text:
རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ།
རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་དུ་དགའ་བསུ་ཐོབ་ཆེ་ཤོས་གྱི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན། དེ་རྩེད་མཁན་རྩེད་མོ་བ་ལ་སྤོ་ལོའི་རྩལ་དང་བང་རྩལ་དགོས་པའི་མི་ཚད་བློ་རིག་པ་དང་དཔའ་སྤོབ་པ་ཡང་དགོས་མ། དེ་མིན་ཐུན་མོང་རོགས་རེད་ཀྱི་སེམས་ཡང་དགོས། རྐང་སྤོ་ཐོག་མར་ཀྲུང་གོར་བྱུང་ཞིང་ཕྱིས་སུ་ཡོ་རོབ་ཏུ་དར་ལ་དུས་རབས་༡༩པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་དབྱིན་ཇི་རུ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་།[༡]
ཟུར་མཆན།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཀར་ནག་འདྲེས་མའི་སྤོ་ལོས་ནམ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཚོར་ཚ་རླབས་འཕྱུར་བའི་གླེང་གཞི་ཞིག་བསྩལ་ཐུབ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཆེས་མིང་གྲགས་ལྡན་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པའི་དབར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་སྙན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་དེ་མིན་གྱི་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་རང་མེད་པའི་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཚོགས་པའི་དབར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་སོགས་ཚང་མས་ཇ་ཁང་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐྱེས་པ་ཚོར་བགྲོ་གླེང་གི་ཚ་རླབས་ཤིག་བཟོ་ཡི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་གང་གིས་ཀྱང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱེད་སྒོ་ལས་བརྒལ་མི་ཐུབ་ཅིང་། ཐ་ན་ཁུག་ཀྱོག་ཏུ་གནས་པའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐང་གཤོང་ཞིག་ནས་ཀྱང་ཀོ་བའི་སྤོ་ལོར་རྗེས་དེད་བཏང་ནས་གཟུགས་པོ་རྔུལ་ཆུས་བརླན་པའི་ཕྲུ་གུ་མཐོང་ཐུབ་པས། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འདྲེན་ཤུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མིན་དེ་ནས་རྟོགས་ཐུབ།
ལོ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་རྩེ་ཁུལ་དུ་ཡུལ་སྐོར་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། དངུལ་ཏོག་ཙམ་གྲོན་ཆུང་ཡོང་བའི་སླད་དུ་གྲོགས་པོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཕ་མའི་ཁྱིམ་དུ་གནས་ཚང་གཡར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན། དུས་དེར་ཏག་ཏག་འཛམ་གླིང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་རེད། ང་རང་གི་བསམ་པར་ཁོང་གི་ཁྱིམ་དུ་བསྡད་པ་དེས་འགྲན་བསྡུར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མཐོང་མི་ཐུབ་སྙམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱུང་། གང་ལགས་ཤེ་ན། བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་མི་སེར་གྱི་ཁྱིམ་ལ་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ནང་དུ་སྟོན་པ་ནི། ཉིན་མཚན་མེད་པར་བལྟས་ཚར་རྒྱུ་མེད་པའི་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་རྒྱུན་མཐུད་འཁྲབ་ཚན་ལས་མ་འདས། འོན་ཀྱང་ངའི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཨ་ཕ་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ནི་སྤོ་ལོར་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ན་དོན་གསུམ་ལ་ཕེབས་པའི་ཞིང་པ་བགྲེས་སོང་འདིས་འཛམ་གླིང་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་རིང་གི་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱིས། ཐ་ན་མཚན་གུང་གི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་གསུམ་དུས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་ལེ་ཚན་ལའང་གཡེངས་མེད་གཟིགས་པ་མ་ཟད། གཉིད་མི་བྲོ་བ་དང་འགྲན་བསྡུར་ལ་ལྟ་བའི་དུས་ཚོད་འཐུས་ཤོར་མི་ཡོང་བའི་ཆེད། ཁོང་གིས་སྐབས་རེ་མཚན་མོར་སྔོན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཆམ་འཆམ་ལ་བསྐྱོད་པ་དང་། ཡར་ལོག་ཡོང་ནས་འགྲན་བསྡུར་ལ་གཟིགས་པ། ཡང་སྐབས་རེ་སྔོན་ལ་སིམ་གཉིད་ཞིག་ཁུག་པ་དང་། ཆུ་ཚོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོག་ཏན་ཏིག་བཟོས་རྗེས་དུས་ཐོག་ལ་ལངས་ནས་གཟིགས་ཀྱི་འདུག་མཚན་གུང་གི་དུས་སུ་ངས་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་འགྲན་བསྡུར་འགའ་ཤས་ཤིག་བལྟས་པ་ཡིན། ཅང་མ་འགོར་བར་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་གི་མིག་པགས་གོང་འོག་ཕན་ཚུན་འཐབ་ཡོང་བ་དང་། རིག་པ་གྲུང་པོ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མིན་འདུག རྒྱ་སྐད་ཚིག་ཐོག་གི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་ཧ་མི་གོ་བའི་བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ནི་གཉིད་ཀྱི་གཡའ་ཙམ་མེད་པར་དབྱིངས་ཚུད་ནས་འདུག ཁོང་གིས་སྐབས་རེ་རང་ཉིད་བློ་ཡིད་འཕྲོག་པ་ལས་འདོན་པའི་སྐད་ཅོར་གྱིས། ང་རང་གཉིད་འཐིབས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐེངས་ཤས་བསླངས་ཤིང་། མིག་ཕུར་ནས་ཡང་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་གིན་བསྡད། བགྲེས་སོང་ཁོང་གི་ཞལ་ལས་བྱུང་བའི་སྤོ་ལོའི་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ངས་དེ་ཙམ་གྱི་ཧ་མི་གོ་དཔེར་ན། མཚམས་ཐིག་བརྒལ་བ་དང་གནས་བརྒལ་ཟུར་འདྲེན་སྤོ་ལོ། སོགས་ཚང་མ་དབྱིན་སྐད་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་སྐད་དེ་འདྲ་ཁོང་ཞིང་པ་རྒན་ཁོག་ཞིག་གི་བྱད་གཟུགས་དང་ཧེ་བག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་།
འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དོ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཞིག་བྱས་ན། དབྱིན་ཀ་ལན་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་གི་ཞལ་ནས་འདོན་པར་ཡ་མཚན་པའི་སྣང་བ་གང་ཡང་བྱུང་མི་སྲིད།
༡༩༠༤ལོར་དབྱིན་ཇིས་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་། ཁོ་ཚོས་རྒྱལ་རྩེ་ནི་བོད་ཡོངས་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་པའི་ས་ཚིགས་དེར་བརྩིས་ནས་རྒྱལ་རྩེར་ཚོང་དོན་ཁང་དང་དམག་སྒར་བཙུགས་པས་གཉིད་མཐུག་ཏུ་ཡུར་བའི་བོད་ཀྱི་ས་སྒང་འདིར་མ་རྩ་རིང་ལུགས་རྙིང་གྲས་ཀྱི་ཆེས་སྔོན་ཐོན་བཟོ་ལས་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་རྐང་པ་འཛུགས་འགོ་ཚུགས། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་རྩེར་རིམ་བཞིན་རླངས་འཁོར་དང་། རྐང་འཁོར། ཁ་པར། ཏར་སོགས་ཐོན། དེའི་རྗེས་ཀྱི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ནང་རྒྱལ་རྩེའི་མིང་གྲགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་སོང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་རྫོང་གཞིས་ཁག་ཏུ་མངགས་གཏོང་བྱས་པའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་སྐབས་དེའི་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་སྙན་གསེང་ཞུ་དགོས་པའམ། ཚོང་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་པ་དང་ཚོང་དོན་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པ་སོགས་ཚང་མར་རྟ་བཞོན་ཏེ་རྒྱལ་རྩེར་མྱུར་སྐྱོད་ཀྱིས་ཏར་གཏོང་བའམ་ཁ་པར་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་རྩེའི་ཁྱད་འཕགས་ས་ཁམས་དེས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་ཕྱོགས་མི་སྣ་དང་། ཚོང་པ། གནས་མཇལ་བ་སོགས་རྒྱ་གར་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། མཚོ་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་མེས་རྒྱལ་ནང་སར་སྐྱོད་པའི་ལམ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བས་དུས་མཚམས་ཤིག་རིང་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཁུལ་གྱི་གནད་ཆེའི་གྲོང་རྡལ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
དབྱིན་ཇི་བ་དེ་ཚོས་སྐྱོ་སངས་ཀྱི་རོལ་རྩེད་བྱེད་ཆེད་རྒྱལ་རྩེའི་སྐྱིད་ནག་ཞེས་པའི་ཐང་སྡེར་དེར་ཁོ་པ་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་དུ་རྩེད་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྩེད་པ་དང་། རྟ་ཐོག་སྤོ་ལོ་རྩེད་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ཁོ་པ་ཚོར་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་པའི་གཡོག་པོ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གཅིག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་དབྱིན་ཇི་བ་ཚོར་སྤོ་ལོ་རྒྱག་རོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱ་དངོས་གསར་པ་དང་ལེན་བྱེད་ནུས་ཆེ་བའི་ཁུལ་དེའི་བོད་མིས་ཟླུམ་ཞིང་འཕར་བའི་དངོས་པོ་དེར་དེ་མ་ཉིད་དུ་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ། ཐོག་མའི་དུས་ཁོབ་ཤིག་ཤིག་གི་རྐང་པས་སྤོ་ལོར་རྡོག་རྒྱག་ཞུས་མི་ཐུབ་སྐབས་ལག་པས་སྤོ་ལོ་འཇུས་ཏེ་རྒྱུགས་ཤར་གློད་པས་དབྱིན་ཇིའི་མི་རྣམས་ངུ་མི་ཤོར་དགོད་མི་ཤོར་བའི་གནས་སུ་བསྐྱལ། རིང་པོ་མ་སོང་བར་གཡོག་པོའི་རུ་ཁག་གི་སྤོ་ལོའི་རྒྱག་རྩལ་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་མ་བསྡད་པར་ཡག་ཏུ་སོང་ཞིང་། སྐྱིད་ནའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཡིད་དབང་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོས་རིམ་བཞིན་འཕྲོག་པ་དང་། བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་དུས་སུ་སླེབས་དུས་ཁུལ་དེའི་བོད་མི་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྩེར་སོན་པ་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་རྒན་པ་ཚོ་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་རྒྱག་པ་དང་། སྐབས་རེ་མི་རྒན་ཚོའི་རུ་ཁག་ལ་མི་ཆད་ཚེ། སྤོ་ལོ་རྒྱག་རྩལ་ཅུང་ཡག་པའི་ཕྲུ་གུ་ཆེ་བ་དེ་ཚོ་འགྲན་བསྡུར་ནང་འཇུག་གི་ཡོད། ཕྲུ་གུ་ཚོར་མི་རྒན་གྱི་སྤོ་ལོའི་ལྷམ་དང་གོས་ཆེ་དྲགས་ཀྱི་ཡོད་པས། བོད་ཟོམ་གྱོན་ནས་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཞུགས་རྒྱུ་རང་རེད། ཁོ་ཚོས་འཁྱུག་ཙམ་རིང་སྲོག་ལྟོས་ངང་རྒྱུགས་པ་དང་། ཡང་འཁྱུག་ཙམ་རིང་སེམས་འཚབ་ངང་ལུས་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་བཅིངས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོས་ནར་སོན་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་སྤྲོ་སྣང་ཚད་མེད་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་ལ། ཡང་ཁོ་ཚོར་ཡིད་མུག་པ་ཡང་ཡོང་བ་ནི། སྤོ་ལོ་བརྒྱབ་དྲག་ཏེ་སྣམ་བུའི་ལྷམ་རལ་སོང་ན་ནང་མིའི་གཤེ་གཤེ་བཟེད་དགོས་ཤིང་། ལྷམ་གསར་པ་ཆ་གཅིག་བཟོ་བ་ལ་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་ཕོངས་ཤིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས་རྐང་རྗེན་མར་སྤོ་ལོ་རྒྱག་གི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་སྒྲོག་གུ་རྒྱག་དགོས་པའི་བཟོ་དབྱིབས་རྙིང་པའི་རིགས་ཡིན་པས་རྐང་རྗེན་མར་རྒྱག་སྐབས་གལ་ཏེ་སྤོ་ལོའི་ཕུ་ཏོག་ལ་རྡོག་རྒྱག་འཐེབ་ན། ན་ཚ་གཏོང་ཤུགས་ནི་སྨྲོས་པ་དཀའ། འོན་ཀྱང་འགྲན་བསྡུར་གྱི་རྒྱལ་ཁའི་རྩོད་སེམས་ཀྱིས་ན་ཚ་ཡང་རྦད་དེ་བརྗེད་འགྲོ་གི་ཡོད། འགྲན་བསྡུར་ནི་རྟག་ཏུ་དབྱིན་ཇི་བ་དང་བོད་མིའི་དབར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མ་གཞི་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་དབྱིན་ཇི་བས་བོད་མི་དབུལ་ཕོངས་ཚོར་ལྟོ་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྤོ་ལོའི་རྩེད་ཐང་སྟེང་དུ་བོད་མི་ཚོས་དེས་རྐྱེན་པས་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་གསོད་མཁན་བཙན་འཛུལ་པར་གདོང་གཏུག་བྱེད་སྐབས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཤུགས་ཆེར་མངོན་ཡོང་བ་མ་ཟད། སུས་ཀྱང་འགོག་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དབྱིན་ཇི་བས་སྤོ་ལོ་ཁྲིད་ནས་སྒོའི་འགྲམ་དུ་བཅར་སྐབས་བོད་པའི་རུ་མི་ཚོས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས། ཁོའི་རྐང་པ་ཧྲུག་ཅག་གཏོང་། ཟེ་འབོད་པ་དང་། ནུས་ཤུགས་ལྡབ་སྐྱེས་ཀྱིས་འཛིངས་བས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་མཁས་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་རྣམས་དཀའ་ལས་ཁག་པའི་གནས་སུ་བསྐྱལ་ཞིང་། སྐབས་རེ་བོད་མིའི་རུ་ཁག་གིས་བྱ་དགའི་བུམ་པ་ཡང་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
རྒྱལ་རྩེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་ཚོའི་ཐབ་རྟེན་ས་ཆ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། སྒེར་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་གཞིས་ཀ་ས་ཆ་དེར་ཡོད། དབྱིན་ཇི་བ་དང་ཁུལ་དེའི་ཞིང་པ་ཚོའི་དབར་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་བདེ་འཁོད་སྒྲིག་ལ་བྱང་བའི་སྐུ་དྲག་གི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ག་ལེར་ཁོ་ཚོ་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་སྤྲོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་། མ་ཡཱ་སོགས་ཀྱི་སྒེར་པ་ཚོས་སོ་སོའི་གཞིས་ཀའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་འགྲན་བསྡུར་ལ་བཞུགས།
དེ་རྗེས་རྒྱལ་རྩེའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱ་གཞག་དེ་མྱུར་བར་འཕེལ་རྒྱས་སོང་ཞིང་། ལྷག་དོན་དུ་༡༩༥༡ལོར་བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་རྗེས་གཞོན་ནུའི་རྒྱལ་གཅེས་ལས་འགུལ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཡོངས་སུ་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དེས་རྒྱལ་རྩེའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འགུལ་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་སྦྱིན། ༡༩༦༥ལོར་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་པར་གྲགས་པའི་གཞིས་ཀ་རྩེའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཀྱང་ས་ཁུལ་ཆུང་གྲས་རྒྱལ་རྩེ་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གིས་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་བས་རྒྱལ་རྩེ་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གི་མིང་གྲགས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་རྒྱལ་རྩེའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ནི་བོད་དུ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་ཕུལ་བྱུང་གི་རུ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ནང་གོང་དུ་ཞུས་པའི་བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོ་ནི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་སེམས་དབུས་ནས་དབྱིངས་སུ་ཚུད། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་སྔ་ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་རྩེའི་མདའ་དམག་དུས་ཆེན་གྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་རའི་ནང་ཞིང་པ་རང་ལས་གྲུབ་པའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཞིག་གིས་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་རྣམ་པ་གཏོད་པ་དང་། དེའི་རུ་མི་ནི་ཁུལ་དེ་གར་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་དཔའ་རྒོད་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་ལུས་ནས་ཞིང་སའི་དྲི་ཞིམ་འཐུལ་ཞིང་། བབ་ཆགས་ཀྱི་རང་མདངས་མངོན་ལ། ལྷམ་གོག་ཕུད་ནས་གཡུལ་སར་གདོང་མཆོངས་བྱེད་པ་དང་། སྤོ་ལོར་མགོ་བོ་བརྡུང་སྐབས་མགོ་ཐོག་གི་ལྕང་ལོ་ཡང་གཡུག་པ་སོགས་ཀྱིས་འགྲན་རའི་ཐོག་ཏུ་ལང་ཚོའི་དཔའ་ཉམས་ཤིག་བཞག་པས། དེང་གི་དུས་སུ་ཡང་རྒན་རྒོན་ཚོའི་ཡིད་ལ་དྲན་པ་དང་། ངར་རླབས་འཕྱུར་བ་བཟོ་གི་ཡོད།
ལོ་རབས་དྲུག་བཅུ་པའི་དུས་འགོར་བོད་ལྗོངས་སུ་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་དངོས་སུ་བྱུང་ཞིང་། རུ་ཁག་འདི་རྣམ་ཀུན་ནས་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་འགྲན་བསྡུར་ལ་བཞུགས་པའམ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་འགྲན་ར་ནས་ཁོ་ཚོར་ཤེས་བྱ་གསར་པ་མང་པོ་བྱང་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་། མིག་རྒྱང་ཡངས་པོར་ཕྱེ་ཞིང་། ཁོ་ཚོ་ནང་ས་ནས་ལོག་ཡོང་སྟེ་རྒྱུན་དུ་ལྷ་སའི་ལས་ཞོར་གྱི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཚོ་དང་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་ཁོ་ཚོའི་མཆོག་གྱུར་གྱི་སྤོ་ལོའི་འཐབ་རྩལ་གྱིས་ལྷ་ས་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ལས་ཞོར་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ལའང་སྣེ་ཁྲིད་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ལྷ་སར་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་ལ་ཆུ་ཚད་ཀྱང་མཐོ་པོར་སླེབས་ཤིང་། དེའི་ནང་ནས་བོད་ལྗོངས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བཟོ་ཐུབ་མཁན་ནི་ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་གི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཁོ་ན་ཡིན། བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་དང་ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་རུ་ཁག་དབར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་ཧ་ལམ་ལྷ་ས་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་མི་དམངས་ལུས་རྩལ་ཐང་ཆེན་དུ་འགུག་ཐུབ། ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་གི་སྤོ་ལོའི་རུ་མི་མཁས་པ་དེ་ཚོར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་རྐང་པ་ཆེ་གེ་མོ་དང་དངུལ་གྱི་ལག་པ་ག་གེ་མོ་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཤིང་། བོད་ལྗོངས་རུ་ཁག་ལས་ཀྱང་མཚན་སྙན་ཆེ་བ་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལས་ཞོར་རུ་ཁག་ལ་ཞེན་ཕྱོགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ།
ལོ་རབས་བདུན་བཅུ་པའི་དུས་མགོར་བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མཚན་སྙན་ཆེ་བ་ཡོད། ཁོ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་སྐོར་སྐྱོད་གཟིགས་འབུལ་དང་འགྲན་བསྡུར་བྱས་ཤིང་། ཁུལ་སོ་སོའི་ལོ་ཆུང་སྤོ་ལོའི་རུ་མི་ཚོར་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རོགས་བྱས་པས་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལམ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་ཤ་ཞེན་ཟབ་མོ་སྐྱེས་པ་ཆགས།
ངེས་གསལ་ལ་སྐབས་དེ་དུས་ང་རང་སློབ་ཆུང་འགྲིམ་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པ་དང་། ཕྲུ་གུ་བུ་ཚོས་དགའ་ཤོས་བྱེད་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ནི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་དེ་རང་ཡིན། ལུས་རྩལ་དགེ་རྒན་ནི་བྱས་ཚར་རྒྱུ་མེད་པའི་ལས་ཀ་ཡོད་པ་བཞིན། རྟག་ཏུ་ལུས་རྩལ་ཐང་སྟེང་དུ་སྤོ་ལོ་ཞིག་གཡུགས་ནས་རྒན་ལགས་ལས་ཀ་ཡོད། སློབ་ཚན་ལ་ཡོང་མི་ཐུབ། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྩེད་མོ་རྩེད་ཅེས་བརྗོད་རྗེས་ལུས་རྩལ་ཐང་སྟེང་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སོང་། དོན་དངོས་ཐོག་ང་ཚོས་རེ་བཞིན་པ་ཡང་རྒན་ལགས་ལ་ལས་དོན་ཞིག་འཕྲད་ནས་ང་ཚོར་སྤོ་ལོ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ང་ཚོ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་དབྱིངས་སུ་ཚུད་ནས་སྡོད་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་རྒན་མེད་པའི་ལུས་རྩལ་སློབ་ཚན་ཡུག་ཙམ་ལ་ཕྱིན་ནས་བློ་ཡིད་མ་ཚིམ་གོང་ནས་སུན་སྣང་སྐྱེ་འོས་པའི་སློབ་ཚན་གྱི་གྲོལ་བརྡ་དེ་རླུང་འཚུབ་ཆར་དྲག་བཞིན་དུ་བརྡུང་བས་གྲོལ་བརྡ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒན་པོས་དུས་ཚོད་བལྟ་སྟངས་ནོར་བ་མིན་ནམ་སྙམ་གྱི་ཡོད། རྒན་ལགས་ལ་སྤྲེལ་ལད་ཤོད་རྒྱུར་དགའ་བའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོས་དྲིལ་བརྡ་ཐོས་མ་ཐག་ལམ་སེང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་སྒྲུག་སྟེ་རྒན་ལགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུགས་འགྲོ་བ་དང་། རེ་ཆད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཡང་ཁོ་པའི་འཇོན་བཟོར་བལྟ་བ་ལས་བྱེད་ཐབས་གཞན་མེད་པར་གཟའ་འཁོར་རྗེས་མའི་ལུས་རྩལ་སློབ་ཚན་དེ་གང་མགྱོགས་འོང་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་སྡོད།
རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྒྱག་ཆེད་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀླད་པ་མི་ཉུང་བ་དཀྲུག་དགོས་ཤིང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ངོ་མ་མེད་དུས་བལ་གྱི་རྐང་ཤུབ་རྙིང་ཧྲུལ་ནང་དུ་རས་ཚལ་བླུགས་པའམ་ཡང་ན་མར་སྐོགས་ནང་རྩྭ་ཧྲུག་གམ་བལ་སྙིགས་བླུགས་ཏེ་འཚེམ་བུ་སྟབས་བདེ་ཞིག་བརྒྱབ་ནས་སྤོ་ལོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་སུས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཞིག་འཁྱེར་ཏེ་རྩེད་མོ་རྩེད་བར་ཡོང་ན་དེ་ནི་ཕྲུ་གུ་ཡོངས་ཀྱི་འགོ་གཙོར་གྱུར་གྱི་ཡོད། ངོས་ཁྱིམ་གྱི་མི་རབས་སྔ་མ་སུ་ཞིག་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་མིན་མ་ཤེས། ཁྱིམ་དུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཧྲལ་ཧྲུལ་ཞིག་བཞག་འདུག་ལ། ད་དུང་སྟེང་དུ་དབྱིན་ཡིག་བྲིས་པའི་སྤོ་ལོའི་ནང་འགྱིག་གཉིས་ཀྱང་འདུག་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་སྤོ་ལོ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་པགས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེང་དུས་རྐང་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་འགྱིག་ལྤགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། ནང་པགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕུ་ཏོག་རིང་པོ་ཞིག་འདུག་ཕུ་བརྒྱབ་ཟིན་རྗེས་མྱུར་དུ་ཕུ་ཏོག་བཀག་དགོས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཕུ་ཏོག་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱི་པགས་ནང་དུ་འཇུག་དགོས་ལ། མཐའ་མཇུག་ལྷམ་སྒྲོག་བརྒྱབ་པ་བཞིན་སྒྲོག་གུ་རྒྱག་དགོས། ངེད་ཁྱིམ་གྱི་སྤོ་ལོ་དེ་རྟག་ཏུ་ཕུ་ཤོར་གྱི་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་མོའི་དུས་སུ་དེ་ལ་ཕུ་ལྡིར་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ནའང་ཞག་པོ་གཅིག་ཕྱིན་སོང་ན་སྟོང་ལེབ་དུ་གྱུར་གྱི་ཡོད། ང་རང་རྟག་ཏུ་སྤོ་ལོ་དེ་ཁྱེར་ཏེ་རྩེད་མོ་རྩེད་བར་འགྲོ་བ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་ཕུ་མདའ་དཀོན་ཞིང་། གལ་སྲིད་ཡོད་ཀྱང་ཕྲུ་གུ་ཚོར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འཇུག་པ་དཀའ། ངའི་སྤོ་ལོ་དེས་སྔོན་ལ་རྩེད་གྲོགས་ཚོར་ལས་ཀ་ཐེངས་གཅིག་བྱེད་འཇུག་དགོས་པ་ནི། ཕྲུ་གུ་ཚོས་སྤོ་ལོའི་ཕུ་ཏོག་ཁའི་ནང་བཅུག་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུ་ཁ་དོ་དང་། ངས་ཕུ་ཁ་དོ་རེ་སྐོར་བྱས་ཏེ་འབུད་པས་གདོང་པ་དམར་པོར་གྱུར་ཞིང་། སྐེ་ཡང་སྦོམ་རུ་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྲུ་གུ་རྒན་པས་སྔོན་ལ་ཕུ་བརྒྱབ་ཟིན་རྗེས་ཆུང་བ་ཚོས་མཐུད་ནས་རྒྱག་དུས་དབུགས་ཚད་ཆུང་བ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཕུ་སྤོ་ལོའི་ནང་དྭ་རྒྱག་ཐུབ་རྒྱུ་བཞག་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྤོ་ལོས་རང་གི་ཁའི་ནང་ཕུ་གང་བརྒྱངས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་རྩེ་དགོད་དང་འཁང་རའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་སྐོར་བསྐྱར་སྐོར་ངང་ཕུ་བརྒྱབ་ནས་མཐའ་མཇུག་སྤོ་ལོ་ལྡིར་ཙམ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
སྤོ་ལོ་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཕྲུ་གུ་ནི་ཧ་ཅང་མང་བས་དབང་ཆེ་བ་དང་། རྒྱག་རྩལ་མཁས་པ་རྣམས་རྒྱག་ཐུབ་པ་སྨོས་མེད་རེད། ང་རང་སྤོ་ལོ་རྒྱག་རྩལ་ཧ་ཅང་གི་ཞན་ཡང་སྤོ་ལོའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་ཐེངས་མི་རེ་ངོ་རེར་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཞུགས་ཆོག སྐབས་རེ་ང་རང་རྩེད་མོ་རྩེད་མི་འདོད་པའམ་ཁྱིམ་དུ་ལྟོ་ཆས་བཟའ་བར་ལོག་དགོས་ཚེ་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ང་ལོག་མི་འགྲོ་བའི་ཞུ་བ་འཐེན་གྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་ཡང་ང་རང་སྤྲོ་བ་མི་འཕེལ་སྐབས་ལམ་སེང་སྤོ་ལོ་སྒྲུག་ནས་ཁྱིམ་དུ་ལོག་གི་ཡོད་པས། སྤོ་ལོར་དབྱིངས་ཚུད་པའི་རྩེད་གྲོགས་རྣམས་གློག་ཆད་པའི་གློག་འགུལ་རྩེད་ཆས་དང་འདྲ་བར་ས་དེར་ཀེ་རེར་ལངས་སྡོད་པ་དང་། གང་ཙམ་སོང་རྗེས་ངའི་རྒྱབ་ཏུ་གཞི་ནས་ཚིག་ངན་གྱི་སྒྲ་སྒྲོག་གི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནང་བཞིན་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཡིད་དབང་འགུག་ཐུབ་མཁན་གྱི་རིག་གནས་རོལ་རྩེད་ཧ་ཅང་གི་དཀོན་པས། ཕྲུ་གུ་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དགའ་ཞེན་བྱེད་ཚད་ནི་སྨྱོ་བའི་ཚད་དུ་སླེབས་པ་དང་འདྲ། གཞིས་ཀ་རྩེར་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཅའོ་ཁྲང་ཞེས་པའི་ཐང་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། གཞི་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཐང་ཆེན་དེར་ལུས་རྩལ་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་ནི་ཁ་སྤྲོད་དུ་གནས་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་སྒོ་གཉིས་རང་ལས་མེད། ཐང་ཆེན་དེ་ནི་རྩྭ་སྔོན་རྐང་གཅིག་མེད་པའི་སྐྱ་ཐེར་ཐེར་གྱི་བྱེ་ས་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤང་ནི་སྦར་མཐིལ་ཙམ་ཡང་རིག་རྒྱུ་མེད། སློབ་གྲྭ་གྲོལ་རྗེས་སམ་དུས་ཆེན་དང་ངལ་གསོའི་དུས་སུ་ས་ཆ་འདི་ནི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་སྤྲོ་སྣང་བྱེད་སའི་ཞིང་ཁམས་རང་ཡིན། ཁོ་ཚོས་སོ་སོས་བཟོས་པའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤོ་ལོ་རྒྱག་བཞིན་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་མཁས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྐྱིད་པའི་རྨི་ལམ་སྐྲུན་བཞིན་གནས། ལྷག་པ་ལྡང་དུས་སུ་ཐལ་རྡུལ་གྱིས་ས་གཞི་འགྲིབ་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་རྔུལ་ཆུས་ཡོངས་སུ་བརླན་པའི་ངོ་གདོང་ལ་ཐལ་བའི་ཤ་གསོས་ཤིག་བྱུག་པ་དང་། ཆར་དུས་སུ་ས་བྱེ་རྣམས་འདམ་རྫབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཐེངས་ཤས་འགྲན་རྗེས་ཚང་མ་འདམ་མི་ལྟ་བུར་གྱུར། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་སྤོ་ལོའི་ཐང་སྟེང་ལ་ཐེངས་གཅིག་འགྱེལ་ན་རྨ་མི་བཟོ་བར་ལུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཕྲུ་གུ་རེ་འགའ་འགྱེལ་ཤུགས་ཆེ་དྲག་པས་རྡོ་བྱེར་བརྡར་ནས་པགས་པ་ལྷེབ་ཙམ་བཤུས་ཤིང་། ཁྲག་དམར་འཛར་འཛར་དུ་ཐོན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ཚོ་ཚང་མས་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་རྩེད་སེམས་འགོག་མི་ཐུབ་ཅིང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐབས་བྲལ།
དུས་ཀྱི་འཁོར་མདའ་༡༩༢༠ལོར་བསྒྱུར་དུས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་དེ་ལྷ་སར་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། བྱ་དངོས་དཔེ་གསར་ལ་དགའ་བའི་སྐུ་དྲག་གི་བུ་ཕྲུག་དང་། ཚོང་པ། སློབ་མ་སོགས་ཀྱིས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་དེ་དཔེ་གསར་གྱི་རོལ་རྩེད་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁྱབ་གདལ་བྱུང་། སྔོན་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སོང་ནས་དེ་གར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྩེད་སྟངས་མཐོང་མྱོང་བའི་སྐྱེ་བོ་རེ་འགས་རས་ཀྱི་སྤོ་ལོ་བཟོས་ནས་བརྒྱབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྱོར་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་དྲག་གི་བུ་ ཕྲུག་དང་། ཚོང་པས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ངོ་མ་ཁྱེར་ཡོང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་འདིར་བོད་དུ་མི་མང་པོས་དགའ་ཞེན་དང་ཡིད་བཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་། སྐུ་དྲག་རྒན་གྲས་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ཤིང་། ལྷག་པར་སྐུ་དྲག་རྒན་གྲས་ཚོས་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་འདྲར་མཐོང་མི་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། ལོ་ན་ཆུང་བའི་སྐུ་དྲག་ཚོས་འགྲན་རའི་ནང་བདེ་འཇགས་ཁྱུག་པོས་རྒྱུགས་ཆེད་ཐོབ་ཐང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་པ་ལྕོག་དང་། པ་ལྕོག་སྟེང་གི་གའུ་མར་འགྲོལ་བ་དང་། ད་དུང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རྣ་རྒྱན་སོག་བྱིལ་དང་། ཨ་ལོང་སོགས་ཚང་མ་བཀྲོལ་ཏེ་གོས་སྲབ་གྱོན་ནས་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཞིག་ཏུ་བལྟ་ཡི་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན་སྐབས་དེ་དུས་བོད་ལ་དཔོན་རིགས་གནས་དབྱུང་བཏང་ན་གཞི་ནས་མགོ་ཐོག་གི་གའུ་བཀྲོལ་བ་དང་། འབྱོར་ལྡན་ཁྱིམ་ཚང་སྟོངས་སོང་ན་གཞི་ནས་རྣ་རྒྱན་དཀྲོལ་གྱི་ཡོད། རྒྱན་ཆ་དེ་ཚོ་ནི་ཐོབ་ཐང་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཚོན་རྟགས་རང་ཡིན། འོན་ཀྱང་དཔེ་གསར་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་གཞོན་ནུ་ཚོའི་འཚོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་ན་གཞོན་སྐུ་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་འཕྱ་དམོད་དང་། སྡིགས་མོའི་ཁྲོད་དུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་གྱིས་སྟེར་བའི་སྤྲོ་སྣང་དང་ངར་ཤུགས་ཅི་དགར་མྱོང་བཞིན་མཆིས།
༡༩༣༠ལོའི་ཡས་མས་སུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་འདི་བཞིན་ལྷ་སའི་ནང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་ཕྱིན། སྔ་རྗེས་སུ་སྐུ་དྲག་གི་རུ་ཁག་དང་། ཏར་ཁང་རུ་ཁག གོ་མིན་ཏང་སློབ་ཆུང་གི་སློབ་མའི་རུ་ཁག ཝ་པ་གླིང་ཧུད་རིགས་རུ་ཁག་སོགས་དང་། ད་དུང་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་ཕྱི་གླིང་པས་ཀྱང་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་ལས་ཚབ་ཁྲུའི་མངའ་འོག་གི་བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་རུ་ཁག་དང་། བལ་པོའི་ཚོང་པའི་རུ་ཁག་སོགས་སྔ་རྗེས་སུ་ལས་ཞོར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་བཅུ་ལྷག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱུང་ཞིང་། གཟའ་འཁོར་རེའི་རེས་གཟའ་ཉི་མར་རྟག་ཏུ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཉིན་ལྷ་ས་གྲོང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྩེ་དྲུང་གླིང་ཁར་(དེང་དུས་བོད་དམག་ཁུལ་ཁང་གི་ཤར་ངོས།)འདུས་ཏེ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་བལྟས་ནས་འཁྲུག་ཆ་དོད་ཤོས་ཀྱི་བར་སྐོར་དུ་ཧ་ལམ་ཚོང་ཁང་ཚང་མ་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཁུ་སིམ་དུ་གནས་པ་དང་། སྐོར་བར་ཕེབས་མཁན་གྱི་བགྲེས་སོང་ཁ་ཤས་ལས་མཐོང་རྒྱུ་མེད།
ཤ་བརྡོལ་ཁྲག་བརྡོལ་གྱི་ན་གཞོན་བོད་དམག་དང་། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ན་གཞོན་སེར་མོ་བ་ཚོས་ཀྱང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཞུགས་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། མཐར་བོད་དམག་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱུང་བ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་གོ་མིན་ཏང་སློབ་ཆུང་གི་ནང་དུ་ཉི་ཧོང་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས་མྱོང་ཞིང་། སྤོ་ལོ་རྒྱག་རྩལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གདན་ཞུ་བྱས་ནས་སྦྱོང་བརྡར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད། སེར་མོ་བ་ཚོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་རང་སོ་སོའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་འཛུགས་ཐུབ་མེད་པ་དང་། ན་གཞོན་སེར་མོ་བ་ཚོ་ཡང་འགྲན་རའི་ཐོག་གི་སྒེག་ཉམས་འཆོར་བའི་རུ་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཐུབ་མེད། ཡིན་ནའང་ཁོ་ཚོ་འཁྲུག་ཆ་དོད་ཤོས་ཀྱི་གཟིགས་མོ་བར་གྱུར་བ་ནི་སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐབས་བྲལ།
སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གཟི་བྱིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀླུབས་པའི་ལྷ་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་འདིར་འཕྲོག་རྩོད་གཏུམ་སྤྱོད་ཀྱིས་གང་བའི་རྩེད་ལས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཚེགས་མེད་ལམ་ལྷོངས་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རང་རེད། ངོ་མ་བསམ་ཚོད་ལྟར་༡༩༤༡ལོའི་ཉིན་ཞིག་ལ་སེར་བ་ཐེངས་གཅིག་བབས་པ་དེས་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་བཀག་འགོག་བྱེད་རྒྱུར་ཁ་གཡར་ས་ཡག་ཤོས་ཤིག་རྙེད།
༡༩༤༡ལོའི་དབྱར་ཁར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དགའ་བའི་ལྷ་ས་བ་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་བཅུ་གཅིག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པའི་རིམ་མཚུངས་མཉམ་འགྲན་ཞིག་གཉེར། གཟིགས་མོ་བ་ཚོས་སུས་འགྲན་བསྡུར་ཨང་དང་པོ་ལེན་མིན་ཐད་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ད་དུང་ཕན་ཚུན་རྒྱན་འཛུགས་བྱས་ཏེ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་རྒྱལ་ཕམ་མཇུག་འབྲས་ལ་བལྟ་བཞིན་ཡོད། ཉིན་ཞིག་འགྲན་ནུས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྐུ་དྲག་རུ་ཁག་དང་། བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་དབྱིན་ཇིའི་རུ་ཁག་གཉིས་དབར་དཔུང་རྭ་བཤམས་པས་གཟིགས་མོ་བ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ངར་ལ་སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་བརྟས་བཞིན་གནས། གཟིགས་མོ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་བར་མི་ཆད་པར་སྐད་འབོད་སྒྲོག་ནས་སྐུ་དྲག་རུ་ཁག་ལ་ངར་ཤ་སློང་བ་དང་། ངེས་པར་དུ་བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་དབྱིན་ཇི་བའི་རུ་ཁག་ཕམ་ཉེས་སུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་སྐུལ་མ་བཏང་། འགྲན་རའི་མཐའ་འཁོར་ལ་ཐག་པ་བཏང་སྟེ་འགྲན་ར་གྲུ་བཞིར་གནས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་ཐག་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་གདན་བཏིང་ཞིང་། མདུན་དུ་ཞལ་བཟས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་ནས་ཞལ་ཟས་ཟ་བཞིན་སྤོ་ལོར་བལྟ་བ་དང་། ཁོ་ཚོའི་རྒྱབ་ཏུ་གཟིགས་མོ་བ་ཕལ་པ་རྣམས་མི་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྱང་བཞིན་གནས།
འགྲན་བསྡུར་འགོ་ཚུགས་རྗེས་ནམ་མཁའ་ནི་སྔོ་ཞིང་དྭངས་ལ། ཉི་འོད་ཚ་ལམ་ལམ་དུ་འཕྲོ་བཞིན་འགྲན་རའི་ཁྲོད་ཀྱི་དངངས་འཚབ་དང་། ཛ་དྲག་གི་རྣམ་པ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་མཁའ་རླུང་ཁྲོད་ཀྱི་རྔུལ་དྲི་ཡང་བཙིར་བ་ལྟར་དུ་འཐུལ་ཡོང་། བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་དབྱིན་ཇིའི་རུ་ཁག་གིས་སྤོ་ལོ་གཅིག་བླུགས་སྐབས་འགྲན་ར་ཡོངས་སྐད་ཅོར་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་། རེ་ཆད་ཀྱི་གཟིགས་མོ་བ་ཚོ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་ཞི་ཐབས་བྲལ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སེར་མོ་བ་ཚོ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་མི་ཚུར་འཐེན་ནས་ཐེངས་གཅིག་ཉེས་ན་གཞི་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཞི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར་དུ་གནས། འགྲན་རའི་ཐོག་ཏུ་དངངས་འཚབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པའི་སྐབས་དེར་དགོད་བྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོན་པ་སྟེ། འགྲན་རའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཚེར་ཕུང་གི་གསེབ་ཞིག་ནས་གློ་བུར་དུ་རི་བོང་གཅིག་ཐོན་བཞིན་འགྲན་རའི་ནང་ཕར་རྒྱུགས་ཚུར་རྒྱུགས་བྱས་པ་དང་། རུ་མི་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་གཡུགས་ཏེ་རི་བོང་རྗེས་འདེད་བཏང་བས་གཟིགས་མོ་བ་ཚོ་ནི་དགོད་སྒྲའི་ཁྲོད་དུ་ཡུད་ཙམ་གནས་ནས་དངངས་འཚབ་ཀྱི་སེམས་པ་འཁྱུག་ཙམ་ངལ་གསོ་ཐེབས་པ་བཟོས། རི་བོང་དེ་ཅུང་མ་འགོར་བར་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སོང་བ་དང་། ཡང་འགྲན་བསྡུར་མུ་མཐུད་འགོ་ཚུགས། འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཚ་རླབས་མེ་ལྟར་འཕྱུར་བའི་མཚམས་དེར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་སྤྲིན་ནག་མཐུག་པོ་འཁྲིགས་པ་དང་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་མཐོང་རྒྱུ་དཀོན་པའི་སེར་བ་རྡོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་བབས་ཏེ་གཟིགས་མོ་བ་དང་སྤོ་ལོ་བ་རྣམས་ནི་མགོ་བོ་བཀབ་སྟེ་ཕྱོགས་བཞིར་བྲོས་པ་དང་། མི་ཁ་ཤས་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཕོག
གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་སེར་བ་དེས་གླེང་གྲོས་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱང་རིང་ནས་བལྟ་སྐབས་སེར་བ་དེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཕྱོགས་ནས་འགྲན་རའི་ཐོག་ཁ་གཏུགས་ལ་བབས་པ་དང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་ར་དེ་རང་སྐྱ་ཆིལ་ཆིལ་དུ་གྱུར་བ་ལས་ས་ཆ་གཞན་ནི་སྔར་བཞིན་སྐམ་པོར་གནས་འདུག་ཅེས་བརྗོད། དེ་ལྟ་བུའི་ནམ་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དེས་མཐའ་མཇུག་མི་རྣམས་ལ་ཚོད་དཔག་འདྲ་མིན་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་ཀུན་སེར་བ་བབས་ཀྱི་མེད་པར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྒྱག་པའི་སྒང་དེ་རང་ལ་བབས་དོན་ཅི་ཡིན། ཏག་ཏག་འགྲན་རའི་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ལས་ས་ཆ་གཞན་ལ་མི་བབས་པ་གང་ཡིན། སེར་བ་མ་བབས་གོང་དུ་འགྲན་རའི་ནང་རི་བོང་ཐོན་པ་དེ་སྔ་ལྟས་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་དེས་ལྷ་སའི་ནང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོད་དཔག་ཐོན།
ལྷ་ཡི་བཀོད་པ་ཆེས་མཐོར་བརྩི་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་གཏན་མ་ཡིན་པའི་རང་བྱུང་གི་སྣང་ཚུལ་དེ་རིགས་ནི་ཚོད་དཔག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འོས་ཤོས་སུ་སོང་ངེས་ལ། འཆར་ཡན་བཟང་བའི་མི་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ལ་རྡོག་རྒྱག་འབུད་ན། མཇུག་འབྲས་དེ་འདྲ་ཡོང་རྒྱུ་རང་རེད་ཅེས་བཤད། དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་ཐེངས་དེའི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་མུ་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་དེ་བས་ཁུངས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱུང་། དགོན་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་ཐོག་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་འཇིགས་ཉེན་བཟོ་ཡི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་གྲ་པ་མང་པོ་ཞིག་སེམས་པ་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར་དགོན་པ་ནས་ཐོན་ཏེ་འགྲན་རའི་ཐོག་གི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དབྱིངས་བཞུགས་ནས་སྡོད་ཀྱི་འདུག ད་རེས་གློ་བུར་དུ་སེར་དྲག་བབས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དམུ་རྒོད་ཀྱི་རྡོག་རྒྱག་ལ་ཞེན་ལོག་སྐྱེས་པའི་ར་གསལ་པོར་འཕྲོད་ཐུབ་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད། འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་དེ་དུས་དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ལས་དབང་འཕྲད།
༡༩༥༡ལོར་བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་རྗེས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་ལ་སླར་ཡང་ཚེ་སྲོག་གསར་པ་ཞིག་རྙེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། མ་གཞི་ནས་ལུས་རྩལ་དེ་ལ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྨང་གཞི་ཡོད་སྟབས་དེ་མ་ཉིད་དུ་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོའི་ཁྲོད་ནས་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་ཤོས་དང་། མི་དམངས་ཚོས་དགའ་ཤོས་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་། ལྷག་པར་ལས་རིགས་ཁག་དང་། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ན་གཞོན་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་དེ་ལ་དགའ་དད་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་པོ་དོན།
༡༩༥༦ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་གཞོན་ནུའི་མཛའ་མཐུན་ཚོགས་པས་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་བལྟ་སྦྱོང་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་སྐོར་སྐྱོད་ཀྱིས་འགྲན་བསྡུར་བལྟ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང་། ཚོགས་པ་དེའི་ནང་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་དེ་བལྟ་སྦྱོང་ཚར་རྗེས་པེ་ཅིང་ལུས་རྩལ་སློབ་གླིང་དུ་ཟབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་དང་། དེ་སྔའི་སུའུ་ལེན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་ལུས་རྩལ་དགེ་རྒན་སུའུ་སི་ཁེ་ཧྥུས་སློབ་ཁྲིད་གནང་། རུ་ཁག་དེ་བོད་དུ་ལོག་རྗེས་སླར་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དད་པའི་མི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་མཉམ་འབྲེལ་རུ་ཁག་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། མང་ཚོགས་ཚོས་རུ་ཁག་དེ་གཉིས་ལ་ཧ་ཅང་གིས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་ཁོ་ཚོར་རུ་ཁག་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་པའམ་ཡང་ན་པོ་ཏ་ལའི་རུ་ཁག་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ཀྱི་ཡོད།
དེང་དུས་ཀྱི་བོད་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དོ་སྣང་དང་དགའ་ཞེན་བྱེད་ཚད་ནི་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཉམ་མཚུངས་ཡིན་ལ། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་སྔར་བཞིན་དགའ་བསུ་ཆེ་ཤོས་ཐོབ་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་རང་ཡིན། ། ། །
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
- ↑ དམག་དོན་དང་ལུས་རྩལ། ༼ཀྲུང་གོའི་བྱིས་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས།༽ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འདས་དོན། ཆོས་གྲོགས་དྲ་ཚིགས་


c: text/html

text:
Archive for May, 2011
བོད་གཞུང་མང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས།
ཕྱི་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་ ༢༥ ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་མང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་ཞུགས་པ་ཡོངས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བ་མ་ཟད། གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་ཐང་དུ་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་རེའི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་སྐུ་པར་ཀྱང་བསྒྲོན་གནང་པ་རེད།
དེ་དུས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མིང་ལ་༼གངས་ལྗོངས་རང་དབང་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་༽ཞེས་བཏགས་གནང་ཀྱང་། དེ་རིང་གྲོས་ཚོགས་འཕར་མའི་ནང་༼བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་༽ཞེས་སྤྱི་མོས་ཐོག་གཏན་འབེབས་བྱས་སོང་། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་གནང་ཤར་བསྒྲུབ་བྱེད་ངེས་ཞེས་ཤོད་བཞིན་ཡོད་མོད། དེ་རིང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་ལག་ཕྱི་ས་ཙམ་ལས་ཅང་མི་འདུག ད་དུང་ཉིན་བཞིའི་རིང་བོད་གཞུང་མང་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བྱུང་བའི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ཁག་ཀྱང་དེ་རིང་གྲོས་ཚོགས་འཕར་མའི་ཐོག་གླེང་སློང་ཙམ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག དེས་ན་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་དགོས་དོན་མི་འདུག་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དུས་ཚོད་དང་འགྲོ་སོང་འཕང་མེད་བཏང་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་བ་དོན་མེད་ཆགས་པ་མ་རེད་དམ།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དཔལ་ལྡན་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་གྲོས་ཚོགས་ལ་བཀའ་འཁྲོལ་སྩལ་བ།
༢༠༡༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ རེས་གཟའ་པ་སངས།
༄༅། །དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ལྷན་རྒྱས་མཆོག་གི་དྲུང་དུ། ཆེད་འབུལ། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ནས་བོད་གཞུང་མང་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་སྤྱི་མགྲིན་གྱི་མཚན་ཐོག་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་༸སྙན་ཞུ་དང་གཉིས་གཉིས་འབུལ་གནང་མཛད་པ་དེ་དག་ལ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་ཚོགས་མི་ཡོངས་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཟིན་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་༸སྙན་ཞུ་དང་པོར་དགོངས་བཞེས་མཛད་ཐབས་མ་གྱུར། ༸སྙན་ཞུ་གཉིས་པའི་ནང་གསལ་སྔོན་གླེང་དང་། དོན་ཚན་དང་པོ་གསར་འཇུག་གནང་རྒྱུར་དགག་བྱ་མ་གཟིགས་ཀྱང། (more…)
བོད་གཞུང་མང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་བཞུགས་སྒར་དུ་འཚོགས་པ།
ཚོགས་འདུ་ཉིན་བཞི་བ།
ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་དུས་ཚོད་ ༩ དང་སྐར་མ་ ༢༠ ཐོག་ཚོགས་ཞུགས་པ་ཡོངས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ཚོགས་ཁང་དུ་འཛོམས། ཚོགས་ཆུང་དང་པོ་ནས་བཟུང་ཚོགས་ཆུང་ཁག་གི་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་པས་ཚོགས་ཆུང་གི་སྙན་ཐོ་སྒྲོག་སྦྱང་བྱས། ཚོགས་ཆུང་དང་པོའི་སྙན་ཐོ་ལེགས་ཤོས་སུ་མཐོང་། ང་ཚོའི་ཚོགས་ཆུང་བཞི་བའི་སྙན་ཐོ་ཚོགས་ཆུང་བཅུའི་ནང་གི་སྙན་ཐོ་ངན་ཤོས་སུ་མཐོང་། རྒྱུ་མཚན་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཁ་གསལ་འཁོད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཚིག་སྦྱོར་དང་ཡི་གེའི་དག་ཆ་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཡིད་ཐང་ཆད་པ་ཞིག་འདུག གང་ལྟར་སྙན་སྒྲོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་རྗེས་སྔོན་གླེང་ནང་གི་དོན་གནད་ཁ་ཤས་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱས། ཐོག་མར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་གནས་ཐད་བཀའ་ཁྲི་ཟམ་གདོང་གིས། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་དང་། གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་བདག་པོ་ལ་ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག་ཞེས་དགོངས་ཚུལ་བཏོན། (more…)
བོད་གཞུང་མང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་བཞུགས་སྒར་དུ་འཚོགས་པ།
ཚོགས་འདུ་ཉིན་གཉིས་པ།
ཚོགས་འདུ་ཉིན་གཉིས་པར་སླར་ཡང་བཅའ་ཁྲིམས་སྔོན་གླེང་དང་། དོན་ཚན་དང་པོའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱས།
འོན་ཀྱང་དེ་རིང་ང་ཚོའི་ཚོགས་ཆུང་ཁ་སང་དང་ཡེ་མི་འདྲ་བར་ཚོགས་ཞུགས་པ་ཚང་མ་ཤེས་པ་རང་མལ་དུ་མེད་པ་འདྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་འདུག སྤྱིར་བཏང་བཤད་ན་མིའི་འགྲོ་བ་ནི་དུད་འགྲོ་ཁྱི་ཕག་སོགས་དང་མི་འདྲ་བར་མི་སྐད་སྨྲ་ཤེས་ཤིང་། གཅིག་གིས་བཤད་དུས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་དགོས་པ་དང་། ལྷག་པར་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་གཞན་གྱིས་གང་བཤད་ཀྱང་བརྗོད་དོན་ཟབ་མིན་དང་། བརྗོད་ཚིག་སྙན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གུས་བརྩི་བཅས་ཉན་དགོས་པ་གུས་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་མོད། དེ་རིང་གློ་བུར་དུ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གཅིག་གིས་ཁ་གཅིག་གྲགས་དུས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། དགག་པ་གཏོང་རྐྱང་དང་འུར་འུར་ཟེང་ཟེང་བྱས་པས། ཚོགས་འདུའི་གྲུབ་དོན་འདི་ཡིན་ཟེར་བ་ཞིག་ཆེར་མ་བྱུང་། (more…)
བོད་གཞུང་མང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་བཞུགས་སྒར་དུ་འཚོགས་པ།
ཚོགས་འདུ་ཉིན་དང་པོ།
ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་དུས་ཚོད་ ༩ དང་སྐར་མ་ ༢༠ ཐོག་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་རྡ་སྟེང་ཕྲུག་བོད་ཁྱིམ་སྡེའི་ཚོགས་ཁང་གསར་བར་ཚང་འཛོམས་བྱུང་ཞིང་། ཚོགས་ཆེན་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་རིམ་གྲུབ་རྗེས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་དང་། བཀའ་ཤག་གི་གཏམ་བཤད་གནང་། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་དུ། ཕོ་བྲང་ནས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་པ་ལྟར། ཚོགས་མི་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལྷུག་པོར་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་ཆེན་ཚོགས་ཆེན་ཉིན་གཅིག་རིང་ཕར་འགྱངས་གནང་རྒྱུའི་མཛད་རིམ་གཏན་འབེབས་བྱས་པར། བཀའ་ཤག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས།
དེ་རྗེས་ཚོགས་ཆུང་ཁག་བཅུར་བགོས་ཏེ་གངས་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་སོ་སོར་འཚོགས་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་བསྐྱར་བཅོས་རགས་ཟིན་གྱི་སྔོན་གླེང་དང་། དོན་ཚན་དང་པོའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས། ང་ཚོགས་ཆུང་ཁག་བཞི་བ་ཡིན་ཅིང་། འཚོགས་ཡུལ་ཕྱི་དྲིལ་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ཚོགས་ཆུང་ཡིན། ང་ཚོས་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་ཚོགས་གཙོ་དང་། གཞན་མི་གཉིས་ཚོགས་དྲུང་དུ་མང་མོས་ཐོག་བསྐོས་ཏེ་གོང་གསལ་དོན་ཚན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱས། སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཚོགས་མི་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་ཙམ་གྱིས། བཅའ་ཁྲིམས་སྔོན་གླེང་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཞེས་པ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་མཚན་གནས་དོན་དང་ལྡན་པ་སྔར་བཞིན་རང་འཇགས་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་བསལ་ཚུལ་བཏོན། (more…)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
སྐར་ཁུང་རྩོམ་སྒྱུར་ཚོགས་ཆུང་གིས།
རྩོམ་པ་པོ་ཁྲན་ཆིས་མར་ཁྲིན་ལོ།
མ་རྩོམ་ལ་གཟིགས་ན་འདི་རུ་བསྣུན།
བོད་པ་སྙན་ངག་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་འོད་ཟེར་ཀྱིས་སེམས་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་ངང་ “སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༣པའི་ཚེས་༡༤རྗེས་ཀྱི་མི་ཚེ་ནི་སྔར་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གཏན་ཡོང་མི་སྲིད་”ཟེར། ཁོ་མོ་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁམས་ཁུལ་ནས་ལང་ཚོའི་གཉོམ་ལག་རྒྱས་ཤིང་། རྒྱ་སྐད་ཤོད་སྐབས་སི་ཁྲོན་གྱི་སྐད་གདངས་ཅུང་ཟད་འདྲེས་བ་ཞིག་ཡིན། འོད་ཟེར་གྱི་མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་ཞེས་འབོད་ཅིང་། ཁོ་མོའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་སྐད་གྲགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ཁོ་མོའི་འཇིགས་ཞུམ་བྲལ་བའི་སྙུ་གུས་རང་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་ཕོ་མོ་ཚོའི་ལས་དབང་དང་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཟིན་ཐོར་བཀོད་པས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་གཟེངས་རྟགས་གང་མང་ཐོབ་ཡོད་ནའང་། འོད་ཟེར་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལའང་བསྐྱོད་མ་མྱོང་། ཁོ་མོ་རྒྱ་ནག་ལས་བརྒལ་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་སུ་འགྲོ་དབང་མེད་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཁོ་མོའང་ལིའི་ཞོ་པོ་དང་ཨེ་བེ་བེ་སོགས་ལྟར་མི་གཏེ་རུ་གྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་མོ་ནི་རང་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་དང་སྒྲོན་མདུང་ཞིག་ཡིན། ཁོ་མོར་དྲ་ཚིགས་ཤིག་མཆིས་ཤིང་། དེ་རུ་མོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གྲྭ་བ་དག་གི་དངོས་སྒྲུང་དག་གོ་རིམ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་པས། ཀློག་མཁན་དག་གིས་དོན་རྐྱེན་དེ་དག་སྐབས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་དང་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐུན་མིན་རེ་ཡང་རྙེད་བཏུབ།།
སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཞི་རྒོལ་གྱི་མཇུག་འབྲས་ལྟ་བུར་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ལ་སྔར་ལས་དམ་དྲག་དང་དྲག་གནོན་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡིས་བོད་མི་ཚོར་རང་ཉིད་དཀའ་རྙོག་སངས་མི་བཏུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་ཚུད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་དུ་བཅུག་སྟེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་རྐྱེན་དུ་གྱུར། རྒྱ་ནག་གི་བཙན་གནོན་འོག་བོད་མི་ཚོས་ཚོར་གྱིན་པའི་ན་ཟུག་དང་ཁོང་ཁྲོ་ནི་རང་ཉིད་བློས་གཏོང་གི་མཇུག་འབྲས་འདི་འབྱུང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་བླ་མེད་ཅིག་ལགས།།
སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་རང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་གྲྭ་བ་བཀྲ་བྷེ་(བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས།)ཡིས་རང་ལུས་མེ་རུ་བསྲེགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ཐོག་མ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ཁོང་མེ་རུ་འབར་བཞིན་པའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་དམག་མིས་རྡུང་རུབ་ཀྱིས་མར་མནན་པས་ཁོང་ལ་སྲོག་སྐྱོན་མ་བྱུང་། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དེ་སྔོན་གྱི་དགོན་པ་དེ་ག་ནས་ཡིན་པའི་གྲྭ་བ་གཞན་ཞིག་སྟེ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་དོན་རྐྱེན་དེ་སླར་ཡང་བྱུང་། ཁོང་ཡང་མེ་ཡིས་འཚིགས་ནས་འཆི་སྐྱོན་མ་བྱུང་ཡང་། དམག་མི་ཉེན་རྟོག་པས་བརྡུངས་ནས་ཁོང་སྐུ་གྲོངས་པ་རེད།
དེ་ནས་བཟུང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་དོན་རྐྱེན་ཐེངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་བྱུང་། དེ་ལས་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་བོད་ནང་དང་གསུམ་བོད་ཕྱི་ལོག་ནས་བྱུང་བ་དང་། སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་གྲོངས་པ་རེད། འོད་ཟེར་གྱིས་ཤི་བོ་དེ་དག་གི་དངོས་སྒྲུང་དང་ཁོང་ཚོའི་འབོད་ཚིག་དང་འབོད་སྒྲ་བསྡུ་རུབ་བགྱིས་ཤིང་། ཁོ་མོས་དེ་དག་ལས་མི་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་རྙེད་ཡོད། དེ་དག་ལས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེར་བཀོད་ཡོད་ལ། ལ་ཤས་ཀྱིས་སྒྲ་འཇུག་གནང་གདའ། དེ་འདྲའི་དྲག་གནོན་དང་ཁྱད་གསོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཅིག་ཏུ་འཚོ་སྐབས་འཆི་བའང་མི་ཚེའི་ལོངས་སྤྱོད་ལྟར་རོ།། ཁོ་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་རེ་བ་ནི་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་མི་ཚོར་རང་ལུས་མེར་སྲེག་མི་གཏོང་བར་འབོད་སྐུལ་ཞུས་མོད། ཁོང་གི་འབོད་སྐུལ་དེ་ཡང་དོན་གྱིས་དབུལ་བར་གྱུར། སྤྱིར་བཏང་ཁོང་གི་བཀའ་གསུང་ཅི་སྒྲུབ་ཞུ་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོས་ཐེངས་འདིར་ཁོང་གི་བཀའ་བརྩི་མ་ཐུབ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཁོང་ཚོས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་འཇིགས་དངངས་ཕྱིར་འདོན་པ་དང་དེ་ལ་རྒོལ་ལན་སློག་ཕྱིར་ཡིད་སྐྱོ་ལ་དཔའ་སྤོབས་ཀྱིས་བཏེགས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁ་འདི་བདམས་པ་རེད།།
བོད་མི་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་དག་གི་གནས་བབ་ནི་ཅི་འདྲའི་འ་ཆད་འུ་ཐུག་ཅིག་ཡིན་ཆོག་ཨང་། ལྷ་སར་མཚོན་ན་ག་ས་གང་དུ་དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་པ་ཡོད་ལ། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་གསུམ་པའི་རྗེས་ནས་སྲང་ལམ་གཙོ་བོ་དག་ཏུ་སྨྱན་མིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། བལྟ་བྱེད་དེས་ཐབས་རྩལ་མཐོན་པོའི་མ་ལག་བརྒྱུད་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པ་རེད། ཉེན་རྟོག་པ་དག་གིས་ལག་ཏུ་མེ་མདའ་སྦག་སྦག་དང་བེར་རྒྱུག་ཐོགས་པ་དང་གློ་ཁུག་ནང་ཁ་པར་རམ་འ་ཡེ་པེ་ཌི་ཞིག་བཅུག་ཡོད། ཉེ་ཆར་ནས་ཁོང་ཚོས་རྒྱབ་ཏུ་མེ་གསོད་ཡོ་ཆས་འཁུར་ཡོད། དེའང་མི་སྲོག་སྐྱོབས་ཆེད་དུ་མིན་པར་མེར་སྲེག་གཏོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཚོའི་པར་དྲ་ཐོག་ཏུ་ཁྱབ་བཞིན་པ་དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་སླད་ཡིན་ཏེ། འདྲ་པར་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྣང་བརྙན་ལ་ཕོ་ཐུག་གཏོང་བས་སོ།།
རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གྲྭ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་དེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཁམས། ཨ་མདོ་བཅས་ཀྱི་དགོན་པ་ཚང་མའི་ནང་སྤེལ་གྱིན་པས་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་འདི་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོ་ནས་འགོ་བཙུགས་མོད་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་རྗེས་ནས་དེའང་བཟོད་དཀའ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ལས་འགུལ་འདི་ཡི་ཆ་ཤས་སུ་དགོན་པ་རེ་རེའི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་དགོས་པ་དང་། ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་མོའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཏིན་ཞོ་ཕིན། ཅང་ཙི་མིན། ཧོའོ་ཅིན་ཐོ་བཅས་ཀྱི་པར་བཤམས་དགོས། ད་དུང་ཅུང་མི་འགོར་བར་ཆེན་པོ་བཞི་དེ་ཆེན་པོ་ལྔ་རུ་བསྒྱུར་ངེས་པ་སྟེ་ཞིན་ཅིན་ཕིན་བསྣོན་དགོས་པ་དང་། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་པར་བཤམས་མི་ཆོག་པ་བཟོས་པ་རེད།
སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག་པ་དང་ལས་དོན་རུ་ཁག མེ་གསོད་རུ་ཁག་ཀྱང་དགོན་པ་ཁག་གི་ནང་བཞག་པ་དང་། དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་བ་དང་དམག་མི་མང་ཉུང་མེད་ལ། གྲྭ་བ་ཚོར་བཙན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དྲི་རྩད་རེའུ་མིག་ཁག་འགེང་དུ་བཅུག མི་རེ་རེའི་ཡིག་ཚགས་བཟོས། སོ་ཆག་པ་དང་རྒྱང་སྒྲིབ་ཅན། རྣ་ཆེན་པོ། མཁུར་ཚོས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་སོགས་ལུས་པོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཆ་ཤས་དག་ཀྱང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་ཐོ་འགོད་བྱས་ཤིང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་སློབ་གྲྭའི་རྒྱུད་རིམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།། དེ་དག་ནི་གྲྭ་བ་དང་བཙུན་མ་རྣམས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ངོས་འཛིན་ཐུབ་སླད་གལ་ཆེ་བས་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཆུ་ཚོད་ཉེར་བཞིའི་རིང་སྨྱན་མིག་བཙུགས་ཡོད་པས་ལྟ་ཞིབ་བྱས་མེད་པའི་གྲུ་ཟུར་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་མེད། འདི་ལྟའི་གནོན་ཤུགས་འོག་གི་གྲྭ་བ་དང་བཙུན་མ་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་ནི་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རང་ལུས་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་མང་ཆེ་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདིའོ།།
འོད་ཟེར་གྱིས་ཁོ་མོའི་དྲ་ཚིགས་ནང་ཉིན་ལྟར་ཁ་གསབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཉིན་ཞིག་མོས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཆེས་རྗེས་མ་སྟེ་རང་ལོ་ཉི་ཤུ་ཅན་གྱི་ངག་དབང་ནོར་འཕེལ་སྐོར་བྲིས་འདུག མོས་ད་དུང་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་༦ཉིན་ཨ་ཞང་ཞིག་དང་ཁོའི་ཚ་མོ་སྟེ་དགུང་ལོ་༤༥ཅན་གྱི་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས་དང་རང་ལོ་༢༣ཅན་གྱི་བཙུན་མ་ཨ་ནེ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་སྐོར་ཡང་བྲིས་འདུག
ངས་འོད་ཟེར་ལགས་སུ་ཁྱེད་ཀྱི་འཇིགས་དངངས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འདི་དག་ཀུན་པོ་བདེ་ཐང་ངང་ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་ངོས་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞེས་དྲིས་པར། མོས་ང་བོད་པ་ཞིག་གམ་ནང་པ་ཞིག་ཏུ་སོང་པས་ཡིན་སྲིད་ཅེས་ཤུབ་བུར་སྨྲས་སོང་།
རེད་དེ། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བསམ་བློ་འདི་ལྟར་ག་ལ་གཏོང་། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་དུ་གལ་གནད་ཅན་གྱི་སྐྱེད་མ་འདི་ཉེན་ཁ་ཅན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གིན་ཡོད་ལ། ཁོ་མོའི་དྲ་ཚིགས་ཀྱང་དུས་རྒྱུན་དུ་སྒོ་རྒྱག་པ་དང་གཏོར་རྒོལ་གཏོང་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་ལ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་མ་ཚོགས་གོང་ལ་པེ་ཅིན་གྱི་ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་ནས་ཐོན་དགོས་ཚུལ་བརྗོད་པ་མ་ཟད། ཁོ་མོའི་ཁང་པར་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀར་ཉེན་རྟོག་པས་བྱ་ར་བྱེད་པ་རེད། འོད་ཟེར་གྱིས་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་འདི་ལྟ་བུའི་བཀའ་ཁྱབ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས། པེ་ཅིན་ནི་ཁོ་མོའི་རང་ཁྱིམ་ངོ་མ་དེ་གཞར་ཡང་ཡིན་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྙོག་ཟིང་ཆེ་བ་ཞིག་དང་། ཀྲོང་ནན་ཧེ་ཡི་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་ཞིང་སྒུལ་བར་བྱེད་དོ།། འོད་ཟེར་གྱིས་བཤད་རྒྱུར་ང་མི་སྐྱིད་པ་མི་འདུག ངས་འདི་དག་ཚང་མ་བཞག་ནས་ཟླ་གཉིས་སམ་དེ་ལས་ལྷག་གི་རིང་ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་ཆོག་ཟེར། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ལྷ་སར་ཡང་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མིས་མྱུལ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རུང་། འོད་ཟེར་མོའི་ཨ་མ་དང་ནང་མི་ཚོའིོ་ལྷན་དུ་སྡོད་ཆོག་ལ། ཁོ་མོའི་ཁྱོ་ག་བང་ལི་ཞུང་གིས་རྒྱལ་ས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཚར་གཏམ་གསར་བ་དག་འཁྱེར་ནས་དུས་ནས་དུས་སུ་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་བཏུབ་བོ།།
(བསྒྱུར་རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་སྐར་ཁུང་དྲ་བར་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ལ་བརྒྱུད་འགོད་སོགས་བྱས་མི་ཆོག)


text:
༈ མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཟུགས་གཞིའི་བདེ་ཐང་ནི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་ཞིང་། ལྷག་པར་གཞོན་དུས་ནས་གཟུགས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་བས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་ནད་སྔོན་འགོག་བྱ་ཚུལ་དང་ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བས་འདིར་འཛམ་གླིང་ནང་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བའི་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་སྐོར་ལ་བོད་ལུགས་འཚོ་བྱེད་སྨན་པ་དང་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་སྨན་པའི་ཤོད་ཚུལ་ལས་བཏུས་ཏེ། འཛམ་གླིང་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ཉིན་མོར་རྩོམ་ཡིག་འདི་སྤེལ་བ་ཡིན།མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ནད་གཞི་འདི་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་སྨན་པས་མཆིན་པར་ནད་འབུ་ཕྲ་རབ་ (Virus) ལས་བྱུང་བའི་འགོས་ནད་ཅིག་ཡིན་པར་བཤད། ནད་འབུ་དེས་མཆིན་པར་རྨས་སྐྱོན་དང་རིམ་པས་མཆིན་པའི་རྩ་རྒྱུས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཞིང་། དུས་ཐོག་སྨན་བཅོས་མ་བྱས་ཚེ་སྲོག་ཉེན་ཆེ།
བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་ ༢༠༡༤ ཟླ་བ་ ༨ ཚེས ༡༢ དུས་ཚོད ༤:༡༡༠ ཕྱི་དྲོ། (Ebola ) ཨེ་བྷོ་ལ་ཟེར་བའི་ན་ཚ་དེ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གི་ནང་ཁྱབ་སྟེ། ནད་གཞི་དེའི་རྐྱེན་པས་མི་༩༦༡ རྐྱེན་འདས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་༡༧༥༠ ཙམ་ལ་ན་ཚ་དེ་ཕོག་ཡོད་པའི་དོགས་གཞིའི་འོག འཛམ་གླིང་གི་ཚན་རིག་པ་དང་སྨན་པ་གྲགས་ཅན་ཚོས་ནད་གཞི་དེ་བཅོས་ཐབས་དང་། སྔོན་འགོག་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལྟར་ན། ཟླ་༨ ཚེས་༡༢ ཉིན་ཨ་རིའི་སྨན་གྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་(Ebola ) ཟེར་བའི་ན་ཚ་དེའི་ཆེད་(ZMapp) ཟེར་བའི་སྨན་ཞིག་གསར་དུ་བཟོས་ཏེ། ཚོད་ལྟའི་ཆེད་ད་ལྟའི་ཆར་ན་ཚ་དེ་ཁྱབ་ཡོད་སའི་ས་ཆ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བཏང་སྟེ། ན་ཚ་དེ་སྔོན་འགོག་དང་བཅོས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་ ༢༠༡༤ ཟླ་བ་ ༥ ཚེས ༡༢ དུས་ཚོད ༡༠:༤༤ ཕྱི་དྲོ། རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་རྨིས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཐ་སྙད་དེར་རྒྱུས་མངའ་ཤེན་ཏུ་ཆེ་ཡང་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་རྨིས་ཚུལ་དང་རྨིས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་མིན་ལ་དེའི་ཐད་སྔ་མོ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཨའོ་ཏི་ལིའི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཧྥུ་ལའི་དབྱི་ཏཱ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་རྨི་ལམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་མཆོག་གྱུར་ཞིག་ཡིན། དེ་མིན་སྐུ་ཞབས་རུང་རྒ་དང་། ཧྥུ་ལའོ་མུའུ། རི་པིན་གྱི་སུང་པན་གྲུན་ཀྲེ་དང་དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལའང་རྨིང་ལམ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་མཁས་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེས་ན་རང་རེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལས་རྨི་ལམ་བརྟག་ཐབས་ལ་གསོ་རིག་དང་ཆོས་ལུགས། དམངས་ཁྲོད་སྲོལ་རྒྱུན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བརྟག་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཡོད་པས་ཚུལ་འདིར་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཚོས་རང་རང་གི་ལྷག་གྲུབ་དང་ལག་ལེན་ཐོག་ནས་རྨི་ལམ་ནི་རྙིག་འཛིང་ཆེ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོན་ཅིག་དང་། ཡང་ན་གོམས་སྲོལ་གྱི་ཤེས་རིག་དང་སེམས་ཁམས་འབྲེལ་འདྲིས་དབང་གིས་མ་འོངས་དང་བྱ་ལས་བརྟག་ཐུབ་པའི་མངོན་རྟགས་སུ་ཡང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
མིང་མཛོད་འདི་ནི་དེང་རབས་གསོ་རིག་གི་ནད་ཐོག་རིག་ཚན་གྱི་མིང་བརྡ་རྣམས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་སྟེང་། རྨང་གཞི་གསོ་རིག་དང་། སྐྱེ་དངོས་གསོ་རིག་གི་བཟོ་བཀོད། རྒྱུད་རྒྱུ་བཟོ་བཀོད། མཁའ་དབྱིངས་གསོ་རིག་སོགས་གསར་དར་གསོ་རིག་གི་མིང་བརྡ་ཡང་བསྡུས་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་བྱས་པའི་དེང་རབས་གསོ་རིག་གི་མིང་མཛོད་ཐོག་མ་ཡིན། བསྡོམས་པས་མིང་བརྡ༤༢༠༠༠འདུས། མིང་བརྡའི་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི། འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ་ཡིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་རིམ་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭའི་ལོ་ལྔའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ནད་ཐོག་གསོ་རིག་གི་ཆེད་ལས་ཀྱི་དུས་རབས༢༡པར་བསླབ་གཞིའི་སློབ་དེབ་ཁག༢༨དང་། རྒྱ་དབྱིན་གསོ་རིག་མིང་མཛོད་ཆེན་མོ(མི་དམངས་འཕྲོད་བསྟེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༤ལོའི་ཟླ༤པའི་པར་གཞི་གཉིས་པ)དང་། དབྱིན་རྒྱ་གསོ་རིག་མིང་མཛོད(མི་དམངས་འཕྲོད་བསྟེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༠ལོའི་ཟླ༧པའི་པར་གཞི་གཉིས་པ)སོགས་དེང་རབས་གསོ་རིག་གི་མིང་མཛོད་ཁུངས་བཙུན་གྲགས་ཆེན་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲིགས་པ་ཡིན།
རབ་བྱུང་ ༡༧ པའི་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༡ ཆུ་ཕོ་རྟ་ཡི་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་དགའ་སྟོན་ལ་རྒྱ་ཆེའི་དྲྭ་གྲོགས་དང་། ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བཞིན། ལོ་གསར་པའི་ནང་ནད་མེད་ཚེ་རིང་དང་། རང་གི་བྱ་གཞག་རྣམས་ཡར་ངོའི་ཟླ་བཞིན་འཕེལ་བའི་སྨོན་འདུན་གྲངས་མེད་ཞུ། གསོ་རིག་གླིང་དྲ་བདག་ཐུན་མོང་གིས།
རྩོམ་པ་པོ། ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་། བདག་གིས་ལོ་མང་པོར་གཞི་རིམ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་བུད་མེད་ཚན་ཁག་ཏུ་བྱ་བ་གཉེར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ལག་ལེན་ཁྲོད། བདག་ལ་ཡིད་སྐྱོ་བ་དང་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་སྐྱེས་ཡོང་།དེ་ནི་བདག་རང་གནས་སའི་ཁོར་ཡུག་བཟང་མིན་དང་བདག་གི་ལས་ཀར་ཚེགས་ལྕི་མིན་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད་པར། ང་ཚོ་གཞི་རིམ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་མོ་ནད་བྱུང་སྐབས་དུས་ཐོག་ཏུ་ནད་བཅོས་བྱེད་ཀྱིན་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་འཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། གཤམ་ནས་བདག་གིས་ལོ་མང་པོའི་ནད་ཐོག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དང་སྦྲགས་ཏེ་རྒྱུན་མཐོང་མོ་ནད་དང་དེ་ནད་བཅོས་བྱེད་ཚུལ་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱ།
རྩོམ་པ་པོ། འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། སྨན་པ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་མཁན་དང་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བར་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་མཁན་ཡིན་པས། སྨན་པ་ཞེས་པའི་ལས་རིགས་དེ་ནི་བཀུར་བར་འོས་ཤིང་ཡི་རངས་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་མི་སུ་དང་གང་ཞིག་གིས་སྨན་པ་ཞེས་པའི་ལས་འགན་འདི་ཕྲག་ཏུ་བླངས་ཚེ། ངེས་པར་རང་ཉིད་ལ་སྨན་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱ་དགོས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་ཡོད་དགོས། འོ་ན་སྨན་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་སམ་ཞེ་ན། བདག་གིས་ལོ་མང་པོར་སྨན་པའི་བྱ་བ་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་སྨན་པ་རྒན་པ་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་བྱས་པ་བརྒྱུད། གཤམ་ནས་སྨན་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་པའི་ཐད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ།
རྩོམ་པ་པོ། མགོན་པོ། དང་པོ། སྦྲུམ་མ་སྤྱི་བཤད། 1.མངལ་གྱི་ཆགས་ཚུལ།མངལ་ཆགས་པ་ནི་བུད་མེད་ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་ནས་ལྔ་བཅུ་མ་འདས་པའི་བར་དེར་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལས་བྱུང་ཞིང་མདངས་ཀྱི་སྙིགས་མའི་ཁམས་དཀར་དམར་གཉིས་ལས།དམར་ཆའི་ཆ་བསམ་སེའུར་གསོག་པར་མ་ཟད།དེ་ཡང་ཟླ་བ་རེ་རེའི་དུས་ཚིགས་སུ་བསམ་སེའུ་དང་འབྲེལ་བའི་བུ་སྣོད་ཀྱི་གཡས་གཡོན་རྩ་གཉིས་བརྒྱུད་དེ་བུ་སྣོད་དུ་ཞུགས་ཤིང་།མངལ་དུ་བསགས་པའི་ཁྲག་ཁ་དོག་ཅུང་ཟད་ནག་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཐུར་སེལ་རླུང་གིས་མངལ་གྱི་སྒོར་ཕྱུང་ནས་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཅུང་ཟད་རེ་འཛག་པའི་དུས་ལུས་ཀྱི་ཉམས་ཤེད་ཆུང་ཞིང་བཞིན་རས་ངན་པ།ནུ་མ་དང་རྐེད་པ།མིག་སོགས་འགུལ་ཞིང་།དཀུ་ཞེས་མངལ་གཡོ་ལ།ཟླ་མཚན་ཡང་ལྡན་ཞིང་ཆགས་པས་ཀྱང་གཟིར་བ་ཡིན་ཕྱིར།སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་འཁྲིག་པར་བྱས་ཚེ་དུས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་སེམས་གསུམ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ནས་མངལ་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའོ།།
རྩོམ་པ་པོ། ནག་རུ་རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། དང་པོ། གནད་དོན་གླེང་བ། སྤྱིར་སྐུང་ཡིག་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཁོ་ནར་མངའ་བའི་ཡི་གེ་བསྡུ་ལུགས་ཤིག་སྟེ། མཚོན་བྱའི་ཡི་གེའི་དོན་མི་འགྱུར་བར་ཡི་གེའི་འབྲུ་ཉུང་དུ་བསྡུ་བ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྐད་རིགས་སོ་སོའི་རང་སྟེང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་དེའི་སྒྲ་ལ་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀ་ཡོད། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་སྒྲ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡི་གེའི་འབྲུ་ཁོ་ན་བསྡུས་པའམ་སྐུང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་སྐུང་ཡིག་ཅེས་བཏགས་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་འགའ་རེའི་ཁ་སྐད་དུ་བསྡུས་ཡིག་དང་སྦས་ཡིག ཡིག་ལོག་ཅེས་པའི་འབོད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་མོད། ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྐུང་ཡིག་ཅེས་པ་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ། དེ་ཡང་སྐུང་ཡིག་ཅེས་པའི་གོ་དོན་ལ《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས》སུ“བོད་ཡིག་ཚེག་བར་གཉིས་གསུམ་རེ་ཚེག་བར་གཅིག་ལ་བསྡུས་ནས་འབྲི་ཚུལ་ཞིག”①ཅེས་དང་།
རྩོམ་པ་པོ། ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ནང་དོན་གནད་བསྡུས།ཕྱྭ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་བྱོན་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་མཁན་པོ་མཛད་པའི་རིང་ལ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོར་ལེགས་བཅོས་གནང་བས། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དུ་ཚད་མ་རིག་པ་གཙོས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་ལེགས་པར་དར་བ་དང་། ཚད་མ་རིག་པའི་དོན་རྟོགས་དཀའ་བར་དགོངས་ནས་བསྡུས་གྲྭའི་སྲོལ་བཏོད་པ་སོགས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་བོད་དུ་དར་བར་ཕག་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
དགེ་སློང་མའི་འདུལ་བ་དང་སྡོམ་རྒྱུན་གནས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེའི་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ཐད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོ་ཕྱོགས་བསྡུས།
ཇར་མན། ཧམ་བྷག ཧམ་བྷག་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༨ ནས་ ༢༠ བར།
ལེའུ་དང་པོ། རྒྱབ་ལྗོངས།
[འདིར་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཁག་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པ་ཚོར་ཕན་འདོགས་སླད་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཆེད་བརྗོད་བརྡ་ཆད་འགའ་ཞིག་དང་ཚེས་གྲངས་སྙན་ཐོ་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་བཀོད་ཡོད།ཁ་སྐོང་འདི་དག་དམིགས་བསལ་རིང་པོ་ཆགས་སྐབས་གྲུ་བཞི་ཁ་གང་མ་དང་མུ་མེན་མདོག་ཅན་གྱི་གུག་རྟགས་ནང་བཅུག་ཡོད།]
དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ངོ་སྤྲོད།
དགེ་སློང་མ་དགོས་པའི་གལ་གནད།
དགེ་འདུན་གྱི་སྡེས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་རླབས་ཆེ་བའི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྟུན་ན། ནང་པའི་བསྟན་པ་འདི་དར་རྒྱས་འབྱུང་མིན་ནི་འཁོར་རྣམ་བཞིའི་དགེ་འདུན་ལ་རག་ལས་ཡོད་ཅེས་གསུངས། དེ་ཡང་།
- དགེ་སློང་ཕ།
- དགེ་སློང་མ།
- དགེ་བསྙེན།
- དགེ་བསྙེན་མ་བཅས་སོ།
དེས་ན། པཱ་ལི་(Pali)གཞུང་ནང་མདོ་སྡེ་རིང་(Dighanikaya)གི་ཁོངས་གཏོགས་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའི་(Sangiti Sutta)ནང་། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ཚེ་རྣམ་དག་ཅིག་སྐྱེལ་བར་དུས་ངན་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་དགུའི་ནང་གི་གཅིག་ནི། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་དང་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་འཁོར་བཞི་མ་ཚང་བའི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་ཀླ་ཀློའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡིན་གསུངས།
ཕྱོགས་མཚུངས་ཉན་སའི་ནང་། དུས་རབས་བཞི་པའམ་ལྔ་པའི་ནང་ཡེ་ཤུ་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཅུའི་ནང་གི་གཅིག་འདི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེ་བ་འདི་གསུངས་ཡོད། ཡུལ་དབུས་ནི་ས་བབས་ཆགས་སྟངས་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གི་ས་ཁུལ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་འཁོར་རྣམ་བཞི་ཚང་བའི་ཡུལ་ཞིག་ལ་ཟེར།
སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་རྩ་བ་ནས་དར་མེད་པའམ་ཡང་ན་ཐེངས་གཅིག་དར་བ་དེ་ད་ཆ་རྒྱུན་རྦད་དེ་ཆད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་ནང་པ་མིན་པའི་ལུང་པ་ཁག་གི་ནང་དུའང་ནང་པའི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཡོང་སླད། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་གནད་འགག་ཤིན་ཏུ་ཆེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་ནང་པའི་གཞུང་ནང་གི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་སྟབས་བདེ་པོ་མེད།
ཐོག་མར་གསར་དུ་གཏོད་པའི་དགེ་སློང་མའི་རྒྱུད་པ།
སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ནས་“ཚུར་ཤོག་དགེ་སློང་”ཅ ེས་ཚིག་འགའ་འབོད་དེ་རབ་བྱུང་གི་ཐོག་མ་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས། དེ་ལྟའི་ལམ་ནས་དགེ་འདུན་ཅུང་མང་པོར་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས་སྐབས། དགེ་སློང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་ཆོག་པའི་གནང་བ་ཡོངས་སུ་བསྩལ།
སྲོལ་རྒྱུན་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་གི་འགྲེལ་ལུགས་ལ་གཞིགས་ན། གོའུ་ཏ་མི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོས་སངས་རྒྱས་ལ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གནང་རོགས་ཞེས་གསོལ་བ་དང་པོ་བཏབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞལ་བཞེས་མ་གནང་། འོན་ཏེ་ད་དུང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་དང་མཉམ་དུ་བུད་མེད་ལྔ་བརྒྱས་རང་གི་སྐྲ་བྲེགས། གོས་གསེར་པོ་གྱོན། རབ་བྱུང་ལྟར་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས། སྡོམ་པ་སྩོལ་རོགས་མཁྱེན་ཞེས་གསོལ་བ་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་དེ་ནས་གསོལ་བ་ཐེངས་གསུམ་པ་བཏབ་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བསྩལ་སྟབས། ཀུན་དགའ་བོས་ཁོ་མོའི་ཞུ་ངོ་བྱས།
གསོལ་བ་ཐེངས་བཞི་པ་བཏབ་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་སྲུང་ཐུབ་ན་སྡོམ་པ་བསྩལ་ཆོག་ཅེས་གསུངས། དེའི་ཁོངས་རབ་བྱུང་ཕོ་མོས་སྡོམ་པ་དུས་རིང་ཐུང་སྲུང་བར་མ་ལྟོས་པར། བཙུན་མའི་བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་བཙུན་པ་ཚོའི་གཤམ་དུ་འདུག་དགོས་པ་ཚུད་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དུས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང་བསྟུན་ནས་གང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་དམ་བསྒྲགས་མཛད་ཡོད། དེའང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང་། མཐར་གང་གི་གསུང་ལ་མ་གུས་པ་མི་ཡོང་བའི་སླད་དུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཙུན་མ་རྣམས་ལའང་མ་གུས་པ་མི་ཡོང་ཆེད་དུ་བསླབ་ཁྲིམས་བཀས་བཅད། གནའ་བོ་རྒྱ་གར་ནང་བུད་མེད་རྣམས་དང་པོ་སོ་སོའི་ཕའི་སྲུང་སྐྱོབ་བམ་ལམ་སྟོན་འོག་གནས་ཤིང་། དེ་ནས་སོ་སོའི་ཁྱོ་བོ་དང་། མཐར་སོ་སོའི་བུའི་སྲུང་སྐྱོབ་འོག་གནས་དགོས། ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་སྨད་ཚོང་མར་བརྩི་ཞིང་། བཙུན་མ་རྣམས་རང་གི་སྤུན་མཆེད་བུའི་སྲུང་སྐྱོབ་འོག་མེད་སྟབས། བཙུན་མའི་འདུལ་གཞུང་ནང་བཙུན་མ་ཚོ་སྨད་ཚོང་མར་བརྩི་བའི་དོན་རྐྱེན་མང་དག་ཅིག་ལྷག་ཡོད། དགེ་སློང་མའི་སྡེ་པ་དགེ་སློང་ཕའི་སྡེ་པའི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་བཟོས་པས་ཁེར་རྐྱང་གི་གནས་བབས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གུས་བརྩི་ཐོབ་པར་བྱས།
སྲོལ་རྒྱུན་འགའ་ཞིག་དང་བསྟུན་ན། ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་ཁས་ལེན་པས་འདིའི་ནང་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དང་པོ་དེ་ཚུད་ཡོད། སྲོལ་རྒྱུན་གཞན་ནང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོག་མར་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དང་བུད་མེད་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དེ་དག་ཀུན་དགའ་བོའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་དགེ་སློང་བཅུ་ལ་འགན་སྐུར་གནང་། གཉིས་ཀའི་ནང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་གནའ་བོའི་ཚད་ལྡན་གྱི་ཐབས་ནི་དགེ་སློང་ཕ་བཅུ་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་པ་ལས་ནོད་དགོས། སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དེར་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཕའི་དགེ་འདུན་རྐྱང་པའི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ། སྡོམ་པ་ནོད་པའི་རྒྱུད་རིམ་ནང་ལེན་པ་པོ་ལ་སྡོམ་པ་སྲུང་ཕྱོགས་ཐད་གེགས་བར་འཕྲད་སྲིད་པས། བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་འགའ་སྐུར་གྱི་ཡོད། དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་སྐབས་འདྲི་བྱའི་དྲི་བ་ཁག་གི་ཐོག་ལ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཟུགས་ཕུང་ཆགས་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་འཕར་མ་འགའ་འདྲི་ཡི་ཡོད།
དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་བུད་མེད་ཁག་ཅིག་ལ་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་དེ་ཚོར་ལན་འདེབས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་མི་བདེ་བ་ཡོད་སྟབས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྲོལ་བཏད་ཡོད། དེར་དང་པོ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་རྣམས་ལ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་མིན་ཐད་དྲི་བ་འདྲི་ཡི་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཉིན་དེ་གར་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་འདུས་པ་སྐྲུན་ཕྱིར་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དགེ་སློང་ཕ་དང་མཉམ་དུ་བཞུགས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕས་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སྐབས། དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་དཔང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དང་པོ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེས་སྲུང་བྱའི་སྡོམ་པའི་ནང་སྐྱ་སེར་གང་ཡིན་རུང་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེ་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་འབའ་ཞིག་སྤོང་དགོས་པ་ཚུད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ནང་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཏོགས་ཡོད། དུས་ཚོད་དང་བསྟུན། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་གནོད་འཚེ་ཅན་མིན་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་སྡོམ་པ་མང་པོ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁ་སྣོན་མཛད་ཡོད། འོན་ཏེ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མ་གུས་པ་མི་ཡོང་བའི་སླད་དེ་དག་རབ་བྱུང་ཁོ་ནར་གདམས་སོ། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་དགག་བྱ་དེ་དག་མཛད་པའི་དབང་ཆ་ལྡན་ཅིང་། བཙུན་མ་རྣམས་ལ་བཙུན་པ་ལས་སྡོམ་པ་འཕར་མ་མང་བ་བཀའ་བསྩལ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྡོམ་པ་འཕར་མ་རེ་རེ་རྣམས་དགེ་འདུན་ནམ་དགེ་འདུན་མའི་ཀུན་སྤྱོད་ཚུལ་མཐུན་མ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་གླེང་གཞི་བྱུང་རིམ་དང་བསྟུན་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན། བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ནང་བཙུན་མ་ཚོས་བཙུན་པ་རྣམས་དང་ཚུལ་མིན་གྱི་འབྲེལ་གཏུགས་བྱུང་བའི་ཐོག་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ་མཛད་པ་དང་། ཆབས་ཅིག་བཙུན་པའི་སྡོམ་པའི་ནང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་འདྲ་མེད།
སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་གའི་ནང་སྡོམ་རྒྱུན་དང་ཁྱད་པར།
ས་བབས་གནས་སྟངས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྐྱེན་པས། ཕྱིས་སུ་ཐེག་དམན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ནང་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་རིམ་གྱིས་བྱུང་། དེ་དག་སོ་སོར་དགེ་འདུན་ཕ་དང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཐེ་བའི་རང་རང་གི་འདུལ་བའི་གཞུང་རེ་ཡོད། སྡོམ་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་སྡེ་པ་དེ་དག་ནང་ཁུལ་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་མེད། འོན་ཀྱང་རྙིང་ཞེན་ཅན་གྱི་འདུལ་བའི་སློབ་དཔོན་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དེ་དག་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད།
སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས། དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་པ་གསུམ་ད་ལྟའང་མི་ཉམས་པར་གནས་ཡོད།
- ཤྲཱི་ལངྐ་དང་། བྷང་ལ་རྡེ་ཤུ། འབར་མ། ཐེ་ལན་ཌི། ལའོ་སུ། ཀམ་སྦོ་དྲི་ཡ་བཅས་ཀྱི་ནང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ ༢༢༧ ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་(Theravada)།
- ཐེ་ཝན་དང་། ཧོང་ཀོང་། རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག ཀོའོ་རི་ཡ། ཝི་ཏི་ནམ་བཅས་ཀྱི་ནང་སྡོམ་གྲངས་ ༢༥༠ ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པ་(Dharmagupta)།
- བོད་དང་། བལ་ཡུལ། ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་རྒྱ་གར་དང་། སོག་པོ། ཨུ་རུ་སུའི་མངའ་ཁུལ་སྦུ་རས་ཐུ།(Buryatia) ཁལ་མུག་(Kalmykia) ཐུ་ཝ་(Tuva) བཅས་ཀྱི་ནང་སྡོམ་གྲངས་ ༢༥༣ ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་(Mulasarvastivada)བཅས་སོ།
འདུལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་རིམ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་། རིམ་གྱིས་བའི་དགེ་འདུན་མའི་སྡོམ་པ་རིམ་པ་གསུམ་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད།
- ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་ལྡན་གྱི་དགེ་ཚུལ་མ། ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་པོ་དེའང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲའི་ལུགས་སུ་བླངས་འདས་སོ་གསུམ་དང་སོ་དྲུག་ཡོད།
- ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཚོད་ལྟའི་རབ་བྱུང་མ་སྟེ། དགེ་སློབ་མས་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་བསླབ་པ་དྲུག་སྲུང་བ་དང་། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་ནང་རྩ་བ་དྲུག་དང་ཡན་ལག་དྲུག་སྲུང་། དེ་ལྟར་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཚོད་ལྟའི་དུས་ཡུན་ནི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་སྦྲུམ་མ་མ་ཡིན་པ་ངེས་བརྟན་བཟོ་ཕྱིར་སྲོལ་བཏད།
- དགེ་སློང་མས་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ནང་སྡོམ་པ་གྲངས་ ༣༡༡ དང་། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་སྡོམ་གྲངས་ ༣༤༨། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ནང་སྡོམ་གྲངས་ ༣༦༤ སྲུང་དགོས།
ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་དང་ཕལ་ཆེར་ཆོས་རྒྱུད་གཞན་དག་ནང་དུའང་། དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སྐབས་ཉུང་མཐར་དགེ་སློང་མ་གཉིས་དགོས་ཤིང་། དགེ་སློབ་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སྐབས་ངེས་པར་དུ་བཞི་དགོས། གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་མཁན་མོ་རང་ཉིད་ངེས་པར་དུ་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ཉུང་མཐར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་དགོས་པ་དང་། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་ལོ་བཅུ་ཟིན་དགོས། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སྐབས་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ལ་ངེས་པར་དུ་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ཉུང་མཐར་ལོ་ལྔ་ཕྱིན་པ་དགོས། བོད་ནང་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་མེད་སྟབས། དགེ་སློང་ཕས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་མར་སྡོམ་པ་འབོག་གི་ཡོད།
དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་གཉིས་ཡོད་དེ།
- དང་པོ། དགེ་སློང་མའི་སྡེས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་སྐབས་ལེན་པ་པོར་བར་ཆད་ཆེ་ཆུང་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་འདྲི་ཡི་ཡོད། དཔེར་ན། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་། བུ་དང་བུད་མེད་གཉིས་ཀར་བར་ཆད་ཆེ་བ་བཅུ་གསུམ་དང་ཆུང་བ་བཅུ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་འགོད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་བུད་མེད་རྣམས་དམིགས་བསལ་བར་ཆད་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་འཕར་མ་དགུ་འདྲི་ཡི་ཡོད། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འབའ་ཞིག་ནང་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དང་པོ་དེར་ཚངས་སྤྱོད་ཉེར་གནས་ཞེས་བྱ། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་། དེ་ལ་གཞིའི་ཆོས་ཞེས་འབོད།
- སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་གཉིས་པའི་ནང་། ཉིན་དེ་གར་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ། སྡོམ་པ་ལེན་པ་པོར་དགེ་སློང་ཕའི་འདུས་པ་ལས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ནོད་ཀྱི་ཡོད། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་ལུགས་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་། དཔང་པོའི་ཚུལ་དུ་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་གཉིས་པའི་སྐབས་དགེ་སློང་ཕའི་འདུས་པའང་འཛོམས་དགོས། གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ནང་། སྡོམ་པ་ལེན་པ་པོར་དགེ་སློང་ཕས་སྡོམ་པ་ནོད་པའི་སྐབས་རོགས་ཟླའི་ཚུལ་དུ་དགེ་སློང་མ་དགོས་ཤིང་། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་ཕས་སྡོམ་པའི་ཆོ་ག་གནང་བའི་སྐབས་དགེ་སློང་མ་མི་དགོས།
ཡུལ་དབུས་སུ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་ཆེད་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ལུགས་སུ་དགེ་སློང་མ་བཅུ་འཚང་དགོས་པ་དང་། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་ལུགས་སུ་དགེ་སློང་མ་བཅུ་གཉིས་འཚང་དགོས་ཤིང་། གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་གནང་བའི་སྐབས་དགེ་སློང་ཕ་བཅུ་དགོས། གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང་། མཁན་མོ་རང་ཉིད་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ཉུང་མཐར་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་ཕྱིན་ཟིན་པ་དང་། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་སུ་ཉུང་མཐར་ལོ་བཅུ་འདས་ཟིན་པ་དགོས། ཆོས་རྒྱུད་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནང་། མཁན་པོ་རང་ཉིད་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ཉུང་མཐར་མི་ལོ་བཅུ་ཕྱིན་ཟིན་པ་དགོས། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་དགོས་ངེས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་གྲངས་ལོན་གྱི་མེད་སྟབས། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱིས་གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སྐབས་དགེ་སློང་མ་ལྔ་དང་འཕར་མ་དགེ་སློང་ཕ་ལྔ་ཡིས་འདང་ངེས་ཡིན་ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད།
སྡོམ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལོ་རྒྱུས།
མ་གཞི་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་བཅས་སུ་རང་རང་སོ་སོའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པའི་ལེ་ལག་རེ་ཡོད་ནའང་། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་རྒྱུད་པ་གཅིག་པུ་ད་ལྟ་བར་ཉམས་པ་མེད་པར་གནས་ཡོད།
གནས་བརྟན་སྨྲ་བ།
ནང་ཆོས་ནི་ཐོག་མར་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་བུ་དབང་ཆེན་(Mahinda) གྱི་ཆེད་གཉེར་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་ཡེ་ཤུ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་ལོ་ ༢༤༩ ཤྲི་ལངྐའི་ནང་དར། གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ལོ་དུས་གང་ཞིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་མེད་གསལ་ཁ་མེད་ཀྱང་། སྟབས་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་ནང་པའི་ཆོས་རྒྱུད་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་ཞེས་པར་ཁུངས་གཏུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་མྱང་ངན་མེད་ཀྱི་སྲས་མོ་དགེ་འདུན་བཤེས་མོ་ (Sanghamitta)གླིང་དེར་ཕེབས་པ་པ་དང་། ཡེ་ཤུ་དུས་རབས་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༢༤༠ ཐམ་པར་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་ཤྲི་ལངྐར་དར། ཡེ་ཤུ་དུས་སྐབས་སྤྱི་ལོ་ ༡༠༥༠ ཐམ་པ་ནས་ཏ་མིལ་(Tamil)བཙན་འཛུལ་གྱི་མཇུག་འབྲས་དང་ཤྲི་ལངྐར་ཅོ་ལ་རྒྱལ་ཁམས་(Chola Empire)ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་རྗེས་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་།
ངག་རྒྱུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ན། ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་ད་དུང་གསང་བའི་བང་ཆེན་སོ་ན་(Sona)དང་ཨུ་ཏྟ་ར་(Uttara)ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་གསེར་གྱི་ས་ (Suwannnaphum)རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བཏང་བ་དང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་གར་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ནང་བསྟན་གསར་འཛུགས་བྱས། མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དེ་ནི་མོན་(Mon, ཏཻ་ལཻང་ Tailaing)མི་རིགས་དང་འབར་མའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཐཱ་ཊོན་(Thaton)གྲུ་ཁའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་འབྲེལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སྐབས་དེ་དུས་དར་ཡོད་མེད་གསལ་པོ་མེད།
མ་མཐར་དུས་རབས་དང་པོ་དང་ཡེ་ཤུ་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན་འབར་མའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་པི་ཡུ་(Pyu) མངའ་སྡེ་འདྲ་མིན་ནང་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ནང་ཆོས་བཞུགས་ཡོད་ཀྱང་། ཐེག་ཆེན་དང་། ཧིན་དྷུ། རྣམ་ཤེས་ལ་དམར་མཆོད་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཀྱི་ཨ་རི་(Ari religion)ཆོས་ལུགས་བཅས་འདྲེས་མ་ཆགས་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནང་རྒྱལ་པོ་ཨ་ན་ཝྲ་ཧྟ་(Anawrahta) ཡིས་བྱང་འབར་མ་གཅིག་གྱུར་བཟོས་ཏེ། ཐཱ་ཊོན་དུ་གནས་པའི་མོན་(Mon)རྒྱལ་ཁམས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། པཱ་གན་(Pagan)དུ་རྒྱལ་ས་བཙུགས། ཁོ་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་སུ་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ནང་ཆོས་གསར་འཛུགས་བྱ་ཕྱིར་མོན་དགེ་སློང་ཨ་ར་ཧན་ཏ་(Arahanta)གདན་དྲངས།
ཡེ་ཤུ་དུས་སྐབས་སྤྱི་ལོ་ ༡༠༧༠ ཐམ་པར་ཤྲི་ལངྐའི་ནང་གི་ཅོ་ལ་བ་ཕམ་ཉེས་བཏང་བ་དང་པོ་ལོ་ནྣ་རུ་ཝར་(Polonnaruwa)རྒྱལ་ས་གསར་པ་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་དང་སྦྲགས། པཱ་གན་ནས་གདན་དྲངས་པའི་དགེ་སློང་ཕ་རྣམས་ཀྱིས་ཤྲི་ལངྐའི་ནང་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱས། འོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཨ་ན་ཝྲ་ཧྟས་མོན་དགེ་སློང་མའི་རྒྱུད་པ་གཙང་མ་ཡིན་མིན་ཐད་དྲི་བ་བསྐུལ་བ་དང་། དེའི་མཇུག་འབྲས་སུ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་པར་དགེ་སློང་མ་གཅིག་ཀྱང་མ་བཏང་། དེས་ན། ཤྲི་ལངྐའི་ནང་སྐབས་དེ་དུས་གནས་བསྟན་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་མེད། འབར་མའི་ནང་དགེ་སློང་མའི་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཡིག་ཐོག་གི་དཔང་པོ་མཐའ་མ་དེ་ནི་པཱ་གན་སོག་པོའི་བཙན་འོག་ཏུ་ཆགས་པའི་སྐབས། སྤྱི་ལོ་ ༡༢༧༨ ཡེ་ཤུའི་དུས་སྐབས་སུ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༢༡༥ ནས་ ༡༢༣༦ བར་ཀ་ལིངྒའི་ (Kalinga,དེང་དུས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཨོ་རི་ས་Orissa) རྒྱལ་པོ་མ་གྷས་(Magha) ཤྲི་ལངྐ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཧ་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲིམས་འོག་ཏུ་མནན། དུས་ཡུན་དེའི་རིང། ཤྲི་ལངྐའི་དགེ་སློང་གི་སྡེར་བྱུས་ཉེས་ཚབས་ཆེ་བྱུང་། རྒྱལ་པོ་མ་གྷ་ཕམ་ཉེས་བཏང་བ་དང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དེང་སང་ཏ་མིལ་ནཱ་ཌུ་(Tamilnadu)ཞེས་བྱ་ཞིང་སྔོན་མ་ཉམས་རྒུད་ཕྱིན་པའི་ཅོ་ལ་རྒྱལ་ཁམས་ནང་གི་ནང་པའི་བསྟི་གནས་ཀཱན་ཅཱི་པུ་རམ་ (Kanchipuram)ནས་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་ཕ་ཁག་ཅིག་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༣༦ ཡེ་ཤུ་དུས་སྐབས་སུ་ཤྲི་ལངྐའི་ནང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་པར་གདན་དྲངས། དོན་དངོས་སུ་སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་བརྟན་པའི་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་གནས་མེད་པས། ཏཱ་མིལ་ན་དྷུའི་དགེ་སློང་མ་གཅིག་ཀྱང་གདན་དྲངས་མེད། བྷེང་གྷལ་(Bengal)ཐེ་བའི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཐོག་གི་དཔང་པོ་མཐའ་མ་དེ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བཙུན་མ་དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་གང་ཞིག་ཉམས་བཞེས་གནང་མིན་གསལ་ཁ་མེད།
དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་དུས་མཇུག་ཡེ་ཤུའི་དུས་སྐབས་སུ། ཐེ་ལན་ཌིའི་(Thailand)ནང་གི་སུ་ཁོ་ཐེའི་(Sukhothai)རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རམ་ཁམ་ཧེང་(Ramkhamhaeng)གིས་ཐེ་ལན་ཌིའི་ནང་ཤྲི་ལངྐ་ནས་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ནང་ཆོས་གསར་འཛུགས་མཛད། སྐབས་དེ་དུས་ཤྲི་ལངྐའི་ནང་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་པ་ཞིག་མིག་སྔར་མཇལ་རྒྱུ་མེད་སྟབས། གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཐེ་ལན་ཌིའི་ནང་རྩ་བ་ནས་སླེབས་ཐུབ་མེད། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་དུས་འགོ་དང་ཡེ་ཤུའི་དུས་སྐབས་སུ་ཀམ་སྦོ་དྲི་ཡའི་(Cambodia)ནང་ཐེ་ལན་ཌི་ནས་གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་པ་གསར་འཛུགས་ཞུས་སྟབས། མི་རིང་བར་ཀམ་སྦོ་དྲི་ཡ་ནས་ལའོ་སུ་(Laos)ནང་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ལུགས་དར་ཡོད་ཀྱང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ནམ་ཡང་དར་མེད།
གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ལུགས་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ནས། ཤྲི་ལངྐ་གཅིག་པུའི་ནང་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་མཛད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་ཡིན། དུས་དེའི་བར་ཤྲི་ལངྐའི་བུད་མེད་སྡོམ་པ་བཅུ་ལྡན་ཁོ་ནའི་ཉམས་ལེན་པ་(ད་ས་སིལ་མ་ཏ་ten-precept practitioner)བྱེད་ཆོག་པའི་གནང་བ་བསྩལ། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་མ་ཆགས་ཀྱི་མེད། བུད་མེད་དེ་ཚོས་རབ་བྱུང་གི་ཆས་གོས་གྱོན་པ་དང་ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་ནའང་། ཁོང་ཚོ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེའི་ཁོངས་མི་ཡིན་པར་བརྩི་གི་མེད། འབར་མ་དང་ཀམ་སྦོ་དྲི་ཡའི་ནང་། བུད་མེད་རྣམས་སྡོམ་པ་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཁོ་ན་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད། དེའང་འབར་མའི་ནང་སི་ལ་ཤིན་(silashin)ཟེར་བ་དང། ཀམ་སྦོ་དྲི་ཡའི་ནང་ཌོན་ཆིའམ་(donchi)ཡིའེ་ཆི་(yieychi)ཟེར་གྱི་ཡོད། འབར་མའི་ནང་བུད་མེད་འགའ་ཞིག་གིས་སྡོམ་པ་བཅུ་ལེན་གྱི་ཡོད། ཐེ་ལན་ཌིའི་ནང་། མའེ་ཇི་(maeji)ཞེས་སྡོམ་པ་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཆགས་སྲིད། བྷང་ལ་རྡེ་ཤིའི་(Bangladesh)ནང་ཅི་ཊ་གོང་(Chittagong)དང་ཅི་ཊ་གོང་རི་བོའི་རྐང་ལམ་(Chittagong hill tracks)ཁུལ་དུ་འབར་མའི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་གྱི་ཨ་ར་ཀན་(Arakan)རྫོང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༦༤ ལོར་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ནང་ཆོས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། བུད་མེད་ཚོས་སྡོམ་པ་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཆགས་ཡོད།
གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ།
བོད་ནང་དུས་སྐབས་གསུམ་གྱི་རིང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སླར་གསོ་མཛད་ཡོད་ནའང་། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་པ་རྩ་འཛུགས་བརྟན་པོ་ནམ་ཡང་ཚུགས་ཐུབ་མེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྲོད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྗེས་འཇུག་བུད་མེད་ཚོ་དང་སྡོམ་པ་ལེན་འདོད་ཡོད་པ་རྣམས་དགེ་ཚུལ་མ་འབའ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སུམ་ཅུ་བོད་དུ་ཕེབས་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༧༧༥ ནང་ཡེ་ཤུའི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་དབུས་སུ་བསམ་ཡས་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པ་དང་སྦྲགས། བོད་ནང་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་ཐེངས་དང་པོ་དེ་གསར་འཛུགས་མཛད། དེའང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མགོན་སྐྱབས་གནང་། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྐབས་དེ་དུས་བོད་ནང་རྒྱ་གར་ནས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མ་བཅུ་གཉིས་ཕེབས་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་དེ་རྒྱ་གར་དུ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་པར་བསྐྱོད་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། བོད་ནང་སྐབས་དེ་དུས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་རྩ་འཛུགས་བྱུང་མེད།
ཏུང་ཧོང་(Dunhuang)ཡིག་ཆའི་ནང་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་ཁུངས་ལ་གཞིགས་ན། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཙུན་མོ་གཉིས་པ་འབྲོ་བཟའ་བྱང་སྒྲོན་དང་བུད་མེད་གཞན་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་བསམ་ཡས་སུ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་གནང་འདུག ཁོང་ཚོར་སྡོམ་པ་འབོག་མཁན་ནི་བསམ་ཡས་སུ་སྒྲ་སྒྱུར་ཁང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༧༨༡ ལོར་གདན་དྲངས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དགེ་སློང་ཕ་རྣམས་ཡིན་ངེས། རྒྱ་ནག་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཀྲོང་ཛོང་(Zhong-zong)གིས་ཕྱི་ལོ་ ༧༠༩ ལོར་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་གཅིག་པུ་ལག་བསྟར་ཆོག་ཅེས་བཀའ་རྒྱ་བསྒྲགས་པ་ནས་བཟུང་། བོད་ནང་གི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དེ་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ངེས། གཅིག་བྱས་ན་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྐྱང་པ་གཅིག་གིས་སྡོམ་པ་མནོས་ཡོད་པ་དང་། བསམ་ཡས་སུ་བགྲོ་གླེང་(ཕྱི་ལོ་ ༧༩༢ ནས་ ༧༩༤)སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་ཤོག་སྡེ་ཕམ་ཉེས་བཏང་པ་དང་བོད་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་པའི་རྗེས་རྒྱུད་པ་དེ་མུ་མཐུད་ཐུབ་མེད།
ཕྱི་ལོ་ ༨༡༥ ནས་ ༨༣༦ བར་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་སྐབས། རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་(Sarvastivada)གཞུང་ལུགས་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གཞུང་བོད་སྒྱུར་མི་ཆོག་ཅེས་བཀའ་རྩ་བསྒྲགས། དེས་རྐྱེན་པས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་པ་རྣམས་གནད་ལ་སྨིན་པོས་བོད་ནང་ཚད་ཅན་དུ་བསྒྱུར།
མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་མཇུག་གམ་བཅུ་པའི་དུས་འགོར་ཙམ་ལ་གླང་དར་མས་ནང་པའི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་སྐབས་ཧ་ལམ་རྩ་མེད་དུ་བཏང་། རྒྱ་ནག་གི་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱིས་རོགས་རམ་དང་སྦྲགས། ཉམས་མེད་དུ་གནས་པའི་གཞི་སྨྲའི་དགེ་སློང་གསུམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་སྡོམ་པ་ཐོབ་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་འདི་གསོན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་གསར་འཛུགས་ཆེད་ཆོ་གའི་བརྒྱུད་རིམ་མི་གཅིག་པའི་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་མེད།
བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་གཞི་སྨྲའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་བོད་དབུས་སུ་སླར་དར་བ་དེར་འདུལ་བ་སྨད་འདུལ་ཞེས་གྲགས། འོན་ཏེ་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གཞི་སྨྲའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་གསར་འཛུགས་སམ་བསྐྱར་འཛུགས་ཆེད་རྒྱ་གར་ལ་རེ་ལྟོས་གནང་ དེས་ན། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་ཐེངས་གཉིས་པ་གསར་འཛུགས་ཆེད། ཁོང་དང་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་དྷ་རྨ་པཱ་ལ་དང་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཁག་ཅིག་ བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གུ་གེར་(Guge)གདན་དྲངས། རྒྱུད་པ་འདི་ལ་འདུལ་བ་སྟོད་འདུལ་ཞེས་གྲགས།
གུ་གེའི་དུས་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ན། སྐབས་དེ་དུས་གུ་གེར་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་བཙུན་མའི་རྒྱུད་པ་ཞིག་ཀྱང་གསར་འཛུགས་ཞུས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྲས་མོ་ལྷའི་མེ་ཏོག་ལ་སྡོམ་པ་ཐོབ་སྐོར་གསལ་སྡོམ་པ་ཐོབ་སྐོར་གསོནལ་འོན་ཀྱང་སྡོམ་པ་དེ་དགེ་སློང་མའམ་དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་གསལ་པོ་མེད། དེ་བཞིན་གུ་གེར་སྡོམ་པ་འབོག་པར་གཞི་སྨྲའི་དགེ་སློང་མ་གདན་དྲངས་ཡོད་མེད་གསལ་ཁ་མེད་ཅིང་། གཞི་སྨྲའི་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྐབས་དེ་དུས་རྩ་འཛུགས་བརྟན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའི་དཔང་པོ་ཁ་གསལ་མེད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༢༠༤ ལོར། བོད་ཀྱི་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་པ་དཔལ་གྱིས་ནཱལནྡའི་མཁན་པོ་མཐའ་མ་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤཱ་ཀྱའི་དཔལ་བཟང་།(Shakyashribhadra)གྷུ་རི་ཌེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་(Ghurid dynasty)ཀྱི་རྒུ་ཛུ་ ཏུར་ཀས་(Guzz Turks)དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ཀྱི་གཏོར་སྐྱོན་ལས་འགྲོལ་ཆེད་བོད་དུ་གདན་དྲངས། སྐབས་དེར་བོད་ནང་སློབ་དཔོན་ཤཱ་ཀྱའི་དཔལ་བཟང་གིསས་དང་ཁོང་གི་ཕྱག་རོགས་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་ས་སྐྱའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྲོད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་འདོད་ཡོད་པ་ཚོར་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་དེ་ལྟའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་འགོ་ཚུགས། དེར་ནང་གསེས་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ཤཱ་ཀྱའི་དཔལ་བཟང་ལས་ས་སྐྱ་པནྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ལ་བརྒྱུད་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་དང་། གཉིས་པ་དེ་ཤཱ་ཀྱའི་དཔལ་བཟང་ལས་ས་སྐྱའི་དགེ་འདུན་པ་སྡེ་པ་གཅིག་ལ་བརྒྱུད་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་ཡིན། རྒྱུད་པ་གཉིས་པ་དེ་ལས་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་མཐར་སྡེ་པ་བཞིར་གྱེས། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དགེ་སློང་མ་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཡོད་ནའང་། སློབ་དཔོན་ཤཱ་ཀྱའི་དཔལ་བཟང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མ་བོད་ནང་མཉམ་དུ་ཕེབས་མེད། དེས་ན། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཕ་གསུམ་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བོད་ནང་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ནམ་ཡང་དར་མེད།
སློབ་དཔོན་ཤཱ་ཀྱའི་དཔལ་བཟང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་། མ་མཐར་བོད་ནང་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་གསར་སྤེལ་ཆེད་འབད་བརྩོན་ཐེངས་གཅིག་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེར་ལམ་ལྷོང་བྱུང་མེད། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་འགོར། ས་སྐྱའི་བླ་མ་ཤཱ་ཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་དམིགས་བསལ་རང་གི་ཨ་མའི་ཆེད་དུ་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་པ་རྐྱང་པས་དེ་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ་ཆེད་འབད་བརྩོན་བསྟེན། འོན་ཀྱང་དེ་མིན་ད་བཞུགས་ཀྱི་ས་སྐྱའི་སློབ་དཔོན་ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམ་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་སྡོམ་རྒྱུན་དེའི་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པར་བརྟེན་མུ་མཐུད་གནས་མེད།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་འབྲེལ་འདི་དག་ཐོག་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེའི་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྟེ་དགེ་སློང་མའི་འདུལ་བ་དང་སྡོམ་རྒྱུན་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་འདི་བཞིན་དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོའི་ཆེད་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཐབས་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་མིག་སྔར་གསལ་སྟོན་ཆེད་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་རེད། གཞན་ཡང་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མ་ཡིན་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཁག་གི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བའི་ཉམས་མྱོང་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་དག་གི་བསླབ་པ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ནས་བསླབ་བྱ་འཚོལ་ཆེད་ཡིན།
ཡིག་ཆའི་གནད་དོན་སྙིང་བསྡུས།
ཧ་ལམ་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་ནས་དགེ་སློང་ཕ་དང་མའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང་བསླབ་པ་རྒན་རབས། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབས་ཞིབ་འཇུག་རིག་པའི་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁོངས་མི་རྒན་པ་བཅས་ཐེ་བའི་སྐུ་ཚབ་གྲངས་ ༦༥ ཙམ་ལྷན་ཚོགས་འདིར་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་ཡོད། ལྷན་ཚོགས་སྐབས་ཚོགས་མི་ཡོངས་ཀྱིས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བྱེད་ཐུབ་སྐོར། ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་སྐོར་མོས་མཐུན་གནང་ཡོད། དེ་མིན་ནང་ཆོས་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོར་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དེང་དུས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ནང་ཆོས་ལ་དམའ་འབེབས་བྱེད་སྲིད་པ་དང་། ནང་པ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི་སོ་སོའི་ནུས་པར་ཚད་བཀག་བཟོ་གི་ཡོད། མདོར་ན། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་རྩ་བའི་ཆ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེར་གུས་བཀུར་དང་ཁས་ལེན་འཐོབ་རྒྱུ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་མི་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གསུངས། སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་དམིགས་ཡུལ་ཐད་གུ་ཡངས་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ།
ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང་ལུང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་བཤད་ན། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱ་ཆེད་འདོད་བློ་ཁེངས་ཤོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནི། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཕ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་མ་གཉིས་ཚོགས་ནས་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞེས་སྐུ་ཚབ་མང་ཆེ་བས་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། ཤྲི་ལངྐའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མའི་རྒྱུད་པ་ཟམ་མ་ཆད་པའི་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ནི་དུས་རབས་ལྔ་པའི་ནང་འགོ་ཚུགས་ཡོད། དགེ་སློང་མའི་བྱེད་སྒོ་ནི་སྡོམ་པ་ནོད་སའི་རྟེན་ལ་སྡོམ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་མི་རུང་དྲི་བ་འདྲི་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། སྡོམ་པ་གནང་བ་དེ་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཕྱོགས་ཡིན།
འདུལ་བའི་གཞུང་དང་བསྟུན་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་དང་པོ་དེ་དེ་ལྟར་གནང་བ་ན། ཐ་ན་དགེ་སློབ་མ་དང་ཚངས་སྤྱོད་(brahmacharya)ཀྱི་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ད་དུང་ཁུངས་ཐུབ་ཏུ་གནས་ཐུབ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་ཚོས་ལྟུང་བ་ཆུང་ཙག་མྱོང་དགོས་ནའང་། དེ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན། དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཁུངས་གཞན་དྲངས་པ་ལས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གནས་སྟངས་བྱེ་བྲག་པའི་ཁྲོད་ལྟུང་བ་ཆུང་ཙག་མེད་པར་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ལས་དགེ་སློང་ཕ་དེ་རིགས་ཀྱིས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་རུང་། དེ་ཡང་ཚངས་སྤྱོད་པ་བཞིན་ཉིན་དེ་གར་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་དགེ་སློང་ཕ་ལ་ལྟུང་བ་ཆུང་ཙག་མི་ཡོང་།
སྡོམ་པ་འབོག་མཁན་དགེ་སློང་ཚོར་ལྟུང་བ་ཆུང་ཙག་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། དགེ་སློང་མ་གསར་པ་ཚོས་སྡོམ་པ་ལོ་བཅུ་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་ཡོད་ཚེ། གཉིས་ཚོགས་སྡེ་ཞུགས་ཆོག་པ་དང་ད་དུང་དགེ་སློབ་མ་དང་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནོད་ཆོག་གི་ཡོད། ཐབས་ལམ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་སླད། སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་གིས་བོད་ཀྱི་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་སྲོལ་གྱི་མཚན་གཞི་གླེང་ཡོད་དེ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་ཕ་གཉིས་ཚོགས་ནས། དུས་རབས་དགུ་པའམ་བཅུ་པའི་ནང་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་བྱུང་།
པཱ་ལི་(Pali)གཞུང་ནང་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་འདུལ་བའི་སློབ་དཔོན་འགའ་ཞིག་གིས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་མནོས་པའི་རྗེས། དགེ་སློང་གི་སྡེས་ཉམས་བཞེས་བྱེད་པའི་རྡ་ལྷི་ཀ་མྨ་(ལས་བརྟན་dalhikamma)ཞེས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྡོམ་པ་གསར་དུ་བླངས་པའི་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་མས་བསྐྱར་དུ་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་ཆོག ། བརྒྱུད་རིམ་འདིས་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་སྡོམ་པ་དེ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་པར་སྒྱུར་གྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ནོད་ཆོག ། དེ་མིན་བསམ་ཚུལ་གཅིག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྒན་པའི་དགེ་སློང་མར་རྡ་ལྷི་ཀ་མྨའི་ཆོ་གའི་བརྒྱུད་རིམ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མར་འགྱུར་ཆོག ། དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་གཙང་མ་ཞིག་ནོད་པའི་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་འཛུགས་ཐུབ།
གཉིས་ཚོགས་ཐབས་ལམ་མམ་རྡ་ལྷི་ཀ་མྨའི་ཐབས་ལམ་གང་རུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེད། སྐུ་ཚབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་སྐུ་དུས་དང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་དབུ་བརྙེས་པའི་སྐབས་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་གམ་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ལུགས་། ཆོས་སྲུང་སྡེ་པ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པའི་ཐོག་ནས་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་དོན་དངོས་ལ་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པའི་སྙིང་པོ་ནོད་ཕྱོགས་ཐད་དོ་ནན་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་རྒྱུད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གཙིགས་སུ་འཛིན་མི་རུང་།
འོན་ཀྱང་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཅར་བའི་བོད་པའི་རབ་བྱུང་མའི་སྡེ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བོད་ཀྱི་གཞི་སྨྲའི་སྡེ་ཚན་ནང་གནས་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་ཡོད། དེས་ན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཅར་བའི་བཙུན་མ་ཚོས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དེ་གཞི་སྨྲའི་དགེ་སློང་ཕ་གཅིག་པུ་ཚུད་པའི་སྡེས་ནོད་རྒྱུར་གདམ་ཀ་བྱས་ཡོད།
གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་ནང། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་པ་རྐྱང་པས་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཐབས་ལམ་དེ་དགེ་སློང་མ་ཞིག་གི་སྡོམ་རྒྱུན་བསྐྱར་གསོའི་སླད་འདུལ་བའི་ལུགས་ནང་གནང་བ་སྦྱིན་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེར་མ་ཟད་ཆོས་རྒྱུད་དེ་གཉིས་ནང་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྐྱང་པས་སྡོམ་པ་འབོག་པ་ནི་གནས་སྟངས་འགའ་ཞིག་སྐབས་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་སྲིད་ལ་དེའི་ཐད་སྡོམ་པ་འབོག་མཁན་ལ་ལྟུང་བ་ཆུང་ཙག་འབྱུང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་པ་རྐྱང་པའི་སྲོལ་བཏད་པའི་རྗེས་སུ་དགེ་འདུན་གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་སྲོལ་མཛད་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆེད་མངགས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་པ་རྐྱང་པས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་ལ་གནང་བ་མ་བསྩལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དུས་མཚུངས་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་འདུལ་བའི་གཞུང་ནང་ཁོང་གིས་ཐབས་ལམ་ཕྱི་མ་དེ་འགོ་བཙུགས་པའི་རྗེས་དང་པོ་དེར་གནང་བ་བསྩལ་མེད། འདུལ་བའི་གཞུང་ནང་གལ་སྲིད་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་དགག་བྱ་བྱས་ཡོད་ནའང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞིར་བཟུང་། གནང་བ་བསྩལ་ཡོད། ལོ་བཅུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས། དགེ་སློང་མ་དེ་དག་བསླབ་པ་རྒན་པར་གྱུར་ཏེ། གཞི་སྨྲའི་དགེ་འདུན་གཉིས་ཚོགས་ཤིག་གིས་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་བསྐྱར་དུ་འགོ་འཛུགས་ཆོག །
མ་གཞི་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་དངོས་སུ་བགྲོ་གླེང་མ་བྱུང་ཀྱང་། རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གིས་ལྷན་ཚོགས་འདི་མ་ཚོགས་པའི་གཟའ་འཁོར་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དགོངས་ཚུལ་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཕུལ་ཡོད། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བར་གཞིགས་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་གཞིར་བཟུང་དགེ་སློང་མ་ཞིག་གི་སྡོམ་པ་བླངས་ཡོད་ཚེ། སྡོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ལྟུང་བ་ཆུང་ཙག་བྱུང་ཀྱང་། སྡོམ་པ་འབོག་འཇོག་དེ་ཁུངས་ལྡན་ཡིན་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་ཡོད། དེ་ལྟའི་ཐོག་ནས་སྡོམ་པ་ལེན་པ་པོས་དགེ་སློང་ཕའི་ཆོ་ག་བརྒྱུད་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་ཆོག ཁོ་མོར་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་མི་འཐོབ། གཞན་ཡང་གདམ་ཀ་ཞིག་ལ་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཕའི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་པ་རྐྱང་པའམ་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་ན་ཆོག །
མདོར་ན། ད་ལྟའི་གནད་དོན་ནི་འདུལ་བའི་གཞུང་གི་ལུང་གཞིར་བཟུང་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་ཡིན། འོན་ཏེ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཐབས་ལམ་ཁག་ཅིག་གི་ཐད་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་སྣང་། བོད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་རྣམས་རིག་པའི་ལམ་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་མཁས་སྟབས། བགྲོ་གླེང་གི་གནད་དོན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཐབས་ལམ་རུང་བ་དང་གསལ་པོར་མིག་སྔར་བཏོན་ཡོད། ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་རུང་བའི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ནང་ནང་འགྲིགས་བྱེད་པའང་ཚུད་སྲིད། གཞུང་ནང་སྡོམ་རྒྱུན་བསྐྱར་གསོ་འདྲ་བའི་འདུལ་བའི་གནད་དོན་ཁག་ངེས་པར་དུ་བསླབ་པ་རྒན་པའི་དགེ་འདུན་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་འཛོམས་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་ལས། ཐ་ན་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན་ནའང་། མི་སྒེར་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཆོག དེར་བརྟེན་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་རིམ་པ་གཙོ་བོ་ནི། དང་པོ། དེ་ལྟའི་ལྷན་ཚོགས་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་དང་། གཉིས་པ། ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས། སྐུ་ཚབ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། གསུམ་པ། ལྷན་ཚོགས་དེ་འདྲ་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་གོ་སྒྲིག་དགོས།
གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་༸སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ལྷན་ཚོགས་དེས་ཐག་གཅོད་གང་བྱུང་བ་དེར་ གདན་འདྲེན་ཞུས་པའི་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་བསླབ་པ་རྒན་པའི་དགེ་སློང་ཕ་དང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་མོས་མཐུན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུས་ཡོད།
གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཅན་གྱི་གནད་དོན་འགའ།
བོད་རིགས་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་ཉམས་ཞིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་དགོས་པའི་ལུགས་མཐུན་གྱི་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྙིང་བསྡུས་སུ་བཀོད་ཡོད། དེ་ཡང་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་གྱི་བསམ་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་། མ་གཞི་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གནད་དོན་དེ་དག་ཞིབ་ཚགས་པོར་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་མེད་ཀྱང་། བགྲོ་གླེང་གི་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐོན་ཡོད།
འདུལ་བའི་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་དགེ་སློང་ཕ་དང་མ་གཉིས་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ནང་མཉམ་བཅར་ཞུ་ཆོག་གམ། དགེ་འདུན་གཉིས་ཚོགས་ཁྲོད་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་དང་ཆོས་སྲུང་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་མ་འདུས་ཆོག་གམ། གལ་སྲིད་དེ་འདྲའི་དགེ་འདུན་གཉིས་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་མནོས་ན། སྡོམ་པ་ལེན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་དེ་རྒྱུད་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ནམ།
བོད་ཀྱི་དགེ་སློང་ཕ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྐྱང་པའི་སྡེ་པའི་ཐོག་ནས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་གནང་བ་སྲིད་དམ།
དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་ཚོར་དགེ་སློང་མ་མ་ཆགས་པའི་སྔོན་དགེ་སློབ་མའི་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་མཐར་ཕྱིན་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ལོས་ཡིན་ནམ།
དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་གའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་གྱི་རྟེན་དགེ་སློང་མ་མ་ཆགས་པའི་གོང་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནོད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ལོས་ཡིན་ནམ། ཡིན་ཚེ། དགེ་སློང་ཕས་ནོད་ཆོག་གམ། གང་ལྟར་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཅིང་། སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་གའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཅིང་། དེའི་ཁྲོད་དགེ་སློང་མའི་སྡེ་པས་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་ལ་སྡོམ་པ་ནོད་པའི་གེགས་བར་ཆེ་ཆུང་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་འདྲི་ཡི་ཡོད།
གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་དེ་དགེ་སློང་མར་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་གར་ལག་བསྟར་བྱས་ཚེ། གོང་གི་གནད་དོན་ཁག་སེལ་ཐུབ་བམ།
༸གོང་ས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནའང་། གཞི་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་གཞུང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་དགོས་པ་གནད་ཆེ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། བོད་པ་ཚོས་སྡོམ་རྒྱུན་འདི་ཁུངས་ལྡན་མིན་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་གལ་ཆེ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་འདུལ་བའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་རྒྱུ་དང་འཛིན་རྒྱུར་བོད་པ་ཚོས་ལྷོད་གཡེང་བཏང་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་ཚོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱིས་རྐྱེན་པས་གནད་དོན་ཆགས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་ཡོད་པས་ནན་ཟབ་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བཀའ་བསྩལ།
ལྷན་ཚོགས་དེར་བཅར་མཁན་བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་ཚང་མས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་ནམ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཚོས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། སྡོམ་པ་ལེན་པ། མཐར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་མཚུངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུལ་བའི་གཞུང་ནང་བཀའ་བསྩལ་ཡོད། དེས་ན་དེའི་ཁྲོད་སེམས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་མངོན་པའམ་སྦས་པ། མཐུན་ཕྱོགས་སམ་འགལ་ཟླ་གང་གཏོགས་རུང་། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུལ་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་ཅིང་གནད་དོན་དེའི་ཐོག་ནས་ངེས་པར་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་བཙུན་པ་རྒན་པ་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་(Bhikkhu Bodhi)དགོངས་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་རྩ་འཛིན་གཅིག་དྲན་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་“ དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་ནི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན་པ་ལས་དེ་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་ཆེད་མ་ཡིན་”་ ་ ཅེས་གསུངས།། །།
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (35%)


text:
སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན།
སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ནང་དོན།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ནི་གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོང་དུ་ཡོད་པ་དང་། པར་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཁྱོན་སྡོམ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་ཙམ་ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་གི་པར་ཁང་ཆེན་མོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དུ་བགྲང་པའི་སི་ཁྲོན་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ནི་༡༧༢༩ལོར་བཞེངས་ཤིང་། དེ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། མིག་སྔར་པར་ཁང་དུ་གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་རྩ་ཆེན་སྣ་ཚོགས་༨༣༠ལྷག་དང་། ཤིང་པར་ཁྲི་༢༩ལྷག་ཡོད་ཅིང་། གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་དུང་ཕྱུར་༥ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ནང་དུ་གཞུང་རྩ་ཆེན་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་ལུགས་བརྩམས་ཆོས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སྐར་རྩིས་དང་། ས་དཔྱད། ལོ་རྒྱུས། ཚད་མ། ཚན་རྩལ། གསོ་རིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་དང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་སོ་འདུས་ཡོད་པ་རེད། དེ་མ་ཟད། པར་ཁང་འདིའི་ནང་ད་དུང་སྲིད་ན་དཀོན་པའི་གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་རྩ་ཆེན་ཡོད་ཅིང་། ཤིང་པར་ལག་རྩལ་གྱི་ཤིང་བརྐོས་དང་། སྣག་ཚ། ཤོག་བུའི་བཟོ་རྩལ། པར་འདེབས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཡོད་ཚད་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། པར་ཁང་དེ་ནི་རང་རྒྱལ་དང་ཐ་ན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུའང་བོད་ཡིག་གི་པར་ཤིང་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཆེས་མང་ཞིང་། ནང་དོན་ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྡན་པའི་པར་ཁང་ཞིག་རེད།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར།
ལེའུ་དང་པོ། ངོ་སྤྲོད།
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གཏམ་བཤད་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་དང་རྩོམ་བྲིས་བྱས་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོའི་ཟླ་བ་༤ པའི་ནང་ང་རང་རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ནས་བཟུང་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུ་དྲུང་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་སློབ་གཉེར་དང་ལས་དོན་བསྒྲུབས་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་འདབས་སུ་གནས་བཅས་ཅིང། ད་ལྟ་ང་རང་ཇར་མན་ (Germany) ནང་གི་མུ་ནིག་ (Munich) གྲོང་ཁྱེར་ལ་གནས་སྤོས་བྱས་པས། དེ་གར་དཔེ་དེབ་འབྲི་རྒྱུ་དང་འཆར་ཅན་ནང་ཆོས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོག་ནུས་པ་ཆེ་བ་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་འདུག །༸གོང་ས་མཆོག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་སྙན་གསེང་ཞུ་རྒྱུ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་པ་ཡིན། རང་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གཞན་ལ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཐོགས་བསྐྲུན་ཕྱིར་ང་རང་གི་དུས་ཚོད་བེད་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་གཏོང་བ་དང་གང་དུ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་རང་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་ཕེབས་བྱུང། ཉམས་མྱོང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་རྟོན་འོས་པའི་ལྟོས་ས་ཞིག་རེད་བཀའ་ཕེབས་བྱུང།
ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའི་སྔོན་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སེར་ཞལ་ཐོག་མར་མཇལ་སྐབས། ཧར་ཝར་ཌི་ (Harvard) གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་འི་སྐད་ཡིག་ ༼རྒྱ་ཡིག་དང་། ཉི་ཧོང་ཡིག་༽ དང་། ལེགས་སྦྱར། རྒྱ་གར་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་ནས་ཧྥུལ་བེ་རེ་ཌའི་ (Fulbright) སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་མིང་ཐོག་ནས་ང་རང་རྒྱ་གར་དུ་རང་གི་འབུམ་རམས་པའི་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་རྩོམ་བྲིས་འབྲི་བར་ཡོང་བ་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་ ༼སྐབས་དེར་ནང་ཆོས་ཐད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་༽ སྔ་མོའི་ཨི་ཇིབ་རིག་པ་ (Egyptology) ཕྲན་བུ་འདྲ་བར། བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་ཡང་ཕན་མེད་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཞིག་ཏུ་ཤེས་ཡོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་འཆད་ཉན་བྱེད་བཞིན་འདུག །དེ་ལྟའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ངས་ཁས་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་ནང་པ་ཞིག་ལྟ་བུར་བསམ་བློ་བཏང་ན་གང་ཡོང་མིན་ཐད་ལོ་མང་རིང་བསམ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། ༸གོང་ས་མཆོག་མཇལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གནའ་བོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ད་དུང་གསོན་པོར་གནས་ཤིང་། དེ་ཆ་ཚང་ལེགས་པར་མཁྱེན་པ་དང་དེའི་རྣམ་པར་རོལ་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་འདིར་དངོས་སུ་ཞུགས་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་འཕྲལ་ང་རང་ལ་དགའ་བདེའི་ཚོར་བ་དཔག་མེད་བྱིན།
ཟླ་ཤས་རྗེས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཕུལ་ནས་ཁུངས་ལྡན་གྱི་ནང་པའི་གསུང་རབ་ཁག་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྩོལ་གནང་ཡོང་བར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ཡིན། ང་རང་ཁོང་ལ་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་རྒྱུར་འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་ངའི་ངོས་ནས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་ལས་དོན་བསྒྲུབས་པ་འབའ་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་ལྟར་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དང་། མཐར་ཁོང་གི་སྐབས་སྐབས་ཀྱི་གསུང་སྒྱུར་བ་ཞིག་བྱ་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ནས་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སའི་ཆོས་ཕྱོགས་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་དང་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་དབར་འབྲེལ་ལམ་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པར་ཕྱགས་རོགས་ཞུས་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ང་རང་གི་རྟེན་གཞི་ཡོ་རོབ་ནང་གནས་སྤོས་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་དང་བཅས་རང་ངོས་ནས་འབྲི་བར་ངེས་པའི་དཔེ་དེབ་རྗེས་མ་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་གནང་བྱུང་། དེ་བས་ན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་འབྲི་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་སྐོར་ཁོང་ལ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་ཡིན། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུར་བཅར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་ཐོག་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོར་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཐད་ལ་ངས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེ་ལྟའི་དཀའ་ངལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་དོན་དངོས་ཐོག་ཚད་ལྡན་གྱི་དགེ་རྒན་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་ནན་པོ་བསྩལ།
ང་རང་མཇལ་བཅར་ཁང་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པ་དང་། ཐོག་མར་ངའི་སེམས་ནང་ནང་པའི་དགེ་རྒན་ཞིག་བྱ་རྒྱུར་ཁྱད་ཆོས་དང་རང་གི་ནུས་པར་དོགས་དྲི་བྱེད་འགོ་ཚུགས་སོང་། འདས་པའི་མི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་སློབ་དཔོན་འགའ་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་རང་ཉིད་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུའི་རྩ་ཆེའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་བྱུང་། དེའི་ཁྲོད་༸གོང་ས་མཆོག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གང་གི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཤེགས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཡོད། ཁོང་རྣམས་དང་བསྡུར་ན་རང་ཉིད་ལ་ཤེས་ཚད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད། འོན་ཏེ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་ཞབས། བདག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ གོང་དུ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་དུམ་བུ་དྲན་གསོ་ཞུས་ཡོད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིགས་སྐོར་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་ང་རང་ཁོང་གི་གསུང་སྒྱུར་བ་དང་དྲུང་ཡིག་གཅིག་ལྕོགས་ཐོག་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པ་དང་ཝེ་ནེ་ཟུའེ་ལ་ (Venezuela) ནང་གི་ཁ་ར་ཁ་སེ་ (Caracas) ནད་ཕྱིར་ལོག་མ་ཐག་ཡིན། རིན་པོ་ཆེས་བདག་གི་བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། གསར་དུ་ཚུགས་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཞིག་ལ་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུར་མངགས་པ་བཞིན་ངས་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟའི་ལས་དོན་ནི་ང་ལ་ཐངས་དང་པོ་ཡིན། ཉིན་ཤས་རིང་ངལ་གསོའི་ཆེད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ ནེའུ་ཇར་སི་ (New Jersey) རུ་དགེ་བཤེས་དབང་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་དགོན་པར་ལྷོད་ཞུགས་མཛད་དགེ་བཤེས་ལགས་ནི་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་མཁས་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་གི་ཁལ་མུག་སོག་པོ་ (Kalmyk Mongol) དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད། ངས་ཁོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ སྔོན་དུ་མཇལ་བྱུང། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་དྲུང་ནས་སློབ་གཉེར་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རྩ་བ་ནས་ཐོབ་མ་བྱུང།
ང་རང་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ངས་གང་འདྲ་བྱས་ཡོད་མེད་ཐོག་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་འདྲི་གང་ཡང་མ་གནང་། དེ་ནི་ཁོང་གི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་གནང་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པས་ང་རང་ཧང་སངས་མ་བྱུང་། གཟའ་འཁོར་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ལོན་ཌོན་ (London) དུ་ཉིན་ཞིག་དགོང་ཟས་གྲུབ་པ་དང་ཐབ་ཚང་ནང་གི་ཅོག་ཙེའི་མཐའ་སྐོར་ནས་བསྡད་པའི་སྐབས། རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་དོན། མ་འོངས་པར་ཁྱེད་རང་དགེ་རྒན་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་སྐབས་རང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུར་མཐོང་ན། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་གིས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་མིན་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན་ན་ཡང་། རང་ཉིདཀྱི་དགེ་རྒན་ཁོ་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་མེད་པར་མ་བྱེད ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དང་ཡུད་ཙམ་རིང་ངེད་གཉི་ག་ཁུ་སིམ་མེར་ལུས། དེ་ལྟ་བུའི་གཏིང་ཟབ་པའི་གསུང་གི་ནང་དོན་རྟོགས་པར་ལོ་མང་པོ་འགོར་ངེས་ཡིན།
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་གྲགས་ཅན་བླ་མ་བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེས། གལ་སྲིད་རང་ལ་བླ་མ་ཚད་ལྡན་ཞིག་མཇལ་འདོད་ན། དེའི་མཚན་གཞི་ལེགས་ཤོས་ནི་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ངེས་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང། བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེས་བླ་མ་ཞེས་པའི་བོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲའི་གྲངས་དོན་ཙམ་ལ གྲྭ་པ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་ལོ་གསུམ་ཆོས་གསུམ་སྔོན་སོང་གི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཙམ་དང། གཞན་ཡང་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་རང་དབང་སྤྱོད་མཁན་གྱི་མཚན་གནས་ཐེག་པའི་སྤྲུལ་སྐུའི་དོན་ལའང་བེད་སྤྱོད་མ་གནང་བར། བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ངོ་མ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གོ་བར་གསུངས།
དེར་བརྟེན། དེ་འདྲ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གནང་ལུགས་དང་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་ལུགས་ཐད་འགྲེལ་བཤད་འགོ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་ཕན་ནུས་ལྡན་པ་ཞིག་ནི། ཕལ་ཆེར་སེར་ཀོང་རིནཔོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དང་ཁོང་དང་ངའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་འགོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་སེམས། དེ་ཡང་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་སྣང་འཆར་དང་དྲན་ཡུལ་གྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྣམས་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།། །།
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (35%)


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ཐད་ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ།
སིངྒ་པུར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ ཉིན།
Berzin, Alexander and Chodron, Thubten.
Glimpse of Reality.
Singapore: Amitabha Buddhist Centre, 1999
ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་ཏེ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་བ།
དྲི་བ། ཆོས་ལུགས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གསོན་གནས་ཐད་ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ།
ལན། མི་ཚང་མའི་ཁམས་དང་མོས་པ་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ཙང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་མི་འདྲ་བ་ལ་ཐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་གསུངས་ཡོད། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པར་ཡག་པོ་རེད་ཞེས་གསུངས་ཡོད། ཁ་ཟས་གཅིག་ལ་མི་ཚང་མས་དགའ་མོས་གཅིག་མཚུངས་མི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལུགས་གཅིག་གམ་དད་པ་བྱེད་ཡུལ་གཅིག་གིས་མི་ཚང་མས་འདོད་པ་བསྐོང་མི་ནུས། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ང་ཚོར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་འདེམས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་རེད། ཁོང་གིས་དེ་ལ་དགའ་བསུ་དང༌ཡི་རངས་གནང་གི་ཡོད།
དེང་སང་ནང་པའི་བླ་མ་དང་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ཆོས་དཔོན་དབར་གཉིས་མོས་གུས་བརྩིའི་གཞི་རྟེན་འོག་གྲོས་བསྔུར་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་བླ་ཆེན་པཱོཔ་ Pope དང་མཇལ་འཕྲད་ཡང་ཡང་གནང་གི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་བླ་ཆེན་པཱོཔ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དཔོན་ཚོ་ཨི་ཊ་ལིའི་ས་གནས་ཨཱས་སཱི་སཱིར་རྒྱས་འཛོམས་བསྡུ་བསྐོང་གནང་ཡོད། སྐབས་དེར་སྐུ་ཚབ་ ༡༥༠ ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བླ་ཆེན་པཱོཔ་ཀྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་བཞུགས་ཡོད་པ་དང༌། གསུང་བཤད་ཡང་ཐོག་མར་གནང་རྒྱུའི་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་མཛད་ཡོད། རྒྱས་འཛོམས་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་ཚོས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་ཡོད་པའི་མཐུན་མོང་གི་བརྗོད་གཞི་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། བཟང་སྤྱོད་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད། དེར་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་དབུ་འཁྲིད་མང་པོས་ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་དང༌། མཛའ་གྲོགས། གཉིས་མོས་གུས་བརྩིའི་སེམས་ཚོར་བྱུང་བར་མང་ཚོགས་ནང་བློ་སྐྱེད་བྱུང་ཡོད།
གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཚད་མ་རིག་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་རིག་པ་ལྟ་བུའི་བརྗོད་གཞི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་ན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ངེས། མི་མཐུན་ཡོངས་རྫོགས་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་མེད། འོན་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ "ཁྱེད་ཀྱི་ཕ་ལས་ངོས་ཀྱི་ཕ་ཤུགས་ཆེ་" ཞེས་པའི་བསམ་ཕྱོགས་འཁྱེར་ནས་རྩོད་པ་རྒྱག་ན་དགོས་མེད་རེད། དེ་ནི་ཆེས་ཅོལ་ཆུང་གི་བསམ་ཚུལ་རེད། མཐུན་མོང་བའི་གནད་དོན་ལ་བསམ་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ། འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་མང་ཚོགས་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་གནས་སྟངས་གོང་ཐོར་གཏོང་ཐབས་དང༌། བཟང་སྤྱོད་ཐོག་བསྐྱོད་ནས་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་བསྐྲུན་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་གནང་གི་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་ཕྱི་དངོས་པོའི་གནད་ལ་ཧ་ཅང་གི་ཞེན་ཆགས་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱར་གཉིས་ཀ་ཆ་སྙོམས་དགོས་པས་སློབ་སྟོན་གནང་གི་ཡོད།
འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་སླད་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ནུས་ཆེ། ང་ཚོར་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནང་སེམས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱང་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཕྱི་དངོས་པོའི་འཚོ་བ་ཁོ་ནར་གལ་གནད་ཆེ་བར་བརྩི་བ་ཡིན་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཚང་མ་དམར་གསོད་གཏོང་ཆེད་འབར་རྫས་ལེགས་པོ་འདྲ་བཟོ་ཡ་ང་ཚོའི་འདོད་དོན་ངོ་མ་ཆག་འགྲོ་གི་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོས་གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སམ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ་འཇིགས་སྣང་དང་། དེ་བཞིན་དཀའ་ངལ་གཞན་རྣམས་གཏོར་བཤིག་ཁྱོན་ཆེ་གཏོང་བའི་གོ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་ཡར་རྒྱས་ལས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ལྟོགས་པར་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ཡག་པོ་མ་རེད། ང་ཚོས་མཐའ་གཉིས་ལ་མ་ལྷུང་བར་གནང་དགོས།
འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་དབར་གོ་སྡུར་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་སོ་སོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་བརྗེ་ལེན་བྱེད་ཡ་དེ་རེད། དཔེར་ན། ནང་ཆོས་དང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་དབར་གྱི་གོ་སྡུར་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་ཤུའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོས་ནང་ཆོས་ནས་སྒོམ་དང་བསམ་གཏན་སྒོམ་ཚུལ་སྐོར་སྦྱོང་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡི་ཤུའི་མཆོད་དཔོན་དང༌། མཁན་པོ། དགེ་འདུན་ཕོ་མོ་མང་དག་ཅིག་སྒྱུ་རྩལ་འདི་དག་སྦྱོང་ནས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ནང་འཁྱེར་ཐབས་ཆེད་རྒྱ་གར་དྷ་རཱམ་སཱ་ལཱར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ནང་པ་མང་པོས་ཡི་ཤུའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ནང་སློབ་འཁྲིད་གནང་མྱོང་ཡོད། ངོས་རང་ཡང་སྐབས་འགར་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་དང༌། བསམ་གཏན་སྒོམ་སྟངས། སྙིང་རྗེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཚུལ་སོགས་སློབ་འཁྲིད་ཆེད་མགྲོན་འབོད་འབྱོར་མྱོང༌། ཡི་ཤུའི་ཆོས་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་བྱམས་སྐྱོང་དགོས་སྐོར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ལམ་སྐོར་རྒྱས་བཤད་མེད། ནང་ཆོས་ནང་བྱམས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་སྐོར་ཟབ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡོད། ཡི་ཤུའི་གནས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཚོས་ནང་ཆོས་ནས་གསུང་པའི་ཐབས་ལམ་དེ་ཚོ་སྦྱོང་རྒྱུ་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོད། འདིས་ཡི་ཤུ་ཚང་མ་ནང་པར་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུའི་དོན་མིན། མི་སུས་ཀྱང་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་གི་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་བརྗེ་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཐབས་ལམ་དེ་ཚོའི་རིགས་ཡི་ཤུ་པ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་ལེན་ཀྱང་འཐུས།
དེ་བཞིན་དུ་ནང་པ་མང་པོས་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སྦྱོང་འདོད་ཡོད། ཡི་ཤུའི་སྲོལ་ལུགས་མང་པོའི་ནང་ཁོ་ཚོའི་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་རྣམས་ལ་སྨན་ཁང་གི་ལས་རིགས་དང་། རྒས་འཁོགས་དང་། དྭ་ཕྲུག་གི་ལྟ་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་སློབ་སྟོན་གནང་རྒྱུ་གལ་གནད་བརྩི་ཡི་ཡོད། ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་རེ་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སྒོ་འཛུགས་ཟིན་ཀྱང་། ས་བབས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྣ་མང་ལ་བརྟེན་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་ནང་ལག་བསྟར་ཐུབ་མེད། ནང་པ་ཚོས་ཡི་ཤུ་ཆོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ལས་རིགས་སྦྱོང་རྒྱུ་ཡོད། གནས་དོན་འདི་ཐད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དགོངས་བཞེས་ཡངས་པོ་ཡོད། འདིས་ནང་པ་ཚོ་ཡི་ཤུར་བརྗེ་སྒྱུར་འགྲོ་བའི་དོན་མིན། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཡི་ཤུའི་མཉམ་མྱོང་ལས་ནང་པ་ཚོས་སྦྱོང་དགོས་པ་ཏན་ཏན་ཡོད་ལ་ནང་པའི་མཉམ་མྱོང་ལས་ཡི་ཤུ་ཚོས་སྦྱོང་དགོས་པའང་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱེད་ནས་གཉིས་མོས་གུས་བརྩིའི་གཞི་རྟེན་འོག་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་དབར་གུ་ཡངས་ཀྱི་ལྡིང་ཆ་སྐྲུན་ཐུབ།
སྐབས་མང་པོར་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་དབར་གོ་སྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་བའི་ཚད་མཐོ་ཤོས་ལ་སླེབས་སྐབས་མི་མང་མི་མང་ནང་ཁུལ་བསམ་ཚུལ་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་ལྷུང་གི་བསམ་པ་མེད་པ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། གནས་ཚད་དམའ་བའི་སྐབས་མང་ཚོགས་ནང་ཕུགས་བརྟན་མེད་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་ནས་རྐང་རྩེད་པོ་ལོའི་རུ་ཁག་གི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་བཟོ་"འདི་ངས་རྐང་རྩེད་པོ་ལོ་རུ་ཁག་རེད། ཆོས་ལུགས་གཞན་པ་ཚོས་རྐང་རྩེད་པོ་ལོ་རུ་ཁག་དག་ལ་ཁ་གཏད་བྱེད་ཀྱི་འདུག"དེ་འདྲ་བསམ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་བྱུང་ནས་ང་ཚོས་འགྲན་སྡུར་དང་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་དག་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་ནང་འབྱུང་རུང་། ནང་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ནང་ཁུལ་བྱུང་རུང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་རེད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐབས་ལམ་དུ་མ་བསྟན་ཡོད། ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཀུན་རྒྱ་ཆེས་བའི་གང་ཟག་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཕན་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ནང་པའིོ་ཆོས་རྒྱུད་ནང་ཕན་ཚུན་དང་། འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཁག་ནང་ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (35%)


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།
དྲ་ཚིགས་འདི་ནི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་འབད་རྩོལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རོགས་རམ། ཆེད་ལས་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ལམ་སྟོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཐོག་མར་བདག་གི་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་དཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་ཕྲན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་དང་། ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ། ས་སྐྱ་ཁྲི་འཛིན། ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ཞིང་གཤེགས་འདུས་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ། བེ་རུ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། ཞིང་གཤེགས་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས། དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན། དགེ་བཤེས་ཟླ་བ། དགེ་བཤེས་དབང་ཆེན། དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ། དགེ་བཤེས་ཐེག་མཆོག་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་དང་། དཀའ་དྲིན། བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ་བཅས་ཀྱི་དྲིན་ཉག་ཅིག་ཡིན།
གཞན་ཡང་ Aldemar Hegewald ལགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་དྲ་ཚིགས་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དང་། Christian Steinert, Katja Dalmühle, Rudy Harderwijk དང་དྲ་རྒྱའི་བཀོད་འདོམས་པ་ Dr. Wolfgang Saumweber ལགས་བཅས་ཀྱིས་ལས་གཞི་འདི་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བ་དང་ཉར་ཚགས་ཆེད་རོགས་རམ་གནང་བ། Marlene Eltshig ལགས་ཀྱིས་མདུན་ངོས་བྱུས་བཀོད་གནང་བ། Itay Noy and Dr. Monika Dräger རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་བཟོ་བཀོད་ཐད་རོགས་རམ་གནང་བ། Peter Green དང་ Christian Dräger གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་རོགས་རམ་གནང་བ་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ང་རང་གི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ལ་ཞུ་དག་ (scanning) དང་། སྟབས་བདེའི་བེད་སྤྱོད་སླད་ཀམ་པུ་ཊར་ནང་འཇུག་ལས། (digitizing) རྩོམ་སྒྲིག་ལས་དོན། གཏམ་བཤད་ཁག་སྒྲ་ཡིག་འབེབ་སྒྱུར་དང་སྒྲ་ཕབ་བྱ་རྒྱུ། དྲ་ཚིགས་ཆེད་དྲུང་ཡིག་དང་ཁྲིམས་ཐོག་ལས་རིགས་ཁག དཔའ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད་པས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དྲ་ཚིགས་འདིས་རང་གཞན་སྐྱེ་བོ་ཚང་མར་གཏན་དུ་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།། །།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན།