text:
རྒྱ་གར་ཁོན་ཊི་གསར་ཁང་གིས་ ༢༠༡༧།༧།༡༠ ཉིན་སྤེལ། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་བྱུང་སྟེ་འབྲོག་ལམ་ཁུལ་དུ་མཐའ་སྲུང་དམག་གི་གདོང་ཐུག་ཡང་ཡང་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་དྷ་རམ་ས་ལའི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ལ་དྭགས་བྱང་ཐང་སྤང་གོང་མཚོའི་འགྲམ་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད།
སྤང་གོང་མཚོ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་བོད་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དྭགས་སུ་འཁེལ་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། སྤང་གོང་མཚོ་ཁ་ནས་ཕར་ངོས་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་ “ད་ལྟ་ང་ལངས་སྡོད་སའི་མཚོ་ཁ་འདིར་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་དང་ཁ་ཐག་ཉེ་བོ་ཡོད་ན་ཡང་། བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་ཐད་ནས་ཁོ་ཚོ་དང་ཁ་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་བོ་ཡིན་པ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་འདུག
གནས་སྟངས་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཁ་སང་བཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་( The Wire)གསར་ཁང་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་། “འདི་ནི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོར་ཤུགས་ཆེ་བའི་ས་ཆ་དེར་ཐོག་དང་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཚོན་དོན་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་འབྲོག་ལམ་དང་འབྲས་ལྗོངས་ས་ཁུལ་དུ་གདོང་ཐུག་ཡང་ཡང་རྒྱག་གི་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་གིས་ས་མཚམས་ལ་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་དང་བསྟུན་ཏེ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་སྤང་གོང་མཚོ་ནང་དུ་ཕྱག་ནས་གཏོར་བ་དང་ཆོས་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས། དེ་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་མཚོ་ཁར་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་( The Wire)གསར་ཁང་ལ་ “འདི་ནི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ལ་དྭགས་སུ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེར་བརྟེན། ཁོང་གིས་ཐེངས་དང་པོར་མཚོ་ཁར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་ཆོས་དར་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
ཡིན་ན་ཡང་། ཁ་སང་གཟའ་ཉི་མའི་ཕྱི་དྲོར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་ཆེ་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་(The Wire)གསར་ཁང་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དེ་སྲིད་སྐྱོང་གིས་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་པ་མིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་མོས་ “པར་ནང་དུ་མཐོང་བའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དེ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་སྤང་གོང་མཚོ་ཁར་ཡོད་པའི་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མི་ཚོས་བསྒྲེངས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་གའི་རྒྱལ་དར་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ནས་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཁོ་མོས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་གསར་ལམ་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་གིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་ཚུལ་འཁོད་མེད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག
ཡིན་ན་ཡང་། དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་(The Wire)གསར་ཁང་ལ་སྤང་གོང་མཚོ་ཁ་དེ་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་ས་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དོན། “ཁྱེད་ཚོས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། སྤང་གོང་མཚོ་ཡི་ཕྱེད་ཀ་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པ་དང་ཕྱེད་ཀ་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་ཆབ་སྲིད་དང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མི་སྒེར་ལ་མཚོན་ན་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།”ཅེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
གནད་དོན་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་དོན་པ་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང་གནམ་རིག་རྟག་དཔྱད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྕམ་ར་རྗི་ས་ཝ་རི་པེ་ལི་ར་རྗ་གྷོ་པཱ་ལཱིན་(Dr Rajeswari Pillai Rajagopalan)ལགས་ཀྱིས་(The Quint)གསར་ཁང་ལ། ལས་དོན་དེ་རིགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཁྱེན་རྟོགས་མེད་པའི་ཐོག་ནས་དེ་ལྟར་གནང་མི་རུང་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། རྒྱ་གར་(Strartpost)གསར་ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་(Saurabh Joshi)ཡིས་ཀྱང་། རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བོད་པ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་གཏད་བཅག་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསལ་བློ་བཏང་ན། ཐེངས་འདིར་སྤང་གོང་མཚོ་ཁའི་གནད་དོན་དེ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་མ་གཏོགས། གལ་སྲིད་བྱས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོར་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བརྡ་ལན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་བློན་ཆེན་ཟུར་བ་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་གནད་དོན་ལ་ཉམས་མྱོང་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། གནད་དོན་དེར་ཁོས་ཀྱང་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཁོས་ “རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་དེ་རྒྱ་ནག་དང་ཀཱ་ཤི་མིར་བར་གྱི་གནས་སྟངས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་ཡོད་པའི་ཁ་ཐུག་ཅིག་ལ་འཁེལ་ཡོད་སྟབས། གཅིག་བྱས་ན་བོད་པ་ཚོས་གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཁེ་ཕན་བླངས་པ་ཡིན་སྲིད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
ཁོས་ད་དུང་ “༧ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་པའི་རིང་གནས་སྟངས་དང་ཆ་རྐྱེན་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་ལྟར། ཁོ་ཚོས་ཆོས་དར་འཛུགས་དགོས་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དར་ཆ་དེ་འཛུགས་དགོས་པ་རེད།” ཁོས་ “རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་གནད་དོན་དེར་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་གཉིས་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅིག་བྱས་ན་རྒྱ་ནག་གིས་དེ་ལ་རྩུབ་པོས་ངང་ནས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྲིད་པ་རེད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་ས་ཁོངས་ལ་བདག་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་བསམ་ནས་དགའ་ཡང་སྲིད་པ་རེད།”ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ཟུར་བ་(R.S. Kalha)ཡིས་ “ ལྷག་པར་དུ་དུས་ཚོད་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སྤང་གོང་མཚོ་ཁར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
བདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་གཟའ་པ་སངས་ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ན་རེན་ཌི་རྭ་མོ་ཌེ་གཉིས་ཡུ་རོབ་འཇར་མན་གྱི་(G20 )ཚོགས་འདུའི་དབུ་ཁྲིད་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ཟུར་དུ་སྐར་མ་ ༥ རིང་ཐུག་འཕྲད་གྱིས་བཀའ་མོལ་གནང་ཡོད་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་ཞིབ་རྒྱས་ད་ལྟ་ཕྱི་ལ་བཏོན་མེད།
སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གིས་བསྒྱུར་སྒྲིག་བྱས།


c: text/html

text:
༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པར་མཛད་དམ།
དེ་ཡང་བོད་ནས་པར་དུ་ཐོན་པའི་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་གསུང་འབུམ་ཁ་པའི་ཁོངས་༸འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་རིགས་ལྔ་དྲག་པོ་རྩལ་གྱི་བསྐང་ཆོག་ལས་བཞི་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་པ་ཞིག་སྣང་བས། འདི་དེང་སང་དོལ་རྒྱལ་སྟེན་མི་རྣམས་ཀྱིས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་གྲགས་པས། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ཆེ་བསྟོད་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མཛད་འདུག་ན། དེས་ན་དོལ་རྒྱལ་ནི་ངེས་པ་དོན་ལ་འཇམ་དཔལ་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་པ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ། དེའི་ཕྱིར་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་གྱི་གསུང་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའམ། ཡང་ན་ལོག་པར་གསུངས་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། འཆལ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྨྲ་བཞིན་འདུག་པ་ལ་ཚུལ་མཐུན་གྱིས་ལན་བྱེད་པ་ལ་གསུམ། སྔོན་གྱི་བཤད་པ། དཔྱད་པ་དངོས། མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
དང་པོ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱོན་པ་ནས་བཟུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེར་དར་རྒུད་སྣ་ཚོགས་པར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ལ། བསྟན་པའི་གནད་ཤེས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བྱི་དོར་ལ་མ་འབད་ན། དམ་པར་གྲགས་ཚད་ཀྱིས་གསུང་ཚད་ལ་ཤེས་རབ་ཆུང་བ་རྣམས་བདེན་པར་རློམ་ནས་བསྲེས་ལྷད་ཀྱིས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདམ་རྫབ་ཀྱི་རྙོག་མ་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡིན་ལུགས་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་དེ་འཇུག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་སྨོན་ལམ་དུ།
ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་ལ་རིགས་པ་བཞིས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཚུལ་བཞིན་རབ་བརྟག་ནས། །
བསམ་བྱའི་གནད་ལ་བསམས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་ཡིས་ཐེེ་ཚོམས་ཆོད་པར་ཤོག ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །
དེ་ཡང་བསྟན་པའི་གནད་ཤེས་པའི་དམ་པ་རྣམས་ནི་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་ཡིན་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལས། དད་པ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་ལྟར། རང་གཞན་ཀུན་གྱིས་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཚུལ་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་བྲིས་ཟིན་པས་འདིར་བསྐྱར་བར་མི་བྱའོ། །
གཉིས་པ།
༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ཁ་པའི་ཁོངས་གོང་སྨོས་བསྐང་གསོ་དེ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས་འདུག་པས། དེ་རྩོམ་པ་པོ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་སུ་ཡིན་རུང་། དུས་ཇི་ཙམ་ཞིག་དུ་མཛད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས་པར་དུ་བཏབ་པའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བེའུ་བུམ་པོད་གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུའང་བསྐང་གསོ་དེ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས་འདུག་ལ། བེའུ་བུམ་གྱི་པོད་གཉིས་པོ་ནི་སོག་པོ་གུ་རུ་དེ་ཝ་ཞེས་དོལ་རྒྱལ་ལ་སྙིང་ནས་དད་པའི་བླ་མའི་མིང་ཡོད་པའི་བླ་རྒན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་དེ་སྔ་ ༡༩༨༤ ལོར་པར་དུ་བཏབ་པ་ཡིན་ཞེས་བེའུ་བུམ་དེ་གའི་མཇུག་ཏུ་གསལ། དེས་ན་བསྐང་ཆོག་དེ་མཛད་དུས་ ༡༩༨༤ ཡི་ནང་དུའམ། ཡང་ན་དེའི་གོང་དུ་མ་གཏོགས་རྗེས་སུ་བརྩམས་ཏེ་པར་སྔོན་དུ་བཏབ་པ་མིན་པ་ནི་ཤེས་སླ། མཛད་པ་པོ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ཐོག་ནས་ཡོད་པ་དང་། མཛད་ཡུལ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དང་། བསྐུལ་བ་པོ་མཁན་དྲུང་ཏཱ་བླ་མ་ནོར་བྲང་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་དང་། རྩེ་མགོན་རྡོར་སློབ་བློ་བཟང་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཡིན་ཞེས་བསྐང་ཆོག་དེའི་མཇུག་གི་མཛད་བྱང་དེར་གསལ། རྐྱེན་ནི་གོང་གི་བསྐུལ་བ་པོ་གཉིས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་ལྔའི་བྲིས་ཐང་གསར་པ་བཞེངས་བགྱིས་ཐོག་འཕྲིན་བཅོལ་སྨོན་ཚིག་མདོར་བསྡུས་ཤིག་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡང་མཛད་བྱང་དེར་གསལ།
དེ་ཡང་སྤྱིར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་བསྐང་གསོ་དེ་མཛད་མིན་དང་། ཅི་སྟེ་མཛད་ན་དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡིན་མིན། བསྐང་ཆོག་གི་ཚིག་ཟིན་གྱི་དོན་རྣམས་༸པཎ་ཆེན་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་མིན། སྐུ་ཚེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་མིན། བསྐང་འཕྲིན་དང་བསྟོད་པ་བརྩམས་པ་ཙམ་གྱིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པས་ཁྱབ་མིན་དང་། ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་གིས་ལྷ་ཞིག་བསྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ལྷ་དེ་ཚད་མར་གྱུར་པས་ཁྱབ་མིན་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་རྣམས་གནད་ཆེ་བས། འདིར་བློས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
དེ་ཡང་བསྐང་གསོ་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་༸པཎ་ཆེན་རང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། གཞན་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་གཡར་ཏེ་བྲིས་པ་ཡང་སྲིད་ཅིང་། དེ་༸པཎ་ཆེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཏུ་ཕྱག་ཤོག་ངོ་མའི་འདྲ་གཟུགས་སོགས་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་པར་དུ་ཐོན་པས་ཀྱང་དེ་༸པཎ་ཆེན་གྱིས་མཛད་པར་མ་སྒྲུབ་ཏེ། སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ཐོག་ནས་༸རྒྱལ་དབང་བཅུ་སུམ་པར་ཕུལ་བའི་མཎྜལ་ལྗགས་བཤད་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁས་མཛད་པ་དེར་༸རྒྱལ་དབང་བཅུ་སུམ་པས་བསྟོད་བསྔགས་མཛད་པ་ཡང་དོན་ལ༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁར་བསྟོད་བསྔགས་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་ནང་གསལ་བ་ལྟར། གཞན་གྱི་མཚན་གཡར་ཏེ་མཛད་སྲོལ་སྔར་ནས་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ངོ་མ་བཟློག་པར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་རང་གི་མཚན་ཐོག་ནས་མཚན་ཞབས་སོགས་གཞན་ཞིག་ལ་མཛད་དུ་བཅུག་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར།
ཅི་སྟེ་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ༡༩༨༤ ལོར་པར་དུ་ཐོན་པ་ལ་བསམ་ཚེ་བསྐང་གསོ་དེ་ ༡༩༨༤ དང་། དེའི་གོང་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་མཛད་པ་ལས་མ་འདས། ༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ ༡༩༨༢ ལ་མ་གཏོགས་བོད་དབུས་སུ་དང་སྒོས་སུ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ ༡༩༦༢ ནས་བཟུང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རིང་ཕེབས་རྒྱུ་མ་བྱུང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་༢༢ ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་འཕྲོ་ལ་ལུས་པ་དང་འཐུས་ལ་ཤོར་བ་རྣམས་བསྐྱར་གསོ་དང་འཕྲོ་སྐྱོང་བའི་དུས་དེར་བསྐུལ་བ་པོ་གོང་ཞུས་གཉིས་ནས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྐང་གསོ་མཛད་པར་བསྐུལ་བ་ཡང་དཀའ་ཞིང་། བསྐུལ་ཡང་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གཙང་དུ་བཞུགས་ཡུན་རིང་། མཇལ་ཁ་དང་ཆོས་འབྲེལ། དེ་བཞིན་བཀའ་སློབ་དང་མཛད་འཆར་གཞན་སོགས་ཀྱི་མཛད་བྲེལ་ཆེ་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་རིགས་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་བསྐང་གསོ་མཛད་ཁོམ་དཀའ་ལ། ཁྱད་པར་མཛད་བྱང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་བསྐུལ་བ་པོ་གཉིས་ནས་འཕྲིན་བསྐུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བསྐུལ་ངོར་དུས་ཤིན་ཏུ་བྲེལ་ཆེ་བ་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་བསྐང་ཆོག་བརྩམས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ།
ཡང་དེ་དུས་བསྐུལ་བ་པོ་མཁན་དྲུང་ཏཱ་བླ་མ་དང་རྩེ་དགོན་རྡོར་སློབ་བློ་བཟང་བྱང་ཆུབ་གཉིས་སྐུ་ཚེ་འཚོ་བཞུགས་ཡིན་མིན་ཡང་བཤད་པར་དཀའ་ལ། བཞུགས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་རིགས་ལྔའི་བྲིས་ཐང་གསར་བཞེངས་སོགས་ཀྱང་དེ་དུས་དཀའ་སྟེ། སྤྱིར་དོལ་རྒྱལ་རིགས་ལྔའི་བྲིས་ཐང་གསར་བསྒྲུབ་དེ་ཆོས་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་རུང་། དེ་དུས་བོད་དུ་རྒྱ་དམར་གྱི་མནར་གཅོད་འོག་ཉིན་མཚན་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་པ་དང་། ཆོས་དད་རང་དབང་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པས་དོལ་རྒྱ་རིགས་ལྔའི་བྲིས་ཐང་གསར་བཞེངས་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཡོང་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར།
༡༩༨༣ ལོར་ནི་ལོ་རིལ་པོར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཞུགས་པ་ལས་བོད་དུ་ཕེབས་མེད། ༡༩༨༤ ལོར་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ནས་ ༡༧ བར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་དཔའ་རིས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དུ་ཕེབས་ནས་པེ་ཅིན་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་པ་༸པཎ་ཆེན་རྗེས་དྲན་དང་༸པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་པའི་དེབ་གཉིས་ཀར་གསལ། དེ་ནས་ ༡༩༨༥ ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ལ་བོད་དབུས་སུ་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། བོད་དུ་ཕེབས་པ་ཐེངས་ལྔ་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་༸པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་པའི་དེབ་དེར་གསལ། པཎ་ཆེན་གྱི་མཛད་རྣམ་བདེན་པའི་རང་མདངས་རྗེས་དྲན་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་དུ་བཏབ་པ་དེར་ ༡༩༨༥ ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཚུགས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་ཆེད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་མངག་ཆ་ལྟར་ལྷ་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཞེས་གསལ། དེས་ན། ༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ ༡༩༨༣ དང་། ༡༩༨༤ ལོར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ར་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་པས་དེའི་རིང་བཀྲ་ལྷུན་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དུ་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྐང་ཆོག་མཛད་པ་མིན་པ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །
མདོར་ན་ ༡༩༦༣ ལོར་རྒྱ་དམར་གྱི་མནར་གཅོད་འོག་ཚུད་པའི་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ནི་ ༡༩༥༩ ནས་ ༡༩༦༣ བར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དུ་བསྐུལ་བ་པོ་གོང་ཞུས་གཉིས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་རིགས་ལྔའི་བྲིས་ཐང་གསར་བསྒྲུབས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་བསྐང་ཆོག་རྒྱས་པ་མཛད་སྟངས་མེད་པ་ནི་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་གནས་བབ་ལས་ཤེས་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པས། དོལ་རྒྱལ་རིགས་ལྔའི་བསྐང་གསོ་དེ་ཅི་སྟེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་། ༡༩༥༩ གོང་དུ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་དུ་མིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །
༸ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དེ་སྔ་སྐུ་འབུམ་དགོན་དུ་བཞུགས་ཡུན་རིང་སློབ་གཉེར་འབྲི་ཀློག་དང་བློ་འཛིན། དེ་བཞིན་དབང་ལུང་མན་ངག་སོགས་ཕྲན་བུ་གསན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་གཏོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་ལས་གཞུང་ཆེན་གྱི་སློབ་གཉེར་ནི་ ༡༩༥༢ ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འབྱོར་བ་ནས་དབུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་པ་དེར་གསལ། རྣམ་ཐར་དེར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ ༡༩༥༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ཏེ་ ༡༩༥༥ ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ལ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་པ་གསལ། ༡༩༥༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྟོན་པ་མྱང་ངན་ལས་འདས་ཏེ་ལོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དུ་༸རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ནས་ ༡༩༥༧ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ལྷ་སར་ཕེབས་འབྱོར་མཛད་པ་གསལ། དེ་ལྟར་ན་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ ༡༨༥༢ ནས་ ༡༩༥༩ ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཡི་མི་དམངས་སྒེེར་ལངས་བར་ལོ་ངོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་རིང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་ཡུན་གཞུང་ཆེན་གྱི་སློབ་གཉེར་དབུ་ཕར་རྣམ་འགྲེལ་གསུམ་ལས་ལྷག་ལེགས་གྲུབ་འོང་སྟངས་མེད་ལ། ལོ་དུས་དེའི་རིང་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དོལ་རྒྱལ་རིགས་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་བསྐང་ཆོག་རྒྱས་པ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཟབ་གནད་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་མཛད་ཁོམ་དཀའ་ཞིང་། ངེས་དོན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཡིན་རུང་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པར་ཕེབས་སྐབས་མ་སྦྱང་མཁས་པར་འགྱུར་བའི་མཛད་པ་ཡང་མི་མཛད་པས། བསྐང་ཆོག་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཛད་ཅེས་དོལ་རྒྱལ་བས་ས་འོག་གི་གཏེར་རྙེད་པ་ལྟར་གྲགས་ཤིང་གཅེས་པར་བཟུང་ཡང་། ལེགས་པར་བརྟག་ན། དེ་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་གསུང་ངོ་མ་མིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མང་ངོ་། །
དེས་ན་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ང་དགུའི་ལོར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགུང་གྲངས་ ༢༡ ལ་ཕེབས་ཤིང་། དེའི་གོང་དུ་སློབ་གཉེར་ཀྱི་མཛད་ཁོམ་མེད་པ་དང་། བཀྲ་ལྷུན་དགོན་པར་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཁོམ་མ་བྱུང་བ་དང་། སློབ་གཉེར་དབུ་ཕར་རྣམ་གསུམ་ཙམ་ལས་ལེགས་གྲུབ་མ་ཟིན་པ་ལ་བསམ་ཚེ། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་ཞིང་། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྐང་ཆོག་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ངོ་མས་བརྩམས་པར་དཀའ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྐུལ་ངོ་མ་བཟློག་པར་མཚན་ཞབས་ཞིག་ལ་༸པཎ་ཆེན་གྱི་མཚན་ཐོག་ནས་མཛད་དུ་བཅུག་པར་མངོན་ནོ། །
བསྐང་ཆོག་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ཐོག་ནས་པར་དུ་ཐོན་པ་དང་། ༸པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་འབུམ་ནང་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་ཁྱབ་པ་ག་ལ་ཡོད། ཅི་སྟེ་དེ་༸པཎ་ཆེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་། ནང་དོན་སྔར་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་ལྔའི་བསྐང་ཆོག་དེ་གཞིར་བཟུང་། ཚིག་གི་སྡེབས་སྦྱོར་ཅུང་མི་འདྲ་བར་བྱས་པར་མངོན་ཏེ། བསྐང་ཆོག་གཉིས་ཀར་བལྟས་པས་ཀྱང་ནང་དོན་གཅིག་ཏུ་མ་གཏོགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་༸པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ནང་དོན་རྣམས་༸པཎ་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་རང་དབང་བའི་དགོངས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ན། ༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལོ་མང་རིང་བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོལ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་དགོངས་པ་རྣམས་༸པཎ་ཆེན་གྱི་མཚན་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་བསྐང་ཆོག་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་བསུབ་པར་ནུས། བསྐང་ཆོག་དེ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་། ༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལོ་མང་རིང་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོངས་དོན་དེ་༸པཎ་ཆེན་གྱིས་སྐུ་ན་ཕྲ་མོའི་སྐབས་གཞན་གྱི་བསྐུལ་ངོ་མ་བཟློག་པར་ལད་མོའི་རྣམ་པས་བརྩམས་པ་དེས་ཇི་ལྟར་སུན་འབྱིན་པར་ནུས་སོམས་ཤིག གཞན་ཡང་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་དང་། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ཐུགས་རྒྱུད་གཅིག་པས་ངེས་དོན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་དགོས་ན། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པའི་བཅའ་ཡིག་ཏུ་ཡི་དྭགས་སུ་ཐག་བཅད་ནས་བཀག་པའི་དོལ་རྒྱལ་དེ་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པས་ཆོས་སྲུང་ཚད་ལྡན་དུ་ཇི་ལྟར་བཞེད་སྲིད་དེ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །
དེང་སང་དོལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པར་མཛད་ཅེས་དྲིལ་ཞིང་བསྒྲགས་ནས་མང་དག་བསླུ་ཐབས་བྱེད་མུས་ཀྱང་། དེ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་འདིར་༸པཎ་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་གཞན་མང་དག་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དང་། སྒྲ་འཛིན་འཁོར་ཐག་སོགས་སུ་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པས། དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་གསུང་གི་སྒྲ་འཛིན་འཁོར་ཐག་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་ག་ལ་ཐུག ཕྱག་དམ་དང་མཚན་རྟགས་འཁོད་པའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན། ༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པར་མཛད་ཅེས་ར་སྤྲོད་མཁན་གྱི་༸པཎ་ཆེན་གྱི་སློབ་མའམ། ཞབས་འབྲིང་པ་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ། དེས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་ལྡན་མེད་པར་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་རྫུན་གྱིས་བསྐུར་བ་མ་འདེབས་ན་ལེགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །
ལར་ནས་དོལ་རྒྱལ་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་སྲུང་ངོ་མ་ཞིག་དང་། དོལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྟར་ཆོས་སྲུང་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ན། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་གསན་ཡིག་ནང་དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་དབང་ལུང་མན་ངག་སོགས་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མིན་འདུག་པས། སུའི་དྲུང་ནས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་འཁོར་རྣམས་གསན་ཞེས་དག་ཐེར་ཇི་ལྟར་བྱེད། དེར་མ་ཟད་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ཡོངས་འཛིན་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གོ་རྒྱུ་མིན་འདུག་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཨང་ཉི་མ་ནི་དོལ་རྒྱལ་དགག་པར་མཛད་མཁན་ཞིག་ཡིན་འདུག་ན། སུ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་གསན་ཞེས་མགྲིན་པ་གསལ་ནས་ཁུངས་ལུང་དང་བཅས་ཏེ་སྨྲ་བར་སྤོབས།
མདོར་ན་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོོ་ཆེས་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མྱོང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་ཐུབ་ནི་མི་སྣང་བས། སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་བསྟེན་ཇི་ལྟར་རུང་། སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་དོལ་རྒྱལ་ལ་ཐུགས་མི་མཉེས་པའི་རྟགས་སུ་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་མཛད་པའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་མིང་དངོས་སུ་སྨྲོས་ཏེ་བསྟེན་པར་མི་རུང་བ་བཀས་བཅད་པའི་བཅའ་ཡིག་དེ་སླར་ཡང་༸པཎ་ཆེན་བཅུ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་དམ་དམར་པོ་དང་། མཚན་རྟགས་བཀོད་དེ་པར་དུ་བཏབ་ནས་ཡོངས་གྲགས་མཛད་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པས་གོང་ཞུས་བཅའ་ཡིག་དེ་པར་དུ་བཏབ་སྟེ་ཕྱག་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ལ་གནང་གིན་ཡོད་པ་ཡང་གོ་རྒྱུ་འདུག་ལ། དེར་མ་ཟད་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་གང་ཉིད་དང་ཐུགས་འདྲིས་ཡོད་པ་སུད་སིར་གནས་སྡོད་འབའ་པ་རྟར་སྲས་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྒྱུད་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་སྙན་གསེང་ཞུ་རྒྱུ་བཀའ་མངགས་གནང་དོན།
༸རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་གྱི་བྱུང་རིམ་སྐོར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་འདུག བཀའ་སློབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ངས་མཇལ་བྱུང། དཔྱད་པ་ཧ་ཅང་ནན་པོ་མཛད་འདུག བོད་མི་ཚང་མས་གང་གིས་མ་ནོར་ལམ་སྟོན་གནང་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་དུས་ཚོད་སྡུག་པོ་ཡིན་སྟབས་མི་ལ་ལས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་མགོ་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ནས་དོན་མེད་རྙོག་གླེང་གིས་མཛད་དཀའ་བཟོ་སྲིད་པ་འདི་ལ་ཐུགས་གཟབ་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
ཞེས་སྙན་གསན་ཞུ་རྒྱུ་བཀའ་མངགས་མཛད་པ་རྟར་སྲས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ངོ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ་ལགས་ལ་ཞལ་པར་ཕུལ་ནས་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྒྱུར་མངགས་པའི་དཔང་རྟགས་སུ་ད་ལྟ་སྐུ་ངོ་དྲུང་ཆེ་བཞུགས་ཡོད་ལ། རྟར་སྲས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་འཚོ་བཞུགས་ཡིན་པས། དེས་ན་སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དོལ་རྒྱལ་ལ་ཐུགས་མི་མཉེས་པ་དང་། བསྟེན་པར་མི་མཛད་པར་མ་ཟད་དགག་པར་མཛད་པ་གོང་ཞུས་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །
འོ་ན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་གི་དགོན་ཁང་ནང་དོལ་རྒྱལ་གཙོ་འཁོར་གྱི་འདྲ་གཟུགས་སྒྲིགས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེ་སྔ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ནང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་ཆོག་པ་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་བཀས་བཅད་ནས་ཡོད་པས། བསྟེན་གསོལ་བྱེད་པོ་སྒེར་རེ་ཟུང་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་། དགོན་པ་ཡོངས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟེན་སྲོལ་གཏན་ནས་མ་མཛད་ལ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་གཉེར་དུ་གཏད་པའི་སྲུང་མ་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་ལྕམ་སྲིང་ཡིན་ལ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་གྲྭ་ཚང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་སྲུང་མ་ནི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཐོས་བསམ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་སྲུང་མ་ནི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། དཀྱིལ་ཁང་གྲྭ་ཚང་གི་སྲུང་མ་ནི་བེག་རྩེ་ལྕམ་སྲིང་བཅས་ཡིན། དེ་བཞིན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུའང་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་མགོན་ཆོས་རྣམ་གསུམ་དང་། ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་སོགས་རྩོད་མེད་རྣམས་མ་གཏོགས་སྔར་ནས་དོལ་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་དྲེགས་པ་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་རིགས་སྟེན་སྲོལ་མེད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན།
འོན་ཀྱང་ད་ལྟར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་གི་དགོན་ཁང་དེར་དོལ་རྒྱལ་གཙོ་འཁོར་རྣམས་ཡོད་པ་ནི་གངས་ཅན་རྒྱའུ་ཞེས་པའི་གྲྭ་ལོག་དེས་རྒྱ་དམར་གྱི་དཔུང་དྲངས་ཏེ་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་སུ་བཅུག་པ་ཡིན་པ་བོད་ནས་གནས་ཚུལ་ར་སྤྲོད་བྱུང་བ་ལྟར་རོ། །
ཞར་བྱུང་དུ་ཞུ་རྒྱུར། གངས་ཅན་བླ་མའམ། གངས་ཅན་རྒྱའུ་ཞེས་པ་ནི་མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་རྩ་དཀྲུག་པའི་ལས་ངན་ལ་འཇུག་ཅིང་། གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་དང་ལོག་འཚོས་རང་གི་འཚོ་བ་སྒྲུབ། བླ་མའི་མིང་སྐམ་པོ་དང་ལྡན་ཡང་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། སྒྲུབ་རྒྱུ་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ཀྱང་གྲུབ་ཐོབ་ཡིན་ཁུལ་དང་། མངོན་ཤེས་ཡོད་མདོག་གིས་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་གྱི་ཤབ་ཤོབ་མང་པོ་སྨྲས་ཏེ། མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་རྒྱུན་མར་སྨྲ་བ་པོ་ཞིག་ཡིན།
གངས་ཅན་རྒྱའུས་ནི་དེ་སྔ་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་བཞུགས་བྱས་ཏེ་སློབ་གཉེར་ཕར་ཕྱིན་ལོ་དང་པོ་གཅིག་དུ་བྲལ་གི་ས་བཅད་ཙམ་དུ་མ་གཏོགས་མཇུག་སྐྱོང་མ་ནུས་པར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་གྲོང་ཆོག་རྒྱུགས་ནས་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་བཙལ། ཕྱིས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཐར་ཏེ་སྨན་པ་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་རང་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཙོངས་བ་དང་། སྔགས་པ་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་མང་པོ་བསླུ་འཁྲིད་བྱས། ཆོས་སྒོ་མ་ཐོན་པར་གྲྭ་པ་ལོག་པ་མ་ཟད་འཆལ་པོའི་སྤྱོད་པས་རང་གི་སློབ་མར་རློམ་པའི་བུད་མེད་མང་དག་དང་ལྷན་དུ་ལོག་གཡེམ་གྱིས་གང་ཚིམས་བྱས། མ་ཎི་གླུ་རུ་ལེན་ཏེ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་ལུང་བསྟན་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ལྟར་བཤད་རྒྱུའི་ཆོས་རྣལ་མ་གཅིག་མེད་པར་རྫུན་གྱིས་གཞན་མགོ་བསྐོར་དང་། སྐབས་རེར་རང་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཁུལ་དང་། རང་གི་འཁོར་བུད་མེད་རྣམས་གསང་བའི་ལྷ་མོ་ཡིན་ཁུལ་གྱི་འཆལ་སྤྱོད་སོགས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཏིང་ནས་དཀྲུག་མཁན་གྱི་བསྟན་གཤེད་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུའི་མཇུག་ཙམ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་དབར་མཚམས་སྦྱོར་བ་དངོས་སུ་བྱས། ལོ་བསྟུད་རྒྱ་ནག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་དམར་པོའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་དང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་བསྟན་སྲིད་ལ་གནོད་པའི་བྱ་བ་རྒྱུན་མར་སྤེལ་བའི་དམ་ཉམས་འཆལ་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་མི་རྣམས་དང་ནང་པ་ཚད་ལྡན་རྣམས་མི་ངན་འདི་ལྟ་བུའི་བྱུས་ངན་གྱི་རྐྱེན་པས་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་བླ་མ་དམ་པ་༸ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པར་སྐུར་བ་ནམ་ཡང་མ་འདེབས་ཤིག་ཅེས་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་འཚོང་མཁན་དེ་རིགས་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱིས་དུག་ལྟར་འཛེམས་ཟོན་བྱ་དགོས་ཞེས་སྙིང་ནས་བསྐུལ་ལོ། །
ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ད་ལྟར་གྲགས་པ་ནི་དྭགས་པོ་སྐལ་བཟང་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྟོད་པ་དཔག་མེད་བསྐལ་པ་ཞེས་པ་དང་། དེ་རྩ་བར་བཟུང་ནས་དེའི་འགྲེལ་པ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གསལ་བ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་གོང་དུ་ནི་ཛ་ཡ་པཎྜི་ཏ་(༡༦༤༢ – ༡༧༠༨) ཞེས་པ་སོག་པོའི་མཁས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་རྒྱན་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་མཛད་པའི་གྲགས་རྒྱན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པས་སྨྲ་བ་ལྟར་གྱི་ཁུངས་ནི་ཛ་ཡ་པཎྜི་ཏའི་གསུང་དུའང་མེད་ཅིང་། སྔ་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཞན་གང་གིའང་ཁུངས་ཀྱང་སྟོན་རྒྱུ་མེད།
ཡང་དོལ་རྒྱལ་བསྟོད་འགྲེལ་ལས་དོལ་རྒྱལ་དྲེགས་པར་སྐྱེས་རྗེས་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་དྲུང་དུ་བྱོན་པར་རྣམ་སྲས་རྟ་བདག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱག་སྦྲེལ་ཏེ་བཀག་ཅེས་གསལ་བ་ལ་བརྟག་རྒྱུ་འདི་ཡོད་དེ། ཅི་སྟེ་གྲགས་རྒྱན་བསམ་བཞིན་དུ་རྗེའི་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་བཞེངས་པ་ཡིན་ན་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་གཉེར་དུ་གཏད་པའི་ཆོས་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་བསུ་བ་མཛད་དགོས་པ་ལས། འགྲོར་མི་གནང་བ་ལ་བསམ་ན། ཁོས་ས་སྐྱའི་བདག་ཆེན་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱི་དྲུང་དུ་ང་དགེ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་དོན་ལ་ངེས་པ་སྟེར་བར་འགྱུར་ངེས། ༸བསྟོད་འགྲེལ་དུ་དོལ་རྒྱལ་དྲེགས་པར་བཞེངས་པའི་འབྱུང་བ་ལ་ནང་འགལ་གྱི་དགག་པ་གཞན་དུ་བྱས་ཟིན་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །
ཡང་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བེའུ་བུམ་དུ་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་ཅེས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་བསྟོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཞབས་བརྟན་ཞིག་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དོལ་རྒྱལ་བེའུ་བུམ་དུ་གསལ་བའི་ཞབས་བརྟན་དེ་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་དྲྭ་རྒྱར་ཡང་དྲངས་འདུག་ལ། ཞབས་བརྟན་དངོས་ལ་ནི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ལས་མེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།
བློ་བཟང་གྲགས་པའི་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་མི་ནུབ་འཛིན་པ་ལ། སྙིང་སྟོབས་འཕྲིན་ལས་བཟང་པོའི་དཔལ་མངའ་བ། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་སྲིད་མཐར་ཞབས་བརྟན་ཤོག
།ཅེས་སེམས་དཔའ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞབས་བརྟན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གྲྭ་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་ངོར་ཆོས་སྨྲ་བའི་བཙུན་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། །
ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དོལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པར་འདོད་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་ནས་མིན་ཏེ། ༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནི་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཡིན་ལ། ༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་(༡༥༧༠ ནས་ ༡༦༦༢ བར།) ལས་སྔོན་དུ་གྲགས་རྒྱན་ (༡༦༡༩ ནས་ ༡༦༥༦ བར།) འདས་གྲོངས་སོང་ནས་མེད་པར་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ (༡༦༦༣ ནས་ ༡༧༣༧) མ་འཁྲུངས་གོང་ཁོང་གིས་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་རྒྱན་གྱི་ཞབས་བརྟན་ཇི་ལྟར་བརྩམས།
ཡང་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་རྒྱན་འདས་གྲོངས་སོང་ནས་མེད་པས་དེའི་ཞབས་བརྟན་རྩོམ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད། གྲགས་རྒྱན་རང་གི་བླ་མ་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ལས་ལོ་དྲུག་གི་སྔོན་དུ་གཤེགས་ནས་དྲེགས་པར་བཞེངས་པ་ཚད་མར་འདོད་བཞིན་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཀྱིས་གྲགས་རྒྱན་གྱི་སྐུ་བསྟོད་དང་འབྲེལ་བའིི་ཞབས་བརྟན་བརྩམས་པར་འདོད་པ་ནི་མཁས་པ་ལྟ་ཅི། བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིའང་བཞད་གད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་ས་དག་གི་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བརྩམས་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཟེར་ལོ་ཐོས་ལོའི་དོན་ཕྱོགས་བསྡུས་མཛད་པ་ལས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་དགོངས་པ་མིན་པ་ལ་ཡང་ངེས་པ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། །
ཡང་གསུང་རྒྱུན་གཞན་ཞིག་ལ་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་མ་འདས་གོང་དུ་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔར་སོན་པའི་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མ་འདས་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་མཛད་ཅེས་འགའ་རེས་གསུངས་ཀྱང་གཏན་ནས་མིན་ཏེ། ༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོད་ཀ་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དབུར་༸ལ་མོ་ཆོས་སྐྱོང་གི་བཀའ་ལུང་དང་། གངས་ཅན་གྱི་མགོན་པོ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་མངག་ལྟར་སྐུ་གོང་མའི་ཞབས་འབྲིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་པ་མཛད་པ་ན། སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་ཆས་རྣམས་འཁྲུལ་མེད་དུ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་ངོས་འཛིན་མཛད་དེ་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཀོད་འདུག་པས་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཡིན་ལ། ངེས་པ་འདྲེན་ཕྱིར་འདིར་རྣམ་ཐར་གྱི་ཚིག་ཅུང་ཟད་བཀོད་ན་འདི་ལྟར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས།
དེ་སྐབས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆེན་པོ་(༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།) སྐུ་མཚམས་ཀྱི་བཅད་རྒྱ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་རེ་ཞིག་བསླབ་སྟོན་ཞུ་ཐུབ་པ་མི་འོང་སྙམ་གསོལ་དཔོན་(༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསོལ་དཔོན།) མ་བདེ་བ་བྱུང་འདུག་ཀྱང་སྐུ་མཚམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མཇལ་ཁ་གནང་ཞིང་བསླབ་སྟོན་རྣམས་རིམ་པར་ཞུས་འདུག་པར། ༸པཎ་ཆེན་(བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན།) དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེའི་ངོས་འཛིན་བདག་ལ་བྱས་པས་ཐུས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སར་ཡང་མངའ་གསོལ་བས་ཆོག དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོའི་ཐོག་ཙམ་ལ་སེར་འཕྲེང་རྒྱས་པ་དང་བཅས་གདན་དྲོངས་ཞེས་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། ཞེས་དང་།
ཡང་དེ་ཉིད་ལས།
དེ་ཡང་༸པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཉིད་ནི་རིས་མེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་དག་སྣང་ཕྱོགས་མེད་དུ་མཛད་པ། ཕྱི་འདུལ་བའི་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་སིང་ངེ་བ་དང་ནང་རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བ་ཞིག་སྟེ། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། ས་རྙིང་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་བླ་མར་འཛིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་རྒྱ་ནག ཁལ་ཁ། ཨོའི་རོད་སོགས་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་མཐང་དྲག་ཤུལ་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སྣང་མ་མཐའ་ཡས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ཕུ་དུད་མཛད་པས། དེ་ལྟ་བུའུ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་གྱི་བྱིན་རླབས་བདག་ལ་གནང་ན་རྗེ་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་འདེགས་སུ་འགྱུར་བར་དགོངས་ནས། གངས་ཅན་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་༸རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་(༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ལ་གོ)ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་བསྐྱངས་པར་མངོན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པ་༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རྣམ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་ཀྱང་བྱུང་བས་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་མ་འདས་སྤྲུལ་སྐུར་གྲགས་པའི་གསུང་རྒྱུན་ནི་མ་དག་པ་ཁོ་ནའོ། །
ཡང་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་དུ་སྔར་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པའི་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་དང་འཁོན་འགྲས་བྱུང་བ་ཞི་ཐབས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་ལ་བཅོལ་བ་སོགས་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་རྣམ་ཐར་དང་གསུང་འབུམ། དེ་བཞིན་གསན་ཡིག་སོགས་གང་དུའང་དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་མི་ཐོན་པས། ༸རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ནང་དོན་བདེན་མིན་ཇི་ལྟར་རུང་༸པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པར་མཛད་མིན་ནི་བཤད་དཀའ་ལ། བསྟེན་པར་མཛད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་གིས་དྲེགས་པ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ནི་དེང་གི་དོལ་རྒྱལ་སྟེན་མི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་མིན་པར་བྲན་དུ་བཀོལ་ནས་ཡིན་པས། དེ་དོལ་རྒྱལ་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་།
དོལ་རྒྱལ་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྲིས་ཐང་སྦྱིན་བསྲེག་ནང་བསྲེགས་པ་དང་། སྔ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་འཁོར་ཉམས་བཞེས་མཛད་པར་འཁོན་འཛིན་བཅངས་པའི་ཚུལ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་བདེན་ན། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་ཁས་བླངས་ནས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྐང་ཆོག་མཛད་པར་རློམ་སྟེ་དེ་དོལ་རྒྱལ་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པས་དོལ་རྒྱལ་ལ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དྭགས་གདུག་པ་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད་དེ་བསྲེག་པ་མེའི་ལས་སྦྱོར་མཛད་པ་གཉིས་ནང་འགལ་དང་། ཡང་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་སངས་རྒྱས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སུ་འདོད་པ་དང་། དོལ་རྒྱལ་འཇམ་དཔལ་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་པ་འདོད་དེ། དོལ་རྒྱལ་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པར་འཁོན་འགྲས་བཅངས་ཏེ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དང་། འཁོན་འགྲས་དེ་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པའི་དུས་སུ་ཡང་མ་ཞི་བ་གཉིས་ཀྱང་ནང་འགལ་གྱི་འཁུར་ཆེན་པོ་ཡིན།
དེ་ཡང་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཡང་སྲིད་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་སློབ་མ་གྲགས་རྒྱན་འདྲེར་སྐྱེ་བ་ལ་ལས་སྦྱོར་མཛད་པ་ནི་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བླངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ༸པཎ་ཆེན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་སྔ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་འཁོར་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་ནི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པས། རྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པར་བཅངས་པའི་འཁོན་འགྲས་དེ་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པའི་དུས་སུ་ཡང་མ་ཞི་བ་ལ་བསམ་ཚེ། ཁོ་འདྲེ་དམ་ཉམས་ཤིག་ཡིན་པར་ངེས་པ་སྟེར་ནུས། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་ལ་དྲག་པོའི་ལས་སྦྱོར་མཛད་པ་ཁོའི་ཆེ་བ་འདོན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བབ་ཅོལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལས་སྦྱོར་མཛད་པར་མི་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ལ་འཁོན་འགྲས་བཅངས་པ་དེ་བསྟན་སྲུང་གི་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྲེལ། ཆོས་སྲུང་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཏེ། སྔར་རྒྱ་གར་དུ་༸འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐྱེ་རབས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འཛིན་པའི་ཆོས་རྒྱལ་དཀོན་མཆོག་འབངས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དང་། ཁྱད་པར་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ཤིང་། ༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་པར་ལས་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབས། ༸རྒྱལ་དབང་རིམ་བྱོན་ལ་ངེད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཞེས་མངོན་པར་བསྟོད་དེ་སྤྱི་བོར་བཀུར་བ་ལས། དོལ་རྒྱལ་ལྟར་རང་གི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དང་། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་དག་ལ་འཁོན་འཛིན་བཅངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཏན་ནས་མེད། དོལ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་རང་གི་བླ་མ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་ཐོ་བརྩམས་པ་ནི་རིག་འཛིན་གཏེར་བདག་གླིང་པའི་རྣམ་ཐར་ནང་དང་། ༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་སྐུ་བཀྲོངས་པ་༸གོང་ས་ལྔ་པའི་རང་རྣམ་ནང་གསལ། དེ་བཞིན་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཡང་སྲིད་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་སྐུ་བཀྲོངས་པ་ནི་ཕ་རྒོད་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩིར་གསལ། ཡང་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྤྲུལ་༸རྒྱལ་དབང་བཅུ་སུམ་པའི་དགོངས་པ་རྫོགས་དུས་ཤེས་ཏེ་དགའ་བསུའི་ལུང་བརྒྱབ་པ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་ནང་གསལ། ༸རྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་གཏེ་ལྡི་ལི་ལྷ་མི་སྲུང་སྐྱོབས་ཚོགས་པ་ཚུགས་དགོས་པའི་ལུང་བརྒྱབ་པ་ནི། ཉེ་དུས་དེའི་ཚོགས་ཟུར་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མི་སྲུང་སྐྱོབས་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་གྱི་གཏམ་བཤད་དྲྭ་རྒྱར་བཏོན་ནས་འདུག་པ་དེར་གསལ། དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་བསམ་ཚེ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་དོལ་རྒྱལ་གཉིས་ལ་གནམ་སའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་ནུས།
ལར་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་དྲེགས་པ་ཞིག་གི་བསྐང་ཆོག་སོགས་མཛད་པས་དྲེགས་པ་དེ་བསྟེན་པས་ཁྱབ་ན། ༸རྒྱལ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར་སྐྱེས་ལྷ་ཡུལ་ལྷ་སོགས་དུ་མའི་བསྟོད་འཕྲིན་མཛད་པ་རྒྱལ་དབང་རང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འབུམ་དུ་བཀོད་འདུག་པས། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དེ་དག་ཀུན་༸རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྲུང་དུ་བསྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་བསྐུལ་ངོ་མ་བཟློག་པར་བོན་ཆོས་མང་དུ་མཛད་པ་གང་གི་གསུང་ནང་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་ལས་ལོགས་སུ་འབྱེད་དགོས་ཀྱི་བཀའ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁར་ཕེབས་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པས། སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡང་བོན་པོ་ཡིན་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་དམ།
ཡང་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་དང་ཁྱད་པར་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་མཛད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། སྐྱོན་དེ་སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཡང་འཇུག་པས། དོལ་རྒྱལ་གྱིས་སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡང་ཚར་གཅོད་དགོས་ལ། སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་སྔ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་མཛད་པ་ནོར་ན་སྟག་ཕུའི་རྨི་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་དག་སྣང་དུ་གྲགས་པ་དེ་ཁུངས་སུ་བྱས་ཏེ་དོལ་རྒྱལ་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ།
དེ་ཡང་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་འཁོན་འགྲས་བཅངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དོལ་རྒྱལ་རང་ཉིད་ཀྱི་བྲིས་ཐང་མེར་བསྲེགས་པ་དང་། རྙིང་མའི་ཆོས་འཁོར་ཉམས་བཞེས་མཛད་པས་གྲུབ་མཐའ་མི་གཙང་བར་གྱུར་བ་གཉིས་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་ནང་དུ་གསལ། དེར་བརྟེན་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་སྐུ་བཀྲོངས་བ་ཡང་ཁོའི་ཆེ་བར་ཕ་རྒོད་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩིར་དྲངས་ནས་འདུག་ཀྱང་། ལེགས་པར་བརྟག་ན་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་གྲགས་རྒྱན་ཡིན་དུས་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཡང་སྲིད་དེ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་ཁོའི་ཆེ་བར་སྨྲ་མཁན་རྣམས་བསྟོད་མི་ཤེས་པར་བསྟོད་མཁན་དུ་སྣང་ལ། དོན་ལ་ནི་དེས་དོལ་རྒྱལ་ལ་སྨད་པ་ཁོ་ནའོ། །
གཞན་ཡང་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་བཅངས་པའི་འཁོན་འགྲས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ནི་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཚང་ལ། དེ་བཞིན་སྲིད་སྐྱོང་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་ལ་ལས་སྦྱོར་མཛད་པ་དང་རྙིང་མའི་ཆོས་འཁོར་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་ནང་གསུངས་འདུག་པས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཡང་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་འཁོན་འགྲས་བཅངས་པ་དོན་གྱིས་འགྲུབ་ལ། གཞན་ཡང་༸གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ནི་༸གོང་ས་ལྔ་པའི་སྐུ་ཕྲེང་ཡིན་པ་དང་། དོལ་རྒྱལ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགག་པར་མཛད་མཁན་ཡིན་ཞིང་། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱང་ཉམས་བཞེས་མཛད་མཁན་ཡིན་པས། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ན་དམ་ཚིག་མི་གཙང་བ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་༸རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཕྱྭ་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་འགྲུབ་བོ། །
མདོར་ན་དོལ་རྒྱལ་ནི་ཐོག་མར་དྲེགས་པར་སྐྱེས་དུས་ཏེ་གྲགས་རྒྱན་གྲོངས་དུས་ ༡༦༥༦ ལོར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བདག་གཉེར་གྱི་རེ་བས་ཕྱིན་ཀྱང་། རྣམ་སྲས་རྟ་བདག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱག་སྤྲེལ་ཏེ་འགྲོར་མ་གནང་ཞིང་། ༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་བདག་པོ་མ་མཛད། བར་དུ་༸པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བསྟེན་དུ་མི་རུང་བར་ཁྲིམས་སུ་བཅད། མཐར་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པས་ཀྱང་༸སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་མཛད་པར་དབུགས་དབྱུང་མཛད་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ཚེ། གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་༸རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀས་ཆོས་སྲུང་ཚད་ཐུབ་ཏུ་ངོས་འཛིན་མེད་ཁར། ༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ནན་གྱིས་དགག་པར་མཛད་པས། ཁོ་འདྲེ་རང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། །
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ།
དེ་ཡང་རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གནས་སྐབས་མངོན་མཐོ་དང་། མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུར་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡ་མ་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ། མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་གསོག་པ། འགལ་རྐྱེན་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ། ཉེར་ལེན་དམིགས་རྣམ་སྦྱོང་བ་བཅས་གསུམ་སྒྲིལ་དུ་དགོས་ལ། ཆོས་སྲུང་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ནི་གཙོ་བོ་འགལ་རྐྱེན་སེལ་བ་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་ལས། དྲེགས་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དངོས་གཞིར་རློམས་ཏེ་དེ་དག་མགུ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་འཁྱོལ་བར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནང་པར་ཁས་འཆེ་ཡང་། བདེ་སྡུག་ཀུན་གྱི་བྱེད་པོར་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་མཁན་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་རང་ཅག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ནི་བདེན་བཞི་བླང་དོར་གྱི་གནད་ཚང་བའི་ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བགྲོད་པའི་ཐར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཡེ་ནས་མེད་པར་འདི་སྣང་གི་དོན་ཕྲན་ཚེགས་དང་། རང་སྣང་ལ་དག་པ་ཁོ་ན་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བླུན་ལ། ཡང་སྤྱིར་ན་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱིས་ལྕོགས་ན། རྒྱུད་སྡེ་ཚད་ཐུབ་ནས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྲུང་མང་དག་ཡོད་མོད། དེ་དག་གིས་མི་ཆོག་པར་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་ཞིག་ལ་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་གཏད་དེ་རང་ཉིད་ནང་པའི་གྲལ་ནས་རང་འབུད་དུ་གཏོང་མཁན་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཆུང་ལ། དེ་དག་གི་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་ཀུན་སྡིག་ལྟུང་གྱིས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་དམྱལ་བའི་ཁྲོ་ཆུ་འཐུང་བར་མཉམ་དུ་འཁྲིད་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་བལྟས་ཚེ། དེང་གི་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་བ་ལས་ཡ་ང་བ་དང་བླུན་པ་ས་སྟེང་འདི་ན་མི་འདུག་སྙམ། དེས་ན་༸རྒྱལ་བའི་བཀའ་སློབ་རྣམས་སྙིང་ལ་བཅང་སྟེ་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱི་ཆོས་རྣལ་མ་བྱེད་ཚུལ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་ཤིན་ཏུ་ནས་བཟང་བས། མ་འོངས་མི་རབས་རྣམས་ནས་ཀྱང་ཁ་ཕྱོགས་མ་ནོར་བར་དགོས་པའི་བསྐུལ་མ་དང་བཅས། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པས་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་བསྐྱངས་པའི་མཛད་པ་རྣམས་སྙིང་ལ་དྲན་བཞིན་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པར་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་དྲི་མ་སེལ་འདོད་ནས། ༸རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཚེ་རབས་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་ཞིང་། མགོན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་ལེན་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཞིག་གིས་ ༢༠༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྫོགས་པར་བགྱིས་པའོ། །
འདིས་ཀྱང་ཐུབ་བསྟན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཚོས་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བདག་གིས‘‘«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་བཙལ་བའི་གོ་རིམ་གླེང་བ’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བྲིས་ཏེ་བཙན་པོ་དྲ་བར་སྤེལ་རྗེས། རྩོམ་ཡིག་དེའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་ཡང་བསྐྱར་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན། དེ་ནི‘‘༡༩༤༡ལོར་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་གྲོགས་པོ་རྒྱ་གར་པ་ཞིག་གིས་གྲོགས་མཛད་དེ«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐབས་དེར«ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚོགས་པའམ་ཆོས་ཚོགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་བསྟན་བཅོས་དེ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས’’པའི་སྐོར་ཡིན། བདག་གིས་གོང་གི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་དག་འབྲི་སྐབས་དྲན་སྣང་ཙམ་ཞིག་བཤད་ནས་ཆོག་པར་བྱས་པ་ཡིན་མོད། བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་བོད་འགྱུར་མའི་སྐོར་གླེང་གིན་ཡོད་སྟབས། བརྗོད་གཞི་འདི་དྲན་སྣང་ཙམ་དང་རབ་རིབ་ཅིག་བཤད་པ་ཡིན་ན་དོན་དག་ངོ་མ་དེ་བོར་སོང་བ་དང་འདྲ་བས། བདག་གིས་ཡང་བསྐྱར་བརྗོད་གཞི་འདི་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་སྐོར་ལ«ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད»དུ‘‘མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བུའི་གཞུང་དག་གི་ཁྲོད་ན་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ་རབ་དང་ཕུད་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཛོ་ཀི་དང་དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་གླེགས་བམ་རེ་འབྲལ་སྤང་དུ་འཆང་། འདི་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས། གླུའི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་ཞེས་པ་དེར་གསུངས་འདུག ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་ལེའུ་གཉིས་ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་པཎྚི་ཏ་ཀྲྀཥྞ་དང་ལྷན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། དཔེ་རྒྱུན་ཆད་པར་མངོན། ཕྲན་རང་ནས་མ་བཅོལ་ཁུར་བླངས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཀླུའི་(གླུའི)ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་ཟིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དཔེ་འདི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འགྲིམ་པའི་དུས་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་བར་མངོན།” [1]ཞེས་གསུངས་ཡོད། ད་དུང་ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་ཞེས་པ་ཇི་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་དང་། ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ནི་བྷ་ར་ཏའི་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ། རིག་བྱེད་མཐའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏོགས་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་གསུངས་མོད། རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་མིན།
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་ན་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་བཞི་ཙམ་མ་གཏོགས་ལེའུ་གཞན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་རེད། འདི་ནི་གོང་གི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་དེ་མཐོང་མ་ཐག་སེམས་ལ་འཁོར་ཡོང་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིན། སྔར་ཀ་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་པ་དགེ་སློང་རིག་འཛིན་དབང་པོ་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མ»ཞེས་པར་འཁོད་པ་དེའི་ནང་། ‘‘རྒྱ་གར་གྱི་བྷ་ག་ཝ་ཏི་གྷི་ཏི་ཟེར་བ་བཅོམ་ལྡན་གྱི་གླུ་ཟེར་བ་དེ། ཤྲཱི་ཀྲིཥྞ་འི་ཁུངས་གཏུགས་པ་ཡོད་ཚོད་མེད་ཚོད་གཅིག་རེད། དེའི་ནང་ནས་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཟེར་བ་ཞིག་དང་ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཟེར་བ་སོགས་ལེ་ཚན་འགའ་ཤས་ཤིག་བསྒྱུར་གནང་བ་རེད།” [2]ཅེས་གསལ་ལ། ཁོང་ལྟར་ན། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་མེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གློག་བརྙན་ཕབ་སྐྲུན་གནང་མཁན་སུད་སི་བ་སྐུ་ཞབས་ལཱུག་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེའུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་བར་ཁས་ལེན་བྱས་མི་འདུག[3] འོན་ཀྱང་། བཀྲས་མཐོང་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས»སུ‘‘བྷགཝཏགཱིཏའམ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་ཆ་ཚང་མིག་སྟོན་གནང་བྱུང་བས། དེའི་གོང་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཟིན་པ་མ་གཏོགས། རང་འགར་དཔེ་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་ན། ད་ལྟ་བུས་ནི་ཕྱི་རོལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་མི་འདུག ཐོག་མར་ལས་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་ཡང་གོས་གསར་རྙིང་བརྗེ་བ་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཀོད་འདུག དེ་སྐོར་ཚིགས་བཅད་དེ་ནི་རང་རེའི་བཀའ་བསྟན་ནང་དུ་འདུག་པས། ཁོང་ཚོས་བརྐུས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་དེ་ནི་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གཏིང་ཟབ་པོ་འདུག་པས་ཁོང་ཚོའི་ལྟ་བུའི་ཉིང་ཁུ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད་ཅེས་གསུངས།” [4]ཞེས་འབྱུང་བས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རང་གི་སློབ་མ་རཀ་ར་ཚང་ལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་མིག་སྟོན་གནང་བ་མ་ཟད། ལེའུ་བརྒྱད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་སྟངས་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། མཁས་དབང་དམ་པ་དེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མི་དགོས་པར་སྣང་། གལ་སྲིད་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྒྱུར་མེད་ན་ལེའུ་བརྒྱད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་གླེང་མི་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ད་ལྟ་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་མི་གསལ་བས་རེད། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། བདེ་སྦྱིན་བཟང་མོས་(Heather Stoddard) བྲིས་པའི་«ཨ་མདོའི་སྤྲང་ཀོག»ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་མཆན་ཞིག་ཏུའང་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་བོད་འགྱུར་མའི་ལེའུ་བདུན་པ་མཐོང་བའི་གསལ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་གནང་འདུག[5]
ད་དུང་། «དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མ»འི་ནང་དུ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་གླུ་ཡི་སྐོར་བསྒྱུར་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་པའི་སྐོར«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས»སུ་གསལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་གསུངས་འདུག་མོད། བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་དེ་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྟ་བ་སྡུག་ཤོས་ཡིན་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་ཁྱབ་འཇུག་གི་ལྟ་བ་དེ་མཁྲེགས་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་དང་། ཤཾ་ཀར་ཨཱཙརྱས་ལྟ་བ་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ནང་པ་ལ་བཟོ་ལྟ་སྤྲད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
བདག་གིས་རྩོམ་ཡིག་སྔ་མའི་ནང་ཞུས་པ་བཞིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»འདི་༡༩༤༡ལོར་བྲིས་པའི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མེད། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱག་ལས་གང་དང་གང་གནང་བ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁོང་གིས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་དང་། རྒྱལ་པོ་རཱ་མ་ཎའི་གཏམ་རྒྱུད། བྱ་ལེན་མའི་ཟློས་གར་སོགས་སྔ་གཞུག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་པར་སྙམ། བདག་གི་གྲོགས་པོ་ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས‘‘ལྕགས་སྤྲུལ་(ཕྱི་ལོ་༡༩༤༡)ལོར་«ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར»ཞེས་པ་དང་། «དཔལ་ནག་པོའི་གླུ་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར»ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། སཱ་མཱི་པ་བུངྔཧ་ནནད་ཞེས་པས་གྲོགས་མཛད་དེ་སཾསྐྲིཏ་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར།” [6]ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི«ལྷ་ས་ཆུང་བ»ཞེས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་དུ་དགེ་ཆོས་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ Swami Prabhavananda གཉིས་ཀྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་ཚིག་ཕྲེང་ཞིག་བྲིས་ཡོད་[7]པ་མཐོང་། Swami Prabhavananda ཞུ་བ་འདི་མུ་སྟེགས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་རེད་ལ། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་དང་ཨ་རི་བ་ Christopher Isherwood གཉིས་ཀྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་། མུ་སྟེགས་པའི་སློབ་དཔོན་འདི་དང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རེ་ཞིག་མཇལ་ཡུལ་དུ་མ་མངོན་པར་གྱུར།
«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»གང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྐོར་ལ་རག་ར་རིན་པོ་ཆེས‘‘གང་ལྟར་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ། རམ་ཀྲིཥྞའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་སྤར་ལ་བཀོད་འདུག་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་ལ་མཐོང་བྱུང་། ངོས་ནས་དགེ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེས་བསྒྱུར་གནང་བའི་རཱམཡཱཎ་ཆ་ཚང་བཤུས་བཅུག་ཏེ་དེའི་མཇུག་ཏུ། ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ་ཡང་བཤུས་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་བོས་རང་སུ་སི་ལ་འབྱོར་འཕྲལ་སྔོན་ལས་སམ། ཡང་ན་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཏང་བའི་ལས་གྲོགས་ཞིག་གིས། དཔེ་དེབ་མང་པོ་ཆུད་ཟོས་བཏང་གནང་སོང་བས།” [8]ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས། དོ་དགོང་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བདག་གིས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་འདི་སྔར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་བྲིས་པའི་དེབ་ཅིག་མཐོང་མྱོང་ཚུལ་ཞིག་བཤད་པ་དེ་ཕལ་ཆེར«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས»འདི་མིན་ནམ་སྙམ་དུ་བསམས་མོད། «ཨ་མདོའི་སྤྲང་ཀོག»ཅེས་པའི་དེབ་ཏུའང་རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་ Rama Krishna Vedanta ཞེས་པས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་པར་སྐྲུན་བྱས་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་།
གང་ལྟར། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི‘‘ཀླུའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་ཟིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དཔེ་འདི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འགྲིམ་པའི་དུས་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་བར་མངོན།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས་༡༩༩༠ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ»དུ«ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད»དང་། «དཔལ་ནག་པོའི་གླུ་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར»ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནའང་། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་མི་གསལ་བར་བལྟས་ན། མཁས་དབང་དམ་པ་དེས་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་ལ་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་གི་མ་ཡིག་དེ་གནང་སྐབས་ནས་བཟུང་ལེའུ་ཆ་ཚང་མེད་པ་འདྲ་བར་མངོན། འོན་ཀྱང་། རཀརས་མ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་མཇལ་བ་དང་། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་པར་དུ་བཏབ་པ་སོགས་གསུངས་ཡོད་པས། ད་ནི་དེབ་དེ་མ་རག་ན་གནས་སྐབས་སུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་ནའང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་དུ་དེབ་ཅིག་པར་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་དཔར་གྲངས་རེ་ཟུང་ལས་དཔར་རྒྱུ་མེད་པ་འདྲ་བས། དེང་སང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བཞི་བཅུ་ནང་གི་གོང་གི་དེབ་རྙིང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རག་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན།
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བསྒྱུར་པར་བརྟེན་ནས། ཁོང་ལ་རྣམ་རྟོག་ཅིག་ཏན་ཏན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་མཆིས། ཁོང་གིས“བོད་སྐྱོང་བསྟན་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ལས་ལ་འཁུ་ལྡོག་བྱེད་ཟེར་ནས་ཞེད་སྐྲག་སློང་པ་ཡང་འདུག་སྟེ། དྲུག་སྡེ་དག་གིས་གང་བསམ་པ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གོ་བས་ཐུགས་ནང་ཤིན་ཏུ་གཤིན་པར་འོས་མཆི། ” [9]ཞེས་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ཡང་། ཁོང་གིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར‘‘ང་རང་གིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་སྐབས། ངས་ཕྱི་རོལ་བའི་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུའམ། བྷགཝཏགཱིཏཱ་ཟེར་བ་འདི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། འདི་ནི་ནང་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡང་བའི་ཕྱི་རོལ་པའི་སློབ་དཔོན་ཤངྐརཨཱཅརྱ་ཟེར་བ་དེས། ནང་པའི་མཁས་པ་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱེད་དུས་ནག་པོའི་གླུ་འདི་རང་ལ་གཞི་བྱས་ཤིང་། གླུ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི། ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུའི་ནང་ཙན་གྱི་སྤྲུལ་པ་ནག་པོའམ། ཀྲིཥྞ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་མཆོག་ཏུ་བརྩི་སའི་སྟོན་པ་དེ་རེད། ང་རང་ནས་ཞིབ་ཏུ་བལྟ་དུས། ས་སྐྱ་པཎ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས། འཕྲོག་བྱེད་དགའ་བོ་རྩོད་པས་བརྟུལ་རྗེས་སུ། བོད་སྐྱོང་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ནས། ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤོག་གྱར་གཅིག་ཀྱང་བོད་དུ་བཏང་མི་ཆོག་པ་དམ་ཚིག་ལ་བཀའ་བཏགས་འདུག་པས། ད་ཆ་བསམས་སྐབས་ང་ལ་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཀའ་ཆད་བྱུང་བ་འདྲ།” [10]ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་ནུས་ཤིང་། དགོས་སར་སྐལ་ཆད་མི་དགོས་སར་ལྕགས་ལྷམ་ཟད་པའི་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་ནུས་མཐུ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཆ་མ་འཚལ་མོད། ཁོང་བཙོན་དུ་འགྲོ་དགོས་དོན་ནི་བོད་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཚོའི་བཀའ་ཆད་ཕོག་པས་ལན་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མཁས་དབང་དམ་པ་འདི་ལ་དོགས་པ་གཞན་དག་མཆིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ལྟ་བུ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་དོན་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་ཁོང་གིས“རང་རེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་དངོས་སུ་བལྟ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམས། དེ་མིན་ཕྲ་ས་ཉག་ས་བཙོག་ས་ཐམས་ཅད་ནན་གྱིས་བཙལ་ནས་ཕྱོགས་སྔར་དྲངས་པའི་གཞུང་དུམ་བུ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས། འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་མུ་སྟེགས་དེ་ཅི་ལྟ་བུའི་གླེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཨང་སྙམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཐལ་ཆེ། ཆག་ལ་ཁད་བྱས་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་བཞག་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་ཚོ་ལྷག་མེད་དུ་བཅག་པ་ལ། དཔའ་རྟགས་གང་ཡང་མི་འདུག”[11]ཅེས་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། «བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར»ལྟ་བུ་ནི་སྙན་ཚིག་འདྲེས་པའི་ཟློས་གར་ཡིན་པས། མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཟློས་གར་བསྒྱུར་མི་ནུས་པས། ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་རང་རེའི་མདུན་ལ་བཞག་ཚུལ་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་ལྗགས་རྩོམ་མང་པོ་ཞིག་རང་རེའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་ཀྱི་ཟུར་ངོས་ཤིག་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པ་འདུག་སྙམ་མོ། །
༢༠༡༧/༡༡/༠༩ ཉིན་བྲིས།
དཔྱད་ཡིག
[1] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། ༡༩༩༠ བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༨
[2] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མ། གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། སྐྱབས་རྗེ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༣ ཀིརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་། ཤོག་གྲངས་ ༦༩
[3] http://www.gobetweenfilms.com/wp-content/uploads/2010/09/PhD_Angry_Monk_07.pdf
[4] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བྲིས་པའོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་ ༢༢༦-༢༢༧
[5] Le mendiant de l’Amdo Heather Stoddard Publications de la Société d’ethnologie, Nanterre 1985 P 310
[6] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་། ༢༠༠༢ རྒྱ་གར། ཤོག་གྲངས་༡༥
[7] Little Lhasa: Reflections on Exiled Tibet. By Tsering Namgyal . Indus Source Book. p, 159
[8] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བྲིས་པའོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་ ༢༢7-༢༢༨
[9] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། ༡༩༩༠ བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༨
[10] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བྲིས་པའོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་ ༢༢༥
[11] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། ༡༩༩༠ བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༧
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཆེ། གལ་ཏེ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ་རྩོམ་ཁུངས་དང་སྦྲེལ་ཐག་གསལ་པོར་འགོད་དགོས།
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/debate/25176.html


text:
༡། སྔོན་གླེང༌།
རང་ཅག་བོད་ནི་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོའི་གདུལ་ཞིང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང༌། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྐབས་རེར་གཉེན་གྱི་ཟླ་དང༌། སྐབས་རེར་འཐབ་ཀྱི་ཡ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་འདོད་རྔམས་ཀྱི་འདྲེ་ལག་བོད་དུ་བརྐྱངས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཞི་དྲག་གཡོ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ས་རིམ་ཟོས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་ལོག་སྨོན་དུས་སུ་བདོས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་དམག་གི་དྲག་གནོན་མི་བཟད་པ་བྱ་རྒྱུའི་ངན་གཤོམ་མིག་མཐོང་གཟུགས་གྲུབ་ཛ་དྲག་གི་གནས་སུ་གྱར་བར་བརྟེན། བོད་མི་མང་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱིས་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བཀའ་ཤག་གིས་དབུས་ཆོས་སྲིད་ཞི་དྲག་སོགས་བྱེད་གཞུང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་ཉེན་གཡོལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ྋཞབས་སོར་བདེ་འཁོད་བྱུང་མ་ཐག བོད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོའི་ལས་གཞི་རྣམ་མང་ཕྱག་བསྟར་གནང་བའི་ནང་ཚན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་བདག་པོ་ད་ཡོད་བྱིས་པ་ན་གཞོན་གསར་བཙས་དང་བཅས་པ་ཕྱི་ནང་ཤེས་ཡོན་གཉིས་ལྡན་ཕུལ་བྱུང་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་པར་གསོ་སྐྱོང་གནང་སླད་དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་འདི་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་༡༧ ཉིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བུ་བཅོལ་ཁང་གི་མིང་ཐོག་དབུ་འཛུགས་གནང་བ་དང༌། དེ་ཡང་ལ་དྭགས་ལམ་བཟོའི་འགན་འཛིན་རྒྱལ་རོང་ནང་སོ་བཞུགས་སྒར་དུ་བཅར་ནས་ཇཱ་མུ་ཁུལ་ལ་དྭགས་ལམ་བཟོ་པ་ཚོ་ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པ་ལྟ་བུས་ནད་མནར་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་བའི་དཀའ་ངལ་སྙན་སེང་ཞུས་པ་བཞིན་ཐུགས་བརྩེས་མ་དོར་བར་སྐུ་ངོ་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་ས་གནས་སུ་ཆེད་རྫོང་གནང་སྟེ་ལམ་བཟོ་པ་ཚོར་སེམས་གསོ་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་བུ་ཕྲུག་རང་ལོ་༡༥ མན་ཇི་ཡོད་མཉམ་དུ་འཁྲིད་དགོས་ཀྱི་བཀའ་མངགས་ཡོད་པ་ལྟར་ཕ་མ་ཚོས་མོས་མཐུན་ཞུས་ཏེ། བུ་གྲངས་༢༨ དང་བུ་མོ་གྲངས་༢༣ མ་མ་པདྨ་ཆོས་སྒྲོན་དང་དཀོན་མཆོག་ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་བཅས་མཉམ་ཁྲིད་གནང་བ་ལྟར། ཐོག་མའི་ལས་གཞི་ཀོ་ནེམ་དུ་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་སྐུའི་གཅེན་མོ་དམ་པ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ་མཆོག་དང་ཕྱག་རོགས་བཀའ་ཟུར་སྐུ་ངོ་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་དམ་པ་གཉིས་ནས་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་དང༌། སྐབས་དེའི་མཛད་འཆར་ལྟར། སློབ་ལོ་སོན་པའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་གཏན་སློབ་ཁག་འཛུགས་རིམ་བཞིན་དེ་དག་གི་ནང་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ལོར་དབུ་འཛིན་སྐུའི་གཅེན་མོ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་རྗེས་སྐུའི་གཅུང་མོ་བཀའ་ཟུར་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ལ་ཐུགས་འགན་སྩལ་བ་བཞིན་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་གིས་རྒྱུན་གཏན་གནང་སྒོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ལྡན་དུ་འཚར་ལོངས་ཡོང་ཆེད་ཕྱི་རྒྱལ་ཕྲུ་གུའི་ཁྱིམ་སྡེ་ཡོད་སར་བོད་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་གནང་བ་ཁག་ལ་བུ་ཕྲུག་གཏོང་ཐབས་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སྒེར་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་ལ་བུ་ཚབ་ཏུ་བཏང་བ། ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བཅས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འབྲེལ་ལམ་གྱིས་བུ་ཕྲུག་གང་མང་སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏོང་ཐབས་གནང་ཡོད། རིམ་པས་གཏན་སློབ་ཁག་ཏུ་ཡང་སློབ་འཇུག་གི་ས་མིག་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྟབས། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༡ ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བུ་བཅོལ་ཁང་དེ་བཞིན་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེར་མིང་བསྒྱུར་དང་འབྲེལ་ཁྲིམས་མཐུན་དེབ་སྐྱེལ་གནང་སྟེ། དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་གསལ་བ་བཞིན་ལས་འགུལ་འགོ་འཛུགས་གནང་གལ་ཆེ་བ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༤ ལོར་རྒྱ་གར་དབུས་འབྲིང་རིམ་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་(CBSE)འོག་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་སོགས་རིམ་པས་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་འཚར་ལོངས་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པར་བརྟེན། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཕྱིའི་ཤེས་ཡོན་ཡང་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་འདབ་ཤོག་གཉིས་ལྡན་དུ་གསོ་སྐྱོང་གནང་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར་ཕྱི་རྒྱལ་སློབ་ཁག་དང་སྒེར་གྱི་བུ་ཚབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའང་མཚམས་འཇོག་གནང་ཡོད། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་གཞིར་བཟུང་དགོས་གལ་དང་བསྟུན་ཏེ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་ཁྱིམ་སློབ་གསར་རྒྱག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལས་གཞི་ཁག་ཕྱག་བསྟར་གནང་བ་གཤམ་དུ་རགས་ཙམ་ྋསྙན་གསོལ་ཞུ་རྒྱུར། སྐུའི་གཅུང་མོ་བཀའ་ཟུར་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། སྐུ་ངལ་ཞུམ་མེད་ཀྱི་འབད་བརྩོན་གནང་བའི་འབྲས་བུར་མཛད་རྗེས་མངོན་གསལ་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པར་བརྟེན། ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་རིམ་པ་ཕུལ་བ་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཁྱིམ་འདི་ཚང་མས་ཡིད་སྨོན་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཞིབ་འགྲེལ་མ་དགོས་པ་དང༌། སྐུའི་གཅུང་མོ་མཆོག་དགུང་ལོའི་བབ་དང་བསྟུན་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་ལོ་ན་གཞོན་པ་ཚོར་གོ་སྐབས་ཐོབ་སླད་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་དབུ་འཛིན་གསར་པ་འདེམས་བསྐོ་གནང་བ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༤ ལོ་ནས་ཁྱིམ་སྡེའི་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ནང་ཞབས་ཞུ་གནང་བ་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ཚེ་དབང་ཡེ་ཤེས་ལགས་སུ་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱུང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ཟླ་༨ ནས་འགན་ཁུར་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་སྐུ་མཆོག་ཁྱིམ་སྡེ་འདིར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་སྟབས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་ནང་མིའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ནས་རྒྱུན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ཐུགས་འགན་བཞེས་མི་དགོས་ཀྱང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་གཟིགས་རྟོག་ལམ་སྟོན་དང་ལྷག་པར་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་ཐུགས་འགན་རྐང་བཞེས་ཡོང་བ་ཞེས་སྐབས་འདིའི་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་ནན་གསོལ་ཞུས་པར་བརྟེན་དེ་ལྟར་བཀའ་བཞེས་གནང་སྟེ་ཐུགས་འགན་བཞེས་མུས་སུ་ཡོད།
༢། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ ཟླ་༥ པར་བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་ཟུར་འཛུགས་གནང་བ་ནས་ད་ལྟ་བར་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་གནང་ཕྱོགས།
ཀ) ཚོགས་པའི་མགོན་སྐྱབས་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡིན། ཁ) ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས། ག) བོད་ཁྱིམ་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས། ང) བོད་ཁྱིམ་འཛིན་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལྷན་ཚོགས། ཅ) བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་ལྷན་ཚོགས། ཆ) སྤྱི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་དང༌། སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་ནང་འགན་འཛིན་ཚོགས་ཆུང་དང༌། དེ་དག་གི་འོག་ལས་རིམ་གཞི་བཅོལ་གྱི་ཚོགས་ཆུང་ཁག གོང་གསལ་སྒྲིག་འཛུགས་སོ་སོར་ལས་དོན་ཞུ་སྒོའི་བཀོད་སྒྲིག་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཡོད་པ་ལྟར་ཞུ་རྒྱུའི་ཐོག་ལས་སློབ་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཁག་ནས་སྤྱི་སྨན་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་དེ་དོན་ལེགས་ཆ་སྤེལ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཞུ་མུས་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གི་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སད་དེ་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་བོད་མི་ཚད་ལྡན་འདབ་གཤོག་གཉིས་ལྡན་འབའ་ཞིག་འཚར་ལོངས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བཀའ་མངགས་དགོངས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་སོགས་ལ་དམིགས་ཏེ་སྐབས་སོ་སོར་དགོས་གལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་དགེ་རྒན་གྱི་འོས་སྦྱོང༌། སློབ་ཚན་དང་མཐུན་པའི་ཟབ་སྦྱོང༌། སློབ་འཁྲིད་ལམ་སྟོན་གནང་ཕྱོགས་སོགས་སློབ་ཕྲུག་གཙོ་བོར་བཞག་པའི་ཐབས་ཚུལ་འོག་སློབ་ཕྲུག་སོ་སོའི་མོས་འདུན་དང་མཐུན་པའི་བསམ་བློ་དང་ཤེས་ཚད་གོང་འཕེལ་ཡོང་སླད། ཟུར་སྦྱོང་གི་ལས་འཆར་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་རྒྱུ་སོགས་དུས་བསྟུན་གྱི་ཞུ་སྒོ་ཅི་མཆིས་མཚམས་སྦྱོར་ཐུབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་སོགས་དོན་སྙིང་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ཕྱི་ལུས་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འཚར་ལོངས་བོད་མི་རྣལ་མ་ཞིག་ཡོང་བའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཐབས་སུ་མི་དང་དངོས་པོའི་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང༌། ཟས་གོས་གནས་མལ་ཡང་གྲོང་འབྲིང་ཞིག་གི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་རྒྱུ་བཅས་ནི་གལ་ཆེའི་ནང་ནས་གལ་ཆེར་ངོས་འཛིན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་ཁྱིམ་སྡེའི་ཡན་ལག་ཁག་གི་གནས་སྟངས་སྙིང་བསྡུས་གཤམ་དུ་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད།
༣། བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན།
ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དུས་དྲན་དང་སྟབས་བསྟུན་ཁྱིམ་ཚང་གཉིས་པ་དབུ་འབྱེད་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཐད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྤྱི་ཕེབས་དགོངས་དོན་བཞིན་བུ་ཕྲུག་ཚོར་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་གལ་ཆེ་ཞིང༌། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༣ ལོ་ནས་སློབ་དེབ་རྣམས་བོད་ཡིག་ནང་ཕབ་བསྒྱུར་གྱི་ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་གནང་བ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༤ དང་༡༩༨༥ ལོར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་རིམ་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ལས་དོན་འདིའི་སྟེང་བཀའ་སློབ་ནན་སྩལ་བྱུང༌། ལོ་དེར་བོད་རིགས་སློབ་དགེའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་སྐོང་ཚོགས་གནང་བ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་བགྲོ་གླེང་དང་གོ་བསྡུར་རྒྱ་ཆེར་བྱ་ཆེད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བཞུགས་སྒར་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་དུ་སྐོང་ཚོགས་གནང་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར་གྲ་སྒྲིག་འགོ་འཛུགས་གནང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་དང་འཛམ་གླིང་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་ཚན་རིག་བལྟ་རྟོག་ལྷན་ཚོགས་(UNESCO)གཉིས་ནས་ཀྱང་དམའ་རིམ་འཛིན་གྲྭའི་ནང་མི་རིགས་རང་སྐད་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་དགོས་པའི་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་སྟབས། བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་འཛིན་སྐྱོང་ནས་དེ་སྔ་ལས་གཞི་དབུ་བཙུགས་ཟིན་པ་ཁག་ལ་དམིགས་བསལ་ཐུགས་འཁུར་ཟབ་བཞེས་ཀྱིས་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གསར་འཛུགས་གནང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ ལོར་བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ལྕམ་སྐུ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་དང་བཀའ་བསྐུལ་འོག་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས། ཨང་རྩིས་སོགས་སློབ་ཚན་ཁག་བོད་སྐད་ཐོག་ཕབ་བསྒྱུར་གྱིས་དཔར་འགྲེམས་གནང་བ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ ཕྱི་ཟླ་༣ ཚེས་༡ ནས་འཛིན་རིམ་དང་པོའི་སློབ་དེབ་ཚོད་བལྟའི་སླད་སློབ་ཁྲིད་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་གི་དགོངས་ཚུལ་དང་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་གནང༌། དེ་རྗེས་ལོ་རིམ་བཞིན་རྩོམ་སྒྱུར་དང་བསྐྱར་ཞིབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡ ལོར་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་བར་བོད་སྒྱུར་ཕྱག་བསྟར་ཐུབ་པ་བྱུང༌། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༨ ནས་༡༩༩༠ བར་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། དགའ་གཞོན་པདྨ་ཚེ་རིང༌། པདྨ་རྡོ་རྗེ། ངག་དབང་ལགས། ཕུན་རབ་ཆོས་བཟང༌། ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འཛིན་གྲྭ་དང་པོའི་ཚན་རིག་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས། ཨང་རྩིས་བཅས་སློབ་དེབ་ཁག་བོད་ཡིག་ཐོག་ཕབ་བསྒྱུར་ཟིན་པ་རྣམས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་མཐའ་མའི་བསྐྱར་ཞིབ་ཆེད་ཕུལ་ཞིང༌། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཀརྨ་སྨོན་ལམ་དང༌། རག་ར་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱལ་མཚན་བྱམས་པ། རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། ཤེལ་དཀར་གླིང་པ། རིགས་སློབ་དབུ་དགེ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཞུ་དག་དང༌། བསྐྱར་ཞིབ་གྲུབ་འཕྲལ་བོད་ཁྱིམ་ནས་དཔར་སྐྲུན་གྱིས་ལོ་གཅིག་རིང་ཚོད་ལྟའི་ཚུལ་དུ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་སྲོལ་ལག་བསྟར་གནང་ཡོད། བོད་ཁྱིམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་གཞན་དང་ཁྱད་པར་སྐབས་དེར་སློབ་གྲྭ་མང་ཤོས་ཡིན་པའི་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་སློབ་ཁག་ནང་གཅིག་གྱུར་ལག་བསྟར་ཡོང་ཆེད་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ལྕམ་སྐུ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ནས་བཀའ་བསྐུལ་གནང་དོན་བཞིན། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ ལོ་ནས་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་སློབ་དེབ་ཁག་བོད་ཁྱིམ་ནས་དམིགས་བསལ་ཆག་ཡང་དང་སྦྲགས་བོད་ཁྱིམ་ནས་ནར་གཏོང་གནང་ཡོད། བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སློབ་དེབ་ཐོག་ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་གནང་བའི་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཏན་ཉིན་སློབ་ཁག་ནང་སྔོན་འགྲོ་ནས་གཞི་རིམ་འོག་མ་བར་གྱི་སློབ་ཚན་ཡོད་ཚད་བོད་སྐད་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་ལག་བསྟར་བྱ་བར་དཀའ་ངལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་འདི་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧།༠༨ ལོར། བོད་ཁྱིམ་དང་དབུས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་སྔར་ལྷག་ཚགས་ཚུད་གཏོང་ཐབས་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ནས་བཟུང་སྔོན་འགྲོ་ནས་གཞི་རིམ་འོག་མ་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྱུར་དང་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་འགན་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་ནས་བཞེས་རྒྱུའི་ཐོག དབུས་ཤེས་རིག་ནས་བོད་ཁྱིམ་ལ་དགོས་ངེས་མཐུན་རྐྱེན་མཁོ་འདོན་གནང་རྒྱུ། འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ཡན་གྱི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་གཞི་རྣམས་ད་མུས་བཞིན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཐུགས་འགན་བཞེས་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་བཞིན་ལག་བསྟར་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་བཞིན་ཡོད་དོ། །
༤། བྷེང་ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང༌།
བོད་ཁྱིམ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་དགོས་དམིགས་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ལམ་སྟོན་རྒྱུན་མར་གནང་བའི་དགོངས་དོན་བཞིན་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྤྲོད་ཐབས་དགོས་པ་བཞིན་གཞི་རིམ་གོང་མ་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་བར་ལག་བསྟར་གནང་མུས་ཡིན་ནའང༌། གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་གནང་གལ་ཆེ་བས། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བོད་མི་རང་གི་མཐོ་སློབ་ཚད་ལྡན་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་བའི་གླེང་བ་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་ཞིང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་མ་ཐུབ་པར་ལོ་མང་ཕྱིན་ཡོད་ནའང༌། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་བོད་ཁྱིམ་རང་ངོས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་མཐོ་སློབ་ཅིག་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུའི་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་གྲོས་བསྡུར་དང་འབྲེལ་ཐ་མར་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྙན་གསེང་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པར། ཐུགས་དགྱེས་སྣང་ཆེན་པོས་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་མཐོ་སློབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཕྱིར་སྐུ་སྒེར་ནས་ཕྱག་གྲོན་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་མང་པོ་གསོལ་རས་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་ཐོབ་པས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ཎ་ཊ་ཀ་ཞེས་པའི་མངའ་སྡེའི་བྷེང་ལོར་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་འགྲམ་དུ་ས་ཆ་ཨེར་ཀ་༣༧ ཙམ་སྤུས་གཟིགས་གནང་བའི་ཐོག བཀའ་ཟུར་ལྷ་སྐུ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ནས་ཐུགས་འགན་གཙོ་བཞེས་ཀྱིས་ལས་འཆར་ཞིབ་བཀོད་དང་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡ ནས་ཨར་ལས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ལས་འཆར་བང་རིམ་དང་པོ་ལེགས་འགྲུབ་ཟིན་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་བརྟེན་བཞུགས་སྒར་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་དུ་ཡོད་པའི་གཞི་རིམ་འོག་མའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སྡེ་ཚན་བྷེང་ལོར་མཐོ་སློབ་ཏུ་གནས་སྤོ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ཕྱི་ཟླ་༧ ཚེས་༣༠ ནས་སློབ་འཁྲིད་དབུ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། སླད་ཀྱང་བང་རིམ་བཞིན་ཨར་ལས་གྲུབ་མཚམས་མཐོ་རིམ་སྡེ་ཚན་རིམ་བཞིན་འགོ་འཛུགས་གནང་རྒྱུ་དང༌། མཐོ་སློབ་འདིར་ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་༥༠༠ ཙམ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མཐར་འཆར་གསལ་ཨར་ལས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་མཚམས་བུ་ཕྲུག་༣༠༠༠ ཙམ་ལ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང༌། འབྱུང་རིག གློག་ཀླད། སློབ་སྟོན་པ་སོགས་དེང་དུས་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་གི་སྡེ་ཚན་ཁག་ཡོད་པའི་ཐོག་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལའང་སློབ་ཕྲུག་གི་འདོད་མོས་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ཟླ་༢ ཚེས་༡༦ ཉིན་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བྷེང་ལོར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དེང་རབས་མཐོ་སློབ་ཐོག་མ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་དོན་ལྡན་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཕྱིར་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་མ་ཟད། མཐོ་སློབ་དེར་“ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་བྱབྱཞེས་པའི་མཚན་གསོལ་གནང་བ་དང༌། དགེ་སློབ་འགོ་ལས་ཡོངས་ལ་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ། སྐབས་དེའི་མཛད་སྒོར་སྐུ་མགྲོན་ཀར་ཎ་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཌོག་ཊར་པཱ་རཱ་མི་ཤི་ཝ་ཊར་.(Dr. G. Parameshwatr)དང༌། ཞིང་ལས་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་གཞོན་པས་དབུས་པའི་རྒྱ་གར་བ་མི་གྲངས་༢༠༠ ཙམ་དང་ཁྱོན་མི་གྲངས་༢༠༠༠ ཙམ་ཆེད་བཅར་གནང་ཡོད།
༥། བོད་ཁྱིམ་དགེ་འོས་སློབ་གཉེར་ཁང༌།
ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་སྔོན་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭར་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་མ་ཐོབ་པའམ་ཆ་ཚང་མ་ཐོབ་པའི་དགེ་རྒན་གྲངས་འབོར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། རིམ་གྱིས་མཐོ་སློབ་ཁག་ནས་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་ཐོབ་མཁན་ཇེ་མང་དུ་སོང་བས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འོས་སྦྱོང་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་གང་མང་བསྐོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། སློབ་ཁྲིད་བརྒྱུད་ལམ་བོད་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་རྗེས་གཞི་རིམ་འོག་མའི་ནང་བོད་སྐད་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་འཕེར་བའི་དགེ་རྒན་འདང་ངེས་མ་བྱུང་ཚེ་དམིགས་ཡུལ་དོན་འཁྱོལ་དཀའ་བར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ ཕྱི་ཟླ་༧ ཚེས་༡ ནས་དམའ་རིམ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་ལོ་གཉིས་དང་ཟླ་ཕྱེད་ཀྱི་རིང་དགེ་འོས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་དེ་ད་ཕན་ཐོན་ཐེངས་ཁག་༡༠ བྱུང་ཞིང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་སློབ་མ་༢༠༢ དགེ་འོས་སྦྱོང་བརྡར་ལེགས་ཐོན་རྣམས་ལ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་དགེ་འོས་མཐར་ཕྱིན་ལག་འཁྱེར་སྩལ་ཏེ་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭར་ལས་བགོས་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མུས་ཡིན། ད་ཡོད་འོས་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་མ་གནང་གོང་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ནང་སློབ་ཞུགས་ཀྱིས་ཟླ་དྲུག་རིང་བོད་ཡིག་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་རིམ་གོ་སྒྲིག་གནང་བས་འོས་སྦྱོང་དངོས་གཞིར་འཇུག་པར་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོར་འོས་སྦྱོང་ལོ་རིམ་དང་གཉིས་ནང་འོས་སྦྱོང་པ་གྲངས་༧༡ ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ཟླ་༧ པ་ནས་བྷེང་ལོར་བོད་ཁྱིམ་མཐོ་སློབ་གསར་རྒྱག་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁོངས་ནས་ཨར་ལས་གྲུབ་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་གནས་སྤོས་གནང་ཡོད།
༦། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་སྦྱོང༌།
བོད་ཁྱིམ་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་མར་བུ་བཅོལ་ཁང་གི་མིང་ཐོག་འགོ་འཛུགས་གནང་བ་དང༌། བུ་ཕྲུག་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སྤྲོད་སྐབས་སྔོན་འགྲོ་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས་པར་བརྟེན། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རང་རེའི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་རན་ཤོས་གང་ཡིན་འབྲེལ་ཡོད་མཁས་དབང་ཁག་ལ་འབྲེལ་ལམ་དང་བཀའ་བསྡུར་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཆེད་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སློབ་འཁྲིད་ཚོད་གཟིགས་བརྒྱུད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཞུ་སྒོ་སོགས་དོ་ནན་ཞུས་མཐར། མན་ཊེ་སོ་རི་(Montessori)ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སློབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་འོས་ཤོས་སུ་གཟིགས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོ་མན་ཊི་སོ་རི་ལམ་ལུགས་སྐོར་གྱི་ཆེད་མཁས་མི་སྣ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་དགེ་རྒན་ཚོར་ཟབ་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་གིས་ཉམས་མྱོང་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་དང༌། ཁྱིམ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་དགེ་དགོས་གལ་ཡོད་པ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ ལོར་དགེ་རྒན་གྲངས་༢༠ ཅན་གྱི་འོས་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་གནང་བ་ནས་བཟུང་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ བར་འོས་སྦྱོང་ཐེངས་༡༠ ནས་དགེ་རྒན་གྲངས་༢༩༥ ཐོན་ཡོད། ཐེངས་གསུམ་ལ་རང་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་འོས་སྦྱོང་པ་དང་འགྲོ་གྲོན་ཡང་ཆ་ཚང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་འཆར་གསལ་ལྟར་གསོལ་རས་གནང༌། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་སྟོན་ཞུ་སྒོ་དེ་བཞིན་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་གཟིགས་རྟོག་བདེ་ཆེད་བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་འོག་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་གནང་བའི་ཁོངས་ནས་འོས་སྦྱོང་དང་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ། དེ་བཞིན་འཁྲིད་ཆས་བཟོ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྔོན་འགྲོའི་སྡེ་ཚན་ཚང་མར་དགོས་ཕན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།
༧། མ་ཚབ་འོས་སྦྱོང༌།
བོད་ཁྱིམ་ནང་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བར་གཟིགས་རྟོག་གནང་མཁན་མ་ཚབ་རེ་བསྐོ་ལམ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ནས་བུ་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱེད་མ་དངོས་དང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་འཚོ་སྐྱོང་དགོས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཐོག་ནས་བྱ་དགོས་པའི་དཀའ་ཚེགས་དང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ལས་དོན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། འབྲེལ་ཡོད་མཁས་དབང་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཨ་མ་ཚོར་བུ་ཕྲུག་འཚོ་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་གསོ་ལམ་སྟོན་སོགས་ལ་དོ་སྣང་རྒྱུན་དུ་གནང་མུས་ཐོག བུ་ཕྲུག་འཚོ་སྐྱོང་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཉམས་མྱོང་དང་བསྟུན་ནས་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་སུ་ཨ་མའི་ལས་ཀ་མ་གནང་གོང་འོས་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེ་བར་སོང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ཕྱི་ཟླ་༨ ཚེས་༡ ནས་འོས་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་མ་གྲངས་༡༨ ལ་འོས་སྦྱོང་སྤྲད་པ་དང༌། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ བར་མ་ཚབ་འོས་སྦྱོང་ཐེངས་༡༣ གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་ནང་ཁྱོན་བསྡོམས་ཨ་མ་གྲངས་༢༥༤ ལ་འོས་སྦྱོང་ཐོབ་ཡོད། འོས་སྦྱོང་ཐོབ་པའི་མ་ཚབ་རྣམས་ལའང་འོས་སྦྱོང་ཟིན་མཚམས་འོས་འགབ་མཆིས་མིན་སོགས་དཔྱད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་ས་མིག་གཞིར་བཟུང་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་ཏུ་ལས་བསྐོས་གནང་བཞིན་ཡོད།
༨། བོད་ཁྱིམ་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང༌།
ཀ། དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང༌། བོད་ཁྱིམ་ནང་སློབ་འཇུག་བྱས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཕལ་མོ་ཆེ་ཕ་མ་སྤུན་ཉེ་སོགས་ནས་ལམ་སྟོན་གཟིགས་རྟོག་ཇི་བཞིན་མ་ཐུབ་པའི་གྲས་ཡིན་སྟབས། སློབ་གྲྭའི་ནང་ཤེས་ཡོན་མུ་མཐུད་སྦྱང་རྒྱུར་ཤེས་ནུས་ཀྱི་ཆ་ནས་དཀའ་བའི་རིགས་ཀྱི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ཆེད་རང་རང་བློ་མོས་དང་བསྟུན་ནས་ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་ནང་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ཙམ་ནས་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༤ ལོ་ཟུར་དུ་འཛུགས་གནང་བ་སོགས་ཁྱོན་བུ་ཕྲུག་གྲངས་༦༤༢ བཞེས་ཉར་གནང་བའི་ཁོངས་ནས་ལེགས་ཐོན་ཐུབ་པའི་གྲངས་ཐོ་གཤམ་གསལ། ༡། འཐག་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁོངས་༨༧ ༢། སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་པ་༤༤ ༣། ཚེམ་བཟོ་སློབ་ཐོན་པ་༡༦༡ ༤། ཤོག་དཔེ་བཟོ་སྐྲུན་སློབ་ཐོན་པ་༡༠ བཅས་ཁྱོན་༣༠༢ ལེགས་ཐོན་བྱུང་ཡོད། དེ་བྱིངས་བུ་ཕལ་མོ་ཆེ་དྭང་ཞབས་ཁོངས་སུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལྷག་འཕྲོས་རྣམས་ཕ་མ་སྤུན་ཉེ་སོགས་ནས་རང་འགོ་འདོན་ཐབས་སུ་རྩ་དགོངས་སོང་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད། འཐག་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་སྦྱོང་གིས་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་མ་འོངས་འཚོ་ཐབས་ཆེད་ཕན་ཆ་དེ་ཙམ་ཡོང་མིན་ལ་གཟིགས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༢ ལོ་ནས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོ་ནས་ལྷ་བྲིས་སྡེ་ཚན་ཀུ་ལུར་གནས་སྤོ་བྱས། དེང་སྐབས་བོད་ཁྱིམ་ཚེམ་བཟོ་སྡེ་ཚན་ནང་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༢༧ དང༌། དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་༦ བཅས་ཡོད། ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་མཁན་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་འཚེམ་འཁོར་དང༌། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཡོ་ཆས་ཆ་ཚང་རིན་མེད་གནང་ལམ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བུ་ཕྲུག་ཚོ་སློབ་ཐོན་རྗེས་ལག་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་འཚོ་ཐབས་རང་མགོ་ཐོན་པ་བྱུང་ཡོད། ཁ། ཀུ་ལུ་བོད་ཁྱིམ་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང༌། ༡། པ་ཀུལ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་ཅོན་ཏ་རར་གནས་སྤོས་བྱས་རྗེས། ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང་ཡོད་བཞིན་པ་སུ་ཇ་དང༌། ལ་དྭགས། དྷ་སྟེང་བཅས་ནས་ལྷ་བྲིས་སྡེ་ཚན་དང༌། སུ་ཇ་ཁུལ་གྱི་ཚེམ་བུའི་སྡེ་ཚན་བཅས་གནས་སྤོ་གནང་བའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༤ ཟླ་༩ ཚེས་༣ ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་གཉིས་ནང་བུ་ཕྲུག་གྲངས་༢༩༩ དང་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་བསྡོམས་མི་གྲངས་༢༦ ཡོད། ༢། ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་མཚམས་རང་རང་ལག་ཤེས་དང་མཐུན་པའི་ཡོ་ཆས་ལག་ཆ་གནང་རྒྱུ་སོགས་བོད་ཁྱིམ་ཡིག་ཚང་ནས་དོ་བདག་སོ་སོ་རང་འཚོ་ཐུབ་ཐབས་སུ་རོགས་འདེགས་གང་ནུས་གནང་མུས་ཡིན། ༣། ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ནང་ལས་བྱེད་བགྲེས་ཡོལ་དང༌། བུ་ཕྲུག་དང་སྤུན་ཉེ་སོགས་ནས་རོགས་སྐྱོང་གནང་མཁན་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་རྒན་གསོ་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ད་ལྟའི་ཆར་མི་གྲངས་༡༠ ཡོད་པ་ཚོར་གཟིགས་རྟོག་ཆ་ཚང་གནང་བཞིན་ཡོད། ག། སེ་ལ་ཀུཡེ་བོད་ཁྱིམ་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང༌། ༡། ཁྱིམ་སྡེའི་མ་ལག་ནང་བུ་ཕྲུག་གྲངས་འབོར་མང་ཞིང༌། ཕལ་ཆེ་བར་ཕ་མའི་འགན་ཡང་ཁྱིམ་སྡེ་ནས་འཁུར་དགོས་པའི་གྲས་ཡིན་སྟབས། བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ནང་ནས་རང་རང་གི་ཤེས་ནུས་དང་མོས་པ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་ཐོག་དེ་དག་གི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ཆེད་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་གལ་ཆེ་བར་བརྟེན། ལྡེ་ར་ཌོན་མངའ་ཁོངས་སེ་ལ་ཀུཡེ་ནས་ས་ཆ་སྤུས་གཟིགས་ཀྱིས་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆར་འགོད་དང་འབྲེལ་ཨར་ལས་འགོ་འཛུགས་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ཕྱི་ཟླ་༡༡ ཚེས་༨ ཉིན་ཨེ་ས་ཨོ་ཨེ་ས་(SOS)ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་ཀུ་ཀྲིན་མཆོག་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཆེད་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དབུ་འབྱེད་གནང༌། སྐབས་དེར་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་དེའི་ནང་བུ་ཕྲུག་གྲངས་༡༣༠ དང་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་༡༨ ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་རིམ་བཞིན་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ལས་ཐོབ་བདེ་ལ་མོས་པ་མང་བའི་ལས་རིགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དང༌། མོས་འདེམས་མི་བྱེད་པའི་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་ཁག་སྒོ་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་སྐབས་དུས་སོ་སོར་བསྟུན་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ། ད་ཆ་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་༡༧ ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༣༤༡ དང༌། ལས་བྱེད་དང་ལས་མི་བསྡོམས་༤༠ ཡོད། ༢། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོ་བར་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་སྡེ་ཚན་ཁག་ནས་ལག་ཤེས་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་ཐོན་བྱུང་བ་བུ་ཕྲུག་གྲངས་༧༣༡ བྱུང་ཡོད་པ་བཞིན། ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་གཞིར་བཟུང་བུ་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་རང་འཚོ་འཕེར་བར་དགོས་ཕན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ང༌། ལ་དྭགས་བོད་ཁྱིམ་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང༌། ལ་དྭགས་བོད་ཁྱིམ་ཐོག་མར་དབུ་འཛུགས་གནང་སྐབས་ཚེམ་བཟོ་སྡེ་ཚན་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་བར་གཟིགས་པ་བཞིན་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་འདོད་ཡོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་རྒན་གྲས་འོས་བབ་ཅན་ཚོར་ལག་ཤེས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་ལས་འཆར་སྤེལ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཚེམ་བུ་དང༌། ལྷ་བྲིས་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད་པ་ནས་ལྷ་བྲིས་སྡེ་ཚན་པ་ཀུལ་ལས་རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གནས་སྤོས་གནང་བ་དང༌། ཚེམ་བུའི་སྡེ་ཚན་རང་འཇགས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༡༥༧ ལ་ལམ་སྟོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ཡོང་ཁོངས་ནས་༦༣ ལེགས་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དེ་བྱིངས་ཕལ་མོ་ཆེ་དྭང་ཞབས་སུ་བཅར་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད། ད་ལྟ་ཡོད་བཞིན་པ་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༢༦ དང་ལས་བྱེད་༤ ཡོད།
༩། ཕྱི་རོགས་སྡེ་ཚན།
༡། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཙམ་ནས་བཟུང་བོད་ཁྱིམ་གྱིས་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་རྒས་གཅོང་མི་ཧྲེང་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་གནང་མཁན་མེད་གྲས་ལ་འཚོ་གོས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་གང་ཐུབ་གནང་རྒྱུ་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་ནང་ཁྱིམ་ཚང་ཉམ་ཐག་གི་བུ་ཕྲུག་དང་རྒས་གཅོང་སོགས་ལ་འཚོ་གོས་ཐོག་རོགས་རམ་མུ་མཐུད་གནང་བ་མ་ཟད། ད་ལྟའི་ཆར་ཡང་བོད་ཁྱིམ་ཕྱི་རོགས་སྡེ་ཚན་ནས་རང་གཞུང་གི་ལམ་སྟོན་གཞིར་བཟུང་བུ་ཕྲུག་གྲངས་༡༩༣༦ དང་རྒས་གཅོང་གྲངས་༣༣༥ ལ་རོགས་སྐྱོར་གནང་བཞིན་ཡོད། ༢། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྐབས་དུས་སོ་སོར་དཀའ་ངལ་འདྲ་མིན་རིམ་འཕྲད་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ལྟར་འབྲུག་སྡོད་མི་མང་དང༌། གློ་ཡུལ་མི་མང༌། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་མཐའི་གཞིས་ཁག་སོགས་ལ་ཛ་དྲག་དཀའ་ངལ་བྱུང་སྐབས་བོད་ཁྱིམ་གྱི་རྩ་དོན་བཞིན་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འོས་རན་གྱི་རོགས་འདེགས་གང་ཐུབ་གནང་ཡོད། ༣། ཀུ་ལུ་ཁུལ་དུ་བོད་མི་ལམ་བཟོ་པ་མང་བའི་སྐབས་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༠ ནང་རྒས་གཅོང་ཚོར་འཚོ་གྲོན་དང་བུ་ཕྲུག་ཆེ་བ་བཞེས་རྒྱུ་དང༌། ཆུང་བ་ཚོ་ལམ་བཟོ་སར་མཉམ་འཁྲིད་མི་དགོས་པར་གུར་གྱི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉིན་གང་དེར་ཉར་ནས་ཉིན་གུང་ལྟོ་ཆས་སྤྲོད་རྒྱུའི་ལས་འཆར་སྤེལ་ནས་དཀའ་ངལ་དངོས་སེལ་ཐུབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དགེ་རྒན་ཚོར་ཡང་སྔོན་འགྲོའི་འོས་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་སོགས་ཀྱང་སྐབས་བསྟུན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྒོ་ཇི་ཡོད་རིམ་བཞིན་མཁོ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དགོས་ཕན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།
༡༠། བོད་ཁྱིམ་མཐོ་སློབ་ཉལ་ཁང༌།
ལྡི་ལི་བོད་ཁྱིམ་མཐོ་སློབ་ཉལ་ཁང༌། བོད་ཁྱིམ་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་ལོ་རེར་སློབ་ཕྲུག་༥༠༠ ཡས་མས་སློབ་ཐོན་གྱིས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་ལྷོ་བྱང་གི་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེས་འདས་པའི་ལོ་དུས་ནང་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་དང་ཁ་བྲལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་སྐད་དང་གོམས་གཤིས་གང་ཅིར་ཉམས་ཆག་འབྱུང་མུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་རིགས་ལ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་གདོང་ལེན་བྱ་གལ་ཆེ་གཤིས། བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་འཛིན་སྐྱོང་ནས་ཐོག་མའི་ཆར་ལྡི་ལི་ཁུལ་མཐོ་སློབ་མང་པོའི་ནང་བུ་ཕྲུག་ཆེད་གཏོང་དགོས་དབང་གིས་བུ་ཕྲུག་ཚོར་རྒྱུན་དུ་རང་གི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཐབས་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་དགོས་དམིགས་དང་སྦྲགས་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་བཞི་ཙམ་གནང་ཐབས་ལོ་མང་བསྟུད་མར་སྙན་སེང་ཞུས་མཐར། རང་གཞུང་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་ཨེ་ཀར་གཉིས་དམིགས་བསལ་རིན་གོང་ཐོག་ཉོ་འཐུས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་བ་བཞིན་སྤུས་གཟིགས་དང་འབྲེལ། སློབ་ཕྲུག་༢༠༠ ཙམ་ཞིག་གནས་སྡོད་བྱ་ཆེད་འཆར་འགོད་བྱས་པ་ཇི་བཞིན་འཛུགས་སྐྲུན་ཞུས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡ ཟླ་༣ ཚེས་༢༦ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་སྔོན་ཞུས་བཞིན་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོས་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབསྔSOSརོགས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང༌། ལྡི་ལི་ཁུལ་ཕྱི་ནང་གི་གནད་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་ཀྱང་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དབུ་འབྱེད་རབ་གནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐོབ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོར་ཁྱོན་བསྡོམས་སློབ་ཕྲུག་༡༧༧ དང༌། འགན་འཛིན་གྱིས་གཙོས་ལས་བྱེད་ཁྱོན་བསྡོམས་༡༧ ཡོད། བུ་ཕྲུག་ཚོའི་སྡོད་ཁང་དང༌། དཔེ་མཛོད། ཚོགས་ཁང༌། གསོལ་གཉེར་སྡེ་ཚན། ཡིག་ཚང༌། ལས་ཤག་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་ཆ་ཚང་བ་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་པ་བཞིན། ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་དགོས་ཕན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། བྷེང་ལོར་བོད་ཁྱིམ་མཐོ་སློབ་ཉལ་ཁང༌། བྷེང་ལོར་ཁུལ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་ཚོར་གོང་མཚུངས་ཉལ་ཁང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་བཞིན། དེ་སྔོན་ཁང་པ་གཡར་ནས་འཛིན་སྐྱོང་ཞུས་ཤིང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལོར་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་དང་ལྷན་དུ་ས་ཆ་སྤུས་གཟིགས་ཐོག་ཉལ་ཁང་གསར་རྒྱག་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༣ ཕྱི་ཟླ་༡ ཚེས་༡༧ ཉིན་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་སྐབས་དེར་སློབ་ཕྲུག་༥༢ ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་༡༧༥ དང་དགེ་རྒན་དང་ལས་མི་ཁྱོན་མི་གྲངས་༡༣ ཡོད། སློབ་མའི་ཉལ་ཁང་དང༌། དཔེ་མཛོད། གསོལ་གཉེར་སྡེ་ཚན། ཚོགས་ཁང༌། ཡིག་ཚང༌། ལས་ཤག་སོགས་གྲ་སྒྲིག་ཆ་ཚང་ཞུས་ཏེ་བུ་ཕྲུག་ཚོར་དགོས་ཕན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ལྡི་ལི་དང༌། བྷེང་ལོར་སོ་སོར་མཐོ་སློབ་སློབ་མའི་ཉལ་ཁང་གསར་རྒྱག་ཐུབ་པ་དེས་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་རྒྱ་གར་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཞོར་དུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གོང་སྤེལ་ཡོང་སླད་དགོས་ཕན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་སྔོན་ལྟར་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རྒྱ་གར་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་ཁ་ཐོར་ངང་སྡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ཆེ་ཞིང༌། ཁྱད་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པའི་འོག་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་བག་ཆགས་ངན་པ་ཐེབས་ཉེན་ཆེ་བའི་སེམས་ཁྲལ་གཙང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་སྦྱོང་བརྡར་ཁག་མང་པོའི་ནང་འགྲོ་བཞིན་པའི་སློབ་གཉེར་བ་གྲངས་༡༡༠༩ ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་གནང་ཕྱོགས་ས་བགོས་ལྟ་བུ་གནང་སྟེ། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོ་སློབ་ཁག་བྷེང་ལོར་མཐོ་སློབ་སྡོད་ཁང་ནས་གཟིགས་རྟོག་གནང་རྒྱུ། ལྡི་ལི་ཁུལ་དུ་ལྡི་ལིའི་ཉེ་འཁོར་མཐོ་སློབ་སློབ་མའི་སྡོད་ཁང་སྡེ་ཚན་དང༌། དེ་བྱིངས་བྱང་ཕྱོགས་གཙོ་གྱུར་མཐོ་སློབ་ཁག་སོགས་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་གི་མཐོ་སློབ་སྡེ་ཚན་ནས་སློབ་གཉེར་བ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཤེས་སྤྱོད་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་གཟིགས་རྟོག་གནང་མུས་ཡིན། མོན་གྷོ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག་ཉལ་ཁང༌། མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་གཏན་སློབ་ནང་ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་བར་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་བཞིན་པའི་ཁོངས་སུ། བོད་ཁྱིམ་ཁག་ནས་བཅུ་པ་ཐོན་སྐབས་བརྒྱ་ཆ་ཚད་གཞི་མ་ལོངས་པ་རྣམས་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་བཞེས་ཉར་ཡོང་ཐབས་སྐྱབས་ཞུས་བཞིན་དགོངས་བཞེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐོབ་བྱུང་བ་ལྟར་གཏན་སློབ་ནང་ཉལ་ཁང་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་སྟབས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོ་ནས་གཞིས་ཁོངས་རྒན་གསོ་ཁང་ནས་ཁང་པ་གཡར་ཞུས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་ཞུས་ཤིང༌། གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་བོད་ཁྱིམ་ནས་རོགས་ཞུ་བྱེད་བཞིན་པའི་བུ་ཕྲུག་དང༌། དེ་བཞིན་ནང་མི་འཚོ་གོས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱིར་ཚོང་ལ་འགྲོ་དགོས་སོགས་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ལ་བལྟ་རྟོགས་དཀའ་གྲས་ཀྱི་རིགས་ལ་དགོས་ཕན་ཡོང་ཆེད་གཞིས་ལས་ཁག་གི་འབྲེལ་ཡོད་རྣམ་པ་དང་བཀའ་བསྡུར་བྱུང་དོན་བཞིན། མོན་གྷོ་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ནས་ས་ཆ་གནང་བ་ལྟར་བུ་ཕྲུག་༢༠༠ སྐོར་གནས་སྡོད་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ཟླ་༡ ཚེས་༡༠ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དབུ་འབྱེད་རབ་གནས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་གནང་མཛད། སྐབས་དེར་བྷོལ་ཛ་ནོ་རང་སྐྱོང་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནས་སྡོད་ཁང་ལས་འཆར་གྱི་རོགས་རམ་གནང་བ་བཞིན་དེ་ཉིན་སྲིད་འཛིན་མཆོག་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ་དང༌། སྐབས་དེར་གཞིས་ལས་ཁང་གཙོ་གྱུར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ནས་མཉམ་རུབ་བྱུང་བ་སོགས། མ་འོངས་པར་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་དགོས་ཕན་ཡོང་རེ་ཡིན།
༡༡། སློབ་ཐོན་དང་ཤེས་ཡོན་ལས་རིམ།
བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ བར་རིག་ཚན་འདྲ་མིན་ཐོག་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་དང་སྦྱོང་བརྡར་ཁག་ལ་བཏང་བའི་གྲངས་ཐོ་གཤམ་གསལ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༡༩༧༨ ནས་༢༠༠༨ ལོའི་བར་གྱི་བོད་ཁྱིམ་མ་ལག་ཁག་གི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་འཛིན་རིམ་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་རྒྱུགས་གྲུབ་འབྲས་གཤམ་གསལ།
ལས་རིགས་ཁག་ནས་སློབ་ཐོན་བྱུང་བའི་རེའུ་མིག་གཤམ་གསལ།
བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་སློབ་གྲྭའི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཡིག་རྒྱུགས་གྲུབ་འབྲས་བལྟ་བདེའི་རེའུ་མིག
བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་སློབ་གྲྭའི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་འཛིན་རིམ་བཅུ་པའི་ཡིག་རྒྱུགས་གྲུབ་འབྲས་བལྟ་བདེའི་རེའུ་མིག
བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཁག་ནང་གཏན་ཉིན་སློབ་འཇུག་ཞུས་པ།
བོད་ཁྱིམ་གྱི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་ཡོད་པའི་མི་འབོར་ཕྱོགས་བསྡོམས་གཤམ་གསལ།
༡༢། ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ།
རང་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མཛད་གཙོ་རྣམ་པས་དབུས་རང་རེའི་མཁས་དབང་ཁག དེ་བཞིན་ལྗམ་ཤེཌ་པུར་(Jamshedpur)རྒྱ་གར་མཐོ་སློབ་དང༌། ཨིན་ཡུལ་ལི་ཝར་པུལ་(Liverpool)མཐོ་སློབ་སོ་སོའི་ལམ་སྟོན་འོག་མཁས་དབང་སློབ་དཔོན་རྣམ་པས་ཟབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་དུ་མ་གནང་བ། ལྷག་པར་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དུས་གསུམ་གསལ་གཟིགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་རིམ་ཅན་དུ་ཕེབས་པ་རྣམས་བོད་ཁྱིམ་དགེ་སློབ་ཡོངས་ཀྱི་ཞུ་བྱར་བློ་མུན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་དང༌། གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བར་ནུས་པ་བྱིན་པའི་སྨན་མཆོག་ལྟར་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དུ་བྱུང་ཡོད།
༢༠༠༨།༡༢།༣༡ བར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་མ་ལག་ཁག་གི་ནང་སློབ་འཇུག་ཞུས་པ་གཤམ་གསལ།
༡༣། ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར།
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༤ ཟླ་༩ པར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་དོན་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དང་འཚམས་པའི་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་གནང་བར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལོ་རེ་བཞིན་བོད་ཁྱིམ་དབུ་བརྙེས་དུས་ཆེན་གྱིས་གཙོས་པའི་དུས་སྐབས་རྣམས་སུ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྤྱི་སྩལ་གནང་བ་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༥།༨༦ ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་སྔ་རྗེས་སུ་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་བའི་དགོངས་དོན་ཐོག་བགྲོ་གླེང་དང་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་གྱིས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་སློབ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོ་དང༌། གཞི་རིམ་འོག་མའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ ལོ་ནས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཚུངས་པ་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ། བུ་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་པོ་མ་སྐད་ཀྱི་ལམ་ནས་བྱ་རྒྱུ་དེ་བཞིན་འོས་ཤིང་རན་ལ་གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡན་ཐབས་སུ་དམིགས་པའི་ལས་འཆར་གྲ་སྒྲིག་དང་མུ་མཐུད་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་དེ་བོད་ཁྱིམ་གྱི་ལས་འགན་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ནང་ནས་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ཕན་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུར་གཞི་རིམ་གོང་མ་ཐོན་ཉིད་མཐོ་སློབ་ཁག་ལ་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་མོས་ནུས་དང་བསྟུན་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ངལ་བ་འཛེམས་མེད་ངང་དེ་དག་རིམ་ཐོན་བྱུང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཁྱིམ་སྡེ་རང་གི་ནང་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བྱེད་བརྒྱ་ཆ་༦༢་༣༥ སློབ་ཟུར་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱད་ལས་པ་འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་འགོད་པ། སྨན་པ། ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། གནའ་དེང་གི་རི་མོ་སོགས་ལ་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་ཐོན་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
༡༤། བོད་ཁྱིམ་ལ་རོགས་རམ་གནང་མཁན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་དཔེ་མཚོན་ལྟ་བུར་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ།
1. Save the Children Fund, UK
2. Mr.Eric Muhlmann and Friends, Hawaii
3. Swiss Red Cross
4. American Emergency Committee for Tibetans
5. Tibetan Refugee Aid Society, Canada
6. Dutch Aid to Tibetans, ( S.H.A.T)
7. Tibetan Children Relief Society, New Zealand
8. Heart Open to the World, Belgium
9. Tibetan Refugee Children’s Sponsorship Committee, Australia
10. Swedish Tibet Committee, Sweden
11. Deutsche Welthungerhilfe, Germany
12. United Church Board for World Ministries, USA
13. Norwegian Refugee Aid Council
14. SOS Kinderdorf International, Vienna
15. Catholic Relief Services, India
16. Hermann-Gmeiner-Fonds Deutschland e.V. Germany
17. Miriam Dean Trust Fund, UK
18. Norwegian Tibet Aid
19. Aide a’l’Enfance Tibetaine, France
20. World Federation of Japan Buddhist Association, Japan
21. 18 Temple of Shingon, Japan
22. German Aid to Tibetans
23. CEBEMO, France
24. Les amis du Tibet, Switzerland
25. Les amis du Tibet, Belgium
26. Les amis du Tibet, Luxembourg
27. Foundation Alexandra David Neel, France
28. Verein TibetFreunde, Switzerland
29. Danish Tibetan Cultural Society
30. Pestalozzi Children’s Village Trust, UK
31. Save Tibet, Austria
32. Tibet Foundation, UK
33. Virtue Generose, Italy
34. Asia Association, Italy
35. Belicue in yourself & Kickstart the World-Slovenia
༡༥། མཛད་རྗེས་གཟེངས་རྟགས།
༡༩༨༠།༤།༡ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་རྒྱས་ནས་བོད་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱི་ནང་འཛིན་སྐྱོང་ཚགས་ཚུད་མིག་དཔེ་འོས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཅི་ཆེ་བྱུང་བར་དམིགས་བསལ་གཟེངས་རྟགས་གསོལ་རས་གནང༌། ༡༩༩༦།༢།༤ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནས་ཉམ་ཐག་བུ་ཕྲུག་ལ་གཅེས་སྐྱོང་ལམ་སྟོན་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་ལ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཨ་མ་ཞེས་མཚན་གསོལ་གཟེངས་རྟགས། ༡༩༩༩།༡༠།༢༩ ཉིན་ྋམཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་(UNESCO)ནས་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་གཟེངས་སྟོད་བྱ་དགའ་གནང༌། ༢༠༠༠།༡༡།༡༨ ཉིན་ཨེ་ཊ་ལི་ནས་མ་རི་ཡ་མོན་ཊེ་སོ་རི་(MARIA MONTESORI)ཤེས་ཡོན་ཚན་པ་ནས་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་ལམ་ལུགས་ལ་ཡིད་སྨོན་དང་འབྲེལ་འགན་འཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་མཁན་ཕུལ་བྱུང་དུ་ངོས་འཛིན་གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ་པ་སོགས་ད་ཕན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་གྲུ་འདྲ་མིན་ནས་བོད་ཕྲུག་ཉམ་ཐག་ཚོའི་བདེ་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་མ་བཞེས་པར་དྭང་ཞབས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་གནང་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཆེ་མཐོང་གཟེངས་རྟགས་གྲངས་༡༡ འབུལ་བཞེས་བྱུང་ཡོད། མདོར་ན། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བུ་ཕྲུག་ལ་འཚོ་སྐྱོང་གནང་མཁན་བོད་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྟངས་གང་ཡོད་པ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟོན་དང་སྐུའི་གཟི་བྱིན་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གཉིས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གི་ཚོགས་སྒེར་དུ་མས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོས་རོགས་རམ་གནང་བ་ལ་བརྟེན། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་མི་མེད་ས་སྟོང་ཞིག་ཏུ་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས། དཀའ་སྡུག་དུ་མའི་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་འོག་ནས་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ཉིད་ཚགས་ཚུད་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་མཐོ་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་བྱ་བ་ལ་མཐའ་མེད་ཅིང༌། བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་བལྟོས་ཚེ་ང་ཚོའི་ཞུ་བྱར་ནུས་འདོན་འབད་འབུངས་གང་ཆ་ནས་ཞུ་གལ་ཆེ་བ་བཞིན། བུ་ཕྲུག་ཚོའི་བདེ་དོན་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཙོ་གྱུར་གྱི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་བཟང་པོ་རྣམས་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཐབས་དང་འབྲེལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སོན་རྩ་སྤུས་དག་སྐྲུན་པའི་ལས་ལ་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོས་མདུན་བསྐྱོད་ཐབས་བྱུས་གང་དགེ་ལག་བསྟར་ཞུ་མུས་ཐོག འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་འདྲ་མིན་གྱི་བོད་མིའི་མཐུན་གྲོགས་རྣམས་ནས་ཀྱང་ལམ་སྟོན་དང་མཐུན་འགྱུར་གནང་དང་གནང་མུས་ཡིན།
(20043)


text:
འབྲི་མོ་རོག་རོག་གི་རྣམ་ཤེས།
ཁང་གསར་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན། (འོས་སྦྱོར།)
གཅིག
ངའི་སྐེ་ལ་ཞགས་ཐག་ཨ་ལུང་ཅན་དེ་བཞག་ནས་ལྷས་ར་ལས་དྲུད་འགྲོ་བའི་མཚན་མོ་དེ་བརྗེད་ཐབས་ཤིག་ཅི་ལ་ཡོད། མཚན་མོ་དེར་ཁྱི་སྟག་དམར་རི་སྒང་དུ་སྤྱང་རྫིའི་རྗེས་སུ་སོང་བའམ་ངེད་ཚང་གི་མར་ཕྱོགས་ཀྱི་གདོང་ནར་དེའི་འདབས་ནས་གློག་ཚུབ་བྱས་པར་རྒྱུག་པ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་མོད། གང་ལྟར་ནོར་ལྷས་དང་ཉེ་སར་ཁོའི་རི་ལུང་སྒུལ་བའི་ཟུག་སྐད་མེད་པའི་ཤུལ་ནས། ངས་ནམ་དཀྱིལ་བར་ལྡད་རྡོ་ལྡད་ནས་ཉིན་གང་བོར་ཟོས་པའི་རྩྭ་དག་ཞིབ་བུར་བྱས་ཏེ་ཕོ་བ་བདེ་སྙོམས་སུ་བཏང་རྗེས་གཉིད་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ལ་རོལ་སྒང་དེར། གར་བྱུང་འདིར་བྱུང་མ་གོ་བར་ངའི་སྐེའི་འདོགས་ཐག་ཕྱུ་གུ་(རྡང་ངོས་ཀྱི་ནོར་འདོག་བྱེད་ཀྱི་ཐུ་གུའི་མིང)བཀྲོལ་ནས་ཇི་ལྟར་འཐེན་ན་དེ་ལྟར་དབུགས་དགག་པའི་ཞགས་ཐག་སྦོམ་པོ་ཞིག་སྐེ་ལ་བསྐོན་ཏེ། མི་རྒོད་འགས་དྲུད་སོང་། ཁོ་ཚོས་ལག་མྱུར་ལྡན་པའི་ངང་ནས་ལྷས་རའི་ཕར་གའི་གད་ཤུར་གྱི་འོག་དེར་གཡག་ཆེན་ཞིག་གི་སྐེར་སྦྲེལ་ཏེ་མུན་ནག་ནང་དུ་བྲེལ་བྲེལ་གྱིས་གང་ཞིག་ཏུ་དེད། ངས་མི་ཚོས་ངུར་སྒྲ་རུ་འབོད་པའི་འོ་དོད་ཇི་ལྟར་བོས་ནའང་། ངས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཤེད་ཤུགས་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་དེ་རང་གི་སྤུན་མཆེད་དང་བདག་པོ་ཚང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཇི་ལྟར་འཐེན་ནའང་། རི་བོང་གླག་གིས་བཅུམས་པ་ལྟར། གྱད་ཀྱིས་མིའུ་ཐུང་བཟུང་པ་ལྟར་སྔོན་ནས་གཡག་རྒོད་ཀྱིས་དྲུད་ཅིང་། མཇུག་ནས་རྡོ་ཆར་གྱིས་བརྒྱབ་ཏེ་གང་ཞིག་ཏུ་དྲུད་མ་དེད་ཀྱིས་བུད་སོང་།
འཇིག་རྟེན་མགོ་རྟིང་སློག་པའི་ཡ་ང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་ནི་དེའི་རྗེས་ཡིན་ལ། དོན་རྐྱེན་དེ་ད་ལྟ་ད་དུང་དྲན་ཐེངས་རེར་ངའི་སྙིང་ལ་གློག་འཁྱུག་པ་ལྟ་བུའི་ཚ་ཤད་རྒྱུག་འོང་། མཚན་མོ་དེར་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་རི་བོ་གང་ཞིག་གི་གཏིང་རུམ་ནས་མཁའ་ལ་ཐོན་དུ་མ་ཡོད་ལ། ནམ་རྒྱུན་མཚན་མོར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཤོང་གིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱང་ས་འོག་ཏུ་བརྫངས་པ་ལྟར་མཐོང་དུ་མ་ཡོད། སྨག་ཧ་ཅང་ནག་པའི་མཚན་མོ་དེར་ང་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ལུང་ཁུག་ཅིག་ནས། སུག་བཞི་གྲུ་གུ་བཞིན་དུ་བསྒོང་ཞིང་བསྡམས་ནས་བཀྱིགས་ཏེ། འཆི་བདག་གཤིན་རྗེ་དངོས་སུ་ཐོན་པ་ལྟ་བུའི་མི་ངན་དེས་ཐག་པས་ངའི་མཆུ་ཏོ་ལ་དཀྲིས་མང་པོ་བརྒྱབ་ཏེ་དབུགས་དགག རི་བོ་ཐམས་ཅད་ངའི་མགོ་ཐོག་ཏུ་ལོག་པ་དང་། ཐ་ན་ཡངས་ཤིང་མཐའ་མེད་པའི་གནམ་དེའང་རྡིབ་སྟེ་རང་ཉིད་བཅིར་སྙམ་གྱི་འཇིགས་སྐྲག་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་ངའི་མགོ་ཐོག་ཏུ་འོང་། ངས་ལུས་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་ཡོངས་འཐོར་རམ་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་འཕག་འཚག་བྱས་ཤིང་། མགོ་བོས་ཤུགས་ཀྱིས་ས་ལ་བརྡབས། རྔ་མ་གཡུག་ནས་སྲོག་སྐྱོབ་མཁན་ལ་རེ་འབོད་སོགས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཅི་ཡང་མ་ཐོན་པར་ལུས་པོ་ཕ་བོང་ལྟར་གྲགས་མེད་འགུལ་མེད་ཏུ་བཏང་། ཡང་ན་ཆུ་རྡོ་ལྟར་འཁྱག་པོ་འཁྱག་རྐྱང་དུ་བཏང་།
ང་དྲན་པ་སོས་པའི་ཚེ་ན་ད་ཅིའི་སྨག་ནག་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་གློ་བུར་དཀར་སིང་ངེར་གྱུར་འདུག་ཅིང་། ད་ཅིའི་མི་ཚོས་ལག་ཏུ་ཁྲག་དམར་འཛག་པའི་གྲི་རིང་རེ་ཐོགས་ཏེ་ངའི་ལུས་པོའི་ཤ་དང་གོ་བ་སོ་སོར་ཕྲལ་གྱིན་འདུག མཆུ་ཏོ་ཁ་སྤུས་གཡོག་པའི་མི་དེས་མགོ་བོ་ཀྲོག་ཀྲོག་གིས་ཕར་ལྟ་ཚུར་ལྟ་བྱེད་ཀྱིན་ལྐོག་ལབ་ཀྱིས་“མགྱོགས་ཙམ་བྱོས་དང་། མི་གཞན་གྱིས་མཐོང་ན་ཚར་བ་རེད།” ངའི་སྐེ་ལ་ཞགས་ཐག་བསྐོན་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཁོ་ཚོར་སྐད་ཆ་ལབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། ལབ་པའང་ཤབ་ཤུབ་ཀྱི་ལྐོག་ལབ་ཁོ་ན་ཡིན་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ནང་དོན་གཅིག་ཀྱང་མ་གོ་མོད། ད་ལྟ་ཁོ་ཚོའི་ལྐོག་ཤུབ་མི་ཚད་ཡང་ཤུབ་ཀྱིས་བཤད་ཀྱང་ངའི་རྣ་སྒོ་ནི་ཁོ་ཚོའི་མཆུ་ཏོར་གཏུགས་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་གསལ་བོར་གོ་འོང་།
ང་ལ་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོ་ད་ལྟ་མཚོན་རྣོན་པོའི་སོ་ཁ་ནས་ཤ་པགས་སོ་སོར་ཕྱེ་བཞིན་པར་མིག་གིས་ལྟ་ག་ལ་བཟོད་དེ་མ་བཟོད་པར་རི་བོའི་ཕག་ཏུ་སྐད་ཅིག་གིས་བྲོས། ཡིན་ནའང་ངའི་རྣ་ལམ་དུ་ཤ་པགས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་སག་སྒྲ་གཟན་པོ་དང་། སུག་བཞི་གཅོད་པའི་སྐག་སྒྲ་སོགས་སྔར་བཞིན་གསལ་ཐེངས་ངེར་གོ་འོང་། ཐ་ན་ཁོག་པ་ཡོངས་སུ་གཤགས་ཏེ་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ལེན་པའི་རྣམ་པ་དག་མིག་གི་སྔོན་དུ་བཤམས་འོང་། སྔོན་ཆད་ང་རང་རི་བོ་འདི་འདྲའི་ཕར་ནང་དུ་བགྲོད་དགོས་ན་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་རིང་བོ་དགོས་ཤིང་། རིའི་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་ལོས་ཡིན། དེ་རུ་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་པོ་ཡོད་དམ། ཡང་ན་སྤྱང་མོའི་འཇབ་སྒུག་ཡོད། ཡང་ན་རྫི་བོའི་གླུ་སྒྲ་ཡོད་པ་སོགས་ང་དེ་རུ་དབུགས་ལྷེམ་ལྷེམ་ངང་མ་ཐོན་བར་དུ་ཅི་ལ་རྟོགས་ཏེ་རྟོགས་མི་སྲིད། དེ་བས་ང་སླར་ཡང་བྲོས་ཏེ་ལ་དགུ་ལུང་དགུའི་ཕ་རོལ་དུ་ཡིད་ཙམ་གྱིས་བགྲོད། ཡིན་ནའང་ངའི་རྣ་ལམ་དུ་སྐེ་དང་རྐང་ལག རྩིབ་མ། ཚང་ར་སོགས་སོ་སོར་བཏོགས་ཤིང་གསེས་པའི་སྟ་རེའི་སྒྲ་དེ་གསལ་བོར་ཐོས་ཤིང་། མིག་བཙུམ་ནའང་ཤ་རུས་ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུར་བགོ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་གསལ་བོར་མཐོང་འོང་། ང་འཇིགས་ནས་སླར་ཡང་སྙིང་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གས་སྙམ་བྱེད། ངས་ད་གཟོད་རང་གི་བདག་པོ་ཚང་དྲན་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་གྱི་འདུན་པ་དྲག་པོས་གསོལ་བ་བཏབས།
བདག་པོ་ཚང་ནི་ད་དུང་སྐྱིད་པའི་མལ་ནས་རྔུར་བ་འཐེན་ནས་གཉིད་ལ་རོལ་འདུག ངས་བདག་པོ་བདག་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྔས་མགོ་ནས་ཇི་ལྟར་བོས་ཀྱང་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་རྣ་བ་ཟུང་ཁྲོ་ཆུས་སྦྱར་བ་ལྟར་གོ་ཚོར་མི་འདུག ངའི་སེམས་པ་རབ་ཏུ་ཕམ་སྟེ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ངུ་སྙིང་འདོད། ད་ནི་ཁོ་ཚོའི་ངའི་མགོ་བོའི་རྭ་གཉིས་བཅད་ཅིང་ངོ་སྤགས་ཡོངས་སུ་བཤས་སོང་བས་ངའི་མིང་ལ་འབྲི་མོ་རོག་རོག་ཅེས་ཐོག་སྲིད་དམ། “བཤས་རྐུན་འབུད་བྱེད་མགོ་དང་རྭ་རེད། མགོ་ལྤགས་བཤས་ཚར་བས་ད་ལྟ་རྒྱ་རྒྱ་རོག་རོག་གི་དབྱེ་བ་ཙམ་ཡང་ཤེས་མི་སྲིད། ད་རྭ་གཉིས་ས་འོག་ཏུ་སྦས་ཡག་ཅིག་བྱོས་དང་དེ་ནས་སེམས་ལྷོད་དུ་ཕབ་ན་ཆོག” མཆུ་ཏོ་ཁ་སྤུས་གཡོག་པའི་མི་དེས་ཡང་བསྐྱར་སྐད་མགོ་དམའ་མོས་དེ་ལྟར་ལབ། དངོས་གནས་རྭ་བཅད་ཅིང་ངོ་ལྤགས་ཡོངས་སུ་བཤས་རྗེས་ད་ནི་ང་ནག་རིས་ཡིན་ནམ་རོག་རོག་ཡིན་པའི་དབྱེ་བའང་ག་ལ་ཤེས།
བདག་པོ་ཚང་གིས་“ཐུལ་མ་འདིར་རྭ་ཁ་ཡག་པོ་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་བེའུ་ཡག་པོ་ཏག་ཏག་ཁྲིད་ངེས་རེད་ཨང་།”ཞེས་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་མྱོང་བ་དང་། རང་གིས་ཀྱང་དགྲ་ལ་འཐབ་བྱེད་དང་ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་གཅིག་པུར་སྙམ་པ་འདི་ཁོ་ཚོས་སྟ་རེའི་སོ་ཁ་ནས་མགོ་དང་ཕྲལ་བས་མི་ཚད་དུང་ནང་དུ་སྦས་སོང་བས་ཕང་སེམས་ཀྱི་མཚོ་མོ་རབ་ཏུ་སྐྱོམ། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ངའི་མགོ་ན་རྭ་འཇོན་མོ་རྩེ་སྣོན་དེ་ཡོད་རྒྱུ་ན། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ངའི་ལུས་པོ་སྔར་བཞིན་བདེ་བདེ་ཐང་ཐང་ཡིན་རྒྱུ་ན་ངས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྭ་ཅོ་ས་འོག་ཏུ་སྦ་མཁན་དེ་རྭ་རྩེར་རྒྱུན་ངེས། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ངས་རང་གི་ལུས་པོ་བདག་གིར་འཛིན་མི་ཐུབ་པས་དེ་ནི་སྟོང་བསམ་ཞིག་ལས་ཅི། ད་དུང་པགས་པ་བཤུས་པའི་མགོ་རུས་རྗེན་པ་དེའང་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གསེས་ཏེ་བགོས་སོང་། ཁོ་ཚོས་ངའི་ཤ་རུས་པགས་གསུམ་སོ་སོར་བགོས་ཏེ་རང་རང་གི་ཏ་ལེན་དུ་བླུགས་ནས་ང་སྐེ་སྦྲེལ་བྱེད་སའི་གཡག་ཆེན་དེ་དེད་ཀྱིན་བྲེལ་མྱུར་གྱིས་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཆས།
ལ་མོའི་ཕར་རྒྱབ་ནི་ང་རང་སྔོན་ཆད་གཏན་ནས་འགྲོ་མ་མྱོང་ལ་མཐོང་ཡང་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཆ་མེད་ཅིག་རེད། ཡུལ་གྲུ་དེའི་རི་བོ་དག་གིས་གནམ་གྱི་ལྗིད་ཚད་མ་ཐེག་པར། སྔོན་ཆད་ངའི་རྨིག་འོག་གི་དབྱར་ཁའི་འདམ་འབག་བཞིན་ལེབ་ལེབ་དུ་བཏང་ནས་གནམ་གྱི་མཐའ་རྒྱང་རིང་རྒྱང་རིང་གི་ཐང་ལ་ཟུག་འདུག གཡག་གཅིག་དེད་ཅིང་ཏ་ལེན་དུ་ངའི་ཤ་རུས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བགོས་པའི་སྐྱ་མི་དེ་ཚོ་དེ་ལྟར་མཐའ་མི་མངོན་པའི་ཐང་ཆེན་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཧ་ཧ་ཧོ་ཧོའི་དགོད་སྒྲ་དང་བཅས་གཤར་སོང་། ང་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་དེའི་ཕྱོུགས་སུ་འགྲོ་ག་ལ་འདོད་དེ། རང་གི་ཤ་ལས་ཆད་པའི་བུ་རྒྱུད་དང་གཉེན་ཉེས་གྲུབ་པའི་ནོར་ཁྱུ། དེ་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་པའི་ཁྱིམ་ཚང་། དུས་བཞིར་རྩྭ་ཆུས་ཕྱུག་པའི་རང་ཡུལ་སོགས་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པས་ངས་དེ་དག་བསྐྱུར་ག་ལ་ནུས། ང་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་རང་གི་ནོར་ཁྱུར་སླེབས།
ཞོགས་པའི་མཁའ་དབུགས་འཇམ་པོའི་ཁྲོད་དུ་བྱེའུ་འཇོལ་མོས་གསུང་སྐད་སྙན་མོ་གཅིག་ལ་གཅིག་འགྲན་གྱིས་གྲགས་ཀྱིན་འདུག་ཅིང་། བདག་མོས་ལྕི་སླེའུ་རུ་ལྕི་བ་སྒྲུག་གིན་འདུག ང་རང་ཉིད་འདོགས་ས་རུ་འཁོར་ནས་བསྡད་མོད། མོ་ང་འདོགས་ས་རུ་ཐོན་ཚེ་ཕར་བལྟ་ཚུར་བལྟ་བྱེད་ཀྱིན་“འབྲི་མོ་རོག་ཡག་མ་མདང་ནུབ་ཤོར་སོང་འདུག” ཅེས་ཁེར་ལབ་འགའ་བྱེད་ཞོར་དུ་ངས་ནམ་སྟོད་བཏང་བའི་ལྕི་བ་གཅིག་པོ་ལྕི་སླེའུ་རུ་འཕངས་ནས་མུ་མཐུད་དུ་ང་ཚོའི་རྡང་ནང་གི་ལྕི་བ་གཞན་དག་སྒྲུག ངས་ང་ཤོར་བ་མིན་པར་མཚན་གུང་དུ་མི་ངན་འགས་སྐེ་ཐུག་ལས་ཕྱུ་གུ་བཀྲོལ་ཏེ་བཙན་གྱིས་ཁྲིད་པའི་ཚུལ་ལབ་ནའང་མོ་ལ་སྣང་དོག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཁ་ཏོན་ཆད་མ་མཐུད་ཅིག་འདོན་ཞོར་དུ་ང་ལ་ཁ་ཡ་གཏན་ནས་མ་བྱས།
གཉིས།
ཐེངས་འདིར་རྐུན་མ་ཚོས་ང་ཕྱུ་གུ་ལས་བཀྲོལ་བ་ནི་སྔོན་ཆད་བདག་པོ་ཚང་གིས་རྡང་ལས་ཕུད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ང་ལ་སྡོད་བཟོད་མེད་པར་མདའ་མོ་གཞུ་ལས་ཤོར་བ་ལྟར་གང་ཞིག་ཏུ་ཤར་རེར་འགྲོ་དགོས་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། ང་བཙན་ཚུགས་ཀྱིས་རང་གི་འདོག་སར་བསྡད། ད་ལྟ་བདག་མོ་གཅིག་པུས་ང་ལ་སྣང་དོག་མི་བྱེད་པའི་མི་ཚད་པར། ང་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙིང་ཉེ་བའི་གཡས་གཡོན་གྱི་འབྲི་མོ་རྒྱ་རིས་མ་དང་འཛི་ར་མས་ཀྱང་ཁ་ཡ་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པར་མི་མཐོང་ཁུལ་བྱས་འདུག དེ་བས་ང་རང་ལྷག་ཏུ་སྡོད་བཟོད་མི་བདེ་བར་མཚན་མོར་ཁྱི་སྟག་དམར་གྱིས་སྤྱང་རྫི་ལེན་པ་ལྟར་ནོར་ལྷས་དང་རྟ་ར། ལུག་ར་སོགས་ཀྱི་མཐའ་རུ་རྒྱུག ང་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ངེད་ཚང་གི་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་གྱི་ཁྱུ་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རང་རང་ས་ན་ལྷོད་ཅིག་གེར་བསྡད་འདུག
བདག་མོས་ལྕི་བ་སྒྲུག་ཚར་ནས་དུ་བ་སྔོ་ལྷོག་ལྷོག་འཕྱུར་གྱིན་པའི་སྦྲ་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན། ང་ལ་རྐུན་མ་དག་གིས་མིག་དང་རྣ་བ་ལྷག་མ་ཞིག་སྤྲད་པ་ལྟར་སྔོན་ཆད་ལས་རྡབ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་གསལ་བོར་གྱུར་འདུག་པས། ཁྱིམ་བདག་ཚང་གི་ཁ་བརྡ་དག་གསལ་གྱི་ལེར་གོ་འོང་། “ངེད་ཚང་གི་འབྲི་མོ་རོག་ཡག་མ་མདང་ནུབ་རྡང་ལས་ཤོར་སོང་བས་ལྷས་སུ་མི་འདུག” “འོ་འོ། སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྱིམ་མཚེས་དག་གི་ནོར་ལྷས་སམ་ཟོག་ཡན་དག་གི་ནང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ངེས།” “ཉིན་མོར་རང་གི་ནོར་ཁྱུའི་གྲས་སུ་འོང་ངེས་རེད།” “འོང་ངེས་རེད། འོང་ངེས་རེད།” ཅེས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བདེན་ཁ་སྟེར་གྱིན་པ་ཐོས་པས་ང་ཤིན་ཏུ་འཚབ་སྟེ། རང་ཉིད་རྡང་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤོར་བ་མིན་ཚུལ་དང་། ད་ལྟ་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་ནོར་ལྷས་དང་ཟོག་ཡན་གྱི་གྲས་སུ་མེད་ཚུལ། མདང་ནུབ་རྐུན་པོ་སྡིག་རྒན་འགའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ནས་ཤ་ཚལ་བ་དང་ཁྲག་ཐིགས་པ་བྱས་ཟིན་པའི་དོན་དངོས་དག་གསལ་བོར་བཤད་བསམ་ནས་ཐད་ཀར་སྙིང་སྟོབས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་སྦྲ་ནང་དུ་འཛུལ་བ་ཡིན། དེ་རུ་སྒྱེད་པུ་ལས་ལྕི་བ་སྲེག་པའི་དུད་དྲི་ཧ་ཅང་བཙོག་པོ་ཞིག་དང་མེ་ལྕེ་དམར་ལྷབ་ལྷབ་ཏུ་འབར་གྱིན་པས་བཏུད་མ་ཕོད་པར་མྱུར་དུ་ཕྱིར་བུད། ད་ལྟ་ངའི་སྣ་ཚོར་དེ་སྔར་ལས་ལྡབ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་རྣོན་པོར་གྱུར་འདུག སྔོན་ཆད་ནམ་རྒྱུན་ངེད་ཅག་གི་མཐའི་སྦྲ་ནག་ལས་དུ་བ་སྔོ་ལྷོག་ལྷོག་འཕྱུར་ཞིང་། རླུང་གི་རྒྱུ་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་དུ་བ་ང་ཚོའི་ཐོག་ཏུ་ཕོག་པ་བགྲང་གིས་མི་ལངས་མོད། དེ་ལ་དེ་འདྲའི་བཙོག་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེ་མ་མྱོང་། འོན་ཏེ། དེ་རིང་ངེད་ཚང་གི་དུ་བ་ནི་ང་ཚོས་མར་བཏང་བའི་ལྕི་བ་སྲེག་གིན་པ་གཞི་ནས་དངོས་སུ་ཚོར་བས་དྲི་བཙོག་ཏེ་སྙིང་ལ་ཟུག་འོང་།
ང་ཕྱིར་རང་གི་འདོག་སར་སོང་བ་ན། ངའི་ཤུལ་ནི་སྟོང་ལྷང་ངེར་འདུག་ཅིང་། མདང་ནུབ་རྐུན་མ་ཚོས་ལག་པ་ནག་པོ་དེས་ངའི་རྐེའི་མཆའ་རུ་བརྟོལ་བའི་ཕྱུ་གུ་དེ་ཉམ་ཆུང་ངང་ཐང་དུ་འཁྱིལ་བ་དང་། ཕྱུ་གུའི་མགོ་ནི་མཆའ་རུ་བརྟོལ་ཤུལ་གྱི་གོར་གོར་གཉིས་འཁྱིལ་བ་བདག་མོའི་བཞོ་མཆར་གྱི་དབྱིབས་ལྟར་ཡོད། ངས་སེམས་ལྷོད་ལ་ཕབ་ནས་རང་གི་འདོག་སར་དལ་ཅིག་ངལ་གསོ་ཞིག་བྱེད་འདོད་མོད། ད་ལྟའི་ང་ནི་སྔོན་ཆད་རང་གི་ལུས་ཀྱི་སྤུ་མདག་གཅིག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་ཀྱང་ཡང་ཟོར་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པས་སྡོད་སྙམ་སར་སྡོད་ཡེ་ནས་མི་ཚུགས། ང་ཡང་བསྐྱར་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་མདང་ནུབ་རྐུན་པོ་ཚོས་རང་གི་དབུགས་དགག་ཏེ་འཇིགས་སྐྲག་བརྗོད་ལས་འདས་པ་མྱངས་སར་སླེབས། ང་ས་དེའི་ཐག་ཉེ་མ་རིང་ཙམ་ལ་སླེབས་དུས་རང་གི་ཁྲག་གིས་ས་གཞི་སྦགས་པའི་དྲི་ངན་ཞིག་སྣ་ལ་འཚང་འོང་བ་ནི་ད་ཅིའི་སྦྲ་ལས་ལྕི་བ་སྲེག་པའི་དྲི་ལས་ཀྱང་ཐུ་བར་འདུག་པས་ཡང་ཉེ་སར་བཏུད་ཕོད་པར་མི་འདུག ང་ལ་ག་བྱེད་འདི་བྱེད་མེད་སྒང་དེར་གང་ནས་ཐོན་པ་མ་ཤེས་པའི་འཁྱིལ་རླུང་འཚུབ་མ་ཞིག་གིས་ལོ་ངོ་འགའི་སྔོན་གྱི་དབྱར་གཞུང་དེར་བསྐྱལ།
ཞོགས་པ་དེར་བདག་མོས་ངག་ནས་ཁེར་བཤད་དམ་ཁ་ཏོན་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཟློ་བཞིན་སླེ་བོའི་ནང་དུ་ལྕི་བ་སྒྲུག་གིན་ཡོད། མོས་ནོར་ལྷས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྡང་རེ་རེ་བཞིན་ལྕི་བ་བཏུས་ཏེ་ང་ཡོད་སར་ཐོན། མདང་ནུབ་མཚན་གུང་ཙམ་དུ་ངའི་བེའུ་འཛི་ཐོ་ཕྱུ་གུ་ལས་ཤོར་ཏེ་ངའི་ཟུར་དུ་རྒྱུག་འོང་ནས་ནུ་མ་བརྒྱག་ཚད་ཅིག་ནུས་ཤིང་། ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རིང་བསྐྱལ་མ་མྱོང་བའི་མ་བུ་གཉིས་མཉམ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཕྱེད་དེ་བསྐྱལ་བ་ཡིན། བདག་མོས་ངའི་བེའུ་ཤོར་ཡོད་པ་མཐོང་བས་གློ་བུར་དུ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་ངའི་སྒལ་བར་ལྕི་བས་སྦགས་པའི་ཁུ་ཚུར་ཤེད་ཀྱིས་གཅིག་གཞུས་ཚེ། རྡེག་ཚོད་མ་ཐུག་པར་ངའི་སྒལ་རུས་ཀྱིས་མོའི་ལག་པར་ན་ཟུག་ཆེན་པོ་བཏང་། “ཨ་ན་ན། ཁ་ཡར་ཐར་མེད་རྒྱུ་མ་འདི” ཞེས་དམོད་མོ་བྱེད་ཞོར་དུ་ལྷག་པར་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ནས་གྱོན་པའི་ཐུ་བ་ཡར་བརྫེས་ཏེ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ངའི་ཕོ་བའི་སྟེང་ལ་རྡོག་ཐོས་གཅིག་གཞུས་པ་དང་བསྟུན་རྐང་བ་ཡ་གཅིག་ངས་བཏང་བའི་ལྕི་བའི་སྟེང་དུ་ཁེལ་བས་རྐང་འདྲེད་ཤོར་ཏེ་ལྕི་བའི་ལྟེམས་མེར་གང་བའི་སླེ་བོ་དང་མཉམ་དུ་ཐང་ལ་བརྡབས། “ཨ་ན་ན། ཨ་ན་ན། ཚེ་སྲོག་ཉི་མ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་འདིས། ཨ་ཡོ་ཡོ་་་་་་ ཨ་ན་ན་་་་་་” ཞེས་ན་ཟུག་མ་བཟོད་པར་རྩིབ་མ་འཕུར་གྱིན་ས་ལ་འདྲེ་རྡོག་བརྒྱབ། མོས་སྐད་བཀྱག་ནས་ཁྱིམ་ནང་དུ་འབོད་རྩིས་བྱས་པ་ན་རྩིབ་མའི་ན་ཟུག་དེ་བས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་ཀིན་འདུག་པས་འབོད་མ་ཐུབ། ང་སྐྲག་ཏེ་མོ་ལ་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་གསོལ་ཡང་ཡང་ཞུས། མོ་ཕལ་ཆེར་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་ལ་ངའི་ཟུར་དུ་སླེ་བོའི་ནང་གི་ལྕི་བ་ཕོས་པའི་ནང་དུ་སྦགས་ཏེ་ལུས། མོ་དུས་ལྟར་ཁྱིམ་དུ་ནང་ཇ་འཐུང་བར་མ་སླེབས་པས་ཡིན་ནམ།
མཚམས་ཤིག་ནས་བདག་པོ་སྒོར་བུད་ནས། “མཆོག་སྐྱིད། མཆོག་སྐྱིད།་་་་་་” ཅེས་ཡང་ཡང་བོས་ནའང་མོས་སྐད་བཀྱག་ནས་ཡ་ལན་སྤྲོད་མི་ཐུབ་པས། ལག་པས་རབ་རབ་ཀྱིས་བརྡ་བྱས། ཡིན་ནའང་མོ་ནོར་ལྷས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་ཐར་ཆད་ཡོད་པས་བདག་པོས་ག་ལ་མཐོང་། ངས་ངུར་ཤད་ཀྱིས་འདིར་ཡོད་པའི་བརྡ་བཏང་ནའང་། སྐབས་དེར་བདག་མོས་འབྲི་མོ་བཞོ་ཚད་དུ་ཐོན་པས། བེའུ་རྡང་གི་བེའུ་ཚོས་རང་རང་གི་ཨ་མའི་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་ནས་ངུར་སྒྲ་སྒྲོག་པ་དང་། ཨ་མ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་ལྒང་བུ་ལྟར་འབུར་ཞིང་ཆེན་པོར་ཆགས་པའི་ནུ་མ་བསྣུན་འདོད་ཀྱིས་ངུར་སྒྲ་ཡང་ཡང་སྒྲོག་གིན་འདུག་པ་སོགས་ཀྱིས་བདག་པོས་ངའི་སྐད་དེ་ཁོ་ལ་འབོད་བརྡ་ཡིན་པ་རྟོགས་མ་སོང་ལ་ཐོས་ཀྱང་མ་སོང་།
བདག་མོས་ཡ་ལན་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མཐོང་རྒྱུའང་མ་ཡོད་པ་ན། བདག་པོ་དེ་ལས་ཀྱང་ཡ་མཚན་སྐྱེ་བའམ་འུར་ལངས་ནས་ཡང་བསྐྱར་“མཆོག་སྐྱིད། མཆོག་སྐྱིད།”ཅེས་འབོད་ཞོར་ནོར་ལྷས་སུ་བརྒྱུག་འོང་། ཁོ་རང་རྡང་ཁ་ཤས་བརྒལ་རྗེས་ད་གཟོད་ངའི་ཟུར་དུ་ཐར་ཆད་དེ་སྨྲེ་སྔགས་ཤབ་ཤུབ་འདོན་གྱིན་པའི་བཟའ་ཟླ་མཐོང་། ཁོ་མྱུར་བར་རྒྱུག་འོང་ནས་མོ་རང་སྐྱོར་གྱིན་“ག་རེ་བྱས་སོང་། ག་རེ་བྱས་སོང་། འབྲི་མོས་རྡུང་བ་མིན་ནམ། འཕྲ་ཡིས་བརྒྱབ་པ་མིན་ནམ།”ཞེས་བསྟུད་མར་དྲིས། མོས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས།“ཁ་ཡར་ཐར་མེད་རྒྱུ་མའི་གྲིབ་མ་ཁ་བཤགས་ཀྱིས།”ཞེས་ཟེར་བཞིན་ངའི་ཕྱོགས་སུ་མཛུབ་མོ་བཙུགས། “གྲིབ་མ་ཁ་བཤགས་”ཞེས་པས་ངས་རྡུང་བ་དང་འཕྲ་ཡིས་བརྒྱབ་པ་སོགས་མིན་པ་མཚོན་པས་བདག་པོས་“རོག་ཕྲ་མས་ག་རེ་བྱས་སོང་།”ཞེས་ནན་གྱིས་དྲིས་པ་ན་མོས་ངོ་གཉེར་གྱིན་ན་ཟུག་ལ་བཟོད་བསྲན་བྱས་ཏེ། གནས་ཚུལ་དག་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་སྨྲས། བདག་པོ་ད་གཟོད་སེམས་ལྷོད་ལ་ཅུང་བབས་ནས་ “བེའུ་ཤོར་ནས་འོ་མ་ནུས་པར་འབྲི་མོར་འཛིང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད།” ཟེར་བཞིན་བདག་མོ་ཁུར་མ་སྐྱོར་གྱིས་ཁྱིམ་དུ་ཁྲིད་སོང་། ཉིན་དེར་ངའི་སྙིང་དང་འདྲ་བའི་རང་གི་བུ་ཕྲུག་གིས་རང་གི་ཨ་མའི་ནུ་མ་ཐེངས་གཅིག་ནུས་པས་བདག་མོ་ཁྲོས། མོ་ཁྲོས་ཏེ་ང་ལ་རྡུང་སྐབས་སྟབས་མ་ལེགས་པར་ཐང་དུ་བརྡབ་པ་དེས་རྩིབ་མའི་རུས་པ་ཞིག་ལ་སས་ཁ་བཏང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་མོས་ཞོགས་པ་དང་དགུང་མོར་ངའི་ནུ་མ་བཞོ་ཐེངས་རེ་རེར་མཚམས་དང་མཚམས་སུ་“བཤན་པ་གྲི་ཐོགས་ཀྱི་ལག་ལ་འཇོག་རྒྱུ་མ། ངོ་མི་རིག་རྒྱུ་མ།”ཞེས་དམོད་མོ་བྱེད་འོང་། རྣ་ལ་ཟུག་པའི་མོའི་དམོད་མོ་དག་ནི་མཐུ་ཆེན་གྱི་ངན་སྔགས་ཤིག་ལྟར་ལོ་འགའ་འགོར་རྗེས་ལན་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ང་རང་ལ་ཕོག་ཏེ་དངོས་སུ་བཤན་པ་གྲི་ཐོགས་ཀྱིས་རང་གི་སྙིང་ལ་གྲི་ཚད་སོང་། བཟོད་དུ་མེད་པའི་ན་ཟུག་གི་གདུང་བ་དྲག་པོ་བཏང་སོང་།
གསུམ།
ད་ལྟ་ངའི་ལྕེ་དང་ཡ་རྐན་བརྡབས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་མཉེན། ཤིན་ཏུ་མཉེན་པས་ངས་མི་སྐད་འདོན་ཤེས་སྙམ། མི་སྐད་འདོན་ཤེས་པས་ངས་རང་ཉིད་ལ་འཕྲད་པའི་ཡ་ང་བའི་དོན་དངོས་དེ་བདག་པོ་ཚང་ལ་འཆད་འདོད། དུད་འགྲོ་བཀོལ་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་མི་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་འདོད། ས་སྟེང་འདིར་ང་མིན་སུ་ཡིན་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཆེ་བའི་མི་ཚོར་བླུན་རྨོངས་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ཤིག་ར་སྤྲོད་བྱེད་འདོད། ཡང་ན་ས་སྟེང་གི་སྐྱེ་དངོས་དང་སྲོག་ཆགས་ཡོད་ཚད་ཁོ་ཚོས་བདག་བཟུང་དང་ཁ་ཟས་རྒྱབ་གྱོན་དུ་ཆོག་སྙམ་གྱི་འདོད་ཧམ་དེར་གོ་བརྡ་ནན་མོ་ཞིག་སྤྲོད་སྙིང་འདོད།
ཁ་ལྕེ་མཉེན་མོ་འདི་སྔོན་ཆད་མི་ཁོ་ནར་དབང་བས་ཁོ་ཚོས་འཇིག་རྟེན་འདི་དབང་བསྒྱུར་བར་དབྱར་གཞུང་གི་ཞོགས་པའི་ཅོ་ཀ་བཞིན་སྐད་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བསྒྲགས་ནས་ང་དང་ང་ལྟ་བུའི་སྲོག་ཆགས་དག་རྨོངས་པར་བྱས་པ་གྲངས་ཀྱིས་ག་ལ་ཟིན། ང་བདག་པོ་ཚང་གི་སྦྲ་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་རུ་གཟས་ཏེ་སོང་། ཁྱིམ་ནང་དུ་སྔར་བཞིན་མེ་ལྕེ་དམར་ལྷབ་ལྷབ་ཏུ་འབར་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོས་ཐུར་ལ་བཏང་བའི་མི་གཙང་བ་སྲེག་པའི་དྲི་བཙན་པོ་དེས་སྦྲ་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཡོད་པས་ང་སྒོ་ནང་དུ་འཛུལ་མ་ནུས།
སྦྲ་ཁྱིམ་གཞན་ཞིག་ཏུ་མེ་ལྕེ་དང་དུ་བའི་ཁྲོད་དུ་སྒྱེད་པུ་རྩེ་གསུམ་དུ་བསྐྱོན་པའི་སླ་ང་དྲེག་པ་ཅན་དེའི་ནང་དུ་ངའི་མགོ་རུས་ལྷོག་ལྷོག་གིས་གདུ་བཞིན་ཡོད། བཟའ་མི་ཚོ་སྒྱེད་པུའི་གཡས་གཡོན་དུ་བསྡད་དེ་མཆིལ་མིད་ལྐོག་ལྐོག་ཏུ་མིད་ཞོར་གྲི་བདར་དེ་ཟ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ཁོ་ཚོས་མི་རིང་བར་ངའི་རེངས་ཞིང་མཉེན་ཆ་མེད་པའི་པའི་ལྕེ་དང་འགྲམ་རུས་ཀྱི་ངོས་སུ་ལྟུག་པོར་ཆགས་པའི་ཤ་དག་ཁ་ལ་ཞགས་འཁྱིལ་བཞིན་བཟའ་འགྲོ་ལ། རུས་པ་དཀར་སེང་ངེར་ཕུད་རྗེས་སྒོ་ཁྱི་དག་གི་སྔོན་དུ་དཀར་ཐར་རེར་འཕེན་འགྲོ་ངེས། སྒོ་ཁྱི་རྫིག་པོ་དག་གིས་སྐག་སྐག་གི་སྒྲ་དང་བཅས་ངའི་མགོ་རུས་དག་འཆའ་ངེས། ཁོ་ཚོར་ངའི་མགོ་རུས་ཀྱིས་ལུས་སྟོབས་གསོས་ནས་རི་ལུང་ཆོད་པའི་ཟུག་སྐད་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གི་སྙིང་རྩ་ལྷེམ་ལྷེམ་འདར་བར་བྱེད་ངེས། ཁོ་ཚོས་ཡང་ངའི་རུས་པའི་ཆ་ཤས་རེ་ཟུང་ཁྱི་སྐྱག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་འོག་སྒོ་ལས་ཐུར་དུ་གཏོང་ངེས། ཐུར་ལ་བཏང་བའི་ངའི་རུས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱི་སྐྱག་ས་རུ་འཐིམ་ཞིང་། སང་ལོའི་དབྱར་ཁར་དྲི་ཞིམ་འཐུལ་བའི་ཁྱི་སྐྱག་མེ་ཏོག་འགའ་སྐྱེས་ཏེ་སྦྲང་ཆུང་དག་ཟུར་ཟུར་གྱི་དབྱངས་དང་བཅས་མགྲོན་དུ་འབོད་ངེས།
སྐབས་དེ་དུས་ངས་སྦྲང་ཆུང་དག་འཕུར་བའི་གཤོག་སྒྲ་དེ་མིག་ཆུའི་ཕྲེང་ཐག་ཆད་པའི་སྐྱོ་དབྱངས་སུ་ཉར་ནས་ས་ཆེན་མོའི་ལྟོ་བར་ཤ་རུས་ཁྲག་གསུམ་བསྟིམ་གྱིན་པའི་སྲོག་ལྡན་དག་ལ་ཚེ་སྲོག་ནི་ཟློས་གར་ཐེངས་གཅིག་བསྒྱུར་བ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་གདུང་བ་གྱེར་ངེས། “འབྲི་མོ་རོག་ཕྲ་མ་ད་དུང་ནོར་ཁྱུའི་གྲས་སུ་འོང་མི་འདུག” བདག་པོ་ཚང་གིས་ངའི་མིང་ནས་བོས་པས་ང་གློ་བུར་དུ་གནམ་ནས་ལྷུང་པ་བཞིན་གང་ཞིག་ནས་ཁོ་ཚོའི་ཁ་བརྡ་བྱེད་སར་སླེབས། “མོ་གློ་བུར་དུ་ཁབ་ཆག་ས་འོག་ཏུ་དེད་པ་ལྟར་བྱས་སོང་བ་འདི་དངོས་གནས་ཡ་མཚན་པོ་འདུག” “དེར་ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ཁྱིམ་མཚེས་རྐུན་མ་ཁྱིས་མི་ཁོག བཟའ་ཚང་རྐུན་མ་མིས་མི་ཁོག་ཟེར་བ་རེད།” “ཁོ་ཚོ་ནི་ངེད་ཚང་གི་གནའ་ནས་ད་བར་གྱི་བཟང་ས་རྒྱན་ས་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཨེ་སྲིད་དམ” “དེ་མིན་ན་འབྲི་མོ་གནམ་ལ་འཕུར་སོང་སོང་ཟེར་རམ་ས་ལ་འཛུལ་སོང་ཟེར།” ཞེས་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་ནོར་ལྷས་ནས་ནོར་དག་འཕུད་ཞོར་ང་བོར་བའི་སེམས་ཁུར་དང་། སེམས་ལ་ཁྱིམ་མཚེས་དག་ལས་གཅིག་གིས་རྐུས་ནས་བསད་པའམ་བཙོང་བར་སྙམ་གྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་སྙམ་ནས་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་དུ་ལུས་པ་སོགས་མུན་ནག་ནང་གི་ལག་སྙོབ་ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱིན་འདུག
ངས་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོར་ཉེས་མེད་ལ་ཉེས་མིང་འདོགས་ཡེ་ནས་མི་རུང་ཞེས་བདག་པོ་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་གོ་བརྡ་གསལ་བོ་ཞིག་སྤྲོད་འདོད་དེ། ཞུ་ཞུ་གུས་གུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཏུད་ནས་“བདག་གི་སྙིང་ཉེ་བའི་བཟའ་མི་གཉིས་ལགས”ཞེས་སྐད་ཆའི་མགོ་འཛུགས་སྙམ་གྱི་དུས། ངའི་མགྲིན་པར་ངག་གི་སྒོ་མོ་ཡེ་མི་འདུག ངའི་ཡ་རྐན་གནམ་སྔོན་པོ་དང་། མ་མཆུ་ས་ལྗང་ཁུ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ལྕེ་ནི་བར་སྣང་སྟོང་བ་ཡིན་པས་དེ་རུ་ལྕེ་རྐན་རེག་པའི་སྒྲ་ཞིག་འབྱུང་རྒྱུ་མི་འདུག ང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁོང་ཁྲོ་གཏིང་ནས་ལངས་ཏེ་མགོ་བོ་ས་ལ་བརྡབ་ནས་དོན་དམ་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོ་བོར་ཡ་མཆུ་དང་མ་མཆུ། ལྕེ་སོགས་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ངས་འདི་དག་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ས་ཆེན་གྱི་ཕང་བར་གཏོར་བར་བྱ། འདི་དག་གིས་ངའི་འདོད་པའི་ལས་ཏོག་ཙམ་ཡང་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པར་འདུག
འདི་དག་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་མི་ཆོད་ལ་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད། འདི་ཚོས་ང་ལ་སྐད་ཆ་ཏོག་ཙམ་འཆད་པའི་རོགས་ཀྱང་མི་བྱེད་ན་འདི་ཚོའི་དགོས་པ་ཅི། ངའི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ན་གློ་བུར་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་མུན་པས་གཡོགས་ཤིང་། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རླུང་ཆེན་སྡང་། ཐོས་མ་མྱོང་བའི་སྐད་སྒྲ་འཇིགས་སུ་རུང་བས་གནམ་ས་འགེངས། ང་ནི་བ་སྤུ་རླུང་གིས་བཏེགས་པ་ལྟར་གནམ་ལ་བཀྱགས་ཤིང་ས་ལ་བརྡབས། ངའི་ལུས་པོ་ཧ་ཅང་ཡང་པས་གནམ་དུ་འདེག་སླ་ལ། ས་ལ་བརྡབ་ཀྱང་སླ། ལུས་པོ་ཧ་ཅང་ཡང་བའི་དྲིན་གྱིས་ས་ལ་ཅི་ལྟར་བརྡབ་ནའང་རྐང་ཆག་ལག་ཆག་དང་མགོ་བོ་བསྣད་པ་ལྟ་བུ་མི་བྱེད་པ་འདི་རང་གི་བསོད་ནམས་དུ་སྒོམ་ཆོག དངངས་སྐྲག་དེ་ལ་ཉིན་མཚན་དང་སྔ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཞིག་ཡེ་ནས་མི་འདུག་ལ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཞེས་པའང་ཡོད་ཚོད་མ་རེད། མུན་ནག་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡ་ང་བ་ཞིག་རེད།
གནམ་བཏེགས་སར་ལྷུང་གི་འཇིགས་སྐྲག་ཡ་ང་བ་དེ་ནི་སྔར་གྱི་ཉིན་མཚན་སྟོང་ལས་ཀྱང་རིང་། ཡིན་ནའང་འཇིགས་སྐྲག་གི་དུས་ཚོད་རིང་བོ་དེ་ལས་ཐར་ཐུབ་པ་ན་ངེད་ཚང་ནི་སྔར་བཞིན་དབྱར་ས་དེ་ན་འདུག དབྱར་ཁའི་ཞོགས་པའི་ཉི་གཞོན་དེས་ངའི་གཉེན་ཉེ་ནོར་ནག་དག་གི་སྤུ་མདངས་ལ་འོད་ཀྲིག་ཀྲིག་གི་ཟེར་མ་སྟེར་བར་བྱེད། ཁོ་ཚོ་ཧ་ཅང་སོས་དལ་ངང་ཞོགས་པའི་ཉི་གཞོན་གྱི་འོད་མདངས་གཞིབ་ཅིང་། ཅོ་ཀའི་དྲུག་འགྱུར་ལ་རྣ་བ་བླགས་ནས་སྤང་ཐང་ན་བརྟན་ཅིག་གེར་ཡོད་པའི་སྦྲ་ནག་དག་བཞིན་གཡོ་མེད་དུ་བསྡད་འདུག ངའི་འདོག་ས་ནི་ཁ་སྔོན་ལྟར་སྟོང་ལྷང་ངེར་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟ་ཕྱུ་གུའི་སྣེ་མོའི་མཆར་ལུང་ལ་དཀོན་པའི་ཚུགས་ཀ་འགྱུར་ནས་རེངས་པོར་གྱུར་འདུག་ལ། ང་ལྟར་བདག་པོ་མེད་པའི་སུན་སྣང་ཞིག་སྐྱེ་བཞིན་ལོས་ཡོད་ཨང་སྙམ་པ་ཞིག་ཏུ་གདའ། ང་འདོག་སའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་འབྲི་མོ་རྒྱ་རིས་མ་དང་། འཛི་ར་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་པོ་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལྟར་ང་གར་སོང་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་ཀྱིན་པ་འདྲ།
མཚན་མོ་དེར་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་འགས་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པ་གསལ་བོར་མཐོང་སོང་ནའང་། དུས་དེ་ནས་ཕྱིར་འོང་མེད་པ་ག་ལ་རྟོགས། དོན་ངོ་མར་ཁོ་མོ་གཉིས་དང་ང་ཚོའི་ལས་དབང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ཏེ། ངེད་ཅག་གིས་སོ་སོར་གཞིས་ནང་ལོར་བེའུ་སྙིང་ལ་རྗེ་བོ་རེ་རེ་བཙས་མོད། ད་ལོ་ང་དང་འཛི་ར་མ་གཉིས་ཀྱིས་བེའུ་བཙའ་མ་རན་གོང་ནས་མངལ་ཤོར་བ་དང་། འབྲི་མོ་རྒྱ་རིས་མར་ན་ནིང་སྟོན་ཁར་ཁྱུ་གཡག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རུབ་རུབ་ཀྱིས་འཕོངས་སྟེང་དུ་ཡང་ཡང་མཆོངས་པས་མངལ་ལ་བསྣད་ཐེབས་པའམ་དོན་གང་ཞིག་གིས་མངལ་འཁོར་མ་ཐུབ། དེ་བས་བདག་པོ་ཚང་གིས་ངེད་ཅག་ལ་འབྲི་སྐམ་ཞེས་མིང་ལྷག་མ་ཞིག་བཏགས་ཤིང་། དབྱར་སར་ཐོན་ཚེ་འབྲི་སྐམ་དག་རྡང་གཅིག་ཏུ་བཏགས། འབྲི་སྐམ་དུ་སྡོད་ཐེངས་མང་ན་ལས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡེ་ནས་མེད་དེ། བདག་པོ་ཚང་གིས་དགུན་ཁའི་བཤའ་ཟོག་གམ། ཡང་ན་སྟོན་ཁར་ཞྭ་དཀར་ཅན་གྱི་ཚོང་བའི་ལག་ཏུ་སྤྲོད་རྒྱུའི་གྲས་སུ་འཁེལ་ཉེན་ཧ་ཅང་ཆེ། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོར་དུས་ཚོད་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ལས་སྲོག་དམར་པོ་དེ་བཤན་པ་སུ་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་འཇོག་དགོས་པར་འདྲ་མཉམ་ཡིན། འོན་ཏེ་ངས་སྔོན་ཆད་ང་ཚོའི་ལས་དབང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོ་ཞིག་ཡེ་ནས་མ་ཤེས། ད་ལྟ་ངས་དོན་དག་དེ་དག་མིག་སྔུན་གྱི་ཅ་ལག་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོར་རྟོགས། གཅིག་བྱས་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་མི་ལྟ་བུའི་རིག་པ་གསལ་བོར་གྱུར་བས་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། གཅིག་བྱས་ན་སོ་སོའི་མགོ་ཐོག་ཏུ་འོང་རྒྱུའི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཡ་ང་བའི་དོན་དག་དེ་ཚོ་མ་རྟོགས་ན་ལས་གང་ཞིག་མགོ་ཐོག་ཏུ་མ་ཐོན་སྔོན་གྱི་སྐྲག་སྣང་དང་སེམས་ཁུར་དེ་རིགས་མེད་པས་མ་ཤེས་ན་བཟང་བའང་འདྲ།
བཞི།
རི་མཐོན་པོའི་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་རྐུན་མ་དེ་ཚོས་ངའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཆ་ཤས་དང་མང་པོར་བགོས་ཏེ་རང་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཁྱེར་ནས་ཤ་བཙོས་ཤིང་ཁུ་བ་འཐུང་། རུས་པ་ཁྱི་ལ་འཕངས། ཀོ་བ་ཁ་ཆེ་བ་ལ་བཙོང་ཟིན་ནའང་། ངེད་ཚང་གི་ཁྱིམ་བདག་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱིས་ད་དུང་ང་མཚམས་རེར་ཕྱིར་ནོར་ཁྱུ་རུ་སླེབས་མིན་ལ་སྒུག་པ་དང་། མཚམས་རེར་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོ་ལ་སེམས་ངན་ནས་བློ་གྲོས་ཚང་གི་བུ་རྐྱལ་སྟོང་གིས་མཚན་ལ་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་བཙོང་བ་ཡིན་ནམ། རིག་བཟང་ཚང་གིས་ནང་རྐུན་ཙག་ཙིག་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ཟེར་བས་མཚན་མོར་རྐུས་ཏེ་བཤས་པ་ཡིན་ནམ། མཚན་མོ་རེ་རེར་ངེད་ཚང་གི་འབྲི་མོ་རོག་ཕྲ་མའི་ཤ་ཁ་རླངས་ཀོར་ཀོར་གྱིས་བཙོས་ནས་ཟ་བཞིན་ཡོད་དམ། ཡང་ན་འབྲི་མོ་རོག་ཕྲ་མ་འདྲེས་ཁྲིད་དེ་ས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འཁྱམས་ཤིང་། མཐར་སྤྱང་དམག་གི་ཁ་ལ་ཤོར་ནས་ཤ་ཚལ་བ་དང་ཁྲག་ཐིགས་པ་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན་ནམ་སོགས་རྣམ་རྟོག་མི་འཆར་དགུ་འཆར་གྱི་ཁྲོད་ན་སེམས་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཁུར་ནས་སྡོད་ཀྱིན་ཡོད། ངས་ཁོ་གཉིས་ལ་དེ་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་དོན་དངོས་དེ་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་བཞིན་གསལ་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་འཆད་སྙམ་མོད། ངའི་སྐད་ཆ་དག་ནི་དུང་རིམ་མ་དགུའི་འོག་ནས་གྲགས་པ་ལྟར་ཁོ་གཉིས་ལ་ཚོར་བ་གང་ཡང་མི་འདུག ཡང་ན་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་རྣ་བ་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ལྷན་པོ་དགུ་བརྩེགས་ཤིག་བརྒྱབ་པ་ལྟར་ཐོས་ཚོར་ཟེར་བ་ཞིག་ཡེ་ནས་མེད་པ་ལྟར་ངའི་སྐད་ཆ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མི་གཏོང་། དེ་བས་ང་ཉིན་མོར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་གི་ནོར་ཁྱུའི་གྲས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཟའ་ཟླ་གཉིས་གར་འགྲོ་གར་འདུག་གི་ཟུར་དུ་སོང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འཆད་སྙམ་གྱི་འདུན་པ་བསྲིངས། མཚན་མོར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་གི་འདོགས་སར་སོང་ནས་ཕྱུ་གུ་ལྷག་མ་དེ་བསྲུངས་བ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁྱིམ་ནང་དུ་མེ་མེད་ཅིང་དུ་བ་ཆད་རྗེས་ཁྱིམ་བདག་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་མལ་སའི་ཟུར་དུ་སོང་ནས་ཁོ་གཉིས་མ་གཉིད་སྔོན་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་འདྲེས་མའི་འཁོར་བའི་སྐད་ཆར་ཉན་ཞིང་། གཉིད་རྗེས་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒུལ་བའི་སེམས་འདུན་གྱི་རྨི་ལམ་བསྲུངས།
མཚན་མོ་དེར་ངའི་བདག་པོ་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་འདྲ་མཚུངས་ཤིག་རྨིས། ང་རང་སྟེ་འབྲི་མོ་རོག་ཕྲ་མས་ཕ་རིའི་ཀྱི་རི་སྐེད་ནས་ངུར་སྒྲ་ཡང་ཡང་སྒྲོག་བཞིན་རང་གི་ནོར་ཁྱུ་དང་སྦྲ་ནག་གི་ཕྱོགས་སུ་ཤར་རེར་འོང་གིན་འདུག་ལ། མོའི་རྗེས་སུ་བེའུ་གྭ་གྭ་སྙིང་ལ་རྗེ་བོ། འབྲོང་གཡག་ལྟར་རྫིག་པའི་ཁོ་ཚང་གི་ཁྱུ་གཡག་གྭ་རའི་རྒྱུད་པ་དངོས་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཁྲིད། རི་སྐེད་ནས་རི་འདབས་སུ་སླེབས། ཐང་ཆུང་བཅད་ནས་ཆུ་ཆེན་བརྒལ། བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཤི་གསོན་འཕྲད་པ་ལྟར་དགའ་བ་འབུམ་གྱིས་མྱོས་ནས་གོས་ཀྱི་ཐུ་བ་ལག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་ངེད་མ་བུ་གཉིས་བསུ་བར་རྒྱུག ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་ང་དང་བེའུའི་མགོ་ལ་བྱིལ་བྱིལ་བཏང་ནས་མིག་ཆུ་ནི་ད་ཅི་ངེད་གཉིས་ཆུ་ལ་བརྒལ་རྗེས་རྩིད་པ་ལས་ཆུ་ཟགས་པ་ལྟར་ཤར་ཤར་བཞུར་དེ་གྱོན་པའི་གོང་བ་བརླན། ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་“འབྲི་མོ་རོག་ཕྲ་མ་མ་བུ་འདི་གཉིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་སྐད་ཆ་དྲོན་མོ་དེ་ངའི་རྣ་བར་ལྷུང་མ་ཐག་ཏུ་ང་རང་ལྷག་པར་དགའ་ནས། མིག་ཟུང་ལས་དབྱར་གྱི་ཆུ་མགོ་ལྟར་དགའ་བའི་མཆུ་མ་ལྷོག་ལྷོག་བབས། ང་ཚོ་ནི་གནས་དེར་ཆུ་ལ་བརྒལ་བའི་ཆུ་དང་མིག་ཟུང་གི་ཆུ་ཡིས་ལུས་པོ་ཡོངས་སུ་སྦངས། ཆུ་ཟགས་པ་སྤངས་ཐང་གི་ཟིལ་བ་དང་འདྲེས་ནས་རྩྭ་དང་མེ་ཏོག་གི་མགོ་བོ་ལྡེམ། ལུས་པོ་བཀྲུས། བཀྲག་མདངས་མངོན།
ཞོགས་པར་བཟའ་མི་གཉིས་གཉིད་ལས་སད་མ་ཐག་ཏུ་སོ་སོས་མདང་ནུབ་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་ངོ་མཚར་བ་དེ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བཤད་པ་ན། དེ་བས་ཀྱང་ཡ་མཚན་སྐྱེས། སྤྱིར་རྨི་ལམ་ནི་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིད་ཀྱི་དུས་ཚོད་མང་པོར་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་མྱོང་བའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལས་ཤིག་ཡིན་མོད། ད་ལྟའི་བར་དུ་སོ་སོས་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་ལ་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་ན། འདི་ནི་ཅིས་ཀྱང་མ་འོང་སྔོན་དཔོག་གི་བརྡ་དག་མ་ཞིག་ཡིན་པར་ཐག་གིས་བཅད་ནས་དགའ་བ་སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེས། ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་ངེད་ཚང་གི་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཤར་གྱི་སྐྱ་རེངས་བཀྱགས་པ་ནས་ཕ་རིའི་ཀྱི་རི་སྐེད་ལ་ཉིན་རེར་ཐེངས་མ་བརྒྱ་ཕྲག་ཅིག་ལྟ་བཞིན་རེ་སྒུག་གི་སེམས་འདུན་དེའི་ཁྲོད་ནས་དགོང་མོའི་སྨག་རུམ་རེ་རེ་བསུས།
ངས་ཀྱང་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་དེ་མངོན་འགྱུར་འོང་བར་རེ་བས་སྒུག རེ་བས་སྒུག་པས་ངས་མཚམས་རེར་རང་གི་ནོར་ཁྱུའི་རྗེས་སྙེག་རྒྱུའང་བརྗེད་འདུག ལྷག་པར་དུ་མཚན་མོ་རེ་རེར་ང་ངེད་ཚང་གི་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱི་སྔས་འགྲམ་དུ་བསྡད་ནས་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་སྔོན་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་དེ་ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་གཅིག་རྨི་བར་རེ་སྒུག་བྱས། གལ་ཏེ་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་རྨི་ལམ་དེ་རྨིས་ཚེ། ངས་ཁོ་རང་གཉིས་ཀ་རྨི་ལམ་དེ་ནས་ནམ་ཡང་སད་དུ་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབས། ཡང་ན་སྔོན་མེད་ཀྱི་དགའ་སྤྲོས་མྱོས་པའི་ཡིད་འོང་གི་རྨི་ལམ་དེ་འདྲ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐེངས་གཅིག་རྨིས་ན་ཅི་མ་རུང་ཨང་སྙམ་སྟེ། མཚན་མོ་རེ་རེར་ངེད་ཚང་གི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་སྔས་མགོར་ཕྱིན་ནས་རང་ཉིད་གཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བསྐུལ་ནའང་ད་ལྟ་ང་ལ་ཕལ་ཆེར་རྨི་ལམ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། ང་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་དུ་མངའ་བའི་གཉིད་ཅེས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་འགྲིམ་ཆོག་པའི་རང་དབང་དེ་མེད་པ་འདྲ། ཐ་ན་ང་ལ་རྨི་ལམ་རྨི་སྲིད་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་སྟེ། མིག་ཟུང་བཙུམ་རྒྱུ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་མེད་རང་ཉིད་ལ་དོགས་པ་ཟ།
ད་ལྟ་ངས་བདག་པོ་ཚང་གི་སྦྲ་ནག་གི་རྒྱུ་སྤུན་རེ་རེ་དང་། ཆོན་ཐག ཁྱིམ་ནང་གི་དོ་ཕྱར། ཨོང་སྒྱེ། སྦྲའི་ནང་ལོག་གི་ཀ་བ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱང་བའི་ཐག་རྡང་གི་སྣ་མཐུད་དང་སྲབ་མདའ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནོར་རྡང་དང་སྐེ་ཐུག འདོག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱུ་གུ། འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འུར་ཆ་སོགས་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ནས་ཕྲལ་མྱོང་བའི་སྤུ་ཉག་རེ་རེ་ངོས་ཟིན་ཞིང་། ངའི་སྤུ་ཉག་རེ་རེས་བདག་པོ་ཚང་གི་སྒོ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་གནས་བབས་གལ་ཆེན་བཟུང་སྟེ་ཡོད་མོད། ད་ལྟ་ངས་རང་ཉིད་དངོས་ཤིག་རྙེད་མི་ཐུབ་པ་ནང་བཞིན་བདག་པོ་ཚང་གིས་ང་རང་བོར་ནས་ཉིན་བཞིན་ཕ་རིའི་རི་སྐེད་དུ་མིག་གིས་འཚོལ་གྱིན་ཡོད།