་གཞན་ཕན་ནོར་བུའི་གླིང་། རྟ་མགྲིན་ཁང་བཅས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱུད་གྲྭ་གསང་སྔགས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གིས་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིར་འཆད་ཉན་གཙོ་བོ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་ཡང་དགོན་སྡེ་མང་བོ་དང་མཉམ་དུ་སྔགས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ལ་ཕེབས་བཞིན་ཡོད། དུས་གྲྭ་རིག་ལྡན་ནོར་བུའི་གླིང་གིས་གྲྭ་ཚང་རང་གི་འདོན་ཆོག་གཙོ་བོར་གནང་བའི་ཞོར་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་ཟླ་བཟང་ལ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཟབ་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རི་མོའི་ལམ་ནས་སྦྱངས་ཏེ་ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚུལ་སོགས་གཏན་ལ་ཕབ། གཞན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབ་བྱེད་ངོ་མཚར་བ་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མངའ་བ་སྐར་རྩིས་རིག་པ་སྔོན་ལྟར་སྦྱང་བརྩོན་བྱས་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འབྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་མཆིས་སོ།།
སྨན་གྲྭ་གཞན་ཕན་ནོར་བུའི་གླིང་གིས་གྲྭ་ཚང་རང་གི་འདོན་ཆོག་གཙོ་བོར་གནང་བའི་ཞོར་དུ་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་འཆད་ཉན་ཤིན་ཏུ་དར་ཡོད། དུས་རབས་འདིར་ཡང་གསོ་དཔྱད་མན་ངག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འགྲོ་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་ཟུག་རྔུ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་སླད་ཆེད་གཉེར་སྨན་ཁང་གསར་འཛུགས་དང་གསོ་བྱེད་སྨན་གྱི་ཆེད་མཁས་མང་བོ་གདན་འདྲེན་བྱས་ཏེ་གསོ་དཔྱད་སྨན་གྱི་མན་ངག་དར་སྤེལ་དང་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་འགྲོ་བ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བཞིན་མཆིས།
རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སྐོར་ལ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་གཙོས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བགྲང་ལས་འདས་པ་དང་། རྒྱ་བོད་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་དག་གི་སྐུ་བརྙན་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་དང་སྨན་འདམ། ཙན་དན་དང་ཨ་ག་རུ་ལ་སོགས་པའི་བཞེངས་པའི་སྲིད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྟེན་མཆོག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བཞུགས་ཤིང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་། རྗེ་བཙུན་པའི་གསུང་འབུམ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ། གཞན་ཡང་འདོན་ཆའི་སྐོར་སོགས་ཀྱི་དཔར་ཤིང་རིན་ཐང་གཞལ་དཀའ་བ་ཅི་མང་བཞུགས། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་དཔར་ཤིང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་རྭ་རྒྱའི་བཀའ་འགྱུར་ཞེས་སྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བཞིན་པ་འདི་ལེགས་སོ༎
ཐམ་ག་དང་བཀའ་ཤོག་སྐོར་ལ། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་འབྲུག(སྤྱི་ལོ1772)ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོར་གནང་བའི་ཨེརྟི་ནི་མེ་རྒན་མཁན་པོའི་བཀའ་ཤོག རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་ལུག(སྤྱི་ལོ1775)ལོར་གོང་མ་ཆེན་ལུང་གིས་གནང་བའི་མཚན་ལེགས་གླིང་ཞེས་པའི་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ་ཤན་སྦྱར་བྱས་པའི་གསེར་བྲིས་སྒོ་བྱང་། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་སྦྲུལ(སྤྱི་ལོ1773)ལོར་ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེས་གནང་བའི་ཨེརྟི་ནི་མེ་རྒན་མཁན་པོའི་བཀའ་ཤོག རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་མོ་ལུག་གི་ལོར་ཤིང(སྤྱི་ལོ1787) ལོར་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏར་བོད་གཞུང་ས་མཆོག་ནས་གནང་བའི་པཎྜི་ཏའི་བཀའ་ཤོག རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཁྱི(སྤྱི་ལོ1958)ལོར་ཨ་ཀ་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་བོད་གཞུང་ས་མཆོག་ནས་གནང་བའི་བླ་མ་འབྲིང་ཤོས་ཀྱི་ཐམ་ག་དང་བཀའ་ཤོག ཇེ་ཚང་དགེ་བཤེས་ལ་བོད་གཞུང་ས་མཆོག་ནས་གནང་བའི་གདུགས་རྟ་དར་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོབ་ཡོད་པའི་བཀའ་ཤོག་དང་། གཞན་ཡང་དགེ་བཤེས་དང་བླ་དཔོན་གྱི་ཐོབ་ཡོད་པའི་བཀའ་ཤོག་དང་ཐམ་ག་གྲངས་མང་བྱུང་།འོན་ཀྱང་དུས་སྙིགས་མའི་རང་མཚང་ཕྱིར་མངོན་ཏེ་གནམ་ས་བླ་འོག་བརྗེས་འདྲའི་དུས་འགྱུར་དྲག་པོའི་ཁྲོད་དགོན་སྡེ་འདིའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བཞིའི་ལྟོ་བར་འཐིམ་ཞིང་། བླ་མ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དྲག་རིམ་ཡོད་ཚད་དང་། དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་འཛིན་བཟུང་གིས་བཙོན་དུ་ཁྱེར་བ་རེ་གཉིས་ལས་ཕྱིར་འོངས་མ་བྱུང་།
སྤྱི་ལོ1964ལོར་ཆོས་ལུགས་སླར་གསོའི་ཁ་གཡང་གིས་བསླུས་ཏེ་སྦས་སྐོང་བྱས་ཡོད་པའི་རྟེན་གསུམ་དང་སྡོམ་ལྡན་དགེ་སློང་དག་སླར་ཡང་རྩ་གཏོར་དུ་བཏང་བས་དགོན་ཤུལ་གྱང་ཆག་སྐྱ་བོས་ཁེངས་པར་བྱས་ཤིང་རྟེན་རྩ་ཆེན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་ལུས་མེད་པར་བྱས།རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ1980)ཆོས་ལུགས་དད་མོས་སྲིད་ཇུས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་སྐབས་ཤུལ་ལྷག་བླ་གྲྭ་ཞེ་བདུན་ལས་མ་བྱུང་། དེ་དག་ནི་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་བ་ཚང་དང་། སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ལི་ཚང་། ཨ་ལག་ཙང་གི་ཚང་། ཨ་ལག་སྨན་ཤུལ་ཚང་། ཨ་ལག་གཙོ་རི་ཚང་གཙོས་སྙིགས་དུས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་མཁན་འོད་ཟེར་བཟང་བོ། མཁན་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཨ་ལེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཛིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་བློ་གྲོས་བཟང་བོ། སློབ་དཔོན་བསྟན་སྐྱོང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གི་སྐུ་དྲིན་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་གསུམ་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་དང་། འདོན་ཕྱག་ལེན། སྒྲིག་ཀུན་སྤྱོད། གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་སོགས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྔར་སྲོལ་ཉམས་མེད་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་བ་ནི་སྲིད་མཐར་ཡང་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ཏུ་འཁུམས་སོ༎
སྤྱི་ལོ1995ལོར་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས༧རྗེ་ངག་དབང་ཟླ་གྲགས་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དྲངས་ཏེ་རང་དགོན་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་དང་། གཙང་དགོན་དོན་འགྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང་། རོང་བོ་དགོན་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་བཅས་དགོན་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་གཙོ་གྲས་དག་མཉམ་དུ་འཛོམས་ཏེ་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་མདུན་ནས་མཚན་དཀྲུགས་པས། མདོ་སྨད་འཇང་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འཚོགས་པའི་ཐོག་མ་རྭ་རྒྱ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་སུ་ལེགས་པའི་བརྟགས་པ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་འདིར་མདོ་སྨད་འཇང་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འཚོགས་པའི་སྲོལ་ཐོག་མ་བཙུགས་ཏེ་བགྲང་བྱ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཆུང་མང་བོ་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བརྩོན་གྱི་བརྡར་ཤ་གཅོད་པའི་སྲོལ་བཟང་ཆེས་ཆེར་དར་བ་མ་ཟད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཕྲ་ཀུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་མི་དམན་པ་ཐེབས་ཏེ་ད་སྐབས་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་འཇང་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་སྲོལ་དར་ཁྱབ་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་ལགས་སོ།།
སྤྱི་ལོ2012ལོར་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བཞི་བ་རང་དགོན་རྭ་རྒྱ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་སུ་བསྡུས་ཤིང་སེར་བྱེས་ལྷ་རམས་པ་ལྷོ་བ་བློ་བཟང་འབྲུག་གྲགས་དང་། སེར་བྱེས་ལྷ་རམས་པ་འཇམ་དཔལ་བློ་ཤེས་གཉིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་དམ་བཅར་བཞུགས་ཤིང་ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་ནས་ཕེབས་པའི་རིགས་སྨྲ་འགས་བགྲོ་གླེང་སྲིད་ན་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་གནང་བ་མ་ཟད། ཟབ་དོན་དབུ་མ་ཆེན་མོའི་ཚིག་དོན་ལ་བགྲོ་གླེང་དང་ཐུབ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཐད་ལེགས་བཤད་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བ་ལྷུག་པོར་བསྩལ།
2012ལོ་ནས་གཞོན་སྐྱེས་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ་གནའ་དེང་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཚུལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལག་ལེན་ལ་བསྟར་ཏེ་གང་འཚམ་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་མོ་བཞེངས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་དུ་གཞུང་ལུགས་རམས་འབྱམས་སྨྲ་བའི་སེར་བྱེས་ལྷ་རམས་པ་ཆེན་མོ་ལྷོ་བ་བློ་བཟང་འབྲུག་གྲགས་མཆོག་ལོ་རེར་གདན་འདྲེན་བྱས་ནས་མདོ་སྔགས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ལྗགས་བཤད་མང་དུ་གནང་།
མདོར་ན་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་རྭ་རྒྱ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་མཚན་སྙན་སྲིད་པ་གསུམ་ན་གཡོ་བ་འདིར། གཞུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་འཆད་ཉན་དང་། ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་གསེར་རིའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་བྱོན་ནས། སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱིས་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་སྒོ་མོ་ཡངས་པོར་ཕྱེས་ཏེ། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེའི་ལམ་བཟང་གསལ་བོར་བསྟན་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡར་ངོས་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་བཞིན་པ་འདི་ལགས་སོ།།འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་མོ་རྭ་རྒྱ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་གི་སྔོན་གྱི་བྱུང་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་ཙམ་དུ་རྭ་རྒྱ་བཟོད་པ་བཟང་བོས་བཀོད་པའོ༎


text:
ཕ་ཡུལ་དང་གྱེས་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་འགོར་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར། ངས་གཞི་ནས་རང་ཉིད་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་མིན་གྱི་སྐོར་ལ་གཟབ་ནན་གྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་བྱུང་།
བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཏུ“བྱ་རྒས་ཚང་དང་མི་རྒས་ཡུལ”ཟེར་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། ད་ལྟའི་ང་ནི་རྒས་ནས་ཚད་དེ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་མེད་ཀྱང་། མཛུབ་མོ་ནང་དུ་བཀུག་སྟེ་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ན་ད་ནི་བྱེས་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བའི་ལོ་ཟླའི་གྲངས་ཀ་དེ་ཕ་ཡུལ་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ལས་རིང་དུ་བརྒལ་བཞིན་ཡོད་པས། མཚམས་རེར་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་རིམ་གྱིས་ཕ་ཡུལ་དང་བར་ཐག་རིང་ནས་རིང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་འབྱུང་། ཚོར་བ་དེ་ནི་སྙིང་ལ་ཟུག་གཟེར་བསྐྱེད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་ནི་རང་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲིས་ཤིང་སྙིང་ཉེ་བའི་མི་གང་ཞིག་ལ་ཁྲེལ་མེད་ཀྱིས་གྱེས་ནས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས། སྤྱིར་ང་ནི་ཡུལ་གདུང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་གོང་རོལ་ཏུ་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་སྙན་ཚིག་ཅིག་ཏུ“ང་ནི་ལྷ་ཡུལ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ས་ན་གནས་ཀྱང་།། ཕ་ཡུལ་དྲན་པའི་འདུན་པ་འགོག་ཐབས་རང་མི་འདུག”ཞེས་གསུངས་བ་བཞིན། པེ་ཅིན་དུ་འཚོ་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་གོ་རིམ་གང་དུ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་དེ་ཡིད་དུ་ཡང་ཡང་འཁོར་ཡོང་ལ། ལོ་རེར་གོ་སྐབས་དང་ཁ་གཡོར་ས་གང་རུང་རེ་བཙལ་ནས་ཐེངས་ཁ་ཤས་ལ་ཅིས་ཀྱང་ལོག་དགོས། དེ་ལྟར་ཐེངས་རེ་གཉིས་ལ་ཕྱིར་ལོག་ནས་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་གི་རིང་ལ་ཕ་ཡུལ་དུ་འཁྱུག་ཙམ་བྱས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཟུག་འཇོམས་སྨན་རྫས་དང་མཚུངས་པར་རེ་ཞིག་ལ་སེམས་ཀྱི་དྲན་གདུང་དེ་སེལ་བར་བྱེད་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང་། བྱེས་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བའི་དུས་ཚོད་རིང་ནས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་སེམས་ནད་ཅིག་སྐྲན་ནད་བཞིན་སེམས་ཀྱི་བར་གསེང་ཞིག་ནས་མངོན་ཡོང་། སྐབས་དེ་དག་ཏུ། ངས་གཞི་ནས་མི་ཚེ་འདིར་ནམ་ཞིག་ལ་རང་ཉིད་དུས་གཏན་དུ་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་མིན་སྐོར་ལ་གཟབ་ནན་གྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
ཉིན་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ། ངས་ཅེ་ཁེའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་རྨི་ལན་ཁུང་ངྷི་ར་(Milan Kundera)ཡིས་༢༠༠༤ལོར་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་རིང«ཤེས་རྨོངས»(L’ignorance)ཞེས་པ་དེར་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱིས་བལྟས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ངས་དེབ་འདིར་ཐེངས་གཉིས་པར་བལྟས་པ་དེ་ཡིན། ཐེངས་དང་པོར་ལྟ་ཀློག་བྱེད་དུས་ང་རང་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་དུས་པེ་ཅིན་དུ་ཡོང་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ལས་འགོར་མེད། ལོ་བཅུ་བཞིའི་རྗེས་ནས་ཡང་བསྐྱར་དེབ་འདིར་ལྟ་སྐབས་ངས་གཞི་ནས་རང་གིས་སྐབས་དེར་དེབ་འདིའི་ནང་དོན་ལ་གོ་བ་ཅི་ཡང་ལོན་མེད་པ་རྟོགས། སྒྲུང་གཏམ་འདིའི་ནང་དུ་རྩོམ་པ་པོས་གྱེས་བྲལ་དང་ཕྱིར་ལོག་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། མཇུག་མཐར་ཀློག་མཁན་གྱི་སེམས་སུ་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་མི་རེ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་བྱས་འདུག རྩོམ་མཁན་གྱིས་ཡུལ་དུས་གཉིས་ཆ་ནས་ཕ་ཡུལ་དང་རིང་དུ་གྱེས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་མི་དེ་རིགས་ལ་ཡུལ་གྱར་བ་ཞེས་བོས་འདུག་ཅིང་། རྩོམ་ནང་དུ “ཡུལ་གྱར་བའི་རྨི་ལམ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མཇུག་གི་ཆེས་ངོ་མཚར་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་རེད”ཅེས་གསུངས་འདུག ད་ལྟ། ངས་རང་གིས་ལོ་གང་མང་གི་སྔོན་དུ་སྒྲུང་གཏམ་འདི་ལ་གོ་བ་མ་ལོན་པར་གུ་ཡངས་སྟེར་ཐུབ། དེ་དུས་ཀྱི་ང་ནི་ད་དུང་ཡུལ་གྱར་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་མེད་པས། ཡུལ་གྱར་བ་བྲིས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་དེར་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལོན། མི་ལོ་གང་མང་ཧྲིལ་གྱིས་ཕྱིན་སོང་། ད་ལྟ་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཡང་ཇེ་གསལ་ཏུ་གྱུར་ཅིང་རྩོམ་མཁན་འདིའི་སྒྲུང་གཏམ་འདི་ནི་རང་གི་འཚོ་བའི་དགའ་སྐྱོ་ཤར་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པའི་ལན་ཆ་བྱུང་བས། གོ་བ་ཟབ་མོ་ལོན་སོང་ཞེས་བཤད་ཆོག་པ་འདྲ། ཡུལ་གྱར་བ་ནི་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་མི་སྟེ། རང་གི་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པར་མི་ཚེ་བྱེས་ནས་སྐྱེལ་དགོས་པའི་མི་དེ་རིགས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཤ་ཁྲག་གདོས་བཅོས་ཀྱི་གཟུགས་པོ་འདི་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པ་ཁོ་ན་བཤད་བཞིན་མེད་པར། དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཟེར་བའི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྲིད།
ངས་བསམས་ན། “ཡུལ་གྱར་བའི་རྨི་ལམ”དེ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ད་དུང་རྨིས་མཁན་ཡོད་སྲིད་ཅིང་། སྔོན་དང་བསྡུར་ན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལས་ཆེ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གོ་ལ་རིལ་མོ་འདིའི་སྒང་ནས་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བའི་ལམ་དུ་ཆས་པ་ནས་བཟུང་། འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་གང་དུ་ཡང་ལམ་འགྲོ་བ་ཞིག་གི་ངང་ཚུལ་བཟུང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་འཚོལ་སྙེག་དང་རྒྱང་སྐྱོད། གསར་གཏོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཡང་ཡང་བརྩམས་ཏེ་སོར་ན་གནས་པར་ཡིད་མི་ཚིམ་པར་གྱུར་ཡོད། ལུས་དང་སེམས་གང་ཡིན་ཡང་གང་ཞིག་དང་བྲལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་ལ་སྙེག་པར་འདོད་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་ལམ་དུ་རྒྱུ་བའི་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཕྲ་ཕུང་རེར་སིམ་པའི་གཞི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་སྲིད། དེ་བས། ལོ་རྒྱུས་སུ་རང་གི་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་བྱེས་སུ་འཁྱམ་ཅིང་ལྡོམ་མཁན་ནི་བགྲང་མེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ལས་ཆེ་ཞིང་། མི་མང་པོ་ཞིག་ཡུལ་གྱར་བར་གྱུར་འགྲོ་བ་འདི་ཡང་ང་ཚོ་མི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་གཤིས་ཤིག་ཡིན་ངེས། ཡིན་ན་ཡང་། གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ད་ལྟ་དང་བསྡུར་ན་ཧེ་བག་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་སྟབས་བདེ་བོ་མེད་རྐྱེན། ཉེ་རབས་ཚུན་ཆད་ནང་བཞིན་གྲངས་འབོར་ཆེན་པོའི་ཕ་ཡུལ་དང་བྲལ་མཁན་གྱི་དཔུང་ཚོགས་ཤིག་གྲུབ་མེད་སྲིད། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡུལ་གྱར་བའི་དཔུང་ཚོགས་ནི་ཉེ་རབས་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་གྲུབ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དུས་རབས་གཅིག་ལྷག་གི་དུས་ཚོད་ནང་དུ་རང་གི་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་གཞན་ཡུལ་དུ་འཚོ་བ་རོལ་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། འདི་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འདི་འདྲའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ཏུ། ངས་རང་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་དུ་རང་ཡུལ་བསྐྱུར་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་འཚོ་བ་རོལ་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རྟོགས་ཤིང་། རྣམ་ཀུན་རང་གིས་རང་ལ་གོང་གསལ་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཆེན་པོ་དེ་གནས་ལུགས་སུ་བགྲངས་བཞིན་སྣང་བ་གསོ་བའི་གླུ་རེ་བླངས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན།
ཡུལ་གྱར་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་དུས་ནམ་ཡང་རྨི་ལམ་ཞིག་སྐུང་ཡོད་སྲིད་དེ། དེ་ནི་རང་ཉིད་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཡང་ཤར་བའི་ཕ་ཡུལ་ནི་མངོན་སུམ་ཁྲོད་དུས་ནམ་ཡང་སླེབས་མི་སྲིད་པའི་རྒྱང་རིང་དུ་གྱུར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་གྱར་བ་དག་གིས་ཅིས་ཀྱང་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་སྐྱོ་གར་དེ་ཡིན། པེ་ཅིན་དུ་སྡོད་ཡུན་རིང་བ་དང་བསྟུན་ནས། ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདིའི་སྣོད་བཅུད་ལ་རིམ་གྱིས་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་གྱུར་པ་དང་། འདི་གའི་སྲང་ལམ་དང་། གླིང་ག མི་ཚོགས། མཚན་ལྗོངས། མཁའ་རླུང་། དེ་མིན་ཟས་རིགས་སོགས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་། གཞན་འདི་གའི་སྒྲིག་ལམ་དང་། འཚོ་བའི་བྲེལ་འཚུབ། བྲེལ་འཚུབ་རྗེས་ཀྱི་ངལ་དུབ། ཐ་ན་ཁོར་ཡུག་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་འདྲ་མཚུངས་ལྟ་བུའི་འགྲོ་ལུགས་འདུག་ལུགས་སོགས་གཟུགས་འདས་དེ་དག་ལ། མི་ལོ་གང་མང་གི་གཙུབ་བརྡར་དང་འགོག་རྒོལ་གྱི་རྗེས་ནས་རིམ་གྱིས་དང་ལེན་དང་དེ་རང་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་གྱུར། མི་ནི་ཅི་འདྲའི་ཁྱད་མཚར་བའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་རེད་ཨང་། ཡང་ཅི་འདྲའི་འགལ་ཟླའི་ཕུང་བོར་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། ངའི་མི་ཚེའི་སྟོད་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་སའི་ཕ་ཡུལ་ཏེ། སོས་ཀའི་ལྗང་མྱུག་སྔོ་རིག་རིག་ཏུ་འབུས་པའི་ཞིང་གྲོང་གི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་དང་། རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ། དེ་མིན་དབྱར་གྱི་ཁུ་བྱུག་ལྷང་ལྷང་གྲགས་པའི་སྤྲོ་སྣང་། བསིལ་རླུང་གི་ཁྲོད་དུ་གྲོ་ཞིང་ལ་ལྗང་མདོག་གི་རླབས་རིས་སྐྱོམ་ཞིང་སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐུ་ལུ་ལུ་བྱེད་པའི་མཁའ་རླུང་། ད་དུང་སྟོན་གྱི་མཐོན་མཐིང་གི་ནམ་མཁའ་དང་། ནོར་གྱི་ངུར་སྒྲ་དང་རྟ་ཡི་འཚེར་སྐད། ལུག་གི་འབའ་སྒྲ། ཁྱི་ཡི་ཟུག་སྐད། བྱ་ཕོའི་གྲགས་སྐད་སོགས། དགུན་གྱི་ཁ་བས་གཡོགས་པའི་དཀར་བོང་བོང་གི་འཇིག་རྟེན། དེ་མིན་ཡུལ་མི་དག་སྒྱིད་ལུག་ངང་ག་ལེར་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པའི་ལྷོད་ཉམས་དང་། ལམ་ནས་འཕྲད་སྐབས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི། ཁེངས་པ་ཆུང་བའི་འཛུམ་མདངས་དང་། བསང་དུད་ཀྱི་དྲི་མ་སོགས་མདོར་ན་ཕྱིར་དྲན་དུ་ལུས་པ་དེ་དག དུས་ལ་ངེས་བ་མེད་པར་ང་རང་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་གྱུར་བའི་པེ་ཅིན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་འཚང་ཀ་བརྒྱབ་ཡོང་སྟེ། ངས་རྣམ་ཀུན་མིག་མདུན་གྱི་འཚོ་བའི་སྣོད་བཅུད་ལས་བྱུང་བའི་སུན་སྣང་དང་ཡི་ཆད་ཀྱི་སེམས་པ་དེ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པའི་ཕྱིར་དྲན་གྱི་ཀློང་དུ་ལོག་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་རང་ལ་སེམས་གསོ་ཞིག་དང་དབུགས་དབྱུང་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདི་ལྟར་མི་གཅིག་ལ་ངོས་གཉིས་ཆགས་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ནི་ཡུལ་གྱར་བ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་གིས་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་སྲིད། ང་རང་པེ་ཅིན་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པའི་འཚོ་བ་རོལ་མཁན་ཞིག་དང་ཕ་ཡུལ་ལ་འཁྲེང་ཞིང་གདུང་པའི་ཡུལ་གྱར་བ་ཞིག་སྟེ། ངོས་གཉིས་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། མིག་སྔའི་འཚོ་བ་རོལ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་ངས་ཅིས་ཀྱང་གདོང་གཏད་ནས་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་དང་། རྒྱང་རིང་གི་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་དེ་ནི་ངའི་སེམས་ཀྱི་ཟབ་ས་ཞིག་ཏུ་ཉར་ཡོད་པའི་ངལ་གསོ་ས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཡང་པེ་ཅིན་ནི་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་བར་གྱུར་ཡོད་ལ། ཕ་ཡུལ་ནི་འདས་པ་དང་རྒྱང་རིང་དུ་གྱུར་ཡོད་པར་མ་ཟད། པེ་ཅིན་ནི་མདུན་ཕྱོགས་དང་། ཕ་ཡུལ་ནི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་འགལ་འདུ་ལས་ང་ཡང་ཡུལ་གྱར་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་གང་ལ་ཡང་མི་གཏོགས་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། གནས་མལ་དང་ལོག་མལ་གང་དུ་ཡང་ཁྱིམ་གྱི་འདུ་ཤེས་རྙེད་དཀའ་བར་གྱུར་ཅིང་། མཐའ་མར་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་པ་བཞིན་འཕྱོ་ཞིང་སྐྱོད་པའི་སྣང་བ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་ངས་ད་ལྟའི་ཡོད་ཚད་བློས་བཏང་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་བམ། ཡང་ན་ཕྱིར་ལོག་འདོད་ཡོད་དམ། ངས་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་ལ་བཅངས་པའི་རུས་གདུང་དང་། སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་ལ་བཅངས་པའི་ཡུལ་གདུང་། གངས་རིའི་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་རིགས་གདུང་བཅས་བསྡེབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་རྗེས། དེའི་ལྗིད་ཚད་ཀྱིས་ངའི་འཕྱོ་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་ཚེ་སྲོག་དེ་མ་མཐའ་ཡང་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་དག་གི་ཉེ་འགྲམ་ཞིག་ཏུ་སླར་ཡང་འགུགས་ནུས་མིན་གྱི་སྐོར་ལ། ད་ལྟའི་བར་དུ་གཟབ་ནན་གྱིས་བསམ་བློ་བཏང་མྱོང་མེད་པ་འདྲ། མི་ལོ་ཉི་ཤུར་ཉེ་བའི་བྱེས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ། གོང་གི་དྲི་བ་དེ་དག་ལ་ང་རང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་གཡོལ་ཅི་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ངས་དྲི་བ་དེ་དག་ལ་གདོང་གཏད་འདོད་མི་འདུག དྲི་བ་དེ་དག་ནི་ལྷམ་མཐིལ་དུ་ལུས་པའི་རྡོ་ཧྲུག་ཅིག་དང་མཚུངས་པར་ང་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དུས་ན་ཟུག་བཏང་ཡོང་། འདི་ལྟར་འགལ་འདུའི་ཁྲོད་ནས་ལོ་དང་ཟླ་བ་གཅིག་ཐོག་གཉིས་བརྩེགས་བྱས་ཤིང་། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆག་གྲུམ་མང་ནས་མང་དུ་སྤུངས་རྗེས་ང་རང་རིམ་གྱིས་ལྷོད་ལ་བབས་པའམ་ཡང་ན་མ་མཐའ་ཡང་ཕྱི་ངོས་ནས་ལྷོད་ཉམས་ཤིག་རྒྱས་ཡོད། ད་ལྟ། ངས་རང་ལ་ཕྱིར་ལོག་འདོད་ཡོད་མེད་འདྲི་བ་དེར་དོན་སྙིང་མེད་པ་རྟོགས་ཤིང་། དེ་བས་ཀྱང་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་མིན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་བྱུང་། འདི་ཡང་ང་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱར་བ་དག་གིས་མི་ལོ་གང་མང་གི་རྗེས་སུ་ཅིས་ཀྱང་གདོང་གཏད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་སྲིད།
«ཤེས་རྨོངས»སུ་རྨི་ལན་ཁུང་ངྷི་ར་ཡིས་བློ་སེམས་ཞིབ་མོས་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་པའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དབྱི་ལན་ནྰ་མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ནས་ཕ་ཡུལ་ཅེ་ཁེར་ལོག ཅེ་ཁེ་ནི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སུ་གོད་ཆག་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༨ལོར་ཆིངས་ཡིག་གཅིག་གིས་འཇར་མན་གྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༥ལོར་སུའུ་ལེན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་འོག་སྒེར་ཚུགས་ཐོབ་ཀྱང་། ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྔ་མའི་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་ནས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས། དེ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་སུའུ་ལེན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ནས་ཐར་ཏེ་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སླར་གསོ་བྱས། སྒྲུང་གཏམ་དུ་དབྱི་ལན་ནྰ་ནི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་བའི་ཐོག་མའི་ལོ་ཟླ་དེའི་ནང་དུ་རང་གི་མེས་རྒྱལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཧྥ་རན་སི་ལ་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཅེ་ཁེ་སུའུ་ལེན་གྱི་དབང་ཤུགས་འོག་ནས་ཐར་བའི་ལོ་རེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ནས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་མཁན་ཞིག་ཡིན། རྩོམ་པ་པོས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཚུལ་དེ་བྲི་དུས། དབྱི་ལན་ནྰ་དང་རང་གི་ཆུང་དུས་ཀྱི་གྲོགས་མོ་ཁ་ཤས་དགྱེས་འཛོམས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། “ཐོག་མར། ཁོ་མོ་ཅག་གིས་མོ་རང་གི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དེའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་། མོ་རང་གི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་འཚོ་བ་དེ་དེ་ལྟར་གཏུབས་ནས་མེད་པར་བྱས་སོང་། སྐབས་འདིར། ཁོ་མོ་ཅག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚ་འདྲི་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་རང་གིས་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱུར་ཡོད་པའི་འདས་པ་དེ་དང་ད་ལྟའི་འཚོ་བ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྩིས་བྱེད། དེ་ནི་ལག་པའི་གྲུ་མོ་བཅད་ནས་ལག་མགོ་ཐད་ཀར་ལག་པའི་དཔུང་བར་སྦྱོར་བའམ་ཡང་ན་རྐང་པའི་བྱིན་པ་བཅད་ནས་རྐང་མགོ་ཐད་ཀར་དུ་པུས་མོར་སྦྱོར་རྩིས་བྱེད་པ་དང་མཚུངས”ཞེས་བྲིས་ཡོད། དཔེ་འཇོག་འདི་ལས་རྩོམ་པ་པོས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དབྱི་ལན་ནྰ་ད་ནི་རང་གི་མེས་རྒྱལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ཚེགས་དེ་མངོན་བསྒྲགས་བྱས་འདུག དོན་དམ་དུ། བྱེ་བྲག་གི་དོན་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཕ་ཡུལ་དང་རིང་དུ་བྲལ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་བོ་སོང་བའི་ཡུལ་གྱར་བ་དག་ལ་ཐུན་མོང་གི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་འདྲ་འདྲ་ཡིན་པ་འདྲ།
ང་རང་༡༩༩༩ལོར་ཕ་ཡུལ་དང་གྱེས་ཏེ་པེ་ཅིན་དུ་འགྲོ་དུས། ང་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་གྱི་ལུང་བ་དེའི་འཚོ་བའི་གོ་རིམ་གང་དུ་ཡང་དེང་རབས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱ་དངོས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞིང་། མི་རྣམས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བག་ཕེབས་པོར་གནས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཉོ་ཚོང་གི་རྒྱལ་ཕམ་སོགས་ད་དུང་འཚོ་བའི་ནང་དུ་མངོན་གསལ་གྱིས་སླེབས་མེད། དེ་བས་ཀྱང་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ལྭ་གྱོན་ནས་སྐྲར་ལན་བུ་སླེ་ཞིང་། ཡོ་འབོག་གི་ཤུན་པགས་བཀོག་ནས་སྦངས་པའི་གཤེར་ཁུ་འདག་འདག་དེས་སྐྲ་བཀྲུ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་ལ་རྒྱ་ཞྭ་སེར་པོ་རེ་གྱོན་ནས་འགྲོ་ཞིང་། ཞྭ་གྱོན་མེད་པར་མགོ་རྗེན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གཉེན་ཉེ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ནས་སྡུག་འོག་ཏུ་ཡོད་མཁན་དེ་དག་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ང་རང་གྱེས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་དུ། མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་རི་གྲོང་འདིར་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག ད་ལྟ་ང་རང་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་ལ་འཁོར་ཞག་ཏུ་བསྐྱོད་དུས། ཨར་འདམ་གྱི་གཞུང་ལམ་དུ་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་ཟམ་མེད་དུ་རྒྱུགས་ཤིང་དུང་སྒྲ་བར་མེད་དུ་སྒྲོག་པ་དང་། གྲོང་ཚོའི་སྲང་ལམ་དུ་སྐྲ་ཡི་ཚོས་མདོག་བསྒྱུར་ནས་ཐུར་ལུག་ཏུ་འཕྱོ་བའི་གཞོན་ནུ་མ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དེར་མ་ཟད་པེ་ཅིན་གྱི་སྲང་ལམ་དུ་འཕྲད་སྲིད་པའི་ན་ཆུང་དེ་དག་གི་དཔེ་གསར་བཟོ་ལྟ་ཅན་གྱི་གཞོན་ནུ་ཡང་མང་པོར་འཕྲད་ཡོང་། ཁོ་ཚོས་ལག་ཏུ་ཀུ་ཤུ་རྟགས་ཅན་གྱི་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་བཟུང་ནས་ཨམ་ཅོག་ཏུ་ཉན་བྱེད་སྦུ་གུ་རེ་དྲངས་ནས་འགྲོ། མཚམས་རེར་ང་གྲོང་ཚོའི་ནང་དུ་སྡོད་དུས་ཕྱི་ཚུལ་ཁོ་ནའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་སྣང་བ་ཞིག་ལ་རང་ཉིད་ད་དུང་པེ་ཅིན་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིང་། གལ་སྲིད་པེ་ཅིན་མི་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ད་ནི་ངའི་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཡུལ་གྱི་ཕ་ཡུལ་འདིར་སླེབས་འདུག་ཅིང་། ད་དུང་སླེབས་ནས་རིང་དུ་འགོར་ཡོད་པའི་བཟོ་ལྟ་ཐོན་འདུག མ་གཞིར། མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་དུས་ཚོད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཏེ། ང་ཕ་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ནང་དུ་རྒྱང་རིང་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་རི་གྲོང་འདིས་སྦྲུལ་གྱིས་སྦྲུལ་ཤུན་བརྗེ་བ་ནང་བཞིན་སོ་སོར་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་ཞིག་བཏང་པའམ་ཡང་ན་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་ཞིག་ཐེབས་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ལེགས་ཉེས་དགེ་སྐྱོན་གྱི་བརྡར་ཤ་ཅི་འདྲ་ཞིག་གཅོད་དགོས་སམ། ངས་དངོས་ནས་མི་རྟོགས་ཏེ། ང་ཚུལ་འདི་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ད་དུང་ཡང་ལན་མ་རྙེད་པར་ལུས་ཡོད་པའི་དོགས་གནས་ཁ་ཤས་ལ་རྨོངས་པ་དང་མཚུངས། ཡིན་ན་ཡང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དེ་ནི་པེ་ཅིན་དུ་ངའི་ཡིད་འཛིན་དུ་ཡང་ཡང་འཆར་བའི་ཕ་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ངའི་སེམས་ནང་གི་ཕ་ཡུལ་ནི་ང་རང་དང་ཐོག་ལམ་ལ་ཆས་སའི་ཕ་ཡུལ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་སྔོན་གྱི་ཕ་ཡུལ་དེ་ཡིན། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་ལ། རི་གྲོང་འདིས་བརྒྱུད་པའི་འཚོ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ནི་ང་ལ་ཆ་རྒྱུས་གསལ་བོ་མེད། ང་རང་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཆེས་གནད་འགག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་འདིའི་གོ་རིམ་ནང་ནས་ཕྱིར་བཤོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། རིག་གནས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་གར་སྟེགས་སུ་སླེབས་ཐུབ་མེད་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་དེར་གྱུར་ཡོད། དེ་བས། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ནས་ང་རང་ཁོ་ཚོའི་གསེབ་ཏུ་བསྲེས་ཏེ། ཁོ་ཚོ་དང་གདངས་གཅིག་པའི་གླུ་རེ་ལེན་པའམ་སྟངས་སྟབས་གཅིག་པའི་གར་རེ་འཁྲབ་པ་ལ། ད་ནི་དཀའ་ཁག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སོང་།
ཡུལ་གྱར་བ་སུ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཁོངས་སུ་གཅེས་པར་ཉར་བའི་ལོག་མལ་དེ་ནི་དང་ཐོག་རང་ཉིད་ལམ་ལ་ཆས་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་མ་འགྱུར་བར་སོར་ན་གནས་ཡོད་ན་སྙམ་ངེས། ཡིན་ན་ཡང་ཡོད་ཚད་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་འགྱུར་པར་སོར་ན་གནས་པའི་བྱ་དངོས་ཤིག་ག་ལ་ཡོད་ཨང་། དེ་བས་ཀྱང་བྱ་དངོས་དེ་དུས་ཚོད་ཀྱི་གཙང་བོས་རིང་དུ་ཁུར་རྗེས་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བར་སོར་ནས་ཁྱེད་ལ་སྒུག་མཁན་ཞིག་དེ་བས་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད། ཕ་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་གིས་ང་ལ་ཕ་ཡུལ་ལ་རྒྱུས་མེད་པའི་སྣང་བ་ཞིག་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་སྟེར་བ་དང་། ད་ནི་ཕྱིར་དྲན་ཁྲོད་ཀྱི་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེར་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་ལ། འདྲིས་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བའི་ཡུལ་མི་ཚོའི་གདོང་གི་བཅོས་མིན་གྱི་འཛུམ་མདངས་དེར་ཡང་འཕྲད་མི་ཐུབ་པ་འདྲ། དེར་མ་ཟད། ང་རང་ཉིད་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་བྱེས་སུ་འཁྱམ་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་རིམ་གྱིས་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་དགའ་ཁ་འཁྱེར་སོ་དང་། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས། འགྲོ་སྟངས་འདུག་སྟངས། དེ་མིན་ད་དུང་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་དང་། མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ནི་ང་རང་ཕྱིར་ལོག་པའི་འགོག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདྲ། མདོར་ན། ང་བྱེས་སུ་ལུས་ཤིང་བྱེས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་དང་། འདྲིས་པ། ལོབས་པར་གྱུར་ན། ད་ནི་དེ་ལྟར་ཕ་ཡུལ་ལ་བློ་མཐུན་པའི་ལག་འཇུ་དང་། བར་ཐག་མེད་པའི་འཐམ་འཁྱུད། འགྲེལ་བཤད་མི་དགོས་པའི་བགྲོ་གླེང་སོགས་ཡོང་དཀའ་བ་འདྲ།
དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ལ་གཟན་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། ང་པེ་ཅིན་དུ་སྡོད་ཡུན་རིང་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་འདོད་པའི་སེམས་འདུན་དེར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་བྱུང་མེད། སེམས་ནང་ནས་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་འདོད་ཀྱང་དོན་དངོས་ཁྲོད་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་རིམ་གྱིས་ངའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་དེ་གྲུབ་ཡོད་ལ། འདི་ལྟ་བུའི་འགལ་འདུའི་ཁྲོད་ངའི་ཚད་ཡོད་པའི་མི་ཚེའི་དུས་ཚོད་འདི་ཡང་འདི་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཟད་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་མཐར་ཐུག་ན་ངའི་ལས་དབང་ཡིན་ངེས་ཏེ། ང་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཡུལ་གྱར་བ་དག་གིས་དུས་ནམ་ཡང་གདོང་གཏད་དགོས་པའི་གཡོལ་མེད་ཀྱི་ལས་དབང་དེ་ཡིན་སྲིད། ཡུལ་གྱར་བ་དང་ཕ་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཤོག་བྱ་དང་ཤོག་བྱ་གཏོང་མཁན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་མཚུངས་ཤིང་། ཤོག་བྱ་བར་སྣང་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོ་རུ་འཕུར་ཀྱང་སྲད་བུས་བཏགས་ཡོད་ཅིང་། མཐོ་ནས་མཐོ་རུ་འཕུར་བའི་ཨུ་ཚུགས་དེ་ནི་ཕ་ཡུལ་དང་རིང་ནས་རིང་དུ་གྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས། ཕ་ཡུལ་ནི་ཤོག་བྱ་གཏོང་མཁན་དེ་དང་འདྲ་བའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཤོག་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་རིང་དུ་འཕུར་ཀྱང་འདོགས་ཐག་དེ་མ་ཆད་ན་བསམ་ཡོད་སྲིད། དེ་བས། ཡུལ་གྱར་བ་དང་ཕ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་སྦྲེལ་ཐག་ལྟ་བུའི་སྲད་བུ་དེ་ནི་ཅི་འདྲའི་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། སྲད་བུ་དེ་ལ་ཡུལ་གདུང་ཞེས་བོས་ཆོག་གམ།
ང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་། རང་ཉིད་དུས་ནམ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་མི་ཐུབ་པ་རྟོགས་ཡོད་ན་ཡང་། ངས་རང་ཉིད་དུས་ནམ་ཡང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ཚོར། པེ་ཅིན་གྱི་འཚོ་བ་ནི་མདུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ང་ནི་དུས་ནམ་ཡང་ཁ་ཕྱིར་ལ་འཁོར་ནས་འགྲོ་མཁན་ཞིག་དང་འདས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི། དང་ཐོག་ཕ་ཡུལ་དང་གྱེས་དོན་ནི་རྒྱང་རིང་བསྙེགས་པ་དང་མ་འོངས་བ་སྙེགས་པ་སོགས་གང་ཡིན་རུང་། ད་ལྟ་ངའི་སེམས་སུ་ང་རང་མི་ཚེ་འདིར་ཕལ་ཆེར་ཕ་ཡུལ་གྱི་མིག་རྒྱང་གི་འོག་ནས་ཐར་མི་ཐུབ་ལ། ཕ་ཡུལ་གྱི་ལག་ཏུ་བཟུང་ཡོད་པའི་སྲད་བུ་དེས་ངའི་ཚེ་སྲོག་གི་འགྲུལ་བཞུད་འདིའི་རིང་ཚད་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་འདྲ།
«ཤེས་རྨོངས»ཀྱི་མཇུག་ཏུ་རྩོམ་པ་པོས་འདི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་དེ། “སློབ་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ། གོ་ལ་གཞན་ཞིག་ལ་འགྲུལ་བཞུད་བྱ་འདོད་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་དེས་དུས་ནམ་ཡང་ཁོ་མོར་བསླུ་བྲིད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་སྟོང་ཁམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་འདི་ནས་ཐར་ཏེ། ཐག་རིང་ཐག་རིང་ཞིག་ལ་བྲོས་ནས། ཚེ་སྲོག་གི་རྣམ་པ་སོགས་ད་ལྟའི་མཐོང་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་འདི་དང་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་སྟེ། ཤ་ཁྲག་གདོས་བཅོས་ཀྱི་ལུས་པོ་འདིར་ཡང་བརྟེན་མི་དགོས་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ལ་འབྲོ་ཐུབ་ཚེ། དེ་ནི་ཅི་འདྲའི་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ཨང་། འོན་ཀྱང་། ངོ་མཚར་བའི་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་གང་མང་ཞིག་འཕངས་ན་ཡང་། མི་ནི་སྟོང་ཁམས་ཆེན་པོ་འདི་ནས་ཐག་རིང་ཞིག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་མེད། མི་ཡི་ཡུན་ཐུང་ལ་འཁྱུག་ཙམ་གྱིས་ཟད་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་མགོ་ཐོག་གི་ནམ་མཁའ་དེ་ཀླད་ཁེབས་ནག་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་འགྲོ་བ་དང་། མི་ཡི་མགོ་བོ་དུས་ནམ་ཡང་དེ་ལ་ཐོགས་ནས་གས་ཧྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཡང་བསྐྱར་ཚེ་སྲོག་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ཁ་ཆེ་གདངས་ནས་ཅི་ཞིག་ཟ་བར་རྩོམ་པའམ་ཡང་ཅི་ཞིག་གི་ཁ་ཟས་སུ་འགྱུར་ངེས་པའི་ས་ཡི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་འགྲོ” ཟེར། འདི་ལས་རྨི་ལན་ཁུང་དྷི་ར་ཡིས་ཡུལ་གྱར་བ་དག་གི་ལས་དབང་ལ་སྤྱི་བསྡོམས་ཤིག་བྱས་ཡོད་ངེས་ཏེ། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཇི་ལྟར་རིང་དུ་གྱེས་ཀྱང་ད་ལྟར་རིང་དུ་འགྲོ་མི་ཐུབ། གལ་སྲིད་གནས་ལུགས་འདི་བདེན་པ་ཡིན་ན། ངས་ཀྱང་རང་གི་མི་ཚེ་འདི་རྒྱང་དུ་གྱེས་མི་ཐུབ་པའི་མི་ཚེ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཕྱིར་ལོག་མི་ཐུབ་པའི་མི་ཚེ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག་པ་འདྲ།
གང་ལྟར་ཀྱང་། གལ་སྲིད་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡོད་ཚེ། ངས་རང་ཉིད་སྔར་བཞིན་ཕ་ཡུལ་བོད་ནས་སྐྱེས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་ཡོད།
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༣ཚེས༢༩ཉིན་པེ་ཅིན་ནས།


text:
ཨ་མཆོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་བླ་རི་ནས་གཏེར་ཁ་བསྔོག་འདོན་བྱེད་མཁན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་དོན་དག་བྱུང་ནས་ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གཅིག་འགོར་གྲབས་འདུག ཡིན་ནའང་གནད་དོན་དེ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ངོར་འབབ་པའི་ཐག་གཅོད་ཅིག་ད་བར་དུ་བཅད་མེད་པས། གོང་སྔོན་བླ་རི་ནས་གཏེར་སྔོག་སྟེ་འཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེས་ཁམས་ལ་གནོད་ཅིང་།དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ལས་གཞི་དེ་མཚམས་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་གིན་མེད།
ཉེ་བའི་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་།(环境保护法) འཁོར་ཡུག་ཕོག་ཐུག་གདེང་འཇོག་ཚོད་དཔག་གི་ཁྲིམས།(环境影响评价法) དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་(民事诉讼法)བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལྟར་ན། གཏེར་བསྔོག་ནས་རང་བྱུང་འཁོར་ཡུག་དང་བླ་རིའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པའི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་བྱུང་ཚེ། སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པ་གང་རུང་སྟེ། འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཁེ་གཉེར་མིན་པའི་ཚོགས་པ་༼NGO༽(非营利性组织)ཁག་གིས་གནོད་པ་ཐེབས་སའི་མང་ཚོགས་དང་གང་ཟག་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་དམངས་དོན་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བརྒྱུད་ཏེ། གཏེར་ཁ་བསྔོག་མཁན་གྱིས་འཁོར་ཡུག་གཏོར་བརླག་བྱས་པའི་འགན་འཁུར་དེད་ནས་། འཁོར་ཡུག་སོར་ཆུད་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་བ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། དམངས་དོན་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ནི་༢༠༡༢་ལོར་དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དུས་གསར་དུ་བསྣན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན། ཁྲིམས་དེའི་དོན་ཚན་༥༥་ཡི་ནང་དུ། འཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་བཟོས་བ་དང་། འཛད་སྤྱོད་པ་མང་བོ་ཞིག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ཚེ། ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་པས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་གནོད་པ་བཟོ་མཁན་ལ་སྤྱི་ཕན་དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ཆོག་ཅེས་པའི་གཏན་འཁེལ་དང་། ༢༠༡༤་ལོར་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དུས། འཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྐྱེ་ཁམས་ལ་གཏོར་བརླག་དང་གནོད་པ་བྱས་ན། འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་པ་ཡིས་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ནས་འཁོར་ཡུག་གཏོར་བརླག་དང་འབག་བཙོག་བྱེད་མཁན་ལ་སྤྱི་ཕན་དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ན་ཆོག་ཅེས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཏུག་བཤེར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་གྲོང་ཁྱེར་༼ཁུལ་༽རིམ་པའི་དམངས་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ཐོ་བཀོད་ཅིང་། འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཆེད་དུ་གཉེར་ཏེ། ལོ་ལྔ་ཡི་ཚུན་ལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གང་ཡང་བྱས་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཞེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། མིག་སྔར་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ལ་འདི་འདྲའི་ཚད་ལྡན་གྱི་ཚོགས་པ་༧༠༠་ལྷག་ཡོད་སྐད།
དེས་ན་ཨ་མཆོག་དང་བླ་བྲང་སོགས་ཀྱི་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཁེ་གཉེར་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཨ་མཆོག་ཚོ་བའི་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་ཁང་ནས་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ཏེ། གཏེར་བསྔོག་མཁན་གྱིས་གོང་སྔོན་བླ་རི་མུ་མཐུད་ནས་གཏོར་བཤིག་བྱེད་པ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་འདི་བསྟེན་ན་ཆོག ཨ་མཆོག་ཚོ་བ་དང་ཆོས་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཨ་མཆོག་གི་དགོན་པ་དང་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་ཨ་མཆོག་ཚོ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ནས་འཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ཆོག་མིན་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ནས། ཨ་མཆོག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐད་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ན་འགྲིག སྤྱིར་ན་དགོན་པ་ལ་འཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མེད་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཁ་གསལ་བོར་གཏན་འཁེལ་བྱས་མེད་ཀྱང་། འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དགོན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བྱེད་ནུས་ཤིག་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་ཡོད་པས། བླ་བྲང་དགོན་པ་དང་ཨ་མཆོག་དགོན་པས་ཨ་མཆོག་གི་མང་ཚོགས་དང་འཁོར་ཡུག་ཁེ་ཕན་གྱི་ངོ་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་ཁང་དུ་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ན་ཁྲིམས་ཀྱི་ལུང་དང་རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བར་འདོད། ས་གནས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་དགོན་པ་ལ་འདི་འདྲའི་གྱོད་དོན་ལ་ངོ་ཚབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་ཅེས་པའི་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་སྲིད་ཀྱང་། གལ་ཏེ་ས་གནས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ཐག་དེ་ལྟར་བཅད་ན། འབྲེལ་ཡོད་དགོན་པས་གྱོད་དོན་འདི་ཆེས་མཐོ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་བར་དུ་བསྐྱལ་ནས་དེས་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་དུ་འཇུག་པ་ལ་འབད་པ་ལྷུར་ལེན་བྱས་ན། ད་གཟོད་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ལ་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱེད་ཆོག་མིན་དང་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཐག་མཐར་ཐུག་དེ་ཆོད་གིན་རེད། ༢༠༡༥་ལོར་ཀྲུང་གོ་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་ནང་སོག་ཐང་གར་བྱེ་ཐང་གི་འཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་བཟོས་པའི་གནད་དོན་ལ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་གཏུག་བཤེར་བྱས། ཐོག་མར་ཉིན་ཞྭ་ཞིང་ཆེན་ཀྲུང་ཝེ་འབྲིང་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་དང་ཉིན་ཞྭ་ཞིང་ཆེན་གྱི་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་ལྗང་མདོག་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ལ་འཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་ཅེས་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་མོད། ལྗང་མདོག་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་མུ་མཐུད་ནས་ཁྲིམས་གཏུག་བྱས་མཐར། ཆེས་མཐོ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཉིན་ཞྭ་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་ངོས་བཟུང་ནས། ཁྲིམས་ལྟར་ཡོ་བསྲང་བྱས་ཏེ་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པར་འཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད། གྱོད་དཔེ་དེ་བཞིན། བླ་བྲང་དང་ཨ་མཆོག་དགོན་པས་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་ཁང་ལ་སྤྱི་ཕན་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གཏུག་བཤེར་བྱས་ན། ད་ལྟའི་འཁོར་ཡུག་གནད་དོན་སེལ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཁོར་སྲུང་ལས་དོན་ཐད་དང་བོད་ཀྱི་དགོན་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གོ་གནས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལའང་དགེ་མཚན་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ།
དེས་མི་ཚད་༢༠༡༥་ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་དབང་བསྐུར་ལྟར། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ནི་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་འཁོར་ཡུག་གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་ལ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་བྱས་ན་ཆོག་པའི་ཚོད་ལྟའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས། ཆེས་མཐོ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཁང་གི་དབང་བསྐུར་ལྟར་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཕན་འཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ཨ་མཆོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ནས། ཁུལ་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཏེར་སྔོག་མཁན་ཁྲིམས་ཁང་ནས་དམངས་དོན་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཞུ་སྦྱོར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ན་ཆོག ཁུལ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ། གུང་སྔོན་བླ་རི་ནས་གསེར་བསྔོག་མཁན་གྱི་ཁེ་ལས་ཐད་ཀར་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གཏུག་ནས། སྣོད་བཅུད་དང་སྐྱེས་ཁམས་འཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་པ་བཟོ་མཁན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འགན་འཁུར་དེད་ན་ཆོག དེ་ནས་འཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེ་ཁམས་གཏོར་བརླག་བྱས་པའི་ཉེས་ཁྲིམས་འགན་འཁུར་གྱི་སྐོར་ཐེངས་རྗེས་མའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་དུ་གསལ་བཤད་བྱེད་གིན་ཡིན།
རྩོམ་འདིའི་སྒྲ་ཐག་འདིར་འདུག


text:
“ཁྱེད་རང་གིས་དམག་འཐབ་གྱོན་གོས་གཅིག་ལས་མི་གྱོན་པ་གང་ཡིན་ནམ། མགྱོགས་པོ་ལོག་ནས་ལྭ་རིང་ཞིག་གྱོན་ཤོག”ཅེས་དྲོད་ཚད་ཀླད་ཀོར་འོག་གི་ཧྲི་ཧྲེ་ཏུའུ་15ཟིན་པའི་ས་མཐོའི་གནམ་གཤིས་གྲང་མོའི་ཁྲོད་ཀེ་ཅུན་གྱིས་རི་སྟེང་གི་ན་གཞོན་དམག་མི་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད། མིག་མདུན་གྱི“གནམ་སྐས”གདུང་འདེགས་འཕྲང་ལམ་ནི་ཀྱག་ཀྱོག་ཆེ་ལ་གཡང་གཟར་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་ནས་ཐུམ་སྒྲིལ་རྩྭ་རས་གང་འཁྱེར་ཏེ་རི་སྟེང་དུ་ཡར་འཛེགས། “གནམ་སྐས”དེའི་མཐའ་མའི་སླེབས་ས་ནི་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་གྱི་ཟམ་པ་དང་པོ་སྟེ་གསུམ་མདོ་ཟམ་ཆེན་རེད། འདི་གར་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་གི་དཔུང་སྡེ་ནི་སྦྲག་ཐོག་བསྐུར་བྱ་རྩིས་སྤྲོད་རྩིས་ལེན་བྱ་ཡུལ་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་དམག་མི་ཚོས་ཀྱང་གཟའ་འཁོར་རེ་རེར་ཀེ་ཅུན་དང་ཁོང་གི་ལྗང་མདོག་སྦྲག་སྲིད་རླངས་འཁོར་སླེབས་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
“ལོ་བདུན་གྱི་གོང་དུ་གདུང་འདེགས་འཕྲང་ལམ་དེར་ཐེངས་དང་པོ་འཛེགས་པ་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་འཛེག་སྐབས་མགོ་འཐོམ་མིག་རིབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ངལ་གསོ་རྒྱག་གིན་དུ་བསྐྱོད་པས་གཞི་ནས་སླེབས་ཀྱི་འདུག”ཅེས་འདི་ལོ་ལོ་42ལ་སླེབས་པའི་ཀོ་ཅུན་གྱིས་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་ནི་ཀྲུང་གོ་སྦྲག་སྲིད་ཚོགས་པ་ཀུང་སིའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གོར་མོ་ཡན་ལག་ཀུང་སིའི་འཕྲིན་སྐྱེལ་བ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་འགན་འཁུར་བའི་གོར་མོ་ནས་གདང་ལ་གྲོང་རྡལ་བར་གྱི་སྦྲག་སྐྱེལ་ལམ་བུ་ནི་སའི་གོ་ལའི“སྣེ་གསུམ་པར”གནས་ཡོད་པ་དང་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི་4500ཡན་ཟིན་གྱི་ཡོད།
2009ལོར་གོར་མོ་ནས་གདང་ལའི་བར་གྱི་སྦྲག་སྐྱེལ་ལམ་བུ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ནས་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོང་ས་ཚིགས་དང་། ཆུ་འཐེན་འཕྲུལ་འཁོར་ས་ཚིགས། དམག་ཚུགས། འཕྲུལ་འདོན་ས་ཚིགས། གཞུང་ལམ་བདག་སྐྱོང་དུམ་བུ། གྲོང་མི་སོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པས་ས་ཆ་དེ་གའི་དམག་དམངས་ཀྱིས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང“ཁྲུང་ཁྲུང་མཁའ་ལམ”ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།
“ལམ་འདིའི་ཐོག་བགྲེས་སོང་ཀེ་ལགས་ཀྱིས་ལོ་7རིང་སྦྲག་ཐོག་བསྐུར་བྱ་བསྐྱལ་ཡོད། ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་ནང་ལམ་དུམ་དེའི་ཐོག་མི་གཞན་གྱིས་སྦྲག་ཐོག་བསྐུར་བྱ་སྐྱེལ་མྱོང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཆ་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཞན་པས་སྐྱེལ་མཚམས་བཞག་པ་རེད། བགྲེས་སོང་ཀེ་ལགས་གཅིག་པུས་ད་བར་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད”ཅེས་གོར་མོ་སྦྲག་སྲིད་ཐུམ་སྒྲིལ་མྱུར་སྐྱེལ་པུའི་ཅིང་ལི་གཞོན་པ་པའོ་ཅུན་ཧྥུང་གིས་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་ད་དུང“བགྲེས་སོང་ཀེ་ལགས”ཞེས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་དུ་ལོ་མང་རིང་ལམ་རྒྱུད་དམག་དམངས་ཀྱིས་ཀེ་ཅུན་ལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། བགྲེས་སོང་ཀེ་ལགས་སླེབས་སོང་ཟེར་ན་ཁོང་ཚོས་ཡུན་རིང་རེ་སྒུག་བྱེད་པའི་ཐུམ་སྒྲིལ་དེ་ཡང་སླེབས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
ཁུ་ནུ་རི་བོའི་ཐོག་ཁ་བས་བཀླུབས་པ་དང་། གྲང་རླུང་གིས་དེད་པའི་ཁ་བའི་འདབ་མ་སྤྲིན་ལྟར་སྣང་། ཀེ་ཅུན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྦྲག་སྲིད་རླངས་འཁོར་དེ་ཡང་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱོད་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། “ང་ད་ལྟ་ཁུ་ནུ་རི་བོའི་རི་འདབས་སུ་ཡོད། དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་8པ་ལྷག་ཙམ་ལ་དམག་ཚུགས་སུ་སླེབས་པ་འདུག”ཅེས་ཀེ་ཅུན་གྱིས་བརྗོད་པ་དང་། ལམ་རྒྱུད་དམག་དམངས་ཀྱི་ཁ་པར་མང་པོ་འབྱོར་བ་ལས་ལམ་བར་གྱི་ཡུལ་པོའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ཡལ་བར་གྱུར། “དཔུང་སྡེའི་ཟ་ཁང་གིས་རྟག་ཏུ་ང་ལ་ལྟོ་ཆས་ཚ་པོ་ཉར་བ་དང་། ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་པས་ཀྱང་ང་ལ་འོ་ཇ་ཚ་པོ་བླུགས་ནས་ལམ་དུ་ཞུགས་སུ་འཇུག་གི་ཡོད”ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
ཀེ་ཅུན་གྱིས་ཐོག་མའི་ཚགས་པར་སྐྱེལ་བ་ནས་ད་ཆ་གཟའ་འཁོར་རེ་རེར་ཐུམ་སྒྲིལ་100ལྷག་ཙམ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། ལོ་མང་རིང་གི་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་ཤོས་ནི་ལམ་རྒྱུད་དམག་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་དང་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དེ་རེད། ཁས་ལེན་དེ་ནི་ང་གཅིག་པུར་བྱས་པ་ཞིག་མིན་པར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་སྦྲག་སྲིད་ལ་ཡིད་ཆེས་དེ་བས་མང་བ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ཀྲུང་གོའི་སྦྲག་སྲིད་ཀྱིས་ས་ཐག་རིང་བའི་ལུང་ཁུག་ཏུ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་མ་ཟད། ད་དུང་མེས་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་དེ་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོའི་སྦྲག་སྲིད་ཀྱིས་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་དམིགས་ཡུལ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག
ཀེ་ཅུན་ནི“སྦྲག་སྲིད་ཁྱིམ་རྒྱུད”ནང་སྐྱེས་པ་དང་། སྤོ་བོ་ལགས་ཀྱིས་སྐབས་དེ་དུས་ནུབ་བྱང་ཆེ་མོར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པས་མཚོ་སྔོན་སྦྲག་སྲིད་ཀྱི་འཕྲིན་སྐྱེལ་བར་གྱུར་བ་དང་། 1972ལོར་སྤོ་བོ་ལགས་གྲོངས་རྗེས་པཱ་ལགས་ཀྱིས་འཕྲིན་སྐྱེལ་བའི་ལས་ཀ་མུ་མཐུད་བྱས་ཏེ་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཀ་རྟེན་ལྟ་བུར་གྱུར། 1998ལོར་དཔུང་སྡེ་ནས་དམག་ཞབས་ཐིམ་ནས་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་ཀེ་ཅུན་དངོས་སུ་འཕྲིན་སྐྱེལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།
“དེ་སྔ་འཕྲིན་ཡིག་གཅིག་གིས་མི་རྣམས་ལ་འཚོར་བའི་དྲོ་སྐྱིད་དེ་འདྲ་ངས་དུས་རྟག་ཏུ་དྲན་གྱི་འདུག འཕྲིན་ཡིག་རེ་སྒུག་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་འཐབ་འཛིང་པ་ཆུང་ཆུང་དེ་དག་མཐོང་རིམ་བཞིན‘བགྲེས་སོང་ཀེ་ལགས་སྐུ་ལས་ཁག་སོང’ཞེས་པ་ཐོས་རྒྱུ་འདུག ཁོར་ཡུག་ཞན་པོ་དང་ལམ་ཐག་ཡུལ་པོ་ནི་བྱ་བ་ཆུང་ཙག་ཅིག་རེད”ཅེས་ཀེ་ཅུན་གྱིས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག


text:
ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་མགུར་གླུའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གླེང་བ།
བོད་བྱིངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གིས་བཀོལ་ཆོག་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་དུ་གསར་བཟོ་མཛད་མིན་ད་ལྟའང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་སྨྲ་བ་དག་གི་ཁྲོད་ན་རྩོད་པའི་ཚ་རླབས་འཇགས་མེད་ཅིང་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་བཀོད་མེད་པས། ཕྲན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐག་གཅོད་མ་བྱས་པར་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་གི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ནས་གསར་དུ་བཟོས་པར་བརྗོད་ན་སྙམ། སྲོང་བཙན་སྔོན་དུ་ཐུན་མོང་གིས་བཀོལ་བའི་ཡི་གེ་མེད་ནའང་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་ཆེས་ཆེར་དར་ལ་ལྷག་པར་དུ་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་སྣང་ཚུལ་མཚོན་པའི་ངག་ཐོག་རྩོམ་རིག་མང་པོ་ཞིག་མཆིས། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངག་ནས་ངག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་ནས་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ལས་དུས་དེ་རིང་དུ་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཞིག་མིན་ལ། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རིང་ལད་གཟོད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་ལ་སྙན་ངག་དང་མོ་ཡིག སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད། རྡོ་རིང་ཡི་གེ ཅོང་ཡིག་བཅས་དེང་གི་རྩོམ་ལུས་དབྱེ་སྟངས་ལྟར་དབྱེ་ན་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་བོད་རང་ལ་མཚོན་ནའང་དུས་སྐབས་རེར་གལ་ཆེའི་རྩོམ་ལུས་རེ་དམིགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་ཡིན། སྐབས་དེར་མཚོན་ན་མགུར་གླུས་གོ་གནས་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མཚོན་ཐུབ་པར་འདོད་པས་གཤམ་དུ་མགུར་གླུའི་སྐོར་རྐྱང་རྐྱང་གླེང་བར་བྱ་ལ། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དུས་སྐབས་ཁོ་ནའི་མགུར་གླུ་གླེང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།
དེ་ཡང་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་དང་དེ་དུས་སྐབས་གང་ནས་གང་བར་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་ཆབས་ཅིག་ཏུ་བཤད་ན། "བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་གནམ་རི་སྲོང་བཙན(འདིར་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་ཡིན་དགོས) གྱི་བར་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་གི་རིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་ལ། "①ཞེས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་ཐོག་བཙན་གྱི་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་། "དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྲུལ་པར་གྲགས་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་གྱི་རིང་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྟེང་དུ། སྤང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱའི་གླེགས་བམ་སོགས་ནམ་མཁའ་ལས་བབས་པ་ཚིག་དོན་མ་ཤེས་ཀྱང་། མཚན་སྙན་པོ་གསང་བར་བཏགས་ནས་མཆོད་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་སོ། །"②ཞེས་པའི་ཚིག་ངོས་ཀྱི་གོ་དོན་ལྟར་བླངས་ན་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད། དོན་ལ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་རིང་ད་དུང་ཡི་གེ་མེད་ཅིང་གཉན་པོ་གསང་བའི་དོན་རྟོགས་མཁན་མ་བྱུང་ལ་དེ་དག་ལ་མཆོད་པའི་བཀུར་བསྟི་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས་བོད་བྱིངས་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དར་མེད་དེ། དབུ་བརྙེས་ཞེས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཙམ་ཡོད་པ་བསྟན། "དེ་ནས་མི་རབས་ལྔ་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ལ་བློན་པོ་ཐོན་མི་སལྷོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་བརྫངས་ཏེ་རིག་གནས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་ནས སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མང་པོ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡིན་ནོ"③ཞེས་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ནས་སྔོན་གྱི་གཉན་པོ་གསང་བ་ཁ་ཕྱེས་ལ། ནང་བསྟན་གྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཅོས་ཤིང་ཐུགས་དམ་གྱི་ལྷ་རྒྱ་གར་དང་བལ་པོའི་ཡུལ་ནས་སྤྱན་དྲངས་པ། མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་དང་འཕྲུལ་སྣང་ར་མོ་ཆེ་བཅས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་བཅས་ལས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པར་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་ནས་ཁམས་ཀུན་ལ་དར་བར་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོད་པས་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐོག་མ་རྒྱལ་པོ་འདི་ནས་འགོ་བརྩམས་ཞེས་བཤད་ཆོག དེའི་རྗེས་ཀྱི་བཙན་པོ་རེ་རེའི་རིང་རིམ་བཞིན་དམ་པའི་ཆོས་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་གཙིགས་ཆེན་པོས་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་བྱས་མོད། མཇུག་མཐའི་བཙན་པོ་འུ་དུམ་བཙན་གྱི་རིང"དུས་དེར་སད་དང་སེར་བ་དང་། བཙའ་དང་། མུ་གེ་དང་། མི་ནད་ཕྱུགས་ནད་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བས། དེ་ལ་སྙད་བྱས། རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ལ་གདོན་གསོལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་སོ"④ཞེས་འུ་དུམ་བཙན་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་བརྟེན་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་གང་འདོད་འདོད་ཀྱིས་ཡར་བཤིག་མར་འདྲུད་བྱས་པས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་གང་ཉིད་བཀྲོངས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་སུ་བོད་བཙན་པོ་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་དུས་སྐབས་ཞེས་གྲགས་པ་འདིའི་རིང་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཡས་མས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་དར་མ་ཐུབ། འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་གྱིས"དེས་ན། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་ནི་མེ་གླང་སྤྱི་ལོ617ཡིན་པ་དང་། གཤེགས་ལོ་ནི་ལྕགས་ཁྱི་སྤྱི་ལོ650ལོར་འཁེལ་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ"⑤ཞེས་ཡིག་ཚང་དང་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པའི་སྲོང་བཙན་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་གཞིར་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་སྤྱི་ལོ617ལོར་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་པ་ནས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་བཀྲོངས་པའི་སྤྱི་ལོ842བར་གྱི་ལོ་ངོ225ཡི་རིང་ལ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་བརྗོད་པའང་མཁས་པ་སྔོན་མ་དག་གིས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཞེས་འབོད་པ་ལས་ཀྱང་འཚམ་ཞིང་མཐུན་པར་འདོད་པས་བཏགས་པ་གསལ་ལོ། །དེ་ཡང་མགུར་གླུའི་ཚིག་འགྲེལ་དང་མགུར་གླུ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་བསམ་བློའི་ཁྱད་ཆོས་ཐད་དབང་ཆ་དང་ཆབ་སྲིད་གོ་གནས་འཕྲོག་རྩོད་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་གནད་དག་དཔྱད་པ་པོ་གང་མང་གིས་དཔྱད་ཟིན་པས་འདིར་དེ་དག་བསྐྱར་ཟློས་ཀྱི་ངལ་བ་སྤངས་ཡོད། དེས་ན་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་ཁྲོད་མགུར་གླུའི་རྩོམ་རིག་ལ་ད་དུང་ཁྱད་ཆོས་གཞན་གང་དག་ཡོད་ཅེ་ན།
དང་པོ། གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚིག་གི་འགྲོས་ལུགས་ཆགས་པའི་ཁྱད་ཆོས།
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ཚིག་རྐང་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགྲོས་ལུགས་ཆགས་པ་དེ་ཡང་ཁོང་གི་རིང་གློ་བུར་དུ་གཅིག་གྱུར་ཆགས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ནས་རིམ་གྱིས་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གྲུབ་ཡོད་དེ། སྲོང་བཙན་སྔོན་གྱི"ཚེག་བར་དོ་མི་མཉམ་པའི་མགུར་གླུ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ་ཚེག་བར་དོ་མཉམ་པའི་མགུར་ལ་མཐོང་ཆེན་མཛད་པར་སྣང་། ཚེག་བར་དོ་མཉམ་པའི་མགུར་གྱི་ལུས་ནི་ཚེག་ཁྱིམ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། རྐང་པ་གཅིག་གི་ཡི་གེ་མགོ་མ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ནི{ནྀ}སྒྲ་ཞིག་སྦྱར་ཏེ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་ཅན་ཞིག་རེད།"⑥ གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚིག་གི་འགྲོས་ལུགས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་མགུར་གླུ་ཡོངས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་རེའི་ཚེག་བར་གསུམ་པ་ངེས་པར་དུ་ནི{ནྀ}སྒྲ་ཡིན་དགོས་ལ། སྐབས་དེའི་མགུར་གླུ་ཡོངས་ཀྱི་ཚེག་བར་སྒྲིག་སྟངས་ནི་ཚིག་རྐང་ཀུན་ལ་ཆ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཡ་གཅིག་སྟེ་ནི{ནྀ}སྒྲ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་ཡང་བསྐྱར་ཆ་གཅིག དེའི་རྗེས་སུ་ཡ་གཅིག་བཅས་ཆགས་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སད་མར་ཀར་གྱིས་བླངས་པའི་མགུར། "ཡུལ་གྱི་ནི་སྐལ་པོག་པ། ཁྱུང་ལུང་ནི་རྡུལ་མཁར་ཞིག། མུ་སུ་ནི་གཞན་ན་ནེ། ཕྱི་བལྟས་ནི་ངམ་དང་བྲག། ནང་བལྟས་ནི་གསེར་དང་དབྱིག བདག་ནི་གཡར་སྔ་རུ། མཆིས་ཆུ་ནི་མ་ཐོའམ། ཡར་གྱི་ནི་བྱེ་མ་ལ། ལྷན་ལྷན་ནོ་འགྲོས་མོ་འདི། སྐྱི་འི་ཎྀ་པུར་ཐབ་སུ། ཟ་དུར་ནོ་བཏབ་ཀྱང་རུང་། །"⑦ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་མགུར་གླུ་རྣམས་གཅིག་འདྲ་ཡིན་རྐྱེན་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མགུར་གླུ་ཡིན་ན་ངེས་པར་དུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགྲོས་ལུགས་ཤིག་ཆགས་ཤིང་དེ་ལྟར་དུ་ལེན་པའི་སྲོལ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པར་མ་ཟད། འགྲོས་ལུགས་འདི་ནི་གོ་གནས་མཐོ་དམའ་དང་རྒྱུ་འབྱོར་བ་ཡོད་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྗེ་བོ་དང་རྗེ་བོ་ཕན་ཚུན་གྱི་བར་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། བློན་པོ་དང་བློན་པོ་ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་རང་ཕྱོགས་དང་ཕ་རོལ་བོ་དགྲ་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན། "དེ་ཡང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་ནས་བཟུང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བར་མངོན། དེའི་ཕྱིར། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་དུ་འབྱུང་བའི་མགུར་གླུ་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་ཚེག་བར་གསུམ་ཅན་རེད།"⑧ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་ན་རྗེ་བློན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་འགྲོས་ལ་ལོབས་ཡོད་པས་གོ་བདེ་ཕྱིར་ཡིན་ནམ་སྙམ།
དེ་ལྟར་བརྩམ་པའི་མགུར་གླུའི་རྩོམ་སྟངས་དེ་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་ལ། རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཟེར་བའང་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རང་དབང་མིན་པར་གོ་བ་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་འགྲོས་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡིན་ཏེ། བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་མགུར་གླུ"འ་བ་ཉི་ཉེ་པས་ཉིད། བྱ་རོ་རོ་ན་མདུང་གི་རྩེ་རང་ནིག། ཡོས་རོ་རོ་ན་ལྷམ་གྱི་གོང་ནིག། བརླའ་བརྡུངས། སྤུར་བཏབ། འོབ་དེ་མྱེད་སྤུ་དེ་མྱེད།"⑨ ཅེས་པའི་མགུར་གླུ་འདིའི་ཚིག་རྐང་གོང་འོག་དོ་མི་མཉམ་ཞིང་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་ཚེག་བར་གྱི་མང་ཉུང་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། ཚིག་རྐང་དང་པོར་ཚེག་བར་གསུམ་དང་གཉིས་པར་ཚེག་བར་དགུ། གསུམ་པར་ཚེག་བར་བརྒྱད། ཚིག་རྐང་བཞི་པ་དང་ལྔ་པར་་ཚེག་བར་གཉིས་རེ། མཇུག་མཐའི་ཚིག་རྐང་དེར་ཚེག་བར་གསུམ་བཅས་ཡིན་པས་ཚིག་རྐང་གོང་འོག་གི་ཆ་ཡ་ཡང་མི་མཉམ་པས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགྲོས་ལུགས་ཤིག་ཆགས་མེད། གཞན་ད་དུང་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་མྱང་ཙེང་སྐུ་དང་དབའ་དབྱི་ཚབ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི་མགུར"གཟུས་ནི་ལྷ་བོན་ཏོ། ཁྲོན་མཚན་སློན་ཀོལ་གཟུས་ནྀ་ལྷ་བོན་ཏོ། །སྲིན་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བཏགསྟེ། །ཚེས་པོང་ནག་སེང་གིས་བཏགས་སོ། །རྗེ་བདེན་གྱྀས་ནྀ་བཀོལ་ཏོ། །སྒ་བདེན་གྱྀས་ནྀ་བསྟད་དོ། །མྱྀ་སྨོན་རུམ་དུ་སྤུང་ངོ་། །མཚེ་གཟུགས་རུམ་དུ་འཁྲུངས་སོ། །"⑩ཞེས་པའང་ཚིག་རྐང་རེ་རེའི་ཚེག་བར་གསུམ་པར་ནི་{ནྀ}སྒྲ་མེད་པར་མ་ཟད་ཆ་གཅིག ཡ་གཅིག་ཆ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྐང་གོང་འོག་གི་ཚེག་བར་ཡང་འདྲ་མཉམ་མ་ཡིན།
དེང་སྐབས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་གཞས་ཚིག་གམ་ཡང་ན་ཕྱིས་བྱུང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་མགུར་མ་དང་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། དུས་ཕྱིས་བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་བ་མང་པོས་མི་ལ་རས་པར་མིག་དཔེ་བལྟས་ཏེ་མགུར་གླུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་བརྩམས་ཡོད་དེ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་ཞལ་གདམས་མགུར་འབུམ། འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་ཞལ་གདམས་མགུར་འབུམ། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་མགུར་དབྱངས། ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་མགུར། བྱ་བཏང་ཚོགས་གསུམ་རང་གྲོལ་གྱི་གླུ་དབྱངས་སོགས་མགུར་གླུ་འདི་དག་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་སམ་དེའི་སྔོན་ནས་བྱུང་བའི་མགུར་གླུ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བར་རྗེ་མི་ལའི་མགུར་འབུམ་གཙོ་བྱས་པའི་ཕྱིས་བྱུང་མགུར་གླུ་ཕལ་མོ་ཆེས་རང་གི་བུ་སློབ་དང་སྐྱེ་བོ་གཞན་པར་ཞལ་གདམས་ཚུལ་གྱིས་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞིག་དྲིལ་སྒྲོག་བྱས་ཡོད། རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ཙམ་དྲངས་ན། རྗེ་ཞབས་དཀར་བའི་མགུར་འབུམ་ཁྲོད་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མཚོ་སྙིང་མ་ཧཱ་དེ་བ་ནས་སྐལ་བཟང་གི་གདུལ་བྱ་རི་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ཞུས་ལན་དུ་གསུང་བའི་མགུར་ལ། "འགྲོ་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་ཁུར་ཆེན་བསྣམས། །འགྲོ་གསུམ་ཐར་བའི་གནས་འདྲེན་པའི། །འགྲོ་མགོན་རྒྱལ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །འགྲོ་ཀུན་ཁ་ལོ་ཆོས་ལ་སྒྱུར། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་གླུ་ཞིག་ལེན། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །……"11ཞེས་པ་དང"མི་ངན་ཕལ་ཆེར་གྱི་ཁ་འདི་འོག་སྒོ་འདྲ། །བཟའ་སྡིགས་མི་གཙང་ལ་ནམ་ཡང་འཛད་པ་མེད། །བཟའ་སྡིགས་མི་གཙང་དྲིས་ཁྱིམ་ཚང་བཟང་བ་སུན། །འོག་སྒོར་ཁ་གཅོད་ཅིག་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་། ། "12ཞེས་པ། "བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྐལ་སྤྱན་རས་གཟིགས། །བོད་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས། །བོད་ཕྱོགས་ལ་ཕན་པའི་གླུ་ཞིག་ལེན། ཁོད་མི་ལ་ཕན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། ། "13ཞེས་པ། "སྐྱབས་མཆོག་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བོད་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས། །བོད་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི །མཚན་མཆོག་གང་གིས་བརྗོད་ཀྱང་ཐོས་ཚད་ཀྱི། །འགྲོ་རྣམས་ཚེ་འདིའི་ཉེས་པ་ཀུན་ལས་བསྐྱབས། ། "14ཞེས་པ་སོགས་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་ཕྱིར་དུ་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་གཙོ་བོར་གཉེར་དགོས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་མཐུན་དགོས་པ་གཙོར་བདམས་པའི་མགུར་གླུ་འདི་དག་ནི་ཤོ་ལོ་ཀ་དང་པོ་དེའི་རིགས་ལ་ཚིག་རྐང་རེར་ཚེག་བར་བདུན་རེ་དང་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་པའི་རིགས་ལ་ཚིག་རྐང་རེར་ཚེག་བར་བཅུ་རེ། ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་པ་འདིའི་རིགས་སུ་ཚིག་རྐང་རེར་ཚེག་བར་བརྒྱད་རེ། ཤོ་ལོ་ཀ་བཞི་པ་འདིའི་རིགས་སུ་ཚིག་རྐང་རེར་ཚེག་བར་དགུ་རེ་བཅས་ཡོད་པས་དུས་སྐབས་གཅིག་གི་ནང་དུ་མགུར་གསུང་མཁན་གཅིག་གི་ངག་ལས་ཐོན་པའི་མགུར་གླུའི་ཚིག་འགྲོས་དང་ཆ་ཡ་སྡེབ་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་མཐོང་ཐུབ།
དེས་ན་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཚམས་ནས་གཅོད་དོན་ཡང་གཅིག་གྱུར་གྱི་མགུར་གླུའི་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ལ་སྐབས་འདིའི་མགུར་གླུ་ཡོངས་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚིག་གི་འགྲོས་ལུགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གོང་གི་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་སྔོན་ནས་བྱུང་བའི་མགུར་གླུ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་མགུར་གླུ་སོགས་དང་བསྡུར་བ་བགྱིས་ན་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ།
གཉིས་པ། དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་གཅིག་ལངས་གཅིག་འཇགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།
དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་གཅིག་ལངས་གཅིག་འཇགས་ཞེས་པའང་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དུས་སྐབས་ཀྱི་མགུར་གླུ་རྩོམ་རིག་ཐུན་མོང་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་སྟེ། ཆ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཡ་གཅིག་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཆ་གཅིག་དང་ཡ་གཅིག་བཅས་བྱས་ནས་གྱེར་དགོས་པས་ཚིག་རྐང་རེ་རེའི་ཚེག་བར་དོ་མཉམ་ཡིན་པ་གོང་གི་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚིག་གི་འགྲོས་ལུགས་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གླེང་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན། མགོ་མཇུག་ཡོངས་སུ་འདི་ལྟ་བུའི་གདངས་དབྱངས་ཤིག་སྟེ།
མཚོ་མོའི་རྦ་རླབས་དང་ཆུ་ཡི་རུས་གཉེར་ཇི་བཞིན་གཅིག་ལངས་གཅིག་འཇགས་ཀྱི་འགྲོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ཚིག་རྐང་གཅིག་གི་ངོས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན། སྔོན་མའི་ཚེག་བར་ཆ་གཅིག་གི་སྒྲ་གདངས་མཐོ་བ་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཡ་གཅིག་སྟེ་ནིའི་སྒྲ་ཅུང་མཐོ་ཞིང་སྲིང་བ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཚེག་བར་ཆ་གཅིག་གི་སྒྲ་དེ་སྔོན་མའི་ཚེག་བར་ཆ་གཅིག་གི་སྒྲ་དང་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་ལ་ཚིག་རྐང་གཅིག་གི་མཇུག་མཐའི་ཡ་གཅིག་གི་སྒྲ་དེ་ཅུང་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོང་ཡོད། ཡང་ན་གོང་གི་རིས་དབྱིབས་ལས་ཀི་ཁི་གི་ངི་ཅི་ཆི་ཞེས་སྒྲ་ལེན་སྟངས་གཞན་དེའི་སྔོན་མའི་ཚེག་བར་ཆ་གཅིག་གི་སྒྲ་གདངས་ཅུང་མཐོ་བ་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཡ་གཅིག་སྟེ་ནིའི་སྒྲ་མཐོ་ཞིང་སྲིང་བ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཚེག་བར་ཆ་གཅིག་གི་སྒྲ་སྔོན་མའི་ཚེག་བར་ཆ་གཅིག་གི་སྒྲ་དང་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་ལ་ཚིག་རྐངགཅིག་གི་མཇུག་མཐའི་ཡ་གཅིག་གི་སྒྲ་དེ་ཅུང་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོང་ཡོད།
དཔེར་ན། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྲིང་མོ་སད་མར་ཀར་གྱིས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནས་བླངས་པའི་མགུར་ལ། "ཡུལ་གྱི་ནི་སྐལ་པོག་པ། ཁྱུང་ལུང་ནི་རྡུལ་མཁར་ཞིག། མུ་སུ་ནི་གཞན་ན་ནེ། ཕྱི་བལྟས་ནི་ངམ་དང་བྲག། ནང་བལྟས་ནི་གསེར་དང་དབྱིག།།བདག་གི་ནི་གཡར་སྔ་རུ། མཆིས་ཆུ་ནི་མ་ཐོའམ། ཡར་གྱི་ནི་བྱེ་མ་ལ། ལྷན་ལྷན་ཎྀ་འགྲོས་མོ་འདི། །སྐྱི་འི་ཎྀ་པུར་ཐབ་སུ། ཟ་དུར་ཎྀ་བཏབ་ཀྱང་རུང་། །"15ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ད་ལྟ་ངག་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀླགས་པས་ཀྱང་མངོན་ཐུབ། དེ་ཡང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེའི་ངག་ཐོག་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་ལ། མགུར་གླུ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལེན་པར་དེང་གི་རྩོམ་པ་པོས་བརྩམས་པའི་གླུ་ཚིག་ཇི་བཞིན་མ་ཡིག་ཅིག་གི་ངོར་ཅེར་ནས་བླངས་ཏེ་སྒྲར་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དུས་ཐོག་ཏུ་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ནང་ལ་ངག་ནས་ཁྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་གམ་བསྲིངས་བའི་དབྱངས་དེས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལེན་པའི་ཞོར་དུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་ཅི་ཞིག་ལེན་དགོས་མིན་ལ་གྲ་སྒྲིག་དང་མནོ་བསམ་གཏོང་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཡོད་དེ། "དེ་འདྲའི་དབྱངས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱིས་ངག་ཚིག་ཇི་ལྟར་བཀོལ་རྒྱུར་ཚོད་འཛིན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་མོད། དེས་ངག་སྦྱོར་ལ་སྙན་ངག་གི་རྣམ་པ་དང་དྲན་ཤེས་གསོ་བ། རྟོག་པའི་རྒྱུན་འཁྱོངས་པ་སོགས་ལ་དེ་བས་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་སྙམ"16ཞིང་། ད་ལྟ་ཡང་ད་དུང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྟོན་མོ་སོགས་མང་ཚོགས་འདུ་སར་གླུ་བ་གླུ་མའམ་གཏམ་བཤད་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་སྐད་ཆ་བསྒྲིགས་ཏེ་གླུ་དང་ལ་གཞས་ལེན་པའམ་གཉེན་བཤད་དང་ཇ་བཤད། མག་བཤད། སྐྲ་བཤད་སོགས་བཤད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས། ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་གནའ་བོའི་བོད་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རིང་ཡི་གེ་དེ་དམངས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་མེད་པའི་དུས་དེ་ལྟ་བུར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་གྱི་རྗེ་བོ་དང་བློན་པོ་དེ་དག་ལ་ཐད་ཀར་དུས་ཐོག་ཏུ་མགུར་གླུའི་གླུ་ཚིག་དེ་འདྲ་བསྒྲིག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་དགོས་ལ་ཡོད་འོས་ཀྱང་འོས། དེ་བས་དམངས་ཁྲོད་ངག་ཐོག་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་ཡིན་ལ། ངག་ཐོག་རྩོམ་རིག་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་གི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་ལགས།
དེས་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་དང་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་བཅས་ཀྱི་རིང་བྱུང་ཞིང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ད་ལྟ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་གྱུར་བའི་མགུར་གླུ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་གྱིས་སོ། །
གསུམ་པ། དཔེ་མང་བཀོད་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོན་པའི་ཁྱད་ཆོས།
མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་མི་རིགས་གང་དེའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་དཔེ་མེད་པར་ཐད་ཀར་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་ཉིད་ཚིག་སྐྱ་བོ་རྐྱང་རྐྱང་གིས་བྲིས་པ་ཞིག་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བོད་རང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྲོད་ནའང་དཔེ་བཀོད་པ་ཧ་ཅང་མང་། འོན་ཀྱང་མཚར་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཐ་ན་བོད་བྱིངས་ཀྱིས་བཀོལ་བའི་ཡི་གེ་གསར་དུ་བཟོས་ནས་ཀྱང་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཙམ་ལས་སོང་མེད་པའི་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་མགུར་གླུའི་ཁྲོད་ན་གསོན་ཉམས་ལྡན་ཞིང་འོས་ཤིང་འཚམ་པའི་དཔེ་མང་པོ་བཀོད་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ད་ལྟ་བསམ་ན་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། དཔེ་རུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་སྙན་ངག་གི་གཞུང་ཆེན་མོ《མེ་ལོང་མའི》ཁྲོད་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་པད་མ་དང་པད་རྫིང་། ཟླ་འོད་སོགས་གཞན་ཡུལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་ས་རང་ཡུལ་གྱི་རི་ཆུ་བྱ་བྱེའུ་འབའ་འབུ་དང་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་སོགས་ཡིན་པས་བོད་རང་སའི་དྲི་མ་མ་ཡལ་བའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་སུ་བགྲང་ཆོག་ཆོག་ཡིན། "དེ་ཡང་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འབྲོག་ལས་གཙོ་གཉེར་ཐོག་ཞིང་ལས་ཀྱང་གཉེར་བའི་ཐོན་སྐྱེད་རྣམ་པ་དེ་ནི་ས་མཐོའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སྐབས་དེའི་མགུར་གླུའི་ནང་དུ་དྲངས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་དང་། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱིདངོས་པོ་གཞན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཔེ་ཡིས་བོད་ས་མཐོའི་ཁྱད་ཆོས་གང་ལེགས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།"17དཔེར་ན། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་དབའ་དབྱི་ཚབ་ཀྱི་ཁྱིམ་ནས་བླངས་པའི་མགུར"ཡར་མོ་ནོ་ཆུ་ཐུངས་ཀྱིས"ཞེས་པར་དབྱི་ཚབ་ཀྱིས་སྔར་བཙན་པོ་སྤུར་རྒྱལ་གྱི་རིང་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྣ་ཐུང་མོད་དུས་ད་ལྟ་རིང་དུ་བསྲིངས་ལ། སྔར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱ་ཆུང་ཡང་ད་ལྟ་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དེ་ཐད་ཀར་མ་བརྗོད་པར་དཔེ་རུ"ཡར་མོ་ནི་ཆུ་ཐུངས་ཀྱིས། །མདོ་ནས་ནི་རྩང་བུ་བསྲིང་། །ཡར་མོ་ཎྀ་ཞེང་ཆུངས་ཀྱིས། །ལྷོ་ནས་ནི་བྱང་དུ་བསྐྱེད། །"18ཅེས་སྔར་ཡར་ཀླུང་ཆུ་བོ་སྣ་ཐུང་ཡང་དུས་ད་ལྟ་མདོ་ནས་གཙང་དུ་བསྲིངས་བ། སྔར་ཡར་ཀླུང་གཙང་བོ་ཞེང་ཆུང་ཡང་དུས་ད་ལྟ་ལྷོ་ནས་བྱང་དུ་བསྐྱེད་འདུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྲོང་བཙན་གྱིས་བླངས་པའི་མགར་"ཡར་མོ་ནྀ་ཆུ་ཐུངས་ཀྱིས་། ཞེས་པའི་ལན་དུ་དབའ་དབྱི་ཚབ་ཀྱིས་བཙན་པོའི་བཀའ་དྲིན་དེ་ལྟ་བུ་གནངས་པ་ལ་ཐུགས་མཉེས་ནས་བླངས་པའི"བཚན་དུ་ནི་བདག་འཚལ་ན"ཞེས་པར། བཙན་པོས་དབྱི་ཚབ་ཀྱི་བུ་ཚ་ཞིག་ལ་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྩོལ་རྒྱུ་ཁས་བླངས་པའི་བཀའ་དྲིན་དེ་ནི་བསྐལ་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་བརྗེད་མི་སྲིད་པའི་དཔེར། "བྱ་འིས་ནི་ཞུ་པུབ་ན། །ལ་པྱི་ནི་གདངས་སུ་དྲོ། །"19ཞེས་བྱ་མོས་བྱ་ཕྲུག་རུམ་པ་བཞིན་བཙན་པོའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་བློན་པོ་བདག་ཅག་གི་སེམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲོའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དཔེ་བཀོད་པ་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་ཞིག་རེད། གཞན་སྲོང་བཙན་གྱི་གཅུང་མོ་སད་མར་ཀར་གྱིས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནས་སྤུག་གྱིམ་བཙན་རྨང་ཆུང་ལ་བླངས་པའི་མགུར་གླུའི་ཁྲོད་དུ་ལིག་མྱི་རྷྱ་དེ་བྱང་འབྲོག་ཐང་གི་འབྲོང་བྲེ་སེར་རྭ་རྩེ་རྣོན་པོ་ཅན་དང་ཆུ་ནང་གི་ཉ་མོ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་ལ་བྱས་པ་དང་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོས་སད་མར་ཀར་ལ་ཡ་མ་བྱས་པས་སད་མར་ཀར་གྱིས་ཁོ་གཉིས་ནི་ནམ་མཁའི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་འདྲ་བར་གཉེན་དུ་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ།
གཞན་ཡང་རྟོགས་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་རིང་ལ་བློན་པོ་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་གློ་བ་རིང་བའི་ཚེ་འདུས་སྲོང་གིས་བླངས་པའི་མགུར་གླུ་ཁྲོད་བྱུང་བའི་དཔེ་དག་ཐད་ཀར་བཀོད་ན། དགུང་གི་ཉི་མ། དོག་མོ་ས་གཞི། མདའ་དྲང་མོར་སྒྲོ་ཡིས་བརྒྱན་པ། མདའ་དྲང་མོ་ལྟོང་ལ་སྤྲད་པ། མདའ་ཡི་མདེའུ་རྣོ་མོ། འདབ་ཆགས་བྱ། བྱ་ཡི་གཤོག་སྒྲོ། བྱ་ཚེ་ཟད་ཁྲ་ཡི་གཟན་དུ་གྱུར་བ། རུས་སྦལ་འཕུར་ལ་རེ་བ། ཆུ་མིག་དགུང་ལ་འཕྱུར་བ། རྡོ་ཕ་བོང་གྱེན་ལ་འགྲིལ་བ། འོད་སྣང་མེ་ལྕེ་སྦར་བ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་གངས། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ། གླང་བ་མོ། འབྲོང་ཕོ་མོ། སྟག་དམར་ཡག མཁའ་ལྡིང་གི་རྒོད་པོ། སྐྱིད་ཆུ་སྔོན་མོ། གནུབས་ཀྱི་མཚོ་མོ་གླིང་དགུ། གྲང་པོའི་མཚོ་མོ་ལེ་གོང་། ཤ་མེད་རི་བོ་གངས་དཀར། པྱ་མདའི་ཡུལ་གྱི་ཁང་སྐྱ། ཕྱིང་བའི་ཡུལ་གྱི་སྟག་རྩེ། ནམ་མཁའི་ཉི་ཟླ། མི་ཡིས་རྟ་ལ་ཞོན་པ། རྟ་ཡིས་མི་ལ་ཞོན་པ། རྩྭ་ཡིས་ཟོར་བ་གཅོད་པ། ཟོར་བས་འཇག་རྩྭ་འབྲེག་པ། རྟ་ཕོ་མི་ལ་ཞོན་མི་རུང་བ། རྩྭ་ཡིས་ཟོར་བ་གཅོད་མི་ཐུབ་པ། བྱ་བྱིའུ་མ་བུ་ཁྱུ་གཅིག་ཡོད་པ་ཙི་ཙིས་འུར་སྒྲ་དང་བཅས་མ་ཉིད་ཁྲ་ཡིས་བཟུང་ཞིང་བྱ་ཕྲུག་ཐམས་ཅད་ཐང་ལ་འཁྱམས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་དཔེ་མང་པོ་འདི་དག་གིས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གིས་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་ལ་བཀྱོན་གནངས་ཚུལ་སོགས་གསལ་གྱི་ལེར་བསྟན་ཡོད། འདུས་སྲོང་གིས་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་འདྲེན་ཁར་ཅོག་རོ་བཟའ་དང་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་ཡོད་པས་ཕན་ཚུན་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་ལྟར་མཛད་པའི་ཚེ། བློན་པོ་ཁེ་རྒྱལ་ཏོ་རེ་མདོ་སྣང་གིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐུགས་གསོ་མཛད་པའི་མོད་ལ། བཙན་མོ་ཅོག་རོ་བཟའ་ལ་མཚང་འདྲུ་བའི་གླུ་བླངས་པའི་ཁྲོད་ཀྱང་དཔེ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། འབྲོང་རུ་ཐུར། སྟག་རིས་བཀྲ། རྟ་མདོ་བ། འབྲོང་གི་རྭ་ཅོ། སྟ་མ་སྟེའུ། ཉ་ཡི་དྲི། ཟངས་ཀྱི་གཡའ། ཁྱི་ཡིས་བདའ་བ། བསེར་མ་རླུང་བཅས་དང་། གཞན་ཅོག་རོ་བཟས་བློན་པོ་ཁེ་རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལ་བླངས་པའི་མགུར་དང་པ་ཚབ་རྒྱལ་ཏོ་རེའི་མགུར། མགར་མང་པོ་རྗེ་སྟག་བཙན་གྱིས་བཟའ་ཟླ་ཅོག་རོ་བཟའ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱ་ལ་བླངས་པའི་མགུར་གྱི་ཁྲོད་ནའང་དཔེ་མང་པོ་ཡོད་མོད་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པས་གོང་གི་འདི་དག་ལས་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དུས་སྐབས་ཀྱི་མགུར་གླུའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་སྟེ། རང་ས་རང་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེ་མང་བཀོད་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་སུ་ཡིས་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་བོ། །
བཞི་བ། ཤུགས་དྲག་པོའི་བརྩེ་ཚོར་གྱིས་ཕྱུག་པའི་ཁྱད་ཆོས།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་གང་ཡིན་ནའང་ཚོར་འདུ་ཤུགས་དྲག་པོ་ཞིག་གིས་བཅིངས་ཡོད་དེ། ལྷག་པར་དུ་སྐབས་འདིའི་མགུར་གླུ་ལ་མཚོན་ནའང་བརྩེ་དུང་དང་ཚོར་འདུས་ཆེས་ཆེར་ཕྱུག་པ་ལས། རང་དགར་ཅི་བྱར་མི་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་བླངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། མགུར་གླུ་བཞེངས་མཁན་ཚང་མའི་སེམས་པ་དགའ་བ་དང་སྐྱོ་བའི་སྐབས་སུ་མགུར་གླུའི་ལམ་ནས་སོ་སོའི་སེམས་སུ་དྲན་པའི་དོན་དེ་ཕན་ཚུན་ལ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཕྲན་དབང་དུ་བསྡུ་ཞིང་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་འཚོ་བ། རིག་གནས་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་འཕེལ་རྒྱསསུ་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཐུགས་དགྱེས་ཏེ་དབའ་དབྱི་ཚབ་ལ་བླངས་པའི་མགུར་ལས། "ད་ནས་ནི་ཕན་ཆད་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་འྀ་ང་མ་གཏང་བཏང། ང་འྀས་ཡིས་ནི་ཁྱོད་མྱྀ་གཏང་། ང་འྀས་ཡིས་ནྀ་ཁྱོད་བཏང་ན། དགུང་མཐའི་ནི་སྲུང་དུ་རུང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཎྀ་ང་བཏང་ན། ངས་པོ་རྣུ་རྨད་སྨད་དུ་རུང་།" 20ཞེས་པ་འདི་ནི་དབྱི་ཚབ་ཕ་ཚན་ནས་བཙན་པོ་ལ་གློ་བ་ཉེ་བས་སྲོང་བཙན་གྱིས་རྒས་ནས་ཡོད་པའི་དབྱི་ཚབ་ཀྱི་བུ་གང་རུང་ལ་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྩོལ་རྒྱུར་ཁས་བླངས་ཏེ་མགུར་བླངས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཙོ་བོ་རྗེ་བློན་ཕན་ཚུན་བར་དུ་ཡིད་ཆེས་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་བརྩེ་ཚོར་དང་ཀུན་སློང་ཞིག་གིས་བསླངས་ཏེ་བླངས་ཡོད།
དབྱི་ཚབ་ཀྱིས་བཙན་པོར་བླངས་པའི་མགུར་ལས"བཙན་དུ་ནྀ་བདག་འཚལ་ན། ཆུང་ན(ནས)ནི་རྗེ་ཁུར་ཆིག(ཅིང)པྱུག་དུ(ཕྱག་ཏུ)ནྀ་བདག་འཚལ་ན། ལྷ་རྀ(རིས)ནི་གཡང་སྐྱོང་ཤྀག རྗེ་འྀས་ཡིས་ནི་བཀའ་སྩལ་བསྩལ་ན། གཞའ་མ་ཎྀ་ཡུན་ཀྱི(གྱི)སྲིད།"21ཅེས་པའང་བློན་པོའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་མགུ་ཞིང་སྐྱིད་པ་སྟོན་པའི་བསམ་པ་དེ་བཅོས་མིན་དུ་མགུར་ལ་དྲངས་ནས་བསྟན་པ་རེད། སྲོང་བཙན་གྱི་གཅུང་མོ་སད་མར་ཀར་གྱིས་བླངས་པའི་མགུར་ལས"སྐྱ་མོ་ཎྀ་བསེང་བསེང་མོ"ཞེས་པའི་ཚིག་སོགས་ཀྱིས་སད་མར་ཀར་རང་ཉིད་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་པོ་ལིག་མྱི་རྒྱ་དང་འགྲིག་ཐབས་མེད་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བའི་དོན་སྟོན་ཞིང་རང་ཡུལ་དྲན་པའི་འདུན་པའང་ཅིག་ཅར་དུ་བསྟན་ཡོད་ལ། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་རྗེ་འབངས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་རྒྱལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཆེད་སྟོན་མོའི་སྐབས་སུ་བླངས་པའི་མགུར་ལས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བློན་པོ་མགར་ལ་མཐོང་ཆེན་པོ་མཛད་པ་དང་རྗེ་བློན་བར་གྱི་མཛའ་བཤེས་དང་བརྩེ་བའི་དུང་བ་ཟབ་མོ་མངོན་ཡོད་ཅིང་། བློན་ཆེན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་ལ་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱང་མཛད་ཡོད་པས་མགུར་བཞེངས་མཁན་གྱི་ཚིག་རྐང་རེ་ལ་ཤུགས་དྲག་པོའི་བརྩེ་ཚོར་གྱིས་ཕྱུག་ཡོད།
གཞན་ཡང་རྗེ་བློན་ཕན་ཚུན་བར་འགལ་བ་བྱུང་དུས་བླངཔ་ལ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་རིང་བླངས་པའི་མགུར་དེ། བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་གིས"ཀྱེ་གནའི་ནི་ཐོག་མ་རུ། གཞེ་འི་ནི་དང་པོ་ལ། དགུང་སྔོ་ནི་མ་འོག་གི། དོག་མོན་ནི་ཡ་སྟེངས་ན། མ་འཕང་ནི་ཤ་མྱི་ཁུམས། །འཕངས་ན་ནི་རལ་ཡང་སྟོངས། །རེ་ན་ནི་གཐང་དུ་ན། །རེ་དཀུའ་ནི་མཚུལ་དུ་དཀུའ། །"22ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་རིང་བློན་པོ་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་གློ་བ་རིང་པར་བླངས་ཤིང་མགུར་འདི་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་ཚུད་པའི་མགུར་གླུ་ཁྲོད་ཅུང་རིང་བའི་གྲས་ཡིན་ལ། འདིར་བཙན་པོ་རང་ཉིད་དང་སྐུ་གོང་མའི་བཀའ་དྲིན་དང་ཆེ་བ་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་ལ་རྗེ་བོ་བྱེད་རྒྱུའི་ཧམ་སེམས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་རྦབ་རྡོ་གྱེན་ལ་འགྲིལ་འདྲའི་དཔེ་མི་སྲིད་པར་བརྗོད་ཅིང་རྗེ་བློན་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཐང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མངའ་རིས་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་ཀྱིས་རང་ཚོད་མ་ཟིན་ན་བཅོམ་ཉེན་ཆེ་ཞེས་ཐ་ཚིག་དྲག་པོ་བསྒྲགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཐ་ཚིག་འདི་སྒྲོག་པ་པོ་རྒྱལ་པོ་འདུས་སོང་ཁོ་རང་ལ་མཚོན་ནའང་ཤིན་ཏུ་གཟབ་ནན་གྱིས་བླངས་ལ་ཉན་པ་པོ་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་ཁྲི་འབྲང་བཙན་བྲོད་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ནའང་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པས། འདི་ལྟ་བུའི་མགུར་གླུ་རྗེ་བློན་ཕན་ཚུན་བར་ལ་བཞེང་དུས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་སེམ་པའི་བརྩེ་ཚོར་དྲག་པོ་ཞིག་སྟེ། གཅིག་ནི་ཁྲོ་ཞིང་དཔའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དང་ཅིག་ཤོས་ཉམས་ཆུང་ཞིང་སེམས་པ་ཀློང་ཀློང་པོར་བྱེད་པ་ཞིག་གོ །
དེ་ཡང་བརྩེ་ཚོར་གྱིས་ཕྱུག་པའི་མགུར་གླུ་འདི་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་དམིགས་ས་གཙོ་བོ་ནི་སྐབས་དེའི་ཆབ་སྲིད་དགོས་མཁོ་དང་གོ་གནས་འཕྲོག་རྩོད། རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁོངས་འཕྲོག་རྩོད་བཅས་ཀྱི་ངོས་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བའི་བརྩེ་དུང་ཤུགས་དྲག་པོས་ཕྱུག་པ་ལས་གོང་ནས་གླེང་ཟིན་པའི་རྗེ་མི་ལའི་མགུར་འབུམ་སོགས་ཕྱི་དར་མགུར་གླུ་མང་པོ་ཞིག་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲའོ། །
ལྔ་བ། ཞར་བྱུང་དུ་མགུར་གླུ་གཞན་འགའ་གླེང་བ།
ཞར་བྱུང་དུ་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཕྱིས་བྱུང་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་རུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་རིང་བྱུང་བར་གྲགས་པའི་མགུར་གླུ་འགའ་སྟེ། བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་མ་བཞེངས་གོང་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་བསམ་ཡས་ཧས་པོ་རིར་བྱོན་དུས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་བློན་པོ་ཐམས་ཅད་བསུ་བར་བྱོན་མོད། དེར་རྒྱལ་པོས་ང་ས་བདག་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ལ་རྒྱལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་ཁྲིམས་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ང་ལ་ཕྱག་བྱེད་སྙམ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་ང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཡིན་ལ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཚེའི་རིག་འཛིན་བརྙེས་པ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོས་ང་ལ་ཕྱག་བྱེད་སྙམ་སྟེ་སུས་ཕྱག་འཚལ་རྒྱུ་ལ་མ་མཐུན་པས། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ང་ཆེ་ང་བཙན་གྱི་མགུར"ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་འཆི་ལ་རྟག །ཡོ་ག་ཚེའི་རིག་འཇིན་བརྙེས། །ང་འཆི་མེད་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཡིན། །ཁམས་གསུམ་དབང་སྡུད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཡོད། ། བོད་ཀྱི་མངའ་བདག་ལྷ་སྲས་ལ། །ཁྱེད་མངའ་ཐང་ཆེ་བར་གློ་བ་དགའ། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ། །རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་བཞེས་ཕྱག་འཚལ། །"23ཞེས་པ་དེ་བེས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྷ་འདྲེ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་མཛད་ནས"ཧཱུྃ་ང་ནི་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཏེ། མངལ་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ཡིན། །ལུས་ལ་གནོད་པས་མི་ཚུགས་རྒྱུ་ལུས་དག །ཡོ་ག་ཚེ་ཡི་རིག་འཛིན་གྲུབ་པ་བརྙེས། །ངའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལྷ་རུ་གསལ། ། "24ཞེས་པའི་མགུར་བཞེས་པ། ད་དུང་བསམ་ཡས་གཙུག་ཁང་བཞེངས་གྲུབ་གནངས་ནས་དགའ་སྟོན་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་མགུར་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་མོད། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མགུར་གླུའི་ཁྱད་ཆོས་དག་གླེང་སྐབས་འདི་དག་གླེང་མེད། དེ་ཡང་སྐབས་འདིའི་མགུར་གླུ་དག་ནི་ཚིག་གི་འགྲོས་ལུགས་དང་དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག དཔེར་བཀོད་པ། བརྗོད་བྱའི་བསམ་བློ་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མགུར་གླུ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་དང་གཅིག ཏུན་ཧོང་གི་མ་ཡིག་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག་པ་དང་གཉིས། ཕྱིས་བྱུང་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་མཁན་དག་གིས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྟུན་ནས་འོས་འཚམ་གྱི་མགུར་བསྒྲིགས་པའང་མི་སྲིད་པ་མེད་པ་དང་གསུམ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་མ་གླེང་ལ། དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་སོགས་སྔོན་མའི་མགུར་གླུར་དཔྱད་མཁན་དག་གིས་ཀྱང་གོང་གི་མགུར་གླུ་འདི་དག་མ་གླེང་བ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མ་ཡིན་སྙམ།
མདོར་ན། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་མགུརགླུ་དག་ནི་དེའི་སྔོན་གྱི་མགུར་གླུ་དང་མ་འདྲ་ལ་ཕྱི་དར་མགུར་གླུ་དང་ཡང་མ་འདྲ་བས། འདིར་ཆེད་དུ་དུས་མཚམས་དེར་བྱུང་བའི་མགུར་གླུ་དག་གི་གདངས་དབྱངས་ལས་མངོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཚིག་འགྲོས་ལས་མངོན་པའི་ཁྱད་ཆོས། དཔེ་མང་བཀོད་པའི་ཁྱད་ཆོས། གཞན་ད་དུང་མགུར་གླུ་བཞེངས་མཁན་གྱི་རྗེ་བློན་འབངས་གསུམ་སུ་ཡིན་ནའང་ཤུགས་དྲག་པོའི་བརྩེ་དུང་དང་ཚོར་འདུས་བཅིངས་ཏེ་བཞེངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཅས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡིག་ཐོག་སྙན་ངག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མོད། ནུས་ཚོད་ཀྱིས་གོང་གི་དེ་དག་ལ་རང་བློས་དཔྱད་ཙམ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རིག་ཚན་མི་འདྲ་བའི་ངོས་དང་དཔྱད་མཁན་མི་འདྲ་བ་སོ་སོས་བལྟས་ན་ད་དུང་ཡང་སྔོན་མའི་དཔྱད་མཁན་དག་གིས་གླེང་ཟིན་པ་དང་ཕྲན་གྱིས་གླེང་བའི་ཁྱད་ཆོས་མ་འདུས་པའི་རིག་ཚན་གཞན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གང་མང་མཆིས་ངེས་པས། ཕྲན་གྱིས་སྔོན་མ་དག་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བསྐྱར་བཟློས་ཀྱི་ངལ་བ་དང་དུ་བླངས་པ་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་གི་ཡབ་མེས་གོང་མའི་རིག་གནས་བང་མཛོད་ལས་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་ས་གཤིན་པོར་འཁྲུངས་པའི་མགུར་གླུའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་དག་ལ་ཁ་གསབ་ཙམ་དང་གཟུར་གནས་མཁས་པ་རྣམས་ནས་ད་དུང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྨོན་གྱི་ཀུན་སློང་དག་པོས་བྲིས་པའོ། །