text:
གཙུག་གཡུ།
ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱིས་མགོའི་གཙུག་རྒྱན་ལ་གཡུ་བཏགས་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། ཀུན་གྱི་སྣང་ངོར་དེ་ནི་རྒྱན་ཆའི་འདུ་ཤེས་ཆགས་ནས་འབྲོག་ཕྱོགས་སུ་དགའ་སྟོན་དང་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་བུ་མོ་ལོ་ཆུང་རྣམས་ལའང་གཙུག་གཡུ་འདོགས་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་བའི་གཡུ་ཆུང་ཆུང་འདི་ནི་རྒྱན་ཆ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འདི་ལ་མཚོན་དོན་ཟབ་མོ་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་བྱུང་བ།
ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ནང་དུ་བླ་འགུགས་ཚེ་འགུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡོད་ལ། བླ་ནི་མི་ཡི་སེམས་དང་ཤེས་པ་གནས་ས་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་མ་ཟད། བླ་གཡུ་དང་། བླ་མཚོ། བླ་རི་ཞེས་མིའི་བླ་ནི་དངོས་པོ་ག་གེ་མོའི་སྟེང་འཕྲོས་ཆོག་པ་དང་། བླ་གནས་པའི་དངོས་དེར་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ན་མི་དེའི་ཚེ་སྲོག་ལའང་བགེགས་དང་བར་ཆད་ཐེབས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། 《མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང》གི་དྲན་གསལ་ཞེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་རུ་འབངས་དྲན་གསལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དྲན་གསལ་གྱི་བླ་གཡུ་ས་ལ་བརྡབས་པ་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཁ་ནས་ཁྲག་བསྐྱུགས་ཏེ་ཤི་ཞེས་པས་ཀྱང་བླ་གཡུ་ལ་མགནོད་པ་ཐེབས་ན་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་པ་ཤོར་བ་བརྗོད་ཡོད། བླ་ནི་བླ་དབུགས་སྲོག་གསུམ་ཞེས་པ་ལས་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། “སྲོག་ནི་བླ་ཡི་སྙིང་པོར་བརྩིས་ནས་གལ་ཆེར་འཛིན། དབུགས་ནི་བླ་དང་བསྡུར་ན་ཅུང་ཟད་གལ་ཆེར་འཛིན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་མི་བརྩི། བླ་ནི་སྐབས་རེ་ཚེ་སྲོག་དང་འགྲོགས་ནས་མིའི་ལུས་ན་སྡོད་ལ། སྐབས་རེར་མི་ལུས་དང་བྲལ་ནས་འགྲོ་བར་འདོད། ཡིན་ནའང་དེ་ནི་ནམ་ཡང་འཇིག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཟད། བླ་སྲོག་ཅེས་གལ་ཆེར་བརྩི་བ་ཡིན། ”ཞེས་བླ་ཡི་སྐོར་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་མང་དུ་བཏང་ཡོད། འོ་ན་བླ་དང་གཡུའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། “སྨན་གཞུང་ལྟར་ནའང་། མིའི་གཟུགས་སྟེང་གི་རྩ་དུ་མ་ལས་རྩ་གཅིག་ལ་བླ་རྩ་ཟེར་ཞིང་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་བླ་གནས་སའི་རྩ་ཡིན་པར་གྲགས”ཞེས་མིའི་ལུས་ཀྱི་རྩ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བླ་གནས་པ་དང་། ཡང་མི་འདས་རྗེས་རྣམ་ཤེས་སྤྱི་གཙུག་ནས་འཕོ་བའི་བཤད་རྒྱུན་དག་ལ་དཔྱད་ན་མིའི་སྤྱི་གཙུག་ནི་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། གསོ་རིག་གི་གཞུང་དུ་གཡུ་ཡི་ནུས་པ་ནི་མཆིན་ཚད་དང་། དུག་ཚད་སེལ་ཐུབ་པས་གཡུ་ལ་སྨན་གྱི་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་ལྡན། “གཙུག་གཡུ་ནོར་བུ་འོད་འབར་འདི།། བྱེད་ལས་རྟེན་འབྲེལ་ཀུན་གྱི་གཞི།། བླ་ཚེ་བརྟན་པའི་བླ་གཡུ་ཡིན།།ཚེ་གཡང་འགུག་པའི་ཚེ་གཡུ་ཡིན།། ”ཞེས་པས་ཀྱང་གཡུ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་འགུག་པ་དང་ཚེ་རིང་བའི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།
དམངས་ཁྲོད་དུ་མི་ཞིག་ཧད་དེ་འདུག་པའི་སྐབས་སུ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མིས“ཁྱོད་ཀྱི་བླ་འཁྱམ་པ་ཡིན་ནམ”ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་འདིས་ཀྱང་མིའི་བླ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་འབྲལ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། “སྐྱེ་བོ་གང་དེའི་ལྟ་སྤྱོད་རྣམ་ཀུན་གྱི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ཚེ། བླ་ཉིད་མིའི་གཟུགས་དང་བྲལ་ཏེ་གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་གནས་སྐབས་སྡོད་པ་ཡིན་པས། དེའི་དུས་མིའི་གཟུགས་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བས་བླ་འཁྱམས་པར་བརྩི། དུས་དེར་སྐྱེ་བོ་དེ་སྲོག་ཉེན་ཆེ་བས། ངེས་པར་དུ་སྔགས་པའམ་གཏོ་བ་ཞིག་གིས་གཡུ་ནི་བླ་འགུགས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་དུ་བྱས་ནས། བླ་འགུགས་ཚེ་འགུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་དགོས་ཤིང་། ཆོ་ག་དེ་བྱས་ཟིན་ན་བླ་ཁུགས་ཤིང་ཚེ་བསྲིངས་པར་བཤད་ལ། བླ་གཡུ་དེར་བླ་ཆགས་པས་རང་གི་མིག་འབྲས་བཞིན་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པར་གྲགས”ཞེས་པས་ང་ཚོས་གཡུ་ནི་བླ་འགུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་དང་བླ་གནས་སའི་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་རྣམས་ཀྱིས་གཡུ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བླ་ཉིད་ལུས་དང་འབྲལ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། འདི་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་གཡུ་དང་སྐྱེས་པའི་སྐེ་ལ་འདོགས་པའི་གཡུ་ནི་བླ་སྲོག་གི་མཚོན་བྱེད་དང་། མིའི་ལུས་སྟེང་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དད་མོས་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་བཞིན་གཡུ་ལའང་དེ་ལྟར་མཐོང་ཆེན་བྱས་པས་ད་ལྟའང་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་དཀར་མཛེས་དང་། ཡུལ་ཤུལ། མགོ་ལོག་སོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྟེང་ནས་རིག་གནས་འདིའི་ཤུལ་བཞག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ་རེད། དཔྲལ་གཡུ། ཐོད་གཡུ། གཙུག་གཡུ་ཞེས་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་མིང་བརྡ་འདི་དག་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ང་ཚོས་འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་བྱ་ཐུབ།
བརྩེ་དུང་གི་མཚོན་དོན་དུ་གྱུར་བ།
གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་གཡུ་ཡིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་ཟབ་མོ་བཟུང་ཡོད་པ་བཞིན་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ལའབ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཚང་དྲུག་གི་ཐོག་མར་གཡུ་གསེར་གཉིས་ནི་རབ་ཅེས་པ་དང་། ཡང་སད་མ་ཀར་གྱི་ཞང་ཞུང་དབང་དུ་སྡུད་དགོསཔའི་མགུར་གླུ་རུའང་བློན་པོ་སྤུག་གྱིམ་བརྩན་རྨང་ཆུང་ལ་གཡུ་རྙིང་སུམ་ཅུ་བསྐུར་བ་སོགས་ལས་གཡུ་དང་བོད་མིའི་བར་ན་ཡུན་རིང་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་གཡུ་ཡི་མཚོན་དོན་ནི་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་ཤིག་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་དང་གཉེན་སྒྲིག་པའི་མཚོན་རྟགས་སུ་གྱུར་ཡོད་དེ། 《ལྷ་ས་ཁུལ་གྱི་གཉེན་སྒྲིག་ལམ་སྲོལ་འཇིག་རྟེན་དགའ་བའི་གཏམ》དུ་བུ་མོ་ཞིག་གི་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ལམཞུགས་པའི་གཉེན་རྟགས་ཀྱི་ཆོ་གར་དབུ་ལ་གཡུ་ཆུང་འདོགས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ནོར་བདག་པོར་ཐོབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། གཉེན་བུ་རྒྱུད་སྐྱོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པ་སོགས་མང་དུ་གླེང་ཡོད། 《འགྲོ་བ་བཟང་མོའི》རྣམ་ཐར་དུའང་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་གཉིས་ཤ་ཁྱི་འཚོལ་དུ་ཕྱིན་པར་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་བུ་མོ་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོས་རང་གི་མགུལ་ནས་གཡུ་ཡི་འོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཏགས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་རང་གི་མཛའ་མོ་ཡིན་པའི་རྟགས་བརྒྱབ་པ། ད་དུང《སྣང་ས་འོད་འབུམ》གྱི་རྣམ་ཐར་དུའང་རི་ནང་དཔོན་པོ་སྒྲ་ཆེན་གྱིས་སྣང་ས་འོད་འབུམ་གྱི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མདའ་དར་སྣ་ལྔ་དང་མཐིང་འོད་འཁྱིལ་བའི་གཡུ་འོད་གཉིས་བཏགས་ཏེ་མི་ཚོགས་ཀུན་གྱི་ཁྲོད་དུ་བུ་མོ་སྣང་ས་མྱང་སྟོད་དཔོན་པོའི་བག་མར་བསླངས་ཚར་བ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།
《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》དུ་ཧོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་པོའི་བླ་བྱས་འབྲུག་མོའི་དངོས་པོ་གཞན་མ་བརྐུས་པར་ཆེད་དུ་སྐྲ་འཁྲུད་སྐབས་ཟུར་དུ་བཞག་ཡོད་པའི་གཙུག་གཡུ་བརྐུ་དོན་སོགས་ནི་དོན་མེད་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་མིན་པར་མཚོན་དོན་ཟབ་མོ་ལྡན་པ་རེད། གཡུ་ཆུང་དེ་མགོ་ལ་བཏགས་པ་ནས་བཟུང་བུ་མོ་དེ་གཉེན་རྟགས་བརྒྱབ་པའམ་གཉེན་སྒྲིག་པའི་དོན་མཚོན་ཐུབ་ལ། “མོ་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་བཟའ་ཟླར་བཅངས་པའི་འགྱུར་མེད་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། དེང་གི་ཆར་ཡང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུད་མེད་ཁྱོ་བོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་འཁྲུད་དུས་ཙམ་མ་གཏོགས་གཡུ་ནི་མགོ་མགོ་དང་བྲལ་མི་རུང་བར་བརྩི་གི་ཡོད”ཅེས་བོད་རིགས་བུ་མེད་ཀྱི་གཙུག་གཡུ་དང་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲ་ལུང་སོགས་ནི་རང་གི་བཟའ་ཟླའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་སླ། རང་གི་བཟའ་ཟླ་ཚེ་ལས་མ་འདས་ན། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་གཡུ་དང་སྐྲ་ལུང་མི་ལེན་པའི་སྲོལ་འདི་ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་དང་རྒན་པའི་ངག་ལས་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ནག་ཚང་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་གླུ་ཞིག་ཏུའང་། “བྲག་དམར་ཡམས་ཁ་བ་མ་ལེན་ཟེར། ། སྟག་ཤར་པས་མི་ཁ་མ་ལེན་ཟེར། ། བག་གསར་གཡུ་ཐོད་མ་ལེན་ཟེར། ། ཁྱི་གསར་འདོགས་ཐག་མ་ལེན་ཟེར། ། འབྲི་ཐུལ་མས་ནུ་འཇོ་མ་ལེན་ཟེར། ། མ་གསར་ནུ་ཁ་མ་ལེན་ཟེར། ། མཛོ་གསར་སྣ་གཅུས་མ་ལེན་ཟེར། ། གཡུ་ཆུང་ལུང་ཐག་མ་ལེན་ཟེར། ། རྟ་གསར་ཁ་རུ་མ་ལེན་ཟེར། །”ཞེས་བག་མ་གསར་བས་རང་གི་ཡ་ཐོད་ཀྱི་གཡུ་ཆུང་ལེན་མི་རུང་བ་དང་། དེ་ནི་དེང་གི་དཔའ་ལུང་ས་ཆའི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སྐྲ་ལུང་དང་། འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་སྣེརམཐུད་པའི་བལ་སྐུད་དཀར་པོ་རང་གི་བཟའ་ཟླའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ལ་བཞག་ནས་མཐོང་ཆེན་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་སྣང་། ད་དུང་བག་མ་རྟ་ཐོག་ནས་འགྱུར། གཡུ་ཆུང་རྟ་ཐོག་ནས་ལྷུང་ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་འདིས་ཀྱང་དམན་བུ་མོ་ཞིག་གནས་ལ་འགྲོ་བའི་ནངས་མོར་གཉེན་དེ་ལ་མ་འཐད་པར་བླ་ཁ་འགྱུར་བ་མ་ཟད། གཡུ་ཆུང་མགོ་ཐོག་ནས་ལྷུང་ཞེས་སྐེ་རྒྱན་དང་། རྣ་ཏོག བཞོ་ལུང་སོགས་མིན་པར་ཆེད་དུ་མགོའི་གཙུག་གཡུ་བླངས་པར་བརྗོད་པ་དེས་ཀྱང་གཡུ་ཡིས་མཚོན་པའི་གཉེན་དེ་ལ་རྩ་བ་ནས་འཇུག་འདོད་མེད་པ་མཚོན་ཐུབ།
སྐྱེས་པ་ཞིག་བུ་མོ་དེ་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་འགྲོག་འདོད་མེད་པར་ཁ་ཡག་དང་ངོ་དགའ་བྱེད་པ་ལ་བུ་མོས་ཟུར་ཟའི་ཚུལ་དུ“སེམས་པ་ཤོར་གྱི་འདུག་ན། ། མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བསྐྱོན་དང་། ། ལག་པའི་ཚིགས་ཁེབས་འཕོག་པ། ། ཟོག་འདོད་མིན་ན་གང་ཡིན།།”ཅེས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་འགྲོག་འདོད་ཡོད་ན་མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བཏགས་ནས་གཉེན་རྟགས་རྒྱག་དགོས་པའི་བརྡ་བཏང་བ་དང་། “སྔར་བག་མ་གཏོང་ཡུལ་གྱི་མ་ཡིས་མནའ་མའི་མགོར་གཡུ་བཏགས་ཏེ་མི་གཞན་ཞིག་གིས་བཤད་པ་རྒྱག་དགོས”ཞེས་བུ་མོ་གནས་ལ་འགྲོ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་དེའི་སྒྱུག་མོ་ཡིས་མནའ་མའི་མགོ་ལ་གཡུ་བཏགས་ཏེ་ཁྱིམ་དེའི་མནའ་མར་གྱུར་བའི་རྟགས་བརྒྱབ་པ། ད་དུང་མི་ཚོགས་མང་པོའི་དཀྱིལ་ལ། །ང་གཉིས་ཡིན་མདོག་མ་གནང་། ། སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་ཡོད་ན། ། མགོ་བོར་གཡུ་ཆུང་བཀྱོན་དང་། །ལྟ་བུ། གཡུ་དེ་རྒྱ་གཡུ་ཅིག་ལ། ། བོད་གཡུ་གསུང་བ་མ་གནང་། ། རྒྱལ་ཁམས་འཆལ་པོ་ཁྱེད་ལ། ། གཏན་གྲོགས་ཉན་རོགས་མ་ཞུས། ། ལྟ་བུ་སོགས་ལས་ཙེ་གཅིག་གི་གཏན་གྲོགས་དང་གཙུག་གཡུའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག ཡང“རྟ་ལ་མ་བཞོན་གོང་ནས། ། སྒ་ལ་བཅག་བཅག་གནང་ཞིག ། གཡུ་ཆུང་མ་བརྒྱབ་གོང་དུ། ། བལྟ་རྟོགས་གཏན་ཁེལ་གནང་ཞིག །”ཅེས་པའི་དམངས་གཞས་ལས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་མཚོན་དོན་ཟབ་མོ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད།
རྒྱན་ཆའི་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ།
བྱ་དངོས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐོག་མའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནས་རིམ་བཞིན་མིའི་རིགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་རྒྱན་ཆར་གྱུར་པ་ནི་མི་རིགས་གང་དང་གང་ལའང་ཡོད་པ་རེད། བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་གཡུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནས་བྱུང་བ་དང་། བར་དུ་གཉེན་རྟགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་བ། མཐའ་མར་རྒྱན་ཆའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཆགས་པ་སོགས་དུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་མིའི་སེམས་ཁམས་སོགས་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། “བར་དུ་འཛམ་གླིང་གེ་སར་གྱིས། ། རྒྱལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དབང་དུ་བསྒྱུར། ། འཛམ་གླིང་ནོར་གཡང་བོད་དུ་དྲངས། ། དེ་དུས་མ་སྲུ་མོ་སྨན་རྣམས། ། རྒྱན་མཆོག་དྲུག་དཀར་གཡུ་ཡིས་བརྒྱན། །”ཞེས་ང་ཚོ་བོད་རིགས་བུད་མེད་ལ་ཐོ་ལོག་དང་། ཅོ་ཏོ། སྐྲ་ལུང་། སྤ་ཐོ། གཙུག་གཡུ། དམར་གདན། གོང་རུ། ད་དུང་བྱུ་རུ་དང་མུ་ཏིག་གི་མདའ་གཞུ། ཅ་ལ་སོགས་དབུ་སྐྲའི་རྒྱན་ཆ་ལ་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་བ་འདི་དག་ལའང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཚོན་དོན་རེ་རེ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བུ་མོ་དར་ལ་བབས་པ་དང་། གཉེན་སྒྲིག་པ། ལོ་ན་རྒན་པ། བཟའ་ཟླ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྐྲ་མི་འདྲ་བ་སླེ་སྲོལ་དང་རྒྱན་ཆ་མི་འདྲ་བ་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ན་ཆུང་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱན་ཆ་ལྟ་བུར་ཆགས་འདུག་པ་འདིས་བྱ་དངོས་གང་རུང་གི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཚོན་ཐུབ་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་གླུ་ལེན་གར་རྩེད་དང་གཉེན་སྒྲིག་བག་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་བུ་མོ་ལོ་ཆུང་དང་དར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་ལ་གཙུག་གཡུ་བཏགས་ཡོད་པ་ནི་མཚོན་དོན་གཞན་མེད་པར་རྒྱན་ཆའི་འདུ་ཤེས་ཆགས་ཡོད།
རྩོམ་ཁུངས། ཡོངས་འཛིན་དྲ་བ།


c: text/html

text:
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་ལ་འཁོད་པར་གཞིགས་ན། གནའ་རབས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དར་དམར་པོའི་ལ་ཐོད་བཞེས་པ་སོགས་ཀྱང་བཤད་ལ། ཟ་འོག་གི་བེར་དང་ལྷམ་སྣ་འཁྱིལ་བཞེས་པ་དང་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་གསར་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སྔོན་གྱི་ཆས་ཡིན་ཟེར་ནས་ཞྭ་དམར་བཙན་ཞྭའི་དབྱིབས་ཅན་རྩེ་མོ་མཐོ་ཞིང་ཕྲ་བའི་གཡས་ཟུར་དུ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་དར་དམར་གྱིས་བཅིངས་པའི་ལྷག་མ་མདུན་ནས་བསྣོལ་བསྒྲིགས་ཏེ་གྱོན་པར་བྱེད། བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་པོའི་ཆས་འདྲ་བ་དང་། དམག་དཔོན་རྣམས་སྟག་པགས་གྱོན་པར་བྱེད་ལ་དམག་དཔོན་ཆེ་གྲས་རྣམས་ཀྱིས་སྟག་དཀར་པོའི་པགས་པ་གྱོན། གཟིམ་འགག་ཚོས་འཁྱེར་བའི་འབོག་ལྕག་གམ་སྟག་གི་ཐོག་བུ་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཁྲི་སྲོང་གི་དུས་སུ་དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་བསྩལ་བའི་ཆས་སུ་གྲགས། སྐབས་དེ་དུས་ནས་བོད་མི་རྣམས་གསེར་དངུལ་གྱི་རྒྱན་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཆེ་ཞིང་རིགས་མཐོ་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་སོ་སོའི་དཔུང་པའི་སྟེང་ན་མཚན་མ་བཏབ་ནས་སྣང་། གནའ་རབས་སུ་རྒྱལ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆས་གོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐད་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོས་ལས་མཆེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐད་རིགས་གཞན་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་སྣང་བར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་མཚན་མི་གསལ་བ་ཞིག་བྲིས་ཏེ་རྒྱལ་མོ་དེའི་སྟོད་ཐུང་སྔོ་ནག་ཕུ་ཐུང་གི་ཁ་ས་ལ་རེག་པ་ཙམ་དུ་རིང་བ་ཞིག་གྱོན། སྨད་ལ་དར་ནག་པོའི་གཤམ་ཐབ་གྱོན། སྐྲ་ལ་ལྷས་མ་ཆུང་ངུ་མང་དུ་བྱས་ཤིང་། རྣ་བ་ལ་ཨ་ལོང་བཏགས། ལྷམ་ཟོ་ཡི་བྱ་བ་གྱོན། དགུན་དུས་སུ་པགས་པའི་གྱོན་པ་ཕྱི་ལ་ཚེམ་དྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཞིག་གྱོན། སྐབས་དེར་འབངས་མི་སྤྱིར་བཏང་བ་རྣམས་ནི་ཧ་ལམ་འབྲོག་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་གནས་ཏེ་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཕྱིང་པའི་ཕྱུ་པ་དང་། དགུན་ཁ་པགས་པའི་སློག་པ་གྱོན་ཞིང་། ཕུ་ཐུང་རྩེ་ཕྲ་ལ་རྩ་བ་སྦོམ། མི་རྣམས་ཀྱིས་གདོང་པར་ཚོས་དམར་བྱུག་པར་བྱེད་ཅེས་གསལ།
བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་གླང༡༤༠༩ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་དགའ་ལྡན་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་གི་གྲས་སུ་གྱུར་པའི་སྣེ་གདོང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞབས་འབྲིང་མི་དྲག་རྣམས་ལ་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ཆས་ལུགས་བཟང་པོ་མི་ཉམས་གྱོན་པ་ལས་ཧོར་ཆས་སོགས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཆས་ལུགས་ཡ་མ་གཟུགས་གྱོན་པ་རྣམས་ལ་མི་མཉེས་ཤིང་། ལྷག་པར་ལོ་གསར་སོགས་མཛད་ཆེན་ཁག་ལ་ནང་བློན་མི་དྲག་དཔོན་རིགས་རྣམས་ནས་སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྐབས་ཀྱི་ཆས་གོས་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་གྱོན་སྲོལ་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་གོ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་མི་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་སྡེ་སྲིད་རིམ་བྱུང་དང་ལྷན་དུ་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་རིང་ལྷ་སའི་དཔོན་རིགས་མི་དྲག་རྣམས་སོག་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆས་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་སྐྱོ་བོ་འགའ་རེས་རྒྱ་ཧོར་བོད་སོགས་ཀྱི་ཆས་ལུགས་བདེ་ཆགས་དང་། འགའ་རེས་ཧོར་མིན་བོད་མིན་སོགས་ཆས་གོས་ཡ་མ་གཟུགས་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱས་པས་རྗེས་སོར་བོད་མིའི་རྒྱན་གོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཀྱང་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་རྨོངས་པར་འགྱུར་གྱི་དོགས་ནས་སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་སྟོབས་ལ་བཀའ་བཀོད་ནས་སྔར་གྱི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྟེ་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་གོ་སྒྲིག་མཛད་དེ་གཞུང་ཞབས་ཤོད་སྐོར་གྱི་ཁོངས་ནས་རིན་རྒྱན་བཞེས་རྒྱུའི་སྲོལ་དེ་མཐའ་འཁྱོངས་གནང་བ་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕག༡༩༥༩ལོ་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཆེ་ཁག་དང་། ལོ་ལྟར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་གྱི་མཛད་སྒོ། དེ་བཞིན་མཛད་སྒོ་རྒྱས་གྲས་བཅས་ལ་བཞེས་མུས་ཡིན་པ་དེས་ང་ཚོར་སྔ་མོའི་རྒྱལ་བློན་གྱི་རྒྱན་གོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་རྩ་ཆེའི་དཔྱད་གཞི་བྱུང་ཡོད། རིན་རྒྱན་གྱི་གཞི་རྩའི་ཕྱུ་པ་ནི་རྩེ་བེར་ཞེས་པ་ཧོར་བལ་བཏགས། ཚོན་ཁྲ་པད་མ་རིས་ཅན་སོགས་རྒྱུ་གོས་ཆེན་གྱིས་བཟོས་པ། ཕུ་ཐུང་གཉིས་ལྡན། སྟ་ཟུར་སུལ་ཅན་དེང་སྐབས་ཀྱི་དྭ་ཡིའི(རྒྱ་ཆས་ཤིག)ལྟར་ཁ་མདུན་དུ་བཤགས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། གོང་བ་དང་ཕུ་ཐུང་ལ་སྲམ་རྒྱན་ལྡན་པ་ཞིག་གྱོན། སྐྲ་ལོ་རྣམས་དྲུའུ་རྩི་དམར་པོ་དང་ལྷན་དུ་ལན་བུར་ལྷས(རྗེས་སོར་སྤ་ལྕོག་ལ་སྐྲ་རྫུས་ཀྱི་ལན་བུ་ཞིག་བསྒྲོགས་པའི་སྲོལ་དུ་གྱུར)མགོ་ལ་གཙུག་ཞྭ་ཞེས་གྲྭ་པའི་ཞྭ་མོ་རྩེ་སྒྲོ་དང་འདྲ་བ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གྱོན། རྣ་ཅོག་གཡས་པར་རྣ་གཡུ་དང་གཡོན་མར་སོག་བྱིལ། སྤ་ལྕོག(སྐྲ་ལྕོག)ལ་སི་ཤན་དམར་པོའི་ལུང་ཐག་གཉིས་བསྒྲོགས་པ་དེའི་ཐོག་ཏུ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་རིན་རྒྱན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་ཆའི་གྲས་གསེར་གྱི་སོག་སྒོར་སྨད་གའུ་ལྟ་བུའི་སྒོར་དབྱིབས་ཅན། སྟོད་ཆ་དབྱིབས་རྡོ་རྗེ་འདྲ་བའི་སྟེང་ན་གཡུའི་ནོར་བུ་མེ་འབར་དང་། གཤམ་ཆར་ཙི་པ་ཊ་གཟུགས་རིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞིག་དང་། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་རྣ་བསྐྱངས་ཞེས་བོད་གཡུ་ལེབ་མོ་རིང་ཚད་ཁྲེད་རྩེ་གང་ཙམ་ཞིག སྣེ་གཅིག་སྤ་ལྕོག་ལ་བཏགས་ནས་སྣེ་གཞན་དེ་སྐྲ་ལོའི་ལན་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ལག་གཡོན་པས་བཏེགས། ལྕགས་དཀྱུས་དཔུང་གཡས་པའི་ཐོག་ཏུ་བསྒྲོགས་ཏེ་བྲང་ཟུར་ལ་འཕྱང་འཁྲུལ་དུ་བཏགས། བྲང་ཁའི་དབུས་སུ་གཡུ་ཡིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་གསེར་གྱི་གའུ་ཆེ་ཆུང་སྡེར་མ་ཆུང་བ་ཙམ་ཞིག་བཏགས། ཤེལ་དཀར་མར་ཞེས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་བྱུ་རུའི་དོ་ཤལ་དང་། ཆེ་ཆུང་རྫོག་མགོ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བའི་སྤོས་ཤེལ་གྱི་དོ་ཤལ་པང་དུ་སླེབས་པ་གཅིག་སྐེ་ལ་གྱོན། མདུན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གོས་ཆེན་གྱི་ཕོར་ཤུབས་ཤིག་དཔྱངས། ཀོ་ལྷམ་རྡོག་གཅིག་མ་ཞིག་གྱོན་ཞིང་། སྐེད་པར་སྐེད་གྲི་གཟེར་བ་བྱེད། གོང་གསལ་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་ནང་གི་སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུབ་པ་དང་། རིན་སྤུངས་པ་སོགས་སྡེ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་དུས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་བཟོས་པའི་རྒྱན་གོས་ཡིན་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རིགས་རྣམས་ལ་ཁ་གསལ་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན་རིན་རྒྱན་ནི་སྔར་བོད་རྗེ་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་སུ་སྣང་། ད་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་རིགས་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ན་གཟིམ་ཆུང་བའི་རྒྱ་ཆས་དག་ནི་སྔོན་གྱི་མི་དྲག་སྐྱ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཆས་ཡིན་ཞིང་། མགོ་ལ་ལ་ཐོད་དཀྲི་བ་དང་སྨད་ལ་སུལ་གྱི་གཉེར་མ་མང་པོ་བསྣོལ་བསྒྲིགས་པའི་གོས་གཤམ་ཐབས་ལྟ་བུ་ཞིག་གྱོན་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྔར་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་བར་དེ་མུར་གནས་ཡོད་ཚོད་ལགས། རྗེས་སོར་རྒྱུ་ཆ་གོས་ཆེན་དང་སེ་ཤན་འཇའ་བསྒྲིགས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱན་སྤྲོས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ལས་གཞི་རྩའི་བཟོ་དབྱིབས་ནི་འགྱུར་བ་ཆེ་བ་བྱུང་མེད། དཔེར་ན་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་གླང(༡༧༣༣)ལོར་རྫོགས་པར་བརྩམས་ནས་ད་བར་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ལས་མ་སོང་བའི{{མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད}}ནང་དུམི་དབང་ཕོ་ལྷ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་གཞིས་ཀ་རྩེར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཇལ་བར་ཕེབས་སྐབས་སུ་གཞིས་རྩེ་རྫོང་དཔོན་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཆས་ལུགས་ཞིབ་པར་བཀོད་པ་འདི་ལྟར་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསིལ་ལྡན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་ཡང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ། གནའ་བོའི་སྲོལ་བཟང་པོ་ནུབ་པ་མེད་པ། ཆས་ཀྱི་མཛེས་ཤིང་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤ་བ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བསམ་འགྲུབ་རྩེའི་སྣེ་མོར་སྤྱོད་པའི་རྗེ་བོ་དག་ཀྱང་ཞྭ་བཟང་པོ་ཀ་ཤི་ཀའི་ལ་ཐོད་ཅན(དྲུང་འཁོར་གྱི་ཨར་ཀོང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན) ཨུཏྤལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་རྫིང་བུའི་དབུས་སུ་བཞིན་རས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཁྲུས་ལ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའི་རྣ་རྒྱན་འཆང་བ། བཻཌྰུརྱའི་ཁུ་རྒྱུན་གཙང་མ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་གཉེས་རིས་སྙོམས་པར་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའི་གོས་བཟང་པོ(དྲུང་འཁོར་སྐྱ་བོའི་ཤམ་ཐབས་དེ་ཡིན)དང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་སྤྲིན་གསར་པ་དབང་པོའི་གཞུ་མཚར་པོས་དཀྲིགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་སྟོད་གཡོགས་དང(དྲུང་འཁོར་སྐྱ་བོའི་སྟོད་གོས་འཇའ་བསྒྲིགས་མ) པདྨ་དམར་པོའི་སྐུད་པ་ཐགས་སུ་བྲན་པ་དང་འདྲ་བའི་རྔུལ་གཟན(དྲུང་འཁོར་སྐྱ་བོའི་གྱོན་པ་གཟན་ཕྲ)མནབས་ཏེ་ཡ་རབས་དྲ་མའི་ཆས་ཀྱི་མཛེས་པ་དང་། འབངས་རྣམས་ཀྱང་སྐྲ་དོ་ཐོར་དུ(སྐྲ་སྒོར་བརྒྱབ་པ)བཅིངས་པ་དང་། སིལ་བུར་གྲོལ་བ(སྐྲ་ལྕང་ལོ་བྱས་པ)དང་། གོས་ཀྱི་སྟ་ཟུར་སུལ་ཞིབ་ཅན་དང་། གུར་ཀུམ་གཞོན་ནུའི་མེ་ཏོག་འབར་བ་ལྟ་བུའི་ཞྭ་བཟང་པོ(པགས་ཞྭ་དང་ཞྭ་མོ་འབོག་ཐོ)ཀླུབས་པར་བྱེད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་ནས་ལ་ཐོད་དང་། ཞྭ་མོ་དང་གོས་གཉིས་དེང་སྐབས་ཀྱང་གྱོན་མུས་ཡིན་པ་མཚོན་ཞིང་། རྒན་རབས་ཚོའི་སྒྲོས་ལས་ད་ནས་ལོ་དགུ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནས་ལྷ་སའི་མི་དྲག་གི་ཆུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཟབ་བཞེས་སྐབས་སྨད་གོས་ཞེས་པའི་གཤམ་ཐབ་གྱོན་སྲོལ་ཡོད་ཚོད་འདུག་ལ། ཉེ་ལམ་བར་རྒྱན་བཟང་མས་ཀྱང་སྨད་གོས་ཞེས་པའི་གཤམ་ཐབ་གྱོན་སྲོལ་ཡོད་ཚོད་འདུག ལ་ཐོད་མགོ་ལ་དཀྲི་རྒྱུ་དེ་འགོར་གཞི་ཆེ་བས་སྟབས་མི་བདེ་བར་བརྟེན་ལ་ཐོད་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་དུ་ཨར་གོང་གྱོན་ཏེ་རྗེས་སོར་གཞུང་ཞབས་དྲུང་འཁོར་གྱིས་བཞེས་པའི་རྒྱ་ལུ་ཆས་ཞེས་པ་དེར་གྱུར་པར་སྣང་། ད་ལྟ་ནས་ལོ་ངོ༡༧༠ལྷག་གི་སྔ་རོལ་ན་རྡོ་རིང་བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་བརྩམས་པའི{{དགའ་བཞི་པའི་མི་རབས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ}}ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་ལ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པའི་བུ་མོ་རྣམ་སྒྲོལ་མ་བག་མར་ལེན་སྐབས་རྡོ་རིང་ནས་མནའ་མར་སྤྲད་པའི་རྒྱན་ཆའི་རྣམ་གྲངས་ཞིབ་པར་བཀོད་པ་སྟེ། བདེ་ལྡན་སྒྲོལ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབུའིགཙུག་གཡུ་ངོ་མས་དབུས། དཔྲལ་ཚར། གསེར་གཡང་། གསུམ་སྐྱིད། ལྟག་ཁྲབ། ལྟག་འཕྲུལ། གཡས་འཐེན། ལྟག་རྫར། སྤ་ཕྲུག འཐེན་ཐག་ཨ་སྒོང་། ཨ་སྒོར་འབྲུམ་རྫར། སྤོས་ཤེལ། ཤེལ་དཀར་དམར། སྡིག་ར་ཆེ་ཆུང་། སོར་གདུབ། ལག་གདུབ། གའུ་སོགས་བཙོ་སྦྱངས་གསེར་གྱི་གདན་གཞིར་གཡུ་དམར་ཞེ་མཚུངས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱན་དང་། གཞན་ཡང་གཡུ། བྱུར། མུ་ཏིག སྦུར་ལེན་ལ་སོགས་པ་སྲིད་ན་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆ་དུ་མར་སོ་སོའི་མངོན་རྟོགས་ཕྲ་ཞིབ་ཚང་མ་ཡིག་ལམ་དུ་སྐབས་འདིར་གསལ་བར་འགོད་མི་ལང་རུང་ལམ་ཙམ་གནས་ཚད་གོང་ཕབ་ཀྱི་དངུལ་སྲང་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་གྱི་རིན་གོང་ཟིན་པའི་རྒྱན་ཆ་སྤུས་ལེགས་ཞེ་གཅིག་ཅེས་འཁོད་པ་ལ་བརྟག་ཚེ་སྐབས་དེའི་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་དུས་ལས་རྣམ་གྲངས་ཆེས་ཆེར་མང་དུ་སོང་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་འབྲུ་ཁལ་གཅིག་ལ་བོད་དངུལ་སྲང་མེད་ཞོ་གསུམ་ཡིན་པ་དེར་དངོས་པོའི་ཐང་གཞིར་གཞིགས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆར་དངུལ་སྲང་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་གྱི་རིན་ཐང་ཟིན་པ་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་རིན་ཐང་ཡིན་པས་སྐབས་དེར་མི་དྲག་རྣམས་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ལ་དང་ཞེན་ཆེན་པོ་མཚོན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་ལམ་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་སྐུ་དྲག་གི་ལྕམ་གྱི་རྒྱན་ཆ་ནི། བཟོ་དབྱིབས་ལ་ལེགས་བཅོས་དང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་སྨོས་མེད་ཐོག་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་དུ་མ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲ་ཡི་འཕྲུལ་འཕྲུལ་དང་། ཡར་འཐེན། རྣ་རྒྱན། གའུ། ཚིགས་ཁེབས་སོགས་མཛེས་པར་བརྒྱན་ཏེ། རིན་ཐང་ཆེས་ཆེར་འཕར་བ་ཡིན་ནོ།།
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba

robotstxt: allowed

filter: keep


text: དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་འཆར་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ། བོད་ལྗོངས་ས་མཐོ་བཅའ་སྲུང་བྱེད་མཁན་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་དཔུང་སྡེ་ཞིག་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཉིང་ལག་རུ་ཁག་གསུམ་པའི་དཔོན་དམག་གིས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་སའི་ཁྲོན་བོད་ལམ་ཐིག་གི་སྟག་བུ་རི་སྟེང་ནས་ལོ་གསར་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུས་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་དམག་སྒར་དུ་ལྒང་བཞུ་འགེལ་བ་དང་། སྨོན་ཚིག་སྦྱོར་བ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་བསུས་པ་དང་། གངས་ལྗོངས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་སར་ལོ་གསར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པས་ཁེངས་ཤིང་། འདི་ནི་དཔོན་དམག་ཚོས་མཚོ་བོད་ལམ་ཐིག“མཁའ་ལམ་གུག་ཆ་72”ནས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ལ་ལོ་གསར་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་པ།


text:
བསམ་ཚུལ་སྤེལ་བར་དགའ་བསུ་ཡོད།
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༣༠༡༩༩༩༠༥༣༠) ༢༡༢༠༡༢༠༠༡༥དྲ་གྲོགས་གདོང་སྨེ་ཅན་གྱིས་བསམ་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་ནོར་བཅོས་བྱས་ཁུལ་ལ་དགའ་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ནི་བོད་སྐད་གཙང་མ་རང་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཐད་ཡིག་ནོར་ཡོད་པར་་ངས་ངོས་ལེན་ཅི་ཡང་བྱ་མི་དགོས་པར་འདུག ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ཚོད་མ་རེད་བསམ། ཁྱེད་ལྟར་གྱི་སུམ་ཅུའི་དུས་དྲན་ནི་གྲངས་ལ་ནོར་ཉེན་ཡོད་པའི་ཁར། བརྗོད་བདེ་དང་བསྡུས་ཚིག་བཅས་ཀྱང་མིན་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་ད་དུང་ཡིག་ནོར་ལ་ཡིད་གཟབ་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་ཡིན། ཁ་དྲོ།


text:
དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་དང་ཡང་ན་དཔལ་ལྷའི་རི་རབ་ཏུ་འབོད་པའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་དུས་ཆེན་ནི་བོད་དབུས་ཁུལ་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་སྟེ། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུལ་ལག་ཁང་གི་གནས་སྲུང་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་གསོལ་མཆོད་དུས་ཆེན་ཡིན་ཅིང་། ཟླ་བ་དེའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སློང་མོ་བ་འདྲ་མིན་ཁག་ཙམ་མ་ཟད་བྱིས་པ་དང་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་དཀོན་གཉེར་སོགས་ནས་དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང་ཞེས་དངུལ་སློང་སྲོལ་ཡོད། ཚེས་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ལ་རྨེ་རུ་དགོན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གཏོར་སྒྲུབ་ཚུགས། དེ་སྔོན་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་གཏེར་བཞེས་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོའི་ཞལ་འབག་གསོལ་བའི་སྐུ་གསོབ་དེ་ན་བཟའ་དང་རྒྱན་ཆ་གཟབ་པར་སྒྲོན་ཐོག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་ཁར་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་གྱི་ཀ་ཕིབས་འོག་ཏུ་གདན་དྲངས། ཞལ་ལྷོ་རུ་གཟིགས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་མདུན་དུ་མཆོད་སྤྲིན་བཤམས། ལྷ་ས་བ་ཚོས་བསང་གསོལ་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད། དཔལ་གསོལ་མ་ཞེས་དཔལ་ལྷའི་གསོལ་མཆོད་བྱེད་མཁན་མི་དྲག་ཁག་གཅིག་ལ་ཁྲལ་འཁྲིའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཛུགས་དགོས་པའི་བུད་མེད་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་ལྷ་སའི་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་གོས་གཟབ་ཤོས་བཀླུབས་ཏེ་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་གྲལ་ལ་འཁོད་ནས་བསྡད། ཁོང་ཚོར་ཡང་དབུ་མཛད་ཅེས་ལོ་ན་རྒན་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛིན་བྱེད། ལྕོག་གི་སྦུག་ཏུ་རྨེ་རུ་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་ཞལ་འདོན་གསུངས་སྐབས་དཔལ་གསོལ་མ་ཕལ་ཆེ་བས་ཀྱང་དཔལ་ལྷ་ཞི་དྲག་གི་བསྐང་བཤགས་བསྟོད་འཕྲིན་སོགས་མཉམ་འདོན་བྱེད། ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན་གྱི་ཐོ་རེངས་སྔ་ཆར་སྐུ་གསོབ་འདི་ཉིད་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡངས་སྟེང་ཁྱམས་འོག་ཏུ་གདན་དྲངས་ནས་ཁྲུས་གསོལ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀོན་གཉེར་ནས་ཞལ་བསིལ་ཞུས་ཏེ་རྩེ་ཕྱག་ནས་ཞལ་གསེར་འབུལ་མི་རྩེ་ཕྱག་ནང་བགྲེས་པ་གཅིག་དང་།

གཏན་འཇགས་ཟུར་འཕྱོངས་ལྷ་བྲིས་པ་བཅས་ནས་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས། རྩེ་འཕྲལ་སྡེ་ཕྱག་མཛོད་དང་། བླ་ཕྱག་སོ་སོ་ནས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྣ་ལྔ་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས་ཐོག་གསེར་ཞིབ་སོགས་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་ཞིབ་ཞིབ་དངོས་སུ་ཡོད་པའི་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་ལམ་ཞུས། བཀའ་ཤག་ལྷན་ཚུགས་གནང་མ་ཐག་ཏུ་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་འཕྲིན་བཅོལ་ལ་ཕེབས། དེ་མཇུག་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ངོ་མ་རྣམས་དང་། མི་མང་ཕོ་མོ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མཐའ་དག་གཟབ་འཆོར་དང་ལྡན་པ་འཚངས་གཤིབས་ཀྱིས་ཡོང་སྟེ་འཕྲིན་སྐྱེམས་དང། སྙན་ཤལ་འབུལ། རྨེ་རུ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གཟབ་གསོལ་གྱི་ཆོ་ག་དང་། ཚོགས་གཏོར་བཤམས་འབུལ་ཟིན་རྗེས་དངོས་གྲུབ་གཏོར་མ་ཞེས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐིལ་གྱི་གནམ་ཡངས་སྟེང་ནས་རྒྱ་ཕིབས་འོག་ཏུ་འཛོམས་པའི་མཇལ་དམངས་ཚོར་ཚོགས་གཏོར་སྟེར་བ་ཧབ་ཐོབ་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་རྩི། དེའི་དགོང་མོ་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོ་དེ་བཞིན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ཐད་པང་བཅལ་སྟེང་གདན་ཞུ་ཞུས་ཏེ་ཇོ་བོ་དང་ཞལ་སྤྲོད་ཀྱིས་བཞུགས་སུ་གསོལ།
ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་ལྷ་ས་བའི་ཁྱིམ་འཛིན་མ་རྣམས་རྒྱན་གོས་གང་གཟབ་གྱོན་ཏེ་དཔལ་ལྷ་གསོལ་མཆོད་བྱེད། ཉི་དྲོད་ཙམ་དུ་དཔལ་ལྷ་སྦལ་གདོང་གི་སྐུ་གསེབ་དེ་ཇོ་ཁང་འོག་ཤོད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ལྷོ་མ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་བརྒྱུད་འཁྱམས་རའི་མཐིལ་དུ་གདན་དྲངས། ཕྱག་གཡས་པའི་ཕྱག་མཚན་བེ་ཅོན་བླངས་ནས་རལ་གྲི་མེ་རིས་ཅན་ཞིག་ཕུལ། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ནས་སྙན་དར་སྒྲོན། རྨེ་རུ་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་ཚོས་ན་བཟའ་བཞེས་ཐོག་འཕྱར་དར་དང་། སྤོས་སྣེ་བའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་རྔ་རོལ་བ་ཚོས་རྩེ་ཞྭ་དང་། སྒྲོ་ལུ་སྒྲོག་གདན་སྒར་བའི་ཟླ་གམ་བསྣམས། སྤོས་ཕོར་བ་ཚོས་རྩེ་ཞྭ་དང་། གོས་ཆེན་གྱི་ཕྲག་ཁེབས་གྱོན། དངུལ་གྱི་སྤོས་ཕོར་ཐོགས་པ་སོགས་བྱས་ནས་གྲལ་བསྟར་སྒྲིག་པའི་རྗེས་སུ་དཔལ་ལྷའི་སྐུ་གསོབ་དེའི་ནང་སྐུ་བསྟེན་པ་ཞེས་རྨེ་རུའི་གྲྭ་པ་སྡོམ་ལྡན་བསྙེན་པ་སོང་ནས་སེང་ལྡེང་སྒོ་མོ་དང་འཁྱམས་ར་བརྒྱུད་ལྷ་སའི་བར་བསྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་མི་མང་ཕོ་མོ་དང་བལ་འབྲུག་སོགས་ཚང་མས་སྙན་དར་ཕུལ། ལྷ་མོའི་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་རྨ་བྱའི་གདུགས་འཁྱེར་མཁན་གྲྭ་པ་ཕྲག་ཁེབས་གྱོན་པ་ཞིག་དང་། ལྷ་མའི་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་སུ་གྲྭ་ཆུང་འཆམ་གོས་གྱོན་ཞིང་ཆུ་སྲིན་དང་སེང་གེའི་གདོང་འབག་གྱོན་པ་གཉིས། ཞྭ་ནག་གི་ཆས་གོས་གྱོན་པའི་གྲྭ་པ་རྔ་འཁྱེར་བ་བཞི་དང་། རོལ་མོ་བ་གཅིག་སྐུ་འབུམ་ཐང་གི་ཁྲལ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྒས་པོ་རྒྱལ་ཞེས་རས་དཀར་པོའི་ཕྱུ་པ་དང་། ལྷམ་རྡོག་གཅིག་མ་གྱོན་པ། སྒལ་པར་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་དར་འཕྱང་། ལག་གཡས་པར་རྒྱུག་རིལ་ཁྲ་བོ་གཅིག་དང་། གཡོན་དུ་ཕུབ་ཁྱེར། སྐྱེས་པ་རྒས་པོ་རྒྱ་བོ་འཛུམ་བསྙེར་དགོད་པ་རལ་བ་དཀར་པོ་ཐོར་ཅོག་ཅན་གྱི་གདོང་འབག་གཅིག་གྱོན་པའི་འཁོར་དུ་ཐོག་ཁོག་དཀར་རིལ་གཉིས་དང་། ཨ་ཙ་ར་གཉིས་སོགས། དཔལ་གསོལ་མ་བཅས་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཐོན་ཏེ་ཐོག་མར་ཀླུ་སྦུག(དེང་སང་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་ཡོད་ས)ཏུ་གཏོར་ཟོར་འཕང་། དེ་ནས་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་གི་ཐང་སྡེར(དེང་སང་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་གི་ཚོང་ར)བར་སྐོར་ཤར་གྱི་ལམ་དཀྱིལ་སྒེར་བཤད་སྒྲའི་ཁང་པའི་ལྷོ་ངོས་བཅས་སུ་གཏོར་ཟོར་རེ་འཕེན། དེ་ཉིན་ཀརྨ་ཤག་གི་ཆོས་རྗེར་ཆོས་སྐྱོང་བྱ་ཁྲི་བ་ཁོག་ཞུགས་ཀྱིས་ལྷ་མོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགའ་ལྡན་དར་སྨྱོན་གྱི་འགྲམ་ནས་ལྷ་མོར་གུས་བཏུད་དང་བཅས་ཕྱིར་ལོག ལྷ་མོ་ཕེབས་སའི་ལམ་འཁེལ་དུ་ཡོད་པའི་སྐུ་དྲག་ཚོ་དང་། མི་དྲག་ཁག་ཚོས་གསེར་སྐྱེམས་དང་སྙན་དར་སྒྲོན་འབུལ། ལམ་ཁའི་གཡས་གཡོན་ནས་མང་ཚོགས་ཚོས་མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་དང་། སྙན་དར་ཕུལ། ཕྱིར་འཁོར་མཚམས་འཁྱམས་རའི་ཀ་རིང་ལྷོ་ངོས་སུ་ལྷ་མོའི་གོས་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག་བཀྲམས་པའི་མདུན་མཆོད་པ་སྒྲིག ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་ཞལ་ཇོ་ཁང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བཞུགས། དེ་གར་མངའ་གསོལ་གྱི་ཞལ་འདོན་གྲུབ་བསྟུན་སྐུ་གསོབ་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་ཞུ་བྱེད། ལྷ་ས་བའི་བུ་མོ་སྤ་ཕྲུག་ཐོག་མར་གཡོག་མཁན་ཕལ་ཆེ་བར་དེ་ཉིན་སྤ་ཕྲུག་གཡོག མང་ཚོགས་ཚོས་དེ་ཉིན་ནས་དགུན་ཆས་པགས་ཚག་གྱོན། དེ་ནུབ་དགོང་ཟས་སུ་ཤ་འབྲས་བཟའ་བ་དང་། པོ་ཏ་ལའི་ཞོལ་དུ་ཡོད་པའི་དགའ་ཉེ་ཚོར་ཡང་ཤ་འབྲས་སྐྱེལ་སྲོལ་ཡོད།
༄༅། །ལྷ་མོའི་བསྐང་བསྡུས་རྐྱེན་ངན་ཀུན་སེལ་བཞུགས་སོ།།
༄༅། ། ཧཱུྃ། འོག་མིན་གནས་ཡུལ་དུར་ཁྲོད་ནས། །བདེ་གཤེགས་རྩ་གསུམ་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས། །བསྐང་བའི་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །བྱང་ཤར་མཁའ་འགྲོའི་དུར་ཁྲོད་ནས། །དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་འཁོར་དང་བཅས། །བསྐང་བའི་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །དུར་ཁྲོད་འབར་བའི་ཕོ་བྲང་འདིར། །དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སྔགས་སྲུང་མ། །མ་ལུས་འཁོར་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ། །གུས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་མཆོད། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལྟར། །ལྷ་མོ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད་པར་བགྱི། ། ཧཱུྃ་བྷྱོཿ འཁོར་འདས་དབང་བསྒྱུར་མ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་རྗེ། །བསྟན་སྲུང་ཆེན་མོ་དཔལ་ལྡན་རེ་མ་ཏི། །དྲེགས་པ་བདུན་དང་མ་མོ་བྱེ་བ་འབུམ། །སྔགས་སྲུང་རྒྱལ་མོ་འཁོར་བཅས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཐུགས་དམ་གཉེན་པོ་བསྐང་བའི་དམ་རྫས་ནི། །སྨན་རཀ་གཏོར་ཚོགས་མཆོད་པས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །བམ་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ནམ་མཁའ་ཉི་ཟླ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །མདའ་དར་མདུང་དར་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །མཁའ་ལྡིང་འདབ་ཆགས་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །སྟག་སེང་གཅན་སྤྱང་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །རྟ་གླང་དུད་འགྲོ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །རི་གནས་ཆུ་གནས་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཆུ་སྣ་རྒྱ་མཚོ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །སྟོང་གསུམ་རི་རབ་གླིང་བཞིས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །རིན་ཆེན་རྣམ་པ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཀ་ཆས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་དཀོར་ཆས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །བདག་མེད་གྲུབ་པའི་ནོར་གྱིས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །དར་ཟབ་རས་གོས་ཤིང་བལ་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཤིང་ཐོག་སྨན་སྣ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །འབྲས་སྲན་འབྲུ་སྣ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཤ་ཆང་བཟའ་བཏུང་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །སྒྲ་སྐད་རོལ་མོ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །གོ་མཚོན་སྤྱན་གཟིགས་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །རྐང་གླིང་བཤུད་པ་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །འདབ་ལྡན་མེ་ཏོག་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །སྤོས་གསུར་དུད་སྤྲིན་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །རྣམ་ལྔའི་དབང་པོ་ལྔ་ཡིས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་ཡིས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཕྱར་དར་གཡབ་དར་མང་པོས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །དུག་ལྔ་དུག་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཉི་ལྟར་གསལ་བར་སྒོམ་པས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །བླང་དོར་བྲལ་བར་སྤྱོད་པས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །རེ་དོགས་མེད་པའི་འབྲས་བུས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཁྱད་པར་མཐུན་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །བསྐང་རྟེན་ཡོ་བྱེད་དངོས་འབྱོར་ཡིད་སྤྲུལ་གྱིས། །ཐུགས་དམ་བརྙན་བསྐང་མངའ་གསོལ་དབུ་འཕང་བསྟོད། །ཉམས་ཆགས་བཤགས་སྦྱངས་དགྱེས་དགོངས་འཕྲིན་ལས་མཛོད། །
རྫོགས་སྤྲུལ་ལྔ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའོ། །
ལྷ་མོའི་འཁྲུགས་བསྐང་བསྡུས་པ།
བྷྱོཿ དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་འཁོར་བཅས་བདག་ལ་དགོངས། །བདག་ནི་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔའི་དབང་གྱུར་པས། །བག་མེད་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིས། །ཁྱེད་རྣམས་ཐུགས་དང་འགལ་བ་ཅི་མཆིས་པ། །ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་རྣམས་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །ནད་གདོན་བར་ཆད་རྐྱེན་ངན་ཀུན་སེལ་ལ། །མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་ཚོགས་དངོས་གྲུབ་སྩལ་ད་གསོལ། །
འཁྲུགས་བསྐང་གྲངས་བསོགས་སྐབས་ཉུང་ངུར་བྲིས་པ་འདི་ནི་རྫོགས་སྤྲུལ་ལྔ་པས་སོ། ། དགེའོ། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། དོན་འགྲུབ་རྡོ་རྗེ།


text:
རང་རེའི་དྲ་བའི་འཕྲིན། “མཚོ་སྔོན་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་གིས་ང་ཚོར་ཐུགས་ཁུར་གནང་བ་མ་ཟད། ལག་རྩལ་ཐད་དུ་ཡང་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་སྨན་བཅོས་བྱས། སེམས་ཁམས་ཐད་དུ་ཡང་ང་ཚོར་སྐུལ་ལྕག་བྱས། ང་ཚོར་བཟང་བཏུང་སོགས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བསྐྲུན་པས་ད་ལྟ་ཡོད་ཚད་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་ཡོད”ཟེར། ཟླ2ཚེས10ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད14ཡི་སྟེང་། ཝུའུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་ན43ལ་སོན་པའི་ཟི་ལིང་གི་ཏོག་དབྱིབས་གསར་བའི་གློ་ཚད་ཕོགས་པའི་ནད་པ་ཧྲིན་ག་གེ་མོ་ཧ་ཅང་བདེ་བླག་ངང་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ནས་ཕྱིར་བུད་པ་རེད། འདི་ནི་རང་ཞིང་གིས་ཝུའུ་ཧན་ལ་རོགས་སྐྱོར་དུ་མངགས་པའི་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་དང་ས་གནས་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་མྱུར་སྐྱོབས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བའི་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་ནད་པ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཉིན་དེའི་སྔ་དྲོ། ལོ་ན48ལ་སོན་པའི་ནད་པ་ཀྲོའུ་ག་གེ་མོ་དང་ལོ་ན28ཅན་གྱི་ནད་པ་ལོའུ་ག་གེ་མོ་གཉིས་ཀྱང་ཝུའུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་ཁང་ནས་བདེ་བླག་ངང་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པ་རེད།
ཟླ1ཚེས26ཉིན། ལོ་ན43ལ་སོན་པའི་ཧྲིན་ག་གེ་མོ་ལ་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་འགོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་འགོས་ནད་ཚན་ཁག་དུ་བསྐྱལ་འོངས། ཞག་སྡོད་སྐབས་གཟའ་འཁོར་གཅིག་གི་རིང་ལ་ལུས་ལ་ཚ་བ་རྒྱས་པ་དང་ཆེས་མཐོ་བའི་སྐབས་སུ་ཏུའུ39ལ་སླེབས། བྲང་ཁར་ཟུག་གཟེར་ཚབས་ཆེན་རྒྱས། ཟླ1ཚེས31ཉིནICUནད་ཁང་དུ་སྤར། མཚོ་སྔོན་ཆེད་མཁས་ཚན་ཆུང་གི་ཁོངས་མི་སུང་པེན་དང་ཧི་མེན། ཡུས་ཞའོ་པེན། སུང་ཞའོ་ལེན། ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་བཙུན་ཞིན་ཧོང་། ཆུའུ་ཧྲི་མིང་། ཝང་ཞའོ་ཧྥང་། ཁྲིན་མིང་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་སྨན་བཅོས་ཚན་ཆུང་བཙུགས་སྟེ་བྲེལ་བསྟུན་མྱུར་སྐྱོབས་སྨན་བཅོས་བྱས་པས། ཟླ2ཚེས2ཉིན་ནད་པ་སྲོག་ཉེན་ལས་ཐར་བ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་ཆེད་མཁས་ཚན་ཆུང་དང་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་ཚན་ཁག་གིས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་སྒོས་མྱུར་སྐྱོབས་སྨན་བཅོས་དང་ནད་བཅོས་བདག་སྐྱོང་ཞིབ་མོའི་འོག་ཧྲིན་ག་གེ་མོ་ཡི་ནད་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་དགའ་རུ་སོང་བ་མ་ཟད། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་ཡང་རིམ་བཞིན་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་། གློ་བའི་སྟེང་གི་གཟུགས་བརྙན་རིག་པའི་ནད་རྟགས་ཡང་མངོན་གསལ་གྱིས་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་། བསྟུད་མར་ཉིན4ཡི་རིང་ལ་ལུས་པོའི་དྲོད་གྲང་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། རིགས་གཞན་དག་གི་རྫས་བཤེར་དམིགས་ཚད་ཡང་ཆ་སྙོམས་སྒོས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གྱུར། ཟླ2པའིཚེས6དང་ཚེས9ཉིན་ཉིང་སྐྱུར་དཔྱད་ཞིབ་ཚད་ལེན་ནི་སྲིབ་གཤིས་ཡིན། ཆེད་མཁས་མི་སྣས་དཔྱད་འཇོག་བརྒྱུད། ཧྲིན་ག་གེ་མོ་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཡོད་པའི་ནད་པའི་བཀར་འཇུག་སེལ་བ་དང་སྨན་ཁང་ལས་འབུད་པའི་ཚད་གཞིར་སླེབས་ཡོད།
“སྐུ་ཞབས་ཧྲིན་བདེ་ཐང་ངང་སྨན་ཁང་ལས་ཕྱིར་འབུད་ཐུབ་པ་དེས། མཚོ་སྔོན་གྱི་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་དང་ང་ཚོའི་སྨན་ཁང་གི་ཐུན་མོང་མཉམ་འབྲེལ་ལ་ཕན་པ་མ་ཟད། ཞིབ་ཚགས་ལྡན་པའི་སྨན་བཅོས་དང་དེའི་ཁར་སྐུ་ཞབས་ཧྲིན་ལ་སེམས་ཤུགས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོད་པས། སྨན་བཅོས་ཐད་ལ་ཡང་རམ་འདེགས་བྱས། ཁོ་ནི་མཚོ་སྔོན་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དུ་འོངས་ནས་ནད་ཚབས་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་གིས་སྨན་བཅོས་རྩ་འཛུགས་བྱས་པའི་ནད་པ་ལྕི་མོ་སྨན་ཁང་ལས་བུད་པ་ཡང་ཡིན”ཞེས་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་མི་སྣས་བཤད་པ་རེད།
རང་ཞིང་གི་ཧུའུ་པེ་རུ་རོགས་སྐྱོར་ལ་བསྐྱོད་པའི་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་སྐོར་དང་པོས་ཝུའུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དང་། ཞིན་ཀྲུའུ་ས་ཁུལ་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་ཁང་གཉིས་སུ་མུ་མཐུད་དུ་སྨན་བཅོས་མྱུར་སྐྱོབས་བྱ་བ་ཧུར་ཐག་སྒོས་སྤེལ། ཟླ2ཚེས10ཉིན་བར་ནད་པ་མི་གྲངས135ལྷག་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ནད་གཞི་ཅུང་ཡངས་པའི་ནད་པ106དང་སྤྱིར་བཏང་གི་ནད་པ3 ནད་པ་ཚབས་ཆེན19། སྲོག་ཉེན་ཆེ་བའི་ནད་པ5། ནད་དུག་དོགས་གཞི་ཅན་གྱི་ནད་པ2བཅས་ཡོད། ཉིན་དེར་སྨན་ཞབས་ཚན་ཆུང་གིས་ནད་པ135ལ་ནད་ཞབས་བྱས། སྨན་ཁང་ལས་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པའི་ནད་པ3དང་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བའི་ནད་པ1ཡོད། སྨན་ཞབས་སྨན་བཅོས་རུ་དཔུང་གིས་ནད་པ128ལ་བདག་དོམ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ཁྲོད་ནད་པ་ལྕི་མོ་མེད་ལ། སྲོག་ཉེན་ཆེ་བའི་ནད་པ་ཡང་མེད། ཁྱོན་བསྡོམས་ནད་པ་མི་གྲངས623ལ་སྨན་ཞབས་བྱས་ཡོད།
ལྷ་དཔལ་སྐྱབས་ཀྱིས་བསྒྱུར།


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ4པའི་ཚེས11ཉིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི2018ལོའི་ཐེངས་དང་པོའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཟི་ལིང་ནས་བསྡུས། ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི། ཧྲིན་ཀྲང་ཝང་ཅན་ཅོན་གྱི2018ལོའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་བྱ་བའི་རེ་བ་བརྒྱུད་སྒྲོག་བྱས་པ་དང་། 2017ལོའི་བྱ་བར་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ལ། ད་ལོའི་བྱ་བ་གཙོ་བོར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན། ཧྲིན་ཀྲང་གཞོན་པ་ཝང་ཡུས་པའོ་ཡིས་ཚོགས་འདུར་འགོ་འཛིན་བྱས་པར་མ་ཟད་གཏམ་བཤད་པ་དང་། ཧྲིན་ཀྲང་གཞོན་པ་ཁོང་ཡུང་གིས་གཏམ་བཤད།
ཚོགས་འདུ་ལས་བསྟན་དོན། ས་ཁུལ་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་བྱ་བའི་འཐབ་ཇུས་བསམ་བློ་ལ་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་དང་གོ་བ་ལོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པ་དོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལངས་གནས་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་སྟེ། ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་ལ་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་འགན་ཁུར་གལ་ཆེན་ཕྲག་སྟེང་དུ་ལེན་དགོས། གཟབ་ནན་ལྟ་སྐུལ་ནི་ནུས་ཡོད་བྱེད་ཐབས་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་གསར་སྐྲུན་དེ་ལྟ་སྐུལ་གྱི་འདེགས་སྐྱོར་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བ་དང་། མཐུན་སྦྱོར་དེ་ལྟ་སྐུལ་གྱི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བ། ལྗང་མདོག་དེ་ལྟ་སྐུལ་གྱི་གཞི་རྩའི་གཞི་རྒྱུ་རུ་བརྩི་བ། སྒོ་འབྱེད་དེ་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ཕྱོགས་སྟོན་གསལ་བོ་རུ་བརྩི་བ། མཉམ་སྤྱོད་དེ་ལྟ་སྐུལ་གྱི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ཚོགས་འདུ་ལས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། ཆེས་གཟབ་ནན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་ཆེས་གཟབ་ནན་གྱི་ལྟ་སྐུལ། ཆེས་གཟབ་ནན་གྱི་ཆད་གཅོད། ཆེས་གཟབ་ནན་གྱི་འགན་འདྲི་ཡིས་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ་དང་འགན་ཁུར་གཙོ་བོ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚུར་སྣང་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་གནད་དོན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ་དང་། “གཟབ་ནན་གསུམ་དང་དོན་དངོས་གསུམ”གྱི་བྱེད་སྲོལ་དང“གཟེར་འདེབས”སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་འབེབས་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། རྩ་འཛུགས་འགོ་ཁྲིད་འགན་སྲུང་སྲ་སྒྱུར་བྱེད་པ་དང་དངུལ་གཏོང་འགན་སྲུང་སྲ་སྒྱུར་བྱེད་པ། འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་གཞི་འགན་སྲུང་སྲ་སྒྱུར་བྱེད་པ། འཇོན་མིའི་དཔུང་སྡེ་འགན་སྲུང་སྲ་སྒྱུར་བྱེད་པ། ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་འགན་སྲུང་སྲ་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་འགན་འཁྲི་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱས་ནས་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ཚོགས་ཐོག་ཏུ། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱད་དང་ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུའུ་བཅས་བར་དུ《2018ལོའི་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་བྱ་བའི་དམིགས་འབེན་འགན་འཁྲིའི་ཡི་གེ》བཀོད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། རྡོ་རྗེ་བསམ་འགྲུབ།


text:
ལས་འབྲས་སྤྱི་ལ་སྒོམ་ཉམས་ལེན།
ཁར་རྩང་ང་ཚོས་ལས་འབྲས་སྤྱིའི་སྐོར་བཤད་པ་རེད། དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་དེ་རེད། ལས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། དེའི་ནང་གི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ནི་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་པོ་སྤོང་རྒྱུ་དང་དགེ་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོས་ད་དུང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐོར་ལ་བཤད་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཐོག་མར་ལས་ངེས་པའི་ཆ་སྐྱེན་གྱི་སྐོར་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་དགེ་བ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པ་རེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་ལས་འཕེལ་ཆེ་བའི་སྐོར་ལའང་བཤད་ཡོད་དེ། ལས་ཆུང་ངུ་བྱས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་སམ། ཡང་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པའི་གོམས་གཤིས་སྐྱེད་ཚུལ་ནི། སྤྱོད་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ངེས་པའི་སྐོར་དང་། བདེ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་གྱི་རིགས་རྣམས་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲས་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རེད།
ཁྱེད་རང་ལ་དགོས་སྲིད་པའི་བདེ་བའི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་འགོ་འཛུགས་བྱེད་པ་དང་། རང་གིས་རང་ལ་ “འདི་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་གང་ཡོང་རྒྱུ་རེད་དམ་” ཞེས་འདྲི་དགོས། དེའི་རྗེས་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐོར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྨིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ཁྱེད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་། རང་ཉིད་ལ་འདོད་པའི་བདེ་བ། དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་དེ་རྒྱུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་གི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས། “ང་རང་བདེ་བ་དེ་འཐོབ་འདོད་འདུག་” ཅེས་བསམ་དགོས། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཀྱིས་བདེ་བ་འཐོབ་ཐབས་སུ་ཐག་གཅོད་བརྟན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་གང་རེད་དམ། བདེ་བ་དེ་འཐོབ་པར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་དེ་གང་རེད་དམ་ཞེས་བསམ་མནོ་གཏོང་དགོས། དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དེ་མི་དགེ་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་དེ་དག་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། མཐར་ཁྱེད་ཀྱིས། “ང་རང་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གཅིག་ཀྱང་མྱོང་འདོད་མི་འདུག་” ཅེས་བསམ་གྱི་རེད། བྱས་ཙང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་པོ་སྤོང་དགོས།
དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་འཕེལ་ཆེ་བ་སྟེ། ལས་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཐུབ་པའི་སྐོར་བསམ་བློ་བཏང་ནས། “ངས་ཐ་ན་དགེ་བའི་ལས་ཆུང་ཤོས་དེའང་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ངས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཆུང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ནའང་དེ་སྤོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་” ཞེས་ཐག་གཅོད་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས།
དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆ་རྐྱེན་རྗེས་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་བྱས་མེད་ན་འབྲས་བུ་དེ་མྱོང་གི་མེད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། དེ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བར་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པའི་ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ་དང་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་གཉིས་རེད། དེ་དག་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དཔེར་ན། མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས་མི་དགེ་བའི་ནུས་པའམ་སྡིག་པ་བསགས་ཡོད་ན། དེ་ལ་གདམ་ཀ་གཉིས་ལས་མེད། དེ་གཉིས་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་བསྟེན་ནས་ནུས་པ་དེ་མྱོང་མི་དགོས་པར་དག་སྦྱོང་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། དེ་མིན་ཁྱེད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མྱོང་རྒྱུ་ངེས་པ་རེད། དེ་ག་ནང་བཞིན་དགེ་བའི་ལས་གང་རུང་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། དེ་ནི་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྐྱིད་སྨིན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངེས་པ་རེད། དེ་བཞིན་མི་དགེ་བའི་ལས་བརྩམས་ཡོད་ན། དེའི་འབྲས་བུར་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངེས་རེད། དེ་དག་ནི་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པ་དང་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡིན་ཤག་བྱེད་ཆོག །ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་རུང་ཞིག་བསགས་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།
འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་མི་དགེ་བའི་ནུས་པ་གང་ཡང་བསགས་མེད་ན། དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞིག་ནམ་ཡང་མེད་པ་རེད། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་འདོད་པའི་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་བསགས་མེད་ན། བདེ་བའི་རིགས་དེ་དག་མྱོང་མི་ཐུབ། དེ་འདྲའི་སྒོ་ནས་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་རྣམས་བསགས་མེད་ན། འབྲས་བུ་མྱོང་གི་མ་རེད། རྒྱུ་རྣམས་བསགས་ཡོད་ན། དེ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་མྱོང་རྒྱུ་ངེས་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།
སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་རྣམ་གཞག་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྣ་ཚོགས་པ།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། དེ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན།
དེ་ལ་དཔེ་མཚོན་ཞུས་ན། སྔོན་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཨ་མ་ཁང་པའི་ནང་སྒོ་ལྕགས་རྒྱག་ནས་བཅུག་པ་དང་། བཟའ་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་སྤྲད་པ་རེད། ཨ་མས་རང་གི་བུ་ལ་བཟའ་རྒྱུ་དགོས་ཞེས་འབོད་བསྐུལ་ཞུས་པས། བུ་དེས་མེའི་ནང་ནས་གོ་ཐལ་ཏོག་ཙམ་ཁྱེར་ནས་དེ་ཆུ་དང་མཉམ་དུ་བསྲེས་ཏེ། རང་གི་ཨ་མར་སྤྲད་པ་རེད། མཐར་ཨ་མ་དེ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་མནར་ནས་ཤི་བ་རེད།
དེ་ནས་བུ་དེ་ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ནང་། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་འཛམ་གླིང་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་བཞིན་དུ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་རེད། བུ་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནའང་ད་དུང་ཁོང་ཧ་ཅང་སྙུང་གཞི་བཞེས་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞོགས་པ་ལྷུང་བཟེད་ཁྱེར་ནས་ཉེ་འཁོར་གང་སར་བསོད་སྙོམས་སློང་དུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་རབ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྷུང་བཟེད་ནང་ཁོང་ལ་ཁ་ལག་འཁྱེར་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། བྱས་ཙང་། རབ་བྱུང་བ་ཞིག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་ལྷུང་བཟེད་ཁྱེར་ནས་བསོད་སྙོམས་སློང་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། བསོད་སྙོམས་སློང་ཟིན་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ཡོད་སར་སླེབས་པའི་སྐབས། བྱིའུ་ཞིག་སླེབས་ནས་ལྷུང་བཟེད་དང་དེའི་ནང་གི་བསོད་སྙོམས་ཚང་མ་ཁྱེར་ཕྱིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ལ་བསོད་སྙོམས་དེ་འཕྲོད་ཐབས་བྱུང་མེད།
དེ་ལྟར་མུ་མཐུད་དེ་ཉིན་དྲུག་བདུན་ཙམ་གྱི་རིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱུང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་འཕྲོད་ཐབས་གཞན་མེད་པ་རེད། དེ་ནས་ཉིན་གཅིག་ཤཱ་རིའི་བུ་རང་གིས་ལྷུང་བཟེད་བསྣམས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་ཐབས་གནང་བ་རེད། ཤཱ་རིའི་བུས་ལྷུང་བཟེད་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་ཁང་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྣམས་པ་དང་ཁང་པའི་སྒོ་ཡལ་ཕྱིན་པ་དང་། སྒོའི་ནང་འཛུལ་ས་མེད་པ་སོང་ཙང་། ཁང་པའི་ནང་ཕེབས་ཐུབ་མེད། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེས་སྔོན་བསགས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་རེད།
དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོ་ཞིག་བཟོ་ཐབས་དང་བཅས་ལྷུང་བཟེད་ཁང་པའི་ནང་ཁྱེར་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནད་པ་དེའི་མདུན་གྱི་སའི་སྒང་ལ་བཞག་གནང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ལྷུང་བཟེད་དེ་སའི་ནང་ཡལ་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་རེད། ལྷུང་བཟེད་དེ་སའི་འོག་ཏུ་ཐིམས་ནའང་། ཤཱ་རིའི་བུས་སླར་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་གི་ཕྱག་སའི་ནང་བླུགས་ནས་ལྷུང་བཟེད་ཡར་བཏོན་པ་རེད། དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དེས་ཟས་བཟའ་ཐབས་དང་བཅས་གདོང་གི་འགྲམ་དུ་ཁ་ལག་ཡར་བཀྱག་པ་དང་ཁོང་གི་ཞལ་དེ་ཡང་ཡལ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁ་ལག་བཟའ་སའི་ཞལ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད།
དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཧ་ཅང་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྲིད་ནའང་། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་སྨིན་པ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་། “ངས་ཨ་མར་ཁ་ལག་སྤྲད་མེད་པས། དེའི་འབྲས་བུར་ད་ལྟ་ངས་གང་ཡང་བཟའ་མི་ཐུབ་པ་དང་ཟས་མ་རག་པ་རེད། ཐ་ན་ང་རང་ད་ལྟ་ཐར་པའམ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཡོད་ནའང་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ངེས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ངས་རང་གི་ཨ་མར་གོ་ཐལ་གྱིས་བཟོས་པའི་ཕྱེ་ཐུག་སྤྲད་པ་སོང་ཙང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ང་ལ་བཟོས་ན། ངས་བཟའ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།” ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་རེད། དེ་ལྟར་ཁོང་གིས་གོ་ཐལ་ལས་བཟོས་པའི་ཕྱེ་ཐུག་དེ་བཞེས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མངའ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རིགས་ཚང་མ་བསྟན་མཛད་པ་རེད། དཔེར་ན། ནམ་མཁར་འཕུར་བ་དང་རང་གི་ལུས་ནས་མེ་དང་ཆུ་སོགས་འབྱུང་བའི་རིགས་ཚང་མ་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་མཛད་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཁོང་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རེད།
སྒྲུང་འདིས་ག་རེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་བྱེ་བྲག་ཅིག་བསགས་ཡོད་ན། ལས་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་སྨིན་ངེས་ཡིན་པ་དང་། ཐ་ན་རང་ཉིད་ཐར་པའམ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཡོད་ནའང་། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་འབྱུང་ངེས་རེད།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་དག་སྦྱོང་བྱས་མེད་ན། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་སྨིན་ངེས་པ་རེད།
ངས་དྲི་བ་ཞིག་དྲིས་ན་འགྲིག་གི་རེད་དམ་ལགས།
འགྲིག་གི་རེད།
ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པ་བཟོ་བ་དང་དག་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་དག་ཡིན་ནའང་ད་དུང་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་ངེས་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རེད་འདུག །དེ་ཇི་ལྟར་སྲིད་དམ།
ཁྱེད་ཀྱིས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་ལྟར། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་གང་བྱས་པ་རྣམས་ངོས་ལེན་དང་བཅས་བཤགས་པ་བྱས་ནས་རང་ཉིད་དག་སྦྱོང་ཆེད་དུ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟེན་ན། དེ་ནས་སྔོན་བསགས་པའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་མེད། འོན་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས། གོང་དུ་ཞུས་པའི་དཔེ་མཚོན་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོས་རང་གིས་སྔོན་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བཤགས་པ་མ་བྱས་པ་དང་རང་གིས་རང་དག་སྦྱོང་མ་བྱས་པ་སོང་ཙང་། ཁོང་ཚོས་དེ་དག་གི་རྗེས་འབྲས་མྱོང་དགོས་ཐུག་གི་ཡོད།
འདི་ལྟ་བུའི་གནད་དོན་ལ་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ནི་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་ནས་བྱུང་ཡོད་དེ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡོད། དེའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་ཅེ་ན། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་མ་གྲོངས་བར་དུ་རྒྱལ་པོ་གྲོངས་ཀྱི་མེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དེའི་སྲས་རང་གི་ཡབ་མ་གྲོངས་བར་དུ་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་མི་ཐུབ་པའམ་རྒྱལ་པོར་ཆགས་མི་ཐུབ་པར་གནས་ཡོད། རྒྱལ་སྲས་དེ་རྒྱལ་པོ་ཆགས་འདོད་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ཁོང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་རེད། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་གནང་ཆོག་ཀྱང་། ཁོང་ལ་ཐོབ་པའི་ལུས་རྟེན་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་གསོད་མི་ཐུབ་པའི་འཆི་བ་མེད་པའི་སྐུ་ལུས་ཐོབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། རྒྱལ་པོའི་སྲས་དེས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གསོད་ཕྱིར་མཚོན་ཆའི་རིགས་སྤྱད་པ་དང་ཐབས་ཤེས་གཞན་གང་དྲགས་བྱས་ཀྱང་ཐབས་དེ་དག་གང་གིས་ཀྱང་གསོད་མ་ཐུབ་པ་རེད། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། “ད་ཁྱེད་ཀྱིས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས། དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་གིན་འདུག །ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་ཐབས་ཀྱིས་ང་གསོད་མི་ཐུབ། སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ངས་ལས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ནང་། ང་རང་རྩྭ་གཏུབ་མཁན་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་བླངས་བ་དང་། ཐེངས་ཤིག་ངས་འབུ་གྲོག་མ་ཞིག་གི་མགོ་བོ་གཏུབས་པ་སོང་ཙང་། དེའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ད་དུང་ལྷག་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྩྭ་ཀུ་ཤ་ཉག་མ་གཅིག་གིས་ངའི་སྐེ་ནས་གཏུབས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་གསོད་ཐུབ།” ཅེས་གསུངས་པ་རེད། བྱས་ཙང་། རྒྱལ་སྲས་དེ་ཕྱིར་ཕྱིན་ནས་རྩྭ་ཀུ་ཤ་ཉག་མ་གཅིག་ཁྱེར་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མགུལ་ནས་ལྷེབ་མོར་འབྲེག་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤགས་པ་མ་བྱས་པ་དང་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ནས་དག་སྦྱོང་མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རེད།
དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ནའང་དེ་དག་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་དག་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། ཡང་མིན་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དམ།
གནས་སྟངས་དེ་ལ་སྟངས་འཛིན་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་ཚུལ་ནི། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་བདེན་དོན་ལ་ཐོག་མ་མེད་པར་བསམ་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་རེ་རེ་ངོས་ནས་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་སྐབས་སྐབས་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་མ་བྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་གྱིས་བཤགས་པ་བྱས་ནས་རང་རྒྱུད་དག་པར་བྱེད་པའི་སྐབས། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྡུག་རིགས་ངན་ཚད་ཚང་མར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ངོས་ལེན་དང་བཅས་བཤགས་པ་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་ཀྱིས་ཚེ་འདིའི་ནང་བྱས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་རྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཆགས་པའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། དེ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དྲན་གསོས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཆགས་ངེས་རེད། སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ནང་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དག་གཅིག་མཚུངས་སུ་ལས་བྱས་ཡོད་པ་ལ་གཞི་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཤག་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་སོང་ཙང་། སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་ཐུབ་ཚད་ཚང་མ་བྱས་ཡོད། བྱས་ཙང་། ཁྱེད་ཀྱིས་སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་སྐབས། སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་ངོས་ལེན་དང་བཅས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་བསྟེན་པའི་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་བདུད་རྩི་སྣ་ཚོགས་བབས་ནས་རང་རྒྱུད་དག་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།
དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྔོན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཞི་རྩ་བྱས་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ད་ལྟ་རང་ཉིད་ལ་ཐོབ་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ནང་དགེ་བའི་ལས་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ངེས་པ་རེད། བྱས་ཙང་། ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཚང་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་པའི་སྐབས། ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་ཀྱིས་བཟང་ཕྱོགས་དགེ་བའི་ལས་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་རེད།
བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ལས།
ངས་དྲི་བ་གཅིག་དྲིས་ན་འགྲིག་གམ། ཁར་རྩང་ངས་ཤེས་ཚོད་ལྟར་བྱས་ན། ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར། དེ་བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་གློ་བུར་དུ་བྱས་པ་ཞིག་མིན་ཞེས་གསུངས་སོང་། འོན་ཀྱང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འབུ་གྲོག་མ་དེ་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་བསད་པ་རེད། བྱས་ཙང་། དེ་གང་འདྲ་རེད་དམ།
སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ནང་། འབུ་གྲོག་མའི་མགོ་བོ་གཏུབས་པའི་ལས་དེ་ནི་དོན་ངོ་མར་བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ནང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འབུ་གྲོག་མའི་མགོ་བོ་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གཏུབས་ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་མེད། ཁོང་གིས་རྩྭ་གཏུབ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་འབུ་གྲོག་མ་དེ་མཐོང་ནས་མགོ་བོ་བཅད་པ་རེད།
སྤྱོད་ལམ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ནང་། གློ་བུར་དུ་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འབུ་གྲོག་མའི་སྒང་ལ་གོམ་པ་སྤོ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡན་ལག་ཆ་ཚང་བའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསགས་པ་མིན། བྱས་ཙང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འབུ་གྲོག་མའི་སྟེང་དུ་གོམ་པ་སྤོས་ན། ཁྱེད་རང་དམྱལ་བར་སྐྱེས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་། དེ་ལ་རྗེས་འབྲས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་ཀྱང་། ད་དུང་ཡང་རྗེས་འབྲས་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། མ་འོངས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་གི་ནང་། གནས་སྟངས་གཅིག་པའི་རྗེས་འབྲས་ཤིག་ཁྱེད་ལ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད། འབུ་གྲོག་མ་ལྟ་བུ་ཆ་བཞག་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་གོམ་པ་སྤོ་གིན་ཡོད་པ་ཁོང་ཚོས་མྱོང་གི་ཡོད། བྱས་ཙང་། འབུ་གྲོག་མའི་སྟེང་ལ་གོམ་པ་སྤོས་པའི་འབྲས་བུར། དེ་དང་གཅིག་པ་ཞིག་ཁྱེད་ལའང་མྱོང་གི་རེད། སྐྱེ་བ་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་ཙང་། སྐབས་ཤིག་ལ་ཁྱེད་རང་འབུ་གྲོག་མར་སྐྱེ་བའི་སྐབས། ཁྱེད་རང་གི་སྒང་ལའང་གོམ་པ་སྤོ་གི་རེད།
ང་ཚོས་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲས་དེ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་རང་འཇགས་མྱོང་གི་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྟོགས་དགོས། བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འབུ་གྲོག་མའི་སྒང་ལ་གོམ་པ་སྤོ་བ་ལ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའམ་ཡང་ན་མི་ཚེ་ཐུང་ཐུང་སོགས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་མེད་ནའང་། དེ་ལ་རྗེས་འབྲས་འགའ་ཞིག་ཡོད་ངེས་རེད། ལས་དེ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རང་འཇགས་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་ཁག་ནི་ནང་། དབྱར་གནས་འཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་དབྱར་ཁའི་སྡོམ་པ་བསྲུང་ནས་མཚམས་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ཆར་དུས་སྐབས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་རིང་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་རྣམས་རང་སོ་སོའི་དགོན་པའི་ས་མཚམས་བརྒལ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་དགོན་པའི་ནང་དུ་ངེས་པར་དུ་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་དེ་ལྟར་ཟླ་གསུམ་གྱི་དབྱར་གནས་ཚུགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དབྱར་དུས་དང་ཆར་དུས་སྐབས་སུ་ས་ཆ་གང་སར་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པས། དགེ་འདུན་བཙུན་མ་རྣམས་གང་སར་བསོད་སྙོམས་སློང་དུ་འགྲོ་དགོས་དུས་འབུ་སྲིན་དེ་དག་གི་སྒང་ལ་གོམ་པ་མི་སྤོ་བའི་སྔོན་འགོག་གི་ཆེད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ལ་ཚང་མ་དགོན་པའི་ནང་སྡོད་དགོས་པ་དང་དུས་ཚོད་མང་ཆེ་བ་སྒོམ་རྒྱག་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་མཛད་ཡོད།
འདི་ནི་བཤད་སྒྲུབ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་ནི་དགེ་འདུན་དང་བཙུན་མ་ཚོའི་ཆེད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་བྱེད་སྒོ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོ་གྲངས་ཤིག་ཡིན། དེ་དག་ལས་དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་སྤངས་ནས་སེམས་ཀྱི་བརྟན་ཆ་འཐོབ་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལ་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་ནི་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། གསུམ་པ་ནི་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཐོས་བསམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀློག་པ་དང་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དེ་རེད། དབྱར་གནས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ལས་དང་པོ་སློང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་དབྱར་གནས་སྐབས། འབུ་སྲིན་རྣམས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོ་དེ་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད།
སངས་རྒྱས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ།
སྐབས་འགར་༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་༧སྐྱབས་རྗེ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་བླ་ཆེན་ཁག་དང་། དེ་ག་ནང་བཞིན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐབས། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མིན་པར་ང་ཚོར་མཛད་པ་སྟོན་པ་ཙམ་རེད་བརྗོད་པ་དེ་འདྲ་ངས་གོ་ཐོས་བྱུང་། དེ་འདྲ་རེད་དམ། ཡང་ན་ལུས་རྟེན་ཞིག་བླངས་ནས་དེ་གཞན་དོན་ཆེད་དུ་ཡིན་ནའང་། དེ་དག་དོན་ངོ་མར་སོ་སོས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲས་མྱོང་བ་ཆོས་ཉིད་རེད་དམ།
ཁྱེད་ཀྱིས་དྲི་བ་འདི་མདོ་སྔགས་གང་གི་ལུགས་ལྟར་འདྲི་བཞིན་ཡོད་དམ།
ངས་མདོའི་ལུགས་ལྟར་འདྲི་ཁུལ་ཡིན།
མདོ་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོའི་ནང་། སངས་རྒྱས་ལ་མཐར་ཐུག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་པ་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་ཉི་མ་ནུབ་པ་ལྟར་ནུབ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། ཡིན་ནའང་སངས་རྒྱས་མཇལ་ཐུབ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཟད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་སྟོན་གྱི་ཡོད། ད་དུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་དེ་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེས་སྐུའི་རིང་བསྲེལ་དངོས་སུ་སྐྲུན་མི་ཐུབ་ནའང་། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ཚོའི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པ་བསྟན་ནས་རིང་བསྲེལ་བཞག་གནང་གི་ཡོད།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་དད་པ་དང་གུས་པ་ཡོད་ན། དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་དྭངས་ཤིང་གཙང་བའི་མཚེའུ་ནང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ནང་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་གི་རེད། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་གུས་པ་དང་དད་པ་མེད་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་རྣམས་མཐོང་གི་མ་རེད། དཔེར་ན། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་མི་རྣམས་ཁོང་མཇལ་བཅར་དང་ཕྱག་དབང་ཞུ་ཆེད་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། མི་མང་པོ་ཞིག་ནི་ཁོང་གི་མདུན་ནས་ཕྱིན་པ་ཙམ་ལས་མཇལ་གྱི་མེད་པའི་དཔེ་མཚོན་མང་པོ་ཡོད།
སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་གཞིགས་ན། དེ་ལ་དབྱེ་ན་མང་པོ་ཡོད། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཟེར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཁོང་ནི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་བྱོན་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཁོང་གིས་ང་ཚོས་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པ་དང་མཐོང་ཐུབ་པ་ལ་གཞི་བྱས་ནས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་མཛད་པ་རེད། མདོ་སྡེ་སྐལ་བཟང་གི་ནང་། སྐལ་བ་བཟང་པོ་འདིའི་ནང་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་གསུང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་སངས་རྒྱས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་དང་ཁོང་རྣམ་པའི་སྐུ་ཕུང་གང་བྱས་ཡོད་མེད་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསལ་ཡོད། སངས་རྒྱས་འགའ་ཞིག་ནི་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་ཡོད། དཔེར་ན། རྣམ་འདྲེན་བཞི་པ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་རྩ་མཆོག་གྲོང་དུ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་རེད། གཞན་རྣམས་ནི་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐབས། ཁོང་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཕུང་ནི་དེ་ག་རང་གི་ཐོག་ལྷག་ཡོད། དེ་ནི་སྐུ་ཕུང་དེ་ངེས་པར་དུ་སྦས་ཡོད་པའི་དོན་མིན་པར། ཕུང་པོ་བྲག་ཕུག་དང་རི་རྩེར་ལྷག་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་སྒོ་ནས་ཕུང་པོར་ལྷག་མ་དང་བཅས་ཏེ་དོར་བ་ཞིག་རེད།
སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྩ་མཆོག་གྲོང་དུ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མཐོང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་། གཞན་དེ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དེ་རེད། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་གང་འབྱུང་གི་ཡོད་པའི་སྐོར་དེ་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་། ལུགས་གཉིས་ཀའི་ནང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ལུགས་ལ་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་དོན་ངོ་མར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་མེད། ཡིན་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་སྟོན་ལུགས་སྟོན་སྟངས་དེ་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མའི་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་པའི་ཕལ་པའམ་དཀྱུས་མའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་མཛད་ཡོད།
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་དུང་ཡང་ལམ་དུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་དང་སྦྱོང་བརྡར་དགོས་པའི་སྐབས། ཁོང་གིས་སྐྱེ་བ་མང་པོ་བཞེས་ཡོད་པ་དང་། དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་བཞེས་པ་དང་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་བཞེས་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཅིག་ཀྱང་ཡོད། མ་དག་པའི་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་བཞེས་པ་རྣམས་ནི་མི་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་རྟེན་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལས་གཅིག་ནི་མི་རྒོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་དེ་རེད། དེའི་ཚེ་ན་ནགས་སུ་གནས་པའི་དུད་འགྲོ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་རྗེས་འདེད་གཏོང་མཁན་གྱི་ཁྱི་ར་བའམ་རྔོན་པ་མང་པོ་ཡོད། དུད་འགྲོ་སྲོག་ཆགས་ཚང་མ་བྲོས་འགྲོ་བའི་སྐབས་དེར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ཡིན་པའི་མི་རྒོད་ཆེན་པོ་དེས་རྒྱུག་ཆུ་ཞིག་མཐོང་བ་རེད། དེས་རྒྱུག་ཆུའི་ཟུར་མཐའ་གཅིག་ལ་རྐང་པ་བཙུགས་པ་དང་ལག་པ་གཉིས་པོ་རྒྱུག་ཆུ་དེའི་མཐའ་ཟུར་གཞན་དེར་བཞག་ནས་རི་དྭགས་དང་ཤིང་ནགས་སུ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་བྲོས་ནས་རྔོན་པ་ལས་ཐར་བའི་ཆེད་ཟམ་པ་ལྟ་བུ་བཟོས་པ་རེད། རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཚང་མ་རྒྱུག་ཆུ་བརྒལ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་མི་རྒོད་དེས་རྒྱབ་ལ་བལྟས་པས་སྲོག་ཆགས་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ད་དུང་ཧོབ་མཆོག་རྒྱག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བྱས་ཙང་། མི་རྒོད་དེས་སྲོག་ཆགས་མཐའ་མ་དེས་རྒྱུག་ཆུ་བརྒལ་མ་ཚར་བར་དུ་བསྒུགས་པ་རེད། དེ་འདྲ་འཚང་འགག་ཆེ་བའི་དུད་འགྲོ་སྲོག་ཆགས་དཔེར་ན། ཤ་བ་ལྟ་བུ་རྨིག་པ་ཧ་ཅང་རྣོ་བ་དེ་དག་མི་རྒོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྒྱུགས་ནས་ཕྱིན་པ་སོང་ཙང་། མི་རྒོད་དེའི་སྒལ་པ་ཟད་ནས་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་རེད། མི་རྒོད་དེའི་ལུས་པོའི་གནས་སྟངས་ཞེད་སྣང་ཚ་པོ་ཆགས་པ་དང་བེད་སྤྱོད་མེད་པ་ཆགས་ནས་རང་གིས་རང་བློས་བཏང་བ་དང་། རྒྱུག་ཆུའི་ནང་ཟགས་ནས་ཤི་བ་རེད།
ཕྱིས་སུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་སྐྱེ་བཞེས་ནས་སློབ་མ་ཧ་ཅང་པོ་གསོ་སྐྱོང་དང་བཅས་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་མཛད་ཡོད། སངས་རྒྱས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཁོང་གིས་ནང་པ་མིན་པ་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་ད་དུང་ཡང་ཁོང་གི་སློབ་མར་འགྱུར་བ་དང་རྟོགས་པ་བརྙེས་པའི་ལས་སྐལ་ཡོད་པ་གཟིགས་ཡོད། བྱས་ཙང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁོང་གི་སློབ་མའི་མཐའ་མར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་མི་དེའི་མི་ཚེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རིང་དུ་བཏང་མཛད། མི་དེའི་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་དུ་བཏང་བའི་རྗེས་ཁོང་རྩ་མཆོག་གྲོང་དུ་ཕེབས་ནས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་གི་སློབ་མའི་མཐའ་མ་དེ་ནི་སྔོན་དུད་འགྲོ་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཚང་མ་རྒྱུག་ཆུ་བརྒལ་ཟིན་པ་དང་ད་དུང་རྗེས་སུ་ལྷག་ཡོད་པའི་ཤིང་ནགས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དེ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་ད་དུང་ཡང་མི་རྒོད་དེའི་ཟམ་པ་ ༼སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟམ་པ་༽ དེ་བརྒལ་ནས་འགྲོ་བའི་ལས་དེ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ལས་ད་དུང་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་འདི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཡོད།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ།
དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནང་བཞིན་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་མངའ་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་ལྟའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ནུས་པ་བསགས་ཡོད་ན། ཐ་ན་ང་ཚོ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ནའང་། ང་ཚོས་སྐུ་དེ་འདྲ་ཞིག་འཐོབ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་དགེ་བའི་ནུས་པ་དེ་བསགས་མེད་ན། དེ་ལྟར་འཐོབ་མི་ཐུབ། དེ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་དག་ནི་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བཞུགས་པ་དང་། དེ་དག་ནི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཁོ་ནས་གཟིགས་ཐུབ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞན་དོན་ཁོ་ནར་དམིགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཡིན། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་སུས་ཀྱང་ལོངས་སྐུ་མཐོང་མི་ཐུབ། སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཆ་བཞག་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་སུས་ཀྱང་མཐོང་མི་ཐུབ། ཐ་ན་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་མི་ཐུབ།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་ང་ཚོ་སོ་སྐྱེ་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཇལ་མི་ཐུབ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའང་མཇལ་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་ང་ཚོ་མང་ཆེ་བས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ཡང་མཇལ་མི་ཐུབ། འོན་ཀྱང་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ།
- མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ།
- བཟོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ།
- སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་གསུམ་མོ།
ང་ཚོ་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ལ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཇལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད། དེ་ཡང་བཟོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་སོ་སྐྱེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་གང་རུང་མཇལ་ཐུབ། སྤྲུལ་སྐུའི་དཔེ་མཚོན་ཁག་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མཚོན་ན། སྐུ་ངོ་མ་སྐྱེ་བ་བཞེས་མཁན་རྣམས་ནི་དཔེར་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་པ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང་༧གོང་ས་མཆོག་ལྟ་བུ་རེད།
དགེ་འདུན་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དོད་དུ་ “བླ་ན་མེད་པའི་འདུས་སྡེ་” དང་བོད་ཀྱི་སྐད་དོད་དུ་ “དགེ་བར་འདུན་པ་” དང་ “དགེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་” ཞེས་པར་གོ་བ་ཡིན། དེ་དག་མཉམ་དུ་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། “དགེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་འདུན་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་འདུས་སྡེ་” ཞེས་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་སྐད་གཉིས་ཀའི་ཚིག་གི་དོན་ཆ་ཚང་སྟོན་གྱི་ཡོད།
ཁྱེད་ཀྱིས་ཡིག་སྒྱུར་བ་སྔོན་མ་རྣམས་ལས་ཐོབ་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཉར་འཚག་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་པར། ད་དུང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡོམ་པ་བླང་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པའི་ནང་བོད་སྐད་དང་ཨིན་སྐད་གཉིས་ཀའི་ནང་ཁ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཐ་སྙད་ངོ་མའི་ཐུན་མོང་གི་གོ་དོན་སྟོན་པའི་ཚིག་དེ་བསྒྱུར་ཡོད་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད།
བཟོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད། དེ་ཡང་སྔོན་དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡོད། དྲི་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ཡུལ་གྱི་རོལ་མོ་བའམ་གླུ་མཁན་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གི་མིང་གི་གོ་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཤད་ན། དྲི་ཞིམ་པོ་ཟ་བའམ་དྲི་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུན་གནས་བྱེད་པའི་དོན་རེད། ལྷ་ཡུལ་གྱི་གླུ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་པི་ཝང་གཏོང་མཁན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་ཧ་ཅང་ང་རྒྱལ་དང་ཁེངས་དྲེགས་ཡོད་པ་རེད། ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་འདུལ་བའི་ཆེད་སངས་རྒྱས་བཟོ་བ་རོལ་མོ་མཁན་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་རྒྱུད་སྐུད་སྟོང་ལྡན་གྱི་པི་ཝང་རོལ་མོའི་འགྲན་བསྡུར་བྱས་པ་རེད། པི་ཝང་གཏོང་ཐེངས་རེ་རེའི་ནང་རྒྱུད་སྐུད་མང་དུ་མང་དུ་བཅད་ནས་རྒྱུད་སྐུད་ཇེ་ཉུང་ནས་ཇེ་ཉུང་དུ་པི་ཝང་གི་རྒྱུད་སྐུད་གཅིག་ལས་མ་ལྷག་གི་བར་དུ་མུ་མཐུད་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་པོས་དེ་བར་དུ་སངས་རྒྱས་འགྲན་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་། མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྐུད་མཐའ་མ་དེ་བཅད་ནས་རྒྱུད་སྐུད་མེད་པར་གླུ་སྙན་མོ་མུ་མཐུད་དེ་གཏོང་མཛད་པས། རྒྱལ་པོ་དེ་ཕམ་ཁ་མ་བླངས་ཀ་མེད་བྱུང་ཡོད། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེའི་ང་རྒྱལ་བཅག་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། མཐར་རྒྱལ་པོའི་སེམས་འདུལ་བར་རོགས་པ་གནང་ཡོད། འདི་ནི་བཟོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་རེད།
ང་ཚོ་སངས་མ་རྒྱས་གོང་ལ་མཇལ་ཐུབ་པའི་གཟུགས་སྐུ་དངོས་ནི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། བཟོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ། སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་རེད། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་རེད། གཟུགས་སྐུ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་ལོངས་སྐུ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་རྒྱུ་མེད། དེ་མིན་སྤྲུལ་སྐུ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་རུང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་སྟོན་མཛད་ཀྱི་ཡོད། འོ་ན་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ནང་གནད་དོན་གང་ཞིག་ནས་དྲི་བ་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་ཡོད་དམ།
ངའི་བསམ་པར། ཁྱེད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་དང་ང་ཚོས་ལས་ལ་དག་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐོར་བཤད་ཀྱིན་འདུག །དེའི་རྗེས་སུ་རང་གི་བྱས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་མཁན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་སླེབས་སོང་།
དྲི་བ་དེ་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནས་བྱུང་ཡོད། དེའི་ནང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། “ངས་དག་སྦྱོང་དང་བཤགས་པ་མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གཅིག་ད་དུང་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། འབུ་གྲོག་མ་དེ་བསད་པའི་སྡིག་པ་དག་སྦྱོང་བྱས་མེད་པ་སོང་ཙང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་གསོད་ཐུབ་པའི་ཐབས་གཅིག་རང་ཡོད་པ་ནི། ངས་འབུ་གྲོག་མ་དེ་བསད་པ་ནང་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ང་གསོད་སྟངས་གཅིག་པ་གསོད་དགོས།” ཞེས་གསུངས་ཡོད། དྲི་བ་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་སྟོན་པའི་སྐབས། གནས་སྟངས་གཅིག་པ་རེད་དམ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔོན་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དག་སྦྱོང་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ།
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ངོ་མར་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་རང་བཞིན་དེ་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་སྦྱོང་ཟིན་པ་སོང་ཙང་། ཁོང་ཚོས་སྔོན་བྱས་ཡོད་སྲིད་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད། གང་ལྟར་ཡང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ངེས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཕྱིར། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་རེར་མཛད་པ་མི་འདྲ་བ་སྟོན་གྱི་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་ངེས་ཅན་ཞིག་རྒྱག་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའི་མཛད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་པའི་དཔེ་མཚོན་གཞན།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་། ཐེངས་ཤིག་ཁོང་གི་ཞབས་ལ་ཚེར་མ་ཟུགས་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས། “ཁྱེད་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཚལ་པ་འདི་ག་རེ་བྱས་ནས་ཆགས་སོང་ངམ།” ཞེས་དྲིས་པས། ཁོང་གིས། “སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ང་རང་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་མཉམ་དུ་ཚོང་འདྲེན་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་དེད་དཔོན་ཡིན། གྲུ་གཟིངས་དེ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནས་ནོར་བུ་ལེན་དུ་བསྐྱོད་ནས་མཚོ་ངོགས་སུ་ཚུར་ལོག་ཡོང་སྐབས། གྲུ་གཟིངས་དེ་ནོར་བུ་དང་རིན་པོ་ཆེ་གཏེར་གྱིས་གང་ནས་ཡོད། གྲུ་གཟིངས་དེའི་ནང་ནག་ཉེས་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མིང་ལ་མི་ནག་གདུང་ཐུང་ཅན་ཟེར། ཁོས་གྲུ་གཟིངས་ནང་གི་མི་ཚང་མ་བསད་ནས་རྒྱུ་ནོར་ཚང་མ་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱས་ནས་མི་ནག་གདུང་ཅན་དེ་བཀག་འགོག་མ་བྱས་ན། ཁོས་ཚང་མ་གསོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངས་ཤེས་སོང་། བྱས་ཙང་། དེའི་སྐབས་སུ་ངས་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ། མི་ནག་དེས་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསད་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་རླབས་པོ་ཆེ་གསོག་པ་དང་། གསོད་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ངས་མི་ནག་གདུང་ཐུང་ཅན་དེ་བསད་ནས་རང་གི་སྟེང་དུ་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲས་ཚང་མ་བླངས་ནས་ཁོང་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་བྱེད་པ་ལ་སྔོན་འགོག་བྱས་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྐབས་དེ་དུས་ངས་མི་ནག་བསད་པའི་སྐབས། ངས་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲས་ཚང་མ་དང་དུ་བླང་འདོད་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བསད་ཡིན། བྱས་ཙང་། ངའི་རྐང་པའི་ཞབས་ལ་ཚེར་མ་ཟུགས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཞིག་རེད།” ཅེས་ལན་འདེབས་གནང་ཡོད།
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་དག་སྦྱོང་བྱས་ཟིན་པ་ནི་ཤོད་མི་དགོས་ཀྱང་། ཁོང་གིས་ད་དུང་ཞབས་ལ་ཚེར་མ་ཟུགས་པའི་ཚལ་པ་བཞག་གནང་བ་ནི། ཁོང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་གསུང་ཕྱིར་ཡིན། བྱས་ཙང་། ཐ་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནའང་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མཚོན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་བྱེ་བྲག་ཅིག་བྱས་ཡོད་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་བྱས་མེད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་མི་དགོས་པའི་བདེན་དོན་གྱི་དཔེ་མཚོན་རྣམས་རེད།
ངས་ཞུ་རྒྱུ་ལྷག་པའི་དཔེ་མཚོན་གཞན་ཞིག་ནི། ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་གཞུ་རྡེག་གིས་གནོད་སྐྱེལ་ཐབས་བྱེད་པའི་སྐོར་དེ་རེད། དེས་ཀྱང་མི་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བསླབ་བྱ་གཅིག་པ་ཞིག་རྒྱག་གི་ཡོད།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་བྱེ་བྲག་ཅིག་བྱས་ན། དེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་པའི་དཔེ་མཚོན་གཞན།
འོན་ཀྱང་ད་དུང་དཔེ་མཚོན་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ལ་རྐུ་མ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་བ་ཕྱུགས་ཤིག་རྐུས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བུད་མེད་ཅིག་གི་འགྲུལ་ཁང་དུ་ཁྱེར་བ་རེད། དེར་ཁོང་ཚོས་བ་ཕྱུགས་དེ་བསད་ནས་བཟས་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས། བློན་པོ་ཞིག་གི་ཆུང་མ་ལ་བུ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཧ་ཅང་མཁས་པ་དང་། རྩལ་ཆེ་བ། སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པ་ཡོད་པས། རྒྱལ་པོས་ཁོང་ཚོར་མཐུན་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ནང་རྐུ་ཤོར་བའི་བ་ཕྱུགས་དེ་རྒྱལ་པོ་དེ་གའི་བློན་པོ་གཞན་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་བླངས་ཡོད་པ་དང་། ཁོས་བུ་དེ་དག་ལ་རྩ་ནས་དགའ་གི་མེད། ཐེངས་ཤིག་གང་འཚམ་གྱི་སྤྱོད་པ་རྩིང་ལ་རྩལ་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་བཅུ་དྲུག་ཟམ་པ་ཞིག་བརྒལ་ནས་ཟམ་པའི་སྒང་ལ་རྟ་བཞོན་ནས་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་མཛུབ་མོས་སྣུན་རེས་དང་འཐབ་རེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྔོན་བ་ཕྱུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་མཁན་གྱི་བློན་པོ་དེས་རྒྱལ་པོར། “ཁྱེད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་དེ་དག་ལ་དགའ་པོ་གནང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་མེད། ཁྱེད་ཀྱི་མདུན་དུ་ཁོང་ཚོ་ཡག་པོ་ཡོད་ཁུལ་དང་ནག་ཉེས་མེད་མདོག་མདོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།” ཅེས་ཞུས་པ་རེད།
ཉིན་མ་གཅིག་བློན་པོ་དེས་བུ་བཅུ་དྲུག་རེ་རེ་ལ་དྭངས་ཤེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པའི་སྦ་སྨྱུག་སྟོང་པ་རེ་རེ་སྤྲད་པ་དང་། དེའི་ནང་གྲི་ཧ་ཅང་རྣོ་པོ་རེ་རེ་སྦས་ནས་ཡོད། དེའི་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་ལོགས་སུ་གྲི་སྦས་ཡོད་པ་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་དང་། དེ་དག་ནི་དྭངས་ཤེལ་གྱི་དབྱུག་པ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་བློན་པོ་དེ་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་བཅར་ནས། “ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྲུ་གུ་དེ་དག་ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་དང་ནག་ཉེས་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དགོངས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཉིན་མ་གཅིག་ཁོང་ཚོ་འདིར་དྭངས་ཤེལ་གྱི་སྦ་སྨྱུག་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཁྱེར་ནས་ཡོང་གི་རེད། དྭངས་ཤེལ་གྱི་སྦ་སྨྱུག་དེ་དག་གི་ནང་མཚོན་ཆ་སྦས་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་གསོད་ཀྱི་རེད།” ཅེས་ཞུས་པ་རེད། རྒྱལ་པོས་བུ་རྣམས་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྦ་སྨྱུག་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་རྩེད་མོ་རྩེ་བཞིན་པ་མཐོང་ནས་བློན་པོ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་མེད་ཀྱང་། རྒྱལ་པོས་གཞན་ཞིག་ལ་སྦ་སྨྱུག་གཅིག་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་བཀའ་མངགས་གནང་ནས་དེ་དུམ་བུར་བཅག་ནས་ནང་ལོགས་ལ་གང་ཡོད་བལྟས་པ་རེད།
དེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་གཡོ་བྱུས་ཤོམ་བཞིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་དེའི་མཚན་མོར་བུ་དེ་དག་གི་ཨ་མའི་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་པ་རེད། དེར་ཕེབས་ནས་ཆོས་གསུངས་པས་ཨ་མས་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗེན་པར་རྟོགས་ནས་ཐར་པའམ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་རེད། ཁྲིམས་ཁང་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་ཏུ་སྦ་སྨྱུག་བཅག་པ་དེའི་ནང་དངོས་གནས་མཚོན་ཆ་སྦས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཧ་ཅང་ཁྲོས་ཏེ་ཚོད་ལྟ་དང་བརྟག་དཔྱད་གང་ཡང་མ་བྱས་པར། བུ་དྲུག་ཀའི་མགོ་བོ་གཏུབས་པ་རེད། དེ་དག་གི་མགོ་སྒམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ནང་བླུགས་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་ཨ་མའི་ནང་དུ་བསྐུར་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ངས་གོང་དུ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ལྟར། དེའི་དགོང་མོ་དེར་སངས་རྒྱས་ཨ་མར་ཆོས་གསུང་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གནས་ལུགས་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་སོང་ཙང་། ཨ་མས་རང་གི་བུ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་བླུགས་པའི་སྒམ་ཆེན་པོ་དེ་སྒོ་ཕྱེ་སྐབས། ཁོང་ཧ་ཅང་ཞི་འཇམ་ངང་གནས་ཐུབ་པ་ལས་བློ་ཕམ་དང་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་གང་ཡང་བྱུང་མེད།
ལོ་རྒྱུས་འདིའི་ནང་བུ་བཅུ་དྲུག་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ནང་གི་བ་ཕྱུགས་རྐུ་མ་རྐུ་མཁན་བཅུ་དྲུག་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཨ་མ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་བུད་མེད་ཁ་ལག་བཟོ་རོགས་བྱེད་མཁན་དང་རྐུ་མ་དེ་དག་ལ་ཁ་ལག་སྤྲོད་མཁན་གྱི་འགྲུལ་ཁང་བདག་མོ་དེ་ཡིན་པ་རེད། འདིས་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ལས་ངེས་ཅན་ཞིག་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱས་ཡོད་ན། དེ་ལས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་སྨིན་ངེས་ཡིན་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད།
ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའི་དཔེ་མཚོན་གཞན།
སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས། ཤིང་གི་རིགས་ཚོང་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ཁོས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་གསེར་ཊམ་གྱི་མཆོད་པ་ཕུལ་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་མི་དེ་གསེར་གྱི་རྣ་རྒྱན་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་རེད། དེར་མི་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་གསེར་གྱི་མཆོད་ཕུལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་དེ་སླར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་སྐབས། ཁོའི་ལག་པ་ག་དུས་ཁུ་ཚུར་བཟོས་ནས་སླར་ཁ་ཕྱེས་ནའང་། དེའི་ནང་ནས་གསེར་གྱི་ཊམ་ཀ་གཅིག་ཟག་གི་ཡོད།
ས་ཆ་གཞན་ཞིག་ལ་མི་ཞིག་གིས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེར་ལས་ཀ་བྱེད་མི་གཅིག་ཡོད་པ་དེས་རྟག་ཏུ་ “ཁྱེད་ཀྱིས་ཁང་པ་མདོག་ཉེས་འདི་འདྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་བཞེང་གི་ཡོད་དམ། འདི་ནི་ལས་ཀ་མང་གྲོགས་རང་རེད།” ཅེས་ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ཚིག་རྩུབ་པོའི་སྒོ་ནས་རྙོག་དྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཁོས་རྟག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་དེ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་ལྟ་ན་མི་སྡུག་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྙོག་དྲ་ཤོད་ཀྱིན་བསྡད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་མཐར་དེ་བཞེངས་བསྒྲུབས་པ་རེད། མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཚར་བ་དེ་མཐོང་བའི་སྐབས་ཁོས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱས་ནས་དེ་ནི་རིན་ཐང་དང་དགེ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག་བསམས་པ་རེད། ཁོས་རང་གི་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པའི་གླ་ཆ་ལས་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་ཞིག་ཉོས་ནས་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་བ་དང་། དེ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་ཏོག་ལ་བཞག་པ་རེད། དེའི་འབྲས་བུར། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་དུས་སུ་མི་དེ་སྙན་པ་བཟང་ལྡན་ཟེར་བའི་གྲྭ་པ་ཞིག་ལ་སྐྱེ་བ་བླངས་དང་། ཁོང་ལ་སྐད་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་ལུས་པོ་ནི་ཧ་ཅང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད། ཧ་ཅང་མི་མཛེས་པའི་མི་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པས། མི་སུས་མཐོང་ནའང་མཐོང་སྣང་མི་མཛེས་ཤིང་ཞེ་ལོག་པ་དང་སྐྱུག་མེར་སློང་མཁན་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོའི་སྐད་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་ཡོད་པས། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་ལམ་དུ་འགྲོ་ཞོར་དུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ལམ་སེང་བསྒུགས་ནས་ཉན་གྱི་ཡོད། ཐ་ན་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྙན་པ་བཟང་ལྡན་གྱིས་ཁ་འདོན་བྱེད་པའི་སྐབས་རྣ་ཅོག་ཀྲོང་ཀྲོང་བྱས་ནས་ཉན་གྱི་ཡོད།
ཐེངས་ཤིག་སྦྱིན་བདག་ཕྱུག་པོ་ཞིག་སངས་རྒྱས་མཇལ་དུ་སླེབས་པའི་སྐབས། ཁ་འདོན་གྱི་དབྱངས་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་དེ་ཐོས་ནས་ཁོས། “འདོན་དབྱངས་སྙན་པོ་གསུང་མཁན་གྱི་གྲྭ་པ་དེ་ང་རང་དངོས་གནས་ཐུག་འདོད་འདུག་” ཅེས་ཞུས་པ་རེད། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། “མ་ཐུག །ཁྱེད་ཁོང་མ་མཐོང་ན་ཡག་ག་ཡོད་” ཅེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་སྦྱིན་བདག་དེས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ནས་ཕྱིན་པ་རེད། ཁོས་གྲྭ་པ་དེ་མཐོང་དུས་ཧ་ཅང་ཞེ་ལོག་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྒྱུ་གང་རེད་ཅེས་སངས་རྒྱས་ལ་ཞུས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ཁོང་མཆོད་རྟེན་འདི་བཞེངས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་དེ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་ལྟ་ན་མི་སྡུག་པ་རེད་ཅེས་དང་། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་ཅེས་རྙོག་དྲ་བཤད་པ་རེད། དེའི་འབྲས་བུར། ད་ལྟ་ཁོང་ལྟ་ན་མི་སྡུག་པའི་མི་ཆུང་མདོག་ཉེས་པོ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་བསྒྲུབས་མཚམས་སུ་ཁོང་གིས་མཆོད་རྟེན་ལ་དྲིལ་བུ་ཕུལ་བ་སོང་ཙང་། དེའི་འབྲས་བུར་ཁོང་སྐད་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་དང་ལྡན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།
ཡང་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ཞིག་ལ་ས་ཆ་ཞིག་ལ་བཙུན་མོ་བདུན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ཚང་མ་རང་གི་གཡོག་མོ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱི་རུ་གླིང་ཁར་ཕྱིན་པ་རེད། གླིང་ཁ་གཏོང་ཚེ་རིང་ལ་ཁོང་ཚོས་སྡོད་སྒར་དེར་མེ་སྤར་འདོད་བྱུང་བ་དང་། དེར་ཤིང་ཕྲན་གྱི་ཚལ་ཞིག་གི་ནང་བྱ་གོང་མ་སྲེག་གི་ཚང་ཞིག་ཡོད། གཡོག་མོ་དེ་ཆུ་ལེན་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས། བཙུན་མོ་བདུན་གྱིས་ཤིང་ཕྲན་དེ་དག་གིས་མེ་སྤར་ནས་བྱ་གོང་མ་སྲེག་བསད་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དུས་སུ་བཙུན་མོ་དེ་དག་ཡང་བསྐྱར་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བཙུན་མ་ཆགས་པ་དང་། དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་མའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་རེད། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོ་ཚང་མར་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ནམ་མཁར་འཕུར་བ་དང་རང་གི་ལུས་ནས་མེ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་འདོན་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་རེད། གཡོག་མོ་དེ་ཡང་དེའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་བཙུན་པ་དེ་དག་མཉམ་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མོ་རང་ཐར་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་མེད།
ཉིན་མ་གཅིག་ཁོང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་འཛོམས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ། ཁང་པ་དེ་མེས་འཚིགས་པ་དང་ཐར་པ་ཐོབ་མཁན་གྱི་བཙུན་མ་བདུན་པོ་ནམ་མཁར་འཕུར་ཐུབ་པའི་་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ནའང་། ཁོང་ཚོས་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ཐུབ་མེད་པས་ཚང་མ་མེས་འཚིགས་ནས་ཤི་བ་རེད། འདི་ནི་སླར་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་བསགས་ཡོད་ན། དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་པ་ལས་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་རེད། དཔེ་མཚོན་འདིའི་ནང་སླར་ཡང་ཁོང་ཚོས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་རྣམས་བཤགས་པ་དང་དག་སྦྱོང་བྱས་མེད། གཡོག་མོ་དེ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ནང་ཤིང་ཕྲན་དང་མཉམ་དུ་བྱ་གོང་མ་སྲེག་དེ་མེར་བསྲེག་བཏང་བའི་ནང་མེད་པ་དེ་ཡང་ཚེ་རྗེས་མ་འདིའི་ནང་མེས་འཚིགས་ནའང་། ཁང་པའི་ཡུར་བ་ཞིག་ནས་གོག་འགྲོ་བྱས་ཏེ་ཐར་བ་རེད། དཔེ་མཚོན་འདིས་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་བསགས་མེད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མྱོང་མི་དགོས་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད།
ལས་ཀྱི་སྐོར་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེད་པ།
མགོ་རྙོག་ཚ་པོ་དང་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་རྒྱས་བཤད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་མཁན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་པའི་གཞུང་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ངོ་མ་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལས་པོད་འགའ་ཞིག་དང་དམིགས་བསལ་མདོ་མཛངས་བླུན་ལྟ་བུའི་ནང་རྒྱས་པར་གསལ་ཡོད།
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་དངོས་སུ་སྟོན་པ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ང་ཚོའི་ཆུ་བུར་མིག་གིས་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་དེ་དག་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པ་གཅིག་རང་ཡོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ངམ་ལུང་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་འབྲས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གང་གསུངས་པ་དེ་བདེན་པ་རེད་ཅེས་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་དམ། སངས་རྒྱས་ནི་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་དང་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་ནི་ཚང་མ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མིན་ལ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་དང་བརྟན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཐར་གཏུགས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་རང་བཟོ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་བསམ་མདོག་ཁ་པོ་རེད།
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོང་ངམ། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་དང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་གང་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྟོག་པས་བསྐྲུན་པ་དང་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པ་མང་པོ་བཀོད་གནང་ཡོད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པའི་སྟོབས་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་གསུངས་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཀྱང་ངེས་པ་རྙེད་ཀྱི་རེད། དེ་ག་ནང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་ཞི་ཞིང་བརྟན་ཚུགས་པ་སྟེ། ཞི་གནས་འཐོབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་དག་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ང་ཚོས་དངོས་གནས་ཞི་གནས་འཐོབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རང་ལ་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཚར་བ་དང་། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་རྣམས་བདེན་པ་ཡིན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་རྙེད་ཀྱི་རེད། དེ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྐོར་གང་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་རྙེད་ཀྱི་རེད།
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་དགེ་བ་བཅུའི་བརྗོད་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། གནད་དོན་དེ་དག་ནི་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་དང་ཤེས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།།


text:
2019-10-22
བོད་ཡུལ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་ཀར་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གནོན་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཅུ་གཉིས་བཏབ་སྟེ། ༡.དཔུང་པ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་དབུ་རུ་ན་ཀ་ཚལ་གཙུག་ལག་ཁང་། དེའི་འོག་ཏུ་གསེར་ཤ་གྷིརྟི་ལྷ་ཁང་བཏབ། ༢.སྲིན་མོའི་དཔུང་པ་གཡོན་དུ་གཡོ་རུ་ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་། དེའི་འོག་ཏུ་བཙན་ཐང་ལྷ་ཁང་། ༣.དཔྱི་གཡས་སུ་གཡས་རུ་གཙང་འཕྲང་གཙུག་ལག་ཁང་། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་དྲུང་གི་ལྷ་ཁང་། ༤.དཔྱི་གཡོན་དུ་ཁྲོམ་གྱི་རྒྱང་ཞུ་རུ་ལག་གྲུམ་པ་རྒྱང་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲེའི་ལྷ་ཁང་སྟེ་རུ་གནོན་བཞིའོ། ༥.གྲུ་མོ་གཡས་ཤར་སྟག་སྐྱ་བོའི་མགོར་ཀོང་པོ་བུ་ཆུ་མཐར་ལེགས་ལྷ་ཁང་། ༦.གྲུ་མོ་གཡོན་ལྷོ་འབྲུག་གི་ཟེ་བའི་སྟེང་དུ་ལྷོ་བྲག་མཁོ་མཐིང་ལྷ་ཁང་། ༧.པུས་མོ་གཡོན་ནུབ་བྱང་དམར་མོའི་སྒལ་སྟེང་དུ་མོན་བུ་དགེ་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་། ༨.པུས་མོ་གཡས་བྱང་རུས་སྦལ་གྱི་སྟེང་དུ་པྲ་དུམ་རྩེའི་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེ་ཡང་འདུལ་བཞིའོ།། ༩.ལག་མཐིལ་གཡོན་དུ་ཤར་མདོ་ཁམས་ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ། ༡༠.ལག་མཐིལ་གཡས་སུ་ལྷོར་བུམ་ཐང་སྐྱེ་ཆུ།༡༡.རྐང་མཐིལ་གཡས་སུ་ནུབ་དཔེ་ལ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་ཚལ་རིགས་ཤེས་རབ་སྒྲོལ་མའི་ལྷ་ཁང་ཞེས་མང་ཡུལ་མ་བྱས་སྤྲིན།༡༢.རྐང་མཐིལ་གཡོན་དུ་བྱང་ཕྱོགས་ཚངས་པ་རླུང་གནོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞེས་སྤ་གྲོ་སྐྱེ་ཆུའི་ལྷ་ཁང་སྟེ་མཐའ་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞིའོ།གཞན་ཡང་ཤར་དུ་ཀ་ཆུ་གླིང་ཆུ་གཉིས། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གཏན་ལ་འབེབས་ཕྱིར་བཞེངས། ལྷོ་རུ་སྙལ་སྣང་གྲོ་ལྷ་ཁང་།གླིང་ཐང་གཉིས་མེད་ལྷའི་ཁ་གནོན་དུ་བཞེངས། ནུབ་དུ་གུ་ལང་ཤིང་ཀུན་གཉིས་ཆུའི་ཁ་གནོན་དུ་བཞེངས། བྱང་དུ་དགེ་དང་དཔལ་རི་གཉིས་རླུང་གི་ཁ་གནོན་དུ་བཞེངས་སོ། །གཞན་ཡང་ས་གནོན་འདི་རྣམས་བཞེངས་སོ།མང་ཡུལ་བྱམས་སྤྲིན་ལྷ་ཁང་། རྒྱང་རོར་པ་ཆད་ལྷ་ཁང་། སྤུ་བོར་འདོང་ཆུ་ལྷ་ཁང་། སྟོད་ལུང་སྣང་རྩེའི(འདི་ལ་སྐྱོ་འདུན་རྩེ་ཟེར་བ་འདྲ)སྐྱོའི་ལྷ་ཁང(བློན་པོ་མགར་གྱི་ལྷ་ཁང)འཕན་ཡུལ་བྱེ་རེའི་གཙུག་ལག་ཁང་། ཁྱད་པར་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་བལ་བཟས་བཞེངས། རྒྱ་སྟག་ར་མོ་ཆེ་རྒྱ་མོས་བཞེངས།དེའི་བར་ལ་མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་ལ་སོགས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོས་དེ་ཡང་ཀུན་གྱི་སྔོན་དུ་ཁྲ་འབྲུག་བཞེངས་སོ།། དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་འདིས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལྔ་སྟོང་འགྱེད་ནས་མཐའ་འདུག་དང་རྒྱལ་པོས་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཞེས་ནས་མདོ་ཁམས་སུ་ཡོངས་རྫོགས་རབ་སྒང་གི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་མཐའ་འདུལ་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་སྟོང་རྩ་གཉིས་བཞེངས་པའོ།། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་དབུ་རྩེ་རིམ་གསུམ་རི་རབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞེངས་ཏེ་འོག་ཁང་བོད་ལུགས་འདག་པའི་འདེར་སོ།བར་ཁང་རྒྱ་ནག་ལུགས་ཀོ་བའི་ལྷ། སྟེང་ཁང་རྒྱ་གར་ལུགས་ཤོག་འདག་དང་རས་འདག་གི་ལྷའོ།།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་དྲངས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མགར་རྒྱལ་སྲས།
དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།
རྩོམ་གསར། 10


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- ཚན་རིག་ཤེས་བྱ། »
- ཚུགས་ཐུབ་པའི་ཀླད་ཀོར་དེ་གང་ཡིན།
སྤེལ་མཁན། : scienceintibetan 3/01/2008
གནས་སྟངས་འགའ་རེས་ནང་གྲངས་འགོ་ཚུགས་སའི་ཀླད་ཀོར་གང་ནས་ཀྱང་འཇོག་རུང་བ་ཡིན། ཕྲད་ཐིག་གི་ཀླད་ཀོར་དེ་རང་འགར་དུ་འཇོག་པ་ཞིག་ཡིན། ཚ་དྲོད་ཀྱི་ཀླད་ཀོར་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ཡིན། ཚ་དྲོད་ཀྱི་སེལ་ཤི་སི་[Celsius] ཚད་གཞིའི་ནང་ཀླད་ཀོར་དེ་འཁྱག་པ་བཞུ་མཚམས་ལ་འཇོག་ཅིང་། ཧྥ་རན་ཧ་ཡིད་[Fahrenheit] ཀྱི་ཚད་གཞིའི་ནང་འཁྱག་པ་བཞུ་མཚམས་ལས་དམའ་བར་འཇོག་གི་ཡོད། གནས་སྟངས་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་རུང་ཚ་དྲོད་ནི་ཀླད་ཀོར་གྱི་གཤམ་དུའང་མྱོང་རུང་བ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༧༠༠ མཐའ་མཇུག་ཏུ་སྣང་ཚོད་ལ་གྲང་བའི་ཆ་ལ་ཚད་མཚམས་ཡོད་པ་སྣང་འགོ་ཚུགས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༨༧ ཙམ་ལ་ཧྥ་རན་སིའི་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཇ་ཁེ་སི་ཅལ་སི་[Jacques Charles]ཡིས་ཚ་དྲོད་ཚད་གཞི་ཀླད་ཀོར་དུ་སླེབས་སྐབས་སུ་བརྒྱ་སྐོར་རིམ་པའི་ཆ་རེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་རླུང་རྫས་རྣམས་ཀྱི་བོངས་ཚད་གཅིག་གི་ཆ་ཉིས་བརྒྱ་དོན་གསུམ་ ༢༧༣ འདུ་འཁུམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་རེད། འདི་ལ་ཅལ་སི་ཡི་གཏན་ཁྲིམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདུ་འཁུམ་དེ་མུ་མཐུད་དེ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ནས་ཚ་དྲོད་ཚད་གཞི་ ༢༧༣ སླེབས་མཚམས་སུ་རྫས་རྡུལ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཡལ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་བྱུང་། ཚ་དྲོད་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷན་དུ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པར་རླུང་རྫས་རྣམས་ཐོག་མར་བཤེར་གཟུགས་དང་དེ་ནས་མཁྲེགས་གཟུགས་སུ་འགྱུར།
ཕྱི་ལོ་ ༡༨༦༠ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ལྭི་ལི་ཡེམ་ཐོམ་སོན་[William Charles] གྱིས་ལྟ་ཚུལ་དེ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས། ཁོང་གིས་དྲོད་ཚད་ཅེས་པའི་གོ་དོན་བཅོས་ཏེ་དྲོད་ཚད་ནི་དངོས་རྫས་རྣམས་ཀྱི་ཆ་རྡུལ་གཡོ་བའི་མྱུར་ཚད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས། དངོས་རྫས་ཇི་ཙམ་གྲང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་དེའི་གཡོ་འགུལ་ཉུང་ཞིང་། དྲོད་ཚད་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་མཚམས་ལ་གཡོ་འགུལ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་འགྱུར། གཡོ་འགུལ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དེ་ལས་ཉུང་བའི་གཡོ་འགུལ་ཞེས་པ་ནི་མེད་པས་དྲོད་ཚད་དེ་ལས་ཉུང་བ་ཡང་མེད་དོ།། དེར་བརྟེན་ ༢༧༣ དྲོད་ཚད་དེ་ཀླད་ཀོར་ངོ་མ་དེ་ཡིན། ལེ་ཊིན་གྱི་ཚིག་ནང་"solvere"་ཡི་གོ་དོན་ནི་ལྷོད་པར་བྱེད་པའམ་རང་དབང་དུ་བྱེད་པའི་དོན་དང་། སྔོན་འགྲོའི་ཚིག་"ab-"ཞེས་པ་ནི་དེ་ནས་སམ་དེ་ལས་ཀྱི་དོན་ཡིན། དེར་བརྟེན་གང་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྡོག་རྐྱེན་མཐའ་དག་ལས་རང་དབང་དུ་ཡོད། དཔེར་ན་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལྟ་བུ་རེད། དེས་ན་གང་ཞིག་མཐར་གཏུགས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚུགས་ཐུབ་རང་བཞིན་ཡིན་རུང་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་སམ་ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ལས་རང་དབང་ཡིན་པས་སོ།། རང་ལ་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཡོད་རུང་ཞིང་། ཡང་ན་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་གླེན་པ་ཡིན་རུང་། ཡང་ན་གཉིས་ཀ་ཡིན་རུང་། དེ་བཞིན་ ༢༧༣ དྲོད་ཚད་ལྟ་བུའི་ཀླད་ཀོར་ནི་ཀླད་ཀོར་ངོ་མ་དང་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་ཀླད་ཀོར་ཡིན་ནོ།།
ཐོམ་སོན་གྱིས་དྲོད་ཚད་ཚད་གཞི་ནི་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་ཀླད་ཀོར་ནས་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེ་ལ་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞེས་བརྗོད། དེ་ཡི་མིང་གཞན་ཀེལ་ལྭིན་ཚད་གཞི་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ཁོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༩༢ ལོར་ལག་ཅེས་པའི་ས་ཁུལ་དེ་ཡི་དཔོན་རིགས་བེ་རོན་ཀེལ་ལྭིན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས། ཚད་གཞི་དེ་ཡི་སྟེང་གི་དྲོད་ཚད་ལ་ཨ་ཡང་ན་ཀ་མིང་བསྡུ་བྱེད་ཆོག །


text:
སྐྱེ་རྒྭའི་རྨོངས་མུན་མཐའ་ནས་བསལ་བའི་དུས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ།
------དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་ནི་1938ལོའི་ཟླ་1པོའི་ཚེས་15ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་རོང་བོ་སྡེ་བདུན་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ཐེ་བུ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཀུན་གཟིགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་པོས་སྒྲིབ་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ་བསེ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲུལ་སྐུར་ཐུགས་ཐག་བཅད་ཅིང་། དགུང་ལོ་བཞི་པར་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་གཏེར་ལུང་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་གླིང་གི་གདན་སར་བཀོད། 1979ལོར་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་གདན་དྲངས། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཡི་གོད་ཆག་ཆེན་པོས་མི་རིགས་སློབ་གསོ་ཉམས་དམས་པར་བྱས་པའི་སྐབས་དེར་ད་དུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་བྱུང་མེད་སྟབས། ཀན་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭས་བསྡུས་པའི་སློབ་མའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཞན་ཞིང་དོ་མཉམ་མིན་པས། བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་གིས་ཁྲིད་དེབ་གཉིས་གྲ་སྒྲིག་མཛད་དེ་རིམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སློབ་ཁྲིད་གནང་། མཚན་མོར་ད་དུང་རྗེས་སྣོན་སློབ་མར་གསབ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་ལས་བྱའང་སློབ་མའི་སྔོན་ནས་གཟིགས་མཆན་གནང་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་མཛད་པས། སློབ་མ་དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སུ་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་ལ། ད་དུང་དགེ་སློབ་རྣམས་ལ་སྙན་ངག་གི་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་འབྲེལ་《ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས།》ལྗགས་རྩོམ་གནང་། 1985ལོར། ཀན་ལྷོའི་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གྱི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏང་ཆེད། རྒྱལ་ཁབ་སློབ་གསོ་པུའུ་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་པར་ཆོག་མཆན་གནང་བ་དང། སློབ་གསོ་སྡེ་ཁག་གི་གདན་ཞུ་ལྟར་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་དངོས་སུ་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭར་ཞབས་པད་བཀོད་དེ་ལས་གནས་སྤོས་ཤིང་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་པའི་གྲ་སྒྲིག་བྱ་བའི་ཁྲོད་ཞུགས་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་འགོ་བརྩམས། སློབ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་མ་དངུལ་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ཆེད། བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་གིས་སློབ་གྲྭའི་འགོ་ཁྲིད་གཞན་དག་དང་ལྷན་དུ་དགུན་གྱི་གྲང་ངར་དང་དབྱར་གྱི་ཚ་གདུང་ལ་མ་འཛེམས་པར་ལན་གྲུ་དང་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས་ནས་སློབ་སྒྲུབ་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཆེད་དུ་ངལ་བ་གང་མང་བཞེས་པས། ལས་གཞི་སོ་སོའི་མ་དངུལ་སྔ་ཕྱིར་དམིགས་སར་འབྱོར་ནས། ཉི་འོད་ནུས་པའི་དྲོད་བསྡུ་ཐོག་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་གྲུབ་པ་དང་། དེང་རབས་ཅན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་སྒྲིག་ཆས་ཉོས་པ་དང་། དེ་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ར་བ་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་། སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ཁང་། སློབ་མའི་སྡོད་ཤག ཚོད་ལྟའི་ཐོག་ཁང་བཅས་བསྟུད་མར་འཛུགས་སྐྲུན་གྲུབ་ཅིང་། མི་རིགས་སློབ་གསོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བོད་རིགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ཐད་ཐུགས་སྟོབས་ཆེར་བསྐྱེད་པས་ཀན་ལྷོའི་སློབ་གསོ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་དོན་ལ་མཛད་རྗེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་གནང་། 1987ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་བཀའ་ལྟར་པེ་ཅིང་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་གྲ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་གི་གྲས་སུ་སློབ་དེབ་གསར་སྒྲིག་གི་ཕྱག་ལས་གནང་བར་ཕེབས། སྐབས་དེར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭ་འདི་གསར་དུ་འཛུགས་པ་ལ་སློབ་གསོའི་བྱ་བར་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཅིག་དགོས། ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟའི་བླ་སྤྲུལ་གྱི་ནང་ན་དེའི་ཉམས་མྱོང་ཅན་དཀོན་ཞིང་། ལྷ་ས་ན་རྒན་པ་འགའ་རེ་བཞུགས་ཀྱང་དགུང་ལོ་བགྲེས་པས་པེ་ཅིང་ལ་ཕེབས་མི་ཐུབ། ཁྱེད་སློབ་གསོའི་སྡེ་ཁག་གི་རྣམ་པ་ཚོར་ཉམས་མྱོང་ཡོད། པེ་ཅིང་ལ་ཕེབས་ནས་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་བཀའ་གསུང་ཕབ་པ་ལ། ཁོང་གིས་ཀན་ལྷོའི་བོད་རིགས་སློབ་གསོར་ཉམས་ཉེས་འབྱུང་དོགས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཞུས། གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭའི་ལོ་20ལྷག་གི་བྱ་བའི་ཁྲོད་དུ། བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་གིས་སྔ་གཞུག་ཏུ་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་གི་ཀྲུའུ་རེན་དང་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་སུའོ་ཡི་སུའོ་ཀྲང་། སློབ་གཙོ་གཞོན་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་འགན་བཞེས་ཤིང་།བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཕྱོགས་སུ་དགོངས་འཆར་མང་པོ་བཏོན་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་རྩོམ་འབྲིའི་གཙོ་འགན་བཞེས་པའི་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་ཆེད་སྦྱོང་སློབ་ཚན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་རྩ་གནད་བཅུ་ལ་1999ལོའི་ཟླ་10པར་ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་འབྲས་བུའི་ཕུལ་བྱུང་བྱ་དགའ་ཐོབ། གཞན་ད་དུང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་སློབ་མ་དང་དྭ་ཕྲུག་ལ་རོགས་སྐྱོར་མཛད་ཆེད། ཡིད་ཆེས་རེ་བའི་བརྩེ་སེམས་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་དང་ལྷན་དུ་སྔ་རྗེས་སུ་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ་རུ། ཞང་ཀང་བསེ་ཚང་སློབ་སྐྱོར་མ་དངུལ་དང་ཆེས་བྲིན་བསེ་ཚང་སློབ་སྐྱོར་མ་དངུལ། ཏ་མིང་ ( 大明 )བསེ་ཚང་བུ་མོའི་སློབ་སྐྱོར་མ་དངུལ་དང་པའེ་ལི་ཀྲིང་མའོ་ ( 百利正茂 )བསེ་ཚང་སློབ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སོགས་སློབ་སྐྱོར་མ་དངུལ་གྱི་ཐེབས་རྩ་རབ་དང་རིམ་པ་བཙུགས། ལོ་རེར་རོགས་སྐྱོར་མཛད་པའི་སློབ་མའི་ཁ་གྲངས་980ལས་བརྒལ་བ་དང་ལོ་རེའི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་20ལ་སླེབས་པས། སློབ་གྲྭ་དེའི་དབུལ་ཕོངས་སློབ་མའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆ་རྐྱེན་དང་འཚོ་བའི་སྤུས་ཀ་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཞིང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་མ་འབོར་ཆེན་ཞིག་བདེ་བླག་ངང་སློབ་མཐར་ཕྱིན་པར་རོགས་རམ་མཛད།
1980ལོ་ནས་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་དང་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་ཡང་དག་པའི་འོད་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དགོས་པ་ལྟར།《ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས།》དང་《དགེ་ལྡན་གྲུབ་མཐའ་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན།》《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཐུབ་དབང་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན》 《 སྐྱབས་རྗེ་ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར།》《དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་ཟིན་བྲིས་ཐུབ་བསྟན་ལྷུན་པོའི་མཛེས་རྒྱན》《 མགར་རྩེ་དགོན་པའི་གདན་རབས་དང་འཇམ་དབྱངས་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོའི་དཀར་ཆག 》 《 རེབ་གོང་སྐྱབས་མགོན་བདུན་པའི་རྟོགས་བརྗོད། 》《གཏེར་ལུང་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག》སོགས་ཕྱག་རྩོམ་གང་མང་རིམ་བཞིན་མཛད། དེ་དག་ལས་《ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས།》 ལ་1986ལོ་དང་1987ལོར་སྔ་རྗེས་སུ་སྐབས་བཞི་པའི་བྱང་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཅོ་ལྔའི་ཁྱད་འཕགས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་དང་། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་སྐོར་གྱི་ཁྱད་འཕགས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ །ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཁྱད་འཕགས་བསླབ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ།
2001ལོའི་ཟླ་བ་4པར་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོས་འདེབས་དང་རེ་འདུན་ཡང་ཡང་ཞུས་འོག གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭའི་ཚན་ཞིབ་ཁྲུའུ་ཡི་འགན་ཁུར་ཏེ། ཁོང་གི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་བརྡ་སྤྲོད། ཚིག་རྒྱན། སྡེབ་སྦྱོར། སྒྲ་རིག་པ། ནང་བསྟན་བྱུང་རབས། རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སོགས་རིག་གཞུང་ཁྱབ་ཁོངས་སོ་སོའི་གསུང་རྩོམ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི300ལྷག་གི་ 《བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ།》པོད་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་ཅིང་། པེ་ཅིང་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་ཞིང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།
1986ལོ་ནས་བཟུང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་གིས་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དང་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་སློབ་གླིང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་གདན་ཞུས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོའི་འགན་བཞེས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་རབ་དང་རིམ་པ་སྐྱེད་སྲིང་མཛད། 1991ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་གནང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཛད་རྗེས་འབུར་ཐོན་བཞག་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་ཕོགས་སྣོན་ལེན་པའི་སློབ་གསོའི་ཆེད་ལས་པར་བདམས། 1995ལོ་ནས་བཟུང་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་གི་རབ་འབྱམས་པའི་དམ་བཅའི་དཔྱད་བསྡུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་ལ་གདན་དྲངས་ཤིང་འགན་བཞེས་པར་མ་ཟད། 1999ལོ་ནས་བཟུང་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཡིག་ཆེད་གཉེར་གྱི་རབ་འབྱམས་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན་གྱི་འགན་བཞེས་ཤིང་། 2001ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བོད་ཡིག་ཆེད་སྦྱོང་གི་འབུམ་རམས་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དང་། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རབ་འབྱམས་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ལ་གདན་དྲངས་ཤིང་འགན་བཞེས།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་གིས་འཁྲི་བ་ལྷུར་བཞེས་ཀྱིས་སྣོད་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་བུ་སློབ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཆར་དགོས་འདོད་དུ་སྩོལ་བ་དང་མཉམ་དུ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ཨུ་དང་། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན་པ། ཀན་སུའུ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ། ཀན་སུའུ་དམངས་སྲོལ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་མི་ཉུང་བ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་ལྷུར་བཞེས་མཛད། ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་ལ། ཁོང་གིས་སློབ་ཁྲིད་མཛད་པ་དང་ཡང་ན་ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་དུ་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ། རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་སྐབས་སུ་དགེ་སློབ་དང་ལས་བྱེད་པ། རིགས་སོ་སོའི་རྒྱ་ཆེའི་སྐྱ་སེར་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཐད་ཀྱི་སློབ་གསོ་མཛད། ས་གནས་གང་དུ་ཕེབས་ཀྱང་ཁོང་གིས་མི་རིགས་སློབ་གསོ་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང་། སྤྱི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་རིག་གནས། ཚན་རྩལ་གྱི་བྱང་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་བྱ་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། མི་རིགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་གོང་འཕེལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་མཛད་རྗེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བཞག་ཡོད་པའོ།།
2015ལོའི་《ཁ་བཏགས་དཀར་པོ།》དེབ་གསུམ་པ་ལས་བཤུས།


text:
བདེ་ཐང་གི་ཟས་རིགས་སྤྱོད་སྟངས་སྟབས་བདེ་རེད།
༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ་ ༩ པར་ཨ་རིའི་ཉུག་ཡོག་མཉམ་འབྲེལ་མདུན་ཐང་གི་སྔོ་ཚལ་ཁྲོམ་ར། ཞེས་པར་བདེ་ཐང་གི་ཟ་འཐུང་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་གནད་དོན་ནི་བསྲེས་ལྷད་མང་པོ་མེད་པའི་ཟས་རིགས་ཡིན་འོས་པ་དཔེར་ན་བླ་མ་དམར་ལྡུམ་གསོས་པ་ལྟ་བུ་དགོས། ཅེས་སྤེལ།
འདས་པའི་ཟླ་ཤས་རིང་ངས་བཅུད་ལྡན་ཟ་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་ལ་ཚན་རིག་ཐོག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཉུང་། ངའི་ལྟ་བ་ནི་མང་པོས་ཁྱོད་ཚོར་གནས་ཚུལ་དེ་བདེན་མི་སྲིད་ཅེས་བཤད་པར་བརྟེན། ང་ལ་བཅུད་ལྡན་ཟས་རིགས་སྤྱོད་སྟངས་སྐོར་བསམ་འཆར་ཅི་འདྲ་ཡོད་མེད་འདྲི་ཡི་འདུག
སེམས་པ་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ། བསམ་འཆར་མི་བཤད་པ་དེ་བསམ་འཆར་བཤད་པ་ལས་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་མཇུག་གཏམ་དུ་ང་ཚོས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ལ་གཡོལ་གྱི་མེད་སྟབས་ངས་ལན་འདེབས་ཅིག་བྱེད། གཤམ་གསལ་ནི་ངས་སྤྱི་བཏང་གི་ཐོག་ནས་ཟས་རིགས་སྤྱོད་སྟངས་སྐོར་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་ཡིན། ངས་འདི་ནད་པ་དང་གྲོགས་པོ། ཁྱིམ་མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་སྲིད། ང་ནི་བྱིས་པའི་ཆེད་ལས་སྨན་པ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངས་རྩ་དོན་འདི་དག་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ཡང་ངས་འདིར་ཐོག་མ་ནས་ངོས་ལེན་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། རྩ་འཛིན་འདི་དག་ནི་སྤྱི་བཏང་བདེ་ཐང་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ལ་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པ་དེའང་ཤེས་རྟོག་ཐུབ། དེ་བས་ངའང་བདེ་ཐང་ཅན་ནང་གི་གྲལ་ཞིག་ཡིན།
བསམ་འཆར་འདི་དག་ཀྱང་དུས་ཐོག་དཔྱད་བསྡུར་དང་ཚོད་ལྟའི་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་རྟོགས་དཔྱོད་བྱས་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་བཅུད་ལྡན་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཚོད་ལྟ་དེ་འདྲ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་སོ། ང་རང་འབྲེལ་མཐུད་དེར་འཛུལ་ནས་མིག་ངོར་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཀྱིས་བསམ་འཆར་འདི་དག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བསམ་འཆར་འདི་དག་ནི་ལུགས་མཐུན་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་མིན། དེ་ལུགས་མཐུན་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱེད་མི་འོས། ངས་ཟས་བཅུད་སྤྱོད་སྟངས་ལ་ལར་སྟོང་བཤད་དམ་འུར་བརྗོད་བྱ་མི་སྲིད། དེ་བཞིན་བཅུད་ལྡན་གྱི་ཟས་རིགས་ག་གེ་མོ་ནི་མི་ཡུལ་འདིའི་ཡ་མཚན་དངོས་བྱུང་ཞིག་ལ་ལྟ་མི་སྲིད། འོན་ཀྱང་བསམ་འཆར་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་།
ངས་འདིར་གསལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བསམ་འཆར་འདི་དག་མང་ཆེར་ངས་བཤད་པ་མིན། དེ་ནི་ངས་གཞན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་བཀླགས་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བཏོན་པའི་བཅུད་ལྡན་མཁོ་སྤྲོད་དང་། པཱ་ཞིས་བཤད་པ་དེ་ཚོའང་ཚུད་ཡོད། ད་དུང་སྔོན་ཙམ་ལ་ཀློག་པ་པོས་བསམ་འཆར་བཏོན་པའི་ནང་དོན་བཅས་ཡོད། དཔེར་ན་དུས་བབ་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་དེ་པར་རིས་ནང་བཏོན་པ་འདི་དག་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ནི་ཀློག་པ་པོས་མཱེ་ཁེལ་པོ་ལུན་ Michael Pollan གྱིས་བཏོན་པའི་ཟས་རིགས་རྩ་འཛིན་དེར་ལན་སྤྲོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་བས་མཱེ་ཁེལ་པོ་ལུན་ལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་མེད། ཁོས་བསམ་འཆར་གྲགས་ཅན་ཞིག་བཏོན་པ་འདི་ལྟར། ཟས་ཟ་དུས་མང་པོ་ཟ་རྒྱུ་མེད། གཙོ་བོ་སྔོ་རྩའི་རིགས་སྤྱོད་དགོས། ཅེས་པ་དེ་ཡིན།
༡། བསྲེས་ལྷད་དང་བསྐྱར་བཟོ་གང་ཉུང་ཉུང་གི་ཟས་རིགས་ནས་བཅུད་མདང་ཐབས་གང་ནུས་བྱེད་དགོས། ཟས་རིགས་འདིའི་རིགས་ནང་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཚུད་ཅིང་། ད་དུང་བསྐྱར་བཟོས་མིན་པའི་ཤ་དང་ཉ། བྱ་དང་སྒོ་ང་བཅས་ཚུད། དེའང་ཁྲོམ་ར་ནས་ཟས་ཉོ་དུས་བརྔོས་བསྲེག་མ་བྱས་པའམ། རྒྱུན་རིང་ཉར་ཚགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཞག་ཕྱིར་བཅོས་བསྒྱུར་མ་ཟིན་པའི་རིགས་གདམ་དགོས། འབྲས་ཧྲུག་གིས་སྤྱི་བཏང་འབྲས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་ཅིང་། རང་བྱུང་འབྲུ་རིགས་ཀྱིས་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་གཡོ་བསྐོལ་ཟིན་པའི་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་པ། གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་གྷི་རམ་ ༢༧ ཙམ་གྱི་མངར་ཟས་ཟ་ཞིང་། ཀུ་ཤུ་གཉིས་ཟ་བ་ལས་ཨཱོ་ན་ཟི་ ounce ༨ ཙམ་གྱི་ཀུ་ཤུ་ཁུ་བ་ཕོར་གང་འཐུང་ན་དེ་བས་ལེགས།
༢། བསྐྱར་བཟོས་ཟིན་པའི་ཟས་རིགས་ཉུང་ཙམ་ཟ་དགོས། ཟས་ཡོངས་རྫོགས་སོ་སོས་བཟོས་ནས་ཟ་རྒྱུ་མི་སྲིད་པ་རེད། དཔེར་ན་ང་ཚོས་དབྱི་ཊ་ལིའི་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཟོས་ཟིན་པ་དེ་ཉོ་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོས་གྲོ་བརྫིས་རྗེས་སྣུམ་ཡང་བཙིར་སྲིད། དེ་ནི་དུས་མཚུངས་ཅུང་བསྐྱར་བཟོས་ཟིན་པའི་ཟས་ཟ་དགོས་པ་དང་བསྐྱར་བཟོས་མ་བྱས་པའི་ཟས་གཉིས་ཟོས་ཀྱང་དེའི་རིགས་གང་ཉུང་ཉུང་ཟ་དགོས།
༣། བཟོ་བཅོས་ཤུགས་ཆེར་བྱས་པའི་ཟས་དེ་བས་ཉུང་བ་ཟ་དགོས། སྐྱར་བཟོ་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པའི་ཟས་རིགས་ཡིན་ཡང་དེར་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་འཐུས་ཚང་བཏོན་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟས་འདིའི་རིགས་གང་ཉུང་ཉུང་ཟ་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་དག་ལ་དྲོད་ཤེད་ཆེ་བའི་རྫས་ལྡན་པས་སོ། ཟས་འདིའི་རིགས་ལ་གྲོ་སོབ་དང་ཞོ་ཁོག་ལེབ་མོ་བརྔོས་མ། མངར་ཟས་ལེབ་མའི་རིགས་དང་གྲོའི་རིགས་ཚུད་ཡོད། དར་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་ནད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ་བཅོས་བཟོ་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པའི་ཤའི་རིགས་ནི་བདེ་ཐང་ཇེ་ལོད་དུ་འགྲོ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཡིན་ཡང་ངས་སྔོན་དུ་བྲིས་ཟིན་པ་ལྟར་དེའི་དཔང་རྟགས་ཡོངས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆ་ཚང་བྱེད་རྒྱུ་མེད།
༤། གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཁྱིམ་ནང་ཟས་ཟ་རྒྱུ་དང་། ཟས་གཡོ་བསྐོལ་དང་སྨན་སྣའི་རིགས་ལའང་རྩ་དོན་ལ་བརྩི་སྲུང་དགོས། ཁྱིམ་དུ་ཟས་ཟ་བ་དེས་ཁྱོད་རང་བཅོས་བཟོས་ཀྱི་ཟས་རིགས་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་སར་གནས་ཐུབ། དེས་ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་བཞིན་པའི་ཟས་ཡོངས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་སོ་སོས་དགའ་བའི་བྲོ་བའང་གདམ་ཁ་རྒྱག་ཆོག གལ་ཏེ་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ནས་བཟོས་པའི་ཟས་ཡིན་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟང་ངེ་ཟིང་ངེའི་སྒོ་ནས་གྲོད་པ་བགྲང་ཐབས་ཙམ་བྱེད་མི་སྲིད། ཟས་བཟོ་བར་ལས་སྟབས་བདེ་ཞིག་མེད་པ་ངས་ཀྱང་ཤེས། དེ་ལྟར་བྱ་སྤྱོད་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་བར་སྐྱར་བཟློས་ཐེངས་མང་དང་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བཅས་དགོས། སེམས་སྐྱོ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་མང་པོ་དགོས་ཀྱི་རེད།
༥། ཟས་གཡོ་བསྐོལ་གྱི་རྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ཏེ་ཚ་དང་སྣུམ་བེད་སྤྱོད་དགོས། ཚ་དང་སྣུམ་རིགས་ལྟ་བུའི་སྨན་སྣ་འདིའི་རིགས་ཟས་སུ་ཁྱོན་ནས་བེད་སྤྱོད་མེད་པ་དེ་འདྲ་མི་དགོས། ཟས་ཞིམ་པོ་དང་ཡིད་ཚིམ་པའི་ཟས་རིགས་བཟོ་བའི་རྒྱུད་རིམ་དུ་ཚ་དང་སྣུམ་ནི་ངེས་པར་དགོས། དེའི་ནང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཚོད་ཟིན་པ་དེ་ཡིན། སྔོ་ཚལ་རིགས་ནི་རྟག་ཏུ་སྨན་སྣ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཞིམ་པོ་ཆག་གི་ཡོད། དེ་དག་ལ་ཞེད་སྣང་མི་དགོས། དུས་མཚུངས་ཤུགས་ཆེན་པོའང་བེད་སྤྱོད་མ་གཏོང།
༦། ཕྱི་ལ་ཟས་ཟ་དུས་རྩ་དོན་འདི་དག་བརྩི་སྲུང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཟ་ཁང་དུ་ཟས་ཟ་ན་ལེགས། གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་འོག་ཁྱོད་རང་སྐྱར་བཅོས་མ་བྱས་པའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཟ་ཁང་དུ་ཟ་དགོས། ཟ་ཁང་མང་པོས་རྩ་དོན་འདི་དག་སྲུང་གི་ཡོད། ཕྱི་ནས་དགུང་ཟས་ཙམ་ཟ་རུ་སོང་བ་ཡིན་ཡང་རྩ་དོན་འདི་དག་ལ་བརྩི་སྲུང་དགོས། སྐྱར་བཟོས་བྱས་པའི་ཟས་ཁག་ཅིག་ཟོས་ནའང་གནད་དོན་དེ་ཙམ་མེད། འོན་ཀྱང་གང་ཉུང་ཉུང་འདྲ་ཟོས་ན་ལེགས།
༧། ཆུ་འཐུང་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་མཚམས་རེར་ཨ་རག་དང་ཚིག་ཇ། དེ་མིན་འཐུང་བྱའི་རིགས་ཏོག་ཙམ་འཐུང་ནའང་འགྲིག དེ་སྔོན་ངས་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཡང་དེར་སྐྲན་ནད་འགོག་ཐབས་ལ་ཕན་པ་དང་། ཡང་ན་སྐྲན་ནད་ན་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བའི་དཔང་པོ་བྱེད་ཐུབ། དེའི་ནང་ཚིག་ཇ་དང་ཨ་རག་ཀྱང་ཚུད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ངའི་ལྟ་བ་ནི་དཔང་རྟགས་མང་པོས་བཏུང་བྱ་མང་པོ་ཚོད་དང་ལྡན་པ་འཐུང་ན་འགྲིག་པར་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།
༨། ཨ་རག་གི་ཉིང་བཅུད་ལྟར་ཚ་རྫས་ཡོད་པའི་བཏུང་བྱ་ཡོངས་ལ་ལྟ་སྟངས་འཛིན་དགོས། འདིའི་ནང་དྲོད་ལྡན་གྱི་བཏུང་བྱ་ཡོངས་ཚུད་ཡོད། འོ་མའང་འདིའི་རིགས་སུ་རྟོགས། བཏུང་བྱ་དེ་དག་ཚོད་དང་ལྡན་པ་འཐུང་དགོས་ཀྱང་གང་ཉུང་ཉུང་བྱེད་དགོས། ཁྱོད་རང་བཏུང་བྱ་ཡོངས་ལ་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་འཐུང་དགོས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་མེད།
༩། གཞན་དང་མཉམ་དུ་ཟས་ཟ་དགོས། དམིགས་བསལ་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་འཁུར་ཡོད་པའི་མི་དང་མཉམ་དུ་ཟས་ཇི་ཙམ་ཟོས་ན་དེ་ཙམ་གྱི་ལེགས་པ་ཡོད། འདི་ལ་བཅུད་ཙམ་མིན་པའི་ཕན་ཐོག་དེ་འདྲ་ཡོད། འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཁྱོད་རང་ཐབ་ཚང་དུ་ཟས་གཡོ་བསྐོལ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་དེ་བས་མང་དུ་འགྲོ་སྲིད། དེའང་ཁྱོད་རང་སྔར་བས་ལྷོད་པོའི་སྒོ་ནས་ཟས་རོལ་སྲིད་ཅིང་ཁྱོད་རང་དགའ་སྤྲོའང་འཕེལ་ཐུབ།
ངས་རྒྱུན་དུ་ཟས་རིགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དུག་ལྟར་བརྩི་ཡི་མེད། བཅུད་ལྡན་སྐོར་གྱི་ཆེད་ལས་མཁས་པས་འདི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བས་མཐར་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་འགྲིག་བསྡད་པའང་མཐོང་སྲིད། འོན་ཀྱང་དེང་བར་ངས་མི་ཚོས་དེ་འདྲའི་གཏན་ཚིག་འཇོག་རྒྱུ་སྔ་དྲག་པར་འདོད། དེར་བརྟེན། ངས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁྱོད་ངེས་པར་དུ་དངོས་པོ་ཞིག་དང་ཐག་རིང་སར་སྡོད་དགོས་བཤད་ཀྱི་མེད། དོན་དངོས་ཀྱི་གླེང་སྟངས་ཀྱིས་ལྡོག་ཕྱོགས་བྱེད་སྟངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གིས་ང་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྩ་འགོག་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཕན་པ་ཉུང་བ་ཤེས། ངས་བསམ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟས་རིགས་གཞན་མང་པོ་དང་བསམ་འཆར་གྱིས་ཀྱང་རྩ་དོན་འདི་དང་འཚམ་པའི་འོག་གནས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་དག་ནི་གང་ལའང་བེད་སྤྱོད་ཆོག་ཅིང་། ངས་རེ་བ་ལ། ཕན་ཚུན་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པའི་ནང་འདི་དག་ནི་སྔར་བས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་སྲིད།
རྩ་དོན་འདི་དག་ཚང་མས་ཡ་མཚན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོས་ཟ་བཞིན་པའི་ཟས་རིགས་ལ་འདུ་ཤེས་སླེབས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོའི་དགོས་བསམ་པ་དང་། ཡང་ན་སོ་སོར་དགོས་མཁོའི་གྲངས་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་སྤྱོད་སྲིད། དེ་བས་ཕྱི་ལ་འགྲོ་དུས་གནས་སྟངས་འདི་སྔར་བས་ཚབ་ཆེ་བ་ཡོད། ངས་གང་ཟག་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཟས་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་ཟ་དགོས་མིན་སྐོར་བཤད་པ་དེ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་བྱུང་། མི་རྣམས་ལ་དགོས་མཁོ་མི་འདྲ་ལ། དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སོ་སོའི་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་ལ་བསྟུན་རྒྱུ་དང་། དེ་བརྒྱུད་ནས་ག་དུས་ཟས་ཟ་དགོས་མིན་དང་ག་དུས་མཚམས་བཞག་དགོས་མིན་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་དེ་རེད།
ད་དུང་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་གང་བྱུང་གིས་གཞན་གྱི་ཟས་སྤྱོད་སྟངས་སྐོར་མ་བཤད། ང་ལ་གྲོགས་པོ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོས་ཟླ་བ་ཁ་ཤེས་རིང་རྡུལ་རྫས་འདྲེས་པའི་ཟས་རིགས་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་སྟབས་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ད་དུང་གྲོགས་པོ་གཞན་ཞིག་གིས་ཤ་རིགས་སུ་ཉ་ཁོ་ན་ཙམ་ལས་གཞན་དཀར་ཟས་བརྒྱུད་མཐུད་སྤྱོད་ཅིང་ད་བར་ལོ་གཅིག་སོང་བས་སོ་སོའི་གཟུགས་པོ་ཡག་པོ་ཡོད་པར་ཚོར་བཞིན་འདུག འོན་ཀྱང་ངས་ཟས་ག་རེ་ཡིན་ཡང་ཟ་བཞིན་པ་ལས་བཅད་ཀྱི་མེད།
མི་ཚང་མ་མི་འདྲ་བ་རེད། འགའ་རེས་རྡུལ་རྫས་འདྲེས་པའི་རིགས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཙམ་སྤྱོད་ཀྱང་གནད་དོན་ལྷག་སྲིད་ལ། ལ་ལས་དངོས་པོ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཚེ་གཉན་ཁ་དང་ཚོར་ཤུགས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་དེ་ངོས་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ། མི་ཚང་མས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོས་ཚོད་ལྟ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བསམ་འཆར་འདི་དག་གི་ནང་ནས་སོ་སོར་འཚམ་པའི་ཟས་རིགས་བེད་སྤྱོད་དགོས་པ་རེད། ཡིན་ཡང་གོང་གསལ་གྱི་ཟས་རིགས་སྤྱོད་པའི་རྩ་དོན་འདིས་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཆོག་པ་ཚུད། ད་དུང་སོ་སོའི་བདེ་ཐང་འགན་སྲུང་དགོས་པ་དེ་ཡིན། ཉུང་མཐའ་ཡང་ང་རང་གིས་འདི་ལྟར་རེ་བ་བཅང་བཞིན་ཡོད།
ང་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་འཆར་ལ་ཧ་ཅང་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ཡོད། ཁྱོད་ཚོས་ཀྱང་ཆེད་བཟོས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་འདི་ལ་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་བའི་རེ་བ་ཡོད་ལ་འཕྲུལ་དེབ་བརྒྱུད་ང་ལ་བསམ་འཆར་གཏོང་ནའང་འགྲིག་གི་རེད།
མ་རྩོམ་གྱི་འབྲེལ་ཐག
http://m.cn.nytimes.com/health/20151231/c31up-health/


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ3པའི་ཚེས10ཉིན། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཙོ་འགན་འོག 《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་ཞིང་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་སྐྲུན་པའི་དཔེ་ཚོགས《མཚོ་ནུབ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔེ་ཚོགས》ཞེས་པའི་འགྲེམ་སྤེལ་མཛད་སྒོ་དང་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་དུ་གཟབ་རྒྱབ་དང་བསྡུས།
ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་བོད་ཡིག་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་བསོད་ལོ་དང་། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སྟག་འབུམ་རྒྱལ། ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་གཙོ་སྒྲིག་པ་བཀའ་མ་མཁའ་འབུམ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ལུང་རིན་ཆེན།མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཨ་སྨྱོན་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ། དཔེ་ཚོགས་རྩོམ་པ་པོ་ཚང་མ་བཅས་འབྲེལ་ཡོད་མགོ་ཁྲིད་དང་རྩོམ་པ་པོ། སྙན་ངག་པ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་དུངས་པ་ཟབ་པའི་གསར་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་སོགས་མི50ལྷག་ཐེངས་འདིའི་དཔེ་ཚོགས་འགྲེམ་སྤེལ་དང་བགྲོ་གླེང་གི་མཛད་སྒོར་ཞུགས།མཚོ་ནུབ་ཁུལ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀླུ་འབུམ་རྒྱལ་གྱིས་འགྲེམ་སྤེལ་བགྲོ་གླེང་ལ་འགོ་འཛིན་བྱས།
《མཚོ་ནུབ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔེ་ཚོགས》ཞེས་པ་འདི་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིག་གཞུང་གི་ཡང་དག་པའི་མགོ་ཁྲིད་དང་། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བློ་འདོན་དང་ཇུས་འགོད་བྱས་པ་བརྒྱུད།2017ལོའི་ལོ་མགོ་ནས་ལས་མགོ་བཟུང་བ་དང་། སྔ་རྗེས་སུ་བསྡོམས་པས་རྩོམ་པ་པོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་དེ་ཀའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ལ་འབྱོར་བ་དང་། 《མཚོ་ནུབ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔེ་ཚོགས》ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་དྲང་བདེན་དང་དྲང་གཞག་གི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། མ་རྩོམ་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་ཏུ་ལྟ་ཀློག་དང་། ཐེངས་གཉིས་ལ་ཆེད་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་མཐར། ཁྱོན་བསྡོམས་རྩོམ་དེབ་བཅུ་གཉིས་ལས་རྒྱུ་སྤུས་ཅུང་བཟང་ཞིང་རྩོམ་ཡིག་གི་གྲངས་འབོར་ངེས་ཅན་ལོངས་པའི་རྩོམ་དེབ་བརྒྱད་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ལྷུག་རྩོམ་དེབ1དང་སྙན་ངག་དེབ5། ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དེབ2བཅས་བསྡོམས་པས་དེབ8ཡོད་དེ། 《ཚྭ་འདམ་མཆོད་བསྟོད》(སྟོད་ཆ་དང་སྨད་ཆ)དང《རྒྱང་ལྟའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷ་རི》། 《རླུང་དང་མེ་ཏོག》། 《རྟོད་ཐག་ཁྲ་ཁྲ》། 《དབྱངས་ཀྱི་ང་རོ》། 《རླུང་དང་འདྲེས་པའི་གཏམ》། 《འབྲོག་མོ》བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་།མིག་སྔར་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོའི་དཔེ་ཚོགས་ཐོག་མའང་ཡིན།
འགྲེམ་སྤེལ་མཛད་སྒོའི་བགྲོ་གླེང་གི་སྐབས་སུ། ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན། རྩོམ་གཤིས་དང་རྩོམ་ཁུངས། བརྗོད་དོན་སོགས་ཟུར་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་གནས་བབས་དང་། མི་རིགས་གཞན་དང་ཕྱི་གླིང་པའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་བསྡུར་ནས་རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚོགས་ཞུགས་འགའ་རེ་ཡིས་བཤད་རྒྱུར། ཐེངས་འདིའི་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་དཔེ་ཚོགས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་འདི་བརྒྱུད་ནས། བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་རང་ས་གནས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གསོ་སྐྱོང་དང་རྩོམ་དེབ་པར་སྐྲུན་གྱི་ཐད་ལ་འབད་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྔམས་མཐུག་པའི་ཁུལ་དང་རྫོང་སོ་སོས་སྣེ་ཁྲིད་དེ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུའི་རེ་བ་བཏོན།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། གངས་ཆབ།


text:
གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ་ཙམ་རེད།
བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༦༠༤ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦/༧/༢༠
ཉེ་བའི་ཆར་སྲིད་སྐྱོང་འབུམ་རམས་པ་བློ་བཟང་སེང་གེས་གཙོ་སྐྱོང་འོག་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་༢༨ པ་འཚོགས་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་གྲུབ་རྗེས་སྲིད་སྐྱོང་གིས་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ལ་ཚོགས་འདུ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་གཞིགས་ན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་འགྱུར་ལྡོག་གསར་པ་ཁག་དང། དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས། མ་འོངས་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་སོགས་ལ་གཞི་བཞག་ནས་བོད་དོན་གནས་བབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་པ་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་སྲིད་སྐྱོང་གིས་“ངས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་བྱུས་དེ་བཟང་ཤོས་དང་ཐབས་མཁས་ཤོས་ལ་བརྩི་ཡི་ཡོད། མ་འགྲུབ་བར་དུ་དེ་གནས་དགོས་ཀྱི་རེད་ལ། སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགྲུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འདེམས་ཀ་ཡང་དེ་མ་གཏོགས་ཡོད་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག”ཅེས་ཀྱང་སྐབས་དེར་ནན་བརྗོད་གནང་འདུག རྗེས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དེ་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ནས་རྣ་བར་གོམས་པའི་བཀའ་མོལ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པ་ལས། གཞན་རེད་དང་མ་རེད་ཅེས་ཐག་བཅད་ནས་ཞུ་ཚོད་ཐིག་དཀའ།
འོན་ཀྱང་བོད་དོན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཙམ་ནས་བཟུང་རིམ་པས་གསོན་ཤུགས་ཉམས་ནས། ད་ཆ་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཉེ་བའི་རིང་གི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག། སྤྱིར་རྒྱ་གཞུང་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་གསུམ་ཡིག་ཐོག་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་བོད་དོན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་པ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། རྩ་བས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་མི་རིགས་ཤིག་གི་འཐབ་རྩོད་ལ་ཐུག་དུས་བསམ་བློ་རིང་ཐུང་དང། དམིགས་འདུན་དང་ཁ་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་དག་ལའང་རང་རང་གི་ས་ནས་རིན་ཐང་རེ་ཡོད་པར་བརྩི་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཐབས་བྱུས་བཟང་ཤོས་དེ་གང་ཡིན་མིན་ཡང་ད་དུང་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་སྔ་དྲགས་ཅིང། ད་ལྟ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༤ ལ་རྩ་བ་བཙུགས། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ ལ་ལོ་མ་རྒྱས་ནས་ད་བར་མི་ལོ་༤༢ ཙམ་སོང་ཞིང། ད་དུང་ཡང་དོན་དངོས་ཐོག་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།
བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རང་བཙན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་ན་མི་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་མེད་པ་དང། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་མི་སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་འདི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་རླུང་ཡན་བཞིན་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ལ། རྒྱུན་འཁྱོངས་གསུམ་ཁས་ལེན་བྱས་ཟིན་རྗེས་འདི་ནི་རླབས་ཆེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། ལམ་དབུ་མའི་ཁ་གཡང་འོག་ནས་རྒྱ་དམར་པོའི་དར་དམར་ཐོད་དུ་འཕྱར་མཁན་ཡང་རྒྱལ་གཅེས་པ་རུ་བརྩི་བཞིན་ཡང། རྒྱ་གཞུང་གི་མངོན་གསལ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་གཅིག་ནི་བོད་རང་བཙན་སླར་གསོའི་ལས་འགུལ་ལ་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་རིགས་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དེ་ཡང་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། དེར་བརྟེན་གནས་སྟངས་གང་ཐད་ནས་བཤད་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར། རྩ་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་བབས་ཐོག་ནས་སྐྱ་ཆད་སྔོ་རྡུགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད།
སྤྱིར་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ནི་མི་རིགས་ཤིག་ཤི་གསོན་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་པ་ལས། བྱས་རྗེས་འཇོག་མཁན་གཙོ་བོ་སུ་ཡིན་མིན་དང། སུའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡག་ཤོས་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ཙམ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ལ། དམའ་མཐའ་ས་ནས་བཤད་ན་མི་རེ་རེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཚ་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསམ་ཚུལ་བཤད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་དང་འགན་ཁུར། གོ་སྐབས་བཅས་ཆ་ཚང་ཡོད་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གོ་ས་མཐོ་དམན་དང་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་ཙམ་ལ་བལྟས་ནས་བསམ་ཚུལ་གྱི་རིན་ཐང་གཞལ་བ་ནི། གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རྙིང་སོང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན། བཀའ་ཤག་དང། བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་སོགས་གང་ཡིན་ཡང། བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་ལས་དོན་ནི་འཕྲལ་ཕུགས་གང་ཐད་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་ཞིག་ལས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དག་ཆུང་ཙག་བོད་པ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚིག་གི་རྒྱལ་ཕམ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྱི་ལྟོགས་དང་གློ་བ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གནང་མི་རུང་བ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཁེ་ཕན་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་སྙམ།
མདོར་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཤི་གསོན་རྩོད་སྐབས་མི་ཐོག་རེ་ཟུང་ལ་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང། རྩ་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་གྲ་སྒྲིག་གཟབ་ནན་མ་བྱས་ན། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་“ལྔ་བཅུ་”ལས་ལྡབ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་གལ་ཆེ་བ་ཆགས་ཡོད། རྩ་བས་ང་ཚོའི་ཡག་ཤོས་ཡིན་པའི་ལམ་ཁ་འདི་ཉིད་བརྒྱུད་ནས་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནའང། མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་བབས་ལ་ཕྱི་མིག་ཤིག་བལྟས་ན་ད་དུང་གདེང་ཚོད་བརྟན་པོ་དང། ངོས་ཟིན་གསལ་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཕལ་ཆེར་སུ་གཅིག་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་བཤད་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་སྔོན་མ་ཧུའུ་ཡའོ་པང་གི་སྐབས་སུ་སྤྲད་པའི་དོན་ཚན་ལྔ་ལས་ཆེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ནས་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་རེ་འདེབས་རྒྱུ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པ་དང། དེང་སྐབས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ཉིན་ལྟར་ཞལ་འདོན་མང་པོ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གསུང་གི་ཡོད་པ་མཐོང་དུས་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་པ་འདྲ།།