text:
2011-01-04
ང་ལ་དགྲ་མེད།
(འདི་ནི་ ༢༠༡༠ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འཐོབ་མཁན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པོའོ་ཡིས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ཁང་ནང་ཡོངས་བསྒྲགས་གནང་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཐ་མ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནས་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཏེ་ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཉིན་ཁོང་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་ལོ་ ༡༡ བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་རེད། རྩོམ་ཡིག་འདི་ཧོང་ཀོང་དུ་བརྟེན་གཞི་བྱས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་“རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་”ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་བཀོད་པའི་དབྱིན་འགྱུར་གཞི་བཟུང་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐོག །དབྱིན་འགྱུར་དུ་གོ་བ་གསལ་པོ་མེད་པའི་ཚིག་གནད་འགའ་ཞིག་གི་ཐད་མ་དཔེ་རྒྱ་ཡིག་དང་མཚུངས་བསྡུར་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་གི་གོ་བ་ལྟར་བསྒྱུར་བའང་ཡོད།)
༅༅།། དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་གྱི་ངའི་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ ༡༩༨༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་དྲུག་པ་ནི་དཀྱོག་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དུས་མཚམས་དེར་མ་སླེབས་བར། ང་རང་ནི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཚུད་རྒྱུགས་གཞི་ནས་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་སྟེ། སློབ་ཆེན་དུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་སྐབས་དང་པོའི་(ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧ ལོའི་འཛིན་གྲྭ་)ཁོངས་མི་ཞིག་ཡིན་པས། ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་(BA)ནས་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་(MA)དང་། དེ་ནས་འབུམ་རམས་པ་(PhD)བཅས་ངའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཚང་མ་གེགས་མེད་བདེ་བགྲོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ལ། སློབ་ཐོན་མིང་རྟགས་ཐོབ་རྗེས། པེ་ཅིང་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་(Beijing Normal University)སློབ་ཁྲིད་བྱས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ལ་སློབ་མ་ཚོས་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་ཐོབ། དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ། ང་རང་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྩོམ་ཡིག་དང་དཔེ་དེབ་ཁག་ཅིག་བྲིས་པ་དེས་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་ནང་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསླངས་ཏེ་རྟག་ཏུ་ས་གནས་ཁག་ཏུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་གདན་ཞུ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུ་རོབ་དང་ཨ་རིར་སྐོར་སྐྱོད་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་ལྟར་བསྐྱོད་མྱོང་ཡོད། ངས་རང་ཉིད་ལ་རེ་བ་གང་ཞིག་འདོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། རང་ཉིད་སྐྱེ་བོ་ཞིག་དང་རྩོམ་པ་པོ་གང་ཡིན་རུང་། གཞུང་དྲང་དང་འགན་ཁུར། ཆེ་མཐོང་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་དགོས་པའི་རེ་བ་འདོན་གྱི་ཡོད། དེ་རྗེས་ཨ་རི་ནས་ཕྱིར་ལོག་གིས་ ༡༩༨༩ ལོའི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་“གསར་བརྗེར་ངོ་ལོག་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་ངན་སྐུལ་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་”འོག་ང་རང་བཙོན་ཁང་དུ་བཅུག །དེ་ལྟར་རང་གིས་དགའ་མོས་ཆེ་བའི་བཤད་སྟེགས་ཀྱང་ཤོར་བས། རྒྱ་ནག་ནང་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བ་དང་གཏམ་བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་གྱུར། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བའི་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བ་དང་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་བརྩམས་པའི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་རྒན་ཞིག་གི་སློབ་ཁྲིད་བཤད་སྟེགས་ཤོར་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གི་རྩོམ་ཡིག་འགྲེམས་སྤེལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཤོར་བ། སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་གི་ཡོངས་ཁྱབ་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤོར་བ་རེད། འདི་ནི་ང་མི་སྒེར་དང་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་བརྒྱུད་ཟིན་པའི་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀའི་སྐྱོ་གར་ཞིག་རེད།
ངས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དུས། ཡ་མཚན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དྲུག་བཞིའི་རྗེས་ཀྱི་འཁྲུག་ཆ་ཆེ་བའི་རང་གི་ཉམས་མྱོང་དེ་ཚོ་ཁྲིམས་ཁང་ཁག་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་སྟེ། ངས་མང་ཚོགས་ལ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་གཉིས་ཀ་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་(Beijing Municipal Intermediate People’s Court)དུ་གྱོད་དོན་ཉན་ཞིབ་བྱས་པ་དེས་བསྐྲུན་ཡོད། དེ་ཡང་ཐེངས་གཅིག་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་བ་ ༡ ནང་བྱུང་ཞིང་། གཞན་དེ་ད་རེས་ཀྱི་འདི་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལ་ཉེས་འཛུགས་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་མི་འདྲ་ནའང། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་དོན་རྩ་བའི་ཆར་གཅིག་པ་ཡིན་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་སྨྲ་བརྗོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེས་འཛུགས་རེད།
ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་ཟིན་ཡང་། དྲུག་བཞིའི་ལས་འགུལ་ནང་རྐྱེན་འདས་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ད་དུང་ཡང་མི་བཙུམ་ཐུབ་མེད། དྲུག་བཞིའི་ལས་འགུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་མཁན་གྱི་ལམ་དུ་དྲངས་པའི་ང་རང་མཚོན་ན། ཆིན་གྲེང་བཙོན་ཁང་(Qincheng Prison)ནས་ ༡༩༩༡ ལོར་གློད་རྗེས། རང་ཡུལ་དུ་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཤོར་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་གཏམ་བཤད་བྱེད་དགོས་པར་གྱུར། དེའི་དབང་གིས་ལོ་འཁོར་མའི་རིང་ལ་ལྟ་སྲུང་བྱ་ཡུལ་དང་། (༡༩༩༥ ཟླ་ ༥ ནས་ ༡༩༩༦ ཟླ་ ༡ བར་)སྡོད་གནས་སུ་གསང་ཞིབ་མྱུལ་ལྟ། (༡༩༩༦ ཟླ་ ༡༠ ནས་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༡༠ བར་)ངལ་རྩོལ་སྒྱུར་བཀོད་དུ་བཏང་བ་བཅས་བྱུང་ཞིང་། ད་ལྟ་ཡང་བསྐྱར་དགྲར་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པས་ང་ཁྲིམས་སྦྱོར་སྟེགས་བུའི་ཐོག་བརྫངས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ངས་ད་དུང་རང་གི་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་མཁན་དབང་འཛིན་པ་ཚོར། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་གོང་གི་“དྲུག་པའི་ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གྱི་བསྒྲགས་གཏམ་”ནང་གསལ་བརྗོད་བྱས་ཟིན་པའི་དོན་རྩ། ང་ལ་དགྲ་བོ་མེད་ལ་སྡང་སེམས་ཀྱང་མེད་ཅེས་པ་དེ། ད་ལྟའང་འགྱུར་མེད་སོར་གནས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདོད་བྱུང་། ང་ལ་ལྟ་སྲུང་དང་འཛིན་བཟུང་། འདྲི་ཞིབ་བཅས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉེན་རྟོག་པ་ཚོ་དང་། ང་ཁྲིམས་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་པ་ཚོ། ང་ལ་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་མཁན་གྱི་ཁྲིམས་དཔོན་རྣམ་པ་བཅས་ཚང་མ་ངའི་དགྲ་མིན། མ་གཞི་ངས་ཁྱེད་ཅག་གི་ལྟ་སྲུང་དང་འཛིན་བཟུང་། ཉེས་འཛུགས། དཔྱད་ཁྲ་བཅས་པ་དང་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད་ནའང་། ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་ང་ལ་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཀྲང་རུང་གེ་(Zhang Rongge)དང་། ཕན་ཞོལ་ཆིང་(Pan Xueqing)ཚུད་པའི་ཞིབ་དཔྱོད་པ་ཁྱེད་ཅག་གི་ཆེད་ལས་དང་གཞུང་དྲང་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་ཡི་ཡོད། ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་གྱི་འདྲི་ཞིབ་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཁྱེད་ཅག་གི་གུས་བཀུར་དང་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་གནང་སྟངས་ངས་ཚོར་ཐུབ་ཀྱི་འདུག །
སྡང་འཛིན་གྱིས་མི་ཞིག་གི་བློ་རིག་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བསླད་སྐྱོན་གཏོང་གི་ཡོད་ལ། དགྲར་འཛིན་གྱི་བསམ་བློས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་སྙིང་སྟོབས་ལ་དུག་སྐྱོན་དང་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་འཐབ་རྩོད་ངན་སྐུལ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་བཟོད་བསྲན་དང་མི་གཤིས་གཏོར་བརླག །རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ཕྱོགས་སུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་འགོག་རྐྱེན་བཅས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ངས་ང་རང་སྒེར་ལ་གེགས་བར་དང་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བའི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོང་འཕེལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ལྟ་ཐུབ་པ་དང༌། དབང་འཛིན་པའི་སྡང་དགྲའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ལན་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་འདུན་བཟང་པོ་དང་། སྡང་འཛིན་དྲག་པོ་རྣམས་བྱམས་བརྩེས་འཇོམས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སྒྱུར་བཅོས་དང་སྒོ་དབྱེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་གོང་འཕེལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དེ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། ངའི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། སྒྱུར་བཅོས་དང་སྒོ་དབྱེ་ནི་མའོ་ཡི་དུས་སྐབས་སུ་“གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་རྩ་བའི་ལམ་སྟོན་དུ་བརྩི་བ་”དེ་ཡོངས་སུ་དོར་ཏེ། དེའི་ཚབ་ཏུ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་གྱི་ཆོད་སེམས་བཅངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། “འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་”དོར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནི། དགྲར་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་རིམ་པས་ཉམས་ཞན་དུ་གཏོང་བ་དང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྡང་སེམས་སྤོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་རང་གཤིས་ནང་སིམ་པའི་“སྤྱང་ཀིའི་འོ་མ་”བཙིར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་རེད།(1) བརྒྱུད་རིམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གུ་ཡངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱུང་ཞིང་། མི་དང་མིའི་བར་གྱི་དུང་སེམས་སླར་གསོ་ཡོང་ཆེད་དང་། ཁེ་ཕན་མི་འདྲ་བ་དང་རིན་ཐང་གི་མོས་པ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཡོང་ཆེད་མི་གཤིས་དང་མཐུན་པའི་གཞི་རྟེན་འབོལ་པོ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཡུལ་མི་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་གསར་གཏོད་ནུས་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེད་དང་བྱམས་བརྩེའི་སེམས་པ་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་ཆེད་མི་གཤིས་བཟང་པོ་གཅེས་ཉར་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གཏོང་ཐུབ་ཡོད། ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་དོན་ནང་“བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་”དང་“བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་”གྱི་ལངས་ཕྱོགས་དོར་བ་དང་། རྒྱལ་ནང་དུ་“གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་”བྱེད་མཚམས་བཞག་པ་དེ་ནི། ད་ལྟ་བར་རྒྱུན་མཐུད་ཐུབ་པ་བྱུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་རྩ་བའི་རྨང་གཞི་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། དཔལ་འབྱོར་ཁྲོམ་ར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། རིག་གནས་སྣ་མང་ཅན་དུ་ཕྱོགས་པ། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རིམ་གྱིས་ཁྲིམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཚང་མ་“དགྲར་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་”ཉམས་ཞན་དུ་བཏང་བ་ལས་ཐོབ་པའི་ཁེ་ཕན་རེད། ཐ་ན་འཕེལ་ཚད་དལ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུའང་། དགྲར་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ཉམས་ཞན་དུ་བཏང་བ་དེས། དབང་འཛིན་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྣ་མང་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བཟོད་སྒོམ་རྒྱུན་བསྲིངས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་མཁན་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་ཤུགས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཤུགས་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་སྣ་མང་ཅན་ལ་གུ་ཡངས་དང་། སྲིད་དོན་གྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་ཚོར་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་ཚད་ངེས་ཅན་གྱིས་ཉུང་དུ་སོང་བ། དེ་བཞིན་ ༡༩༨༩ ལོའི་ལས་འགུལ་དེར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་“ཟིང་འཁྲུག་དང་དྲག་ཟིང་”ཞེས་པའི་ཞྭ་མོ་གཡོགས་པ་ནས་“ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཁྲུག་རྐྱེན་”ཞེས་པར་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཡོད། དགྲར་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ཉམས་ཞན་དུ་བཏང་བ་དེས། དབང་འཛིན་པ་ཚོས་རིམ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་བྱ་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་(༡༩༩༧ ལོ་དང་) ༡༩༩༨ ནང་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆོད་དོན་ཁག་གཉིས་ལ་མིང་རྟགས་འགོད་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་བསྟན་ཅིང་།(2) དེས་རྒྱ་ནག་གིས་ཡོངས་ཁྱབ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་ཁས་ལེན་བྱས་པའི་རྟགས་བསྟན་གྱི་ཡོད། ༢༠༠༤ ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཏེ། རྩ་ཁྲིམས་ནང་ཐེངས་དང་པོར་“རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་དང་འགན་ལེན་”བྱ་རྒྱུ་ཞེས་བཀོད་པ་དེས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་ནང་གལ་ཆེའི་རྩ་དོན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་མངོན་པ་རེད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་པར་ད་ལྟའི་དབང་འཛིན་པས་“མི་དམངས་ཨང་དང་པོར་འཇོག་པ་”དང་“འཆམ་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་”བྱ་རྒྱུའི་འབོད་ཚིག་བཏོན་ཏེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དབང་སྒྱུར་གྱི་སྙིང་དོན་ལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་བརྡ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
ང་རང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་ནས་ད་བར་གྱི་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ཀྱང་ངས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་ཆེན་པོ་འདི་ཚོ་ཚོར་ཐུབ་ཀྱི་འདུག །དེ་ཡང་མ་གཞི་ངས་མུ་མཐུད་དེ་རང་ཉིད་ཉེས་མེད་ཡིན་པ་དང་། ང་ལ་ཉེས་འཛུགས་བྱས་པ་རྣམས་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ངའི་རང་དབང་ཤོར་ནས་ལོ་གཅིག་ལྷག་སོང་བའི་དུས་ཡུན་རིང་། ང་རང་ས་གནས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་བཙོན་འཇུག་གིས་ཉེན་རྟོག་དཔོན་བཞིའི་སྔོན་འགྲོའི་འདྲི་ཞིབ་དང་། ཞིབ་དཔྱོད་པ་གསུམ། ཁྲིམས་དཔོན་གཉིས་བཅས་བརྒྱུད་ཀྱང་། ངའི་གྱོད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས། ཁོང་ཚོས་གུས་བརྩི་མེད་པ་དང་། གཏན་འབེབས་ཀྱི་ཡུན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ། ཡང་ན་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ངོས་ལེན་ཞུ་འཇུག་པ་བཅས་མ་བྱས་པར། ཁོང་ཚོའི་རྣམ་འགྱུར་ནི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཡིན་ཐོག་རྟག་པར་སེམས་བཟང་བྱེད་ཀྱི་འདུག །ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ང་རང་ལྟ་སྲུང་བྱས་ཏེ་འཇོག་སའི་ས་ཁུལ་ནས་ཡོངས་གྲགས་བསྡུས་མིང་དུ་པི་ཁང་(3)ཞེས་བརྗོད་པའི་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱི་ལྟ་སྲུང་ཁང་དང་པོར་(Beijing Municipal Public Security Bureau’s No. 1 Detention Center)སྤོས་ཤིང་། པི་ཁང་དུ་ཟླ་བ་དྲུག་སྡོད་རིང་ངས་བཙོན་ཁང་གི་དོ་དམ་ལ་ཡར་རྒྱས་སོང་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་།
༡༩༩༦ ལོར་ང་པི་ཁང་རྙིང་པར་(འདི་ས་གནས་པན་པོ་ཆའོ་(Banbuqiao)ཞེས་པར་ཡོད་)ཡོད་ཅིང་། ལོ་རབས་གཅིག་ལྷག་གོང་གི་པི་ཁང་རྙིང་པ་དང་བསྡུར་ན་ད་ལྟའི་པི་ཁང་ལ་ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ནང་གི་དོ་དམ་བཅས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སོང་འདུག །ལྷག་པར་པི་ཁང་གསར་པས་བཀག་ཉར་འོག་གི་མི་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆེ་མཐོང་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་རྩ་བར་བཟུང་སྟེ། ཕན་སེམས་ཀྱིས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུའི་ལམ་ཕྱེ་བ་དེ། བཙོན་སྲུང་བ་ཚོས་ལུས་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པར་མ་ཟད། “སེམས་གསོའི་རླུང་འཕྲིན་ལེ་ཚན་”དང་། གནོང་འགྱོད་དུས་དེབ་གསར་འདོན། ཁ་ལག་དང་མ་ཉལ་གོང་། དེ་བཞིན་གཉིད་སད་སྐབས་བཅས་སུ་རོལ་དབྱངས་གཏོང་བར་བརྟེན། བཀག་ཉར་འོག་གི་མི་ཚོའི་སེམས་ནང་ཆེ་མཐོང་དང་དྲོ་སྐྱིད་ཚོར་ཏེ། བཙོན་ཁང་གི་སྒྲིག་ལམ་བརྩི་སྲུང་དང་ནང་ཁུལ་ཐུབ་ཚོད་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་སོགས་ཀྱི་ཐད་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དོ་དམ་ལམ་ལུགས་དེས་བཀག་ཉར་འོག་ཚུད་པའི་མི་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱུང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེས་ཁོང་ཚོའི་ཁ་མཆུ་གཏུགས་བཤེར་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་གིས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཀྲིན་(Liu Zheng)ནི་ང་རང་འཇུག་ཡུལ་བཙོན་ཁང་གི་བཙོན་སྲུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ང་དང་ཁོང་གི་བར་འབྲེལ་བ་ཉེ་པོ་ཡོད། ཁོང་གིས་བཀག་ཉར་འོག་གི་མི་ཚོར་གུས་བརྩི་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་ཚུལ་དེ་ཁོང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཀུན་ནས་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། ཁོང་གི་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་གིས་ང་ལ་དྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་སྟེར་གྱི་འདུག །པི་ཁང་དུ་སྡོད་རིང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་གཞུང་དྲང་ལྷད་མེད་ཀྱི་བཙོན་སྲུང་བ་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་པ་ནི་གཅིག་བྱས་ན་ང་རང་གི་རླུང་རྟ་ཡིན་གྱི་རེད།
དེ་འདྲའི་ཡིད་ཆེས་དང་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཟུང་སྟེ་ངས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མཚམས་འཇོག་མི་སྲིད་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུར་ང་རང་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་བས་ཁེངས་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། འགྲོ་བ་མིའི་རང་དབང་གི་རེ་ལྟོས་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་མེད་པས། ཐ་མ་རྒྱ་ནག་དེ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དབང་ལུང་བསྒྱུར་ཞིང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་དབང་སྒྱུར་བླ་མེད་དུ་བཀུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་རེད། ངས་སྒུག་བཞིན་པའི་གྱོད་ཞིབ་ཀྱི་ནང་དུའང་འདི་འདྲའི་ཡར་རྒྱས་སོང་སྟེ། དབང་ཚད་ཆ་བགོས་ཀྱི་ཁྲིམས་སས་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་དཔྱད་ཁྲ་ཞིག་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚོད་བགམ་ཐེག་ཐུབ་པའི་དཔྱད་ཁྲ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུར་ངས་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
གལ་ཏེ་འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་གི་ངའི་སྐལ་བ་བཟང་ཤོས་ཀྱི་མྱོང་བ་ག་རེ་ཡིན་མིན་བཤད་དབང་བྱུང་ན། དེ་ནི། ང་ལ་བཟའ་ཟླ་ལིའུ་ཤཱ་(Liu Xia)ཡི་རང་དོན་བྲལ་བའི་བརྩེ་དུང་ཐོབ་པ་དེ་ཡིན། ཁོང་དེ་རིང་ཁྲིམས་ཁང་དུ་ཟུར་ཉན་དུ་བཅར་ཐུབ་ཐབས་མེད་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ལ་བཤད་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་སྡུག་མ། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུང་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོར་གནས་རྒྱུར་ངས་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད། ང་རང་ལོ་ངོ་འདི་དག་རིང་རང་དབང་བྲལ་བའི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དབང་གིས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་ལ་ཟུག་རྔུས་ཁེངས་ཡོད་ཀྱང་དེའི་བྲོ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་རེད། ང་རང་ཐོགས་རེག་ཅན་གྱི་བཙོན་ཁང་དུ་བཙོན་འཇུག་མྱོང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ཁྱེད་རང་ཐོགས་རེག་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་བཙོན་ཁང་ནང་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ཁྱེད་ཀྱི་བརྩེ་དུང་ནི། བཙོན་ཁང་གི་རྩིག་གྱང་མཐོན་པོ་ནས་མཆོངས་ཏེ་སྒེའུ་ཁུང་གི་ལྕགས་དྲྭ་བརྒྱུད་ངའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀུན་ལ་རེག་བཞིན་གཟུགས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དྲོ་སྐྱིད་སྦྱིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སེམས་ལ་སྣང་བས་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ལྷོད་དང་གུ་ཡངས་ལྡན་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དེ་ཡིན་ལ། བཙོན་ཁང་ནང་གི་དུས་ཚོད་སྐར་མ་རེ་རེ་ནས་དོན་སྙིང་ལྡན་པར་སྒྱུར་མཁན་དེ་ཡང་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ངས་ཁྱེད་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུང་ནི། གནོང་དང་འགྱོད་པས་ཁེངས་པས། དེའི་ལྗིད་ཀྱིས་སྐབས་རེ་ང་རང་ཁྱར་ཁྱོར་དུ་གྱུར། ང་རང་མི་མེད་ལུང་སྟོང་གི་ཚོར་ཤེས་ཞན་པའི་རྡོ་ཞིག་ཡིན་པས། རླུང་དང་ཆར་པ་དྲག་པོས་བྲབས་ཏེ། སུས་ཀྱང་རེག་མི་ཕོད་པའི་གྲང་མོ་འཁྱག་གོང་འདྲ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ངའི་བརྩེ་དུང་ནི་སྲ་མཁྲེགས་དང་རྣོ་དབལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་འགལ་རྐྱེན་གྱི་ལྕགས་ཁྲབ་ཀུན་འབིགས་པར་ནུས་ལ། ཐ་ན་ང་རང་ཕྱེ་མར་གསིལ་ནའང་། ངས་རང་གི་ཐལ་བ་སྤྱད་དེ་ཁྱེད་ལ་འཐམ་འཁྱུད་བྱེད་ངེས་ཡིན།
སྙིང་སྡུག་མ། ཁྱེད་ཀྱི་བརྩེ་དུང་ཡོད་པས། ངས་འབྱུང་ལ་ཉེ་བའི་ཁྲིམས་གཅོད་ལ་ཞི་ལྷོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདོང་བསྟན་ཕོད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་བདམས་པའི་གདམ་གར་འགྱོད་སེམས་མེད་པར་རེ་སེམས་ཆེན་པོས་སང་ཉིན་ལ་སྒུག་རྒྱུ་ཡིན། ངས་ང་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཉིན་ཞིག་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ནས། ཡུལ་ཁམས་འདིའི་ཐོག །སྤྱི་འབངས་ཚང་མའི་སྨྲ་བརྗོད་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱི་བརྩི་མཐོང་དང་། ཡུལ་ཁམས་འདིའི་ཐོག །བསམ་ཚུལ་དང་དད་མོས། རིན་ཐང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཐུབ་པ། ཡུལ་ཁམས་འདིའི་ཐོག །གྲངས་མང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་གྲངས་ཉུང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་འདྲ་མཉམ་དུ་འགན་ལེན་ཐོབ་པ། ལྷག་པར་དུ་ད་ཡོད་ཀྱི་དབང་འཛིན་པ་དང་ཐ་དད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྩི་བཀུར་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ ཐོབ་པ། ཉི་འོག་ཏུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་ཚང་མ་དར་ཏེ་མི་སོ་སོའི་བློ་འདོད་བཞིན་འདེམས་ཆོག་པ། སྤྱི་འབངས་ཚང་མས་འཇིགས་ཞུམ་དོར་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་ཆོག་པ། གནས་བབ་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་མི་སུ་ཞིག་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཐ་དད་བརྗོད་པའི་དབང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མི་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ངས་རང་ཉིད་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་། རྩོམ་བྲིས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་བཙོན་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་གྲངས་མེད་ཞིག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱུང་ཡོད་པའི་ནང་གི་ཐ་མ་དེར་གྱུར་ཏེ། ད་ནས་བཟུང་སུ་ཞིག་ཀྱང་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་དབང་གིས་གྱོད་དང་ཁ་མཆུར་ཐུག་མ་དགོས་པའི་རེ་བ་ཡོད།
གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྨང་གཞི་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རང་གཤིས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། བདེན་པའི་ཡུམ་ཆེན་བཅས་རེད། དེས་ན་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་དང་། མིའི་རང་གཤིས་ལ་བཙིར་གནོན། བདེན་དོན་རྨེག་མེད་དུ་འཇོམས་པའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པ་རེད།
རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྩལ་བའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་འབངས་མི་སེར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འོས་འགན་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ངས་ནག་ཉེས་བསགས་པ་ཅི་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་མི་སེར་གྱི་འོས་འགན་སྒྲུབ་པའི་ཆ་ནས་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། ང་ལ་འཁང་ར་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་བཅས།། །།
སྒྱུར་བྱང་། ༢༠༡༠།༡༢།༡༠ དགོང་མོ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ལིའུ་ཞའོ་པོའོ་ལ་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གཉེར་བའི་ཐོག་ཏུ་གོང་གསལ་རྩོམ་ཡིག་དེ་སྒྲོག་སྦྱང་གནང་སྐབས། ང་དང་ངའི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་བརྟེན། ཚེས་ ༡༡ ངན་པ་དགུ་འཛོམས་དང་ཚེས་ ༡༢ བཟང་པོ་བཅུ་འཛོམས་ཀྱི་གུང་གསེང་སྤྱད་དེ་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་རྫོགས་པར་བསྒྱུར། ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་འབའ་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ལགས་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་སྒྲོལ་དཀར་ལགས། ཐའེ་ཝན་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གི་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་བཅས་སོ་སོར་རྒྱ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་དང་བསྡུར་ཏེ་ཞུ་བཅོས་དགོངས་འཆར་དང་། ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་དཔོན་བསམ་མཁར་ངག་དབང་རྡོ་རྗེར་བོད་ཡིག་གི་དག་སྡེབ་ཐད་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་གནང་རོགས་ཞུས་པ་ལྟར། གོང་གསལ་དོ་བདག་སོ་སོས་གློག་འཕྲིན་བརྒྱུད་གནང་སོན་ལ་ཞིབ་པར་དཔྱད་དེ་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བཞུགས་སྒར་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་ཞུས་ཤིང་བཅོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁུལ་ལགས་ཤིང་། ཚིག་དོན་ལ་ལྷག་ཆད་འཁྲུལ་གསུམ་མཆིས་ཚེ། དབྱིན་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་གི་མ་དཔེར་རྩ་འཛིན་མཛད་པར་ཞུའོ།། །།
མ་ཡིག་ལ་གཟིགས་ན།
ཀ༽ དབྱིན་ཡིག http://www.hrichina.org/public/contents/article?revision_id=174000&item_id=173747
ཁ༽ རྒྱ་ཡིག http://gb.hrichina.org/public/contents/18550
མཆན།
(1) དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས། གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ལས་འགུལ་ལ་“སྤྱང་ཀིའི་འོ་མ་འཐུང་བ་”ཟེར་ཞིང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ “སྤྱང་ཀིའི་འོ་མའི་རིག་གནས་”ཟེར་གྱི་ཡོད།
(2) རྒྱ་ནག་གིས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས། རིག་གནས་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོབ་ཐང་ཆོད་དོན་(ICESCR) ལ་ ༡༩༩༧ ལོར་མིང་རྟགས་བཀོད་ཅིང་ ༢༠༠༡ ལོར་འཐུས་མཆན་བཀོད། ༡༩༩༨ ལོར་མི་སེར་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོད་དོན་(ICCPR)ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ཀྱང་། ད་དུང་འཐུས་མཆན་བཀོད་མེད།
(3) རྒྱ་སྐད་ཀྱི་བསྡུས་ཚིག་བོད་ཡིག་ནང་སྒྲ་རང་སོར་བྲིས་ན་པེ་ཁེམ་(Beikan)ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་ཡོད་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་བྱ་རུང་བར་མཐོང་སྟེ། འདིར་པེ་ཅིང་དང་ལྟ་སྲུང་ཁང་གཉིས་ཀྱི་མིང་བསྡུས་ཏེ་པེ་ཁང་ཞེས་བྲིས་སོ།།
4 comments:
This comment has been removed by the author.ReplyDelete
ངག་རྣམ་ལགས། ཕྲན་པ་ཉེ་ལམ་ཝ་རཱ་ཎ་སི་དང་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བསྐྱོད་སྟབས། སྐབས་ཐོག་ལན་འབུལ་ཐུབ་མ་སོང་། དགོངས་འགལ་མེད་པར་ཞུ།ReplyDelete
ངས་ཉེ་སྔོན་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཐོག་མཆན་ཁ་ཤས་བཏབ་ཀྱང་རྗེས་སོར་དེ་དག་མང་ཆེ་བར་གལ་གནད་དེ་ཙམ་མེད་པར་མཐོང་དུས་བསུབ་པ་ལས། གཞན་གང་ཡང་མིན་པར་དགོངས་འཇགས་འཚལ།ReplyDelete
ངོ་མ་འཇིག་རྟེན་གོ་ལ་འདིར་རང་དོན་དོར་ནས། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་ལ་རྒྱར་བརྩི་སྲུང་གྱིས་རང་ལས་གཞན་གཅེས་སུ་འབོད་པའི་གསུང་རབས་ཀྱི་བཀའ་རྒྱ་དང་ལེན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གི་འགན་འཕྲི་འཁུར་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ཨང་། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག རྒྱ་ནག་མི་ཡི་དབང་འཛིན་བཅོམ་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་སྨོན་ལམ་ཡོད།ReplyDelete
རྒན་ལགས་ཁྱེད་ཀྱི་ལིའུ་ཞའོ་པོའོ་ཡི་ང་ལ་དགྲ་མེད་ཅེས་པ་འདི་བོད་སྐད་ཐོག་ཕབ་བསྒྱུར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཁྱེད་ཀྱི་བསྒྱུར་ལ་ངོས་ནས་སྔོན་ནས་བསྟོད་ཟིན་པས། ཡང་ཡང་གཏམ་ལ་སྙན་ཆ་མེད་སྟབས། འདིར་སླར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།


c: text/html

text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་སྲོལ་འདུ་ཤེས་དང་གཉེན་འབྲེལ་འབྲེལ་བ། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐས་གཉེན་སྲོལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབས་དང་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས། ད་དུང་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཐོབ་ཐང་བཅས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ནན་མོ་བཏང་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] གླིང་སྒྲུང་། གཉེན་སྲོལ། བུད་མེད།
གཉེན་སྒྲིག་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཟད། མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་རྒྱུན་བསྲིང་དང་རིགས་རྒྱུད་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་བས་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཉེན་སྒྲིག་ལྟ་བ་དང་གཉེན་སྲོལ་གྱིས་མི་རིགས་གང་དེའི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་གནས་བབས་དང་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་སོགས་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་རིགས་དབར་གྱི་འགྲོ་འོང་མཛའ་བརྩེ་དང་ཐ་ན་དམག་དོན་དཔལ་འབྱོར་ཡང་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད། དེ་བས་གླིང་སྒྲུང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་དང་གཉེན་སྒྲིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་གླིང་སྒྲུང་རིང་མོའི་གསང་བ་འགྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
དང་པོ།གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་འབྲེལ་འབྲེལ་བ།
འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོའི་ཡ་གྱལ་ཏེ། གླིང་སྒྲུང་ནང་དུ་གནའ་བོའི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་བའི་མི་རིགས་ཁག་གི་འགྲོ་འོངས་འབྲེལ་བ་དང་དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན། ད་དུང་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་བྱས་བའི་གནས་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རྒྱ་བོད་མི་རིགས་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཧོར་དང་སོག་པོ། འཇང་དང་དྲུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་མི་རིགས་བར་གྱི་མཛའ་མཐུན་འབྲེལ་བ་དང་གཉེན་འབྲེལ་འབྲེལ་བ་སོགས་བརྗོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཡར་སྔོན་གྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་སྤུན་ཟླའི་མི་རིགས་ཁག་གི་གཉེན་འབྲེལ་འབྲེལ་བར་ཚད་བཀག་ཐེབས་ནས། ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་ཞེས་པའི་གཉེན་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་སུ་བཅུག་མོད། མི་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྟེང་ཚོ་བ་གཅིག་པའམ་ཡང་ན་ཉེ་རིང་བར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན། སྐྱེ་བའི་ཕྲུ་གུའི་རིག་སྟོབས་དང་ལུས་སྟོབས་ཞན་པ་མ་ཟད་ཐ་ན་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཉེས་པ་དེ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་ཏེ་སྔོན་གྱི་གཉེན་སྒྲིག་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱུང་འགོ་བརྩམ། ཡིན་ནའང་བོད་རིགས་ལ་མཚོན་ན། ཚོ་བ་གཅིག་པ་དང་ཤ་རུས་ཉེ་རིང་བར་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྲོལ་དེ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་མེད་པ་རེད། དཔེར་ན། ལོ་རྒྱུས་སྒྲུང་གཏམ་ཁྲོད་ཀྱི«སྲིད་པ་ཆགས་ལུགས» ནང་དུ།“བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་པྲེཏཱ་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་བ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཏེ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་རིམ་པར་བྱོན། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་བཞུགས་སྐབས། བྲག་སྲིན་མོ་ཞེས་པའི་མི་བསྲུན་སྡུག་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེ་སྤྲེའུ་ངང་རྒྱུད་རིང་བ་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེར་མཇལ་ནས་དགའ་ཞིང་ཆགས་པའི་སེམས་ནི་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་ནས་ཁྱིམ་ཐབ་དགོས་པའི་ཞུ་བ་ནན་གྱིས་ཕུལ་བས་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་བོ་པོ་ཏ་ལར་འཕགས་པའི་མདུན་དུ་བྱོན་ཏེ། སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞུས་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཐབ་དགོས་པའི་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་འཕགས་པའི་བཀའ་བཞིན་ཁྱིམ་ཐབ་མཛད་སྐབས། ལྷ་ནས་འཕོས་པའི་བྱང་སེམས་ཆེ་བ་སོགས་བློ་རིག་རྣོ་བའི་སྤྲེའུ་ཕྲུག་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བ་ཅན་དྲུག་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་དྲུག་གི་མགོ་ཁུངས་ཡིན་་་་་་་་་”[①] ཅེས་པ་ལས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་གྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཅུང་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། གཞན《འཁྲུངས་གླིང་》ནང་དུའང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཤད་རྒྱུར།“ང་ནི་སྤྲེའུ་གཟུགས་ཅན།། འཕོང་ན་རྔ་མ་འདྲུད།། ལུས་ཡོངས་སྲོག་ཆགས་སྤུ་ཡིས་ཁེངས།། གདོང་ཡོངས་མི་སྡུག་གཉེར་མས་ཁེངས།། ང་ནི་གཏན་གྲོགས་བྱེད་ལ་མི་འོས་བས།། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་མེ་ལྕེ་ཚིམ་བྱེད་ལ།། རང་རིགས་སྲིན་པོ་འཚོལ་པ་ན།། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ཚིམ་པའི་ཐབས་བཟང་ངོ་་་་་་་། ཞེས་བ་ལ་མ་བྲག་སྲིན་མོས། གལ་ཏེ་ང་སོང་ནས་སྲིན་པོ་འཚོལ་ན། སྐྱེས་བའི་ཕྲུ་གུ་ཚང་མ་སྲིན་པོ་ཡིན་པས། མུ་མཐུད་དུ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་ངེས་ཡིན། དེ་བས་ཁྱོད་དང་གཏན་གྲོགས་བསྒྲིགས་ནས་བློ་ལྡན་ཕྲུ་གུ་མང་བོ་སྐྱེས་གྱུར་ན།་་་་་་་་་་་་”[②]ཅེས་པའི་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ཀྱི་གཏམ་གླེང་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་ཁྲག་རྒྱུད་ནང་ཁུལ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན་ཁྲག་རྒྱུད་གང་དེའི་ངན་ཆ་དེ་མུ་མཐུད་དུ་རྗེས་རབས་པར་འབྱུང་སྲིད་པས་ཁྲག་རྒྱུད་མི་གཅིག་པའི་བར་གཉེན་སྡེབ་བྱས་ན། ད་གཟོད་བློ་རིག་ལྡན་པའི་བུ་ཕྲུག་འབྱུང་ངེས་ཡིན་ཞེས་པར་གཞིགས་ན་བོད་རིགས་ལ་བོད་རིགས་ཆད་ཁུངས་ཀྱི་ཐོག་མའི་སྤྲེའུ་རིགས་དེ་ནས་བཟུང་རིགས་རྒྱུད་གཞན་དང་ཁྲག་རྒྱུད་མི་གཅིག་པའི་བར་གཉེན་སྡེབ་བྱེད་པའི་སྔོན་ཐོན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ།
ཨ་མེ་རི་ཁའི་སྐྱེ་དངོས་མཁས་ཅན་མོའོ་ཨར་ཀུན་གྱིས“ཁྲག་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མི་རིགས་བར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན་སྐྱེས་བའི་མི་ཡི་གཟུགས་གཞི་དང་བློ་རྩལ་སོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་མི་ཡིན་ལ། རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀའི་ཀླད་ཤུགས་དང་གཟུགས་གཞིའི་ནུས་བའང་ཐོན་ཡོད་”[③]ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། དེ་མིན་གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་《འཁྲུངས་གླིང་》ནང་དུའང་། གེ་སར་གྱི་ཡབ་སངས་བློན་གྱིས་རྒྱ་ཡུལ་ནས་ཆུང་མ་འགག་བཟའ་ལྷ་དཀར་སྒྲོལ་མ་བླངས་ནས་རྒྱ་ཚ་ཞལ་དཀར་སྐྱེས་ཤིང་། རྒྱ་ཚ་དང་གེ་སར་གཉིས་ནི་ཕ་གཅིག་མ་མི་གཅིག་པའི་སྤུན་མཆེད་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལས་ཀྱང་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དབོན་ཞང་གི་འབྲེལ་བ་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། དོན་དངོས་སུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་དང་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་གཉིས་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་བཙན་པའི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་རྗེས་རྒྱ་བོད་བར་ལ་དབོན་ཞང་གི་འབྲེལ་ཆགས་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་བལྟས་ནའང་། རྒྱ་ཚ་ནི་གེ་སར་གྱི་ཕུ་བོ་ཡིན་ཞིང་གནད་འགག་གང་གི་སྐབས་སུའང་རྒྱ་ཚས་གེ་སར་ལ་ཧ་ཅང་བློ་དཀར་ཏེ། དཔེར་ན། གླིང་གིས་ཐག་བཅད་ལྟར་རྟ་རྒྱུགས་རྒྱལ་འཇོག་ལས་རྒྱལ་ན། རྒྱལ་བོར་འཇོག་པ་དང་བཙུན་མོ་ལེན་པའི་གནད་འགག་གི་སྐབས་སུའང་རྒྱ་ཚས་ཁྲོ་ཐུང་གིས་དོན་དག་འདྲ་མིན་བཟོ་བར་དོགས་ནས་གེ་སར་བསུས་ཡོང་ཏེ་རྟ་རྒྱུགས་རྒྱལ་འཇོག་ལ་ཞུགས་སུ་བཅུག་ནས་གེ་སར་གླིང་གི་རྒྱལ་བོར་བསྡད་པ་དང་། ཧོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོས་གེ་སར་མེད་པའི་གོ་སྐབས་བརྩལ་ནས་གླིང་གི་སྒར་ཁར་རྒྱུག་ནས་སྒ་སྐྱ་ལོའི་སེང་ལྕམ་འབྲུག་མོ་འཕྲོག་པར་བསྟེན་རྒྱ་ཚས་དཔའ་ངར་ཞིམ་མེད་ཀྱིས་གུར་དཀར་དམག་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱས་མོད་མཐར་རྔོ་མ་ཐོགས་པར་རྒྱ་ཚ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤི་པའི་ལྷད་མེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་ནས་ཀྱང་རིགས་རྒྱུད་སྡེབ་སྦྱོར་ལས་ཐོན་པའི་མི་གཤིས་ཀྱི་རྩིས་ཐང་དང་མི་རིགས་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་མཚོན་ཡོད།
གཉིས་བ།《གླིང་སྒྲུང》ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས།
ཆ་སྡེབ་གཉེན་སྒྲིག(对偶婚)ཁྲོད་རིམ་གྱིས་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་གི་གཉེན་སྒྲིག་ལམ་ལུགས་བྱུང་བ་དེས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཤེས་རིག་དར་འགོ་བརྩམ་པ་མཚོན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ནུས་བ་སྲ་བརྟན་དུ་སོང་བ་མཚོན། གནས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་འོག་ནས་ལན་རེར་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་དེ་དོན་དངོས་སུ་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད། མིའི་རིགས་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་རྣམ་པ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་གཉེན་སྒྲིག་གི་རྣམ་པས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པའང་མཚོན་ཐུབ། ཨེན་ཀི་སིས“ཚོགས་པའི་གཉེན་སྒྲིག་ནི་མུན་ནག་རབ་རིབ་ཀྱི་དུས་རབས་དང་མཐུན་ལ། ཆ་སྡེབ་གཉེན་སྒྲིག་ནི་དམུ་རྒོད་དུས་རབས་དང་མཐུན་ཞིང་། བཙན་གཡེམ་དང་སྨད་འཚོང་ནི་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་ལ་ཁ་སྣོན་བྱས་བའི་ཤེས་རིག་གི་དུས་རབས་དང་མཐུན། དམུ་རྒོད་མཐོ་རིམ་དུས་རིམ་གྱི་ཆ་སྡེབ་གཉེན་སྒྲིག་དང་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་གི་གཉེན་སྒྲིག་བར་དུ་སྐྱེས་པས་བུ་མེད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་བྱུང་།”[④]ཨེན་ཀེ་སིའི་ལུང་རིག་འདིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་གོ་བདེའི་ངང་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་ཚོར་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་བྱུང་ཚུལ་ཡང་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ནི་དམུ་རྒོད་དུས་རབས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་བྱུང་ལ། དེ་ནི“དམུ་རྒོད་དུས་རབས་དེ་ཤེས་རིག་གི་དུས་རབས་སུ་བསྐྱོད་པའི་ཤུལ་རྫས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་”[⑤]པ་མ་ཟད། གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་དུ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་ཆུ་ཚད་དང་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བའི་གནས་བབས་ཀྱང་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱིར་ན་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱས་ཤོམ་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པས་ལོངས་སྤྱོད་བྱས་ཆོག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། མ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་དུས་སྐབས་སུ་“ཆེས་མཐོའི་མ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་”གོ་གནས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་དབང་བསྒྱུར་ཞིག་ཡིན་ལ།“ཆེས་མཐོའི་ཕ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་”ཀྱིས་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ནོར་ངེས་བར་དུ་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་སྟེར་དགོས་པས་ཆུང་མའི་ཕྱོགས་ནས་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་ལམ་ལུགས་ཡིན་ནའང་སྐྱེས་བར་དེ་འདྲའི་བཀག་རྒྱ་མེད་སྟབས། ཁོ་ཚོས་མངོན་ལྐོག་གང་རུང་ནས་ཤུག་མང་འཚོ་བ་རོལ་གྱིན་ཡོད། གྲལ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཁྱོ་གའི་ཅི་འདོད་ལ་ཧ་ཅང་རང་དབང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གནའ་བའི་ཞི་ལིའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་《ཨོ་ཏི་སེ》ཁྲོད་ཀྱི་ཨོ་ཏི་སེ་མཚོ་ཐོག་ཏུ་ལོ་བཅུ་ལ་འཕོ་ཉུལ་བྱས་ཤིང་། དུས་ཡུན་ལོ་བདུན་ལ་ལྷ་མོ་ལཱ་ལོའུ་ཕོའི་སོ་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་རྗེས། ཕྱིར་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་ཆུང་མས་རང་ལ་བློ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཡིན་མིན་གྱི་ཉམས་ཚོད་བླངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་རང་རྒྱལ་སོག་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་《ཅང་གར》ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་གཙོ་བོས་རང་གི་བཙུན་མོ་དང་བློན་འབངས་བསྐྱུར་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁྱམ་ཉུལ་བྱས་ཤིང་། གཞན་ཡུལ་གྱི་སྲས་མོ་ཞིག་ལ་སེམས་ཆགས་ནས་མཉམ་དུ་བསྡད་པས་སྲས་ཤིག་ཀྱང་འཁྲུངས། ཐེངས་ཤིག་ཅང་གར་གྱི་སྙན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གཞན་གྱིས་གཉའ་གནོན་དང་བརྙས་བཅོས་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་མ་ཐག མྱུར་དུ་རང་གི་སྲས་ལ་བཀའ་ཕབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་ཨ་མ་ཕྱིར་ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱོལ་ཅིག ཁྱོད་རང་ནར་སོན་རྗེས་འབུམ་གླིང་ལྷ་ཡུལ་དུ་འགྲོ་དགོས། བུ་ནི་ཕ་ཡི་རུས་ཁྲག་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་ཡིད་ལ་འཛིན་དགོས། འབུམ་གླིང་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང་། ཅང་གར་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་ཡིན། བུད་མེད་གང་མཐོང་དངོས་བོ་བཞིན་དུ་སྤྱད་ཀྱང་ཆོག་ལ་གཡུག་ཀྱང་ཆོག་ཅེས་པ་ལས་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་མངོན་ཡོང་བ་མ་ཟད། “ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་ནི་དོན་དངོས་ཐོག་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས”ཡིན་པའང་མངོན་གསལ་དུ་མཐོང་ཐུབ་ལ། “ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་ནི་ཕྱུག་པོ་དང་སྐུ་དྲག་གི་ཁྱད་དབང་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་ན་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་ནི་གཙོ་བོ་བྲན་གཡོག་བུ་མོ་ཉོ་བའི་བྱེད་ཐབས་ལས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནི་སྐུ་དྲགས་དང་དབང་ཆེན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་མང་ཚོགས་ཕལ་བས་སྔར་བཞིན་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་གི་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད ”[⑥]པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཁྲོད་ཀྱི་འགོ་གཙོ་མང་ཆེ་ཤས་ནི་གོང་གསལ་གྱི་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་ཡབ་མེས་ཆོས་འཕེན་ནག་པོ་ལ་བཙུན་མོ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། མེས་བོ་ཆོས་འཕེན་ལ་བཙུན་མོ་བཞི ། ཡབ་སེང་བློན་ལ་བཙུན་མོ་གསུམ་བཅས་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་འདིའི་ནང་དུ་གེ་སར་གྱི་དབང་ཆ་ཆེས་མཐོ་ལ་གོ་སའང་ཆེས་མཐོ་བ་མ་ཟད་ཆུང་མའང་ཆེས་མང་བ་དེ་ཡིན། ད་དུང་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཤིག་ལ་གེ་སར་ལ་བཙུན་མོ 15དང 18ཡོད་པའི་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དྲང་བོར་བཤད་ན། ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་མང་ལམ་ལུགས་དེ་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གི་ཁྲོད་དུའང་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་》ལྟར་ན། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ལ་བཙུན་མོ6ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ལས་ཀྱང་གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་རྣམ་པ་ཅུང་ཙམ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པར་སྙམ།
གསུམ་པ།《གླིང་སྒྲུང》ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་འཕྲོག་བཤད་པ།
“གཉེན་འཕྲོག”ནི་བུད་མེད་འཕྲོག་པའི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་ཆུང་མ་ལེན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་དབང་ཆ་སྐྱེས་མ་ལས་ཆེ་བའི་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་སྡེབ་ལམ་ལུགས་འདི་ནི་ཆ་སྡེབ་གཉེན་སྲོལ་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་། ཨེན་ཀི་སིས་“བུ་མོ་འཕྲོག་པའི་གཉེན་སྲོལ་བྱུང་པ་དེས་ཡིད་སེམས་གཅིག་མཐུན་གྱི་གཉེན་སྲོལ་བྱུང་པ་མཚོན་ཞིང་། དེ་ནི་ཆ་སྡེབ་གཉེན་སྲོལ་ལས་བརྒལ་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་རེད་[⑦]”ཅེས་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་སྐྱེ་དངོས་མཁས་ཅན་མོའོ་ཨར་ཀན་གྱི་《གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས》ཞེས་པའི་ནང་དུ། ཨིན་དིའི་མིའི(American) Indian)[⑧]་གཉེན་སྲོལ་སྐོར་གླེང་སྐབས་“ཁོ་ཚོས་ཆུང་མ་འཚོལ་དུས། རང་གི་ཚོ་བ་དང་འབྲེལ་འདྲེས་ཆེ་བའི་ཚོ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། ཐ་ན་དྲགས་ཤུགས་འགྲན་སློང་བྱེད་མྱོང་པའི་དགྲ་ཟླའི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཆུང་མ་ལེན་སྲོལ་ཡོད་”[⑨]ཅེས་གསུངས་པ་ལས་ཨིན་དིའི་མིའི(American) Indian)་གཉེན་འཕྲོག་གི་རྣམ་པ་མངོན་ཐུབ་ཅིང་། དྲང་བོར་བཤད་ན།“གཉེན་འཕྲོག”ནི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཆ་རྐྱེན་དང་གོ་སའི་མཐོ་དམན་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རུས་རྒྱུད་ཞིག་གི་འགོ་བས་འཕྲོག་པ་ནི་རུས་རྒྱུད་གཞན་ཞིག་གི་འགོ་བའི་སྲས་མོའམ་ཡང་ན་བཙུན་མོ་ཡིན་པ་ལས་སྤྱིར་བཏང་གི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་བུ་མོ་དང་ཆུང་མ་མིན། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བུད་མེད་ལ་རང་དབང་གི་གོ་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཚད་མཐོའི་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་འདི་མི་རིགས་ལ་ལས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཐ་ན་དམུ་རྒོད་དུས་སྐབས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་དུས་རིམ་དུའང་རྒྱུན་བསྲིངས་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་“མ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མགོ་སྟིང་སློག་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཕམ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་”[⑩]ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྐྱེས་པས་བུ་མེད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་འགོ་བརྩམ་སྟེ། བུད་མེད་སྐྱེས་བའི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་བུད་མེད་ནི་རྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་ཚུལ་འདི་དང་“གཉེན་འཕྲོག”གི་སྣང་ཚུལ་འདི་གཉིས་ལས་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི་གོ་གནས་ཇེ་དམའ་སོང་བ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ་པ་རེད།
གླིང་སྒྲུང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་མང་ཤོས་ཤིག་གི་ནང་དུ་“གཉེན་འཕྲོག”གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ《རྭ་མ་ཎའི་གཏམ་རྒྱུད》ནང་གི་རྒྱལ་སྲས་རྭ་མ་ཎའི་ཆུང་མ་སི་ཏ་སྲིན་པོ་ལིང་ཀ་མགྲིན་བཅུས་འཕྲོག་པ་དང་། ཡཱ་མེས་ནཱི་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཁྲོད་ཀྱི་《ཧྲ་ཞོན་ཏ་བཱིས།》ནང་དུ་པཱ་ཀི་ཏ་ཡི་ལིས་ཧྭ་ཧྥུན་གྱིས་ཡཱ་མེས་ནཱི་ཡ་ལ་རྒོལ་ལན་སྤྲད་ནས་ཀོང་ཇོ་སོ་བིས་ནཱ་ཆུང་མར་འཕྲོག་པ ། དེ་བཞིན་ཞི་ལིའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་《ཨོ་ཏཱི་སེ》ཁྲོད་ཀྱི་ཧཱེ་ལུང་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་སྟེ། ཨོ་ཏཱི་ཞཱིག་གི་ཆུང་མ་ཇག་པ་འགས་བཙན་གྱིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་《ཡཱི་ལིས་ཡ་ཐི》ཁྲོད་ཀྱི་དམག་དོན་འགོ་གཙོས་གོ་གནས་ཀྱི་མཐོ་དམའ་ལྟར་བཞིན་བཟང་མ་འདེམ་ཆོག་པ་སོགས་གོང་གསལ་གྱི་དོན་དག་འདི་ཡོད་ཚད་དོན་དངོས་ཐོག་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་གཉེན་འཕྲོག་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་ཕོ་མོའི་གཉེན་སྡེབ་ཁྲོད་བུད་མེད་ལ་ཐེབས་པའི་གཉའ་གནོན་གྱི་བརྡ་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་རེད།
བོད་ཀྱི《གླིང་སྒྲུང་》ལ་མཚོན་ནའང་གཉེན་འཕྲོག་གི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།《བདུད་འདུལ》ནི་གེ་སར་རྒྱལ་བོར་བསྡད་རྗེས་ཀྱི་ཐེངས་དང་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། ཉིན་ཞིག་གེ་སར་གླིང་སྒར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བདུད་འདུལ་ཆེད་དྲགས་རྩལ་བསླབ་ཏུ་སོང་སྟེ་ཉིན་གྲངས་མང་པོ་འགོར་པས། གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་བཙུན་མོ་མེ་བཟའ་འབུམ་སྐྱིད་དྲན་གདུང་གིས་རབ་ཏུ་མནར་ཏེ་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་གུར་སྒོ་ལས་ཕྱིར་བུད་ནས་ཐག་འཐག་སྐབས། གློ་བུར་དུ་ལུང་བའི་ཕུ་ནས་རླུང་དམར་ལྡིང་ཞིང་ལུང་མདོ་ནས་རླུང་ནག་འཚུབ་སྟེ། རླུང་འཚུབ་ཁྲོད་གདོང་ཧ་ཅང་ནག་པོའི་མི་ཞིག་བུད་ནས། མེ་བཟའ་འབུམ་སྐྱིད་གླག་གིས་ལུ་གུ་བཟུང་བ་ལྟར་འཕྲོག་ལྟ་བུ་དང་། དེ་མིན་《ཧོར་གླིང་གཡུ་འགྱེད》ནི་གེ་སར་སྒྲུང་ལས་ཆེས་མང་དུ་གྲགས་པའི་སྒྲུང་དེབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། གཡུལ་འགྱེད་བྱུང་དོན་ནི་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོས་དམག་དྲངས་ནས་འབྲུག་མོ་འཕྲོག་པའི་དོན་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྒྲུང་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ན། མེ་འབྲུག་ལོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོའི་བཙུན་མོ་རྒྱ་ཨ་སུའི་བུ་མོ་ཀུན་སི་མ་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཞིག་གིས་གཤེགས་པས་ན། ཤན་པ་མེ་རི་རྩེ་རྒྱལ་གྱིས་གྲོས་ཁ་བསྡུར་ནས་རྒྱལ་བོར་བཙུན་མོ་ཞིག་ལེན་རྒྱུའི་ཐག་གཅད་རྗེས། ཕོ་བྲང་དུ་གསོས་ཡོད་པའི་མི་སྐད་གོ་བའི་ཕུག་རོན་དཀར་བོ་དང་རྨ་བྱ། ནེ་ཙོ་དང་ཁྭ་ཏ་བཅས་བྱ་བཞི་བོར་ཕྱོགས་སོ་སོར་མངགས་ནས་རྒྱལ་བོའི་བཙུན་མོ་ཉན་པའི་མཛེས་མ་ཞིག་འཚོལ་དུ་བཅུག་པ་ན། བྱ་ཁྭ་ཏས་གླིང་ཡུལ་གྱི་སེང་ལྕམ་འབྲུག་མོ་བདམས་རྐྱེན་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོས་དེ་མ་ཐག་དམག་ཁྲི120ཙམ་མངགས་ནས་བསམ་དབང་དྲན་དབང་མེད་པར་གླིང་ཡུལ་བཅོམ་ནས་སེང་ལྕམ་འབྲུག་མོ་འཕྲོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ད་དུང་《སུམ་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》ནི་ཨ་ཁུ་ཁྲོ་ཐུང་གིས་སུམ་པའི་ཀོང་ཇོ་མེ་ཏོག་མཚོ་འཕྲོག་པ་ལས་བསླངས་བའི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན།《མོན་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》ལས་ཀྱང་མོན་ཡུལ་གྱིས་གླིང་གི་དམག་བསད་ཅིང་། གླིང་རྒྱུ་འཕྲོག་རྐྱེན་གླིང་དམག་གིས་མོན་ཡུལ་ལ་སྙིང་ནད་རྩོད་ཆེད་གཉེན་འཕྲོག་གི་དོན་རྐྱེན་བསླངས་པ་སོགས་བགྲང་ལས་འདས་པའི་གཉེན་འཕྲོག་གི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དོན་གྱི་བདེན་པ་བརྡར་ནས་བཤད་ན། “གཉེན་འཕྲོག”ཅེས་པའི་སྣང་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་འདི་ནི་རབ་རིབ་དུས་རབས་དང་དམུ་རྒོད་དུས་རབས་ཀྱི་སྣོལ་མཚམས་སུ་བྱུང་ཞིང་། སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བུད་མེད་ནི་བུ་བུ་མོ་སྐྱེ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཟད་བྱ་བ་གང་ཡིན་གྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྟེང་དུ་ནམ་ཡང་བྲན་གཡོག་གི་རྣམ་པ་མངོན་གྱི་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་ཆུང་མ་ནི་ཕོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཡོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པས་ན། ཨེན་ཀི་སིས་ཀྱང་“ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆེས་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་གྲལ་རིམ་གྱི་འགལ་ཟླ་ནི་སྒེར་གྱི་གཉེན་སྡེབ་ལམ་ལུགས་འོག་གི་བཟའ་ཟླའི་འགྲན་རྩོད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ་ནས་བྱུང་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཆེས་ཐོག་མའི་གཉའ་གནོན་ཡང་སྐྱེས་པས་བུད་མེད་བྲན་དུ་འཁོད་པ་ནས་བྱུང་པ་ཞིག་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཧ་ཅང་བདེན་པའི་གཏམ་དུ་འཁུམས།
《གླིང་སྒྲུང་》ནི་བརྩེ་དུང་བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་ལ་བུད་མེད་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཀྱང་མིན་མོད། དེའི་ནང་མི་སྣ་མང་བོ་ཞིག་གི་ལས་དབང་དང་གཤིས་ཀ་བརྗོད་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་མང་བོ་ཞིག་ཀྱང་རྟོགས་བཟོ་ཡང་བྱས་ཡོད་དེ། བུད་མེད་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་བུད་མེད་འགའ་རེས་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་མི་དམངས་ལ་བརྩེ་བ་ཟབ་མོ་བཅངས་ཡོད་པ་མཚོན་པ་དང་། འགའ་རེས་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་རང་གི་ཕོ་སྐྱེས་ལ་དགའ་བའི་ལྷད་མེད་ཀྱི་བརྩེ་དུང་མཚོན་ཡོད་པ་མ་ཟད། གདོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་བྲན་གཡོག་སྤྱི་ཚོགས། དེ་མིན་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཉམས་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གོ་གནས་དང་མི་ཚེའི་འགྱུར་ལྡོག་ཀྱང་བསྐྱར་མཚོན་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ལ་ལར་ད་སྐབས་ཀྱང་གནའ་སྲོལ་གཉེན་འཕྲོག་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟའི་གཉེན་འཕྲོག་ནི་གཉེན་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་ལད་ཟློས་རང་བཞིན་དང་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་གྱིས་གདོད་མའི་གཉེན་འཕྲོག་ལ་དྲན་གསོ་ཞུ་བ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་གདོད་མའི་གཉེན་འཕྲོག་ངོ་མ་མིན། དེ་བས་ད་ལྟའི་གཉེན་འཕྲོག་ནི་གནའ་བོའི་བཙན་པའི་དུས་སྐབས་ནས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྒྱུན་བསྲིང་བྱས་པའི་གཉེན་སྲོལ་གྱི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཤིག་དང་། ཤེས་རིག་མ་དར་གོང་གི་མིའི་རིགས་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་དུ་བུད་མེད་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཡང་ཉི་མ་མེ་གྲོགས་དང་ཆར་བ་ཆུ་གྲོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་པར་སྙམ།
བཞི་བ།《གླིང་སྒྲུང་》ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་ལ་ཐེབས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤུགས་རྐྱེན།
《གླིང་སྒྲུང་》གིས་བོད་རིགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་བསྐྱར་མཚོན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱང་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་སྐྱེ་དངོས་ཡོད་ཚད་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་ནས་བོན་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱས་པ་དང་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་བྱས་པའི་གྱ་གྱུའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དེ་གསལ་བོར་མཚོན་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་ནི་མི་རིགས་སོ་སའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཁྲོད་སྣུམ་ཟིན་གྱི་ཤོག་བུ་ལྟར་དགར་ཐུབ་མེད་པའི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་པས་ན། ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་དེའང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས7པར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་བ་ནས་བཟུང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་དང་ཀྱག་ཀྱོག་འཐབ་རྩོད་བརྒྱུད་ཡོད་ལ། འཐབ་རྩོད་དེ་ནི་གཙོ་བོ་མི་རིགས་རང་གི་གདོད་མིའི་ཆོས་ལུགས་ཏེ་བོན་ཆོས་དང་བོད་དུ་དར་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལས་བྱུང་ཞིང་། ལོ་ངོ200ལྷག་གི་བན་བོན་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ད་གཟོད་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འདི་གྲུབ་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་ཏེ་བན་བོན་དབར་འགལ་བ་བྱུང་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་ལའང་མངོན་ལྐོག་གང་རུང་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་མི་གཅིག་པའི་མི་དང་གྲུབ་མཐའ་མི་གཅིག་པའི་མི། ཐ་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དང་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་མི་གཅིག་པའི་བར་ལའང་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཚད་བཀག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ཅིང་། ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན། ཆོས་དད་ཅན་གྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་བའི་མ་བྲག་སྲིན་མོར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པའི་བདེན་པ་འདི་ལས་ང་ཚོར་སྔ་མོ་ནས་རང་དབང་གི་གཉེན་སྡེབ་གདམ་ག་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་རྟོགས་དགོས།
《གླིང་སྒྲུང་》ཁྲོད་དུ་“བན་བོན”འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ། གེ་སར་རྒྱལ་བོས་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་བའི་གླིང་ཡུལ་མི་དམངས་ཀྱིས་དད་མོས་བྱེད་ལུགས་ནི་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་རྙིང་མ་པ་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ཞིང་། གེ་སར་གྱིས་ནག་ཕྱོགས་བདུད་ཀྱི་ཁ་གནོན་དང་དཀར་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་སྲུང་མའི་འགན་བཞེས་ཡོད་ལ། བདུད་རྒྱལ་བཞིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དད་མོས་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ནི་བོན་ཆོས་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་བན་བོན་གཉིས་ཀྱིས་རང་སྟེང་གི་འཚོ་གནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ནམ་རྒྱུན་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕན་ཚུན་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམ་གཤིས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་བན་བོན་གྱི་རིག་གནས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་ལའང་སྔར་མེད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་བཞག་ཡོད། དུས་རབས22པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བོད་ཀྱི་་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་སྔ་གཞུག་ཏུ་བཙུགས་པས་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་འགལ་ཟླ་དེ་སྔར་ལས་ཛ་དྲགས་སུ་གྱུར་ཅིང་། གླིང་སྒྲུང་་ཡང་གནས་བབ་དེ་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་འཐབ་རྩོད་དེ་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཁྲོད་ནམ་ཡང་གཞོལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་ཚར། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཇུག་དང་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་འགོར་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཕེལ་རྒྱས་དང་དར་ཁྱབ་བྱུང་ནའང་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་ལ་མུ་མཐུད་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།《མོན་གླེང་གཡུལ་འགྱེད》ཁྲོད་དུ་གླིང་དམག་མོན་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་གླིང་གི་དགྲ་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ་ལ་མོན་ཡུལ་མེ་ཏོག་ལྷ་མཛེས་གཉེན་སློང་བྱེད་སྐབས། མོན་ཡུལ་རྒྱལ་བོས་གླིང་དམག་ལ“ལྷ་འདྲེའི་བར་ལ་གཉེན་འབྲེལ་མེད་”ཅེས་བཤད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ལྷ་འདྲེའི་བར་ལ་གཉེན་མེད་ཚུལ་གྱི་གླུ་ཞིག་ཀྱང་ངག་ལ་དྲངས་བ་དེ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་མཚོན་ཐུབ།
བློ་རིག་བསྒྲིམས་ནས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན། གཉེན་སྒྲིག་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཐོག་དང་པོར་ཐེབས་པའི་ཚད་བཀག་ནི་ལོ་རུས་སྤར་ཁ་ཡི་ཚད་བཀག་ཡིན་ཏེ། མོ་རྩིས་ལུང་བསྟན་ཞུས་ནས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་བ་དེར་གནམ་བསྐོས་གཉེན་སྒྲིག་ཡང་ཟེར། གང་ལྟར་གཉེན་སྒྲིག་ནི་གོང་མ་ལྷ་ཡི་ལུངས་དང་མཐོན་པོ་གནམ་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་གང་ཡིན་རུང་འགྲོ་བ་མིའི་འཚོ་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་དེ་ལ་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་བྱ་དགོས་པ་རེད། ལོ་རུས་སྤར་ཁའི་ཚད་བཀག་ནི་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཚད་བཀག་རིམ་འགྱུར་བརྒྱུད་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་རིགས་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་ཁོ་ནའི་ ནང་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། བོད་རིགས་ཁྲོད་དུའང་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།《མོན་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》[12]ཁྲོད་དུ། སྐུ་ལྷ་ཐོགས་རྒྱལ་གྱིས་བླངས་བའི་གླུ་དེས་ཏག་ཏག་གཉེན་སྲོལ་འདིའི་རིགས་མཚོན་ཡོད་ལ། བོད་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་ད་དུང་ཡང་བན་བོན་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་བར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མི་ཆོག་པའི་གནའ་སྲོལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དད་མོས་ཀྱི་ངོ་མཚར་སྣང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་འཁྲེགས་འཛིན་གྱི་ཨུ་ཚུགས་སྐམ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།⑾
མདོར་བསྡུས་ན།《གླིང་སྒྲུང་》ཁྲོད། མ་བྲག་སྲིན་མོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་སེམས་དཔའ་ལ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ནས་བུ་ཕྲུག་མང་བོ་སྐྱེ་དགོས་བའི་རེ་འདུན་ཞུས་པའི་སྐོར་དང་། བདུད་རྒྱལ་ཀླུ་བཙན་དང་ཧོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་གླིང་གི་བཙུན་མོ་མེ་བཟའ་དང་འབྲུག་མོ་གཉིས་འཕྲོག་པའི་སྐོར། ད་དུང་སེང་བློན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་བཙུན་མོ་བླངས་ནས་བུ་རྒྱ་ཚ་སྐྱེས་བ་དང་གེ་སར་ལ་བཙུན་མོ་ཆེ་བ་འབྲུག་མོ་དང་ཆུང་བ་མེ་བཟའ་འབུམ་སྐྱིད་སོགས་བཙུན་མོ་13ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱོ་གཅིག་ཆུང་མང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་དག་ལས་གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་གཉེན་སྲོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱི་རུ་མངོན་པའི་ལྷད་མེད་ཀྱི་དངོས་བྲིས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པར་སྙམ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[①]《འཛམ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་སྒྲུང་སྲིད་པ་ཆགས་ལུགས》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ། ཤོག་ངོས6པ།
[②]《འཁྲུངས་གླིང་》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1987ལོ། ཤོག་ངོས2པ།
[③]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P42
[④]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P62
[⑤]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P71
[⑥]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P52
[⑦]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P22
[⑨]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P52
[⑩]恩格斯.家庭,私有制和国家的起源.马克思恩格斯选集(第4卷)[M]北京:人民出版社,1972 P62
[⑧]ཨིན་དིའི་མི། དབྱིན་སྐད་དུ། “(American) Indian”ཟེར་ལ། རྒྱ་སྐད་དུ“印第安人”ཟེར་ཞིང་།མེ་གླིང་གི་གཉུག་མར་གནས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས་ཏེ། པགས་མདོག་དམར་ནག་ཡིན་པས་སྔོན་ཆད་མི་རྒྱུད་དམར་པོ་ཞེས་འབོད་ཅིང་ཕལ་ཆེ་བ་མེ་གླིང་དབུས་མ་དང་ལྷོ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ན་གནས་སོ། །
[11]《མོན་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》[M]མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1997ལོ། ཤོག་ངོས218པ།
《བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས》སྟེང་བཀོད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་རང་བྱུང་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་བྱེད་པའི་གནས་སྟབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་འདི་ལ་ཀུན་གྱིས་མི་ཡུལ་གྱི་དག་ཞིང་ཞེས་སུ་བསྔགས་ཀྱི་ཡོད། གནས་འདི་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་ས་གཤིས་ལེགས་ལ། ཆུ་མོད་ཅིང་རྩི་ཏོག་རྒྱས་པ་དང་། སྤང་ལྗོངས་ཡངས་པ། ཟླ་བདུན་པར་སྒང་གཤོང་ཡོད་ཚད་སྟག་མའི་མེ་ཏོག་དང་སྐལ་བཟང་མེ་ཏོག་སོགས་བགྲང་ལས་འདས་པའི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་བཀྲ་བས་མེ་ཏོག་གིས་གྲུབ་པའི་ས་གདན་ཞིག་དང་མཚུངས། སྔོ་བསང་ནམ་མཁའི་འོག་ན། རྫི་བོ་དག་གིས་རྫི་གླུ་ལེན་བཞིན་ཕྱུགས་ཟོག་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་དབེན་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྤང་ལྗོངས་སུ་རང་བྱུང་གི་མཚེའུ་མང་པོ་ཕྲ་བཏབ་པ་ལྟར་འཁྱིལ་ཞིང་། དེ་དག་ནི་དྭངས་གསལ་གྱི་མེ་ལོང་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ཨ་སྔོན་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་མཛེས་ལྗོངས་འཕྲོས་ཏེ། མི་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པས། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་མཉམ་གནས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དུ་གྱུར་བ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དུས་ཚིགས་རེ་རེ་ལ་རང་ངོས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད།
ད་ནི་དགུན་སྟོད་ཀྱི་དུས་སུ་སླེབས་པ་དང་། མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་ནང་དགོང་གི་དུས་སུ་ཅུང་འཁྱགས་ན་ཡང་ཉིན་དཀར་གྱི་དུས་ལ་ཉི་འོད་དྲོ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། མཁའ་དབུགས་གཙང་ཞིང་ཕྱོགས་འདིར་ཕེབས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཉམས་དགའ་བའི་སྣང་བ་ཞིག་ངམ་གྱིས་སྟེར། འདིར་དགུན་སྟོད་དུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་རེ་འགའི་པར་རིས་བཀོད་ཡོད་པས་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་རོལ་མྱོང་བྱེད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་ལགས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ།)


text:
མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེར་ས་མཐོའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་ཚང་མ་མཚོན་བཞིན་ཡོད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་བ་མ་ཟད།ས་མཐོའི་ཕུ་མདའ་ཀུན་དང་རི་ཀླུང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ནི་གྱང་གིས་མ་བསྐོར་བའི་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ཀྱི་བཤམས་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ས་མཐོའི་ཡུལ་ལུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སྐྱོད་རུང་ཧ་ལམ་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ས་མཐོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ཀྱི་བཤམས་མཛོད་ཁང་དུ་གནས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད། རྡོ་བརྐོས་རི་མོ་ནི་དང་ཐོག་མེས་པོ་ཚོའི་འཚོ་བའི་རྣམ་པ་མཚོན་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་གནའ་བོའི་མི་ཚོའི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བ་སྟེ། དམག་འཐབ་བྱེད་པ་དང་། རྔོན་རྒྱག་པ། འདས་མཆོད་སྒྲུབ་པ། སྐྱ་སྤོ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིབ་ཕྲ་བརྐོས་ཡོད་པ་དང་ཕྱིས་གཏིང་ཇི་ཟབ་དང་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་པས་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ནི་ས་མཐོའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཤེས་རིག་གི་མྱུ་གུ་འབུས་ས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་རིག་གནས་ནི་གཙོ་བོ་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ནི་དུས་རབས20ཡི་ལོ་རབས40ཙམ་ལ་རིམ་པས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་ནི་བོད་ཀྱི་ས་ཁོངས་སུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་དབང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། དུས་རབས19པའི་དུས་མཇུག་གི་དབྱིན་ཇིའི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་མཁས་ཅན་ཕུ་ལན་ཁེ་དང་དུས་རབས20ཡི་དུས་འགོའི་དབྱི་ཐ་ལེའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅནGཏུའུ་ཆི་དང་པི་ཏེ•ཨོ་ཧྥུ་ཧྲེ་ལའེ་ཐེས་བོད་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་ཐེངས་མང་ཡོང་བ་དང་འབྲེལ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་རག་ཡོད། ཡང1992ལོ་ནས་བཟུང་སྐྱེ་ཁུངས་ཨ་རི་ནས་ཡིན་པའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་དབུན་སེན་ཐེ•པེ་ལའེ་ས་ཡིའུ་ཡིས་བོད་བྱང་ཐང་དུ་ཡུན་རིང་བསྡད་དེ་དེ་གའི་གནའ་རྫས་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ནས་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་གསར་པ་གྲངས་འབོར་ངེས་ཅན་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་རྟོག་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་དུས་རབས20ཡི་ལོ་རབས80པར་རིམ་བཞིན་འགོ་བཙུགས་པ་ཞིག་རེད།
གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་ཟངས་དང་རྡོ་མཉམ་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་རྡོ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སྡོད་དང་།རྡོ་ཡི་པུར་སྒམ་བཟོ་བ།རྡོ་ལ་རི་མོ་འབྲི་བ་ལ་སོགས་རྡོ་བེད་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ནི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཐོན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་།གནའ་བོའི་མི་ཚོས་དང་ཐོག་བྲག་རྡོ་གཞི་རྟེན་དུ་བྱས་ནས་རི་མོ་བརྐོ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་དེར་བརྟན་པོའི་རང་བཞིན་དང་དོན་མཚོན་གྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད་ལ་ཐད་ཀར་ཟིན་ཐོ་འགོད་པའི་སྟབས་བདེའི་ནུས་པའང་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།དེ་ལྟར་ས་མཐོའི་གནའ་ཤུལ་གྱི་དམིགས་བསལ་མཚོན་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་དུས་མཚམས་ཤིག་དང་ས་གནས་ཅིག་གི་མི་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཐོ་འགོད་དང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། བོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཟོར་ཡང་བ་དང་བབ་ཆགས་པོ་ཡོད་ལ་བྲིས་པའམ་བརྐོས་བརྒྱབ་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་འབྲི་ཐབས་གཉིས་ཁོ་ན་སྤྱད་ཡོད་པའི་གཅིག་ནི་ཐིག་བྲིས་བཟོ་དབྱིབས་དང་གཉིས་ནི་ལེབ་བྲིས་བཟོ་དབྱིབས་གཉིས་ཡིན། ཐིག་བྲིས་ནས་བཟོ་དབྱིབས་མཚོན་པ་བྱེད་པ་དང་བྱུག་པའམ་ཡང་ན་བརྐོས་བརྒྱབ་ནས་བཟོ་དབྱིབས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དངོས་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབྱིབས་དང་སྤྱིའི་གཟུགས་དབྱིབས་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མཚོན་པ་བྱེད་ཐུབ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་དང་སྲོག་ཆགས་འབྲི་སྐབས་གཙོ་བོ་དེའི་གཟུགས་དབྱིབས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལས་ཞིབ་ཕྲའི་ཆ་དཔེར་ན།མིག་དང་།རྣ་བ།མཆུ།མཛུབ་མོ་སོགས་བརྐོ་རྒྱུར་དེ་ཙམ་སྣང་ཆེན་བྱས་མེད།དེར་བརྟེན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་དང་མི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱིའི་གཟུགས་དབྱིབས་དང་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཡོད།དེ་ལས་གནའ་བོའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་འབྲི་མཁན་ཚོས་བྱང་ཆུབ་པའི་ཐིག་བྲིས་དང་ལེབ་བྲིས་བྱེད་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་འགྱུར་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་དང་།སྲོག་ཆགས།དེ་བཞིན་འཚོ་བའི་ནང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བརྐོས་པ་དེ་ཐོག་ནས་ས་མཐོའི་མེས་པོ་ཚོར་གཟུགས་བརྙན་སྙིང་བསྡུས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བཟོ་དབྱིབས་འགོད་པའི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ།
སྤྱིར་རང་རྒྱལ་གྱི་གནའ་བོའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་གཅིག་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་འདས་མཆོད་བྱ་ཚུལ་གཙོ་བོར་འཁོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དང་གཉིས་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གཙོ་བོར་བཀོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཡིན་ལ།བོད་དུ་མཚོན་ན་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ནི་ནུབ་ཀྱི་མངའ་རིས་དང་དང་བྱང་གི་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གཉིས་སུ་གཅིག་སྡུད་ཆེ་ཙམ་བྱས་ཡོད་ཅིང་།བོད་དུ་ཧ་ལམ་བྲག་བརྐོས་རི་མོ5000ཙམ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དེ་དག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྫོང14ལ་ཁྱབ་ཡོད་ཅིང་།རང་ལྗོངས་ནུབ་ངོས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་འདྲ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་རུ་ཐོག་རྫོང་གི་རི་མོ་གདོང་དུ་ཡོད་པའི་གཟིག་གིས་ཤྭ་བ་འདེད་པའི་རི་མོ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད།ཡང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་མོའི་ཚོགས་ཀྱང་དུས་ཚོད་ཁག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཆོག་ཅིང་།དེའི་གཙོ་བོའི་མཚོན་ཚུལ་ནི་མི་ཚོས་ལྷ་རིས་སུ་གྲགས་པའི་གྱི་ལིང་རི་བོའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དང་གནམ་མཚོའི་བརྒྱུད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཡིན།རི་མོ་དེ་དག་གི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་བརྡ་རྟགས་སྣ་ཚོགས་ལྡན་པ་དཔེར་ན། གྱི་ལིང་རི་བོའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ནི་རྡོ་ཆེན50ལྷག་ཙམ་གྱི་ཐོག་ཏུ་རི་དྭགས་དང་། མི། ཤིང་། བརྡ་རྟགས་སྣ་ཚོགས་བཅས་དང་དེ་བཞིན་རྔོན་རྒྱག་པ་དང་། འབྲོང་རྒོད་འདུལ་བ། ཕྱུགས་འཚོ་བ། དམག་འཁྲུག་གི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་བཅས་ཀྱི་རི་མོ་བབ་ཆགས་ལ།གསོན་ཉམས་དོད་པ།གནའ་བོའི་ཉམས་འགྱུར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། གནམ་མཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་འཚོ་བའི་ཉམས་འགྱུར་མངོན་གསལ་དོད་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ད་དུང་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བརྗོད་ན། གནའ་དུས་དང་།དུས་དཀྱིལ།དུས་མཇུག་བཅས་སུ་དབྱེ་ཆོག་ཅིང་།གནའ་དུས་ཀྱི་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྐྱང་གཟུགས་མང་བ་དང་།བཀོད་སྒྲིག་ཟང་ཟིང་ཆེ་བ།འཆར་འགོད་གཅིག་གྱུར་མེད་པ།ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་བས་མགོ་བོ་སོགས་རིལ་གཟུགས་རྣམས་ཚགས་ཙམ་གྱིས་མཚོན་པ་བྱས་པ་དང་ཐིག་རིས་ཙམ་གྱིས་ལུས་པོ་དང་ཡན་ལག་མཚོན་པ་བྱས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དུས་དཀྱིལ་གྱི་རི་མོའི་གཟུགས་བརྙན་ཧ་ཅང་གསོན་ཉམས་དོད་དུ་སོང་བ་མ་ཟད།རི་མོའི་ནང་དོན་ཐད་ཉ་དང་། བྱ་རྒོད། རི་ཕག་སོགས་ཐོན་པ་དང་སྣོད་ཆས་སོགས་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་ཀྱང་ཐོན་ཡོད། དུས་མཇུག་གི་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱན་སྤྲོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་རི་མོའི་གཞི་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པས་ཤ་བ་ཁྱུ་ཚོགས་འཛིང་རེས་བྱེད་པ་དང་།མི་དམངས་འདུས་ནས་ཞབས་བྲོ་རྒྱག་པ།འདས་མཆོད་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད།ལྷག་དོན་དུ་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རུ་ཐོག་རྫོང་ནས་རྙེད་པའི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་གནས་སྤོའི་ནང་དོན་མཚོན་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཞིག་ལ་ནང་དོན་སྣ་ཚོགས་མཚོན་པའི་རི་མོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལས་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད།།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (པདྨ།)


text:
སྔོན་ཆད་ཅིག་ལ་ངས་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ནང་དུ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ཡིག་གཟུགས་སྣ་ཁ་བཅུ་བོ་དེ་སྒྲིག་འཇུག་བྱས་པ་དང་། Pages སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་གཏག་དུས་བརྩེགས་འདོགས་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་འཕྲད་མྱོང་། སྐབས་དེར་གྲོགས་པོ་མང་པོར་དྲིས་ཀྱང་གནད་དོན་འདི་བྱུང་རྐྱེན་ལ་དེ་འདྲའི་ཧ་གོ་མ་སོང་། རྗེས་སུ་ཚོད་ལྟ་ཡང་ཡང་བྱས་པ་བརྒྱུད་གནད་དོན་རྙེད་བྱུང་བ་ནི་ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་ཡིག་གཟུགས་འདི་དག་གི་པར་གཞི་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བརྗེས་འདུག་པ་དེ་རེད། པར་གཞི་རྙིང་པ་ནི 2010 ལོའི་ཟླ 9 ཚེས 1 ཉིན་གསར་བཟོ་བྱས་པ་དང་། པར་གཞི་གསར་པ་ནི 2012 ལོའི་ཟླ 5 ཚེས 29 ཉིན་གསར་བཟོ་བྱས་འདུག་པ་གཤམ་གྱི་དཔེ་རིས་ལྟར།
པར་གཞི་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་དོན་ནི་ཆ་མ་འཚལ་ཀྱང་། གང་ལྟར་རྒྱུད་ཁོངས Windows ནང་དུ་གནད་དོན་ཅི་ཡང་མི་འདུག་མོད་གཙོ་བོ་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ནང་དུ་བོད་ཡིག་གི་བརྩེགས་འདོགས་ལ་གནད་དོན་ཤོར་གྱིན་འདུག་པ་དེ་རེད། དེས་ན་གནད་དོན་དེ་སེལ་དགོས་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ཡིག་གཟུགས་པར་གཞི་རྙིང་པ་དེ་སྒྲིག་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་འོས་མེད། ད་ལྟ་ངེད་དྲ་བའི་ཕབ་ལེན་ལེ་ཚན་དུ་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ནང་སྒྲིག་འཇུག་བྱེད་རུང་བའི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་པར་གཞི་རྙིང་པ་དེ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ལ། དགོས་མཁོ་བྱུང་ཚེ་དེ་ནས་ཕབ་ལེན་བྱེད་རུང་གི་ཡོད།
ཇོ་མོ་གླང་མའི་ཡིག་གཟུགས་ཕབ་ལེན།
དེ་ནས་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ནང་གི Pages ལ་དཔེར་བཞག་ནས་བཤད་ན་པར་གཞི་གསར་ཤོས་དེ་སྒྲིག་འཇུག་བྱས་ན་དེ་བས་ཡག་སྙམ། མིག་སྔར་པར་གཞི་གསར་ཤོས་ནི 5.2(1860) ཡིན་པ་གཤམ་གྱི་དཔེ་རིས་ལྟར།
འདིའི་ཕྱོགས་ནས་ད་དུང་གནད་དོན་ལ་འཕྲད་ཚེ་གཤམ་དུ་དཔྱད་མཆན་འགོད་པའི་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། གཞན་ཡང Pages ཕུད་པའི་མཉེན་ཆས Numbers དང Keynote སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་རིགས་བསྒྲེ་བར་བྱའོ།།
[རྩོམ་ཁུངས། བོད་ཡིག་བརྡ་འཕྲིན་ལག་རྩལ།] [རྩོམ་པ་པོ། གླིང་སྨྱོན།]


text:
དྲན་སྐུལ་གཙོ་བོ།
ཉེ་ཆར་ཀྲུང་དབྱང་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་ཤེས་དཔལ་གཞུང་དོན་ཁང་སོགས་སྡེ་ཚན་11གིས་2017ལོའི་ལེ་ཧྥུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི“100བཞིའི”སྔོན་ཐོན་དཔེ་མཚོན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། རང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་བཞི་དེའི་ནང་ཚུད་པ་དང་། ཧྥུའུ་ཁང་སྨན་ཁང་གི“གངས་ལྗོངས་ལྷའི་ཕོ་ཉའི”དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་རུ་ཁག་གི་དང་བླངས་པ་ཝང་པིན་ནི་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲས་ཤིག་རེད། གོང་ཁེའི་སྨན་རྫས་སྒོ་རྩིས་ཁང་བཙུགས་པ་ནས་སྤྱི་ཕན་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ནང་ཞུགས་པའི་བར་དང་། སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་གི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ས་ཡོམ་གེགས་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་པ་ནས་དང་བླངས་པའི་ཞབས་ཞུའི་རུ་ཁག་དངོས་སུ་བཙུགས་པའི་བར། ལོ་20ལྷག་ཙམ་གྱི་དུས་ཚོད་ནང་ཁོང་གིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཉམས་ལེན་འབད་སྒྲུབ་ཀྱིས“ལེགས་སྐྱེས་དང་། མཛའ་བརྩེ། རོགས་ལས། ཡར་ཐོན”བཅས་ཀྱི་དང་བླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་བཏང་ལུགས་མཚོན་ཡོད།
མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ལྗོངས་འདི་ཉིད་མི་ཚེའི་འགྲུལ་བཞུད་ནང་གི་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ས་ཚིགས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་ཡི་ཡོད་ལ། ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོ་འདི་ཉིད་རང་ཉིད་འགྲོ་འདོད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གནས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་ཡི་ཡོད། མི་འགའ་ཞིག་འདི་གར་ཡོང་ཡང་གནས་སྐབས་ཙམ་སྤྲོ་འཆམ་ལ་རོལ་ནས་སྡོད་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་ཚེ་གང་འདི་གར་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།
1997ལོར་ལས་གནས་ལས་བབས་པའི་སེམས་སྡུག་ཡལ་མ་ཐག་གི་ཝང་པིན་ནི་ན་གཞོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྟོ་ཕད་འཁྱེར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ལྷ་སར་སྐྱོ་སྣང་བསང་བར་ཡོང་། ད་ཐེངས་ཡུལ་སྐོར་དུ་ཡོང་བ་དེས་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་མྱོང་རོལ་ཐུབ་ཡོད་ལ་སྣང་མེད་ངང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་གང་འབད་འཐབ་བྱེད་འོས་པའི་བྱ་གཞག་འཚོལ་ཞིབ་ཐུབ་པ་སྟེ། ཧྥུའུ་ཁང་སྨན་ཁང་ཀྲུང་ལུགས་དང་ཕྱི་ལུགས་སྨན་རྫས་ཚོང་ཁང་ཆེ་མོ་བཙུགས། སྐབས་དེ་དུས་བོད་དུ་སྨན་རྫས་དཀོན་ལ་རིན་གོང་མཐོ་པོ་ཡོད། ཝང་པིན་གྱིས་བཙུགས་པའི་གོང་ཁེའི་སྨན་རྫས་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་དེ་ལས་རིགས་གཅིག་པས་བཙུགས་པའི་སྨན་རྫས་ཚོང་ཁང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཡག་པ་བྱུང་བ་དང་། ཁྲོམ་ར་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱད་འོག་བོད་ཀྱི་སྨན་རྫས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད།
ལོ་20ལྷག་ཙམ་དཀའ་སྤྱད་འབད་འཐབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། དེ་སྔའི་སྨན་རྫས་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་འདི་ཉིད་སྨན་བཅོས་བདེ་སྲུང་དང་། གཟུགས་པོ་བརྟག་དཔྱད། བདེ་ཐང་སླར་གསོ་དང་རྒན་གསོ། སྨན་རྫས་ཕྱིར་ཚོང་། སྡེབ་ཚོང་སྡེབ་སྐྱེལ་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཁེ་ལས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཝང་པིན་གྱི་སེམས་ནང་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཞན་པ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་པོ་མེད་པས་ནད་གཞིས་རྐྱེན་པས་དབུལ་པོ་ཆགས་པ་དེ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཕྱུག་འགྱུར་འབྱོར་འབྲིང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་རེད། (པར་ངོས་བཞི་པར་གཟིགས)
(པར་ངོས་དང་པོར་མཐུད) རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་གཞག་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་བྱུང་རྗེས། ཝང་པིན་གྱིས་ཁེ་ལས་གཉེར་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བསམ་གཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཝང་པིན་གྱིས་ཁེ་ལས་གཉེར་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ངེས་པར་དུ“འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྐབས་སྤྱི་ཕན་གྱི་བྱ་གཞག་མི་བརྗེད་པ་དང་དམངས་གཉེར་བྱ་གཞག་སྒྲུབ་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་བརྗེད་མི་རུང་བ”ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཝང་པིན་གྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་སྔོན་ནས་སྤྱི་ཕན་དགེ་སྒྲུབ་བྱ་གཞག་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཁོང་དང་བཟའ་ཟླས་བཙུགས་པའི་ཧྥུའུ་ཁང་གངས་ལྗོངས་ལྷའི་ཕོ་ཉའི་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་དང་སློབ་རོགས་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྒྲུབ་པས་མ་ཟད་གཡུར་ཟའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།
ཝང་པིན་གྱིས་ཁེ་ལས་གཅིག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཁུར་བར་མ་དངུལ་དང་ནོར་ཤུགས་མང་པོ་གཏོང་དགོས་པའི་ཁར། ནུས་པས་ལྕོགས་ཚོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ནས་འགོ་བཙུགས་ཚེ་གཞི་ནས་མི་དང་སྟོབས་ཤུགས་དེ་བས་མང་བས་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་རིགས་ལ་རོགས་རམ་ཐོབ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་དང་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་ཐུབ་པ་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད།
2008ལོར་དབུན་ཁྲོན་དུ་ས་ཡོམ་བརྒྱབ་དུས། ཝང་པིན་གྱིས་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་མི་26ལས་གྲུབ་པའི་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གེགས་ཁུལ་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོར་བསྐྱོད། སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་གི་ལོ་2ལའང་སླེབས་མེད་པའི་བུ་ལྷ་སར་སླེབས་མ་ཐག་ཡིན་ཁར་གཟུགས་པོ་ཡང་ཡག་པོ་མེད་རྐྱེན་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོང་གེགས་ཁུལ་དུ་འགྲོ་མི་རུང་བའི་ཁ་ཏ་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ཐུགས་ཁུར། སྐུལ་ལྕག་བཅས་གེགས་ཁུལ་མི་དམངས་ལ་ཚོར་བ་བྱས་ཡོད། དུས་ཡུན་ཉིན་32རིང་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་རུ་ཁག་གིས་ཁྱོན་ནད་པ་6339ལ་སྨན་བཅོས་བྱས་པ་དང་སྒོར་ཁྲི་240.2རི་བའི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་བཀོད་དང་། སྨན་རྫས། དངོས་རྫས་སོགས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་རེད། 2008ལོར་འདམ་གཞུང་དུ་ས་ཡོམ་རྒྱག་སྐབས། ཁོང་གིས་སླར་ཡང་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་རུ་ཁག་གི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གེགས་སེལ་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་ནས་རིན་མི་དགོས་པར་སྒོར་ཁྲི་8རི་བའི་སྨན་རྫས་སྤྲད་པ་དང་། སྒོར་ཁྲི་3རི་བའི་དངོས་རྫས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་བཟོར་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་སྒོར་37076ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་བཅས་བྱས་པ་རེད། 2010ལོར་ཡུལ་ཤུལ་དུ་ས་ཡོམ་རྒྱག་སྐབས། ཝང་པིན་གྱིས་རུ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གེགས་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་ནས་སྦྲ་གུར་སྨན་ཁང་བརྒྱབ་པ་དང་ཆ་རྐྱེན་ཐབས་ཆག་འོག་ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་གཡུ་ཁང་སྒྲོལ་མ་བསུས་ཤིང་། ས་ཡོམ་ཁྲོད་སྐྱེས་པའི་བུ་མོ་དེའང་རྗེས་སུ་ཧྥུའུ་ཁང་ལྷའི་ཕོ་ཉའི་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་རོགས་སྐྱོར་ཞལ་འདེབས་འབུལ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རེད།
“ལེགས་སྐྱེས་དང་། མཛའ་གྲོགས། རོགས་རེས། ཡར་ཐོན”བཅས་ཀྱི་དང་བླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས་སྔར་བས་དར་སྤེལ་གཏོང་ཆེད། བོད་ལྗོངས་ཧྥུའུ་ཁང་སྨན་བཅོས་མ་རྐང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིས་བོད་ལྗོངས་ཧྥུའུ་ཁང“གངས་ལྗོངས་ལྷའི་ཕོ་ཉའི”དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་རུ་ཁག་བཙུགས་པ་དང་ཝང་པིན་གྱིས་རུ་དཔོན་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང《བོད་ལྗོངས་ཧྥུའུ་ཁང“གངས་ལྗོངས་ལྷའི་ཕོ་ཉའི”དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་ཡིག》བཟོས་པ་དང་འབྲེལ་2017ལོའི་ཟླ་8ཚེས་7ཉིན་འགོ་འཛུགས་མཛད་སྒོའང་འཚོགས་པ་རེད།
བོད་ལྗོངས་ཧྥུའུ་ཁང“གངས་ལྗོངས་ལྷའི་ཕོ་ཉའི”དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་རུ་ཁག་བཙུགས་རྗེས་ཝང་པིན་གྱིས་སླར་ཡང་རུ་མི་ཚོ་ཁྲིད་དེ་བྲེལ་བརྩོན་ཆེན་པོས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་རུ་ཁག་ཁྲོད་ཞུགས་པ་དང་། 2017ལོའི་ཟླ་མཆོད་དུས་ཆེན་དང་རྒྱལ་སྟོན་འཆར་ཉེའི་མཚམས་སུ། ཁོང་ཚོ་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཐའ་སྲུང་བཅའ་སྡོད་བྱ་ཡུལ་ཞིག་དུ་བསྐྱོད་དེ་མེས་རྒྱལ་གྱི་འཐབ་ས་དང་པོ་བརྟན་སྲུང་བྱེད་བཞིན་པའི་མཐའ་སྲུང་དཔོན་དམག་ལ་བརྙན་འཕྲིན་འཕྲུལ་ཆས་དང་དྲོད་སྲུང་གྱོན་གོས་སོགས་དངོས་རྫས་སྤྲད་པ་དང་འབྲེལ། མཐའ་སྲུང་གི་འཐབ་འཛིང་པ་ཚོར་དུས་ཆེན་གྱི་འཚམས་འདྲི་དང་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུས་པ་དང་། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམིགས་བསལ་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭར་འབྱོར་སྐབས་སློབ་མ་ནད་པ་60ལྷག་ཙམ་ལ་སྨན་བཅོས་བྱས་པ་དང་སྦྲགས་རྒྱུན་མཁོའི་སྨན་རྫས་དང་གྱོན་གོས་སོགས་དངོས་རྫས་སྤྲད་པར་ཁྱོན་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4.5ཟིན་པ། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པའི་གེགས་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་དེ་དུས་ཡུན་ཉིན་38ཀྱི་ཐུམ་འབུའི་ནད་གྲལ་བཤེར་ལས་དོན་སྤེལ་བ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟུངས་ཁྲག་མཁོ་སྤྲོད་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཁྲག་མཛོད་དུ་ཁྲག་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་སྐབས་ཝང་པིན་གྱིས་ད་དུང་དང་བླངས་པའི་རུ་མི་ཚང་མ་དང་དེ་བཞིན་ཧྥུའུ་ཁང་སྨན་ཁང་གི་ལས་བཟོ་ཡོངས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་རིན་མི་དགོས་པར་ཁྲག་སྦྱིན་འབུལ་བའི་བྱེད་སྒོར་ཧུར་ཐག་ཞུགས་པའི་མིང་ཐོ་བཀོད་པར་ཁྱོན་མི་76ཞུགས་པ་དང་འོས་འགན་ཁྲག་སྦྱིན་ཧའོ་ཧྲེང་16500ཕུལ་ནས་ཁྲག་དཀོན་པའི་གནད་དོན་ཞི་ལྷོད་དུ་ནུས་ལྡན་བཏང་བ་བཅས་རེད།
ཝང་པིན་གྱིས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུ་ནི་ལྗོན་ཤིང་འདུས་པ་ལས་ནགས་ཚལ་དང་མི་སེམས་མཐུན་ན་ལྕགས་རི་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་དེར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཅིང་། “ཧྥུའུ་ཁང་སྨན་ཁང་གིས་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་འཁྲི་ཁུར་བ་དང་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་ནང་ཞུགས་པ། དེ་བཞིན་དགེ་སྒྲུབ་བྱ་གཞག་ནང་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་མི་ཚང་མ་ཞུགས་པ་དང་མི་ཚང་མས་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད”ཅེས་བཤད།
ཁོང་གི་ཕུགས་འདུན་ཐད། ཝང་པིན་གྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ཁྲོད་ཀྱི་དབུལ་སྒྲོལ་སྐོར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་དང་འབྱོར་འབྲིང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་པའི་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་ཟམ་མི་ཆད་པར་གསར་གཏོད་ཐུབ་པ་དང་རིམ་བཞིན་ཐུན་མོང་གི་འབྱོར་ཕྱུག་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ངའི་ཕུགས་འདུན་ཡིན་ལ་སྨན་དོན་ལས་དོན་པ་དང་ཁེ་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་དང་འོས་འགན་ཡང་ཡིན། “ངས་མུ་མཐུད་མདུན་སྐྱོད་བྱས་ཏེ་མི་དེ་བས་མང་བ་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ནས་རང་ཉིད་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་བཤད།


text:
སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་དང་གསོ་ཐབས།
སྤེལ་དུས 2018-05-14
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། བྱ་མདོ་ཀླུ་བྱམས་རྒྱལ།
བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་གཞུང་དུ་ཀུན་བརྟགས་གདོན་ནད་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་བབས་སུ་མི་གནས་པའི་ནད་དང་དེར་སྨན་དཔྱད་མ་ཡིན་པའི་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པའི་གསོ་ཐབས་སྤྱོད་པ་ལ་ཁོ་བོས་འདིར་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་(心理疾病)དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་(精神疗法,又称心理疗法)ཞེས་དེང་རབས་ཀྱི་མིང་གིས་བསྙད་པ་ཡིན། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ཚེ་རིག་འཛིན་པ་གོང་མས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་ཞེས་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ཞེས་ཁ་གསལ་པོའི་སྒོ་ནས་གསུངས་མེད་པ་མ་གཏོགས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་གཞུང་དང་ནད་ཐོག་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་སྔར་ནས་བཟུང་གསོ་བཅོས་བྱེད་ཐབས་དེ་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།
༡. སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས།
སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་ནི་ལུས་པོའི་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་ཡིད་ཁམས་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ཆ་མི་སྙོམས་པར་གྱུར་ཞིང་ཀླད་པའི་རྩི་ཤིང་རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྩའི་ངོ་བོ་འཁྲུགས་ཏེ། ཚོར་ཤེས་དང་། བསམ་གཞིག འདུ་ཤེས། ཡིད་འགྱུར། དྲན་ཤེས། བྱ་སྤྱོད། རིག་སྟོབས་སོགས་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་ནད་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་དེང་རབས་གསོ་རིག་གིས་བཞེད་ལ། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཏུའང་ཐ་སྙད་འདོགས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་གཅིག་པ་སྟེ། གདོན་ནད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བཤད་དམ་ངེས་ཚིག་ནི། གྲིབ་མ་འདྲེ་འཛིན་ལྟར་བློ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སོགས་བསམ་པའི་སྣང་ཚུལ་རྒྱུན་ལྡན་ནམ་རང་བབས་སུ་སྡོད་དུ་མི་འཇུག་བར་གཞན་དབང་གི་གནས་སུ་ཕྱིར་གདོན་པར་བྱ་བའི་ནད་རིགས་ཏེ་འབྲས་བུའི་མིང་རྒྱུར་བཏགས་ནས་གདོན་ནད་ཅེས་དང་། ངོ་བོ་ནི་ཡིད་སེམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར་ནས་ཡིད་ཤེས་སོགས་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་རྒྱུན་ལྡན་མིན་ཞིང་ངོ་མཚར་ན་ལུགས་དུ་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ལས་བསྟན་པའི་གདོན་ནད་ནི་དེང་དུས་གསོ་རིག་གིས་བཤད་པའི་སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་དང་གོ་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་གཞུང་གང་དུའང་གདོན་ནད་ཅེས་པ་རང་འཛིན་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་ཤིག་ཏུ་མཐོང་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་གདོན་འདྲེ་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་གིས་བྱས་པའི་ནད་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་མཛད་མེད་དོ། །
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་གདོན་སོ་སོའི་ཐ་སྙད་དང་དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་ནད་རྟགས་བཅས་དངོས་སུ་གསལ་བཞིན་དུ་གདོན་འདྲེ་གསུངས་མི་འདུག་ཅེས་ན་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་དང་རྒྱུད་འགྲེལ་སོགས་སུ་གདོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་ཅིང་ལྷག་ཏུ་འབྱུང་པོའི་གདོན་ལ་མཚོན་ན། དབྱེ་བ་གདོན་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་ཅིང་དེ་དག་སོ་སོར་རང་རང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ནད་རྟགས་མངོན་ཚུལ་ཡང་དངོས་སུ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་བོས་བལྟོས་ངོར་ནི་རྣམ་རྟོག་འཁྲུལ་བའི་འདྲེ་བོ་ཆེར་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་འབྱུང་སྲིད་ཅིང་དེ་དག་སོ་སོའི་མིང་དང་རྣམ་པ་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་(སྒྲ་ཡངས་འཇུག་)ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ནས་ན་ལུགས་སམ་ནད་རྟགས་ཀྱང་དེ་མཐུན་གྱི་མི་འདྲ་བ་མངོན་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་ལ། དེ་མིན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་ཆོས། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་སོགས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཚུལ་ཁོ་བོའི་《བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་》ལས་བསྟན་ཡོད།
དེང་དུས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གདོན་ནད་དེ་ཆོས་ལུགས་རྨོངས་དད་དུ་བརྩི་བའམ་ཡང་ན་དུས་རབས་དང་མི་འཚམ་པའི་སློབ་གཞི་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་ནམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་དེབ་སོགས་སུ་བཀོད་ཐུབ་མེད་པ་བཅས་ནི། བདག་ཅག་དེང་གི་བོད་ལུགས་ཚེ་རིག་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གི་གཞུང་ལ་བདེན་དཔང་ཕེར་པའི་ར་སྤྲོད་དང་དུས་རབས་ཀྱི་རིག་ལམ་གསར་པའི་གོ་ཆས་སྤྲས་མ་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་སུ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པ་ནས་བཟུང་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཆར་ཤུལ་གྱི་ཤ་མོ་རྒྱས་པ་བཞིན་གོང་འཕེལ་སོང་བས་ལྷ་འདྲེའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དེ་རིགས་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་དང་རྨོངས་དད་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ཡོངས་སུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་གསོ་རིག་གི་བརྗོད་བྱ་རང་དུ་གྱུར་པ་རེད། རང་རེའི་བོད་ལ་མཚོན་ན། མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་གོང་ནས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་གསོ་ཐབས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཛད་ཡོད་པ་ནི་མེས་པོའི་གཟི་བརྗིད་དུ་མངོན་མོད། འོན་ཀྱང་བོད་མིའི་སེམས་ཁམས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སོགས་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་བཞིན་པའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་སླེབས་ལ་ཉེ་བའི་དེང་གི་དུས་འདིར། ད་དུང་ལྷ་འདྲེའི་མིང་དེ་རིགས་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་མགོ་འཁོར་ནས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་ལ་དཔྱོད་གླེང་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་ལུས་སམ་རྨོངས་དད་ཀྱི་ཤན་མིན་པའི་ཁས་ལེན་བྱེད་དཀའ་བས། ང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་རྨང་བྱས་ནས་དུས་རབས་ཀྱི་བཅུད་བཟང་གིས་རྗོད་སྟངས་སམ་རྣམ་པའི་ཐད་གསར་བརྗེ་ཞིག་བགྱིས་ན་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སེམས།
ལར་ན་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ནད་རིགས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། མིག་སྔའི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་ཚད་དང་ལག་རྩལ་དཔྱད་ཆས་ཀྱིས་ནད་པའི་ལུས་སྟེང་དུ་དབང་པོའི་ཕུང་གྲུབ་ལ་ནད་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ། ནད་རྟགས་ཀྱི་མངོན་ཚུལ་རྣམས་ཕྲ་ཕུང་ནད་ལུགས་རིག་པས་(细胞病理学)འགྲེལ་བཤད་བགྱིད་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་ལའང་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་དང་དངོས་འགྱུར་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་ཞེས་དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡོད་པ་ལས། ཕྱི་མར་མཚོན་ན་མིག་སྔའི་བརྟག་དཔྱད་ལག་རྩལ་གྱིས་བརྟག་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཏུ་སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་བསྟན་ཡོད་པ་དེའང་དངོས་འགྱུར་རང་བཞིན་དང་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཆོག་སྟེ། འབྱུང་པོའི་གདོན་ནད་ལ་མཚོན་ན་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་དང་། སྨྱོ་བྱེད་དང་། བརྗེད་བྱེད། གཟའ་ནད། ཀླུའི་གདོན་ནད་བཅས་ནི་ཚད་མི་འདྲ་བའི་དངོས་འགྱུར་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཁམས་ནད་རིགས་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ཚེ་རྟོགས་ཐུབ།
༢. སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས།
སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ཞེས་པ་ནི་བརྡ་བྱེད་དང་། ཉམས་འགྱུར། སྟངས་སྟབས། བྱ་སྤྱོད་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་པའི་ཡིད་སེམས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གམ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ་ནད་གཞི་གསོ་བཅོས་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་དང་། ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། སྨན་པ་དང་ནད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུགས་དང་། གླེང་མོལ། བརྟག་དཔྱད་བཅས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཐམས་ཅད་ནང་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་འདུས་ཡོད།
དེ་ཡང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ལ་ཕན་བསྐྱེད་ཡོད་མེད་ནི་ནམ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མི་དགོས་པའི་གནས་ཤིག་སྟེ། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་རྗེས་ལུས་ཡིན་པའི་གནའ་རབས་དང་། ཡང་ན་ཚན་རྩལ་ཆུ་ཚད་ཅུང་ཟད་གོང་འཕེལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དེང་དུས། དེ་མིན་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཚད་མཐོན་པོར་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་མ་འོངས་པའི་དུས་གང་དུའང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ནི་གསོ་རིག་ཚན་རིག་ལ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་གསོ་ཐབས་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ལས་བལྟས་ན། ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་དེ་གཙོ་བོ་དང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་ཕལ་པ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་བརྒྱུད་རྗེས་རིམ་པས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་གཙོ་བོ་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ཕལ་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་ཐུབ། མིའི་རིགས་འདི་ཉིད་དུས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཞིག་བརྒྱུད་རྗེས། བྱ་དངོས་ལ་ལར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་དོ་སྣང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཚན་རྩལ་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་མཚོན་ན་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཀྱི་དོན་སྙིང་དེ་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེར་འགངས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཁར། མཁས་པ་ལ་ལས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་དང་། སྨན་རྫས་ཀྱི་གསོ་ཐབས། དངོས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས། ཕྱི་བཅོས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་བཅས་ལ་དེང་གི་གསོ་ཐབས་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དད་མོས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་(信仰治疗)དང་། རོལ་མོའི་གསོ་ཐབས། (音乐治疗)ཡིད་ཀྱི་རྣམ་འབྱེད་(精神分析)སོགས་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཏུའང་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཀྱི་ནང་དོན་ཅུང་ཕྱུག་ཅིང་རྣམ་པའང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་རྗེས་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་བཅས་གང་གི་ཐད་དུའང་འགྱུར་ལྡོག་དང་གསར་བརྗེ་ཆེར་བྱེད་མ་ཐུབ་སྟབས། གནད་ཀ་དུ་མའི་ཐད་ནས་བཤད་ན་ད་དུང་གདོད་མའི་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པའང་ལུས་འདུག ཡིན་ནའང་། ཨུ་རུ་སུའི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཉེ་ཀེ་ཕོའོ་ཕོའོ་ལྦས། (尼格.波波娃)“སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཡིན། ”⑥ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་དེ་དག་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྱུང་རྩར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཡིན་གཤིས། བོད་དུ་དེང་དུས་སུའང་ཆ་རྐྱེན་ངེས་ཅན་འོག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་དངོས་མའི་རིན་ཐང་ངམ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བཞིན་པ་མངོན་གསལ་ལགས། གཞན་དུ་ན་གསོ་བ་རིག་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ནད་ཅན་ཟུག་རྔུ་ལས་དྲངས་ཏེ་ཕན་པའི་བདེ་བ་སྟེར་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་པས་ན། གསོ་བཅོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གང་ཡིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཕན་བསྐྱེད་བྱུང་ན་ནི་དེའི་དངོས་གཙོའི་རང་བཞིན་ལ་ཁས་མི་ལེན་རང་ལེན་རེད། དེ་མིན་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ལས་བསྟན་པའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ཇི་བཞིན་སྤྱད་ན་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའི་མིར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད་པ་ཇི་བཞིན་ཉེ་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་“ཡིད་ཀྱི་རྣམ་འབྱེད་”ཀྱིས་བོད་མིར་ཕན་ནུས་ཐོན་པའི་ངེས་པའང་མེད་དོ། །
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ནང་དུ་སྔགས་བཟླ་བ་དང་། གཏོར་མ་བསྐྱལ་བ། མདོས་གཏོང་བ། སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ། སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པ། ཚོགས་བསགས་པ། རྔ་དུང་རོལ་མོ་འབུད་པ། ཀློག་འདོན་དང་བཀའ་བསྒྲགས་པ་སོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་པ་ཕལ་ཆེར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེའང་བོད་རང་ས་ནས་བྱུང་བའི་བོན་པོའི་ཆོས་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་དར་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་གར་འདུས་པར་མངོན། ཡིན་ཡང་དེར་མ་འདུས་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་དེ། “ཡིད་གདུངས་ཆོས་ནོར་གཏམ་སྙན་གྲོགས་ཀྱིས་གསོ། །”ཞེས་དང་། རླུང་ལ་ཡིད་འོང་གྲོགས་བསྟེན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་མ་ཡིན་པར་ཕྱི་ནང་གསོ་རིག་ཚང་མས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྤྱིར་བཏང་ཐུན་མོང་པའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོ་ཐབས་ཤིག་གོ །
དེ་ལྟར་ང་ཚོས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ལ་ཆེད་དུ་དབྱེ་ཞིབ་དཔྱད་བརྗོད་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་རང་བཞིན་གྱི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་གསོ་ཐབས་ཤིག་དེང་གི་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་དུ་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས་སྙམ།


text:
ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་ཐེངས་༥ པ།
ད་ཐེངས་ཀྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་ནང་འགྲན་ཞུགས་པ་བུད་མེད་༩ ཡོད་པ་དང་། ད་བར་དུ་འགྲན་ཞུགས་པ་མང་ཤོས་ཆགས་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་དྷ་ས་མེག་གྷན་དུ། བོད་ཀྱི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་གྱི་གོ་སྒྲིག་པ་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་གྱིས། ཧི་མ་ཡ་ལའི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་ཐེངས་༥ པ་འགོ་འཛུཊ་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་སོང་།
འགྲན་ཞུགས་པ་རྣམས་སང་ཉིན་ནས་གཉིས་རིང་། འགྲན་སྡུར་མི་འདྲ་བ་༥ ལ་ཞུགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཨང་དང་པོ་སོན་མཁན་ལ་བྱ་དགའ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཅིག་(༡༠༠,༠༠༠) དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཛངས་མའི་དབུ་རྒྱན་ཐོབ་རྒྱུ་དང་། ཨང་གཉིས་པ་ལ་ཧིན་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་(༥༠,༠༠༠)། དེ་བཞིན་ཨང་གསུམ་པ་ལ་ཧིན་སྒོར་ཁྲི་གཉིས་དང་ལྔ་སྟོང་(༢༥,༠༠༠) བཅས་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག རེས་གཟའ་སྤེན་པར་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཁང་དུ། གཏམ་བཤད་དང་རིག་རྩལ་གྱི་འགྲན་སྡུར་དང། རེས་གཟའ་ཉི་མར་ངོ་སྤྲོད་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆས། དེ་བཞིན་བཅར་འདྲི་བཅས་ཀྱི་འགྲན་སྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
སྐབས་དེར་གོ་སྒྲིག་པ་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་འཛུགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རྒྱུན་དུ་མི་མང་པོས་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཟེར་ནས་ཧ་ཅང་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་པར་བསམ་པ་དང་བཤད་པ་ནང་བཞིན་མིན་པར་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་ཁ་ཁ་སོ་སོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མི་རིགས་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་དང་འཆམ་མཐུན་མེད་པ་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དཀའ་ངལ་བཟོ་བ་ལྟ་བུ་མང་པོ་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ། བོད་རིགས་གཅིག་པུར་མཚོན་ན་ཡང་ལ་དགས་དང་། ཨ་རུ་ན་ཅལ་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ། ལ་དགས་ནང་ཁུལ་ལ་ཡང་ཁ་ཆེ་དང་ནང་པའི་དཀའ་ངལ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་ཞི་བ་དང་འཆམ་མཐུན་ཡོང་བར་ལས་འགུལ་འདི་འདྲ་མ་སྤེལ་ན་ཡོང་གི་མེད་སྟབས་དེ་ཡོང་ཆེད་དང་། དེང་སང་བུད་མེད་ནུས་སྟོབས་ཐོག་བཤད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་དེའི་ཐོག་ལས་ཀ་ལས་མཁན་དཀོན་པོ་ཡིན་སྟབས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་ཁུལ་ལ་འཆམ་མཐུན་ཡོང་བ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཆེད་གཉིས་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་རུ་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ཡིན་སྐོར་དང་། གཞན་ཡང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ལ་འགྲིམས་འགྲུལ་དང་། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན། ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བརྒྱུད་ལམ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་རྒྱུའི་དམིགས་འདུན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
འདི་ལོའི་འགྲན་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་རང་ལོ་༢༥ ལ་སོན་ཞིང་ཅོམ་པ་ནས་ཡིན་པའི་ཨ་ཡི་ཤ་གྷུ་རུང་དང་། རང་ལོ་༡༩ ལ་སོན་ཞིང་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཡིན་པའི་ཨ་ཀན་ཤ་མ་ཧ་ཏི། རང་ལོ་༢༢ ལ་སོན་ཞིང་ཀ་ཛ་ནས་ཡིན་པའི་སྐལ་བཟང་བྷུ་ཊི་ཐི། རང་ལོ་༡༨ ལ་སོན་ཞིང་ན་ཐན་ནས་ཡིན་པའི་མན་ནེ་ཊི་ཐ་ཀུར། རང་ལོ་༢༠ ལ་སོན་ཞིང་རེམ་པུར་བྷུ་ཤར་ནས་ཡིན་པའི་མོ་ནི་ཀ་ནེ་གྷི། རང་ལོ་༡༧ ལ་སོན་ཞིང་པ་ལམ་པུར་ནས་ཡིན་པའི་ཐ་ཀུར། རང་ལོ་༢༡ ལ་སོན་ཞིང་གྷ་གྷལ་ནས་ཡིན་པའི་པི་རེའི་ཀ་ཤ་ར་ན། རང་ལོ་༢༠ ལ་སོན་ཞིང་དྷ་ར་ས་ལ་ནས་ཡིན་པའི་སིམ་རན་མེ་ཧ་ཏ། རང་ལོ་༢༤ ལ་སོན་ཞིང་བལ་ཡུལ་ཀ་ཐ་མན་ཊུ་ནས་ཡིན་པའི་བོད་པའི་བུ་མོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་མོ་བཅས་རེད་འདུག །
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།


text:
“རང་རེའི་རྡོ་ར་དཀར་མོའི་སློབ་གྲྭ་ལ་མཚོན་ན། འདས་ཟིན་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ནི་དེབ་རྒན་ཞིག་གི་ནང་གསེས་ཀྱི་ཚན་པ་ཙམ་སྟེ། ཆེས་རིང་བའི་ལེའུ་རྣམས་ནི་ད་དུང་རྗེས་སུ་ལྷག་ཡོད་པ་རེད། དེའི་དབང་གིས། ང་ཚོས་དཀའ་སྡུག་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་གདོང་གཏོད་དགོས་ཀྱང་། སླར་བཞིན། འབད་པ་ཆེན་པོས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་བགྲོད་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྔར་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་ལམ་ལ་བསྐྱོད་རྩིས་ཡོད། གནའ་མི་བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་ལ། མདའ་འཕེན་རྒྱུའི་སྙིང་སྟོབས་མེད་ན། དམག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་དང་པོ་ནས་ག་ལ་དྲན་ཞེས་པ་ལྟར། ང་ཚོ་སོང་མི་ཚར་བའི་ལམ་ཁ་འདིར་དངོས་སུ་ཞུགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྔར་བཞིན་འགྲོ་བའི་དམ་བཅའ་ཡང་བརྟན་པོ་ཚུགས་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་བ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པར་དེ་རིང་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ལེན་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད།”ཅེས་པའི་གསུང་ཚིག་འདི་ནི་མི་ཉག་རྡོ་ར་དཀར་མོའི་སློབ་གྲྭ་གསར་བཞེངས་མཛད་ནས་བགྲང་བྱ་བཅུར་ལོན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོ་རུ་སློབ་གྲྭའི་མཚན་འཛིན་སློབ་གཙོ། ཤར་མི་ཉག་གི་ཞིང་དུ་ཆོས་རིག་གི་འོད་སྟོང་མདྲེན་མཁན་གྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མཁན་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གི་ཞལ་གསུང་དྲོན་མོའི་གསུང་བཤད་ལས་གསུང་དུམ་ཞིག་རེད། གསུང་དུམ་འདིས་མ་འོངས་པར་ཤར་མི་ཉག་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ནས་འཆར་བའི་ཤེས་རབ་ཉི་མའི་འོད་མདངས་སྔར་ལས་གསལ་ཞིང་ཕན་བདེའི་འོད་ཟེར་སྟོང་དུ་འཕྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད་པས་ཅི་འདྲས་དགའ་འོས་པ་ལ་ཨང་།
“ཁྱེད་མེད་པའི་ཡར་སྔོན་དུ་གངས་འཁྱགས་དང་ཙག་རླུང་གིས་བསྡམས་པའི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་མི་ཉག་པའི་གངས་ཕྲུག་ཚོས་ནོར་གནག་གི་སུག་རྗེས་དེད་ནས་ཡུན་རིང་འགོར་ལ། མེས་དབོན་ལ་རེ་ཐག་ཆད་པའི་མ་སྲུ་ཚོས་ལྕི་འདམ་གྱི་ཁྲོད་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་པ་གྲངས་ལས་འདས། ལོ་བཅུ་ཡི་སྔོན་གྱི་མི་ཉག་པ་ནི་རྨོངས་དད་དང་རྗེས་ལུས། རྙིང་ཞེན་དང་མཁྲེས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། འདི་ནས་ནང་འཁྲུགས་ཀྱི་མེ་རོ་འཕྱུར་མྱོང་ལ། སྐད་ཡིག་ལ་གོད་ཆགས་བྱུང་མྱོང་བར་མ་ཟད་ཕ་སྐད་བརྗོད་པར་སྨྲ་ལྕེ་ལྐུགས་པའི་ཚད་དུའང་ལྷུང་མྱོང་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་རིང་གི་མི་ཉག་ན་དགེ་བཅུའི་ལྷ་མཚོ་མེར་གྱིས་འཁྱིལ་ཞིང་། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་མེ་རུ་འབར། དེ་རིང་གི་མི་ཉག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་སྣང་འཚོལ་བཞིན་ཞི་བདེ་ཡི་ལམ་འཕྲང་སྙེག་མཁན་ཁོ་ན་རེད། འདི་ནི་སྐུ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང་མཛད་རྗེས་མ་ཡིན་ནམ། ”ཞེས་པ་འདི་ནི་མདོ་འཛིན་པ་སློབ་མ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པའི་དྲིན་བྱས་དྲིན་དུ་གོ་བའི་སྐད་ཆ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་རེད། ངོ་མ་རེད། མི་ཉག་ར་བ་སྒང་གི་མི་རབས་གསར་བའི་གཞོན་སྐྱེས་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་འབྲས་བསྩལ་ཞིང་འཕྲལ་ཕུགས་ཕན་བདེ་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཆེན་སྐྲུན་མཁན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་ཉིད་ལས་སུ་ཞིག་མཆིས་ཨང་། གངས་མཐོན་པའི་འདབས་དང་ས་ཆེན་པོའི་པང་ནས་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་གིས་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལ་བྲེལ་བཞིན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཉག་གི་ཡུལ་ཁམས་འདིར་ཤེས་ཡོན་པའི་དཔུང་སྡེ་གསར་བ་ཞིག་བསྐྲུན་སྙམ་པའི་ཆོད་སེམས་ཀྱིས་སློབ་བུ་སྟོང་ཚོ་མང་པོར་དཔྲལ་བའི་མིག་དང་ཁོག་གི་སྙིང་བཞིན་གཅེས་ཤིང་བསྐྱངས་ཏེ་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡུན་གྱིས་འདས། ད་ལྟར་རིག་རྒོད་ཀྱི་སློབ་བུ་ཁོ་ཚོའི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཤོག་པ་ཐོགས་ཤིང་ཕུགས་བསམ་འཚོལ་སྙེག་གི་གཤོག་འགྱུར་ངོམ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་སྐུ་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་དང་བཀའ་དྲིན་ཁོ་ན་ལགས།
སྤྱི་ཟླ༧པའི་ཚེས༡༢ཉིན་ལ་ཤར་མི་ཉག་གི་ཡུལ་དུ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། མི་ཉག་རྫོགས་ཆེན་སློབ་གྲྭའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མི་ཉག་རྡོ་ར་དཀར་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཞེས་རླུང་རྟའི་རྒྱལ་མཚན་མཁའ་ལ་དར་བཞིན་ཡོད་པའི་མི་ཉག་རིག་པའི་སྐྱེད་ཚལ་འདི་ཉིད་གསར་བཞེངས་མཛད་ནས་བགྲང་ལོ་བཅུར་ལོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིག་རྩལ་བྱེད་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
སློབ་གྲྭ་འདི་ཉིད་ནི་དེ་རིང་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡི་སྔ་རོལ་ཞིག་ཏུ། མི་ཉག་ར་བ་སྒང་དུ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་ལ་ཕྱིས་འབྱུང་དཀོན་པའི་ས་ཆེན་པོའི་སྟེང་གི་རྒྱལ་བའི་སྲས་མཆོག་མི་ཉག་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་མཁན་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་དུས་སུ་བབས་ཤིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་གསོའི་དགོངས་དོན་དང་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་བཅོས། ཁྱད་པར་དུ་ཤར་མི་ཉག་ཡུལ་གྱི་ཤེས་རྨོངས་གནད་སེལ་ལ་རྐང་བཙུགས་ཏེ་དར་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གསོ་ཅུས་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་མི་ཉག་རྡོ་ར་དཀར་མོ་ཞེས་སྣོད་བཅུད་དཔལ་གྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན་ནས་རྒྱས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་ས་དཔྱད་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་བ་འདི་ནས་སློབ་གྲྭ་འདི་ཉིད་གསར་བཞེངས་མཛད་ནས་ཞིང་པའི་སོ་ནམ་དང་འབྲོག་པའི་ནོར་གནག་གི་རྗེས་ནས་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཤར་མི་ཉག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མི་རབས་གསར་པའི་བྱིས་པ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ལ་གནས་འདིའི་ཤེས་རིག་གི་ཞིང་ས་ནས་མི་ཚེ་འོད་ཀྱིས་བསྒྲོན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཞིང་སློབ་གྲྭ་འདི་ཉིད་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པ་ནས་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་དེ་རིང་ནི་བགྲང་བྱ་བཅུར་ལོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉིན་མོ་དེར་གྱུར།
སློབ་གྲྭའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་མཛད་སྒོ་རུ་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁུལ་དམངས་ཆེན་དང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས། ཁུལ་ཨུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ། ཁུལ་ཨུའི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ། ཁུལ་སློབ་གསོ་ཅུས། ཁུལ་ཆོས་ལུགས་ཅུས། དཀར་མཛེས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཁང་། ཁུལ་བོད་སྨན་ཁང་། ཁུལ་རྒྱང་བསྒྲགས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་སོགས་ཁུལ་རིམ་པའི་ལས་ཁུངས་བཅུ་ལྷག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་། དར་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གསོ་ཅུས། གྲོང་ཁྱེར་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། གྲོང་ཁྱེར་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ། གྲོང་ཁྱེར་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་སོགས་དར་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་དབུ་ཁྲིད་དག་སློབ་གྲྭའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དུས་སྟོན་དུ་ཞུགས།
མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཏུ་མི་ཉག་རྡོ་ར་དཀར་མོའི་སློབ་གྲྭ་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབ་པ་པོ། དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། སློབ་གྲྭའི་མཚན་འཛིན་སློབ་གཙོ་མཁན་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གིས་སློབ་གྲྭ་འདི་བཙུགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་པ། བརྒྱུད་ཟིན་པའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་མ་འོངས་པར་བགྲོད་དགོས་པའི་ལམ་བུ་ལ་ཐུགས་ཞིབ་མོས་བཀོད་སྒྲིག་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གནང་བ་དང་། དར་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཞ་ལི་ནཱ་ཡིས་དར་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་དར་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཀྱིས་ཚབ་བྱས་ནས་མི་ཉག་རྡོ་ར་དཀར་མོའི་སློབ་གྲྭའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཤིས་ཚིག་ཕུལ་བས་མ་ཚད་དཀར་མཛེས་ཁུལ་རིམ་པའི་འབྲིང་རྒྱུགས་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་རིམ་པའི་མཉམ་རྒྱུགས་སོགས་སུ་ལོ་བསྟུད་མར་ཨང་དང་པོའི་རྒྱུགས་འབྲས་ཐོབ་བཞིན་ཡོད་པ་སོགས་སློབ་གྲྭའི་འདས་ཟིན་པའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོན་པོ་གནང་ཡོད་པ་རེད། སློབ་གཙོ་བདེ་སྐྱིད་གཡང་འཛོམས་ལགས་ཀྱིས་མི་ཉག་རྡོ་ར་དཀར་མོའི་སློབ་གྲྭས་བརྒྱུད་ཟིན་པའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡི་དགའ་སྐྱོ་འདྲེས་མའི་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་བུ་སྟེ།
སྤྱི་ལོ༢༠༡༤ལོའི་ཟླ༡༡ཚེས༢༢ཉིན་གྱི་དར་མདོའི་ས་འགུལ་ཞེས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཞག་པའི་རང་བྱུང་ས་འགུལ་གྱི་ཆག་སྒོ་དེས་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ཡུལ་གཙོ་བོ་རང་རེའི་སློབ་གྲྭ་ཡིན་པ་དང་། ལོ་རེའི་དགུན་དཔྱིད་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་སུ་གངས་ཐན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་རུང་གོང་རིམ་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་། འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དང་དབུ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་ནས་བསྐྱངས་བ་དང་། ས་གནས་མང་ཚོགས་དང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་བཟོ་བ་དག་གིས་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་སོགས་ཀྱིས་བཀའ་དྲིན་ལས་ད་ལྟར་ཆག་སྒོ་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་སྔར་མེད་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ཁང་དང་། སློབ་མ་དང་དགེ་བཟོ་བའི་སྡོད་ཤག་ཐོག་ཁང་སོགས་སྔར་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ལེགས་སུ་སོང་ཞིང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ་བརྩོན་ལྡན་སློབ་མ་དང་བྱམས་ལྡན་དགེ་རྒན་དག་གིས་སྔར་ལྟར་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་དུ་ཤེས་རིག་གི་ཞིང་ཁམས་ནས་བརྩོན་པའི་གཤོག་ཟུང་རིང་དུ་རྐྱོང་བཞིན་ཡོད་པས། ངེད་སློབ་གྲྭའི་འདས་མ་ད་གསུམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་མཛུབ་མོ་རི་སྟོན་གྱིས་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྱི་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་། འབྲེལ་ཡོད་དབུ་ཁྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ཡོངས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཞུས་པ་དང་། མ་འོངས་པར་མེས་རྒྱལ་དང་སྤྱི་ཚོགས། ཡུལ་སྡེ་བ་སོགས་ལ་ཕན་བདེའི་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་མི་སྣ་འབོལ་ཆེན་སྐྱེད་སྲིང་དང་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་རེད།
རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་སྐད་ལ་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པའི་སློབ་རའི་རིག་རྩལ་མདོ་འཛིན་པ་དག་གི་སྨྲ་ལྕེ་དག་མོས་མདོ་འཛིན་གྱིས་རིག་རྩལ་བྱེད་སྒོ་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། ཡུལ་གསེར་རྟ་རྩྭ་ཐང་གི་གཞོན་སྐྱེས་གླུ་པ་མཆོད་རྟེན་དང་མདོ་སྨད་ཅོ་ནེའི་གླུ་མ་སྙིང་མོ་སྐྱིད། ཡུལ་མི་ཉག་རང་སའི་གླུ་པ་མི་ཉག་འཕྲིན་ལས། སློབ་གྲྭ་རང་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གླུ་མ་མི་ཉག་དབང་མཚོ་སོགས་གླུ་པ་གླུ་མ་སྐོར་ཞིག་བྱེད་སྒོ་རུ་ཞུགས་ཤིང་གྲེ་འགྱུར་ངག་གི་མཆོད་པ་གཙང་མ་སློབ་གྲྭའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཡི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་ལེགས་པའི་སྐྱེས་སུ་ཕུལ།
མི་ཉག་ནག་ལུང་ལྷ་སྡེའི་གནའ་བྲོ་དང་སློབ་རའི་སློབ་མའི་ཞབས་བྲོ། མི་ཉག་སྐོར་བྲོ། དགེ་སློབ་དག་གི་སྙན་པའི་གཞས་སོགས་རིག་རྩལ་བྱེད་སྒོ་རུ་འཛོམས་པའི་མི་ཉག་ལྷ་སྡེ་དག་གི་ལྟད་མོ་བ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་མིག་དབང་གི་བདུད་རྩི་དང་སྙན་དབང་གི་དཔལ་དུ་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད།།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ།
http://www.tibetanms.cn/news/jyxw/2017-08-07/27968.html
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2373603 位访客


text:
མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ།གླིང་སེང་ཆེན་གེ་སར་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་ཞེས་པའི་དཔའ་བོ་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་གིས།ཕྱོགས་བཞིའི་དགྲ་བཏུལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཡོད་ལ།དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་མཛོད་རྙིང་པ་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ནང་གི་ལྡོང་ལ་ཨ་སྤོ་ལྡོང་ཞེས་ཟེར་ལ།གནའ་སྒྲུང་ལས་ལྡོང་ཆེ་གཉན་ཅན་ཞེས་དབུ་འཕང་མཐོ། ཞེས་དང་།རི་མཐོན་པོ་གསུམ་དེ་ལྡོང་ལ་ཐོབ། །ལྡོང་ཞྭ་མགོ་མཐོ་བ་དེ་ནས་བྱུང་།།ཞེས་སྒྲུང་གླུ་འདི་དག་གི་དོན་ནི། དཔེ་ཐོབ་ཀྱི་གླུ་གཉིས་དང་།དོན་ཐོབ་ཀྱི་གླུ་གཉིས་ཏེ་བཞི། རུས་ཆེན་བཞིར་ཡོད་པ་ལས།ལྡོང་ལ་དཔེ་ཐོབ་ཀྱི་གླུ་ཡིན་ཏེ།རི་རྩེ་མོ་གསུམ་གྱི་དཔེ་ལྟར་དབུ་འཕང་མཐོ་བའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། སྤྱིར་ལྡོང་འདི་མང་ལ།ཨ་སྤོ་ལྡོང་དང་ལྷ་ལྡོང་སོགས་ཡོད་ཟེར། འདི་ནི་ཕུ་བོ་ལྡོང་དང་།ཡུམ་མཆོག་འབྲི་སྒ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཡིན་ལ། འདི་ལ་དཀར་པོ་ལྡོང་དང་།ནག་པོ་ལྡོང་དང་། ཁྲ་བོ་ལྡོང་དང་སྨུག་པོ་ལྡོང་གི་རིགས་དང་བཞི་ཡོད་ལ།འདི་རིགས་རྣམས་སུ་འཁྲུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དཔལ་རྩལ་དགུ་ལྡན།སྔོན་བྱོན་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་མང་།ལྡོང་རིགས་འདི་ནི་དབུས་གཙང་པར་ཁམས་ཨ་མདོ་སོགས་སུ་སྔར་ནས་ཡོད།ཁྱད་པར་དུ་བར་ཁམས་ས་ཆ་འདི་ནི། ས་ཡི་ཆ་གླིང་གི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི།སྒང་དྲུག་ལས་ཟལ་མོ་སྒང་དུ་གྲགས་པའི་ས་འདི་ལ། གླིང་ཁྲི་གོང་འོག་བར་གསུམ་ཡོད་པ་ནི།གླིང་ཁྲི་གོང་མའི་ས་ནི་ཁམས་སྟོད་འབྲི་ཀླུང་གི་ས་ཆ་རྣམས་དང་།དེ་ལས་བྷེ་སྒོམ་གྱི་རྫ་རི། དེ་ལས་ཕུ་ན་གཡའ་བྲག་དང་།གངས་བྲག་གཡའ་བྱ་བའི་རི་ཁྲོད་ངོ་མཚར་ཅན་ཡོད་པ།མདའ་ན་གོང་ཟི་མང་འབྲུག་གཉིས་ཀྱི་དཔོན་ཆེན། གླིང་ས་ལྡོང་སེང་བློན་ཡིན་ལ།སེང་བློན་གྱི་བུ་ཆེ་བ་རྒྱ་ཚ་ཞལ་དཀར་སོགས་ཡིན།གླིང་ཁྲི་བར་མའི་ས་ཆ་ནི་ཤར་ཟླ་རོལ་གྱི་ས་ཆ་རྣམས་དང་།གླིང་ཁྲི་འོག་མའི་ས་ཆ་ནི་མདོ་ཁམས་རྨར་རོལ་ཡིན་པར་བཤད་ལ།གླིང་ཁྲི་ཞེས་པ་ནི་མི་ཁྱིམ་ཁྲི་ཚོ་རེའི་བདག་པོ་ཡིན་ལ།ཁྲི་དམག་གསུམ་གྱི་དཔུང་གི་བདག་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གྲགས་སོ།
ལྡོང་གླིང་བ་དེ་ལ།ཆེ་རྒྱུད་དང་། འབྲིང་རྒྱུད་དང་། ཆུང་རྒྱུད་དང་གསུམ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི།འདི་པའི་ཆེ་རྒྱུད་ཀྱི་དཔོན་ནི་སྟག་རོང་གི་གཟིག་འཕེན།འབྲིང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔོན་པོ་ནི་འབྲི་རོང་གི་སྟག་ལྷ།ཆུང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔོན་པོ་ནི་ཀླ་རོང་གི་ཨ་མྱེ་ཁྱ་རྒན་ཁྲ་བོ།འདི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁྲོ་རྒན་ཟེར། མིང་དངོས་ལ་ཁྲོ་བོ་སྐྱབས་ཟེར།འདིའི་བུ་ཆེ་བ་ཁྲོ་བོ་འཕན་ནི་ཁྲོ་ཐུང་ཡིན། འབྲིང་བ་སེང་བློན་དང་།ཆུང་བ་གནང་ཆུང་གཡུ་སྟག་ཡིན། སེང་བློན་དང་རྒྱ་བཟའི་བུ་རྒྱ་ཚ་ནི་ཁོང་རྒྱལ་དང་།འགག་མོའི་བུ་གེ་ཁོད་སྐྱབས་ནི། ཆུང་དུས་ནས་ཕོ་རྩལ་སྣ་དགུ་དང་ལྡན་པས། སེང་ཆེན་དང་།གེ་སར་ཡང་ཟེར་ལ། ཆུང་དུས་ཇོ་རུ་ཡང་ཟེར།རྗེས་ནས་གླིང་གི་ཡུལ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པས།འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པས།འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རེད་ཅེས་ཟེར་ནས།འཛམ་གླིང་རྒྱལ་པོ་སེང་ཆེན་ཞེས་གྲགས་པ་ནི་ཆེ་བརྗོད་དོ།།ཁོང་གིས་སྒ་སྐྱ་ལོའི་བུ་མོ་འབྲུག་མོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཁབ་ཏུ་བཞེས།ཁོང་གི་འཁོར་ཕུ་ནུ་དཔལ་ཐུལ(རྟུལ)སུམ་ཅུ་སོགས་དང་། བློན་པོ་ནི།སྒ་དཔའ་ཐུལ་ཚ་ཞང་འདན་མ་བྱང་ཁྲ་རེད། ཚ་ཞང་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།གླིང་ཆུང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚ་བོ་དང་ཞང་བོ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རེད།གླིང་ཁྲི་གོང་མའི་དཔོན་རྒྱུད་ནི།སྔོན་འབྲི་ཀླུང་ཉིན་གྱི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ལྕགས་ར་བསམ་འགྲུབ་རྩེར་གླིང་ཆེན་པོ་བདག་དྲུང་གི་བར་དུ་ཡོད།ད་ལྟའི་ཁམས་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱང་དེའི་གདུང་རིགས་ཡིན་ཟེར།བར་ཁམས་སུ་བྱུང་བའི་རྙིང་མའི་བླ་མ་རིག་འཛིན་མགོན་པོ་ལྷུན་འགྲུབ་ཀྱང་དེའི་གདུང་རིགས་ཡིན་ཟེར།གླིང་ཁྲི་བར་མའི་གདུང་རིགས་ནི་འབྲི་ཀླུང་ཉིན་གྱི་གླིང་ཁར་རག་སྟག་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་པའི་རྗེ་རིགས་རྣམས་ལས་དེང་སྐབས་སུ་གླིང་རྗེ་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་དང་།གླིང་དཔོན་མགོན་ཐར་སྐུ་མཆེད་ད་ལྟ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞེས།མི་བུ་གདུང་དྲུག་གི་རུས་མཛོད་ལས་གསུངས་སོ།།
གླིང་བར་མ་འདིའི་མི་རིགས་པད་མ་ཚེ་བརྟན་ཟེར་བ་མགོ་ལོག་ཡུལ་དུ་འཁྱར་འོངས་ནས།མགོ་ལོག་འབུམ་ཡག་གི་ནང་འཁོར་ཕྱག་མཛོད་བྱས་ནས་བསྡད།ཕྱིས་ནས་ཁྱིམ་ཐབ་བཟུང་བས་བུ་གསུམ་དང་འཁོར་གཡོག་མང་བ་དང་།ཁོ་རང་ཡང་དཔལ་རྩལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། མིས་ཟེར་སྲོལ།“མགོ་ལོག་ཁག་གསུམ་གླིང་དང་བཞི།།མ་ཚད་རྗེ་དང་འདྲ་འདྲ་ཡིན། །ཚད་ན་རྗེ་ཡི་ལྷག་པ་ཡིན། །”ཟེར་བ་དེ་བྱུང་།དེའི་མི་རྒྱུད་ནི་ད་ལྟའི་དབང་ཆེན་སྟོད་མའི་གླིང་འདི་རྣམས་ཡིན་པ་དང་།གླིང་བར་མའི་རྗེ་རིགས་ལྷ་དབང་ཟེར་བ་མགོ་ལོག་པད་མ་རོལ་ཉིན་གྱི་སྨུག་ཆེན་ཨ་ཝི་ནང་དུ་བསྡད་པའི་བུ་ཆེ་བ་ཚེ་དབང་།ཆུང་བ་མགོན་པོ་དབང་གཉིས་ཡོད།ཚེ་དབང་སོག་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང(ཧོར་ཇིང་གིར་གྱི་དུས་ཡིན་འདྲ)།རྗེས་སོར་སོག་མོ་ཞིག་ཁྲིད་ནས་རྨར་རོལ་ཨ་ཝི་ནང་དུ་སླེབས་ནས་བསྡད་པ་ལ་གླིང་སོག་པོ་ཚང་ཟེར་བ་སོགས་གླིང་གི་མི་རྒྱུད་ད་ལྟའང་ཆེས་མང་ངོ་།།
གཞན་ཡང་མགོ་ལོག་སོགས་ཡུལ་གྲུ་དུ་མར་གླིང་གི་ས་ཆ་ནས་འོངས་པའི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་གླིང་ཟེར་མོད།དེ་ཐམས་ཅད་གླིང་གི་རྗེ་རིགས་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་ཟེར།
ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་པོ་དང་།མི་ཉག་ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་གཉིས་ཀའི་ཤུགས་ཅུང་ཉམས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ།ཧོར་དམག་གིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་མར་རྐུ་འཕྲོག་སོགས་བྱས་པར།གླིང་རྗེ་གེ་སར་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱིས་ཧོར་དང་འཇང་དང་། ཏ་ཟིག་སོགས་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ།བར་ཁམས་དང་རྨ་ཆུའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གླིང་གིས་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ལས།“རྨ་ཆུ་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་འཁྱོག་པ་རྨ་རྨེ་འདྲེས་མཚམས་སུ་ཚ་གན་པེ་ཤིང་དགའ་ལྡན་རབ་རྒྱས་གླིང་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ནི།པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱ་ཕེབས་ཀྱི་དུས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ།སྔོན་གླིང་གེ་སར་གྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་མཛོད་དགེ་ཕྱོགས་དེ་མི་རབས་དུ་མར་འདུག་ཀྱང་།ད་ཕན་གང་འདྲ་ཡོང་མི་ཤེས།དེའི་ས་གནད་ཟིན་ས་ཞིག་ཏུ་དགོན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དགོན་པ་ཞིག་ཐོབ།ཅེས་བཀའ་གནང་བ་ཐུགས་ལ་བཏགས”ཞེས་གསུངས་སོ།།
གླིང་སེང་ཆེན་གེ་སར་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱི་དཔུང་གང་དུ་སླེབས་ཤུལ་གྱི་རྗེས་གསལ་པོར་ཡོད་དེ།འགའ་ཞིག་ནི་བདག་གིས་སྔར་བྲིས་ཟིན་པ་ཡོད་ལ། དེ་མིན་དཔེར་ན།རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མཛད་པའི་ཅོ་ནེ་དགོན་ཆེན་གྱི་གནས་བསྟོད་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས།“འདི་ནས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་མཚམས་སུ། །བ་ཡན་ལུང་བ་ཞེས་བྱ་བར།།གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་གོ་ཁྲབ་དང་། །གྲུབ་རྟགས་མཚན་མ་ལེགས་པར་གསལ། །”ཞེས་དང་།ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ལས། ཉིན་གཅིག་གནས་དེའི་ཕུར།ཀམ་པོ་གནས་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་གཞིའི་རྩ་བ་ཕ་བོང་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་ཀ་རང་བྱོན་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མཇལ་ཞིང་ཚོགས་འཁོར་ཕུལ།དེའི་ལམ་ཞོར་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་གླིང་གེ་སར་གྱི་དཔལ་རྟུལ་མང་པོའི་གོ་ཁྲབ་དང་།མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ་སོགས་མཚོན་ཆ་མང་པོ་དང་།རྒྱ་ཚ་ཞལ་དཀར་གྱི་རལ་གྲི་ཡ་ཟི་སྐར་ཕྲན་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་འདུག་ཅེས་གསུངས(མདོ་སྟོད་ཁམས་ཀྱི་ཀ་བོའི་གནས་རེད)།
གླིང་གི་སྒྲུང་ཡིག་རྣམས་སུ།གླིང་གིས་རྨ་ཆུའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་བཟུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གཞན། ཙོང་ཁའི་བདེ་ཐང་དང་།ཙོང་ཁའི་ཆུ་རྒྱུད་རྣམས་དང་། ཟི་ལིང་མཁར་སོགས་བཟུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པ་ནི།ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་པོ་དང་། མི་ཉག་གིས་གང་བཟུང་བའི་ས་དག་ནི།བོད་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་གཤིས་དཔུང་འཇུག་མ་བྱས་པར་སེམས་སོ། །
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2360855 位访客


text:
ལེའུ་གཉིས་པ། བོད་བཙན་པོའི་དུས་རིམ།
ཉེར་གསུམ་པ་ལྡེ་སྤྲིན་བཙན་བཅས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱལ་རབས་བརྒྱད་ལ་ཟེར། ལ་ལས། རྒྱལ་རབས་འདི་དག་ལ་ས་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་དང་བར་གྱི་ལྡེ་བརྒྱད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་སྲོལ་འདུག ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་ཅེས་བརྗོད་དོན་ནི། རྒྱལ་རབས་དེ་དག་གི་བང་སོ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བཏབ་པས་ན་ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་ཅེས་འབོད་པར་གྲགས།
ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ་ལས་རྒྱལ་པོ་འདི་དག་གི་མཚན་ལ་འདི་བཞིན་འབྱུང་སྟེ།(P.T. 1286)ཨི་ཤོ་ལེག་གྀ་སྲས། ཟྭ་གནམ་ཟྀན་ཏེ། ཟྭ་གནམ་ཟྀན་ཏེ་འི་སྲས། ལྡེ་པྲུ་བོ་གནམ་གཞུང་བཙན། གནམ་གཞུང་བརྩན་གྱྀ་སྲས། ལྡེ་གོལ། ལྡེ་གོལ་གྱི་སྲས། གནམ་ལྡེ་རྣོལ་ནམ། གནམ་ལྡེ་རྣོལ་ནམ་གྱི་སྲས། བསེའ་རྣོལ་པོ། བསེ་རྣོལ་པོའི་སྲས། ལྡེ་རྒྱལ་པོ། ལྡེ་རྒྱལ་པོ་འི་སྲས། རྒྱལ་སྲྀན་བརྩན་བཅས་འབྱུང༌། དུས་རྒྱུན་རྒྱལ་རབས་འདི་དག་ལ་ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་ཅེས་འབོད་པའི་རྒྱལ་རབས་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད་དགོས་པར་བསམས་ཀྱང༌། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆར་རྒྱལ་རབས་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་པོ་བདུན་གྱི་མཚན་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང༌། རྒྱལ་པོ་བདུན་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་བྱང་བརྩི་སྟངས་ཀྱང་ཅུང་མི་འདྲ་བར་འདུག་ལ། ཡོངས་གྲགས་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གཉིས་ཞེས་འབོད་པར། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གཅིག་ལས་ཞེ་གཉིས་འབྱུང་གི་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས། རྒྱལ་རབས་གཅིག་འདིའི་ཐད་ནས་ཆད་སོང་བ་མིན་ནམ་སྙམ།
རྒྱལ་རབས་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ལས་འདི་བཞིན་འབྱུང་སྟེ། ཨི་ཤོ་ལེགས་དང་རྨུ་ལྕམ་སྨད་ལེགས་ཀྱི་སྲས་ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ། དེ་དང་མཚོ་སྨན་ཁྲི་དཀར་གྱི་སྲས་ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན། དེ་དང་སེ་སྙན་མང་མའི་སྲས་སེ་སྣོལ་གནམ་ལྡེ། དེ་དང་ཀླུ་མོ་མེར་མའི་སྲས་སེ་སྣོལ་པོ་ལྡེ། དེ་དང་འོ་མ་སྟེ་མོ་མཚོའི་སྲས་ལྡེ་སྣོལ་ནམ། དེ་དང་ཁྲི་སྨན་རྗེ་མའི་སྲས་ལྡེ་རྣོལ་པོ། དེ་དང་མེ་བཙན་གཉན་རྗེའི་སྲས་ལྡེ་རྒྱལ་པོ། དེ་དང་སྨན་བཙུན་ལུག་སྒོང་གི་སྲས་ལྡེ་སྤྲིན་བཙན། དེ་དག་ལྡེ་བརྒྱད་དེ་བང་སོ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བཏབ་བོ་ཞེས་གསལ།
དྲུག་པ་འོག་གི་བཙན་ལྔའི་སྐོར་ལ་གླེང་བ། འོག་གི་བཙན་ལྔ་ཞེས་པ་ནི། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བཞི་པ་ལྟོ་རེ་ལོང་བཙན་དང༌། ཉེར་ལྔ་པ་ཁྲི་བཙན་ནམ། ཉེར་དྲུག་པ་ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན། ཉེར་བདུན་པ་ཐོག་རྗེ་ཐོག་བཙན། ཉེར་བརྒྱད་པ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་བཅས་རྒྱལ་རབས་ལྔ་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། འོག་གི་བཙན་ལྔའི་མཐའ་མ་དང༌། རྒྱལ་རབས་ཉེར་བརྒྱད་པ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་འདི་ཉིད་ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང་ལྟར་ན། གཤམ་གསལ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ་དང་བཞེད་ཚུལ་ཆེས་ཉེ་བ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་ཡབ་ཐོག་རྗེ་ཐོག་བཙན་དང༌། ཡུམ་རུ་ཡོང་བཟའ་སྟོང་རྒྱལ་ན་མོ་ཚོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པར་གསལ་ཡོད། ལ་ལས། རྒྱལ་རབས་འདི་དག་ལ་ཚིགས་ཀྱི་བཙན་ལྔ་ཞེས་པའང་བརྗོད་པར་སྣང༌།
ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འོག་གི་བཙན་ལྔའི་མཚན་བྱང་འདི་བཞིན་འབྱུང་སྟེ། (P.T. 1286)རྒྱལ་སྲིན་བརྩན་གྱྀ་སྲས། རྒྱལ་པོ་ཏོ་རེ་ལོངས་བརྩན། རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལོངས་བརྩན་གྱི་སྲས་ཁྲི་བརྩན་ནམ། ཁྲྀ་བརྩན་ནམ་གྱྀ་སྲས། ཁྲི་སྒྲ་སྦུང་བརྩན། ཁྲྀ་སྒྲ་སྦུང་བརྩན་གྱི་སྲས། ཁྲྀ་ཐོག་ཁྲི་ཐོག་བརྩན། ཁྲྀ་ཐོག་ཁྲི་ཐོག་བརྩན་དང༌། རུ་ཡོང་ཟ་སྟོང་རྒྱལ་མཚོ་མར་བཤོས་པ་འྀ་སྲས། ལྷ་ཐ་དོ་སྙ་བརྩན་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །
བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སམ་ནང་ཆོས་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་རིམ་ཐད། ལ་ལས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་བརྒྱད་པ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་ནང་ཆོས་ཐེངས་ཤིག་དར་མགོ་ཚུགས་པར་བཤད་དེ། སྐབས་དེར་བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་མགོ་ཚུགས་པ་དེའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་བློན་པོ་ལོ་ངམ་གཉིས་འཁྲུགས་རྐྱེན་དུ་གྱུར་སོང་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་དུ་ནང་ཆོས་ཐེངས་དང་པོ་ནི་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་དར་མགོ་ཚུགས་རབས་ཤོད་མཁན་ཡང་ཡོད། ཡོངས་གྲགས་ལ་བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་དུས་ནི། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཕེབས་དུས་ནང་ཆོས་དབུ་བརྙེས་ཡོད་ལུགས་གསལ་ཏེ། དེ་ལ་སྐུ་ངོ་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་ལྟར་ན་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ཕྱི་ལོ་༡༧༣ ལོར་འཁྲུངས་པ་དང༌། བོད་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་དུས་ནི་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཕེབས་པ་ཕྱི་ལོ་༢༣༣ ཞེས་གསལ་ཡང༌། ཡོངས་གྲགས་མང་ཆེ་བས་བཞེད་ཚུ་ལ་འཇུ་མི་ཕམ་དང༌། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ནི་ཕྱི་ལོ་༣༧༣ ལོར་འཁྲུངས་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༤༩༣ ལོར་གཤེགས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ཐོག་ཏུ་བོད་དུ་ནང་ཆོས་དབུ་བརྙེས་པའི་ལོ་ཚིགས་ལ་བཀོད་ན། ཕྱི་ལོ་༤༣༣ ལོར་ཡིན་ལུགས་གསུངས་པ་ལྟར་ངེས། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་མཆོག་གི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་དེའི་སྐབས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་སྟངས་ལ་འདི་བཞིན་གསལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པར་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཕོ་བྲང་ཡུམ་གླ་མཁར་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གླེགས་བམ་དང༌། རྟེན་འགའ་ཤས་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་བ་དེ་དག་གི་དོན་མ་མཁྱེན་ཅིང༌། བློན་པོ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའ་ནས་བབས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟེན་འདི་དག་ལ་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ནས་མཆོད་པ་དང་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས་མཐུས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེ་བསྲིངས་ནས་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བར་བཞུགས། རྒྱལ་པོའི་རྨི་ལམ་དུ་ད་ནས་མི་ཐོག་ལྔའི་རྗེས་སུ་དེའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་ལུང་བསྟན་བྱུང་ཞེས་གསལ་འདུག
འཕྲོས་འདོན་ཐེངས་རྗེས་མར་གཟིགས།
ས་རཱ་མཐོ་སློབ། ངག་དབང་བྱམས་པས།


text:
དགེ་རྒན་དུས་ཆེན་ཐེངས་སོ་གསུམ་པ་འཆར་ལ་ཉེ་བའི་མཚམས་ཀྱི་ཚེས་8ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོར་བྱམས་བརྩེའི་ངང་གཟིགས་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་དང་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེའི་ཚབ་ཞུས་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་དགེ་རྒན་དང་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་པར་དུས་ཆེན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་འཚམས་འདྲིའང་གནང་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཤིང་རྩ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་དང་ཚེ་དབང་སྟོབས་རྒྱལ་ལྷན་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
“ཚང་མ་དུས་ཆེན་སྤྲོ་པོ་ཡོང་བར་ཤོག”ཅེས་ས་ཆ་རེ་རེར་ཕེབས་རིམ་བཞིན་ཆེ་དགྲ་ལྷས་དགེ་རྒན་ཚོ་དང་བྱམས་བརྩེའི་གླེང་མོལ་གནང་ནས་དུས་ཆེན་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུས་ཤིང་། བོད་ལྗོངས་ཞིང་འབྲོག་སློབ་གླིང་དུ་ཆེ་དགྲ་ལྷས་སློབ་གཉེར་དང་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ་དང་།
ཁོང་གིས་དགེ་རྒན་ཚོས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་དམ་པོར་གཞིགས་ནས། ལག་ལེན་དང་ཟུང་འབྲེལ་ཐུབ་པའི་དཔྱད་རྩོམ་བྲིས་ནས་དེའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱིས་མི་སེར་ཚོར་ཕན་འདོགས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་མངགས་བཅོལ་གནང་བ་རེད། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭའི་དངོས་སྦྱོང་རྟེན་གཞིར། ཆེ་དགྲ་ལྷས་སྣེ་ཤན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་དགེ་སློབ་དང་གླེང་མོལ་གནང་ནས་སློབ་མ་ཚོས་དགེ་རྒན་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་ལ་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་འདིང་བ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འབུལ་འོས་པའི་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་དགོས་པའི་སྐུལ་ལྕག་གནང་བ་རེད། དགེ་རྒན་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་དང་ཧའེ་ཅིང་རུང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཆེ་དགྲ་ལྷས་རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་དོན་དང་། སློབ་སྦྱོང་། འཚོ་བ་བཅས་ལ་མུ་མཐུད་སེམས་ཁུར་བྱས་ཏེ་དགེ་རྒན་ལ་གུས་བཀུར་དང་སློབ་གསོར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་དུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་བ་རེད།
དེ་རྗེས་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་དང་བཞུགས་མོལ་གནང་བ་རེད། སློབ་སྤྱི་དང་། དགེ་རྒན། ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི་སློབ་གསོའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་བོད་སྐྱོར་དགེ་རྒན་གྱི་འཐུས་མི་བཅས་ཀྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཞིང་། ཁོང་ཚོས་སློབ་གསོ་དོ་དམ་དང་། དཔེ་ཁྲིད་མི་སྐྱོང་། ཕུགས་བསམ་དོན་གཉེར། སློབ་སྦྱོང་འཚོ་བ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་བ་དང་། ཆེ་དགྲ་ལྷས་གཟབ་ནན་ངང་གསན་པ་དང་ཟིན་བྲིས་ནན་ཏན་བསྐྱོན་པ་དང་འབྲེལ་བར་བར་དུ་ཁོང་ཚོ་དང་གླེང་མོལ་ཡང་གནང་བ་རེད།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བཏོན་གནང་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འགག་རྩ་དེ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་སློབ་གསོར་ཐུག་ཡོད། རྒྱ་ཆེའི་དགེ་རྒན་ཚོས་སྲོག་ཤིང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་པ་དང་ཏང་གི་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་རྒྱུ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལྕི་པོ་འཁུར་བ་དང་། སློབ་ཁང་དང་འཆད་སྟེགས་ཡག་པོ་སྤྱོད་པ། སློབ་གྲྭའི་འཐབ་ས་ཡག་པོ་སྤྱོད་པ། ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བའི་སློབ་གསོ་དང་། རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སློབ་གསོ། ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་བའི་སློབ་གསོ། ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ངང་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་བླང་བྱ་དེ་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་ཐོག་ཏུ་མངོན་པ་དང་སློབ་ཚན་རེ་རེའི་སློབ་ཁྲིད་ནང་མངོན་པར་བྱེད་དགོས། རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་དགེ་རྒན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ལས་འགན་ཨང་དང་པོར་བརྩིས་ནས་གསོ་སྐྱོང་དང་། གསོ་སྦྱོང་། དོ་དམ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་ཁྱབ་པ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་གཅེས་བརྩེ་སེམས་སྐྱེད་སྲིང་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་བ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་དགེ་སློབ་འདུ་ཤེས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། དར་ཆ་གསལ་སྟོན་གྱིས་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཏང་གཅེས་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཛུགས་སྐྲུན་པ་དང་རྒྱུན་འཛིན་པ་གསོ་སྐྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། རིམ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཕུགས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་ལ་བརྩིས་ནས་དགེ་རྒན་དང་སློབ་གསོའི་དར་རྒྱས་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞི་ལག་ལེན་མགྱོགས་མྱུར་བསྟར་བ་དང་། ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པ་དང་། དགེ་རྒན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བ། ལས་སྒོ་བྱང་ཆུབ་པ། གྲུབ་ཆ་ལུགས་དང་མཐུན་པ། གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་བཅས་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་ཆེད་ལས་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་ཅིག་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གཏོད་པ། ཕུལ་བྱུང་མི་སྣར་བརྟེན་ནས་ཕུལ་བྱུང་མི་སྣ་དེ་བས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལེའུ་རྩོམ་ཆེད་རྨང་གཞི་དེ་བས་བརྟན་པོ་འདིང་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
ཀོ་ས་ལ་
མཉན་ཡོད་ཀྱི་མིང་སྟེ(ཤཱ་བསྟིའམ་ཡང་ན་ཤབ་སྟྲི)གོ་རག་པུར་ནས་མེ་འཁོར་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཁེ་ར་ན་རྡ་དང་དེ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་བལ་རམ་པུར་དང་། དེ་ནས་མལ་ལེ་བཅུ་ཙམ་སོང་བ་ན་མཉན་ཡོད(ཤ་ལྦ་སྟ)ཀྱི་གནས་ཤུལ་ཡོད་ཅིང་། མིང་གཞན་ཀོ་ས་ལ་ཡང་ཟེར་བ་དང་། དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་སུ་ས་ཧེ་ཊ་མ་ཧེད་ཟེར། གནས་དེར་ཀོ་ས་ལ་པུ་རི་ཟེར་བ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ཆགས་ཤུལ་དང་། དེའི་གཡོན་ངོས་སུ་སྟོན་པས་ཆོས་གསུངས་པའི་བཞུགས་ཁྲིའི་ཤུལ་དུ་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན། ཤར་ངོས་སུ་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཁང་ཤུལ་སོགས་གནའ་ཤུལ་འགའ་ཞིག་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ངོས་སུ་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ལྔ་ཙམ་གྱི་སར་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤུལ་ཡོད་ཅིང་། དེར་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཁག་བཞི་སྟེ། ༡ར་ཛ་ཀུ་ཊི། ༢ཀོའུ་ཤམ་བྷིའི་ཀུ་ཊི། ༣་ཀ་ཀེ་རི་ཀུ་ཊི། ༤གན་དྷ་ཀུ་ཊི(དྲི་གཙང་ཁང)བཅས་བཞི་ཀའི་ཤུལ་ཡོད། དེའི་ནང་གསེས་གན་དྷ་ཀུ་ཊི་ནི་སྟོན་པའི་བཞུགས་གནས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཅིང་། གནས་འདི་དང་། རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་ས་གས་བཞེངས་པའི་ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་བཅས་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་བཞུགས་པ་མ་ཟད། མཆོག་ཟུང་གཉིས་དང་། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ། གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་། སྟོན་པའི་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ཀུན་ཀྱང་གནས་འདིར་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་པའི་གནས་ཡིན་པ། སྟོན་པས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་ནས་མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲུག་བཏུལ་བའི་གནས་ཀྱང་འདི་ཡིན། གཞན་ཡང《བཙན་པོའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད》ལས་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་འཁོར་ཅི་རིགས་པར། ལྷས་བྱིན་གྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་སྐབས་དེའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པ་འགའ་ཞིག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་མཁན་གྱི་སྨད་ཚོང་མ། དགེ་སློང་ལྷས་བྱིན་སོགས་གསོན་པོར་མནར་མེད་དུ་ལྷུང་བའི་གཤོང་ཆེན་པོ་ཆར་ཆུ་ཇི་ཙམ་འབབ་ཀྱང་གང་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་ཤཱཀྱར་དམག་དྲངས་སྐབས་ཤཱཀྱ་མོ་རྣམས་ཡན་ལག་བཅད་དེ་བསད་པའི་གནས་དང་དེའི་ཤུལ་དུ་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་དང་ཉེ་བར་འཕགས་སྐྱེས་པོ་མེས་ཚིག་སྟེ་གསོན་པོར་ཚ་དམྱལ་དུ་ལྷུང་བའི་ཤུལ་སོགས་གནའ་ཤུལ་མང་པོ་ཡོད། ཀོ་ས་ལ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་དཀའ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ལས་བཤད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།


text:
དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཁ།
———སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུ།
སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ལ་ཕམ་ཁ་བྱུངཡང་། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་དང་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད། ཐོབ་ཤོར་གང་གི་ཆ་ནས་གཟིགས་ཀྱང་། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུ་ནི་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཅིག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས།
སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་མཇུག་འབྲས་བསྒྲགས་དུས། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས ༥༥% ཡིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུར་བདམས་ཡོད་པས། མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བློ་ཁ་ཅན་ཚོའི་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་རང་བཙན་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་སྨོན་དེ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་འཚོ་བའི་འཇིགས་རུང་གི་ཀླུང་དུ་འཐིམ།
“མིན”ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གཅིག་གིས་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་པ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་དྲུག་ལྷག་གི་མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་འདུན་པ་རྩིས་མེད་དུ་བཟློགས།
འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ཟིང་འཁྲུག་འཐབ་རྩོད་དུ་གྱུར་ངེས་པའི་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་དོན་ཞིག ཡང་ན་ལོ་མང་རིང་ནང་འཁྲུག་བྱུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག དབྱིན་ཇི་གླིང་ཕྲན་དུ་ཆེས་འདྲ་མཉམ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ངང་། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་གོ་རིམ་བརྒྱུད་ནས། མི་རིགས་རང་ཐག་རང་གཅོད་གྱི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། དམངས་གཙོའི་འདེམས་བསྐོའི་ལམ་ནས་“ཡིན” དང“མིན”ལ་གུག་རྟགས་བརྒྱབས་ཏེ། ཕྱིའི་གནོན་ཤུགས་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་དབང་ངང་སོ་སོའི་འདོད་མོས་ཇི་བཞིན་དུ་མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་དང་ཡང་ན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མུ་མཐུད་ནས་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུར་བདམས་པ་རེད། འདི་ནི་ད་གཟོད་དམངས་གཙོ་ཡིན་ལ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན། རང་དབང་ཡིན།
སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ས་ཡ་བཞི་དང་འབུམ་གཉིས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གྲངས་ཀ་དེ་ཡིས་འོས་ཐོབ་འོས་མིའི ༩༧% ཟིན་ཡོད་ལ། འོས་ཤོག་འཕེན་ཚད ༨༦% ཟིན་ཡོད་པས། གྲངས་ཀ་འདི་གཉིས་ཀས་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་འདེམས་བསྐོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཟིན་ཐོ་གསར་བ་ཞིག་བཀོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་རང་དབང་འདེམས་བསྐོའི་ལས་དོན་ཁྲོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པོ་ཡིན།
སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན། ཕྱོགས་གཅིག་གིས ༥༠%+༡པའི་འོས་ཤོག་གིས་སྤྱི་མོས་འོས་ཤོག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། འོས་ཤོག་གཅིག་གི་མང་ཉུང་གིས་རྒྱལ་ཕམ་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
དབྱིན་ཇི་མི་དམངས་བྱེ་བ་དྲུག་དང་ས་ཡ་བཞི་ལྷག་གིས་ཇ་ཆང་ལ་རོལ་བཞིན། རྩེད་མོ་དགོད་སྤྱད་བཤད་ཤོར་འདེམས་བསྐོའི་མཐའ་འབྲས་ལ་རེ་སྒུག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་མོའི་འོས་བསྡུའི་མཇུག་འབྲས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་རྗེས། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ཀྱིས་བློ་བདེ་ཞེ་ལྷོད་ངང་དངོས་ཡོད་མཇུག་འབྲས་དེ་དང་ལེན་བྱས་ཤིང་། མང་པོའི་འདོད་མོས་དང་གདམ་ཀར་གུས་བཀུར་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཁྱེད་དང་ང་ཟེར་བའི་བར་ཐག་མེད་ལ། དགྲ་དང་གྲོགས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱང་མེད་པར། ཡོད་པ་ནི་སྔོན་ཆད་ནང་བཞིན་གྱི“ང་ཚོ”རེད། རང་བཙན་དང་མཉམ་གནས་གང་གདམ་ཡང་མཐར་ཐུག་གི་དགོས་དམིགས་ནི་དེ་སྔོན་ལས་ཀྱང་འདྲ་མཉམ་དང་། དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་ཞིག་ཡིན་པས་རེད།
ཐེ་ཝན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཐེ་པེ་རུ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུ་ལ་གཟིགས་ཞིབ་མཁན་ཐེ་ཝེན་རང་བཙན་གཞུང་ལུགས་པ་སྐུ་ཞབས་ལེན་ཀྲུའུ་ཧྲིས་ཀྱིས། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་དག་ལ་མ་དཔེ་གསོན་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པས། རྒྱལ་ཁའི་དབུ་ཞྭ་དེ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ཀྱིས་གྱོན་ན་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་འདུག
མི་འབོར་ས་ཡ་ལྔ་ལྷག་ལས་མེད་པའི་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ཀྱིས་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ཆེད་སྒམ་བརླིང་ནན་ཏན་གྱིས་འོས་ཤོག་འཕེན་པའི་ཚེ། དབྱིན་ཇི་བ་བྱེ་བ་དྲུག་ལ་མཚོན་ན་རང་ཁྱིམ་དང་། ཡང་ན་ཞག་གང་པོ་མཐུན་རྐྱེན་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ཀྱིན་པའི་ཆང་ཁང་སོགས་སུ་ལྦུ་རག་འཐུང་ཞོར་རེ་སྒུག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། མཇུག་འབྲས་ཅི་ཐོན་དེ་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་གཞན་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ལས་ཆེ་བའི་ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་བདག་དབང་ལ་ཐུག་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་གི་མདུན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་ཤེས་དང་། ཕ་རོལ་བའི་གདམ་ཀ་ལ་གུས་བཀུར་ཞུ་སྲོལ་དེ་ནི་ཇི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་ཞིག་རེད་ཨང་། དེ་ནི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་རབ་ཏུ། ཀུན་ཏུ། ཤིན་ཏུ་སྨིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་བ་དང་རིན་ཐང་ལས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་མི་དམངས་དེ་རེད།
རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་དེ་ཁ་ཁ་རུ་འཐོར་ཆོག་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྒྲིག་ཀྱང་ཆོག་པར་སྙམ། གལ་སྲིད་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་གདོད་མའི་མཚོན་ཆོས་སུ་སྣང་ཚེ། འཐོར་སྒྲིག་གཅིག་ཀྱང་མི་རུང་བ་མ་ཟད། ས་སོར་གང་ཡིན་ཡང་ཤོར་མི་རུང་། ཆུ་ཁམ་གང་ཡིན་ཡང་བརླག་མི་རུང་བའི་གུ་དོག་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་བཟུང་ཡོད། གལ་སྲིད་མི་སྒེར་གྱི་ལས་ཀ་དང་། འཚོ་བ། ཁྱིམ་ཚང་སོགས་གུས་ཕྱག་ཕུལ་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་གདོད་མའི་མཚོན་ཆོས་ཀྱི་སྒང་ལ་བཀོད་ནུས་ཚེ། ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་དེ་མཉམ་དུ་རོལ་རྒྱུ་དང་། ཡང་ན་ཁ་ཁར་རོལ་རྒྱུ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཇི་ལྟར་རོལ་ན་ད་གཟོད་བདེ་བོ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བསམ་བློ་གཏོང་ངེས་ཡིན། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་དེ་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་གྱི་མ་ལག་ལྟ་བུར་སྣང་ཚེ། དབང་ཆ་མར་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་ལས་ལྷག་ན་ཁ་ཁ་སོ་སོ་བྱས་ན་དོ་དམ་བྱེད་སླ་ཞིང་འཛིན་སྐྱོང་ལའང་སྟབས་བདེ། ལྷོད་ན་ཡངས་པ་དང་བསྡམས་ན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན།
ཐེངས་འདིའི་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ནི་དཔལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་འཚོ་བ་དང་། བདེ་འཇགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཡིན་པ་ལས། མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བློ་ཁ་མིན།
འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པའི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཡོད། གལ་ཏེ་འབྲེལ་ཡོད་མི་འབོར་དང་། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁྱོན། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཐེབས་སྲིད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་བལྟས་ན། བོད་དང་རྒྱ་ནག ཤར་ཏིར་ཀུ་སི་ཐན་དང་རྒྱ་ནག ཐེ་ཝན་དང་རྒྱ་ནག་བཅས་ལས་མ་འདས།
སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུ་ཞི་བདེའི་ངང་མཇུག་རྫོགས་སོང་། ང་ཚོའི་མདུན་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་གཞིག་ནི་གཅིག་བྱས་ན་ད་ལྟ་གཞི་ནས་མགོ་བརྩོམ་དགོས།
དབྱིན་ཇི་སྲིད་བློན་ཁཱར་མཱ་མོན་གྱིས་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་མཐའ་འབྲས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ནི། “དེ་ཡིས་ང་ཚོ་ལ་བསྐྱར་དུ་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ་ཞིག་ནི། ང་ཚོ་ནི་ཇི་འདྲའི་ལས་ཆེན་ཞིག་རེད་ཨང་། ཞི་ཞིང་བདེ་བའི་ངང། ཁོང་ཁྲོ་སྡང་སེམས་མེར་པར། དམངས་གཙོའི་འདེམས་བསྐོའི་ལམ་ནས་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཐག་གིས་བཅད་པ་རེད།” ཟེར།
རེད་ཡ། ངོ་མའི་ལས་ཆེན་རེད། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་དང་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས།
མཚམས་འདིར་བསླེབས་དུས། དོན་དག་ཅིག་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་མི་གཏོང་རང་གཏོང་ཡིན། དེ་ནི། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས ༤༥% ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཙན་ཀྱི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་རེད་དམ།
ཕྱི་ལོ་༡༧༠༧ལོར་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་དང་དབྱིན་ཇི་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ལོ་༣༠༧ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རིང་རྐང་དུ Tony Blair དང Gordon Frown གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་འཁྲུངས་ཡུལ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་ཡིན་པའི་སྲིད་བློན་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ལོ་ནས་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་ལ་ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱང་ཡོད། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གྲལ་རིམ་དང་། མཐོང་ཆུང་། དབྱེ་འབྱེད། བཤུ་གཞོག གཉའ་གནོན་སོགས་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཡིན་ན་ཡང་། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ཀྱིས་ད་དུང་ཡང་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པའི་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོ་བྱེད་ཆེད་རེ་སྙེག་དང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྐབས་འདིའི་རང་བཙན་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མེད་པ་དེ་གཙོ་བོ་ཁ་རྒྱབ་ཙམ་དུ་འཚོ་བའི་མི་སྐོར་ཞིག་དབྱིན་ཇི་གཞུང་གི་སླུ་བྲིད་འོག་ཚུད་ནས་ལམ་ལོག་ཏུ་སོང་བ་ཙམ་རེད།
འོན་ཀྱང་། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་དགོས་འདུན་བཏོན་པར། ཕྱི་ལོ་༡༩༢༢ལོར་ད་དུང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་གཞུང་འཇིགས་ནས། ཞེད་ནས། ཕངས་ནས། འགྱོད་ནས། སྐྱོ་ནས་རང་བཙན་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་ཡོད་པས། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་ལ་ད་ལྟ་ལས་ཀྱང་རང་དབང་དང་དབང་ཆ་ཆེ་བ་མང་བ་རག་ངེས་རེད། དེ་བས་ན། མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བློ་ཁ་ཅན་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་མཁན ༤༥% ལ་དོན་གྱིས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད།
དེ་རིང་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས་མང་ཆེ་བས་མུ་མཐུན་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་མཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་བདམས་ཡོད་ཀྱང་། ཉི་མ་ཞིག་ལ་ཡང་བསྐྱར་རང་བཙན་མི་རྩོད་པའི་མི་ཁྱབ། འདས་པའི་ལོ་ངོ་༣༠༧གི་ནང་མཉམ་གནས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་དབྱིན་ཇི་དང་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་བར་འཐབ་འཁྲུག་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་ཡོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་སུ་དབྱིན་ཇི་དང་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་གཉིས་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་ཕན་ཚུན་དགྲ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་རེད། དཔེར་ན། མི་མང་པོས་གཟིགས་མྱོང་བའི༼Bravehenrt༽ཞེས་པའི་བོད་སྐད་དུ༼དཔའ་བོ༽ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་དཔའ་བོ་ཞིག་གིས་དབྱིན་ཇིའི་བཙན་འཛུལ་དང་དབང་བསྒྱུར་ལ་ཇི་ལྟར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་ཚུལ་རེད།
ཀྱེ། བོད་པ་ཚོ། ང་ཚོ་བོད་ལ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་གོ་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོབ་སྲིད་དམ། གལ་སྲིད་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ང་ཚོར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུའི་གདེང་ཚོད་ཡོད་དམ།