text:
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན། ཁོང་གིས་སྲིད་དོར་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་མཐར་རྒྱལ་པོ་དགྲོང་མཁན་གྱི་ལག་དམར་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་བོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།
གནད་ཚིག ལྷ་ལུང་། འཁྲུངས་ལོ། རབ་ཏུ་བྱུང་པ། འགལ་བ། མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས།
དང་པོ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འཁྲུངས་ལོའི་སྐོར།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་གཅིག་མཐུན་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་བོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་ལས་སྐལ་རྫོགས་པར་བྱེད་མཁན་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་ལ། དོན་གྱིས་ཁོ་ནི་སྲིད་ཕྱོགས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག དེ་ནི་ཁོས་མཐར་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ལྐོག་གསོད་བྱེད་པའི་ལམ་ཁ་དེ་འདེམ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན་དེའི་མཐིལ་རྟོགས་པ་ལ་ཁོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་ནས་གླེང་ན་གོ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ཐུབ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྙིང་པ་དབང་ཐང་ཅན་ཞིག་ནས་སྐྱེས་པར་བརྟེན། ཁོང་སྐུ་ན་ཆུང་བའི་དུས་ནས་སྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པར་མ་ཟད། སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཀྱང་ཁུར་མྱོང་ཡོད། ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་ལྷ་ལུང་ཞེས་འབོད་ལ་དེ་ནི་རུས་རྒྱུད་རྙིང་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ཞིག་ཡིན་པས་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག །བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཨ་ཕོ་ལྡོང་ལ་རུས་ཚན་མང་དུ་གྱེས་པ་ལས་ལྡོང་རུས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་ལ། ལྷ་ལུང་ནི་དེའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པར《 རིགས་རུས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》 དང《 བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ》 ཞེས་པའི་དཔེ་རྙིང་གཉིས་ན་གཅིག་མཐུན་གྱིས་གསུངས་འདུག [1]དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་། ལྷ་ལུང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒེར་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རུས་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བཤད་ལ། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱི《 བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང》 ནང་།"ཡི་དམ་ལྷ་དང་བླ་མས་བདུད་འདུལ་དཔའ་བོར་ལུང་བསྟན་པས་ལྷས་ལུང་དུ་གྲགས། "[2]ཞེས་གསུངས་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བགྲང་འདུག་མོད། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱིས་ལྷ་ལུང་དང་ལྷས་ལུང་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་མ་གསུངས་ཤིང་། དེ་ནི་ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་གི་གོ་དོན་ཡིན་པར་དེ་བས་ཀྱང་བསྟན་མེད།ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒེར་མིང་ཞིག་གམ་ཁོས་ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་གྱི་ཆེ་བ་ལའང་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཞེས་འབོད་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ནུས་ལ། ལྷ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་ཁྱིམ་རྒྱུད་དབང་ཐང་ཅན་གྱི་བུ་ཕྲུག་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་། རབ་བྱུང་གི་མཚན་གྱི་ཐོག་མར་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རུས་མིང་མ་བརླག་པར་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཡོད་དེ། སད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་རྦ་ཁྲི་གཟིགས་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས། རབ་བྱུང་གི་མཚན་ལ་རྦ(དབའ)དཔལ་དབྱངས་ཞེས་འབོད་པས་ཀྱང་མཚོན་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཀྱི་བཙུན་མོ་རིམ་བྱོན་གྱི་གྲས་སུ་ལྷ་ལུང་བཟའ་དཔལ་རབ་འབྱིན་རྗེ་[3]ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ཀྱང་། ཁྱིམ་རྒྱུད་འདི་དང་བཙན་པོ་ཚང་གི་བར་གཉེན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ། །
ལྷ་ལུང་ཞེས་འབོད་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ནི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་ནས་བཟུང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྙེད་ཐུབ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་དངོས་སློབ་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་སྐད་གྲགས་ཅན་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ཞེས་པ་ཐོན་འདུག་པས་མཚོན་ཐུབ། དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་པའི་ཁྲོད་ན་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་དང་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་དགྲོང་མཁན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གཉིས་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྐུ་ཞབས་ཁང་དཀར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་།"《 དེབ་ཐེར་དམར་པོ》 སོགས་སུ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ལ་སློབ་མ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་བར་མ་ཟད་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་ཀྱི་མི་ཡིན་ཅིང་། གླང་དར་བཀྲོངས་སྐབས་སུ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། དེ་འདྲའི་སྐུ་ན་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པའི་གྲྭ་བ་བགྲེས་སོང་གི་རྟ་རྩལ་དང་སྒོ་ནས་བཀྲོངས་པའི་སྐོར་འདི་བཞིན་བསམ་ཞིབ་མི་ནུས་པ་ཞིག་རེད།"[4]ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐུ་ཞབས་ཁོང་གིས་ལུང་དུ་དྲངས་པའི《དེབ་དམར》ནང་ཞིབ་ལྟ་བྱས་ཚེ། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་སློབ་མ་དེའི་མཚན་ལ་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ཞིག་རྙེད་མི་ཐུབ་པས། རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལུང་ཚིག་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པ་ནི་མཁས་པའི་རང་ཚུགས་ཤོར་བ་མ་ཡིན་གྲང་། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྲིད་དོན་གྱི་ཕན་ཁེར་དམིགས་ནས་ཐོག་མར་ནང་ཆོས་སྤེལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་སྐད་གྲགས་ཅན་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ལྟ་བུ་འཁྲུངས་ནས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ཕྱིར་མངོན་པར་མ་ཟད།དེ་དུས་སུ་ནང་ཆོས་སྤེལ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དགོངས་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དང་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་གཉིས་བར་གཞི་ནས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཚུགས་ཟིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། 《 མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》 ནང་གསུངས་པ་ལྟར་ན།ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ནི་ལོ་ཙཱའི་ལས་གཉེར་མཁན་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ནང་བློན་གཙོ་གྲས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག[5] ཕྱིས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ནང་ཆོས་སྔར་ལས་རྒྱ་ཆེ་རུ་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཏུ་ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་གར་སྟེགས་སྟེང་གི་དབང་ཐང་རྒྱས་བཞིན་པའི་གྲས་སུ་བརྩིས་ཆོག་སྟེ།《 དབའ་བཞེད》 ཀྱི་ཟས་གཏད་ལེའུ་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་འདས་མཇུག་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་སྟངས་ཐད་ལ་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་བར་རྩོད་པ་བྱུང་བ་དང་། རྩོད་པ་དེའི་གྲས་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་གི་མིང་ལ་ལྷ་ལུང་ལྷུན་གྱི་དཔལ་ཞེས་འབོད། ཁོ་བན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་འཛིན་བྱས་ནས་སྲིད་ཀྱི་བློན་པོ་གཙོ་བོ་མཆིམས་བཙན་བཞེར་དང་སྣ་ནམ་རྒྱལ་མཚན་ལྷ་སྣང་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན། ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཐང་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་ཐུབ།ལྷ་ལུང་ལྷུན་གྱི་དཔལ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་ཕ་མ་གཅིག་པའི་སྤུན་མཆེད་ཅིག་མ་ཡིན་མོད། ཁོ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་པར་མ་ཟད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལས་ཅུང་རྒན་པའི་ཁུ་བོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས། དེ་བཞིན་དུ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བཞག་པའི་རྗེ་བློན་མནའ་བསྒགས་ཀྱི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་ནང་། སྣ་བློན་བཀའ་ལ་གཏོགས་པའི་གྲས་སུ་ལྷ་ལུང་བློན་མང་བོ་རྗེ་སྐར་ཀོང[6]ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མི་ཐོག་དེ་ལ་སྔར་བཞིན་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་མི་རྣམས་དང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་མ་ཆད་པར་གནས་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་བོ། །
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ནང་གསུངས་པ་ལྟར་ན། འབྲོམ་སྟོད་གུང་མོ་ཆེ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡིན།[7] དེ་བཞིན་དུ་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ནང་དུའང་འབྲོམ་ཐོད་གུང་མོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མི་འདྲ་བ་ཆེར་མེད།《 བོད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ》 ཞེས་པའི་དེབ་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན། འབྲོམ་སྟོད་ཅེས་པའི་ཡུལ་དེ་ལྷ་ས་ནས་དབྱིན་ལེ་བཅོ་ལྔའི་མཚམས་སུ་ཡོད་ཟེར།[8] མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་འབྲོམ་སྟོད་དང་འབྲོམ་ཐོད་གཉིས་ནི་ཡུལ་མིང་གཅིག་ཏུ་བཞེད་ལ། ཕྱིས་སུ་འབྲོམ་སྟོན་པའི་དབུ་ཐོད་ནང་བཞུགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཡུལ་དེར་བརྩིགས་པར་བརྟེན་ནས་འབྲོམ་ཐོད་དུ་མིང་ཆགས་པར་གསུངས།[9] དེ་ལྟར་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ལ་འབྲོམ་ཐོད་གུང་མོ་ཆེ་ཞེས་འབོད་པའི་མིང་དེ་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པས། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་ཡུལ་དེའི་མིང་ལ་གང་འདྲ་ཟེར་བ་བརྗོད་ཐུབ་བྲལ་ལོ། །ཡུལ་དེར་འབྲོམ་ཐོད་མཆོད་རྟེན་ཟེར་བ་ཞིག་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟ་བོད་ལྗོངས་སྟག་རྩེ་རྫོང་འབྲོམ་ཐོད་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་འབྲོམ་སྟོད་དུ་ནམ་ཞིག་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་སྐོར་ནི་དཔྱད་པ་གཏོང་བའི་གནས་ཤིག་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་ཁ་གསལ་གཅིག་མཐུན་ཞིག་གསུངས་མེད།ཀ་ཐོག་གི《 བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང》 ནང་། "ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཞེས་བླ་མ་དགོངས་འདུས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་བཀའ་རྒྱ་མར་གསལ་བོར་གསུངས་པས། དེ་ཚེ་མེ་སྟག་དང་མེ་ཡོས་གང་རིག་ཏུ་འཁྲུངས་དགོས།"[10]གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱི་ལོར་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས། ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོའི་འདས་ལོ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་འཁྲུངས་ལོ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལྡེའུ་མིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་རྣམ་བཞིའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ལ། ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིར་སྲིད་བསྐྱངས་ནས་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། སྤྱི་ལོ798ལོར་རྒྱལ་སྲས་ཐ་ཆུང་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་པ་རེད། དེ་དུས་ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྔར་བཞིན་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱིས་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནང་བའི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དང་པོའི་ནང་། གཅེན་པོ་མུ་རུག་བཙན་པོ[11]ཞེས་མཚན་བཀོད་ཡོད་པ་དེས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག བཀའ་གཙིགས་དེ་ནི་ནམ་ཞིག་ལ་གནང་བའི་ལོ་ཚིགས་གསལ་དག་ཆོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་མོད། བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དེའི་ངོས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་གཅེན་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་བཀྲོངས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཏུ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་སྐབས། སྲིད་དོན་གྱི་དཀའ་རྙོག་མང་དག་ཅིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་དང་། སྐབས་དེར་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བཙན་པོ་ལ་སྲི་ཞུ་ལེགས་པོར་བགྱིས་ནས་དཀའ་ཚེགས་དེ་དག་ལས་རིམ་པར་ཐར་བའི་སྐོར་བྲིས་ཡོད་པར་བརྟགས་ན། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་།[12] བཀའ་གཙིགས་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ800-810བར་བྱུང་ཟེར་བ་དང་། གཞན་ཡང་སྤྱི་ལོ798- 800བར་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད་མོད། དེ་ནི་ཚོད་དཔག་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་གནད་དུ་ཁེལ་བ་ཞིག་སུ་ལའང་མེད། བཙན་པོ་འདི་བའི་སྐུ་རིང་གི་འབྲུག་ལོ་ཕྱི་མ་སྟེ་སྤྱི་ལོ812ལོར་ཡང་བསྐྱར་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཀའ་གཙིགས་གཉིས་པ་གནང་ཡོད་ལ། བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དེའི་ནང་གཅེན་པོ་མུ་རུག་བཙན་པོའི་མཚན་བཀོད་མེད། དེས་སྤྱི་ལོ812ལོར་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་གྲོངས་ཟིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག སྤྱི་ལོ800ནས་སྤྱི་ལོ812བར་གྱི་ལོ་གང་རུང་ཞིག་ལ་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་ཚེ་ལས་འདས་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ཆོག་པས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་དུས་ཚོད་དེའི་ནང་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དོན་གྱིས་གོ་ཐུབ། 《 བོད་སིལ་བུའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང》 ནང་། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་མཆོག་གིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་འཁྲུངས་ལོའི་ཐད་ལ་མེ་སྟག་གམ་མེ་ཡོས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་བཟུང་ནས་སྤྱི་ལོ786དང་སྤྱི་ལོ787གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ཞིག་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་འཁྲུངས་པར་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད།[13] ཡིན་ན་ཡང་། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་འདས་རྗེས་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་གསུངས་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཁུངས་སུ་མཛད་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞིག་མིན་མོད། མེ་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ786དང་མེ་ཡོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ787གཉིས་གང་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྔར་བཞིན་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་གོང་གི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དང་པོའི་ནང་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག་པས། ཁོང་གི་བཞེད་དགོངས་དེ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་མེད་དོ། །བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཀའ་གཙིགས་དང་པོ་གནང་བ་རེད། དེ་ནི་ཆེས་སྔ་ན་ཡང་སྤྱི་ལོ800ལོའི་ཡན་ཆད་ཡིན་མི་སྲིད། ལོ་དེ་ནས་སྤྱི་ལོ812ལོའི་བར་གྱི་ལོ་བཅུ་གསུམ་ནང་ལྕགས་སྟག་དང་ལྕགས་ཡོས་གཉིས་ལས་མེ་སྟག་དང་མེ་ཡོས་འབབ་ཐུབ་མེད། དེས་ན་ང་ཚོས་ལྕགས་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ810དང་ལྕགས་ཡོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ811གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ཞིག་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཚོད་དཔག་བྱས་ཆོག་པར་སྙམ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོ846ལོར་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་སྐབས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ལས་བརྒལ་མེད་པ་ཤེས་ཐུབ། 《 མྱང་རལ་ཆོས་འབྱུང》 ནང་། འོད་སྲུང་གི་སྲས་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་རུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་སྒྲུབ་པ་གནང་ནས་བཞུགས་ཡོད་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན་ཡང་།[14] ཁོང་ནི་ཆེས་སྔ་ན་ཡང་དུས་རབས་དགུ་པའི་མགོ་སྟོད་དུ་འཁྲུངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག་གོ །
གཉིས་པ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར།
ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་ཐོག་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས། མིང་ལ་སྟག་ཉ་བཟང་ཞེས་འབོད་ལ། ཡིག་ཚང་ཁ་ཤས་ནང་སྟག་ཉག་བཟང་ཞེས་བྲིས་པའང་སྣང་།[15] མཚན་གྱི་ཐོག་མར་སྟག་ཅེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་ཁ་གསལ་ཞིག་མ་བྱུང་མོད། དེ་ནི་རུས་མིང་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྔོན་གཡུལ་དུ་ཞུགས་ནས་དཔའ་བའི་ལས་བསྒྲུབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྙམ། དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ། དཔའ་བོ་སྟག་གིས་མ་བསྟོད་ན། དཔའ་བོ་བྱས་པ་དོན་མེད། ཡང་ན་དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྟག་བསྐོས་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། ལྷ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་དྲག་པོ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་ནས་བྱས་རྗེས་འཇོག་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་གོང་བཀུར་དང་ཆོ་ལོ་གནང་སྐབས། སྟག་སློག་གིས་བསྟོད་སྲོལ་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་དཔའ་བོ་དག་གི་མཚན་གྱི་ཐོག་མར་སྟག་གི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་ནི།《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ནང་།"ཅོག་རོ་སྟག་ཅན་གཟིག་ཅན་མཐའི་སོ་ཁ་བསྲུངས་པས་ཆེ།"[16]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དཔའ་རྒོད་རྣམས་ལ་ཆེད་དུ་སྟག་གཟིག་གི་མིང་གིས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། སྔོན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས།རྒྱ་བོད་སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དཔག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད།གཡུལ་ལ་མཁས་པའི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག་སྟེ།《 གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང》 ནང་།"རྒྱ་བོད་མཚམས་བསྲུངས་ཏེ་རྒྱ་རྣམས་བཏུལ"[17]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཁོང་སྔོན་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས་སོ་མཚམས་སྲུང་བ་དང་དྲག་པོ་གཡུལ་ལས་ནང་དགྲ་སྡེ་ཆམ་ལ་ཕབ་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་མྱོང་བ་ནི་གོང་གི་བཏུལ་ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག་མོད། དུས་ནམ་ཞིག་ལ་གཡུལ་འགྱེད་གང་དང་གང་ལ་ཞུགས་པ་དང་དཔའ་བོའི་མཛད་རྗེས་གང་དང་གང་ཞིག་བཞག་པའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གཞི་གང་ཡང་ལག་ཏུ་མ་ཚུད་པས་ད་སྔ་སུས་ཀྱང་ཞིབ་ཆ་ཅན་ཞིག་བཤད་མེད་མོད། ཁོང་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་གོང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དམག་དཔོན་དཔའ་བོ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཀུན་ཞལ་མཐུན། གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་དམག་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་བ་དང་ཕྱིས་སུ་བཙན་པོ་འུ་དུམ་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་བར་ན་འབྲེལ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་མོད། དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བཙན་པོ་འུ་དུམ་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་སྐོར་ལ་གཟབ་ནན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཆུང་དུས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁོང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཐང་སོགས་སྣང་མེད་དུ་བཏང་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པའི་འབྱུང་རྩ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོ་ན་ལ་ཐུག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་དེ་བྱུང་བ་རེད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དེ་ནི་ཁོང་རང་ཉིད་ཁོ་ནའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་མཐུག་པའི་སྣུབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་མི་སྣའང་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ལྐོག་གསོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་འདོན་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཞུགས་ཡོད་པ་ལ་བལྟས་ན། དེ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེན་པ་རྐྱང་རྐྱང་གིས་བསླངས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་སྲིད་དོན་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག་གོ །
སྤྱིར་ན་འཛམ་གླིང་གི་ངེས་པ་དོན་གྱི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་རྣམས་ལ་རབས་ནས་རབས་སུ་བརྒྱུད་པའི་ངག་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་ཁོང་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་མང་དུ་འགོས་འདུག །དེས་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་དེ་དག་གི་སྣང་བརྙན་སྔར་ལས་གསལ་པོ་དང་མི་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་བློ་ངོར་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་འཇོག་པར་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཙ་ན།ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་ངོ་མཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་ཞིག་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཙན་པོ་འུ་དུམ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་ཁོ་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་མིན་པར། ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེས་ཏག་ཏག་ཁོང་ནི་ངོ་མཚར་གསང་བའི་མི་སྣ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་རྐང་མཐིལ་གྱི་རྨེ་བ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་གོས་ལྷགས་རླུང་གིས་ཁྱེར་བའི་རྗེས་བསྙེགས་ནས་བྲག་ཡེར་བ་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གནའ་བོའི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་དག་ལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་འཚེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མཚར་ཅན་མང་དུ་གླེང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན།ལྷ་ལུང་གི་མེས་པོ་དག་གི་གྲས་ན་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཁས་པའི་རྩེར་སོན་པ་ཡོད་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་བྱིས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད་པར་ངེས། དེ་ནི་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་དམག་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་བསྐྱུར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཕོད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། སྔོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ནང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་མཐུན་པ་ཆེར་མེད།《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ལས།"ལན་གཅིག་གོ་ཆ་ཕུད་པའི་རྨོག་གི་ནང་ན་ཏོག་གི་གཟུངས་བཞུགས་པ་བཀླགས་པས། བྲ་ཉེ་ལ་ནི་གང་སྐྱེས་པ། །རྐང་མཐིལ་རྨེ་བ་དམར་པོ་ཅན། །ཤི་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཟེར་བ་མཐོང་། རྐང་མཐིལ་བལྟས་པས་རྨེ་བ་དམར་པོ་ཞིག་འདུག ཀློག་མཁན་ལ་ཀློག་ཏུ་བཅུག་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་ཟེར། དེར་ཡབ་མཆེད་གཉིས་ཁོང་རང་སྤུན་གསུམ་དང་བཅས་པ་བསམ་ཡས་སུ་པཎྡིཏ་བཞུགས་པའི་རྩར་ཕྱིན།བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།"[18]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སྟེང་གི་མཚན་མ་གང་རུང་ཞིག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཡབ་དང་དེའི་སྤུན་མཆེད་ཅིག །ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོང་སྤུན་གསུམ་དང་བཅས་ཁྱོན་སྡོམ་མི་ལྔ་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡོད། ལུས་ཀྱི་རྨེ་བ་ལ་བརྟག་པ་ནི་གནའ་མིའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན་སྟེ། ཁོ་ཚོས་རྨེ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་བྱ་དང་ལེགས་ཉེས་ཅི་འབྱུང་གི་མཚན་ལྟས་ཤིག་ཏུ་བལྟས་ཡོད།དེ་ནི་གནའ་བོའི་བོད་མི་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྨེ་བ་བརྟག་ཚུལ་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ《 མ་ཧཱ་བྷཱ་ར》 ཞེས་པའི་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་འཐབ་དཀའི་ལུས་སྟེང་གི་རྨེ་བ་དྲུག་ནི་དཔའ་བོའི་མཚན་རྟགས་སུ་བཤད་པ་དང་། རྒྱའི་ཧན་རྒྱལ་རབས་འཛུགས་མཁན་གྱི་གོང་མ་ལིག་པང(刘邦)གི་རྐང་བ་གཡོན་པ་ན་སྨེ་བ་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ཡོད་ཅེས་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ། གནའ་བོའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར། ལུས་ཀྱི་རྨེ་བ་དམར་བོ་ནི་དཔའ་བོའི་རྟགས་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མི་ཚེ་ནང་གྲི་མཚོན་གྱི་འཐབ་མོ་མང་བ་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་སྤྱི་ལ་ངན་པ་སོགས་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྟགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི།བོན་གྱི《 ལེགས་བཤད་མཛོད》 ལས།"དཔྲལ་བའི་ཁྲག་གི་སྨེ་བ་དེས། །གྲི་ཡུལ་གྲི་མཚོན་རྒྱས་པར་ཤོག །"[19]ཅེས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་པ་དགུ་ཚང་དུ་ངོས་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་རང་ལུས་ཀྱི་རྨེ་བོ་དམར་པོ་ལ་བལྟས་ནས་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་དམོད་མོ་བོར་བ་དེས་ར་སྤྲོད་བྱས་འདུག །འདི་ལྟ་བུའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ནས་ཕར་བལྟས་ཚེ། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་སོ་སྲུང་དཔའ་བོར་གྲགས་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རང་ལུས་ཀྱི་རྨེ་བ་དམར་པོ་དེ་སྡུག་པའི་ལས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ནས་སྲིད་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའང་གོ་བ་ལེན་དཀའ་ཞིག་མ་ཡིན། དམག་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཐང་རྒྱས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། ནང་མི་མང་པོ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོས་ནས་བཟང་ལྟས་ཤིག་མིན་པ་ལྟར་སྣང་མོད། བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་དབང་ཐང་ཅན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ཁ་འདེམ་རྒྱུ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དགོངས་དོན་ལ་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ཡོད། དེ་ནི་ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མཐོང་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཞང་སྣ་ནམ་རྒྱལ་མཚན་ལྷ་སྣང་གིས་གྲའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། འབྲོ་ཁྲི་སུམ་རྗེ་སྟག་སྣང་གིས་གླིང་ཁྲི་རྩེ་བཞེངས་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ཚེ་སྨད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་གཙོ་བོར་གཉེར་བའི་སྐོར་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་རྒྱ་ཡིག་སྨོན་ལམ་ཤོག་དྲིལ་ཁག་ནང་གསལ།[20]ཐ་ན་དབས་སྟག་སྙས་ཀྱང་བྲན་ཀ་དཔལ་ཡོན་ལ་བཀྱོན་ཕབ་པའི་སྡིག་བཤགས་སུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གློ་བ་ཉེ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅིག་གི་ངོས་ནས་ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལམ་ཁ་དེ་བདམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེའི་མི་སྣས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དེ་ཡང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀ་ཉམས་དམས་ཀྱི་གཡང་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་ཡིན་ན་ཡང་། བཙན་པོའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་ལ་ནུས་པ་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཡང་ཐོན་མ་ཐུབ། ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་འདི་འདྲ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་པར་སྙམ་སྟེ། བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་རིམ་གྲས་མཐོན་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་བརྟེན།ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་གཙོ་བ་དང་། སྲིད་དང་རིག་གཞུང་གཉིས་ལས་རིག་གཞུང་གཉེར་བའི་འདུ་ཤེས་ཤུགས་ཆེ་བ་མངོན་པར་གསལ་ལོ།།
ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་མི་སྐྱ་ཡིན་དུས་དམག་སྲིད་ཀྱི་ལས་གཉེར་བ་དང་དཔའ་བོའི་ཆོ་ལོ་བླངས་པ་སོགས་ན་བརྟགས་ན། ཁོང་རབ་ཏུ་བྱུང་དུས་མ་མཐའ་ཡང་ཕོ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཡོལ་ཟིན་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། སྤྱི་ལོ811ལོ་ཡས་མས་ཤིག་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་དབང་ཏུ་བཏང་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ནི་སྤྱི་ལོ830ལོའི་རྗེས་ཡིན་དགོས།གོང་ཏུ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་གསུང་ཚིག་ནང་།བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡིག་ཚང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གསུང་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ན་ཡང་། དེར་བརྟག་པར་བྱ་བ་འདི་ཡོད་དེ།གཅིག སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའམ་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ནི་ཐོག་མར་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ནས་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ཞིག་ལ་བཞུགས་འདུག །སྤྱི་ལོ798ལོར་རྒྱལ་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་སྐུ་གྲོངས་སྐབས། རྒྱལ་པོའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ཡང་བསྐྱར་བོད་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་ཡོད་ལ། ཐེངས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་དུས་ཡུན་ལོ་ག་ཚོད་ལ་བཞུགས་པ་གསལ་པོ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་བྲལ་མོད། སྐབས་དེར་གཏན་ཁེལ་གནང་བའི《 སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ནང་། མཐའ་བཞིའི་ཉི་འོག་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཞན་ལས་གདན་དྲངས་པའི་མཁན་པོ་དག་གི་མཚན་བཀོད་པའི་གྲས་སུ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་མེད་པ་ལ་གཞིགས་ན། སྤྱི་ལོ812ལོའི་སྔོན་ལ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་བོད་ཡུལ་དང་ཁ་གྱེས་ཟིན་པ་ཤེས་ནུས། དེར་བརྟེན་བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ལྷ་ལུང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོར་བཞུགས་ཐུབ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས། རབ་བྱུང་མཁན་པོའི་མིང་གི་ཤ་ཆས་ཤིག་བླངས་ནས་མཁན་བུའི་མིང་གསར་དུ་འདོགས་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོ་ཡིན་ཚེ། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའི་མཚན་ཟུར་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་མོད། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཟུར་ནང་འདྲ་བའི་ཆ་ཅི་ཡང་མེད་པས། ལྷ་ལུང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་གྱིས་མཁན་པོ་གཞན་ཞིག་གི་དྲངས་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་བོ། །
ང་ཚོས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་རབ་བྱུང་མཁན་པོ་སུ་ཡིན་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས།《 སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི》 ནང་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཐོན་པ་འདི་ལྟར།"མི་དྲུག་ཅར་རད་ནའི་མཁན་བུ་ཡིན།"[21]གསུངས་པའི་ནང་གི་མཁན་བུ་དྲུག་ནི་དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ་དང་། ཀ་འོད་མཆོག་གྲགས་དང་། ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་དང་། རོང་སྟོན་སེང་གེ་གྲགས་བཅས་ཡིན་པ་དེབ་ཐེར་དེའི་གོང་འོག་ཏུ་གསལ་པོར་རྙེད་ཐུབ་ལ། དེའི་གྲས་ཀྱི་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྤུན་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་མཉམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེབ་ཐེར་མང་པོ་ཞལ་མཐུན་པས། ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་གྱི་རབ་བྱུང་མཁན་པོ་ནི་རྦ་རཏྣས་གནང་ཡོད་པ་དོན་གྱིས་གོ་ཐུབ། བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་སྔ་ཤོས་ཁག་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན།རྦ་རཏྣ་ནི་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས་རྦ་ཁྲི་གཟིགས་ཞེས་འབོད་ལ། ཕྱིས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་མདུན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས་མཚན་ལ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་ཞེས་བཏགས། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་སད་མི་ཀུན་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པར་བརྟེན། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཐུགས་དགྱེས་ནས་བོད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་པ་ལྟར་རྦ་རཏྣ(རིན་ཆེན་གྱི་དོན)ཞེས་པའི་མཚན་ཡང་ཆགས་པར་གསུངས།[21] སྔོན་གྱི་འདུལ་བའི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་སྡོམ་བརྒྱུད་གསུངས་སྐབས། རྦ་རཏྣའི་མཚན་བཀོད་པ་དེས་ཀྱང་དམ་པ་འདི་བས་བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་ལ་མཛད་རྗེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བཞག་མྱོང་བ་མཚོན་ཐུབ། རྦ་རཏྣ་ཐོག་མར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ཡིན་ལ། དེ་དུས་ཁོང་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བཤད་དཀའ་མོད། ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་རྦ་ཁྲི་བཞེར་གྱི་བུ་རྦ་ཁྲི་གཟིགས(རྦ་རཏྣ)ཞེས་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བསླབས་པའི་སྐབས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ན།[23] དགུང་ལོ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གོར་མ་ཆག །ཕྱིས་ཀྱི་བཙན་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་དང་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན། ཁྲི་རལ་བ་ཅན་བཅས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་བཞུགས་ཡོད་པས་སྐུ་ཚེ་རིང་པོ་ཐུབ་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་ན《 སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ནི་བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་གཏན་ཁེལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་རྩོད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མོད། དཔེ་གཞུང་རང་ན་རྟ་ལོ་ཕྱི་མ་སྟེ་སྤྱི་ལོ814ལོར་བྱུང་ཟིན་པ་སུ་ལའང་དོགས་པ་མེད་པས། དེའི་ངོས་ཀྱི"བོད་ཀྱི་མཁན་པོ་རཏྣ་རཀྴ་ཏ"[24]ཞེས་བོད་ཀྱི་མཁན་པོ་གཞན་གྱི་ཐོག་མར་ཁོང་གི་མཚན་བྲིས་ཡོད་པ་དེས། དུས་རབས་དགུ་པའི་སྟོད་དུ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཧ་ཅང་རྒྱས་བཞིན་པ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག་ལ། དེ་བཞིན《 སྟག་ལུང་ཆོས་འབྱུང》 དང《 བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》 སོགས་ན་ཡང་། བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་མཁན་པོ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་སམ་རྦ་རཏྣ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་གྱི་དཀར་ཆག་བསྒྲིགས་པ་དང་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་བའི་སྐོར་གསུངས་འདུག་པས།[25] བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལའང་དམ་པ་འདི་བས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འཕྲིན་ལས་མུ་མཐུད་དུ་སྐྱོང་བཞིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་དུས་ད་གཟོད་ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་གྱིས་ཁོང་གི་སྐུ་མདུན་དུ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་དབང་གིས་སྤུན་ཆེ་བའི་མིང་ལ་རབ་འབྱོར་དབྱངས་དང་། སྤུན་འབྲིང་བའི་མིང་ལ་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། སྤུན་ཆུང་བའི་མིང་ལ་དཔལ་གྱི་དབྱངས་ཞེས་གསོལ། གོང་གི་མཁན་བུ་སྤུན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཟུར་རེ་རེ་ན་མཁན་པོ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་རེ་ཡོད་པའང་རྙེད་ཐུབ་བོ། །
ཡབ་དང་ཁོང་སྤུན་གསུམ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས། དེང་ཐོག་གྲིབ་ཀྱི་དཀར་མོ་རོང་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྒོམ་སྒྲུབ་གནང་ནས་བཞུགས། ཕྱིས་སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོང་གཅིག་པུ་བྲག་ཡེར་བ་རུ་ཕེབས་ཡོད། ཁོང་ས་དཔྱད་ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པར་བརྟེན་ཡེར་བ་ནི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བས་ཡིན། དེ་མིན་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང"ཡེར་བ་མ་ཞིག་བར་དུ་ལྷ་སའི་འདུན་མ་ཞིག་དོགས་མེད།"[26]ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྲག་ཡེར་བ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་གནས་གཞི་ཞིག་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གིས་ཡབ་དང་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཡེར་བ་རུ་གདན་ཞུ་གནང་བ་མ་ཟད། འཁོར་འབངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་མཆོད་རྟེན་དང་སྒོམ་ཁང་སོགས་བཞེངས་པ་དང་། བྲག་ཡེར་བའི་སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་སུ་དམིགས་ནས་བྱང་གི་ཚྭ་དྲངས་ནས་ཚོང་ལས་གཉེར་བ་སོགས་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བར་གྱུར། བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་སྤུན་ཆེ་བ་ལྷ་ལུང་དཔལ་འབྱོར་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མ་བབས་པར་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཚུལ་ནི།《 མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ལས།"དེ་ལྟར་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ལ་བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ཏོག་བྱེད། དེའི་ཚེ་འབངས་རྣམས་ཚང་མང་རིང་མོ་ལ་བད་གཡམ་གཏོང་ཙམ་ན་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་བང་ས་ཕུག་ན་བཞུགས་པས་སོར་རྡོ་འཕངས་པ་བང་ལ་ཕོག་པ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་རབ་འབྱོར་དབྱངས་འདི་ངེད་སྤུན་གསུམ་གྱི་ཆེ་ཤོས་ཡིན། ངའི་དགེ་བའི་ལས་འདི་ཙམ་ལ་ཟ་མ་ཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་སོར་རྡོ་འཕེན་པ་སྙམ་པ་དང་། རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་མདུན་དུ་ཡེར་བྱུང་སྟེ་ཕྱག་ཡུག་མཛད་ཅིང་འོ་སྐལ་སྒོམ་པར་ཆད་དམ་མཁར་ལས་བྱེད་པར་ཆད་གསུངས་པས་ལན་མ་ཐེབས།"[27]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་ནོར་སྒྲུབ་དང་རྟེན་བཞེངས་ལས་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་གཙོར་འཛིན་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་མོད།ཁོང་གིས་ནོར་སྒྲུབ་དང་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་ལམ་ཁ་དེ་མ་བཏང་བར་རྒྱུན་བསྐྱངས་འདུག །དེས་བྲག་ཡེར་བའི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ལ་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད། ཕྱིས་སུ་སྤུན་ཆེ་བ་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་བྲག་ཡེར་བ་རུ་མ་བཞུགས་པར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་ལ་སྒོམ་དུ་ཕེབས་སྐབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་རོགས་སུ་ཁྲིད་རྩིས་བྱས་མོད། ཁོང་དང་འཁོར་གཡོག་རྣམས་འགྲོ་འདོད་མ་བྱུང་བར་སྔར་བཞིན་བྲག་ཡེར་བ་རུ་སྒོམ་སྒྲུབ་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་ནས་བཞུགས་པ་རེད། སྐབས་དེར་བྲག་ཡེར་བའི་མཚན་སྙན་ཧ་ཅང་རྒྱས་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོམ་པ་མང་པོ་འཛོམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་ཁེལ་ཡོད་དེ།《 བྲག་ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་བླ་མ་ཟངས་རི་མ》 ལས།"ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དེར་ཚོགས་ཏེ་མཆོད་གནས་ཚོ་གསུམ་གྱི་རབ་ལ་སོ་སོར་སྐྱེལ། འབྲིང་ལ་འབྱོན་པར་ཞུ། ཐ་མ་རྣམས་ཕུག་རོན་སྣ་ནས་དུང་བུས་ཏེ་ཁྱམས་ཁྲ་མོར་འཚོག །འབངས་རླངས་མི་ཆེ་ཆུང་། སོག་མཐའ་བཞི། འ་ཞ་ཤ་ར། གཡེ་རྨ་སུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་ཆེན་རྣམས་ལ་གཡོག་བྱེད།"[28]ཅེས་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན། བྲག་ཡེར་བའི་ཆོས་སློབ་གཉེར་གྱི་བྱ་བ་གཞི་རྐང་ཚུགས་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ་ཆོས་དོན་གཉེར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་རབ་དང་འབྲིང་། ཐ་མ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བསླབ་རིམ་གྱི་མཐོ་དམན་ལྟར་ཞབས་ཏོག་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་རེ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་དུས་སྒོམ་པ་དང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཞབས་ཏོག་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། དེ་ནི་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་བཞིའི་འ་ཞ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་མི་ཡང་གྲས་སུ་ཞུགས་ཡོད།《 བྲག་ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ》 ལས། "བར་དུ་ཚོང་འདུས་ཧོར་གྱི་ཡུལ། །མཐར་མར་མཁས་བཙུན་བྱོན་པའི་ས། །"[29]ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཡིན་པར་ངེས། བྲག་ཡེར་བའི་ཡོ་ལང་གི་རྣམ་པ་འདི་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་དང་། ཁོང་ནི་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོ་བ་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་མི་སྣ་དག་གིས་གོང་བཀུར་དང་ཡིད་ཆེས་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་བཞིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།
གསུམ་པ། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་དང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་བར་འགལ་བ་བྱུང་བའི་སྐོར།
ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ནི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་གིས་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག་ལ། བཙུན་མོ་ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟའ་དང་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འགལ་བ་བཟོ་མཁན་གྲས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཏུ་བགྲངས་ཆོག་པར་སྙམ། དཔེར་ན།《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན། བཙུན་མོ་ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟས་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ལ་ངན་སྐུལ་བྱས་ནས་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གཉིས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་རྩིས་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་རྒྱལ་པོ་དཀྲོངས་པར་སྐུལ་མ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན།[30] སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་སྟེང་ན་སྙན་གྲགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱང་སྐབས་དེའི་དབང་ཐང་འབར་བཞིན་པའི་གྲས་སུ་གཏོགས། སྣུབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཐང་དེ་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དབུ་བརྙེས་སྐབས། སྣུབས་ནི་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་གི་གྲས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་རྗེ་བོར་བཀུར་མཁན་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་ནས་བཟུང་། སྣུབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་མི་སྣ་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གར་སྟེགས་སུ་བུད་ཅིང་གློ་བ་ཉེ་བའི་བློན་ཆེན་ཡང་མང་དུ་བྱུང་། དཔེར་ན། འབྲོ་གཉེན་ལྡེའུའི་བློན་ཆེན་སྣུབས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་གཟུང་བཙན་དང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་པོ་སྣུབས་སྙ་རོ་དར་གཙུག་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་སླེབས་སྐབས་ཀྱང་། ཞང་བློན་ཆེན་པོ་དགུའི་གྲས་སུ"སྣུབས་དཔལ་བོ་ཆེ་དངུལ་གྱི་འབོ་ཆེན་དགུ་འཕང་ཡོད་པས་ཆེ།"[31]ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བལྟས་ན། བཙན་པོ་ཕྱི་མ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་སྣུབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཐང་ནི་ཞང་གསུམ་བློན་བཞི་ལས་མི་དམན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ།དེ་ལྟར་སྣུབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གྲགས་ཡར་ལྡན་དུ་ཆས་ཤིང་། སྣུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་སླེབས་དུས། ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ཐང་དང་སྙན་གྲགས་ཧ་ཅང་རྒྱས་ནས་སྔགས་པ་གོས་དཀར་ཅན་ཁོ་ན་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པས། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་ནང་ཆོས་སྣུབས་སྐབས་ཁོང་གནོད་འཚེ་གཏོང་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ག་ལ་སྲིད། དེ་ཡང《 གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང》 ལས།"རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཤིག་པའི་དུས་སློབ་དཔོན་འདིས་རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཅན་སྐྲག་པར་མཛད་དེ། རྒྱལ་པོས་ཁྱོད་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་ཟེར་བས་ངས་སྔགས་ཙམ་བཟླས་པའི་ནུས་པ་འདི་ལ་གཟིགས་ཤིག་ཅེས་སྡིགས་མཛུབ་གནམ་དུ་ཕྱར་བས་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ལྕགས་ཀྱི་སྡིག་པ་ནག་པོ་གཡག་པོ་ཙམ་དགུ་བརྩེགས་སུ་འདུག་པ་མཐོང་བས་རྒྱལ་པོ་སྐྲག་སྟེ་དཀོན་མཆོག་སྔགས་པའི་སྐུ་ལ་མི་བསྡོའོ་ཆོས་མཛོད་ཅིག་ཟེར།"[32]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སོགས་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ནུས་རྩལ་ལ་ངོ་མཚར་ནས་གནོད་འཚེ་གཏོང་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ངེས་ཀྱང་། སྐབས་དེར་རྟེན་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པའི་སྔགས་པ་མང་དག་ཅིག་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐེབས་མེད་པས། སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ནི་དེང་སང་གི་བར་དུ་ནུབ་མ་མྱོང་བར་གསུངས་པས། སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལ་གནོད་འཚེ་མ་ཐེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི་ཁོང་གི་རྟེན་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་སྙམ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ནི་ཁོང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་ཡར་དེད་ན་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་ལ་ཐུག་འདུག་པས་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དང་རུས་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གྲགས་ཆེ་བར་མ་ཟད། སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡུམ་མཆིམས་བཟའ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་བྱ་བ་ཡིན། མོ་ནི་མཆིམས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་སྣུབས་ཚང་ལ་བག་མར་ཡོང་བ་ཡིན་ངེས་ལ། མཆིམས་ནི་ཞང་གསུམ་བློན་བཞིའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྲིད་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཀླུང་རྟ་སྔར་ལས་དར་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལ་ཐོན་ཡོད་དེ། སྤྱི་ལོ822ལོར་བཙུགས་པའི་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ངོས་སུའང་བཀའ་ལ་གཏོགས་པའི་མཆིམས་བློན་གསུམ་གྱི་མིང་རུས་རྙེད་པས་ཀྱང་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག །རྒྱལ་བོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་སྔར་བཞིན་དབང་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཞན་དང་བསྡོངས་ནས་ཡུམ་བརྟན་བཙན་པོར་བཀུར་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ཡོད། སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞང་པོ་མཆིམས་ནི་སྐབས་དེའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དབང་གྲགས་ཅན་ཞིག་དང་ཁྱད་དུ་དབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་གཏོང་སླ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །
སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་གནོད་འཚེ་ལས་ཐར་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཙམ་ལས་གཏན་ཏུ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལས་ཐར་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་ན་རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གཤེད་མ་བཏང་ནས་གསོད་པའི་ཉེན་ཁའང་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་གིས་གསང་བའི་སྒོ་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ནས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་ན་ཕན་པ་ཆེ་ཚུལ་གྱི་རེ་སྐུལ་བགྱིས་པ་དང་། དེ་དུས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཉེན་ཁར་ཚུད་ཡོད་པས་མཐའ་མའི་ཐབས་ལམ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་སྐུ་དགྲོང་བའི་ལས་སུ་མི་ཞུགས་ཀ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད། ཐེ་ཝེན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་པོ་ཡཱང་ན་རེ།"སྲིད་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་མེད་པའི་མངའ་བདག་ནི་དུག་སྦྲུལ་ལས་ཀྱང་ཆེས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་སྟེ།ཁོས་སྔར་གྱི་ཁས་ལེན་མནའ་ཚིག་ཡོད་ཚད་མཆིལ་མ་བཞིན་དུ་འདོར་སྲིད། དེ་ལྟ་བུའི་མངའ་བདག་གི་གཏམ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རང་གི་མགོ་བོ་གཏའ་མར་བཞག་ནས་ཤོ་རྩེ་བ་དང་འདྲ།རྒྱལ་ན་སྲོག་མགོ་ཐོན་ཐུབ་ལ་ཕམ་ན་མགོ་བོ་ཤོར་འགྲོ......[33]ཞེས་པ་ལྟར།སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གཉིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དུག་སྦྲུལ་ཞིག་ཏུ་བལྟས་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆག་ལ་དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྲིད།ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བར་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་མི་སྒེར་གང་གི་ཆ་ནས་དབང་གྲགས་མི་དམན་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དམག་དོན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་ནས་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་ཞི་དྲག་གི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་འདུལ་བའི་གྲ་སྒྲིག་བགྱིས་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་ཐོན་མེད། དེ་ཡང་དང་པོར་ཞི་བའི་ཐབས་སྤྱད་ཚུལ་འདི་ལྟར། 《 བྲག་ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་ཕྱི་མ》 ལས། "དེའི་ཚེ་བསམ་ཡས་དང་ལྷ་ས་ཀུན་དུ་ཝ་ཚང་བཅས། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་ཁྱོད་མར་ལ་ཤོག་ལ་རྔོན་པ་དང་ཉ་པའི་དཔོན་གྱིས་ཟེར་ཞིང་འཕྲིན་བསྐུར་བྱུང་བ་ལ……"[34]ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟགས་ན། ང་ཚོས་གནད་དོན་གསུམ་གསེད་འགྲེལ་ཐུབ་པ་ནི། གཅིག །ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབང་ཐང་ཆེ་བའི་མི་སྣ་རྣམས་རང་ཕྱོགས་སུ་འགུག་པའི་ཆེད་དུ་དཔོན་གནས་མིང་སྟོང་ཙམ་རེ་སྟེར་བཞིན་པ་ཤེས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་མཚོན་ན་དཔོན་གནས་དེ་ནི་མིང་སྟོང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཁོས་གཉེར་ཐུབ་མེད་པའི་ལས་གནས་ཤིག་སྟེ། རྟེན་དགེ་སློང་ཡིན་པ་ཞིག་གིས་རྔོན་ལས་ཉ་ལས་ཀྱི་འགོ་པ་བགྱིས་ན་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་པ་ལྟུང་བ་ལས་འོས་མེད། དེ་ནི་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སོགས་ཀྱིས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ངོ་མ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐུབ་མིན་ལ་ཚོད་བགམ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ལྷ་ལུང་དཔའ་རྡོར་གྱི་དཔའ་མཛངས་ལ་གོང་བཀུར་བྱས་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ། གཉིས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་དང་ཐོག་ས་མཚམས་སྲུང་མཁན་གྱི་དཔའ་རྒོད་ཅིག་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། གནའ་དེང་གི་ངེས་པ་དོན་གྱི་དཔའ་རྒོད་རྣམས་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་རང་ཚུགས་མི་འཆོར་བ་དང་ཁས་ལེན་དམ་ཚིག་ལས་མི་འགལ་བ་ནི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཙ་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་སྲོག་མགོ་ཐོན་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་པ་དམ་ཚིག་རྣམས་ནམ་ཡང་གཏོང་མི་སྲིད་པ་སྨོས་མ་དགོས། དེའི་དབང་གིས་ཁོས་དཔོན་གནས་དེ་ཁས་ལེན་བྱས་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། གསུམ། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སོགས་ལ་མཚོན་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་རང་ཕྱོགས་སུ་འགུག་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཡང་རྩེ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་དཔོན་གནས་དེ་དང་ལེན་མ་བྱས་ན། བཙན་པོའི་བཀའ་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་བསྒྲགས་ནས་བཀྱོན་ཕབ་ཆོག་ཆོག་ཡིན། ཕྱོགས་གང་དུ་འཁོར་ན་ཡང་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སོགས་ལ་དགེ་མཚན་ཆེ་ཞིང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་དགེ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སྲོག་མགོ་ཐོན་ཆེད་དམ་ཚིག་སྤངས་པའམ་ཉེས་མིང་བཏགས་ནས་བཀྱོན་ཕབ་པར་སྒུག་པ་ལས་འཁོར་ས་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་བཙན་པོ་འུ་དུམ་དགྲོང་བའི་ལམ་ཁ་དེ་འདེམ་དུ་བཅུག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཞིབ་འཇུག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྣང་ངོར། རྔོན་ལས་ཉ་ལས་གཉེར་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་པ་བཏང་བ་དང་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ནས་བསླབ་པ་གང་ཡིན་ཡང་བསླབ་བ་བཏང་བ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པར་འདོད་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྐང་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལས་མ་འདས། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཕར་བལྟས་པ་ཡིན་ན། རྔོན་ལས་ཉ་ལས་གཉེར་ནས་བསླབ་པ་བཏང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་བཀྲོངས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་བ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ། འབྲས་བུ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ན་གནམ་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད། དཔེར་ན། སྔ་མ་ནི་རང་གཅིག་པུའི་སྲོག་མགོ་ཐོན་ཆེད་དང་དཔོན་གནས་མིང་སྟོང་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་བསླབ་པ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། སྒེར་སེམས་ཁོ་ནས་བསླངས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་གི་ཆེད་དུ་ལུས་སྲོག་གི་ཉེན་ཁར་མ་འཛེམ་པར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་པ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་སུ། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེད་དུ་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཞི་དྲག་གི་ལས་སྣ་ཚོགས་གནང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་མཁན་པོའི་དྲུང་ནས་སྡོམ་པ་བསྐྱར་དུ་ལེན་ཆོག་པའི་སྲོལ་ཡོད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་ཀྱང་ཚེ་སྨད་དུ་འོད་སྲུང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བླ་མར་ཕེབས་ནས་སྨན་ལྷའི་མཆོད་ཆོག་གནང་བ་སོགས་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པ་ལ་བརྟགས་ན། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་མ་བཀྲོངས་སྔོན་ལ་ཁོང་གིས་བསླབ་པ་ཕུལ་བའི་ལམ་ཁ་དེ་བདམས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། དེ་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་དགོངས་དང་གཞི་ནས་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་མ་གཞི་ནས་རིག་གནས་གཤིས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དོན་བྱ་གཅིག་ལའང་ངོས་འཛིན་དང་ལྟ་སྟངས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་འགྲོ་སྟེ། གནའ་དེང་གི་ཆབ་སྲིད་ངོས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས་མི་བསད་པ་དང་། རྐུན་འཕྲོག་གི་ཆེད་དུ་མི་བསད་པ་གཉིས་ལ་ཐོབ་ཐང་དང་མཚན་སྙན་མི་འདྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །
རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་ཉ་ལས་རྔོན་ལས་ཀྱི་འགོ་པའི་གོ་གནས་བྱིན་ནས་རང་ཕྱོགས་ལ་འགུག་པའི་བྱ་བ་ལེགས་འགྲུབ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། མཐའ་མཇུག་བཀྱོན་ཕབ་ཚུལ་སྐོར་ལ་གསང་གྲོས་བྱས་ཡོད་དེ།《 ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》 ལས།"ཡེར་པ་ལྷ་རི་སྙིང་བོ་ན་བཞུགས་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་སྐྱོན་ཕབ་པར་གྲོས་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་ལྷ་ལུང་གིས་ལག་བསྟོད་དེ་བདུད་དུ་རྫུས་ནས་ལྷ་སའི་ནེ་ཐང་ལ་སྐྲོང་སྐད།"[35]ཅེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟགས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རང་ཉིད་གསོད་རྩིས་ཡོད་པའི་གསང་གྲོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་རྗེས། ད་གཟོད་ལག་སྔ་རྩད་ནས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ལྐོག་གསོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་འཐེན་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག །བསྟན་པ་བསྣུབས་ནས་ལོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་དགྲོང་བའི་ལམ་ཁ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མ་བྱུང་མོད། ཕལ་ཆེར་ཆོས་བློན་དག་གིས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་བློ་ཁ་དྲང་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱོགས་ལ་ངང་སྒུག་བྱས་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རང་ཉིད་གསོད་རྩིས་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་ནང་གི་གསང་གྲོས་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་སྐོར་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་ཁག་ནང་མ་རྙེད་མོད། ཕོ་བྲང་ནང་གི་མི་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་མཁན་དག་གིས་གསང་བའི་ལག་ཐབས་བརྒྱུད་ནས་བརྡ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས། སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་དགྲོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་མཁན་ནི་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་ཉེ་གནས་གཉིས་ལས་གཞན། དཔལ་མགོན་པོ་དང་མ་གཅིག་དཔལ་ལྷ། གྲིབ་ཀྱི་རྫོང་བཙན་སོགས་ལྷ་མི་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་གསུངས།[36] ངག་རྒྱུན་ནང་ལྷ་དེ་དག་བྱུང་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག མི་རྣམས་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་པ་ནི་ལྷའི་དགོངས་དོན་ལྟར་བསྒྲུབས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་དང་འགལ་མེད་པ་སྒྲོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། གཉིས། ལྷ་དེ་དག་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་གསང་འབྲེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་སྣའི་ཚབ་མིང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་དེ།《 ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ》 ལས།"ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་སྔགས་བཙུན་ཤེད་རྩལ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་སྒོམ་བྱེད་པའི་དུས་སུ། ནམ་ཕྱེད་ཙམ་ན། དཔལ་ལྷ་མོ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་དངོས་སུ་བྱུང་ནས། དེང་སང་བོད་ན་གྲུབ་ཐོབ་མང་ཡང་། དུས་ལ་མ་བབས་པས་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་ཐོབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པས། རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཅན་གསོད་རན་ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་།"[37]ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བལྟས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་དེས་གཞན་གྱི་ཚོར་བར་དོགས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་བརྫུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ནམ་གུང་ཙམ་ལ་བྲག་ཡེར་བ་རུ་ཡོང་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་རྒྱལ་པོ་དགྲོང་བའི་གསང་གྲོས་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཁོས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཧ་ཅང་གསང་དམ་པོ་བྱེད་དོན་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མིས་ཚོར་བར་དོགས་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། དེས་ཁོ་ནི་སྤྱིར་དབང་གི་མི་སེར་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཕོ་བྲང་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཞིག་གམ་བཙན་པོའི་ལག་འོག་གི་དབང་ཆ་འཛིན་པའི་ཆོས་བློན་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག །རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གསོད་རྩིས་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་ནང་གི་གསང་གྲོས་དེ་ཡང་། ཕོ་བྲང་ནང་གི་མི་སྣ་དེ་དག་གིས་གསང་བརྡ་བཏང་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། གསང་བརྡ་གཏོང་མཁན་དེ་དག་ནི་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་སྲིད་ལུགས་ལ་མི་དགའ་ཞིང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏོད་ཡོད་པའི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེ་བ་དག་ཡིན་སྲིད་དེ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་པ་དང་། ར་མདའ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདེད་འཛིན་ལས་ཉེན་ཁ་མེད་པར་ཐར་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཉེན་གཡོལ་དུ་མདོ་སྨད་ལ་བདེ་ལེགས་ངང་སླེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་སོགས་ནི། ཕོ་བྲང་ཕྱི་ནང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གིས་རམ་འདེགས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ། གལ་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་རམ་འདེགས་མེད་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མི་རྐྱང་རྟ་རྐྱང་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁམས་དབང་ཐང་ཅན་ཞིག་གི་མི་རྗེ་དགྲོང་རྒྱུ་ནི་འཆར་གཞི་ནང་བཞིན་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བ་དཔེ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་གོ །
བཞི་པ། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་མཐར་མཇུག་གི་གནས་སྟངས་ངོ་མ།
རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་མཚོན་འོག་ཏུ་ཤི་བར་གྱུར་མོད། དེ་ནི་བཙན་པོ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་ཆེས་སྡུག་པའི་ལས་སྐལ་མ་ཡིན། རྒྱལ་རབས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་རྗེ་བོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། རང་ཉིད་གསོན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་ཤོར་བ་ལས་ལྷག་པའི་ལས་སྐལ་སྡུག་པོ་ཞིག་གང་ན་ཡོད་དམ། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ཐོག་མར་རྒྱལ་བསྟན་དང་རྒྱལ་ཁྲིམས་བཤིག་པའི་སྐབས་སུ། མི་རྗེ་དབང་ཐང་ཅན་ཞིག་གི་རྣམ་པ་ཡོད་མོད། ཕྱིས་སུ་དབས་ཁོ་བཞེར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོའི་གོ་གནས་བཟུང་རྗེས། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ནི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་ཁྲོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར་བའི་བཙན་པོ་ཆེས་སྡུག་ཤོས་ཆགས་པ་རེད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་ཞང་བློན་ཆེན་མོ་འབྲོ་ཁྲི་སུམ་རྗེ་སོགས་ལ་བཀྱོན་ཕབ་ནས་དབུས་གཙང་དུ་འབྲོ་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དམག་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཉམས་ཆག་ཏུ་བཏང་བ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཕོ་བྲང་ཕྱི་ནང་གི་དམག་སྲིད་དབང་ཆ་ཐམས་ཅད་དབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཤོར་བར་མ་ཟད། དབས་ཁོ་བཞེར་གྱིས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་རང་ཉིད་བཙན་པོ་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཧམ་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ནི་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཡོད་པའི་མིང་གི་བཙན་པོ་ཙམ་དུ་བཏང་ཞིང་དམག་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་གཙོ་བོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་འཐེན་ཡོད། སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་འོག་ཏུ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་ལས་སྐལ་སྡུག་ནས་སྡུག་ཏུ་སོང་སྟེ་མཐའ་མཇུག་གཞན་གྱིས་མཚོན་ཆ་གང་བྱུང་དུ་སྤྱད་ནས་བཀྲོངས་ཆོག་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་ཡོད་དེ། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་མང་ཤོས་ནང་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལྷ་སར་ཡོང་ནས་རྡོ་རིང་གི་ཉེ་ལོགས་སུ་རྒྱལ་པོ་དང་འཕྲད་སྐབས་སྐུ་སྲུང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། ཁོ་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་མི་སེར་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཏུ་བརྫུས་ནས་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དྲུང་དུ་རང་འགར་ཡོང་ཆོག་པ་དེས་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར་ཚར་བ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོར་བྱས་འདུག གནའ་བོའི་རྒྱལ་རབས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་མི་རྗེ་ལ་མཚོན་ན། ཕེབས་བཞུད་དང་གནས་ལམ་ཡན་ཆད་གསང་བ་དམ་ཞིང་། ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱང་སྐུ་སྲུང་བ་མང་པོས་ཕྱི་ནང་བསྐོར་ནས་ནན་སྲུང་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད།སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཁག་གིས་མཇལ་ཁ་ཞུ་སྐབས་ཀྱང་ལུས་ལ་སྔོག་བཤེར་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་སྐུའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྲིད་དོན་གྱི་ཡང་རྩེར་བརྩི་བ་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཐང་དང་མངའ་འབངས་ཀྱི་སྐྱིད་སྡུག་སོགས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཆགས་ཡོད་པས་ཡིན་ལ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལས་མ་འདས། སྣང་ཚུལ་དེ་རིགས་བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཀྱང་རོབ་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ་སྟེ། སྤྱི་ལོ822ལོར་ཐང་གི་ཕོ་ཉ་ལིག་ཡོན་ཏཱིན་སོགས་ཀྱིས་བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུ་སྐབས་སྐུའི་བདེ་སྲུང་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ《 ཐང་ཡིག་གསར་མ》 ལས།"ཕོ་བྲང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མདུང་སོགས་བཙུགས་ཤིང་། གོམ་པ་བཅུ་རེ་མཚམས་སུ་མདུང་རིང་རེ་བཙུགས་འདུག བར་དུ་སྒོ་མོ་གསུམ་མཆིས་པ་ལ་སོ་སོར་དར་མོ་ཆེ་རེ་བསྒྲེངས།སྒོ་དེ་དག་གི་བར་དུ་གོམ་པ་བརྒྱ་རེ་འདུག གོ་ཆ་ཐོགས་པའི་དམག་མིས་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་། བན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭ་མོ་རྩེ་རིང་གྱོན་ཞིང་། སྟག་ལྤགས་ཀྱི་སྐེད་རགས་བཅིངས། རྔ་མོ་ཆེ་བརྡུངས། ཕོ་བྲང་དུ་འགྲོ་ཚེ་སྔོག་ཞིབ་བྱེད། ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་ཁྲི་སྟེགས་མཐོན་པོ་མཆིས་ཤིང་། དེའི་མཐའ་བསྐོར་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུབ་ཀྱིས་བསྐོར། བཙན་པོ་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས།"[38]ཞེས་བྱུང་བར་བལྟས་ན། ཕོ་བྲང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་རྣོ་ངར་ཤལ་ལེ་བསྒྲིགས་ཤིང་།བཙན་པོའི་བཞུགས་ཁྲིའི་གཡས་གཡོན་དུའང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུབ་ཀྱི་རིགས་བཤམས་ཡོད། དེ་ནི་མཛེས་ཆས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་ཕོ་བྲང་གི་སྲུང་བ་དམ་པོའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་ལ། མཇལ་ཁ་ཞུ་མཁན་སུས་མཐོང་ན་ཡང་འཇིགས་རྔམ་མེ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ། གོང་གི་ཐང་ཡིག་ནང་སྒོ་མོ་རིམ་པ་གསུམ་བརྒྱུད་ནས་ཕོ་བྲང་དབུས་མར་འགྲོ་དགོས་པའི་སྐོར་བཀོད་པ་ལ་བརྟགས་ན། ཕོ་བྲང་ལ་མཁར་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྐོར་ཡོད་ལ། མཁར་གྱི་རིམ་པ་རེ་རེ་བར་ན་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པའི་དམག་མི་དག་གིས་ཉིན་མཚན་བར་མེད་དུ་འགྲོ་འོང་གི་ཚུལ་གྱིས་མེལ་ཚེ་བྱེད་པ་དང་། མཇལ་ཁ་ཞུ་མཁན་རྣམས་བཙན་པོའི་མདུན་དུ་མ་སླེབས་སྔོན་ལ་ལུས་ལ་བསྔོག་བཤེར་བྱས་ནས་མཚོན་ཆའི་རིགས་ཡོད་མེད་ལ་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་། བཙན་པོ་ལ་མཇལ་མཁན་སུས་ཀྱང་མཚོན་ཆ་ཁབ་རྩེ་ཙམ་ཡང་ཁྱེར་ཆོག་གི་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་བཙན་པོའི་སྐུ་སྲོག་ལ་གནོད་འཚེ་མི་ཕོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ《 བཀའ་ཐང་ལྡེ་ལྔ》 ལས་ཀྱང་འདི་བཞིན་འབྱུང་སྟེ།"སྔོན་གྱི་བཤུལ་སེལ་གྱད་མི་རྟ་ཞོན་བརྒྱ། །གཡས་ཀྱི་རུ་འདྲེན་དཔའ་བོ་སྟག་ཆས་བརྒྱ། །གཡོན་གྱི་རུ་འདྲེན་སྔགས་མཁན་ཕུར་ཐོགས་བརྒྱ། །སླད་ཀྱི་རྗེས་མྱུལ་ཞུབ་ཆེན་མདུང་ཐོགས་བརྒྱ། །"[39]ཞེས་པ་འདི་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་དམག་ལ་ཆས་སྐབས་སྐུའི་སྲུང་བ་བཙན་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། གོང་གི་ཚན་པ་འདི་ཀློག་པའི་ཚེ་ན། ང་ཚོས་མིག་ལམ་ལ་བཙན་པོ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕེབས་བཞུད་གནང་སྐབས་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པའི་སྐྱ་དམག་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་བསྐོར་ནས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་འཇིགས་རྔམ་ཆེ་བ་ཞིག་ཤར་ཡོང་། བཙན་པོ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕེབས་སྐབས། སྐྱ་དམག་མང་པོ་སྔོན་དུ་མངགས་ནས་ཕེབས་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་ན་དགྲ་བོའི་ངན་ཇུས་བཤམས་ཡོད་མེད་ལ་བལྟས་རྗེས། ད་གཟོད་བཙན་པོ་ཕེབས་བཞུད་གནང་བ་དང་། བཙན་པོའི་སྐུ་དྲུང་དུ་ཞབས་གཡོག་པ་ལས་གཞན། མཚོན་ཆ་ཐོགས་པའི་དཔའ་རྒོད་སྟག་ཆས་ཅན་དང་ཕུར་བུ་ཐོགས་པའི་སྔགས་མཁན་མང་པོས་བསྐོར་ནས་འགྲོ་ཞིང་། བཙན་པོ་ཕེབས་བཞུད་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་དགྲ་བོའི་རྗེས་འདེད་པ་ཡོད་མེད་ལ་བརྟག་མཁན་གྱི་གསང་མྱུལ་བ་མང་དུ་མངགས་བཞིན་པ་སོགས་བཙན་པོའི་སྐུ་ཚེ་ལ་བར་ཆད་མི་ཐེབས་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྒྲུབ་བཞིན་པ་རྟོགས་ཐུབ། གོང་གི་དཔེ་མཚོན་མི་འདྲ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གློ་བ་ཉེ་བའི་མཛངས་བློན་རྣམས་ཀྱིས་བཙན་པོའི་སྐུ་སྲོག་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མངའ་ཐང་དང་། མི་སེར་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་སོགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ནས་ཇི་ལྟར་གཅེས་སྲུང་བྱས་མྱོང་བ་ཤེས་ཐུབ། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་སླེབས་དུས། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་བཙན་པོ་ནི་སྐུ་སྲུང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་མི་དཔོན་ཕལ་བ་ཞིག་གི་ཚད་ལ་ལྷུང་ནས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་ཕྱག་འབུལ་བའི་ཟོལ་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་བཀྲོངས་པ་རེད། དེས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྙིང་པའི་བློན་པོ་ཁག་ཅིག་གི་ལག་ལ་ཤོར་ནས་ཁོ་ནི་མིང་སྟོང་གི་བཙན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཚར་བ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག །དེར་བརྟེན་འཆི་ཁའི་ཞལ་ཆེམས་བཞིན་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐུ་བཀྲོངས་པའམ་སྐུ་ཚེ་དེ་ལས་རིང་དུ་བཞུགས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་། སྤུ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་བདག་གར་བཞེས་ནས་སྲིད་ལུགས་དྲང་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་གོ་སྐབས་གཏན་ནས་ཡོད་མི་སྲིད། མདོར་ན། གནའ་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། སྲིད་དབང་མཇུག་ཁ་མའི་རྒྱལ་པོ་དག་གི་ལས་སྐལ་ལ་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།བཙན་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་འདི་བ་མན་ཇུའི་དུས་མཇུག་གི་གོང་མ་འོད་གསལ་རྒྱལ་པོ(光绪)དང་འདྲ་ས་ཡོད། ཁོ་བ་གཉིས་ཀྱི་སུ་ཡིན་ཡང་སྲིད་ལུགས་བསྒྱུར་འདོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡོད་དུ་སྲིད་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་ལ་དབང་ཤུགས་ཀྱང་མེད་པས། ཐ་མ་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡབ་མེས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་རྒྱལ་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་སིལ་བུར་ཐོར་སོང་ངོ་། །
མདོར་ན་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་སྔར་ནས་ཚང་ཚར་བ་མིན་ན། རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་སྲོག་ལ་བར་ཆད་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མངའ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་ཅི་ཡང་ཕོག་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ལ་དུག་དྲངས་ནས་བཀྲོངས་ན་ཡང་། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་ཁྲི་ལ་དབང་བསྐུར་ནས་བོད་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་སྲིད་ལུགས་གསར་པའི་དར་ཆེན་ཡུག་གཅིག་གིས་བསྒྲིལ་བའི་བྱ་གཞག་བླ་ན་མེད་པ་བསྒྲུབས་པར་བྱས་པ་རེད། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་དོན་མཁས་པ་ཀེེཏུལྱ(考提利耶Kautiliya)ན་རེ། "སྲིད་ལུགས་ནི་ཆད་པ་གཅོད་ཐབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཅིག་གོ"[ 40]ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ན། རྗེ་བོ་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། བཙན་པོ་དག་གི་གཉའ་ནས་གནོན་པ་དང་ཉམ་ཆུང་དག་མཐའ་ནས་སྐྱོང་རྒྱུ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འོས་འགན་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་བྲམ་ཟེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སུ་རྒྱལ་སྲིད་དྲང་བཞག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རང་གི་དགྲ་ཟླ་མ་ཟད། སྤུན་དང་བུ་ཡིན་ཡང་དུག་སྦྱིན་པ་སོགས་འཚེ་བའི་ལས་སྦྱོར་གང་ཡིན་བླང་བར་བྱ་བའི་སྲོལ་སྔ་མའི་དུས་ནས་ཡོད་དེ། རྒྱལ་པོ་བཟང་པོ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞེས་བསྔགས་པ་ཐོབ་པའི་ཞི་བ་རྒྱལ(ཤི་བ་ཛི)གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཀྱང་རྙེད་ཐུབ། [41] གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འདི་དག་གིས་སྤུ་རྒྱལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་སྐད་གྲགས་གང་མང་ལ་ཤན་ཞུགས་ཐེབས་ཡོད། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པས་རྒྱལ་སྲིད་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོས་མི་སེར་ཉམ་ཆུང་རྣམས་དྲིན་གྱིས་སྐྱོང་མ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཁྱིམ་རྒྱུད་རྙིང་པ་དབང་ཤུགས་ཅན་གྱི་མགོ་འཕང་རྗེ་བོ་ལས་མཐོ་བར་གྱུར་ནས། མཐའ་མཇུག་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་རྒུད་པའི་གཡང་ལ་ལྷུང་བ་རེད།ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དེ་ནི་རྫོགས་ཚིག་གི་མཐའ་རུ་ཉིས་ཤད་བྲིས་པ་བཞིན་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ནུབ་ཚར་བའི་རྟགས་མཚོན་ཕྱིར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ༎
ཟུར་བལྟའི་ཡིག་ཆ།
[1]བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆབ་གྲོས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི]《 བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》 ཞེས་པའི་སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས10པའི་ཤོག་ངོས127སྟེང་ན་འདི་ལྟར།"གདུང་(ལྡོང་)རུས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་རུས་ཀྱི་མིང་ནི་ཅོག་དང་ཅོག་རྩེ་ཅོག་རོ་དང་། འབྲོམ་དང་། ཁྱུང་པོ་ཟླ་བ་དང་། འབྲིང་དང་ལྷ་ལུང་ལྷ་རྩེ་དང"ཞེས་བྱུང་།(མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1988ལོའི་པར་གཞི།)《 བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས91སྟེང་འདི་ལྟར།"ལྡོང་རུས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཟེར་ཙ་ན༎ཡབ་ལྡོང་ཆེན་པོ་སྤོས་དྲོ་ཡིན༎དེ་ལ་རུས་རིགས་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་༎འབྲིང་དང་ལྷ་ལུང་ལྷ་རྩེ་གསུམ༎ལག་པ་གཡས་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན༎"ཞེས་གསུངས། དབུ་ཆེན་ལག་བྲིས་མ།
[2]《 བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔའི》 ཤོག་ངོས66སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1990ལོའི་པར་གཞི།
[3]《 མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས379སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1987ལོའི་པར་གཞི།
[4]《 ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་གི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 ཀྱི་ཤོག་ངོས863སྟེང་གསལ།ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1999ལོའི་པར་གཞི།
[5]《 མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》 གྱི་ཤོག་ངོས414སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།2011ལོའི་པར་གཞི།
[6]《 བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》 ཀྱི་ཤོག་ངོས173སྟེང་གསལ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་པར་གཞི།
[7]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས365སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[8] [奥地利] 内贝斯其著,谢继胜译:《西藏的神灵和鬼怪》西藏人民出版社1993年版,第557页.
[9]《 དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས1573སྟེང་གསལ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།2002ལོའི་པར་གཞི།
[10]《 བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔའི》 ཤོག་ངོས66སྟེང་གསལ།བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1990ལོའི་པར་གཞི།
[11]《 བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》 ཀྱི་ཤོག་ངོས198སྟེང་གསལ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་པར་གཞི།
[12]林冠群:《唐代吐蕃史论集》,中国藏学出版社2006年版,第206页.
[13]《 བོད་སིལ་བུའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང》 གི་ཤོག་ངོས69སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1991ལོའི་པར་གཞི།
[14]《 ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》 ཀྱི་ཤོག་ངོས422སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1988ལོའི་པར་གཞི།
[15]《 བྲག་ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་དད་པའི་ས་བོན》 གྱི་ཤོག་ངོས19སྟེང་གསལ། ཤིང་པར་མ།
[16]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས379སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[17]《 གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང》 གི་ཤོག་ངོས175སྟེང་གསལ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1990ལོའི་པར་གཞི།
[18]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས366སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[19]《 ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》 ཀྱི་ཤོག་ངོས192སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1985ལོའི་པར་གཞི།
[20]ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་ཨང་རྟགསP.2765སྟེང།"山退公务,启福门"ཞེས་པརཟུར་བལྟས་བྱས་པ་ཡིན། དེ་དང་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་ཁག་ཅིག《 ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་དག་བཤེར་མ》 ཞེས་པའི་དེབ་དང་པོའི་ནང་བསྡུས་འདུག་ལ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་འབྲོ་ཁྲི་སུམ་རྗེ་སྟག་སྣང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་བའི་ཚུལ་རོམ་ཙམ་རྟོགས་ནུས་སོ༎(杨富学,李吉和编: 《敦煌汉文吐蕃史料辑校》第一辑,甘肃人民出版社1999年.)
[21]《 བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས33སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1990ལོའི་པར་གཞི།
[22]《 སྦ་བཞེད》 ཀྱི་ཤོག་ངོས58སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1980ལོའི་པར་གཞི།
[23]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས366སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[24]《 བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》 ཀྱི་ཤོག་ངོས205སྟེང་གསལ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་པར་གཞི།
[25]《 བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》 གི་ཤོག་ངོས191སྟེང་གསལ། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།
[26]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས457སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[27]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས368སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1986ལོའི་པར་གཞི།
[28] 《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས366སྟེང་ན་ལུང་དྲངས་པའི་ནང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[29]གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་སྲིད་གྲོས་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་རྩོམ་འབྲི་ཨུ་ཡོན་ལྷ་ཁང་གིས་རྩོམ་འབྲི་བྱས་པའི《 དགའ་ལྡན་དགོན་པ་དང་བྲག་ཡེར་བའི་ལོ་རྒྱུས》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས112སྟེང་གསལ།བོད་ལྗོངས་ཤིན་ཧྭ་པར་འདེབས་བཟོ་གྲྭས་པར་བཏབ།1994ལོའི་པར་གཞི། ནང་ཁུལ་རྒྱུ་ཆ།
[30]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས429སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[31]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས379སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[32]《 གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང》 གི་ཤོག་ངོས167སྟེང་གསལ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1990ལོའི་པར་གཞི།
[33]柏杨:《白话版资治通鉴》,万卷出版公司2011年版,第257页.
[34] 《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས429སྟེང་ན་ལུང་དྲངས་པའི་ནང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[35]《 ཆོས་འབྱུང་ཆེན་མོ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས140སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1987ལོའི་པར་གཞི།
[36]《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 གྱི་ཤོག་ངོས427སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1986ལོའི་པར་གཞི།
[37]《 ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》 ཀྱི་ཤོག་ངོས403སྟེང་གསལ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1988ལའི་པར་གཞི།
[38]《 དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ》 གྱི་བསྒྱུར་རྩོམ་པོད་ཀྱི་ཤོག་ངོས342སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1997ལོའི་པར་གཞི།
[39]《 བཀའ་ཐང་ལྡེ་ལྔ》 ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས118སྟེང་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1986ལོའི་པར་གཞི།
[40] [美]斯塔夫里阿诺斯著,董书慧等译:《全球通史》,北京大学出版社2009年版,第23页.
[41]《 དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ》 དེབ་དང་བོའི་ཤོག་ངོས416སྟེང་གསལ།བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1990ལོའི་པར་གཞི།


c: text/html

text:
《ཝ་ནག་ལུང་བ》བཀླགས་རྗེས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་ཕྲན་བུ།
ནང་དོན་རགས་བསྡུས།
སྒྲུང་གཏམ་འདིའི་ནང་དུ་མཛེས་ཤིང་ཁོད་ཡངས་བའི་རྩྭ་ཐང་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་པའི་འབྲོག་ཁྱིམ་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་ཚབ་མཚོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཚང་གིས་ཕྱུགས་དོར་རྩྭ་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་བསྒྲུབ་སླད་འཚོ་རྟེན་གྱི་ནོར་ལུག་དག་བཙོངས་ཤིང་། མི་ལོ་ལྔ་བཅུར་བེད་སྤྱོད་བདག་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་ཝ་ནག་ལུང་བ་བསྐྱུར་ཏེ་སྲིད་གཞུང་གིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་“ཞིན་ཧྥུའུ་ཧྲིན་ཐའེ་ཡེའུ་མིན་ཚོན་”ཅེས༼ བདེ་སྐྱིད་ སྐྱེ་ཁམས་སྤོས་འབངས་སྡེ་བ། ༽པར་ལག་སྐྱོར་གཉིས་གླས་ནས་གནས་སྤར་བ། རྫོང་མཁར་གྱི་གཉུག་མའི་རྣམ་པ་མཐོང་དུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགའ་སྣང་།དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་གསལ་ཆ་མ་འཚལ་བའི་དོན་དག་མང་པོར་འཕྲད་པ་དཔེར་ན། ༡ ཁོ་ཚང་རྫོང་མཁར་དུ་འབྱོར་བའི་ཉིན་གྱི་མཚན་མོར་ཁྱི་རྒན་རྐུན་མས་བརྐུས་སོང་བ་དང་། ༢ སྐབས་ཤིག ཁང་ཆར་འདྲེས་མ་དང་ཆར་ནག་བསྟུན་མར་བབས་གཤིས། བདེ་སྐྱིད་སྐྱེ་ཁམས་སྤོས་འབངས་སྡེ་བའི་ཁང་བ་དག་གི་ཀླད་ནས་ཐིགས་ཆུ་ཟགས་ཤིང་ཐ་ན་གྱང་ངོས་ཀྱང་གཅེར་བུར་བུད། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱིའི་དཀར་ཆ་གསལ་བོར་མངོན་པ་སོགས་བོད་སྐད་ ཤེས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཅིག་ལ་བཤད་དེ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཉམས་གསོ་བྱས་མོད་ཀྱང་ལོ་ཕྱི་མར་ཡང་སྔར་བཞིན་དེ་ལས་མ་འདས། ༣ སོལ་རླངས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་གོ་ཐོས་མང་པོ་དང་ཁོ་ཚང་གིས་ཆེས་སྤྲོ་སྣང་དུ་རློམ་ཆོག་པའི་མཇུག་མཐའི་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་ནུབ་མོར་འཕྲུལ་རྟ་རྐུན་མས་བརྐུས་སོང་བ་ལྟ་བུའོ།།
ཐ་མར་འུ་ཐུག་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བ། དཔེར་ན། དེ་སྔོན་ཁོ་ཚང་གིས་ཝ་ནག་ལུང་བ་ནས་ཁྱེར་ཡོང་བའི་མར་དང་ཆུར་བ། ཨོང་བ་ སོགས་རིམ་གྱིས་ཚར། མར་དང་ཆུར་བ་ཉོས་ཀྱང་རྙིང་ཤས་ཆེ་བས་ ཕོ་བ་གཟེར་བ། རྡོ་སོལ་སོགས་ཉོ་བར་གཅིག་ནས་དཔལ་འབྱོར་ དཀོན་ལ། གཉིས་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོས་དུས་ཡིད་རྟོན་མི་ཕེར་བ། ཕ་འཇམ་དབྱངས་ཤི་དུས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁ་གཡར་ ཐབས་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཐོག་མར་རྟ་སྒ་ཤན་མ་དེ་བཙོང་བར་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ།།
མཇུག་མཐར་ཚད་རིམ༤ཅན་གྱི་ས་འགུལ་ཞིག་བྱུང་ནས་ནལ་ཕྲུག་ལྷ་རིས་སྐྱིད་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བས་ཁོ་ཚོ་འདུག་འདོད་མ་བྱུང་ བར་ཝ་ནག་ལུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གོམ་ཁ་བསྒྱུར། ཡ་མཚན་དང་རློམ་ པར་དཀའ་བའི་ལམ་བར་དུ་སོང་སོང་མཐར་ནག་རོག་གེར་གྱུར་བའི་ལབ་ཙེ་དང་དར་ལྕོག་གཉིས་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་སུ་ཡིབ་པའི་ཝ་ནག་ ལུང་བ་མཐོང་བས་“ད་ནི་ངས་ལུང་བ་འདིའི་ནང་གི་ཝ་མོ་རྣམས་ནག་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་སོང་།”“རྡོ་ནག་གོང་ཆེན་དེ་མ་གཞི་འདི་ནས་བླངས་པ་ཡིན་འདུག”ཅེས་པའི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་འདི་ལས་སྒྲུང་གཏམ་འདིའི་ཕུགས་སུ་ཡིབ་པའི་དོན་དངོས་དེ་ཀློག་པ་པོའི་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བོར་བཞག་ཡོད་དོ།།
གཞུང་དངོས།
ལར་བདག་ནི་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་འཁྱེར་མི་དམན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ཆེད་དམིགས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གཞུང་ལུགས་སློབ་གཉེར་དང་ལག་ལེན་གྱི་ཆུ་ཚད་དམའ་ལ།བརྩམས་སྒྲུང་བཀླགས་པའི་དེབ་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཉུང་བའི་གྲས་ཡིན་ན་སྲིད།དེ་ལྟ་ནའང་སྐབས་བབ་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང་ཐུང་ཝ་ནག་ལུང་བར་བལྟ་འདོད་ཀྱི་དང་ག་མ་ཚིམ་པར་ཁོམ་པ་ཕྲན་ཙམ་ལྷག་དུས་དཔེ་ མཛོད་ཁང་དུ་སོང་ནས་བལྟས་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཁོང་ནི་བརྩམས་ སྒྲུང་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་ནས་བཟུང་གྲུབ་འབྲས་མང་ དག་ཅིག་བླངས་ཟིན་པའི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་སྒྲུང་གཏམ་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་མང་དག་ཅིག་འབྲོག་ པའི་འཚོ་བའི་ཟུར་སྣེ་གང་རུང་ཞིག་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་ཡོད་པས་རང་ལ་མཚོན་ན་རྒྱུས་ཆེ་བ། ཝ་ནག་ལུང་བ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་རང་རིགས་སུ་ལྟ་ཅི། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཚད་མཐོའི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་སྟེང་བཀོད་ཅིང་། ཉི་ཧོང་། ཧྥ་རན་སི། སོག་པོ། དབྱིན་ཇི་སོགས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་དུ་མར་བསྒྱུར་ནས་དཔེ་དེབ་པར་སྐྲུན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་དུ་འདུག སྐབས་དེར་(ཉི་ཧོང་གི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དེ)ཀྲུང་གོའི་དཔེ་ཆ་བྲིན་ཚད་ལས་ཨང་རིམ་བཅུ་གསུམ་པར་སླེབས་པ་བཅས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བས་རྗེས་རབས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ཐད་ནས་མ་མཐའ་ཡང་དཔེ་དེབ་འདི་བཀླག་དགོས་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་གིས་བསྐུལ་གཤིས་བཀླགས་པ་ཡིན།དེ་ བས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུང་ཐུང་འདི་བཀླགས་པའི་མྱོང་ཚོར་ཕྲན་ཙམ་ གླེང་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།
གཅིག རྩོམ་གྱི་མིག་ལྟ་བུའི་ཁ་བྱང་ལས་བྱུང་བའི་འདྲི་རྟགས་དང་དེས་བསླངས་བའི་སྔོག་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ།
རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལ་བལྟ་དུས་ཐོག་མར་མཐོང་བ་ནི་དེའི་མིག་ལྟ་བུའི་ཁ་བྱང་དེ་ལགས་པས། སྒྲུང་གཏམ་འདིའི་ཁ་བྱང་“ཝ་ནག་ལུང་བ་”ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དེ་དག་མཐོང་དུས་ངའི་སེམས་སུ་འདྲི་རྟགས་མང་པོ་ཞིག་གློ་རྡེག་ཏུ་བྱུང་སོང་། དེ་དང་ལྷན་དུ་འདྲི་རྟགས་དེ་དག་སྔོག་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་གློ་བུར་བ་དེས་བསྐུལ་ངོར་གཞུང་དངོས་ལ་ འཇུག་ཅི་ནུས་བྱས་བ་ཡིན།ཐོག་མར་ཝ་ནག་ལུང་བའི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ནི་ངའི་སེམས་སུ་དེ་ལས་མང་བའི་འདྲི་རྟགས་ མོད་པོ་བསྩལ།༼ རྒྱུ་མཚན་ནི་ཝ་ནག་ལུང་བའི་ཝ་དང་ཕྱི་བ་དག་ནག་པོ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ༽ དེ་ལྟར་བརྩམས་སྒྲུང་གི་མགོ་བཟུང་བ་ནས་ངའི་སེམས་སུ་འདྲི་རྟགས་མང་པོ་ཞིག་ གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་ཕབ་ཅིང་མཇུག་ཏུ་འདྲི་རྟགས་དེ་དག་ གསེད་བཀྲོལ་ཐུབ་སོང་།མདོར་བསྡུས་ན་ཁ་བྱང་འདི་ནི་ཀློག་པ་པོ་ ཞིག་དཔེ་དེབ་འདིའི་ནང་དུ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཁབ་ལེན་རྡོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ ཡོད་པ་དེའོ།།
གཉིས། གཟུགས་བརྙན་ལྡན་པའི་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་འབྲི་ཐབས།
བརྩམས་སྒྲུང་འདིར་གཟུགས་བརྙན་ལྡན་པའི་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་འབྲི་ཐབས་མང་དག་ཅིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ༡ ཝ་ནག་ལུང་བའི་ཐོག་མའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཐའ་མའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱི་ཞིབ་འབྲི།༢ བདེ་སྐྱིད་སྐྱེ་ཁམས་སྤོས་འབངས་སྡེ་བའི་ཁང་བ་དག་གི་དང་ཐོག་གི་ཕྱིའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་མར་ཁང་ཀླད་ནས་ཐིགས་ཆུ་ཟགས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིའི་རྣམ་པ། ༣ སངས་རྒྱས་ཚང་གི་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་འཚོ་བ་དང་ཁོའི་སྲིང་མོ་གཡུ་སྒྲོན་གྱིས་ཁྱེར་ཡོང་བའི་ དངོས་པོ་དག་གི་ཤུགས་ལས་ཚོར་བའི་འབྲོག་སྡེའི་འཚོ་བ་གཉིས། ༤ རྫོང་ཐོག་ཏུ་སླེབས་དུས་འཇམ་དབྱངས་གཙོ་བྱས་ཁྱིམ་མི་དག་གི་ཡིད་ཧ་ཅང་ཚིམ་པའི་སེམས་ཁམས་དང་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། འདི་ལྟར་བྲིས་པ་ལས་ཀློག་པ་པོས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་བརྗོད་སྙིང་རྟོགས་པར་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཅིག་བསྩལ་འདུག་གོ།
གསུམ། ཐུན་མིན་གྱི་བློ་འབྱེད་དང་ཟུར་ཟ་བྱེད་སྟངས།
བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ནང་དུ་ཟར་ཟ་དང་བློ་འབྱེད་ཀྱི་ཐབས་ རྩལ་ཐུན་མིན་པ་མང་པོ་མཆིས་ཡོད། དཔེར་ན། ༡ སྒྲུང་གཏམ་ལས་ཁང་བའི་ཀླད་ནས་ཐིགས་ཆུ་ཟགས་ཤིང་ཐ་ན་གྱང་ངོས་ཀྱང་གཅེར་བུར་བུད་པས་རྗེས་སུ་ཉམས་གསོ་བྱས། ཉམས་གསོ་བྱེད་ཐབས་ཧ་ ཅང་སྟབས་བདེ་ཡིན་ཏེ། ཁང་ཀླད་ཀྱི་རྫ་ལེབ་བླངས་ནས་འགྱིག་ཤོག་ ཐར་རེ་བཀབ་པའི་སྟེང་ལ་ས་ནག་སོར་གང་ཙམ་བརྡལ་རྗེས་རྫ་ལེབ་ཕྱིར་བསྒྲིགས་ལྟ་བུ་ཡིན།༢ཚད་རིམ་བཞི་ཅན་གྱི་ས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་ལ།“ སྐྱེ་ཁམས་སྤོས་འབང་སྡེ་བ”་དང་“སློབ་གྲྭ་འགའ་ལ་མ་གཏོགས”་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་བཟོས་མེད་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། ༣ ཀླུ་སྒྲོན་ཡང་སྒོར་བུད་དེ་འོ་མ་ཉོ་རྒྱུ་རྒྱུ་མ་བརྗེད། ཀུང་ཧྲང་ཅུས་ཀྱི་སྒོ་ཁའི་ ཚོང་ཁང་དེའི་ནང་ནས་འོ་མ་ཉོ་མི་རུང་། རྫུན་མ་རེད་ལྟ་བུ། ཚིག་འདི་དག་ལས་དཔོན་པོ་འགའ་ཤས་དང་བཟོ་ཚོང་ཅུའུ་ཡི་འགོ་ཁྲིད་ འགའ་ཤས་ལ་ཟུར་ཟ་དང་ཀློག་པ་པོའི་ངོས་ཐད་ནས་དཔོན་པོ་དེ་དག་ལྐོག་ཟར་བྲེལ་ཞིང་བཟོ་ཚོང་ཅུའུ་ཡི་འགོ་ཁྲིད་དག་ལ་འགན་ཁུར་མེད་པ། མང་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཧ་ཅང་ཞན་པ་བཅས་རྟོགས་པར་བློ་འབྱེད་བྱས་ཡོད་དོ།།
བཞི་བ། རྩོམ་འདིའི་བརྗོད་སྙིང་།
རྩོམ་པ་པོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཚོ་བར་ཆ་རྒྱུས་མེད་ཅིང་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་བས་ཀྱང་ཞན་པའི་འབྲོག་ཁྱིམ་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུང་ངུ་བྲིས་པ་བརྒྱུད་༡དམའ་རིམ་དཔོན་པོ་འགའ་ཡིས་ལྐོག་ཟ་སྐྱིད་ལེ་བ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ངན་ལ་ཟུར་ཟ། ༢ རྒྱུ་ནོར་འབའ་ ཞིག་སེམས་པའི་མི་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བག་སྐྱོ་བོར་ཞེད་སྣང་།༣ འབྲོག་དམངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ནུས་བ་མཐོར་འདེགས་བྱ་དགོས་བའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན། ༥དམིགས་ཡུལ་དང་ལངས་ཕྱོགས་སྒེར་ཚུགས་པ་མེད་པའི་མི་བུ་མང་དག་ཅིག་གིས་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་ཡུལ་སྲོལ་བརྗེད་ཅིང་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ལ་མོས་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་བྲིས་པ་བརྒྱུད་ནམ་ཞིག་རང་རིགས་འདི་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཉེན་ཚབ་ཀྱི་བརྡ་ཞིག་སྟེ་“ནོར་བུ་རང་ལ་ཡོད་དུས།། ནོར་བུས་ནོར་ཉམས་མ་ཆོད།།ནོར་བུ་གཞན་ལ་ཤོར་དུས།།སྙིང་རླུང་སྟོད་ལ་འཚང་བྱུང་།།”ཞེས་པ་འདི་བཏང་ཡོད་པ་ཤུགས་སུ་རྟོགས་ནུས་སྙམ་མོ།།
༢༠༡༧ ༡༡ ༡༨ཉིན་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་དུ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། དབང་མོ།
(མཆོད་མེའི་པར་དབང་གཞན་གྱིས་དགོལ་མི་རུང)
རྩོམ་ཁུངས། ངེད་དྲ་བ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ལྷ་བྱམས་རྒྱལ་གྱི་ལྷུག་རྩོམ་གསར་བ། ༢༠༡༦ལོའི་བརྗེད་ཐོ།
- །
- ཟླ་བ།, 23 ཟླ་དང་པོ། 2017 14:46
- ། ལྷ་བྱམས་རྒྱལ།
ཉི་ནུབ་ཀྱི་ཕྱི་མིག་ངའི་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཐོག་ཁང་གི་རྩེ་མོར་ཐོགས་འདུག སེར་ལམ་མེའི་འོད་ཉི་ཚེ་བ་དེ་ནི་2016ལོའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ལྷག་མ་རེད། དུས་ཚོད་ནི་ངའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་གྲོ་ཞིང་གི་རྣང་མའི་བར་ན་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་གྲུམ་པ་ཟེར་པ་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ། མདུན་དུ་འགྲོ་རྐྱང་བྱེད་པ་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་མི་ཤེས།
དེ་བས། ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་ཕྱི་དྲོ་འདིར། ངས་2016ལོའི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་ཞིང་། 2017ལོའི་རྡོག་སྒྲ་ཉེ་བར་བཅར་པ་ཐོས་བྱུང་།
མཁའ་རླུང་གྲང་མོས་ཁོར་ཡུག་གི་ཡོད་ཚད་འཁྱག་རེངས་སུ་བསྒྱུར་བཞིན་པའི་དགུན་གྱི་དུས་ཚོད་འདིར། ད་ནི་རྐྱང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐུམ་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཡོགས་པར་བྱེད་ལ། འཛིང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རུབ་པར་བྱེད། མདོར་ན་དགུན་གྱི་འཁྱག་རླུང་གི་ནང་ནས་ང་ཚོའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་དབང་མེད་དུ་འཁུམ་ཞིང་སོ་སོའི་ཁང་མིག་དྲོན་མོ་རེར་འཛུལ་ནས་སྡོད་ལ། སྒོ་མོ་དམ་པོར་བརྒྱབ་ནས་དྲོད་ཁོལ་བསྒོམས། འདི་ལྟ་བུའི་དུས་ཚོད་ནི་ཁ་ནང་ལ་འཁོར་ནས་སེམས་ལྷོད་ལ་འབབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། དེ་རིང་གི་འདི་ལྟར་ལྷོད་ལྷོད་ངང་2016ལོའི་ཆེས་མཇུག་མཐའི་ཉི་འོད་ཀྱི་ཕྱི་མིག་དེ་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཐོག་ཁང་གི་རྩེ་མོར་ཐོགས་ཡོད་པར་བལྟས་ བསྡད་ཆོག དེ་བས་ཀྱང་། ལྷོད་ལ་བབས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མནོ་བསམ་གཏོང་པར་འཚམ་པ་སྟེ། བདག་ཅག་གི་ཆོས་ལུགས་སུ་ཡང་ཞི་བར་གནས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟར། ངས་ཀྱང2016ལོའི་ལོ་མཇུག་འདིར། རང་སེམས་ལ་ཞི་བར་གནས་ཐུབ་པར་ཟང་ཟིང་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེལ་གྱི་སྒྲོམ་བུ་ཞིག་བཟོས་ཏེ། དེའི་ནང་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་མར་མེ་ཞིག་སྦར་ནས་འདས་ཟིན་པའི་2016ལོའི་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སྣང་ཙམ་བྱེད་འདོད་སྐྱེས་བྱུང་།
ལོ་འདི་ནི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལོ་ཞིག་སྟེ། ཆེས་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་དོན་ནི་ལོ་འདིར་ཡང་ན་ནིང་ངམ་ཡང་ན་གཞེས་ནིང་དང་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མང་པོ་བྱུང་མ་སོང་། ཡང་ལོ་འདི་ནི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡིན་པའི་ལོ་ཞིག་སྟེ། ལོ་འདིར་སྒང་བ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྣང་པའི་འཁྱོག་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་རོལ་རྩེད་དེ་སྔར་བས་ཀྱང་ཚ་ཚ་འུར་འུར་གྱིས་འཁྲབ་ཅིང་། དེ་ལ་བསྐོར་རུབ་དང་དེ་ལ་འུར་འབོད་བྱེད་པའི་དམངས་རྣམས་སྔར་བཞིན་ཇེ་མང་དང་ཇེ་མང་ཡིན་པས་རེད། དེ་བས་ཀྱང་། ལོ་འདི་ལ་ང་ཚོར་སྔར་བཞིན་རེ་ལྟོས་ཁྲོད་ཀྱི་སྨིན་ཉམས་ཡིད་དགའ་བ་ཞིག་ཐོན་མ་སོང་ལ། རང་རྟོན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མི་ཞིག་ལ་འཛོམས་ངེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཡང་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ལོ་འདིར་སྒང་བ་བོད་པ་ཀུན་གྱི་རང་གཟུགས་སུ་ཤར་ཅིང་དེ་བས་ཀྱང་ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གྱུར། 2016ལོ་ནི་ང་ཚོར་མཚོན་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་གར་སྟེགས་ཤིག་སྟེ། དེ་རུ་སྔར་བཞིན་ཤེས་རྨོངས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཟློས་གར་ཡ་མ་བརླ་ཞིག་འཁྲབ་ཅིང་། ཁེ་ཕན་གྱིས་ལྷད་པའི་ཞབས་བྲོ་སྐྱུག་བྲོ་བ་རེ་འཁྲབ་བཞིན་འདུག ཞིབ་ཏུ་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ནས་ཟོན་རེ་དེད་ན། 2016ལོ་ནི་ང་ཚོ་སྒང་བ་བོད་ལ་མཚོན་ན་2015 ལོའི་བསྐྱེད་འབྲས་ཡིན་ལ། ཡང་2017ལོའི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་ཡོད་ངེས་ཏེ། ང་ཚོར་ཐོབ་ཤོར་ཅི་ཡོད་དང་ང་ཚོར་ཕམ་ཁ་ཅི་ཡོད། ང་ཚོར་སེམས་གསོ་ཅི་ཡོད། ང་ཚོར་སྐྱོ་སྣང་ཅི་ཡོད་ནི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཤོག་ངོར་ཕབ་པའི་བརྗེད་ཐོ་རུ་འགྱུར་ངེས།
2016ལོར། ང་ཚོའི་རྒྱ་ཆེ་ས་དེའི་ངོས་སུ་བབས་པའི་ཆག་གྲུམ་གྱི་གས་ཁ་དེ་ཇེ་ཆེ་དང་ཇེ་མང་དུ་འགྱུར་བཞིན་མཆིས། ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱིས་མི་རབས་དུ་མའི་ཁྲག་རྣག་རྔུལ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ལྭའི་འདབ་ཁ་བཞིན་མཚམས་རེར་ལྷུག་ལྷུག་གིས་འཐེན་ནས་བསྐྱེད་ཅིང་། མཚམས་རེར་རྡོག་འཐེན་གྱིས་བདག་པོ་བརྒྱབ་མྱོང་བའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་བར་སྟོང་སྟེ། བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ས་ཁོངས་འདི་ལ་ད་ལྟ་ང་ཚོས་“ཕ་ཡུལ་ཡ་ཕ་ཡུལ”ཞེས་བསྟོད་གླུ་རེ་འཐེན་ཏེ། ཅི་ནུས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་གོས་ཀྱི་ཐུ་བ་འདམ་གྱིས་མ་གོས་བ་ཞིག་དང་། གོས་ཆེན་རི་མོ་སྣུམ་གྱིས་མ་ལྷད་པ་ཞིག་བྱེད་པར་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ཆོག་ཀྱང་། དེ་བས་ཀྱང་ཉེན་ཁའི་ཆགས་འཇིག་ཡ་ང་བ་ཞིག་ང་ཚོ་དང་ཉེ་བ་བཅར་བཞིན་པ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པ་ཐུན་མོང་གིས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལ་སྲུང་ཞིང་བསྐྱངས་ཡོང་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ལ་གས་ཆག་ཤོར་བཞིན་པ་དེ་རེད། འདི་ནི་ང་ཚོའི་རྒྱ་ཆེ་བ་དེའི་ངོས་སུ་ཤོར་པའི་ཆག་གྲུམ་གྱི་གས་ཁ་སྟེ། གས་ཁ་ཤོར་བའི་ཚག་སྒྲ་དེ་2016ལོར་སྔར་བས་ཀྱང་ཡ་ང་ལ་རྣ་བར་གཟན་པ་ཞིག་རེད། ཡབ་མེས་རྣམ་པས་ང་ཚོར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤུལ་བཞག་གཉིས་བསྐྱུར་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ས་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་བོད་པའི་རིག་གནས་ཞེས་པའི་རིག་གནས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ངེས། སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ར་སྤྲད་ཡོད་པ་ནི། གོང་གསལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ས་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་རིག་གནས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་བསྐྱེད་འབྲས་ཡིན་ལ། རིག་གནས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་ཡང་ས་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་ནང་ནས་འདབ་མ་རྒྱས་ཤིང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། ངས་མཚམས་རེར་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་ནས་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཀློག་དུས། གོང་གསལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་གཉིས་ནི་བོད་པའི་སྦྲ་ནག་དང་མཚུངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཤིག་ངང་གིས་སྐྱེས་བྱུང་སྟེ། སྦྲ་ནག་ཀ་བརྒྱ་མ་ཡི་ནང་གི་ཁོབས་ཡོངས་པའི་ཤོང་ཚད་དེ་ལ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཀ་བ་དང་འཐེན་བྱེད་ཀྱི་ཆོན་ཐག་གང་མང་གིས་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། ང་ཚོའི་བོད་པ་དག་གི་ས་རྒྱུས་ངོས་ཐད་ཀྱི་ཤོང་ཚད་དང་དེར་འཚོ་ཞིང་གནས་བའི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་འདིའི་གྲངས་འབོར་བཅས་མ་འཐོར་མ་ཞིག་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ། རིག་གནས་སེམས་ཁམས་ནི་ཀ་བ་ཡིན་ལ། ཆོན་ཐག་ཡིན། དུས་ཀྱི་རླུང་གི་ངར་ཁ་ཇི་ལྟར་རྒོད་ཀྱང་། སྦྲ་ནག་གི་འགྱིང་ཉམས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཅི་ཡང་བཟོ་མི་སྲིད་པ་འདྲ།
ཡིན་ན་ཡང་། 2016ལོར་རང་ཅག་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་དེར་གས་ཁ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཤོར་བྱུང་ལ། དེ་ཡང་ཐོལ་བྱུང་ཞིག་རྩ་ནས་མ་ཡིན་པར་ལོ་སྔ་མ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དག་དང་། ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྡབ་གསིགས་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་སྨིན་པ་རེད། དེ་ཡང་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ལོ་འགོ་འདིར་བོད་མོ་ཞིག་གིས་ལུག་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྲོག་བླུ་བྱས་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་དེང་རབས་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་མྱུར་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གང་སར་བསྒྲགས་པ་ན། བསྟོད་སྨད་དང་དགག་འཇོག་གི་ལྟ་ཚུལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཉིས་གངས་ལྗོངས་ལུང་པའི་བསམ་བློའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཤུགས་ཆེར་ལྡང་། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན། དེ་ནི་སྲོག་བླུ་རང་སྟེང་ལས་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་བའི་རྩོད་གཞི་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་དེ། རྩོད་གཞི་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན། དུང་ཞེན་དང་དཔྱོད་ཤེས། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་རྒྱུ་ཁེ་ཕན་སོགས་མ་གཞིར་འགལ་ཟླར་ལངས་མི་དགོས་པ་དག་འགལ་ཟླར་བསླངས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། ལོ་སྔོན་མ་དག་ལ་བོད་ཁུལ་ལ་ལར་དར་བའི་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དམར་ཟས་སྤངས་པའི་འབོད་སྐུལ་སོགས་ལས་འགུལ་རབས་དང་རིམ་པ་བྱུང་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་སྲིད། གང་ལྟར་ཀྱང་། ད་ལྟའི་བར་དུ་གངས་ཅན་བོད་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ལུགས་གཅིག་ལ་མཐོང་ལུགས་གཉིས་ཞེས་གུ་ཡངས་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་བསྐྱངས་ནས་ཡོང་བ་བདེན་ཡང་། མིག་སྔའི་འདི་ལྟ་བུའི་དཀར་ནག་བདེན་རྫུན་གྱི་སོ་མཚམས་མཇལ་བའི་ཐད་དུ། ཕན་ཚུན་ཛ་དྲག་པའི་ངོ་ཡ་དང་སྲ་མཁྲེགས་པའི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་རལ་གྲི་འཕྱར་ནས་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཕལ་ཆེར་བྱུང་མ་མྱོང་པ་འདྲ། བསམ་བློའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རྩོད་ཉོག་འདི་ནི་རང་རེའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་དེར་གས་ཁ་ཤོར་བའི་རྟགས་མཚན་མངོན་གསལ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ལོ་འདིར་དོན་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་དེར་རྐྱེན་བྱས་ནས་བོད་པ་དག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་ཆགས་སྡང་གི་ཁ་དོག་གིས་ཕྱུག་པའི་ལས་དང་སྦྱོར་བ་བསྟར་ལ། དེ་ལྟའི་སྐད་ཆ་རྩོད་པ་སོགས་དེང་རབས་དྲ་ལམ་དང་གླེང་སྟེགས་འདྲ་མིན། ཇ་ཁ་ཆང་ཁ་སོགས་སུ་འུར་ལོང་ལོང་བྱེད། ཁོ་ཚོས་ཁྱོད་རྫུན་ང་བདེན་གྱི་རྩོད་པ་ཡང་ཡང་བྱེད། ཁོ་ཚོས་ཁྱོད་ངན་ང་བཟང་གི་ཚིག་མཚོན་ཡང་ཡང་འདེབས། ཁོ་ཚོས་ཁུ་ཚུར་བསྒྲེངས། དཔུང་བ་ངོམས། དེ་ནས་ང་ཚོ་གཞི་ནས་གྲོས་གཞི་ཞིག་གི་མདུན་ནས་གྲོས་ཁ་ཅི་ཡང་མི་འཆམ་པའི་དཀའ་ཁག་ལ་འཕྲད་ཅིང་། དེ་བས་ཀྱང་ཡ་ང་བ་ཞིག་ནི་གྲོས་ཐོག་གཅིག་ལ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བའམ་བཟོ་ལྟ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་པ་དེ་ཡིན་སྲིད།
2016ལོར་རང་ཅག་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་དེར་གས་ཁ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཤོར་བཞིན་པ་འདི་ནི་ཅི་འདྲའི་སེམས་ཁྲལ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། སྤྱིར་ན་སྨིན་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན་གླུ་བརྒྱ་ངག་གཅིག་ལྟ་བུའི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་དགོས་དོན་མེད་པར་རང་ཚུགས་དང་ཁྱད་གཤིས་མི་འདྲ་བ་གནས་ཆོག་པའི་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་བདེན་མོད། ཡིན་ན་ཡང་རང་ཅག་གི་མིག་སྔའི་གནས་བབས་ལ་གཞིགས་ན་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་བཟོ་ལྟ་འདི་དག་ནི་མེས་པོའི་སྦྲ་ནག་ཆོམ་སེ་ཉིལ་བའི་སྔ་ལྟས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་པ་འདྲ། དེ་ཡང་རྩོད་གཞི་རང་སྟེང་ལས་བརྒལ་ནས་ཆོས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་ཕན་ཚུན་བར་ལ་དབྱེན་དཀྲུགས་བྱེད། ཡང་རྙིང་མ་དང་གསར་མ་ཞེས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས་ཁྱོད་དང་ང་ཞེས་དབྱེ། དེ་ལས་མཆེད་དེ་ས་ཁོངས་དབར་གྱི་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱི་ཆགས་སྡང་བསླངས། དེ་ནས་གཏོར་བཤིག་པ་དང་བསྟན་དགྲ། ཀླད་རྙིང་པ་དང་རྨོངས་དད་ཅེས་བོད་པ་ཕན་ཚུན་བར་ལ་རྒྱང་གིས་བཅད་ནས་དགྲ་གཉེན་གྱི་དབྱེ་བ་བྱུང་། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་རང་ཅག་གི་མི་རིགས་འདིའི་བྱེ་བྲག་གི་གྲུབ་ཆ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེའི་བར་ལ་འགལ་བ་བཟོས་ནས་མཐའ་མར་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཆགས་འཇིག་ལ་ཉེན་ཁ་སྤྲད་ཡོང་། འདི་ཡོད་ཚད། རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་རང་ཉིད་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་འགག་གི་དུས་རབས་འདིར་གོད་ཆག་གི་སྔ་ལྟས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཨང་།
2016ལོའི་ཆེས་མཇུག་མཐའི་ཉིན་མོ་འདིར། ངས་སྒེའུ་ཁུང་ལས་ལོ་འདིའི་ཆེས་མཇུག་མཐའི་ཉི་འོད་ཀྱི་ཕྱི་མིག་ངའི་ཁ་གཏད་ཀྱི་ཐོག་ཁང་གི་རྩེ་མོར་ཐོགས་འདུག་པ་མཐོང་། སྒེའུ་ཁུང་ཁར་མཐའ་སྒྲོམ་སྤུས་ལེགས་མའི་ནང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་བདག་ཅག་གི་སྐྱབས་མགོན་སྟོན་པ་ཉམས་མེད་ཁོང་གིས་སྤྱན་གྱི་རི་མོར་གཡོ་བ་མེད་པར་ཚུར་གཟིགས་འདུག་ཅིང་། ཁོང་གི་ཞལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ལས་གསུངས་ཤིག་ཀྱང་འབྱོན་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པའི་སྣང་བ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྲད་ཡོང་། ཁོང་གི་ཁ་གཏད་ནས། ངས་གནའ་བོའི་མི་རིགས་འདིས་ཁོང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་འགྲོ་བའི་ཚུན་ནས་མིག་སྔའི་འགལ་འདུ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཇི་ལྟར་གདོང་གཏོད་པ་དང་ཇི་ལྟར་ཟླུམ་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཐེངས་ཤིག་ཞུ་འདོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་གསུངས་ཤིག་འབྱོན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ། ཡིན་ན་ཡང་ཡོད་ཚད་སོར་ལ་འཇགས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའི་ལྷིང་འཇགས་ཤིག་གི་ཀློང་དུ་ལུས་སོང་། ལན་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་། སྐྱབས་སུ་མཆི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ། དགོངས་སུ་གསོལ། ཁྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོད་གཞི་འདི་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཟླུམ་ཨང་།
གང་ལྟར་ཀྱང་། 2016ལོར་བོད་རིགས་བུ་མོ་ཞིག་གིས་ལུག་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྲོག་བླུ་བྱས་པའི་བྱ་སྤྱོད་དེས་ཁ་བ་བོད་པའི་གོང་གསལ་གྱི་ནང་འགལ་དེ་དག་མི་མངོན་པ་ནས་མངོན་པར་བྱས་ཤིང་། མངོན་པ་ནས་ཇེ་གསལ་ཏུ་བཏང་སོང་། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན། རང་ཅག་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་དེར་གས་ཁ་ཤོར་བའི་སྣང་ཚུལ་2016ལོར་སྔར་བཞིན་མང་ནས་མང་དུ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། དེ་ནི་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་འདིའི་གྲོགས་དན་གྱི་འོག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་བརྒྱུད་དེ་སྔར་བས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ང་ཚོའི་དད་མོས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྐྱེན་ས་ཞིག་ལ་ཟུག་རྔུ་ཡང་ཡང་བསླངས་ཡོང་། དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་དེའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་ཆོས་པ་ནི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་འདིའི་ཟུར་གསུམ་སྙིང་གི་རྩེ་ན་ལམ་ལམ་འབར་བའི་མར་མེ་དེ་ཡིན་ལ། མར་མེ་དེའི་འོད་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཅག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཤུལ་ལམ་རིང་མོའི་མུན་པའི་ཁྲོད་ནས་མདུན་ལ་བསྐྱོད་པའི་ལམ་ཀ་བོར་མ་མྱོང་། འོན་ཀྱང་། ཆོས་དང་ཆོས་པ་ལ་མཚུངས་རྟགས་བཞག་མི་ཆོག་པའི་ངེས་རྟོགས་ཤིག་ད་ལྟ་ང་ཚོར་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་ཡོང་ཞིང་། ཆོས་དང་ཆོས་པ་གཉིས་ནང་འགལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཡང་ད་ལྟ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་འགྱུར་བཞིན་འདུག འདི་ནི་དོན་གྱི་གནད་འགག་སྟེ། འདི་ནི་རང་རེའི་རྒྱ་ཆེ་བ་དེའི་ངོས་སུ་བབས་པའི་གས་ཁ་དེ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བའི་རྩ་བའི་ནང་ཤུགས་དེ་ཡིན་སྲིད། དེ་བས་ཀྱང་། མི་རིགས་འདིའི་ཟུར་གསུམ་སྙིང་གི་རྩེ་མོར་སྒྲོན་པའི་མར་མེ་དེའི་འོད་སྣང་ལ་འཇིག་ཉེན་སྤྲད་ཅིང་། ཡམ་ཡོམ་གཡོ་བའི་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་དེས་ང་ཚོའི་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཀ་གསལ་ཙམ་དང་མོག་ཙམ་བྱེད།
དཔེ་བཞག་ན། ནང་ལོགས་པས་“པེ་ཅིན་ཁྲའོ་དབྱང་ཁུལ་ན་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་འབུམ་གསུམ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ”ཞེས་པའི་ཀུ་རེ་དང་འུད་བརྗོད་འདྲེས་མའི་སྐད་ཆ་དེ་2016ལོར་སྔར་བཞིན་ལབ་མཁན་འདུག ཆོས་དང་ཆོས་པ་ནང་འགལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཟློས་གར་དེ་དག་ལོ་འདིར་སྔར་བཞིན་མུ་མཐུད་དུ་འཁྲབ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་མུ་འབྲེལ་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་ཞིག་དང་མཚུངས། 2015ལོར་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་བརྙན་འཕྲིན་ནང་ནས་གོང་མ་འཁྲབ་མཁན་རྒྱ་མི་རུས་ཀྲང་ཅན་དེས་རྒྱ་མི་གཞན་ཞིག་སྟེ། སྔོན་ཆད་ལྷ་ཆས་མཆོད་ཆས་སྐོར་གྱི་ཚོང་བ་ཆུང་ཆུང་རུས་ངོ་མ་ཝུའུ་ཡིན་པ་ཞིག་ཕྱིས་སུ་བདེན་རྫུན་མི་ཤེས་པའི་བླ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡི་གེ་རེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ལ་པད་མ་འོད་ཟེར་གསོལ་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་མཁན་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཤིང་སྐྱབས་སུ་མཆིས་པའི་བརྙན་རིས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཨེན་ཙམ་མིན་ན་མིག་ཆུ་ཡང་འཆོར་ལ་ཁད་བྱས་སོང་། “ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ”ཁོང་གསེར་ཁྲིར་གསོལ་བའི་“མཛད་སྒོ་”དེ་ནི་ཅི་འདྲའི་“གཟབ་རྒྱས་” ཤིག་རེད་ཨང་། སྤྱིར་ཡིན་ན་རང་ཅག་གིས་དེ་ནི་མི་རིགས་གཞན་པས་རང་རེར་ལད་མོ་བྱས་པའི་བཞད་གར་ཅིག་རེད་ཅེས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བཞག་ཆོག་ཀྱང་། དོན་རྐྱེན་དེ་ཞོ་བཞིན་ཆགས་པ་ད་ར་བཞིན་དཀྲུགས་ཡོང་དུས། དོན་དངོས་ཀྱི་ངོ་གདོང་དེ་ནི་ཅི་འདྲའི་ལྟར་མི་བཟོད་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། བཞད་གར་དེའི་རྒྱབ་ཡོལ་གྱི་ནང་དུ་རང་རེའི་བླ་སྤྲུལ་གང་མང་གི་གཟུགས་བརྙན་མག་མོག་གིས་མངོན་ཡོང་ལ། དེ་བས་ཀྱང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ་བར་སྐད་པའི་རྒྱུ་འབྱོར་བའི་ཁེ་ཕན་གྱི་འབྲེལ་ཐག་མང་པོ་ཞིག་རྐྱ་འཐབ་ནས་བཤད་མི་ཤེས་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་དང་བཤིག་མི་ཤེས་གོས་སྐུད་ཀྱི་མདུད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོས་རྙོག་འཛིང་དེ་རིགས་ཀྱི་ཕ་མཐའ་ཞིག་ནས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དུས་རབས་འདིར་ཁེ་ཕན་ནི་ལྷ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་བདེན་ལུགས་དེས་ཕལ་ཆེར་འཁོར་བ་སྡུག་གི་རྒྱ་མཚོར་མཐོང་ཞིང་རྒྱུ་མི་རྟག་རྩྭ་མགོའི་ཟིལ་བར་དཔེ་ལེན་ལ། ངེས་འབྱུང་དེར་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་མཁན་རང་རེའི་སེར་མོ་བའི་སྡེ་ན་ཡང་སྟོན་པའི་བཀའ་ཆོས་ལ་རྒྱབ་འགལ་གྱིས་མིག་སྔའི་རྒྱུ་ནོར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལྷ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་བདེན་པ་ཞིག་ངང་གིས་མཐོང་ཡོང་། ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ། དགོན་པའི་ལྕགས་རིས་མི་ཁོག་པའི་སེར་མོ་བ་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། སྐུ་ཕྲེང་སྔོན་མའི་ཁྲི་ཁར་མི་བཞུགས་པའི་བླ་སྤྲུལ་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ། ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ། རང་གི་གདུལ་བྱ་ཤུལ་ནས་བསྐྱུར་ཏེ་གཞན་ཡུལ་ལུང་པ་འགྲིམ་མཁན་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། དགོན་གྲོང་བསྐྱུར་ཏེ་རྒྱ་གྲོང་མྱུལ་མཁན་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ། འདི་ལྟར་ཚད་མེད་པར་མང་དུ་ཕྱིན་པས། ང་ཚོ་སྔོན་ཆད་སྔོན་ཆད་ཅིག་ལ་ནང་ལོགས་ཀྱི་ཁྱི་འཚོང་བ་དག་གི་གཡོ་འོག་ཏུ་ཚུད་ནས་བྱུང་པའི“འབྲོག་ཁྱི་ཕྱིར་འབོད”ཀྱི་དོན་རྐྱེན་དེ་དང་མཚུངས་པར། (ལོ་དེར། ནང་ལོགས་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱིའི་ཚོང་ར་སྐྱོ་རུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལེགས་བསྒྱུར་བྱེད་ཆེད། ཁྱི་འཚོང་པ་ལ་ཤས་ཀྱིས་དྲ་ངོས་སུ་རྐང་བཙུགས་ཀྱིས་རང་རེའི་མེས་པོ་དག་གི་རིང་ནས་སྦྲ་ཁྱིམ་དུད་པ་ཅན་གྱི་སྒོ་སྲུང་སྟེ་ཡོང་པའི་འབྲོག་ཁྱི་ལ་བོ་སྟེ། ཕྱིས་སུ་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་ནང་ལོགས་ཁྱི་ཉོ་དག་ལ་བཙོང་ཚར་བའི་ཁྱི་རྒན་དེ་དག་ལ་ཚད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་བྱེད་བའི་བརྙན་རིས་དག་སྤེལ་བ་ལ་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར། བདག་ཅག་གི་“གྲགས་ཅན་མི་སྣ”དག་གིས་“འབྲོག་ཁྱི་ལ་བོ། ཕྱིར་གངས་རིའི་ཁྱིམ་དུ་ཁྲིད་ཡོང”ཟེར་བའི་བྱ་འགུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྤེལ་མྱོང་།)ད་ནི་ང་ཚོས“སྐྱབས་གཅིག་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ། ཕྱིར་དགོན་པའི་ནང་དུ་ཕེབས་རོགས”ཞེས་པའི་འབོད་སྐུལ་བསྒྲགས་དགོས་པའི་ཚད་དུ་གདའ། གང་ལྟར་ཀྱང་། 2016ལོར་ཡར་སྔོན་གྱི་སྣང་ཚུལ་དེ་རིགས་སྔར་བས་ཀྱང་རྣག་བཞིན་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ལོ་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་མངོན་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། ནང་ལོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ས་དང་མི་ཚོགས་མང་ས་འདིར་རང་རེའི་བླ་སྤྲུལ་དག་གི་འཐུས་ཚབ་པ་སྐོར་ཅིག་ཐོན་ཡོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་ལོགས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་མི་བླ་སྤྲུལ་སྐོར་ཅིག་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་གསོལ་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། གདུལ་བྱ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས། དེ་བས་ཀྱང་གཟུངས་སྔགས་གསར་རྩོམ་མཛད་པ་སྟེ“རྙིང་མ་པ་མཁྱེན་ནོ།།”ཞེས་མིག་ཟིམ་ཟིམ་གྱིས་བཟློ། ཁོ་ཚོས་བོད་པ་ཀུན་གྱིས་སྐྱབས་ཡུལ་དུ་སྒོམ་པའི་བླ་སྤྲུལ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་ནས་བཟུང་སྟེ། འདི་དག་གིས་ང་རང་“སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རུ་ངོས་བཟུང་པ་ཡིན”ཞེས་རང་ཉིད་སྤྲུལ་བ་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པའི་བདེན་པའི་རྒྱབ་རྩར་བསྒྲེངས། 2016ལོར། ང་ཚོ་འདི་དག་ལ་བདེན་རྫུན་གྱི་བརྡར་ཤ་གཅོད་པར་གཞི་ནས་ཐང་ཆད་སོང་། འདི་ཐམས་ཅད། གལ་ཆེན་འགངས་ཆེན་དུ་བརྩིས་ན་ང་ཚོས་མི་རབས་མང་པོར་ཁོག་གི་སྙིང་བཞིན་གཅེས་ཡོང་པའི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ཀྱི་རྩིས་ཐང་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ཅིང་། སྣང་མེད་རང་ཤར་དུ་བཞག་ན་དམ་པའི་ཆོས་རང་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་བཞད་གད་སློང་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་སྟེ། མཐར་ཐུག་ཏུ་སུ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད་ཟེར་ཚེ། ལྕགས་རིས་མི་ཁོག་པ་དེ་དག་དང་། ཁྲི་ཁར་མི་ཆགས་པ་དེ་དག དགོན་པར་མི་འཁོར་པ་དེ་དག་གི་ལྟོ་ཕོར་དེ། ཁོང་ཅག་གིས་བསྐྱེད་འབྲས་སུ་གྱུར་ཅིང་རིགས་གཞན་གྱིས་བསྐྱར་དཔར་བརྒྱབ་པའི་བླ་རྫུན་གྲ་རྫུན་དག་གིས། ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ནས་ཁོ་ཚོའི་ལྟོ་ཕོར་འཕྲོག་པའི་ཟློས་གར་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་འཁྲབ་པ་ལས་མ་འདས།
གང་ལྟར་ཀྱང་། 2016ལོར། རང་རེའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གཟུགས་སུ་སྨིན་འོས་པའི་ཆོས་པའི་སྡེ་རུ། སྙེག་འོས་པའི་ཐར་པའི་ལམ་ཁ་མི་སྙེག་པར་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ནས་འཁོར་བའི་འདམ་རར་ལྷུང་ནས་ངུར་སྨིག་གོས་ཀྱི་གཟན་སྣེ་འདམ་གྱིས་ལྷད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བའི་སྣང་ཚུལ་མཆིས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུན་མ་འཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་སྣ་མང་གི་གྲལ་ཤར་རེ་ན་དམར་ལིང་ལིང་བྱེད། ཉོ་འཚོང་གི་རྒྱལ་ཕམ་རྩོད་ཅིང་ཁེ་སྤོགས་ཀྱི་མངར་ཁ་གཞིབ་པའི་དོ་ར་ན་མགོ་ཀྲོང་ཀྲོང་བྱེད། འཚོ་གནས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྟོན་ཞིང་ཁྱིམ་སྲིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྦྱངས་ས་ན་བདེན་ཅོག་ཅོག་བྱེད། སྤྱིར་འདི་ནི་འཁྱོག་གཟུགས་སུ་གྱུར་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ལས་མ་འདས་ཤིང་། རང་རེའི་སྙིང་དབུས་སུ་སྦར་བའི་མར་མེ་རྐོང་བུ་གང་བོ་སྣུམ་ཟད་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས། སྤྱིར་ཁོང་ཅག་གིས་ཐར་བའི་ས་ལམ་སྙེག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བརྙེས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་རེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་། མ་མཐའ་ཡང་དེ་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་ནས་དེ་ལ་བསྙེགས་པའི་ཚུལ་ཙམ་མཛད་པར་ཡང་དོན་སྙིང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། གངས་རིའི་དད་འབངས་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་མོས་གུས་ཀྱི་ལྗང་མྱུག་མི་སྐམ་པའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་གྲང་། སྤྱིར་རྒྱ་ཆེན་བསྟན་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། གོང་གསལ་གྱི་རིགས་དེ་འདྲ་ནི་མང་པོའི་ནང་གི་ཉུང་ཤོས་དང་། བརྒྱ་ལམ་ནང་གི་རེ་གཉིས་ཙམ་ཡིན་སྲིད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཉུང་ཤོས་དེ་ཚོ་མ་ཡིན་ལ་རང་ག་བའི་རེ་གཉིས་དེ་ཚོ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་ཚོ་མཐོ་ས་ནས་བཞུགས་རྒྱུར་དགའ་ལ། མངོན་ས་ནས་འབུད་རྒྱུར་དགའ། གྲགས་ས་ནས་བཤད་རྒྱུར་དགའ། མདོར་ན་དེ་ཚོ་འཐུས་ཚབ་བྱེད་རྒྱུར་དགའ། དེ་བས། ཁོང་རྣམ་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་རང་ཅག་གི་རྒྱ་ཆེ་སའི་དད་མོས་ཀྱི་ངོས་ལ་ཕབ་པའི་གས་ཁ་དེ་ཀུན་ལས་ཆེ་བར་གྱུར། གངས་རི་ར་བའི་དད་འབངས་ཀུན་གྱིས་སོ་སོའི་དད་མོས་བྱ་ཡུལ་ལ་དོགས་སློང་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དུ་བཏང་། གང་ལྟར་ཀྱང་། ལོ་འདིར། ང་ཚོས་ཆོས་དང་ཆོས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཧེ་བག་དང་བར་ཐག་ལ་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱིས་མནོ་བསམ་ཞིབ་མོ་ཞིག་གཏོང་དགོས་བྱུང་།
ངས་སྒེའུ་ཁུང་ལས་ལོ་མཇུག་གི་སེར་ལམ་མེའི་ཉི་ནུབ་ཀྱི་འོད་ཉི་ཚེ་བ་དེ་ཇ་ནག་ཁུའི་ཁ་རུ་གཡེང་ནས་ཞུ་ལ་ཉེ་བའི་མར་ཐིག་ཅིག་དང་མཚུངས་པ་མཐོང་། ཕ་ཡུལ་དང་ལེ་དབར་སྟོང་གིས་ཆོད་པའི་ས་མཐའ་འདི་ནས་ངས་རང་ཉིད་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་ལྷོད་ཉམས་ཤིག་དང་ཟུར་དུ་བཀྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅིག་འཛོམས་པ་ཚོར། དེ་བས་ཀྱང་ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཁྲེང་ཞེན་གྱི་སྐུད་སྣེ་རིང་དུ་འཐེན་ཏེ་དཀར་ལམ་མེའི་གངས་རིའི་དབུ་རྩེར་འཁྲིལ་བསྡད་ཡོད་པ་མཐོང་། དེ་བས་ཀྱང་ངས་རང་གི་དྲན་གདུང་དང་སེམས་ཁུར་གྱི་མིག་ཆུ་སྒྲ་མེད་ཀྱིས་ཡ་ཆུང་ཁོག་ལ་བཞུར་བཞིན་པ་ཚོར་ཞིང་། ང་རང་ཆུང་ཕྲུ་གུའི་དུས་སུ་བརྩེ་བའི་པང་ལ་བཏབ་ནས་བསྐྱངས་པའི་ཕ་ཡུལ་ན་ལུས་ཡོད་པའི་དྲིན་ཅན་གྱི་ཨ་མའི་སེར་ཁ་བབས་པའི་ཕྱག་ཟུང་དང་། དེས་སྦྱར་བའི་ཐལ་མོའི་ཕྱག་རྒྱ། ཉིན་མཚན་ཆགས་མེད་དུ་སྐྱབས་གསུམ་བསླུ་མེད་དུ་སྒོམ་པའི་དད་པ་སོགས་དྲན་ཡོང་། དེ་དག་དྲན་ཡོང་དུས། ངས་སྙུག་ཁར་ཚོད་འཛིན་མི་བྱེད་ཐུ་མེད་དུ་གྱུར་སོང་སྟེ། རང་རེས་ད་ལྟའི་བར་དུ་སྙིང་གི་ནོར་བུ་བཞིན་གཅེས་ཡོང་པའི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་། ཟས་ཀྱི་ཕུད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཤིང་མཆོད་པའི་ཁྲི་རུ་བཀུར་ཡོང་པའི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་པ་དག ད་ནི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཀློང་ན་ལུས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པ་དག་ལ། སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྟོབས་པའི་དམ་ཆོས་རྣལ་མ་རེ་གསུངས་རོགས། ཡ་རབས་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་གི་མིག་དཔེ་རེ་སྟོན་རོགས། མདོར་ན་རང་རེའི་མི་རིགས་འདིའི་ཆེས་གཙང་དག་གི་ཆ་དེ་ལ་བྱི་དོར་གནང་རོགས། ཆེས་ཡིད་འོང་གི་ཆ་དེ་ལ་མཛེས་ཆ་སྣོན་རོགས། དེ་བས་ཀྱང་། ལྕགས་རིའི་ནང་རོལ་དུ་བཞུགས་རོགས། ཁྲི་ཁའི་གོང་བ་ནས་མནོན་རོགས། དགོན་པར་རྒྱུན་བཞུགས་རེ་གནང་རོགས། སྐྱབས་སུ་མཆི།
2016ལོར། རང་རེའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་དེ་ལ་གས་ཁ་ཤོར་ཚུལ་ལས་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡི་ཉམས་ང་བའི་གནས་བབས་དེར་འགྱུར་ལྡོག་ཕྲ་མོ་ཨེན་ཙམ་ཡང་བྱུང་མེད་པ་འདྲ། ང་ཚོ་སྔར་བཞིན་“ཁུ་སིམ་མེར་གནས་པའི་ཕལ་ཆེ་བ”དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ནས་སྡོད། ང་ཚོ་ནི་“ཚེ་ཕུག་ཆོས་ལ་གཏད། ཆོས་ཕུག་སྤྲང་ལ་གཏད་པའི་”ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་པའི་སེར་མོ་བའི་སྡེ་དང་གཏན་ནས་མི་མཚུངས་ཏེ། ང་ཚོ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་ལ་གདོངགཏོད་པའི་གདོང་མཆོང་དཔའ་བོ་དེ་དག་ཡིན། འཚོ་གནས་ཀྱི་དོན་དུ། ང་ཚོས་འཚོ་གནས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སློབ་གསོ་དང་ལེན་བྱས། སློབ་གསོ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་རིམ་གྱིས་རང་རེའི་ལུག་འཚོ་བའི་འབྲོག་པ་དང་ཞིང་རྨོ་བའི་རོང་པ་སྟེ། མེས་པོ་དག་གི་རྗེས་འཛིན་མཁན་དམངས་ཕལ་བ་དག་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་ཤིང་། ང་ཚོར་རིམ་གྱིས་རིག་གནས་པ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་འབྱོར། དེ་ནས་བཟུང་། ང་ཚོ་སྒང་བ་བོད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ཐད་ལ་གྲུབ་ཆ་གསར་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། བསམ་བློའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྟོབས་ཤུགས་གསར་བ་ཞིག་རྒྱས་ཤིང་། ང་ཚོ་དམངས་ཕལ་བའི་སྐྱིད་སྡུག་ལ་ཐད་ཀར་དུ་དོ་ཁུར་བྱེད་མཁན་དང་འགྱུར་བག་རྒོད་པའི་དུས་ཀྱི་རླུང་ཁ་ནས་མི་རིགས་འདིའི་གཡོར་གྲུ་རླབས་ཀྱིས་བདས་ཏེ་ཁ་ཕྱོགས་མ་ནོར་བར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གླིང་དུ་ཁྲིད་མཁན་དུ་གྱུར། མི་རིགས་འདིས་ཀྱང་ང་ཚོར་རེ་ལྟོས་ཀྱི་མིག་ཟུང་ཆེས་ཆེར་གདངས་ནས་ལྟ། ཡིན་ན་ཡང་། 2016ལོར། བོད་པའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་སྐབས་རེར་དགོད་འཆོར་ལ་ལན་རེར་ངུ་བྲོ་བ་བྱུང་། 2016ལོར། གྲགས་འདོད་ལས་བྱུང་པའི་ཧོལ་རྒྱུགས་དང་། ཧོལ་རྒྱུགས་ལས་བྱུང་པའི་ཟང་ཟིང་གིས་ང་ཚོའི་རིག་གནས་བའི་སྡེ་འདི་ཕྱི་དཀྲུགས་ནང་དཀྲུགས་བྱེད། རིག་གནས་པར་ཡོད་འོས་པའི་ཁག་འཁུར་དང་། ལྷོད་ཉམས། སྒམ་ཚུགས། དཔྱོད་ཤེས། གུས་ལུགས་སོགས་ལོ་འདིར་ང་ཚོ་དང་རྒྱང་དུ་བཀྱེད་ཅིང་། རིག་གནས་པས་བཤད་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལོ་འདིར་ང་ཚོའི་མགྲིན་པར་བརྣངས་ནས་ལུས། ལོ་འདིར། སྔར་བཞིན་རིག་གནས་པ་རྣལ་མ་དག་གིས་ཁྲམ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཁྲབ་ཅིང་། ཁྲམ་པ་གང་མང་གིས་རིག་གནས་པ་རྣལ་མ་འཁྲབ། ཁ་གྲགས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་འཇོན་ཐང་ཡོད་པ་དག་གིས་ཁུ་སིམ་གྱི་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་ཞིང་། ད་དུང་ཆེ་བཤད་དང་མཁས་བཤད་བྱེད་མ་རན་པ་དག་གིས་ཅ་ཅོ་དང་ཀུ་ཅོ་མང་དུ་སྒྲོག ཁེངས་སྐྱུང་བྱེད་མི་དགོས་པ་དག་གིས་ཚུལ་འཆོས་སྐྱུག་མེར་བ་རེ་བསྟན་ནས་ཉམས་ཆུང་གིས་སྡོད་ཅིང་། ང་རྒྱལ་སྐྱེས་མི་འོས་པ་དག་གིས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་འདི་ཡིན་པའི་གཟེངས་སྤོབས་ཀྱི་ཟེ་བ་འཛིང་འཛིང་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་འདིར་སྔར་ལོ་བཞིན་ཡོད་ཚད་འཁྱོགས་གཟུགས་སུ་གྱུར་བའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་རུ་བདེན་པ་བརྡར་བའི་འོད་རྟ་རྔ་ཙམ་ཞིག་དང་། འཁྱོག་པ་དྲང་པོར་བསྲངས་པའི་ལས་ཉི་ཐིག་ཙམ་རེ་སྒྲུབ་མཁན་བྱུང་ཡོད་ཚེ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་འཕྲོ་མ་ཟད་པའི་རྟགས་ཤིག་ལས་མ་འདས།
2016ལོར། ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་ཆོས་ལུགས་དང་སྲིད་ལུགས་བར་གྱི་གང་གཙོ་མིན་སྐོར་ལ་ཁ་འཐབ་ཡང་ཡང་བྱེད། དང་པོ་གྲྭ་པ་དང་ཁྱིམ་པའི་བར་ནས་རྩོད། བར་དུ་སྲིད་གཞུང་དང་དམངས་ཀྱི་བར་ནས་རྩོད། མཐའ་མར་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་བར་ནས་རྩོད། དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རྩོད། རྩོད་པའི་སྙིང་བོ་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་སྲིད་ལུགས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤོང་འགལ་ལྟ་བུར་རྩོད། དེ་ནས་ཞེ་སྡང་ལངས་། ཕྱོགས་རིས་སུ་འཁྱེར། ཕན་ཚུན་བར་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགྲ་རུ་ལངས། རྩོད་གཞི་འདི་ལས་མཆེད་པའི་མེ་ལྕེ་ཡིས་ཡབ་མེས་རྣམ་པའི་ལྷ་ཁང་བཤིག་ལ་ཁད་བྱེད། དེང་རབས་ཚན་རྩལ་རྡུལ་དུ་བརླག་ལ་ཁད་བྱེད། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་སྐད་ཆ་དྲ་ལམ་དང་གསར་ལམ་སྣ་མང་ན་འུར་ཆིལ་ཆིལ་བྱེད། དེ་དག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ནས་ང་ཚོས་2016ལོར་སྣང་ཚུལ་དགོད་བྲོ་བ་རེ་མཐོང་ཡོང་སྟེ། སྐྱ་བོའི་སློབ་ར་ན་ཁ་ཏོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་དང་། དགོན་པའི་འདུ་ཁང་ན་དབྱིན་སྐད་རྒྱ་སྐད་སྦྱོང་པ། སློབ་ཆེན་གྱི་རྩོམ་རིག་འཛིན་གྲྭར་དབུ་མའི་ཟབ་ཆོས་ཁྲིད་པ། དགེ་སློང་ཕྲེང་འཛིན་ཅན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་རྩོམ་པ། དགེ་རྒན་ཆེན་མོས་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་སོགས་གོ་རྒྱུ་དང་མཐོང་རྒྱུ་མང་པོ་བྱུང་། ད་དུང་ང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་འགལ་བར་སྒྲུབ་ནས་རྩོད། སྲུང་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་ཁ་གཏད་དུ་བཞག་ནས་བཤད། རྩོད་གླེང་འདི་དག་གི་གོ་རིམ་དུ་རྒྱལ་ཁོངས་ཕྱི་ན་ཡོད་མཁན་དག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐོང་རྒྱ་ང་ལ་ཡོད་ཅེས་དྲག་དྲག་བྱེད། ནང་ན་ཡོད་པ་དག་གིས་སྐྱིད་སྡུག་ཞིབ་མོ་ང་ཡིས་རྟོགས་ཞེས་རྒྱུས་ལོན་ཡོད་མདོག་བྱེད། རྒན་པ་དག་གིས་བསམ་མེད་བྱིས་པ་རེད་ཅེས་མགོ་གནོན་ཅི་ཐུབ་བྱེད། གཞོན་པ་དག་གིས་ཀླད་རྙིང་མཁྲེགས་འཛིན་རེད་ཅེས་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེན་བྱེད། ཟང་ཟིང་ལང་ལོང་གིས་སྐྱེལ་བའི་2016ལོར་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་ཆར། རིག་གནས་པ་དག་གིས་འཁྲབ་པའི་ཟློས་གར་འདི་ལ་ལྟད་མོ་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང་། སྤྱིར་རྩོད་གླེང་ཅི་བྱུང་ཡང་རྒྱུན་ལྡན་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བག་རྒོད་པའི་གནས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ངོས་གཅིག་ནས་ཟུར་དུ་མར་བཀྱེས་པའི་ལྟ་ཚུལ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ཡང་རྒྱུན་ལྡན་ཡིན། འོན་ཀྱང་། གནད་འགག་ནི་རྩོད་གླེང་རང་སྟེང་ན་མེད་པར། རྩོད་གླེང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ན་ཡོད་དེ། ང་ཚོའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡིས་ལོ་འདིར་རྩོད་གླེང་བྱེད་སྟངས་ནི་ངུ་བྲོ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ན། ཁོ་ཚོར་མཚམས་རེར་སྲང་མདོའི་རྒད་མོ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་དམོད་མོ་དང་ཚིག་མཚོན་འདེབས་པའི་བཟོ་ལྟ་མངོན་ཡོང་ཞིང་། མཚམས་རེར་ཕ་བསད་གྱོད་པ་གཉིས་འགག་འཕྲང་དོག་མོ་ཞིག་ནས་འཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ཤིག་མངོན་ཡོང་། ཡང་མཚམས་རེར་བསམ་མེད་བྱིས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྩེད་ཆས་འཕྲོག་རྩོད་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། རིག་གནས་པའམ་རིག་གནས་པ་རྫུན་མ་དེ་དག་གིས་སྐབས་འདིར་མི་གཞིར་རྡོག་རྫིས་གཏོང་བའི་ཚིག་གི་མཚོན་ཆ་འཕྱར་ནས། རྩོད་གཞི་རང་སྟེང་ལས་བརྒལ་བའི་འཐབ་མོ་སྦྲན་ཞིང་། དེའི་གོ་རིམ་དུ་ཕ་རོལ་པོའི་ལུང་དང་རིགས་པར་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་བའི་རྣམ་འགྱུར་མེད་པར་རང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཁ་ཕོ་ཞིག་གིས་ཁེངས་ལ། གཞན་ཕམ་པར་བཏང་ན་རང་གྲགས་པ་རྒྱས་པའི་ཀུན་སློང་ངན་པ་ཞིག་གིས་རྒྱུད་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཡོད། དེ་ལྟར་ང་ཚོ་རིག་གནས་པའི་སྡེ་འདི་ནི་2016ལོར་ཡར་སྔོན་དང་མཚུངས་པར་བདེན་པའི་བུ་ཆུང་དང་རྒྱང་དུ་བཀྱེད་སོང་ལ། ཤུལ་དུ་ལུས་པ་ནི་མི་རིགས་འདི་མདུན་ལ་བསྐྱོད་པའི་ལམ་ཁ་ནས་སྣེ་ཁྲིད་དར་ཆ་སྨག་གིས་བཟུང་པ་དང་། ཁ་ཕྱོགས་ནོར་བའི་འབངས་ཕལ་བ་དག་གི་དངངས་འཚབ་ཀྱི་ཤུགས་རིང་ནར་ནར་འབྱིན་པ་དེ་རེད།
2016ལོར། ང་ཚོའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡི་འགལ་བ་མཐའ་དག་གིས་ང་ཚོར་གསལ་འདེབས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་ང་ཚོས་མི་ལོ་གང་མང་ལ་ཤེས་རིག་བསླབས། སློབ་གསོ་མྱངས། ཀུན་སྤྱོད་བསླབས་ནས་ཡོང་ཡང་། ཆེས་མཇུག་མཐར་ང་ཚོར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་འཛོམས་པ་ཕར་ཕྱོགས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་རྒྱུན་ཤེས་ལ་རྨོངས་པའི་མི་ཁྱུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོས་མི་ཚེ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་འཚོ་གནས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་རིག་གནས་སྦྱངས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ན་རང་ཁ་རང་གིས་གསོ་བའི་སོ་ཚིས་ལ་ཡང་མི་འཇོན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་བས་ཀྱང་ང་ཚོས་ད་ལྟའི་བར་དུ་དཔེ་དེབ་དག་ལས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་འགྲོ་ལུགས་འདུག་ལུགས་སོགས་བསླབས་ཀྱང་ད་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་ཡང་རྨོངས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདྲ།
2016ལོར། ང་ཚོའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡིས་རྨོངས་འཐོམ་འདི་དག་སྔར་བཞིན་འཁྲབ་བྱུང་སྟེ། ང་ཚོའི་བྱ་དངོས་གང་ཡིན་རུང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཡིན་པའི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་དེ་ལ་སྣང་མེད་བྱེད་ཅིང་། ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་ཟུར་གཅིག་ལ་ངོས་གཉིས་ཡོད་ཆོག་པའི་བདེན་པའི་ངོ་གདོང་རང་རློམ་གྱིས་བསྒྲིབས། ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བ་བཞིན་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ལ། དགག་འཇོག་དང་གསར་གཏོད་མེད་ན་མ་འོངས་ལམ་ཀ་གུ་དོག་མོར་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྤྱིར་བཏང་བ་དེའི་རིག་ལམ་ཡང་ཁས་ལེན་མི་བྱེད། ང་ཚོས་འདས་ཟིན་པའི་མི་དང་བྱ་དངོས་གང་ཞིག་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་དུས་དེ་རང་བྱེ་བྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་རབས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཤིག་ལ་བཞག་ནས་དེ་ཉིད་ལ་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྤྱི་བསྡོམས་ཡང་དག་ཅིག་མི་བྱེད། སྤྱིར་འདི་ཡོད་ཚད་ནི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་རྒྱུན་ཤེས་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གིས་ཁས་ལེན་སྤྲད་ཚར་བའི་རྒྱུན་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་རང་ཅག་གི་རིག་གནས་པ་དག་གིས་ད་དུང་རྒྱུན་ཤེས་འདི་དག་ལ་རྡོག་རྫིས་གཏོང་རྐྱང་བྱེད་ཅིང་། རང་གི་ལྟ་བ་ཟེར་བའི་རང་ལུགས་ཡ་མ་བརླ་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་ནས་སྒང་བ་བོད་པའི་སྡེ་འདི་ཕུ་དཀྲུགས་མདའ་དཀྲུགས་བྱེད། ང་ཚོས་མ་གཞི་ནས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁོབས་ཡངས་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའི་བསམ་བློའི་ཁྱབ་ཁོངས་འདི་རྐང་བཙུགས་ནས་གུ་ཇེ་དོག་ཏུ་བཏང་ཞིང་། དོག་མོར་བསྒྱུར་ནས་ད་ནི་རང་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ཤོང་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཟོས། སོ་སོའི་འདོད་མོས་དང་མ་མཐུན་ཚེ། ང་ཚོས་དཀར་ནག་ལ་དབྱེ་བ་མི་འབྱེད་པར་ཕ་རོལ་པོར་བོད་འཚོང་པ། མི་རིགས་ཀྱི་བླ་འཚོང་པ། ལྟ་ལོག་པ། གཏོར་བཤིག་པ། མེས་པོར་མི་དགའ་པའི་མི་ཞེས་ཞྭ་མོ་ནག་པོ་རེ་གཡོགས་རྐྱང་བྱེད་ཅིང་། ཡང་ཀླད་རྙིང་པ། རྨོངས་དད་ཅན། ཚི་དྲེགས་ཅན་སོགས་རྣ་ལ་གཟན་པའི་མཚང་མིང་རེ་བཏགས་ཡོང་། འདི་ལྟ་བུའི་གུ་དོག་པའི་བསམ་བློའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཏུ་ང་ཚོར་དབུགས་ཀྱང་ལེན་དཀའ་བའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་ཡོང་ལ། གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་སུ་ཞིག་ཁྱེད་ལ་མ་དགའ་ཚེ་དེ་ཡིས་ཡངས་ཤིང་མྱུར་བའི་དྲ་ལམ་གྱི་གར་སྟེགས་བརྒྱུད་ནས་ཁྱེད་རང་མི་རིགས་གྱི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་པར་བསྒྲགས་པ་ན་ཉིན་མཚན་གཅིག་གི་བར་ནས་ཁྱེད་རང་མི་རིགས་འདིའི་དགྲ་བོར་འགྱུར་སྲིད་ཅིང་། དེ་དུས་ནམ་ཡང་གཟུར་གནས་ཀྱི་ཚུགས་ཐུབ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཆུ་སྣ་གར་ཁྲིད་བྱེད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱིས་སྲང་ལམ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ནས་ཁྱེད་ལ་དམོད་མོ་དང་ཁ་ཆུ་འདེབས་ངེས་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཁྱེད་རང་གསར་བུ་ཤེད་ཅན་འགའ་ཡིས་གྲི་བར་ནས་གཏུབས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད་སྲིད།
ང་ཚོ་རྒྱུན་ཤེས་ལ་རྨོངས་ལུགས་འདི་ནི་ཅི་འདྲའི་ཞེ་ཕངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། ང་ཚོ་མི་དར་མར་གྱུར་རུང་འཚོ་གནས་ལ་རྨོངས་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཡ་ང་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། 2016ལོར། སློབ་ཆེན་གྱི་སྒོ་ཆེན་ནས་འགྱིང་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱིར་ཐོན་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྔར་བཞིན་སེན་མགོ་ཁྲག་དང་སེན་རྟིང་རྣག་བྱས་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པའི་ཕ་མ་ལ་ལག་པ་བསྲིངས་ཡོང་སྟེ། ཁོ་ཚོའི་ལག་མཐིལ་སྟོང་ལྷང་ལྷང་བྱེད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་ཚོས་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བོར་བའི་འཚོ་བ་རོལ་མགོ་བརྩམས། འདི་ནི་རང་ཅག་གི་སློབ་གསོའི་ཕམ་ཁ་ཞིག་སྟེ། ཕམ་ཁ་འདི་ནི་མཐར་ཐུག་ན་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཕམ་ཁ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། ཕམ་ཁ་འདི་ནི་མེ་ལོང་ཞིག་དང་མཚུངས་པར་རང་ཅག་གིས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ཡོང་པའི་གོམས་སྲོལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དོགས་སློང་སྤྲད་ཡོང་། ཐོག་མར་ང་ཚོས་རིག་གནས་སློབ་དགོས་ཞེས་པར་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྟ་བ་ཞིག་མཁྲེགས་འཛིན་བྱས་ཡོང་པ་སྟེ། ང་ཚོའི་རིག་གནས་ཀྱི་རེའུ་མིག་ཏུ་འཁོད་ཡོད་པ་ནི་འདས་དུས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་འབའ་ཞིག་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་དང་། ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཤིང་། ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལོ་རྒྱུས་བསླབས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་ལུགས་བསླབས་པས་གཞི་ནས་རང་ཅག་ནི་དུས་ནམ་ཡང་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ནས་སྡོད་མཁན་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་བས་ཀྱང་ཡ་ང་བ་ཞིག་ནི་ང་ཚོའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་རུ་འགའ་ཤས་ཤིག་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ཕར་བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་རིག་གནས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་མ་འོངས་པར་རྒྱབ་གཟུགས་སྟོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ཡོད་པ་འདྲ། དེར་བརྟེན། ང་ཚོའི་སློབ་གསོའི་ནང་དུ་དུས་ནམ་ཡང་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ཏེ། རང་ཅག་གི་འོད་སྟོང་ལྡན་པ་དང་གཟི་འོད་འབར་བ་ཁོ་ནར་ཚིམས་ནས་སྡོད་པ་ལས། ཉེ་འཁོར་ལ་མིག་བཤེར་བྱེད་པའམ་མདུན་ལ་བལྟ་བའི་མིག་རྒྱང་གིས་ལྡོངས། ཡིན་ན་ཡང་འཚོ་གནས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་ཏག་ཏག་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་དགོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་མདུན་ལ་འཁོར་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། གཞི་ནས་ང་ཚོས་རང་གིས་བསླབས་པའི་རིག་གནས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་མི་རིགས་འདིའི་མིག་སྔའི་འཚོ་གནས་ལ་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་ནུས་པ་འཛོམས་རྒྱུ་ཕར་ཞོག དུས་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཐ་ན་རང་ཁ་རང་གིས་ཀྱང་གསོ་ཁག་པོར་གྱུར་ཡོད་པའི་ཉེན་ཁ་བྱུང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་བཞིན་དུ་རང་ཅག་གིས་མེད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡང་སྟོན། དེ་ལ་གཡོལ་ནས་དེ་རང་མི་གླེང་། སློབ་གསོ་གཏོང་མཁན་གྱིས་མི་གླེང་ལ། སློབ་གསོ་མྱངས་མཁན་གྱིས་ཀྱང་མི་གླེང་། ཀུན་གྱིས་འདིའི་ཐད་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་བས་ང་ཚོ་གཞི་ནས་འཚོ་གནས་ལ་མི་འཇོན་པའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། སྤྱིར་ཆེས་རྩ་བའི་འཚོ་གནས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་གིས་རིག་གནས་དང་ལྟ་བ། བསམ་བློ་སོགས་གླེང་པ་ནི་ཅུང་དགོད་ཤོར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། རང་རེའི་སྡེ་རུ་ཏག་ཏག་གླེང་གཞི་འདི་འདྲ་ལ་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་ཡོད་པ་ནི་ལག་སྣེ་ན་འཚོ་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་མེད་པའམ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་སྐོར་ཅིག་ཡིན་པ་འདྲ། གང་ལྟར་ཀྱང་། 2016ལོར། སྔར་བཞིན་འཚོ་གནས་ལ་རྨོངས་པའི་གནས་བབས་སྐྱོ་བོ་དེར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་པ་འདྲ། ང་ཚོ་འདི་ལྟར་འཚོ་གནས་ལ་མི་འཇོན་པས། ཡབ་མེས་རྣམ་པས་བོད་ལྭའི་འདབ་ཁ་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་པའི་ས་གཞིའི་ཐོག་ཏུ་འཚོ་གནས་ཀྱི་བདག་པོ་གསར་བ་བསླེབས་ནས་གཞི་བཅའ་ཞིང་། ཁོ་ཚོ་ནི་འཚོ་གནས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་ལ་རབ་ཏུ་བྱང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འཇོན་པའི་ཕྱི་ཡོང་པ་སྐོར་ཅིག་སྟེ་ཁོ་ཚོས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་འབྱོར་བ་དང་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས། དེ་བས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་རང་ཅག་གི་གོས་ཆེན་སྣུམ་གྱིས་ཟིན་ངེས་ལ། ཕ་ཁྱིམ་གྱི་གཞིས་ཀ་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར་འགྲོ་བའི་བཟོ་ལྟ་འདུག
གལ་ཏེ་འཚོ་གནས་ལ་རྨོངས་པའི་ཕམ་ཁ་དེ་ནི་སེམས་འཚབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རང་རེའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་རྨོངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནི་སྙིང་ན་བ་ཞིག་རེད། 2016ལོར། ང་ཚོའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་རུ་རྒན་གཞོན་དང་། ཆེ་ཆུང་མེད་པར་འདྲ་མཉམ་དང་མི་གཞི་གླེང་མཁན་གྱི་མི་སྔར་བཞིན་ཇེ་མང་རེད། ང་ཚོས་དཔེ་ཆ་འདྲ་མིན་རེ་གཉིས་བཀླགས་རྗེས་རང་ལ་རིག་པའི་ཀློང་བརྡོལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་སོང་པ་ལྟ་བུའི་དྲེགས་ཉམས་ཤིག་བསྟན་ཡོང་། དེ་ནས་ཡོད་ཚད་ལ་ལེགས་ཉེས་དང་། བདེན་རྫུན། དཀར་ནག་འབྱེད་པའི་ཆེས་མཐར་ཐུག་གི་ཤན་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོང་ལ། གོང་མཛུབ་ཀེར་ཀེར་གྱིས་ཡིན་མདོག་མདོག་གི་མཁས་ཉམས་དང་ཆེ་ཉམས་སྟོན་ཚུལ་དེས་མི་རིགས་འདིའི་སྤྱི་བའི་བསམ་བློའི་མཐོ་ཚད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ལ་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་ཅིང་། ཕར་བལྟ་དུས་ངུ་རྒྱུ་ཡོང་ལ་དགོད་རྒྱུ་ཡང་ཡོང་། མཚམས་རེར། ཁོང་ཅག་གི་སྨྲ་བརྗོད་ལ་ཞིབ་ཏུ་ཉན་ཡོང་དུས་སེམས་སུ་མཚར་སྣང་འགོག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོང་སྟེ། ཁོང་ཅག་ནི་དོན་དམ་དུ་རིག་གནས་སློབ་གསོ་གང་ཞིག་གི་བསྐྱེད་འབྲས་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཁོང་ཅག་གི་ང་རྒྱལ་དེ་ནི་ག་ཤེད་ཅིག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ། སྤྱིར་བགྲོ་གླེང་དང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་རྗེན་པར་སྟོན་པ་ནི་འོས་པའི་ནང་གི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་གོ་བབས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་སྐད་ཆ་ཅི་འདྲ་ཞིག་་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་འདྲ། རིག་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཆེས་མ་མཐའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་གུས་ལུགས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་མཐུན་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་ཆེས་མ་མཐའི་བརྩི་བཀུར་ཡོད་དགོས་པ་དེ་རེད། 2016ལོར། རང་རེའི་སྡེ་རུ་མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནས་ཐད་ཀར་བོས་ཏེ་ཁ་མིང་སྣ་མིང་འདོགས་མཁན་དང་། གཤེགས་ཟིན་པ་ལ་བཟོད་དུ་མི་བཏུབ་པའི་ངན་སྨྲས་བྱེད་མཁན། དེ་མིན་ཉམས་ཆུང་བྱིས་བློ་ཅན་ཞེས་མཐོང་ཆུང་དང་ཟུར་ཟ་བྱེད་མཁན་སྔར་བཞིན་མང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། རང་རེའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཡིས་རང་ཅག་གི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཉམས་པར་བསྐྱངས་ཡོང་པའི་རྒན་བཀུར་གཞོན་བྱམས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོའི་ལྗོན་བཟང་འདི་ཡང་རྨང་ནས་བསྒྱེལ་བར་རྩོམ། ང་ཚོས་འདྲ་མཉམ་ཟེར་བ་ནི་ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་གི་གཤིན་སའི་སྟེང་ནས་སྐྱེས་ཡོང་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལོ་ཏོག་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གཞི་ནས་མི་གཞི་ཡག་པོའི་འབྲས་བུ་གསོས་སུ་སྨིན་ངེས་པའི་རྒྱུན་ཤེས་འདི་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་བཞིན་མེད་པ་འདྲ། ང་ཚོ་རིག་གནས་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་སྤྱོད་མེད་པའི་མི་རབས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་ནི་ལོ་འདིར་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་རེད།
2016ལོར། ང་ཚོ་ཀུན་སྤྱོད་ལ་རྨོངས་པའི་ངང་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོར་ཐུན་མོང་གིས་གསར་གཏོད་མེད་པ་དེ་ཡིན་སྲིད་ལ། དེ་བས་ཀྱང་གསར་གཏོད་ལ་ཁ་གཡར་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་གཏོར་བརླག་གཏོང་པ་དེ་ཡིན་སྲིད། ང་ཚོའི་སྡེ་ན་རང་གི་བློ་ཡི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིག་གཞི་ཅི་ཞིག་འཛོམས་པ་དང་དེར་བསྟུན་གྱི་ཕྱོགས་ཞེན་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་རང་རེའི་སྒང་བ་བོད་པའི་ལྗོངས་འདི་གནའ་རབས་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྟེན་མཛོད་ཁང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སོར་བཞག་བྱས་ན་སྙམ་ནས་སྐད་ཅོར་སྒྲོག་ཅིང་། གསར་གཏོད་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ཡོད་ཚད་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར་ཀེར་གྱིས་དམོད་མོ་བོར་རྐྱང་བྱེད། དེ་ཡིས་རང་རེའི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་འདི་ཐུན་མོང་གིས་གསར་གཏོད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མི་རབས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྩིས་བྱེད། སྤྱིར་རིག་གནས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་སྔ་རབས་པའི་ཤུལ་བཞག་ཁོ་ནའི་སྟེང་ཕག་བཞིན་ཉལ་སྡོད་པ་ནི་ཀུན་སློང་མེད་པའི་རྟགས་ཤིག་ཅི་ལ་མིན་ཨང་། ད་ལྟ་ང་ཚོར་ཟས་ཁམ་གང་གི་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་པ་སྔ་རབས་མེས་པོ་དག་གི་ཤུལ་བཞག་ཟས་པ་ཡིན་ལ། གོས་ཐོ་གང་གི་རྒྱུ་ནོར་འཇོམས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་པ་འདྲ། དེ་ལས་གཞན། ང་ཚོས་མི་རིགས་འདིའི་འཚོ་གནས་དང་རིག་གནས་ལ་ཕན་འདོགས་ཐུབ་པའི་གསར་བ་གསར་རྐྱང་གི་ཅི་ཞིག་གསར་གཏོད་ཐུབ་སོང་ངམ། གསར་གཏོད་ཡིན་ཟེར་བ་རེ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡང་ཚོགས་པ་དང་ཁེ་ཕན་གང་ཞིག་ལ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་པའི་ཀུན་སློང་གིས་མི་རིགས་འདིའི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱི་རྩིས་ཐང་ལ་རྡོག་རྫིས་བཏང་ནས། མི་རིགས་འདིའི་མཛེས་དཔྱོད་འདུ་ཤེས་ལ་གས་ཆག་བཏང་ནས། མི་རིགས་འདིའི་སྤྱི་བའི་བརྩེ་འདང་རྩེད་ཆས་བྱས་ཏེ། གསར་གཏོད་ཡ་མ་བརླ་བྱས་ཤིང་། ད་དུང་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཡ་མ་བརླ་བརྒྱབ་ནས་ཡིན་མདོག་མདོག་བྱེད། 2016ལོར་འདི་ལྟ་བུའི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་རྨོངས་པའི་རིག་གནས་པའམ་རིག་གནས་པ་རྫུན་མས་སྔར་བཞིན་སྒང་བ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྐྱུག་བྲོ་བའི་ཟློས་གར་རབས་དང་རིམ་པ་འཁྲབ་བཞིན་མཆིས……
སེར་ལམ་ལམ་གྱིས་ཤར་ཡོང་པའི་ཉི་འོད། ཞེ་འཁྲེང་འཁྲེང་གིས་ཤར་ཡོང་བའི་ཉི་འོད། ཉི་འོད་དེ་ནི་2016ལོའི་ཆེས་མཇུག་མཐའི་དུས་ཚོད་འདིའི་དྲོད་ཐིག་གཅིག་པུ་རེད། ལོ་འདི་ལ། དགའ་བའི་མིག་ཆུ་དང་། དུང་བའི་རྨ་ཁ། སྐྱོ་བའི་འཛུམ་མདངས་ཡོད་ཚད་ད་ནི་ནུབ་བཞིན་པའི་ཉི་མ་དེས་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱབ་རིར་འཁྱེར་འགྲོ། ལོ་འདིའི་ཡོད་ཚད་ཡལ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར།ང་སྒེའུ་ཁུང་གི་ནང་རོལ་ནས་ལྷོད་ཀྱིས་འཇགས་ཏེ། དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི་ཟབ་ན་ཞིག་ནས་ཡང་ཡང་གྲགས་ཡོང་པའི་གས་ཁ་ཤོར་བའི་ཚག་སྒྲ་དེ་ལ་ཉན་དུས། རང་རེའི་གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོ་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ངོས་ནས་ཆག་གྲུམ་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་ཕངས་ཉམས་ཤིག་གིས་ང་རང་འདུག་བཟོད་མེད་པར་བཏང་སོང་། ང་ནི་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་སྒྲུང་གཏམ་འབྲི་མཁན་ཞིག་སྟེ། ངས་སྙུག་ཁ་ནང་དུ་བསྐོར་ཏེ་རྟོག་བཟོ་ཡིན་ལ་རྟོག་བཟོ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུང་གཏམ་བྲིས་ནས་སྡོད་དུས། ཕྱི་རུ་བསྐོར་བའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དུ་ཕ་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོའི་དོན་དངོས་གང་མང་ཡང་ཡང་འཁོར་ཡོང་ཞིང་། དེ་དུས་ངས་རང་རེའི་རྒྱ་ཆེ་བ་དེའི་ངོས་ཀྱི་ཆག་གྲུམ་ཤོར་བའི་གས་ཁ་དེ་དག་མཐོང་བྱུང་། གས་ཁ་དེ་དག་གིས་ང་རང་དུས་རྒྱུན་དུ་འདུག་བཟོད་མེད་པར་བཏང་སོང་། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་བཟོས་སོང་། ཆུང་དུས་སུ། ངའི་ཕ་རྒན་གྱིས་ཁ་མ་ཎི་འདོན་བཞིན་ལུག་བཤའ། དེ་ནི་ཅི་འདྲའི་བརྗེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་གྱི་རི་མོ་ཞིག་རེད་ཨང་། དེ་དུས་རང་ཅག་གི་མི་ཆོས་དང་ལྷ་ཆོས་གཉིས་དེ་ལྟར་འགལ་མེད་ཅིག་རེད་ཨང་། དེ་དུས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དེ་དག་རང་རང་གི་སོར་ན་གནས་ཤིང་། ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གནས། ཕྱིས་སུ་བདག་ཅག་ལ་ཅི་བྱུང་པ་ཡིན་ནམ། དུས་རབས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ནས་རང་ཅག་ལ་ཅི་བྱུང་པ་ཡིན་ནམ། ངས་འདི་ལྟར་དྲི་བ་འདྲི་དུས་གཞི་ནས་2016ལོར་གོང་གསལ་གྱི་བརྗེད་ཐོ་དེ་འདྲ་ཞིག་འབྲི་འདོད་སྐྱེས་བྱུང་། མ་གཞིར། 2016ལོར་ཉམས་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱ་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་འགའ་ཤས་ཤིག་ཐོན་ཡོང་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ངན་པས་རང་བསྟོད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་གཡོལ་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་གིས་རེ་ཞིག་འདི་ནས་ངོམས་སོ་བྱེད་མི་འདོད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གོང་གསལ་གྱི་རང་རེའི་གནད་དོན་དེ་དག་ནི་རང་རེའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་བློའི་རིག་གནས་ཀྱི་ངོས་སུ་ཡོད་པ་ཚོར་ཅིང་། གནད་དོན་དེ་དག་ནི་ང་ཚོའི་སྲོག་རྩར་ཐུག་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར། དེ་བས། ངས་སྒྲུང་གཏམ་རྩོམ་འཕྲོ་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་བརྗེད་ཐོ་ཞིག་བྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཞིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྤྲིན་གསེབ་ནས་བདེན་པའི་ཟླ་གཞོན་གྱི་ངོ་རིས་ཟུར་ཙམ་མངོན་ཡོང་ཚེ། ངས་ཡིག་ངོར་ཕབ་པའི་བརྗེད་ཐོ་འདི་ནི་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་འོད་དཀར་ཉག་མ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་སྨོན།
བདེ་མོ་བྱོས། 2016ལོ།
༢༠༡༦ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ཚེས༣༡ཉིན་པེ་ཅིན་དུ་བྲིས།
(གསལ་བཤད། རྩོམ་ནང་དུ་བྱེ་བྲག་གི་མི་སྒེར་སུ་ལའང་དམིགས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་མེད་པས། དེ་ལུགས་ཐུགས་སུ་འཇགས་པར་འཚལ)
རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྒྲེ་བོ། མཆོད་མེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ་ལས་དྲངས།


text:
གསར་འགྱུར་ཕྱོགས་བསྡུས།
སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཀྱི་ལས་རིམ་འགྲོ་བཞིན་པ།
༄༅། །དཔལ་ལྡན་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང། སྤྱི་འཐུས་སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུའི་ལས་རིམ་འགྲོ་བཞིན་པར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་ལས་རིམ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་བསྡུས།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༨ ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨ་ཅྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནས་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལགས་དང་། …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་ཨ་རི་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཆར་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ།
༄༅། །དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ཨ་རི་རྒྱལ་ས་ཝཤིན་ཀྲོན་ཌི་སི་ (Washington DC) ནང་མཛད་འཆར་ཁག་ལེགས་པར་མཇུག་བསྒྲིལ་ཟིན་ཏེ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
སྤྱི་འཐུས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་དང་སྤྱི་འཐུས་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ནས་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ལེགས་པར་གྲུབ་པ།
༄༅། །སྐབས་ ༡༦ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་བོད་མིའི་འདུ་སྡོད་གཞིས་ཆགས་ཁག་དང་སུད་ཚོང་ས་གནས་ཁག་བཅས་ལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཕེབས་རྒྱུའི་ས་བགོས་ཡོད་པ་ལྟར། སྤྱི་འཐུས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་དང་སྤྱི་འཐུས་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ལྡི་ལིར་ཕེབས་གཏན་ཁེལ་བ།
༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གི་དབུས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་སྤྱི་འཐུས་སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་རྒྱ་གར་དགུན་དུས་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་བཞིན་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་སླད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༨ ནས་ཚེས་ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གི་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་ ཌི་སི་ (Washington DC) ནང་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཉིན་གཉིས་པའི་མཛད་འཆར།
༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་ ཌི་སི་ (Washington DC) ནང་གཞུང་འབྲེལ་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ཉིན་གཉིས་པའི་ཞོགས་པར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཀུན་གླེང་ལས་རིམ་ནང་བཅར་འདྲི་གླེང་མོལ་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ།
༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནིའུ་ཡོག་ནང་གཞུང་དོན་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ལེགས་གྲུབ་འདུག དེ་ཡང་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཉིན་མཐའ་མའི་སྐབས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་དང་། མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་སྐུ་ཞབས་ཨེ་ལོ་ཡིཌ་ཨེན་ཇེལ་ Eliot Engel མཆོག་དང་། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་ཇིམ་སེན་སེན་བྷྲེ་ནར་ Jim Sensenbrenner …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
མདྷ་ར་སི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྲིད་དོན་ཚན་རིག་དང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ཐོག་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་སློབ་གཉེར་བ་ ༧༠ དང་སློབ་དཔོན་འམ་རིག་འཛིན་རྐང་འཛིན་པ་ ༥ བཅས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་དུ་ཕེབས་པར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་ཁང་དུ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
ཌེན་ཝར་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་(Denver University) ནང་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་པའི་སློབ་ཕྲུག་འགའ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་དུ་ཕེབས་པར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནས་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ།
༄༅། །ཌེན་ཝར་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་(Denver University) ནང་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་པའི་སློབ་ཕྲུག་འགའ་ལོ་ལྟར་ (Tibet World) ཚོགས་པ་བརྒྱུད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བསྟི་གནས་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་བོད་མིའི་ ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་། …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་ལྷན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གི་རྡ་སའི་ཉེ་འདབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་འཆར་ཁག
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ …..རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།