text:
སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཐོག་སྩལ་བའི་སྦར་སིལ་གསུང་བཤད།
༄༅། །བཀུར་འོས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་དང༌། བཀུར་འོས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམ་པ། སྐུ་སྐྱེ་མ་དང་སྐུ་ཞབས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུ།
དེ་རིང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་མདུན་གཏམ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཆེ་མཐོང་བླ་མེད་ཅིག་དང་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་མགྲོན་འབོད་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་རང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་སོང་ཡང་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་མིའི་བཟང་སྤྱོད་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་ལས་འགན་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་བརྩིས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་གང་ཟག་སྒེར་དང༌། ཁྱིམ་ཚང༌། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་གཞི་རྩ་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་དེང་རབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ནང་གི་རིན་ཐང་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་འདེང་གི་མི་འདུག་སྙམ། དེ་དག་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ངའི་ལས་འགན་དང་པོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་དང་ལས་འགན་གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་མཐུན་ལམ་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་དང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ནང་སྣ་མང་ཅན་དགོས་པར་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་སྣ་མང་ཅན་བྱེད་རྒྱུར་ཡང་ཡང་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་བྱམས་པ་དང༌། བརྩེ་བ། བཟོད་བསྲན། ཆོག་ཤེས། ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་པ་དང༌། མི་ཚེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཁྲིད་རྒྱུའི་ནུས་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་གནད་དོན་འདི་གཉིས་ནི་ངའི་དོ་སྣང་དང་ལས་འགན་གཙོ་བོ་གཉིས་དེ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ནི་གསལ་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་མི་ཚོས་ངོས་ལ་མུ་མཐུད་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས་ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགན་ཡོད། བོད་མིའི་བདེ་དོན་ནི་ངའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཀུན་སློང་ཞིག་ཡིན་ལ། ངོས་རང་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་པའི་ཁོ་ཚོའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད།
དེ་སྔོན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་དུས་ངས་ བྱབྱདཔལ་འབྱོར་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་བྱུང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་ཆགས་འཇིག་གི་གཞི་རྩའི་ཉེན་ཁ་མུ་མཐུད་འཕྲད་བཞིན་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཚབས་ཆེན་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་མང་ཆེ་བ་མི་རིགས་དང༌། ལེགས་བྱང་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་དཀའ་ངལ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་དང་མཇུག་འབྲས་ཤིག་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལེགས་བྱང་ཁ་བྲལ་གྱི་ཉེན་ཁའི་གཞི་རྩ་ཡིན་པར་བལྟ་ཞིང༌། དེར་བརྟེན་ཆེད་དུ་གཉེར་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་དག་གི་དབང་གིས་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་བྱང་དང་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།བྱབྱ ཅེས་ཞུས་ཡོད།
འདི་ལོ་ཟླ་བ་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་དྲག་གནོན་དང་ཉེ་རིང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། རང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཤེས་བཞིན་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གནས་པའི་བོད་མི་སྐྱ་སེར་དང༌། ཕོ་མོ། རྒན་གཞོན། ཆོས་དད་ཡོད་མེད་བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཐ་ན་སློབ་ཕྲུག་ཚུན་ཆད་མཉམ་རུབ་ཐོག་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བློ་ཁོག་ཆེན་པོའི་ངང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཡིད་མུག་དང༌། འདོད་བློ་མི་ཁེངས་པ། དངོས་ཡོད་དཀའ་སྡུག་རྣམས་གསལ་བཏོན་བྱས་ཡོད། བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བར་ངོས་རང་བློ་ཕམ་ཚད་མེད་བྱུང་བས་འཕྲལ་དུ་རྒྱ་གཞུང་དབང་འཛིན་པ་ཚོར་ཚོད་འཛིན་གནང་བའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་ཡིན། བོད་ནང་བྱུང་བའི་ཉེ་ཆར་གྱི་བྱུང་རྐྱེན་དེ་དག་ངས་བྱུས་བཀོད་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་གིས་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ཕྱིན་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་ཡང་བྱས་པ་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་པ་རྒྱ་གར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོང་ནའང་ཆོག་ཅིང༌། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཉེས་འཛུགས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བྱེད་རྒྱུའི་དན་རྟགས་ཡོད་ན་འཛམ་གླིང་མདུན་ངེས་པར་དུ་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་པ་ཡིན།
བློ་ཕམ་པར་འཛམ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད་མང་པོ་དང༌། གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོས་འཚེ་བའི་ཐབས་ལམ་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཚོད་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་རིམ་པ་བྱས་པར་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་གདུག་རྩུབ་དྲག་གནོན་གྱི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང༌། དེའི་དབང་གིས་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསད་པ་དང༌། སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་རྨས་སྐྱོན་དང་བཀག་ཉར་བྱས་པ། མང་པོ་ཞིག་གི་གནས་སྟངས་རྩ་བ་ནས་ཤེས་རྟོགས་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། ད་ལྟ་ངོས་རང་ཁྱེད་ཚོའི་མདུན་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་མང་པོར་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མི་འབོར་ཆེན་ཡོད་མུས་རེད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་བོད་མི་ཚོ་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམ་པ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་འོག་མུ་མཐུད་དཀའ་སྡུག་མྱོང་གིན་ཡོད། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་དངངས་འཚབ་དང་འཇིགས་སྣང་གི་ཁོར་ཡུག་གིས་ཁྱབ་ཡོད། ག་དུས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཡོང་སྙམ་པའི་འཇིགས་སྣང་ངང་མུ་མཐུད་གནས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་རྟོག་པ་དང་གསར་འགོད་པ་མེད་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་ཚུན་བོད་ནང་གཏོང་གི་མེད་སྟབས་བོད་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཐད་ངོས་ལ་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གང་བྱེད་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་རྩ་མེད་གཏོང་ཆེད་བོད་མི་ཚོར་སྲོག་ཐོག་ཀྱི་ཁྲིམས་ཆད་ཕོག་པ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཡོད།
བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་གཉིས་མོས་འགྲིག་ཆགས་ཡོང་ཆེད་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་འབད་རྩོལ་ཇི་བྱས་བཀུར་འོས་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མང་པོས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་སི་ཏྲས་སྦག་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་ངོས་ནས་ཁ་བྲལ་ལམ་རང་བཙན་མ་ཡིན་པའི་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་གྲོས་འཆར་བཏོན་པ་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མཉམ་ང་ཚོའི་འབྲེལ་བར་འཕོ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད། ལོ་བཅུ་ལ་ཉེ་བའི་རིང་འབྲེལ་བ་ཆད་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་མཉམ་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་ཡོད། ངའི་ངོ་ཚབ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོའི་དབར་གྲོས་བསྡུར་ཞིབ་རྒྱས་བྱུང་ཞིང༌། གྲོས་བསྡུར་དེ་དག་གི་སྐབས་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་ཇི་ཡིན་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད། ངོས་ཀྱི་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྙིང་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་བོད་མི་ཚོར་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད།
འདི་ལོ་པེ་ཅིང་དུ་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ དང་ ༢ ཉིན་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པའི་སྐབས་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རང་སྐྱོང་གི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡོད་གསལ་བཤད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ང་ཚོས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་སྤྲད་པ་ཡིན། བསམ་འཆར་ནང་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་ང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་ཇི་ཡིན་དང༌། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་དགོས་མཁོ་ཁག་ཇི་ལྟར་བསྐང་ཐུབ་མིན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད། ང་ཚོས་བསམ་འཆར་འདི་དག་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཞུས་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉིས་བར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱུང་ན་ང་ཚོའི་བསམ་འཆར་ནང་གསལ་བའི་གནད་དོན་ཁག་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པའི་གདེང་ཚོད་ཡོད།
འོན་ཀྱང་སྟབས་མ་ལེགས་པར་རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་འབད་རྩོལ་འདི་དག་ བྱཕྱེད་རང་བཙན་བྱ དང༌། བྱམངོན་པར་མི་གསལ་བའི་རང་བཙན་བྱ ཡིན་ཚུལ་གྱི་མིང་འདོགས་བྱས་ནས་བསམ་འཆར་ཆ་ཚང་རྩིས་མེད་དང༌། ངོས་ལེན་ཐུབ་ཐབས་མེད་པར་བཤད་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་བསམ་འཆར་ནང་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ལ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཞན་ནས་བོད་ནང་ཡོང་མཁན་ཚོ་གནས་སྡོད་བྱེད་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་པ། ལས་རིགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་དོན་གཉེར་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་སྲོལ་ཡིག་བཟོ་རྒྱུའི་བྱབྱ ཐོབ་ཐང་ངོས་འཛིན་དགོས་སྐོར་ཞུས་པར་ བྱམི་རིགས་གཙང་སེལ་བྱ བྱེད་འདོད་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོའི་བསམ་འཆར་ནང་བོད་རིགས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་རྒྱུ་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བཤད་ཡོད། ང་ཚོའི་སེམས་འཚབ་བྱེད་གཞི་ནི་རྒྱ་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མི་རིགས་གཞན་འབོར་ཆེན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤོ་ཤུགས་བྱས་པའི་དབང་གིས་བོད་མི་རྣམས་རང་གི་ལུང་པར་གྲངས་ཉུང་ཆགས་པ་དང༌། ཧ་ཅང་འཇིག་སླ་བའི་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལའང་ཉེན་ཚབས་བཟོ་བཞིན་པ་དེ་རེད། མི་འབོར་སྤོ་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་མི་འབོར་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པར་བརྟེན་བོད་རིགས་རྣམས་རྒྱ་རིགས་དང་མཉམ་ཆིག་བསྒྲིལ་ཡོང་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་བྱང་དང་ངོ་བོ་རིམ་བཞིན་རྩ་བརླག་ཕྱིན་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་ནང་ཐིམ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།
རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་མན་ཇུ་དང༌། ནང་སོག དེ་བཞིན་ཤར་ཏུར་ཀིས་ཊན་གྱི་མི་རིགས་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་རྒྱ་རིགས་གྲངས་མང་མི་རིགས་འབོར་ཆེན་སྤོ་ཤུགས་བྱས་པས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཐོག་ཚབས་ཆེའི་དོ་ཕོག་ཇི་བཟོས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་གསལ་པོ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་མན་ཇུའི་སྐད་དང༌། ཡི་གེ ལེགས་བྱང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་ཕྱིན་ཟིན་པ་རེད། ནང་སོག་ནང་ད་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༢༤ ཡོད་པ་ནས་སོག་རིགས་བརྒྱ་ཆ་ ༢༠ ལས་མེད།
རྒྱ་གཞུང་གི་མཁྲེགས་བཟུང་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་རེ་ཟུང་གིས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་སྤེལ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ང་ཚོའི་བསམ་འཆར་གྱི་འདྲ་བཤུས་རྣམ་པ་ཚོར་ཕུལ་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་དང༌། ས་ཁྱོན་གཅིག་གྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སེམས་འཚབ་ཁག་ལ་ང་ཚོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་ཟིན་པ་གསལ་པོ་མཐོང་ཐུབ། བསམ་འཆར་ནང་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་པོ་ཡོད་པས། འདིའི་ཐད་ཁྱེད་ཚོའི་དགོངས་ཚུལ་ཡོད་ན་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ངས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་གང་མགྱོགས་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཡོང་བར་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོར་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་ལྕག་གནང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ང་ཚོས་འཚེ་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བསྟེན་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུར་ངས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གདམ་ཁ་གཞན་ཇི་ཡོད་ཆ་ཚང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ངེས་པར་དུ་ཡོད། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཇི་དགེའི་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ཆེད་ངོས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་བསྡུ་བསྐོང་བྱས་པ་ཡིན། ཚོགས་ཆེན་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༢༢ བར་རྒྱ་གར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཚོགས་པ་རེད། ང་ཚོའི་འབད་རྩོལ་ཁག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡ་ལན་མ་བྱས་པ་དེས་བོད་མི་མང་པོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གཉིས་མོས་འགྲིག་ཆགས་འཚོལ་འདོད་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པའི་དྭོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང༌། བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆ་ཚང་སིམ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བོད་མི་མང་པོས་མུ་མཐུད་བསམ་གྱིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁོ་ཚོས་བོད་རང་བཙན་དགོས་པ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། བོད་ནང་མང་མོས་འོས་བསྡུ་བྱེད་དགོས་པ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་བྱུང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་པའི་འཐུས་མི་ཚོས་སྤྱི་མོས་ཀྱི་ལམ་ནས་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ཕྱོགས་ཇི་དགེ་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་དང་འགྱུར་བར་གཞིགས་ཏེ་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་ཇི་བྱེད་ལ་མོས་མཐུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་འདུག བོད་ནང་གི་བསམ་འཆར་ཁག་ཅིག་བསྡུ་རུབ་བྱས་པ་རྣམས་ཚུད་པའི་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་འཐུས་མི་དྲུག་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བའི་བསམ་འཆར་ཁག་ལ་ངས་བསམ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།
ངོས་རང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུའི་སྐུལ་ལྕག་མུ་མཐུད་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ནི་ཁྲིམས་བཟོ་དང༌། ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན། འཛིན་སྐྱོང་བཅས་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་ཀ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཉུང་ཤས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་སྲིད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་ང་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་ནང་མདུན་བསྐྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱས་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་སྐོར་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ངས་རྒྱུན་དུ་བསམ་གྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དང་པོ་པཎྜིཏ་ནེཧ་རུས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་སུ་བསྩལ་བའི་གསུང་བཤད་ནང་ བྱབྱབོད་ཀྱི་སྐོར་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་མི་ཚོས་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས་གཞན་སུས་ཀྱང་བྱེད་མི་ཐུབ་བྱབྱ ཅེས་གསུངས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་གནས་སྟངས་ལས་བརྒལ་ནས་གནད་དོན་གཞན་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་དེ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་གནས་ཡོད། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དབར་བར་གནས་ས་ཁུལ་ལྟ་བུར་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོ་སྟེ་བྱབྱབོད་ཞི་བའི་བཅིངས་བཀྲོལ་བྱབྱཟེར་བའི་ལོ་ཤས་རྗེས་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་གཉིས་བར་གྱི་དམག་འཁྲུག་དང་པོ་དེ་བྱུང་བ་རེད། དེས་གང་གསལ་པོ་མཚོན་ཞེ་ན། ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་གཉིས་བར་ཡིད་ཆེས་དང་མཛའ་མཐུན་བརྟན་པོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་བར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་དྲང་བདེན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲིག་ཆགས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་འཇིག་སླ་བའི་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཚན་རིག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་དེ་ནི་མི་འབོར་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤི་ཡ་ཕལ་ཆེ་བར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབས་ཡོད། བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ནི་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ཁག་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། བོད་ཀྱི་འཁྱགས་རོམ་ནི་ལྷོ་བྱང་གི་སྣེ་གཉིས་ཕུད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་འཁྱགས་རོམ་མང་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་པ་ཁག་ཅིག་གིས་བོད་ལ་འཛམ་གླིང་གི་སྣེ་གསུམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད། གལ་སྲིད་ད་ལྟའི་ཚ་དྲོད་འཕར་ཚད་དེ་མུ་མཐུད་གནས་ན་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུའི་ནང་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་སྐམ་སྲིད་པ་རེད། ལྷག་དོན་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལེགས་བྱང་ནི་བྱམས་པ་དང་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་མ་ཟད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཡོངས་དང༌། སོག་ཡུལ། ཨུ་རུ་སུའི་ཁོངས་ཀལ་མིཀ་དང་སྦུར་ཡཌ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་བཅས་མི་འབོར་ས་ཡ་བཅུ་གསུམ་བརྒལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་ཞབས་ཞུ་བྱེད་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ལེགས་བྱང་འདིར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ཇེ་མང་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱ་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད།
ངོས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ནི་རེ་བ་བཟང་ས་དང༌། གྲ་སྒྲིག་སྡུག་ས་ནས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེའི་དབང་གིས་ངོས་ནས་བོད་མི་ཚོར་བཙན་བྱོལ་ནང་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ནུས་ཤུགས་བསྒྲིལ་རྒྱུ་དང༌། མེས་པོ་གོང་མ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལེགས་བྱང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཆེད་བཙན་བྱོལ་ནང་ཆོས་དང་ལེགས་བྱང་གི་ལྟེ་གནས་སྲ་བརྟན་བཟོ་རྒྱུ། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ཞི་བའི་སྤྱི་ཚོགས་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱ་སྐྱེད་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་རང་གི་ཆོས་རིག་ལེགས་བྱང་བདག་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དམ་བསྒྲགས་འོག་ཚུད་པའི་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་རང་དབང་གི་མགྲིན་ཚབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་འགན་ནི་ཧ་ཅང་ལྕི་པོ་ཡིན། བཙན་བྱོལ་བ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ང་ཚོའི་མཐུན་རྐྱེན་འབྱུང་ཁུངས་ཚད་བཀག་ཡོད་པ་དང༌། གཅིག་བྱེད་ན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ནང་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་གནས་དགོས་ཆགས་སྲིད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས། དེར་བརྟེན་ཤེས་ཡོན་དང་ལེགས་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ང་ཚོའི་ལས་འཆར་ཁག་ལ་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནས་མཐུན་འགྱུར་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་མུ་མཐུད་ལངས་ཕྱོགས་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་བས་རྒྱ་ནག་ནང་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་འགྱུར་བ་ཁག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ནི་གུ་ཡངས་དང༌། རང་དབང༌། མང་གཙོ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་འགྲོས་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་རེད། འདིའི་ཐད་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ནས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ས་ཀ་རོ་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན་རྒྱ་རིགས་ཧུའུ་ཅ་ལ་གནང་བར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་མྱུར་པོའི་ཐོག་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྣམ་འགྱུར་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་རང་གི་གསར་བྱུང་གནས་བབ་དང་བསྟུན་འཛམ་གླིང་ནང་གཙོ་ཆེའི་ཆ་ཤས་བླང་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་རྒྱ་ནག་ནང་གུ་ཡངས་དང༌། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ། ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར། གནས་ཚུལ་དང་བསམ་བློའི་རང་དབང་བཅས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ཐོག་འཛིན་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་སྲིད་བྱུས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡར་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད།
སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་ཧ་ཅང་གུ་དོག་གི་ལངས་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པར་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་ཁྲོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཇེ་གསལ་དང༌། བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངའི་ཡིད་ཆེས་ཇེ་སྲབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་ངའི་ཡིད་ཆེས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངས་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་རིགས་ཚོའི་མཉམ་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་རྒྱུ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལོ་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་བོད་མིའི་ངོ་རྒོལ་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་བྱས་པར་རྒྱ་རིགས་མཁས་པ་ཚོས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཆེད་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་པ་བཤད་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་བོད་མི་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་གཏུགས་མཐུན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་དང་བླངས་བྱས་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོའི་ཁྲོད་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་མངོན་འདོད་ཁག་ལ་ཤེས་རྟོགས་དང༌། ཤ་ཚ་རྒྱབ་སྐྱོར། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ཇེ་མང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་སེམས་སྐུལ་ཐེབས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ངས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་རྒྱ་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་ཚོས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བའི་བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཐུགས་ཁུར་གནང་བར་ངས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོའི་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་གནང་བ་རྣམས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་སྐུལ་ཐེབས་གཞི་ཆགས་ཡོད། ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་རྣམས་ལའང་ངས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོས་བོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སེམས་གཏིང་གི་ལས་དོན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཡོད། ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མང་ཚོགས་དང༌། ཡུ་རོབ་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཁག དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་བཅས་ལ་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་ཤེས་རྟོགས་དང་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཕན་ཐོགས་རླབས་ཆེན་བྱུང་ཡོད།
ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་བ་མ་རེད། དེའི་དབང་གིས་ཡུ་རོབ་དང་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་དོ་ཕོག་བྱུང་བར་བློ་ཕམ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ངས་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་འདོད་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་གི་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་ངའི་ངོ་ཚབ་ཚོའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་མོལ་ལ་གྲུབ་འབྲས་བྱུང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་མ་འོངས་པར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ལས་བརྒལ་ནས་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངོས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་ཚོའི་སེམས་ཚོར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་གནང་བས་མ་འོངས་བོད་དོན་འགྲིག་ཆགས་ཡོང་བར་དགོས་ངེས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་ཆེད་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་གནང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་ངོས་ལ་བསམ་ཚུལ་བཤད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་འདི་གནང་བར་ངས་ཡང་སྐྱར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༤ ལ།།
དེ་རིང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་མདུན་གཏམ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཆེ་མཐོང་བླ་མེད་ཅིག་དང་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་མགྲོན་འབོད་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཁྱེད་རྣམས་པས་ངོས་ལ་ཆེ་མཐོང་བླ་མེད་གནང་སྟེ་འདི་ག་གྲོས་ཚོགས་སུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་མགྲོན་འབོད་གནང་བར་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།། །།


c: text/html

text:
དེ་རིང་འདིར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་དུས་དྲན་ཐེངས་ ༥༣ པ་འདི་སྨག་རུམ་མཐུག་པོ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ང་ཚོས་སྲུང་བརྩི་བྱེད་བཞིན་པ་སྟེ། བོད་དུ་འདས་མ་ཐག་པའི་ལོ་གཅིག་ནང་བོད་མི་ ༢༥ ཡིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། བོད་མི་ ༡༩ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། བོད་མི་ ༨ རྒྱ་ནག་ཉེན་རྟོག་པས་གང་བྱུང་དུ་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད།
འཚིགས་བསྲེགས་ཐེབས་མཁན་གཞན་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཇི་ཆགས་གོ་མེད་ཚོར་མེད་ཆགས་པ་དང་། བོད་མི་མང་དག་ཅིག་བཙོན་དུ་བཅུག་པ། མང་དག་ཅིག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུན་མར་ཐོན་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་འདི་གར་འདུ་འཛོམས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུའང་བོད་ནང་གི་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་སྟེ། ༢༠༠༩ ལོར་ཞིང་པས་སོ་ནམ་མཚམས་འཇོག་གི་བསྟུན་གཤིབ་མི་བྱེད་པའི་ངོ་རྒོལ་དང། ༢༠༡༠ ལོར་སློབ་ཁྲིད་སྐད་ཡིག་རྒྱ་སྐད་འཇོག་རྒྱུའི་སྲིད་ཇུས་ལ་སློབ་ཕྲུག་ནས་ངོ་རྒོལ་སོགས་བོད་ནང་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་མང་དག་མུ་མཐུད་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ནི་གྲྭ་བཀྲ་བྷེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཐོག་མར་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བློས་བཏང་གནང་བའི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་དང་། དེ་དག་དལ་རྟེན་རིམ་བརྒྱུད་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་སྨོན་འདུན་དང་། ད་ལྟའང་བཙན་འོག་ཏུ་མུ་མཐུད་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་རྩ་ཆེའི་གཅེས་སྲོག་དོར་བ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ངོས་ནས་བོད་བསྟན་སྲིད་ཆེད་མཉམ་རུབ་ཐོག་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས།
ཞི་བདེ་ལ་དགའ་བའི་བོད་མི་ཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་དཀའ་སྡུག་མང་དག་དང་ལེན་གནང་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་དམངས་ཚོས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རང་དབང་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་རོལ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རེད། སྤྱིར་ན་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྐབས། མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་འཚེ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་ཀྱང་། སོ་སོའི་གཅེས་པའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་བ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཆོད་སེམས་དང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་དགོས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་གཞན་དོན་སླད་རང་ཉིད་བློས་གཏོང་གི་བྱ་གཞག་དེ་རིགས་ལ་བསམ་གཞིགས་གཏིང་ཟབ་བརྒྱུད་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་དང་རྒྱུ་ནོར་ལ་གནོད་རྐྱེན་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་བཟོས་མེད་པའི་བློས་བཏང་དེ་རིགས་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པར་བརྩི་གི་ཡོད་ཅེས་བསྒྲགས་པ་ནི་འབྲེལ་མེད་འཁྱོག་བཤད་ཀྱིས་དོན་དངོས་སྦ་འགེབས་དང་གཡོལ་ཐབས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་ཤིག་ལས་མ་འདས།
རྒྱ་ནག་ནང་དུའང་ངོ་རྒོལ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མི་རིགས་ཡིན་ན་མཆིལ་འདོན་རྫས་རླངས་དང་། བོད་མི་རིགས་ཡིན་ན་མེ་མདའ་བརྒྱབས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་འགོག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་ཚོར་དབུགས་ངལ་གསོ་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ག་དུས་ཤར་གྱི་རེད་དམ། བོད་མིའི་འདོད་འདུན་ནི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་དང་།
རང་དབང་ཐོབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གཉིས་མོས་ཀྱི་མཐའ་འདུམ་ཐབས་ཤེས་ཤིག་མ་རྙེད་བར་དུ་བོད་མི་ཅི་ཙམ་ནས་རང་སྲོག་འདོར་དགོས་སམ། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་འོག་བོད་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འགྲོ་བ་མི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཕོ་མོ་དང་རིགས་རྒྱུད། ཤ་མདོག དབུལ་ཕྱུག ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཇི་ཡིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་སོགས་རང་དབང་ངང་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ནི་བདེ་བའི་གཞི་རྩ་ཡིན། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ནང་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གི་བདེ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་འདི་ཙམ་ཡང་དེང་དུས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་ནང་ཤེས་མཁན་མི་འདུག། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་སྡིག་པ་མིག་བཙུམ་གྱིས་གཡོལ་ཐབས་བྱས་ན་གྲུབ་འབྲས་ངན་པ་འབྱུང་ངེས་ཡིན་ཞིང་། མཐར་འགྱོད་པ་རྟས་མི་ཟིན་པའི་དུས་སུ་ཕྱིས་དྲགས་པ་རེེད།
བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་མཛའ་མཐུན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ཞིང་། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་མྱོང་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ཕན་ལའང་དོ་ཕོག་བཏང་མྱོང་མེད། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་སོག་པོ་ཡོན་དང་། རྒྱ་ནག་མཱིང་། མན་ཇུ་ཆིན་བཅས་རིམ་བྱུང་བར་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་བྱུང་ཡོད། བོད་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ལ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་སུ་ནས་ཀྱང་ཐད་ཀར་ཐེ་ཇུས་བྱས་རིགས་བྱུང་མེད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་རྦ་རླབས་འོག་ཚུད་སྐབས་བོད་འདིའང་མའོ་ཡི་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་པའི་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་ཁྱུར་མིད་བཏང་ཡོད།
བོད་ནང་དང་ཁ་གཏད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་གཞིར་བཞག་སྟེ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཙན་རྩོད་གནང་མ་མཛད་པར་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་བསྩལ་གནང་ཡོད་པ་དེས་རྒྱ་ནག་གི་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་འཛིན་པའི་བདག་དབང་གི་གནད་དོན་ལའང་སེམས་འཚབ་མི་དགོས་པ་བཟོས་ཡོད་ཅིང་། གྲོས་ཚོགས་སུ་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་ཇུས་འདི་ནི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐུ་དབང་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བའི་རྗེས་སུའང་རྒྱུན་མཐུད་གནས་ཡོད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དང་ཕུགས་བརྟན་དཀའ་སེལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་རྒྱུན་མཐུད་རྒྱུར་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་ ༩ བྱས་པར་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་སོན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་བསམ་པར། ཁོ་བ་ཚོས་ཕྱི་འབྲེལ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་དང། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་རྣམས་འགོག་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་མེ་མདས་ཁ་དྲ་གཡོག་ཐུབ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་རེ་འདུན་ལྟར། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དོན་གཞིར་བཟུང་ཡིག་ཐོག་ནས་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་འགྲེལ་ལོག་ལ་གསལ་བཤད་བཅས་སྔ་རྗེས་སུ་ཕུལ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་ནས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡ་ལན་མེད་པར་ད་ལྟ་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་མཚམས་ཆད་ཡོད། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ནི་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་ཙམ་མིན་པར་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད། ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ཞི་འཇགས་དང་དུས་གཏན་དུ་འདུམ་འགྲིག་ཡོང་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་འཁྲིད་ཚོས་ཆོད་སེམས་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ལྷན་འཕྲལ་དུ་འབྲེལ་མོལ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཏེ། ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་ཀྱི་དཀའ་སེལ་ཐབས་ལམ་འཚོལ་དགོས། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོག་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ས་འབྲེལ་འཐབ་ཇུས་བརྟན་ལྷིང་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་ངེས་ཡིན།
རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་གཙོ་ཅཱ་ཆིན་ལིན་གྱིས་ཉེ་ཆར་དམངས་འཐུས་དང་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྔ་ནུབ་ཏུ། བོད་ནང་ངོ་རྒོལ་ཇི་བྱུང་༸གོང་ས༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱས་ལུགས་གཞི་རྩ་མེད་པའི་བསྙོན་འཛུགས་བྱས་པ་ནི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཞེངས་ཕྱོགས་གང་ཡིན་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོར་ས་རིས་ཐང་གསལ་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟངས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན་པ་དང་།
རྒྱ་གཞུང་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ང་ཚོའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ཏུ་སྔོག་བཤེར་བྱེད་དུ་ཡོང་ཆོག་ཅེས་དེ་སྔ་ནས་ཡང་ཡང་གསལ་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན། དུས་མཚུངས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་ལས་འཆར་འདྲ་མིན་སྤེལ་མུས་སུ་ཡོད་ཅིང་། མན་ཇུ་ལ་སྲིད་ཇུས་དེ་ལམ་ལྷོངས་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་ཁར། ད་ལྟ་བོད་དང་ཡུ་གུར། ནང་སོག་བཅས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་མུས་རེད།
འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༦༠ ནང་། སྔ་མོའི་བོད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕལ་ཆེར་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གི་མི་འབོར་གནས་སྤོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་གཞིར་བཟུང་བོད་ནང་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། གང་བྱུང་དུ་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན། དེ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལས་གཞི་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གྲོང་དང་གྲོང་བརྡལ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་མིའི་གྲངས་འབོར་བོད་མི་ལས་བརྒལ་བ་དང་ ཕྱི་ནས་གནས་སྤོས་བྱས་པའི་གཏེར་སྔོག་ཁེ་ལས་ཆགས་ཡུལ་གྲོང་བརྡལ་ལྟ་བུ་བོད་ཡུལ་གང་སར་ཐང་མར་བརྡལ་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐོག་མཐར་འབུད་བཏང་སྟེ། རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བོད་ནང་རྒྱའི་མི་འབོར་ཚང་ཚིང་འཁྲིགས་པའི་ཁྲོད་དུ་བོད་མི་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་བོད་མིའི་གྲོང་བརྡལ་ཟུར་བཀག་ས་ཁོངས་སུ་འཚོ་སྡོད་དགོས་པ་ཆགས་ཉེན་ཆེ། ཀྲུང་དབྱང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ཡི་རྒྱུན་ལས་པུའུ་ཀྲང་གཞོན་པ་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ནས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་ཚགས་ཤོག་ཅིག་ནང་། རྒྱལ་ཞེན་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཆེད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བློས་བཏང་དགོས་ལུགས་ཀྱི་བརྗོད་བབ་དེ་ནི་བསྒྱེལ་བའི་སྒང་ལ་རྡོག་རྫིས་གཏོང་བ་ལྟར་འཇིགས་ཡེར་བའི་ངན་ལྟས་ཤིག་ཡིན།
དཔེར་ན་སོ་སོའི་ལས་ཀ་མི་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པ་དང། རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་གྲལ་རིམ་གཉིས་པའི་མི་སེར་ཆགས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་རང་ཚོ་ལ་ཚོར་བ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ངམ། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱ་རིགས་བོད་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་མཁན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་གླ་ཕོགས་སྤར་ཆ་དང་། གནས་སྤར། དེ་དག་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ལ་རིན་མེད་སློབ་འཇུག་དང་། གཞུང་གི་ལས་ཀ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ནི་བོད་མིའི་སེམས་ཀྱིས་འཇུ་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།
དེ་ལས་ལྷག་པར་བོད་མིའི་བསམ་བློར་བཟོད་གླགས་མེད་པའི་ཟུག་གཟེར་ལངས་པ་ཞིག་ནི་ཆོས་དད་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པ་དེ་ཡིན་ལ། བོད་མི་རིགས་ནི་ད་བར་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་རིང་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དད་མོས་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་མི་ཚེའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་བཅས་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་གཏིང་ཚུགས་ནས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་བག་ཆགས་དབང་གིས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་མཛའ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་བརྟན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན།
བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་འདི་སྟོན་པ་ཤཀྱཱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རྨང་གཞིར་བཟུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་ལྷན་དུ་འཛམ་གླིང་འདིར་བྱམས་བརྩེ་དང་། ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ལྡན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། འདས་པའི་ ༦༠ ནང་བོད་དུ་ཁ་འཇམ་བསླུ་བྲིད་དང་། དྲག་རྩུབ། རྡུང་རྡེག་སྦྲགས་མར་སྤེལ་ཏེ་བོད་མིར་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐུབ་མེད་པ་རྒྱ་གཞུང་ནས་ད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་མི་ལོ་ ༦༠ རིང་བོད་མིའི་ཀླད་པ་ཁྲུས་བཤལ་གྱི་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཐབས་བྱས་ཀྱང་། ད་ལྟའི་བོད་ལ་གཟིགས་དང། བོད་དུ་ལས་འགུལ་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་ཕལ་མོ་ཆེ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞལ་མཇལ་ཞུས་མ་མྱོང་མཁན་ནམ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཤ་སྟག་ཡིན།
དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ན་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པའི་ནང་ཆོས་ལུགས་གང་རུང་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ས་ཡ་ ༡༣ ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ཆོས་དད་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁག་དང། ལྷ་ཁང་སོགས་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་དགའ་སྣང་འདྲེན་བྱེད་ཙམ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་གནང་དགོས། བོད་ནང་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་སྐབས་འདིར། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་ལྷན་བཙན་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་མའོ་དང། ཏེང། ཅང། ཧུའུ་བཅས་ཀྱི་པར་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་རྒྱ་ནག་འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་ཐུབ་བམ། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་རྣམས་དམག་མིའི་ས་ཚུགས་སམ། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཁང་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ན་བོད་མིའི་སེམས་པ་ཇི་ལྟར་འགུག་གི་རེད་དམ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཚོས་བོད་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་ཉིན་མཚན་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་འགྲོ་འོང་དམ་དྲག་དང་བྱ་ར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་ནང་བཞིན་ཁྱོད་ཚོར་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚོར་སྣང་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་དམ།
གལ་སྲིད་བླ་ཆེན་ཚོའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ལའང་ཆོས་མེད་རིང་ལུགས་པའི་གཞུང་ཞིག་གིས་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན། ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་ཞིག་ལ་ཚོར་བ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ངམ། བོད་མིའི་བསམ་བློའི་རྨ་ཁའི་ཐོག་ཚྭ་བླུགས་ཏེ་འཕུར་བྱུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེར་གདོང་རྒོལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། མིའི་ཆེ་མཐོང་ལ་རིན་ཐང་མེད་པར་གྱུར་སྐབས། དེར་ཤོར་བརླགས་འགྲོ་རྒྱུ་གང་ཡང་ལྷག་མེད།
བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བོད་པའི་འབྲོག་པ་རྣམས་གྲོང་དང་གྲོང་བརྡལ་ཉེ་ཁུལ་དུ་གཞིས་སྒར་བཟོས་ཏེ་གཏན་སྡོད་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་པ་མ་ཟད། བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་དང་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་ཐེ་བའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བཅུའི་ནང་འབབ་བཞིན་པའི་རྒྱུག་ཆུ་ཆེ་ཁག་བཞུར་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་སུ་དོ་དམ་ནུས་ལྡན་ཞིག་བྱེད་དགོས་ན། དེང་དུས་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་དང་། དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་བདག་བོད་མིའི་ས་ཆུ་བདག་གཅེས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་བྱེད་དགོས། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་འཆར་འདིའི་ནང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཕྱིར་འདེད་བྱེད་པའི་ཚབ་ཏུ་ཁོ་ཚོ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་རྩྭ་ཐང་ཉམས་གསོའི་ལས་རིམ་ཁྲོད་རྒྱ་གཞུང་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས་ཤིང་། དེར་རྟེན་འབྲོག་པ་རྣམས་གནས་སྤོས་ཀྱི་ལས་རིམ་འདི་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཐོག་གཞུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་སྤྱི་ཚོགས་ཁ་བསྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིའི་ལག་བསྟར་ཟིན་པའི་ཁྲོད་ཐད་ཀར་གྱོང་གུད་ཕོག་མཁན་བོད་མི་རྣམས་ལ་གུན་གསབ་ཚད་ལྡན་སྤྲོད་དགོས་པ་མ་ཟད། འབྲོག་པ་རྣམས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱི་མདུན་ལམ་མུ་མཐུད་བརྟན་བརླིང་ངང་གནས་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་དགོས།
རྒྱ་ནག་དཔལ་འབྱོར་དང་དམག་དོན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པར་སུས་ཀྱང་ཀླན་ཀ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ད་ལྟའི་ཆར་འགན་འཁུར་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་དང་གུས་བརྩི་འོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགོ་འཁྲིད་ཅིག་ཏུ་སྒྱུར་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ཞེས་པ་དེ་ཕན་ཚུན་དབར་བསམ་ཤེས་དང་གུས་བརྩི་བརྒྱུད་བསྐྲུན་དགོས་པ་ཞིག་ལས། བཙན་དབང་དང་འཇིགས་སྐུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། ཡིད་ཆེས་མེད་ན་འཆམ་མཐུན་དང་བརྟན་ལྷིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་མི་ཐུབ་ལ། གཞན་གྱི་གུས་བརྩི་ཐོབ་མིན་སོ་སོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་འཆམ་མཐུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དགོས་ན། མི་མང་ལ་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ལྷོ་མཚོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདག་དབང་རྩོད་པ་ལྟ་བུས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ལྷན་དུ་འཆམ་མཐུན་བསྐྲུན་མི་ཐུབ། ང་ཚོའི་དབར་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བསྐྲུན་དགོས་ན། རྒྱ་གཞུང་ནས་ཐོག་མར་ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་གཙོས་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས།
བརྙས་བཅོས་ཕོག་ཡུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ང་ཚོར་ཆུང་དུས་ནས་བསླབ་བྱ་ཐོབ་མྱོང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་དང། ཡུ་གུར། རྒྱ་རིགས་བཅས་ལ་བརྙས་གཙེར་བྱེད་སྐབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྙས་བཅོས་བྱེད་མཁན་ལ་ངོ་བསྟོད་ཀྱི་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་དུ་སིརིཡ་དང། ཨི་རན། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དང་། དེ་བཞིན་གློག་ནུས་དང་། བདེ་འཇགས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་གནད་དོན་མང་པོ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང། བོད་མི་མང་པོས་རང་ལུས་ཞུགས་འབུལ་གནང་བ་འདིའང་གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པ་ནན་བརྗོད་བྱེད་འདོད་བྱུང་། ང་ཚོའི་ལུང་པ་རྒྱ་འོག་ཏུ་ཤོར་བའི་སྐབས་འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་མང་དག་ཅིག་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཆ་ཤས་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགོ་འཁྲིད་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འབྲེལ་མོལ་གྱི་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་འཁྲིད་ཚོར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་གནོན་ཤུགས་ནུས་པ་ཐོན་པ་སྤྲོད་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནས་ཁ་བྲལ་རྩོད་ཀྱི་མེད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གཅིག་གི་སྲིད་ཇུས་འཛིན་མཁན་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་དང་འགལ་གྱི་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་བློ་གཡེང་ཆེ་ཤོས་བྱེད་སའི་མངའ་དབང་གི་གནད་དོན་ཡང་སེལ་ཡོད།
ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་དེ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ངེས་ཡིན། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱང་ཆོད་སློག་གི་དབང་ཚད་ཡོད་མཁན་རེ་ཟུང་གི་ལག་རྡོ་རུ་འགྱུར་མི་རུང་། ད་ལྟ་ང་ཚོར་ཁྱེད་ཚོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འཕྲལ་དུ་དགོས་ཀྱི་འདུག། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་རྒྱ་ནག་འགོ་འཁྲིད་ཚོ་དང་ལྷན་འབྲེལ་མོལ་གྱིས་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། ཕྱིས་མ་དྲགས་གོང་དེའི་གོམ་སྟབས་མྱུར་དུ་གཏོང་བའི་ནུས་སྟོབས་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་ཡང་རང་དབང་ལུང་པའི་མི་མང་སྤྱི་བྱིངས་ལྟར་རང་དབང་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྐྲུན་དགོས་ཀྱི་འདུག
རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཁང་ནས་རྒྱ་ནག་འགྱུར་མཚམས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་དགོས་གལ་གསུངས་དོན་ལྟར། ད་ཆ་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་དུས་ལ་བབས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྡོག་ཚེ། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དེ་སང་ཉིན་རྒྱ་ནག་མགོ་རྟིང་སློག་པའི་རྐྱེན་རྩ་ཆགས་སྲིད་པ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཟིང་ལོང་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ལ་ཚབས་ཆེའི་མཇུག་འབྲས་ངན་པ་ཕོག་རྒྱུ་གོར་མ་ཆག ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་འཁྲིད་ཚོར་མི་འགྱངས་པར་བསམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱད་དྲག་ཙམ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་འགྱུར་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པའི་སྐབས་འདིར། བོད་མིའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་མངོན་འདོད་རྣམས་འགྲུབ་པའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
དེ་རིང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དྲང་བདེན་དང། འཚེ་བ་མེད་པ། རང་དབང། འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་བཅས་ཡོངས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མཐའ་དོན། བདག་ཅག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དུས་རྒྱུན་དུ་སྣེ་འཁྲིད་སློབ་སྟོན་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་སྙིང་བཅངས་ཞུ་རྒྱུ་དང་སྦྲགས། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་གང་མྱུར་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་བ་དང་། ༸རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཚེ་༸ཞབས་པད་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་སུ་བརྟན་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཝ་ཤིན་ཏྲོན།
དབྱིན་ཡིག་གི་(Washington)ཟེར་བ་འདི་ཐད་ཀར་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ན་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་འདི་ཐོན། འོན་ཀྱང་དེ་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ནས། རྒྱ་ཡིག་དེ་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ན་ཧྭ་ཤིན་ཀྲོན་ནམ་ཡང་ན་ཝ་ཧྲིང་ཏོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོན། གང་ལྟར་འདི་ནི་དེང་སང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་རེད། ཡང་འདི་ལ་དབྱིན་ཡིག་ན Washington DC,ཟེར་ནས་བྲིས་ཡོད། དེ་ནི་(District of Columbia)ཟེར་བ་དེའི་བསྡུ་ཚིག་རེད། དེ་ནི་མ་རེ་ལེན་ཊི་(Maryland)མངའ་སྡེ་དང་། བེར་ཇེའུ་ནེ་ཡ་(Virginia)མངའ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ས་ཆ་ཤས་རེ་སྤྲད་ནས་ཁུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཟོས་པ་དེའི་དོན་རེད། སྤྱི་ལོ་༡༧༩༠ ལོར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ནམ་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་འཇོར་ཇེའུ་ཝ་ཤིང་ཊོན་(George Washington)འདེམས་ཐོན་བྱུང་པ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་གསར་དུ་དབྱིན་ཇི་འོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་རྒྱལ་ས་དམིགས་བསལ་མེད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱིས་རྒྱལ་ས་འདི་འདེམས་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་རེད། དེའི་རྗེས་ནས་ས་ཁུལ་འདིའི་མིང་ལ་ཝ་ཤིན་ཊོན་ཟེར་ནས་མིང་འདི་ཐོག་པ་རེད། རྒྱལ་ས་འདི་ན་སྲང་ལམ་ཡོད་ཚད་གུ་ཡངས་པ་ཡོད་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལམ་སྤྱི་གླིང་ཡོད་ཚད་ཀྱང་གུ་ཡངས་པ་ཡོད། ཁང་བརྩེགས་ཡོད་ཚད་མཐོ་རྒྱུ་མེད་ལ་དམའ་རྒྱུ་ཡང་མེད་པ་བལྟ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་མང་། ཁང་བ་ཚང་མའི་ནང་ནས་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་(White House)ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཁྱིམ་རེད། གཞན་ཡང་གལ་ཆེ་བའི་ཁང་ཆེན་ནི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཁང་(Capitol)ཡང་འདི་ན་ཡོད། དེ་ནི་འཐུས་མིའི་(Congress)ཚོགས་ཁང་ཡིན་ལ། དེར་ཚོགས་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་བཟོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཝ་ཤིན་ཊོན་ནི་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པས་ཤིན་ཏུ་བལྟ་ན་སྡུག དེ་ཡང་སྔར་༡༩༡༢ ལོར་འཇར་པན་ནས་ཁམ་བུའི་ཤིང་སྡོང་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་བསྐུར་ཡོང་ནས་འདི་བཙུགས་པ་རེད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་འདི་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ་ནི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་ནས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་དུས་ཚིགས་ཞིག་ཡིན། ས་འདི་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་འཛིན་དང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་མཇལ་འཛོམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དོན་ཆེན་གླེང་པའི་གནས་རེད། ཅེས་རྒྱལ་ཁམས་པ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཝ་ཤིན་ཊོན་ནས་བྲིས།།


text:
དེ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྗེས་ཏེ། ༢༠༠༦་ལོར་ཕ་ཡུལ་ལ་བསྐྱོད་སྐབས་རྩ་ཐང་དང་རི་བོ་འང་མོ་ཐོ་ཡིས་ཁེངས་འདུག མོ་ཐོས་ཁེངས་པའི་རྩ་ཐང་སྟེང་ད་དུང་ཡང་རྟ་ཁ་ཤས་ལྷག་
July, 2009
...now browsing by month
རྩ་ཐང་གི་ལྷིང་འཇགས་དཀྲོགས་བྱུང་།Friday, July 31st, 2009
དེ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྗེས་ཏེ། ༢༠༠༦་ལོར་ཕ་ཡུལ་ལ་བསྐྱོད་སྐབས་རྩ་ཐང་དང་རི་བོ་འང་མོ་ཐོ་ཡིས་ཁེངས་འདུག མོ་ཐོས་ཁེངས་པའི་རྩ་ཐང་སྟེང་ད་དུང་ཡང་རྟ་ཁ་ཤས་ལྷག་
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཁང།Tuesday, July 28th, 2009
ང་རང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་བསྡད་ནས་ལོ་བཅུ་གཅིག་ལྷག་འགོར་ཡོད་ལ། དེའི་རིང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བལྟ་བསྐོར་དུ་གྲོགས་པོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་ནའང་། རང་གི་ཐུབ་ཚོད་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ནང་ཁྲིད་ནས་ཤེས་ཚོད་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་རེ་རྒྱག་གིན་ཡོད། དེ་རིང་ངས་འདི་ནས་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ནང་ཕེབས་མ་མྱོང་ཡང་ཟིན་བྲིས་འདིའི་ནང་ཕེབས་བཞིན་པའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ནང་གི་གནས་ཁ་ཤས་པར་རིས་དང་ལྷན་དུ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་རེ་བྱེད་ངེས་ཡིན།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཁང། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ནང་མི་འཐུས་མི་༤༣༥་ཡོད། ལས་ཡུན་ལོ་གཉིས་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ནང་འཐུས་མི་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད། ལས་ཡུན་ལོ་དྲུག་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་སུ་རུང་བསྐྱར་དུ་འདེམས་པར་དགག་བྱ་མེད།
གྲོས་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་ཡང་ཟེར།གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་དབུས་གཞུང་གི་ཁྲིམས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་གཞི་དེ་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་དང༌། ཨ་རིའི་མི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། ཁྲིམས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ནི། མི་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་དང་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ། མི་སུ་ཡང་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན།
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཉིས་པ་འཇོན་ཨ་ཀྲེམ(John Adams) གྱིས།“ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་སྲིད་གཞུང་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་མིས་སྐྱོང་བའི་གཞུང་ཅིག་མིན།”ཞེས་གསུངས་ཡོད། མི་ཚང་མ་ཁྲིམས་ལུགས་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་སྒེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ་ལ། སྲིད་གཞུང་གིས་མི་ཁག་ཅིག་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་མི་ཚང་མ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཡོད་པའི་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དེ་རེད།
དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང༌།Sunday, July 26th, 2009
ཨ་རི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་(George Washington)འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཏོན་གྱི་དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང་དང་དར་ལྕོག། པར་འདི་ནི་༢༠༠༨་ལོར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐང་ཆེན་དུ་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་གཞུང་འགྲེམས་སྟོན་སྐབས་ཀྱི་པར་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
ནོར་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས། སློབ་དཔོན་ཁིན་གྱི་གསུང་བཤད།Friday, July 24th, 2009
བཀུར་འོས་པའི་རྒྱལ་བོ་དང༌། སྲིད་འཛིན། སྐུ་འགྲོན་ཕོ་མོ་ལྷན་རྒྱས་རྣམ་པར།
ཨ་རིའི་ནང་ཤ་མདངས་ནག་པོ་ཡིན་པའི་མི་གྲངས་ས་ཡ་ཉེར་གཉིས་ཀྱིས་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ། དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པའི་ཡུན་རིང་གི་མཚན་མོ་མཇུག་སྒྲིལ་རྒྱུར་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པའི་་སྐབས་འདིར་ངས་ནོར་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དང་ལེན་བྱེད་ཀི་ཡོད། ངས་སྤྱི་འབངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་ལས་འགུལ་གྱི་ཚབ་བྱས་ནས་གཟེངས་རྟགས་འདི་དང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལས་འགུལ་འདི་ནི་བློ་ཐག་ཆོད་པོ་དང༌། ཉེན་ཁར་འཛེམས་ཟོན་མེད་པར་རང་དབང་དང་དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་སྦ་མ་དང་གོང་ས་མཆོག་མཇལ་འཕྲད།Sunday, July 19th, 2009
ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་སྲིད་འཛིན་ཨོ་སྦ་མ་གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་འདུག
རྒྱ་གར་གྱི་དུས་བབ་(Time of India) གསར་འགོད་པ Sachuin Parashar ས་ཅིན་ པ་ར་ཤར་གྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། ཨ་རིའི་མཐོ་རིམ་མགོ་ཁྲིད་ཞིག་གིས་གོང་ས་མཆོག་ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་ནང་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་སྲིད་འཛིན་ཨོ་སྦ་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཕྱོགས་ཐད་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་གོང་ས་མཆོག་ཀྱི་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཡོད་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གོང་ས་མཆོག་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
ཇོ་མོ་གླང་མའི་ཁུག་གི་ཉི་ཟླ།Thursday, July 16th, 2009
ཨ་ཁུ་བསམ་འཕེལ་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་སེམས་པ་སྐྱོ་བས་ཁེངས་ཏེ་བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་དུ་བཅུག ཨ་ཁུ་བསམ་འཕེལ་ཡ་ཨ་ཁུ་བསམ་འཕེལ། ཁྱེད་ཀྱིས་རྨོག་ཆེན་སྡེ་བའི་བྱིས་པ་ཚོའི་སེམས་ལ་སྤྲོ་སྣང་ཚད་མེད་སྦྱིན་པའི་དགེ་བའི་མཐུས་ཁྱེད་ཉིད་ལ་བར་མདོའི་ཁམས་ནས་འཇིགས་སྐྲག་མི་ཡོང་བར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། རྒྱལ་བ་ཚང་ལའང་བསྔོ་རྟེན་ཕུལ་ཡོད་པས་ཐུགས་བདེ རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་དང་མཉམ་དུ་གླེང་མོལ་༤Tuesday, July 14th, 2009
དཔལ་ལྡན། བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་འབྲི་བ་ལ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཐབས་ལམ་དང་། ཡང་ན་ཁྱེད་རང་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་བའི་བོད་རིགས་དེ་ཚོ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་གསུང་བ་ག་རེ་ཡོད།
འཇམ་དབྱངས་། ངས་ག་རེ་བསམ་གྱིན་འདུག་ཟེར་ན། བོད་པའི་ནང་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་གསར་བ་བུད་མེད་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་འདུག ངས་མིང་མི་ཤེས་ཀྱང་རྩད་གཅོད་་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བལ་ཡུལ་ནང་དུ་སྐལ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་འདུག ཁོས་དེ་འདྲ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཅུང་ང་ཚོས་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་བསམ་ན་དེ་ཚོའི་བར་བ་ལ་ལམ་ཁ་འདྲ་བོ་རོགས་པ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ། ཕྱི་རྒྱལ་ནང་དེབ་པར་རྒྱག་པར་ཧ་ལས་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ནང་དུ་པར་རྒྱག་པ་དང་རྒྱ་ནག་ཏུ་པར་རྒྱག་སྐབས་སྔོན་མ་ཡར་མགོ་བདེ་བོ་ཞིག་འཁྲབ་ཐུབ་ན་ཐེབས་ཆགས་ཤིག་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སོ་སོའི་ཁེ་བཟང་ཆེན་པོ་མ་རེག་བར་དུ་གང་ཡང་བཏོན་ རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་དང་མཉམ་དུ་གླེང་མོལ་༣Tuesday, July 14th, 2009
དཔལ་ལྡན། འཇམ་དབྱངས་ལགས་། འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུའི་ནང་བོད་པས་སོ་སོའོ་ལོ་རྒྱུས་དང། དཔྱད་རྩོམ་དེ་འདྲ་དབྱིན་ཡིག་ནང་བྲིས་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་དེ་འདྲའི་གསར་རྩོམ་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ག་འདྲ་ཡོད་པ་རེད།
འཇམ་དབྱངས་། ཁྱེད་རང་ཚོས་གཟིགས་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་བཞག་ན། ང་རང་གིས་གཏམ་རྒྱུད་དྲུག་ཙམ་བྲིས་ཡོད། སྔ་ལོ་དེ་འདྲ་འཁྲབ་ཡོད་པ་རེད། རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་དང་མཉམ་དུ་གླེང་མོལ་༢Tuesday, July 14th, 2009
དཔལ་ལྡན། འཇམ་དབྱངས་ལགས།༡༩༧༠ལོའི་མཇུག་ཏུ་བཙན་བྱོལ་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་ནས་དབྱིན་ཇིའི་སྦྱང་བར་གོ་སྐབས་བྱུང་བའི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ཟེར་ནའང་། གང་ལྟར་གཞོན་སྐྱེས་ལྔ་དྲུག་ཙམ་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཟེར་བའི་དུས་དེབ་ཞིག་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་ཁོ་ཚོས་བརྩམས་པའི་སྙན་ངག་སོགས་པར་བསྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་འདུག ཁོང་རྣམས་གྱིས་ཐེངས་དང་པོ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཞེས་པའི་དུས་དེབ་དེ་འདོན་འདུག། གཞོན་སྐྱེས་དེ་དག་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་བ་དང་། ཐ་ན་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་མིག་གིས་མཐོང་མེད་པ་རྐྱང་རེད། ཁོ་ཚོའི་སྙན་ངག་གི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ག་འདྲ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
འཇམ་དབྱངས་། དེ་དུས་ཕ་ཡུལ་སྐོར་ལ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་མེད། ཅུང་ཡོད་ཀྱང་ཤུགས་ཆེན་པོ་མེད། ཡག་ཤོས་དེ་རྒྱལ་པོ་ཚེ་རིང་རེད། ཁ་ཐུག་གི་ལྟ་ཕྱོགས་རེད། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཟེར་བ་དེ་བཏོན་པ་རེད། རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »
རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་དང་མཉམ་དུ་གླེང་མོལ་༡Monday, July 13th, 2009
དཔལ་ལྡན། འཇམ་དབྱངས་ལགས་།༡༩༥༠ནང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཙོས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་དབྱིན་ཡིག་སྦྱང་བའི་གོ་སྐབས་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་།དེ་བྱུང་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་དང༌། དེའི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྟོགས་དང་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་མཁན་ཆིག་རེད། བྱོལ་ཁྲོད་བོད་པ་ཡིས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་བོད་ཀྱི་ལ་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་ཡོད་པའི་སྐོར་སྤྱིར་བཏང་གི་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་གནང་རོགས་ཞུ།
འཇམ། ངས་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱས་ན།སྤྱིར་བཏང་དབྱིན་ཡིག་ནང་བོད་པས་རྩོམ་མང་པོ་འབྲི་མཁན་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད།དང་པོ་དེ་དངོས་གནས་བྱས་ན་ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་ནང་མ་སླེབས་གོང་ནས་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཐོག་མ་དེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཡིན་པ་འདྲ། ཁོང་རང་སྔོན་མ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་དུས་དབྱིན་ རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་གཟིགས་རོགས། »


text:
གསར་གནས།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༤ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༢:༣༣༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་འཛམ་གླིང་འདར་ཚད་ཉིན་མོའི་བརྗོད་གཞི་ནི། མ་འོངས་པར་མ་འཇོག་བྱས་ཏེ་འདར་ཚད་ཕམ་ཉེས་
-
༸གོང་ས་མཆོག་དང་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བཀའ་སློབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༦:༠༡༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཁའི་ཡི་ཤུའི་ཆོས་དཔོན་ཌེ་སི་མོན་ཊུ་ཊུ་མཆོག་ལྷན་རྒྱས་རྡ་ས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་སྒྱུར་གྱིས་སློབ་གྲྭའི་ཐང་ཆེན་དུ་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༥:༠༣༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་འབྲེལ་འོག་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གོ་སྒྲིག་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༣:༡༦༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀ་ནས་ཕེབས་པའི་ཡི་ཤུའི་བླ་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཌེ་སི་མོན་ཊུ་ཊུ་མཆོག་ལ་གསོལ་སྟོན་དང་་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༢:༥༠༠ ཕྱི་དྲོ།ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁྲིམས་དྲུང་བཀྲ་ཤིས་བརྒྱ་མཚོ་ལགས་དང་སྡེ་འགན་འཛིགས་མེད་ཚེ་བརྟན་ལགས་རྣམ་གཉིས་ཕྱི་་་་།
-
བོད་མིའི་ཚོང་ལས་སྡེ་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་ ༡༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་ཐོག་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་བ།ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༢:༤༣༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་རྡ་ས་མེག་གྷན་ནོར་བུའི་མགྲོན་ཁང་དུ་བོད་མིའི་ཚོང་ལས་སྡེ་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་ ༡༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྲུང་བརྩི་ཞུ་སྐབས་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༡༡:༣༥ སྔ་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༩ ཉིན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་འཚོག་བཞིན་པའི་སྐབས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་”མི་དམངས་འཐུས་མི་”རྣམས་ཚང་འཛོམས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་རེད་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༣ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༨:༣༧༠ སྔ་དྲོ།རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ཐོག་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༨ ཉིན་དཀར་མཛེས་རྫོང་དུ་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༢ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༤:༤༠༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་རྡ་ས་མེག་གྷན་ནོར་བུའི་མགྲོན་ཁང་དུ་བོད་མིའི་ཚོང་ལས་སྡེ་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་ ༡༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྲུང་བརྩི་ཞུས་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༢ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༡༡:༤༣ སྔ་དྲོ།ཐེངས་འདིར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱ་རིགས་ཐར་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལགས་རྣམ་གཉིས་ས་བགོས་ཕྱོགས་ཕེབས་སྐབས་ལྡེ་ར་ལྡུན་ཁུལ་བདེ་སྐྱིད་གླིང་གཞིས་ཆགས་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༡ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༥:༢༩༠ ཕྱི་དྲོ།ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ་༤ ཚེས་༢༠ དང་༢༡ ཉིན་གཉིས་རིང་སྔོན་འགྲོ་འཛིན་གྲྭར་ཁྲིད་ཆས་ཤོག་བྱང་གཏན་འབེབས་ཚོགས་འདུ་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་་་་་།
-
ཟླ་བ་ ༤ ཚེས ༢༡ ༢༠༡༥ དུས་ཚོད ༤:༤༡༠ ཕྱི་དྲོ།ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༦ ནས་ད་བར་མི་ལོ་ ༢༠ རིང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ།


c: application/epub+zip

text:
བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བོད་སོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྔགས་དང་བཅས་པའི་སྐོར་འབུམ་རམས་པ་ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་ནང་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་མཛད་པ་ཁག་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་བའི་བཤད་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེའི་ནང་མདོ་དང་། གསང་སྔགས། དུས་འཁོར། རྫོགས་ཆེན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་གྱི་ཐོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་རྙིང་མ་དང་། ས་སྐྱ། བཀའ་རྒྱུད། དགེ་ལུགས། གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལྔའི་སྐོར་ཙམ་མ་ཟད་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་དོན་རྣམས་བཀོད་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་དང་སོག་པོའི་སྐར་རྩིས་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ཤམ་བྷ་ལ། ནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཞུགས་ཡོད།
ཞལ་འདེབས་ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཞི་དང་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཆེད་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་ནང་རིན་མེད་དུ་དྲ་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་Berzin Archives e.V.བརྒྱུད་མི་དམངས་ཁྲོད་ཇར་མན་ཁེ་ལས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་བདག་གནང་ཡོད།(gemeinnütziger Verein Register Nr. 2423Nz, Berlin).
www.berzinarchives.com
དྲ་ཚིགས་འདིར་གཟིགས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་དག་ལ་དོན་ཆེན་པོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མཐར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དགོས་དོན་སྨིན་པར་ཤོག གལ་ཏེ་འདི་ཕན་ཐོགས་པོ་ཞིག་ཏུ་གཟིགས་ཚེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་དག་སློབ་གཉེར་བྱས། ངེས་ཤེས་དྲངས་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་ལེན་ནང་སྒྲིལ་རོགས་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།། །།
བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྲང་ཆར་དབབ་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དམ་ཆོས་གསལ་པོར་སྟོན་ནུས་པར་ཤོག།། །།
སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དང་ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། མི་ལོ་ ༢༩ རིང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གནང་། ཆབས་ཅིག་ཁོང་གིས་རང་གི་བླ་མ་ སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མའི་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་སྐབས་འགར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་སྒྱུར་ཡང་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ནས་བཟུང་འབུམ་རམས་པ་བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་སློབ་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེ་མཛད།
དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དང་དེ་མིན་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཤོག་ལྷེ་ ༣༠༠༠༠ ལྷག་ཡོད་པ་དང་། གསུང་སྒྲ་འཇུག་ཞུས་པའི་རིང་ཚད་ཆུ་ཚོད་ ༨༠༠ ལྷག་ཡོད། གཞན་ཡང་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནང་།
བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ཀྱིས་གཤམ་གསལ་གནད་དོན་ཁག་ལ་དོ་སྣང་སྒྲིམ་བཞིན་ཡོད།
དྲ་ཚིགས་འདི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། ལས་གཞི་འདིས་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྲུན་དང་སྐྲུན་བཞིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་མི་མང་པོས་དེ་ལ་རོགས་རམ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ལས་དོན་ལྷག་འཕྲོས་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བར་ད་དུང་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་འབད་བརྩོན་ལོ་མང་བསྟེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཆ་ཚང་ལེགས་གྲུབ་གནད་ལ་སྨིན་པ་ཡོང་བར་ཁྱེད་ཅག་གི་རོགས་རམ་གནད་འགག་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས།
།བདག་ནི་མགོན་མེད་རྣམས་ཀྱི་མགོན། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དང༌། །བརྒལ་འདོད་རྣམས་ཀྱི་གྲུ་དང་ནི། །གཟིངས་དང་ཟམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། །གླིང་དོན་གཉེར་ལ་གླིང་དང་ནི། མར་མེ་འདོད་ལ་མར་མེ་དང༌།གནས་མལ་འདོད་ལ་གནས་མལ་དང༌། །བདག་ནི་ལུས་ཅན་བྲན་འདོད་པ། །ཀུན་གྱི་བྲན་དུ་གྱུར་པར་ཤོག། །། །ཅེས་གསུངས།། །།


text:
༢༠༡༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་ནི་ཝར་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོའི་ལྷན་ཚོགས་(Geneva Summit for Human Rights and Democracy)ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་བདེ་སྐྱིད་ཆོས་དབྱངས་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་ཁས་ལེན་ཞུས་པ་དེ་དག་འགན་འཁུར་བླང་པའི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད།
དེ་ཡང་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་གསུང་དོན། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་དང་དེའི་གྲུབ་ཆ་བཅས་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཞུས་པ་དེ་དག་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་དུས་ནས་དུས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྙན་ཐོ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་(UN Universal Periodic Review) ཞེས་པ་ནས་བསྐྱར་དུ་ཞིབ་འཇུག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢ ཉིན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྕམ་སྐུ་ན་ཝི་ནེ་ཐམ་པིལ་ལེ་ (Navanethem Pillay) མཆོག་གིས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ཐོག་བསྒྲགས་གཏམ་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་སྤེལ་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོ་མོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆོས་དད་རང་དབང་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆུང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་དང་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐོག་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་འགྲོ་སྐྱོད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཐེངས་ ༡༢ ཙམ་ཞུས་ཡོད་པ་དེར། རྒྱ་གཞུང་ནས་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་ཀྱང་ད་དུང་ཡང་ལག་ལེན་མ་བསྟར་བར་ལྷག་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ། བོད་མི་ཚོས་ཡུན་རིང་ནས་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་འོག་ད་ཆ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གིས་མཚོན་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་ལས་འགུལ་རིགས་མང་དག་ཅིག་སྤེལ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསམ་ཤེས་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་འཕྲལ་དུ་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག བོད་ནང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྟོག་ཞིབ་པ་དང་གསར་འགོད་པ་ཆེད་གཏོང་གིས་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ཤེས་ཐབས་ཆེད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས་པའི་ཛ་དྲག་གི་འབོད་སྐུལ་ཡང་ཞུས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།
དེ་བཞིན་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་གསུང་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༢ པ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༠༡ ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་ཡོད་ཁོངས་ནས་ ༨༦ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པས་༸གོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་པ་དང། བོད་མིར་རང་དབང་དགོས་ཞེས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཐོག་འབོད་སྒྲ་བསྒྲགས་དང་སྒྲོག་བཞིན་ཡོད། རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་རྣམས་ང་ཚོ་དང་ཁྱེད་ཚོ་ནང་བཞིན་མི་ཞིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྲགས་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་རང་ལོ་ ༡༨ ལ་སོན་པའི་རྒྱལ་གཅེས་པ་སྣང་སྒྲོལ་ལགས་ཀྱི་ཞལ་ཆེམས་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་དོན། རྒྱ་ངན་འདིའི་འོག་ནས་བོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་བཟོད་ཐབས་ཧ་ཅང་དཀའ། རྒྱ་ངན་འདིས་བོད་པ་བཙན་བཟུང་བྱེད། ཁྲིམས་ངན་འདིའི་འོག་ནས་འདུག་ཐབས་མེད། རྨ་མེད་པའི་གཅར་རྡུང་བཟོད་ཀྱི་དཀའ། རྒྱ་ངན་དེར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་མེད། མཐའ་གཞུག་ལ་བོད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་བཅད། ཅེས་དང།
ལྷག་པར་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་གསུང་དོན། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་མི་རིགས་ལ་གཉའ་གནོན་དང་བཤུ་གཞོག་དཔལ་འབྱོར་དབྱེ་འབྱེད། ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཤིག དེ་བཞིན་བོད་མིའི་འགྲོ་སྡོད་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་གིས་བོད་མིར་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ལ་བརྟེན། བོད་མི་རྣམས་བཟོད་ཐབས་བྲལ་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད། དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ནང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གིས་མཚོན་ཚབས་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་རིགས་མ་སྤེལ་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཡང་ཡང་ཞུ་དང་ཞུ་མུས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཚར་འོངས་བྱུང་བའི་བོད་མི་མི་རབས་གསར་པས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྟེ་འཛམ་གླིང་ལ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་བརྡ་ལན་གསལ་པོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ནང་ཞི་འགྲིག་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་བཞག་སྟེ་བོད་མིའི་ཐོག་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཉེས་མིང་འོག་ཁྲིམས་ཆད་དང་འཛིན་བཟུང་།
དེ་བཞིན་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་བཏང་ལ་བསྙེད་དེ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་འགོག་ཐབས་སུ་བརྙན་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་གཞུང་བཞེས་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་གསར་འགོད་པ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཡང་སྤྲད་ཀྱི་མེད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོའི་ལྷན་ཚོགས་འདི་ནི་ཇི་ནི་ཝར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་ཚན་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་ཉི་ཤུ་མཉམ་སྡེབ་ཐོག་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པ་བཅས།།


text:
Archive for
February, 2010
( བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་དགུ་པའི་སྐབས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོར་ཕུལ་བའི་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད། )
ངོ་སྤྲོད།
ཡིག་ཆ་འདིིའི་ནང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་པེ་ཅིང་དུ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཕུལ་བའི་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་(འདིའི་རྗེས་‘‘བསམ་འཆར་’’ཞེས་འབོད་རྒྱུ།)ནང་གསལ་བའི་དོན་གནད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་ཐུགས་འཚབ་དང་དགག་བྱ་གཙོ་ཆེ་ཁག་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད། འབྲེལ་མོལ་སྐབས་བློན་ཆེན་ཏུའུ་ཆིང་ལིན་དང་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་རྣམ་གཉིས་ནས་གནང་བའི་ལན་འདེབས་གསུང་བཤད་དང་། ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་ལན། དེའི་རྗེས་སུ་སྤེལ་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཁག་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་སྐབས་‘‘བསམ་འཆར་’’ནང་གསལ་བའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་མ་རྟོགས་པའམ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག (more…)
Posted on on February 21st, 2010 in
སྣ་ཚོགས། |
2 Comments →
གློག་བརྙན་འདི་བཟོ་མཁན་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་དང་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཡིན།
བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལགས་ཀྱིས་ཁ་བརྡའི་ངོ་དེབ་བརྒྱུད་གསུངས་གསལ་ལྟར་ན།
གློག་བརྙན་འདིའི་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་མ་དངུལ་ཆ་ཚང་རང་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་འཐེན་པ་ཡིན་ཟེར། ད་དུང་། གློག་བརྙན་འདི་ལེགས་འགྲུབ་ཀྱི་སླད་དུ་། ཁོང་གིས་སྒེར་གྱི་ལས་ཀ་ཡང་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཐུག་སོང་ཟེར། གློག་བརྙན་འདི་བདུན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཕྱི་ལ་དངོས་སུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར།
Posted on on February 21st, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
7 Comments →
གློག་བརྙན་འདི་བཟོ་མཁན་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་དང་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཡིན།
བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལགས་ཀྱིས་ཁ་བརྡའི་ངོ་དེབ་བརྒྱུད་གསུངས་གསལ་ལྟར་ན།
གློག་བརྙན་འདིའི་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་མ་དངུལ་ཆ་ཚང་རང་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་འཐེན་པ་ཡིན་ཟེར། ད་དུང་། གློག་བརྙན་འདི་ལེགས་འགྲུབ་ཀྱི་སླད་དུ་། ཁོང་གིས་སྒེར་གྱི་ལས་ཀ་ཡང་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཐུག་སོང་ཟེར། གློག་བརྙན་འདི་བདུན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཕྱི་ལ་དངོས་སུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར།
Posted on on February 21st, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
7 Comments →
Posted on on February 20th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
2 Comments →
Posted on on February 20th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
2 Comments →
(དུས་བབ་ནས་བླངས།)
བློ་བཟང་སེང་གེ།
རྒྱ་ནག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཀྲོའུ་ཝེ་ཆོན་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོའི་དབར་ཐེངས་དགུ་པའི་འབྲེལ་མོལ་གྲུབ་པའི་རྗེས། རྒྱུན་ལྡན་ནས་དྲེགས་ཉམས་ཆེ་བའི་ཁོ་པའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ། བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཀྲོའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་བག་ཚ་མེད་པའི་ཐོག་ནས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་ཁྲིམས་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་ཞིག་རེད་ལ། འདིས་བོད་དང་བོད་མི་མང་གི་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།   ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པར། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སྐད་ཆ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཡོང་རྒྱུར་བསྡད་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་སྟེ། རྗེས་མའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པར་འོས་ཤོག་བླུག་རྒྱུ་དེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཀྲོའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་གདོང་ལ་སྣ་མཛུབ་སྤྲད་དེ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་འདི་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མང་གཙོ་སྲ་བརྟན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་སྟོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། བོད་མི་ཚང་མས་འོས་འཕེན་གྱི་ཆ་ཤས་མ་བླངས་ན། ཀྲོའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་སྐད་ཆ་དེར་བདེན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད། འདེམས་ཁ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་གི་གསལ་པོ་ཡིན་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཇོར་ཇི་བྷུ་ཤུ་མཆོག་གིས། ཁྱེད་རང་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་ཡོད་དམ་ཡང་ན་ཁོ་ཚོའི་མཉམ་དུ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས། བཙན་བྱོལ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་མང་གཙོའི་རང་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ལས་དབང་ལ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ཆེད་དུ་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གནད་དོན་འདི་བརྡ་གཏོང་དགོས་པ་རེད། (more…)
Posted on on February 20th, 2010 in
དཔྱད་རྩོམ། |
18 Comments →
སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནས
གཡག་རོག་གི་ཕ་ཁྱིམ་ལས་ རིང་ དུ་ བརྒལ་ བའི་ གྲུ་ ཁ་ འདིར་ ཚེ་ སྲོག་ གི་ འཚང་ ཁ་ ཆེ་ ཞིང་ མི་ཚོགས་ ཀྱི་ རྔམས་ ཁ་ འཐུག་ པའི་ ཀློང་ ན། དྲག་ ཏུ་ འཕྱུར་ བའི་ འགྲན་ རྩོད་ དང་ ཐོབ་ ཤོར་ གྱིས་ རླབས་ སྒྲ་ རྒོད་ ཅིང་ ངོ་ གདོང་ ཧྲིལ་ བོ་ རྫུན་ བག་ཀྱིས་ ཡོངས་ སུ་ བཏུམ་ པའི་ ཧམས་ སེམས་ ཅན་ དག་ རང་ འདོད་ ཀྱིས་ གཡོ་ གྲུ་ ལ་ གཞོན་ དེ་ མདུན་ ནས་མདུན་ དུ་ འདུར་ ཞིང་ ཧོལ་ གྱིས་རྒྱུག། དོན་ དམ་ པའི་ འོད་ སྣང་ ལ་ མུན་ ནག་ གི་ ཡོལ་ བ་ འཐེན་ ཅིང་ ཕུག་ བསམ་ གྱི་ མདུན་ ལྗོངས་ ལ་ ཚེར་ ནག་གི་ ས་ བོན་ བཀྲམ་ པའི་ རང་ རློམས་ ཅན་ ཚོའི་ སྐྱེ་ འགྲོའི་ བདེ་ སྐྱིད་ ཀྱི་ ཚེ་ སྲོག་ འཕྲོག་ བྱེད་ ལྕག་ ནག་ གི་རལ་ གྲི་ རྡུང་ མཁན་ ལ་ ལེགས་ པའི་ བསྔག་ བརྗོད་ དང་ མེ་ ཏོག་ གི་ ཕྲེང་ བ་ བརྩལ། སྨྱོས་ ཟིན་ པའི་ གླང་ ཆེན་ གྱི་ གདོང་ ལ་ མེ་ ཏོག་ གི་ ཞབས་ རྗེས་ བཀོད་ པའི་ ཤིན་ ཏུ་ དཔའ་ ཉམས་ ཀྱིས་འགྱིང་ བའི་ གླང་ ཕྲུག་ ལ་ རང་ སྣང་ གི་ ངར་ ཤུག་ རྒྱས།
ལས་ དབང་ གིས་ བསྐྲུན་ པའི་ འཁོར་ ཡུག་ འདི་ ན་ ལས་ དབང་ གིས་ བསྐྱལ་ བའི་ ་ ལྡོམ་ པོ་ དག་ རེས་ སྐྱིད་དང་ རེས་ སྡུག་ གི་ འཚོ་ ཞིང་ གཏད་ སོ་ ངེས་ མེད་ ཟིན་ མེད་ ཀྱི་ བྱ་ བཞག་ གི་ སྣེ་ ན་ རྒས་ ཤིང་རྒུད།
ལས་ དབང་ གི་ འཆེ་ སྡེར་ འོག་ ན་ འཚོ་ ཞིང་ གནས།
ལས་ དབང་ གི་ གྲི་ སོ་ ཁ་ ནས་ འགྲེང་ ཤིང་ འགྱེལ།
ལས་ དབང་ གི་ དམྱལ་ བའི་ འཕྲེང་ ནས་ གོག་ ཤིང་ ལང་ །
ལས་ དབང་ གི་ ཆང་ ཕོར་ ཁ་ ནས་ འདི་ ལྟར་འབྲི །
གནས་ ལ་ ངེས་ གཏན་ མེད་ པའི་ ལྡོམ་ པོ།
དུས་ ལ་ ཉིན་ མཚན་ ལྡོག་ པའི་ ས་ འདིར།
གྲོང་ དང་ གྲོང་ གི་ རྦ་ རླབས་ ཁྲོད་ ན།
བརྩེ་ བའི་ འདུན་ མ་ གཏད་ སོ་ གང་ ཡིན།
Posted on on February 20th, 2010 in
རྩོམ་རིག |
1 Comment →
Posted on on February 19th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
13 Comments →
Posted on on February 19th, 2010 in
གསར་འགྱུར།, བཅར་འདྲི། |
12 Comments →
Posted on on February 19th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
4 Comments →
རིག་པའི་རྡོ་རྗེས།
——-
དེ་རིང་སྟེ་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༣༧ བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༤ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༨ ཉིན། ༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དབུ་རགས་ཨོ་བྷ་མ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། དུས་ཚོད་བཅུ་གཅིག་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཚོམ་ཆེན་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་། གཟི་བརྗིད། དགའ་སྤོབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་མཇལ་འཛོམས་གནང་ཡོད་ཅིང་། མཇལ་འཛོམས་དེའི་སྐབས་སྲིད་འཛིན་དབུ་རགས་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་གིས། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོང་ཐང་དང་། ཆོས་དད་རང་དབང་། ལྷག་པར་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་ཐུགས་བཞེད་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད། བོད་དོན་འཐད་རྩོད་གནང་གིན་ཡོད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་དང་ཁས་ལེན་གནང་ཡོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་༧གོང་ས་མཆོག་དང་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྗེས། བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་གསར་འགོད་ལྷག་འཚོགས་གནང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་རྒྱས་མཁྱེན་འདོད་ཡོད་མཁན་ཚོས་གཤམ་གྱི་འབྲེལ་ཐག་ཁག་གི་ཐོག་ཕེབས་ནས་གསན་གཟིགས་གནང་རོགས་ཞུ་བ་ཡིན།
(more…)
Posted on on February 19th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
32 Comments →
བསྟན་འཛིན་ཉིན་བྱེད།
ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མཉམ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས་ང་ལ་རེ་བའི་འོད་ཟེར་ཞིག་འཕྲོ་གི་ཡོད་ལ། རྗེས་སོར་རེ་བ་དེ་ཚོ་སྟོང་ཟད་དུ་གྱུར་སོང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནི་ཨ་རིས་བོད་ཀྱི་རང་བཙན་ལེན་གྱི་རེད་བསམ་པ་དེ་ནི་རྨོངས་སེམས་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང་རྦད་དེ་འགལ་འདུག མི་སྒེར་ཞིག་གི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་གི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་ནའང་རེད། གཙོ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁུར་དགོས་པ་མ་གཏོགས་ཕྱི་མིའམ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་ཞིག་ལ་རེ་བ་བཅོལ་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་སྟེང་ཁང་པ་བརྩིག་པ་ལྟ་བུའི་དབྱིན་ཇིའི་དཔེ་ལྟར་ཡོང་མི་སྲིད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། (more…)
Posted on on February 18th, 2010 in
རྩོམ་རིག |
1 Comment →
Posted on on February 18th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
6 Comments →
གཡུ་དྲུག་དཀར། རྡ་ས།
ང་ས་མཐའ་ནས་ལག་ཆགས་ཤིང་། ངས་ས་མཐའ་ནས་བསམ་ཤེས། མདོར་བསྡུས་ན། ང་ས་མཐའ་ནས་མི་རུ་གྱུར་ལ། ས་མཐའ་ནས་རང་ཉིད་མི་ཞིག་ཏུ་སད་རྟོགས་བྱུང་བ་ནས། ངས་རང་གི་ངོ་གདོང་སྐྱ་བོ་འདི་ལ་ལྟོས་ཀྱིན་ལྟོས་ཀྱིན། ངས་སྐྱོ་སྡུག་གིས་ཁེངས་བའི་རང་གི་སེམས་པ་འདི་ལ་ཉན་གྱིན་ཉན་གྱིན། ཡིད་ཚིམ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་བདེ་འགྲོ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མི་འདུག་མོད། ཕྱིར་འདང་རེ་བརྒྱབས་ན། ས་མཐའ་འདི་ནས། གཅེས་པའི་ཕ་ཡུལ་དང་ཕ་མ། ཆུང་དུས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་གྱི་འཚོ་བ་དང་བརྩེ་སེམས་སོགས་ནི། ད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞིག་གམ། ངས་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་དྲན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་ཅི། (more…)
Posted on on February 18th, 2010 in
རྩོམ་རིག |
4 Comments →
སྟག་སྨྱོན།
སྔོན་མ་བོད་ལ་བླ་མ་དང་གྲྭ་བ་མང་དྲགས་ནས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ལྷག་པ་རེད། དེང་སྐབས་བོད་ལ་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མང་དྲགས་པའི་རྙོགས་དྲ་ཞིག་འགོ་ཚུགས་འདུག འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་སྒེར་གྱི་མི་ཚེ་གཉིས་ཀར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་དང་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་བ་དང་བླ་མ་གྲྭ་བ་ཁ་བདེ་བོ་ཚོ་མ་རེད། དཔེར་ན། གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་ངོ་ཚ་རྒྱུ་མེད་པའི་གྲྭ་བ་འདི་ཚོ་རེད། འདི་ཚོ་དགོས་མཁོ་མེད་པའི་གད་སྙིགས་རེད། འདི་ཚོ་ཁྱི་ནང་བཞིན་ངར་ངར་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་ལས་གང་ཡང་མཇོན་གི་མ་རེད། བོད་ལ་མཁོ་བ་ནི་ས་ལས་རྡོ་ལས་སོགས་ལག་ཤེས་ཡོད་མཁན་དང་ལས་ཀ་ལས་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་རེད། དེ་ནི་མི་འདུག ད་ལྟའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ནི་བོད་ཕྲུག་ཚང་མ་ཁ་བདེ་བོ་བཟོ་རྒྱུ་ཙམ་རེད། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་ཀླད་པར་ཤེས་ཡོན་སྤྲོད་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་ལག་པར་ལག་ཤེས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཤོས་རེད། དུས་རབས་འདིའི་ནང་ལག་ཤེས་ནི་འབྲོག་པའི་ནོར་ལུག་དང་རོང་བའི་ས་ཞིང་གི་དོད་རེད། ལག་ཤེས་མེད་པའི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་པ་མགོ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་པས་ལས་ཀ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་ལས་མི་ནུས་པའི་ཞ་བོ་རེད། འདི་ལ་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་ཞིག་མཁོ། བོད་ལ་མཚོན་ན་ལག་ཤེས་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་ཁུངས་རེད། ཤེས་ཡོན་ནི་རྙོགས་དྲ་བཟོ་སྤྱད་རེད། ལག་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་རེད། ཤེས་ཡོན་རྙོག་དྲ་རེད།
(སྟག་སྨྱོན་གྱི་ཟིན་བྲིས་ནས་བླངས། )
Posted on on February 17th, 2010 in
སྣ་ཚོགས། |
12 Comments →
སྨན་རམས་པ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། མདོ་སྨད་རེབ་གོང་ནས་སྐྱེས། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོ་ནས་བཟུང་སློབ་ཞོར་དུ་རོང་བོ་དཔལ་གྱི་དགོན་ཆེན་དང་རྨ་ལྷོ་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་བརྩོན་འགྲུས ། དབྱིག་གཉེན། ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་བའི་རང་ལུགས་འཛིན་པ་དཀའ་ཐུབ་ཚེ་རིང་བཅས་ཀྱི་མདུན་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཕྱི་མོ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་དང་མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མ། མན་ངག་ལྷན་ཐབས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་ལག་ལེན་ཐོབ། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༧ལོར་རེབ་གོང་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དང་གློག་རྡུལ་ཆ་འཕྲིན་སྡེ་ཁག་ནས་དངོས་ཁམས་རིག་པ་བགྲང་བྱ་བཞིའི་རིང་སློབ་གཉེར་བྱས། ༡༩༩༨ལོར་ནག་རྒྱ་སྨན་རབས་དྲུག་པ་མི་བསྐྱོད་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང་ཁོང་གི་ཐུགས་སྲས་སྔགས་འཆང་འཇིགས་མེད་རང་གྲོལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མདུན་ནས་མི་ཕམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་ཆུའི་འགྲེལ་བའི་ལག་ལེན་དམར་ཁྲིད། ནག་རྒྱ་སྨན་རབས་ཀྱི་མན་ངག་སྣ་ཚོགས། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཟུར་མཁར་ཞལ་ལུང་དང་དེའི་མཐའ་དཔྱོད ། ཟུར་མཁར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དབུ་རྐྱང་རོ་གསུམ་གྱི་རྒྱས་བཤད་དང་རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་སྦས་བཤད་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ལུས་དངོས་པོའི་རྣམ་གཞག་སོགས་ལ་བག་ཆགས་མི་དམན་པ་བཞག་མྱོང་། (more…)
Posted on on February 17th, 2010 in
སྣ་ཚོགས། |
13 Comments →
མི་རྐང་གླིང་བུ
༄༅།། གནའ་ ནས་ ད་ ལྟའི་ བར་ དུ་ བོད་ ཡུལ་ སྟོད་ སྨད་ བར་ གསུམ་ དུ་ ལོ་ གསར་ གྱི་ སྤྲོ་ སྐྱིད་ གཏོང་ སྲོལ་ ཡོད་ པ་ འདྲ། འོན་ ཀྱང་ ལོ་ གསར་ སྐབས་ སུ་ སྤྲོ་ སྐྱིད་ གཏོང་ སྲོལ་ འདི་ འགོ་ ག་ དུས་ ཚུགས་ པ་ དང་ ། ཚུལ་ ཇི་ ལྟར་ དུ་ བྱུང་ བ་ སོགས་ ཀྱི་ རྒྱུད་ རིམ་ ཁྲིག་ ཆགས་ སེ་ བ་ ཞིག་ ནི་ ཤེས་ དཀའ་ བའི་ ཚོད་ དུ་ གྱུར་ པ་ མ་ ཟད་ མཛད་ སྒོ་ སོགས་ ཀྱང་ རྒྱས་ བསྡུས་ མི་ འདྲ་ ལ། ཐ་ ན་ ཉིན་ གྲངས་ བཞག་ ཚུལ་ ལའང་ འགྱུར་ བ་ རབ་ དང་ རིམ་ པ་ སོང་ ཡོད་ པར་ ངེས།
དེ་ ཡང་ གནའ་ བོའི་ དུས་ སུ་ ནི།
ལོ་ སར་ ཚེས་ གཅིག་ ནི་ མི་ ཡི་ ལོ་ སར་ ཡིན་ ལ། ཉིན་ དེར་ ཟས་ སྣ་ གང་ འཛོམས་ བཤམས་ ནས་ རང་ རང་ མཆོད་ ཡུལ་ ལ་ འབུལ་ བ་ དང་ ། དེ་ ནས་ རང་ གི་ ལོངས་ སྤྱོད་ ནས་ སྤྲོ་ སྐྱིད་ ཀྱིས་ ཉྀན་ མོ་ དེ་ བསྐྱལ་ ཞིང་ རང་ གི་ ཁྱིམ་ དུ་ སྡོད་ ལ་ གཞན་ གྱིས་ བོས་ ཀྱང་ མི་ འགྲོ་ ལ་ འབོད་ མཁན་ ཕལ་ ཆེར་ མེད། དེ་ ལྟར་ ཕན་ ཚུལ་ འགྲིམས་ འགྲུལ་ མི་ བྱེད་ ལ་ ཐ་ ན་ གད་ གདར་ ཙམ་ ཡང་ མི་ བྱེད་ པར་ སྐྱིད་ ཉལ་ བྱེད་ པ་ ཡིན།
(more…)
Posted on on February 16th, 2010 in
དཔྱད་རྩོམ། |
17 Comments →
དེ་རིང་དྲ་རྒྱ་ནས་ བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་བསྟན་རྡོར་ལགས་དང་། ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་ལྷ་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱིས་ ལོ་སར་དམ་བཅའི་ སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་འདི་དག་བཤད་འདུག ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། འདིར་གཟིགས་རོགས།
ལོ་སར་གྱི་དམ་བཅའ། ང་བོད་པ་ཡིན་ཙང་ ཞེས་པ་འདི་དབྱིན་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱ་ལ་འདུག “ང་བོད་ཡིན་ཙང་། ཉིན་ལྟར་བོད་སྐད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་གི་ཡིན།” “ང་བོད་པ་ཡིན་ཙང་། བདུན་རེར་བོད་ཆས་ལན་རེ་གྱོན་གི་ཡིན།” འདི་འདྲ་འདུག འབྲེལ་ཐག་ལ་བསྣུན་རོགས།
http://blog.studentsforafreetibet.org/?p=17627
Posted on on February 16th, 2010 in
གསར་འགྱུར། |
9 Comments →
བསེ་རུ།
ང་རང་ལས་དོན་ཞིག་གི་རྐྱེན་པས་ལྡི་ལིར་འགྲོ་དགོས་བྱུང་བའི་ཕྱི་དྲོ་དེར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཏེ། རང་ཉིད་འདུག་སྟེགས་འཚོལ་སྐབས།
ངའི་སྡོད་སའི་མདུན་ངོས་སུ་བུད་མེད་སྐྲ་དེ་ཙམ་རིང་པོ་མེད་པའི་གཞོན་ཤ་ཅན་ཞིག་མཐོང་བྱུང་། ངས་ཁོང་ཕྱི་སོག་གི་བུད་མེད་ཅིག་རེད་བསམས་ཏེ་ངས་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་བྱས་མེད། དེ་ནས་རླངས་འཁོར་ཐོན་གྲབས་བྱེད་སྐབས། བུད་མེད་དེ་ངའི་འགྲམ་དུ་རྐུབ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་དེར་སྣང་མེད་ངང་བསྡད་སོང་།
ཏོག་ཙམ་སྒུག་རྗེས་ངས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་ཁྱེད་རང་གང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས། ཁོང་གིས་ང་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་མ་ཐག་ངས་འཛུམ་མདངས་དང་བཅས། ཁྱེད་རང་རྒྱ་སྐད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ་ཞེས་བཤད། ཁོང་གིས་ཡིན་དང་ཡིན་ཞེས་བཤད་བྱུང་། ངས་ཀྱང་དབྱིན་སྐད་དེ་ཙམ་ཤེས་ཀྱི་མེད་སྟབས། སྟབས་ལེགས་པ་ལ་ཨང་སྙམ་བྱུང་། ངས་ཀྱང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁོང་ལ་འཚམས་འདྲི་བྱས་ཏེ་གཤམ་གྱི་གླེང་མོལ་ཡོད་ཚད་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱས་པ་ཡིན།
ངས་ཁོང་ལ། ཁྱེད་རང་རྒྱ་ནག་ས་ཆ་གང་ནས་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པས། ཁོང་གིས་ང་རྒྱ་ནག་ཧུའུ་ནན་ནས་ཡིན། (more…)
Posted on on February 15th, 2010 in
རྩོམ་རིག |
4 Comments →
བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༣༧ལྕགས་སྟག་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ལ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་གཞི་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་ལོ་སར་མཚམས་འདྲི་གནང་བ་དང་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཁོང་ཁྲོ་ཚ་བོའི་ངོ་རྒྱོལ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་འཛེམ་པར་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༨ ལོ་སར་ཚེས་༤ཉིན་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་གནང་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག།
(more…)
Posted on on February 15th, 2010 in
གསལ་བསྒྲགས། |
14 Comments →


text:
བཞུགས་སྒར་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བོད་གནས་འབྲེལ་མཐུད་པ་ཀ་ཉག་ཚེ་རིང་དང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣།༢།༢༠ ཉིན་སྤེལ་དོན།
༄༅༎ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ཟླ་༢ ཚེས་༡༩ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་བོད་ནང་གི་དུས་༩།༣༠ ཙམ་ལ་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་པ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་རྐྱང་ཚ་ཡུལ་ ཚོའི་མགར་གདོང་སྡེ་བའི་རིན་ཆེན་། རང་ལོ་༡༧ དང་། བསོད་ནམས་དར་རྒྱས། རང་ལོ་༡༨ ཡིན་པ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རྐྱང་ཚ་ཞང་ཐོག་ནས་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་དྲག་གནོན་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་ནས་སྐབས་ཐོག་དེར་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་སྐད་འབོད་ག་རེ་བྱས་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མེད། དམ་པ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཕུང་ནང་མིའི་ལག་ཏུ་རག་ཡོད་ལ་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་དུར་འཇུག་དང་དགེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
རིན་ཆེན་གྱི་ཕ་མིང་ལ། དོན་འགྲུབ་ཚེ་རིང་། མ་མིང་ལ། ཨ་དོན(འདས་ཟིན)། བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་མིང་ལ། ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ། མ་མིང་ལ། བཀྲ་ཁོ་ཟེར། ཁོང་གཉིས་ཆུང་དུས་ནས་རྐྱང་ཚ་ཡུལ་ཚོའི་སློབ་ཆུང་འགྲིམས་ཤིང་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་རིན་ཆེན་ཝུན་ཁྲོན་ཕྱོགས་སུ་ལོ་ཤས་རིང་སློབ་སྦྱོང་དུ་སོང་ཡོད་ལ་ལོ་གཅིག་ཙམ་གྱི་གོང་ནས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་སོང་སྟེ་ལས་གླ་བྱས་ནས་ད་རེ་ལོ་སར་གུང་སེང་ལ་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཡོད་འདུག་པ་བཅས།།


text:
ཨ་མདོའི་དུས་དབང་ཞུ་མཁན་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པ།
རང་གཞུང་དྲ་བས་་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་དུ་གནས་མཇལ་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞུས་ཏེ་རང་ཡུལ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པས་མགྲོན་ཁང་དང༌། སློབ་གྲྭ་སོགས་ས་གནས་འདྲ་མིན་དུ་བཀག་ཉར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་མུས་ཡིན་པ་ལྟར། ཉེ་དུས་ཨ་མདོ་བསང་ཆུ་རྫོང་ཁོངས་དང༌མཚོ་བྱང་ཚ་འདམ་ཆེ་བ་ས་ཁུལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཞིབ་བཤེར་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུའི་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ ཉིན་བསང་ཆུ་རྫོང་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་ཚིགས་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིག་ན། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཏེ་བསང་ཆུ་རྫོང་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ཆེད་དམིགས་བརྟག་དཔྱད་དོ་དམ་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་འདུག (more…)


text:
སོག་ཡུལ།
སོག་ཡུལ། MoHroл yлc མིང་གཞན་དུ་ཆེན་པོ་ཧོར་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། དབུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཁོངས་ཀྱི་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན། བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཨུ་རུ་སུ་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་ དེ་མིན་གྱི་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ནང་སོག། མཚོ་སྔོན་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་ཡོད། ཨུ་ལན་བྰ་ཊར་ནི་རྒྱལ་ས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ 45% ཙམ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སོག་ཡུལ་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ཚོ་པ་འདྲ་མིན་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་ཏེ་མཐར་སྤྱི་ལོ་ 1206 ལོར་ཇིང་གིར་ཧན་ཀྱི་སོག་ཡུལ་གོང་མའི་མངའ་ཐང་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང། ཇིང་གིར་ཧན་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། ཁོང་གི་སྲས་ཨའོ་ཋེ་ཧན་ཆེན་མོར ༼སོག་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོའི་དོན། ༽ གྱུར། རྗེ་བོ་ཇིང་གེར་དང་སྐབས་དེའི་སོག་རིགས་ཡོངས་ལ་བསྡུར་ཚེ། རྒྱལ་པོ་འདི་ཞི་བདེ་ལ་སྨོན་ཞིང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་འདུག་ ཇིང་གིར་ཧན་གི་ཚ་བོ་ཀུབ་ལི་ཧན་གྱི་སྐབས་རྒྱ་ནག་དང་བོད་སོགས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་གང་ཙམ་ཞིག་དུ་དབང་སྒྱུར། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་པ་འདི་དབུ་བརྙེས། ཡོན་རྒྱལ་རབས་སིལ་བུར་འཐོར་རྗེས་སོག་པོ་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གི་སྔར་ལྟར་ཚོ་པའི་ལམ་ལུགས་སུ་རྗེས་མཐུད། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་དང་བཅུ་བདུན་སྐབས་སོག་ཡུལ་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དར་ཁྱབ་ཤུགས་ཆེ་བྱུང།
ནང་དོན།
མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས།[རྩོམ་སྒྲིག]
རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཇིང་གིར་ཧན་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། ཁོང་གི་སྲས་ཨའོ་ཋེ་ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར། རྗེ་བོ་ཇིང་གེར་དང་སྐབས་དེའི་མོང་གོལ་བ་ཡོངས་ལ་བསྡུར་ཚེ། རྒྱལ་པོ་འདི་པ་ཞི་བདེ་ལ་སྨོན་ཞིང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་འདུག། ཁོས་རྒྱུན་པར་འདི་ལྟར་འཆད་རྒྱུར་མོས་ཏེ། “འུ་བུ་ཅག་གི་མེས་པོ་ཇིང་གེར་ཧན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་རྒྱལ་རབས་ཤིག་མངའ་བརྙེས་པ་རེད། ད་ནི་འབངས་མི་སེར་ལའང་རྒྱུ་ནོར་དང་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་བཅུག་སྟེ། ཁོ་ཚོའི་ཕྲག་སྟེང་གི་ཁུར་ལྕི་བའི་རྡོག་ཁྲེས་ཇེ་ཡང་དུ་གཏོང་བའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད།” ཟེར།
ཁོང་གི་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་མངའ་བདག་ཅིག་གི་ཚུལ་དུ། ཁོའི་བསམ་གཞིག་གཏོང་སྟངས་ལ་ཐུགས་སྣང་འཇོག་འོས་མོད། འོན་ཀྱང་དབང་སྒྱུར་གྱི་དུས་རབས་ད་དུང་ཡོངས་སུ་མཇུག་མ་བསྒྲིལ། སོག་པོའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་མུ་མཐུད་དབྱར་མཚོ་བཞིན་རྒྱས་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་སེ་བྷོ་ཋེ་ཡི་བཙན་འཛུལ་འོག་ཡོ་རོབ་གླིང་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ཐེབས། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་དམག་དཔུང་དང་དམག་སྤྱི་ཚོས་སེ་བྷོ་ཐེའི་གཡུལ་ངོ་མ་ལྡོག། དམག་དཔོན་འདི་པས་དགྲ་ཟླའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་འཁོས་ཀ་ལྡན་པའི་ངོ་ཚབ་དང་གསང་མྱུལ་རུ་ཁག་མངག་གཏོང་དང་ཕ་རོལ་བོའི་གནས་ཚུལ་རྟོག་ཞིབ་ཀྱིས་རང་དམག་གི་གནས་གཞི་བརྟན་སྲུང་བྱས། ཁོ་ཐེངས་འདིའི་གཡུལ་འགྱེད་ལས་རྣམ་པར་མ་རྒྱལ་སྔོན་ལ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་ཆབ་སྲིད་དམག་དོན་སོགས་གསལ་བོར་རྒྱུས་ལོན་བཏུབ་པ་བྱུང་། གཡུལ་ས་རུ་ཁོ་དམག་འཐབ་མཁས་ཆེན་དེ་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གི་དམག་དོན་སྒྱུ་རྩལ་དང་བསྡུར་ཚེ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་དམག་སྤྱི་ཚོ་འཐབ་འཛིང་མཁན་ལས་དང་པོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། སེ་བྷོ་ཋེས་ཐད་ཀར་ཨུ་རུ་སིར་རྒྱང་འདུལ་གྱིས། ལྷོ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་བྷ་གྷི་ཊ་དང་སིད་ཇོ་ཁི་གཉིས་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་། མི་ལོ་དྲུག་རིང་དམག་དཔོན་འདི་པས་མུ་མཐུད་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་ཏེ། རྒྱལ་ས་མའོ་སི་ཁོ་དང་། ཁའེ་ཝེ་ཕའོ་ལན་ཊི་ཧིང་གྷ་རི་ཁཱ་རཱ་ཁའོ་སོགས་རེབ་བཅོམ་སྡེབ་འཕྲོག་བྱས། 1241 ལོར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ལྟེ་བའི་མངའ་ཁུལ་སེ་ལེ་སེ་ཡ་ཞོལ་མའི་ལའེ་བྷེ་ནཱེ་ཙི་ས་ཆར་ཕའོ་ལན་དང་འཇར་མན་གྱི་དམག་དཔུང་ཆམ་ལ་ཕབ།
ཧ་ལམ་ཡོ་རོབ་གླིང་ཧྲིལ་བོར་ཚར་གཅོད་ཐེབས་ཡོད་ཤས་ཆེ། སོག་དམག་གི་གདུང་བསུ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་གྱུར། སོག་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་འདིའི་སྔུན་ནས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕིར་ཞའི་ཡའི་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོ་རུ་འབོད་པའི་ཧྥ་རེ་ཊི་རེ་ཁི་ཁྲི་རབས་གཉིས་པའང་འཇིགས་སྐྲག་གིས་ངོ་དམངས་སྐྱ་བོར་ཆགས་པ་བསྙོན་མེད་རེད། གློ་བུར་དུ་བསམ་ཡིད་ལས་འདས་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་མངོན་དུ་བྱུང་བའི་མོད་ལ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཚོ་འཇིགས་དངངས་ཁྲོད་དབུགས་ཀྱང་ཧལ་ཧལ་དུ་གྱུར། ཧན་ཆེན་མོ་ཨའོ་ཋེ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། རྒྱང་འདུལ་དམིག་འཁྲུག་དཀའ་ཁག་ཕྲན་བུར་ཕྲད་རྐྱེན། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སོག་དམག་གིས་མུ་མཐུད་དབང་བསྒྱུར་མ་ནུས། 1214 ལོར་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་འཁོར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་པ་དང་། ཡོ་རོབ་གླིང་གིས་སླར་ཡང་དབུགས་རྔ་ཙམ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་། དུས་མཚུངས་སུ། སོག་པོའི་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། ཁིན་བྱང་མ་ཚར་གཅོད་བཏང་བ་མ་ཟད། ཐ་ན་སུང་ལྷོ་མའང་རང་གི་ཟིལ་འོག་ཏུ་བཅུག། 1252 ལོར་མན་གྷོ་ཧན་ ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་འདི་པས་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡ་རྒྱ་ནག་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོར་བསྐོས། གནའ་བོའི་མོང་གོལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཁཱ་རཱ་ཁཱོ་རམ་དུ་བཙུགས་པའི་མན་གྷོ་ཧན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་སོགས་ནས་ཕེབས་པའི་འཐུས་ཚོགས་གཟབ་རྒྱས་ངང་འདུ་འཛོམ་བྱུང་། འབྲོག་གི་ཡུལ་སྲོལ་ལྟར་སྐབས་དེར་ཧན་ཆེན་མོ་ད་དུང་གུར་ནང་དུ་འཚོ་ནའང་། སོག་གུར་འདི་དག་སྐམ་སའི་སྟོབས་འབྱོར་དང་འཕྲོག་ཐོབ་རྒྱུ་ནོར་སོགས་ཀྱིས་འབྱོར་ཕྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཡོད། ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་ཟོང་པ ༼དམིགས་སུ་ཁ་ཆེ་ཚོང་པ༽ སོག་ཡུལ་དུ་འོངས་དེ་ཡུལ་དེའི་གཏོང་ཕོད་ཅན་གྱི་འཛད་སྤྱོད་མཁན་གསར་དུ་ངོ་ཤེས། སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་དང་སྐར་རྩིས་མཁན། རྩིས་རིག་མཁན། དེང་གི་ཚན་རིག་མཁན་ཚང་མ་སོག་གུར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་ལྷན་འཛོམ་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་ཟིལ་གྱིས་གནན་པར་སྣང་ངོ་།
རྒྱ་ཆེ་བའི་མོང་གོལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་ཞི་བདེ་བཀའ་བཀོད་ཀྱིས་གཞལ་ཞིང་། སྐམ་ས་འཕྲེད་དུ་བཅད་པའི་ཚོང་སྡེ་བགྲོད་ལམ་སྟེང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་མིས་ཁེངས། དེ་ལ་དེར་བརྟེན་གྱིས་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་འདྲེས་ཟམ་མོ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་རྒྱལ་ས་ཁཱ་རཱ་ཁཱོ་རམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་མི་སྣའི་བར་རིགས་རྒྱུད་དབྱེ་གཅོད་ཀྱི་རྙོག་འཛིང་ཆེ། ཁོ་ཚོ་ཀུན་པོས་འཛམ་གླིང་གི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཚང་མ་ཁོ་ཅག་གི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་གྲུབ་ཏུ་བསྒྱུར་ན་འདོད། ཆོས་ལུགས་འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དབང་ཤེད་ཅན་གྱི་མི་མང་ཟིལ་འོག་ཏུ་བཙུད་པས། ཆོས་ལུགས་འདིའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བསྐྱེད་ཅིང་མ་འོངས་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་ལུགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཞན་ཚང་མ་རང་གི་དབང་འོག་ཏུ་གཞུག་པར་སྣང་། གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མས་རྒྱལ་ས་རོམ་ནས་ཕོ་ཉ་མངགས། གདོད་མའི་ནཱེ་སི་ཋོ་རཱེ་ཡན་ཡི་ཤུ་བ་མང་དུ་བསླེབས། ཁ་ཆེ་ཙམ་མ་ཟད་ད་དུང་ནང་པའང་བདོག སྐབས་དེར་མོང་གོལ་བས་ཆོས་ལུགས་གསར་བ་ཞིག་རང་ལུགས་སུ་བསྟེན་པར་བྲེལ་ཟིང་དེ་ཙམ་མི་ཆེ། སྤྱིར་ཁོ་ཚོ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མ་རེད། མན་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོས་ཡི་ཤུ་ཆོས་ལུགས་བསྟེན་པའི་བཞེད་དགོངས་བསྟན་པར་སྣང་ཡང་། ཁོས་གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མའི་དབང་ཐོབ་ལ་ཐུགས་བཟོད་གུ་ཡངས་གནང་མ་བཏུབ། མཐའ་གཞུག་སོག་རིགས་རྣམས་རང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ནང་བྱིང་། རྒྱ་ནག་དང་སོག་ཡུལ་དུ་མི་རིགས་མང་ཤོས་ནང་པར་གྱུར། ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྟེ་བའི་མི་མང་ཁ་ཆེ་བར་གྱུར་ལ། ཧིང་གྷ་རི་དང་ཨུ་རུ་སི་བ་ཁ་ཅིག་ཡི་ཤུ་བར་གྱུར་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེང་འདིར་ད་དུང་ཡང་མན་གྷོ་ཧན་གྱིས་གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་དངོས་མ་དེ་རོམ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། འཕྲིན་ཡིག་དེ་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་ཐོག་བཀོད་འདུག།འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཨའོ་ཋེ་ཧན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མས་ཧན་གསར་བ་མན་གྷོ་ཧན་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཡོ་རོབ་གླིང་དབང་དུ་བྱ་མི་རུང་བའི་ཉེན་བརྡའི་བང་ཆེན་བརྫངས་མྱོང་བར་སྣང་། འཕྲིན་ལན་དུ་མན་གྷོ་ཧན་གྱིས་ཁོས་དེ་སྔོན་ཡོ་རོབ་གླིང་ལ་དབང་བསྒྱུར་དོན་ནི། ཡོ་རོབ་པས་ཁོང་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པོ་མ་བསྟན་པས་ཡིན་ལུགས་བརྗོད། དེ་ཡང་མ་ཟད། མན་གྷོ་ཧན་གྱི་དུས་རབས་སུ་ད་དུང་དབང་སྒྱུར་གཏོར་བཅོམ་གྱི་རླབས་རྒྱུན་གཞན་མང་དུ་འཕྱུར་མྱོང་། ཁོང་གི་ཕུ་བོ་ཧོ་ལ་གྷོ་སྟག་ཟིག་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོ་རེད། བྷ་གྷི་ཊའི་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་སྣང་མེད་རྒྱ་ཡན་དུ་དོར་ཏེ། ཧོ་ལ་གྷོ་ཡིས་ཁོ་ལ་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ། ཁོས་དེ་སྔའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་མ་བསྲུང་བར་དྲག་ཏུ་བཀྱོན་ཁར། མ་འོངས་པར་ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་ཡོ་བསྲང་གཏོང་ངམ། རང་གི་རྒྱལ་རབས་མགོ་རྟིང་སློག་གཞུག་རྒྱུ་ཡིན་མིན་གསལ་འདེབས་གནང་། ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ནི་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ཅན་མིན་ཁར་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཞན་པས། ཁོས་མི་མང་ཁ་རུབ་ལག་རུབ་ཀྱིས་ཧོ་ལ་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོའི་ཕོ་ཉར་བརྙས་བཅོས་ཁྱད་གསོད་གཏོང་བཅུག་སྟེ། བཙན་གཏམ་གྱི་འཕྲིན་ལན་བསྐུར། ངང་ཚུལ་དེར་ཧོ་ལ་གྷོ་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་ཤིང་། ཁོང་ཁྲོའི་ངང་བྷ་གྷི་ཊར་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། བགྲང་བྱ་བཞི་བཅུའི་གཡུལ་འགྱེད་ཁྲོད་བྷ་གྷི་ཊ་མཁར་གྲོང་ཕབ། འདི་ནི་མི་ལོ 506 རིང་གི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བང་མཛོད་དང་ཨ་རབ་མཚན་མོའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚེ་འཇུག་ཏུ་སླེབས་པ་རེད། ཁཱ་ལེ་ཧྥ་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཤ་ཉེ་དུ་ཀུན་ལྔ་བའི་ལམ་དུ་དྲངས། གཟའ་འཁོར་འགའ་ཞིག་རིང་སྤྱི་དམངས་སྡེབ་གསོད་བཏང་སྟེ། ཡ་གླིང་གི་ཋེ་གྷི་རེ་སི་གཙང་བོ་ཁྲག་ལ་བསྒྱུར།
མི་མང་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཚར་གཅོད་བཏང་བར་བཞེད་ཅིང་། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་རྩ་མེད་རྡུལ་དུ་བརླགས། མཐའ་གཞུག་བྷ་གྷི་ཊ་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་། ཐ་ན་ཧོ་ལ་གྷོ་ཡིས་ཨེ་ཤ་ཡ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཞིང་ལས་ལམ་ལུགས ༼མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན༽ ཀྱང་གཏོར་བཅོམ་བཏང་། ཨ་ལའེ་པོ་དང་ཨེ་དྷེ་སཱ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་མང་པོར་ཡང་ལས་དབང་གཅིག་འདྲའི་གོད་ཆག་ཐེབས་ཤིང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་མཚན་སྨག་གིས་བཀླུབས་པའི་ཚོར་སྣང་བསྐྱེད་པར་བྱས། དུས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་རྣམ་པ་འདི་ལ “ལེགས་ཚོགས་དང་ཚན་རིག་རིགས་གནས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་དུས་བསྐལ” ཞེས་ཀྱང་བཞེད། པཱ་ལེ་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་དུ་བཀྱེས་པའི་སོག་པོའི་དམག་དཔུང་ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་ཁྲི་རབས་བཞི་བ་བྷེ་བྷར་སི་སུད་ཐན་གྱིས་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་། བཙན་རྒྱལ་འདི་ལ་བྷན་ཊོ་ཁི་ཊར་ཞེས་གཅེས་མིང་སྙིང་ཉེ་བོ་ཞིག་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ཡང་། “མེ་མཚོན་གསར་བཟོའི་དུས་རབས” ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཏེགས་པ་ཞིག་རེད། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་མེ་རྫས་དྲག་ཆས་ལ་རྒྱུས་མྱོང་ཟབ་ཅིང་། མོང་གོལ་བས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནས་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ། སོག་དམག་གི་གཡུལ་འཐབ་རེ་རེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་དེའང་མེ་མཚོན་གྱི་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་པ་བསྙོན་མེད་རེད། སོག་དམག་བརྒྱུད་དེ་མེ་མཚོན་དྲག་ཆས་ཡོ་རོབ་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་། 1258 ལོར་བྷ་གྷི་ཊ་བཅོམ་པ་དེས་མཐའ་གཞུག་ཨ་བྷེ་སེ་དྷ་རྒྱལ་རབས་༼ཡང་ན་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་རྒྱལ་རབས་ཞེས་ཀྱང་འབོད༽ ལྷག་ལུས་མེད་པར་རྩ་མེད་དུ་སོང་། འདི་ནི་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཨེ་ཤ་ཡ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཨ་རབ་པའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཚེ་འཇུག་ཏུ་འཁེལ་བ་རེད། རྒྱང་རིང་ཡུལ་གྱི་སི་ཕེན་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་གྷ་རེ་ནཱ་དྷ་རྒྱལ་ཁམས་སུ་ད་དུང་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སྲུང་འཛིན་བྱེད། སོག་དམག་གི་བརྡབ་གསིག་མ་འཐེབས་སྔོན་ལ་ཨ་རབ་པའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་ནི་བགྲང་བྱ 200 རིང་མ་ཉམས་པར་གནས་མོད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རབ་ལ་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་ཉམས་རྒུད་ཐོར་ཞིག་ཐེབས་ཤིང་ཨ་རབ་མི་རིགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གར་སྟེགས་སུ་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཟློས་གར་ལེགས་པོ་ཞིག་འཁྲབ་མ་བཏུབ། ཕྱིས་སུ་ཁོ་ཅག་གནའ་བོའི་ཨོ་ཊོ་མན་ཏུར་ཀིའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར། 1914 ལོ་ནས 1918 ལོ་དབར་གྱི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་སུ་སླེབས་པ་ན། དབྱིན་ཇིའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་བའི་ཨ་རབ་པའི་འོས་ལངས་ཆེན་མོ་བྱུང་། ཧ་ལམ་དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བྱས།
མི་ལོ་གཉིས་རིང་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུན་འཛིན་མ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་བྷེ་བྷར་སུད་ཐན་གྱིས་ཨ་བྷེ་སེ་དྷ.ཁཱ་ལེ་ཧྥའི་གཉེན་ཉེ་ཞིག་ཁཱ་ལེ་ཧྥའི་རྒྱལ་ཁྲིར་བཀོད་མོད། ཁོ་བོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཞན་ཁར། ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་མཁན་ཞིག་རེད། མི་ལོ 300 རྗེས་སུ་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོའི་མཚན་ཐོབ་དེ་ཁཱོན་སི་ཊན་ཊེ་ནཱོ་ཕོལ.ཏུར་ཀིའི་སུད་ཐན་ཆེན་མོར་བདག་པར་གྱུར། མི་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་མའོ་སི་ཊ་ཧྥ.ཁཱ་མལ་པ་ཤཱ་ཆེན་མོས་ཚར་གཅོད་འཐེབས་རེག་བར་དུ། ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་འདི་པས་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ཆོ་ལོའི་མཚན་གནས་བཟུང་། ངས་གཏམ་རྒྱུད་འདིའི་འཕྲོས་བཤད་དུ། 1239 ལོར་མན་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཤེགས། ཁོ་མ་འདས་སྔོན་ལ་བོད་ཀྱང་དབང་དུ་བྱས་ཟིན། ད་ནི་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ཞིང་རྒྱ་ནག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ལ་གློ་བ་ཉེ་ཉེ་བྱེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་གནས་སྤོས་ཏེ་རྒྱལ་སའི་མིང་ལ་ཁན་བྷ་ལེ་ཁི་སྟེ་རང་སྐད་དུ “ཧན་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་ས” ཞེས་པར་བསྒྱུར། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དོན་ལ་མོས་ཆེ་པས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་འཁུར་མེད་བག་ཡངས་སུ་བཏང་། རིམ་རིམ་གྱིས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མོང་གོལ་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཁག་རང་བཙན་བྱས། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་རྒྱ་ནག་ཧྲིལ་བོ་དབང་དུ་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་དཔུང་དམག་དེ་སྔའི་སོག་དམག་གི་དཔུང་སྟོབས་དང་ཡེ་ནས་མི་འདྲ། སྐབས་དེར་དྲག་ཤུགས་གཏོར་བཅོམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉུང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱའི་སྲིད་དབང་ལ་བཏང་སྙོམས་བཟོས་ཁར། སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དང་ཤེས་རིག་དར་སྤེལ་བཏང་། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཤེས་གནང་ཞིང་རང་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་། དོན་ལ་བཙན་པོ་འདི་པས་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་པའི་རྒྱ་ནག་སྔར་སྲོལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བཙུགས། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤར་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ཋོང་ཁཱན་དང་འབར་མ་ཨ་ནེམ་བཅས་རང་གི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་བསྣན། འཇར་པན་དང་མཱ་ལེ་ཞཱི་ཡ་གཉིས་དབང་དུ་བྱ་བར་བརྩམས་མོད། བསམ་དོན་མ་འགྲུབ། རྒྱུ་མཚན། མོང་གོལ་བའི་དམག་དཔུང་མཚོ་ཐོག་གཡུལ་འགྱེད་དང་དམག་གྲུ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཤེས་བྱ་དམན་པས་རེད། མན་གྷོ་ཧན་གྱི་སྲིད་དབང་སྐབས་སུ། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་ཁྲི་རབས་དགུ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་རྣམས་ཧན་ཆེན་མོར་མཇལ་འཕྲད་གནང་དུ་འོངས། རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་ཡིས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཏེ། མོང་གོལ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཡི་ཤུ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་དབར་མནའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དམ་པོ་གཟུག་དགོས་སྙམ་མོད། “སེར་དམག་གཡུལ་འགྱེད” སྐབས་སུ། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་ཐེབས། མོང་གོལ་གྱིས་དེ་ལྟའི་མནའ་འབྲེལ་ཞིག་གཟུག་རྒྱུར་བློས་མི་འདོད་ཁར། ཁ་ཆེ་དད་ལྡན་མི་མང་ལ་དཔུང་འཇུག་བཙན་འདུལ་ཡང་བགྱི་མ་འདོད། མོང་གོལ་བས་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཚོར་དེ་ལྟའི་སེམས་ཆུང་བགྱིས་ཤིང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཁོ་ཅག་གི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མ་ནུས་པ་རེད་ཅེ་ན། ཁོ་ཚོ་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཁག་གི་ཁ་ཆེ་མངའ་སྡེ་ཁག་ལ་གཡུལ་དགྱེ་བར་ཅུང་འཚེར་སྣང་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཁོ་ཚོའི་དབང་འོག་ནས་བྲོས་བཤོལ་དུ་གྱར་བའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སིད་ཇོ་ཁི་ཏུར་ཀི་བས་སྔར་ནས་སོག་པོར་གཉའ་བསྒུར་ནས་ཁྲལ་མཇལ་རྟེན་འབུལ་གནང་གི་ཡོད། ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་གོང་མ་ཁོ་ནས་ད་གཟོད་སོག་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང་མྱོང་ཡང་། གལ་ཏེ་སོག་དམག་གིས་དཀའ་སྤྱད་འཐབ་འཛིང་དྲག་ཏུ་བགྱིས་ཡོད་ཚེ། ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་གོང་མ་ཆེན་མོ་ཡང་བཏུལ་ཞིང་བཅོམ་ཐུབ་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཟིལ་སྟོབས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། འཛམ་གླིང་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དེ་སྔར་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་ལ་བསྡུར་འོས་པའི་བཙན་རྒྱལ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། འདི་འདྲའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཚུགས་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད།
དོན་དངོས་སྟེང་། སྐབས་དེའི་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མངའ་བདག་ལྟ་བུར་སྣང་། དུས་སྐབས་དེར་རང་ཅག་གི་མེ་རྒྱལ་ཡང་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་འོག་ལས་སླ་མོར་རང་དབང་ཐོབ་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན། ཁོ་ཚོས་གོང་སྨོས་ལྟར་བཙན་པོའི་ཟིལ་ཤུགས་དེ་འདྲ་ལག་བསྟར་མ་གནང་བ་དང་། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་རང་རྒྱལ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའང་སོག་པོའི་བཙན་རྒྱལ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་དུ་མཆི་མོད། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ལུང་འདི་དག་བཟོད་བསྲན་དཀྱེལ་ཡངས་ཀྱིས་འཚོ་བས། མོང་གོལ་བས་ཀྱང་ཁོ་ཚོ་ཁྱུར་མིད་གཏོང་བར་དམིགས་མ་བཙུགས་པ་རེད། དེའི་སྟབས་པས། ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་གནས་བབ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་ཤས་ཆེ། དེ་ལྟར་ཡང་། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཟུངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཟད་ལ་ཉེ་བ་འདྲ། དབང་སྒྱུར་གྱི་ངར་ཤུགས་ཀྱང་རིམ་རིམ་གྱིས་རྒུད་བཞིན་ཡོད།
དུས་སྐབས་དེའི་དམག་དཔུང་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྐང་ཤུགས་རྟ་ཤུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་རྒྱང་སྐྱོད་གནང་གི་ཡོད་ཀྱི། འགུལ་ཤུགས་མྱུར་བའི་བྱེད་ཐབས་གཞན་ཡང་གང་མེད་པ་ངེས་སུ་ཆུགས། སོག་དམག་ཅིག་སོག་ཡུལ་ནས་ཡོ་རོབ་ནུབ་མཐའི་རྒྱལ་ཁམས་བགྲོད་པ་ལ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་འགྲུལ་བཞུད་གནང་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་དམག་རྒྱག་བཅོམ་འཕྲོག་གི་ཐོབ་སྐལ་འགའ་ཡང་མེད་དུ་ཆུགས་ན། ཁོ་ཚོ་རང་གི་རྒྱལ་ས་ནས་དེ་འདྲའི་བགྲོད་དཀའ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ཐོད་ཀྱིས་བསུས་ཏེ། མུ་མཐུད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་མི་འདོད་དེ། ཆ་ཞིག་བཞག་ན། གཡུལ་འགྱེད་འཕྲོག་བཅོམ་གྱི་སྦྱོར་བས་སོག་དམག་གི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་སུ་བཅུག། ཐ་ན་སོག་དམག་མང་པོ་ཞིག་ལ་བྲན་གཡོག་ཀྱང་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། དེ་བས། ཁོ་ཚོས་གྲགས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་འཛམ་བུ་གླིང་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་སུ་གཏོང་འགོ་བརྩམས་པ་ན། མི་ཞིག་ལ་ཅི་མཁོ་ཀུན་ཐོབ་དེ་དག་ཚང་མ་ཆེས་མོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་དང་ཞི་བདེའི་ཁྲོད་ཐོབ་སོང་བ་རེད། མོང་གོལ་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མངའ་ཁོངས་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་དེའང་དཀའ་སྡུག་ཆེས་ཆེ་བའི་ལས་ཤིག་ལོས་ཡིན། དེའི་རྐྱེན་པས། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ཁ་གྱར་འགོ་ཚུགས་པ་དེ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ལར་ནས་མ་ཡིན། 1229 ལོར་ཧན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། སོག་ཡུལ་དུ་ཧན་ཆེན་མོ་གཞན་ཞིག་བྱོན་མ་གྱུར། མོང་གོལ་རྒྱལ་རབས་དེ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ལྔ་རུ་སིལ་བུར་ཐོར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ།
- དང་པོ། མན་ཇི་དང་བོད། མོང་གོལ་བཅས་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་རེད། འདི་ནི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཧན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱའི་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུད་འཛིན་འོག་གི་རྒྱལ་རབས་གཙོ་བོ་གཅིག་རེད།
- གཉིས་པ། རྒྱང་རིང་བའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཨུ་རུ་སི་དང་། ཕའོ་ལན་ཊི། ཧིང་གྷ་རི་བཅས་ཀྱི་གྷོ་ཊིན་ཧོར་ཊི་ ༼མོང་གོལ་བས་དེ་ལྟར་འབོད༽ རྒྱལ་རབས་རེད།
- གསུམ་པ། གནའ་བོའི་མའེ་སཱོ་ཕཱོ་ཊེ་མཱེ་ཡ་དང་སྟག་ཟིག། གླེང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡ་དབུས་མ་བཅས་ཀྱི་མོང་གོལ་ཧན་རྒྱལ་རབས་རེད། འདི་ནི་ཧོ་ལ་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོས་བཙུགས་པའི་རྒྱལ་རབས་ཡིན་ཞིང་སིད་ཇོ་ཁི.ཏུར་ཀི་བས་ཁྲལ་མཇལ་རྟེན་འབུལ་གནང་གི་ཡོད།
- བཞི་བ། ཨེ་ཤ་ཡ་ལྟེ་བའི་བོད་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཙེ་གྷ་ཋེ་རྒྱལ་རབས་སུ་འབོད་པའི་ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོ་ཡིན་ཞིང་།
- ལྔ་བ། སོག་པོ་དང་གྷོ་ཊན.ཧོར་ཊི་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་མངའ་བརྙེས་པའི་མོང་གོལ་སེ་བྷི་རེ་ཡན་རྒྱལ་རབས་རེད།
མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་རབས་དེ་ལྟར་ཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ཡོད་རུང་། ས་ཁུལ་ལྔ་རུ་གྱར་བའི་སིལ་བུ་རེ་རེ་བཞིན་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རབས་སུ་ཚུགས་འདུག


text:
Subtitles and Transcript
Translated by
choegyal kyab
Reviewed by trinley tenzin
0:11 འདས་བའི་ཉིན་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་ངས་མི་མང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་གོ་བྱུང་། མ་ཟད། ངས་གྲོགས་པོ་ཚོར་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་རྒྱའི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་ཡིན། གནད་དོན་གཅིག་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་འདུག། དེ་ནི་ངས་ཁོང་ཚོར་རྒྱ་ནག་ནི་རྙོག་འཛིང་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ ཧ་གོ་འཇུག་དགོས་པ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན། ངས་རྟག་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འདི་འདྲ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྒྲུང་ངོས་གཅིག་ཅན་ཁོ་ན་ཞིག་བཤད་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ནི་བྷི་རིས་ཁི་(BRIC)རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་རེད། བྷི་རིས་ཁི་ཡིས་བྷི་ར་ཛིལ་(Brazil)དང་། ཨུ་རུ་སུ།(Russia) རྒྱ་གར།(India) རྒྱ་ནག(China)་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་དག་གི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་འཛམ་གླིང་ དཔལ་འབྱོར་བསྐྱར་གསོ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས རྒྱ་ནག་ནི་སིག་ཁི་(SICK)རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། བརྡ་ཆད་འདི་ངོ་དེབ་བཟོ་ཚོང་ཁང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་བཏོན་འདུག ཁོང་གིས་སིག་ཁི་ཞེས་པ་འདིས་སིས་རི་ཡ་(Syria)དང་། ཨི་རན།(Iran) རྒྱ་ནག།(Chia) བྱང་ཀོ་རི་ཡ་(North korea)བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་བཞིའི་ནང་དུ་ངོ་དེབ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་མེད། དེར་བརྟེན། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་ནི་ཞེན་པ་ལོག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།
1:19 (དགོད་སྒྲ།)
1:20 ལས་འཆར་གཞན་པ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ། རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་རྒྱར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རིང་ངས་ཁྱེད་ཚོར་ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་འཕྲིན་ ལྕགས་རིའི་ནང་གི་སྒེར་གྱི་མཐོང་སྣང་དག་བརྗོད་འདོད་བྱུང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་སྲིད་སྟེགས་ཀྱི་རྩེད་མོ(Game of Thrones)་ལ་དགའ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ། རྒྱལ་གཞིས་རྙིང་པ་ཞིག་ལ་རྩིག་གྱང་ནི་ག་ཚོད་གལ་ཆེན་ཡིན་མིན་ཤེས་ངེས་རེད། དེས་བྱང་གི་གནོད་འཚེ་དག་འགོག་གི་ཡོད།
1:47 རྒྱ་ནག་གི་གནས་བབ་ཀྱང་དེ་མཚུངས་རེད། བྱང་རྒྱུད་དུ་རྒྱ་ནག་ལྕགས་རི་རིང་པོ་ཡོད། འདིས་ལོ་ངོ་༢༠༠༠ གི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་བཙན་འཛུལ་ བྱེད་པོ་དག་གི་སོ་ཁ་ནས་བསྐྱབས་ཡོད། ད་དུང་། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་འཕྲིན་འགོག་པའི་ལྕགས་རི་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཆ་འཕྲིན་ལྕགས་རི་ཡིན། འདིས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་ཕྱི་ཕྱོགས་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་བཀག་འགོག་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མིན་པར། རྒྱ་ནག་རང་གི་མི་སེར་རྣམས་འཛམ་གླིང་རང་དབང་དྲ་བར་འཛུལ་བཅུག་མེད། ཐ་ན་ཁོང་ཚོ་དུམ་བགོ་བྱེད་པ་ལས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་འཇུག་གི་མེད།
2:24 རྩ་བའི་ཆ་ནས་དྲ་རྒྱ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། དང་པོ་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་དང་། གཞན་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་རྒྱ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་རྒྱ་ནི་ ནུས་མེད་བེམ་རོ་ཞིག་རེད་སྙམ་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ང་ཚོས་ཞི་མི་དང་ཙི་ཙི་ཡི་མཚུངས་བསྡུར་ཐབས་ལམ་སླ་བོ་ཞིག་གིས་ འདས་བའི་ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་གི་ རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་འཐབ་རྩོད་དེ། ཞི་མི་མཚོན་པའི་ཞིབ་བཤེར་དང་། ཙི་ཙི་མཚོན་པའི་དྲ་དམངས་དབར་གྱི་རྩོད་པ་འགྲེལ་གྱི་་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མཚམས་རེར་འདི་ལྟ་བུའི་མཚུངས་བསྡུར་ཏེ་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པས།
3:08 དེ་རིང་ངས་འདིར་རིམ་པ་གཉིས་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་གྱི་ཡིན། རྒྱ་ནག་ཏུ་དྲ་དམངས་ས་ཡ་༥༠༠་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་དྲ་རྒྱ་སྤྱོད་མཁན་གྱི་གྲངས་འབོར་མང་ཤོས་རེད། རྒྱ་ནག་དྲ་རྒྱ་ནི་རྩ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། རྒྱ་ནག་དྲ་རྒྱའི་སྤྱི་ཚོགས་དངོས་ཡོད་ཐོག་ཁ་ཡར་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལས་སླ་བོ་རེད། ཁྱེད་ཚོར་གྷོས་གྷིལ་(Google)ཡོད་སར། ང་ཚོར་པེ་ཏོས་(Baidu)ཡོད། ཁྱེད་ཚོར་ཌིས་ཌིར་(Twitter)ཡོད་སར། ང་ཚོར་ཝེ་པོ་(Weibo)ཡོད། ཁྱེད་ཚོར་ངོ་དེབ་(Facebook)ཡོད་སར། ང་ཚོར་རིན་རིན་(Renren)ཡོད། ཁྱེད་ཚོར་ཡོས་ཌོབ་(Youtube)ཡོད་སར། ང་ཚོར་ཡོས་ཁོས་(Youku)དང་ཐོས་ཏོས་(Tudou)ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དྲ་ལམ་ ཚད་རིམ་ ༢་༠ ཅན་ཆ་ཚང་བཀག་ཡོད་ཀྱང་། རེ་རེ་བྱས་ནས་འདྲ་བཟོ་བྱས་ཡོད།
3:59 (དགོད་སྒྲ།)
4:01 ངས་འདི་ལ་ཐབས་མཁས་བའི་ཞིབ་བཤེར་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ཁྱེད་རང་གཅིག་པུར་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་མ་རེད། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་སྟངས་འཛིན་སྲིད་ཇུས་འདི་སྟབས་བདེ་མོ་ཞིག་སྟེ། བཀག་འགོག་དང་འདྲ་བཟོ་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་འདོད་ཡོད། མི་མང་ཚོ་དངོས་གནས་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བར་དགའ། འོན་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཞནཞིག་ནས་ཁོང་ཚོས་འདོད་མོས་ལྟར་དྲ་རྒྱའི་ཨ་མ་དེ་ དུས་ནམ་ཡིན་ཡང་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཆེད་པེ་ཅིང་དུ་ཉར་དགོས་པ་དེ་རེད། གུ་གལ་རྒྱ་ནག་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཀྱང་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲ་རྒྱའི་ཨ་མ་དོ་དམ་ བྱེད་རྒྱུ་དེ་དང་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་རེད།
4:43 ཨ་རབ་ཀྱི་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་རྒྱ་ སྟངས་འཛིན་གྱི་ཐབས་ལམ་གཉིས་ཆ་རྟོགས་མི་འདུག། དཔེར་ན། མོ་བྷ་ར་ཁས་(Mubarak)དྲ་ལམ་བཀག་པ་རེད། ཁོང་གིས་དྲ་དམངས་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་འགོག་འདོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་། དྲ་དམངས་ཚོས་དྲ་རྒྱ་འགྲིམས་མ་ཐུབ་པས་་སྲང་ལམ་དུ་འཛོམས་པ་རེད། དེའི་མཇུག་འབྲས་མངོན་གསལ་རེད། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་མོ་བྷ་ར་ཁི་དངོས་ཡོད་ལག་ལེན་ཐོག་ནས་ ཤི་བ་རེད། ད་དུང་ཊ་ནེ་ཤི་ཡ་(Tunisia)ཡི་་སྲིད་འཛིན་བྷན་ཨ་ལས་(Ben Ali)ཀྱིས་ དྲ་རྒྱ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ཐབས་ལམ་གཉིས་པ་དེ་གཞིར་བཟུང་བྱས་མེད། དེ་ནི་དྲ་རྒྱའི་ཨ་མ་རང་གི་ལག་ཏུ་ཉར་རྒྱུ་དེ་རེད། ཁོང་གིས་ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་བའི་ངོ་དེབ་ ཊུ་ནེ་ཤེ་ཡའི་(Tunisia)ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཅུག་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ཁོང་གིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱས་པར་རྒོལ་བའི་ སྐྱོན་འཛུགས་གྱི་བརྙན་ཐུང་དག་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཐུབ་མེད། གནས་ཚུལ་གཅིག་པ་བྱུང་བ་རེད། ཁོང་ནི་ཨ་རབ་ དཔྱིད་ཀའི་ཡོ་ལངས་ཁྲོད་མགོ་རྟིང་སློག་པ་དང་པོ་རེད།
5:42 འོན་ཀྱང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་དྲ་རྒྱ་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཐབས་ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་རྒྱ་དེ་མི་མང་གི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་དང་། བསམ་འཆར་བརྒྱུད་ལམ། དཔོན་རིགས་ཚོའི་འཇིགས་སྣང་བྱེད་ཡུལ་ཆགས་པ་དེ་འགོག་ཐུབ་མེད། གང་ལགས་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་ཏུ་དྲ་ཐོག་ཟིན་བྲིས་བ་ས་ཡ་༣༠༠་ཙམ་ཡོད། དེ་ནི་ཨ་རིའི་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་དང་གཅིག་པ་རེད། ཟིན་བྲིས་བ་ས་ཡ་༣༠༠་དེ་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ར་བ་ནས་ ཟིན་བྲིས་འདེབས་རྒྱུ་བཀག་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གི་དྲ་རྒྱས་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ ནུས་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
6:26 ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་༧་པའི་ནང་ལྷོ་རྒྱུད་གྲོང་ཁྱེར་བིན་གྲོས་(Wenzhou)ནང་ གནས་ཚུལ་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མེ་འཁོར་བརྡབ་སྐྱོན་གཉིས་བྱུང་བ་རེད། ཆག་སྒོ་དེ་བྱུང་མ་ཐག དབང་འཛིན་པ་ཚོས་དངོས་ཡོད་ཐོག་དོན་རྐྱེན་ཏེ་སྦས་འདོད་སྐྱེས་བ་རེད། གནད་དོན་དེས་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་དམངས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བསླངས་ཡོད། ཆག་སྒོ་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་ལྔའི་ནང་། དྲ་ཐོག་ཏུ་དོན་རྐྱེན་དེར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ས་ཡ་༡༠་བྱུང་བ་རེད། དེ་འདྲ་རྒྱ་ནག་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུ་བྱུང་མྱོང་མེད། ད་ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ། མེ་འཁོར་བློན་ཆེན་གོ་གནས་ནས་ ཕབ་སྟེ་ཁྲིམས་ཆད་བཙོན་འཇུག་ལོ་༡༠་བྱས་སོང་།
7:02 ཉེ་ཆར་པེ་ཅིང་ཁོར་ཡུག་བློན་ཆེན་ལྷན་ཁང་དང་ པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་ དགོད་བྲོ་བའི་རྩོད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། གང་ལེགས་ཞེ་ན། བློན་ཆེན་ལྷན་ཁང་གིས་ ཨ་རིས་གཞུང་ཚབ་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་སྲིད་ལ་ཇུས་གཏོགས་ཀྱིས་ མཁའ་དབུགས་གནས་བབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས། ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཀྱིས་བཏོན་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་འགྲིག་ཡོད། ཁོང་གིས་མཁའ་དབུགས་ཀྱི་ཚད་༡༤༨་ཡིན་པས་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་མི་རྣམས་ ཕྱི་ལ་མ་སོང་ན་ལེགས་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན། བློན་ཆེན་ལྷན་ཁང་གིས་མཁའ་དབུགས་གཙང་བཙོག་གི་ཚད་༥༠་ཡིན་པས། ཕྱི་ལ་སོང་ན་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་བརྗོད། ཡིན་ན་འང་། རྒྱ་ནག་གི་ཟིན་བྲིས་བ་བརྒྱ་ཆ་༩༩ ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཡོད། སྐབས་དེར་ང་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད། ངས་རྟག་པར་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཡིག་ཆར་བལྟས་ཏེ། སྒེའུ་ཁུང་ཕྱེ་ན་འགྲིག་མིན་གྱི་ཐག་་ཆོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
8:11 ཞིབ་བཤེར་གྱི་རྒྱ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་དྲ་རྒྱ་ཇི་ལྟར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་ནི་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་རེད། ཌིས་ཌིར་དང་ཌིས་ཌིར་འདྲ་བཟོ་བྱས་པ་གཉིས་ཀར་ ཡིག་འབྲུ་༡༤༠་ཙམ་འབྲི་བའི་ཚད་གཞི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། དབྱིན་ཡིག་ནང་དུ་ཚིག་༢༠་འམ་ཡང་ན་འབྲེལ་ཐག་ཐུང་ཐུང་ཞིག་རེད། ལྗར་མན་གྱི་སྐད་ཡིག་ནང་དུ་ཕལ་ཆེར་(Aha)ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད།
8:33 (དགོད་སྒྲ།)
8:35 འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ཡིག་ནང་དུ་ཡིག་འབྲུ་༡༤༠་ནི་ ཡིག་འབེབ་ཞིག་གམ་སྒྲུང་ཞིག་རེད། དེའི་ནང་དུ་གསར་གནས་ཤིག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ཀྱང་ཚང་ཡོད། དཔེར་ན། འདི་ནི་ཤེག་སི་ཧྥིར་གྱི་ཧམ་ལེ་ཐི་རེད། ནང་དོན་འདི་རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་ཏུ་ཌིས་ཌིར་ཐོག་འགོད་ཐེངས་གཅིག་ནི་ དབྱིན་ཡིག་གི་འགོད་ཐེངས་གསུམ་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་རེད། རྒྱ་མི་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་བསླུ་ཡི་མི་འདུག་གམ། དེར་བརྟེན། རྒྱ་མི་ཚོས་ཟིན་བྲིས་སྤེལ་བ་འདི་གསར་ལམ་ཞིག་ལས་ གསར་འགྱུར་གྱི་མགོ་བརྗོད་ལྟ་བུ་ཞིག་ངོས་འཛིན་གྱི་མེད།
9:14 མ་ཟད། སེ་ན་(Sina)བཟོ་ཚོང་ཁང་ནི་ ཌིས་ཌིར་འདྲ་བཟོ་བྱེད་མཁན་རེད། དེར་མིང་ཞིག་བཏགས་པ་ནི་ཝེ་པོ་(Weibo)རེད། ཝེ་པོ་ཞེས་བ་ནི་ཟིན་ཕྲན་ཞེས་བའི་རྒྱ་འགྱུར་དེ་ཡིན། དེ་ལ་རང་གི་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཆ་ཡོད། ཝེ་པོ་སྟེང་གི་མཆན་འདོགས་ས་དེ་ནི་ཌིས་ཌིར་ངོ་མ་དང་མི་འདྲ་བར་ ངོ་དེབ་དང་ཅུང་འདྲ་བོ་ཡོད། ཝེ་པོ་(Weibo)དང་ཟིན་ཕྲན་སོགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་དང་། འདྲ་བཟོ་འདི་དག ༢༠༠༩་ལོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་སྐབས། གསར་ལམ་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད། ཀློག་པ་པོ་ས་ཡ་༣༠༠་ཅན་གྱི་གསར་ལམ་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད། གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཝེ་པོ་ནང་དུ་མ་གླེང་བའི་གནད་དོན་ཞིག རྒྱ་ནག་མི་མང་གིས་མི་ཤེས་བའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད།
9:59 ད་དུང་། རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་རྒྱས་ དངོས་གནས་མི་མང་གི་ལྟ་སྟངས་དང་འཚོ་བ་གཉིས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་བཅུག་ཡོད། དཔེར་ན། མངོན་འདོད་གླེང་སའི་བརྒྱུད་ལམ་མེད་པའི་མི་མང་ ཚོར་རང་གི་མངོན་འདོད་གཞན་གྱིས་གོ་ཐུབ་པའི་བརྒྱུད་ལམ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་དབང་ཆའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཞུ་གཏུག་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡོད། གང་ལེགས་ཞེ་ན། དབུས་གཞུང་གིས་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་ཞིག་རྒྱུན་སྐྱོང་འདོད་ཡོད། གོང་མ་ནི་སྐྱོན་མེད་དང་། ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཚོ་ནི་ཇག་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ལྟ་སྟངས་རེད། དེར་བརྟེན། ཞུ་གཏུག་བྱེད་མཁན་ཏེ་གནོད་ཐེབས་ཞིང་པ་ཚོ་ མེ་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་པེ་ཅིང་དབུས་གཞུང་དུ་ཞུ་གཏུག་ལ་ཡོང་ཚེ། ཁོང་ཚོས་དཀའ་རྙོག་དེ་གོང་མས་སེལ་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ཡང་། པེ་ཅིང་དུ་ཞུ་གཏུག་པ་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་ན། གྱེན་ལངས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད་པས། དབུས་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚོ་ཕྱིར་ས་གནས་སུ་ལོག་བཏང་བ་དང་། ཐ་ན་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ཁང་དུ་བཅུགས་འདུག། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་ང་ཚོར་ཝེ་པོ་ཡོད། ངས་དེ་ལ་ཝེ་པོ་ཞུ་གཏུག་ཅེས་ལབ་ཀྱི་ཡོད། མི་མང་གིས་ལག་འཁྱེར་ཁ་པར་ལ་བསྟེན་ནས་དྲ་ཞུགས་བྱེད།
10:54 སྐབས་རེར་སྟབས་ལེགས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གྱི་སྒྲུང་དེར་ གསར་འགོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན། མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཚོས་དོ་སྣང་སྤྲད་སྲིད། ཡོ་ཁྲིན་ནི་ཁོང་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་རེད། ཁོ་མོ་རྒྱ་ནག་གི་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཟིན་བྲིས་པ་ཞིག་རེད། ཁོ་མོའི་ཟིན་བྲིས་བལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་མི་གྲངས་ས་ཡ་༢༡ ཙམ་ཡོད། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་ཡོངས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ཞིག་དང་འདྲ། གལ་ཏེ། རང་གི་དཀའ་ངལ་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ལ་ཁོ་མོས་བདག་རྒྱག་སྲིད། དེར་བརྟེན། ཝེ་པོ་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་འདིས་ཞིབ་བཤེར་གྱི་རྒྱ་ལས་ཀྱང་ རྒྱ་ནག་མི་མང་ས་ཡ་༣༠༠་ཙམ་ལ་མཉམ་དུ་གླེང་མོལ་དང་ཁ་བརྡ་ བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་དཀོན་མོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། དེ་ནི་ཌེ་ཌི་(TED)ཆེན་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་པོ་རེད། མ་ཟད། འདི་ནི་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ ཐོག་དང་པོར་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་ནག་མི་མང་གིས་མི་རྣམས་ལ་གྲོས་མོལ་དང་ ཁ་བརྡ་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་སློབ་ཀྱི་ཡོད།
11:46 ཡིན་ཡང་། ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཞི་མི་གཉིད་ཁུག་མེད། རྒྱ་ནག་ཝེ་པོ་དྲ་ཐོག་ཏུ་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་གནད་དོན་རིགས་བཀོལ་ཐབས་མེད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་སྲིད་འཛིན་ཧོས་ཅིན་ཐོ་ཡི་མིང་དང་། ཁྲོང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་འགོད་མི་ཐུབ། ཉེ་ཆར་བར་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཚོས་རུས་མིང་འཚོལ་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན། རྒྱ་མི་ཚོ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་ཅན་གྱི་ཚིག་དང་། ཚབ་མཚོན་གྱི་ཚིག ད་དུང་བརྒྱུད་སྤྲོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྤྱོད་པར་མཁས། ཐ་ན་ཁོང་ཚོས་སོ་སོར་མིང་བཏགས་ཏེ་ འཛམ་གླིང་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག འདམ་རྩའི་རྟ་དང་ཆུ་འབུ་དབར་དུ་བསླངས་ཡོད། རྩ་འདམ་རྟ་ཞེས་བ་ནི་ ཨ་མར་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བ་དང་དོན་འདྲ། ཁོང་ཚོས་སོ་སོར་མིང་དེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། (hexie)ཆུ་འབུ་ཞེས་བ་ནི། འཆམ་མཐུན་དང་ཞིབ་བཤེར་གྱི་མཚོན་དོན་ཡིན། འདི་ལྟ་བུའི་ཚིག་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་རེ་བྱུང་ཚེ་སྤྲོ་བ་འདྲེན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་འབྱུང་གི་རེད། ཝེ་པོ་དྲ་ཐོག་ཏུ་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་བའི་སྒྲུང་རྐྱང་རྐྱང་མཐོང་། ཡ་མ་ཟུང་གི་ཚིག་དང་བརྗོད་པ་དེ་ཚོ་རྒྱ་ཡིག་གི་འབུམ་རམས་པའི་ ཤེས་ཚད་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་འགྲེལ་དཀའ།
13:06 འོན་ཀྱང་། ཁྱེད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་མི་ཐུབ། གང་ལགས་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་གི་ཝེ་པོ་གསར་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་ནི་ གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཌིས་ཌིར་གཏན་འགོག་བྱས་བའི་ཟླ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རྗེས་རེད། དེས་ཝེ་པོ་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་ཝེ་པོ་ནི་ཐོག་དང་པོ་ནས་ རྒྱ་གཞུང་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་གཞིའི་གླེང་སྟེགས་ ཤིག་མི་ཆགས་པའི་གོ་བསྐོན་བློ་འགུགས་ བྱས་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། དཔེར་ན། མཉམ་འཛོམས་དང་ཐུག་འཕྲད། སྤྲོ་འཆམ་ལྟ་བུའི་ཚིག་དག་འཁོད་ཚེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོད་མིན་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་གཏོང་གི་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐུག་འཕྲད་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་བའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ཁྱེད་རང་ས་གནས་སུ་མ་འབྱོར་སྔོན་དུ་ཉེན་རྟོག་པ་སླེབས་ཏེ་སྒུག་བསྡད་ཡོད། ག་རེ་བྱས་ནས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོར་ཡིག་ཆ་ཡོད་པས་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཁོང་ཚོའི་ལག་ཏུ་ཆ་ཚང་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་༡༩༨༤་ལོའི་ངོ་ལོག་བ་དག་གི་ཡིག་ཆ་གསང་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་བཀོལ་ཐུབ། དེར་བརྟེན་དྲག་གནོན་བྱས་པ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན།
14:03 འོན་ཀྱང་། ངས་ཁྱེད་ཚོར་ཞི་མི་དང་ཙི་ཙིའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་ གནད་དོན་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཤེས་འཇུག་འདོད། ཞི་མི་ནི་ཞིབ་བཤེར་མཁན་རེད། རྒྱ་གཞུང་ལ་ཞི་མི་གཅིག་ལས་མེད་པ་མིན། ད་དུང་དབུས་དང་ས་གནས་ཀྱི་ཞི་མི་ཡོད།
14:17 (དགོད་སྒྲ།)
14:19 དྲ་རྒྱའི་དོ་དམ་གྱི་ཨ་མ་དབུས་ཀྱི་ཞི་མིའི་ལག་ཏུ་ཡོད་པས་ དྲ་དམངས་ཚོས་ས་གནས་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ས་གནས་གཞུང་ལ་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཡིག་ཆ་རག་ཐབས་མེད། དབུས་གཞུང་ལ་ལྐོག་རྔན་མ་སྤྲད་པར་ ས་གནས་གཞུང་གིས་དགོངས་དག་ཞུ་བ་ལས་ཅི་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ།
14:36 དེར་བརྟེན། འདས་བའི་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ། དྲ་རྒྱར་སྤེལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་འགུལ་གྱིས་ ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཐོག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སོང་། ཁོང་ཚོས་ལག་ཏུ་ཡིག་ཆ་རག་ཐབས་མེད་པས་ ཅུང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཆགས་བྱུང་། དྲ་རྒྱའི་ཨ་མ་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པ་རེད། མེ་འཁོར་བརྡབ་སྐྱོན་གྱི་གནད་དོན་ཐད་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་ཉིན་ལྔའི་ནང་སྐྱོན་བརྗོད་གྱི་གཏམ་ས་ཡ་༡༠་ཙམ་སྤེལ་བ་དེ་ཁོ་ན་མིན་པར་ ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་ དྲ་ཐོག་ཏུ་ཉིན་ལྔའི་རིང་ལ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སྤྲད་པ་དེ་རེད། དེ་འདྲ་སྔོན་ཆད་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད། གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་རེད། གང་ལེགས་ཞེ་ན། ཐ་ན་དཔོན་རིགས་མཐོ་ཁག་དེ་ཚོ་ཡང་ ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ལོག་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཁོང་ཚོར་ཁ་གཡར་ས་ཞིག་དགོས་པ་རེད། མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ནི་ཁ་གཡར་ས་སྟབས་བདེ་ཤོས་ཏེ་རེད།
15:19 ད་དུང་། ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་པོ་ཤེས་ལེ་དོན་རྐྱེན་དེ་གསར་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་རེད། ཁོང་ནི་རྒྱལ་སྲས་རེད། འོན་ཀྱང་། འདོ་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་གཉིས་པ་དང་བཞི་བའི་བར་ ཝེ་པོ་ནི་དཀྲོག་གཏམ་བཀྲམ་སའི་ཁྲོམ་ས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱས་སྲས་དེའི་སྐོར་ལ་བསྟན་བཤིག་སློང་བའི་སྐད་ཆ་ག་རེ་བཤད་ཀྱང་ཆོག སྐབས་དེར་ཁྱེད་རང་ཨ་རིར་ཡོད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཁྱེད་ཀྱིས་པེ་ཅིང་གི་དམག་མིའི་གྱེན་ལངས་སྐོར་གྱི་དཀྲོག་གཏམ་སྤེལ་ན། ཁྱེད་རང་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཁོ་ཐག་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་རང་དབང་ནི་དམིགས་འབེན་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
15:51 རྒྱ་ནག་ཏུ་ཞིབ་བཤེར་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་རང་དབང་འདུག་འདོད་པ་དེ་རྒྱུན་ལྡན་མ་རེད། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་གི་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན། ཁོང་ནི་གཡོན་ཐལ་ཆེ་བའི་དཔོན་རིགས་ཤིག་རེད། དབུས་གཞུང་གིས་ཁོང་ནི་དེ་སྔོན་ཧ་ཅང་མི་ཡག་པོ་ཞིག་དང་། ད་ལྟ་མི་ངན་གཏེ་བོ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ མི་མང་ལ་ཤེས་འཇུག་འདོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། དྲ་དམངས་ས་ཡ་༣༠༠་ཅན་གྱི་ཝེ་པོ་ནི་ ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལག་ཆ་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།
16:19 ལག་རྩལ་འདི་གསར་བ་ཡིན་ཀྱང་། ལམ་ལུགས་རྙིང་བ་རེད། ལམ་ལུགས་འདི་མོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་བཟོས་བ་རེད། གང་ལེགས་ཞེ་ན། ཁོང་གིས་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོར་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་ རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ས་གནས་གཞུང་རྩ་མེད་གཏོང་བཅུག་པ་རེད། དེ་སྟབས་བདེ་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན། དབུས་གཞུང་གིས་ མི་མང་གི་བསམ་འཆར་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་དགོས་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་མི་མང་ལ་དམིགས་འབེན་གྱི་ལམ་ཞིག་བསྟན་པ་ལས་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཞིབ་བཤེར་མི་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།
16:48 འདི་ནི་ཞི་མི་དང་ཙི་ཙིའི་རྩེད་མོ་ཡི་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་ཏེ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བས་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ་རེད། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ནི་ཁོང་ཚོའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་ པ་ལས་ཨ་རི་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་བའི་ཆེ་མཐོང་ཞིག་མིན་པའི་ བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱ་མི་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་དུང་། འདིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་ཚོར་སྦྱོང་བརྡར་དང་། མང་གཙོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་གྲ་སྒྲིག་ཐད་ནས་ མི་མང་གི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་ཡོད་ཀྱང་། དེས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་མེད་པར། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་གཅིག་སྡུད་བྱས་པའི་དྲ་རྒྱ་དོ་དམ་དེ་སྤྱད་ནས་ དབུས་གཞུང་གི་དབང་ཆ་སྲ་བརྟན་གཏོང་ཞིང་། ས་གནས་གཞུང་དང་ཤོག་ཁག་མ་འདྲ་བ་ཚོར་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་ཆགས་ཡོད།
17:28 དེས་ན། ང་ཚོའི་མ་འོངས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད། ཅི་བཤད་ཀྱང་། ང་ཚོ་ནི་ཙི་ཙི་རེད། ང་ཚོའི་མ་འོངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ཞི་མིར་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས། རྒྱ་ནག་གཅིག་པུ་མིན་པར་ཨ་རིའི་ནང་དུའང་ ཞི་མི་ངན་པ་ཆུང་ཆུང་དང་སྙིང་རྗེ་བོ་དེ་འདྲ་འདུག།
17:46 (དགོད་སྒྲ།)
17:48 སོ་པ།(SOPA) པི་པ།(PIPA) ཨེ་ཁི་ཊ།(ACTA) ཊི་པས་པས་(TPP)དང་། ཨེ་ཊི་ཡོས།(ITU) ད་དུང་། ངོ་དེབ་དང་གུ་གལ་གཉིས་ཀྱིས་ཙི་ཙི་ཡི་གྲོགས་པོ་ཡིན་མདོག་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། མཚམས་མཚམས་ཞི་མི་དང་མཉམ་དུ་མཐུན་འགྲིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག། དེར་བརྟེན། ངའི་མཇུག་སྡོམ་ནི་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་ཚོས་་རང་དབང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད། ཁྱེད་ཚོས་ཞི་མི་ངན་པ་ཚོར་ལྟ་རྟོག་བྱོས། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་ཞི་མི་ཚོ་དང་མཉམ་སྦྲེལ་བྱེད་མ་འཇུག འདི་ལྟར། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་ ག་དུས་ཡིན་ཡང་། གང་དུ་ཡིན་ཡང་། ཞེད་སྣང་མེད་པར་ དྲ་རྒྱ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཙི་ཙིའི་རྨི་ལམ་དེ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་འཇུག་གི་ཡིན།
18:27 (ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲ།)
18:34 ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
18:36 (ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲ།)