text:
བོད་ཡུལ།
ནོར་བཅོས། ས་ཁྲ་དེའི་ནང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཆ་ས་ནོར་འདུག། དཔེར་ན་ཁམས་ཞེས་པ་དེ་ཟི་ཁྲོན་ཁོངས་སུ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་བྲིས་པ་དེ་ནོར་བ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་ཡོངས་དང་ནག་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་རྣམས་ཁམས་རེད་ལ།་་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནང་གི་ཡུལ་ཤུལ་ས་ཁུལ་ཡང་ཁམས་རེད།
བོད་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ནང་གི་མཐོ་སྒང་ཡིན་ཞིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བྱང་ངོས་སུ་གནས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་ད་དུང་རྒྱ་རིགས་དང་ཧུད་རིགས་མང་པོའི་གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་བྱེད་སའི་གནས་ཡང་རེད་།
བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་ཤོས་གི་ས་ཆ་ཞིག་དང་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་༤༩༠༠ལྷག་ཡོད་པ་རེད། ས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོའང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།
ནང་དོན།
- ༡ མིང་འབྱུང་ཚུལ།
- ༢ སྐད་རིགས།
- ༣ ས་ཁམས།
- ༤ ལོ་རྒྱུས།
- ༥ མི་འབོར།
- ༦ དཔལ་འབྱོར།
- ༧ ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ།
- ༨ རིག་གནས།
- ༩ པར་རིས་བར་འཁྱམས།
- ༡༠ ད་དུང་གཟིགས།
- ༡༡ ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
རང་རེའི་ཡུལ་འདི་ལ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ཞིང་མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་ནི་དེ་ལ་ཤོད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་བོན་ཡུལ་འདིར་ཐོན་སྐྱེདགཅོ་བོ་འབྲོག་ལས་ཡིན་སྟབས། འབྲོག་པ་རྣམས་ནི་ལུང་པ་རེར་དུད་ཁྱིམ་རེ་བྱས་ནས་སྡོད་པ་ལས་གྲོང་ཚོ་འམ་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་ནས་སྡོད་ཐབས་མེད་པས་ན་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེའི་བར་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ཀི་བརྒྱབ་པའམ་ཡང་ན་སྐད་ཆེན་པོ་འབོད་དགོས་པས་ན་འབོད། བོད་ཅེས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཟེར། དེ་ལྟར་བསམ་ན་བོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་མི་རིགས་གཞན་གིས་ཚུར་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་སྣང་ཡང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་རང་རིགས་ལ་བོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ཉུང་ལ། རྒྱ་གར་བས་རང་རིགས་ལ་བྷོ་ཊ་ཞེས་འབོད་ཀྱང་དེ་ནི་བོད་ཅེས་པ་སྒྲ་གྲགས་པར་ཀློག་པའི་དབང་གིས་བོད། བྷོད། བྷོ་ཊ་ཞེས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་སོ། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་རུ་པ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་བཅས་པ་གཡུལ་ཕམ་ནས་བུ་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་བཞུགས་སྟེ་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་པ་ལས་དེའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་གངས་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་འཕེལ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་ཤུག་རྐྱེན་འོག་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་སྨོས་ཅི། གཞན་ཡང་རིག་པས་བསམ་ནའང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་མ་ཟད་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ཡང་ཐོན་པའི་དུས་ན། བོད་ཡུལ་དུ་ད་དུང་ཡང་མིའི་འགྲོ་བ་མི་འབྱུང་བ་ནི་བཞད་གད་ཙམ་ལས་མི་འདའ་ཏེ། འགོས་ལོ་རྩ་བ་སོགས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་དུ་མའི་བཞེད་པ་དང་འགལ་ལ། དེང་སྐབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོགས་ཞིབ་པའི་ཚོད་བགམ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་《དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི་》ནང་བོད་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའང་མེད་པའི་འདོད་རྒྱལ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། གཉའ་ཁྲི་སོགས་ལ་འོད་དེ་དང་སྤུ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གནའ་བོའི་དུས་བོད་ཡུལ་འདི་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་པར་འགྱུར་བ་བཅས་ཀྱི་བཞེད་པ་གསུམ་ཙམ་གསུངས་ཡོད། དེ་ལས་སྤྱིར་བ་མི་རིགས་ཤིག་གི་མིང་འདོད་རྒྱལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཉུང་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་མཚན་གདུང་རྒྱུད་པྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་འདི་ལངས་ཐེ་ཚོམ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མངང་མཛད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན༽ལས། བདུན་པ་མ་སངས་རུས་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོད་ཁམས་ཉ་དྲུག་ཟེར། ཞེས་དང་། ༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་༽ལས་བདུན་པ་མ་སངས་རུས་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ།ཡུལ་གྱི་མིང་ནི་བོད་ཁམས་གཡང་དྲུག་ཟེར། ཞེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་༼ཆོས་འབྱུང་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་༽དང་༼ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་༽སོགས་ཆོས་འབྱུང་ཀུན་དུ་བོད་ཁམས་གཡང་དྲུག་དང་བོད་ཁམས་གཡའ་དྲུག་བོད་ཁམས་ཉ་དྲུག་ཅེས་གཡཱ་དྲུག་དང་། གཡང་དྲུག ཉ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་འབོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བོད་ཁམས་ཞེས་པ་ཆོས་འབྱུང་སོ་སོ་གཅིག་མཐུན་དུ་འདུག་པས་ན་བོད་ཅེས་པའི་འབོད་སྲོལ་འདི་གཉའ་ཁྲིའི་གོང་ནས་ཡོད་དམ་སྙམ། ཡང་༼ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་༽ལྷ་རི་གྱང་མཐོར་གཤེགས་ནས་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ཡང་དགུའ་དྲུང་དྲུང་། ཤིང་སྡོང་པོ་ཡང་བང་ཐང་ཐང་། ཆབ་ལུ་མ་ཡང་དངོ་སིལ་སིལ། གོར་ཕ་བོང་ཡང་མཉེད་ཁྲུང་ཁྲུང་གིས་ཕྱལ་འཚལ་ལོ། གནམ་མཐའ་འོག་གི་རྗེ་བོ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གནམ་གྱི་དབུས། སའི་དཀྱིལ། གླིང་གི་སྤྱི་བོ། གངས་ཀྱི་རྭ་བ། ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་མགོ མྱི་དཔའ་རུ་སྐྱེས། རྟ་འགྱོགས་སུ་འཕེལ་བའི་ཡུལ། བོད་གཡག་དྲུག་གི་རྗེར་གཤེགས་སོ།" ཞེས་ལ་བརྟགས་ནའང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་ནས་ཡུལ་ཡར་ལུང་འདའི་ཕྱོགས་ན་བོད་ཅེས་འབོད་སྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་འོ།
གཞན་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཁག་ནང་རྒྱལ་པོའི་མིང་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ་མང་ཡང་བོད་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་མིང་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་ངམ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་སྙམ་མོ། གཞན་སྔོན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་འདིར་བསམ་གཞིགས་ཞིག་བྱས་ཚེ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་"དེ་ནི་ངེས་པར་བཞད་གད་སྲོང་བའི་གཏམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་ཡད་ཆོད་ན་འདི་ཡུལ་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས། ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ལ། དེར་མ་ཟད་གནའི་ཐ་སྙད་དུ་རྗེས་འཇུག་ན་ད་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། བཙན་པོ་དང་བཙད་པོ། ཆུན་པོ་དང་ཆུད་པོ་སོགས་རེས་མོས་སུ་བྲིས་པ་བཞིན་བོན་བང་བོད་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྗེས་སྲིད་པས་སོ། སོག་ཡུལ་འགར་བོན་ལུགས་བྱེད་པ་དག་ལ་བོད་དམ་བོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཆགས་འདུག "ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཁོ་བོའི་བསམ་པར་ཡང་མིང་འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ལས་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པའམ། ཡང་ན་ས་མིང་དག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། གལ་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་དག་ལས་ས་མིང་དུ་ཐོགས་ཚེ་བོན་ཞེས་པ་འདིའི་གོ་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ༼དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་༽ལས་"བོན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་དང་། གདོད་མའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་ནས་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་བོན་ལུགས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ།"ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཡང་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས། བོན་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་སོགསབྱུང་། གལ་ཏེ་བོད་འདི་བོན་ཞེས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཚེ་བོན་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིན་པ་དང་བོད་སྐད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ།
གཞན་མཐོ་བོད་དང་། ཐུ་སྦོའོ། སྟོད་བོད། ཏི་པད་ཞེས་པ་སོགས་ནི་བོད་ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་རྗེས་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཡིན་ཞིང་། དེང་བོད་ཡུལ་འདིར་མཐོ་བོད་དུ་འབོད་པས་དེ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་ཟུར་ཆགས་ནས་ཐང་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་འདིར་ཐུ་སྦོའོ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། དབྱིན་ཇི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་མང་པོས་ཏི་པད་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། གཞན་གངས་ཅན་དང་གངས་ལྗོངས་ཞེས་པ་སོགས་ནི་དུས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་པ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་སོ། གཞན་བོད་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོའི་མིང་ལས་ཆེས་མང་བ་ནི་རུས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་སྟེ་དཔེར་ན། གདོང་གི་རུས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ས་མིང་གཅན་ཚ་དང་། གཤེན་ཚ། རྒྱ་ཚ། ཆོས་ཤུལ། ཆུ་ཤུལ། སྤ་ཚབ་སོགས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ལ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་སྟེ་དཔེར་ན། མངའ་རིས་དང་། ཨ་མདོ། ཁམས། དབུས། གཙང་སོགས་པ་ལྟབུ་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་། འདོད་རྒྱལ་གྱིས་བཏགས་པ་ནི་རི་མིང་ཙམ་ལས་ཡུལ་གྱི་མིང་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་བཏགས་པ་ནི་སྤྱིར་ཉུང་ཙམ་སྣང་ངོ་།
སྐད་རིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ནི་བོད་སྐད་ཡིན། དེར་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བོད་ཡིག་ཐོག་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ཆོལ་གསུམ་བོད་མི་ཚང་མས་གོ་བ་གཅིག་ཏུ་བླངས་པ་ལས། དོན་འཁྲུལ་བའི་གཞི་གང་ཡང་མེད། སྐད་གདངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི།
དབུས་གཙང་སྐད།→ དབུས་སྐད། གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས། གཙང་སྐད། གཞིས་ཀ་རྩེ། ཤར་པའི་སྐད། གཉའ་ནང་རྫོང་འགྲམ། འབའ་སུམ་སྐད། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་ཞོ་ཁ་སོགས།
ཁམས་ཀྱི་སྐད།→ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། ཆབ་མདོ། སྡེ་དགེ། དཀར་མཛེས། ལི་ཐང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། བདེ་ཆེན་ཁུལ། མུ་ལི་རྫོང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། དགེ་རྩེ། ཤན་རྩ། ཨ་མདོ་རྫོང་། ནག་ཆུ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ། ཅོ་ནེའི་སྐད། ཅོ་ནེ་རྫོང་། འབྲུག་ཆུའི་སྐད། འབྲུག་ཆུ་རྫོང་།
ཨ་མདོའི་སྐད།→ འབྲོག་སྐད། ཀུན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཁུལ་ཡོངས་དང་ཟུང་ཆུ། མཛོད་དགེ རོང་སྐད། གྲོ་ཚང་། ཧྭ་ལུང་། ཞུན་ཧྭ། རོང་མ་འབྲོག་གི་སྐད། རེབ་གོང། བསང་ཆུ། རྟའུ་སྐད། རྟའུ་རྫོང་སོགས།
ས་ཁམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་”འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེ”ཞེས་འབོད། དེ་ལྟར་འབོད་དོན་ནི། རང་རེའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་ཡོད་པས་ཡིན་ཏེ།བོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ནི་མི་ཊར་4900ཡིན། བོད་ལ་མཚོན་ན་འདི་ ནི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ཡིན་ནའང །རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ནང་ས་བབ་དང་རི་རྒྱུད་མཐོ་ཤོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ལས་དམའ་བ་ཡོད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ནི་ལྷ་ས་ཡིན་ལ།ལྷ་ས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་པའི་རྒྱལ་སའམ་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གྲོ ང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཨང་གཉིས་པ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན།བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲ ང་གི་ སྲི ད་དབང་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་དབུས་གཙང་དང་།མདོ་སྟོད།མདོ་སྨད་བཅས་བོད་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ རྫོགས་གཏོགས་པ་དང་།དེའི་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་ལ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ2.5ཡོད།དེ་ནི་ཧྥ་རན་སེའི་ས་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་བཞིས་ཆེ་བ་དང།འཇར་པན་གྱི་ས་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ ན་ལྡབ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆེ་བ་ཡོད།བོད་ས་ཡོངས་ཀྱིས་ཡུ་རོབ་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་གྱི་1/4 ལྷག་ཟིན་གྱི་ཡོད།བོད་ ཁྱོན་ཡོ ངས་ ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་6ལྷག་ལས་མེད།དེར་བརྟེན་བོད་ནི་མི་འབོར་ཉུང་ལ་ས་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའང་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།་་་་་་་
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་འབོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་མི་འབོར་དང་བོད་ཀྱི་གནས་བབ།
བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་འཛིན་ཚུལ་དང་བོད་ཀྱི་མི་འབོར། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱེད་བདེ་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་བསྡུ་རུག་བྱེད་བདེ་བའི་ཆེད་དུ། བོད་དེ་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ཁག་ལྔ་ལ་བགོས་ཡོད། ལྗོངས་ཞིང་ཆེན་ལྔ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། སུ་ཁྲན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། ཡུ་ནན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ་བཅས་རེད། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྫོང་ཁག་༡༤༩ལ་བགོས་ཡོད། བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་༦་ཡོད་ལ། བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཆ་ནས་སམ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བརྩིས་ན་བོད་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་༡༡་ཡོད། དེ་ནི་ལ་དྭགས་དང་། མོན། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག། པ་ཁུ་སིན་ཐན་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ས་ཡ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་དག་སྡོམ་ནས་ཡིན། རྒྱ་ནག་ལ་མི་འབོར་དུང་ཕྱི་༡༢་ཡོད། བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༡༠༩་ཆ་ཡི་༡་ཙམ་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། 1/109 ཧི་མ་ལའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ནས་བརྩིས་ན་བརྒྱ་ཆ་༡༠༩་ཆ་ཡི་༢་ཙམ་ཟིན། 2/109འཛམ་གླིང་མི་འབོར་འདུས་ཚད་དེ་སྟོང་རྨིད་གྲུབ་བཞི་རེ་ལ་མི་གྲངས་༣༩རེ་ཡིན་ལ། བོད་དུ་སྟོང་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ལ་བོད་མི་གྲངས་༤་རེ་ལས་སྡོད་མི་དགོས་ཀྱང་། རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རྟེན་སྟོང་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ལ་མི་གྲངས་༥༠༠་ནས་༦༠༠ཟིན་ཡོད།འཛམ་གླིང་ལ་མི་འབོར་དུང་ཕྱི་༦༠་ཡོད་པའི་དབང་དུ་གཏོང་ན་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱི་འཛམ་གླིང་མི་འབོར་གྱི་སྟོང་ཆ་གཅིག་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། 1/1000 ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ནས་བརྩིས་ན་2/1000སྟོང་ཆའི་གཉིས་ཟིན་གྱིན་ཡོད།རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གྱི་གཞི་གྲངས་ཆེ་བ་དང་འཕར་ཚད་མགྱོགས་པོ་ཡོད་སྟབས་གསར་འཕར་བྱུང་བའི་མི་གྲངས་དེ་ཚོའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཆེད་ལོ་རེ་ལ་དགོས་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་། རས་ཆ། སྡོད་གནས། སྒྲིག་ཆས། ལ་སོགས་པ་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་བོད་དང་ཤིང་ཅང་། སོག་པོ་སོགས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་དང་འཁོར་ཡུག་བཅས་ཚང་མའི་ཁུར་པོ་ལྕི་རུ་ཕྱིན་ཡོད། འདི་ནི་བོད་ཤིང་ཅང་། སོག་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཀ་གསོ་དགོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།
དཔལ་འབྱོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཞིང་ལས་སྔོན་ཐོན་ཡིན་ཡང་རྨོ་རྐོ་སོ་ནམ་འོས་པའི་ས་ཆར་ཚོས་འཛིན་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་གསོ་བ་རེད། དཔེར་ན་ལུག་དང་། [[བ་ཕྱུགས་] ]ར་ རྔ་མོང་ གཡག་ མཛོ་ རྟ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། སྟོན་ཏོག་གཙོ་བོ་ནས་དང་། གྲོ་ བྲ་བོ་ གྲོ་ནག་ [[ཞོ་ཁོག་] ]ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ སྔོ་ཚལ་སོགས་ཡོད་པ་རེད་ དེང་སྐབས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་དོ་ཁུར་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་རྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གི་ལས་གནས་དེའང་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོར་རྒྱུར་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། དབང་འཛིན་ལས་འཁུངས་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གི་ལས་གནས་དེ་ཁྱབ་དལ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་བར་ལ་དར་པའི་ཚོང་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་གཞུང་ལམ་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་གཞུང་ལམ་རེ་འགའ་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཇ་ཚོང་དང་། དར་ཚོང་། རྟ་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་དེ་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་གཉིས་པོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་བོད་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་ལའང“ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”ཞེས་ཐོགས་པ་རེད། དེ་ལའང་སི་ཁྲོན་ནས་བོད་བར་ཆགས་པའི“ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”གཅིག་དང་། ཡུན་ནན་ནས་བོད་བར་ཆགས་པའི“ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”གཅིག་ཡོད། སི་ཁྲོན་གཡག་རྔ་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་ལམ་བུར“ཁྲོན་བོད་ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”དང་། ཡུན་ནན་ཞི་ཧྲོང་པན་ན་དང་སི་མའོ་ནས་ཐོན་པའི་ཇ་རིལ་དག་ཏ་ལི་རུ་བསྡུ་རུབ་བྱས་རྗེས།ས་དམ་དང་། རྒྱལ་ཐང་། བདེ་ཆེན་ལ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་སྤང་མདའ་དང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ། ལྷ་ས། རྒྱལ་རྩེ། གཞིས་རྩེ། མངའ་རིས་སོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་ལམ་བུར“ཡུན་བོད་ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”ཟེར་བ་རེད།
ས་སྐྱའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་གསར་དུ་གཏོད་ནས་ས་ཚིགས་དུ་མ་བཙུགས། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་བོད་འདྲེས་མཚམས་ནས་ལྷ་ས་བར་ལ་ས་ཚིགས་ཆེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བཙུགས་ཡོད་སྐད་འདུག མདོ་ཁམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཁོ་ནའི་མངའ་འོག་ས་ཚིགས་དགུ་བཙུགས་ཡོད། ས་ཚིགས་ཆེ་བ་རེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ད་དུང་ས་ཚིགས་ཆུང་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ས་ཚིགས་ཁུལ་གྱི་མི་སེར་རྣམ་པས་ཁྲལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ས་ཚིགས་ཆེ་བའི་མངའ་ཞབས་ལ་དུད་ཁྱིམ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང་། ཆུང་བའི་མངའ་ཞབས་ལ་དུད་ཁྱིམ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད།
ཕག་གྲུའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་མུ་མཐུད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད།ཕག་གྲུའི་སྐབས་སུ་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་ཐང་བཟུང་བ་དང་། ཡུན་ནན་གྱི་ཚོང་པས་ལོ་ལྟར་ས་དམ་དང་། ཧེ་ཆིང་། ཏ་ལི། ཕུའུ་ཨེར་བཅས་ནས་ཇ་དང་བྱེ་མ་ཀ་ར། ཟངས་ཆས། འབྲུ་རིགས། ཞོར་ཟས་བཅས་རྒྱལ་ཐང་དང། ཁམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས། ཚྭ་ཁ་རོང་སོགས་ལ་དྲངས་ནས་ས་ཁུལ་དེ་གའི་བལ་དང་མར་སྤོས་སྣམ་བུ། དེ་བཞིན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། གླ་རྩི་སོགས་དང་བརྗེ་རེས་བྱས་པས་སྐབས་དེར་རྒྱ་བོད་ཉོ་ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༤༠༧ལོར་རྒྱ་ནག་གོང་མས་ཁམས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་སོ་སོ་དང་བླ་མ་ཆེ་གྲས་རྣམས་ལ་སྔར་གྱི་ས་ཚིགས་རྣམས་བསྐྱར་བཟོ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། གཡག་རྔ་ནས་དབུས་གཙང་བར་གྱི་ས་ཚིགས་འཛུགས་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་བས། མཐར་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་ནས་དབུས་གཙང་ལ་འགྲོ་སའི་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་བྱང་མ་གཅིག་དང་ལྷོ་མ་གཅིག་ཆགས་པ་རེད། ལྷོ་བྱང་གི་ལམ་བུ་དེ་དུས་ཆབ་མདོའི་རྒྱུད་ལ་ས་ཚིགས་གལ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད།
མཉྫུ་གོང་མའི་དུས་སུ་ཉིན་གཅིག་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཐང་དུ་ཚོང་འདུས་བཙུགས་ཆོག་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དེར་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཐང་དེ་ཡུན་ནན་དང་བོད་ཀྱི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་གནས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། མཉྫུ་གོང་མས་སྐབས་དེའི་ས་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་དང་མི་འབོར། དུད་ཚང་གི་ཁ་གྲངས། ས་བབ་བཅས་ཞིབ་བཤེར་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཟི་ལིང་ནས་ཡུལ་ཤུལ་དང་ཆབ་མདོ་བརྒྱུད་ལྷ་སར་བསྐྱོད་སའི་ཡིག
རིག་གནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། བོད་རིགས་ཚོའི་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད། ནང་ཆོས་ནི་བོད་ཅིག་པོར་དར་བ་མ་ཡིན་པར་སོག་ཡུལ་དང་ཀྲུང་གོའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་འཁྱབ་ཡོད།
ནང་ཆོས་ལ་དངྱེ་ན་བཞི་སྟེ་དགེ་ལུགས་པ་དང་བཀའ་རྒྱུད་ རྙིང་མ་ ས་སྐྱ་པ་བཅས་ཡོད།
བོན།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོན་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབས་ཀྱིས་གསར་བསྟོད་བྱས་པ་ཅིག་ཡིན།༢༥བར་གྱི་སྟེང་གཉིས་དེ་གང་ཡིན། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ།། ༢༦གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོན་དར་བ་རེད་དམ་བསྣུབས་པ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ཅི། བོན་བསྣུབས་པ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ནི་བོན་གཤེན་དག་གི་མངའ་ཐང་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་ཐད་ཀར་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་པས་སོ། ༢༧གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སུས་བཀྲོངས་པ་རེད།ཅིའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་འདི་ཡིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པས།འབངས་ལོ་ངམ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་དཔྲལ་བ་ལ་མདའ་འཕངས་ནས་བཀྲོངས་སོ། ༢༧གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ལ་བུ་དུ་བྱུང་།དེ་དག་ལས་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་དེ་སུ་རེད། བྱ་ཁྲི་དང་།ཤ་ཁྲི།ཉ་ཁྲི་བཅས་བྱུང་།དེ་ལས་སྲས་བྱ་ཁྲི་དེ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ།། ༢༨བློན་པོ་ལོ་ངམ་བསད་མཁན་སུ་རེད། བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་བསད་པ་རེད། ༢༩བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དང་།ཁྲབ་ཀྱི་ཐོག་མ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་དུས་སུ་བྱུང་། རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་པ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་ངོ་།། ༣༠ཅིའི་ཕྱིར་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཟེར། ཡུམ་གྱི་ལྷ་ལ་དམོན་བོར་བས་ནམ་མཁའ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བས་བྱ་ཁྲིའི་མཚན་ལ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཟེར་རོ།། ༣༡ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཞིག་་གི་དུས་སུ་བརྩིགས། པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་བརྩིགས་སོ། ༣༢བོད་ཀྱི་མཛངས་མི་བདུན་ལས་དང་པོའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར། མཛངས་མི་དང་པོའི་མིང་ལ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་ཞུའོ།། ༣༣རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཅི་བྱས། མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཤིང་སྲེག་སོལ་བ་བྱུང་།དེ་ཡིས་རྡོ་བཞུགས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བྱུང་།ཤིང་ལ་མིག་ཕུག་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས།ས་ཞིང་བརྐོས་ནས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས།རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས་སྤང་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས།བརྒལ་བའི་མི་ཐར་ཆུ་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས། ༣༤རུ་ལས་སྐྱེས་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་བློན་པོ་ཡིན། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱི་བློན་པོ་ཡིན། ༣༤བར་གྱི་སྟེང་གཉིས་ཀྱི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ། གཡའ་དང་རྫ་ལ་བཏབ། ༣༥ས་ཡི་ལེགས་དྲུག་དེ་གང་གང་ཡིན། ཨེ་ཤོ་ལེགས་དང་།དེ་ཤོ་ལེགས།ཐི་ཤོ་ལེགས།གུ་རུ་ལེགས།འབྲོང་ཞི་ལེགས།ཨི་ཤོ་ལེགས་བཅས་སོ། ༣༦མཛངས་མི་གཉིས་པའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར། ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་ཟེར།དེ་ནི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་བུ་ཡིན། ༣༧མཛངས་མི་གཉིས་པས་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་སྐབས་བྱུང་། ཨེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་། ༣༨མཛངས་མི་གཉིས་པས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཅི་བྱས། མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཞིང་ལ་དོར་ཁ་བརྩིས།འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས།མདའ་ལ་ཆུ་མ་རྨོ་བ་འདི་ནས་བྱུང་། ༣༩ས་ཡི་ལྡེ་བརྒྱད་དེ་གང་གང་ཡིན། ས་ནམ་ཟིན་ལྡེ།ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན།སེ་སྣོལ་ནམ་ལྡེ།སེ་སྣོལ་བོ་ལྡེ།ལྡེ་སྣོལ་ནམ།ལྡེ་ནམ་པོ།ལྡེ་རྒྱལ་པོ།ལྡེ་སྤྲིན་བཙན་བཅས་སོ། ༤༠ལྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ། ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བཏབ། ༤༡ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འོག་གི་བཙན་ལྔ་ལ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་གང་གང་རེད། རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལོང་བཙན།ཁྲི་བཙན་ནམ།ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན།ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན།ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་བཅས་ལགས། ༤༢གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་བར་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རིང་ཆབ་སྲིད་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱངས། བོན་སྒྲུང་ལྡེའུ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་། ༤༣རྒྱལ་པོ་གང་གི་རིང་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས། ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་གྱི་དུས་སུ་དམ་ཆོས་དབུ་བརྙེསསོ། ༤༤གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པ་དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས། སྐུའི་རྟེན་རིགས་ལྔའི་ལུགས་ཚར་གཅིག གསུང་གི་རྟེན་དུ་དཔང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་མ་དང་གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད།ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་ལྔ་བ་བཅས་སོ། ༤༥གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པ་བོད་ལ་དྲངས་ཡོང་མཁན་སུ་ཡིན། པཎྡི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་ལོ་ཙྭ་བ་ལི་ཐེ་སི་གཉིས་ཀྱིས་དྲངས་ཡོང་བའོ།། ༤༦ཐོག་མར་བོད་ལ་དར་བའི་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་གང་གི་ལུགས་ཡིན།། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་ཡིན། ༤༧བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིགས་པས་ནད་བཅོས་ཐབས་གཙོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན། གཏར་སྲེག་བྱུག་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའོ། ༤༨བཙན་ལྔའི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ། བཙན་ལྔའི་བང་སོ་འཆིང་ཡུལ་དར་ཐང་དུ་བཏབ།བང་སོའི་དབྱིབས་ནི་ས་ཕུང་སྦྲ་འདྲ་ཡོད་ཟེར། ༤༩ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་བཞུགས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རེའུ་མིག་ལྟར་ན།སྤྱི་ལོ་༢༥༤ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་༣༧བར་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བཞུགས་སོ། ༥༠ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་གྱི་བླ་སྨན་པ་དེའི་མཚན་ལ་གང་གསོལ། སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག་ཅན་ཞེས་ཞུ་ལ།ཁོང་གིས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་དང་ཁྲི་གཉན་གཟུངས་བཙན་གཉིས་ཀྱི་བླ་སྨན་པ་མཛད་ཅིང་།བོད་དུ་བླ་སྨན་འཛུགས་པའི་སྲོལ་དེ་ནས་དར་རོ། ༥༡བོད་གཅིག་གྱུར་བཟོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་འགོ་རྩོམ། བོད་རྒྱལ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འགོ་རྩོམ། ༥༢སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་ཅི་ཙམ་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས། རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཆ་གཉིས་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས་སོ།།
༥༣མཛངས་མི་གསུམ་པ་དེ་སུ་ཡིན། ཁྲི་དོ་རི་སྣང་ཞེས་པ་དེ་ལགས། ༥༤མཛངས་མི་བདུན་གྱི་གསུམ་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་བྱུང་། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་ངོ་། ༥༥ཁྲི་དོ་རི་སྣང་མཛངས་བློན་དུ་འཇོག་པའི་བྱས་རྗེས་གང་། བྲེ་ཕུལ་སྲང་བཅོས་འབྲུ་མར་ཚད་ཀྱིས་བཅལ།།དགའ་གཉིས་ཚོང་བྱས་མཐུན་གཉིས་ལ་ལུང་བསྡེབས། ༥༦རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་ཚོང་ལས་ཐོག་མ་དར་བ་ཡིན། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚོང་ལས་ཐོག་མ་དརབ་ཡིན། ༥༧བྱང་ནས་ཚྭ་ཁ་རྙེད།བྱང་ཚྭ་ལྷོ་རུ་འདྲེན་པའི་སྲོལ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུའི་རིང་ལ་བྱུང་། གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་། ༥༨བོད་རྒྱལ་ཉེར་དགུ་པ་དང་སུམ་ཅུ་པ།སོ་ཅིག་པ་བཅས་སོ་སོར་གང་དག་ཡིན། རིམ་བཞིན་ཁྲི་གཉན་གཟུངས་བཙན་དང་།འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ།སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་བཅས་སོ།། ༥༩སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཞེས་ཐོགས་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ཁོང་ནི་འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ་དང་བཙུན་མོ་མཆིམས་བཟའ་ཀླུ་རྒྱལ་ངན་བུ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་དམུས་ལོང་དཀོན་པ་བཀྲ་ཞེས་དེ་ཡིན་ལ།ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ཆེངས་བཞིན་འ་ཞའི་ཡུལ་གྱི་སྨན་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱས་པས་མིག་ཕྱེ་སྐབས་སྐྱིད་ཤོད་སྟག་མོ་རི་ལ་རི་དྭགས་གཉན་འགྲོ་བ་གཟིགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་མཚན་ཡང་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་གསོལ་ལོ།
བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས།[རྩོམ་སྒྲིག]
http://www.reverbnation.com/play_now/song_10633861
བོད་ཀྱི་ཆས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་ཞེ་ས།[རྩོམ་སྒྲིག]
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དགོན་སྡེ་ཁག་དང་མནའ་ཤུལ་ཁག་གི་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་རེའུ་མིག
ཀ་ཐོག་དགོན།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དཔལ་ཡུལ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གཅུང་པོ་ཀ་དམ་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས་བཏབ། 嘎妥寺.四川省甘孜藏族自治州白玉县境一宁玛派寺庙名.原为十二世纪中帕摩竹巴之弟噶-当巴德协所倡建.
ཀརྣི་སྒོ་བཞིའི་མཆོད་རྟེན།
ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་རྒྱུད་ཁྲོམ་ལམ་དུ་སྔར་ཡོད་མཆོད་རྟེན་སྒོ་བཞི་མའི་མིང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༣༦༨ གོང་ལ་བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་ཡུན་རིང་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས། 噶尼果希.拉萨大昭寺北街一座四门塔名.相传公元1368 年前,藏传佛教证士唐东杰波曾在此处长期修行.
ཀུན་བདེ་གླིང་།
ལྷ་སའི་རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་སྟག་ལོར་ཕྱག་བཏབ་པའི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་བདག་པོ་རྟ་ཚག་ནོ་མིན་ཧན་ནམ། རྗེ་དྲུང་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཞེས་པའི་གོ་མིང་འཛིན་པའི་སྐྱེ་ཕྲེང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་གོང་མ་ཆན་ལུང་དང་། ཀྭང་ཞུའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཐེངས་གཉིས་བྱས་ཡོད་འདུག 卫藏永安寺,功德林寺.公元1794 清乾隆59年建,在拉萨布达拉宫西南角.清乾隆和光绪两代,
ཀོང་པོ་བུ་ཆུ།
ལྷ་ཁང་ཞིག བོད་ཀྱི་ས་གཞི་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་བ་འདྲ་བའི་ཁ་གནོན་དུ་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་འདུལ་བཞིའི་གྲས་ཤིག 工布布楚寺.西藏古代堪舆(kan yu )家说西藏地形象仰卧的罗刹女妖(luo cha nv yao).松赞干布时为镇压此妖,在其右膝(you xi )建立的镇节寺庙.
བཀའ་ཚལ་དགོན་པ།
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བཏབ་པའི་ལམ་གྲོ་གུང་དཀར་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག 噶采寺.藏史所载七世纪初,藏王松赞干布为镇压罗刹女右肩所倡建的一座古寺庙名.地在今西藏墨竹工卡县境内.
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ།
གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་ཆེན་ཞིག་སྟེ། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་ཡོས་ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། རྗེ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ནས་བཟུང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ཞིག 札什伦布寺.后藏最大的格鲁派寺庙,在日喀则郊区,公元1447 明正统十二年丁卯,第一代达赖喇嘛根敦珠所创建,自班禅洛桑却坚以后,即为历代班禅额尔德尼驻锡所. མུ་འགོད་་་་་་་་་་་་་་་་་་
བོད་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་བོད་རྒྱ་སྦྱན་ཤར་གྱི་རེའུ་མིག
ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ།
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞིག་སྟེ། ༡༩༥༣ ལོར་བཙུགས། དེའི་ཁོངས་སུ་ཞ་ཧོ་རྫོང་། རྨ་ཆུ་རྫོང་། ཀླུ་ཆུ་རྫོང་། ཅོ་ནེ་རྫོང་། ཐེ་བོ་རྫོང་། འབྲུག་ཆུ་རྫོང་། ལིན་ཐན་རྫོང་སྟེ་རྫོང་ཁག་བདུན་ཡོད་ཅིང་། བོད། རྒྱ། ཧུས། ས་ལར། སོག་པོ་སོགས་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཡོད། རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ས་དེ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན། 甘南藏族自治州.1953 年建立,位于甘肃南部.辖夏河,玛曲,碌曲,卓尼,迭部,舟曲,临潭等七县,居民有藏,汉,回,撒拉,蒙古等族.州人民政府驻合作市.
ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ།
- རྫོང་ཞིག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་ཡུལ་ཉང་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད། དེང་སྐབས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དེ་ང་ཕོད་ཟམ་ཁར་ཡོད། 工布江达.县名. 在西藏自治区工布尼洋河上游,县人民政府驻阿沛桥.
- གྲོང་ཞིག
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་ཡུལ་ཉང་ཆུ་དང་སྤྱི་མདའ་ཕྱོགས་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་གཉིས་འཛོམས་སའི་ལུང་པ་སུམ་མདོར་ཡོད། 太昭.工布江达一村名.在西藏自治区工布尼洋河和从金达流来的河水汇合处,旧为太昭县治. ཀླུ་ཆུ།
- རྫོང་ཞིག
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ནུབ་དང་ཀླུ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད། 碌曲.县名.在甘肃省甘南藏族自治州西部洮河上游.(2)རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ན་ཡོད། 洮河.黄河上游支流,在甘肃省西南部.
དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རང་སྐྱོང་ཁུལ།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཤིས་ཁམས་ཞིང་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཙུགས་ཤིང་། ༡༩༥༥ ལོར་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་བསྒྱུར། དེའི་ཁོངས་སུ་རྫོང་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ། ༡ དར་མདོ་རྫོང་། ༢ བྲག་མགོ་རྫོང་། ༣ དཀར་མཛེས་རྫོང་། ༤ ཉག་རོང་། ༥ དཔལ་ཡུལ་རྫོང་། ༦ སྡེ་དགེ་རྫོང་། ༧ སེར་ཤུལ། ༨ གསེར་ཐང་རྫོང་། ༩ ལྕགས་ཟམ་རྫོང་། ༡༠ རོང་བྲག་རྫོང་། ༡༡ བརྒྱད་ཟུར་རྫོང་། ༡༢ ཉག་ཆུ་རྫོང་། ༡༣ རྟའུ་རྫོང་། ༡༤ ལིང་ཐང་རྫོང་། ༡༥ ཕྲག་ཕྲེང་རྫོང་། ༡༦ འདབ་པ་རྫོང་། ༡༧ འབའ་ཐང་རྫོང་། ༡༨ སྡེ་རོང་རྫོང་བཅས་བཅོད་བརྒྱད་ཡོད། 甘孜藏族自治州. 地处四川省西部,1950年12月25日建立西康省藏族自治区,1955年改为甘孜藏族自治州.1 辖康定,2 炉霍,3甘孜,4新龙,5 白玉,6 德格,7 石渠,8 色达,9 泸定,10 丹巴,11 九龙,12 雅江,13 道孚,14 理塘,15 乡城,16 稻城,17 巴塘,18 得荣等十八县.自治州人民政府驻康定.
བཀྲ་ཤིས་གླིང་།
ས་ཆ་ཞིག སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་རྔ་བ་བོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ད་ལྟ་ལི་ཞན་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ཡིན། 扎西林.地名.在四川省阿坝藏族自治州南部.现为理县人民政府驻地.
རྐ་འབའ་སུམ་མདོ།
ས་མིང་ཞིག ད་ལྟ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་ཐུང་ཏེ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ཡུལ་ཡིན། 尕巴松都.地名.现为青海省海南藏族自治州同德县人民政府驻地. མུ་འགོད་་་་་་་་་་་རྒྱལ་མོ་པདྨ་བཀྲ་ཤིས་ནས།
ད་དུང་གཟིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།[རྩོམ་སྒྲིག]
- William Woodville Rockhill 1891 Tibet: A Geographical, Ethnographical, and Historical Sketch, Derived from Chinese Sources, Volume 1 From the 'JOURNAL OF THE ROYAL ASIATIC SOCIETY OF GREAT BRITAIN AND IRELAND'
- Henry Lansdell 1893 Chinese Central Asia: a ride to Little Tibet, Volume 1 S. Low, Marston, & Co.
- Susie Carson Rijnhart 1901 With the Tibetans in tent and temple: narrative of four years' residence on the Tibetan border, and of a journey into the far interior Oliphant, Anderson, & Ferrier


c: text/html

text:
ཇེ་དུ་ཀྲི་ཤི་ན་མུར་ཏི།
[[File:Jiddu Krishnamurti 01.jpg|right|thumb|250px|ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ།]
'རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ།(జిడ్డు కృష్ణ మూర్తి)ནི་(སྤྱི་ལོ་༡༨༩༥ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༡༢ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་བ་༢པའི་ཚེས་༡༧བར་བཞུགས།)ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཚད་མ་རིག་པ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་སྨྲ་མཁན་ཞིག་རེད།
ནང་དོན།
མི་ཚེ།[རྩོམ་སྒྲིག]
རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ། ---རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨཱན་དྷ་ར་མངའ་སྡེའི་(Anthara pradesh)མ་ད་ནཱ་པལ་ལིའི་(Mandanapalle)གྲོང་སྡེར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ཁོང་དང་ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཆུང་དུས་ནས་སྐབས་དེའི་ལྷ་ལམ་མཐུན་ཚོགས་(Theosophical Society)ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཌོག་ཊར་ཨན་ནེ་བྷེ་སཱན་ཊི་(Dr Annie Besant)ནས་བུ་ཚབ་ཏུ་ཉར། བྷེ་སཱན་ཊི་དང་རོགས་པ་གཞན་དག་གིས་རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་མཆོག་ནི་ལྷ་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ལྟར་གྱི་འཛམ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ངེས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ལ། ཡོངས་འགྱུར་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཉེར་བསྡོགས་སུ། ཤར་ཕྱོགས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་(The Order of the Star in the East)ཅེས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་ཤིང༌། དགུང་ལོ་ཆུང་བའི་རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་མཆོག་ནས་ཀྱང་དེའི་དབུ་ཁྲིད།
ཁོང་ནི་བསམ་བློ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གིས་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ། སེམས་གཙོ་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲགས་ཅན་རྩོམ་ཡིག་མང་པོ་སྤེལ་མྱོང་། ཁོང་གི་མི་ཚེས་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་བྱེ་བྲག་པ། ཡང་ན་ཆབ་སྲིད་བྱེ་བྲག་པ་དང་། ཚོགས་པ་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་ཁུངས་སུ་ཡང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་མྱོང་མེད་ལ། དེ་ནི་ཁོང་གིས་མི་དང་མིའི་བར་ལ་འགལ་ཟླ་བཟོ་བའི་གཏེ་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པས་རེད།
དེ་ཡང་། ཁོང་གི་ཇི་སྐད་དུ། འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ང་ཚོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། ང་ཚོས་རང་ཉིད་ནི་རྒྱ་གར་བ་དང་ཨ་རི་བ། ཨུ་རུ་སུ་བ། རྒྱ་མི་ལ་སོགས་ཡིན་ཞེས། རང་ཉིད་ཅིག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་སྙམ་པའི་མདོ་རྩ་བྲལ་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ཆབ་སྲིད་དང་ས་ཁོངས། རིགས་རུས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་བཅས་ཀྱིས་མཐར་གཏུགས་ན་འགྲོ་བ་མི་ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ལ་ཤ་འཁོན་དང་སྡང་སེམས་འབའ་ཞིག་བསྐྲུན་བཞིན་ཡོད།
ཁོང་གི་མི་ཚེ་མང་ཤོས་ལ་གཏམ་བཤད་དང་བཅར་འདྲི། ཁ་བརྡ། འབྲི་རྩོམ། བགྲོ་གླེང་། བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་བཏོན་ཡོད།
བདེན་པ་ནི་ལམ་བུ་དང་བྲལ་བའི་གནས་དེའོ།[རྩོམ་སྒྲིག]
༼ཤར་ཕྱོགས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཡོང་འགྱུར་གྱི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པར། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༡་གི་ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་ནི་ཚོགས་པ་དེ་ཡི་མགོ་གཙོ་ཡིན། དེ་ནས། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩་ཡི་ཟླ་༨་པའི་ཚེས་༢་ཀྱི་ཉིན་མོར་ཧོ་ལན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཨོ་མན་ནས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པའི་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་འཚོགས། ཉིན་མོ་དེར། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་ཡིས་ཚོགས་མི་༣༠༠༠་གི་མདུན་ནས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། གཤན་ན་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཆེན་དེར་བསྩལ་བའི་གསུང་བཤད་དེ་ཡིན།༽
དེ་རིང་ཞོགས་པར། ང་ཚོས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཐད་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བས། མི་མང་པོ་ཞིག་དགའ་ཡང་སྲིད་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་སྐྱོ་ཡང་སྲིད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ནི་དགའ་དགོས་པ་དང་སྐྱོ་དགོས་པའི་དོན་དག་ཅིག་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན། དེ་ནི་ངེས་པར་དུ་འཐོར་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་རང་གིས་གསལ་བཤད་བྱ་ངེས་ཡིན། ཁྱོད་རང་ཚོས་ཕལ་ཆེར་གདོན་འདྲེ་ཞིག་དང་ཁོའི་གྲོགས་པོ་གཉིས་ལམ་ཁ་ཞིག་ནས་སོང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་བརྗེད་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཞིག་གིས་མདུན་ནས་ཐང་གི་རྡོ་ཞིག་བླངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞིབ་ལྟ་ཞིག་བྱས་རྗེས། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁུག་མར་བཅུག་པ་དེ་མཐོང་རྗེས། གྲོགས་པས་གདོན་འདྲེ་དེ་ལ། མི་དེ་ཡིས་ཐང་ནས་ཅི་ཞིག་བཏུས་སོང་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གདོན་འདྲེ་དེ་ཡིས། ཁོས་ཐང་ནས་བདེན་པ་ཞིག་བཏུས་སོང་ཞེས་ལན་བཏབས། དེ་ནས། གྲོགས་པོ་དེ་ཡིས། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་མཚོན་ན་དོན་ངན་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་བཤད་པར། གདོན་འདྲེ་དེ་ཡིས། དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། ངས་ཁོ་ལ་བདེན་པ་སྒྲུགས་སུ་བཅུག་པ་ཡིན། ཞེས་ལན་བཏབས་པ་རེད།
ངས་བསམ་ན་བདེན་པ་ནི་ལམ་བུ་དང་བྲལ་བའི་གནས་དེའོ། ཁྱོད་རང་ལམ་ལུགས་དང་ཆོས་ལུགས། ཚོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བདེན་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་མི་ཐུབ། འདི་ནི་ང་རང་གི་ལངས་ཕྱོགས་ཏེ། ནམ་ཡང་ཁེར་ཚུགས་དང་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བདེན་པ་ལ་ངེས་ཅན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད། ལམ་ཁ་གང་རུང་ཞིག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་བདེན་པ་ཡི་ཉེ་སར་གཏན་ནས་བཅར་མི་ཐུབ། དེ་ནས། དེ་ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་གི་རྣམ་པར་བཀོད་མི་རུང་ལ། ཡང་ན། ཚོགས་པ་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མི་རྣམས་ངེས་ཅན་གྱི་ལམ་ཁ་གང་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་བའི་བཙན་ཚུགས་ཀྱང་བྱེད་མི་རུང་། ཐོག་མར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ཤེས་རྗེས། དད་འདུན་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་ཡོང་།
གང་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་མིན་དེ་ནི་མི་སྒེར་གྱི་དོན་དག་རྐྱང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་རྩ་འཛུགས་ཁྱོན་ནས་བྱེད་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དད་འདུན་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གསོན་ཤུགས་བྲལ་ཞིང་མཁྲེགས་རེངས་སུ་གྱུར་འགྲོ དེ་ནས། དེ་ནི་དད་པ་དང་ཆོས་ཚོགས། ཡང་ན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། མི་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་ཚུགས་ཀྱང་བྱེད་ཡོང་། འདི་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཚང་མས་བྱེད་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དང་། བྱེད་ན་འདོད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། སྐབས་འཚོལ་གྱི་བདེ་སྣང་ཁོ་ན་ལ་དང་དོད་བྱེད་མཁན་དང་། གསོན་ཤུགས་བྲལ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་ནི་ཕྲ་ཞིང་དོག་པོ་ཞིག་དང་རྩེད་མོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བཟོས་འགྲོ བདེན་པ་ནི་ཉམས་དམས་སུ་མི་འགྲོ་བ་མ་ཟད། མི་སྒེར་རེ་རེ་ནས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གིས་དེ་མཐོར་འདེགས་བྱེད་དགོས། ཁྱོད་ཀྱིས་རི་བོའི་རྩེ་མོ་དེ་དམའ་མོ་ལུང་མཐིལ་ལ་སྤོར་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ཁྱོད་རང་རི་རྩེ་རུ་སླེབས་འདོད་ན། ཁྱོད་རང་ངེས་པར་དུ་ལུང་བ་ལ་བརྒྱུད་དགོས་ཤིང་གཡང་གཟར་ནས་འཛེགས་དགོས། ད་དུང་། གཡང་ལ་ཟགས་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་དེར་ཡང་འཇིགས་ཤིང་ཞུམ་མི་རུང་ངོ་།
དེ་ནི་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་འོས་པའི་ང་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་དེ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ནས་ཚོགས་པ་གཞན་པ་ཞིག་ཀྱང་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྲིད་ཅིང་། ཁྱོད་རང་མུ་མཐུད་ནས་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཏེ། བདེན་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱང་བྱེད་སྲིད། ང་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ནང་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་ཡང་གཏོགས་ན་མི་འདོད། རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ཚོས་དེ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག དེ་ནས། དཔེར་ཆ་བཞག་ན། ང་རང་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལོན་ཏྲོན་ལ་འབྱོར་བ་དེ་ནི། གཞན་དང་ཧ་ཅང་མི་མཚུངས་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་དང་། དེ་ནི་གློག་འཕྲིན་དང་ཡིག་སྐྱེལ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་མཚུངས་རེད། དེ་ནས། ང་རང་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ཡང་ན་རླངས་འཁོར་ཅིག་ལ་བསྡད་དེ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པའི་འཕྲུལ་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པས། ནང་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ཡང་བསྐྱར་ང་རང་གིས་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཀྱང་མི་ཡི་ནང་བསམ་བློ་ཡི་ཐད་ལ་ལམ་སྟོན་བྱེད་མི་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་ན་འདོད།
གལ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་ནི་ནང་བསམ་བློའི་ཐད་ལ་ལམ་སྟོན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། དེ་ནི་གཞན་བརྟེན་གྱི་འཁར་བ་ཞིག་དང་། ཉམས་རྒུད། འཆང་བ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་མ་ཟད། ད་དུང་། དེ་ཡིས་ཁྱོད་རང་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་གེགག་བྱེད་ཡོང་ཞིང་། གཞན་ན་མེད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་གཤིས་སྐྱོང་བར་ཡང་གེགག་བྱེད་ཡོང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་གཤིས་དེ་ནི། རང་ངོས་ནས་རྟག་ཅིང་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་གསར་རྟོགས་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ན་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ང་རང་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་མགོ་གཙོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་པ་དེ་ཡིན། ཐག་གཅོད་འདི་ནི་ང་རང་ལ་མི་གཞན་ཞིག་གིས་གོ་བསྐོན་བློ་འགུག་ཐེབས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ནོ།
དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་རང་ལ་འཁོར་དང་རྗེས་འབྲངས་བ་ཡོད་ན་འདོད་ཀྱི་མེད་པས་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ང་རང་གིས་ནན་ནན་བཅགས་བཅགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱེད་ངེས་ཡིན། ཁྱོད་རང་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་ནས་བཟུང་། ཁྱོད་རང་བདེན་པ་ཡི་རྗེས་སུ་སྙེག་པ་དེ་མཚམས་ཆད་པ་རེད། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ལ་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་གྱི་ཡོད་མེད་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད། གང་ལྟར། ང་རང་གིས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ནས་ལས་ཀ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ང་རང་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་ཉག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། མི་རྣམས་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་། མི་རྣམས་གཟེབ་དྲ་དང་ཞེད་སྣང་ལས་ཐར་བའམ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་ཚོགས་གསར་པ་ཡང་མི་འཚོལ་བ། ལྟ་གྲུབ་དང་གཞུང་ལུགས་གསར་པ་ཡང་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་ན་མི་འདོད་པ་དེ་ཡིན།
དེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ན་ཁྱོད་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་ཆ་ག་བ་ག་སར་བསྐྱོད་དེ་མཚམས་ཚུགས་མེད་པར་གསུང་བཤད་གནང་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ངེས་རེད། ང་རང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་ངེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ང་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་འཁོར་དང་རྗེས་འབྲངས་ཤིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མིན་ལ། དེ་བཞིན་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱེད་ན་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་མིན། (སྤྱིར་མི་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་ལས་རང་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཧ་ཅང་དགའ། ཁོ་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་དེ་ནི་ཇི་འདྲའི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་དང་ཆོ་མེད་དོན་མེད་ཞིག་དང་། ཅི་ཡང་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། ཁོ་ཚོ་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དགའ། ང་རང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་མེད་དོན་མེད་ཞིག་གི་ཐད་ལ་མི་རྣམས་སེམས་ཤུགས་སྤར་བར་མི་བྱེད་དོ།) ང་རང་ལ་དགེ་ཕྲུག་སོགས་ཅི་ཡང་མེད། ནང་བསམ་བློའི་ཆ་ནས་ཀྱང་མེད་ལ། ཕྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་མེད་དོ། རྒྱུ་ནོར་དང་བདེ་སྣང་ཅན་གྱི་འཚོ་བས་ང་ཡི་ཡིད་སེམས་འགུག་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ང་ཡི་བདེ་སྣང་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་ཞིག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བསམ་ཚེ། ང་རང་ཚོགས་པ་རུ་མི་བཅར་ལ། ཡང་ན། ཚ་རྨུགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཡང་མ་རེད། ངས་སྐད་ཆ་དྲང་མོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་ཚོགས་འདུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཚོག་ན་མི་འདོད།
གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་ང་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་སོང་། ཁོས་བསམ་པར་ང་རང་གིས་ཚོགས་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་འདི་ལྟར་ཐོར་བ་ནི་གཟི་བརྗིད་དང་རླབས་ཆེན་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་རེད་འདོད་ཀྱི་འདུག ཁོ་ལ་མཚོན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཡོང་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། འཚོ་བ་ཅི་ལྟར་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ལ་རྗེས་འཇུག་པ་མེད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ཅེས་བཤད་ཡོང་། ཡིན་ན་ཡང་། མི་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཞིག་གིས་ཉན་འདོད་ཡོད་པ་དང་། ཉན་དེ་འཚོ་འདོད་ཡོད་དེ། རྟག་བརྟན་ནམ་བདེན་པའི་གནས་དེར་བསྐྱོད་ཐུབ་ཚེ། ཡིད་སེམས་ཚིམས་སོང་བ་ཡིན།
གལ་ཏེ། ང་ལ་རྗེས་འཇུག་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཡོད་ན་ཡང་། སེམས་ན་གོ་རྟོགས་དང་སད་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་དེ་མེད་པར། སེམས་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་ཁེངས་ཏེ། གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞར་ཡང་མི་འཇུག་པ་མ་ཟད། གསར་བྱུང་མཐའ་དག་ཁོ་ཚོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྙིང་རུལ་དང་མཁྲེགས་རེངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེར་བསྟུན་ཅི་ཐུབ་དང་། སྦྱོར་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཚེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཕྲག་མང་པའི་རྗེས་འཇུག་གིས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ། ང་རང་གིས་བཤད་པ་རྣམས་རྣ་བར་མི་སྙན་པར་རྩུབ་ཤུགས་ཆེ་ཚེ། ཚང་མ་གོ་ནོར་མ་ཐེབས་རོགས། དེ་ནི་རང་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མིན། གལ་ཏེ། ཁྱོད་ཚོ་བཤགས་བཅོས་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་བཤགས་བཅོས་བྱེད་དུ་སོང་བའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡིས་ཁྱོད་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཟུག་གཟེར་བསློངས་ན་ཡང་། སྨན་པ་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་མི་འདུག་ཅེས་སུ་ལབ་ཐུབ། གནས་ལུགས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས། གལ་ཏེ། ང་རང་གི་སྐད་ཆ་ལསྙན་པོ་མེད་ན། དེ་ནི་ང་རང་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་གཏན་ནས་མིན།
ང་རང་གིས་སྔོན་ལ་བཤད་པ་ལྟར། ང་རང་ལ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི། མི་རྣམས་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། མི་རྣམས་རང་དབང་གི་གནས་སུ་ཕྱོགས་སྟོན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། མི་རྣམས་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ། ཁོ་ཚོ་ཚད་འཛིན་མཐའ་དག་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐིག་ཤིང་ཡོད་ཚད་གཏོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་པས། མི་ཡི་ནང་སེམས་ལ་བདེ་བ་སླེབས་ཡོང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས། ཚོད་འཛིན་དང་སྟངས་འཛིན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་རང་གི་རྟོགས་པར་བྱེད་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་རང་རང་དབང་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཚོད་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཆ་ཚང་བ་ཡིན་ལ་ཆ་ཤས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ལྟོས་བཅོས་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན་ནོ། གང་ལྟར། བདེན་པ་ནི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པའོ། ངས་བསམ་པར་ཁོ་ཚོས་ང་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ། རང་དབང་འཐོབ་ན་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ཁོ་ཚོ་ང་རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བར་བྱེད་ན་མི་བསམ་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་ང་ལས་གཟེབ་དྲ་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ། དེ་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་ཚོགས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་མི་འདོད། འདོད་པ་དེ་ནི་ཁོ་ཚོ་ཞེད་སྣང་མཐའ་དག་ལས་ཐར་ན་སྙམ་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཞེད་སྣང་དང་། སྐྱབས་གནས་ཀྱི་ཞེད་སྣང་། ནང་བསམ་བློའི་སྟེང་གི་ཞེད་སྣང་། བརྩེ་བ་ཡི་ཞེད་སྣང་། འཆི་བ་ཡི་ཞེད་སྣང་། འཚོ་བ་ཡི་ཞེད་སྣང་བཅས་ཡིན། སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཁོས་ནི་རི་མོ་འབྲི་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་རི་མོ་འབྲི་བའི་ཁྲོད་ན་ཁོང་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་རེད། རྒྱུ་མཚན། དེ་ནི་ཁོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློའི་མཚོན་བྱེད་རེད། ཁོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟི་བརྗིད། ཁོིའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་རེད། དེ་དེ་བཞིན། ང་རང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ཡང་། རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བསམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོན་ནས་མིན་ནོ།
ཁྱོད་ཚོ་དབང་གྲགས་དང་དབང་གྲགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་ནས་འདུག ཁྱོད་ཚོས་བསམ་པར། དེ་ཡིས་ཁྱོ་རང་ནང་བསམ་བློ་ཡི་ཐད་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ན། ཁྱོད་ཚོས་དེ་ལྟར་བསམ་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་རེ་བ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་། མི་གཞན་ཞིག་གི་ངོ་མཚར་ཞིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ནུས་པ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་བདེ་བ་དང་རང་དབང་གི་ཞིང་ཁམས་དེ་ལ་སྐྱེལ་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། དེ་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཡི་ལྟ་ཚུལ་དང་ལངས་ཕྱོགས་གང་ཚང་དབང་ཤུགས་དང་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ལ་གཞི་བཅོལ་བྱས་ནས་འདུག ད་ནས་རྩིས་ཏེ། ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཁྱོད་ཚོས་ང་ཡི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་ནས་ཡོང་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། ཏོག་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་བྱུང་མི་འདུག ད་ནི་ང་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟག་དཔྱད་གྱིས། དོགས་སློང་བྱོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཁྱོད་ཚོས་ཕལ་ཆེར་རྩ་བའི་སྒོ་ནས་ང་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་ངེས། གལ་ཏེ། ནང་སེམས་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཆེད་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དབང་གྲགས་གང་ཞིག་ལ་དོན་གཉེར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་གྲགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཡོང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་པར། ཚོགས་པ་དེ་ཡིས་དབང་གྲགས་དེ་ལ་འགབ་སྲུང་བྱས་ཏེ། ནང་བསམ་བློའི་སྟེང་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པར་སྙམ་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང། ཁྱོད་རང་གཟེབ་དྲའི་ནང་ལ་ཚུད་ནས་ཡོད་པ་རེད།
སྐད་ཆ་དྲང་མོར་བཤད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་དང་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་ཟད། ང་རང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་འདུན་གང་ཞིག་ལ་དུངས་ཞེན་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས། ང་རང་གིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་སེམས་ལ་འཇོག་རོགས་གྱིས་ཞུ་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་དག་ལ་གོ་བ་ཞིག་རག་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་ཁྱོད་རང་འདིར་ཡོང་བའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་རེད། གལ་ཏེ། ང་རང་གིས་ངའི་ལངས་ཕྱོགས་འདི་གསལ་བཤད་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་དང་གསལ་བོ་ཞིག་མ་རྒྱབ་ཚེ། དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཡིན་རྒྱུ་རེད།
ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཁྱོད་ཚོས་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་ཆེད་དང་། ཡོང་འགྱུར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ཡི་ཕྱིར་དུ། གྲ་སྒྲིག་དང་སྟ་གོན་གང་མང་བྱས་ནས་ཡོང་། ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཁྱོད་ཚོས་ཚོགས་པ་འདི་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མི་ཞིག་བཙལ་ནས། ཁོས་ཁྱོད་ཚོའི་སེམས་ལ་བདེ་བ་གསར་བ་ཞིག་སྦྱིན་པ་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཚེ་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བ། ཁྱོད་ལ་གོ་རྟོགས་གསར་བ་ཞིག་སྟོབ་པ། དེ་ནས། ཁྱོད་ཚོའི་འཚོ་བ་ཡང་ཡར་རྒྱས་སུ་སོང་ཏེ། གནས་བབ་གསར་བ་ཞིག་སྩོལ་བ། སྙིང་སྟོབས་དང་རང་དབང་ཡང་སྦྱིན་པར་རེ་བ་བྱས། ཡིན་ན་ཡང་། ད་ལྟ་ཅི་ཞིག་བྱུང་ཡོད་མེད་ལ་གཅིག་ལྟོས་དང་། རྒྱུ་མཚན་རྣལ་མ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དད་འདུན་གང་ཞིག་གིས་ཁྱོད་རང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་གཞིགས་དང་རྒྱུས་ལོན། འཚོལ་ཞིབ་བྱོས། མ་འདྲ་བ་བཟོས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་། ཚོགས་པ་གང་ནས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་བྲང་ལ་འདོགས་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་དེ་འདྲའི་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་གྱི་མི་འདྲ་བ་དེ་ཡང་མིན་ནོ། དེ་ལྟ་བུའི་མི་འདྲ་བ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཙག་ཙིག་ཅིག་དང་། ཇི་འདྲའི་མདོ་རྩ་བྲལ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་།
དེ་འདྲའི་དད་འདུན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མི་ཚེའི་ནང་གི་དོ་གལ་མི་ཆེ་བའི་བྱ་དངོས་རྣམས་ཕྱག་མས་ཕྱག་ཕྱག་ལྟར་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་བམ། འདི་ནི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཁོ་ན་སྟེ། ཁྱོད་ཚོ་ཕྱོགས་གང་གི་ཐད་ནས་སྔར་ལས་རང་དབང་དང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པར་གྱུར་འདུག་གམ། ཆོ་མེད་མདོ་མེད་དང་དོ་གལ་བྲལ་བའི་དོན་དག་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ། རྩ་འཛུགས་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་སྔར་ལས་ཞེད་སྣང་གི་བློ་ཞིག་མེད་དམ། དེ་བཞིན། སྐར་ཆེན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་གང་གང་གི་ཐད་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་གམ། ང་རང་གིས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། ཁྱོད་ཚོས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ང་རང་གི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་དང་སྟ་གོན་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཚོས་ང་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་མིན་དེར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མེད་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད། དེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོ་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདིར་ཞུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པའི་ཐད་ལ། ཆ་ཤས་དང་ཧྲིལ་བོའི་སྒོ་ནས། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་ཁོས་ལེན་ངོས་ལེན། ད་དུང་ནུས་ཤུགས་ཀྱང་མང་པོ་བཏོན་ཡོད། ཧྲིལ་བོ་ཅན་ལ་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་དངོས་ནས་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཆ་ཤས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆ་མ་ཚང་བའི་བདེན་པ་དེ་ལ་འདོད་བློ་ཚིམ་པའི་ཆེད་དུ་རེད།
ཁྱོད་ཚོས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་དང་སྟ་གོན་མང་པོ་བྱས་ནས་སླེབས་ཡོང་བ་རེད། དེ་ནས། ཁྱོད་ཚོས་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། གོ་རིམ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས། ལས་ཀ་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ངང་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་བསམ་བློ་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་རྙོག་ཟིང་དང་ཆོ་མེད་མདོ་མེད་ཀྱི་དོན་དག་ཙག་ཙིག་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་ཡོང་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་བསམ་བློ་དང་། ཞེད་སྣང་། དབང་ཆ། དགོན་པ་གསར་རྙིང་བཅས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཡི་བཀག་རྡོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ང་རང་གིས་བཤད་ཡོད། དེ་ལས་ལྷག་གི་ང་རང་གིས་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དེ་བཞིན། ཁྱོད་ཀྱིས་མགོ་ལྕོག་ལྡེམ་ལྡེམ་གྱི་སྒོ་ནས་ང་ལ་མོས་མཐུན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པའི་འདོད་པ་ཡང་མེད་ལ། ཁྱོད་རང་ང་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པའི་རེ་བ་ཡང་མེད། གང་ལྟར། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་རག་ན་འདོད་པ་དེ་ཡིན།
གོ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གི་དགོས་ངེས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དད་འདུན་གང་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་བཏང་མེད། དེ་ཡང་། གཙོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དག་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དངོས་ཡོད་དེ་ངོས་ལེན་དང་། དེ་ལ་གདོང་གཏོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས་ཡིན། དེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ལྷའམ་དཀོན་ཅོག་རྙིང་པ་དེ་ལས། ལྷའམ་དཀོན་ཅོག་གསར་པ་ཞིག་དགོས་ན་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཆོས་ལུགས་དང་རྣམ་པ་ཡང་སྔར་ཡོད་ཀྱི་རྙིང་པ་གང་ཞིག་ལས། གསར་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། མདོར་ན། དེ་དག་ཚང་མ་རིན་ཐང་དང་དོན་སྙིང་གིས་སྟོང་བ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་དག་ནི་ཚད་བཀག་དང་གཞན་རྟེན་གྱི་ལས་འབའ་ཞིག་གོ གང་ལྟར། ཁྱོད་ཚོའི་ནང་བསམ་བློའི་ཐད་ལ། རྟོག་པའམ་བག་ཆགས་རྙིང་བ་ཞིག་གི་ཚབ་ལ་རྟོག་པའམ་བག་ཆགས་གསར་པ་ཞིག་འདྲེན་པ་དང་། དེ་བཞིན། དད་པ་ཡང་རྙིང་པ་ཞིག་ཚབ་ལ་དད་པ་གསར་པ་ཞིག་དང་ལེན་དང་དེ་ལ་རེ་སྨོན་ཞུ་བཞིན་འདུག
ཁྱོད་ཚོ་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་གཞན་ཞིག་ལ་རྟེན་ནས་འདུག རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདུག རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་སེམས་ཀྱི་སད་རྟོགས་དེ་ཡང་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདུག དེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ང་ཡི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཚོ་ལ་དེ་དག་ནི་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལོགས་སུ་དོར་ཏེ། རང་བློ་ཡི་སད་རྟོགས་དང་། དྲི་མས་མ་བསྒོས་པ། གཟི་ཤུགས་ལྡན་པ། རང་རྒྱུད་གཙང་ཞིང་དྲང་བོར་གནས་པའི་ཆེད་དུ། རྟག་པར་རང་སེམས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱོས་ཞེས་བཤད་དུས། ཁྱོད་ཚོ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་། ཧ་ཅང་ཧ་ཅང་གི་རེ་ཟུང་ཞིག་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཨང་། དེར་བརྟེན། ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ།
ནོར་འཁྲུལ་དང་ཚུལ་འཆོས་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཕྱིར་བདེན་པའི་སྦྲུལ་གཟུགས་ཀྱི་ང་རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བཞིན་ཡོད་དམ། ང་རང་གིས་བྱམས་བརྩེ་དང་བྲལ་ཞིང་རྩིང་ལ་རྩུབ་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་དངོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དངོས་ཡོད་རང་བཞིན་དེ་ངོས་ལེན་དང་། དེ་ལ་གདོང་གཏོད་དུས། ང་ཚོ་གཞི་ནས་གནས་རིམ་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཚར་ཡོད། ང་རང་གིས་ན་ནིང་བཤད་པ་ལྟར། ང་རང་ནི་གཞན་གང་ཞིག་ལ་ཡང་མཐུན་སྒྲིག་བྱེད་ན་མི་སྙམ། སྐབས་དེར། མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་མ་གཏོགས་ངའི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་མ་སོང་། གང་ལྟར་ཀྱང་། ད་ལོ་ང་རང་གིས་དོན་དག་དེ་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན། དེ་ནས། ང་རང་གི་ཆེད་དུ་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་གྲ་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་མཁན་གྱི་འཛམ་བུ་གླིང་དང་ཚོགས་པ་འདིའི་མི་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ་བགྲང་གི་མི་ལང་ན་ཡང་། ད་ལྟ་ཁོ་ཚོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས། ང་ཡི་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་དེ་ལ་ཉན་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག
ང་རང་གིས་སྔོན་ལ་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར། ང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། རང་ཉིད་ལ་དྲི་མས་མ་བསྒོས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བརྩེ་ཞེན་དང་རིགས་ཤེས་བར་གྱི་མཐུན་གནས་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་ད་གཟོད་ཚུགས་ཐུབ་དང་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་ཡིན། བདེན་པ་དེ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན། དེ་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། ང་རང་གིས་མི་རྣམས་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་ན་འདོད། དེ་ཡང་། དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་ནམ་མཁའ་ཡི་བྱ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ན་སྙམ་པ་མ་ཟད། དེ་ལྟ་བུའི་རང་དབང་གི་ཁྲོད་ནས་ཚོད་འཛིན་དང་བཀག་སྡོམ་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་སྐྱ་འཕར་བའི་སྒོ་ནས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ན་ཡང་འདོད།
ང་རང་གི་ཆེད་དུ་ཁྱོད་ཚོས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་གྲ་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནས་ཡོང་བ་རེད། ད་ནི་ཁྱོད་ཚོ་དོན་དག་དེ་དག་ལས་ཐར་བར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་སྡོམ་གཅུན་ལས་ཀྱང་ཐར་བར་བྱེད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་མ་ཁ་བོ་འདིའི་ཆེད་དུ་ནང་སེམས་ཀྱི་དད་འདུན་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་བྱས་ཏེ། ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་མི་རུང་དེ་ཡིན། ཆོ་མེད་དོན་མེད་ཀྱི་དོན་དག་ཙག་ཙིག་རྣམས་ལོགས་སུ་བསྐྱུར་མཁན་དང་། དཀའ་སྤྱད་འབད་རྩོལ་བྱེད་མཁན། བསམ་བློར་གོ་རྟོགས་ལྡན་མཁན་གྱི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ལྔའམ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་ལ་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དགོས་དོན་ཡོད་དམ། དེ་ནས། དབུལ་ཕོངས་ཉམས་ཐག་གི་མི་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གིས་ཁོ་ཚོར་བདེན་པ་འཚོལ་བར་རོགས་ཕན་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན། བདེན་པ་ནི་མི་རེ་རེ་ཡི་ནང་སེམས་ན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ན་ཡང་མེད་ལ། ཐག་ཉེ་བོ་ན་ཡང་མེད། དེ་ནི་ནམ་ཡང་རྟག་ཅིང་བརྟན་པོར་དེ་ན་གནས་པ་ཞིག་ཡིན།
ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གིས་ཁྱོད་རང་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། ཕྱི་ཡི་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁྱོད་རང་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱག་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། དོན་དག་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་བྱས་པས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་རང་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་ཤི་འཐེན་རོ་འཐེན་བྱས་པས་ཀྱང་། ཁྱོད་ལ་རང་དབང་འཐོབ་མི་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱིས་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། ཡི་གེ་འབྲི་སྲིད་མོད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དུར་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་མི་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང་། ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩ་ཆེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩིས་དུས། དེ་དག་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་རེད། ཚོགས་པ་འདི་ན་ཚོགས་མི་ག་ཚོད་ཡོད་དམ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ལ་འདྲི་བའི་དྲི་བ་ཐོག་མ་དེ་རེད། དེ་མ་ཟད། ཁོ་ཚོས་ཁྱོད་ལ་རྗེས་འབྲངས་པ་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད། ཁ་གྲངས་དེ་ཡིས་ང་ཚོས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཆ་རྣམས་བདེན་མིན་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་བཤད་ཡོང་། ང་རང་གིས་ཚོགས་པ་འདི་ན་ཚོགས་མི་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ་ཧ་གོ་མ་སོང་། ངས་དེ་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་རང་གིས་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར། མི་རྣམས་རང་དབང་འཐོབ་ན་འགྲིག་ཅིང་འཐུས་སོ།
ད་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་འདི་ལྟར་བསམ་བཞིན་ཡོད། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མཁར་རྫོང་གི་ལྡེ་མིག་ནི་མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གི་ལག་ན་ཡོད་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ནི་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གི་ལག་ན་ཡང་མེད་ཅིང་། མི་སུ་ལ་ཡང་ལྡེ་མིག་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཆ་མེད། དོན་གྱི་ལྡེ་མིག་དེ་ནི་ཁྱོད་རང་ཉིད་ལས་གཞན་སུ་ཡང་མིན་ནོ། དེ་བས། ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང་རྣམ་པར་དག་པ། དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཆ་ཁོ་ན་དེ་ནི། རྟག་བརྟན་གྱི་མཁར་རྫོང་དེའོ། དེར་བརྟེན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྣ་ཁ་འདྲ་མིན་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པའི་རོགས་རམ་ཁོ་ན་འཚོལ་བ། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་ཡི་སྤྲོ་སྣང་དང་ནང་གི་བདེ་བ། དེ་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སོགས་མི་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་ཆོ་མེད་མདོ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་ཡོང་། དོན་གྱི་དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་སེམས་ནས་འཚོལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
ཁྱོད་ཚོ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ། མི་གཞན་ཞིག་ཡོང་ནས་ཁྱོད་ཚོ་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པར་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་ནས་འདུག དེ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཐབས་རྡུགས་ཤིག་རེད་ཨང་། རང་སེམས་མཛེས་དང་མི་མཛེས་དེ་སུ་ཡིས་ཤེས་ཞེ་ན། ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ད་གཟོད་ཤེས་ཐུབ། ཁྱོད་རང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་དེ་སུ་ཡིས་ཤེས་ཞེ་ན། ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ད་གཟོད་ཤེས་ཐུབ་བོ། ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་དོན་བྱ་འདི་དག་གི་ཐད་ལ་གཟབ་ནན་དང་དང་དོད་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་། མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་དངོས་ནས་མགོ་མེད་མཇུག་མེད་ཀྱི་རྟག་བརྟན་ཀྱི་ཆ་དེ་ཤེས་འདོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག མི་དེ་ཚོ་ལ་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོ་ལ་མཉམ་བསྐྱོད་བྱེད་པའི་ངར་སེམས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོ་ཚོས་ཅུང་ཙག་དང་ཚུལ་འཆོས། ནག་ནོག་གི་དོན་དག་མཐའ་དག་གདོང་ལེན་དང་ཉེན་སེལ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་ནས། ཁོ་ཚོ་མཉམ་རུབ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་སྟོབས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་མེ་ལྕེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འགྲོ རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོའི་སེམས་ན་གོ་རྟོགས་དང་སད་རྟོགས་ལྡན་པས་ཡིན། དོན་གྱི་ང་ཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་མི་ནི་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་ཡིན།
སེམས་ན་གོ་རྟོགས་ལྡན་ཚེ། ད་གཟོད་གཞི་ནས་ང་ཚོ་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱི་མཛའ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མཛའ་འབྲེལ་དེ་ཡོད་ན། ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ལ་དངོས་ནས་དྲང་ནས་མཉམ་ལས་ཞེས་པ་དེ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེ་ཡང་། དེ་ནི་དབང་གྲགས་དང་སྐྱབས་གནས། དོན་དག་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་བྱས་པ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཡོང་བ་ཞིག་ནི་མིན་ནོ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ལ་གོ་རྟོགས་དེ་ལྡན་ཚེ། རྟག་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཆ་དེ་ནས་འཚོ་ཐུབ་པའི་ནུས་དེ་ལྡན་ནོ། དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་ཡོད་དོ་ཅོག་དང་། བློས་བཏང་ཡོད་ཚད་ལས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཀྱང་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་རེད།
གོང་གི་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་པོ་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན། དེ་ཡི་ཆེད་དུ་ང་རང་གིས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་བསམ་བློ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་བཏང་ཏེ། གཞི་ནས་ཐག་གཅོད་འདི་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། དེ་ནི་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ལ། དེ་བཞིན་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཁ་བརྡ་སློབ་གསོ་དང་གོ་སྐོན་བློ་འགུགས་ཐེབས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན། ཏག་ཏག་ང་རང་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་མགོ་གཙོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་རྟག་པར་དོན་དག་འདིའི་ཐད་ལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། ད་ནི་ང་རང་གིས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་སྒྲིག་འཛུགས་གཞན་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་པ་དང་། མི་གཞན་སུ་ལ་ཡང་སྐྱབས་འཇུག་རེ་སྨོན་བྱེད་ན་ཆོག ང་རང་གིས་དེ་ཡི་སྐོར་ལ་བྱུས་གཏོགས་མི་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཟེབ་དྲ་གསར་པ་ཡང་བཟོ་ན་མི་འདོད་ལ། གཟེབ་དྲ་དེ་དག་ལ་རྒྱན་ཆ་གསར་པ་ཡང་འདོགས་ན་མི་འདོད། ང་རང་གིས་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཚགས་བྱེད་ས་ཉག་ཅིག་ནི་མི་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རྦད་དེ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་ན་འདོད་པ་དེ་ཡིན།
24/02/2014 ཉིན་རྫོགས་པར་བསྒྱུར།(ལོ་མ་རྒྱལ)
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]
- At the Feet of the Master (༡༩༡༠): དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཞབས་དྲུང་དུ།
- Freedom from the Known (༡༩༦༩): ཤེས་ཚར་བའི་རང་དབང་ནས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ནང་ཁུལ་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་འཛུགས་པ།
ཧྥ་རན་སི། ནནྟ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༥ ཉིན།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་ཞུས།
ཆོས་ལུགས་སྒྱུར་བའི་ཉེན་ཁ།
འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་རན་ཞིང་འཚམས་པར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཇེའུ་དང་ཁ་ཆེ་རེ་ཟུང་ཡོད་ནའང་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤུ་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་ཚོའམ་མི་སུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ནའང། ཆོས་ལུགས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་པ་དང་སྐབས་རེ་དེས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བར་འཚུད་ངེས།
དེར་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་པའི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ཡོད། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱངས་པ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཚོགས་པ་མང་པོས་ང་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་བསླེབས། བུ་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་བོད་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཡོད་པ་དང་ཁོ་མོར་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྲད་ཡོད། དེ་ནས་ཡེཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཞིག་བསླེབས་ནས་ཁོ་མོའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་སློབ་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུར་ཁས་བླངས་པ་རེད། ཉིན་ཞིག་ཁོ་མོ་ངོས་ཀྱི་འགྲམ་དུ་བསླེབས་ནས་མོ་རང་གི་མི་ཚེ་འདིར་ཡེ་ཤུ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ནང་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེས་ཁོ་མོར་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་སྟོན་གྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོ་མོ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ལྷ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། མོ་ལ་ནང་པ་བྱེད་རྒྱུའི་དགའ་མོས་མི་འོང་བ་དང་། གལ་ཏེ་མོ་རང་དམྱལ་བར་ཕྱིན་ཚེ། མོས་ནང་པ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ་བོ། །
ད་དུང་པོའོ་ལན་ཌི་ (Poland) བུད་མེད་རྒན་མོ་གཅིག་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ནས་ཁོ་མོ་ངོ་ཤེས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་བཟུང་ཁོ་མོས་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་དབྱིངས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་དང་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་ལ་སློབ་ཡོན་སྤྲད་པ་རེད། ཁོ་མོ་ནང་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་བསླེབས། འོན་ཀྱང་དེའི་སྔོན་ལ་མོ་རང་མཱ་ཌ་ར་སེ་ (Madras) ནང་གི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཐི་ཡོ་སོ་ཕི་ (Theosophy) འམ་ལྷ་ལམ་སྨྲ་བ་ཆོས་ལུགས་འདོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་མོར་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང། ཁོ་མོས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་མོ་རང་སྒེར་གྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོ་མོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་མོའི་སེམས་དང་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་འདིས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལེགས་ཤོས་ཡིན་པ་རེད།
དེ་ལྟ་ནའང། མི་ས་ཡ་མང་པོའི་དཀྱིལ་ནས་ཁ་ཤས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་དམིགས་བསལ་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དོ་དབྱིངས་ཤིག་སླེབ་ཀྱི་ཡོད། མི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་གཏོང་དགོས། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ནང་ཆོས་དེ་སོ་སོའི་རང་གཤིས་ལ་དེ་བས་འཚམ་པོ་ཡོད་ན་སྐྱོན་མེད་པས་འགྲིག་པ་རེད། བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུའང་ང་ཚོ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༩ ནང་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདས་པའི་དུས་རབས་བཞིའི་རིང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཁ་ཆེ་ཁ་ཤས་བོད་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང། ཁོང་ཚོས་བོད་པ་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཁ་ཆེ་ཆགས་པ་རེད། ད་དུང་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་ཡེ་ཤུ་ཁ་ཤས་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གཉི་ག་ལྷན་དུ་གནས་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད།
ད་དུང་ངོས་ནས་ངེས་པར་དུ་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཆོས་ལུགས་གསར་པར་ཞུགས་པའི་སྐབས་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ལོག་པ་ཞིག་གཏན་ནས་འཛིན་མི་ཉན། མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་དེ་འདྲའི་ལྟ་ཚུལ་ལོག་པ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་འོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་སོ་སོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་པས་རང་ཉིད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེར་མི་མཐོང་ནའང། དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེར་མེད་པ་དེ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁྱབ་ཀྱི་མེད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལྷུང་བའི་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་རེ་བ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གུས་བརྩི་ཞུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །
རང་གཞན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་སློབ་སྦྱོང་ལེན་པ།
དེང་སང་གི་དོན་དངོས་ནི་འདས་པའི་དོན་དངོས་ལས་ཕྲན་བུའི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། འདས་པའི་ནང་སྲོལ་རྒྱུན་ཐ་དད་པའི་མི་རྣམས་གང་ཙམ་གྱིས་ལོགས་སུ་གནས་ཡོད། ནང་པ་རྣམས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་གནས་པ་དང། ཁ་ཆེ་རྣམས་དབུས་དཀྱིལ་དང་ཁ་ཤས་ཨེ་ཤི་ནང་གནས། ནུབ་ཕྱོགས་ནང་ཕལ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤུའི་ནང་གནས་ཡོད། དེར་བརྟེན། འབྲེལ་བ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་དུས་ཚོད་ཐ་དད་ཡིན། གནས་སྤོ་མང་པོ་བྱེད་པའི་རྦ་རླབས་གསར་པ་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་མ་ཟད་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་ལས་གྲྭ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏོགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་སླ་བ་ཡིན། རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དེ་བཞིན་ངོ་བོ་གཅིག་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཡོད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་དང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ནོ། །
དེར་བརྟེན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་མིན་ལ་སྲིད་པའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། སྲིད་པའི་ཆ་དང་པོ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་འདྲ་མིན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཉེ་པོ་བྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཉེན་ཁའི་སེམས་ཚོར་ཕྲན་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། སྲོལ་རྒྱུན་གཞན་རྣམས་ང་ཚོ་དང་འབྲེལ་ལམ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་མི་བདེ་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་འོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ཆ་དེ་རེད། སྲིད་པའི་ཆ་གཉིས་པ་ནི་འབྲེལ་གཏུགས་ཆེ་བའི་དོན་དངོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དབར་ལ་དོན་དམ་པའི་འཆམ་མཐུན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་འབྱུང་སྲིད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཆེས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ཆ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ད་ལྟ་ནས་དོན་དམ་གྱི་འཆམ་མཐུན་འཛུགས་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་ངེས་པར་དུ་བསྟེན་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩ་མེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཏེ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་ཆོས་བྱེད་རྒྱུར་དད་པ་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕུད་ནས་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་སྟེ། ཡེ་ཤུ་དང། འཇེའུ། ཁ་ཆེ། ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་དང་། ནང་པའི་ལུགས། གཅེར་བུ་བ། ཏའོ་ཅའོ་ཆོས་ལུགས། ཁུང་རྩི་ལ་སོགས་མང་པོར་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། དེ་དག་རེ་རེར་སོ་སོའི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། འབྲེལ་གཏུགས་ཉེ་པོ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་ཤེས་བྱ་གསར་པ་ལེན་རེས་བྱེད་ཐུབ་ཅིང། ང་ཚོས་སོ་སོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་ཐུབ་ཡིན་ནོ། །
ང་ཚོ་བོད་རྒྱུད་ནང་པ་ཚོར་མཚོན་ན། ང་ཚོས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱབ་ལ་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་ཤིང། ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤེས་རྟོགས་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནི་གནས་སྟངས་དེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་རེད། ད་ལྟ་ནི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རང་ཁྱིམ་མེད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོར་གནས་སྡོད་བྱེད་ས་གསར་པ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་ལུང་པ་གཞན་གྱི་ནང་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་གཞན་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མང་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཧ་ཅང་གི་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། འདས་པའི་ནང་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ལས་རིམ་མང་པོ་གཉེར་ཡོད་ཅིང། ཡི་ཤུའི་ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་འགྲམ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་བསླེབས་པ་དང་ང་ཚོའི་གྲྭ་བཙུན་ཁ་ཤས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་བསྐྱོད་ནས་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ནང་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད། དེར་བརྟེན། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཀྱི་ལྷན་དུ་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སེམས་སྦུག་དོག་པོ་མ་བྱས་པར་གུ་ཡངས་པོ་བྱས་ཚེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ནས་གཅིག་གིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ། ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་གུས་བརྩི་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དངོས་གསར་པ་ཞིག་དེར་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་དབུས་སུ་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་དེ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་རང་མ་ཤི་བའི་བར་གྱི་དམ་བཅའི་ནང་ནས་གཅིག་ནི་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས།
དེར་བརྟེན། ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་སྐབས་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་དེ་དག་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གང་ཙམ་ཞིག་བསླེབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་བཟོད་སྒོམ་ཡར་རྒྱས་ལ་ཕན་ནུས་འཐོན་ངེས། དེ་ནས་ད་ལྟའི་ཡེ་ཤུའི་མཆོད་དཔོན་པཱོབ་ཀྱིས་ནན་ཆེར་བརྗོད་གནང་བ་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དང་དད་པ་གཉི་གའི་ཐོག་ལྷན་དུ་ནན་བཤད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་སྐབས་རེ་དད་པ་ནི་འབྲེལ་མེད་ཙམ་དུ་ལུས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་དད་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོར་དད་པ་བྱེད་པ་དེ་གང་ཟག་ཞིག་དཀའ་ངལ་ནང་དུ་ལྷུང་བའི་དུས་ལྟ་བུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་སྟེ། དེས་མི་དེར་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་དང་། ཞེ་སྡང་། ཕྲ་དོག །གཞན་མགོ་སྐོར་འདོད་དང་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ། དེས་ན་ང་ཚོར་དད་པ་ཡོད་ན་དད་པ་དེས་སེམས་ཚོར་དང་བྱ་བ་ངན་པའི་རིགས་དེ་དག་ལས་སྐྱོབ་པ་ཡིན། ང་ཚོས་དེ་རྟོགས་པའི་དུས་དད་པ་དེ་བཞིན་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་གལ་ཆེར་འགྱུར་ངེས། ནང་པའི་ལུགས་ལ་ང་ཚོས་དད་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་དོ་གལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། ནང་པའི་གཞུང་འགྲེལ་ཁ་ཤས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱུ་མཚན་གཞི་རྩར་བྱས་པ་དག་ལུགས་གཞན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན།
ཚན་རིག་དང་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་རེས།
དེང་གི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་ནང་དུ་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལུགས་ཤིག་དང་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་གཞུང་འགྲེལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྟོགས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་དང་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད།
དཔེར་ན། ང་ཚོས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཚོར་དང་ལྟ་ཚུལ་རྣམས་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་གྱི་འབྱུང་རྩ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུར་ང་ཚོས་ལུས་ངག་གི་རིམ་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ཐོག་དོ་སྣང་སྤྲད་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས། དེ་ཚོར་ཡ་ལན་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡང་ཤུགས་ཆེ་བ་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོང་བ་ཡིན།
ནང་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱས་པོ་ཡོད། མ་ཟད་ང་ཚོས་དེ་དང་མཚུངས་པ་སྔ་མོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་ཁ་ཤས་ནང་རྙེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། དེ་རིང་ཁ་སང་དེང་དུས་ཚན་རིག་གིས་གནས་འདིར་བརྟག་དཔྱད་གཏིང་རིང་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། སྨན་དཔྱད་ཚན་རིག་གིས་སེམས་ཚོར་གྱི་ཐོག་ལ་ཞིབ་འཇུག་ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། སེམས་ཚོར་རྣམས་ང་ཚོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་ཞིག་འོང་བ་ནི་སེམས་ཚོར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། དེར་བརྟེན། དེ་ནི་ཀླད་པས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་གྱི་དབང་རྩའི་ནད་རིགས་ཀྱི་སྨན་པ་ཚོར་སེམས་ཚོར་ལ་དེ་བས་མང་བ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་གྱིས་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་གཞན་གྱི་ནང་དུའང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལ་དོ་དབྱིངས་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ནང་པའི་ཆོས་དང་སྔ་མོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ནི་ཁོང་ཚོའི་དཔྱད་ཞིབ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
ནམ་རྒྱུན་ངོས་ནས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པའི་ཚན་རིག་དང། ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་སོ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པར་གཟིགས་དང། སྟོན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སེམས་ཅན་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན། སྟོན་པས་ཉིད་ཀྱིས་གཤེགས་པའི་ལམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ང་ཚོའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དཀྱུས་མ་རྣམས་ཐེམ་པ་རིམ་འཛེགས་བཞིན་བཅོས་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་ནི་གང་ཟག་དཀྱུས་མའི་གནས་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་གནས་རིམ་དེའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་མ་འཐོབ་བར་དུ་ལམ་དུ་འཇུག་དགོས་སོ། །
རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དང་ཐོག་ང་ཚོས་དེང་སང་གི་དོན་དངོས་ཏེ། དེས་ནང་པའི་ཚན་རིག་དགོས་མཁོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཤེས་དགོས། དེ་ནས་གཞི་རྩ་དེའི་ཐོག་ང་ཚོས་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་སྟེ། འཕོ་འགྱུར་སྲིད་པ་མཐོང་བ་ཡིན། ང་ཚོས་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པ་ཞིག་དང་དེ་ནི་ནང་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པ་མཐོང། དེ་ང་ཚོར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ནང་སེམས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གདེང་སྤོབས་ཡོད་པས་ང་ཚོས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་ཡིན།
དེར་བརྟེན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ནང་པའི་ཚན་རིག་ལ་ཕྱིར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ཚེ། དེས་གནས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་ནི། ནང་གི་ཐོག་ནས་སེམས་དང། ཕྱིའི་ཐོག་ནས་རྡུལ་ཕྲན། སའི་གོ་ལ་ལ་སོགས་པ་མང་པོའི་དོན་འགྲེལ་གྱི་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་གིས་ཕྱི་དངོས་པོའི་རིམ་པའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་དེ་བས་མང་བ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཅིང། དེ་གནས་དེར་ཧ་ཅང་གི་ཡར་ཐོན་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྣང། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོས་དེ་ལས་ཕྲ་རབ་དང་དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་སྐོར་དང་། རིགས་རྒྱུན་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་སྐོར། སའི་གོ་ལའི་སྐོར་སོགས་སློབ་སྦྱོང་དེ་བས་མང་བ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ཞིང། འདི་དག་ནི་ནང་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། མ་མཐར་ཡང་སའི་གོ་ལར་མཚོན་ན། རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་མེད་པ་ནི་གང་ཙམ་གྱིས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོའི་སྔ་རབས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཁ་ཤས་ལ་ངེས་པར་དུ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པའི་གནས་ལ་ཚན་རིག་གིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དང། ཀོན་ཊམ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོས་སྦྱོང་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
དེ་ལྟ་ནའང་། དེང་དུས་ཚན་རིག་དང་ནང་པའི་ཆོས་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁ་ཤས་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་རེད། དཔེར་ན། ཐོག་མར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་སྟེང་དུ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཀོན་ཊམ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཤེས་རྟོགས་ལ་གཞིགས་ན། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་པ་མཐོང་ཡོད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་ཤེས་རྟོགས་དེ་བྱུང་བ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ལས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའམ་གནས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ནའང། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཡོད།
ད་ལྟ་ནང་གི་ཤེས་རྟོགས་ལ་མཚོན་ན། དེང་དུས་ཚན་རིག་གིས་བརྟག་དཔྱད་ཁ་ཤས་སྣེ་འཁྲིད་རྒྱུའི་འགོ་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ཕྱོགས་གཉི་གར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན། ནང་པ་ཚོས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཚན་རིག་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཚན་རིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཚོར་དག་དང་དེ་འདྲ་བའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་ནང་པ་ཚོ་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཚན་རིག་པ་ཚོ་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་སྐབས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དང་ཐར་པའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་ལྟ་ཚུལ་སྐོར་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད་ནའང། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ང་ཚོས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐོར་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོའི་ཐབས་ལམ་མཚུངས་པ་སྟེ། ང་ཚོས་དངོས་པོའི་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྟོགས་དོན་དུ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཚོས་སོ་སོའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལག་ལེན་བསྟར་ཚེ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཚན་རིག་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་ཤིག་དང་ལྷན་དུ་ནང་པའི་བསྟན་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་པ་གཞི་རྩར་བྱས་ཚེ་ངོས་ནས་ནང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་བྱེད་དུས་སྐྱོན་མེད་པའི་སྣང་བ་ཞིག་འདུག རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་འདི་དག་ཤེས་ཡོན་གྱི་གཏམ་བཤད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་རོགས་གནང་། འགོ་འཛུགས་པའི་སྐབས་ཁ་འདོན་ཏོག་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ངོས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་ནང་ཆོ་གའི་རིགས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡང་མེད། ངོས་ནས་ཚན་རིག་གི་གཏམ་བཤད་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཅི་ཞིག་སེམས་ཀྱི་འདུག་གམ།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (35%)


text:
THL Toolbox > Tibetan Texts > Inputting a Tibetan Text > Tibetan Text Input Manual, Tibetan Version
༄༅། །གློག་ཀླད་ནང་བོད་ཡིག་ཕབ་བླུགས་དང་ཞུས་དག་ཇི་ལྟར་བྱ་ཐབས་ཀྱི་ལག་དེབ་བཞུགས་སོ། །
༄༅། །ངོ་སྤྲོད།
དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་བརྗོད་པ་ནི་བོད་ཡིག་ཉིད་གང་འདྲ་བྱས་ནས་གློག་ཀླད་ཀྱི་ཡིག་སྒམ་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་གཤམ་དུ་བརྗོད་པའི་ཐབས་ཤེས་དེ་ཚོ་གོ་རིམ་ལྡན་པ་དང་གཟབ་ནན་གྱི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱ་ཐུབ་ན་གློག་ཀླད་ནང་བོད་ཡིག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པ་དག་མ་འོངས་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གློག་ཀླད་ཀྱི་ཡིག་སྒམ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེབ། དེ་བཞིན་ “CD” འམ་ཡང་ན་དྲ་ཤོག་ལྟ་བུ་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ། བོད་ཡིག་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་བར་སྤྱིར་ན་གོ་རིམ་གསུམ་ཡོད་དེ།
- ༡༽ ཕབ་བླུགས་བྱ་བ་དང་བཅོས་རྒྱག་པ།
- ༢༽ རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པའི་པར་གཞི།
- ༣༽ རྟགས་རྒྱག་པ་དང་ཚད་གཞི་བཟོ་བ་བཅས་ཡིན།
ལག་དེབ་འདིའི་ནང་དོན་ཚན་དང་པོ་གཉིས་ཚུད་ཡོད་པ་དང་ “THL” ཡི་ལག་དེབ་གཞན་ཞིག་ནང་དོན་ཚན་གསུམ་པ་དེ་ཚུད་ཡོད།
འདས་ཟིན་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་གློག་ཀླད་ཀྱི་བྱ་གཞག་སྤྱིར་འཕེལ་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་བོད་ཡིག་ཕབ་བླུགས་བྱ་ཐབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཐོན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་བར་དེའི་ཐད་ཀྱི་ལག་རྩལ་དང་ཇུས་འགོད་སོགས་མང་པོ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཤིག་བྱུང་མེད་པའི་ཁར་བོད་ཡིག་བླུགས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ཐོག་མའི་ཇུས་འགོད་ལྟར་ཕབ་བླུགས་མི་ཐུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མགྱོགས་མྱུར་བེད་སྤྱོད་མེད་པར་འགྲོ་གི་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས་དེང་དུས་ཀྱི་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་རྣམས་དེ་སྔོན་གྱི་ཤོག་བུའི་པར་གཞི་དང་བསྡུར་ན་ཡིད་ཆེས་དེ་ཙམ་མེད་པ་དང་། བེད་སྤྱོད་དེ་ཙམ་ཉུང་བ། རྒྱུན་རིང་འདང་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཞན་ཆ་ལྡན་ཡོད།
ལག་དེབ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྔར་གྱི་མི་འདང་བའི་ཆ་རྣམས་ལ་ཡོ་བསྲང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཡུན་རིང་ཙམ་བེད་སྤྱོད་ནུས་པའི་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་ནི་དེ་ཙམ་དཀའ་བའི་ལས་ཤིག་མ་ཡིན། དེ་ཡང་ཐོག་མར་ལས་འགོ་ཚུགས་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ་གཤམ་གསལ་རྩ་དོན་རྣམས་ནུས་ལྡན་ངང་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ཐུབ་པ་དགོས་ཏེ།
- ༡༽ བོད་ཡིག་བླུགས་ཐབས་ཐད་ད་ལྟ་ལེགས་པར་བཟོས་ཟིན་པའི “Unicode" ཡིག་གཟུགས་འདི་ཉིད་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས། དཔེར་ན། “Tibetan Machine Uni” ལྟ་བུ།
- ༢༽ ཕབ་བླུགས་ཟིན་པའི་བོད་ཡིག་རྣམས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། པར་རྒྱག་དུས་ཡིག་གཟུགས་དེ་ཡིག་གཟུགས་གཞན་གང་འདྲ་ཞིག་ལའང་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་ཚད་ལྡན་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་ཞིག་ཏུ་ཉར་ཚགས་བྱ་དགོས།
- ༣༽ བླུག་བྱའི་ནང་དོན་རྣམས་མ་ཡིག་ལྟར་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། གལ་སྲིད་ནང་དོན་ཁག་ཅིག་ལ་ནོར་བཅོས་བྱ་དགོས་ན་ང་ཚོས་བསྟན་པའི་ཐབས་ཤེས་རྣམས་གཞིར་བཟུང་ནས་ནོར་བཅོས་བྱས་ཚེ་མ་ཡིག་ལ་སྐྱོན་ཆ་མི་ཡོང་བ་མ་ཟད། ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པའི་མ་ཡིག་དང་ཡང་དག་པའི་པར་གཞི་གཉིས་ཀ་ཉར་ཚགས་བྱ་ཐུབ།
- ༤༽ བླུག་བྱའི་ནང་དོན་རྣམས་གཟབ་ནན་ངང་བླུགས་དགོས་པ་ལས་ནང་དོན་མཐོལ་པ་བླུགས་མི་རུང་། དཔེར་ན། ཚིག་དང་ཚིག་བར་གྱི་སྟོང་ཆ་དག་མ་ཡིག་ཇི་བཞིན་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་སོགས།
- ༥༽ ཤོག་གྲངས་ཀྱི་ཨང་ཀི་དང་ཡིག་ཕྲེང་རྣམས་མ་ཡིག་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
- ༦༽ བླུག་བྱའི་ནང་དོན་རྣམས་ངེས་པར་དུ་གཟབ་ནན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། ནན་ཏན་ཆེན་པོས་ཞུས་དག་གཏོང་དགོས། ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གློག་རྡུལ་པར་མས་མི་སུ་ལའང་ཕན་མི་ཐོགས།
- ༧༽ ཞུས་དག་བྱེད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་བླུགས་ཟིན་ནང་དོན་རྣམས་ཤོག་ཐོག་པར་བརྒྱབ་རྗེས་མ་ཡིག་དངོས་དང་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་ཞུས་དག་བྱ་དགོས་པ་ལས་གློག་ཀླད་ཐོག་ཐད་ཀར་ཞུས་དག་བྱ་མི་རུང་།
འདི་ལྟ་བུའི་སྲུང་བྱའི་རྩ་དོན་དག་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ཐུབ་ན་དེས་སྤྱིར་ན་བོད་ཡིག་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་བའི་ལས་ཀ་ཀུན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ལ། “THL” ཡི་བླུག་བྱ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རྩ་དོན་དེ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱ་དགོས་པ་ལས་གང་བྱུང་རང་མོས་བྱ་མི་རུང་།
༄༅། །གོ་རིམ་དང་པོ། གློག་ཀླད་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཚུལ།
འདིའི་ནང་ང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱས་ནས་རང་གི་གློག་ཀླད་ལ་དགོས་ངེས་པའི་ཡིག་གཟུགས་དང་མཐེབ་གཞོང་། ཡི་གེའི་བླུགས་སྟངས་བཅས་གྲ་སྒྲིག་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་པའི་ཐད་གསལ་འགྲེལ་ཞུས་ཡོད།
༡༽ ཡིག་གཟུགས།
ཐོག་མར་ “Unicode Tibetan font” ཞིག་རག་ཐུབ་པ་དགོས། “THL” ཡི་ལས་ཀའི་རེ་བ་ནི་ “Tibetan Machine Uni” ཟེར་བ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་གཤམ་གྱི་དྲ་གནས་ནང་ནས་རིན་པ་སྤྲོད་མི་དགོས་པར་རག་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
ཚང་མས་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཡིག་གཟུགས་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༡༡ཚེས་༣ཉིན་གྱི་1.0པར་གཞི་ཡིན། དེའི་ནང་ཡིག་གཟུགས་ཁག་ཅིག་ཚང་མེད། ༢༠༠༥ལོའི་ལོ་མཇུག་ལ་པར་གཞི་2.0དེ་འདོན་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་2.0པར་གཞི་གསར་པ་དེའི་ནང་དུ་ཡང་སྔར་མ་ཚང་བའི་ཡིག་གཟུགས་དེ་ཚོ་ཁ་སྐོང་བྱས་མེད་ཚེ་ང་ཚོར་འབྲེལ་བ་གནང་ན་ཁྱེད་ལ་ལན་འབུལ་ངེས། འབྲེལ་བ་གནང་ཡུལ་ནི། ཞེས་པ་འདི་ཡིན།
༢༽ མཐེབ་གཞོང།
བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་བདེ་བླག་ངང་བླུགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱེད་ལ་མཐེབ་གཞོང་ཡང་དགོས་པ་རེད། མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཡིག་གི་མཐེབ་གཞོང་གཞན་དག་གི་བླུགས་ཐབས་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆགས་ཡོད་ནའང་བེད་སྤྱོད་མང་པོ་ཡོད་པའི་མཐེབ་གཞོང་ནི་ “Wylie” དང་ “Sambhota” རེད། “THL” ཡི་ལས་ཀའི་མཐེབ་གཞོང་ནི་གཤམ་གསལ་དྲ་གནས་རྣམས་ལ་གཟིགས་དགོས་ཤིང་དྲ་ཤོག་སྟེང་ནས་ཐད་ཀར་མར་ཕབ་ནའང་འགྲིག་སྟེ།
“THL” ཡི་ལས་ཀའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པའི་ “Wylie” ཡི་བླུགས་ཐབས་ཐད་ང་ཚོས་ “TISE” མཐེབ་གཞོང་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།
དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་བོད་ཡིག་ཕབ་བླུགས་ཆེད་ “THL” ཡི་རྒྱ་བསྐྱེད་ “Wylie” ཡི་བླུགས་ཐབས་དེ་པར་བརྒྱབ་པའམ་གློག་ཀླད་ནང་ཉར་ཚགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
“Sambhota” ཡི་བླུགས་ཐབས་ཐད་ད་ལྟ་ང་ཚོས་ “Keyman” ཡི་བླུགས་ཐབས་དེ་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།
“Sambhota” ཡི་བླུགས་ཐབས་དེ་གློག་ཀླད་ནང་ནས་པར་བརྒྱབ་སྟེ་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་བོད་ཡིག་ཕབ་བླུགས་ཆེད་ཉར་ཚགས་བྱ་རྒྱུ་ཡང་གལ་ཆེ།
༣༽ མཉེན་ཆས་དང་བཀོལ་སྤྱོད་མ་ལག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར།
བོད་ཡིག་བདེ་བླག་ངང་ཕབ་བླུགས་བྱ་བ་དང་གློག་ཀླད་ནང་ལེགས་པར་མངོན་ཐུབ་པའི་ཆེད་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་མཉེན་ཆས་དང་བཀོལ་སྤྱོད་མ་ལག་གི་པར་གཞི་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ད་ཡོད་བཀོལ་སྤྱོད་མ་ལག་ “Windows XP” དེས་ “Tibetan Unicode” ཡི་ཡིག་གཟུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས་སོ། དེ་ཕྱིར་ཐབས་ཤེས་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་གློག་ཀླད་བཀོད་སྒྲིག་ནི་ “Windows XP” ཡི་པར་གཞི་གསར་ཤོས་དེ་དང་ “Microsoft Word (2003 SP1)” ཡི་པར་གཞི་གསར་ཤོས་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་ “Windows XP” བེད་སྤྱོད་པའི་ཐོག་ “Word 2000” ཡང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ན་གཤམ་གྱི་ “THL” ཡི་ནང་དོན་ནང་ “Tibetan Unicode” ལ་ “Word” ཡིས་ཇི་ལྟར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མིན་སྐོར་ཁྱེད་ཀྱིས་གཟིགས་ཞིབ་གནང་དགོས།
༄༅། །གོ་རིམ་གཉིས་པ། ཡིག་ཆ་གསར་པ་བཟོ་ཐབས།
གོ་རིམ་འདིའི་ནང་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཁྱེད་རང་གིས་ཡི་གེ་ཐག་གཅོད་ནུས་པའི་ཡིག་ཆ་བཟོས་ནས་དེའི་ནང་བོད་ཡིག་བླུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པའི་སྐོར་བཤད་ཡོད། ནང་དོན་དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་ད་ལྟ་ “Microsoft Word” ལ་བརྟེན་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལ་གཤམ་གྱི་གོམ་སྟབས་གསུམ་ཡོད་དེ།
༡༽ ཡིག་ཆ་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ “THL” ཡི་ “Word” ཡི་དཔེ་དབྱིབས་ཞིག་རག་ཐུབ་པ་དགོས།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་ “Microsoft Word” ནང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་བཟོ་ཐུབ་པའི་ “THL” དཔེ་དབྱིབས་ཞིག་དགོས་ངེས་པ་ཡིན། དཔེ་དབྱིབས་དེའི་མིང་ལ་ “TibetanLanguageTemplate.dot” ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དང་དེས་ཡིག་ཆ་གསར་པ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
- ༡༽ གཤམ་གསལ་དྲ་གནས་ལས་དཔེ་དབྱིབས་དེ་ཕབ་འགོད་གནང་ན་འགྲིག
- ༢༽ བསྣོན་བཙིར་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཁ་ཕྱེ་ནས TibetanLanguageTemplate.dot ཟེར་བ་དེ་གློག་ཀླད་ཀྱི་མཁྲེགས་ཆས་ C: > Documents and Settings > {Windows User name} > Application Data > Microsoft > Templatesནང་བླུགས་དགོས།
༢༽ ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ཁ་ཕྱེ་ཐབས།
ཐོག་མར་ “TibetanLanguageTemplate.dot” དཔེ་དབྱིབས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ཁ་ཕྱེ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་ “Microsoft Word” ནང་འཛུལ་དགོས་ཏེ།
- ༡༽ ཐོག་མར་ཡིག་ཆ་(File文件)ཞེས་པ་ཁ་ཕྱེ་ནས་གསར་བཟོ་(New新建)ཞེས་པ་དེ་གདམ་དགོས།
- ༢༽ དེ་ནས་ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཡི་སྒེ་ཁུང་ཐོན་པ་དང་ཡིག་ཚགས་དཔེ་དབྱིབས་(Template文档模版)ནང་ནས་ངའི་གློག་ཀླད་(我的电脑)གདམ་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གློག་ཀླད་ནང་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་དཔེ་དབྱིབས་རྣམས་ཐོན་ཐུབ།
- ༣༽ དེ་ནས་ “TibetanLanguageTemplate.dot” ཞེས་པའི་དཔེ་དབྱིབས་དེ་བདམས་མ་ཐག་ཡིག་ཆ་སྟོང་པ་ཞིག་ཐོན་གྱི་རེད།
པོ་ཏི་བམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པ་དག་སྟེ་དཔེར་ན། བཀའ་འགྱུར་ལྟ་བུ་རྣམས་བླུགས་དུས་བམ་པོའམ་ལེའུ་ཐུང་ངུར་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཡིག་ཚགས་(文档)རེ་རེ་བཟོས་ནས་ཉར་ཚགས་བྱ་དགོས།
དཔེ་དབྱིབས་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་དོན། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་དེ་ཉིད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཤོག་གྲངས་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་བོད་ཡིག་བླུགས་རྒྱུའི་ཐད་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་ཐུབ། གཉིས་པ་ནི་དེ་ཉིད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་དེ་ལ་བོད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་རྣམ་གཞག་ལྡན་པ་མ་ཟད། ཚད་ལྡན་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཚེ་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་དེ་ཉིད་རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་དཔེ་ཆ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དེབ། གློག་རྡུལ་པར་གཞི་སོགས་རྣམ་གཞག་སྣ་ཚོགས་ལ་འགྱུར་ཐུབ་པས་སོ།
༣༽ ཡིག་ཆར་མིང་འདོགས་པ་དང་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐབས།
“TibetanLanguageTemplate.dot” ཞེས་པའི་དཔེ་དབྱིབས་དེ་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་ནང་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བཏགས་ནས་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས། དེ་ལ།
- ༡༽ ཐོག་མར་ཡིག་ཆ་(File文件)ཞེས་པ་ཁ་ཕྱེ་ནས་གཞན་ཉར་(Save As另存为)ཞེས་པ་དེ་གདམ་དགོས།
- ༢༽ དེ་ནས་གཞན་ཉར་(Save As另存为)གྱི་སྒེ་ཁུང་ཐོན་པ་དང་ཡིག་ཆའི་མིང་(File Name文件名)འབྲི་སར་ནང་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་ཐུང་ངུ་ཞིག་བླུགས་དགོས།
- ༣༽ དེ་ནས་གཞན་ཉར་སྒེ་ཁུང་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ནང་དོན་རྣམས་གློག་ཀླད་ཀྱི་ས་ཆ་གང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱ་མིན་གདམ་དགོས།
- ༤༽ དེ་ནས་ཉར་ཚགས་(Save保存)ཞེས་པ་དེ་གདམ་དགོས།
ཡིག་ཆར་མིང་འགོད་རྒྱུའི་ཐད་ལ་བསམ་འཆར་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཡིག་ཆའི་མིང་དེ་རིང་པོ་བྱུང་ན་མི་འགྲིག་པས་མིང་བསྡུས་མ་ཞིག་འབྲི་དགོས། མིང་དེ་ཚོ་ཡང་བོད་ཡིག་འགོད་ན་མི་འགྲིག་པར་སྤྱིར་ན་ “Roman” གྱི་ཡི་གེ་བྲིས་ན་འགྲིག་ (གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་ “Wylie” བེད་སྤྱོད་བཏང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མིང་འགོད་བྱས་ཆོག་) མིང་འགོད་སྐབས་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་ཁྱིམ་གཉིས་ཅན་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། “བེེ་ཌཱུརྻ་སེར་པོ་” ལ་ “baiser” ཞེས་མིང་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། གལ་སྲིད་ནང་དོན་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་དགོས་མཁོ་ཡོད་ན་བསྡུས་མིང་གི་རྗེས་ལ་ཡིག་ཆའི་ཨང་གྲངས་ཁ་སྣོན་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་བེེཌཱུརཡ་སེར་པོར་ཆ་བཞག་ན་ནང་དོན་གྱི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་ “baiser1” དང་ “baiser2” ལྟ་བུ་བཟོ་དགོས། གལ་སྲིད་དཔེ་ཆ་དེ་ཚོར་ལེ་ཚན་མང་པོ་ཡོད་ཚེ་ལེ་ཚན་གྱི་ཨང་གྲངས་དེ་བསྡུས་མིང་གི་རྗེས་ལ་བཀོད་རྗེས་ཐིག་གཅིག་བརྒྱབ་ནས་དེ་རྗེས་ཡིག་ཆའི་ཨང་གྲངས་འབྲི་དགོས། དཔེར་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཕབ་བླུགས་གནང་བའི་དཔེ་ཆ་དེར་ལེ་ཚན་གཉིས་ཡོད་པ་དང་ལེ་ཚན་དང་པོར་ནང་ཚན་གསུམ་དང་ལེ་ཚན་གཉིས་པར་ནང་ཚན་གསུམ་ཡོད་ན་དེ་དག་གི་མིང་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ།
- baiser1-1
- baiser1-2
- baiser1-3
- baiser2-1
- baiser2-2
- baiser2-3
ལྟ་བུའོ།
བཀའ་འགྱུར་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཡིག་ཆའི་མིང་འདོགས་སྐབས་འདི་ལྟ་སྟེ། པོ་ཏིའི་མིང་-འགོ་ཚུགས་ཤོག་གྲངས། གལ་སྲིད་རྒྱབ་མདུན་གྱི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་གཅིག་པ་ཡིན་ན་མདུན་ངོས་ཀྱི་ཤོག་གྲངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ “a” དང་རྒྱབ་ངོས་ཀྱི་ཤོག་གྲངས་རྗེས་ལ་ “b” བརྒྱབ་ནས་རྒྱབ་མདུན་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས། དཔེར་ན། “ka _0001a.doc” ཞེས་པའི་ “ka” ནི་པོ་ཏི་ཀ་པ་དང་། “1” ནི་འགོ་ཚུགས་ཤོག་གྲངས། “a” ནི་མདུན་ཤོག་ཡིན་པ་བཅས་མཚོན་ཐུབ།
༤༽ དཔེ་ཆ་ཕབ་བླུགས་མ་བྱས་གོང་གསལ་བཤད་འབྲི་ཐབས།
དཔེ་ཆ་གསར་པ་བླུགས་སྐབས་ཡིག་ཚགས་གསར་པ་དེའི་མདུན་ངོས་སུ་གསལ་བཤད་འབྲི་སའི་རེའུ་མིག་ཅིག་ཡོད། རེའུ་མིག་དེ་དཔེ་ཆའི་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་དང་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། ཀློག་པ་པོའི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ན། དེ་ལ་ཀློག་ཀླད་ནང་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་ག་རེ་ཡོད་པ་མགྱོགས་པོར་ཤེས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད། དེར་བརྟེན་གསལ་བཤད་དེ་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲི་བླུགས་བྱ་རྒྱུའི་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད།
གསལ་བཤད་འབྲི་བླུགས་བྱ་རྒྱུའི་ཐད། ལག་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་ཡོད་པའི་རེའུ་མིག་ནང་གང་ཞིག་འབྲི་དགོས་པ་དང་མི་དགོས་པ་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། ཁྱོད་ཚོའི་ལས་ཀའི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་སྟོང་ཆ་རྣམས་ཁ་སྐོང་བྱ་དགོས་པ་དང་དགོས་མཁོ་མེད་པའི་སྟོང་ཆ་རྣམས་སྟོང་པར་བཞག་ན་འགྲིག །རེའུ་མིག་ནང་བོད་ཡིག་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་ན་འོད་རྟགས་(光标)དེ་རེའུ་མིག་གི་སྟོང་ཆའི་ནང་བཞག་ནས་ཡིག་གཟུགས་དེ་ “Tibetan Machine Uni” ལ་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་དགོས་པ་དང་། འདི་ལྟར་སྣང་ངོ་།
དེ་ནས་ནང་དོན་རྣམས་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
༄༅། །གོ་རིམ་གསུམ་པ། དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར།
ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གིས་ཡིག་ཚགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཟིན་པ་རེད། བྱས་ཙང་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་འགོ་ཚུགས་ནས་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་འགྲིག དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ “unicode” ཡིག་གཟུགས་བེད་སྤྱད་ནས་མ་ཡིག་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ཡང་ཡི་གེ་དང་། བརྡ་རྟགས་ཚེག་ཤད། སྟོང་ཆ་ཡང་ན་ནོར་འཕྲུལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིག་ཇི་བཞིན་ཕབ་བླུགས་དགོས། འདིའི་ཐད་གཤམ་གསལ་ནང་དོན་བཅུ་པོ་འདིའི་ནང་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།
༡༽ དཔེ་ཆའི་ཁ་བྱང་རྒྱག་ཐབས།
གོང་ལ་ཁྱེད་རང་གིས་གསལ་བཤད་ནང་དོན་དེ་ཚོ་བླུགས་ཟིན་པ་རེད། ད་ལྟ་གསལ་བཤད་རེའུ་མིག་དེའི་གཤམ་འོག་གི་ཡིག་ཕྲེང་དང་པོ་དེའི་ཐོག་ “Heading1,h1” ཡི་རྣམ་པ་དང་ “Unicode” ཡིག་གཟུགས་བེད་སྤྱད་དེ་དཔེ་ཆའི་ཁ་བྱང་ཚང་མ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། རྣམ་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་སླ་ཤོས་ནི་བརྙན་ཤེལ་གྱི་གཡོན་ངོས་སྟེང་ཟུར་ལ་ཡོད་པའི་ “style” སྒམ་གྱི་འཁྲིས་ལ་ཡོད་པའི་མདའ་རྟགས་དེ་མནན་དགོས་པ་དེ་ཡིན། མདའ་རྟགས་དེ་མནན་རྗེས་གདམ་བྱའི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་སྲིད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ “Heading1,h1” གདམ་དགོས། རྣམ་པ་དེ་བདམས་ཚར་རྗེས་ཁྱེད་ཀྱིས་དཔེ་ཆའི་ཁ་བྱང་དེ་ཉིད་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་འགྲིག
གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་མཐེབ་གཞོང་མནན་ཐབས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན་དེ་བས་མགྱོགས་པ་ཡོད། དེ་ཡང་ “Shift+Alt+S” མནན་ན་ “style” སྒམ་དེ་འབུར་དུ་ཐོན་པ་དང་དེ་རྗེས་ཚེག་ཁྱིམ་གཉིས་ཅན་གྱི་བསྡུས་མིང་ཞིག་བླུགས་དགོས། དཔེར་ན། “Heading1” ལ་ “h1” ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་རྗེས་ “Enter” མནན་ན་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་པོ་ཡོད།
ཕབ་བླུགས་བྱེད་སྐབས་དུམ་མཚམས་དབྱེ་བ་སོགས་ཕུད་དེ་མིན་ཡིག་ཕྲེང་གློག་ཀླད་ཀྱིས་རང་བཞིན་དུ་འབེབས་པ་ལས་རང་མཚམས་ཀྱིས་བཅད་དེ་མར་འབེབས་མི་རུང་། གཞན་ཡང་སྟོང་ཆ་བཞག་ཐབས་བེད་སྤྱོད་ཤེས་པ་དགོས། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་ “¶” (ཚང་མ་དོན་པ་) ཟེར་བ་དེ་ལག་ཆའི་(工具)ནང་ཚན་ནང་ནས་བཏོན་པ་ཡིན་ན་དུམ་མཚམས་སོ་སོའི་མཇུག་ཏུ་ “¶” འདི་ཉིད་སླེབས་པ་དང་མིང་ཚིག་བར་གྱི་སྟོང་ཆ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མར་ཟགས་མི་སྲིད། དེ་ཡང་ “Wylie” ཡི་གེ་དང་ “Tise” མཐེབ་གཞོང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡི་གེའི་བར་གྱི་སྟོང་ཆ་དེ་ “shift+-” གནོན་པ་དང་སྟོང་ཆ་བཞག་གི་རེད། འདི་ལྟར་སྣང་ངོ་།
གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་བེད་སྤྱོད་བཏང་གནང་བའི་མཐེབ་གཞོང་དེར་སྟོང་པའི་མཐེབ་རྒྱག་དེ་མེད་ན་ “Find”(查找)དང་ “Replace”(代替)འཚལ་ནས་སྟོང་པའི་མཐེབ་རྒྱག་དེ་མནན་དགོས། “MS Word” ནང་ “Find” དང་ “Replace” འཚོལ་དགོས་ན་ “Ctrl+H” མནན་དགོས། དེ་ནས་ག་རེ་འཚོལ་དགོས་ཏེ་ “Find what” ཞེས་པ་དེར་སྟོང་འཇོག་མཐེབ་(空格键)མནན་དགོས་པ་དང་དེ་རྗེས་ “^s”(སྟོང་རྟགས་)དེ་ “Replace with” སྟོང་ཆའི་ནང་བླུགས་དགོས།
༢༽ བླུགས་ཐབས་མཐེབ་(输入键)མནན་ནས་དུམ་མཚམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གདམ་དགོས།
ཁྱེད་རང་གི་གློག་ཀླད་ནང་བླུགས་པའི་ནང་དོན་དེར་མིང་བཀོད་ཚར་རྗེས་བླུགས་ཐབས་མཐེབ་(Enter)དེ་གནོན་དགོས། དེ་ནས་ཡང་རྣམ་གཞག་སྒམ་ཆུང་ནང་(Style box格式)འཛུལ་ནས་ “Paragraph,pr” ཟེར་བ་དེ་གདམ་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ད་ལྟ་ཁྱེད་ནས་ཕབ་བཞིན་པ་དང་རྗེས་སུ་ཕབ་བླུགས་བྱ་རྒྱུའི་ནང་དོན་རྣམས་ “Tibetan Machine Uni” ནང་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
༣༽ Microsoft Wordབརྒྱུད་ཡིག་ཕྲེང་གཅོད་པའི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་ཐབས།
གལ་ཏེ་ཕབ་བླུགས་སྐབས་ཡང་དག་པར་ཡིག་ཕྲེང་བཅད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཚེག་ཁྱིམ་ཞིག་གི་དཀྱིལ་ངོས་ནས་ཡིག་ཕྲེང་ཆད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན། Microsoft Word ནང་ནས་འབྲེལ་ཡོད་གདམ་བྱ་འདེམས་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་།
- ༡༽ ལག་ཆའི་ནང་(Tools工具)འཛུལ་ནས་གདམ་བྱ་(options选项)གདམ་དགོས།
- ༢༽ བདམས་པའི་སྒེ་ཁུང་ཐོན་རྗེས་དེའི་སྟེང་གི་(Compatibility兼容性)ཞེས་པ་གདམ་དགོས།
- ༣༽ དེ་ནས་སྒེ་ཁུང་ནང་གི་གདམ་བྱ་མང་པོའི་ནང་ནས་(Use line Breaking Rules换行规则)ཞེས་པ་འཚོལ་དགོས།
- ༤༽ བཙལ་ཟིན་རྗེས་དེའི་མདུན་གྱི་སྟོང་ཆ་དེ་མནན་དགོས།
- ༥༽ དེ་ནས་(OK确定)མནན་དགོས་པ་བཅས་ཡིན།
ཡིག་ཆ་གསར་པ་རེ་ཕབ་བླུགས་སྐབས་ཚང་མར་ཐབས་ཤེས་དེ་ལྟར་བརྒྱུད་ནས་ཡིག་ཕྲེང་གཅོད་དགོས། འདི་ལྟར་སྣང་ངོ་།
༤༽ ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་དང་པོ་དེ་བླུགས་ཐབས།
ཁྱེད་རང་གིས་བཟོས་ཟིན་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་ཚོར་རང་བཞིན་ངང་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་འཁོད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད། ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་མ་འགོད་གོང་ཁྱེད་རང་གིས་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་ཀྱི་བྱ་རིམ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཨང་གྲངས་འགོད་དགོས། ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་བཀོད་ཚར་མ་ཐག་ཁྱེད་རང་གིས་དེའི་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་འགྲིག ཤོག་ལྷེ་དེའི་ནང་ཁྱེད་ཀྱིས་ནང་དོན་དག་ཕབ་བླུགས་ཚར་བ་དང་དེ་རྗེས་རྗེས་མའི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་བཀོད་ནས་ནང་དོན་དག་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་འགྲིག
མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་འགོད་པའི་བྱ་རིམ་དེས་ཤོག་ལྷེའི་ནང་དོན་ཡོད་སར་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། ཤོག་གྲངས་༢༣༠ཡི་མཇུག་མཐའི་ཡི་གེ་དེ་“ཞེས་”ཡིན་པ་དང་ཤོག་གྲངས་༢༣༡གི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་དེ་“པ་དང་”ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ན་ཕབ་བླུགས་བྱས་པའི་ཡིག་ཆའི་ནང་“ཞེས [231] ་པ་དང་”ལྟ་བུ་ཐོན་གྱི་རེད། ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་པའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་དེ་དག་གློག་ཀླད་ནས་དེབ་བམ་དཔེ་ཆའི་གཟུགས་སུ་པར་བརྒྱབ་དུས་ཨང་གྲངས་དེ་ཚོ་དཔེ་ཆ་ཡིན་ན་ཟུར་དང་དེབ་ཡིན་ན་མཇུག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད།
ད་ལྟ་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་དང་པོ་དེ་འགོད་རྒྱུར་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཏེ།
- ༡༽ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་ནས་ “P” མནན་དགོས།
- ༢༽ ཡང་ན་ “Ctrl+1” མནན་དགོས།
ཐབས་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀས་སྒེ་ཁུང་ (“Window”) ནང་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་མེད་དེ་ “No page number has been set” ཞེས་པ་དེ་ཐོན་གྱི་རེད། དེ་ནས་ “OK” མནན་ན་གཤམ་གྱི་ཚལ་ཤོག་ཐོན་གྱི་རེད། འདི་ལྟར་སྣང་ངོ་།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་འགོད་ས་ (“Enter Page Number,” 输入页数) དེར་ཡིག་ཆའི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་དེ་འགོད་དགོས། དཔེ་དེའི་ནང་དེབ་དེའི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་དེ་༡༠༨ཆགས་པ་རེད།
དེ་ནས་བླུག་བྱའི་ནང་དོན་ལ་བལྟས་ནས་དེའི་ནང་ཨ་ལ་པོའི་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་བྱ་དགོས། གལ་ཏེ་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་ཡོད་ན་གདམ་བྱ་དང་པོ་ “Number on Each Side of Page” (页边页数) དེ་གདམ་དགོས། གལ་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་ཨང་གྲངས་དེ་གཅིག་པུ་ལས་མེད་ན་ “Front Side” (前边) ཞེས་པ་དེ་གདམ་དགོས།
ཡིག་ཕྲེང་དེ་ཚོར་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་ན་ “Insert Line Numbers” (输入行数) ཟེར་བ་དེ་གདམ་དགོས།
བླུགས་ཐབས་མཐེབ་ “Enter” མནན་ཚར་རྗེས་ཁྱེད་ནས་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་དང་ཡིག་ཕྲེང་གི་ཨང་གྲངས་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། དེ་ལ་གོང་ལྟར་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པ་ནི།
- ༡༽ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་ནས་ “P”མནན་དགོས།
- ༢༽ ཡང་ན་ “Ctrl+1” མནན་དགོས་སོ།
དེ་མིན་ཡིག་ཕྲེང་གི་ཨང་ཀི་བརྒྱབ་རྒྱུའི་ཐད “Ctrl+2” དེ་ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པར་རྒྱག་དགོས་པ་དང་ “Ctrl+3” དེ་ཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པ། “Ctrl+4” དེ་ཡིག་ཕྲེང་བཞི་པ་སོགས་དེ་ལྟར་དུ་བརྒྱབ་ན་འགྲིག
ཡིག་ཕྲེང་གི་ཨང་གྲངས་མ་བླུགས་གོང་ངེས་པར་དུ་ཚེག་ཐུང་བརྒྱབ་དགོས་ལ་དེའི་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གློག་ཀླད་ཀྱི་འོད་རྟགས་དེ་བཞག་དགོས་ཤིང་དེ་ནི་ཡིག་ཕྲེང་གསར་པ་དེའི་ནང་དོན་མ་བླུགས་གོང་ཡིག་ཕྲེང་གི་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་དགོས་པ་དེ་རེད། ཡིག་ཕྲེང་གི་ཨང་གྲངས་འགོད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ནི་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་གི་ “2” དེ་མནན་སྟེ་ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པ་འགོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ “3” མནན་ནས་ཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། ཡང་བསྐྱར་ནན་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཡིག་ཕྲེང་གི་ཨང་གྲངས་ནི་ཡིག་ཕྲེང་སྔོན་གྱི་ཚེག་དེ་ཕབ་བླུགས་ཟིན་མ་ཐག་ཨང་གྲངས་དེ་ཉིད་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཡིན།
༥༽ ཁ་བྱང་ཕབ་བླུགས་བྱ་ཐབས།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་ཕབ་བླུགས་བྱ་རྒྱུའི་ནང་དོན་ལ་ཁ་བྱང་ཡོད་ན་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་བཀོད་ཚར་མ་ཐག་ཁ་བྱང་དེ་ཉིད་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་ཡིག་མགོ་དང་སྟོང་ཆ། ཚེག་ཐུང་སོགས་མ་ཡིག་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕབ་དགོས་ལ། དབུ་ཤད་དེ་ཡིག་མགོའི་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོན་པའི་ཤད་གཉིས་ཀྱི་བར་ལའང་སྟོང་ཆ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དུ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། དཔེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀློང་ཆེན་པའི་“ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་”ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་དེ་ཕབ་བླུགས་བྱ་བ་དང་དེ་ཉིད་ཤོག་གྲངས་༡༥༧ནང་ཡོད་ན།
[157]༄༅། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས། ། ལྟ་བུ་མ་ཡིག་བཙན་པར་བྱ་དགོས་སོ།
༦༽ ནང་དོན་གྱི་ཤོག་ལྷེ་དང་པོ་འགོད་ཐབས།
དེ་ཡང་ “Ctrl+1” མནན་ནས་ཤོག་ལྷེ་རྗེས་མའི་ཨང་གྲངས་འགོད་དགོས།
དེ་ནས་ཤོག་ལྷེ་དང་པོའི་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་པ་དང་། ཤོག་ལྷེ་དང་པོའི་ནང་ཡོད་པའི་ཡིག་མགོ་མ་ཡིག་ལྟར་བླུགས་དགོས། གལ་སྲིད་ཡིག་མགོ་སུམ་སྦྲེལ་མ་ “༄༅༅།” ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བརྒྱབ་དགོས།
འོན་ཀྱང་ཡིད་གཟབ་དགོས་པ་ནི་ཤོག་གྲངས་ཡོད་ཚད་ལ་ཡིག་མགོ་བཀོད་ན་མི་འགྲིག གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་ནི་མཛེས་རྒྱན་ཙམ་ལས་དོན་ལྷག་པོ་བསྟན་དུ་མེད་པས་སོ། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ཁྱེད་རང་གི་ནང་དོན་དེ་ཚོ་གཤམ་འོག་ལྟར་ཐོན་གྱི་རེད།
དཀྱིལ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་ “Heading1,h1” ཡི་རྣམ་གཞག་ནི་ཁྱེད་རང་གི་དེབ་ཀྱི་མིང་རེད།
ཁ་བྱང་གི་ཤོག་ལྷེ་ (༡༥༧ནས་འགོ་ཚུགས་པ་) དེ་རྗེས་ལ་ཐོན་གྱི་རེད། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ནང་དོན་དངོས་དེ་ཤོག་གྲངས་༡༥༨ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས།
༧༽ མུ་མཐུད་ནས་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱ་བ་དང་ལྷག་མའི་ནང་དོན་ལ་ཨང་གྲངས་འགོད་ཐབས།
གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གནད་རྣམས་གྲུབ་རྗེས་ཁྱོད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནང་དོན་ལྷག་མ་རྣམས་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་འགྲིག ཡིན་ནའང་ཁྱེད་རང་གིས་ཕབ་བཞིན་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ “Paragraph,pr” ཡི་རྣམ་པ་ལྟར་གནས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་མ་བྱས་གོང་ཤོག་གྲངས་འགོད་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།
ཤོག་ལྷེ་ཞིག་གི་མཇུག་མཐར་སླེབས་དུས་ “Ctrl+1” མནན་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་ནས་“P”མནན་ནས་རྗེས་མའི་ཤོག་གྲངས་འགོད་དགོས། ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་དེ་ཡིག་འབྲུའི་ཚེག་གང་གི་མཇུག་དང་། ཤོག་ལྷེ་རྗེས་མའི་ཡི་གེ་དང་པོ་དེའི་མདུན་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་འགོད་ཐུབ་པ་དགོས། བཀོད་ཟིན་པའི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་ཀྱི་མདུན་རྒྱབ་ལ་སྟོང་ཆ་ལུས་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། “ཞེས་[231]པ་དང་།” ལྟ་བུའོ།
གལ་ཏེ་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་ནོར་ནས་ཡང་བསྐྱར་བཟོ་བཅོས་དགོས་ན་ ཁྱོད་ཀྱིས་ “Ctrl+0” མནན་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་གི་ “F” དེ་མནན་ནས་རེའུ་མིག་དེ་བཏོན་ན་རྗེས་མའི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་འགོད་ས་དེ་རྟག་པར་ཐོན་གྱི་རེད། དེ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཤོག་གྲངས་དེ་བླུགས་ནས་ “OK” མནན་ན་འགྲིག དེ་ལྟར་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པ་དེ་བཅོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་ལྟར་ཤོག་ལྷེའི་གྲངས་འགོད་ན་འགྲིག
༨༽ གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་མི་དགོས་པའི་ནང་དོན།
དེ་ཡང་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མ་ཡིག་བཙན་བཟུང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ནའང་། མ་ཡིག་ནང་ཡོད་པའི་ནང་དོན་ཁག་ཅིག་གློག་རྡུལ་པར་གཞིའི་ནང་ཕབ་བླུགས་མི་དགོས་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཏེ།
- ༡༽ ཡིག་མགོ་ ༄༅། འདི་ཤོག་ལྷེ་མི་རེ་ངོ་རེའི་མདུན་དུ་བརྒྱབ་མི་དགོས་ཏེ། མཛེས་རྒྱན་ཙམ་ལས་ནང་དོན་དངོས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་གྱི་ཤོག་ལྷེ་དང་པོ་དེར་ཡིག་མགོ་བཀོད་པ་འགྲིག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་ཁག་ལ་ཡིག་མགོ་འགོད་མི་རུང་།
- ༢༽ མིང་ཚིག་གང་རུང་གི་རྗེས་སུ་ཚེག་ཁ་ཤས་བརྒྱབ་ནས་སྟོང་ཆ་སྐོང་བར་བྱས་པ་དཔེར་ན། ཡིག་ཕྲེང་ཞིག་གི་མཇུག་མཐར་ “བསྟན་པ་དང་་་་་་་་” ལྟ་བུ་ཡོད་ན་ཁྱེད་རང་གིས་ “བསྟན་པ་དང་” ཞེས་ཐད་ཀར་ཚེག་རྣམས་མི་དགོས་པར་བརྒྱབ་ན་འགྲིག
- ༣༽ མཆན་རྟགས་དང་གསལ་རྟགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཚེག་མང་པོ་དང་མཆན་འགྲེལ་སོགས་ཕབ་བླུགས་བྱ་མི་དགོས། གལ་སྲིད་མ་ཡིག་ནང་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་ལ་མཆན་འགྲེལ་ཡོད་ན་མཇུག་གི་གསལ་བཤད་ནང་དོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དགོས་པའི་གསལ་བཤད་བྱས་ན་འགྲིག
༩༽ ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་འགོ་ཚུགས་ཐབས།
ཁྱེད་རང་གི་གློག་ཀླད་ཡིག་ཆ་དེར་ཤོག་ལྷེ་༡༥༠ལས་མེད་ཚེ་ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། དེས་རྐྱེན་པས་ཁྱེད་རང་གི་ཡིག་ཆ་དེ་ཉིད་ཧ་ལས་དགོས་པའི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་མི་སྲིད། གློག་ཀླད་ཡིག་ཆ་གཅིག་རྫོགས་ནས་ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་དུས་མ་ཡིག་གི་ཤོག་ལྷེའི་ནང་དོན་མཇུག་མ་ནས་འགོ་འཛུགས་ན་ཡག་ཤོས་རེད།
ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་དུས་དེ་སྔོན་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ལྟར་ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། ཡིག་ཆ་གསར་པར་འགྱུར་བ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཐོ་འགོད་རེའུ་མིག་ནང་བླུགས་དགོས།
འགྱུར་ལྡོག་རེའུ་མིག་གི་གཤམ་འོག་ཏུ་དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་བརྒྱབ་དགོས། དེ་ནས་མུ་མཐུད་ནང་དོན་བླུགས་དགོས། དེར་ཁྱེད་རང་གིས་ཁ་བྱང་ངམ་གཞན་གྱི་རྟགས་གང་ཡང་བརྒྱབ་མི་དགོས། འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ནས་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་ནང་དོན་རྣམས་རེའུ་མིག་ནང་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤོག་གྲངས་བརྒྱབ་ནས་ནང་དོན་རྣམས་ཐད་ཀར་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་འགྲིག
༡༠༽ ཉར་ཚགས་བྱ་བ་དང་ཟུར་བཀོལ་ཡིག་ཆ་(备份)བཟོ་ཐབས།
གློག་ཀླད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་ཤེས་རྟོགས་དཀའ་བས་ཁྱེད་རང་གིས་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་ཀ་རྣམས་ཉར་ཚགས་ཡག་པོ་བྱེད་ཆེད་ཟུར་བཀོལ་གྱི་ཡིག་ཆ་(备份)ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་གློག་ཀླད་མིན་པའི་འགུལ་བསྐྱོད་གཉེན་ཆས་(移动软盘)སམ་ཡང་ན་དེ་ལྟའི་གཞན་གྱི་ནང་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་བྱས་པ་རྣམས་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས།
༄༅། །དཔྱད་གཞི། དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་བླུགས་སྐབས་ཐོན་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་ཚུལ།
འདིའི་ནང་ཁྱེད་རང་གིས་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་རྣམས་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱེད་སྐབས་རྒྱུན་དུ་འཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་དག་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་དེ། ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པའི་ནང་དོན་བླུགས་སྐབས་གང་འདྲ་བྱ་དགོས་པ་དང་། ནང་དོན་གསལ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་འདྲ་བྱ་དགོས་པ། དམིགས་བསལ་གྱི་བོད་ཡིག་ཞིག་བརྒྱབ་དགོས་ན་གང་འདྲ་བྱ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་གོ་རིམ་བཞིན་གསལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།
༡༽ ནོར་འཁྲུལ།
ཁྱེད་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་དཔེ་ཆའི་མ་ཡིག་དང་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་ཡིན་པའི་ནང་དོན་ཞིག་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་གལ་སྲིད་མ་ཡིག་ནང་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ནའང་དེ་ལ་བཟོ་བཅོས་མི་རུང་བར་ཇི་བཞིན་དུ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། རྗེས་སུ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་ལ་ཞུས་དག་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོས་མ་ཡིག་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེའང་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་རེད།
༢༽ དཔེ་ཆ་ལ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་ཞུས་དག་བྱེད་པ།
དེ་ཡང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། “THL” ཡི་རེ་བ་ནི་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱ་བ་དང་དེར་ཞུས་དག་བྱ་དུས་མ་ཡིག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་དང་དེ་ལ་ཞུས་དག་གཏོང་སྐབས་བྱ་མི་རུང་བ་ཁག་ཅིག་ཡོད་དེ། ༡༽ཡི་གེའི་དག་ཆ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་རང་དགར་བཟོ་བཅོས་མི་རུང་། ༢༽སྐུང་ཡིག་དང་ཚིག་སྡུད་སོགས་བཀྲལ་བའམ་ཡང་ན་གསལ་བཤད་བྱས་པའི་ཁ་སྣོན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ནང་དོན་དངོས་ལྟར་ཕབ་བླུགས་བྱ་མི་རུང་། ༣༽མིང་ཚིག་དང་བརྗོད་པ་སོགས་བར་གྱི་སྟོང་ཆ་རྣམས་མ་ཡིག་ལས་ལྷག་པོར་བཞག་པའམ། ཡིག་མགོ་ཁ་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཤོག་ངོས་མཛེས་སུ་གཏོང་བ་སོགས་བྱ་མི་རུང་།
གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལ་ཞུས་དག་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད་ན། གཤམ་གསལ་གྱི་གོ་རིམ་བརྒྱུད་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པའི་མ་ཡིག་དང་ཁྱེད་རང་གིས་ཞུས་དག་བྱས་པ་ཚང་མ་བལྟ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་མ་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་ “TEI” ཡི་ཚད་གཞི་ལྟར་ནོར་བཅོས་བྱས་པ་ཡང་བལྟ་ཐུབ།
དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་ལ་ལམ་སེང་ནོར་བཅོས་བྱ་དགོས་ན་ཕབ་བླུགས་མ་བྱས་གོང་ “Ctrl+F5” མནན་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་གི་ “C” མནན་ན་རེའུ་མིག་ཅིག་ཐོན་ཡོང་ལ་རེའུ་མིག་དེའི་ “Actual Reading in Text” ཟེར་བའི་སྟོང་ཆའི་ནང་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པའི་མ་ཡིག་དེ་བླུགས་དགོས་པ་དང་ “Corrected Reading” ཞེས་པའི་ནང་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། “Editor’s Initials” ཞེས་པའི་སྟོང་ཆ་གསུམ་པ་དེའི་ནང་ཁྱེད་རང་གིས་གསལ་བཤད་དགོས་རྒྱུའི་ནང་དོན་རྣམས་བླུགས་དགོས། དེ་ནས་བླུགས་ཐབས་ཀྱི་མཐེབ་ “Enter” མནན་ནས་མུ་མཐུད་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
ཐབས་ཤེས་དེ་ལྟར་བེད་སྤྱད་ན་ནོར་བཅོས་བརྒྱབ་པའི་ནང་དོན་དང་། འགན་འཁུར་གྱིས་བྲིས་པའི་གསལ་བཤད་ནང་དོན་བཅས་ཐོན་ཡོང་བ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཏེ།
-  “ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པའི་མ་ཡིག་གི་ནང་དོན་”
- དུས་གསུམ་ སང་གྱས་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ།
༣༽ པར་གཞི་མི་འདྲ་བར་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་པ།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་གློག་ཀླད་ནང་ཕབ་བླུགས་བྱ་དུས་ནང་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསུམ་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཁྱེད་རང་གིས་ཕྱོགས་སྟོན་དེ་ཚོར་ཡིད་གཟབ་བྱ་དགོས། ཡིན་ནའང་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་འདེམས་དུས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་དེ་ནམ་རྒྱུན་ལྟར་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས།
༤༽ རྟོགས་དཀའ་བའི་ནང་དོན།
དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་གང་ཡིན་མི་གསལ་བ་དེ་ཚོར་ “Ctrl+F2” མནན་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་གི་ངོ་མདོག་སྐྱོ་པོའི་རྟགས་འདི་ལྟ་བུ།
དེ་མནན་པ་ཡིན་ན་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ {ILLEGIBLE}ཟེར་བ་དོན་གྱི་རེད། དེ་ནས་མུ་མཐུད་གསལ་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བརྒྱབ་ན་འགྲིག དབྱིན་ཡིག་ཐད་ {ILLEGIBLE} ཟེར་བ་གློག་ཀླད་ནང་ཐོན་ཀྱང་ནང་དོན་དེ་ཚོ་དེབ་ལྟར་པར་བརྒྱབ་དུས་ཡི་གེ་དེ་ཚོ་མི་དོན་པ་དང་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་དག་པའི་ངང་དོན་ཡོང་གི་རེད།
རྣམ་པ་འདིའི་མིང་ལ་ “Illegible” སྟེ་བསྡུ་ན་ “Il” ཟེར་རོ།
༥༽ གསལ་པོ་མེད་པའི་ནང་དོན།
ནང་དོན་གསལ་པོ་མེད་པའི་སར་ཁྱེད་རང་གིས་གང་ཐུབ་འོལ་ཚོད་གནང་རོགས། གསལ་པོ་མེད་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ལ་འོད་རྟགས་བརྒྱབ་ནས་ “Ctrl+F3” མནན་དགོས་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་རྟགས་དེ་མནན་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་ཚེ་གསལ་པོ་མེད་པ་རྣམས་ཕྱི་ཚུལ་ལ་དམིགས་བསལ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་ཀློག་པ་པོས་དེ་ཚོ་མ་ཡིག་ཐོག་གསལ་པོ་མེད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། “Ctrl+F3” ཡང་ན་རྐང་རྗེས་རྟགས་དེས་གསལ་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་ཐུབ། དེ་ལྟར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་བའི་གོ་རིམ་ནི།
- ༡༽ ཐོག་མར་མ་ཡིག་དེ་གསལ་པོ་མེད་པའི་ནང་དོན་གྱི་མདུན་ངོས་ཀྱི་ཚེག་གི་བར་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
- ༢༽ དེ་ནས་ “Ctrl+F3” ཡང་ན་རྐང་རྗེས་རྟགས་དེ་མནན་དགོས།
- ༣༽ དེ་རྗེས་གསལ་པོ་མེད་པའི་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
- ༤༽ མཇུག་ཏུ་ “Ctrl+F3” ཡང་ན་རྐང་རྗེས་རྟགས་ཡང་བསྐྱར་མནན་ནས་ནམ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་ལོག་དགོས།
རྣམ་པ་དེར་ “Unclear” སྟེ་བསྡུས་ན་ “uc” ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་ཚོ་གློག་ཀླད་ནང་ཚོས་གཞི་དམར་པོར་མངོན་གྱི་རེད།
༦༽ དམིགས་བསལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་གློག་ཀླད་ནང་བླུགས་ཐབས།
“Tibetan Machine Uni” མཐེབ་གཞོང་ལ་བོད་ཡིག་གི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡི་གེ་དང་བརྡ་མཚོན་རྟགས་ཤད་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བླུགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡི་གེའམ་བརྡ་རྟགས་དེ་ཚོ་རྒྱག་པར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན་ཐབས་ཤེས་ལས་སླ་ཤོས་དེ་ནི་ “Insert symbol” ཟེར་བ་དེ་ནས་གདམ་ན་འགྲིག “Insert symbol” ཡི་བླུགས་ཐབས་ནི།
- ༡༽ “Insert”(插入)ནང་འཛུལ་དགོས།
- ༢༽ དེ་ནས་ “Symbol” (符号)ཟེར་བ་དེ་མནན་དགོས།
- ༣༽ དེ་ནས་ཡིག་གཟུགས་ (“Font” )ནང་འཛུལ་ཏེ་ཡིག་གཟུགས་དེ་ “Tibetan Machine Uni” ལ་འགྱུར་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་ཚེ་ཡིག་གཟུགས་རེའུ་མིག་ནང་ཡོད་པའི་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་ཚང་མ་ཐོན་ཐུབ།
- ༤༽ དེ་ནས་ཁྱེད་རང་ལ་དགོས་པའི་ནང་དོན་ལ་མཐེབ་མནན་ནས་འོད་མདངས་ཆེན་པོས་སྟོན་ཏེ་ “Insert”(插入)ཟེར་བ་དེ་མནན་དགོས།
གཤམ་གསལ་གྱི་ནང་དོན་ནང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁག་པོར་མངོན་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་ཁག་ཅིག་བླུགས་ཡོད།
ཀ་༽ རྣམ་བཅད། ཿ
དེ་ནི་སཾསྐྲྀཏའི་སྒྲ་ཞིག་ཡིན་ལ་རོའོ་མན་གྱི་ཡི་གེའི་ནང་ “h” ཡིས་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་རྣམ་བཅད་ཐོན་སྐབས་རྣམ་བཅད་ “ཿ” འདི་ལྟར་བླུགས་པ་ལས་གཏེར་ཤད་ “༔” འདི་ཉིད་བླུགས་མི་རུང་། ཀླད་ཀོར་བརྩེགས་མ་གཉིས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་དེ་ནི་རྣམ་བཅད་གང་ལ་སྦྱོར་སའི་ཡི་གེའི་དེའི་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ལས་རྣམ་བཅད་ཀྱི་ཁུངས་མ་ཡིན་ནོ།
ཁ་༽ པླུཏ། ྅
དེ་ནི་སཾསྐྲྀཏ་ཡི་སྒྲ་གདངས་རིང་པོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཐོན་སྐབས་པླུཏ་ “྅” འདི་ཉིད་བླུགས་པ་ལས་ “ཉ” བླུགས་མི་རུང་།
ག་༽ ཆེ་མགོ ༸
རྟགས་དེ་བོད་ཡིག་ནང་མཆོག་གྱུར་གྱི་མི་མིང་གང་ཞིག་གི་མདུན་གྱི་ཚིག་ཁྱིམ་དང་པོ་དེར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ཉིད་ཐོན་སྐབས་ཆེ་མགོ་ཉིད་བེད་སྤྱོད་བྱ་བ་ལས་ཨང་ཀི་བདུན་པ་བེད་སྤྱོད་བྱ་མི་རུང་། (༧) གཟབ་ནན་དགོས་པ་ནི་ཆེ་མགོ་ནི་ཨང་ཀི་བདུན་པ་དང་འདྲ་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལས་མཐོ་བ་ཡོད། (༸)
ང་༽ འོག་སྐོར།
དེ་ནི་གསལ་བཤད་བྱེད་སྐབས་མ་ཡིག་གི་འོག་ཏུ་ཀླད་ཀོར་གྱི་གཟུགས་བརྒྱབ་ཀྱི་ཡོད། དེས་ནུས་པ་མི་འདྲ་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།
༧༽ ཤད་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཅིག
མ་ཡིག་ནང་ཐོན་པའི་ཤད་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཕབ་བླུགས་བྱ་སྐབས་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དགོས།
ཀ་༽ རིན་ཆེན་སྤུངས་ཤད། ༑
དེ་ནི་ཡིག་ཕྲེང་གི་མགོར་ཡིག་རྡོག་གཅིག་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་ཚུགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་བཞིན་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
ཁ་༽ གཏེར་ཤད། ༔
གཏེར་ཤད་ནི་གཏེར་མའི་དཔེ་ཆའི་ནང་སྤྱོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤད་ཡིན། དེའི་ནུས་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཤད་དང་གཅིག་པ་རེད། ཕབ་བླུགས་སྐབས་གཏེར་ཤད་ཉིད་བླུགས་པ་ལས་རྣམ་བཅད་ཀྱི་རྟགས་བླུགས་མི་རུང་།
ག་༽ ཤད་གཞན་པ་ཁག་ཅིག
“Tibetan Machine Uni” གྱི་ཡིག་གཟུགས་ནང་ཤད་མི་འདྲ་བ་འདི་རྣམས་ཡོད་དེ། ༎ ༏ ༐ ༑ ༈ སོགས་སོ། ཕབ་བླུགས་དང་ཞུས་དག་སྐབས་མ་ཡིག་ཇི་བཞིན་ཤད་རྣམས་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་ཤད་དེ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཁག་པའི་གནས་ཚུལ་འཕྲད་ན་གོང་གི་གོ་རིམ་དྲུག་པར་གཟིགས་རོགས་ཞུ།
༨༽ སཾསྐྲྀཏའི་ཡི་གེ་དང་སྐད་ཡིག་གཞན།
“Tibetan Machine Uni” གྱི་ཡིག་གཟུགས་དེས་བོད་ཡིག་ནང་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཡི་གེ་དག་སྤྱིར་ན་ཕབ་བླུགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཅན་ཁག་ཅིག་ཕབ་བླུགས་བྱ་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་ཡི་གེ་དེ་རིགས་འཕྲད་ན་ཤོག་ལྷེ་དེ་ཚོ་གློག་རྡུལ་གྱིས་འདྲ་བཤུ་བྱ་དགོས། གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་འཕྲད་སྐབས་རྩོམ་སྒྲིག་པར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་ ཐབས་ཤེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཆོག དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ “Tibetan Machine Uni” ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་པར་གཞི་གསར་པ་ཐོན་གྱི་རེད།
༩༽ སྐུང་ཡིག
བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་ལག་བྲིས་ཀྱི་དཔེ་ཆའི་ནང་སྐུང་ཡིག་གམ་བསྡུས་ཡིག་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད། སྐུང་ཡིག་ནི་ཚེག་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྐུང་པས་དེར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་དུས་ཁག་པོ་ཡོད། གལ་སྲིད་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་དེ་དབུ་ཅན་གྱིས་བྲིས་པ་ཡིན་ན་སྐུང་ཡིག་དེ་རིགས་སོ་སོར་འཕྲལ་མི་རུང་། གལ་སྲིད་དཔེ་ཆའི་ནང་ “ལཊ་” ཞེས་འཁོད་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ཕབ་བླུགས་བྱ་བ་ལས་ “ལགས་” ཞེས་ཕབ་མི་རུང་། དེ་བཞིན་དཔེར་ན།
- “ཉམསུ་” ཞེས་པ་འཕྲལ་ནས་ཉམས་སུ་ལ་ཕབ་མི་རུང་།
- “ཁྶཾ་” ཞེས་པ་དེ་ཁམས་ལ་ཕབ་བླུགས་མི་རུང་བ་སོགས་རིགས་འགྲེ།
གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་ཕབ་བླུགས་བྱེད་པའི་མ་ཡིག་དེ་ཡིག་གཟུགས་གཞན་ཡིན་ཚེ་སྐུང་ཡིག་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེ་རིགས་སོ་སོར་འཕྲལ་ནས་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐུང་ཡིག་དེ་ཚོ་དབུ་ཅན་ལ་འགྱུར་མི་ཐུབ་པས་སོ། གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་འཕྲད་ཚེ་ཁྱེད་རང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་པར་སྐད་ཆ་འབྲི་དགོས།
༡༠༽ མཆན་འགྲེལ།
མཆན་འགྲེལ་ནི་མི་གཞན་གྱིས་བྲིས་པའི་མ་ཡིག་དེར་མཆན་རྟགས་ཞིག་བཀོད་ནས་འགྲེལ་བ་བརྒྱབ་སྟེ་མ་ཡིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པ་དེར་ཟེར་བ་དང་། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་ཕབ་བླུགས་བྱ་བའི་དཔེ་ཆ་དེར་མཆན་འགྲེལ་ཡོད་ཚེ་གཤམ་གསལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་བེད་སྤྱོད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གློག་ཀླད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམསདཔེ་ཆ་ལྟར་པར་རྒྱག་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་མཆན་འགྲེལ་རྣམས་སྔར་གྱི་མ་ཡིག་ལྟར་ཐོན་ཐུབ། མཆན་འགྲེལ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་ན། སྲུབས་འཇུག་(插入)ནས་ཐོན་པའི་ཤོག་ལྷེ་ཆུང་ཆུང་དེའི་ནང་བྲིས་ན་མི་འགྲིག
- ༡༽ མཆན་རྟགས་དེ་འབྲི་སའི་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེག་གི་བར་དུ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
- ༢༽ དེ་ནས་ “Ctrl+F1” མནན་དགོས། ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་གྱི་ “quote bubble icon”(引号泡沫图标)ཞེས་པ་མནན་དགོས།
- ༣༽ དེ་ནས་མཆན་འགྲེལ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།
- ༤༽ དེ་ནས་ “Ctrl+F1” མནན་དགོས་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་གྱི་(引号泡沫图标)ཞེས་པ་མནན་ནས་དུས་རྒྱུན་ཕབ་བླུགས་བྱ་སར་ཕྱིར་ལོག་བྱ་ཐུབ།
དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ། མཆན་འགྲེལ་རྣམས་ཡིག་གཟུགས་ཆུང་ངུ་གསེག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཐོན་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན། “འདི་གཞུང་གི་ཡི་གེ་རེད། འདི་མཆན་འགྲེལ་མཆན་འགྲེལ་ཟེར་ཡས་འདི་མཆན་བུའི་ཡི་གེ་རེད། མ་རེད་” ལྟ་བུའོ། གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལྟར་མཆན་འགྲེལ་རྣམས་ཕབ་བླུགས་བྱ་སའི་ས་ཆར་ཕབ་བླུགས་བྱས་ཚར་རྗེས་འབུར་མངོན་བྱས་ཏེ་(加粗)“Ctrl+F1” མནན་ན་ནང་དོན་དེ་དག་མཆན་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
༡༡༽ བར་འཇུག་ཚིག་དུམ།
བར་དུ་འཇུག་དགོས་པའི་ཚིག་དུམ་མམ་ཡང་ན་ཨང་ཀི་སོགས་ལ་ “Ctrl+F4” མནན་པའམ་ཡང་ན་ “THL” ཡི་ལག་ཆའི་སྒམ་ནང་འཛུལ་ཏེ་བར་འཇུག་རྟགས་(小括号)དེ་མནན་ན་འགྲིག དེ་འདྲ་བྱས་ཚེ་བར་འཇུག་གི་རྟགས་གཉིས་ཐོན་སྲིད། བར་འཇུག་རྟགས་༼ ༽ འདིའི་ནང་འཇུག་དགོས་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་པ་དང་དེ་ནས་རྟགས་དེའི་ཕྱི་ལ་དོན་ནས་ནང་དོན་དངོས་རྣམས་མུ་མཐུད་ཕབ་བླུགས་བྱས་ན་ཆོག
དེ་ཡང་བར་འཇུག་གི་ནང་དོན་རྣམས་སྔོན་ལ་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས་པ་དང་དེ་རྗེས་འབུར་དུ་མངོན་པར་བྱས་ནས་(加粗)“Ctrl+F4” མནན་པའམ་ཡང་ན་བར་འཇུག་རྟགས་དེ་ཡིག་ཆའི་སྒམ་ནས་གདམ་སྟེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནའང་འགྲིག དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་བར་འཇུག་ནང་དོན་རྣམས་བར་འཇུག་བྱས་པ་བཞིན་མངོན་ཐུབ།
དེ་ལྟ་བུའི་དཔེར་བརྗོད་ནི་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསན་ཡིག་ནང་གསེག་ཏུ་ཡོད་པའི་མིང་དང་བར་འཇུག་གི་ནང་དོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།
༄༅། །པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་/དགག་ལན་པར་གཞི།
བོད་ཡིག་གི་བཀླག་དེབ་པར་གཞི་ཁག་མི་འདྲ་བ་དེ་ཚོར་གསལ་རྟགས་བརྒྱབ་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོས་ Word ནང་གི་ཟུར་མཆན་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ཐོ་བརྒྱབ་ཀྱི་ཡོད། “XML” ཡི་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ན་ནང་དོན་དེ་ཚོ་ཡང་ “apparatus” ( ) ཤོག་བྱང་ལ་བརྗེས་ཐུབ། དེའི་ནང་གི་ནང་དོན་དེབ་མི་འདྲ་བའི་སྐོར་པར་གཞི་ལས་ཁུངས་དང་ཤོག་གྲངས་བཅས་ “ ” ཤོག་བྱང་བཞིན་གསལ་པོར་འཁོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་རོང་ཟོམ་གྱི་བཅའ་ཡིག་ (དམ་བཅའ་) དེར་མཚོན་ན། དེ་ལ་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ་ལག་བྲིས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་PL-480 པར་གཞི། དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོ་ནས་བཏོན་པའི་པར་གཞི་བཅས་སོ།
༡༽ ཚིག་སྡུད།
པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་དེ་ཚོར་ཚིག་སྡུད་མི་འདྲ་བ་བེད་སྤྱད་པས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་མི་འདྲ་བ་ངོས་སྤྲོད་ཐུབ། ཚིག་སྡུད་དེ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་ན། ང་ཚོས་སྔོན་ལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དེ་ཚོས་ཚིག་སྡུད་དེ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་བཏང་གི་ཡོད་མེད་ཞིབ་བསྡུར་བྱ་དགོས། དཔེར་ན། རྙིང་མ་རྒྱུད་འབུམ་ལ་ “Dg” ཞེས་པའི་ཚིག་སྡུད་ཡོད་ན་དེ་ནི་སྡེ་དགེ་ (Degé) པར་ཁང་གི་པར་མ་ཡིན་པ་མཚོན་ཐུབ། དེ་བཞིན་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི་དཔེ་ཆ་ཀུན་ལ་ “Dg” ཞེས་པའི་ཚིག་སྡུད་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན་འགྲིག རོང་ཟོམ་གྱི་བཅའ་ཡིག་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོས་ “PL” ཚིག་སྡུད་བེད་སྤྱོད་བཏང་གི་ཡོད་པ་སྟེ། PL-480དཔེ་སྐུན་ཁང་ནས་ཡིན་པས་སོ། གཞན་ཡང་ “PRC” ནི་PRCདཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་། “MS” ནི་ལག་བྲིས་དཔེ་ཆ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། Authority File of Siglaཟེར་བའི་དྲ་ཤོག་ལ་གཟིགས་ཏེ་ཚིག་སྡུད་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་རྣམས་ངོས་བཟུང་དགོས། གལ་སྲིད་དེའི་ནང་འཁོད་མེད་པ་དག་དང་འཕྲད་ཚེ་ཚིག་སྡུད་ཞིག་བཟོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་དགོས།
གསལ་བཤད། དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་གིས་པར་གཞི་ཚང་མར་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་མིང་གཅིག་བརྒྱབ་དུས་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་མིང་དེར་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ། དེ་ནི་ནང་དོན་རྟགས་བརྒྱབ་ཟིན་རྗེས་དང་XMLལ་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་ཚར་རྗེས་ཟུར་མཆན་ “ ” ནང་འཚོལ་བ་དང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
༢༽ པར་གཞི་མི་འདྲ་བར་རྟགས་རྒྱག་པ།
ཁྱེད་རང་ལ་ཁྱེད་རང་གིས་བདམས་པའི་གཞི་རྩའི་པར་གཞི་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། པར་གཞི་དེའི་ནང་དོན་ “Word” གཞིར་བཟུང་ཕབ་ཡོད་པས་དེ་ཚོ་ “XML” ཡི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་ཐུབ། རོང་ཟོམ་གྱི་དཔེ་ཆ་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་ནི་ལག་བྲིས་དཔེ་ཆ་ཡིན་པ་དང་ “Wylie” ནང་ཕབ་བླུགས་བྱས་ཡོད།
པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ཐོ་འགོད་སྟངས་ནི་ཐོག་མར་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་མིང་འདོགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་བར་འཇུག་ཤོག་ལྷེའི་ཨང་གྲངས་འགོད་རྒྱུ། དེ་ནས་བཤད་རྟགས་ (:) བརྒྱབ་རྒྱུ་དང་དེ་ནས་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་མཐོང་ཐུབ།
ཚིག་འབྲུ་མི་འདྲ་བ་གཅིག་གི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་ཁག
རོང་ཟོམ་གྱི་བཅའ་ཡིག་ལ་མཚོན་ན། ལག་བྲིས་ལྟར་བཀོད་པ་ནི་ “bsnyan” ཟེར་བ་དང་། “PL-480” ཡི་པར་གཞིའི་ཤོག་ལྷེ་152ནང་གི་ཡིག་ཕྲེང་བཞི་པའི་ནང་ “brnyan” ཞེས་འཁོད་ཡོད། དེ་ལྟར་མངོན་ཐུབ་པའི་ཆེད་གཞི་རྩའི་པར་གཞིའམ་ལག་བྲིས་དཔེ་ཆ་ “bsnyan” གྱི་རྗེས་ལ་ཟུར་མཆན་ཞིག་ཁ་སྣོན་བྱ་དགོས་ཀྱི་རེད། དེའང་ཟུར་མཆན་གྱི་དཔེ་གཞི་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ།
- PL (152.4): brnyan
ཚིག་འབྲུ་མི་འདྲ་བ་མང་པོའི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་ཁག
གལ་སྲིད་པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ནང་དོན་དེ་ཚོ་ཚིག་འབྲུ་གཅིག་མིན་མང་པོར་ཡོད་ན་གཞི་རྩའི་པར་གཞིའི་ནང་གི་ཚིག་འབྲུ་དེ་ཚོ་གུག་རྟགས་ཆེ་བའི་ { } ནང་བླུགས་ཏེ་གུག་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཟུར་མཆན་ཞིག་འབྲི་དགོས། དཔེར་ན། གཞི་རྩའི་པར་གཞིའི་ནང་ bsnyan de ཡིན་པ་དང་PRCཡི་པར་གཞིའི་ནང་ brnyan ’di ཞེས་ཤོག་གྲངས་45 ཡི་ཡིག་ཕྲེང་2ནང་འཁོད་ཡོད་ན་གཤམ་གསལ་ལྟར་མངོན་ཐུབ་སྟེ།
- {bsnyan de }1
ཡིན་པ་དང་། ཟུར་མཆན་དེ་གཤམ་གསལ་ལྟར་མངོན་ཐུབ་སྟེ།
- PL (152.4): brnyan 'di
ལྟ་བུའོ།
པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ནང་གི་ཚིག་འབྲུ་མི་འདྲ་བ།
གལ་ཏེ་པར་གཞི་གཉིས་སམ་དེ་ལས་མང་བའི་ནང་གི་ཚིག་འབྲུ་ཞིག་ལ་ཀློག་སྟངས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་ན་དེ་ཚོ་འབྱེད་རྟགས་ (;) ཀྱིས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས། གོང་གི་དཔེར་བརྗོད་དེར་ཆ་བཞག་ན། “PRC” ཡི་པར་གཞིའི་ནང་ཤོག་ལྷེ་321ཡིག་ཕྲེང་5ནང་ “brnyan” ཞེས་འཁོད་ཡོད་ན་ཟུར་མཆན་དེ་གཤམ་གསལ་ལྟར་མངོན་ཐུབ་སྟེ།
- PL (152.4): brnyan; PRC (321.5): brnyen
གལ་ཏེ་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ནང་ཀློག་སྟངས་གཅིག་པ་ཡིན་ན། ཟུར་མཆན་དེ་གཤམ་གསལ་ལྟར་མངོན་ཐུབ།
- PL (152.4), PRC (321.5): brnyan
གསལ་བཤད། གལ་སྲིད་པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ནང་ཀློག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཡོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་དེ་དག་གི་གོ་རིམ་ལ་ཡིད་གཟབ་བྱ་དགོས། དཔེར་ན། ང་ཚོས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ནི་ “PL” ཡི་པར་གཞི་དེ་ཨང་དང་པོར་འགོད་རྒྱུ་དང་། “PRC” ཡི་པར་གཞི་དེ་ཨང་གཉིས་པར་འགོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
༣༽ པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ནང་གི་དོར་བའི་ནང་དོན།
གལ་སྲིད་གཞི་རྩའི་པར་གཞིའི་ནང་ནང་དོན་ཁག་ཅིག་དོར་བའི་གནས་ཚུལ་འཕྲད་ཚེ་གུག་རྟགས་ཤིག་བརྒྱབ་ནས་དེའི་ཕྱིར་ཟུར་མཆན་ཞིག་འབྲི་དགོས། ཟུར་མཆན་ནང་ཚིག་སྡུད་དང་ཤོག་གྲངས། བཤད་རྟགས། དོར་བའི་ནང་དོན་བཅས་འབྲི་དགོས་པ་དཔེར་ན། ལག་བྲིས་དཔེ་ཆའི་ནང་ “de ltar yongs su sgrub na” (དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ན་) ཡིན་པ་དང་། “PL-480” པར་གཞིའི་ནང་ “de ltar sgrub na” (དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ན་) ཞེས་ཤོག་ལྷེ་405ཡིག་ཕྲེང་3ནང་འཁོད་ཡོད་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།
- de ltar {yongs su }1 sgrub na
དང་། དེའི་ཟུར་མཆན་ནང་།
- PL (405.3): omits
ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།
༤༽ པར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ནང་གི་ལྷག་པོའི་ནང་དོན།
གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི། ནང་དོན་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཅིག་ལ་གཞི་རྩའི་པར་གཞི་མི་འདྲ་བར་ནང་དོན་ལྷག་པོ་ཁག་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ལག་བྲིས་དཔེ་ཆའི་ནང་ “las kyis” (ལས་ཀྱིས་) དང་། “PRC” པར་གཞིའི་ཤོག་གྲངས་204ཡིག་ཕྲེང་6ནང་ “las thams cad kyis” (ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་) ཞེས་འཁོད་ཡོད་ན་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཏེ།
- las 1kyis
གསལ་བཤད། ཟུར་མཆན་ནི་ནང་དོན་དོར་སའི་གནས་ལ་འབྲི་དགོས་པ་དང་དེ་ནི་ཚེག་ཁྱིམ་གྱི་མདུན་ལ་སྟོང་པ་་ཞིག་བཞག་ནས་འབྲི་དགོས།
ཟུར་མཆན་ནི།
- PRC (204.6): thams cad
ཞེས་འབྲི་དགོས།
༥༽ པར་གཞི་ལེགས་པོ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་ཐབས།
གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་པར་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་ན། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་མདུན་ལ་ (*) རྟགས་འདི་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས། གོང་གི་དཔེར་བརྗོད་ལ་མཚོན་ན། གལ་སྲིད་ “PL-480” དེ་པར་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་ཏེ། *PL (152.4): brnyan; PRC (321.5): brnyen ལྟ་བུ་འབྲི་བར་བྱའོ།
༄༅། །ཞུས་དག་དང་སྤུས་ཚད་ཚོད་འཛིན་པ།
འདིར་ཁ་གསབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི་བོད་ཡིག་གི་ནང་དོན་ཕབ་བླུགས་བྱེད་སྐབས་ནུས་པ་ཐོན་ཤོས་ཤིག་ནི་ནོར་འཁྲུལ་མི་ཤོར་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། གློག་རྡུལ་པར་གཞི་དེ་ཚོར་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་རིགས་ཐོན་ན་རིན་ཐང་ཆུང་ངུར་འགྲོ་སྲིད་དེ། དེ་དག་བེད་སྤྱོད་གནང་མཁན་ཚོས་མུ་མཐུད་ནོར་འཁྲུལ་དེ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད། དེ་དག་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་ལའང་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་མཇུག་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་རེད། དེ་ཕྱིར་དང་ཐོག་མ་ནས་ལས་ཀ་དེ་ཚོ་གཟབ་ནན་ངང་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། ཕབ་བླུགས་བྱས་པ་རྣམས་ལག་བྲིས་མ་ཡིག་གཞིར་འཛིན་ནས་ཞུས་དག་ནན་པོ་བྱ་དགོས་སོ།
ནོར་འཁྲུལ་ཉུང་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ལེགས་ཤོས་ཤིག་ནི་ཕབ་བླུགས་ཐེངས་གཉིས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ཡང་མི་གཉིས་ཀྱིས་ནང་དོན་གཅིག་ཐེངས་རེ་རེ་ཕབ་བླུགས་བྱས་ཚེ་གློག་ཀླད་ཀྱི་ “Word” ཡི་ནང་དོན་མི་འདྲ་བ་རྣམས་འབུར་དུ་འདོན་འཇུག་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་གིས་མཇུག་འབྲས་ལ་ཞུས་དག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ཡིན་ནའང་ཕབ་བླུགས་ཐེངས་གཉིས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་སོང་མང་པོ་གཏོང་དགོས་པ་མ་ཟད་དུས་ཚོད་ཀྱང་རིང་པོ་འགོར་སྲིད།
ཕབ་བླུགས་ཐེངས་ག་ཚོད་བྱེད་ཀྱང་གཤམ་གསལ་གཞི་རྩའི་ཐབས་ཤེས་རྣམས་ལེགས་པར་སྤྱད་ན་སྤུད་ཚད་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ངེས།
- ༡༽ ཞུས་དག་བྱེད་མཁན་དེ་ཉིད་ཕབ་བླུགས་བྱེད་མཁན་དེ་མིན་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་མི་གཅིག་གིས་བྱས་ན་རང་སྐྱོན་གང་ཡོད་ངོས་བཟུང་མི་ཐུབ།
- ༢༽ ཞུས་དག་སྐབས་ངེས་པར་ཕབ་བླུགས་ཟིན་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ཤོག་སྟེང་དུ་པར་བཏབ་ནས་མ་ཡིག་དང་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་ཞུས་དག་བྱ་བ་ལས་གློག་ཀླད་སྟེང་ཐད་ཀར་ཞུས་དག་བྱས་ན་སྤུས་ཚད་ལེགས་པོ་མི་ཡོང་བས་དེ་ལྟར་བྱ་མི་རུང་།
- ༣༽ ཞུས་དག་ནི་ངེས་པར་མ་ཡིག་དང་བསྟུན་དགོས་པ་ལས་བུ་ཡིག་ཁོ་ནར་ཞུས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིག མ་ཡིག་དང་བསྡུར་ནས་ཞུས་དག་མ་བྱས་ན་ཕབ་ཟིན་བུ་ཡིག་དང་ཕབ་བྱའི་མ་ཡིག་བར་ཁྱད་པར་ཇི་ཡོད་ཤེས་ཚོར་མི་ཐུབ།
- ༤༽ ཞུས་དག་སྐབས་མཆན་རྟགས་དང་། སྟོང་ཆ། དུམ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་བཅས་ལ་ཡང་དུ་བལྟས་ཏེ་དམིགས་བསལ་གནས་ཚུལ་ཡོད་མེད་དོ་སྣང་དགོས།
- ༥༽ བོད་ལ་ཞུས་དག་གི་ཚད་ལྡན་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི་མི་གཅིག་གིས་ཕབ་བླུགས་བྱས་པའི་ནང་དོན་རྣམས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་ཀློག་པ་དང་མི་གཞན་ཞིག་གིས་དེ་ཉིད་ཉན་བཞིན་མ་ཡིག་ལ་བལྟས་ཏེ་ཞུས་དག་བྱེད་པའི་སྲོལ་དེ་ཡིན། ཡིན་ནའང་སྲོལ་ལུགས་དེས་ཞུས་དག་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་པོ་ཡོང་གི་མེད་པར་སེམས་ཏེ། ཞུས་མཁན་དབར་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྦྱོར་དཀའ་བ་དང་། ཀློག་སྐབས་མགྱོགས་དྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་རིགས་ཇི་བཞིན་མི་མཐོང་བར་ལུས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལྷག་གི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
དེ་དང་རིགས་གཅིག་པའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ནི་མི་གཅིག་གིས་ནན་པོའི་སྒོ་ནས་ཡི་གེ་རྣམས་སྦྱོར་ཀློག་བརྒྱབ་སྟེ་ཀློག་པ་མ་ཟད། ཀློག་བྱའི་ནང་གི་སྟོང་ཆ་དང་བརྡ་མཚོན་རྟགས་ཤད་སོགས་ཀྱང་ཀློག་གི་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས་ “s-t-a-r-t-space-t-h-i-s”(ས་ཏ་བཏགས་སྟ་ར་ཏ་-སྟོང་ཆ་-ཐ་གི་གུ་ཐི་ས་)ལྟར་ཀློག་རྒྱུ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ནང་དོན་རིང་པོ་ཡོད་རིགས་ལ་ཐབས་ཤེས་དེ་ཡག་པོ་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ལ། ཞུས་དག་པས་ལས་ཀ་མགྱོགས་པོ་བྱེད་མིན་ཡང་དོགས་གནས་སུ་སོང་བས་ནོར་འཁྲུལ་ཁག་ཅིག་ལུས་སྲིད།
༄༅། །འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་པའི་ཆ་འཕྲིན་རེའུ་མིག
གཤམ་གསལ་ནང་དོན་འདྲ་མིན་ལྡན་པའི་རེའུ་མིག་དེ་ཡིག་ཆ་ཚང་མའི་མདུན་དུ་འཇོག་དགོས། གལ་སྲིད་དཔེ་ཆ་གཅིག་ལ་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཡོད་ན་ཡིག་ཆ་སོ་སོར་ཡང་རེའུ་མིག་རེ་རེ་དགོས། “Metadata” (འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་པའི་ཆ་འཕྲིན་)ནི་དཔེ་ཆའི་སྐོར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཡིན་པ་ལས་དཔེ་ཆ་རང་རང་ལ་ཟེར་གྱི་མེད། གཤམ་གསལ་རེའུ་མིག་ནང་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་བཞིན་ལ་ཐོ་འགོད་འགྲེལ་བཤད་དགོས་པ་མ་ཟད། གཡས་ངོས་སུ་དོན་དངོས་ཆ་འཕྲིན་དག་ཕབ་བླུགས་བྱ་དགོས།