text:
ངོ་སྤྲོད་གནད་བསྡུས།
མཚན། རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། འཁྲུངས་ཡུལ། གཙང་ཉང་སྟོད། འཁྲུངས་འདས། ༡༣༦༤-༡༤༣༢ ཐོབ་ཐང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གཉིས་པ། སློབ་སྦྱོང་། ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་དཔལ་མགོན་པའི་དྲུང་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་བསླབས། བར་དུ་རེད་མདའ་བ་སོགས་མཁས་པ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་སྦྱངས། མཐའ་མར་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་དང་མཇལ་ནས་རྗེའི་ཆོས་གསུངས་ཚད་གསན། གསན་ཚད་བཟུང་། བཟུང་ཚད་བརྗེད་དུ་མ་བཅུག་པར་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་རྒྱས། གསུང་རྩོམ། ཚད་མའི་རྣམ་བཤད་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དང་ཕར་ཕྱིན་འགྲེལ་བ་རྣམ་བཤད་སྙིང་རྒྱན་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་འགྲེལ་པོད་ཆེན་བརྒྱད་ཙམ་བཞུགས། མཛད་སྤྱོད། གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་མཁས་པ་མང་བོ་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱས་པས་དཀའ་བཅུ་བ་ཞེས་པའི་མཚན་གནས་ཐོག་མ་བླངས། རྗེ་ཡི་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བསྟེན་ནས་དགའ་ལྡན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་མཁར་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབས། དགའ་ལྡན་གསར་ཁྲིར་བཞུགས་ཤིང་ལོ་གསུམ་རིང་ལ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་རྒྱ་ཆེར་གནང་། རྗེ་ཡི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་བཞིན་དགེ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་རྐང་ཚུགས་པར་བྱས།
༡༽རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན།
ཁོང༼༡༣༦༤-༡༤༣༢༽ནི་གཙང་ཉང་སྟོད་དུ་ཡབ་བློན་པོ་རྦའི་རིགས་རྒྱུད་རྟ་དཔོན་པ་དང་ཡུམ་ཇོ་མོ་ཤེས་རབ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བར་གནས་རྙིང་དུ་མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་དར་མ་རིན་ཆེན་དུ་གསོལ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་དཔལ་མགོན་པའི་དྲུང་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་བསླབས། དཀའ་བཞི་བ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང་། རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་སོགས་མཁས་ཆེན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན། ལྷག་པར་དུ་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་ལས་ཕར་ཕྱིན་དང་ཚད་མ། འདུལ་བ། མངོན་པ། དབུ་མ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་དང་། གསང་འདུས་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཕལ་ཆེ་བ་གསན་སྦྱོང་གནང་། རེད་མདའ་བའི་ཐུགས་སྲས་རབ་འབྱམས་པ་བདུན་གྱི་ནང་ཚན་རྩོལ་བཟང་མཆོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ཡང་ཐོགས། དེ་ནས་ས་སྐྱ་དང་གསང་ཕུ། རྩེད་ཐང་བཅས་སུ་པུ་ཏི་དཀའ་བ་བཅུའི་གྲྭ་སྐོར་གནང་། རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་དང་མཁས་ཆེན་གཡག་པ་སོགས་ས་སྐྱའི་མཁན་ཆེན་རྣམས་དང་རྩོད་གླེང་ལེགས་པར་མཛད་དེ་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ་ནས་དཀའ་བཅུ་བའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། བོད་ལ་དཀའ་བཅུ་བ་ཞེས་པའི་མིང་བརྡ་ཡང་ཐོག་མར་འདི་ནས་བྱུང་བར་གྲགས། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་བ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས། དེ་ནས་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་ས་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་གྲགས་པ་གསན་ནས་གཉལ་གྱི་ར་གྲོང་དུ་རྩོད་པ་གནང་བར་བྱོན་པ་ན། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ་སློབ་མའི་གཙོ་བོར་གྱུར། ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱིར་རྒྱུན་མཐུད་ནས་དགའ་ལྡན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་མཁར་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབས། རྗེའི་ཆོས་གསུངས་ཚད་གསན། གསན་ཚད་བཟུང་། བཟུང་ཚད་བརྗེད་དུ་མ་བཅུག་པར་མདོ་སྔགས་མཐའ་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་རྒྱས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཁར་རྗེ་འདི་ལ་དབུ་པཎ་དང་སྐུ་བེར་གནང་སྟེ་གདན་སར་བཞུགས་པར་དོན་གྱིས་གོ་བར་མཛད་པ་ལྟར། ༡༤༡༩ ལོར་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་བཞུགས་ཤིང་དུས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཚབ་ཅེས་པའི་མཚན་ཐོབ། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིའི་ཁྲི་རབས་གཉིས་པ་ཡིན། ཁྲི་ཐོག་ཏུ་ལོ་ངོ་བཅུ་གསུམ་བཞུགས་རིང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། ཁོང་གིས་བོད་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་རྗེ་བླ་མའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཐའ་དག་རང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་ལུང་རིགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་འཆད་ཁྲིད་མཛད་པས། རྗེའི་དངོས་སློབ་ཕལ་ཆེ་བ་དང་སྐལ་ལྡན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དག་གིས་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་གུས་འདུད་མཛད་པར་བརྟེན། ཕ་རྗེས་བུས་ཟིན་པ་རྗེའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྐང་ཚུགས་པར་གྱུར། དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པ ༡༤༣༡ ལོར་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གསུམ་པར་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར། དགུང་ལོ་རེ་དགུ་བ ༡༤༣༢ ལོའི་དབོ་ཟླ་ལྔ་བར་རྩེ་པོ་ཏ་ལར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།
གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མ་ལ་མཁས་པ་རཏཱ་བཀྲ་ཤིས་དང་བྱམས་པ་གླིང་བ། རིན་ཆེན་དཔལ། འདུལ་དཀར་བ་གྲགས་པ་དཔལ་ལྡན། བློ་གྲོས་མགོན་པོ། གླིང་སྨད་ཡོན་རྒྱམ་པ་ཆེན་པོ་རིན་བྱང་བ། འདུལ་འཛིན་བསམ་འཕེལ་བ། སངས་རྒྱས་བཟང་བོ། བློ་བརྟན་པ། དཔལ་ལྡན་བཟང་བོ་སོགས་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་བོ་བྱུང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱང༼རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་བཤད་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད༽དང་། ༼རྣམ་ངེས་དགོངས་པ་རབ་གསལ༼རིགས་ཐིགས་ཀྱི་ཊིཀ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད༼ཚད་མདོའི་མཐར་འཛིན་གདུང་སེལ༼ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན༽༼དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་དོན་གསལ་བ༽སོགས་གཞུང་ཆེན་མང་བོའི་འགྲེལ་བ་དང་། གསང་འདུས་དང་། དུས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་བཀའ་རྩོམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་པོད་ཆེན་བརྒྱད་བཞུགས། ༼ དུང་དཀར་ཚོག་མཛོད་ལས་བཏུས།༽
༢༽རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན།
རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་འབྲུག༼༡༣༦༤༽ལོར་གཙང་ཉང་སྟོད་དུ་རི་ནང་བློན་པོ་རྦ་ཡི་རིགས་རྒྱུད་ཡབ་རྟ་དཔོན་དང༌། ཡུམ་ཇོ་མོ་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བ་ནས་གནས་སྙིང་མཁན་པོ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་དར་མ་རིན་ཆེན་གསོལ། །གངས་ཅན་པ་ཀུན་དགའ་དཔལ་གྱི་དྲུང་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་ལ་བསླབས། དཀའ་བཞི་བ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང༌། རྗེ་རེད་མདའབ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། ཉ་དབོན་པ་སོགས་ལས་བྱམས་ཆོས་དང༌། རིགས་ཚོགས། མངོན་པ་གོང་འོག ཚད་མ་སྡེ་བདུན། འདུལ་བ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་དང༌། བདེ་དགྱེས་གསང་འདུས་ཀྱཻ་རྡོར་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསླབས་པས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་འབར། རེད་མདའ་བའི་ཐུགས་སྲས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་བཤེས་གཉེན་བདུན་ལས་རྩོད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དར་མ་རིན་ཆེན་ཞེས་བགྲངས་པ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་བར་ཉ་དབོན་ཀུན་དགའ་བཟང་བོས་མཁན་པོ་དང༌། རྗེ་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ལས་སློབ། གངས་ཅན་པ་ཀུན་དགའ་དཔལ་གྱིས་གསང་སྟོན་མཛད་དེ་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་གི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས། ས་སྐྱ་དང༌། གསང་ཕུར། རྩེད་ཐང་བཅས་སུ་སྔ་ཕྱིར་དཀའ་བཅུའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད། རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་དང༌། གཡག་ཕྲུག་སངས་རྒྱས་འཕེལ་ལྟ་བུའི་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་རྩོད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་དག་དང་གསུང་རབ་བཀའ་བསྟན་ཀྱི་བཀའ་གནད་བགྲོ་གླེང་མཛད་པས། རྨོངས་པ་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་དག་མགོ་འཐོམས་ཤིང་གཟུར་གནས་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཀུན་གྱིས་དད་གདུང་ཡིད་རང་གི་མེ་ཏོག་འཐོར་བས་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དཀའ་བཅུའི་གྲྭ་སྐོར་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཡང་འདི་ནས་དར་བར་བཤད། གསང་ཕུར་རོང་སྟོན་ཤཱ༷་རྒྱལ་མཚན་དང་ཐེག་གསུམ་རྣམ་བཞག་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྩོད་པའི་བགྲོ་གླེང་སྐོར། དེ་དུས་ཚོགས་སུ་ཡོད་པའི་མཁས་པ་ཚོས་ཡི་གེར་བཀོད་པའང་ཡོད་སྐད། དེ་ནས། དབུས་སུ་གྲྭ་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་ན་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་སྙན་ཐོས་ཏེ་རྩོད་པའི་ཆེད་གཉལ་སྟོད་ར་གྲོང་དུ་བྱོན། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོས་སློབ་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་བཀའ་ཆོས་གསུང་བཞིན་པ་དང་འཁེལ། ཐད་ཀར་རྗེ་བླ་མའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ཏེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་དུ་མ་ལས་བརྩམས་པའི་དྲི་བ་དུ་མ་ཕུལ་བ་ལ་རྗེ་བླ་མས། དཀའ་གནད་དོགས་སེལ་གྱི་ལན་ཐོགས་མེད་དུ་གནང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་རྟོགས་ལྡན་ལ་སྐྱེ་འོས་པའི་དཀའ་གནད་དོགས་སློང་འགའ་ཞིག་གི་དྲི་བ་གནང་བར་ལན་གྱི་དཔག་པ་མ་བྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རིགས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་ཐར་འདོད་སྐྱེས་བུའི་ལམ་དུ་འགལ་མེད་སྒྲུབ་ཚུལ་དང༌། རྗེ་བླ་མའི་མཁས་བཙུན་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐུགས་ཡིད་དབང་མེད་དུ་འཕྲོག་སྟེ་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ཕྱག་བྱས། བླ་མ་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་ལ་གནང་བ་ཞུས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་ཞབས་འབྲིང་དུ་ཐུགས་རྗེས་བཟུང་བའི་གསོལ་བ་བཏབ་པར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མཛད། དེ་ནས་བཟུང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་པར་མ་ཟད། གསུང་ལས། ཇི་སྲིད་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་མ་རྙེད་བར། །དེ་སྲིད་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་པའི། །རྟེན་འབྱུང་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ནི། །ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་རམ། །ཞེས་རྗེ་བླ་མ་དང་མཇལ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་བྱུང་བར་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གནད་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པར་གསུངས། རྗེའི་དྲུང་ན་འཁོད་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཕར་ཚད་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གནང༌། རྗེ་བླ་མས་ས་གླང༼༡༤༠༩༽ལོར་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཕྱག་འདེབས་དུས་ཁ་འཛིན་གྱི་འགན་ཆ་ཚང་བླངས་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང༌། ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་བཙན་པོས་དགེ་ལྡན་བསྟན་པ་འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་བཞེས་པར་དགོངས་ནས། རྗེ་བླ་མ་རང་ཉིད་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཁར། དགའ་ལྡན་འོད་གསལ་ལྷ་ཁང་དུ་བུ་སློབ་གཙོ་གྲས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ། ན་བཟའ་བེར་ཐུལ། དབུ་ཞྭ་བཅས་རྗེ་འདི་ཉིད་ལ་གནང་སྟེ། དོན་དུ་རྗེ་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ལྟར། དགུང་ལོ་ང་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཕག༼༡༤༡༩༽ལོར་འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཀྱིས་ཐོགས་དྲངས། རྗེའི་བུ་སློབ་ཀུན་གྱིས་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་གདན་དྲངས་ནས། མཁས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས། དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་པོ་ཡིས། །མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་དབང་བསྐུར་བའི། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །མི་ཕམ་བླ་མ་གཉིས་པ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་དང་བཅས། རྗེ་བླ་མའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངའ་གསོལ་བས། རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེ་ཞེས་གྲགས་པ་བྱུང༌། དགེ་འདུན་གྱི་བཅས་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་མཛད། དབྱར་དགུན་གཉིས་སུ་དགའ་ལྡན་དུ་བཞུགས་ཏེ་གཙོ་བོར་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་དང་སྔགས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲིད་གནང་ཞིང༌། སྐབས་འགར་མཚམས་དམ་པོར་མཛད་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་ལ་གོམས་པའི་བསམ་གཏན་ལྷུར་བཞེས་མཛད། དཔྱིད་སྟོན་གཉིས་སུ་སེར་འབྲས་དང༌། གསང་ཕུ། འོལ་ཁ། གནས་སྙིང་སོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་རྣམས་ལ། བཀའ་ཆེན་བཞི་དང༌། དབུ་མ་རྩ་འཇུག དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་པ་དང༌། ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བཤད་ཁྲིད་དང༌། ལུང་དང་མན་ངག་དབང་དང་རྗེས་གནང་སོགས་གནང་བ་མཛད། ལྷག་པར་ལྕགས་ཕག༼༡༤༣༡༽ལོར་གནས་སྙིང་དུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་ཕྱོགས་ཕེབས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཚོགས་པར་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་གནད་དོགས་གཅོད་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཞིབ་བཤད་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དེ། སྔ་ཕྱི་མི་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་དང་མཁས་བཙུན་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེའི་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་རྗེ་བླ་མ་དངོས་དང་ཁྱད་མེད་ལྟ་བུར་བཀུར་བར་བྱེད། བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱིས་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསེར་ཁྲི་ཚུལ་བཞིན་སྐྱོང༌། དགུང་གྲངས་རེ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་ཕག༼༡༤༣༡༽ལོར། གསང་བའི་བདག་པོས་ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་པ་ལ་ལུང་གི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེ་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ནས་རང་ཉིད་རྒྱལ་ཁང་རྩེར་ཟུར་བཞུགས་མཛད། ཟབ་ལམ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད། རྗེ་འདིའི་འཕྲལ་གྱི་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྲིདཔའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་སྙིང་བོ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོ་ལངས་དང་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ནམ་ཡང་མི་མཛད་པ། མཚམས་སུ་བཞུགས་དུས་བསྔོ་རྟེན་སོགས་མཚམས་ཁང་འགག་ཏུ་འབུལ་བའི་བརྡ་ལན་དུ་ཕྱག་མདུད་རེ་གནང་བ་ལས་སྐུ་དྲུང་དུ་བཅར་དུ་མི་འཇུག སྐབས་ཤིག་ཤར་བ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། སྦྱིན་བདག་ཚོ་སྐུ་མདུན་དུ་མ་བཏང་ན་ཡིད་མི་ཆེས་པ་འདུག་ཞུས་པས། རྗེ་འདིས་དབུ་ཞྭ་ཕུད་ནས་ང་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་ལོང་འདུག་གམ། ངའི་མགོ་ལ་ལྟོས་དང་ཞེས་གསུངས་སྐད། ལུང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མདོ་སྔགས་བཀའ་བསྟན་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་ཐུགས་ཐོག་ནས་ཞལ་འདོན་གནང་བ་དང༌། གཞུང་དོན་གདམས་པ་ཤར་བ་དང༌། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་བཅས་མཚམས་ལས་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མ་གོས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་བསུང་མངར་མོ་རྒྱང་རིང་དུ་ལྡང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བར་སྙིང་རྗེའི་སྤྱན་ཆབ་ངང་གིས་འབྱུང་བ། ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་དང༌། རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་གདེང་ཐོབ་པ་སོགས་ཁུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར་དུ་མ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །སྣེའུ་པས་པོ་ཏ་ལར་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ལམ་དུ། ཀོ་གྲུ་ནང་ལྷ་སའི་གཙང་ཆུ་བརྒལ་དུས་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་བྱོན་ནས། སྐུ་ཚེ་རིང་བོ་མེད་པས་ལྕགས་ཟམ་འོག་ལ་ཀོ་གྲུ་ཐོངས་གསུངས་ཀྱང༌། ཀོ་གྲུ་ལྕགས་ཟམ་གོང་དུ་ཆོད། ལྕགས་ཟམ་འོག་ཏུ་གྲིབ་ཆེ་གསུངས་ནས་མ་བྱོན། ཀོ་གྲུ་ལས་ཚུར་ཕེབས་དུས། སྣེའུ་དཔོན་གྱིས་ཕུ་དུང་ཚ་ཕྱིས་མཛད་ནས་ཚུར་འཐེན་གྲབས་ཞུས་པར། སྡིག་ལག་དེ་ཕར་བསྡུས་གསུངས། དེ་ནས་པོ་ཏ་ལར་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་སྐོར། རྗེ་འདིས་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བའི་མཐའ་མ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། དེ་སྐབས་སྐུ་ཅུང་ཟད་བསྙུན་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་བྱི༼༡༤༣༢༽ལོའི་བོད་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབས་པ་སོགས་ཡ་མཚན་པའི་བལྟས་དུ་མ་དང་བཅས། གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་ཁང་བཟང་བོ་ཏ་ལར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས། མཁས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས་སྡེ་བ་སྣེའུ་པ་ལ་མངགས་དོན་བཞིན་སྐུ་གདུང་པོ་ཏ་ལ་ནས་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་གདན་དྲངས་པའི་སྐབས་ཀྱང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དང་འཇའ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས་ལྷ་ས་ནས་དགའ་ལྡན་བར་དུ་སྦྲེལ། ཞུགས་ལ་ཕུལ་བས་རིང་བསྲེལ་དུ་མ་བྱུང་ཞིང་དེང་སང་གི་བར་དུའང་རྒྱལ་ཚབ་རིང་བསྲེལ་ཞེས་འབྲེལ་ཡོད་དད་ལྡན་དུ་མའི་རྟེན་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པར་བཤད། རྗེ་འདིའི་སྐུ་རྟེན་ཇོ་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་གསེར་སྐུ་ཆེན་མོ་དང༌། ཐུགས་རྟེན་དངུལ་གྱི་མཆོད་སྡོང༌། རྗེའི་གསེར་གདུང་ཆེན་མོའི་གཡས་ན་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་འབར་བཞིན་བཞུགས། རྗེ་འདིའི་སྐྱེ་རབས་སྔ་མ་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། དེའི་སྤྲུལ་བ་རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ་སོགས་ཡིན་པར་བཤད། གསུང་གི་ལེགས་བཤད་ནི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ། རྣམ་ངེས། རིག་ཐིགས་གསུམ་གྱི་དར་ཊིཀ་ཆེན་མོ། ཚད་མ་མདོའི་དར་ཊིཀ རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ས་བཅད་ཆེན་པོ། རིགས་གཏེར་ཊིཀ། ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཊིཀ རྒྱུད་བླ་མའི་ཊིཀ བཞི་བརྒྱ་བའི་དར་ཊིཀ སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ ཀུན་བཏུས་དར་ཊིཀ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གསུང་འབུམ་པོད་ཆེན་བརྒྱད་ཙམ་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་སྣང་འབར་བཞིན་བཞུགས། གསུང་སྐྱེས་སློབ་མ་ཡང་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་སོགས་རྗེའི་དངོས་སློབ་ཕལ་ཆེ་བ་དང༌། མཁས་པ་རིན་ཆེན་བཀྲིས། པཎ་ཆེན་བྱམས་པ་གླིང་བ། རིན་ཆེན་དཔལ། འདུལ་དཀར་བ་གྲགས་པ་དཔལ་ལྡན། བློ་གྲོས་མགོན་པོ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་བསྐྱངས།༼བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ་ལས་བཏུས།༽
རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ།
དེ་ལ་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་ནི། སྔོན་དུས་ཡུན་རིང་བོ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་སློབ་བཞིན་པ་ལས། ཞིང་འདིར་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་སླད་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་བྱོན་པ་ཞིག་སྟེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་གང་དུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི། དམ་པ་དུ་མས་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགེ་མཚན་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་གཙང་མྱང་སྟོད་ཀྱི་སའི་ཆ་རི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རི་ནང་གི་ལུང་ལག་མཛོ་ཆད་ཅེས་བྱ་བར་ཡབ་བློན་པོ་རྦའི་རིགས་རྒྱུད་རྟ་དཔོན་པ་དང་། ཡུམ་ཇོ་བོ་ཤེས་རབ་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགེ་མཚན་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞེས་པ་ཆུ་མོ་གླང་གི་ལོ་གདན་ས་ཆེན་པོ་གནས་རྙིང་དུ་མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་པ་དང་། བྲག་ཐོག་པ་གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་ལ་མཁན་སློབ་ཞུས་ནས་ཚིགས་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མནོས། མཚན་དར་མ་རིན་ཆེན་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་མཁན་སློབ་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཇི་ལྟར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་སོ་ཐར་གྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་མིག་གི་འབྲས་བུ་ལྟར་སྲུང་ཞིང་སློབ་དཔོན་དཔལ་མགོན་པའི་དྲུང་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བསླབས་པ་དེ་ནས་མཁས་པའི་དབང་བོ་ཀུན་དགའ་དཔལ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ཏེ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་ལ་སྦྱངས། དེ་ནས་མཁས་པའི་དབང་བོ་རི་ནང་བ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་སྦྱངས། དེ་ནས་མཁས་པའི་དབང་བོ་བྲན་མ་བྲེག་ཁ་བ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་དྲུང་དུ་མངོན་པ་ལ་སྦྱངས། འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགེ་ཚུལ་གྱི་མཁན་པོ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཞེས་པ་དེ་མིན་གྱི་དེ་དང་མཚན་གཅིག་པ་མྱང་སྟོད་པ་ཞིག་གོ །
དེ་ནས་མཁས་པའི་དབང་བོ་བློ་གྲོས་བཟང་བོའམ་དཀའ་བཞི་བ་བློ་གསལ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་འདུལ་བ་ལ་སྦྱངས། གཞན་ཡང་ལོ་ཆེན་སྐྱབས་མཆོག་དཔལ་བཟང་དང་། ཤངས་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན། ཁྱད་པར་གངས་ཅན་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་བསྟེན་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ཚད་མ་འདུལ་བ་མངོན་པ་དབུ་མ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་དང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་སོགས་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ་གསན་ཏེ་རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་མཁས་པའི་དབང་བོར་གྱུར་ཏེ་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ཤེས་པའི་བཤེས་གཉེན་བདུན་གྱི་ནང་ཚན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་སོགས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་དཀའ་བཅུའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་སྙན་པའི་གྲགས་པས་སའི་སྟེང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །
དེ་ནས་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་བཞེས་པ་ས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་གཙང་ལ་སྟོད་ལྡོག་ལྷོ་བ་ཆོས་རྗེ་ཀུན་དགའ་དཔལ་བས་མཁན་པོ། རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བས་ལས་སློབ། རྗེ་གངས་ཅན་ཀུན་དགའ་དཔལ་བས་གསང་སྟོན་མཛད། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་དང་བློ་གྲོས་མཚུངས་མེད་སོགས་དད་པའི་དགེ་འདུན་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མནོས་ནས་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མིག་གི་འབྲས་བུ་ལྟར་གཅེས་སྤྲས་སུ་མཛད་དེ་འཕགས་མཆོག་ཉེ་བར་འཁོར་སླར་ཡང་གངས་རིའི་ཁྲོད་དུ་བྱོན་པ་ཇི་ལྟ་བར་གྱུར་ཏོ། །
དེ་ནས་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་ས་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་རྩེད་ཐང་གི་གྲྭ་སྐོར་གྲུབ་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གཉལ་སྟོད་ར་གྲོང་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ་མཇལ་དུ་བྱོན། ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོས་ཤིང་། སྐུ་མདུན་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་བསྩལ་བར་ཞུས་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱར་གཟིགས་ནས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་སྙིང་བོའི་དོན་ལམ་གྱི་དཀའ་གནས་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་དྲངས་ཏེ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་བརྟན་པོ་འཁྲུངས་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་དམ་པའི་མགོན་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ལྷག་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་། རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོབ་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བོར་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ག་ལ་རིགས་སྙམ་དུ་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ་སྤྱི་བོར་གཏུགས་ཏེ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ་བརྟེན་ཆོག་པ་དགོས་ཞེས་གསོལ་བ་ནན་ཆེར་བཏབ་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་དགྱེས་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་དྲུང་དུ་བཅར་བཞུགས་མཛད་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལུང་ཁྲིད་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསན། དེ་ཡང་ཐུགས་རབ་ཀྱི་རླབས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་གང་གསུངས་ཐམས་ཅད་ལན་རེས་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ལྟ་བུར་ཐུགས་ལ་ཆུད་དེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གནམ་ཙེང་ལྟེང་དུ་འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཚེ་གང་གསུངས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེ་མ་ཐག་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་བསླབ་བྱ་གནམ་ཙེང་ལྟེང་མར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་མ་རྒྱུད་རྫོགས་རིམ་དཔྱིད་ཐིག་གསུང་བའི་ཚེ་གང་གསུང་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དེ་མ་ཐག་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་རྫོགས་རིམ་དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་ཟིན་བྲིས་ལྟ་བུའོ། །
དེ་ནས་ས་མོ་གླང་གི་ལོ་ཆོ་འཕྲུལ་མཆོད་པ་གྲུབ་རྗེས་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་འདེབས་པར་མཛད་ཚེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དང་འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་གནང་བ་ཞུ་བ་དང་། རྡོ་བཏེག་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་གཅོད་པ་དང་། ལག་གི་བླ་བསྐོ་བ་སོགས་འདུལ་བ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་བཞིན་ཕྱག་ལེན་ལ་བཏབ་པས་མཁར་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་གཞི་ནས་གསོ་བའི་བྱ་བ་མཛད་ཅིང་། རྟག་ཏུ་ངུས་ཆོས་འཕགས་བསྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་གང་ལའང་མི་ལྟ་བར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ལ་ནམ་ཡང་གཡེལ་བ་མེད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་མཛད་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར་ཏེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཞལ་བཞུགས་དུས་ཉིད་ནས་རྗེའི་སློབ་མ་ཕལ་ཆེར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་ཞབས་ལ་གཏུག་ཅིང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་གང་གནང་བ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིས་སྐྱོང་བར་མཛད་དོ། །
དེ་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཞིང་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་བོས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འབྱོན་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་པཎ་ཞྭ་སྣེ་རིང་དང་ན་བཟའ་གོས་བེར་བཅས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནང་སྟེ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དོན་གྱིས་བསྐོ་བར་མཛད། དེ་ནས་དགུང་ལོ་ང་དྲུག་བཞེས་པ་ས་མོ་ཕག་གི་ལོ་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་གཟའ་སྐར་དུས་སྦྱོར་བཟང་བོ་ལ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་དུ་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་ནས་གདན་ས་ལོ་བཅུ་གསུམ་བར་དུ་མཛད་དེ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །བར་སྐབས་ཤིག་གནས་རྙིང་དུ་བྱོན། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད། མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་པ་དང་། མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་གྲུབ་པ་གཉིས་ལ་གན་གོས་རེ་ཕུལ། ཇ་དཀར་གྱ་མང་ཇ། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དར་འགྱེད། མཚན་ཉིད་པ་དང་ཆོས་འཆད་སྤྱི་ལ་དགེ་རྒྱུན་ནར་མའི་གཞི་རྟེན་དང་གན་གོས་རེ་འབུལ་བར་མཛད། ཁྱད་པར་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་སྔ་ལོ་གོང་ཙམ་དུ་གནས་རྙིང་དུ་ཕེབས། མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་པའི་ནང་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་གུ་ཤའི་མཎྜལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མང་ཇ་མང་བོ་དང་། ཇ་དཀར་གྱི་གྲལ་འགྱེད། འབུལ་རྐྱེན་བཟང་བོ་དང་བཅས་པ་མཛད། མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་གྲུབ་པ་ལ་དངུལ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ། དངུལ་གྱི་སྤྱི་བླུགས། ན་བཟའ་སོགས་འབུལ་བ་མཛད། དེ་དུས་མཁས་གྲུབ་རྗེ་དང་ཞལ་འཛོམས་ཏེ་དགའ་ལྡན་གྱི་གདན་སར་ཕེབས་དགོས་པའི་བཀའ་གྲོས་མཛད། ཉིང་རོ་སྨད་ཆུ་ཁར་མཁས་གྲུབ་གང་བཟང་བའི་དྲུང་དུ་གོས་ཡུག་ངུར་ཁ་གཅིག་གིས་གཙོས་འབུལ་བ་མཛད། མདོར་ན་གནས་རྙིང་དུ་དགེ་ལྡན་གདན་སར་མ་ཕེབས་པའི་གོང་དང་ཕེབས་ནས་ཀྱང་བྱོན་པ་བཅས་ཆོས་འཁོར་ལན་བཞིར་བསྐོར། དེ་ནས་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་བཞེས་པ་ལྕགས་མོ་ཕག་ལོ་ཧོར་ཟླ་བཅུ་བའི་གཟའ་ཚེས་དགེ་བ་ལ། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་བོ་ཞེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་དགེ་ལྡན་གྱི་གདན་སར་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བར་མཛད་དོ། །
བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མང་དུ་བཞུགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་ལྟ་བའི་ཁྲིད་ཡིག་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཀའ་གནས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་བཤད་པ། བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ཊཱིཀ་ཆེན་དགངོས་པ་རབ་གསལ། ཚད་མ་རིགས་ཐིགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་གཏེར། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་བཤད་ཐར་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་ཊི་ཀ མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ཊི་ཀ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཚད་མ་མདོའི་རྣམ་བཤད། རྗེའི་གསུང་ཟིན་བྲིས་ཚད་མའི་བརྗེད་བྱང་ཆེན་མོ། མངོན་པར་རྟོགས་པའསི་རིམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཐེག་ཆེན་སྒོ་འབྱེད། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུ་དང་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་བསྡུས་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་བསྡུས་དོན་ཐར་ལམ་གྱི་དེ་ཉིད་གསལ་བྱེད། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་ཊི་ཀ རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་ཟིན་བྲིས། འབྲེལ་བ་བརྟག་པའི་རྣམ་བཤད་ཉི་མའི་སྙིང་བོ། ཚད་མའི་ལམ་བསྒྲིགས། འགལ་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག མངོན་སུམ་ལེའུའི་བརྗེད་བྱང་། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་བརྗེད་བྱང་། ཤེས་རབ་ལེའུའི་ཟིན་བྲིས། དགེ་སློང་གི་བསླབ་བྱ་གནམ་ཙེང་ལྟེང་མ། དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་གནམ་ཙེང་ལྟེང་མ། སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔའི་མཚན་གྱི་ཕན་ཡོན། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་མདོ་རྒྱུད་མར་གྲགས་པ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྙེ་མ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཟང་གི་དོན་བཤད་པ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དཀའ་གནས་ཟིན་བྲིས། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལམ་རིམ་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ། སྒྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཟིན་བྲིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཛད་དོ། །དེ་ནས་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་བཞེས་པའི་ཚེ་ཞིང་ཁམས་གཞན་གྱི་འགྲོ་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཆུ་ཕོ་བྱི་ལོ་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་སྣྲོན་གྱི་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདུན་ཕྲག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དབུས་གཙང་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྱད་པར་དགེ་ལྡན་ལྷ་ས་གནས་རྙིང་རྣམས་སུ་གསེར་བཙོ་མའི་མེ་ཏོག་དང་། གཞན་ཡང་ཙམ་པ་ཀ་དང་། པདྨ་ར་ག་དང་། ཨིནྡྲ་ནི་ལ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའི་ཆར་ཆེན་པོ་བབས། ཁྱད་པར་སྐུ་གསུང་དགའ་ལྡན་དུ་གདན་འདྲེན་པའི་དུས་དང་། ཞུགས་འབུལ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། འཇའ་འོད་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བྱུང་བ་ནི་ཀུན་གྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མཁས་གྲུབ་རྗེས་ཞལ་བཀོད་གནང་ནས་དགེ་ལྡན་དང་གནས་རྙིང་སོགས་སུ་ཐུགས་དམ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་མང་ཇ་ཚ་ར་འབུལ་རྒྱུན་གྲལ་འགྱེད་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་སོ། །སྐུ་གདུང་རྒྱལ་ཁང་རྩེར་བཞུགས་ལ་ཕུལ་བ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རྟེན་དུ་རིང་བསྲེལ་མང་དུ་བྱོན་པ་དད་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རྟེན་དུ་རྒྱ་ཆེར་གནང་ཞིང་། སྐུ་གདུང་བྱིངས་རྣམས་དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བཞུགས་སོ། ། ༼ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།༽


c: text/html

text:
ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ནི་གཙང་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་རིན་སྤུངས་པའི་གཉེན་ཚན་དུ་གཏོགས། རིན་སྤུངས་པ་དང་སྣེ་གདོང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་དང་། དེ་ནས་ཆིབས་དཔོན། རྫོང་དཔོན་སོགས་ཀྱི་གོ་གནས་རིམ་བཞིན་བརྒྱུད། རྗེས་སུ་ཁོང་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱས་ཏེ་གཙང་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་མ་རུ་གྱུར། ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་གཙང་ཁུལ་གྱི་དཔོན་རིགས་ཤིག་ཡིན། འདི་ཉིད་རིན་སྤུངས་པའི་གཉེན་ཚུན་དུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་རིན་སྤུངསས་པ་དང་སྣེ་གདོང་པ་གཉིས་ཀའི་ཞབས་འབྲིང་རྐང་བ་གཉིས་འཛུགས་བྱས། སྲས་དགུ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་བའི་ནང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་ཀརྨ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་དང་། ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྗེ། ཀརྨ་མ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོ་བཅས་ཡིན། ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེས་རིན་སྤུངས་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་རིན་སྤུངས་བའི་ཆིབས་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་དང་། དེ་ནས་རིམ་པས་ཤངས་དང་མྱང་སྨད་ཁུལ་གྱི་ཁྲལ་སྡུད་པ་ལོ་མང་བྱས། རབ་བྱུང་དགུ་བའི་ས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ1548ལོར་རིན་སྤུངས་པས་གཞིས་ཀ་བསམ་འགྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་དུ་བསྐོས། ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་འཇོན་ཐང་འཛོམས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་རིམ་བཞིན་སྟོབས་འབྱོར་དང་དབང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་རིན་སྤུངས་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་དུས་སུ་སླེབས་སྐབས་རིན་སྤུངས་པའི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས། ལྷག་པར་མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ1557ལོར་ཤངས་དོན་རབ་པའི་ས་སྡེའི་སྐོར་རིན་སྤུངས་པ་དང་། ཞིང་ཤག་པ་གཉིས་པར་དྲག་དཔུང་གི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་སྐབས་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་བར་འདུམ་གནང་བར་ཕེབས་ནའང་དོན་རབ་པའི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་མ་བྱུང་བ་ཙམ་ལས་ས་མི་དབང་རིས་ཞིང་ཤག་པར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་དགོས་བྱུང་། ཆུ་ཕག་སྤྱི་ལོ1563ལོར་ས་སྐྱ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་རིན་སྤུངས་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་དམག་དཔུང་གཡས་རུ་བྱང་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཏེགས་པའི་ཚེ། ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་རང་ཡང་དམག་རྒྱབ་ཏུ་ཕེབས། སྐབས་དེར་བསམ་འགྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་ཞིང་ཤག་པས་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་སྲས་པདྨ་དཀར་པོ་བཀྲོངས་པ་དང་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱས་ཏེ་གླགས་མ་རྙེད་པའི་ཁར། གཙང་རོང་ཕྱོགས་སུ་དམག་འཁྲུག་ལངས་པ་དང་། དེ་རྗེས་རིན་སྤུངས་པས་རྒྱལ་རྩེ་པ་དང་། འབྲོང་རྩེ་པ། སྣར་ཐང་བ་སོགས་ལའང་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཀྱང་། ཕ་རོལ་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ཞིང་ཤག་པས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་སོགས་གཡུལ་འགྱེད་དེ་དག་ན་རིན་སྤུངས་པར་ཕམ་ཁ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་ཕོག་སྟེ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་མངའ་ཐང་ཕལ་ཆེར་ཤོར། དུས་དེར་ཕྱི་ལྟར་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ། ནང་དོན་དངོས་སྡེ་བ་རིན་སྤུངས་པས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་སྲིད་དབང་དེ་ཉམས་པའི་འགོ་ཚུགས། ཤིང་གླང་སྤྱི་ལོ1565ལོར་ཞིང་ཤག་པ་རང་གིས་དམག་སྣེ་ཁྲིད་དེ་པ་རྣམ་ལྷུན་གྲུབ་རྩེ་བསྐོར་བ་དང་། རྫོང་གསར་ཕག་རི་བཅས་བླངས་པར་མ་ཟད། ལྷུན་གྲུབ་རྩེ་པ་སང་ཤོར་གནང་ཤོར་དང་། མྱང་སྟོད་པ་རྣམས་སུ་ཡི་ཕྱོགས་འགྲོ་ངེས་གཏན་མེད་ཁར། རིན་སྤུངས་པ་ལའང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཆགས་པའི་མཚམས་སུ་སླེབས་ཚེ། རིན་སྤུངས་པས་འབྲུག་པ་པད་མ་དཀར་པོ་སླར་ཡང་རིན་གཙང་གཉིས་ལ་བར་འདུམ་གནང་བར་གདན་ཞུས་བྱས་མཐར། པ་རྣམ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཞིང་ཤག་པར་སྤྲད་ནས་འཐུས་ཙམ་བྱུང་བ་བཅས་སྐབས་དེར་ཡང་ཞིང་ཤག་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ། དེའི་དུས་བྱང་བདག་ནམ་མཁའ་རིན་ཆེན་གྱི་སྲས་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། བྱང་བདག་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱས་སྐུ་མཆེད་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་ནང་མ་འཆམས་པའི་བར་དུ་ཞིང་ཤག་པའི་སྲས་ཀུན་སྤུངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ་བཙངས་ཐོག་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཏེ་བྱང་བདག་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱས་རང་གི་སྒེར་གཞིས་སུ་བཞུགས་མི་ཆོག་པར་དབུས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་ཕུད་ལྟ་བུར་ཕེབས་དགོས་པའི་ཆད་པ་ཕོག་པར་མ་ཟད། ཞིང་ཤག་པས་བྱང་བདག་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱས་ལ་འཕྱ་སྨོད་སྒྲོག་པ་ཐུགས་ལ་ཕོག་ཆེ་བས་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་མཛད་པས། ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་གཟའ་ནད་ཀྱིས་གྲོངས་པ་རེད་ཅེས་པའི་བཤད་སྲོལ་བྱུང་།
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2807751 位访客

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
བོད་མི་རིགས་ནི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་འདུན་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་དོན་དག་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱབས་བཅའ་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་པར་བྱེད། དེ་བས་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ནང་དུའང་ཆོས་ལུགས་སམ་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མང་བོ་འདྲེས་ཡོད། སྐབས་སུ་བབ་པ༼བསང༽ནི་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བསང་རྫས་གཙོ་བོ་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། ཁམ་པ། ཙན་དན་དཀར་དམར། ཨ་ག་རུ། གུར་ཀུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་བསང་རྩམ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་སྨན་ཕྱེ་བཅས་བསྲེས་ནས་བསང་མེའི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་ཤིང་། ཆུ་གཙང་གིས་ཆབ་བྲན་ནས་གང་ཟག་ནུས་ལྡན་དང་ཟུངས་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་བསང་སྦྱངས་སྤེལ་གསུམ་བྱས། དངོས་འབྱོར་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་རྫས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དཀོན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་མགྲོན་རྣམས་ལ་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་ལམ་སྟོན་དང་ཁ་མགོན་གདོང་གྲོགས་ཀྱི་འཕྲིན་བཅོལ་བྱེད། བསང་དུད་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་ཀྱིས་དམེ་མུག་མནོལ་གྲུབ་བྱུར་ཉེས་སོགས་མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱས་ནས་དག་གཙང་ཤེལ་སྒོང་བཞིན་དུ་གསལ་བར་གྲགས། དམིགས་གསལ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསང་ཕུད་པར་བྱེད། རུ་སྡེ་དེའི་སྐྱེས་ཕོ་ལུས་ལོན་ཚད་ཀྱིས་རྒྱན་ཆ་དང་གོ་མཚོན་སྤྲས་ཏེ་བུ་རྟའི་འདུ་ར་འཛོམས་ནས་རང་རང་གི་ཕ་མེས་རྒྱུད་ཀྱི་སྲུང་མ་དང་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་ལ། བསང་དུད་དང་རླུང་རྟ་ལྷ་རྒྱལ་ཀྭི་གསོའི་ཁྲོད་ནས་ལྷ་གསོལ་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤམས་ཏེ། རང་རང་གི་འདོད་དོན་འཕྲིན་ལས་སུ་བཅོལ། རླུང་རྟ་བསྒྲོན། དགྲ་བླའི་དཔུང་བསྟོད་སོགས་ཀྱིས་གཉུག་མར་གནས་ཤིང་བློ་བུར་ལྷགས་པའི་ཡུལ་སྐྱོང་ཟོ་དོར་ཡོངས་ལ་ཁ་མགོན་དཔུང་རོགས་བྱ་བར་བསྐུལ་མ་བྱ་སྲོལ་ཡོད།
བསང་གཏོང་གི་ཆོ་ག་ངོ་སྤྲོད།
བསང་མཆོད་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་ཆོ་གའི་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཟིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་ལ་བསང་དུད་བདུགས་ཤིང་བསལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་སྟེ། ཐོག་མར་བོན་ལུགས་ནས་བྱུང་ཞིང་རིམ་བཞིན་བོད་ཁུལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་སིམ་སྟེ་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་ནི་ཀུན་ལ་གསལ་ཞིང་། དེའི་རྫས་གཙོ་བོ་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། མཁན་པ་སོགས་དྲི་མ་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཡིན་ལ། རབ་ཡིན་ན་ཙན་དན་དཀར་དམར་དང་། ཨ་ག་རུ། གུར་གུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་ཀྱང་བསྲེ། བསང་རྩམ་ལ་གཙོ་བོ་རྩམ་ཕྱེ་དང་མར། ཤེད་རྩི་སོགས་བསྲེས་ཏེ་སྤྱོད་ཅིང་། རབ་ཡིན་ན་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་དང་། སྨན་ཕྱེ་སོགས་བསྡེབས་ཏེ་བསང་མེ་རུ་འདེབས་ལ། ད་དུང་ཇ་ཕུད་ཆང་ཕུད་དང་། གྲིབ་སེལ་གྱི་ཆབ་ཀྱང་འདེབས་པར་བྱེད། དེ་ལྟ་བུའི་གསང་གཏོང་གི་ཆོ་ག་སྤྱི་ལ་བསང་མཆོད་ཟེར་མོད། ཡང་སྐབས་རེར་བསང་གཏོང་བའི་དུས་སུ་རྒན་གཞོན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་ཡང་། མགོ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ནས། མཇུག་ས་བདག་གནས་བདག་བར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཀུན་ལ་བསྟོད་པའི་ངག་གིས་མཆོད་ཅིང་། མི་ལ་ན་ཚ་དང་། ཕྱུག་ལ་གོད་ཁ། ཚེ་ལ་བར་ཆད་སོགས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དང་ངན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་སྐུལ་བའི་ངག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་ལ་ཕལ་སྐད་དུ་སྐོའུ་བ་སྟེ་ཡིག་སྐད་དུ་སྐུལ་བའམ་བསང་མཆོད་ཟེར་བ་ཡིན། བོད་མིས་བསང་གཏོང་རྒྱུར་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་མིའི་ཁང་བ་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་ཏུ་བསང་བུམ་ཡོད་པ་དང་། སྐོར་ལམ་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་སྒོ་འགྲམ་གང་སར་བསང་བུམ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དུས་རྒྱུན་དུ་རི་བསང་དང་ཀླུ་བསང་སོགས་དར་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། ད་རུང་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་སུ་བླ་སྤྲུལ་དང་། དཔོན་ཆེན་ཁག་ཕེབས་དུས་བསང་བཏང་ནས་བསུ་མ་བྱེད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནས། བསང་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བའི་བྱེད་སྒོའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ལག་ཅིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། གཙོ་བོ་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་བསལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་། བོན་གྱི་ཡོངས་རྩེའི་འགྲེལ་བ་ཞེས་པ་ལས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལྷ་ཡུལ་ནས་བྱོན་ཚུལ་གླེང་སྐབས་བོན་ཡང་ངལ་དང་། མཚེ་མི། ཙོ་མི་གསུམ་ཡང་མཉམ་དུ་མངགས་པར་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས། ༼གནམ་དོ་ལ་གཤེགས་པ་ན། མི་ཡུལ་བཙོག་དང་ནལ་ཆེ་བས། ཡ་ངལ་གྱིས་སྣ་དྲོངས་ཤིག མཚེ་མིས་སྐུ་གཡས་རྟེན་ཅིག ཙོ་མིས་སྐུ་ཡི་གཡན་རྟེན། ཡ་ངལ་གྱིས་སེལ་བསང་གྱིས༽ཞེས་བསྟན་ཡོད། དེ་ལྟར་ན། ལྷ་ཡི་རིགས་སྤྱན་འདྲེན་ཞུ་བའི་དུས་སུ། ཐོག་མར་བསང་དུད་བདུགས་ནས་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་བཙོག་གྲིབ་རྣམས་བསལ་དགོས་པ་རང་ཤུགས་སུ་མཁྱེན་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བོད་མིའི་ཁྲོད་དུ། བསང་གཏོང་བའི་གོམས་སྲོལ་དེ་དར་ནས་ད་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་དུས་ཡུན་ཡོད་པ་དང་། བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་བོན་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡིན་ཅིང་། དེའི་བསམ་པའི་སྐུལ་སློང་བཙོག་གྲིབ་བསལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་བཅས་གསལ་བོ་རྟོགས་ཐུབ། ༼ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་པོ་དྲ་བ།༽
བོད་ཀྱི་དམར་བསང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་གླེང་བ།
གླེང་གཞི། བོད་ཀྱི་དམར་བསང་གཏོང་བའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་འདིའི་ཁུངས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གི་ཡར་སྔོན་ཏེ། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་མ་བྱོན་པའི་སྔོན་ནས་བྱུང་ཞིང་འཕེལ་བའི་གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱེད་སྲོལ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ལྡན་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ད་ལྟའི་བསང་གི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེས་པོ་ལྟ་བུ་གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་རིག་གནས་གཞན་གྱི་རྒྱུན་དང་ཉམས་འདྲེས་བྱུང་ཞིང་། སྔོན་གྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའམ་བྲོ་བ་ལ་སྒྱུར་བཅོས་དང་བླང་དོར་སྣ་ཚོགས་བྱས་པས་དམར་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ལས་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བའི་དམར་བསང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ལ།
དང་བོ། བསང་གི་གོ་དོན།
བསང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བསང་གི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཞིག་རེད། བསང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ལ་གོ་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད་དེ། འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི༼ནོལ་བསང་ཉམས་གྲིབ་ཀུན་སེལ༽ལས། རང་བཞིན་དག་པའི་བསང་མཆོད་འདིས། །མི་བསང་བ་ནི་གང་ཡང་མེད། ། གདུག་པའི་དུག་དང་བཙོག་པའི་གྲིབ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སངས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་བསང་ནི་མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་གཙང་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་པདྨས་མཛད་པའི༼རྒྱགས་བརྔན་ལྷ་བསང༽ནང་དུད་པ་གནམ་དུ་སོང་བ་ཡིས་བར་སྣང་གང་བའི་ལྷ་ཚོགས་བསང་མེ་གཞི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་སྦར་ས་གཞི་གང་བའི་ལྷ་ཚོགས་བསང་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། བསང་གི་དག་གཙང་གི་ནུས་པས་ལྷ་ཚོགས་མཉེས་པར་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་སྤྱན་འདྲེན་པའི་དོན་ཞིག་ཀྱང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཞོར་དུ་རང་ཅག་གིས་དད་མོས་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་དང་དོད་ཆེ་བ་དང་བཙོག་གྲིབ་ཀྱི་རིགས་ལ་འཛེམ་དོགས་བྱེད་མཁན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའང་ཤེས་ནུས། རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རི་མགོ་མཐོ་ལ་གཙང་བའི་ས་གནས་ཤིང་སྣ་སྨན་སྣ་མང་བོ་བསགས་ཏེ་མེ་ལ་སྦར་བའི་བསང་སྤྲིན་གྱིས་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་དང་མཉམ་དུ་མཁའ་དབུགས་དག་གཙང་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་འབྱུང་གཞི་བདེ་ཐང་གི་ནུས་པའང་ཞོར་ལ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པས་གནའ་རབས་བོད་མིའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་རིག་ཚན་ཞིག་ཏུའང་བརྩི་ཆོག་ན། བསང་ནི་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་སེལ་ནས་དད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་གནའ་དུས་ནས་བྱུང་བའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་རེད་ཟེར་ན་མི་ཆོག་པ་མི་འདུག་སྙམ། ཡིན་ནའང་བདག་ཅག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་བསང་ངམ་ལྷ་བསང་གི་རིགས་དག་ནི་བན་བོན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པས། ད་ལྟའི་བསང་ཞེས་པའི་གོ་དོན་འདིས་བསང་གི་བྱེ་བྲག་དཀར་བསང་གི་གོ་དོན་ཆ་ཚང་ཞིག་མཚོན་ནུས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་དམར་བསང་གི་གོ་དོན་ཆ་ཚང་ཞིག་སྟོན་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དམར་བསང་ཞེས་པའི་ཁུངས་ངེས་པ་ལ་གཤེན་བོན་མ་དར་གོང་གི་དམར་མཆོད་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་གདོད་མའི་བོན་ཆོས་དག་དང་འབྲེལ་ནས་གླེང་དགོས་སོ། །
གཉིས་པ། གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཤན་ཤུགས།
དམར་མཆོད་ཀྱི་རིགས་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་རིགས་ཕལ་ཆེར་ལ་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད། བོད་དུ་དམར་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར་ལྷ་ཞེས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ད་དུང་གཞི་གྲུབ་མི་འདུག་མོད། ད་ལྟ་བདག་ཅག་གིས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་རིགས་སོགས་ལ་དམར་བསང་གིས་བརྔན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ་ཞིག་རེད། བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་ཀོང་བོའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་ཐོག་ཏུ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་བླ་གཉན་པོ་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱས་ཚུལ་འཁོད་ཡོད། ཁོ་བོས་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཡུལ་ལྷ་ལ་དད་མོས་བྱེད་པའི་སྲོལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན། བོད་དུ་ལྷར་མཆོད་པ་དང་ལྷའི་སྣང་བརྙན་གཞི་གྲུབ་པའི་དུས་ནི་སྐབས་འདི་ཙམ་ནས་བྱུང་ཡོད་ཚོད་རེད། ཡིན་ནའང་སྐབས་འདིར་བོད་དུ་དར་བའི་བོན་ནི་གཤེན་བོན་ནམ་གཡུང་དྲུང་བོན་ཡིན་པས་ཆོས་ལུགས་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དམར་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་བྱས་མྱོང་བའི་ཆོས་ལུགས་སྔ་མ་དག་དང་བསྡུར་ན་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་ཐོག་མའི་དུས་སུ་དམར་བསང་དང་དམར་མཆོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་བྱུང་བའི་གོང་དུ། ཆོ་ག་འདྲ་མི་འདྲ་གཏོང་མཁན་དང་། སྔགས་འདྲ་མི་འདྲ་རྒྱག་མཁན་སོགས་མཐུ་དང་ནུས་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་ལ་བོན་པོ་དང་། དེ་དག་གི་བྱ་བ་དེ་ལ་བོན་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཅིང་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་གཏུག་ཡག་ཡོག་མ་རེད། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་དུས། བདུད་ལ་རྟེན་མཁན་གྱི་མདུད་བོན་ཟེར་བ་དང་། བཙན་ལ་རྟེན་མཁན་གྱི་བཙན་བོན་ཟེར་བའི་བོན་པོའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་དུས་ནས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚོས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་ལུས་སྲོག་ལ་འཚེ་བའི་དམར་མཆོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་དགག་པ་མཛད་ཅིང་། དམར་མཆོད་ཀྱི་དོད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཀྱིས་འཐུས་པར་གནང་བའི་མདོས་དང་ཡས་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་གསར་དུ་བཏོད་ཅེས་པ་ལས། དམར་མཆོད་བྱེད་པ་ནི་གཤེན་བོན་མ་དར་གོང་ནས་བྱུང་བའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད་ངོ་བོའི་ཐད་ནས་དམར་བསང་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་བདུད་བོན་དང་བཙན་བོན་གྱི་རིགས་དེ་ཚོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མ་བྱོན་གོང་གི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་དུས་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་ལ། དེ་ཚོས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་ཤན་ཤུགས་ཀྱིས་དམར་བསང་ཞེས་ཁུངས་གཤེན་བོན་ལ་ཐུག་པའི་ཆོ་གའི་རིགས་འདི་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་དམར་མཆོད་དང་དམར་བསང་གཉིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཤ་ཁྲག་མཆོད་པ་འདྲ་ནའང་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་དང་གྲངས་འབོར་མང་ཉུང་། སྐབས་ཐོག་གི་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་མ་ཟད། དམར་མཆོད་ནི་གཙོ་བོ་གཞན་གྱི་སྲོག་བཅད་པའི་ཤ་ཁྲག་རློན་པ་འབུལ་ལ། ད་ལྟའི་དམར་བསང་སྔོན་གྱི་དམར་མཆོད་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་མཚོན་རྟགས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་དམར་གྱི་རིགས་མེ་ལ་དྲངས་ནས་དྲི་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་ཟའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་བཅས་ཤེས་ཐུབ། དམར་བསང་ཕུལ་བའི་ཁུངས་བོན་ལ་ཐུག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་ཆོས་ནས་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་གོ་མི་རུང་བར། དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་བོད་ལ་དར་བའི་གདོད་མའི་བདུད་བོན་དང་བཙན་བོན་གྱིས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་དེའི་ཁྲག་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། གཞན་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་དུའང་གནའ་རབས་ཀྱི་བཙན་གསོལ་བའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དེ་རིགས་རྩ་བའི་ཆ་ནས་མེད་པར་གྱུར་ཟིན་རུང་། ཀོང་བོ་རྒྱ་ལ་གྲོང་ཚོ་དང་སྤོ་བོ་ཐང་སྨད་ཁུལ་སོགས་སུ་བཅིངས་འགྲོལ་མ་ཐོབ་གོང་སྲོལ་རྙིང་དེ་ད་དུང་གནས་ཡོད་འདུག་ཅེས་པ་ལས་གཅིག་ནས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ལུགས་དེ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་ད་དུང་གནས་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་ནས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་གཙོ་བོ་བཙན་ཡིན་པས་ལྷར་མཆོད་པའི་དཀར་བསང་དང་ད་ལྟའི་དམར་བསང་སོགས་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་ངེས་པའང་རྟོགས་ཐུབ་པ་བཞིན་བདུད་བོན་ཡིན་ན་བདུད་ལ་མཆོད་པ་དང་། བཙན་བོན་ཡིན་ན་བཙན་ལ་མཆོད་པ། གཤེན་བོན་གྱིས་སྐུ་བླ་གཉན་པོ་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པ༼གྲི་གུམ་གྱི་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་གསོལ་མཆོད་བྱས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ༽གང་ཡིན་རུང་ཕྱིས་སུ་ཆབ་སྲིད་སོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་རིག་གནས་མང་བོ་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་བའི་ཤན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དང་ལྷ་ཡི་ངོ་བོའི་སྟེང་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་འདུག་པ་རྟོགས་ཐུབ། ༼ཡོང་ཁུངས། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། ༽
བོད་ཀྱི་བསང་མཆོད་སྐོར་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
བསང་གཏོང་ལུགས་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་དང་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་ངོ་མཚར་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་དང་། ལོ་རྒྱུས་དང་དུས་རབས་ཧ་ཅང་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཉམས་དམས་སུ་མ་སོང་བའི་རིག་གནས་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་ཁམས་དང་མདོ་དབུས་བཅས་ཡུལ་གྲུ་དང་། བན་བོན་སོགས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡོངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་ཆོ་ག་འདི་ཁས་ལེན་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ལྷ་གསོལ་མཆོད་འབུལ་གྱི་སྲོལ་འདི་བོད་མི་རང་གི་རྒྱུན་འཛིན་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེ་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་དང་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གནས་བབ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་བྱུང་མིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟག་དཔྱད་མཁན་ཉུང་། རྒྱའི་ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་སོགས་སུ་རྗེ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་རེར་འདུན་མ་ཆུང་ངུ་རེ་བསྡུས་ཏེ། ལུག་ཁྱི་སྤྲེལ་གསུམ་དམར་མཆོད་བྱེད། ཐོག་མར་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་རྐང་ལག་བྲེགས་དོན་སྣོད་མདུན་དུ་སྤུངས་ནས། བརྙེ་ཞིག་གིས་གནས་ས་རི་ལུང་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་དཔང་དུ་གསོལ་ཏེ། གལ་ཏེ་འདུན་མ་དང་འགལ་ཏེ་བསམ་ངན་བྱེད་ན། ལྷ་ལ་མངོན་མཁྱེན་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཚོ་ཡང་ལུག་ཁྱི་འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་མི་བགྱིད་རི་ཞེས་མནའ་འདོར་རོ་ཞེས་པ་སོགས་ལ་དེང་དུས་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་བོར་དེའི་ཚབ་ཏུ་བསང་ཕུད་དེ་མནའ་སྐྱེལ་བ་སོགས་སྣང་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་དམག་ལ་འགྲོ་བ། བླ་དཔོན་ཁྲི་འདོན། གསོལ་སྟོན་མཛད་སྒོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་གཞག་ལེགས་གང་བགྱི་བའི་སྔོན་འགྲོ་དང་རིམ་གྲོ་ལ་བོད་མི་རྒན་གཞོན་ཡོངས་ཀྱིས་བསང་གཏོང་བ་འདི་ཧ་ཅང་རྒྱུགས་ཆེ།
དང་བོ། བསང་གི་ངོ་བོ་དང་དེའི་ཐོག་མའི་བྱུང་བ།
རྒྱལ་དབང་ལྔ་བས་ཕུན་ཚོགས་དྲི་ལྡན་བསང་མཆོད་གའི་རྒྱུན། མི་གཙང་ཉེས་ཚོགས་འཁྲུད་པའི་ཆོ་ག་མཁན། །ཞེས་གསུངས་པས་བསང་ཞེས་པའི་ཐོག་མའི་རང་བཞིན་ནི་མི་གཙང་བའམ་བཙོག་གྲིབ་སེལ་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་ལ་གོ་བ་ཤུགས་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་དེང་དུས་བསང་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ངེས་པར་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་ལུགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་ལས་གདོད་མའི་བསང་ཞེས་པའི་བརྡ་རང་སྟེང་གི་གོ་དོན་དང་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་སོང་བ་འདི་ལ་སུས་ཀྱང་གསལ་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་མཛད་མེད་ཅིང་། ལྷག་པར་བསང་ཡིག་འདོན་གསོལ་གྱི་ནང་དུ་སྣང་ཚུལ་འདི་གཉིས་དབྱེ་བ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འདྲེས་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲིབ་དག་པར་བཤད་པ་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་སོགས་འདིར་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། དེང་སང་མཚོ་ལྷོའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་གཤིན་པོ་དུར་འཇུག་བྱེད་ཚེ་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་སྒོའི་ཕྱི་རུ་མེ་འཇོག་པ་དང་། ཡང་སྦྲུམ་མར་བུ་བཙས་པའི་དུས་སྒོ་མདུན་མེ་བཞག་སྟེ་ཕྱི་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཡོང་བའི་མི་སུ་ཡིན་རུང་མེའི་སྟེང་དུ་འགོམ་ནས་ནང་ལ་ཡོང་བ། དེ་བཞིན་ཁང་ཁྱིམ་གང་ཞིག་གི་སྒོའི་ཕྱི་ན་དུ་བ་ལྷོག་ལྷོག་འཕྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་ཚེ་དུད་ཚང་དེའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་ནད་པ་སོགས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་གང་བྱུང་གིས་ཁྱིམ་ལ་མ་ཡོང་ཞེས་པའི་བརྡ་ཙམ་ལས་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པ་འདིས་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་བསང་བྱ་བ་མེ་ལ་མ་གཏོགས་དུ་བ་ལ་ཚུལ་མེད་པ་འདྲ། སྤྱིར་དེང་དུས་གོས་སོགས་རླུང་ལ་གཡེང་བ། ཆུ་ལ་བཀྲུ་བ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཚེ་མེ་ལ་བདུག་ནས་ཆོག་པར་བྱེད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ན་གདོད་མའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་དད་མོས་བྱེད་པ་ལས་སྲོལ་འདི་མཆེད་པར་མངོན་ཏེ། གདོད་མའི་བོན་གྱི་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་གནས་པའི་ལྷ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཡོད་དོ་ཅོག་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་སྐྱེས་ཞིང་མཐར་འབྱུང་བ་བཞི་རང་སར་ཐིམ་པར་བྱ་དགོས་པར་འདོད་པ་འདིས་མྰར་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཆེས་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་གདོད་མའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་འདུའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མངོན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། འདི་ནི་བོད་མི་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དེར་བརྟེན་སྨན་རྒྱུད་སོགས་ལས་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ག་ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་ཏེ་བརྟག་པ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ནད་དང་སྦྱོར་བ་སྨན་གྱི་ལུགས་སོགས་མང་དུ་དབྱེ་བའི་སྲོལ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་བཞི་དང་མིའི་སྐྱེ་ཕུང་གཉིས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤིན་པོ་དུར་འཇུག་བྱེད་ཚེ་མེ་ལ་སྲེག་པ། ཆུ་ལ་སྐུར་བ། ས་འོག་ཏུ་འཇུག་པ། རླུང་སྟེ་བྱ་རྒོད་ལ་གཏོར་བ་བཅས་བེམ་པོ་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཞི་གང་རུང་ལ་ཐིམ་པར་བྱེད་པའང་གནད་འདི་ལ་ཐུག་པར་སྙམ། དེ་ན་གོང་ནས་དྲངས་པ་བཞིག་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་དུར་འཇུག་བྱེད་ནའང་། འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཆེས་སྔ་བ་ནི་མེ་ལ་སྲེག་པའི་ལུགས་འདི་ཅུང་མངོན་ཆེ་བ་དེབ་ཐེར་ལས་ཁྲི་བདུན་བང་སོ་གནམ་ལ་བཏབ། ལྷ་ལུས་རོ་མེད་འཇའ་ལྟར་ཡལ་ཅེས་བོད་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་རྣམས་ཀྱི་བེམ་པོ་མེ་ལ་སྲེག་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་སུ་ལའང་རྩོད་མེད་དང་། དེ་བཞིན་ཆེས་སྔ་བའི་གནས་ཤུལ་བང་སོ་དག་ན་བེམ་པོ་མེ་ལ་སྲེག་པའི་སོལ་བ་སོགས་མཐོང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ན་མེ་ནི་ཆེས་གདོད་མ་ནས་ཧ་ཅང་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་པ་མཐོང་ཐུབ་ལ། གནའ་བོའི་ཞི་ལའི་ལྷ་སྒྲུང་དུ་ཕོ་ལོ་མེ་ཞི་སི(普罗米修斯)འབོད་པས་མེ་ཐོག་མར་ལྷ་ཡུལ་ནས་བརྐུས་འོང་བར་བཤད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་མན་ཇུ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་དུའང་ཨ་ཐོ་(阿托)ཞེས་པའི་དཔའ་རྒོད་ཞིག་གིས་ལྷ་ཡུལ་ནས་མེ་ཁྱེར་འོང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་བྱ་དེ་ཕོ་ལྷ་ཡུལ་ལ་མེ་སློང་དུ་སོང་ཚུལ་སོགས་མང་། སྤྱིར་བེམ་པོ་མེ་ལ་སྲེག་པ་དེ་བསང་བྱ་བའི་གོ་དོན་དང་འབྲེལ་དཀའ་ཡང་། དེང་དུས་དུར་ས་གསར་དུ་འཚོལ་བ་ལ་ངག་རྒྱུན་དུ་རི་ཡག་ས། ས་གཙང་ས་སོགས་གཙང་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་བསམས་ན་མེ་སོགས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་སྟེང་ན་བསང་ངམ་གཙང་བྱ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ཤུགས་ནས་ཡོད་པར་འདོད་པ་གོ་ནུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཇིའི་མཁས་པ་ཧྥེ་ལེ་ཙིས(费雷泽)མེ་ཕུང(篝火)གིས་ནད་དང་འཆི་བ། སྣོད་བཅུད་མཐའ་དག་ལ་འཚེ་བའི་གནོད་པ་སྲེག་ཅིང་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། མི་དང་དུད་འགྲོ་ལོ་ཏོག་བཅས་གཙང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པས་འཐུས། དེ་ན་བེམ་པོ་དེ་མེ་ལ་སྲེག་པས་རོའི་སྟེང་གི་བཙོག་གྲིབ་དང་དྲི་མ་ཡོད་ཚད་བསང་བར་བྱས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ཅིང་། ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་འདི་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་གཙང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་རིམ་གྱིས་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་བྱུང་བར་སྙམ། མཆོད་པའི་རིགས་ལ་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་པ་འདུག་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་མཆོད་རྫས་རྗེན་པར་བཤམས་ནས་མཆོད་པ་དང་། ཡང་ན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཏུ་བྱས་ནས་མཆོད་པའི་ལུགས་གཉིས་ལས་མ་འདས། རྒྱ་ནག་གིས་རང་གི་ཡང་མེས་ཀྱི་བང་སོའི་མདུན་དུ་འབུལ་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྗེན་པར་བཤམས་པ་དང་། བོད་ཀྱིས་འདི་ལ་རྒྱལ་མཁན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་ལས། གཙོ་བོ་ཚན་དན་ག་བུར་གུར་གུར་ཨ་ག་རུ་ཏི་སྟེ་དྲི་ལྔ། གཞན་གསེར་དངུལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་།གྲོ་ནས་སོགས་འབྲུའི་རིགས་དང་། གོས་དར་སོགས་ཟ་འོག་གི་རིགས་དང་། པདྨ་ཨུ་ལ་ཀུ་མུད་སོགས་མེ་ཏོག་གི་རིགས་དང་། བདུག་སྤོས་རྒྱ་སྤོས་སོགས་སྤོས་ཀྱི་རིགས་དང་། ཤུག་པ་བ་ལུ་སོགས་བསང་རྫས་ཀྱི་རིགས་དང་། ཡང་དཀར་གསུམ་མཁོ་དགུའི་དཔལ་འབྱོར་ཞེས་མི་རང་གིས་འབྱོར་ཚད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡོད་མེ་ལ་སྲེག་ནས་མཆོད་པ་ཡིན། སྲོལ་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་བོད་དུ་དར་བ་ལ་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་མེ་ལ་རྫས་བཏབ་པའི་བསུར་འདི་བསྟན་ཕྱི་དར་གྱི་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ཏུ་གསལ་བ་ཡོད་མེད་རང་གི་བརྟག་ཤིང་མང་དུ་ཐོས་པའི་རིགས་དུ་མར་དྲིས་ཀྱང་ཁུངས་རྙེད་པ་མེད་པ་འདྲ། གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་མགྲིན་པ་བཏེགས་ནས་སྨྲ་ནའང་། རྙིང་མ་རྒྱུད་འབུམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་མ་བྱུང་། བླ་མ་དགོངས་འདུས་སུ་ཡོད་ཟེར་ཡང་གླེགས་བམ་དང་ཐོ་ཡིག་བསྡུར་ནས་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད། གཏེར་ཁ་གོང་འོག་གི་ཡིན་ཟེར་དཔེ་འཁྱར་འདྲ་མཐོང་ཡང་གཏེར་གཞུང་ཚད་མ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཡི་གེར་མི་འདུག ཅེས་གསུངས་པ་ལ་བསམས་ན་སྐབས་འདིའི་བསང་ཞེས་བྱ་བའང་བསུར་དང་འདྲ་བར་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་གཞུང་དུ་མགོ་ཁུངས་ཅུང་རྙེད་དཀའ་བས་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་གཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་གི་བོན་གཞུང་གི་ནང་དུ་འཚོལ་དགོས་པར་སེམས། ༼ཡོང་ཁུངས། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། ༽
བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་བསང་མཆོད་ལ་ཅུང་ཙམ་གླེང་བ།
འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སོན་པའི་བར་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མི་རིགས་གཞན་ལའང་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་འདི་ཡང་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་འདིར་ཐོག་མ་ནས་བྱུང་བ་ནས་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་་་་་ཡུལ་སྲོལ། གོམས་གཤིས། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ། ཡོད་པ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བསང་མཆོད་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། བསང་གཏོང་བའི་བསང་རྩིའི་གཙོ་བོ་ནི་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། ཁམ་པ་སོགས་དྲི་བཟང་ལྡན་པའི་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཡིན། དང་དོད་ཆེ་བ་ཙན་དན་དཀར་དམར་དང་ཨ་ག་རུ། གུར་ཀུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་ཀྱང་སྲེ་མཁན་ཡོད། བསང་རྩམ་ནི་གཙོ་བོ་མར་བསྲེས་བའི་རྩམ་པ་དང་ཆེ་བ་དཀར་གསུམ་དང་མངར་གསུམ་དང་སྨན་ཕྱེ་བཅས་བསྲེས་ནས་བསང་མེའི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་ཤིང་། ད་དུང་ཆང་ཕུད་དང་ཇ་ཕུད་དང་གྲིབ་སེལ་གྱི་ཆབ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་དུ་བོན་ལུགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མ་ཉམས་པར་ཡོད། ༼རྦ་བཞེད༽དང༼བཀའ་ཐང༽སོགས་སུ་བོད་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་དར་སྲོལ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཚུལ་དཔེར་ན། བསམ་ཡས་ལྷ་ཁང་བཞེང་སྐབས་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་སོགས་མིའི་ཁོག་ཏུ་བརླམས་ཏེ་ལུང་བསྟན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱག་བསྟར་གནང་བའི་རྗེས་ཤུལ་ཡང་ཡོད་ཟེར། དཔེར་ན། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་གཞིས་དམངས་ཐམས་ཅད་མཉམ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་སོགས་ལྷ་ཁང་ཁག་དང་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་བསང་གཏོང་གི་བྱེད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་སྤེལ་བའི་དུས་ཆེན་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ༼འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང༽ཞེས་ཡོངས་གྲགས་དེའང་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་གྲུབ་བྱུང་བའི་གཏང་རག་ཏུ་ལོ་དེའི་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བོད་ཀྱི་རི་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ལྷོ་ཁ་བསམ་ཡས་སུ་ཡོད་པའི་ཧས་པོ་རིའི་རྩེ་མོར་བསང་ཆེན་ཞིག་བརྩིགས་ནས་ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་གནང་བའི་དྲི་བཟང་བར་སྣང་ཁམས་སུ་འཁྱིལ་བས་དུས་སྟོན་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་དུ་གྲགས་ཡང༼རྒྱལ་བོ་བཀའ་ཐང༽ལས་བསམ་ཡས་བཞེངས་པའི་དགའ་སྟོན་བཤད་པའི་ནང་དུ་སྤོས་དཀར་སྨན་གྱི་དུ་བས་ལུང་བ་ཁེབས་ཞེས་བཀོད་ཡོད། འདིར་བལྟས་ན་ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་དར་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམར་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་དེའང་ད་དུང་གནས་ཡོད་པ་ཤེས། གང་ལྟར་ཡང་དམར་མཆོད་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་སྲུང་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བོར་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ཤིག་ལགས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི༼དེབ་ཐེར་དཀར་བོ༽འི་ནང་རྒྱའི་ཡིག་རྙིང་ལས་བཙན་པོ་རྗེ་བློན་རྣམས་ལོ་ལྟར་མནའ་བསྐྱལ་ཞིང་ཞེས་སོགས་སོ། །༼ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ། ༽
བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ་གསོལ་བ་དང་བསང་གཏོང་སྲོལ་སྐོར་གླེང་བ།
དེ་ཡང་བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་ནང་ལས། ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་ནི་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆོ་ག་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་དར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ནང་དུའང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ཡོད། ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་མི་གཅིག་པའི་སྐྱེ་བོ་མཐོ་དམན་ཅི་རིགས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། བསང་ཆོག་དེ་ནི་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཉིན་རེར་གཏོང་བ་དང་འདུ་ཚོགས་བྱེད་ཁུལ་དང་རི་རྩེ་ལ་ཡང་གཏོང་གི་ཡོད། ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དཔེར་ན་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་ཆོ་ག་དེ་ཕོ་ཁོ་ནའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན་པ་དང་དབུས་གཙང་དུ་བུད་མེད་ཀྱིས་ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། ཆོ་ག་འདི་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་རྣམ་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་དུས་མཆོད་དང་མི་སྐྱའི་དུས་ཆེན་ཁག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བླ་ཆེན་དང་མི་དྲག་ལ་ཕེབས་བསུ་ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་དཔྱད་ན་ཆོ་ག་འདིའི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་ནི་གཙང་འཁྲུད་ཡིན་ནའང་། འདས་ཟིན་པའི་དུས་རབས་ནང་དེ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པས་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཆོ་ག་དེའི་འབྱུང་ཚུལ་སོགས་སྐོར་ཤོད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད། ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་དེའི་ཐོག་ད་དུང་གེ་ཁོད་ཀྱི་གཙང་འཁྲུད་ཅེས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། ཆོ་ག་དེ་ནི་རྒྱུན་སྤེལ་གྱི་ཆོ་གའི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་མཆོད་གནས་ཤིག་གིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་ཡིན། བོན་གྱི་གཞུང་དང་དཔེ་ཆའི་དབྱེ་སྲོལ་ལྟར་ན། གོང་གསལ་གྱི་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་རིགས་སྤྱིར་བཏང་ཆབ་ནག་གི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནའང་། གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཆོ་ག་གཞན་རྣམས་སྤེལ་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན། གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཞིབ་ཅིང་ཚགས་ཚུད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆབ་དཀར1༼བོན་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་དབྱེ་ཚུལ་ཐད་སེ་ནེལ་གོ་རུབ1967:16—18 དང་ཁོ་བོའི་དཔྱད་རྩོམ་ཨང་བཅུ་དྲུག་ལ་གཟིགས།༽ཞེས་ནང་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་ཁྲོད་ཀྱི་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཞོར་གཏོགས་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། ཆོ་ག་དེ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གཤམ་གྱི་ལེ་ཚན་ནང་གླེང་རྒྱུ་ཡིན། གོང་གསལ་ཆོ་ག་གཏོང་སྲོལ་གཉིས་ཆོས་ལུགས་ལམ་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱ་ཚུལ་ཐད་གཅིག་མཐུན་མིན་ནའང་། བསང་དང་གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་གཉིས་ཀ་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་དྲ་རྒྱ་ལས་མ་འདས། ང་ཚོས་ཐོག་མར་ཆོ་ག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དོན་དངོས་ལ་བརྟག་ཞིབ་དང་། དེ་ལས་མངོན་པའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་དད་པ། སྤྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ལུགས། ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ནང་མཆོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་སྐོར་མ་གླེང་གོང་། དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བསང་མཆོད་འབུལ་སྲོལ་དེ་ཉིད་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།
གཅིག གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་ཐོག་མར༼བསང༽ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ནི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། དེ་སྔོན་ཐ་སྙད་དེའི་སྐོར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་ཡོད་ནའང་དེ་དག་གིས་ཕྱི་རབས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཞིག་སྟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་སེ་བན་ནན་ལྟ་བུས༼བསང་བུ༽ཞེས་པ་ནི་ཟས་རིགས་ལ་གོ་བར་གསུངས་ཤིང་།2༼སེ་བན་ནན1981—1983:243.༽བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆའི་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་དེ་སྤོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བར་འདོད་ནས་ཆེ་བསྟོད་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། 3༼དཔེར་ན༼བསང་མཆོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་བསྟན་པ༽ལྟར་བུར་གཟིགས།༽སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས། བསང་གི་ཆོ་ག་ཞེས་པའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་ག་དེ་ལྷ་ལ་དྲི་ཞིམ་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལྟའི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་མཐའ་མ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་དུ༼བསང་མཆོད༽ཅེས་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ། 4༼འདི་ནི་བསང་དང་མཆོད་པ་ཞེས་པ་ཚིག་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན། བསང་མཆོད་ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ༼ལྡེབ 10༽དང་དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་གཉིས་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་འདུག ཕྱིས་སུ་ཐོན་པའི་ཐ་སྙད་ཐད་གསང་གསོལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་ལ། ཐ་སྙད་དེ་ནི་དེང་དུས་རྒྱ་གར་དུ་ཡུལ་གྱར་ནས་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ཁྲོད་དུའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན༼སེ་ལེ 1993༽ཉེ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་དཔེར་ན་ཐུའུ་བཀན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ(1737—1802)ཡིས་བསང་མཆོད་དང་གསོལ་མཆོད་ལྟ་བུ་བེད་སྤྱོད་མཛད་ཡོད། ༼ལོ་ཁ་ཤི་ཆན་དྲ1963:285༽གསོལ་མཆོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་མཆོད་གསོལ་ཞེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་བྲིས་པ་ཞིག་ལགས་ཤིང་དེ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན༼PT126,1,142༽གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཐོག་བསང་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་དོ། །༼འཕྲིན་ལས་མྱུར་གྲུབ༽ལ་དཔྱད་པར་འཚལ། ༽སྣང་ཚུལ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་དར་བའི་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ནང་དུའང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། བསང་མཆོད་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་རྒྱས་ཤོས་དང་བེད་སྤྱོད་བྱ་མང་ཤོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ནི་རྒྱལ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དཔེ་ཆ༼བསང་མཆོད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ༽ཞེས་པ་དེ་ཡིན། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་དཔེ་ཆ་དེ་རྩོམ་སྐབས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས5༼བསང་མཆོད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ p.21. ༽ཀྱིས་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི་བསང་ཡིག་འགའ་ཞིག་ལ་དཔྱད་གཞི་གནང་ཚུལ་གསུངས་ནའང་། དོན་དངོས་ཐོག་དཔེ་ཆ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་དོན་དང་ལེན་གནང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག གནའ་བོའི་དཔེ་ཆ་དག་ལ་ཞིབ་མོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན། བསང་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་བྱ་ཚིག ༼བསང་བ༽ཞེས་པ་ལས་མཆེད་པ་དང་། ༼བསང་བ༽ཞེས་པ་དེ་དང༼སངས་པ༽ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ནི་གཅིག་ལས་གཅིག་མཆེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ། དེར་བརྟེན། ༼བསང་བ༽ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་མེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་ནས་ཐོན་པའི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན་པ་ལས། རོ་མྱོང་བའམ་དྲི་སྣོམ་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་གསལ་རོ་མྱོང་བའམ་དྲི་སྣོམ་པ་ཞེས་པ་གཉིས་ལས་དྲི་སྣོམ་ཞེས་པ་བསང་སྤོས་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན་དེ་ཉིད་ཚུར་བླངས་ནས་རྒྱུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལྔ་ཞེས་པའི་ནང་གསེས་གཅིག་ཏུ་ཕྱེས་ཡོད། འོ་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བསང་གི་ཆོ་ག་དང་། དེས་གང་ཞིག་གཙང་སེལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ལན་ཞིག་མ་རྒྱབ་སྔོན་དུ་གཤམ་གྱི་འགངས་ཆེའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ནང་དུ ༼བསང་བ༽ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བེད་སྤྱོད་བཏང་བའི་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ཙམ་གནང་ན། དེ་ཡང༼བསང་གི་དག་གཙང་སྔོན་འགྲོ༽ལས། ༼སྟེང་གི་ལྷ་ཡང་བསང་བར་བྱ། །འོག་གི་ཀླུ་ཡང་བསང་བར་བྱ། །བར་གྱི་གཉན་ཡང་བསང་བར་བྱ། །གདན་ཁྲི་རྣམས་ཀྱང་བསང་བར་བྱ། །ཆས་གོས་རྣམས་ཀྱང་བསང་གྱུར་ཅིག༽6༼བསང་གི་དག་གཙང་སྔོན་འགྲོ༽p.2 .༽ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གོང་གསལ་དཔྱད་གཞི་དེའི་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་མཐའ་མཇུག་ནི་བྱ་ཚིག༼བསང་བ༽7༼ PT1042 ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད༼མཁན་སྤྲུའི་བསང༼1.59༽ཞེས་ཡོད། ཚིག་དེའི་དོན་ནི་མཁན་བུའི་དྲི་བསང་གི་གཙང་སེལ་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ལར་མཁན་སྤྲུ་ཞེས་པ་ནི་རྩི་ཤིང་མི་འདྲ་བ་རིགས་གཉིས་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ་མཁན་ནི་མཁན་པ་དང་སྤྲུ་ནི་སྤྲ་བ་ཡིན༼མེ་ཡེར1901:173༽.སྤྲ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བསང་གི་མཆོད་པའི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་བ་ཡིན། བསང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི༼སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པ༽ཡི་ནང་དུའང་གསལ༼ས་ཀ་ཀི1916—26༽བ་ནི༼asvamedhayajna༼5061༼ཞེས་པ་དེ༼རྟས༼བསང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ནམ་རྟས་གཙང་གི༼ཞེས་པར་བསྒྱུར་འདུག་གོ །༽ཞེས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཆོ་ག་ཞིག་ནང་དུ་ཆུ་དང་འབྲེལ་ནས་གཙང་འཁྲུད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ལ༼བསང་བ༽ཞེས་མ་འབོད་པར་དེ་ལ༼གཙང་བ༽8༼བསང་གི་དག་གཙང་སྔོན་འགྲོ༼p.1. ༽ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། བྱ་ཚིག་དེ་ནི༼ཚངས༽ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་མཆེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན། ༼བསང་བ༽ཞེས་པའི་དོན་ནི་དྲི་ཞིམ་བརྒྱུད་ནས་བྱབས་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། ༼གཙང་བ༽ནི་ལྷ་ཆུ་གཏོར་ནས་བྱབས་ཁྲུས་བྱེད་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་ཡིན། 9༼རྨེ༼དམེ༼ན་ཚན་དང་སྤོས་ཀྱིས་བསང་། མནོལ་ན་གཙང་མ་ཁྲུས་ཀྱི་ཀྲུས༽ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །༼གཟི་བརྗིད༼པོད་ཁ་པ་ལྡེབ 65.༽
ང་ཚོས་གཙང་སེལ༼བྱབས་ཁྲུས༽ཀྱི་ཆོ་གར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས། གནད་དོན་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཐོན་པའི༼མི་གཙང་གྲིབ༽ཅེས་པའི་རྣམ་རྟོག་སྐོར་ལའང་རྟོག་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་བློ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ནི་རང་བཞིན་དུ་ཟད། དེ་ཡང༼གྲིབ༽ཅེས་པ་ནི་སྤྱིར་ན་མི་གཙང་བའི་དོན་ལ་གོ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་གའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ནི ༼གྲིབ༽ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་མ་ཡིན་པར། ༼དམེ༽དང༼མནོལ༽ཞེས་པ་གཉིས་ཡིན། དེ་གཉིས་པོ་ལས། དམེ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་གིས་རང་དང་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་སྤུན་མཆེད་དག་དམར་གསོད་བྱས་པའི་སྡིག་གྲིབ་ལ་ཟེར་ཞིང་། སྡིག་གྲིབ་དེ་ཉིད་དག་ཕྱིར་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་དེར༼བསང་བ༽ཞེས་དྲི་བསང་གཙོར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་དང་། མནོལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་བཙོག་གྲིབ་དང་དེ་ཉིད་སེལ་ཕྱིར་དམིགས་ཤིང་ལྷ་ཆུའམ་གཤེར་ཁུ་གཞན་ཅི་རིགས་གཏོར་ནས་བཙོག་གྲིབ་ཕོག་ཡུལ་དེ༼དག་པར༽བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཆོ་གའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ༼རྨེ༼དམེ༽བ་དག་ལ་མནོལ་བ་ཚང༽ཞེས་དེ་གཉིས་པོའི་དབར་དེ་ལྟའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །10༼དཔེ་ཆ་ཐོར་བུ་ཨང་གཉིས་པའི 1.70 ལ་གཟིགས། ༽
གོང་གསལ་གྱི་ཆོ་ག་དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་དང་སྤྱོད་པས་མི་རང་དང་། ལྷ། ཡུལ་ལྗོངས་སོགས་ལ༼ཕོག་པའམ་འབགས་པ༽ཞེས་བཙོག་སྐྱོན་བཏང་བའི་རྟོག་པ་ཉིད་གཞིར་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། འགྲོ་བ་མི་རང་དང་ཡུལ་ལྗོངས་ལ་བཙོག་སྐྱོན་བཏང་བའི་འབྲས་བུར་ལྷས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་ལ་རོགས་ཕན་ཀྱང་མི་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། དེས་ན་མི་སུ་ཞིག་གིས་རང་ལ་བཙོག་གྲིབ་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་བྱས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་ངེས་པར་དུ་སྤེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཆོ་ག་དེ་རིགས་ནི་རྒྱུན་དུ་སྤེལ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་རྩོམ་སྲིད་ལ། མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ནས་རང་རང་གི་འདོད་བློ་དང་འགལ་ཞིང་གཉིས་ནས་རང་གིས་གསོལ་བའི་ལྷ་ལའང་གནོད་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ནམ་རྒྱུན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་འཛེམ་དགོས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གཤམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ།
གཉིས་པ། མི་གཙང་བའི་རྟོག་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
གནད་དོན་དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་གྲུ་གུམ་བཙན་པོ་དང་བློན་པོ་ལོ་ངམ་གཉིས་འཐབ་པའི་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ནས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཏམ་རྒྱུད་དེའི་ནང་དུ༼མི་གཙང༽ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་མཆིས་པས་སོ། །དེ་སྐབས་ཀྱི་བཙན་པོ་ནི་སྟེང་ལྷ་ནས་མཆེད་པའི་རིགས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཙོག་གྲིབ་གཏོང་མི་ཆོག་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། བཙན་པོ་དེས་རང་གི་བློན་པོར་རང་གི་དོ་ཟླ་བྱ་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ཕབ། བློན་པོ་དེས་བཙན་པོའི་བཀའ་ཉིད་དང་དུ་བླངས་ཀྱང་དེ་ཞོར་དུ་བཙན་པོར་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་གི་གྲས་སུ། ཁོང་གཉིས་འཐབ་སྐབས་བཙན་པོས་རང་གི་དཔུང་བ་གཡོན་དུ་ཞི་མིའི་རོ་དང་། དཔུང་བ་གཡས་སུ་སྤྲེའུའི་རོ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ཚུལ་ཀྱང་བཏོན་ཡོད། བཙན་པོས་དེ་ལྟར་མཛད་པས་རང་ལ་རོགས་ཕན་བྱེད་མཁན་གྱི་ལྷ་ལ་བཙོག་སྐྱོན་ཕོག་ཅིང་ལྷས་བཙན་པོ་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས། གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ཤོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དེ། ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ནང་དུ། བློན་པོ་ལོ་ངམ་གྱིས་རང་གི་མཆན་ཁུང་འོག་ནས་སྤྲེའུ་ཞིག་སྟོན་པས་བཙན་པོའི་ལྷ་ལྡེ་བླ་གུང་རྒྱལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྲོས་ནས་སོང་ཞིང་། སྤྲེའུ་དེ་བཙོག་གྲིབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ལྷ་དེ་གངས་རི་ཏི་སེར་མ་སླེབས་བར་དུ༼འཕང་བ༽ཞེས་བྲོས་པ་སྟོན་པ་ལས་སྤྲེའུ་དེ་ཤི་གསོན་གང་ཡིན་སྐོར་གསལ་བོ་འཁོད་མི་འདུག11༼ PT1287༼བེ་ཁོ་ད1940:98༼ལོ་ངམ་གྱིས་མཆན་ནས་སྤྲེའུ་ཕུང༼ཕྱུང༼བས༼ལྟ་བུའོ། ། ༽ང་ཚོ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་འཁོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དོན་ནི་ཅུང་ཟད་མདོར་བསྡུས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འཁོད་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན། གང་ལྟར་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཐོན་པའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ། 12༼རྒྱལ་བོས་སྤྲེའུ་དང་ཞི་མི་ཁྲིད༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང p.245༽.ཝ་དང་ཁྱི་ཡི་རོ༼མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལྡེབ7.1༽.ཝ་དང་ཞི་མི་ཤི་བའི་རོ༼ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང p.42༽.སྤྲེའུ་གཅིག་དང་ཞི་མི་གཅིག༼ལེགས་བཤད་མཛོད། དབྱིན་འགྱུར་མ། མཁར་རྨེའུ1972:67.༽དཔེ་ཆ་སོ་སོའི་ནང་བརྗོད་པའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་མ་ཡིན། སྤྲེའུའི་རོ་ཞིག་གིས་སྐྱེན་བྱས་ལྷ་དེས་བཙན་པོར་རོགས་མ་བྱས་པར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་པའི་སྐོར་དང་གཤམ་གསལ་གྱི་ནང་དོན་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་པ་བེ་ཁོ་ད་ཡིས༼དེ་སྐབས་ཀྱི་སྤྲེའུ་དེ་ནི་བཙན་པོའི་མེས་པོའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན༽ཞེས་གསུངས། ཁོ་བོའི་འདོད་ཚུལ་ནི། ལྡེ་བླ་གུང་རྒྱལ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནི་ལྷ་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཟད་དོ། །མཚམས་འདིར་གལ་ཆེར་བརྗོད་དགོས་པའི་དོན་ཞིག་ནི། བཙོག་སྐྱོན་ཕོག་པའི་དངོས་རྫས་སམ། སྲོག་ཆགས་གསོན་པོའམ་ཤི་རོ་ཅི་རིགས་ནི་མི་ཞིག་ཐོག་མར་སྐྱེ་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ལྷ་དེ་དག་གནས་སའི་གཟུགས་ཐོག་ཏུ་འཇོག་མི་ཉན་པར་གྲགས། གཤམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐོར་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་མི་གཙང་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ནར་མ་སོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཉིན་ཞིག ཁོང་ལྡུམ་རའི་ནང་རྩེད་འཇོར་རོལ་བཞིན་ཡོད། བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་གིས་མི་གཙང་བ་དགུ་ལྡན་པའི་འབྲུག་གློག་ཅིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས། ༼ཁོ་པ་མ་ཤི་ནའང་བཙོག་གྲིབ་ཕོག་རྒྱུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ལོ༽ཞེས་གཅིག་ལབ་བརྒྱབས་ནས་གཤེན་རབ་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ཏུ་གློག་དམར་འཁྱུགས། འོན་ཀྱང་། གཤེན་རབ་ཀྱི་ལྷུན་གྲུབ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་མི་གཙང་བ་དགུ་བོ་རྣམས་མཚོན་དགུའི་གཡང་ལ་བསྒྱུར་ནས་བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱས་སོ་ཞེས་གྲགས། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན། མི་གཙང་བ་དགུ་བོ་ནི་འགྲོ་བ་མི་ལ་འབྱུང་བའི་བཙོག་གྲིབ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ལ། མི་གཙང་བ་དགུ་བོ་རྣམས་ནི། 13༼གཟི་བརྗིད༽པོད་གཉིས་པ། ལེའུ5,ལྡེབ 69.༽
དང་བོ། དམེ། གཉིས་པ། མུགགསུམ་པ། ནལ། བཞི་བ། བཙོག ལྔ་བ། ཐན། དྲུག་པ། ལྟས་ངན། བདུན་པ། བྱུར། བརྒྱད་པ། ཡུག དགུ་བ། ཐབ་འཁོན། བཅས་སོ། །14༼གཟི་བརྗིད༽ནང་དུ་མི་གཙང་བའི་རྫས་དགུ་ཡོད་ཚུལ་འཁོད་ལ་དེ་དག་གི་གྲངས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་མ་ཡིན་པར་སྣང་། གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་གཅིག་ནང་དུ༼ཐབ་འཁོན༽ཞེས་པ་དེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་སྨྲས་ནའང་འདྲེན་ཚུལ་གཞན་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་དེ་ནི་རྫས་རིགས་གཉིས་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་འདུག༼སེ་ནེལ་གོ་རུབ1967,p.46. ll.3—35.༽
བསང་གི་ཆོ་གས་གོང་གསལ་མི་གཙང་དགུ་བོའི་གྲིབ་ནུས་ཡོངས་རྫོགས་སེལ་མི་ནུས་པར་འདོད། དེས་ན་གྲིབ་དེ་དག་མེད་པར་བཟོ་བར་ད་དུང༼སེལ༽ཞེས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། 15༼གཟི་བརྗིད༽དབྱིན་འགྱུར་མ། ༼སེ་ནེལ་གོ་རུབ1967:44—49.༽དེ་ནི༼གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད༽ཅེས་པའི་ཆོ་ག་ལྟར་དུས་ཚོད་ངེས་གཏན་དང་ཆེད་མངགས་མཆོད་གནས་ཤིག་འབོད་ནས་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན།༽
གསུམ་པ། བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་གའི་གོ་དོན་ལ་དཔྱད་པ།
བྱབས་ཁྲུས་ཞེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཞིག་ལགས། གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ནས་འགྱུར་ལྡོག་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཚུལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡོད། གཏམ་རྒྱུད་དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་ལེན་ཚན་གཞན་ཞིག་ནང་དུ་གླེང་ཟིན་པས་འདིར་རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱ། 16༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉི་ཤུ་ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།༽འདིར་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནང་གི་བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན་རྣམས་ཡིན། དེ་ཡང་ཤོད་སྲོལ་གཅིག་ལྟར་ན། བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲི་ཐོག་མར་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ནས་མི་ཡུལ་དུ་བྱོན་སྐབས། ཞབས་འབྲིང་གི་གྲས་སུ་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཆོ་ག་རིགས་མི་འདྲ་སོ་སོར་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་པོའི་ཡབ་ཀྱིས་བཀའ་འདི་ལྟར་གནང་སྟེ།
༼གནམ་ལྷ་དོག་ལ་བཤགས༼གཤེགས༽པ་ན། མི་ཡུལ་རྩོག༼བཙོག༽དང་གནོལ༼མནོལ༽ཆེ་བས། ཡ་ངལ་ཤོག་གིས་སྣ་དྲོངས་ཤིག བར་ཆོད་ཧུར་བ་གྲངས་མང་བས། ཚེ(མཚེ)མི་སྐུའི་གཡས་བརྟེན་ཅིག སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་ཡེ་འབྲོག་རྒོད། གཅོ་མི་སྐུའི་གཡོན་བརྟེན་ཅིག ཡ་ངལ་གྱིས་སེལ་དང་གསངས༼བསང༼ཀྱིས༼གྱིས༼ཅིག༼ཤིག༽ མཚེ་མི༼ས༽དབང་དང་བྱིན་རླབས་གྱིས༼ཀྱིས༼ཅིག༼ཤིག༽ ༼ག༼ཅོ་མིའི༼མིས༽སྐུ་གླུད་ཐར་ལེགས༼གྱིས༼ཤིག༽17༼བསྒྲགས་བྱང༼ལྡེབ12a ,5—7. ༽གོང་གསལ་གྱི་གདོད་མའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་གཞིའི་རྣམ་པ་མངོན་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞིའང་མངོན་བཞིན་ཡོད། དེ་གཉིས་ལས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་སྐོར་ལེ་ཚན་གཞན་ཞིག་ཏུ་གླེང་ཟིན་པས་འདིར་གླེང་གི་མིན། 18༼ཨ་ལན1978:343,347—51.༽འདིར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞིའི་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་གོང་གསལ་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ལས་གསལ་པོ་མཁྱེན་ཐུབ་པ་སྟེ། བླ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དར་བའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་མ་ལག་ཁྲོད་ཀྱི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་བོས་ཆེད་རྩོམ་གཞན་ཞིག་ནང་དུ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བླ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དང་དེང་དུས་སུའང་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་གནས་པའི་བླ་ཡི་འདོད་ཚུལ་སྐོར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད།19༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་གཅིག་ལ་གཟིགས།༽དེ་ཡང་བླ་དང་བླ་ཡི་མཚོན་རྟགས་གཡུ་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་མོས་བྱེད་པ་ལས་བོད་རིགས་ཁྲོད་དུ་བླ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ནི་དུས་ད་ལྟའི་བར་མི་ཉམས་པར་གནས་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། གླུད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། སྐྱེ་བོ་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བླ་དེ་གདོན་འདྲེ་སོགས་ཀྱིས་འཁྱེར་བའམ་ཡང་ན་རང་སོའི་ལུས་ལས་བྲལ་ཞིང་ཕྱིར་འཁྱམས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ཚུར་འགུག་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ཁོ་བོའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། དེ་ལྟའི་རྟོག་པའམ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་འཕགས་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་གལ་ཆེའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་བོད་རང་གི་གནའ་བོའི་ཆོ་ག་དག་ཇི་ལྟར་ཆགས་གྲུབ་བྱས་ཡོད་མེད་སྐོར་གླུད་ཞེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་བརྒྱུད་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་གླུད་ཅེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པ་ལས། དེ་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཇུ་དའི་ཆོས་ལུགས་ནང་གི༼འབྲོས༽(Scapegoat)ཞེས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་མ་ཡིན་ནོ། །20༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་གཉིས་ལ་གཟིགས།༽གོང་དུ་དྲངས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནི་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་རྙིང་ནང་དུའང་འཁོད་འདུག་ལ། དེའི་ཁྲོད་དུ་མི་མཁས་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་བོན་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མཆོད་གནས་གཉིས་སྟེ། མཚེ་དང་གཅོའུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་བཏོན་ནས་དེ་གཉིས་དང་རྒྱལ་བོའི་བློན་འབངས་གཞན་དབར་དབྱེ་བ་གསལ་བོ་ཕྱེས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཡིག་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྐབས་དེ་དུས་གོང་གསལ་བརྗོད་པའི་བོན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་མེད་སྐོར་གསལ་བཤད་བྱས་མི་འདུག་ལ21༼ PT1038༼ལ་ལོ 1953:275—76; མེ་ཁེ་དོ་ནེལ1971:251—19;དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉི་ཤུ་ལ་གཟིགས།༽གཏམ་རྒྱུད་གཞན་པ་ཞིག་ནང་གསལ་བ་ལྟར་སེལ་དང་བསང་གི་ཆོ་ག་སྤེལ་མཁན་ཡ་ངལ་གྱི་སྐོར་ཡང་གླེང་མེད། ཡིན་ནའང་། ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་དང་བོད་རང་གི་གདོད་མའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་བསྡུར་ན་གོང་མ་དེ་ནི་འཆར་གཞི་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །22༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉི་ཤུ་བ་ལ་གཟིགས།༽
གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལས་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བོ་ཉིད་དང་དེ་ཡི་འཁོར་དུ་བོན་པོ་ཞེས་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་དད་མོས་ཀྱི་མ་ལག་ཅིག་ཡོད་ཚུལ་མངོན་པར་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་དེའི་ཚབ་བྱེད་དངོས་པོ་བཅས་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་དད་པ་ཆགས་གྲུབ་བྱེད་པའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡིན། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་ཆོས་ལུགས(Religion)མཁས་པ་ཅན་ལ༼བོན༽ཞེས་འབོད་ནས་གལ་ཆེར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ལ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༽ནང་དུའང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་གར་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེའི་རིགས་བྲིས་བཀོད་བྱས་འདུག 23༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༽p.235༼ཚེ་མི༼ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང༽p.101.༼ལེགས་བཤད་མཛོ༽p.130.༽བོད་ཀྱི་ཆེས་གནའ་བོའི་དད་མོས་ནི༼སྐུ་བླ༽ཞེས་གཅིག་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། གཉིས་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་བཞེངས་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་བླ་ནི་གཟུགས༼སྐུ༽ཐོག་ཏུ་གནས་པར་འདོད་ལ། སྐུ་གླུད་ཅེས་སྐུ་བླ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་སྤེལ་བའི་སྲོལ་ཡོད། 24༼མེ་ཁེ་དོ་ནེལ1971:354.༽སྐུ་གླུད་ཅེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ཕྱིས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། 25༼ཐོ་མ་སི 1957,p.71,ll.224;ll.289—96.༽ཆོ་ག་དེ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་སྐབས། བླ་དང་གླུད་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན། ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་བཙན་པོ་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་བར་ཆད་ཅི་རིགས་ལས་སྐྱོབ་ཕྱིར་སྤེལ་བའི་ཆོ་གའི་ཁྲོད་དུ་རྟག་ཏུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་གླེང་མྱོང་བ་ལྟར། བཙན་པོ་ཉིད་ལྷ་ལས་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཁམས་སུ་མ་བྱོན་གོང་ཙམ་ན་གཙང་འཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་ངེས་པར་དུ་སྤེལ་དགོས་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཁམས་ནི་མི་གཙང་བའི་རྐྱེན་ལས་ཡིན་སྐད། ང་ཚོ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ནི་ཐོག་མར་གཉན་ཞེས་པའི་ཡུལ་ལྷ་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན། དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་རྣམས་སྐུ་བླ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེའི་རྗེས་སུ་དྲངས་པའི་སྲོལ་ཉིད་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱུད་པ་ལྷ་ལས་མཆེད་པའི་རུས་རྒྱུད་གླེང་སྐབས། ཡུལ་ལྷ་འོ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡབ་རྒྱུད་ལྷ་རབས་མཆེད་བཞི་ཞེས་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་ལ་ལྷ་དེ་ནི་ཡུལ་ལྷ་ཀུན་གྱི་ཡབ་མེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། 26༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༼p.230.༽བོད་བཙན་པོའི་སྐུ་བླ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ་ཆེན་པོ་དགུ་ཡི་ཡབ་ཆེན་ཡང་ཡིན་པར་གྲགས། འོ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ཞེས་པའི་རི་དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་ཟངས་རི་རྫོང་འོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ན་མཆིས་སོ། །ཡུལ་ལྷ་ཡིས་བསང་གསོལ་གྱི་ཆོ་གར་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲོད་དུ་གལ་ཆེའི་གོ་བབ་བཟུང་ཡོད་ལ། ཡུལ་ལྷ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མི་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོ་གནས་སྡོད་བྱ་སའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱི་མེས་པོར་བརྩིས་ནས་མོས་གུས་དང་བསང་གསོལ་གྱི་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཕྱི་རབས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཙོག་གྲིབ་ཅན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་མཐོང་སྐབས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བསམ་ཤེས་ཐུབ་པའི་དོན་ཞིག་ཡིན། མི་རྣམས་ཀྱིས་བསང་མཆོད་དག་རི་རྩེ་ནས་འབུལ་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་རི་ནི་ལྷ་དེ་དག་གནས་བཅའ་ཡུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །གོང་གསལ་གཏམ་རྒྱུད་ནང་བརྗོད་པའི་ཆོ་གར་མཁས་པའི་མི་གསུམ་ལས་མཚེ་མི་ཞེས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མི་སྣ་ཞིག་རེད་འདུག དེ་ཡང་མཚེ་ཞེས་པ་དེ་ནི་རྩི་ཤིང་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། 27༼མེ་ཡེར1981;178.༽ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ནས་དེ་ནི་གླུད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྫས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་འཁོད་ཡོད། 28༼ཐོ་མ་སི 1957:62—65༽གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་གཞན་ཞིག་ནང་དུ་མཚེ་མིས་ཆོ་ག་ཞིག་སྤེལ་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ༼གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ༽ལྷ་ཡུལ་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཁར་དེའུ་དབུ་སྟེང་དུ་མཚེ་ཞེས་པའི་རྩི་ཤིང་དེ་འཇོག་པར་མཛད་ཅེས་གྲགས29༼ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང༼p.101༽སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ནི། མཚེ་ཞེས་པའི་རྩི་ཤིང་དེ་ཆོ་གའི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་དོན་ནི་ཁོ་བོས་ད་བར་མ་ཤེས། གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། མཚེ་མི་ནི་དབང་བསྐུར་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་མཁན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ནས་བརྗོད་ཆོག་ནའང་། རྩི་ཤིང་མཚེ་ཟེར་བ་དེའི་སྐོར་གང་ཡང་བརྗོད་མི་འདུག ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་དགོས་དོན་ནི་གདོན་འདྲེས་བཙན་པོའི་སྐུ་ཕྱར་གནོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨས་སྐྱོན་སེལ་ཕྱིར་ཡིན་སྐད། དེ་ཡང་བཙན་པོའི་བླ་ཉིད་སྐུ་གཟུགས་ནས་བྲལ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གླུད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ནས་བླ་དེ་སླར་ཡང་སྐུ་གཟུགས་དང་མཉམ་འཛོམས་བྱེད་ཐབས་བྱ་བ་ཡིན། འདིར་ངེས་པར་དུ་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། མཚེ་མི་ཡི་ཆོ་གའི་ཁྲོད་ཀྱི་དབང་དང་བྱིན་རླབས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱིས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཀྱང་ཕོག་ནས་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།
བཞི་བ། ལོ་རེའི་བསང་མཆོད་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
ལོ་རེའི་ཡུལ་མི་ཡོངས་འཛོམས་ཀྱི་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་སྲོལ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། རིག་གནས། ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པས་འཆིང་ནས་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གར་ཞུགས་རྒྱུ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་རང་ནང་དུ་གཏན་འཇགས་བྱུང་ཡོད་པའི་མི་ཆོས་ཀྱི་འོས་འགན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གའི་ནང་དོན་ལས་ང་ཚོས་དེའི་དབྱིངས་སུ་སྣ་ཚོགས་དད་པའི་ཕུང་བོ་ཞིག་མཆིས་པ་རྟོགས་ཐུབ། 30༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་ལྔ་ལ་གཟིགས།༽བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དུ་མི་རྣམས་མཉམ་འཛོམས་བྱ་སའི་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་གཉིས་ཡོད། དེ་ཡང་གཅིག་ནི་དགོན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་འདུ་འཛོམས་བྱ་ས་དང་། ཅིག་ཤོས་དུ་ནི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལྷ་དག་གནས་སའི་རི་བོ་དག་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཡུལ་ལྷའམ་གཞི་བདག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་གྱི་འགོར་ཨ་མྱེས་དང་། ཨ་ཕའམ་སྐུ་བླ་ཞེས་པ་སྦྱར་སྲོལ་ཡོད། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ལྟེ་གནས་དེ་གཉིས་ནི་ས་གནས་དེ་རང་གི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ས་མཚམས་ཡིན་པ་མཚོན་མི་ཐུབ། གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཀྱིས་རི་སྟེང་དུ་གཤོམ་པའི་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་མི་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྐྱ་བོས་ཀྱང་དགོན་པའི་ནང་སྤེལ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་ནང་དུ་མི་ཞུགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། ས་ཆ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་ཡུལ་སྡེ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་གཉིས་ན་མཉམ་འཛོམས་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཚོ་བཞི་ཞེས་མིང་བཏགས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། གལ་ཏེ་གྲོང་སྡེ་དེ་སྡེ་བ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཚོ་དྲུག་ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་པའི་ཚོ་བ་ནི་ཨ་མདོའི་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་གནས་ཡོད་ལ། དེ་ལྟའི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ནི་མི་སྐྱས་སྐྱོང་བ་ཡིན་ལ། 31༼མཁར་རྨེའུ་དང་ས་གནས1999༽དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་སྡེས་ཆབ་སྲིད་ཐད་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། གྲོང་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་བཀུར་བའི་སྤྱི་བའི་ཡུལ་ལྷ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ད་དུང་རི་ལྷ་དེ་ལས་མཆེད་པར་གྲགས་ཤིང་གྲོང་བ་སོ་སོས་བརྟེན་པའི་ཡུལ་ལྷ་ཆུང་ཆུང་རེ་ཡང་གསོལ་སྲོལ་དར་ཡོད། ཁོ་བོའི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། ཡུལ་ལྷ་དབར་ཕན་ཚུན་གཅིག་ནས་གཅིག་མཆེད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལྷ་ལས་གྱེས་པའི་ལྟ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །ལོ་རེའི་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་མི་སྐྱས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་ཅིང་དེར་ཞུགས་མཁན་ནི་གྲོང་སྡེའི་ཁོངས་མི་རྣམས་ཡིན་པ་རེད། སྐྱ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་ཚོགས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ནས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་འོས་འགན་སྒྲུབ་པ་མཚོན་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཕྱི་དགྲ་འགོག་ཕྱིར་རྡོ་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། བསང་མཆོད་ཆོ་གའི་སྙིང་བོ་ནི་རི་རྩེར་དྲི་ཞིམ་བསང་གི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དེ་རེད། བསང་མཆོད་འབུལ་བའི་དུས་ཚོད་དང་། དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་། དེར་ཞུགས་མཁན་གྱི་མི་སྣ་བཅས་ནི་ཡུལ་སོ་སོ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ཉིན་གཉིས་ཡིན། དེ་ཡང་ཉིན་དང་བོ་དེར་བསང་མཆོད་ལ་ཞུགས་མཁན་ཐམས་ཅད་རི་འདབས་སུ་འཛོམས་ཤིང་གུར་ཕུབ་ནས་མཚན་མོ་ས་དེ་རང་དུ་སྡོད་ལ། ཉིན་གཉིས་པའི་ཐོ་རེངས་ནས་བཟུང་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་པ་ཡིན། བསང་མཆོད་ཆོ་གའི་གོ་རིམ་ནི་གཤམ་གསར་ལྟར་ཡིན།
དང་བོ། བསང་རྫས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ། དེའི་ཁོངས་སུ་ཕོ་ཉམས་མཚོན་པའི་མདའ་རྒོད་དང་། ཤུག་པ། ཤེལ་ཚིག རླུང་རྟ32༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་བཞི་ལ་གཟིགས། PT126༼མེ་ཁེ་དོ་ནེལ་དང་ཨེ་མེ་ད 1978,pp.136,ll,140—50༼ནང་ལྟར་ན། སྐུ་བླ་གསོལ་བའི་དད་པ་བྱེད་ཚུལ་ཐད་ཆོ་གའི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དངོས་རྫས་དཔེར་ན་ལྷ་མདའ་དང་འབྲུ། ལྷ་ལུག ལྷ་རྟ། ལྷ་འབྲི་དང་ལྷ་གཡག་བཅས་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། ༽སོགས་ཚུད་ཡོད། མཆོད་པ་དེ་ལ་ཞུགས་མཁན་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་ནུས་པར་དཔགས་ནས་བསང་རྫས་སྒྲུབ་དགོས། གཉིས་པ། མདའ་རྒོད་དང་རླུང་རྟ་ཕུད་པའི་བསང་རྫས་རྣམས་ལ་བཙས་ཐོག་འཇོག་པ་ཡིན། ལ་བཙས་ཡོད་སར་བསང་གཏོང་བའི་བསང་ཁྲི་བཞེངས་ཡོད། གསུམ་པ། གྲོང་ཚོའི་འགོ་བ༼དེ་མེད་ན་ལོ་ན་ཆེ་བ་ཞིག༽དེས་མེ་སྦར་ནས་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་འགོ་འཛུགས་པ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་བསང་ཀྱི་དུད་སྤྲིན་གང་མང་འཁྲིགས་ཐབས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བ། མདའ་རྒོད་དང་རླུང་རྟ་གཉིས་མེ་ཡི་ཐོག་ཏུ་ཡུག་ཡུག་བྱས་ནས་གཙང་སེལ་བྱ་བ། ལྔ་བ། བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གར་ཞུགས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཤོག་བུའི་རླུང་རྟ་ནམ་མཁར་གཏོར་བར་བྱེད། དྲུག་པ། མདའ་དེ་དག་ལ་བཙས་ཐོག་བཙུགས་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་རེ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཡུལ་ལྷར་བཅོལ་བར་མཚོན་པར་བྱེད། །བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་མཐའ་མ་ཚིག་རྒྱན་དང་། རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར། མདའ་རྩལ་འགྲན་པ། གཞས་ཞབས་བྲོའི་བྱེད་སྒོས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
ལྔ་བ། འདོན་ཆའི་ནང་སྤེལ་བའི་བྱབས་ཁྲུས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་མི་སྐྱ་འདུ་ཚོགས་བྱས་ནས་སྤེལ་བའི་མཆོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། གེ་ཁོད་ཀྱི་བྱབས་ཁྲུས་ནི་ངེས་པར་དུ་མཆོད་གནས་ཤིག་གིས་གཙོ་སྐྱོང་འོག་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། མཆོད་གནས་ཀྱིས་གེ་ཁོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་སྐབས་ཁ་བྱང་མེད་པའི་དཔེ་ཆ་ཐུང་ཐུང་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཞལ་འདོན་བྱེད་པ་ཡིན།33༼གེ་ཁོད་གསང་བ་དྲག་ཆེན༼pp.67—81.༽དཔེ་ཆ་དེ་དག་ནི་གེ་ཁོད་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་པོ་ཏི་ནས་བཏོན་པའི་དཔེ་ཆ་གསུམ་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་བོས་གཤམ་དུ་དཔེ་ཆ་གསུམ་པོ་དེའི་ནང་འཁོད་པའི་ཆོ་ག་དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་དག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོན་ལུགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། གེ་ཁོད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་ཞང་ཞུང་ཞེས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དེ་ན་གསར་གཏོད་བྱས་པར་གྲགས།
དེ་ལྟ་བུའི་བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་གེ་ཁོད་སྒྲུབ་གཞུང་གི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་ཆབ་དཀར་ཞེས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ལྟའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་དེའི་དུས་ཡུན་ནི་སྐར་མ་ཉི་ཤུའི་གཡས་གཡོན་ཙམ་ཡིན་པ་ཞིག་ལས་དེ་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་མ་ཡིན། བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་འགོ་འཛུགས་མ་བྱས་གོང་དུ་དུག་ཕྱུང་ཞེས་མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་ལས་ལྷག་པའི་གྲིབ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཐུང་ཐུང་ཞིག་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། གཤམ་དུ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་དཔེ་ཆ་གསུམ་པོ་དེའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་བྱས་ན། 34༼གེ་ཁོད་གསང་བ་དྲག་ཆེན༼pp.63—67.ཆོ་ག་དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་དཔྱད་རྩོམ་ཨང་བཅུ་བའི་ནང་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཤིག་བྱས་ཟིན།༽༼མདའ་དང་འཕང་ལས་བཏུས།༽
འཛམ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་བསང་ཁྲི།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ཡོད་ས་ནི་རྟ་བོ་གྲོང་བརྡལ་རེད། ས་ཆ་འདིའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་བོ་གྲོང་བརྡལ་ཡོད་སའི་ས་མིང་ལ་རྒུ་གཞུང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ས་འདི་ནི་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་། ས་བབ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་ཐང་ཆེན་རེད། བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། ས་ཆ་འདི་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་བོ་དང་། དཔའ་རྟུལ་སུམ་ཅུ་སོགས་ཀྱིས་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་བྱ་སའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། གླིང་དཀར་བོའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱི་རྟ་རྒྱུག་སའི་ས་ཆ་འདི་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། གནད་དོན་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་སེང་ཆེན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གེ་སར་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱི་བསང་ཁྲི་ལ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཞིག་ཡོད། བསང་ཁྲི་འདི་རྡོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་བརྩིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བསང་ཁྲིའི་མཐོ་དམན་དང་ཁ་ཞེང་རིང་ཐུང་ཚང་མ་ཆ་མཉམ་ཞིག་ཡིན་ལ། བསང་ཁྲིའི་ཆེ་ཆུང་ལ་ཧ་ལམ་ཁང་བ་ཀ་བ་གཅིག་གི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ཡོད། བསང་ཁྲིའི་འཁྲིས་ལ་ལབ་རྩེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྩིགས་ཡོད། ལབ་རྩེ་དང་བསང་ཁྲི་གཉིས་ཀའི་བར་ན་རིང་ཐུང་དང་ཕྲ་སྤོམ་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པའི་ཀྭ་ར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཞིག་བཙུགས་ཤིང་། ཀྭ་ར་དང་ཀྭ་རའི་བར་ལ་གཟུགས་སྔགས་དང་མདོ་གདུགས་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་དང་སྐུ་འདྲ་སོགས་དཔར་ཡོད་པའི་དར་ལྕོག་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ལྗང་ཁུ་སོགས་ཀྱིས་སྦྲེལ་ཡོད། རླུང་བུ་ལྡང་བའི་དུས་སུ་རླུང་གིས་དར་ལྕོགས་ཕྱར་བའི་སྒྲ་ནི་འུར་སྒྲ་དང་ལྡིར་སྒྲ་དུས་གཅིག་ལ་ལྡིར་བའི་ཚེ་ན། འབྲུག་སྟོང་གི་སྒྲ་དབྱངས་དུས་གཅིག་ལ་ལྡིར་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་ཐོན་པའི་ཚེ་ང་ཚོའི་བློ་ཡིད་འཕྲོག་པའི་སྣང་བ་ཞིག་འཆར་ཡོང་གི་རེད། ཀྭ་ར་དང་ཀྭ་རའི་བར་ལ་དར་ལྕོགས་ཁ་ཞེང་ཆེན་པོ་མང་བོ་སྦྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཅོད་པན་ངོས་ལ་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་སོགས་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བཀོད་འདུག ལབ་རྩེ་དང་བསང་ཁྲིའི་བར་གྱི་རྡེའུ་འབུམ་དག་གི་ངོས་ནས་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཚ་ཚ་མང་བོ་ཡང་བསྒྲིགས་ཡོད། སྔར་གྱི་བསང་ཁྲི་དང་དེའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ལབ་རྩེ་གཉིས་ཀ་འཛམ་གླིང་སེང་ཆེན་རྒྱལ་བོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་ཤོད་སྲོལ་འདུག ལབ་རྩེ་འདི་དང་བསང་ཁྲི་ཆེན་པོ་འདི་ཡོད་སའི་ས་མིང་ལ་བསང་གི་ཁ་ཟེར། དེ་ནི་བསང་ཁྲི་ཡོད་སའི་ཉག་ཁ་ཞེས་པའི་དོན་རེད། ཉག་ཁ་འདི་ནས་ཕར་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ན་རྨ་ཆེན་གངས་རི་མཐོང་ཐུབ། རྨ་ཆེན་གངས་རི་ཟེར་བ་ནི་བོད་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་དགུའི་ཡ་གྱལ། ཡུལ་མདོ་སྨད་རིག་པ་འབྱུང་བའི་ཞིང་ཁམས་སྐྱོང་མཁན། ས་བཅུ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་རའི་བསྟི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་གངས་རི་དེ་རེད། གངས་རི་འདི་ནི་བོད་སྤྲེལ་ཚ་རིགས་བཞིའི་བླ་རི་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་བསྐོར་བྱེད་མཁན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོ་ཡོད་པ་རེད། རྨ་ཆེན་རྫོང་གི་རྟ་བོ་ཡུལ་ཚོ་དང་སྡོམ་ཁོག་ཡུལ་ཚོ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ན་བསང་གི་ཉག་ཁ་ཟེར་བའི་ས་ཆ་འདི་ཡོད། བསང་གི་ཉག་ཁའི་གནའ་སྔ་མོའི་བསང་ཁྲི་དང་ལབ་རྩེ་གཉིས་ཀ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་ནང་ལ་གཏོར་རླག་ཏུ་བཏང་ཟིན། གོང་དུ་ཞུས་པ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་ལ་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་བྱས་པའི་བསང་ཁྲི་དང་ལབ་རྩེའི་གནས་ཚུལ་ཡིན། དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོས་གླིང་གི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་དེར་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའམ། བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་དག་གི་སྐབས་སུ། གླིང་གི་རྒྱལ་བློན་ཚང་མས་ལུས་ལ་ཁྲབ་རྨོག་གྱོན། མདའ་མདུང་རལ་གྲི་སོགས་གོ་མཚོན་བྱེ་བྲག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས། གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོས་རྟ་རྐྱང་རྒོད་ཧར་བ་བཅིབས། གླིང་གི་དཔའ་རྟུལ་སུམ་ཅུ་སོགས་གླིང་གི་དཔའ་བོ་ཚང་མ་ཁྲིད་ནས་བསང་མཆོད་དུ་བྱོན། བསང་མཆོད་གསུང་མཁན་གྱི་བླ་སེར་རྣམས་ཀྱང་དེར་བྱོན། བསང་གི་ཉག་ཁ་ནི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་ཡུལ་བསང་མཆོད་འབུལ་བའི་ས་ཆ་ཡིན། བསང་མཆོད་མ་ཕུལ་བའི་གོང་ལ་བསང་མཆོད་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པའི་མི་ཚང་མས་རང་རང་གི་ལག་པ་འཁྲུ། ལུས་པོར་གཙང་སྦྲ་བྱས། ཚང་མས་གྱན་ཆས་གསར་བ་གྱོན་ཞིང་རྒྱན་ཆ་བཏགས། བསང་ཁྲིའི་སྟེང་ལ་ཤིང་དང་ཤུག་པ་མང་བོ་སྤུངས། དེའི་ཐོག་ལ་ཟས་རིགས་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་དང་ཙན་དན་དཀར་དམར། ཨ་ཀར་སྒྲོན་ཤིང་། གོས་དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས། ཤིང་ཏོག་དང་འབྲུ་རིགས་སོགས་བསང་རྫས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གྲབ་གཤམས་བྱས། བསང་མཆོད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་འགོ་ཚུགས་མ་ཐག་ཏུ་བླ་སེར་རྣམས་ཀྱིས་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་འདོན། ཤིང་ཤུག་སྒྲོན་པའི་མེ་ཐོག་ཏུ་བསང་རྫས་རྣམས་གོ་རིམ་ལྟར་དུ་འབུལ། གླིང་གི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་བསང་ཁྲི་ལ་སྐོར་བ་ལན་བདུན་རྒྱག་པ་དང་། སྐད་གསང་མཐོན་པོའི་ངང་ནས་མཆོག་རྩ་བ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་ཁྱད་པར་དུ་མདོ་སྨད་སྐྱོང་བའི་གཞི་བདག་གི་ཚུལ་འཛིན། ས་བཅུ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། བོད་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུའི་ཡ་གྱལ། ཤར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་གང་གི་མཚན་ནས་འབོད། བསང་མཆོད་འབུལ། གཞན་ཡང་ཡུལ་འདིའི་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་མིང་ནས་བོས་ཏེ་བསང་མཆོད་འབུལ། བོད་གླིང་གི་ཡུལ་ལ་བདེ་ཞིང་ལེགས་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་དང་། གླིང་གི་ཡུལ་གྱི་མི་སེར་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ནག་ཕྱོགས་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་རྒྱུའི་སྐྱབས་འཇུག་དང་འདོད་གསོལ་ཡང་ཡང་ཞུ། འདོད་གསོལ་འདི་དག་ཞུ་བའི་ཚེ་ན་བསང་གི་མེ་དཔུང་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་བསང་གི་དུ་བ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཁྲིགས་ཏེ། རོ་བརྒྱ་ལྡན་པའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་དྲི་ངད་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པའི་ཆོས་སྒྲ་དང་བསང་མཆོད་འབུལ་བའི་འུར་སྒྲ་མཐོན་པོས་རི་ལུང་ཡོངས་ལ་གྲགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོ་ག་འདིའི་མིང་ལ་བསང་མཆོད་ཅེས་པར་གྲགས། བསང་གི་ཉག་ཁའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་བོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འབབ། ཆུ་བོ་འདིའི་མིང་ལ་བསང་ཆུ་ཟེར། བསང་མཆོད་ཆེན་པོ་འདི་ཕུལ་ཚར་བའི་རྗེས་སུ། གླིང་གི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་གི་ངང་ནས་ཇ་འཐུང་བ་དང་ཟས་རིགས་ཞིམ་པོ་ཟ། ཨ་རག་མངར་མོ་འཐུང་། དེ་ནས་རྒྱལ་བློན་ཚང་མས་གླུ་ལེན། བྲོ་འཁྲབ། དེའི་རྗེས་སུ་འུར་སྒྲ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་རྟ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད། བསང་གི་ཉག་ཁ་ནས་རྟ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་འགོ་བརྩམས། ད་ལྟའི་རྟ་བོ་གྲོང་བརྡལ་གྱི་ཐད་ཀའི་སྒོ་མོ་ན་ཟེར་བའི་ཆ་བརྒྱུད་ནས་བདེ་སྣེ་ཟེར་བའི་ལུང་བའི་མདའ་ལ་མ་བསླེབས་བར་དུ་རྟ་རྒྱུག་བྱེད། རྟ་རྒྱུག་གི་སྐབས་སུ་རྟ་འགྲེ་ལོག་རྒྱབ་པའམ་དངོས་རྫས་བོར་གཏོར་སོགས་བྱུང་ན་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་བརྩི། རྟ་རྒྱུག་གི་བྱ་བ་འདི་ཡང་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སྟབས། རྟ་རྒྱུག་གི་བྱ་བ་འདི་བརྩམས་ནས་མཇུག་མ་རྫོགས་བར་དུ་དགའ་སྤྲོ་འཁོལ་བའི་ངང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས། གནའ་སྔ་མོའི་དུས་སུ་གེ་སར་རྒྱལ་བློན་གྱིས་བརྩིགས་པའི་བསང་ཁྲི་དེ་ད་ཆ་ལྷག་མེད། ད་ལྟའི་བསང་ཁྲི་འདི་རྗེས་ནས་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་དེ་རེད། མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་ན་བསང་གི་ཉག་ཁ་ཟེར་བའི་ས་ཆ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི། རྟ་བཞོན་པ་དང་གཡག་བཞོན་པའི་མི་རྣམས་བསང་གི་ཉག་ཁར་ཐོན་དུས་རྟ་ནས་བབས། ཞྭ་མོ་ཕུད། ཐལ་མོ་སྦྱོར། རྨ་རྒྱལ་གངས་རིའི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཨ་མྱེས་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་གེ་སར་རྒྱལ་བོར་གསོལ་བ་འདེབས། བསང་ཁྲི་ལ་སྐོར་བ་བྱེད། ས་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་དུ་ཨ་མྱེས་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀ་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་རེད།༼ཡོང་ཁུངས། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་ལེ་ཚན།༽
གྲིབ་བསང་།
གྲིབ་བསང་ནི། ཀྱཻ་དེ་རིང་དམ་གྲིབ་ཐམས་ཅད་བསང༌། །དེ་རིང་འཁོན་གྲིབ་ཐམས་ཅད་བསང༌། །དེ་རིང་རོ་གྲིབ་ཐམས་ཅད་བསང༌། །ཟས་ངན་ཁ་རུ་ཟོས་པ་བསང༌། །གོས་བཙོག་ལུས་ལ་གྱོན་པ་བསང༌། །གསོན་པོའི་འགོམ་ཡུགས་ཕོག་པ་བསང༌། །ཤི་བའི་རོ་གྲིབ་ཕོག་པ་བསང༌། །མི་གཙང་ཡུགས་གྲིབ་ཕོག་པ་བསང༌། །བྱད་ཁ་ངན་གྲིབ་ཕོག་པ་བསང༌། །བདག་ཅག་རྣལ་འབྱོར་འཁོར་བཅས་ལ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མི་མིན་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག །བསམ་པ་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ་པར་མཛོད། ། ཅེས་པ་འདི་ནི་ཆུ་བཟང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས།
མནོལ་བསང་གཏོང་ཚུལ།
ཨོཾ་བཛྲ་ཨམྲྀ་ཏས་བསང། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྦྱངས། སྟོང་བའི་ངང་ལས་ཨོཾ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་ཙནྡན་ཨ་ཀ་རུ་དུ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་མནོལ་བ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་རྣམས་དྭངས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པར་གྱུར། ཨོཾཨཱཿཧཱུཾ། ལན་གསུམ། ཀྱཻཿ ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཀུན་བྲལ་ཡང༌། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ནོངས་པ་གང༌། །བསང་དང་བསང་བྱ་བསང་ཡུལ་སོགས། །རང་བཞིན་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་བསང༌། །མི་གཙང་ཟོས་ཤིང་གྱོན་པ་བསང༌། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་བསང་གྱུར་ཅིག །སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་འགལ་བགྱིས་བསང༌། །དམ་གྲིབ་འཁོན་གྲིབ་བཙོག་གྲིབ་དང༌། །བཤིན་གྲིབ་ཡུགས་གྲིབ་བག་གྲིབ་དང༌། །མཛེ་གྲིབ་ཐབ་གཞོམ་མནོལ་ཤོར་སོགས། །ལྷ་མི་ཡོངས་ལ་གྲིབ་ཕོག་པ། །མ་ལུས་བསང་གི་མཆོད་པས་བསང༌། །བསང་གིས་མི་བསང་གང་ཡང་མེད། །མི་གཙང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་བསང༌། །མི་མཐུན་བར་ཆད་ཞི་བ་དང༌། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པར་མཛོད། །ཁམས་གསུམ་དབང་དུ་འདུ་བ་དང༌། །ཅི་བསམ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་འདི་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྦྱར་བའོ། །


text:
བརྗོད་གཞི་དང་པོ། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་བྱུང་དུས་དེ་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལྟར་ཁས་ལེན་མིན་སྐོར། བོད་མིའི་ཐོག་མ་བྱུང་ཚུལ་དེ་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་དང་། ལྷ་ལ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ཡིག་སྒྱུར་ནི་ཤེས་བྱའི་ཁོར་ཡུག་ན་གོ་ས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟུང་ཡོད་པའི་མཁས་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་སར། གཞན་གྱི་ཡིག་རིགས་དང་སྐད་རིགས་ན… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
རྩོམ་པ་པོ་ཅང་ཞུའེ་ཆིན་ནི། པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གྱི་ཞོར་གཏོགས་སློབ་འབྲིང་(北京大学附属中学 – 北大附中)གི་སློབ་གཙོ་གཞོན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་དེ་གའི་རྒྱལ་སྤྱི་ཚན་ཁག་གི… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ཧྥིན་ལན་གྱི་སློབ་གསོའི་སྒྲོམ་གཞི་ནི། འཛམ་གླིང་སྟེང་ན་སློབ་གསོའི་སྒྲོམ་གཞི་ལེགས་ཤོས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སློབ་གསོའི་སྒྲོམ་གཞི་འདི་ནི། འ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
རྩོམ་པ་པོ་ཅང་ཞུའེ་ཆིན་ནི། པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གྱི་ཞོར་གཏོགས་སློབ་འབྲིང་(北京大学附属中学 – 北大附中)གི་སློབ་གཙོ་གཞོན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་དེ་གའི་རྒྱལ་སྤྱི་ཚན… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་ས་དཀྱིལ་ཚེ་བཀྲའི་དེབ >བཀླགས་པ། གཅིག ཉེ་སར་བཅར་བའི་མཐོང་སྣེ། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དགེ་རྒན་རྣམ་པ། ཁྱེད་ནི་རང་གི་སློབ་མའི་ཕ་མ་ལ་རྒྱུས་མངའ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཕ་མ་རྣམ་པ། ཁྱེད་ནི་སོ་སོའི་བྱིས་པའི་དགེ་རྒན་ཚོར་རྒྱུས་མངའ་གང་འདྲ་ཞི… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
༢༠༠༦ ལོར་ཀྲེ་སྒྲི་(TED)གཏམ་བཤད་སྟེང་དུ་ངས་བྱིས་པའི་རང་བྱུང་གི་གསར་གཏོད་ནུས་པ་དང་རྟོག་འཆར་གཉིས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན། ༢༠༡༠… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན། བོད་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་འདི་ནི་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཐོན་མི་སམ་བྷོ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོའི་སྐོར་གྱི་གླེང་སློང་ལ་བསམ་གཞིགས་རེ་བྱེད་དུས། ང་རང་ཉིད་ཡིན་ནའང་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
མིང་འདོགས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས། དེང་སྐབས་རང་རེའི་བོད་པ་དག་གིས་རྒྱུན་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་ལ་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ལྟོས་ས་ལྟོས་འ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
སྤྱིར་རང་རེའི་བོད་མིའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་ཞིང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་དཔྱད་བབས་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
བོད་ས་མཐོའི་རྩྭ་ཐང་ངམ་སྤང་ཐང་སྤྱིའི་ངོས་ནས་བསམ་ཙམ་བྱས་ན། སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་ས་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ཙམ་ནི་རང་བྱུང་རྩྭ་ཐང་ཡིན་ཞིང་། དེ་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
སྤྱིར་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ཁྲོད་དུ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རིག་གས… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
རྒྱལ་ཡོངས་ལག་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མཐུན་ཚོགས། National Basketball Association ལག་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱུང་རིམ་ནི། སྤྱི་ལོ་1891 ལོར་ཁེ་ན་སྒྲའི་(Cana… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
© 2018 བཙན་པོ་དྲ་བ། — WordPress སྤྱད་ནས་བཟོས། — 青ICP备17000686号
— དཔེ་སྒྲོམ་རྩོམ་པ་པོ། Anders Noren — ཀླད། ↑


text:
བཙན་ཤེད་ཀྱི་ཆིངས་ཡིག་དང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་རྫུན་གཏམ།
དོན་གྲུབ་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བསྒྱུར།
རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཡིན། བོད་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས། ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་བརྒྱུད་ལམ་དེ་བེད་སྤྱད་ནས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཁོང་ཚོས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གླེང་བཞིན་ཡོད།
དེར་བརྟེན་མཚམས་རེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་འགས་པེ་ཅིང་གིས་བཤད་པའི་རྫུན་གཏམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དངོས་གནས་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གང་ལགས་ཞེ་ན་བཤད་བཞིན་པའི་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་རྒྱ་ནག་ངོས་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཕྱེད་བདེན་པ་དང་རྫུན་གྱིས་མཚོན་རགས་བསྐོར་ཏེ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།
ཡ་མཚན་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ལ་ཉེ་ཆར་འདོན་སྤེལ་བྱས་པའི་བོད་ཐོག་ཡིག་ཆ་དཀར་པོའི་ནང་པེ་ཅིང་ངོས་ནས་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཐོག་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་འཆལ་རིང་པོ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད། གཞུང་ངོས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལྟར། རྒྱ་མིས་བདེན་པ་ལས་གཡོལ་ཐབས་དང་དོན་རྐྱེན་ལས་ཐར་ཐབས་ཆེད། ཕྱེད་བདེན་པ་དང་རྫུན་གཏམ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བཤད་དེ་ཁོང་ཚོའི་ཕམ་ཁ་འགེབ་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིག་ཆ་དཀར་པོའི་ནང་‘ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཞག་པ་དེ་བོད་ལ་ཞི་བའི་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིིན་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་གསར་པ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རིའི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་དྲག་དཔུང་བོད་ནས་མཐར་བསྐྲོད་གཏོང་ཆེད་ཡིན་པའི་རྩོད་གླེང་བྱས་འདུག’ ཡིན་ནའང་དངོས་སུ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་མི་མང་དང་དོན་རྐྱེན་དེའི་ནང་ཞུགས་མྱོང་བའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་དང་མཁས་དབང་ཚོས་པེ་ཅིང་གིས་གླེང་སློང་བྱས་པ་ལྟར་མིན་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ནང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་པེ་ཅིང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིས་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཙམ་མ་ཟད་བོད་དང་། ཤིང་ཅང་། ཧཱེ་ནན་(Hainan)ཐའེ་ཝན་སོགས་བཅིངས་གྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་འདུག བོད་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་སྤྱི་ཟླ་༡༡ ནང་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་འཁྲིད་ཚོར་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་སྤྲིངས་པའི་ནང་། “སྔོན་ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་འོག་རྩ་བ་ནས་ཤོར་མྱོང་མེད་པར། སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཙན་འཛུལ་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད།”
བོད་གཞུང་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་དུ་བཏོན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། གསར་དུ་འགོ་འཛུགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་མི་དམངས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུས་ཆབ་མདོར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རེད། དམག་འཐབ་དེར་མི་འབོར་ཉུང་བའི་བོད་དམག་ཚོར་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་ཙམ་མ་ཟད། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྨད་སྤྱི་ཁྱབ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ཀྱང་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། མི་དམངས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མིས་གལ་སྲིད་མུ་མཐུད་དྲག་ཤུགས་སྤེལ་ནས་བོད་དབུས་ཕྱོགས་སུ་དམག་དྲངས་པ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་ཆོ་ངེ་འདོན་གྱི་རེད་དོགས་ཏེ་པེ་ཅིང་ངོས་ནས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲིིམས་མཐུན་ངང་ཟ་ཐབས་བྱས་པ་རེད། འདི་ནི་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མཁན་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ལ་བཙན་བཤེད་ཀྱིས་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཐོག་མིང་རྟགས་འགོད་ཆེད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཡིན།
ཡིག་ཆ་དཀར་པོའི་ནང་‘རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་འཐུས་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོར་བཙན་བཤེད་ཀྱིས་ཆིངས་ཡིག་ཐོག་མིང་རྟགས་བཀོད་བཅུག་མེད་པར། བློ་ཉེ་བའི་གྲོས་མོལ་དང་ཐུན་མོང་གི་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ཆིངས་ཡིག་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ’འདུག གང་ལྟར་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་དང་མཁས་དབང་ཁག དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་མཁན་ཚོས་ཆིངས་ཡིག་དེ། བཙན་དབང་འོག་བཞག་དགོས་བྱུང་བ་མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད། ཨི་ཊ་ལི་(Italy)ནང་ཡོད་པའི་ཕོ་ལོར་རིིན་སི་(Florence)གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཆབ་སྲིད་ཚན་རིག་སློབ་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཡུལ་གྱར་རྒྱ་རིགས་མཁས་དབང་སུང་ལའི་མིང་(Song liming)གིས་བྲིས་དོན་ལ་‘ཁམས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་དམག་གིས་རྒྱ་མིའི་དྲག་དཔུང་གི་གདོང་ལེན་མ་ཐུབ་པར་ཕམ་ཉེས་ཤུགས་དྲག་བྱུང་རྗེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་ཀྱིས་ཆིངས་ཡིག་དེར་མིང་རྟགས་བཀོད་བཅུག་པའི་བདེན་གཏམ་སྲོང་པོར་བརྗོད་གནང་ཡོད།’
ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཕྱག་དེབ་ ‘གངས་ལྗོངས་ནང་གི་འབྲུག’ (Dragon in the land of snow)ཞེས་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ལྷའུ་རྟ་རས་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་བོད་ཐོག་ལས་དོན་ལེགས་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པའི་སྐོར་ཨུ་ཚུགས་མཐར་སྐྱེལ་གྱིས་བརྗོད་སྐབས་ལའི་ཝུ་ཧན་(Li weihan)ཁོང་ཁྲོའི་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་འབར་ཏེ། ‘ཁྱེད་ཀྱིས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པར་ཁུ་ཚུར་འཕྱར་གྱི་ཡོད་དམ། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་འདོད་པ་མེད་ན་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ན་འགྲིག་གི་རེད་ཟེར། བོད་ལ་ཞི་དྲག་གང་གིས་བཅིངས་གྲོལ་གཏོང་དགོས་མིན་དེ། རང་གི་གདམས་ཁར་རག་ལུས་པ་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་ཁོང་གིས་གནད་དོན་དེ་ནི་མི་དམངས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་བོད་ནང་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་མྱུར་འཕྲིན་གཏོང་ཐེངས་ཤིག་ཡིན་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཀྱང་སྤེལ་འདུག’
༸སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་རྩོམ་མཛད་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ནང་ (My land and My people)འཆར་ཟིན་ཆིངས་ཡིག་འདི་ནི་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཤག་གཞིར་རྩར་བཟུང་ནས་བྲིས་ཡོད། དེ་དྲང་བདེན་མིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན་བཙན་བཤེད་མ་བྱས་ན་ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་གཞུང་དང་ངར་འབྲེལ་གཏུགས་མ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་ནམ་ཡང་བྱེད་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག དེར་བརྟེན་ ‘ཚགས་ཤོག་རང་དབང་ཕོ་ཉ’ (Press Freedom Herald དང་ཧྲུན་ཀྲིན་གཞོན་ནུའི་དུས་དེབ་ Shenzhen Youth Journal)ཀྱི་གཙོ་འགན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་རྒྱ་རིགས་མཁས་དབང་ཚའོ་ཁྲིང་ཆིན་(CaoChagqing)གྱིས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཙན་བཤེད་ངང་བཞག་ཡོད་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་འདུག
ད་དུང་ཁོང་གིས་’བོད་ཁྲིིམས་མཐུན་གྱི་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང་། བོད་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་མེད། གལ་ཏེ་བོད་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་ཀྱིས་བོད་མི་ཚོར་ཆིངས་ཡིག་ཐོག་མིང་རྟགས་བཀོད་བཅུག་དོན་མེད། རྒྱ་མིའི་དམག་དཔུང་གིས་སོག་པོ་དང་། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། དེ་བཞིན་མངའ་སྡེ་གཞན་ཁག་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་བཞག་མི་དགོས་པར་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུ་དུས། བོད་ཀྱང་དཀའ་ཚེགས་དེ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་རྒྱ་འོག་ཏུ་བསྡུ་རྒྱུ་སྨྲ་ཅི་དགོས། ཁོང་ཚོས་ཆིངས་ཡིག་མ་བཞག་པར་བོད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་མངའ་འོག་ཏུ་དེ་ལྟར་བཅུག་མི་སྲིད། རྒྱ་རིགས་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བོད་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་དུས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཆ་ཚང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པར་བློ་མ་བདེ་བ་ཡོད།
དེར་བརྟེན། ཁྲིམས་མཐུན་གྱིས་བོད་བདག་བཟུང་བྱ་ཆེད་ཁོང་ཚོར་རྩ་འཛིན་གྱི་ཡིག་ཆ་འགའ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་སྤེལ་གནང་འདུག’ བཙན་བཤེད་ཀྱིས་ཆིངས་ཡིག་འདི་མཉམ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དྲག་པོས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་དཔེ་ཟླ་བྲལ་བའི་དཔལ་ཡོན་ཉམས་རྒུད་དུ་གཏོང་འགོ་བཙུགས་པ་རེད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱ་མིའི་སྲིད་ཇུས་དང་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྡུག་གཅོང་གཏོང་གི་ཡོད་དུས་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་ན་གཞོན་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས་བོད་མི་རིགས་ཆེད་ལུས་སྲོག་དམར་པོ་མཆོད་མེར་སྒྲོན་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་༡༠ ཚེས་༣ ཉིན་བོད་བྱང་ཤར་ཨ་མདོ་ཀིརྟི་དགོན་པ་ནས་ཡིན་པའི་ལོ་བཅུ་བདུན་སོན་པ་གྲྭ་སྐལ་བཟང་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཟུང་བར་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡོད། དེའི་སྐབས་རྒྱ་མིའི་སྐུ་སྲུང་གིས་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་དབང་ཕྱུག་མཐར་བསྐོར་ནས་ཉེས་རྡུང་གཏོང་གིན་ཁྲིད་ཕྱིན་པ་རེད། འདི་ནི་རྒྱུན་གནས་ཆིངས་ཡིག་གི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན་པས་བོད་གཞུང་གིས་ནམ་ཡང་ངོས་ལེན་བྱ་མི་སྲིད། རྒྱ་མིའི་དམག་སྤྱི་ཀྲང་ཅིང་ཨུ་(ZhanJiwu)ཡིས་སྲིད་བློན་ཀླུ་ཁང་ལ་ཆིངས་ཡིག་དེ། ཁས་ལེན་དགོས་སྐོར་ཐེངས་མང་ཞུ་སྐབས་ཁོང་གིས་‘ང་ཕོད་ཀྱི་ལས་འགན་ནི་ཞི་གྲོས་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལས་དབང་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ཁོང་ལ་དམག་དོན་སྐོར་ཐེ་ཇུས་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་སྤྲད་མེད། ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ནི་ང་ཚོའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཕོད་ཚུར་འབྱོར་རྗེས་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལ་བརྟེན། ཆིངས་ཡིག་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུ་ཡི་རེད། ང་ཚོས་ཁོང་གི་སྙན་སེང་ཉན་རྗེས་གཞི་ནས་ཆིངས་ཡིག་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་བྱ་ཡི་ཡིན། བོད་ནི་ཆོས་ལྡན་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རང་གིས་བློ་རིག་བཀྲ་ལ། འཇོན་ཐང་ཆེ་བའི་སྐུ་ཚབ་གཏོང་བ་ལས་དམག་མི་མ་བཏང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ། རྒྱ་ནག་ནི་མི་འབོར་མང་བའི་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་ངེས་པར་དུ་སོ་སོའི་ཚད་ལས་མ་བརྒལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་གནས་བཟོད་མི་བདེ་བ་བཟོས་པ་ཡིན་ན། གཉིད་ཉལ་བསྡད་པའི་མི་ཡིན་ཡང་ཡར་ལངས་ཏེ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུངས་གནང་འདུག’
དོན་དམ་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཡིག་ཆ་དཀར་པོའི་ནང་‘ཞི་བའི་བཅིངས་གྲོལ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ཁ་ཕྱོགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། མི་ལོ་དྲུག་བཅུའི་རིང་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བཏང་ཡོད་པ་ནི། དམངས་གཙོ་བཅོས་སྒྱུར་དང་། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གསར་འཛུགས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་བསྐྲུན། དེ་བཞིན་བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་ཕྱེ་སོགས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད་པའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད།’
ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་དང། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གང་བཏོན་ཡོད་དམ། རྒྱ་དམག་གིས་བོད་ནང་རྒོལ་འཛིང་མ་བྱས་གོང་། ཧ་ལམ་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་བོད་ནང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན། སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་བཅོས་སྒྱུར་མང་པོ་ཞིག་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དེང་དུས་ཚན་རྩལ་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད་པ་ཡིན་ནའང་། ལེགས་བྱང་གི་ཤེས་ཡོན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན། བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་ལམ་དང་། རང་འཁྲིའི་འོས་འགན་འཁུར་ཐུབ་པ་ཙམ་མ་ཟད། ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་འདོད་བློ་ཁེངས་པའི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད།
མི་དམངས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་བོད་དུ་བསླེབས་རྗེས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གནམ་ས་མགོ་རྟིང་སློག་པ་ལྟ་བུ་འགྱུར་བ་བཏང་ཕྱིན་པ་རེད་། དེ་ཡང་པེ་ཅིང་གིས་བཤད་བཞིན་པའི་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་རྣམས་རིམ་པས་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་དུ་བཏང་སྟེ་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་སློག་པ་དང་ལྷན་ཆབ་སྲིད་རྣམ་གཞག་གི་གཡུལ་ས་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དག བོད་མི་ཚོའི་ཀླད་པའི་ནང་བླུགས་དང་ལྡུག་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་དཔལ་ཡོན། སྐད་ཡིག་དང་། ཁོར་ཡུག་ལ་སོགས་རྒྱ་མིས་འཕྲལ་སེལ་དངུལ་ཏོག་ཙམ་གྱི་ཆེད་རྩ་གཏོར་དང་བཤུ་གཞོག་གཏོང་གི་ཡོད།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན་བཙུགས་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གཉེར་ནས་ལོ་30འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཚེས་13ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་འཚོགས་པ་རེད། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི། ཀྲུང་དབྱང་དམག་ཨུད་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཡིན་པའི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་པ་མ་ཟད་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ཡང་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་མུ་མཐུད་གཉེར་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་བས་ལེགས་པ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་པོས་གཉེར་དགོས། དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གྱིས་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་ཏེ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ངེས་གནས་གསར་པ་སྟངས་འཛིན་གྱིས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་སྐར་ཁུང་གལ་ཆེན་དང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་ཚོད་ལྟའི་ལས་སྟེགས། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་གསར་འབྱེད་པ། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་ལག་ལེན་པ་བཅས་སུ་མུ་མཐུད་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དུས་རབས་གསར་པར་ཧའེ་ནན་གྱིས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་སྟེ། བསམ་ཕྱོགས་གསར་གཏོད་དང་། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ། ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པ། ལེགས་ཆ་གསར་གཏོད་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་ཚད་ཤིང་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་ཧུར་ཐག་འགྱུར་བ་བྱས་ཏེ་རིམ་པ་དེ་བས་མཐོ་བའི་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཆགས་པ་བྱེད་དགོས། ཉེ་དུས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་《ཧའེ་ནན་གྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་ཟབ་གཏོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར་》ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་བཟོས་ཡོད། ཧའེ་ནན་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཚོས་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་དང་ཡང་འབད་བསྐྱར་འབད་ཀྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱེད་པ། བརྟན་ཐོག་ཡར་བརྩོན་གྱི་ལས་ཀའི་སྤྱིའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས། “འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་གཏོང་དང“གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་གཏོང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་ཇུས་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྐུལ་འདེད་དང“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་ཇུས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཙོ་རྐང་དུ་བྱེད་པ། རང་མོས་ཚོང་དོན་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རང་མོས་ཚོང་དོན་གྲུ་ཁ་བསྐྲུན་པ། རང་ངོས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ། བློ་ཁོག་ཆེན་པོས་འཚོལ་ཞིབ་དང་གསར་གཏོད་བཅས་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་ཚོད་ལྟ་ཁུལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་འཛད་སྤྱོད་ལྟེ་གནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་གལ་ཆེན་གྱི་ཞབས་ཞུ་འགན་ལེན་ཁུལ་བཅས་གཏོད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་དཔེ་སྟོན་གཏོད་ཐུབ་པའི་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ་ཧའེ་ནན་འདི་ཉིད་ཀྲུང་གོའི་ཉམས་འགྱུར་དང་། ཀྲུང་གོའི་རྣམ་པ། ཀྲུང་གོའི་གཟུགས་བརྙན་བཅས་ངོམ་པའི་མཚར་སྡུག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་མིང་བྱང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་འདི་ལོ་ནི་རང་རྒྱལ་དུ་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་བྱས་ནས་ལོ་40འཁོར་བའི་ལོ་ཞིག་རེད་ལ་ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན་བཙུགས་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གཉེར་ནས་ལོ་30འཁོར་བའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན་བཙུགས་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གཉེར་ནས་ལོ་30འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བར་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བྱས་རྗེས་ལ་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྩ་ཆེའི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། དུས་རབས་གསར་པ་དང་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པའི་ཐོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་མུ་མཐུད་མདུན་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ“ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གཉེར་བ་ནི་རང་རེའི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་བཏོན་པའི་ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། ཧའེ་ནན་སོགས་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ལག་ལེན་ལས་ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོགས་ཚུན་གྲུབ་པའི་ཏང་གི་གཞི་རྩའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས། གཞི་རྩའི་འཐབ་ཇུས་བཅས་རྦད་དེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་གང་ལེགས་ཐུབ་ཡོད་ལ་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་གཉེར་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འཐབ་ཇུས་ནི་རྦད་དེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པའང་ར་སྤྲོད་གང་ལེགས་ཐུབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཧའེ་ནན་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ཞིང་། ས་བབ་གནས་ཡུལ་དམིགས་བསལ་ཡིན་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ཡག་ཤོས་ལྡན་པ་མ་ཟད། ས་ཁམས་གནས་ཡུལ་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ཁེར་ཆགས་ཡིན་པས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་ལྡན་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་བསལ་ཁུལ་འདི་ཉིད་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་འཐབ་ས་མདུན་མར་གནས་ཡོད་པས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུར་བླང་བྱ་དེ་བས་མཐོ་པོ་ཡོད། རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་དང་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུས་ཏེ་བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། བྱ་སྤྱོད་བཅས་རང་རྟོགས་ངང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཐད་ནས་རང་རྟོགས་ངང་གནད་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ། “འདུ་ཤེས་བཞི”དང“གདེང་ཚོད་བཞི”ལག་ལེན་བསྟར་བའི་ཐད་གདོང་ལེན་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པ། ཆབ་སྲིད་ལ་སྣང་ཆེན་དང་། སྤྱི་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོག སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་ཀྱི་ཐད་མིག་དཔེ་ཡག་པོ་འདོན་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་སུམ་བརྒྱ་དང་གཅིག་བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་པ་བཅུ་བཞིའི་ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་སུམ་བཅུའི་ཉིན་ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་ལུང་རྟོགས་ཟླ་བ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,465 total views, 1 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་ ༠༢ ཚེས་ ༠༧ ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས་ ༢༤ ཉིན། བལ་ཡུལ་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེ་འདུས་སྤྱི་ཐུན་མོང་ནས། ༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་མཆོག་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,371 total views, 1 views today
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས་ ༢༣ རེས་གཟའ་པ་སངས་ཉིན་༧གསང་གསུམ་བོན་གྱི་མཛོད་འཛིན་སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབས་དོན་བཞིན་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,066 total views, 2 views today
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,095 total views, 1 views today
སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་རིང་གི་བཀའ་རམས་པ་རྣམས་ལ་རྟགས་བསལ་གཏོང་བཞིན་པ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,725 total views, 1 views today
I༄༅།། རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་བོན་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་སྙན་དབང་དུ་ཞུ་རྒྱུ།
ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་གནས་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་མཆོག་དགོངས་པ་བོན་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་ནས་ལོ་ངོ་ཧྲིལ་པོར་མ་འཁོར་བས། དེས་ན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ བོད་ས་ཕོ་ཁྱི་ལོའི་ལོ་གསར་འཆར་ལ་ཉེ་བར་རྟེན། ལོ་གསར་པའི་སྐབས་དེར་རྒྱུན་སྲོལ་ལྟར་བོན་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལས་དགའ་སྤྲོ་དགྱེས་སྟོན་གྱི་བྱ་བ་སོགས་གནང་ན་མི་མཛེས་པས། དེ་ལུགས་དད་ལྡན་བོན་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དབུས་སུ་འཇགས་པར་ཞུ།། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
548 total views, 1 views today
གཉིས་པ།
ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་༣༤པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་དྲང་སྲོང་ཟླ་བ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བའི་འཚམས་འཕྲིན་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,234 total views, no views today
ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་༣༤པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་དྲང་སྲོང་ཟླ་བ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བའི་འཚམས་འཕྲིན་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
3,208 total views, 1 views today
༧དབུས་གཡུང་དྲུང་བོན་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་ནས་སྤེལ་གནང་བའི་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
3,781 total views, 1 views today
སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ལ་སྟ་གོན་བྱེད་བཞིན་པའི་གསེར་དངུལ་གྱིས་བྲིས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤིང་རིང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,882 total views, 4 views today