text:
ཟླ1པའི་ཚེས6ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདནུ་པའི་སྟེང་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གནང་། ཁོང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་འཛིན་སློབ་གླིང་ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པ་སྡེ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དབྱང་ཝེ་ཏུང་དང་ཆིན་ཧྭ་སློབ་ཆེན་གྱི་སྲིད་གཙང་དང་བཅོས་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཀུའོ་ཡུན། པེ་ཅིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཀྲོང་ཏེ་ཧྲོའེ་སོགས་ཆེད་མཁས་པས་ཀློག་འགྲེལ་གནང་།
ཀློག་འགྲེལ་དང་པོ། “སྔར་ལས་ཆེ་བ་གསུམ”
“ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་ཏང་གི་མདུན་ལམ་དང་ལས་དབང་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་དང་ལས་དབང་ལ་རག་ལས་པས། སྔར་ལས་ཆོད་སེམས་ཆེན་པོ་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ། སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམ་འཛིན་ལེགས་འཛིན་བྱེད་དགོས”
ལིའུ་ཅིན་ཁྲེན་གྱིས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་སྐྱོང་བ་ནི་ནམ་ཡང་སྤེལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རླབས་ཆེ་བའི་བཟོ་འགོད་གསར་པའི་ལས་འགན་ལྕི་ཞིང་ལམ་ཐག་རིང་།“སྔར་ལས་ཆོད་སེམས་ཆེན་པོ་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ། སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ”ཞེས་པ་ལས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གནས་བབ་དང་ལས་འགན་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་རྡར་ཤ་བཅད་པ་མཚོན་ཡོད། སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་སྔར་ལས་གཟབ་ནན་ཡོང་བ་དང་། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་ཁོར་ཡུག་གཙང་མ་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་རང་གཅུན་བྱེད་པ་དེ་རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཏང་ཡོན་གྱི་རང་རྟོགས་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས །
གཉིས་པ། ཟིལ་གནོན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ།
“ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཏང་གི་རིམ་པ་སོ་སོའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་གི་བརྗོད་གཞིའི་འགན་འཁྲི་མངོན་གསལ་གྱིས་ཇེ་དྲག་ཏུ་སོང་ཞིང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་ཁེལ་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དངོས་འབེབས་བྱུང་ལ། ཏང་གི་སྒྲིག་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་ཐོབ་པ་དང་། རུལ་སུངས་ལ་ཚོད་འཛིན་ནུས་ལྡན་བྱུང་སྟེ། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ལ་ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་པས། རུལ་སུངས་མི་ཕོད་པའི་དམིགས་འབེན་ཐོག་མར་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། རུལ་སུངས་མི་རུང་བའི་ལམ་ལུགས་ཉིན་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་གྱུར་ལ །རུལ་སུངས་མི་འདོད་པར་འགོག་རགས་རྒྱག་པའི་སྒང་ཡིན་པས། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་སྣང་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་མངོན་ཡོད”
སུང་ཝེ་ཡིས། ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚུན་དུ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོས་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་བྱ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་དང་། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་གཟབ་ནན་ཡོང་བ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་སོགས་ཕྱོགས་གནས་སོ་སོའི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་པ་བརྒྱུད། “རུལ་སུངས་བྱེད་མི་ཕོད་པ་དང་རུལ་སུངས་བྱེད་མི་རུང་བ། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་འདོད་པའི”སྒྲིག་གཞིའི་ནང་རྐྱེན་ཆགས་ཤིང་། ལས་དོན་སོ་སོས་བླངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་གྱུར་ལ། ཏང་སེམས་དང་དམངས་སེམས་ལ་སྐུལ་སློང་གི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད།
ཏེང་ལེན་ཧྥན་གྱིས།“ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་ཆགས་བཞིན་པ”ནས“ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་ཆགས་པ”ཞེས་པའི་བར་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་གིས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་ཙམ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེས་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་དེ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་མཚོན་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས“ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་ཆགས་པ”ཞེས་པ་དེས་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ལ་ཐོད་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་ཐོབ་པ་དང་། གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡིན་ལ། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་ལམ་ཚད་རྡོ་རིང་ལྟ་བུའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་མཚོན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། “ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་ཆགས་པ”ཞེས་པ་ནི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་དང་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ། བྱེད་ཐབས་བརྟན་པོ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སྤྱོད་པ་བཟང་ཞིང་སྒྲིག་ལམ་ནན་མོའི་གྲུབ་འབྲས་རྩ་ཆེན་འདི་བླངས་པ་རེད། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཚུལ་གྱིས་མི་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་འཕེལ་ཞིང་སྟོབས་ཤུགས་བསྩལ་བས། རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བར་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་བཏིང་བ་རེད།
ཀློག་འགྲེལ་གསུམ་པ། “གཅིག་གྱུར་བཞི”
“ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚུན་དུ། ང་ཚོས་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་སྤེལ་བའི་ཁྲོད་གསལ་འདེབས་ཁ་ཤས་རྙེད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཚད་གཞི་མཐོ་བ་དང་ཚད་མཐའ་དམའ་བ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པ། གཉིས་ནི་ཆད་གཅོད་དང་འགན་འཁྲི་ ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པ། གསུམ་ནི་གནད་དོན་འཚོལ་བ་དང་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པ། བཞི་ནི་མི་འདེམ་པ་དང་མི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་དོ་དམ་ནན་མོ་ཡོང་བ་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་བྱེད་པ”བཅས་སོ།
ཀུའོ་ཡུན་གྱིས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚུན་དུ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་བྱ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པས། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ། ལོ་ངོ་བཞིའི་ཚུན་དུ་ལག་ལེན་ལས་ར་སྤྲོད་གསལ་བོ་བྱུང་བ་ནི།“ཚད་གཞི་མཐོ་བ་དང་ཚད་ཐིག་དམའ་བ”དང “ཆད་གཅོད་འཛིན་པ་དང་འགན་འཁྲི་འཛིན་པ”“གནད་དོན་འཚོལ་བ་དང་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ”“མི་འདེམ་པ་དང་མི་བཀོལ་བ་དང་དོ་དམ་ནན་མོ་ཡོང་བ”བཅས་ཏེ་འབྲེལ་བ་འདི་བཞི་ནི་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་བྱ་བ་ལེགས་པར་འཛིན་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ཡིན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པའི་སྟེང་ཕྱོགས་འདི་བཞི་བོར་སྤྱི་བསྡོམས་གཏིང་ཟབ་གནང་བ་དེས། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་བྱ་བར་ཉམས་མྱོང་རྩ་ཆེན་བསགས་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་སྐྱོང་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོན་འདོན་སྤྲོད་གནང་བ་རེད།
ཀློག་འགྲེལ་བཞི་པ། “གཏན་ནས་མི་རུང་བ་གཉིས”
“རུལ་སུངས་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པའི་ཤུགས་ཚད་གཏན་ནས་ཇེ་གཉོམ་དུ་གཏོང་མི་རུང་བ་དང་། གུ་ཡངས་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་གཏན་ནས་འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་མི་རུང་བར། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས”
ཏུའུ་ཀྲི་ཀྲོའུ་ཡིས། ཆད་གཅོད་དང་གུ་ཡངས་མེད་པ་ནི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚུན་དུ་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནད་འགག་གི་ཚིག་གཉིས་ཡིན། ད་ཆ་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐད་རྩོད་ཀྱིས་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་བླངས་ཡོད་ནའང་། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་གནས་བབ་སྔར་བཞིན་རྙོག་འཛིང་དང་ལྡན་ཞིང་ལས་འགན་སྔར་བཞིན་ལྕི། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་འོག ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ རུལ་སུངས་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པའི་ཤུགས་ཚད་གཏན་ནས་ཇེ་གཉོམ་དུ་གཏོང་མི་རུང་བ་དང་། གུ་ཡངས་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་གཏན་ནས་འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་མི་རུང་ཞེས་བཏོན་པ་དེས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་བོ་དང་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་མཚོན་ཡོད། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་གཉོམ་དུ་མི་གཏོང་བ་དང་མྱུར་ཚད་མི་འགྱུར་བ། འཛིན་ཚད་མི་ལྷོད་པ་བཅས་ཀྱིས་རུལ་སུངས་ལ་ཆད་གཅོད་བྱེད་པའི་འཕེལ་ཚུལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཐད་ནས་བླངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་རྩ་ཆེན་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་། ད་གཟོད་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་ཕན་འབྲས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། ད་གཟོད་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཏང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཐུབ།
ཀློག་འགྲེལ་ལྔ་པ། རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས།
“རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་ནི་ང་ཚོ་ཏང་གིས་ཏང་ལ་དོ་དམ་དང་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཏོན་པའི་བླང་བྱ་ཡིན། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ན། ངེས་པར་དུ་རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་བྱེད་དགོས”
ཀྲོང་ཏེ་ཧྲོའེ་ཡིས། རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་ནི་དུས་སྐབས་གསར་པར་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་ཡིན། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་བླངས་པའི་སྔོན་འགྲོའི་འོག ང་ཚོར་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བ་དང་རྩ་བ་བཅོ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་སྲུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ལྡན་པ་རེད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་ཡོང་བ་ནན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་སྒོས་རུལ་སུངས་ཀྱི་བྱ་བ་མདུན་དུ་སྐུལ་ཐུབ་མིན་གླེང་བ་དེ་ཐད་ཀར་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་བྱ་བ་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི“རྩ་བ”དེ་ཏང་ཡོན་རེ་རེའི་བློ་སྦྱོང་རྣལ་མ་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད། ད་ཆ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། རྩ་བ་བཅོས་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་སྔར་ལས་ཏང་ཡོན་ཡོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་ཕུགས་བསམ་འདུ་ཤེས། རིག་གནས་རང་རློམ་བཅས་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ནས། ཏང་ཡོན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་སེམས་གཏིང་ནས་རུལ་སུངས་འགོག་པའི་བསམ་བློའི་འགོག་སྲུང་དམ་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།
ཀློག་འགྲེལ་དྲུག་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས།
“གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་བསྟུད་མར་སྲ་བརྟན་དང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་སྟེ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་ངེས་པར་གོ་རྟོགས་གླེང་བ་དང་གོ་རྟོགས་སད་དགོས་ལ། གོ་རྟོགས་སད་པ་དང་གོ་རྟོགས་ཇེ་མཐོར་སོང་ཚེ། རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་འཚོལ་ཐུབ”
ཀྲོང་ཏེ་ཧྲོའེ་ཡིས། ཏང་གཤིས་བློ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་ནི་ཏང་ཡོན་རེ་རེས་ཚེ་གང་བོར་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་པའི་གྲོས་གཞི་གལ་ཆེན་ཡིན་ལ། རུལ་སུངས་འགོག་པའི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བའི་དགོས་ངེས་ཤིག་ཡིན། ཐེངས་འདིའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་གོ་རྟོགས་ཀྱི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ནན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། སྤྱོད་གཙང་རང་གཅུན་གྱི་རྩ་དོན་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་ཚད་གཞི་མཐོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཏང་ཡོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་གོ་རྟོགས་སད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་ཇི་ལྟར་བྱེད་པར་ཕྱོགས་སྟོན་གནང་བ་རེད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ནན་གྱིས་བསྟན་པ་དེས། ང་ཚོ་ཏང་གིས་ཏང་ཡོན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་དང་ཏང་ཡོན་ཡོངས་ལ་སྔར་ལས་གཟབ་ནན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་ལམ་དང་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་གྱི་བླང་བྱ་བཏོན་པས། ཏང་ཡོན་རེ་རེས་ནང་སེམས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་མ་ཟད། ཕུགས་བསམ་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་བཏང་ནས། གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་བློ་སྦྱོང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱིས་དུས་རབས་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་ཉམས་འགྱུར་དང་། རང་རྟོགས་སྒོས་རང་སྟེང་གི་གཏམ་སྤྱོད་མ་ལུས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས་པ་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག།
ཀློག་འགྲེལ་བདུན་པ། རིག་གནས་རང་རློམ།
“རིག་གནས་རང་རློམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུགས་བསམ་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་གཏོང་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཐོག་མའི་ཆོད་སེམས་མི་བརྗེད་པ་དང་ཡང་དག་པའི་བགྲོད་ལམ་བརྟན་སྲུང་བྱས་ཏེ། རིག་གནས་རང་རློམ་ངེས་པར་བརྟན་པོར་གཏོང་དགོས། ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་གསར་བརྗེ་རིག་གནས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་བཅས་ཀྱི་ནང་སྙིང་དང་ཉིང་བཅུད་མེད་ཚེ། དད་མོས་དང་འདུ་ཤེས་བརྟན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན”
ཏུའུ་ཀྲི་ཀྲོའུ་ཡིས། ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་གསར་བརྗེ་རིག་གནས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་བཅས་ནི་ཀྲུང་གོ་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། ཀྲུང་གོ་པའི་སེམས་གཏིང་དུ་ཟུག་ཡོད་ལ། ཀྲུང་གོ་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རིམ་བཞིན་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཚད་མཐོན་པོས་རང་རློམ་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་གཡོ་བ་མེད་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་དང་། ད་གཟོད་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་བྱ་ཐུབ།
ཀློག་འགྲེལ་བརྒྱད་པ། “མིག་དཔེ”དང“ཚད་ཤིང”
“ཏང་གི་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པས་ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་གཟབ་ནན་ཡོང་བའི་མིག་དཔེ་སྟོན་པ་དང་། ནམ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པ། ཡང་དག་པའི་བགྲོད་ལམ་བརྟན་སྲུང་དང་སྲོལ་བཟང་དར་སྤེལ་གཏོང་བ། རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་འཛིན་སྤོབས་པ་དང་དོ་དམ་བྱེད་སྤོབས་པ་བྱེད་དགོས”“རིམ་པ་སོ་སོའི་སྒྲིག་ཨུས་རང་གིས་རང་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། རང་རྟོགས་སྒོས་ཏང་ནང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་སེམས་བདེ་བ་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་རྟོན་ཆོག་པའི་སྒྲིག་བཤེར་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེ་ཞིག་བཙུགས་ནས། ཏང་ཡོངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་རང་གཅུན་ནན་མོ་ཡོང་བར་ཚད་ཤིང་ལྟ་བུའི་མིག་དཔེ་སྟོན་དགོས”
ཀུའོ་ཡུན་གྱིས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྒྲིག་ཨུ་ངེས་པར་དུ་རང་གཅུན་ནན་མོ་ཡོང་བའི་སྔོན་སྐྱོད་པར་འགྱུར་བར་བྱས་ཏེ། རང་གིས་རང་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་དངོས་གནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། རང་རྟོགས་སྒོས་ཏང་ནང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་བྱེད་པ་ལས།“གློག་འོག་ཏུ་མུན་ནག་པའི”བྱ་སྤྱོད་ཅི་རིགས་གཏན་འགོག་བྱས་ནས། ནམ་ཡང་རང་གཅུན་ནན་མོ་ཡོང་བའི་དཔེ་སྟོན་པ་བྱེད་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྒྲིག་བཤེར་ལས་བྱེད་པས་དུས་ནམ་ཡང་ལྷད་མེད་རྣམ་དག་གིས་འགན་དུ་ཁུར་ཕོད་པ་དེ་རང་སྟེང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དམིགས་འབེན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ལྟ་སྐུལ་འགན་འཁྲིའི་ལས་འགན་ལྕི་མོ་ཕྲག་ཏུ་བླངས་ཏེ། ཏང་གི་སེམས་བདེ་བ་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་རྟོན་ཆོག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།
ཀློག་འགྲེལ་དགུ་པ། ལྷོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ།
“ཏང་ནང་གི་ལྟ་སྐུལ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་ན། གཙོ་བོ་ཉིན་རྒྱུན་དང་ལྷོད་པ་མེད་པར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་དགོས།”
ལིའུ་ཅིན་ཁྲེན་གྱིས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་སྐྱོང་བ་ནི་བསྒྲུབས་མ་ཐག་ནས་འགྲུབ་པ་ཞིག་མིན་པར། རྙོག་འཛིང་ལྡན་པའི་མ་ལག་བཟོ་འགོད་ཅིག་ཡིན་པས། ངེས་པར་བསམ་བློར་བརྟེན་ནས་ཏང་འཛུགས་པ་དང་ལམ་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏང་འཛུགས་པ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་པོ་བྱས་ཏེ། ཡུན་རིང་བོར་འཛིན་པ་དང་རྒྱུན་དུ་འཛིན་པའི་སྟེང་ཤུགས་འདོན་དགོས། ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་ཕུགས་བསམ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་བཅངས་ནས་སྲོལ་བཟང་སྤྱོད་གཙང་གི་ཏང་ནང་གི་འཚོ་བའི་སྐྱེ་ཁམས་གསར་འཛུགས་དང་། རིག་གནས་རང་རློམ་བསྐྱར་དུ་བཞེངས་ནས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་ཡུན་རིང་བོར་ཕན་པ་འབྱུང་ངེས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གཟབ་ནན་གྱིས་སྐྱོང་བ་དེ་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་འདྲེས་པར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་ན། ཞིབ་ཆའི་ཕྱོགས་ནས་མཉམ་འཇོག་ཡོང་བ་དང་། ཉིན་རྒྱུན་གྱི་བྱ་བ་རྩག་རྩིག་ཁྲོད་གནད་དོན་རྙེད་རྟོགས་དང་དུས་ཐོག་ཏུ་ཡོ་བསྲང་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་རིམ་བཞིན་སྒྲིག་ལམ་དང་སྒྲིག་སྲོལ་སེམས་སུ་འཇགས་པར་བྱེད་ཐུབ།


c: text/html

text:
བཞུགས་སྒར་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བོད་གནས་འབྲེལ་མཐུད་པ་ཀ་ཉག་ཚེ་རིང་དང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣།༢།༢༠ ཉིན་སྤེལ་དོན།
༄༅༎ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ཟླ་༢ ཚེས་༡༩ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་བོད་ནང་གི་དུས་༩།༣༠ ཙམ་ལ་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་པ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་རྐྱང་ཚ་ཡུལ་ ཚོའི་མགར་གདོང་སྡེ་བའི་རིན་ཆེན་། རང་ལོ་༡༧ དང་། བསོད་ནམས་དར་རྒྱས། རང་ལོ་༡༨ ཡིན་པ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རྐྱང་ཚ་ཞང་ཐོག་ནས་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་དྲག་གནོན་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་ནས་སྐབས་ཐོག་དེར་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་སྐད་འབོད་ག་རེ་བྱས་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མེད། དམ་པ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཕུང་ནང་མིའི་ལག་ཏུ་རག་ཡོད་ལ་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་དུར་འཇུག་དང་དགེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
རིན་ཆེན་གྱི་ཕ་མིང་ལ། དོན་འགྲུབ་ཚེ་རིང་། མ་མིང་ལ། ཨ་དོན(འདས་ཟིན)། བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་མིང་ལ། ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ། མ་མིང་ལ། བཀྲ་ཁོ་ཟེར། ཁོང་གཉིས་ཆུང་དུས་ནས་རྐྱང་ཚ་ཡུལ་ཚོའི་སློབ་ཆུང་འགྲིམས་ཤིང་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་རིན་ཆེན་ཝུན་ཁྲོན་ཕྱོགས་སུ་ལོ་ཤས་རིང་སློབ་སྦྱོང་དུ་སོང་ཡོད་ལ་ལོ་གཅིག་ཙམ་གྱི་གོང་ནས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་སོང་སྟེ་ལས་གླ་བྱས་ནས་ད་རེ་ལོ་སར་གུང་སེང་ལ་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཡོད་འདུག་པ་བཅས།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཉི་ཧོང་གི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༩ ཉིན་གྱི་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྔ་དྲོ་ཊོག་ཀྱོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཧ་ནི་ཏ་གནམ་ཐང་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཨང་གཉིས་པ་ཨོ་ས་ཁའི་ཨི་ཏ་མིས་གནམ་ཐང་ལ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་། དེ་ནས་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་༧ཞབས་སོར་བཀོད། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་མཚམས་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་ཡོངས་གསར་ཁང་NHKགི་གསར་འགོད་པ་མ་ཀོ་ཏོ་ཨོ་རྡ་དང་ཨེ་སུའུ་ཀེ་ཏཱ་ཀ་ཧ་ཤིས་Makoto Oda and Eisuke Takahashiགཉིས་ཀྱིས་བཀའ་འདྲི་ཁག་གཅིག་ཕུལ་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་གསར་འགོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཉི་ཧོང་གི་གསར་འགོད་པ་ཚོ་དངོས་སུ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་བསྐྱོད་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་དང་།
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་དང་བསྡུར་ན་ད་ལྟ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་ནང་བསམ་བློ་མཁྲེགས་བཟུང་ཅན་གྱི་རྒྱ་རིགས་དཔོན་པོ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐད་དང་རིག་གཞུང་། ཆོས་སོགས་རྒྱ་ནག་དང་མི་འདྲ་བའི་རིག་གཞུང་གོམས་སྲོལ་གང་ཡོད་པ་ཚང་མ་རྒྱ་བོད་ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་རྩར་མཐོང་སྟེ། ཞེད་སྣང་དབང་གིས་བོད་ནང་དམ་དྲག་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བསླབ་མ་ཆོག་པ་དང་། བསླབ་ཆོག་པ་རེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལའང་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་སློབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཐོན་ཡང་ཁོང་ཚོར་ལས་ཀ་ཡག་པོ་རག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཀག་སྟེ། རྒྱ་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཐོན་པ་ཚོར་ལས་ཀ་སྤྲོད་པ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་རྒྱུའང་ལས་སླ་བོ་བཟོས་ཡོད།
དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་བོད་རིགས་ཚོའི་ཚོར་སྣང་ལ་སླར་ཡང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་སྐབས་ཀྱི་དམ་དྲག་དང་ཧ་ཅང་ཆ་འདྲ་བ་ཡོང་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོར་བོད་ས་ཡོངས་སུ་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་བ་དང་། བསམ་བློ་གུ་དོག་གིས་རྒྱུན་དམ་དྲག་ཤུགས་ཆེར་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་འཁྱེར་མཁན་གྱི་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆ་ནས་ཁང་པ་དང་ཚོང་ཁང་སོགས་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ནང་པའི་ཆོས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་ལྡན་གྱི་དྲུང་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ནས་སུམ་ཅུ་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པས་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་དེ་ལྟར་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག དེ་སྔ་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། མང་པོ་ཞིག་རྒྱའི་བཙོན་འོག་ཏུ་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དང་། ཁག་གཅིག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ཉུང་ཤས་ལས་ལྷག་མེད། གྲྭ་ས་ཁག་ཏུ་གྲྭ་བའི་གྲངས་འབོར་ཡང་ཧ་ཅང་ཉུང་རུ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཐམས་ཅན་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་མཁན་པོ་གནས་སའི་འབྲས་སྤུངས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༨-༥༩ ལོར་ངོས་ཀྱིས་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་འཇོག་སྐབས་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་དུས་སུ་གྲྭ་བ་བཞི་བརྒྱ་ལས་བསྡད་ཆོག་གི་མེད། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ནི་སྔ་མོ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་ས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་མིན་ལུང་པ་གཞན་ནས་ཀྱང་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོང་གི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་བོད་ས་གཞན་ནས་སླེབས་པ་ཚོ་རང་རང་གི་ས་ཆར་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། འབྲས་སྤུངས་སུ་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་ཡང་ནམ་རྒྱུན་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཟེར་བའི་སློབ་གསོ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
ཏང་གིས་དུས་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་གསར་འགོད་རང་དབང་སོགས་ཡོད་པ་མ་རེད། གཞུང་གི་ངོས་ནས་གསར་འགྱུར་གྱི་རིགས་སྟངས་འཛིན་བྱས་ཏེ་མི་མང་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས་མཐོང་གི་འཇུག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་དང་།
ཡང་གསར་འགོད་པས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ ༡༤༠ ལྷག་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁོ་ཚོ་མི་རེ་བཞིན་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་གོ་དུས་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་བྱུང་། ཁོ་ཚོར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་བའི་བློས་གཏོང་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་མི་གཞན་སུ་ལའང་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པའི་སེམས་ཤུགས་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་རེད། བོད་ནང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ BBC ཡི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གི་དྲིས་ལན་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ཡིན་ན་ད་ལྟའི་གནས་བབ་འོག་དངོས་སུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང་། ཞེས་དང་།
ང་ཚོས་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མེད། དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ། དགུ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་དུ་འདྲ་མཉམ་གྱི་བཙན་རྒྱལ་གསུམ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་རེད། ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁུངས་མི་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་པུའི་ཁེ་ཕན་ལས་ཡུ་རོབ་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་གལ་ཆེར་བརྩིས་པ་དེ་ནི་ངོས་ཀྱིས་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་དེའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གིས་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། དེ་དང་ཆབས་གཅིག་ང་ཚོར་བོད་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་དགོས་པ་ཡིན།
རྩ་བ་བློ་འཛིན་དང་འགྲེལ་བ་རིགས་ལམ་རྩོད་པའི་ལམ་ནས་བརྡར་ཤ་བཅད་དེ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་། བརྡར་ཤ་བཅད་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་ན་ལེནྡྲའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆ་ཚང་བ་གྲ་མ་ཉམས་གྲུ་མ་ཞིག་པར་ང་ཚོ་བོད་ཀྱིས་བདག་པོ་བརྒྱབ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་གནས་དང་མི་གནས་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དོན་དག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་བཞི་བརྒྱ་དང་། ཉི་ཧོང་དང་བཅས་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ཡོད། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཀྱང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དེ་མི་སྒེར་དང་ཁྱིམ་ཚང་། རྒྱལ་ཁབ་བཅས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བདེ་སྐྱིད་ནི་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་འཕྲུལ་རིགས་དང་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱུས་ཙམ་གྱིས་ལྡང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོར་ལུས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཆེད་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན་སེམས་སྐྱིད་པོ་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཆེད་མྱོང་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་སྟངས་སྐོར་གྱི་ཤེས་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པས་ང་ཚོར་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེས་གཞན་མང་པོ་ཞིག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་།
གཞན་ཡང་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐད་གསར་འགོད་པས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་ལན་ཕེབས་དོན། ཏིན་ཞོ་ཕིན་གྱིས་ངོས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་པ་(emissary)ཞིག་བརྒྱུད་ནས་་“ བོད་རང་བཙན་མ་ཡིན་པའི་གནད་དོན་གང་ཡིན་ཡང་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག་གི་རེད།”ཅེས་བརྗོད་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༠ ལོ་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ནང་འབྲེལ་བ་དེ་ཆད་པ་དང་། ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་བ་སླར་ཡང་མཐུད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་འབྲེལ་བ་སླར་ཡང་ཆད་པ་རེད།
ངོས་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་ཡོད་པ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་པེ་ཅིན་ལ་ཕེབས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་ནང་པ་ས་ཡ་མང་པོས་ངོས་ཀྱི་ས་ནས་ཆོས་ཉན་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕེ་རི་སི་རུ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞིས་ཅིན་ཕིན་གྱིས་ཀྱང་ནང་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཁྲོད་འགན་ཆེན་པོ་ལེན་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་སླར་ཡང་བསྐྱར་བཤད་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ནས་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ ༡༠༠༠ ལྷག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང་།
གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་སྲིད་གཞུང་གིས་དམ་དྲག་བྱེད་པ་ནི་དུས་ལས་ཡོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་ཙམ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་མི་རིགས་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གཉིས་གར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མི་རིགས་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གསུམ་ལ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་རེད་ལ། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་འོག་ཡུག་གཅིག་ལ་བཀག་ནས་དམ་དྲག་བྱེད་པ་ནི་བཟང་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ཤིག་རེད། ངོས་ཀྱིས་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། མ་ཁེ་སིའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་སྲོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ལའེ་ཉིན་གྱི་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་སྡུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡིས་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་བཏང་བ་རེད། ཅེས་དང་།
༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་གསར་འགོད་པས་བཀའ་འདྲི་ཞིག་ཞུས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དེའི་སྐོར་སུ་ཤེས་སམ་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དབང་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་སྤོབས་པ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དང་བླངས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བའི་སྐོར་ལ་བཀའ་གནང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ས་སྐྱ་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཁོ་ན་ཆགས་ཀྱི་རེད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་ཡིན་ཟེར་བ་དང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡང་སྲིད་ཡིན་ཟེར་བ་མེད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་རྣམ་པའི་གསུང་རབ་ད་ལྟའང་འཛམ་གླིང་ནང་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། ཅེས་དང་། ་དོན། འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་མི་སྒེར་གཅིག་གི་འདོད་ཕྱོགས་ཙམ་མ་རེད། དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡང་དག་པ་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་དཀྱིལ་ཤར་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་གསལ་རེད། དྲག་པོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་མི་སུ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་དང་།
ད་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནི་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དང་ནང་བསམ་པའི་ཡར་རྒྱས་གཉིས་ཀ་འཛོམས་པའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པས། ནང་བསམ་བློའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མིའི་མྱོང་ཚོར་གྱི་བྱེད་ལས་སོགས་ལ་ད་དུང་ཡིན་ནའང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེའི་ཐད་ལ་ད་ལྟའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་ལ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཡར་འཇུག་ཆེད་ཐབས་ལམ་གྱི་སློབ་དེབ་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཀོད་ཟིན་ཡོད། ཕྱི་དངོས་པོ་དང་ནང་བསམ་པའི་ཡར་རྒྱས་གཉིས་ཀར་དམིགས་པའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད།
དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་སུ་སྔར་ལས་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ངོས་ཀྱི་མི་ཐོག་འདིར་མཐོང་དཀའ་ཡང་། མི་རབས་གཞོན་པ་ཚོར་ནང་བསམ་པའི་རིན་ཐང་དེ་ཚོ་ངོ་སྤྲོད་དང་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཞི་བདེ་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། མིས་བཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་མིས་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་རེ་བ་རེད།
འཆམ་མཐུན་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མི་གཞན་ལ་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གུས་ཞབས་དང་བཅས་སེམས་ཁུར་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡིས་ཕན་ཚུན་དབར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གཞི་རྩ་འདིང་རྒྱུ་དང་། ཡིད་ཆེས་སླེབས་པ་ནི་འཆམ་མཐུན་གྱི་གཞི་རྩ་རེད། ཉེ་ཆར་BBC གསར་འགྱུར་ནས་གནས་ཚུལ་ཐོས་པར་འཛམ་གླིང་གི་མི་སེར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མཁན་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་མང་དུ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དགའ་སྤོབས་སྐྱེས་དགོས་པ་དང་། བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་དང་།
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཉིང་རྡུལ་གཡུགས་སའི་ཉི་ཧོང་གི་ཧེ་རོ་ཤེ་མར་(Hiroshima)འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྐོར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནས་གླེང་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཐོག་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་དགོངས་ཚུལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དེ་ཕེབས་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། འཇར་མན་དང་ཉི་ཧོང་གཉིས་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ཐལ་བར་བསྒྱུར་ཀྱང་བློ་སྤོབས་མ་ཉམས་པར་སླར་ཡང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སོ་སོ་གཏོར་མཁན་ལ་ཞེ་འཁོན་མེད་པ་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་དགའ་སྣང་ཡོང་གཞི་ཞིག་རེད། ཅེས་དང་།
དེང་སང་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་མང་པོས་རྒྱ་ནག་ལ་གུས་གུས་ཞུམ་ཞུམ་བྱེད་པ་དེས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་མཛད་དཀའ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་མེ་མདའི་སྟོབས་ཤུགས་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞིག་བོད་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་པ་རེད། བོད་པ་ཚོ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པ་དེ་ཡིས་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་རྒན་ངོས་རང་ཡང་བསམ་པ་གུ་ཡངས་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།


text:
གློག་འཕྲིན། jigmeberi@gmail.com
ལག་ཐོགས། 91-8953123301
སྐད་འཕྲིན། 8953123301
ངོ་དེབ། beri jigme wangyal
ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རིན་ཐང་རགས་ཙམ་གླེང་པ།
___བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྤྱི་བཤད།
སྙན་འཇེབས་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་༎
རྣ་བའི་ནགས་ཀླུང་འགྲིམ་པའི་མོད་ཉིད་ལ༎
ཡིད་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་འཇོ་མཛད་པ༎
འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྲགས་པའི་བ་དན་དཀར༎
གངས་ཅན་པའི་སྔ་རབས་མཁས་པ་ཚོས། ལྷ་ཆོས་དང་མི་ཆོས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསླབ་བྱའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་སྲོལ་བྱུང་ཞིང་། དེའི་ཁུངས་ནི་འཕགས་ཡུལ་མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ། ཆོས་ལུགས་དང་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀ་གདམས་པའི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བསྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ། ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་ཞེས་པ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། ཞེས་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདོགས་པའི་མིང་ཚིག་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་སེམས། དེ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མི་ཆོས་གཉིས་ཀའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལུགས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པས། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཞེས་འདོགས་པ་ནས། གངས་ཅན་པ་ཚོས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལེགས་བཤད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཞིག་འདོགས་པའི་སྲོལ་བྱུང་། སྤྱིར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ སུ་བྷཱ་ཥི་ཏ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ནི་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་དག་གིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། དུས་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །[1]ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། ལེགས་པ་རྣམ་པར་བཅུ་ཡི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡི་སྒྲ་དོན་ཡིན་མོད། དེ་ལྟར་ནའང་སྐབས་འདིར་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྤང་བླང་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་ལེགས་བཤད་འདོགས་པའི་འབྲུ་དོན་གཞིར་བྱས་པས། དེས་ན་བསླབ་བྱ་དང་ལུགས། ལེགས་བཤད་རྣམས་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བགྲང་རུང་བ་སེམས།
བོད་དུ་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་བསྟན་བཅོས་ཆེས་ཐོག་མ་བྱུང་བ་ནི། ལྷ་ཆོས་དགེ་བཅུ་དང་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཙན་པོའི་ཞལ་ལྕེ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཟེར་ན་ཆོག་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་དེ་ཉིད་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ཁོངས་སུ་འདུ་ཡང་། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གྲས་སུ་བགྲང་བ་ད་ཕན་མ་བྱུང་བ་སེམས། དེས་ན་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བྱུང་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཅུང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཐོག་མ་དེ་ནི།  >[2] མདོ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་ཐོན་པ་ད་ལྟའང་མཇལ་དུ་ཡོད། འདིའི་བརྗོད་དོན་ནི་ཕུ་བོ་དང་ནུ་བོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དྲི་བ་དང་དྲི་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཡ་རབས་དང་མ་རབས། སྤང་བྱ་བླང་བྱ། དགེ་བ་དང་སྡིག་པ། མཁས་པ་དང་བླུན་པོ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ། བཟང་པོ་དང་ངན་པ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་རྣམ་གྲངས་རྣམས། དཔེ་དང་སྒྲུང་ཅི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ གནའ་བོའི་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་རྣམ་པ་དང་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཤེས་རིག་སོགས་མངོན་པར་གསལ་བར་འཁོད་ཅིང་། ཁྱོན་བསྡོམས་དྲི་བ་དོན་ཚན་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་དང་དེའི་དྲིས་ལན་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་དེ་གྲུབ་པར་བྱས་འདུག། འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་གྲགས་ཆེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཡིན་ཟེར་དགོས་པ་འདྲ།
བོད་སིལ་བུའི་དུས་རབས་སྐབས། འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བསླབ་བྱ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ》[3]ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ནག་ཚོང་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་བལ་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ཁར་འབྲོམ་གྱིས་སྐྱེལ་མ་མཛད་དེ་གྱེས་མཇལ་གནང་སྐབས་སུ་ཐོལ་བྱུང་དུ་གདམས་པ་ཡིན་ཚུལ་བསླབ་བྱ་དེའི་མགོ་ན་གསལ། འདི་ནི་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་སེམས་ན་ཉར། འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་མི་ཆོས་ལུས་ངག་ལ་འཆང་དགོས་པའི་གནད་དོན་རྩ་འཛིན་བྱས་པའི་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་ཟབ་པའི་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན། དུས་རབས་དེའི་ནང་འདི་རིགས་ལ་བསླབ་བྱ་ཞུ་བ་ལས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་སྲོལ་བྱུང་མེད་པ་འདྲ།
བོད་བླ་མའི་དུས་རབས་སྐབས་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་《བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་》ལ་བརྟེན་ནས་《ལེགས་བཤད་འཕྲུལ་གྱི་དྲ་བ》[4]ཞེས་པ། རྩོམ་ལུས་ཚིགས་ལྷུག་གི་རང་བཞིན་ཅན། གོ་བདེ་ལ་ཉན་སླ་བ། ཚིག་བསྡུས་ལ་དོན་རྒྱས་པ། དོན་དྲིལ་ཞིང་གནད་ལ་འཁེལ་བ། ཆོས་དང་མཐུན་ལ་སྲིད་དང་འཚམ་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་མཛད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་མགོར་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོམ་གཞི་བྱས་ནས་《ལུགས་ཟུང་བསླབ་བྱ་མུ་ཐི་ལེའ་ཕྲེང་བ》ཞེས་པ་མཛད། དེ་ནི་སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཆེད་དུ་སྐུལ་བ་ལྟར་མཛད་པས། གཙོ་ཆེ་བ་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་དང་། དགྲ་འགོག་གཉེན་སྐྱོང་། རང་སྲུང་གཞན་ཕུང་། བརྟན་ལྷིངས་བག་ཕེབས། དགྲ་དོགས་གཉེན་སྲུང་། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ། མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད། གཡོ་ཁྲམ་རྫུན་སྒྲིག་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགྲ་བོ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཐབས་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་རེ་རེ་བཞིན། མི་ཆོས་རིང་ལུགས་ལ་དགོས་ངེས་པའི་བསླབ་བྱ་རིམ་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན། དུས་ཕྱིས་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་བསླབ་བྱ་ཡང་ཁུངས་བཅོལ་ས་འདི་ཚོ་ཡིན། དེས་ན་གོང་གསལ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ནི། བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སྐབས་ནས་བྱུང་བའི་བོད་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ཟེར་དགོས་པ་འདྲ།
《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་》མཛད་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་དག་གི་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་སྒོ་བསྟུན་པའི་སྲོལ་བྱུང་སྣང་བས། དེ་ལྟར་ན་འདིར་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱུང་རིམ་ཡང་རགས་ཙམ་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེར་མཐོང་། རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་གྱི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེས་ཐོག་མ་ནི་《རྒྱུད་ལྔ་པ(པཉྩ་ཏནྟྲ)》[5]ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། དེ་ཉིད་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡན་མན་ནས་སིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར། བར་ལམ་ནས་ཨ་རབ་དང་། ལེ་ཊིན་སྐད་ཡིག་ཏུའང་བསྒྱུར། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་སྐད་ཐོག་ཏུ་བསྒྱུར་བས་རྒྱ་ནག་ཏུའང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་སླེབས། ལྷག་པར་དེང་སང་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ཏུའང་བསྒྱུར་བར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གང་སར་དཔེ་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པས། ནུབ་ཕྱོགས་སུའང་ཁྱབ་བརྡལ་ཆེས་ཆེར་སོང་། འདི་ཉིད་ད་བར་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད། དེའི་ནང་གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་བླང་དོར་བསླབ་བྱ་གལ་གནད་ཆེ་བ་མང་པོ་ཞིག་སྒྲུང་དང་། སྒྲུང་གི་ནང་དུའང་སྒྲུང་གི་བང་རིམ་བསྒྲིགས་ནས་བསྟན་པས། རང་རེའི་མེས་པོ་ཚོའི་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་བ་བཤད་པའི་ནང་གི་སྒྲུང་དང་ཁོག་འདྲ་བ་སྙམ་སྟེ། གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒྲུང་ཐུང་རེ་རེའི་ཁོག་ཏུ། འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་དོན་སྙིང་རེ་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་འཐོན་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་རྗེས་འཕགས་ཡུལ་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནི། 《ཕན་པའི་མན་ངག (ཧི་ཏོ་པ་དེ་ཤ)》[6] ཅེས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ཉིད་ལས་མཁས་པའི་དབང་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཨཱཙཱརྱ་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་གྲུབ་ཀྱིས་གྲོགས་ལ་ཕན་པའི་ལེའུ་ཙམ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བས་བོད་རང་གིས་ལྟ་བའི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ལས་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་བཞུགས་མེད།
འཕགས་ཡུལ་གྱི་ལེགས་བཤད་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རང་རེའི་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་པ་ཕབ་ནས་ད་ལྟའི་བསྟན་འགྱུར་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ནི།
1. སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་《ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ》ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སརྦ་ཛྙཱ་དེ་ཝ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱི་འགྱུར།
2. 《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ》ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཡེ་ཤེས་སྡེའི་འགྱུར།
3. 《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་བོ་གསོ་བའི་ཐིགས་པ》ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡེ་ཤེས་སྡེའི་འགྱུར།
4. 《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད》ཅེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སྦས་པས་མཛད་པ། ཟ་ཧོར་གྱི་མཁན་པོ་ཛྙཱ་ན་ཤཱནྟི་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོ་སྡེའི་འགྱུར།
5. 《ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་བ》ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་མཛད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ན་ཡ་ཙནྡྲ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྱུར།
6. 《དྲི་མ་མེད་པའི་དྲིས་ལན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ》ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྙན་དངགས་མཁན་གྱི་དམ་པ་སློབ་དཔོན་དོན་ཡོད་འཆར་གྱིས་མཛད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་མ་ལ་གུཔྟ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་འགྱུར།
7. 《ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་བྷཱ་ཀ་ར་ཤྲཱི་མི་ཏྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་འགྱུར།
8. 《མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱ་ཙཱརྱ་དྷརྨ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤཱ་ཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱི་འགྱུར།[7] བཅས་ཡིན།
བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སྐབས་ནས་བོད་རང་གི་བསླབ་བྱའི་གཞུང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་གར་ནས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བོད་བསྒྱུར་གྱི་མགོ་འཛུགས་བྱས་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས་དང་། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ། ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་རྣམས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་། ལྷག་མ་གཞན་རྣམས་ནི་བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན།
ཚིག་གི་འགྲོས་དང་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསྒྱུར་གཞུང་དེ་དག་དང་བསྟུན་ཏེ། བོད་རང་གི་སྔོན་བྱུང་བསླབ་བྱའི་ཁ་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་འདྲེས་པར་བྱས་ནས། འཕགས་བོད་བསླབ་བྱའི་གཞུང་ལུགས་ཕལ་པོ་ཆེའི་གདམས་པའི་ཆུ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུའང་ཆ་ཚང་ལ་གནད་དུ་འཁེལ་བ་དེ་འདྲ་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་མི་ཆོས་གཉིས་ཀའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ལྟ་བུ་ནི་《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་》ཉག་གཅིག་ཡིན། ས་པཎ་གྱིས་ལེགས་བཤད་འདི་ཉིད་མ་མཛད་པའི་སྔོན་དུ། འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་《བསླབ་བྱ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ》ཞེས་པ་ལུགས་གཉིས་ཀའི་གནད་ལ་ལྷ་ཆོས་དང་མཐུན་ལ་མི་ཆོས་དང་འཚམས་པའི་ལེགས་བཤད་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་ནའང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དེ་ཙམ་རྒྱུགས་མི་ཆེ།
བོད་སིལ་བུའི་དུས་རབས་ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་བར་གངས་ཅན་པའི་མཁས་གྲུབ་རིམ་བྱོན་གི་ཁྲོད་ནས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་མགོ་ཁུངས་སམ། ཡང་ན་སྒྲོམ་གཞིའི་དཔེ་ལྟ་ཞུ་ས་གཙོ་བོ་ནི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཉག་གཅིག་ཡིན་ལ། དེའི་ཁ་སྣོན་ཞབས་སྣོན་ལྟ་བུར་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་རེ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷན་པ་བཏབ་པ་ཙམ་ལས། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ལས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ལེགས་བཤད་གསར་པ་ཞིག་ད་ཕན་སུས་ཀྱང་མཛད་པ་བྱུང་མྱོང་མེད།
ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་རགས་དཔྱོད།
(1) ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི།
འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་བའི་གཞུང་ལ།
རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་ཞིང་། །
འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ལེགས་བསྒྲུབ་པ། །
དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཞིག །
བཤད་པ་འདི་ནི་ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་གཏེར། །
ཞེས་རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་བ་དང་འབྲེལ་ནས་གཞུང་ཧྲིལ་པོའི་བརྗོད་གཞི་ངོ་སྤྲོད་གནང་བའི་སྐབས། རིག་པས་དཔྱོད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་། ལུགས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་སྟེ། དམ་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་འཛིན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཐབས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་ཏེ། ལྷ་ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་རབ་བྱེད་བརྒྱད་དང་། དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་རབ་བྱེད་གཅིག་སྟེ། རབ་བྱེད་དགུའི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་ལྷ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། ལྷ་ཆོས་ལས་འབྱུང་བའི་དཀོན་མཆོག་དང་། ལས་འབྲས་རྩིས་མེད་གཏོང་བའི་མི་ཆོས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་ལུགས། མི་ཡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཇིག་རྟེན་མིའི་ཁྲོད་ན་འགྲོ་ཆག་ཉལ་འདུག་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་། དཀར་ནག་དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར། ལེགས་ཉེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་བླུན་པོའི་ས་མཚམས། ཡ་རབས་དང་མ་རབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། བཟང་སྤྱོད་དང་ངན་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར། རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་བཅད་མཚམས། བྱ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྟངས་འཛིན། དམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་བརྟག་པ་བཅས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་བསྡུས་ཡོད། མདོར་ན་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མགོ་ཁུངས་གང་ལ་གཏུགས་སའི་སྔོན་བྱོན་འཕགས་བོད་མཁས་པས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐད། ཆ་ཚང་ལ་སྣེ་འཛོམས་པ་འདི་གོང་ན་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་ཞིང་། འདི་ཉིད་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་བསྒྲིགས་པའི་གངས་ཅན་པའི་ཕྱི་རབས་མཁས་པ་ཚོས་བྱས་པའི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ལྕགས་ཤིང་རྡོ་ཡི་ལུགས་ཟུང་བསླབ་བྱའི་ལེགས་བཤད་མང་དུ་བྱུང་བའི་ཁྲོད་དུའང་། བརྗོད་གཞིའི་ཆ་ལག་འདིའི་གོང་ན་སོར་གང་ཙམ་ཡང་ཐོན་མཁན་ད་ཕན་བྱུང་མྱོང་མེད༎
(2) ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྩོམ་ལུས།
བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སྐབས་ཀྱི་ >ལྟ་བུ་ཚིག་ལྷུག་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ། དྲི་བ་དང་དྲིས་ལན་གྱི་རྣམ་པས་སྲོག་ཞུགས་ཤིང་། བཀས་བཅད་རིམ་པར་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཐ་སྙད་དང་དབྱངས་གསལ་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་ལས་མི་འགོང་བའི་ཚིག་སྦྱོར་ཅན་ཡིན། བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ས་པཎ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཕྲུལ་གྱི་དྲྭ་བ་ཡང་། བཀས་བཅད་གསུམ་པའི་རྗེས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཐ་སྙད་དབྱངས་གསལ་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་གཞི་འཛིན་གནང་བ་ཕུད། དེ་བྱིངས་ལྷུག་པའི་ལུས་པ། རྩོམ་པའི་འགྲོས་ནི་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་འདྲ་བ་ཡིན། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་སྐབས་སུ་༸གོང་ས་ལྔ་པའི་མུ་ཐི་ལའི་ཕྲེང་བ་དང་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ >སོགས་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་ལྷུག་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རྩོམ་འགྲོས་དང་ཁ་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ། ལེགས་བཤད་འདིའི་ཚིག་སྦྱོར་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྡེབ་སྦྱོར་རིག་པའི་འགྲོས་ལ་དཔེ་བཀབ་ནས། རྒྱ་གར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་ལྟར། ལུས་ལ་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཚིགས་བཅད་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཚིགས་རྐང་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཚེག་བར་མང་ཉུང་དོ་མཉམ་པའི་ཐོག ། གྲོལ་བ་དང་། འདུས་པ། རིགས། མཛོད་བཅས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ཆིངས་ཆེན་པོ་བཞི་ལས། གྲོལ་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཁོ་ནར་སྤྱོད་དེ། ཚིགས་རྐང་བཞི་ལ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་རྣམ་གཞག་བརྟན་སྲུང་ཐོག །ཚིགས་བཅད་རེ་རེའི་ནང་དུ་བརྗོད་དོན་རེ་རེ་རྫོགས་པར་བསྡུས་པས། རྩོམ་ལུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་འདོད་མའི་རྩོམ་རིག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་གི་ས་མཚམས་ཐོག་མར་འབྱེད་པའི་རྡོ་རིང་ཡང་འདི་ཉིད་ཟེར་ན་མི་ཆོག་པ་མེད་དེ། འདིའི་གོང་གི་བོད་རིགས་མཁས་པ་ཚོས་མཛད་པའི་རྩོམ་ཆོས་གཞི་ཆའི་ཆ་ནས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ཞིང་། གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཚེག་བར་མང་ཉུང་ངེས་མེད་ཀྱི་ཚིག་རྐང་དང་། ཚིག་རྐང་མང་ཉུང་ངེས་མེད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་འགྲུབ་པའི་སྲོལ་ཁོ་ན་དར་སྲོལ་ཆེ་བ་ད་ལྟར་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཆོས་ཚོར་གཟིགས་ན་མཁྱེན་ངེས་ཡིན།
(3) ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་མཛེས་དཔྱོད།
དེ་ཡང་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རྩོམ་པ་པོའི་ངོས་ནས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཉམས་དང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། མཛེས་དཔྱོད་ནི་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ཚོར་གྱི་སྣང་བརྙན་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན། པོ་ལན་གྱི་མཛེས་རིག་མཁས་པ་ཨིནགྷརཊན་[8]གྱིས། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ནི། རྩོམ་ཡིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གནས་ཤིང་མངོན་པའི་ཆོས་ཤིག་དང་། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ནི་ཀློག་མཁན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་ལ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་བློས་ལྟ་ཀློག་སྐབས་གཞི་ནས་མངོན་གྱི་ཡོད་པར་འདོད། ཅེས་པ་ལྟར། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ནས་བཤད་ན། རྒྱ་གར་སྙན་ངག་གྱི་ཉམས་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ། དཔེ་དོན་སྦྱོར་སྟངས་དང་། ཉམས་འགྱུར་བསྟན་སྟངས། གང་ཐད་ནས་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་ལུགས་ནས་འབྱུང་བའི་སྒྲ་དོན་ཅི་རིགས་པའི་རྒྱན་གྱིས། དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་འགྲོས་ལས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གསར་གཏོད་མཛད་པའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་གྱུར་ཡོད་ལ། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ནའང་། སྐབས་དེའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་རང་དབང་མེད་པར་ཟུག་ཅིང་། ཟུག་པ་ཙམ་དུ་མི་སྡོད་པར་མངར་སྐྱུར་ཅི་རིགས་པའི་ཚོར་སྣང་གིས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་འབུར་དུ་འཐོན་པ་སྣང་སྟེ། ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་དང་། དགོན་སྡེ་གདུང་རབས་བར། ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་ཕྱོགས་རླུང་གཡོ་བའི་དུས་རབས་དེའི་ནང་དུའང་། ཆོས་ལུགས་ལྟ་གྲུབ་རིས་སུ་མ་བཅད་པར་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བལྟ་སའི་མེ་ལོང་གཅིག་པོའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད། མདོར་ན་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ངག་རིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཀློག་པ་པོའི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་རྩོམ་རིག་འདི་ནི། སྐབས་དེར་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྙན་དངགས་ཀྱི་བྱ་སྐད་དང་པོ་དེ་ཡིན་ཟེར་ན་ཆོག་སྙམ།
(4) ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཁུངས་གང་ལ་བརྟེན་པ།
ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁུངས་ནི། གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སྐབས་ནས་བྱུང་བའི་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་སོགས་བོད་རང་གི་བསླབ་བྱ་དང་། འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་འཕྲེང་བ་སོགས་ཁུངས་རྒྱ་གར་ལ་བརྟེན་པའི་བོད་ཀྱི་རང་རྩོམ་ལེགས་ཁག་གི་ལེགས་ཆ་བླངས་ཤིང་། གཙོ་ཆེ་བ་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་《ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་དང》། 《སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས》། 《ཤེས་རབས་སྡོང་བུ》། གཞན་ཡང་《ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་བ》དང་《དྲིས་ལན་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་》《ཙཱཎཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་》སོགས་འཕགས་ཡུལ་པའི་གྲགས་ཅན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚོའི་བརྗོད་དོན་སྙིང་པོ་ཁོག་སྒྲིག་ནས་མཛད་ཅིང་། ཚིག་སྦྱོར་ཡང་སྐབས་འགར་ཁ་འགྲོ་འབུགས་འགྲོ་ལྟ་བུའི་གཅིག་པ་རང་བྱས་ན་བསྒྲིགས་པར་མཛད་འདུག །འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བསླབ་བྱའི་ལེགས་བཤད་གྲགས་ཅན་ཕལ་ཆེ་བའི་ཉིང་ཁུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཆེ་བ་གསལ་བྱེད་ལས། བརྐུ་རྩོམ་དང་བཤུ་རྩོམ་གྱི་དཔང་རྟགས་སུ་མི་རུང་བ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་གདོང་ཐོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལ། དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་བཤུ་རྩོམ་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་པར་སུན་འབྱིན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚུལ་[9]ལ་གཟིགས་ན་མཁྱེན་ངེས།
(5) ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་ཁྱབ་ཚད།
ས་པཎ་ལེགས་བཤད་ཆེན་མོ་འདི་ཉིད། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་གསར་དུ་རྩོམ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་མ་འགོར་བར། དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་གསར་རྙིང་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་སྤྱིའི་གཟིགས་དཔེ་ཉག་གཅིག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་མི་གཅིག་པ་འབྲི་ཁུང་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེ་གཏེར་གྱི་འགྲེལ་བ》མཛད། ཕྱིས་ནས་ས་པཎ་སྐུ་དངོས་ཀྱི་དག་བཅོས་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་སྣང་ལྷག་པར་བརྟས། འདི་ནི་ས་པཎ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཡིན་ལ་ཁུངས་བཙན་ཤོས་དེ་ཡིན་ཟེར་ནའང་འགྲིགས། དེ་རྗེས་《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང》དང་། 《ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་གྱི་དོན་འགྲེལ་བློ་གསལ་འབྱུང་བའི་བསྟི་གནས》སོགས་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང་། རྩ་འགྲེལ་དེ་དག་གི་ཆུ་རླབས་དང་རླུང་རླབས་མཐོ་སྒང་གི་མདོ་དབུས་སྐོར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་སྟེ། མཁས་བླུན་ཀུན་གྱི་ཁ་ན་ལེགས་བཤད་འདིའི་ཚིག་འབྲུ་རེ་གཉིས་བགྲང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་མེད་པའི་ཚོད་དུ་གྱུར། ལྷག་པར་དུས་ཕྱིས་ནས་བོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་སོག་གི་ས་ཁུལ་རྣམས་སུའང་ཆེས་ཆེར་ཁྱབ་ཅིང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ཆ་ཚང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཅིང་དཔེ་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པས། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་རིགས་ལས་མི་འབོར་རྡབ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་མང་བའི་རྒྱ་རིགས་མི་དམངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་དང་། ད་དུང་སིང་གྷ་པུར་དང་། མ་ལེཤིཡ། ཐེ་ཝན་སོགས་རྒྱ་ཡིག་དང་རྒྱ་སྐད་སྨྲ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ལུང་པ་ཕལ་ཆེར་ལེགས་བཤད་འདིས་ཁྱབ་ཡོད། ལོ་རབས་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ཏུ་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་པས། སྐྲ་སེར་པོ་དང་སྣ་འབིག་འབིག་གི་བསམ་བློ་བ་དང་ཚན་རིག་པ་ཚོའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་གོམ་སྒྲ་དང་མཉམ་དུ། རང་རེའི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་འདི་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཁྲི་ཁྲག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་ཀླད་པའི་གྲུ་ཟུར་ནས་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛུལ་བཞིན་ཡོད།
(6) ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུངས་པའི་བོད་ཀྱི་ལེགས་བཤད།
འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད》མཛད་པས། གངས་ཁྲོད་དུ་ལུགས་གཉིས་མི་འགལ་བའི་མི་ཆོས་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕན་རླབས་ཆེས་ཆེར་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་ཚུལ་ལུགས་གསལ་པོ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཕྱིས་བྱོན་མཁས་གྲུབ་སྐྱེས་ཆེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཀྱང་། ས་པཎ་ལེགས་བཤད་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས། དེའི་སྒང་ལ་ཡུལ་དུས་གནས་བབ་དང་འཚམ་པའི་དཔེ་དོན་མི་ཉུང་བ་རེ་ཡང་གསར་བསྣན་གྱིས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་མཛད། ས་པཎ་ལེགས་བཤད་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་པོ་དེ། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་མཛད་པའི་《དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད》ཡིན། དེ་ནི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་དང་ཁོག་འདྲ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་བླུན་པོའི་རྣམ་དབྱེ་འབུར་དུ་བཏོན་ཅིང་། དཔེ་མཚོན་ཐད་འདུལ་བ་སོགས་བཀའ་བསྟན་ལས་བྱུང་བའི་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲུང་དང་། བོད་རང་གི་གཏམ་བརྒྱུད་དང་སྒྲུང་གིས་ཀྱང་རྒྱན་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་པར་བཞིན་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་《ཆུ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ལུགས་གཉིས་རླབས་ཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན》དང་《ཤིང་གི་བསྟན་བཅོས་ལུགས་གཉིས་ཡལ་འདབ་བརྒྱ་ལྡན》། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་《ལུགས་ཟུང་བསླབ་བྱ་མུ་ཐི་ལའི་ཕྲེང་བ》། དཀྱིལ་ཟུར་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་སྦྱིན་པའི་《ལེགས་བཤད་རླུང་གི་བསྟན་བཅོས》།[10] པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་《ལེགས་བཤད་སའི་བསྟན་བཅོས》། འཇུ་མི་ཕམ་པའི་《རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》། ནམ་ཆི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་《མེ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ཐར་ལམ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》དང་། 《ལྕགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་བཤད་དགོས་འདོད་འགུག་པའི་ལྕགས་ཀྱུ》། 《རིན་པོ་ཆེའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་བཤད་དབང་གི་རྒྱལ་པོ》། [11]མཁས་དབང་རྡོ་བུམ་རིན་པོ་ཆེའི་《རྡོ་ཡི་བསྟན་བཅོས》།[12] ལྕང་སྐྱ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་《བསླབ་བྱ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ》། 《ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བླང་དོར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསླབ་བྱ་གཅེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པ》། 《ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རབ་གསལ》སོགས། བསླབ་བྱའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀུན་གྱི་ཆུ་བརྒྱའི་འབྱུང་ཁུངས་། ཤིང་བརྒྱའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཡིན། གོང་གསལ་བགྲངས་པ་དེ་དག་ནི་ཅུང་གྲགས་ཆེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཡིན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ནི་བགྲངས་པ་མི་ནུས་སོ༎ ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་། 《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད》དང་། 《དགའ་ལྡན་ལེགས་བཤད》། 《ཆུ་ཤིང་བསྟན་བཅོས》། 《རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》བཞི་ལ་གངས་ཅན་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ།
གང་གི་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་ག་ནས།།
ཞལ་ཆབ་ཟོལ་གྱི་འཐོར་བའི་ཐིགས་པ་ཙམ༎
སྙིང་ལ་སིམ་པའི་དགའ་སྟོན་ཅུང་སྒྲོགས་པ༎
འདི་ཀོ་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །
དཔྱོད་ལྡན་སློབ་མ་དོན་གྲུབ་དཔལ་ལྡན་གྱིས་སྐུལ་བ་ལྟར། དང་བ་ཆེན་པོས་དགེ་མིང་ཟུར་ཙམ་འདྲེན་པ་བེ་རི་འཇིགས་མེད་ཀྱིས། གནས་མཆོག་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བའི་ནགས་འདབས་ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་པོའི་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཚན་ཁང་དུ། སྤྱི་ལོ ༢༠༡༢། ༡༢། ༢༡། ཉིན་བྲིས་པ་དགེ །
[1] སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ལས། སེམས་ཙམ་པོད《ཤི》པ། P 32B1
[2]  >ཏུན་ཧོང་ས་ཕུག་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་ཡིག P.T.1283 པ་ལ་གསལ།
[3] 《བསླབ་བྱ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ》། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། ཚིགས་བཅད་ཧྲིལ་པོ་ ༣༤ ཡོད། ཉེ་སྔོན་ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་གཅེས་བཏུས་པོད་ཕྲེང་ ༢༧ པ། 《ལེགས་བཤང་ལུགས་ཀྱི་བསླ་བྱའི་དཔེ་ཚོགས》(ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་རབ་གླིང་གིས་ཞུ་སྒྲིག་གནང་བ)ནང་དུའང་བཀོད་འདུག P. 1-4.
[4] ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ་ན་བཞུགས།
[5] 《རྒྱུད་ལྔ་པ》སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་མ་ཚུགས་སྔོན་ནམ་ཡང་ན་དུས་རབས་དང་པོ་ཡན་མན་དུ། ཝིཤྣུ་ཤརྨཱ་སྟེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྙན་ངག་པ་ཁྱབ་འཇུག་སྐྱིད་ཀྱིས་བརྩམས་པ་གྲགས་ཤིང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཙ་ན་ཀ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་དང་གཅིག་ཡིན་པའང་བཤད། དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་བ་དེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་པར་བསྐྲུན་བྱས་འདུག །
[6] 《ཕན་པའི་མན་ངག (ཧི་ཏོ་པ་དེ་ཤ)》ཝིཤྣུ་ཤརྨཱ་སྟེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྙན་ངག་པ་ཁྱབ་འཇུག་སྐྱིད་ཀྱིས་བརྩམས་པ་གྲགས།
[7] 《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》བདུན་པོ་འདི་དག་ནི། སྡེ་དགེ་བསྟན་ལས་བཟོ་རིག 《ཧེ 》ནང་གསལ།
[8] ཨིནགྷརཊན། པོ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཛེས་རིག་མཁས་པ་ ཨིནགྷརཊན(ཕྱི་ལོ་(༡༨༩༣_༡༩༧༠ )། རྩོམ་ཡིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་དང་མཛེས་དཔྱོད་རིན་ཐང་གི་དབྱེ་འབྱེད་ཕྲ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།
[9] རྩོད་ལན་རྣོ་ལྕགས་ཐོགས་མདའ། ལྡི་ལི་པར་མ།
[10] དཀྱིལ་ཟུར་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (༡༨༢༡-༡༨༩༠)བཀྲས་ལྷུན་དཀྱིལ་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་ཟུར་དང་། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན་པས། དཀྱིལ་ཟུར་ཡོངས་འཛིན་དུ་གྲགས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་ཆ་ཚང་ལ། 《ལུགས་ཟུང་བ་དན་གཡོ་བའི་ལེགས་བཤད་རླུང་གི་བསྟན་བཅོས》ཞེས་ཞུ།
[11] ནམ་ཆི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས། (༡༨༨༢-༡༩༤༦)རེབ་སྐོང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་རྒྱལ་རྩེར་ཞི་བར་གཤེགས། ཁོང་གི་ལེགས་བཤད་ཁག་གསུམ་དང་རྩོམ་པ་པོའི་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཙམ། རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་གནང་བའི་ ༢༠༡༠ ལོ་《གཏམ་ཚོགས》འདོན་ཐེངས་དང་པོའི་ནང་གསལ་བར་བཀོད་འདུག །
[12] 《རྡོ་ཡི་བསྟན་བཅོས》། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་གསར་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། མནའ་དེང་གཉིས་འཚམ་གྱི་བསླབ་བྱ་གནད་ལ་འཁེལ་ཞིང་དུས་ལ་རན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་གནང་འདུག


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར།
ལེའུ་ལྔ་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ལྷག་པའི་མཁྱེན་ཡོན།
སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་ནམ་ཡང་ཁོང་རང་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞིག་གམ། དམིགས་བསལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་ཞལ་བཞེས་གནང་གི་མེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་གི་དཔེ་མཚོན་དགོས་པའི་ཚེ། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། ང་ཚོས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སོང་བའི་འདས་དོན་གཅིག་པུར་བལྟ་མི་དགོས་པར་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་དམ་པ་སེར་ཀོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་དཔེ་མཚོན་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས། ཁོང་གི་ཡབ་དམ་པ་མཆོག་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེར་རབ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐབས་ནས་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་ཡོད་པ་སྟེ། དེར་ཁོང་གིས་གསང་ཡུམ་དང་ལྷན་དུསེམས་གནས་ཕྲ་ཤོས་སུ་སྙེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གནད་ཁྱད་པར་བ་དག་ལ་ཉམས་ལེན་གནང་ཐུབ། དེ་འདྲའི་ཉམས་རྟོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་མཐོན་པོར་སོན་པའི་སྐབས་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོའི་ཆ་ལག་ལ་དབང་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་དང་ལྷན་ཕྱི་ནང་གི་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གཉི་གར་དབང་སྒྱུར་ཐུབ་ཞིག་དགོས། ཁོང་གི་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པས་སྤྱིར་ཁོང་ཉིད་དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་གནང་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་སེར་ཀོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་དང་མཚན་མ་བཀའ་འདྲི་གནང་བས། ཁོང་གིས་གཡག་གི་རྭ་ཅོར་མདུད་པ་བསྐྱོན་ནས་སྤྱན་འབུལ་ཞུས། ༸གོང་ས་མཆོག་ཐུགས་མགུ་ནས་ཁོང་ལ་གནས་སྐབས་འདིར་ཉམས་ལེན་གནང་བའི་ཚེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་ཆོག་པའི་བཀའ་ཁྲོལ་གནང། རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་སེམས་མནན་པའི་ཐོག་ནས་གསུངས་དོན། ཁོང་ཚོས་རྭ་ཅོ་དེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་གཟིམ་ཁང་དུ་བུ་ཕྲུག་ཞིག་དང་འདྲ་བར་གཅེས་ཉར་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
སེར་ཀོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ལོ་ཙ་བ་རྗེ་བཙུན་མར་པའི་ཡང་སྲིད་ཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཡོད། སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་ཡབ་དམ་པའི་རྒྱུད་པ་འཛིན་རྒྱུར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་སྟེ། མར་པ་ལོ་ཙ་བའིཐུགས་སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེའི་ཡང་སྲིད་ལྟ་བུར་སྣང། འོན་ཀྱང་གནད་དོན་འདི་རིན་པོ་ཆེས་ང་ལ་ཚར་གཅིག་ཀྱང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་གསུངས་མྱོང་མེད། ཁོང་གིས་ཡབ་དམ་པ་དང་ཁོང་ཉིད་བསྡུར་བ་ནམ་ཡང་གནང་གི་མེད། དེ་ལྟ་ནའང། རིན་པོ་ཆེའི་གསང་རྒྱ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོར་དབང་བསྒྱུར་བ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་དག་ལྡན་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་དང་ཐུགས་འདྲིས་ཆེ་བ་རྣམས་ལས་གོ་དོན་གསལ་དུ་གྱུར། རིན་པོ་ཆེའི་མནལ་རང་དབང་དུ་གཟིམ་ནུས་ལུགས་འདིས་དེའི་རྟགས་མཚན་ཁ་ཤས་བསྟན་པ་རེད། ཐེངས་ཤིག་ཝི་སི་ཀོན་སིན་ (Wisconsin) ནང་གི་མལ་ཌི་སིན་ (Madison) དུ་འཕྲོད་བསྟེན་བརྟག་དཔྱད་ཅིག་གི་དོནདུ་རིན་པོ་ཆེར་སྙིང་གི་འཕར་ཚད་ལ་གཟིགས་དགོས་བྱུང་བ་རེད། བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཆེད་མར་གན་རྐྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཁོང་ནུས་ཤུགས་ཅན་དང་གྲུང་ཤ་དོད་པོ་ཡོད་ནའང། སྨན་པས་རིན་པོ་ཆེར་སྐུ་ལྷོད་ལྷོད་གནང་དགོས་པའི་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དང་སྐར་ཆ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་ཁོང་གིས་རྔུར་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་མནལ་ཁུག་སོང།
དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་མ་འོངས་མངོན་གཟིགས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཚོར་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་རྣམས་མཐོང་ཐུབ་པ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེ་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཤེས་གཉེན་གནང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ ད་དུང་ཁོང་གིས་སྐབས་རེ་རྒྱལ་ཡུམ་ཆེན་མོ་དབུས་པའི་ཡབ་གཞིས་ཚང་གིས་སྐུ་འཁོར་ཁ་ཤས་ལ་སློབ་སྟོན་གནང་གི་ཡོད། སྤྱིར་རིན་པོ་ཆེས་གདན་ཐོབ་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་མཇལ་འཕྲད་ཕུད་དེ་མིན་སྙན་སེང་སྔོན་དུ་མ་གནང་བར་ནམ་ཡང་རྒྱལ་ཡུམ་ཆེན་མོར་མཇལ་བཅར་དུ་ཕེབས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང། རྒྱལ་ཡུམ་མཆོག་སྐུ་མ་གཤེགས་པའི་སྔོན་ཙམ་ལ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་ཡུམ་གྱི་གནས་སྟངས་གཟིགས་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་རྩི་མེད་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་མཐའ་མའི་མཇལ་འཕྲད་གནང་བར་ཕེབས་པ་རེད།
ཐེངས་ཤིག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཧྥ་རན་སི་ (France) ནང་གི་ལཱ་ཝོར་ (Lavaur) དུ་བཛྲ་ཡོ་གི་ཎིའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། པེ་རི་སི་ (Paris) ལ་མ་ཐོན་གོང་ཉིན་འགའ་ཤས་བར་གསེང་རེད་འདུག །གྲོགས་པོ་ཐུགས་འཕྲད་ཆེད་ང་སྔོན་ཙམ་ལ་ཐོན་འདོད་བྱུང་བ་དང་མི་ཞིག་གིས་ང་ལ་རིན་མེད་ཐོག་མོ་ཊའི་ནང་བླུག་རྒྱུ་བྱས་བྱུང། ངས་པེ་རི་སི་ལ་ཐོན་རྒྱུ་བཀའ་ཁྲོལ་ཞུས་པའི་སྐབས་རིན་པོ་ཆེས་ང་ལ་དཔེ་ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་གཟའ་ཟླ་བར་པེ་རི་སི་ལ་ཐོན་མཁན་རེད་པཱ། ཞེས་གསུངས། ངས་རིན་པོ་ཆེར་ མིན། མིན། ང་སང་ཉིན་གཟའ་ཉི་མར་ཐོན་མཁན་ཡིན། ཞེས་ཞུས་སྐབས་རིན་པོ་ཆེས་བསྐྱར་དུ་དཔེ་ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་གཟའ་ཟླ་བར་ཐོན་མཁན་རེད་པཱ། ཞེས་གསུངས། དེས་ན་ངས་རིན་པོ་ཆེར་ གཟའ་ཉི་མར་ཐོན་ན་མི་འགྲིག་པ་འདྲ་འདུག་གམ། དེའི་ཚབ་ཏུ་གཟའ་ཟླ་ཕྱིར་འགྱངས་ཞུས་ན། ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་རིན་པོ་ཆེས་བཞད་མོ་བཞད་དེ་ མ་རེད། མ་རེད། གནད་དོན་ཆེ་བ་གང་ཡང་མིན་འདུག །ཅེས་གསུངས་བྱུང།
དེ་ནས་རེས་གཟའ་ཉི་མར་ངས་པེ་རི་སི་ལ་ཐོན་པ་ཡིན། ལམ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་སྣུམ་འཁོར་འཕྲོ་བརླག་ཕྱིན་སོང། ཧྥ་རན་སི་ནང་རེས་གཟའ་ཉི་མར་སྣུམ་འཁོར་བཟོ་བཅོས་ཁང་སྒོ་རྒྱག་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་མཚན་གཅིག་གྲོང་གསེབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་བསྡད་དགོས་བྱུང། ང་ཚོས་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཞོགས་པ་སྣུམ་འཁོར་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ཏེ། རིན་པོ་ཆེས་མ་འོངས་སྔོན་གཟིགས་གནང་བ་བཞིན་ང་པེ་རི་སི་ལ་རེས་གཟའ་ཟླ་བར་འབྱོར་བྱུང།
སྐབས་རེ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱང་ཐག་རིང་པོར་གཟིགས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་མངོན་གསུམ་དུ་བསྟན་གནང་གི་རེད། ཉིན་གཅིག་དྷ་རམ་ས་ལར་ཊུ་ཤི་ཏ་བསྙེན་མཚམས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཆོ་ག་ཞིག་གི་དབུ་བཞུགས་ཏུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་རེད། སྣུམ་འཁོར་བསྙེན་མཚམས་ཁང་དུ་འབྱོར་མ་ཐག་རིན་པོ་ཆེས་ མགྱོགས་པོ་བགྱིད་དང། མཆོད་ཁང་ལ་བལྟ་བར་འགྲོ། ཡང་ལཱ་ཞིག་ལྷུང་འདུག ཅེས་གསུངས་སོང། འགན་འཛིན་གྱིས་ཡར་བརྒྱུགས་ནས་བལྟས་པའི་སྐབས་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་ལཱ་ཞིག་འགྱེལ་ནས་མེ་འབར་ལ་ཁད་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་མཐོང་འདུག །
རིན་པོ་ཆེས་མི་རྣམས་དང་ཁོང་ཉིད་ལས་འབྲེལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོར་ཐུབ་པ་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་སྐབས་འགར་ངོ་འདྲིས་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མ་ཞུས་པར་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པ་བསྟན། ཐེངས་གཅིག་ཝི་སི་ཀོན་སིན་ནང་གི་མལ་ཌི་སིན་དུ་ངའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་ཐེངས་དང་པོར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མཇལ་བར་སླེབས། ངའི་གྲོགས་པོས་རྒྱུན་གཏན་གྱི་བྱེད་སྟངས་ལྟར་བྱས་ནའང། ང་གཉིས་སུས་ཀྱང་ཁོའི་སོ་མ་ར་ཙ་འཐེན་པའི་གོམས་གཤིས་སྙན་སྒྲོན་མ་ཞུས་པར། རིན་པོ་ཆེས་ངའི་གྲོགས་པོར་དུག་རྫས་འཐེན་རྒྱུ་ངེས་པར་དུ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས། དེས་ཁོའི་ཡར་རྒྱས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རིན་པོ་ཆེས་མཇལ་འཕྲད་གནང་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཡོངས་ནས་་སོ་མ་ར་ཙའི་སྐོར་ལ་བསླབ་བྱ་གནང་ཡུལ་གྱི་གང་ཟག་གཅིག་པུ་དེ་ངའི་གྲོགས་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
རིན་པོ་ཆེས་མི་གཞན་མང་པོའི་རྒྱུད་ལ་གནོད་གཞི་ཅན་གྱི་གོམས་གཤིས་དང་འདོད་ཕྱོགས་ཡོད་པ་གཟིགས་ནའང། ཁོང་ཚོའི་ནོར་བ་དང་འཁྲུལ་བ་ཐེར་འདོན་གནང་རྒྱུར་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱུན་དུ་ཐབས་བྱུས་མཁས་པོ་ཞིག་ཡིན། ཐེངས་ཤིག་རིན་པོ་ཆེ་བལ་ཡུལ་ལ་ཟླ་ཤས་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་བའི་རིང་ང་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒེར་གྱི་དཀའ་ངལ་འགའ་འཕྲད་བྱུང། ང་ཚོ་བསྐྱར་དུ་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མཇལ་འཛོམས་བྱུང། དེ་དུས་ང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་འབྲེལ་ལ་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་བཞིན་ཡོད། རིན་པོ་ཆེས་རྣམ་དཔྱོད་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་ངའི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཚུལ་དེ་ཡོངས་སུ་གླེན་རྟགས་ཅན་ཡིན་པ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པར། ངས་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་བཞིན་པའི་ཕྱག་དཔེ་ཞལ་ཕྱེ་ནས་ཤོག་ལྷེ་ཨ་ལོག་བརྒྱབ་བཞིན་དུ་ཚིག་རྐང་འགའ་ཞིག་ལ་ཕྱག་མཛུབ་གཏད་དེ་དེའི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་གནང་བྱུང། ཚིག་དེ་དག་ནི་ཏག་ཏག་ང་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག །རིན་པོ་ཆེས་ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་རྫོགས་འགྲེལ་པ་གནང་སྟེ་གནས་སྟངས་བཅོས་པའི་བྱ་ཐབས་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་གནང་བྱུང།
ཐེངས་ཤིག་ལོ་ན་བགྲེས་པའི་སུད་སི་ཕྱུག་བདག་བུད་མེད་ཅིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཛུ་རིག་ནང་གི་ཁང་འགྲེམ་ཚོང་ཁང་སྟེ། ཚོང་རྫས་རིན་གོང་ཆེ་ཤོས་དང་ཁྲ་ཁྲ་སིལ་སིལ་ཚ་ཤོས་ཞིག་ཏུ་དལ་གཏོང་སྣུམ་འཁོར་ (taxi) ནང་གདན་དྲངས། ཚོང་ཁང་དེ་ལས་མར་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ་རིན་པོ་ཆེས་དེའི་ནང་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་སུ་གཅིག་ལའང་དགོས་པའི་ཅ་དངོས་མེད་པའི་བཤད་པ་བསྐྱོན་པ་གནང། རིན་པོ་ཆེས་ཁོ་མོར་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་བར་དུ་འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོར་བསྡད་པ་ཡིན་ན། མི་མང་དཀྱུས་མ་ཚོའི་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་སྟངས་མཐོང་རྒྱུར་དགོད་བྲོ་པོ་ཞིག་ཡོང་ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང་སོང། བུད་མེད་དེས་སྐྱེངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁོ་མོས་མོ་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོའི་ནང་འགྲོ་མྱོང་མེད་པ་དང་དེ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཚུལ་ལམ། གང་ནས་མར་བཤོལ་དགོས་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད་པའི་ངོས་ལེན་བྱས། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནས་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་གཤིས་འཇམ་པོའི་ངང་ཁོ་མོར་དཀྱུས་མའི་འཚོ་བ་ལས་ཆོད་པའི་མོ་རང་གི་རྒྱང་ཐག་བསྟན་གནང་བ་རེད།
ཡང་དུས་ཚོད་གཞན་ཞིག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཛུ་རིག་ཉེ་འགྲམ་ཏུ་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པའི་ཁང་བཟང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་བཞུགས་གནང་རྒྱུར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་རེད། དེའི་ནང་གི་སྦྱིན་བདག་སྐྱེས་སྨན་དེ་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཧ་ཅང་མི་སྐྱིད་པའི་ཚོར་སྣང་ཡོད་འདུག །ཁོ་མོས་ཤིང་བེ་དོའི་པང་ལེབ་བསྒྲིགས་པའི་དཔེ་མཛོད་གཟིམ་ཁང་དེའི་ནང་བརྗིད་ཉམས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གཟིམ་ཁང་ཡིན་པར་བརྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་སར་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་རེད། རིན་པོ་ཆེས་བུད་མེད་དེར་ཁོང་ཉིད་གུར་གྱི་ནང་བཞུགས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་ཚུལ་དང་། ཁོ་མོའི་བྱ་གཡབ་ལས་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རྭའི་མཛེས་སྡུག་གི་རྣམ་པ་དང་། དེའི་འོག་གི་མཚེའུ་ཡི་རྣམ་པ་གཟིགས་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེའི་ནང་བཞུགས་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་བྱུང་བར་གསུངས། དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་ཁོང་གིས་བུད་མེད་དེར་མོ་རང་གི་ཁང་བཟང་ལས་ཐོབ་པའི་སྤྲོ་བ་སྟབས་བདེ་དེ་ལས་མང་བར་ལོངས་སྤྱོད་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཕན་པ་བསྒྲུབས།
རིན་པོ་ཆེས་གཞན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པར་གཞིགས་ནས་ཁོང་ཚོར་ཕན་པ་བསྒྲུབས་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཨི་ཊ་ལི་ (Italy) ནང་གི་པཱོ་མཱ་ཡ་ (Pomaia) དུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འཐོབ་པའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་སྒྲོལ་མ་སེར་པོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆེེད་རྗེས་གནང་གནང་བའི་སྐབས། རིན་པོ་ཆེས་ཨི་ཊ་ལིའི་རི་མོ་བ་དབུལ་པོ་ཞིག་ལ་ཆོ་ག་དེའི་ཆེད་ལྷ་སྐུར་ཚོན་རྩི་གཏོང་དུ་བཅུག །དེ་འདྲ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རི་མོ་བ་དེར་སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དེ་ལས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་རྒྱུར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཤུགས་ཆེ་གསོག་ཐུབ་པར་གྱུར། ཆོས་ཚོགས་དེ་རང་ལ་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས་ན་སོ་གཞོན་པའི་མི། ཕ་མའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་འཆར་རྐུ་འཕྲོག་ཤོར་བ་དེར་དངུལ་གྱི་འབུལ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གནང། གནང་སྦྱིན་དེས་ཁོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་དཔལ་འབྱོར་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། བོད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་སོ་སོའི་ནུས་པར་སེམས་ཤུགས་སམ། གདེང་ཚོད་མེད་པའི་ཉེ་བའི་སློབ་མ་དབྱིན་ཇི་ཨ་ལཱན་ཊུར་ཎེར་ (Alan Turner) ་ལ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཡིག་གིི་གསལ་བྱེད་ཀ་ཁ་ག་ང་ལ་སོགས་པའི་ལྗགས་ལུང་གནང་ནས་མ་འོངས་པའི་ཆེད་བག་ཆགས་བཞག་གནང་བ་དང། ངའི་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པའི་དུས་རིན་པོ་ཆེས་ང་དང་ལྷན་དུ་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ལ་བལྟ་བསྡུར་གནང་རྒྱུའི་དབུ་འཛུགས་གནང་བ་དང་། ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་ཚིག་སྒྲུབ་བཟོ་རུ་བཅུག་གནང་བྱུང།
རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམ་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།་ཁོང་གིས་རྟག་ཏུ་གསུངས་དོན་དུ། གཞན་གྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་ཕུལ་ཀྱང་ལེན་དགོས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་འབུལ་བ་མ་བླངས་ཚེ་མི་དེའི་སེམས་ལ་ཕོག་དུག་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པ་དང་བླངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་སྐབས་སུའོ། སྤྱིར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མངར་ཆའི་རིགས་ལ་མཉེས་པོ་མེད་ནའང། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་གིས་ཆེད་དུ་མངགས་ནས་ཁོང་ལ་ཀེག་ (cake) ཅིག་བཟོས་ཡོད་ཚེ། ཁོང་གིས་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དེའི་དུམ་བུ་གཅིག་མཆོད་གནང་གི་རེད། དོན་ལ་གལ་ཏེ་མི་དེའི་རང་གི་ཡིད་ཆེས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཚེ་རིན་པོ་ཆེས་ངག་དབང་ལ་ཁ་ཟས་ལམ་སྟོན་ (recipe) འབྲི་རུ་བཅུག་གནང་གི་ཡོད།
གོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཚང་མའི་ཐོག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་་ཧ་ཅང་གིས་ཐུགས་རྒྱུད་ཡངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་གནས་མང་ལ་མཁས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གདན་དྲངས་མཁན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ས་སྐྱ་དང། བཀའ་བརྒྱུད། རྙིང་མ། དགེ་ལུགས་ཛེན་ (Zen)། གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་ (Theravada) སོགས་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཁོང་གིས་དེའི་ཐུན་མིན་གྱི་ལུགས་བཞིན་དུ་གསུང་ཆོས་གནང་གི་ཡོད། གནང་ཚུལ་དེས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ར་བ་ལས་བརྒལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐེངས་ཤིག་ཨི་ཊ་ལི་ནང་གི་མི་ལཱན་དུ་རྣམ་དག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ (Catholic) ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་ད་ནས་ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ངས་ཡེ་ཤུའི་མཆོད་ཁང་དུ་སོང་ན་འགྲིག་གམ། ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་སོང་བས། རིན་པོ་ཆེས་ཁྱེད་རང་གིས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པར་བློ་རྩེ་གཏད་ཚེ་དེ་ལ་མི་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་བསླབ་སྡོམ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་དམ། ཞེས་བཀའ་ལན་གནང་སོང།། །།
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (40%)


text:
༄༅༎ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ཉིན། བཞུགས་སྒར་ཀིརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བོད་གནས་འབྲེལ་མཐུད་པ་གྲྭ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང་ཀ་ཉག་ཚེ་རིང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་བཏང་བ་ལྟར་ན། དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་གྱི་བོད་ནང་གི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥།༢༠ ཐོག་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་འབྲིང་བའི་སུམ་མདོ་དགོན་གྱི་རང་ལོ་ ༢༤ ཡིན་པའི་གྲྭ་དཀོན་མཆོག་འཕེལ་རྒྱས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་མདུན་དུ། “༧རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོ་བརྟན་པར་ཤོག རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། ཀིརྟི་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། བོད་གཞིས་བྱེས་ལྷན་འཛོམས་ཡོང་དགོས”་ཞེས་པའི་འབོད་ཚིག་སྒྲོག་བཞིན་ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་སྟེ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག
ཁོང་གིས་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གཏོང་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་མཐའ་འཁོར་དུ་གྲྭ་མང་གིས་བསྐོར་ནས། “བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་གཏེར།། གངས་ཅན་བསྟན་འཛིན་ཀུན་གྱི་གཙུག་གི་རྒྱན། འཇིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ།། བླ་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་ནས།། གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་བསམ་དོན་ལྷུན་འགྲུབ་ཤོག” ཅེས་པ་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས་འུར་འདོན་གནང་ཡོད་འདུག དེ་རྗེས་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་ཁོ་རང་གི་གྲྭ་ཤག་ཏུ་གདན་དྲངས་ཏེ་གྲྭ་མང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་སྨོན་ལམ་གསུངས་དང་གསུང་མུས་ཡིན་འདུག
ཁོང་ནི་མཛོད་དགེ་རྫོང་འབྲིང་བ་ཞང་གོས་བརྡ་སྡེ་བའི་ཕ་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་དང་མ་སྒྲོལ་མ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བུ་ཡིན་པ་དང་། ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་འབྲིང་བའི་སུམ་མདོ་དགོན་དུ་ཆོས་ཞུགས་བྱས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་པར་དཔེ་ཆ་ལྟ་རུ་ཡོང་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་ཁ་དོག་གོང་མའི་ནང་དུ་སྒྲིག་ཞུགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་གནང་མུས་ཡིན་འདུག ཁོང་ལ་ཕ་མ་གཉིས་དང་སྤུན་སྲིང་སོགས་ནང་མི་དགུ་ཡོད་འདུག
དེ་མིན། སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་པ་དང་ཅུང་ཐག་རིང་བའི་ལྷ་སྡེ་དག་སྟག་ཚང་ལྷ་མོར་ཡོང་རྒྱུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་ཆོས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ།
པོའོ་ལན་ཌི། བྷོག། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན།
དམ་ཆོས་ནི་མི་ཚེའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཆེད་དུ་ཡིན།
དེ་རིང་དགོང་དྲོ་ངས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་འདོད་བྱུང། ༼དྷར་མ་༽ དམ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི་སྔོན་འགོག་ཐབས་ལམ་ཞིག་ལ་གོ། དེ་ནི་ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ལ་གཟུར་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོ་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ནང་ཞུགས་རྒྱུར་ཐོག་མར་བྱེད་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོར་མི་ཚེའི་ནང་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་གྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེའི་རྗེས་སུ་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ནི་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་རོགས་བྱེད་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་པ་དེ་ཡིན།
དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ནི་སྐྱིད་པོ་ཚོར་ཡས་ཙམ་ཞིག་གམ་དབྱིངས་ལས་ (hobby) ཡག་པོ་ཞིག་འོང་བའམ། ཡང་ན་དཔེ་གསར་བྱེད་རྒྱུའམ་དེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་མིན། དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ནི་ང་ཚོ་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་དོན་ནི། དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་ང་ཚོས་དེ་སྐྱིད་ཉམས་ཅན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཤེས་དགོས། ང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་མི་ལེགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ང་ཚོས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་དངོས་སུ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། དེ་དག་ལ་ཟུར་དུ་མ་བྲོས་པར་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ད་ལྟ་ང་ཚོ་དེ་དག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སེམས་པའི་བསམ་ཕྱོགས་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས།
ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོར་མངོན་ཐུབ། དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེར་ང་ཚོ་ཚང་མས་གོམས་འདྲིས་ཡོད། ང་ཚོར་ཉེན་སྲུང་མེད་པ་སྟེ། གཞན་དང་ང་ཚོའི་འབྲེལ་ལམ་ནང་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད། ང་ཚོར་གཞན་ལས་དབེན་པའི་སེམས་ཚོར་སླེབས། ང་ཚོར་སོ་སོའི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་སྣང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད། དེ་དག་ནི་ང་ཚོར་རྒྱུན་གཏན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོར་སོ་སོའི་ནང་མི་དང་ཕ་མ་གཉིས་ན་བ་དང་རྒས་པའི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོར་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནད་ན་ཚ་དང་རྒས་པའི་སྐབས་སུ་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དང། གལ་ཏེ་ང་ཚོ་ལོ་ན་གཞོན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ང་ཚོར་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་ཅི་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། འཚོ་ཐབས་ཇི་ལྟར་བསྟེན་དགོས་པ། ཕྱོགས་གང་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་ཐབས་ལམ་འཚོལ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་འདྲ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་ལ་ལྟ་དགོས་པ་ཡིན།
རྨོངས་པ།
ནང་ཆོས་ནང་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི། ང་ཚོ་ཚང་མས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་དག་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ལས་བྱུང་བ་རྩ་བ་ནས་མིན། དཀའ་ངལ་དེ་དག་གི་འབྱུང་རྩ་ང་ཚོ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད། དེ་ནི་སེམས་ནང་གི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་གང་ཟག་ཕལ་མོ་ཆེས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་ཁས་ལེན་བྱེད་དཀའ་བ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོ་མང་ཆེ་བས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་དེ་གང་ཟག་གཞན་ནམ་ཕྱིའི་གནས་སྟངས་ལ་ཁག་དཀྲི་འདོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ང་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་དེ་ཁྱེད་རང་གིས་བྱས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་ང་ལ་ཁ་པར་བཏང་མ་སོང། ཁྱེད་རང་གིས་ང་ལ་ཁ་ཡ་བྱས་མ་བྱུང། ཁྱེད་རང་ང་ལ་བརྩེ་བ་མི་འདུག དེ་དག་ཚང་མ་ཁྱེད་རང་གི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཅེས་ང་ཚོའི་སེམས་ལ་འཆར་གྱི་ཡོད། ཡང་ན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཕ་མར་ཁག་དཀྲི་འདོགས་པ་ནི། ང་ཚོ་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་སུ་སོ་སོའི་ཕ་མས་གང་ཞིག་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་ཐོག་ལའོ། ཡང་ན། ང་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་སམ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས། ཡང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་ལ་ཁག་དཀྲི་འདོགས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་སུ་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བའི་ནང་གནས་དོན་དེ་དག་གིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་སྨོས་མེད་དུ་སོང། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་མིན། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ལས་གཏིང་རིང་བའི་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་ང་ཚོའི་ནང་དུ་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་བསམ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་ང་ཚོའི་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །
གལ་ཏེ་ང་ཚོར་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་པའི་ལྟ་བ་གསལ་པོར་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་འཚོལ་འདོད་ཡོད་ན། བདག་གིས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་སྐབས། ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་འབྱུང་རྩ་འཚོལ་བ་དང། དེ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྗེས་ནང་སེམས་ནས་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། ནང་སེམས་ལ་བརྟག་པ་དང་དཀའ་ངལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་འཚོལ་བའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་དུས་ང་རང་མི་ངན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ངས་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་ནས་མི་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་ཐོག་གཞི་རྩ་བྱས་མེད། ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་སེམས་ནང་ཙམ་ནས་གར་ཡོད་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། གང་ལ་ཞེ་ན། ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པས་དེ་དག་སེལ་འདོད་ཡོད་པ་དང། དེ་དག་གི་འབྱུང་རྩ་གཙོ་བོ་ནི་ང་ཚོའི་སོ་སོའི་བསམ་ཕྱོགས་ཡིན་པ་རེད། ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྐྱེན་རྩ་ནི་སོ་སོའི་རྨོངས་པ་ཡིན་པར་གསུངས། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གང་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་པར་ང་ཚོར་རྨོངས་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་གོ་རྟོགས་མི་ནོར་བ་ཞིག་འབྱུང་ནས་དེ་ཇི་ལྟར་བཅོས་ཐུབ་ཚུལ་གསར་དུ་རྙེད་པ་བྱེད་དགོས་དེ་ཡིན།
ང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྨོངས་པ་དེ་ཅི་ཞིག་ལ་སྐྱེ་གི་ཡོད་དམ། དེ་ནི་གནས་སྟངས་ཁ་ཤས་ཤིག་ལ་སྐྱེ་གི་ཡོད་པ་རེད། གཅིག་ནི་བྱ་སྤྱོད་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་རེད། ང་ཚོའི་བསམ་བློར་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ལམ་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཚེ་མཇུག་འབྲས་གང་ཡང་མི་འོང་བར་སེམས། དཔེར་ན། ང་ཚོའི་སེམས་ལ། ང་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་དང་། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁ་ཡ་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཚེ། དེ་ལ་དགེ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད། ཅེས་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ནོར་བ་རེད། དེ་ནི་རྨོངས་པ་རེད། ཡང་ན་ང་ཚོའི་སེམས་ལ་ང་ཚོས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པའམ་སྤྱོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཁྱེར་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་འབྱུང་སྲིད་པར་དཀའ་བའི་མཇུག་འབྲས་ངེས་ཅན་ཞིག་འོང་གི་ཡོད་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་དེའི་དོད་དུ་ཁྱེད་རང་གིས་ང་ལ་བརྩེ་བ་སྤྲོད་ངེས། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་ལག་རྟགས་ཡག་པོ་ཞིག་ཉོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གིས་ང་ལ་བརྩེ་བ་མི་སྤྲོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་དང་ལྷན་དུ་ང་ཚོར་སོ་སོའི་ལས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་མི་སྲིད་པའི་མཇུག་འབྲས་ཤིག་འོང་བའི་སྣང་བ་འཆར་གྱི་ཡོད་པའམ། དེ་དག་གི་མཇུག་འབྲས་འོང་སྲིད་པ་ལས་ལྷག་པའི་མཇུག་འབྲས་ཞིག་འོང་རྒྱུར་སེམས་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་དེ་དག་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད། ད་དུང་ང་ཚོའི་སེམས་ལ་བྱ་དངོས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་ཁོ་ན་འོང་སྲིད་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་དེ་དག་དེའི་ཕྱོགས་འགལ་ཏག་ཏག་འོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ང་ཚོར་སྐྱིད་པོ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པས་ང་ཚོའི་སེམས་ལ་སྐྱིད་པོ་འོང་བའི་ཐབས་ལམ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ར་བཟི་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེས་བདེ་བ་འོང་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་བས་མང་བ་སྐྲུན་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
ང་ཚོ་རྨོངས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་ང་ཚོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་། གཞན་ཇི་ལྟར་གནས་པ། འཛམ་གླིང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། ང་ཚོ་ལོ་ན་རྒ་བ་དང་ན་བའི་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་སྐྱིད་པོ་འོང་གི་མེད། འོན་ཀྱང་མིའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོས་རེ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ང་ཚོ་ལོ་ན་གཞོན་པའི་དུས་མ་ཤི་ཚེ་མིའི་རིགས་ནི་ན་བ་དང་ལོ་ན་རྒ་ཡི་ཡོད། དེ་ནི་ཧང་སངས་ཧོན་ཐོར་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་མིན། མེ་ལོང་ནང་ནས་སོ་སོའི་མགོ་ལ་སྐྲ་དཀར་མཐོང་འགོ་ཚུགས་པའི་སྐབས་ང་ཚོ་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་དང་དེ་ལ་ཧང་སངས་སངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། འདི་ནི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མིན་པ་དང་འཛམ་གླིང་ཇི་ལྟར་གནས་ཡོད་པ་དང་ང་ཚོ་ཇི་ལྟར་གནས་ཡོད་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའོ། །
ང་ཚོར་ལོ་ན་རྒ་བཞིན་པར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། དེ་ལ་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ང་ཚོས་དོན་དངོས་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་པར་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་འགྱུར་ནས་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། གཞོན་སོ་དོད་པོ་དང་ཡིད་འཕྲོག་པོ་འོང་བའི་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བདེ་འཇགས་འོང་བར་ང་ཚོས་རེ་བ་བྱེད་པའི་བྱ་དངོས་རྣམས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཞན་གྱི་དོ་སྣང་དང་བརྩེ་བ། དམིགས་བསལ་དུ་ང་ཚོས་ཡིད་འཕྲོག་པོ་མཐོང་བའི་ལོ་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་དོ་སྣང་དང་བརྩེ་བ་འཐོབ་ཐབས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། ནད་རྟགས་ (syndrome) དེ་དག་གི་རྒྱབ་ཏུ་རང་ཉིད་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་སྟེ། རང་ཉིད་སའི་གོ་ལའི་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་རྨོངས་པ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་གནས་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཚང་མས་རང་ཉིད་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པ་དང། རང་ཉིད་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པོ་མཐོང་བ་དང་དགའ་པོ་བྱེད་དགོས་པར་སེམས་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པོ་མི་མཐོང་བ་དང་དགའ་པོ་མ་བྱས་ཚེ། དེས་ང་ཚོ་སེམས་མི་སྐྱིད་པ་བཟོ་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་སྣང་མེད་བཏང་བ་སྟེ། ང་ཚོར་གཞན་གྱིས་སོ་སོ་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པོ་མཐོང་འདོད་ཡོད་པའི་སྐབས་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་ནས་མིན་ནའང་བྱེད་སྟངས་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོས་སོ་སོར་དོ་སྣང་མ་སྤྲད་ཚེ། དེས་ང་ཚོར་དེ་བས་སེམས་མི་སྐྱིད་པ་བཟོ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་ལྟ་བུར་མི་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ན་རང་ཉིད་ལ་མི་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བྱེད་མི་ཉན་པའོ། །
མི་ཚང་མས་སོ་སོར་དགའ་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་ང་ཚོའི་རེ་འདོད་དེ་ནི་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་རེ་བ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་དོན་དངོས་མིན། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པོ་དང་སོ་སོར་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པའི་རྨོངས་པ་དང་། འཐོབ་རེ། འདོད་ཆགས་བཅས་གཞི་རྩར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་འོག་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གནས་ཡོད། ང་ཚོའི་སེམས་ལ་སོ་སོ་གལ་ཆེ་ཤོས་དང་བརྩེ་ཤོས་ཏེ། ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པས་གལ་ཏེ་ཁོའམ་མོས་རང་ཉིད་ལ་དགའ་པོ་མ་བྱས་ཚེ་མི་དེ་ལ་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད་པར་སེམས། ཡང་ན་དེ་ལས་ཐབས་སྡུག་པ་ཞིག་ནི། མི་གཞན་དེས་རང་ཉིད་ལ་མི་དགའ་བ་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཞིག་སོ་སོར་ཡོད་པའི་དོགས་པ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པར་བརྟེན་ང་ཚོར་མི་སྐྱིད་པ་དང་ནག་ཉེས་ཚོར་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་བྱིས་བློའི་རང་བཞིན་ནོ། །
གནད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོས་དོན་ཡིན། གནས་སྟངས་ཅི་ཞིག་འཕྲད་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ནའང་འདྲ། བདེ་འཇགས་མེད་པ་ཚོར་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཡང་ང་ཚོས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། རང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དེ་དག་གི་རྒྱབ་ཏུ་རྨོངས་པ་གང་དུ་ཡོད་མེད་འཚོལ་དགོས། དེ་ལྟ་ནའང། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སོ་སོའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་བརྟག་བཞིན་པའི་སྐབས་རྨོངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ང་ཚོ་གཅིག་པུ་མིན་པ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། མི་གཞན་ལའང་རྨོངས་པ་དེ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། གྲུབ་དོན་ནི། གང་ཟག་གཞན་དེས་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཤིང། རང་ཉིད་ཀྱིས་གང་བྱེད་བཞིན་པ་ཐམས་ཅད་འགྲིག་པ་དང་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་གཞན་དེས་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཞེས་ང་ཚོས་བརྗོད་མི་ཉན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་དེ་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད། གང་ལ་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བཤད་ན་རང་ཉིད་བློས་གཏོང་གིས་གཞན་ལས་བསྟུན་མཁས་བྱས་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི་ཡོད། སྤྱིར་གང་ཟག་གཞན་དེ་ཉན་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཞིག་དགོས་པ་སྨོས་མེད་དུ་སོང་ནའང། ང་ཚོས་གུ་ཡངས་པོའི་ཐོག་ནས་གང་ཟག་གཞན་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཉི་ག་རྨོངས་ཡོད་པ་དེ་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་ཕྱོགས་གཉི་གར་འབྲེལ་ལམ་ནང་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་པར་གཉི་གས་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཐད་ལ་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཕྱོགས་གཉི་གའི་རྨོངས་པ་སེལ་དགོས། དེ་ནི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ཤོས་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན།
དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྔོན་དུ་དེའི་དོན་རྟོགས་པ།
ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་ལ་རིགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད། སྒྱུ་མ་སྟོན་སྟངས་སྦྱོང་བ་བཞིན་ཆོས་བྱེད་ཚུལ་ལ་ལམ་སྟོན་འཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆ་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མིན། ཉམས་ལེན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེས་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཇི་ལྟར་འོང་ཚུལ་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་དུས་དང་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཚུལ་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་དེའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཚོད་དཔག་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། འདིའི་དོན་ནི་ཉམས་ལེན་ཚད་མཐོ་པོ་ནས་འགོ་འཛུགས་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་གནས་རིམ་དང་པོ་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་རྨང་གཞི་འདིང་བས་དམ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་ལས་ཉམས་ལེན་ཅི་ཡང་རུང་བར་གང་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ཤེས་སོ། །
གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་སྨན་སྤྲད་ན་དེ་གཏོང་དགོས་པ་ཙམ་ལས་དེས་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུལ་མ་དྲིས་ཞེས་བརྗོད་པའི་གསུང་ཆོས་ང་ཚོས་ཀློག་གི་ཡོད་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན། དེ་ནི་བསླབ་བྱའི་ཆ་ཤས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང། ང་ཚོས་དེའི་མཐར་ལྷུང་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས། མཐའ་ནི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཙམ་དང་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཐབས་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་ང་ཚོས་ཅི་ཞིག་སྦྱངས་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ཏུ་མི་འགེལ་བ་དེ་ཡིན། ང་ཚོར་མཐའ་སྤོང་འདོད་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང། མཐའ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པས་ང་ཚོས་དེ་གཅིག་ཤོས་དང་མཚུངས་པར་སྤོང་དགོས། ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་ཞིག་དང་འབྲེལ་བའི་དམ་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཁ་ཤས་ཐོས་པའི་དུས་རྨོངས་དད་དང་འབྲེལ་ནས་སོ་སོས་ཅི་ཞིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའམ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་རྟོགས་གང་ཡང་མེད་པར་དེ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། མཐར་ལྷུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་ནི་ཉིན་རིའི་འཚོ་བའི་ནང་ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་འགེལ་དགོས་པ་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་དངོས་སུ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་གང་ཡང་རུང་བའི་རྒྱབ་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་སྟེ། དེའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཚུལ་དང་དེའི་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཤེས་ཚེ། དེས་ན་ང་ཚོར་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་འགེལ་དགོས་མིན་སློབ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་མི་དགོས། ང་ཚོར་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པས་ང་ཚོ་སོ་སོས་ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །
ང་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་དུས་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་པ་ཙམ་མིན་པར་ད་དུང་ང་ཚོར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེ་སེལ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་བཞིན་ཡོད། ལེ་ལོ་དང་རང་གཅེས་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། ལས་འབྲེལ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་ལ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བའམ། ཡང་ན། ངས་ཁྱེད་རང་གི་དཀའ་ངལ་གང་ཡིན་ཤེས་ཀྱི་མེད་པས་རོགས་རམ་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཤེས་ཀྱི་མིན་འདུག་ཅེས་ཟེར། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་རྒྱུར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཚང་མ་རྨོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། རང་ཉིད་དཀོན་མཆོག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་དགོས་པ་གཅིག་པུ་ནི་གཞན་དེའི་དཀའ་ངལ་ཡོངས་རྫོགས་སེལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཏེ་དེས་གཞན་དེའི་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་མི་སེལ་ཚེ། གཞན་དེར་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཡོད། གཞན་དེས་དེ་ཡག་པོ་བྱས་མེད་པས་གཞན་དེའི་ནག་ཉེས་ཡིན་ཞེས་སེམས་པའི་རྨོངས་པ་ཞིག་གམ། ཡང་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ནག་ཉེས་ཡིན། གང་ལ་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དེའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་ངེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་མེད། དེར་བརྟེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲིག་མེད་སེམས་པའི་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། འདིར་ཡང་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་རྨོངས་པ་ཡིན།
དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ།
གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ནི་དབང་རྩ་འཁྲུག་པ་ (neurotic) ལྟ་བུ་མིན་པར་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཐུབ་པ་དགོས་ཤིང་། ང་ཚོར་ད་དུང་དམ་ཆོས་ཀྱིས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་རྨང་གཞིའི་ནང་པའི་ཐབས་ལམ་དེས་སོ་སོའི་རྨོངས་པ་སེལ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ངེས་པར་དུ་བསླེབ་པ་དགོས། ཆོས་གང་ཞིག་ལ་གཉེན་པོ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་ལ་ང་ཚོས་དེ་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤོང་དགོས། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་རྨོངས་པ་ཡོངས་རྫོགས་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་སྤོང་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་གཏིང་ཚུགས་པ་དང་བརྟན་པོ་ཞིག་བསླེབ་དཀའ་བ་སྨོས་མེད་དང་། མ་ཟད་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཞིག་བསླེབ་པར་དཀའ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མ་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བསླེབ་རྒྱུ་དམིགས་བསལ་གྱི་དཀའ་བའོ། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་སྲིད་པའམ་མི་སྲིད་པའི་ཆ་འཇོག་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྲིད་པའི་བློ་མི་ཤར་ཚེ། ཆོས་དེ་ཡོད་པའི་བློ་ཙམ་ཡང་ང་ཚོར་མེད་པར་དེ་འཐོབ་རྒྱུར་དམིགས་པ་ནི་ཚུལ་འཆོས་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ང་ཚོས་རྩེ་བཞིན་པའི་སྨྱོན་པའི་རྩེད་མོ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང། ང་ཚོའི་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་དེ་བཞིན་ངོ་མ་ཆགས་ཀྱི་མེད།
ང་ཚོར་དངོས་སུ་ཡིད་ཆེས་བསླེབ་པ་དགོས་པ་དང། དེ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཤེས་རྟོགས། དེ་བཞིན་བསམ་བློ་གཏིང་རིང་པོ་དང་སྒོམ་གྲུབ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྲིད་པ་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་འཐོབ་སྲིད་པའི་ཡིད་ཆེས་ངེས་པར་དུ་བསླེབ་དགོས། དེ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་ཁོང་གཅིག་པུར་སྲིད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྙེས་ཐུབ་སྲིད་པ་དང། གང་ཟག་ཚང་མས་ཀྱང་བརྙེས་ཐུབ་སྲིད་པ་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་རྨོངས་པ་སེལ་རྒྱུར་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་རྟོགས་དགོས། ང་ཚོ་དེ་ལས་དངོས་སུ་ཅི་ཞིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད་དམ། ང་ཚོའི་རྨོངས་པ་དངོས་སུ་འཇོམས་བྱེད་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དང། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པས་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དང་འཇོམས་པར་བྱས་ཏེ་དེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཚུལ་རྣམས་རྟོགས་དགོས། དེ་དག་ཚང་མའི་མཇུག་འབྲས་སུ། ང་ཚོས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་གི་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱེད་ལས་ངོ་མ་སྟེ། དེས་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་དང་། རྨོངས་པ། དཀའ་སྡུག་རྣམས་ལ་དུས་ནས་དུས་སུ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །
དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ལ་ཁ་ནང་ལྟས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ངེས་པར་དགོས།
མི་ཚེའི་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཏེ། དབེན་པའི་སྒོམ་ཁང་ཡག་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བའམ། མ་ཟད་སོ་སོའི་ཉལ་ཁང་གི་ནང་དུ་སྡོད་པ་དང་། སྒོམ་གདན་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བསྡད་ནས་སོ་སོའི་མི་ཚེར་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་བ་ཙམ་ནི་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ག་ལ་ཡིན། གཞན་ ༼དཀའ་ངལ་༽ ལས་གཡོལ་རྒྱུ་ནི་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མིན། ང་ཚོས་གནས་དབེན་པ་ཞིག་ལ་སྒོམ་གྲུབ་བྱེད་པར་འགྲོ་དུས་མི་ཚེའི་ནང་གི་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་དགོས་པའི་རིག་རྩལ་གསོག་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་མི་ཚེ་ཡིན་པ་རེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩེད་འགྲན་ནང་རྟགས་མ་འཐོབ་ཆེད་དུ་སྒོམ་གདན་སྟེང་དུ་སྒོམ་བརྒྱབ་ནས་སྡོད་པའི་དམིགས་གཏད་མིན། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནི་མི་ཚེའི་ནང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་ཡིན།
མ་ཟད་ཆོས་ཉམས་ལེན་ནི་ཁ་ནང་ལྟས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ཡིན (introspective) ། དེ་དང་ལྷན་དུ་ང་ཚོས་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། ཀུན་སློང། བསམ་ཕྱོགས། རྒྱ་ཡན་དུ་ཤོར་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བྱ་ར་བྱ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་དམིགས་བསལ་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་བྱ་ར་བྱེད་དགོས། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་དེས་རང་ངམ་གཞན་མི་སྐྱིད་པ་ཚོར་དུ་འཇུག་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བརླག་ནས་སྟངས་འཛིན་མི་ཐུབ་པར་འགྱུར། འདི་ནི་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ཤེས་པས་ང་ཚོར་སོ་སོ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་ཤེས་རྟོགས་འོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། གལ་ཏེ་ང་ཚོ་མི་སྐྱིད་པ་ཚོར་ན་ང་ཚོས་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་གནོད་པ་ཅན་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་སེམས་ནང་ཅི་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་བཅོས་དགོས་པ་ཡིན།
དེ་ལ་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོའི་ནང་དུ་ཅི་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ཡིན་པ་དང། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་གནོད་པ་ཅན་དུ་མཐོང་ཚེ། སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བའི་དོན་དུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱེད་པར་ང་ཚོས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཚེ་དེས་རང་གཞན་གཉི་གར་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ངེས་པའི་ཤེས་རྟོགས་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་དགོས་ཀྱི་མེད་དེ། འདང་ངེས་བཞིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་མི་སྐྱིད་པ་ཡོད་ན། ང་ཚོས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་བམ།
འཁྱུག་བདེ།
ཆོས་ཉམས་ལེན་ལ་ད་དུང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་གཉིས་ཙམ་མིན་པར་འདྲ་མིན་མང་པོར་གོམས་འདྲིས་ངེས་པར་དུ་དགོས། ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ནི་རྙོག་འཛིང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་གཅིག་གིས་རྟག་ཏུ་དོན་འགྲུབ་མི་ཐུབ། ཉམས་ལེན་ཁྱད་པར་བ་གཅིག་གིས་གནས་སྟངས་རེ་རེ་བར་ཕན་ནུས་ཆེ་ཤོས་འོང་མི་ཐུབ། ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པར་འཁྱུག་བདེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་དང་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདི་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་ཚེ། དེ་ནས་ང་ཚོས་དེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་ཚེ། ང་ཚོས་འདི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་འཁྱུག་བདེ་དང་ཐབས་ལམ་དགོས་སོ། །
བདག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུན་དུ་གསུང་གསལ་ལ། ཁྱེད་རང་མི་ཚེའི་ནང་གང་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་བསྟེན་བཞིན་པའི་སྐབས་རྟག་ཏུ་འདམ་ཀ་ཅན་གྱི་འཆར་གཞི་གཉིས་གསུམ་དགོས། དེས་ན་འཆར་གཞི་དང་པོ་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་ཚེ། ཁྱེད་རང་གིས་དེ་བློས་གཏོང་མི་བྱེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱེད་རང་ལ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་འཆར་གཞི་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ཡོད་པས་ཡིན་ཞེས་གསུངས། མཐའ་མར་དེའི་ནང་ནས་གཅིག་ལམ་ལྷོང་འོང་བ་ཡིན། དེ་ནི་ངས་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སོང། ཆོས་ཀྱི་བྱ་བའི་སྐབས་སུའང་གནས་སྟངས་གཅིག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་གནས་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་འོག་ཐབས་ལམ་དང་པོ་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་ཚེ། ང་ཚོར་རྟག་ཏུ་རྒྱབ་རྟེན་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཆོས་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་རིགས་འགྲེ་ཐུབ། དེ་དག་ནི་སློབ་སྦྱོང་སྟེ། ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་དང་སྒོམ་གྲུབ་སྦྱོང་བ་གཞི་རྩར་བྱས་པ་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་ནི་ང་ཚོས་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་གྲ་སྒྲིག་གི་ཚུལ་དུ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཐབས་ལམ་དེ་དག་ལ་གོམས་པ་ཡོང་བའི་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་དག་དགོས་མཁོའི་སྐབས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ། ཆོས་ཉམས་ལེན་དེ་བཞིན་དབྱིངས་ལས་ (hobby) ཤིག་ཏུ་མི་བལྟ་བར་དུས་རྟག་ཏུ་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཡོད་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་བལྟ་བ་ངེས་པར་དུ་དགོས།
མཐའ་རྣམས་སྤོང་བ།
ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་ལག་བསྟར་བྱེད། ང་ཚོས་དེ་སོ་སོའི་ཕ་མ་དང། སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་དེ་བཞིན་ལས་ཀའི་སྐབས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་བྱེད་པའི་ནང་ང་ཚོས་མཐའ་སྣ་ཚོགས་སྤོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་འདི་ཏོག་ཙམ་ཞིག་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་རེད། ང་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་གྱི་ཁག་དཀྲི་གཞན་གྱི་ཐོག་ཏུ་འགེལ་བའམ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཡོངས་རྫོགས་འགེལ་བའི་མཐའ་སྤོང་དགོས་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉི་གས་རྐྱེན་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་གང་ཟག་གཞན་དེར་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་ཤོས་ཡིན།
དེས་ན་རང་ཉིད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་དམིགས་གཏད་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་ཚོས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློར་གཡེང་བའི་མཐའ་སྤོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། རང་ཁོ་ནར་གཡེང་བ་དང་ལྷན་དུ་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་གཞན་སུ་གང་ལའང་དོ་སྣང་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། འདིས་ང་ཚོ་སའི་གོ་ལའི་བསྟི་གནས་ཡིན་པ་དང་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་ནང་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་ལ་ཁ་སྣོན་བྱེད་ངེས། གཞན་སུ་གང་གི་དཀའ་ངལ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་པར་མངོན།
མཐའ་གཞན་ཞིག་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མ་སྡུག་ཅག་གམ་ང་ཚོ་ཚང་པོ་ཡག་པོ་ཡིན་པར་སེམས་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་གྱི་ཕྱོགས་ཏེ། བཅོས་དགོས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དངོས་བདེན་ཡིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་སོ་སོའི་བཟང་ཕྱོགས་ཏེ། ལེགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ངོས་འཛིན་དགོས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་དེ་དག་ཡར་རྒྱས་གོང་ནས་གོང་དུ་གཏོང་ཐུབ། ང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རང་མཐོང་དམའ་པོ་ (low self-esteem) ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་དང་རྨོངས་པར་བློ་རྩེ་གཏད་དྲགས་ན་དེས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་རང་མཐོང་དམའ་པོ་དེར་ཁ་སྣོན་བྱེད་ངེས། དེ་ནི་དམིགས་དོན་རྩ་བ་ནས་མིན་ནོ། །
སོ་སོའི་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ལ་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལེགས་པ་རྣམས་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱེད་དགོས། གང་ཟག་སེམས་ངན་ཤོས་ཚོ་ལའང་ལས་བཟང་གི་ཉམས་མྱོང་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོར་སོ་སོའི་པང་དུ་ཁྱི་ཕྲུག་གམ་ཞིམ་ཕྲུག་ཅིག་བཟུང་མྱོང་བ་དང། དེ་ལ་བརྩེ་སེམས་ཕྲན་བུ་ཡོད། ཧ་ལམ་གང་ཟག་ཚང་མར་མ་མཐར་ཡང་མྱོང་བ་དེ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བརྩེ་སེམས་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱེད་ནུས་པ་ངོ་འཛིན་བྱེད་པ་དང། དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་ང་ཚོས་སོ་སོའི་བཟང་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན། ཆོས་ཉམས་ལེན་ནི་སོ་སོའི་ངན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བཅོས་ཐབས་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་སོ་སོའི་བཟང་ཕྱོགས་རྣམས་ལའང་ཁ་སྣོན་བྱེད་རྒྱུར་འབད་དགོས།
དེ་ལྟར་བྱེད་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱོན་ཆར་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་ཆོས་བཟང་བ་རྣམས་ལ་བྱ་ར་བྱེད་པའི་དབར་ལ་ཆ་སྙོམས་པོ་ཞིག་རྒྱུན་གནས་འོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་ནང་ང་ཚོས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཞན་ཞིག་སྤོང་དགོས། མཐའ་གཅིག་ནི། རང་ཉིད་སྡུག་ཅག་ཡིན་པ་དང། རང་གིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་མེད་པར་བརྟེན་རང་ཉིད་དེ་ལས་སྡུག་ཏུ་སོང་འདུག་སྙམ་པའི་ནག་ཉེས་ (guilt) དེ་ཡིན། བྱེད་དགོས། ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་སོ་སོའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་ལྟ་ཕྱོགས་ལས་ངེས་པར་དུ་སྤོང་དགོས། དེ་ནི་བྱེད་དགོས། ཞེས་པའི་དོན་ནམ་ཡང་མིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སོ་སོར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་འདོད་དང་མ་འོངས་པའི་ནང་དེ་ལས་ལྷག་པར་གཟུར་འདོད་ཡོད་ཚེ། བསམ་ཕྱོགས་སྟབས་བདེ་ཤོས་ནི། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་འདོད་ཡོད་ན་ཉམས་ལེན་འདིས་དེ་བཅོས་ངེས་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་ན། ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའམ་མི་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོའི་འདོད་མོས་ཡིན། སུ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱེད་རང་དེ་བྱེད་དགོས་པ་དང། ཁྱེད་རང་གིས་མ་བྱས་ཚེ་ཁྱེད་རང་སྡུག་ཅག་རེད་ཅེས་ཟེར་མཁན་མེད།
འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་མཐའ་གཞན་ཏེ། ང་ཚོའི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལྟོས་དང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་བའི་མཐའ་དེ་ཡང་སྤོང་དགོས། དེ་ནི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མཐའ་ཞིག་ཡིན། གང་ལ་ཞེ་ན། དེས་སོ་སོར་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་དགོས་པའི་བསམ་ཕྱོགས་འདྲེན་པ་སྟེ། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་རྣམས་འགོག་པའམ་སྤོང་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོ་ཡང་དག་ཡིན་བཞིན་པའི་ཕྱིར། ང་ཚོས་མཐའ་གཉིས་པོ་སྟེ། སོ་སོ་སྡུག་ཅག་ཏུ་ཚོར་བའམ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཚོར་བ་གཉིས་སྤོང་དགོས། གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་འགན་འཁུར་ལེན་དགོས། དེ་ནི་སོ་སོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དམ་ཆོས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལྡེ་མིག་གཙོ་བོ་ཡིན། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་གི་དོན་དུ་གང་ཞིག་བྱེད་རྒྱུར་ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཆེད་དུ་འགན་འཁུར་ལེན་གྱི་ཡོད། །
སེམས་སྐུལ།
སོ་སོ་རང་ཉིད་བཅོས་པའི་སྐབས་ང་ཚོས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་སེམས་སྐུལ་འཐོབ་ཐུབ་པ་མ་ཟད་སོ་སོ་དང་ལྷན་དུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་གཞན་ཚོ་ལས་སེམས་སྐུལ་འཐོབ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང། གང་ཟག་ཕལ་མོ་ཆེར་མཚོན་ན། དགེ་རྒན་རྣམ་པ་ཚོ་ལས་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བར་སྣང་ལ་འཕུར་ཐུབ་པའི་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲུང་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་སྐུལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་མ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བ་ནི་འབྲེལ་དཀའ་བ་ཞིག་དང་ཁོང་ཚོས་སྒྱུ་མའི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ང་ཚོ་འདྲེན་པར་འགྱུར། ལེགས་ཤོས་ནི་ང་ཚོར་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འཚོ་བཞིན་བཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་དེ་ཡིན། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དེ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ནའང་ཁྱད་པར་མེད།
སངས་རྒྱས་སམ་ཚད་ལྡན་གྱི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ང་ཚོར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་སུ་འཇུག་ཐབས་གནང་གི་མེད་ལ། དེ་བས་བློ་སྟོབས་སྤེལ་ཐབས་གནང་གི་མེད། དེའི་དཔེ་ནི་ཁོང་རྣམས་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ཉི་མས་མི་རྣམས་ལ་ཚ་དྲོད་སྦྱིན་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཉི་མ་གང་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལ་དྲོད་སྟེར་གྱི་ཡོད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་དུ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ། བྱ་དངོས་ལ་གདོང་ལེན་གནང་ཚུལ་སོགས་ལས་ང་ཚོར་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་སམ་རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་བློ་སྟོབས་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་མིག་འཁྲུལ་མིན། བློ་སྟོབས་སྤེལ་ཆེ་ཤོས་ནི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པ་དང་དམའ་ས་བཟུང་བའི་གནས་དེ་ཡིན།
ང་ལ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་དྲན་གྱི་འདུག ཁོང་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རེད། ཁོང་རྙིང་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ང་རང་གི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ལ་དབུགས་འཚང་གི་ན་ཚ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡོད། ང་ལའང་དབུགས་འཚང་གི་ནད་ཡོད་པར་བརྟེན་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་སྐབས་གསུང་ཆོས་གནང་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོད། གང་ལ་ཞེ་ན། ཁ་རླུང་འདང་ངེས་ཤིག་རྔུབ་རྒྱུར་སོ་སོའི་ནུས་ཤུགས་ཡོངས་རྫོགས་ནང་དུ་སྒྲིལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གནས་སྟངས་དེའི་ནང་སོ་སོའི་ནུས་ཤུགས་ཕྱི་ལ་གཏོང་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང། བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དབུགས་འཚང་གི་ནད་ཚབས་ཆེན་ཡོད་ནའང་ད་དུང་སྡིངས་ཆའི་སྒང་ལ་ཕེབས་ནས་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ངས་མཐོང་སོང། ཁོང་ལ་དབུགས་འཚང་གི་ནད་ཀྱིས་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཡང་མི་གནོད་པར་ཁོང་གིས་གསུང་ཆོས་ལེགས་པོ་ཞིག་གནང་བཞིན་དུ་ནད་དེ་ལ་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གདོང་ལེན་གནང་གི་འདུག དེ་ནི་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བ་ལྟ་བུའི་བློ་སྟོབས་སྤྱིན་པ་སྟེ། དམའ་ས་བཟུང་ཞིང་སྒྱུ་མའི་འཁྲུལ་སྣང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་དོན་དངོས་ཀྱི་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས་བློ་སྟོབས་སྦྱིན་ནུས་ཤིག་རེད།
ང་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བ་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བཞིན་དུ་ང་ཚོར་ད་དུང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལས་སེམས་སྐུལ་འཐོབ་ཐུབ། དེ་ཡང་སེམས་སྐུལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོར་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ལས་སེམས་སྐུལ་འབྱུང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་ཚོས་ཡིད་གཟབ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སེམས་ཚོར་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐོག་ནས་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་འགའ་ཞིག་བཏང་བའི་ཚེ། བློ་ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་དེ་ཁེངས་དྲེགས་དང་སྤོབས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ཅི་ཞིག་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཡིད་གཟབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཡར་རྒྱས།
ཐོག་མར་ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་ནི་ཐིག་གཞུང་ཞིག་ནམ་ཡང་མིན་པ་སྟེ། དེ་ཡར་དང་མར་གཉི་གར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་འཁོར་བའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་དང། དེ་ནི་སྐྱེ་གནས་མཐོ་དམན་གྱི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་བཞིན་པ་ཙམ་མིན། མཐོ་བ་དང་དམའ་བར་འགྲོ་བ་ནི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བར་ཡང་འབྲེལ་སྦྱོར་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་སྐྱིད་པོ་འདུག་ཟེར་བ་དང། ད་ལྟ་ང་སྐྱིད་པ་མིན་འདུག་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་ངན་ཅི་རིགས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་རང་ཉིད་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་ཚོར་བ་དང་སྐབས་རེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཚོར་གྱི་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡར་དང་མར་ཅི་རིགས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་ཡ་མཚན་སྐྱེ་མི་དགོས། དོན་ལ་ང་ཚོ་འཁོར་བ་ལས་འགྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པར་མ་འགྱུར་བར་དུ་མུ་མཐུད་ནས་དེ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བར་ངེས། ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་གནས་དེ་ལ་མ་སོན་པའི་བར་དུ་འཁོར་བ་ནི་མུ་མཐུད་ནས་ཡག་སྡུག་ཅི་རིགས་སུ་འཁོར་ནས་འགྲོ་བར་ངེས། དེར་བརྟེན་དུས་ཚོད་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་བསྡད་པའི་རྗེས་གློ་བུར་དུ་ང་ཚོ་སྒེར་གྱི་ཕོ་མོའི་བརྩེ་བའི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་གི་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་བའི་སྐབས་སེམས་ཤུགས་ཆགས་མི་ཉན། ཏན་ཏན་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་བྱུང་བར་སེམས་ཚོར་ཆེན་པོས་མི་སྐྱིད་པ་ཡོང་ངེས། དེས་ང་ཚོ་ཉམས་ལེན་པ་ཐབས་ཆག་ཅིག་ཡིན་པ་སྟོན་གྱི་མེད། དེ་ནི་རང་བཞིན་ཙམ་ཡིན་པ་སྟེ། ང་ཚོའི་འཁོར་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ནང་རྒྱུན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ལམ་ཡ་མཚན་ཅན་འབྱུང་གི་མེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་འདོད་ཡོད་ཚེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རིགས་ལ་རེ་བ་བྱེད་མི་ཉན་ཞིང་། དམིགས་བསལ་གྱི་སོ་སོའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ནང་དེ་འོང་རྒྱུའི་རེ་བ་དེ་བས་བྱེད་མི་ཉན་ནོ། ང་ཚོས་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་ལ་ཚད་ཇི་ལྟར་འཇལ་དགོས་སམ། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་དུས་ཡུན་ལོ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཙམ་ལ་བལྟ་མི་ཉན་པར་གསུང་གི་ཡོད། ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་དུས་ཡུན་ལོ་ལྔའམ་བཅུ་ལ་བལྟས་ནས། རང་ཉིད་ལོ་ལྔའམ་བཅུའི་སྔོན་ལས་ལྷག་པའི་མི་སེམས་ལྷོད་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་མེད་ལ་བརྟག་པ་དང། རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་སེམས་མི་འཁྲུག་པའམ་དེ་དག་གི་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་བརྟག་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐུབ་ཚེ། ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་བཏང་ཡོད་པས་དེ་ནི་བློ་སྟོབས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་ད་དུང་དཀའ་ངལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེས་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་ནུས་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་སྡུག་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོར་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཅན་ནང་སེམས་མི་སྐྱིད་པ་ཤུགས་ཆེ་འོང་གི་མེད། ང་ཚོས་དེ་ལས་མྱུར་དུ་འགྲོལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་སེམས་སྐུལ་གྱི་འབྱུང་རྩར་ཤོད་པའི་སྐབས་གནད་དོན་སྙིང་པོ་ནི་སེམས་སྐུལ་འདིས་ང་ཚོར་ལམ་ལ་མུ་མཐུད་ནས་འཇུག་རྒྱུའི་ནུས་ཤུགས་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོར་སོ་སོ་ཁ་ཕྱོགས་མི་ནོར་བའི་ནང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་ངེས་པ་རྙེད་ཡོད་པ་དང། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་ཁ་ཕྱོགས་མི་ནོར་བར་འགྲོ་བའི་དགོས་དོན་གང་ཡིན་གྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཡོད་ཚེ། ང་ཚོ་ཁ་ཕྱོགས་མི་ནོར་བར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཞི་ནས་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྤྱིར་བཏང་གི་ཁ་ཕྱོགས་དེའི་ནང་བསྐྱོད་པའི་སྐབས་ང་ཚོ་མུ་མཐུད་ནས་ཡག་སྡུག་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་ངེས།
འདི་དག་ནི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་ཆོས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཚུལ་གྱི་སྤྱིར་བཏང་བསམ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཡིན། ང་རང་གི་ངོས་ནས་དེ་དག་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།། །།
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (40%)