text:
གཤམ་གྱི་ཞུ་མཆིད་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བགྲེས་ཡོལ་ལས་བྱེད་ཁག་གིས་༢༠༡༠ལོའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དབང་ཉག་ཕྲ་ཞིང་གཉན་འཕྲང་ལ་ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་རྔམ་སྟོན་དང་སྐད་འབོད་བྱེད་པའི་སློབ་མ་དག་ལ་བརྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཚུལ་ཏུ་བྲིས་ཤིང་། ཞུ་མཆིད་དེས་ཐེངས་དེའི་སྐད་ཡིག་ལས་འགུལ་རྒྱལ་ཁ་ལོན་པ་ལ་ཕན་ནུས་གཞལ་དུ་མི་ནུས་བ་ཐོན་ཡོད་པས་ཁོང་རྣམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་གུས་འདུད་ཞུ། ཕལ་ཆེར་ཁོང་ཚོ་ནང་གི་བགྲེས་སོང་ལ་ལ་ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མི་བཞུགས་ན་ཐང་། ཡིན་ནའང་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་གི་མྱི་མེད་རུང་། བསྐལ་བར་འདུག་གི་གཏམ་ཡོད་ཅེས་བ་བཞིན། ཁྲིམས་གླིང་གིས་ཁོང་ཚོ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ཚོའི་ཞུ་མཆིད་འདིར་བཀོད་པ་ཡིན། མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གཏེར་ཆེན་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བོ་དང་། རྐུན་པོ་མེ་ཆུ་བསླུས་བས་ཟད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་གཏེར་ནི། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་མང་བོར་ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་བཞིན། ཁོང་ཚོའི་ཞུ་མཆིད་འདི་ནི་ང་ཚོའི་སྨག་རུམ་ཁྲོད་དུ་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ཡིན། སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན། བཅིངས་གྲོལ་གྱི་རྗེས་དང་། ལྷག་པར་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཚོ་སྔོན་གྱི་སློབ་གསོ་ལ་འཕེལ་རྒྱས་བླ་ན་མེད་པ་བྱུང་ཞིང་། སྐད་གཉིས་སློབ་གསོའི་མ་ལག་མཚམས་མ་ཆད་པར་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་དང་། གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་བྱུང་བས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་སྣང་ལའང་བར་མེད་དུ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བཞིན་པའི་སྣང་བ་ཞིག་སྤྲད་འོང་བ་དེའོ།། བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ས་ཁུལ་རེ་འགས་གཟབ་ནན་བརྟན་བརླིང་དང་། ཚན་རིག་མཐུན་སྤྱོད། སྒམ་བརླིང་ནན་ཞིབ་བྱས་ཏེ་རྨང་གཞིའི་སློབ་གསོ་སྐད་གཉིས་སློབ་གསོའི་དུས་རིམ་དུ་བསླེབ་པར་སྐུལ་འདེད་བགྱིས་པས། སློབ་གསོའང་སྤང་ལ་མེ་སྟག་འཐོར་བ་བཞིན་རྒྱ་ཁབ་ཏུ་འཕེལ་ཏེ་ན་གཞོན་ཡིག་རྨོངས་ལས་ཐར་ཚད་ཀྱང་བརྒྱ་ཆའི་གོ་དྲུག་ལ་བསླེབས་པའོ།།
ཉེ་ཆར་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་པ་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གཏོང་བར་ངན་སྐུལ་གྱི་ཉེས་འཛུགས་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་ཁ་གསབ་ཅིག་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་ལ་ཕུལ་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གཞུང་གཏུག་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འདུན་བཏོན་ཡོད། ད་ལོ་ཟླ་༦་པའི་ཚེས་༢༥ཡས་མས་སུ། ཡུལ་ཤུལ་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་ཉེས་འཛུགས་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་ཐོག་མ་དེ་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན་མོད། ཟླ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་གྱོད་གཞི་དེ་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ལ་བསྐྱར་དུ་བརྩད་གཅོད་གཏོང་བར་ཕྱིར་མངགས་བྱས། ཉེས་ཁྲིམས་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༧༡གི་ནང་གསེས་ཚན་པ་༢་དང་ཆེས་མཐོ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ལས་དོན་ཁྲིམས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་༣༨༠ལྟར་ན། ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་མི་ཚང་བའམ་དོན་དངོས་མི་གསལ་ཞིང་ཉེས་དོགས་པ་གཞན་ལྷག་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན་གྱོད་གཞི་ཕྱིར་བརྩད་གཅོད་ལས་ཁུངས་ལ་བརྩད་གཅོད་ཁ་གསབ་བྱེད་པར་མངགས་དགོས་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་དོན་ཚན་༣༨༢་ནང་དུ་བརྩད་གཅོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ནང་ནས་ཁ་གསབ་བརྩད་གཅོད་ཚར་དགོས་བའི་གཏན་འཁེལ་ལྟར། ད་ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁ་གསབ་བརྩད་གཅོད་ཀྱི་དཔང་རྟགས་དང་བཅས་ཉེས་འཛུགས་བསམ་འཆར་ཡི་གེ་ཡང་བསྐྱར་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ལ་ཕུལ་ཡོད་སྐད། ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༦༩ལྟར་ན། ཡུལ་ཤུལ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་རིང་ན་ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་གཞུང་གཏུག་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་ཉེས་བ་མེད་པའམ་ཡང་བ་དང་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་མི་ཚང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞུ་གཏུག་མི་བྱེད་པའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༧༡གི་ཚན་པ་༢་བ་དང་མི་མང་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ལས་དོན་ཁྲིམས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་༤༠༡་དང་༤༠༣། ༤༠༤་དང་༤༠༦་གི་ནང་དུ་གསལ་བོར་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར། ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བརྩད་གཅོད་མཇུག་འབྲས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་འཐུས་ཚང་མིན་པར་བསམ་ན་ཡང་བསྐྱར་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ལ་ཐེངས་གཅིག་མངགས་ནས་བརྩད་གཅོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པའམ་ཡང་ན་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་མི་ཚང་བས་ཞུ་གཏུག་མི་བྱེད་པའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག
ནགས་ཚང་ནུས་བློ། ང་ཚོ་ནི་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། སྐྱེ་བོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་རང་རང་ལ་ཆེས་རྩ་བའི་ཁེ་དབང་རེ་ཡོད་པ་ནི་ཤེས་དགོས་པ་མ་ཟད་། མི་རང་གི་ཁེ་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་འདི་དག་ལ་ཁྲིམས་ལྡན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་རེད། རང་ཉིད་ཁ་འོག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ། རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ། ཡང་ན་མངགས་བཅོལ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བམ། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་མིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཡིན་ཡང་། ཐོག་མར་སྐྱེ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཁྲིམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བཟང་བོ་བྱེད་དགོས། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་གི་ཁེ་དབང་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། ས་ཆ་མང་ཙམ་གྱིས་ཁྲིམས་བཤད་པ་བཟང་ཡང་ལག་ལེན་མི་བྱེད་པ་ནི་དཔོན་ངན་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ནས་གླ་ཕོགས་ལེན་པ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་ཁྲིམས་མི་ཤེས་པའི་རྐྱེན་རེད། ཅི་བཤད་ཀྱང་། དབང་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁྲིམས་ལ་འབངས་མི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་དུ་ཁྲིམས་སོགས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དྲང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁྲིམས་བཟང་བོ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ཀྱིས་ལག་ལེན་མི་བྱེད་པའི་གཏུམ་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཉུང་ཤས་ཡིན་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད། གནད་འགག་ནི་སྐྱེ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁྲིམས་འདི་དག་ཅི་ལྟར་གོ་དོན་ཆ་ཚང་རྟོགས་པ་དང་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྲུང་བའི་ཐད་ཅི་ལྟར་མཁོ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། འབངས་མི་མང་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁྲིམས་རང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་འདོད་པ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཁྱོད་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཁ་འོག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་ན་མ་ཤེས་ན། ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ན་མ་འདོད་ན་རྒྱལ་ཁྲིམས་ཡོད་ཚད་ཁྱོད་ཀྱི་མགོ་ལ་ཡོད་ངེས་ངེས་རེད། ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་སྲུང་ཤེས་མཁན་མགོ་ལ་ཆག་སྐྱོན་ཉུང་བ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་སྲུང་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་མགོ་ལ་དུས་ནམ་ཡང་ཆག་སྐྱོན་མང་ཙམ་དང་། དོན་མེད་དུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གཤེ་རྡུང་དྲུད་གསུམ་ཀྱང་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། བཤད་ས་བཤད་ཁུངས་མ་ཤེས་པར་སྒུག་པའི་བུ་ངན་ཟོས་པ་བཞིན་བསྡད་ཡོད་པ་སོགས་ནི་སྙིང་རེ་རྗེ། དེ་བས་ཅི་བཤད་ན་སྐྱེ་བོ་མཐོ་དམན་སུ་ཡིན་ཡང་རང་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཅུང་རེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྐབས་རེ་ཡོད་ཁོ་ཐག་རེད།
གཤམ་གྱི་ཐ་སྙད་དག་ནི་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་་སྐབས་སུ་རྒྱུན་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་ཆད་རྒྱ་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། མཁྱེན་ལྡན་གྱི་གཟིགས་མཁན་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་ཆད་སྤུས་ལེགས་ཡོད་ན་འདི་རུ་འགོད་པར་འཚལ། ང་ཚོས་ཐ་སྙད་གང་ལེགས་འཚོལ་བསྡུད་བྱས་ནས་རྗེས་སུ་ཚད་མར་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་གཏན་འཁེལ་བྱ་ཆོག ཐ་སྙད་དང་འགྲེལ་ལ་གོ་འཛོལ་སོགས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ན་མཛུབ་སྟོན་གནང་བར་མཁྱེན། བཀག་ཉར། སྤྱི་བདེ་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁང་གིས་བྱས་ཉེས་བྱེད་བཞིན་པའམ་དོགས་གཞི་ཡོད་པའི་ཉེས་དོགས་མི་སྣར་ངེས་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་འཕྲལ་དུ་བཟུང་བཀྱིག་བྱས་ནས་འདྲི་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཚུལ། 拘留 བརྡ་བསྐྱལ། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁང་གིས་ཐབས་ལམ་ངེས་ཅན་བརྒྱུད་ནས་གྱོད་འབྲེལ་གཞུང་ཡིག་འབྲེལ་ཐོགས་མི་སྣའི་ལག་ཏུ་སོན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་གོ 送达 གྱོད་གཞི་དང་ལེན། སྤྱི་བདེ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མི་བདག་གི་ཞུ་གཏུག་དང་ཉེས་དོགས་པའི་མགོ་འདོགས་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་རྗེས་གྱོད་གཞི་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་བརྩད་གཅོད་དང་ཁྲིམས་གཅོད་བྱེད་མིན་སོགས་ཐག་གཅོད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག 立案
ང་ཚོ་ཨ་མདོ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་དང་དགའ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་སེམས་ཚོར་སྙན་ངག་ལ་བཅོལ་ནས་རྨ་ཁ་དང་ན་ཚ་དེ་ཡིས་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཁུལ་བྱས། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་སྙན་ངག་པ་སོགས་ཀྱི་༼དངོས་རྫས་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་རྫས་༽ལས་སྐྱེས་ཤིང་མཆེད་པའི་སེམས་གཤིས་ཤིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ། མི་རིགས་འདིའི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་བརྒྱུད་པའི་གོད་ཆག་དང་མྱངས་བའི་ངོ་ཚ་ཡོད་དོ་ཅོག་སྙན་ངག་གིས་ཞི་བའམ་ཞིག་གསོ་བྱེད་ནུས་ན། འཇར་པན་ནི་ད་ལྟ་སྙན་ངག་གིས་ཁྱབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འཇར་པན་ནི་སྟོབས་འབྱོར་གྱིས་བརྟས་ཤིང་སྙན་ངག་གིས་དབུལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ཉམ་དམའ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་སྙན་ངག་མི་མཛའ་བ་ནི་ས་སྒང་འདིའི་མི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་ང་ཚོས་ཧ་མ་གོ་བའི་གསང་བ་ཞིག་ཡིན། ཞག་རྩི་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་བར་བར་སྣང་ནས་སྙན་ངག་གི་བཙན་མཁར་ཞིག་བཞེངས་བ་ལས་ང་ཚོས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བཙལ་ནས་ལུས་སྟོབས་རྒྱས་བར་བྱ་དགོས། སྟོབས་འབྱོར་ལས་བྱུང་བའི་སྙན་ངག་ནི་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོས་སྟོབས་འབྱོར་འཕེལ་བྱེད་ཀྱི་ཟ་མ་རིན་པོ་ཆེ་གང་ནས་འཚོལ་དགོས་ཞེ་ན། ངས་བལྟས་ན་ང་ཚོ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཤ་མར་ཟོས་ན་ད་གཟོད་མི་རིགས་འདིའི་ལུས་སྟོབས་ཡང་བསྐྱར་རྒྱས་སྲིད། གནའ་བོ་རོམ་གྱི་བསམ་བློ་བ་ཕེ་ཁྲོལ་ནུ་ཡོག་སུས་༼Petronius༽ཁྲིམས་ལུགས་ནི་བག་ལབ་དང་མར་ཕྱུར་ཡིན་ཞེས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཡན་ལ་ལུང་བསྟན་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ད་ལྟ་ཁྲིམས་ལུགས་ཞེས་བ་དེ་འོ་སྐོལ་གྱི་བསམ་པའི་ཀློང་གི་གཏེར་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ལ་བཀོལ་དགོས། རང་རིགས་ཀྱི་བགྲེས་སོང་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་དེ་ལ་ཁག་མེད། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཆེས་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱི་དུས་ངན་ལ་ཁེལ་ཡོད་ལ་ཁོང་རྣམ་པ་ཚོ་ལོ་རྒྱུས་དེ་དེད་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་གཞོན་རབས་ཚོ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་དོགས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ནང་དུ་མི་གནས་བར་སོ་སོའི་སྐབས་དང་འཚམ་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་བདེ་སྐྱིད་ལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྟོགས་སད་ཤེས་ཡོན་པ་དང་སྒོས་སུ་ཁྲིམས་རིག་སྨྲ་བའི་སྡེ་དག་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ལ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ལྟ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་ཏུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་དང་བོད་ཡུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་སོགས་སྔར་ནས་དར་མ་མྱོང་བའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱང་ལག་བསྟར་དང་གཏན་འཁེལ་བྱེད་བཞིན་བདའ། འདི་དག་ནི་ང་ཚོས་འཚོལ་དགོས་བའི་གླགས་ཡིན།
ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་དྲག་འོག་ཉེས་དོན་འབྲེལ་ཐོགས་མི་སྣ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ནས་ནག་ཉེས་སུན་འབྱིན་དང་ཉེས་མེད་དཀར་འདོན་བྱེད་པའི་ལས་ཚུལ་ཞིག་ལ་གོ བོད་ལ་མཚོན་ན་སྔ་རབས་སྐབས་སུ་ཞུ་བཞེས་བདེན་རྫུན་དང་བཟུང་བཀྱིག་ཁྲིམས་ར་སོགས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ་ཡོད་པ་དེ་དག་དེང་གི་ཉེས་དོན་ཞུ་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཅུང་ཟད་མཐུན། རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ནའང་སྔ་རབས་ནས་གཞུང་གིས་ཉེས་དོན་ཞུ་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ལེན་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བཅུ་དང་ཞལ་ལྕེ་འདུས་བའི་ཁོད་སོ་དྲུག་གི་ཁྲིམས་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐང་ཁྲིམས་བཅས་ནི་སྐབས་དེ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གནའ་རབས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་ཚབ་མཚོན་ཡིན་ཟེར། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ཞུ་སྦྱོར་རམ་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ནི་༡༨༩༠གོ་གྲངས་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་རིག་ཆེད་གཉེར་བས་ཡུ་རོབ་དང་འཇར་པན་སོགས་ནས་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྲིམས་གཞུང་དག་གཞིར་བཟུང་བྱས་སྟེ་གསར་བཟོ་བྱས་བ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན་དག་སེལ་དང་ཚབ་གཉེར་གྱི་ལམ་ལུགས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནའ་བོའི་ཁྲིམས་གཞུང་ན་འདིའི་སྐོར་གཏན་འཁེལ་བྱས་མེད། དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཉེས་དོན་ཞུ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་གསར་གཏོད་བྱས་བ་ཞིག་རེད། ༡༩༤༩ལོ་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གིས་ཨུ་རུ་སུ་༼དེའི་སྐབས་སུ་སུའུ་ལུན་ཟེར༽ཞེས་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ལས་ཉེས་ཁྲིམས་དང་དེའི་ཞུ་སྦྱོར་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང་༡༩༧༩ལོར་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་གཏན་ཏུ་འཁེལ། ཁྲིམས་དེའང་༡༩༩༦ལོ་དང་༢༠༡༢ལོར་བཟོ་བཅོས་ཆེན་པོ་ཐེངས་གཉིས་ཙམ་བརྒྱབ་ཡོད། ཁྲིམས་དེ་ནང་དུ་ཆ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་གང་ཟག་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཚད་འཛིན་དང་བཟུང་བཀྱིག་བྱེད་ཆོག་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཚན་དང་བརྒྱུད་རིམ་ཕྲ་ཞིབ་ངང་བཀོད་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་ནང་ཞུ་སྦྱོར་གྱི་ཁྲིམས་འདི་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་སམ་རྩ་ཁྲིམས་ཆུང་ངུ་ཞེས་འབོད་གིན་ཡོད།
༡༩༨༧ལོར་སྐབས་བཞི་བའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཐེངས་ལྔ་བའི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་གྲོས་ཆོད་བྱུང་བའི་བོད་སྐད་ཡིག་བཀོད་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་ཡུལ་ཁྲིམས་ཚོད་ལྟ་མ་དེ་༢༠༠༢ལོར་སྐབས་བདུན་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ལྔ་བའི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། བཟོ་བཅོས་སྔ་གཞུག་གི་ཡུལ་ཁྲིམས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ནས་གཤམ་དུ་བཞག་ཡོད། ཡུལ་ཁྲིམས་རྙིང་བ་ཡི་གེ་ལྗང་ཁུས་མཚན་པ་དང་གསར་བ་ནག་པོས་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྲིམས་བཟོའི་གནས་བབ་ལ་ཤེས་ཚོར་བྱུང་ཆེད་དང་མུ་མཐུད་ནས་བོད་ས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་གི་ཡུལ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་བཟོའི་ཆུ་ཚད་སོགས་སྤུས་ལེགས་གཏོང་བའི་ཐད་ལ་བློ་དང་བཀོད་པ་བསམ་ཚུལ་སོགས་གནང་བའི་ཆེད་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན། ཕྱོགས་མང་བོ་ཞིག་ནས་ང་ཚོའི་ཡུལ་ཁྲིམས་དེ་ས་གནས་ཁྲིམས་བཟོ་བ་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཁྲིམས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་ཐོ་འཚམས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ༢༠༠༧ལོར་ཞིང་གཤེགས་བློ་མཐུན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོ་བ་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གནད་ཡོད་ལས་ཁང་སོགས་ལ་སྙན་ཞུ་ཞིག་ཕུལ་ནས་༢༠༠༢ལོའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡུལ་ཁྲིམས་བཟོ་བཅོས་གསར་བ་དེས་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྤྲད་པའི་བཀོད་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བཟོས་ཡོད་པས་སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་ཡུལ་ཁྲིམས་གསར་བ་དེར་ཡང་བསྐྱར་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས་བའི་འབོད་བསྐུལ་ཤུགས་དྲག་གནང་བས། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཁོང་གི་འབོད་སྐུལ་གྱི་སྐོར་ལ་གོང་རིམ་པས་བཀའ་ལྟར་བོད་ཡིག་ཆེད་མཁས་མི་སྣ་བསྐངས་ཏེ་༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༧དང་ཚེས་༨བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་ལ་པེ་ཅིན་ནས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་བསམ་འཆར་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་མཐར་ཁོང་གི་བསམ་འཆར་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཡུལ་ཁྲིམས་གསར་བ་དེས་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ནས་བོད་ཡིག་བོད་ཀྱི་ས་ཐོག་ནས་བཀོད་སྤྱོད་བྱེད་པར་ཚད་བཟུང་བ་དང་བཀག་བསྡོམས་བྱས་བ་དེ་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པས་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བློ་མཐུན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་བསམ་འཆར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། བོད་ཡིག་ཆེད་མཁས་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡི་གེ་ཐེངས་རྗེས་མའི་ལེའུ་ཚན་ནང་དུ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན།
དྲག་ཤུལ་ཐབས་ཚུལ་ཞེས་བ་ནི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་དང་། ཡང་ན་ཁྲིམས་ཁང་སོགས་ཀྱིས་ཉེས་དོན་ཞུ་སྦྱོར་བདེ་བླག་ཡོང་ཆེད་ཁྲིམས་ལྟར་དོགས་གཞི་མི་སྣའམ་གྱོད་ཡ་དུས་ངེས་ཅན་ནང་བཟུང་བཀྱིག་བཀག་གསུམ་བྱེད་པའམ་དེའི་འགྲོ་འདུག་གི་རང་དབང་སོགས་ལ་ཚད་འཛིན་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་དབང་དྲག་གི་ཐབས་ཚུལ་ལ་གོ རྒྱ་སྐད་སྐད་དུ་༼强制措施༽ཟེར་། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། དང་བོ་བཙན་འགུགས། གཉིས་བ་གཏའ་གྲོལ། གསུམ་པ་བསྡོད་གནས་ལྟ་རྟོག བཞི་བ་བཀག་ཉར་དང་ལྔ་བ་འཛིན་བཟུང་བཅས་ཡིན། བཙན་འགུགས་ཞེས་བ་ནི་སྤྱི་བདེ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཟུང་བཀྱིག་མ་བྱས་བའི་དོགས་གཞི་མི་སྣ་དང་གྱོད་ཡ་སོགས་བཙན་དྲག་གིས་ས་གནས་ངེས་ཅན་ལ་བོས་སམ་ཁྲིད་ཏེ་འདྲི་རྩད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་གོ དེའི་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༡༢ལས་འདའ་མི་ཆོག་པ་དང་ཡིན་ནའང་གྱོད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བའི་དོགས་གཞི་མི་སྣ་དུས་ཚོད་༢༤་བར་དུ་འགྱང་ཆོག འབོད་འགུགས་བྱེད་སྐབས་་སྤྱི་བདེ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གྱིས་ས་ཡིག་བཀོད་པའི་བརྡ་སྦྱོར་དོགས་གཞི་མི་སྣར་སྟོན་དགོས་བ་དང་། འདྲི་རྩད་ཚར་རྗེས་དོགས་གཞི་མི་སྣ་མྱུར་དུ་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས། དོགས་གཞི་མི་སྣ་འཛིན་བཟུང་ངམ་བཀག་ཉར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ན་དུས་ཚོད་༢༤ནང་དུ་འབྲེལ་ཡོད་ཆོག་མཆན་སྐོར་གྱི་ལས་ཀ་ཚགས་སུ་ཚུད་དགོས། རྒྱ་སྐད་དུ་ཐབས་ཚུལ་འདི་ལ་༼ 拘传༽ཟེར།
贺卫方(北京大学教授) ……. 你应该怎样学法律 以上是一些题外话.今天的时间比较从容,我想和大家做点交流,谈一谈作为一个新入学的学生,作为一个北大法学院的学生,应当怎样去学习法律,怎样能够在毕业之后不觉得自己这四年没有白过.实际上,对于这个问题,我自己也没什么经验,我刚才已经说过了,我是一个单科大学的毕业生,不像你们.你们太幸运了,高中毕业后考入这样一个伟大的综合性大学,我当年就没这么幸运了.当时只有几个学校招法律系的学生:北京大学,吉林大学,中国人民大学和西南政法学院 ——后来改名西南政法大学.我不知道你们为什么要报考法律,我当时并没有报法律,报的是山东师范学院的中文系,我梦寐以求的就是当个作家.
梁慧星 我先做个自我介绍,我是文法学院的名誉院长.我为担任文法学院名誉院长感到荣幸,学院安排我今晚给一年级同学上第一课,谈谈怎样学习法律.此前我在本院做过同样题目的讲座,今晚讲的内容与此前讲的有所不同,请予注意. 同学们进入法学院,到法学院来做本科生,首先需要考虑的问题是:进法学院的目的是什么?可能有的同学事先已经考虑过,或者我们的家长或者亲友已经告诉我们,进入法学院就大致决定了我们将来选择职业的范围.我今晚讲怎样学习法律,首先要谈谈我们为什么进法学院?我们进法学院的目的何在?第一个问题,谈学习法律的目的.第二个问题,谈怎么样学习法律,谈学习法律的方法.
© 2018 — Powered by WordPress
Theme by Anders Noren — Up ↑


c: text/html

text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་1ཚེས་9ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མ་ཁེ་རུན་དང་གྲོས་མོལ་གནང་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་གཙོ་བདག་གིས་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་དམ་ཟབ་ཡུན་རིང་གི་ཀྲུང་ཧྥའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བ་བརྟན་པོ་དང་ཡུན་རིང་གི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་མོས་མཐུན་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བསྟན་དོན། ཙུང་ཐུང་མ་ཁེ་རུན་ནི་2018ལོར་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲི་གནང་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཙོ་བདག་དང་པོ་དེ་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གུང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་འཚོགས་རྗེས་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲི་གནང་མཁན་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་བདག་དང་པོ་དེ་ཡང་ཡིན། ཀྲུང་ཧྥའི་འབྲེལ་བར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནང་དོན་ལྡན་ཡོད། ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་ཀྲུང་ཧྥའི་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་དེ་ཆུ་ཚད་མཐོ་པོའི་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་དེ་བས་བརྟན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་འབྲེལ་གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པའི་ཐོག་གནས་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཧྥ་རན་སེ་ཕྱོགས་དང་འགྲོ་འོང་བྱ་རྒྱུ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུ་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་ཀྲུང་ཧྥའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་བསྣན་འདོད་ཡོད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། དུས་རབས་གསར་པར་ཀྲུང་ཧྥའི་འབྲེལ་བ་དེ་བས་ལེགས་ལ་མྱུར་བའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ན། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་འབྲེལ་མཐུད་སྤེལ་རེས་བྱ་རྒྱུ་དེ་བས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས། གཙོ་བདག་ཕྱི་འབྲེལ་གྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བའི་ཐད་འདོན་པའི་ཆབ་སྲིད་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁྲིམས་འཛུགས་སྒྲིག་གཞི། སྲིད་ཏང་། དམག་དཔུང་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་རིམ་པ་ཁག་དབར་གྱི་འགྲོ་འོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་གྱི་གླེང་མོལ་ལམ་སྲོལ་ཁག་གི་སྤྱི་འདོམས་མཐུན་སྦྱོར་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས། ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་སྲོག་ཤིང་གི་ཁེ་ཕན་དང་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ལ་ལྟ་རྟོག་དང་འགལ་ཟླ་ཐག་གཅོད་འོས་འཚམ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྥའི་འབྲེལ་བ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པའི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་བརྟན་པོའི་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ནུས་རྒྱུ་དང་འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས། མཉམ་ལས་ཀྱི་འཕར་གནས་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་བཟའ་བཅའ་དང་། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན། གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས། ལྗང་མདོག་བཟོ་སྐྲུན། དངུལ་རྩ་སོགས་གསར་དར་ཁྱབ་ཁོངས་མཉམ་ལས་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། “ཀྲུང་གོའི་ལན་པར་2025”དེ་ཧྥ་རན་སེའི“འབྱུང་འགྱུར་བཟོ་ལས”འཆར་འགོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁག་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་གསར་གཏོད་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་གྲངས་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་དང་། མི་བཟོས་རིག་ནུས། སྔོན་ཐོན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་སོགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་གསབ་རེས་བྱས་ཏེ་ཐུན་མོང་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་གྲོས་འགོའི་ནང་བཏོན་པའི་གོ་སྐབས་གསར་པ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་དངོས་ཕན་མཉམ་ལས་ཡོང་བ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་ཐོག་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐམ་ས་ཆེ་མོའི་གྲ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྟོབས་ཤུགས་དེ་བས་མང་པོ་སྐོང་འཐེན་བྱས་ནས་ཀྲུང་ཧྥའི་མཉམ་ལས་ནང་ཧུར་ཐག་ཞུགས་ཏེ་ས་གནས་དབར་གྱི་མཉམ་ལས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་རེས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གི་ཕུགས་ཕན་མཉམ་ལས་དང་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ་དང་འབྲེལ་2022ལོའི་པེ་ཅིང་གི་དགུན་དུས་ཨོ་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་དང་2024ལོའི་ཕ་རི་སིའི་དབྱར་དུས་ཨོ་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་གཉེར་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་མཉམ་ལས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཡུལ་སྐོར་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་འགྲོ་འོང་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བསྟན་དོན། ཀྲུང་ཧྥ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལས་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་ཕྲག་ཐོག་ཏུ་འཁུར་བའི་དམིགས་བསལ་འགན་འཁྲི་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཕྱོགས་མང་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ཐུན་མོང་ཐོག་ཕྱོགས་མང་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་དེར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ཚོགས་པ་སོགས་ཕྱོགས་མང་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་གི་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་དང་། གཞུང་དྲང་དྲང་བདེན། མཉམ་ལས་གཉིས་ཕན་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་དགོས། མཉམ་གྲོས་དང་། མཉམ་འཛུགས། མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་བཅོས་སྐྱོང་ལྟ་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་བཅོས་སྐྱོང་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྒོ་འབྱེད་རྣམ་པའི་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་བསྐྲུན་པ། རྣམ་པ་གང་རུང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བཅས་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གོ་ལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་དེ་བས་སྒོ་དབྱེ་དང་། བསྟུན་མཁས། ཀུན་ཕན། དོ་སྙོམས། གཉིས་ཕན་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གླེང་མོལ་དང་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་རྩོད་གཞི་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱི་དང་ས་ཁུལ་གྱི་གླེང་མང་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ་དང་། གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས། དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་སོགས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འགྲན་སློང་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུའི་ཐད་མཉམ་ལས་བྱེད་པ་དང་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དང་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ནས་ལག་གདང་སྦྲེལ་ཏེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་བསྐྲུན་དགོས།
རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་གཙོ་བདག་གིས་ད་དུང་ཐའེ་ཧྲན་ཉིང་རྡུལ་གློག་ཁང་གི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་ཆུ་བླུགས་གྲང་བཟོའི་འགྱུར་ཕུང་གི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འགྱུར་ཕུང་དང་པོའི་ལས་གྲྭར་མིང་འདོགས་དང་སྒོ་བྱང་ཁེབས་རས་ཕྱེ་བའི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོས་ཀྲུང་ཧྥ་ཁེ་ལས་མཁས་ཅན་ཨུ་ལྷན་བཙུགས་པའི་བསམ་ཤེས་དྲན་ཐོ་དང་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་གླིང་སྒྲིག་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། ཉིང་རྡུལ་ནུས་པ། བར་མཐོངས་ལག་རྩལ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་སྤེལ་རེས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་། དངུལ་རྩ། འཕྲོད་བསྟེན། མཁའ་འགྲུལ། ཞིང་ལས། རྒན་གསོ། རིག་གནས། སློབ་གསོ། ཚོང་ལས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་མཉམ་ལས་ཡིག་ཆར་མིང་རྟགས་བཀོད་པར་དཔང་པོ་གནང་བ་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
རྩོམ་བྲིས་པ། དགེ་གཤེན་ཚེ་ཚང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན།
( མ་རྩོམ་ཡོང་ཁུངས། ལུག་ཚང་དཔལ་ཡོན། སྡེ་ཚན་དང་པོ། སྡེ་ཚན་གཉིས་པ། སྡེ་ཚན་གསུམ་པ། )
ཉེ་ཆར་བོན་དྲིས་ལན་ར་བར་དཔྱོད་ལྡན་འགའ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དེ་ཇི་ཞིག་ཡིན་པའི་དྲི་བ་དང་འབྲེལ། སྐབས་དེར་ལན་ཟུར་ཙམ་ཕུལ་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་རང་འདྲའི་རྟོག་དཔྱོད་ལ་དགའ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱས་ཙམ་ཞིག་དགོས་པར་སྙམ་སྟེ། ཉིན་ཤས་སློབ་གསེང་དང་ལས་ཀའི་ཞོར་ནས་འདིའི་སྐོར་སྣ་ཟིན་སྤུ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་གླེང་རྒྱུ་ཡིན།
བོད་སྐད་ཐ་སྙད་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་འདི་མ་གླེང་གོང་། སྤྱིར་བཏང་དབུ་ཡི་ཐོར་ཚུགས་སམ་ཐོར་ཅོག་སྐོར་ངེས་པར་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དང་། ཐོར་གཙུག་གམ་ཐོར་ཚུགས། གཙུག་ཕུད། ཐོར་ཅོག ལྭ་ཐོད་སོགས་ཕན་ཚུན་དོན་གཅིག་མིན་གང་ལྟར་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་ལ། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཐོར་ཚུགས་སམ་ཐོར་ཅོག་བཅིང་བའི་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ།།
དང་པོ། གཙུག་ཏོར་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་པ།
མགོ་ལ་ཐོར་ཚུགས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་དང་རིག་གཞུང་མང་རབས་ཞིག་ད་ལྟའི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་འགའ་དང་། དེ་བཞིན་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་འདབ་འབྲེལ་ཁུལ་དུ་མང་བར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་ཨབ་གྷན་དང་། པཱ་ཀི་སི་ཐན། ཏ་ཟིག་སི་ཐན། ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ། དེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་བསྟན་པ་དངོས་དར་སའི་ཡུལ་རྒྱ་གར་དང་འབར་མ། སིང་གྷ་ལ་སོགས་སུ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་ནུབ་གླིང་ཁུལ་ལའང་རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་ཡུན་རིང་དར་མྱོང་བའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་མཐོང་ཐུབ།
གོང་སྨྲས་ཡུལ་ལུང་དེ་ཚོའི་སྐད་ལས་སྒྲ་སྦྱོར་སྟངས་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་རྩ་བའི་ཏ་ཟིག་གམ་སྟག་གཟིགས་སོགས་སུ་འབོད་པའི་ཡུལ་ཨབ་གྷན་ནས་ཏ་ཟིག་དངོས་མའི་ཡུལ་གྱི་མིས་བོད་སྐད་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་དང་། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཨུཤ་ནིཤ་ (उष्णीष Usnisa or Ushnish) ཞེས་པ་ལ་ “ ཏུར་བན་ ” (Turban) དང་ “ ཏུལ་བན་ ” (Tulban) ཡང་ན། “ ཏུར་བནཌ་ ” (Turband) སོགས་དང་། དེ་མིན་ “ པཱ་ཏུ་ ” (Patu) སོགས་འབོད་པ་དང་། ནུབ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་མང་དག་ཅིག་གིས་ཀྱང་ “ ཏུར་བནཌ་ ” (Turband) ཅེས་འབོད་ཀྱིན་པ་ནི་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་དེའི་ཡོང་ཁུངས་ཀྱང་ཏུར་བན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་པར་མཁས་པ་ཚོས་སྨྲས། དཔེར་ན་པཱ་ཏུ་ཡི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་རྒྱ་གར་བས་པཱག་གམ་པཱག་རི་དང་། དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུ་དང་ནུབ་གླིང་དབུས་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཏུར་བན་གྱི་སྒྲ་ལ། ཏུར་བེན་ཌི་ (Turband) ཞེས་དཀྲི་བའི་བརྡ་རུ་ཟུར་ཆག་བཀོད་པ་ལྟར་རེད།
སྤྱིར་བཏང་ཏ་ཟིག་གི་སྐད་དམ་ཕར་སི་(པར་སིག)ནང་དུ་གོང་སྨྲས་ “ ཏུར་བན་ ” ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་མགོ་དཀྲིས་སམ་ལྭ་ཐོད་ཙམ་ལ་འཇུག་ཀྱང་། ཁོ་ཚོས་གོང་སྨྲས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཨུཤ་ནིཤ་ཞེས་པའི་དོན་གླེང་སྐབས་ཐ་སྙད་“ ཏུར་བན་ ” ཞེས་པ་འདི་རང་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད། གནའ་སྔོན་ཁོ་ཚོའི་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་ལྟར་ན་ཏུར་བན་ཡོད་མཁན་ནི་ཆེས་རླབས་ཆེན་དང་བྱས་རྗེས་ཅན་གྱི་མི་སྣར་བཤད། དེའང་ཏུར་བན་གྱི་ཆེ་བ་དང་དགོས་པ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ལྷག་ཅིག་བཤད་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་བརྗོད་པ་དང་དེ་ཙམ་འབྲེལ་མི་ཆེ་བས་རེ་ཞིག་འཇོག་པར་བྱ།
དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་ཡུན་རིང་དར་མྱོང་བའི་དཀྱིལ་ཤར་དང་ནུབ་གླིང་དབུས་མའི་ཁུལ་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ལའང་ཏུར་བན་ཡོད་མཁན་ནི་རྒྱལ་རིགས་དྲ་མ་ཆེན་མོའི་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཏུར་བན་ལའང་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་ཁ་དོག རྒྱུ་ཆ་བཟང་ངན་སོགས་ལ་བརྟག་སྟེ་མིའི་འབྱོར་ཕྱུག་དང་གོ་ས་རིགས་རུས་སོགས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་བྱུང་། ལུགས་འདི་རྒྱ་གར་དུའང་ཤུགས་ཆེན་དར་བར་མངོན་ཏེ་གནའ་སྔོན་ཏུར་བན་ནམ་པཱག་རི་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་གྲལ་རིམ་དང་རིགས་རུས། མི་གཤིས་བཟང་ངན་བརྟག་པ་དང་། དམག་གི་དེད་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕར་རོལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཚེ་གཟེངས་བསྟོད་ཚུལ་དུ་པཱག་རི་བཀོན་ནས་གསོལ་སྟོན་བྱེད་ཚུལ་ཡང་བྱུང་འདུག
བོད་སྐད་ནང་དུ་གཙུག་ཏོར་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཞིག་བྱུང་། དེའང་གཙུག་ཏོར་རམ་གཙུག་ཐོར། ཐོར་གཙུག་གམ་ཐོར་ཚུགས། ཐོར་ཅོག གཙུག་ཕུད། ཟུར་ཕུད་ལྟ་བུ་རེད། འདི་ཚོའི་སྐོར་ཐོག་མར་རེ་རེའི་དོན་གང་ཡིན་མི་དཔྱད་པར་སྐབས་བབ་གཙུག་ཏོར་དང་གོང་སྨྲས་ཡུལ་ལུང་གཞན་གྱིས་རྗོད་བཞིན་པའི་ཐ་སྙད་བར་ཕན་ཚུན་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། གོང་དུ་རྩ་བའི་ཏ་ཟིག་སྐད་དུ་ཏུར་བན་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པས་བོད་སྐད་དུ་གཙུག་ཏོར་དང་སྒྲ་ཤིན་ཏུ་ཉེ། དེའང་ཏ་ཟིག་སྐད་དུ་ “ ཏུར་ ” (Tur) དང་“ ཏུལ་ ” (Tul) ། ཡང་ན། “ ཏུ ” (Tu) སོགས་ནི་མགོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཙོག་ཙོག་པུ་བ་ཞིག་གི་སྒྲ་དང་། “ བཱན ” (Ban) ནམ་ “ བཱནཌི ” (Band)ནི་དཀྲི་བའམ་སྡོམ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པས་དེས་ན་སྐབས་འདིར་ཏུར་བཱན་ནི་མགོ་ལ་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཙོག་ཙོག་ཏུ་དཀྲི་བའི་དོན་ལ་གོ་ནུས། དེ་བཞིན་བོད་སྐད་ཀྱི་ “ ཏོར་ ” རམ་ “ ཐོར་ ” དང་། པར་སིག་གི་ “ ཏུར་ ” གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་ལ། སྐབས་འདིའི་ “ ཏོར་ ” རམ “ ཐོར་ ” ནི་གོང་སྨྲས་ཏ་ཟིག་གི་ “ ཏུར་ ” གྱི་གོ་དོན་ལྟར་བོད་སྐད་དུ་ཡང་མགོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཙོག་ཙོག་པུ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་བོད་སྐད་བརྡ་རྙིང་དུ་རྩེའམ་ཏོག་ལ་ “ ཐོར་ཏོ་ ” འབོད་པ་ལྟར་ཡིན། ལྷག་དོན་བོད་སྐད་ཀྱི་ “ གཙུག་ ” ནི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་ངམ་འབུར་དུ་ཡོད་པའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་གོ་བས། དེས་ན་ “ ཐོར་གཙུག ” གམ་ “ གཙུག་ཏོར་ ” ནི་མགོ་དང་འབྲེལ་བའི་འབུར་ཙོག་ཅན་ནམ་དེ་རིགས་ཙོག་ཙོག་པོར་དཀྲི་བམ་འཆིང་བ་ཞིག་ལ་གོ་ཐུབ་པས། གོང་སྨྲས་ཏ་ཟིག་སྐད་དམ་པར་སིག་ནང་དུ་བྱུང་བའི་ “ ཏུར་བན་ ” གྱི་གོ་དོན་དང་གཅིག་མཚུངས་བྱུང་།
སྐབས་འདིར་འགའ་ཞིག་གིས་ཏ་ཇིག་སི་ཐཱན་དང་ཨབ་གྷན་སོགས་ནི་གནའ་སྔོན་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གསལ་བའི་ཞང་ཞུང་བར་པ་རྒྱལ་མཁར་བར་ཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་སོགས་ཡིན་པ་མཁས་པས་བཞེད་སྟབས། དེས་ན་གོང་སྨྲས་ཏ་ཟིག་སྐད་དམ་པར་སིག་ནས་བྱུང་བའི་ “ ཏུར་བན་ ” དང་ “ པཱག་ ” ལྟ་བུ་ཞང་སྐད་ཡིན་མིན་སོགས་འདྲི་སྲིད་ཚེ། གུས་པས་ནི་འདི་དག་ལ་ང་ཚོས་རིམ་པར་ཉམས་ཞིབ་ཕུག་ཆོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་བྱ་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ད་ཡོད་མཇལ་ཐུབ་པའི་ཞང་སྐད་ནང་དབུ་རྒྱན་དང་དབུ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པ་ “ པུ་ཙམ་” དང་། གཙུག་ཕུད་ལ་ “ སམ་ཕུད་” སོགས་བརྗོད་ཀྱིན་པ་ལྟར་རེད། དེ་བཞིན་གོང་ཞུས་བོད་སྐད་རང་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཐོར་ཚུགས་དང་། གཙུག་ཕུད། ཐོར་ཅོག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གཤམ་ནས་བརྗོད་དོན་འབྲེལ་ཏེ་འཆད་རྒྱུ་ཡིན།
གཉིས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དངོས་ལ་དཔྱད་པ་ལས། ཐོག་མར་བན་ཕྱོགས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཆོས་པའི་གླེང་སྟངས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་བཞིན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་འཆད་སྐབས་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ཡང་ཡོང་གིན་ཡོད་རྩང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་ཁོང་གི་མཚན་དཔེ་ཙམ་ལས་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། གང་ལྟར་བན་དེའམ་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་དང་འབྲེལ་ཏེ་གླེང་ཚེ་ཐོག་མར་ང་ཚོས་དཔྱད་དགོས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་ཐར་དང་། དེའི་རྗེས་འཇུག་བྱང་རྒྱུད་ཐེག་ཆེན་པ་ཟེར་བ་དང་ལྷོ་རྒྱུད་ཐེག་དམན་པ་སྟེ་རྒྱ་གར་དང་། འབར་མ། ཐཱ་ལན་ཌི་སོགས་ཀྱི་ནང་པས་བྲིས་པའི་ཡིག་རིགས་ཁག་ནས་འགོ་འཛུག་དགོས། དེའང་པཱ་ལི་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་ལ་ཨུཤ་ནིཤ་ (उष्णीष Usnisa or Ushnish) ཞེས་འབོད། འདིའི་དོན་ནི་ཐོར་ཅོག་གམ། པྲོག་ཞུ། དབུ་རྒྱན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེའང་ཐ་སྙད་འདི་ཡོང་ཁུངས་ནི་གནས་བརྟེན་སྡེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་འཆད་སྐབས། “ उष्णीषशिरस्कता ། प्रदक्षिणावर्तकेश ། ” (དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ། དབུ་སྐྲ་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་བ།) ཞེས་པ་འདི་དག་ནས་བྱུང་། གོང་གསལ་ཚིག་འཁོར་དང་པོའི་འགྲེལ་བ་སྐབས་སུ་ཕྱིས་བྱུང་ཐཱ་ལན་ཌིའི་ལྷ་བཀོད་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་མེ་ཏོག་གི་འཕྲེང་བ་ལྟ་བུའི་དབུ་སྐྲ་སུ་ལུ་ཙོག་པུར་བཅིང་པའམ་ཡང་ན་དབུ་སྐྲ་སུ་ལུ་ཚུལ་ཅན་རང་བཞིན་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་བ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་ཚུལ་ཡང་གླེང་ཡོད།
དམིགས་བསལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་སྐོར་མི་རིགས་གཞན་པས་བསམ་བློ་བཏང་སྔ་ཤོས་ནི་རྒྱ་གར་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཀུ་མ་རཱ། སཝཱམི། (Dr. Coomaraswamy or Dr. Kumaraswami 1877-1947 ) ལགས་ཡིན། ཁོང་གི་(སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་བྱད་དང་། དབུ་སྐྲ། གཙུག་ཏོར། པྲོག་ཞུ།) ཞེས་པ་ལས། གོང་གི་ उष्णीषशिरस्कता (ཨུཤ་ནིཤ་ཤིརྶག་ཏ།) ཞེས་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཙམ་ཡོང་ཆོག་པར་བཤད་ལ། དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙན་མཆོག་གཡས་པའི་རྒྱབ་རྩ་ནས་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུའི་ཤ་རྒྱུས་དམིགས་བསལ་འགའ་དཔྲལ་གོང་ནས་སྙན་མཆོག་གཡས་པའི་རྒྱབ་རྩ་བར་ཐོད་ཆིང་དཀྲིས་པ་བཞིན་ཟུག་ཡོད་སྲིད་པས་ན་དང་། ཡང་ན། དབུ་ཡི་སྟེང་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཆུ་འབུར་ལྟ་བུའི་ཤ་རྒྱུས་ཀྱིས་བང་རིམ་དུ་ཁེངས་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྲིད། ཅེས་གསུངས་པར་བརྟག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་ནི་དབྱིབས་དང་འདུག་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་དམིགས་བསལ་ཤ་རྒྱུས་སམ་ཤ་གནད་ཀྱི་རིགས་ཞིག་ཡིན་སྲིད་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ད་དུང་རྒྱ་གར་གྱི་སྟོན་པ་ནག་པོ་ཆེན་པོ་འཁྲུངས་སའི་ཡུལ་མཱ་ཐུ་རཱ་ནས་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བར་བཟོ་བཀོད་བྱས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་གི་དབུ་རྦད་དེ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་ལའང་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད་འདུག
དེ་དང་ཆ་འདྲ་བ་བོད་ཀྱི་ལྷ་བཟོ་བ་གྲགས་ཅན་ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་(རི་མོའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་པ་སྔོན་མེད་བཟོ་བ་རིགས་པའི་དགོངས་རྒྱན།) ལས་རྒྱ་གར་རི་མོའི་འབྲི་སྲོལ་འཆད་སྐབས། “ གཞན་ཡང་སྟོན་པའི་སྐུ་ལ་མཛོད་སྤུ་མཚོན་བྱེད་དུ་ལི་ཁྲིའི་ཐིག་ལེ་རྒྱག་པ། སྤྱན་ལྤགས་སྨུག་པོ་བཟོ་བ། ཕྱག་ཞབས་ཐད་ལ་ལི་ཁྲི་བྱུག་པ། གཙུག་ཏོར་ངེས་ཅན་མེད་པ། དབུ་ཡི་སྟེང་དུ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་འབྲི་བ། སྐུ་སྟོད་དང་ཕྱག་གཉིས་ལ་གཟན་གྱིས་དཀྲིས་ནས་མི་མངོན་པར་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་མིའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མཚར་བོ་ཞིག་འབྲི་བཞིན་ཡོད། ” ཅེས་སོགས་དང་། ཡང་། “ ལྷ་ཡང་མི་རིགས་གང་ལ་གཏོགས་ན་དེའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་སོགས་ཕུལ་བ་ལས། གང་དྲན་ཕུལ་བའི་སྲོལ་མེད་པ། ” ཞེས་སོགས་རྒྱ་གར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐུབ་པའི་སྐུ་བཞེངས་སྟངས་ནི་སྟོན་པ་ཁོང་ཉིད་ཡུལ་དེ་གའི་མི་རིགས་ལ་གཏོགས་པས་དེའི་ལུགས་སུ་བཞེངས་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ངེན་ཅན་རེ་འཚོལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་འདོད།
དེ་བཞིན་ཉེ་སྔོན་འབར་མའི་ཡ་གོང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་དབང་ཞིག་དང་འདིའི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། སྐབས་དེར་གུས་པས་ཐཱ་ལན་ཌི་དང་འབར་མ་སོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བཞེངས་སྐབས་གཙུག་ཏོར་དམིགས་བསལ་རིང་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པའི་ལན་དུ། ཁོང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཏོག་རིང་པོ་འཇོག་པ་ནི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་རེད་ཅེས་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་ཀྱང་། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་རྣམས་སུ་གཙུག་ཏོར་ཞེས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བཟོ་སྲོལ་འདུག སྤྱིར་བཏང་སངས་རྒྱས་ལ་དབུ་སྐྲ་མིན་པའི་གཙུག་ཏོར་ཞེས་འབུར་གཟུགས་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་དབུ་ལ་ཡོད་མེད་དང་། དེའི་ཆག་ཚད་དང་ངོ་བོ་ག་རེ་ཡིན་མིན་གསལ་པོར་འཁོད་པའི་དཔེ་ཆ་གང་ལའང་མཇལ་རྒྱུ་མེད། ཁོང་ཉིད་ནི་ཐོག་མར་དབུ་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིང་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དབུ་སྐྲ་བཅད་དེ་དབུ་ལྡུམ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་ཐར་ནས་གསལ། ཡིན་ནའང་ཁོང་ནི་མིའི་ནང་ནས་འགྲན་ཟླ་གྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཐོག་མར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་དབུ་སྐྲ་གྱེན་དུ་ཐོར་ཅོག་བཅིང་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་རྩང་། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་མི་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྟོན་བྱེད་ཆེ་བསྟོད་བྱས་པ་ཞིག་མིན་འགྲོ་དྲན། ཞེས་བཤད་ཀྱིན་འདུག་པ་དང་། སྤྱིར་ཐཱ་ལན་ཌ་དང་འབར་མའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཡར་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའི་རིམ་རྩིག་ཅིག་ལ་མེ་རིའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་གིས་བརྒྱན་པ་ཁོ་ན་ལས་དབུ་ཟླུམ་ཅན་ལ་སྤྱི་གཙུག་བང་རིམ་ཡོད་པར་མཐོང་དཀོན་བས་ཁོང་གི་དཔྱད་སྟངས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་དྲན།
ཐུབ་པའི་གསུང་རབས་བཀའ་འགྱུར་བོད་ཡིག་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་སུ་འདིའི་སྐོར་ཅུང་ཙམ་རེ་གསལ་བ་ནི་རྩ་བའི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལས་ཕབས་སྒྱུར་བྱས་སྐབས་མ་ཚིག་དང་ཏག་ཏག་བསྡད་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། ཕྱིས་བྱུང་བྲིས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལ་འགྲེལ་བ་མཛད་མཁན་ཚོས་ཆེ་བསྟོད་དང་སྒྱུར་བཅོས་གང་མང་བྱས་ཡོད་སྲིད་པའང་རེད་སྙམ། གང་ལྟར་ཐོག་མའི་བྱུང་ས་ནི་གོང་སྨྲས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བཟང་སོ་གཉིས་འཆད་སྐབས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་གྱི་གཞུང་ཚིག་རྣམས་ལས་བྱུང་། དེའང་དཔེར་མཚོན་ནི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའི་ (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན།) ལས། “ གཙུག་གཏོར་དབུར་ལྡན་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། ། ” ཞེས་པ་འདི་དག་ཡིན།
བོད་སྐད་དུ་གོང་སོང་གཙུག་ཏོར་དང་གཙུག་ཕུད་སོགས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་འབྲེལ་ཏེ་གླེང་ན། (འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་)ལས། “ དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་ཟླུམ་ཞིང་ལྷམ་ལ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དབུ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང་བལྟ་ན་སྡུག་པས་ན་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། ” ཞེས་པ་འདིས་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་དང་བརྗིད་ཅིང་ལྷུན་ཆགས་པའི་དབུ་སྐྲ་དབུ་ཡི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བར་བཅིང་པའི་སྔོན་རྒྱལ་རིགས་དྲ་མ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་སྲས་ཚོའི་རྣམ་པ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་པ་ལས་དབུ་ཟླུམ་གྱི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིད་ངོར་འཆར་མི་ཐུབ།
དེ་བཞིན་(འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་)ལས། “ མདོག་ནི་གསེར་བཙོ་མ་བཟང་པོ་འདྲ། དཔྲལ་བ་ནི་དུང་དང་ཟླ་བ་དང་། མེ་ཏོག་ཀུན་དའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན། སྐྲ་དང་གཙུག་ཏོར་ནི་མཐོན་ཐིང་(མཐིང་)ལ་ལྕང་ལོར་འཁྱིལ་བ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོའམ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཕྲག་དོག་དང་འཇུངས་པས་ནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་སྲོག་བཅད་ན་མ་ལེགས་སོ། ། ” ཞེས་གསལ་བའི་མཐོན་མཐིང་ལྕང་ལོ་ནི་སྐྲ་ཡི་ཁྱད་པར་རམ་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདུག་སྟེ། (འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་) ལས། “ དབུ་སྐྲ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བར་གནས། །འཇམ་ཞིང་མདོག་སྣུམ་ལྕང་ལོ་ཅན། །གནགས་ཞིང་འཛིངས་པ་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་ཡི་དབུ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། ། ” ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ངེས།
འདིར་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་མཚན་དཔེ་ལྟ་བུར་མིན་པ་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་པོ་ལས་སོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཆེ་རྟགས་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་ཞིག་ལ་གོ་བའང་འདུག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྐབས། (འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་གཞི་)ལས། “ དེ་ནས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་རྟགས་ལྔ་པོ། གཙུག་ཏོར་དང་། གདུགས་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྔ་ཡབ་ནོར་བུའི་ཡུ་བ་ཅན་དང་། ལྷམ་ཁྲ་བོ་དག་ཕུད་དེ། སྤྱོད་པའི་བུ་རིང་པོ་ལ་བྱིན་ནས་ཁ་ཕྱིར་ལྟའོ།། ” ཞེས་གཙུག་ཏོར་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྟགས་ལྔ་པོའི་གྲལ་ནས་གཅིག་དང་། དེའང་སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོས་གཙུག་ཏོར་དོར་བར་བསམ་ཚེ་དེ་ནི་ཤ་དང་རུས་འབུར་ལྟ་བུ་ཞིག་ནི་གཏན་ནས་མིན་པར་དགོས་དུས་རྒྱན་ཆོག་པ་དང་མི་དགོས་དུས་སུ་འདོར་ཆོག་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཚོའི་དབུ་ཡི་རྒྱན་སྟངས་ཞིག་རེད་འདུག་སྙམ།
ད་དུང་རྒྱན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའང་ (འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་གཞི་)ལས་དགེ་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱན་དང་བྱུག་པ་སོགས་སྤང་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བསྟན་སྐབས་སུ། དེ་ཉིད་ལས། “ གདོང་གི་བྱི་དོར་དང་། མེ་ལོང་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལག་ངར་བརྒྱན་པ་དང་། གཙུག་ཏོར་འཆིང་བ་དང་། གདུགས་ཀྱི་རྩ་བ་སྦུ་གུ་ཅན་དང་། རལ་གྲི་དང་། ” ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་གཞིག་ན་གཙུག་ཏོར་ནི་མིས་འཕྱོར་རྒྱན་ཆེད་འཆིང་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལུང་འདི་དག་གིས་གསལ་ཁ་ཆེ་ཙམ་བྱུང་།
ད་འོ་ན་འགའ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དེ་ཤ་གནད་དམ་རུས་འབུར་ལྟ་བུར་ཡོད་ཚུལ་ཅིས་ཕྱིར་གླེང་ཞེ་ན། ལུང་ཙམ་ནི་(འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་)ལས། “ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། ཟ་བ་དང་ཐུང་བ་ལ་ཆོག་ཤེས་ཤིང་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་དགའ་བ་དང་། ནད་གཡོག་བྱེད་ཅིང་སྨན་བྱིན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་འདྲ་བ། འགྲེང་ན་ལག་པ་པུས་མོར་འདས་པ། ཤའི་གཙུག་ཏོར་དང་། གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་སྣང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ།། ” ཞེས་གསུངས་པ་དག་ཙམ་ལས་མ་བརྙེད། རིགས་པས་བརྟག་ན་རྒྱལ་སྲས་གོའུ་ཏཱ་མའི་དབུ་ཡི་ཐོར་ཅོག་ལ་ཆེ་བ་འདོན་ཕྱིར་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བརྗོད་པ་འདྲ་ཚད་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན། སྦྱིན་པ་ཚད་མེད་བཏང་བའི་རྟགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཡར་བཞེངས་སྐབས་ལག་པ་པུས་མོ་ལས་མར་འདས་པར་རྙོབ་པ་དང་། སྨིན་མཚམས་སུ་མཛོད་སྤུའི་རང་བཞིན་ཁྲུ་གང་ངམ་གསུམ་ཙམ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཆེས་ཡ་མཚན་པ་དག་དག་བཤད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་ནུས།
ལར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བཟང་དེ་ཚོའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟག་ན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་རྒྱལ་གཞིས་འཁོར་སྤོང་མཛད་དེ་ནགས་སུ་ལོ་མང་དཀའ་བ་སྤྱད་རྗེས་རྟགས་དེ་ཚོ་རྫོགས་དགོས་པ་འདྲ་ཞིག་འདུག་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཐམ་མཁས་འཇུག་ཏུ་མདོ་ལས་ལུང་དྲངས་པ། “ ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཚད་དཔེས་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཡོད་པའི་སོ་སྐྱེ་ཉན་རང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་བཅུར་བསྒྲེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུའི་དངོས་པོ་གཅིག་འགྲུབ་བོ། །དེ་འདྲ་བར་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱར་འགྱུར་གྱིས་དཔེ་བྱད་གཅིག་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཚུལ་གྱིས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱར་བསྒྱུར་བས། མཛོད་སྤུ་དང་གཙུག་ཏོར་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་པོའི་རེ་རེ་འགྲུབ་བོ། །མཚན་སུམ་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་མཛོད་སྤུ་འགྲུབ་བོ། །མཛོད་སྤུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་གཙུག་ཏོར་འགྲུབ་བོ། །” ཞེས་འཚམས་འཚམས་སུ་དཀའ་བ་རྣམས་སྤྱད་རྗེས་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཡི་མཚན་དཔེ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་ཡང་། སྐབས་འགར་སངས་རྒྱས་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ནས་དེ་ཚོ་ཆ་ཚང་རྫོགས་ནས་ཡོད་པ་བཤད་པ་ནི། (འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་)ལས། “ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ནི་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་ནོ།། ” ཞེས། རྒྱལ་སྲས་གོའུ་ཏཱ་མ་སྐུ་འཁྲུངས་སྐབས་དང་དེ་ནས་རྒྱལ་གཞིས་སྐྱོང་བ་སོགས་ཀྱི་དུས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་འདི་དག་ལ་གཞིག་ན་གཙུག་ཏོར་ནི་སངས་ཉིད་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་གོང་ནས་ཡོད་པར་ཤེས་ཐུབ།
ཐ་སྙད་གཞན་ཐོར་ཚུགས་ཞེས་པ་ནི། གོང་སྨྲས་གཙུག་ཏོར་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ལི་ཙ་བྱི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་མཇལ་བར་ཡོང་སྐབས། (འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་གཞི་)ལས། “ ཁ་ཅིག་ནི་རྟ་དཀར་པོ་དང་། སྲབ་སྐྱོག་དང་ལྕག་དཀར་པོ་དང་། ཐོར་ཚུགས་དང་གདུགས་དཀར་པོ་དང་། རྒྱན་དང་བྱུག་པ་དང་། རལ་གྲི་དང་རྔ་ཡབ་ནོར་བུའི་ཡུ་བ་ཅན་དང་། ” ཞེས་སོགས་གོང་བཤད་ཟིན་པའི་དགེ་བྱེད་པ་དག་གིས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་རྒྱན་དང་བྱུག་པ་ལས་བཤད་པའི་གཙུག་ཏོར་དང་གཅིག་པར་སྣང་།
ད་དུང་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་སྟངས་འཆད་སྐབས་(འཕགས་པ་རིག་པ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་)ལས། “ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཡོན་རོལ་དུ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འདའ་རྒྱུ་ལྟར་དཀར་བ། སྐྲའི་ཐོར་ཚུགས་དང་ཅོད་པན་ཅན། སྟག་ལྤགས་ཀྱི་ཤམ་ཐབས་གྱོན་པ་ལག་ན་རྔ་གཡབ་ཐོགས་པ་བྲི་བར་བྱའོ། ། ” ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་(འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་པད་མ་དྲ་བ་)ལས། “ ཁྲོ་བོའི་ཞལ་རྣམས་མཆེ་བ་གཙིགས། །མིག་གསུམ་དབུ་སྐྲ་སེར་པོ་ནི། །གྱེན་དུ་ཐོར་ཚུགས་བཅིངས་པའོ། ། ” ཞེས་ཐོར་ཚུགས་ནི་སྐྲ་འཆིང་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བསྟན།
ཐ་སྙད་གཙུག་ཕུད་ཅེས་པ་ནི། དབུ་སྐྲ་འཇོག་སྟངས་རང་ལ་གོ་བ་དུག་སྟེ། (འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་)ལས། “ ཇི་ལྟར་ན་གཙུག་ཕུད་ཀྱང་ཡོད་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་སྙམ་ནས་དེས་རལ་གྲིས་གཙུག་ཕུད་བཅད་དེ་བར་སྣང་ལ་བོར་བ་དང་། དེ་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་བླངས་ཏེ། དེང་སང་དུ་ཡང་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་དུས་སྟོན་བྱེད་དོ། ། ” ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “ གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཙུག་ཕུད་བཅས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་རྣམས་བགོས་པ་དེའི་ཚེ། ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཚིམ་ཞིང་ཡི་རངས། ། ” ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་ངེས་སོ།།
འདིར་གོང་སྨྲས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཆོས་པའི་དཔེ་ཁུངས་རང་ནས་དཔྱད་ཚེ་གཙུག་ཏོར་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཚོའི་ཆེ་བ་འདོན་པའི་རྒྱན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དམིགས་བསལ་སྐྲ་ཡི་འཆིང་སྟངས་ཤིག་དང་། དེའང་གཙུག་ཏོར་དང་གཙུག་ཕུད། ཐོར་ཅོག་སོགས་ནི་སྒོ་གང་ནས་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་།། གལ་ཏེ་གཙུག་ཏོར་སོགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཚོའི་སྐྲ་ཡི་འཇོག་སྟངས་ཤིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་སངས་ཀྱི་མཚན་དཔེར་བརྗོད་པར་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཆོག་མོད་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་གོའུ་ཏཱ་མས་རྒྱལ་གཞིས་འཁོར་སྤོང་མཛད་སྐབས་དབུ་སྐྲ་བཞར་བ་དང་། ནགས་སུ་དཀའ་ཐུབ་གནས་སྐབས་ཁྱི་ར་བ་དང་ཞབས་འབྲེང་བ་ཚོས་ཐུབ་པ་ཉིད་མུ་སྟེགས་མགོ་རིལ་དཀའ་ཐུབ་པ་དེ་དག་དང་ནོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་གཞིག་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དབུ་ཟླུམ་ཡིན་དགོས་པ་ལས། སྐྲ་སུ་ལུ་ཅན་དང་གཡོན་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་ས་མི་འདུག་གོ།
སྐབས་འདིར་ང་ཚོས་དཔྱད་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། མུ་སྟེགས་གཅེར་བུ་བའི་སྟོན་པ་མཱ་ཧཱ་ཝི་རཱ་(Mahavira དཔལ་ཆེན་པོ། 599 BC -527 BC ) ཡི་སྐུ་དང་ཐུབ་པ་མཆོག་གི་སྐུ་འདྲ་གཉིས་སྐོར་རེད། སྟོན་པ་འདི་གཉིས་དུས་སྐབས་ཕལ་ཆེར་གཅིག་ནང་གི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པ་དང་། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུའི་ཐོག་རྒྱལ་གཞིས་དོར་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་མཛད་པ་གཙོ་བོ་དག་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་བཞིན་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་གཙོ་བོ་བདག་ཡོད་མེད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ཙམ་ལས་སྤྱོད་པ་ལམ་གྱི་ཆ་ནས་དབྱེ་འགྱེད་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ས་མང་པོ་ཡོད། གཅེར་བུ་བ་མང་དག་ཅིག་གིས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཛད་སྤྱོད་དག་སྟོན་པ་མཱ་ཧཱ་ཝི་རཱ་ནས་དཔེ་བླངས་ཚུལ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ལྷག་དོན་དཀའ་ཐུབ་སྐོར་དེ་ཚོ་གཅེར་བུ་བའི་སྟོན་པའི་མཛད་པ་ཡིན་རབས་བཤད། གཅེར་བུ་བ་ཚོས་སྟོན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་འདྲའི་སྐོར་ལ་དབྱེ་བ་གཙོ་བོ་ལྔ་བཞག་ཡོད་ལ། དེའང་གཅེར་བུ་བའི་སྟོན་པས་འཁོར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ཆགས་པའི་རྟགས་སུ་སྐུ་ལ་ན་གཟའ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ། བྲང་ཁར་རྒྱ་བྱིན་ཡབ་ཡུམ་མཚོན་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁ་ཊམ་ཡོད་པ། རྒྱན་དང་འཕྱོར་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་རྟགས་སུ་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཏོར་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཕྱག་མཉམ་བཞག་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཡིན་པ། མདུན་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སྟོབས་མཚོན་བྱེད་སེང་གེའི་གཟུགས་རིས་འབྲི་བ་སོགས་ཡིན་ཟེར།
ཡིན་ནའང་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་གསེར་ཐང་སོགས་སུ། གཙུག་ཏོར་ནས་འབྲུ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཅེར་བུ་བའི་སྟོན་པ་མ་ཧཱ་ཝིར་དང་། གཙུག་ཏོར་ཙོག་པོར་ཡོད་པ་རང་རེའི་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་ཡིན། ཞེས་པ་འདྲ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། མུ་སྟེགས་པའི་སྟོན་པར་གཙུག་ཏོར་མེད་པར་ཁོ་ཅག་གིས་འདོད་ལ། ད་དུང་གོང་ཞུས་ཐུབ་པ་ནགས་སུ་དཀའ་ཐུབ་གནང་སྐབས་ཉེ་གནས་ཚོས་མི་སྟེགས་པའི་མགོ་རིལ་དང་ནོར་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དག་དང་། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མཇལ་ཐུབ་པའི་སྟོན་པ་མཱ་ཧཱ་ཝི་རའི་སྐུ་དག་ལ་དཔྱད་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་གཅེར་བུ་དབུ་ཟླུམ་ཞིག་རེད་གདའ།
ངས་བསམ་པར་སྟོན་པ་ཐུབ་དབང་མཆོག་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་སྟོན་པ་མཱ་ཧཱ་ཝི་རཱ་ལྟར་དབུ་སྐྲ་རྦད་དེ་བཞར་ཡོད་པར་འདོད་ལ། རྒྱུ་མཚན་ནི། གོང་དུ་དྲངས་པའི་རབ་དུ་བྱུང་སྐབས་དབུ་སྐྲ་བཅད་པ་དང་། ནགས་སུ་མུ་སྟེགས་པ་དང་ནོར་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད། དེ་བཞིན་ཁོང་གི་འཁོར་གྱི་དང་པོ་ཤཱ་རི་བུ་སོགས་ཚང་མ་དབུ་ཟླུམ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད། ཅི་སྟེ་སྟོན་པ་རང་གིས་དབུ་སྐྲ་རྦད་དེ་མ་བཞར་ནས་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བཞག འཁོར་རྣམས་རྦད་དེ་དབུ་ཟླུམ་སྐྲ་རྐང་གཅིག་ཀྱང་འཇོག་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་ག་དང་འདུལ་བའི་ཁྲིམས་བཤད་ཡོད་དགོས་ཀྱང་ད་བར་མ་མཇལ།
འདིར་ཞོར་འཕྲོས་གཞན་ཞིག་གླེང་ན། རྒྱ་གར་ཧིན་དྷུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་(Brahmin ब्राह्मण 婆羅門) ཡིས་དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་སྤྱི་བོར་བང་རིམ་གཉིས་རྩིག་ཏུ་བཅིང་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བྲམ་ཟེ་བ་དེ་ཚོས་དབུ་སྐྲ་ཕལ་ཆེར་གཙང་མར་བཞར་ཡང་། སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྐྲ་རྐང་འགའ་ཞིག་གྱེན་དུ་སློང་བ་ལྟར་འཇོག་པ་དེ་ལ་སི་ཁཱའམ་ཤི་ཁཱ་ (Sikha or Shikha शिखा ) ཞེས་དོན་དུ་བསྒྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཟེ་པྲོག་འབོད། དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་འབྱེད་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་མཚོན་པའམ་ཆོས་དེ་ཉིད་ཏོག་ལྟར་བླ་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཧིན་དྷུ་ཆོས་གཞུང་དུ་མིའི་ལུས་ལ་རྩ་ཡི་འཕྲུལ་འཁོར་གྲངས་མེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྤྱི་བོར་དུ་གནས་པའི་རྩ་འཁོར་པདྨ་སྟོང་ལྡན་ (Sahasrara सहस्रार ) ཞེས། ཡར་ལྷ་ཡུལ་དུ་འཕོ་བའི་རྩ་ལམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་མཚོན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་དཔེ་མེད་གཙིགས་ཆེན་བྱེད། ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་དུ་བྱུང་རྗེས་ད་དུང་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་དབུ་སྐྲ་ཅུང་ཞིག་ལྷག་ཡོད་ན། དེ་ནི་ཧིན་དྷུ་བྲམ་ཟེ་ཚོས་འཇོག་པའི་སི་ཁཱ་ལ་དཔེ་བལྟས་པའང་ཡིན་མི་སྲིད་པ་མ་རེད་སྙམ།
ཡིན་རྒྱུ་ནི་སྟོན་པ་ཐུབ་དབང་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའང་དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་སོགས་བྱད་གཟུགས་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་གྱི་མི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། ཕྱི་རབས་རྗེས་འཇུག་པ་དག་གིས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་སྟོན་པ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའམ་རྩལ་འདོན་བྱེད་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྒྲོ་མང་པོ་ཞིག་བཏགས་དང་འདོགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་ནི་སྨྲ་མི་དགོས། དེ་ལྟར་རྗེས་འཇུག་ཚོས་ཐུབ་དབང་མཆོག་ཐོག་མར་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པའི་ཆ་བྱད་ལ་གཞི་བཅས་ཏེ་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཏོར་ཡོད་པར་འབྲི་བཀོད་བྱས། འོན་ཀྱང་ཐུབ་པ་རང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་དབུ་སྐྲ་བཞར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་སྨྲས་ཡོད་སྟབས་དེ་ནས་རིམ་པར་གོང་སྨྲས་ལྟར་སྟོན་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཆེད་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་སྐྲ་མིན་པའི་དབུ་ལ་རང་འབྱུང་ཤའམ་རུས་པའི་འབུར་གཟུགས་གྲུབ་པ་སོགས་ཇི་སྙད་ཅིག་སྨྲས་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།
གོང་གི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཁོ་ན་ལས་ཆོས་པའི་བསྟན་འགྱུར་ཁག་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་མེད་པ་ནི་ཡིད་གཏོད་དང་ཁུངས་བཙན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།
གསུམ་པ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་དང་སྦྲེལ་ཏེ་དཔྱད་པ།
གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཁག་ཏུ་བན་ཕྱོགས་གྱི་བཤད་པ་ལྟར་གཙུག་ཏོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་གྲལ་དུ་བགྲངས་མེད་ལ། དེའི་རྒྱུ་དང་ཡོན་ཏན་ཀྱང་དེ་བས་གསལ་ཁ་ཡོད་པ་ད་བར་མ་མཇལ། ལར་སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཆ་བྱད་འཆད་སྐབས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཆ་ལུགས་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཆ་ལུགས། དེ་ནས་རྣམ་དག་འདུལ་བའི་ཆ་ལུགས་གསུམ་དུ་བཤད། དང་པོ་ནི་དབུ་ལ་རིགས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་དབུ་ལ་དབང་གི་པྲོག་ཞུ་ལ་དར་ལ་སེང་དཀར་པོའི་འགྱིང་ཐོད་ཅན། གསུམ་པ་ནི་དབུ་ལ་པད་ཞུ་པདྨ་སྤུངས་པ་གསོལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་དེ་མིན་དབུ་རྗེན་སྐྲ་སུ་ལུ་ཅན་སྤྱི་གཙུག་ལ་གཙུག་ཏོར་རམ་འབུར་གཟུགས་རིམ་རྩིག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་མདོ་འབུམ་རྒྱུད་མཛོད་གང་ལའང་མ་གསལ།
འོ་ན་བོན་ལུགས་སུ་གཙུག་ཏོར་སྐོར་བཤད་མེད་དམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མིན་ཏེ་སྒྲུབ་གཞུང་དང་ལྷ་ཡི་སྐུ་བསྟོད་སོགས་འགའ་ཞིག་ལས་གཙུག་ཏོར་དང་། ཐོར་ཚུགས། གཙུག་ཕུད། ཟུར་ཕུད་སོགས་གང་མཚམས་བཤད་ཀྱང་ཐོར་ཚུགས་ཞེས་པ་འདི་མང་བ་མཇལ་ཐུབ། དེའང་ཐ་སྙད་འདི་དག་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མི་རབ་མི་བོ་ཁོ་ནར་འཇུག་པ་མིན་པར་གཤེན་རབ་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའི་སྡེ་དང་། ཡིད་དམ་སྲུང་མའི་སྡེ། རྒྱལ་རིགས་དྲ་མའི་སྡེ་སོགས་ཅི་རིགས་ནང་འཇུག་པར་མཐོང་ཐུབ།
གཙུག་ཏོར་ཞེས་ཚིག་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་ནི་དཔེར་ན། མཁའ་འགྲོ་ཉི་མ་འོད་ལྡན་འབར་མས་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོའམ་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་རིན་ཆེན་ལ་སྙན་དུ་བརྒྱུད་པའི་(རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་གི་མདོ་སྡེ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ།) ལས། “ ཞལ་བཟང་ཟླ་བ་ཉ་འདྲ་ཞིང་། །དཔྲལ་བ་ཟླ་རྒྱས་བཀྲམས་འདྲ་བ། །ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིས། །འཛུམ་དང་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་པོ། །དབུ་ཟླུམ་གདུགས་ཀྱི་ཚུལ་མངའ་ཞིང་། །གཙུག་ཏོར་ཤིན་ཏུ་ལྡེམ་པ་ལ། །དབུ་སྐྲ་གཡུ་ལོ་ཨུད་དཔལ་འདྲ། །མཐོན་མཐིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་པོ། ། ” ཞེས་གསུངས་པར་བརྟག་ན་གཙུག་ཏོར་ནི་ལྡེམ་ལྕུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་འདྲ་ཞིག་སྣང་། ལར་གོང་དུ་དྲངས་པའི་མ་ཏྲི་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མའི་ནང་ལུང་ཚིག་དེ་ཚོ་་ཆོས་པའི་དཔེ་ཆར་ཐུབ་པ་མཆོག་གི་མཚན་བཟང་པོ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འགྲོས་གཅིག་པར་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གནས་སྐབས་དེའི་སྐོར་གླེང་རྒྱུ་མིན།
དེ་བཞིན་༧ཡོངས་འཛིན་སྨྲ་དབང་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་(འདུལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁུངས་ཀྱི་ལུང་མཚན།) ལས། “ སྔོན་གྱི་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མི་གནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ། སྐུ་མདོག་སེར་པོ་གསེར་བཙོ་མའི་མདོག་འདྲ་བ། དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དབྱིངས་སུ་ལྡེམ་པ། སྐུ་ལ་དག་པའི་ནབ་བཟའ་རྨད་གོས་རིས་དྲུག་གསོལ་བ། ” ཞེས། སྟོན་པ་རྣམ་དག་རང་བྱུང་མཆོད་རྟེན་བཞིའི་དྲུང་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་སོགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྣང་བར་གསུངས་པས། ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་དེ་ཚོའི་དབུ་ལ་གཙུག་ཏོར་ཞེས་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ནི་སྐྲ་དང་ཤ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ལས་རུས་པའི་དབྱིབས་ཅན་མིན་པ་ནི་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ལྡེམ་པ་ཞེས་པས་རྟོགས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་གོང་ཞུས་ལྟར་གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་བོན་ལུགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་སྦྱར་ཏེ་གཙིགས་ཆེ་བ་དང་ཁུངས་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་མི་སྣང་སྟེ། ༧ཡོངས་འཛིན་སྨྲ་དབང་མཆོག་གིས་(སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལོག་རྟོག་བྲག་ཆེན་གཞོམ་པའི་ཐོག་ཆེན་)ནང་དུ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སྐུ་ཡི་ཆ་ལུགས་གང་དང་གང་དགོས་གསལ་པོ་བོན་གཞུང་ཁུངས་མ་རྣམས་སུ་བཏུག་ནས་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། གཙུག་ཏོར་སྐོར་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་ཐོན་མེད་པ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་དང་སངས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཆེ་བ་དང་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་དང་སྐལ་བཟང་སོགས་སུ་དེའི་སྐོར་ཅི་ཡང་གསལ་མེད་པ་འདི་དག་གིས་གསལ་པོ་ཤེས་ནུས།
འདིར་གཙུག་ཏོར་དང་སྒྲ་ཅུང་འགྱུར་བ་གཞན་ཞིག་ནི་གཙུག་ཐོར་ཏེ། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྒྱུར་ཆེན་པོ་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་འཆད་སྐབས། (སྐྱབས་སྟོན་ཁྲོ་འགྲེལ) ལས། “ ཤ་རི་ཤེས་བྱ་ཐོགས་མེད་དུ་བཤད་པའམ། ཡང་ན་དབུ་ཆེ་བ་གཙུག་ཐོར་ཆའོ། ། ” ཞེས་ཁོང་ལ་གཙུག་ཐོར་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དབུ་ཆེན་ཞེས་སྨྲས་ཡོད་ཚུལ་ཞིག་གསལ་ཡང་། ཤ་རི་དབུ་ཆེན་གྱི་ཆ་ལུགས་སོགས་གསལ་པོར་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ད་བར་མ་མཇལ་བས་དོན་ཇི་ཡིན་དེ་ཙམ་ལས་གླེང་ཐབས་མ་བྱུང་།
གོང་ཞུས་ལྟར་བོན་དཔེ་མང་པོར་ཐ་སྙད་ཐོར་ཚུགས་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ཡང་ཐོན་ཡོད་པ་ལྟར་གཙུག་ཏོར་དང་ཐོར་ཚུགས་གཉིས་དོན་འདྲ་བ་སྟེ། དེའང་སྟོན་པ་ཡུལ་འོད་མ་འཇམ་སྐྱར་སྡིག་ཆེན་གཏོ་བུ་དོད་དེའི་གདུག་བྱར་ཕེབས་སྐབས། (མདོ་གཟེར་མིག) ལས། “ སྔ་ན་མ་མཐོང་བ་ཡི་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན། རིན་ཆེན་འབར་བའི་སྐུ་ནི་ཅིར་ཡང་བཀྲ་བ་གཅིག ཉི་ཟླ་གསལ་བའི་ཞལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཡོངས་སུ་གཟིགས། རིན་ཆེན་འབར་བའི་ཐོར་ཚུགས་དབུ་ལ་གསོལ། གསེར་གྱི་ཆག་ཤིང་གཡུ་ཡི་གཡུང་དྲུང་རིས་ཅན་ཕྱག་ན་བསྣམས། གསེར་གྱི་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་པ་བཅིབས། ། ” ཞེས་པས། སྐབས་དེར་སྟོན་པས་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐོར་ཚུགས་སམ་དབུ་ཞྭ་ལྟ་བུ་ཞིག་གསོལ་ཡོད་པར་མངོན། དེ་དང་འདྲ་བར་(གཟི་བརྗིད་) ལས། “ གཤེན་རབ་ཉིད། སྐུ་མདོག་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་བཀྲ་ལ་གསལ་བ། དབུ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོར་ཚུགས་གསོལ་བ། མགུར་ཆུ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ། དོ་ཤལ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ། ། ” ཞེས་སྐབས་འདིའི་ཐོར་ཚུགས་ནི་གཤེན་རབ་ཀྱི་དབུ་ལ་ཡོད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཞིག་གམ་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའི་དབུ་སྐྲའི་འཆིང་ཚུལ་ཡིན་པར་ངེས་ཐུབ། དེ་དང་ཆ་འདྲ་བ་གཞན་འགའ་ནི། (གཟེར་མིག) ལས། “ ལྷོ་ཕྱོགས་འབྱུང་བ་སའི་བོན་པོ། རིན་པོ་ཆེའི་ཐོར་ཚུགས་ཅན། ཞལ་ཟས་རོ་མཆོག་སྣ་ཚོགས་བསྣམས་ནས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་གཤེགས་སོ། ། ” ཞེས་དང་། དབང་སྐོར་སྐབས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་གླེང་སྐབས། (གསལ་བྱེད་ལས་ཐིག་གསང་བའི་འགྲེལ) ལས། “ གར་མ་མཐོང་ཁྱབ་ནི། དཔོན་གསས་བླ་མའི་གཟུང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དར་དཀར་གྱི་སྟོད་གཡོག གླང་གི་ཡང་ཤམས། སྦྲུལ་གྱི་དོ་ཤལ། ཉི་ཟླའི་ཐོར་གཙུག རིན་ཆེན་རྣམ་ལྔའི་རྒྱན་དྲུག མཛེས་པའི་དབང་ཞུ། ” ཞེས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དབྱིབས་བྱས་པའི་ཐོར་ཚུགས་སམ་ཡང་ན་དབུ་སྐྲར་ཉི་ཟླའི་དབྱིབས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ་གང་རུང་ཞིག་ཡིན་སྙམ།
སྤྱིར་བཏང་ཐོར་ཚུགས་ལའང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་སོགས་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། (ཞི་བ་གཡུང་དྲུང་ཡོངས་རྫོགས) ལས། མཛེས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་བསྟོད་སྐབས། “ གསེར་གྱི་གཙུག་ཕུད་མི་འགྱུར་གཡུང་དྲུང་སྐུ། །གསེར་གྱི་དབུ་ཡིས་མཐོ་རིས་ལམ་སྣ་འདྲེན། །གཙང་མའི་ཕྱག་གི་ཞུགས་ཏོག་ལྷ་ལ་འཐོར། །སེར་མོ་ཐོར་གཙུག་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། ། ” ཅེས་དང་། (མ་རྒྱུད) ལས། “ ཡབ་གསང་མཆོག་རིག་པ་ཁུ་བྱུག སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོར་ཚུག གཡུང་དྲུང་གི་དཔྲལ་རྒྱན། ། ” ཞེས་དང་། ཡང་། (བྱ་ར་མ་གསུམ་མཁའ་ཀློང་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས་བཏུས་པའི་བྱ་ར་མ་གསུམ་གྱི་བསྐུལ་པ) ལས། “ གསང་བ་ཀློང་གི་ལྷ་མོ་བྱམས་མ་ཁྱོད། །དབུ་ཡི་རལ་པ་ཐོར་གཙུག་གཅིག་ཏུ་བཅིངས། །གཡུ་ཡི་རལ་པ་ཆག་གང་མེ་འོད་འབར། ། ” ཞེས་དང་། (ཀུན་བཟང་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད) ལས། “ མ་ཅིག་སྲིད་པའི་སྐལ་བཟང་མོ། །སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མའི་མདངས་ལྟར་གསལ། །སྤྱན་གསུམ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་གསལ། །རུས་པའི་དབུ་རྒྱན་ལ། །ཉི་ཟླ་འབར་བའི་ཐོར་ཚུགས་གསལ། ། ” སོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཇལ་ཐུབ། གོང་དུ་གླེང་བའི་ལུང་དོན་མང་པོ་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཆ་ལུགས་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ལོངས་སྐུའི་ཆས་ཅན་སྟོན་པ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་རང་ཉིད་ཀྱང་ཐོར་ཚུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། (དྲན་པ་གསེར་གདམས) ལས། “ བདེར་གཤེགས་དཔལ་གྱི་དམ་པ་དེ། །ལོངས་སྐུ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་ནི། །དབུ་ལ་རིན་ཆེན་ཐོར་ཚུགས་ལ། །གཞའ་འོད་སྣ་ལྔ་ཕྱོགས་མེད་འཕྲོ། ། ” ཞེས་གསུངས་སོ།།
འདིར་ཐོར་ཚུགས་ཞེས་པ་དབུ་སྐྲ་དང་འབྲེལ་ཏེ་འཆད་པ་གཞན་ཞིག་ནི། (སྐྱབས་སྟོན་ཁྲོ་འགྲེལ) ལས། “ རལ་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཅོད་པན་ནི་སྤྲིན་དཔུང་ལྟར་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ནས་རྩེ་མོ་ཐུར་དུ་ཉི་ལི་(ཉིལ་ལེར་)འཁྱིལ་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། རྟགས་ནས་ཐོར་ཚུགས་འཁྱིལ་ཟེར་རོ། ། ” ཞེས་གསུངས་པས། ཐོར་ཚུགས་འཁྱིལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དབུ་སྐྲ་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་དེ་རྩེ་མོ་ཐུར་དུ་ཉིལ་བ་ཞིག་ལ་གོ་བར་འགྲེལ་ཡོད། དེ་བཞིན་ (དྲང་དོན་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེའི་འགྲེལ) ལས། “ དེ་ཡི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་ཞིང་ཐར་པའི་དྲོད་བསྙེམས་པ། །བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་མཁས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱུང་། །རི་བོ་མ་ལ་རྩེ་ཡི་གྲུབ་ཐོབ་ལགས། །སྤྲུལ་པའི་བདུད་རྩིའི་རྐྱལ་པ་བསྣམས་ནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཅོང་ནད་སེལ། །རལ་པའི་ཐོར་གཙུག་(ཐོར་ཚུགས་དང་ཐོར་གཙུག་གཉིས་ཀ་བྲིས་པ་མང་།)འཁྱིལ་པས་འཇིགས་སྐྲག་འདར་དུ་འཇུད། །གཤེན་ཨ་མི་སི་ཧ་སེ་ལ་ཤྲཱའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། ། ” ཅེས་པ་ནི་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བ་འདི་ཉིད་དབུ་སྐྲ་རལ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དེའང་སྤྱི་བོར་བཅིང་ཅིང་རྩེ་མོ་ཐུར་དུ་འཁྱིལ་བ་ནི་འཇིགས་ཡེར་བ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྲེལ་འདུག་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཡང་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དང་འདབས་འབྲེལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་འགར་དབུ་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིང་པའི་བྲམ་ཟེའི་སྔགས་རྒན་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེ་འདྲའང་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པའོ།།
འདིར་ཐོག་ཚུགས་དང་གཙུག་ཏོར་གཉིས་གཅིག་པར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁ་གསལ་གཞན་ཞིག་ཡོད་དེ། (བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་སྐུ་གཟུགས་གཉིས་ཀྱི་ཐིག་རྩ་དང་བཀོད་གནས་རང་གྲུབ) ལས། “ བུམ་པ་གཤེན་རབ་དབུ་ཡི་ཚད། །བྲེ་ནི་དབུ་ཡི་གཙུག་གཏོར་ཚད། །སྲོག་ཤིང་དབང་གི་གཙུག་ཕུད་ཚད། །འཁོར་ལོ་དབུ་སྐྲ་མཐོན་མཐིང་འཁྱིལ། ། ” ཞེས་མཆོད་རྟེན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་སྦྱར་སྐབས་གཙུག་ཏོར་དངོས་སུ་གསུངས་པར། (གཡུང་དྲུང་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུད) ལས། “ བུམ་པ་གཤེན་རབ་དབུ་ཡི་ཚད། །བྲེ་ནི་དབུ་ཡི་ཐོར་ཙུག་སྟེ། །སྲོག་ཤིང་དབལ་གྱི་གཙུག་ཕུད་ཚད། །འཁོར་ལོ་དབུ་སྐྲ་མཐོན་མཐིང་འཁྱིལ། ། ” ཞེས་ཐོར་ཙུག་ཅེས་པའི་ཚིག་དངོས་སུ་གསལ་བས་སོ།། སྐབས་འདིར་ང་ཚོས་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ལྷ་བཟོ་དང་ལྷ་བྲིས། དེ་བཞིན་སྐུ་གཟུགས་སྐུ་གདུང་བཞེངས་མཁན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་ལ་ཚད་ཇི་ལྟར་དགོས་མིན་གྱི་ཐིག་ཚ་ཡོད་ཀྱང་། གོང་ཞུས་ལྟར་གཙུག་ཐོར་དེ་རྒྱུ་གང་དང་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་སོགས་ཁུངས་ལུང་ཡོད་པ་ཞིག་འགྲེལ་བ་ནི་ད་བར་མ་མཇལ།
ཐ་སྙད་གཙུག་ཕུད་ནི། གོང་ལྟར་ཐོར་ཚུགས་དང་ཆ་འདྲ་བ་སྟེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྐུ་སྐྱེ་བ་མི་རུ་བཞེས་སྐབས་ལྷ་མོ་བཀྲིས་མ་དང་མི་མོ་གཙང་མཛེས་མ་སོགས་སྐུ་ཡི་མ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་སྐུ་རྒྱན་གསོལ་བའི་ལེའུ་སྐབས་སུ། (མདོ་གཟེར་མིག) ལས། “ དེར་རྒྱལ་བུ་ལ་བ་ཏིའི་ཐོད་ནི་བཅིངས། དར་དཀར་གྱི་རལ་ག་ནི་གསོལ། དབང་གི་གཙུག་ཕུད་ནི་བཅས། ཚེའི་ལན་ཕྲན་ནི་བླས། གསེར་གྱི་ཆག་ཤིང་ནི་བསྣམས། ” ཞེས་དང་། ( དྲང་དོན་མུན་སེལ་སྒྲོན་མ) ལས། “ དམུའི་རྒྱལ་པོས་དམུ་ཐག་བཏགས། གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་གཤེན་གྱིས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གཙུག་ཕུད་བཅས། ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གཤེན་ཚེ་རིང་གི་ལན་ཕྲན་སླས། ” ཞེས་པས་སྐབས་དེའི་དབང་གི་གཙུག་ཕུད་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་དབང་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་རྟགས་མཚོན་སྟངས་ཆེད་རྒྱལ་བུའི་དབུ་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིང་པའམ། དབང་གི་གཙུག་ཕུད་དམ་པྲ་ཕུད་ཅེས་དབུ་སྐྲར་རྒྱན་དང་བཅའ་བཟོ་དམིགས་བསལ་བ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་གང་ལྟར་དབུས་སྐྲའི་བཅོས་སྟངས་ཞིག་ཏུ་ངེས། དེ་དང་འདྲ་བར་(འགུ་ཡ) ལས། “ དཀར་མོ་ཟླ་བའི་མདངས་སུ་གསལ། །བཞིན་ལུས་དུང་ལྟར་གཡས་སུ་ཡོ། །གཙུག་ཕུད་མཐོན་འཐིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ། ། ” ཞེས་དང་།
གཙུག་ཕུད་ཅེས་པ་དབུ་སྐྲར་གོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གལ་ཆེན་གཞན་ཞིག་ནི། དཔེར་ན་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བོན་བན་འཁྲུག་པ་འདོམ་ཆེད་བླ་ཆེན་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་ཉིད་གོས་དཀར་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་སྡེ་ནས་ནན་བན་ཞེས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བན་དྷེར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས། ( སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་) ལས། “ གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་གཉན་པ་དང༌། །གཉིས་སུ་དགེ་འདུན་ཕྲག་དོག་རྐྱེན། །གསུམ་དུ་བདག་ལ་དབྱེ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ང་ཡང་བྱུང་། །གསུངས་ཏེ། དབུ་ཡི་གཙུག་ཕུད་ཆན་གྲིས་བྲེགས་ནས། བོན་གྱི་ཤེལ་ཕྲེང་གནམ་དུ་གཏོར། །” ཞེས་དབུ་ཡི་གཙུག་ཕུད་གྲི་ཡིས་བཅད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་རྟོབས་ནུས།
དེ་བཞིན་གཙུག་ཕུད་ཅེས་པ་སྟོན་པ་འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད་དེ། (ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་དཔྱོད་ལྡན་དགའ་བའི་ཆར་)ལས་རྒྱུད་ཉི་སྒྲོན་དང་སྤྱི་སྤུངས་དོན་རྒྱུད་སོགས་ནས་ལུང་དྲངས་པར། “ དེ་ལ་ཡུམ་ཡང་ངོ་འཚར་ནས། །ཡེ་སྲིད་རྒྱལ་བ་ལྷ་ཡི་སྲས། །སྐྱེ་འཆི་མེད་པ་གཡུང་དྲུང་སྐུ། །འགྱུར་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད། །མུན་སེལ་སྒྲོན་མ་འགྲོ་བའི་མགོན། །ཞག་དགུར་བོར་བས་མ་ཤི་བར། །ཨུ་དུམ་འབར་བའི་རའི་གཙུག་ཕུད་འཁྲུངས། །འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད་ཅེས་སུ་བཏགས། ། ” ཞེས་འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད་ལ་ཨུ་དུམ་འབར་རའི་གཙུག་ཕུད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། འདི་སྐབས་ཨུ་དུམ་འབར་རའམ་ཨུ་དུམ་ཝ་ར་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དེ་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འཛམ་གླིང་འདིར་སྐུ་འཁྲུངས་སྐབས་ཐེངས་རེ་སྐྱེ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་ཅིག་ལ་གོ་བ་དང་། ཡང་ན་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མེ་ཏོག་ལ་གོ་བ་སོགས་ཡོད་འདུག་པ་ལྟར། སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་གཙུག་ཕུད་ནི་ཕྱི་མ་དེར་གོ་དགོས་པ་འདྲ་སྟེ། སྟོན་པ་ཡེ་གཤེན་གཙུག་ཕུད་འཁྲུངས་ཚུལ་སྐབས་སུ། (ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་དཔྱོད་ལྡན་དགའ་བའི་ཆར་)ལས་གསས་མཁས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་འབུམ་ལས་ལུང་དྲངས་པ། “ སངས་རྒྱས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གཟིགས་ནས་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱན་ཆབ་ཆུ་ལྟར་འབྲུག་པ་མཚོར་འཁྱིལ་པ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒོ་ང་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་གཅིག་བྱུང་། དེའི་ནང་དུ་ཁྱེའུ་སྔོན་པོ་གསེར་གི་སྨིན་མ་ཅན། བསྭེ་ཡི་སེན་མོ་ཡོད་པ། སྤྱི་གཙུག་ནས་འོད་ཀྱི་ཕུད་འདྲ་བའི་འོད་ཟེར་བྱུང་བས་ཡེ་གཤེན་གཙུག་ཕུད་དུ་མཚན་གསོལ་ལོ། ། ” ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་སོ།།
སྐབས་འདིར་འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད་དང་ཡེ་གཤེན་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་དབུར་ཡོད་པའི་འོད་ཀྱི་གཙུག་ཕུད་དེ་དག་ལ་གཞིག་ཚེ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཚོར་འོད་ཀྱི་དམུ་ཐག་ཅེས་སྤྱི་གཙུག་ནས་དགུང་དུ་ཟུག་པའི་འོད་འདོམས་གང་རེ་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ལྟར། གཙུར་ཏོར་དང་ཐོར་ཚུགས། གཙུག་ཕུད་འདི་ཚོ་ཡང་སྐབས་རེར་འོད་ཀྱི་དམུ་ཐག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་པའང་འབྱུང་གིན་འདུག
འདིར་ཅུང་མགོ་འཁྲུག་གཞི་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། སྒོམ་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་ལུས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་དང་ཐིག་ལེ་འཆད་སྐབས། (མ་རྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་སྣང་སྲིད་ཐིག་ལེའི་འགྲེལ་བ) ལས། “ གཉིས་པ་དེ་ཡང་ཐིག་ལེར་གཅིག་པར་བསྟན་པ་ནི། སྣང་སྲིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གོང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རེ་ལས་རྩ་རེ་ཡང་གྱེས་པས། དབུས་མཐིང་ཡར་སྣེ་ཚངས་པའི་བུ་གར་དོད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་ནི། གསང་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པས་དབུའི་ཐོར་གཙུག་གྱེན་ལ་འཕགས་སོ། ། ” ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་ཐོར་གཙུག་གྱེན་དུ་འཕགས་ཚུལ་ཞིག་གསལ་ཡང་ཐོར་ཚུགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་སོགས་གང་ཡང་མ་གསལ། ཅི་སྟེ་འོག་ནས་གསང་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དབུ་ནས་ཡར་དེའི་དོད་ལྟ་བུ་འབུར་རྩིག་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ན་གོང་དུ་དྲངས་པའི་ཐོར་ཚུགས་ཅན་ཡོད་ཚད་ལ་འགྲེལ་དེས་ཁྱབ་ཐུབ་མིན་དང་། སངས་རྒྱས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་རྩ་འཁོར་ཆགས་སྟངས་འདྲ་ཡང་གཙུག་ཏོར་རམ་ཐོར་གཙུག་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་དཔྱད་དགོས་པ་འདྲ། ཡིན་ནའང་འཆར་སྣང་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་འདི་དང་དེའོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་རིག་པས་ཐག་གཅོད་དཀའ་བ་ནི། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་འཆད་སྐབས། (བདེན་པ་བོན་གྱི་མཛོད་སྒོ་སྒྲ་འགྲེལ་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་) ལས། “ གཞན་ཡང་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་པོ་མེའི་ཟེ་བ་ཅན་དང་། སེང་གེ་དཀར་པོ་གཡུའི་རལ་པ་ཅན་དང་། རི་དྭགས་ཤ་ར་ན་ངོ་མཚར་གྱི་ཐོར་ཚུགས་ཅན་དང་། གླང་པོ་ཆེ་ཤེལ་གྱི་རྩུག་ཕུད་ཅན་དང་། བྱ་ངང་པ་གསེར་གྱི་ཐོར་ཅོག་ཅན་ལས་རྩོགས་པ། ངོ་མཚར་བ་མང་ངོ་། །” ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །
དེ་བཞིན་པྲ་ཕུད་དང་ཟུར་ཕུད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་དུ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། (བསེན་ཐུབ) ལས། “ པྲ་ཕུད་དཀར་རྨོག་པྲོག་ཞུ་རྒྱན། །གཤེན་རབ་མི་ནུབ་དབུའི་ཆས། ། ” ཞེས་དང་། (མདོ་གཟེར་མིག་) ལས། “ རྨ་ལོས་སྐྱིན་གྱི་རལ་ག་ཕུད་ནས་ཁྱེའུ་ཆུང་གི་སྐུ་ལ་གསོལ་ལོ། །གཡུ་ལོས་གཡུའི་ཟུར་ཕུད་བཀྲོལ་ནས། ཁྱེའུ་ཆུང་གི་དཔྲལ་བར་བཏགས་སོ། ། ” ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ལས་པྲ་ཕུད་ནི་རིགས་ལྔ་ལྟ་བུའི་དབུ་རྒྱན་ལ་གོ་ཡང་། ཟུར་ཕུད་ཅེས་པ་དབུ་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིང་བའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་མཁན་འདུག་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་ནི་གོང་གསལ་ལྟར་གཡུ་དང་ཕྲ་མན་ལས་གྲུབ་པའི་དབུ་ལ་འདོགས་པའི་རྒྱན་ཞིག་ཡིན་པར་ཤེས་ཐུབ་བོ། །
གནད་བསྡུད།
བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་འབྲེལ་བའི་གཞུང་ཁུངས་མ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་ཤའམ་རུས་པ་འབུར་དོད་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ་མཇལ་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད། གཙུག་ཏོར་ནི་ལྷ་དང་སྔོན་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་རིགས་དྲ་མ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་སྲས་ཚོའི་དབུ་སྐྲ་འཆིང་སྟངས་ཞིག་གམ་ཡང་ན་དབུ་རྒྱན་གང་རུང་དུ་ངེས་པ་ནི་གོང་ཞུས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་ཁུངས་དེ་ཚོས་ཤེས་ཐུབ། དཔེར་ན་རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ནས་མིང་རྒྱལ་རབས་བར་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཚོས་དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་སྤྱི་བོར་འཆིང་བའམ་སྐྲ་ལ་གསེར་གཡུ་མུ་མན་སོགས་ཀྱིས་རྒྱན་འདོགས་ཏེ་སྤྱི་བོར་བང་རིམ་ཅན་བཟོ་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ང་ཚོས་ད་ལྟར་མཐོང་ཐུབ་པའི་ “ དུར་བརྫངས་རྟ་དམག་གི་འདྲ་གཟུགས་ ” (兵马俑) སོགས་ལས་སྐབས་དེའི་ག་ཆེའི་མི་སྣ་ཚོའི་སྐྲ་འཆིང་སྟངས་གང་འཚམས་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན་ཐ་ལེན་ཌའི་ཌྭ་ཝ་ཏིའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་། ཉི་ཧོང་ལའང་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་ཡས་མས་བར་དུ་མི་དྲག་ཚོས་སྐྲ་ཕྱེད་སྤྱི་བོར་འཆིང་བའི་ལུགས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་མུ་གྷལ་དང་གུབྟའི་རྒྱལ་རབས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཚོས་ཕྱེད་སྐྲ་སྤྱི་བོར་སྡོམ་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི། རྒྱ་གར་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ལྔ་པ་ནས་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡས་མས་བར་དང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོའི་ཡས་མས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་རྒྱུད་དང་པཱ་ཀི་སི་ཏན་དབུས། ཨབ་གྷན་གྱི་ནུབ་རྒྱུད་ཁུལ་དུ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་གི་རིག་གཞུང་ཤུགས་ཆེན་དར་ཏེ། སྐབས་དེར་གྷི་རིག་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཚོས་སྐྲ་ཕྱེད་རྡོག་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ཡར་སྡོམ་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་དག་གོང་ཞུས་ཤར་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་དེ་ཚོར་ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོར་སོང་བར་བཤད་ཡོད་པ་དང་། དུས་རིམ་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་སྲས་གོའུ་ཏཱ་མ་རྒྱ་གར་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་རྒྱལ་གཞིས་བསྐྱངས་བ། འཁོར་སྤང་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་དུས་སུ་ཁེལ་ཡོད།
དེ་བཞིན་གཙུག་ཐོར་དང་ཐོར་ཚུགས། ཐོར་གཙུག་དང་གཙུག་ཕུད་སོགས་ནི་སྒྲ་སྔ་ཕྱིར་འབོད་སྟངས་ཙམ་ལས་དོན་དུ་གོང་ཞུས་གཙུག་ཏོར་དང་ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་མེད་པ་ནི་གོང་ནས་དུ་མར་དྲངས་ཟིན་པའི་ལུང་རིག་སོགས་ཀྱིས་གསལ་པོར་ངེས་སོ། །
གང་ལྟར་གཙུག་ཏོར་དེ་ཉིད་སྐྲ་ཡི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་དབུ་སྐྲ་འཇོག་སྟངས་དེའང་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་སྟོན་པ་རྣམ་གཉིས་ལ་མཚོན་ན་རྒྱལ་སྲིད་སྤང་ནས་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས། འཁོར་སྤང་སྐབས་སུ་ཁྱིམ་པའི་རྟགས་འདོར་ཕྱིར་དབུ་སྐྲ་རང་ཉིད་རང་གིས་བཞར་བའི་རྣམ་ཐར་ཁུངས་དག་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་རབ་བྱུང་གི་ཆས་ཅན་རྣམས་ལ་གཙུག་ཏོར་ཡོད་པའི་གཞི་མི་འདུག་སྙམ།
འདིར་ད་ལན་ནན་ཞུས་ཚུལ་དུ་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་དེ་ཉིད་ཐུན་མིན་གྱི་རང་བྱུང་ངམ་ཡོན་ཏན་ཚད་རྫོགས་པའི་རྟགས་སུ་སྤྱི་གཙུག་གི་རུས་པ་འབུར་ཏུ་ཐོན་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་ཀྱང་ཆོག་ལ། དེ་དག་གི་ཡིད་ཆེས་དང་བསམ་བློའི་ངོ་གདོང་ལ་རྒོལ་བ་དང་རྩོད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མིན། འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། “ དགེ་སློང་དག་དང་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ། །བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། ། ” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དད་པ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཤག་མི་བྱེད་པར་རང་བློ་ལ་གྲོས་འདེབས་ཏེ་སོ་སོས་དཔྱད་པ་དང་ཁུངས་ལུང་འཚོལ་རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་དང་རིག་སྟོབས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རུ་འདོད་དོ།། །།
ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཡི་གཙུག་ཏོར་སྐོར་ལ་ཐོག་མར་ཟུར་ཙམ་གླེང་བ་འདི་ཉིད། ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་འགའ་དང་། དེ་བཞིན་བན་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་རྣམས་སུ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་འདི་འདྲའི་རིགས་ལ་ཐུགས་ཁུལ་ཅན་ཚོར་དཔྱད་གཞིའི་ས་བོན་ཙམ་དུ། དགེ་མིང་ཙམ་འཛིན་པ་གཤེན་ཚེ་ཚང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་ནམ་དྲ་མིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱལ་སྲས་སུ་འབོད་པས་ནུབ་ཕྱོགས་འཇར་མན་ནིའི་ཡུལ་ཆུ་བོ་དྷོ་ནཱའོ་གཙང་པོའི་འགྲམ་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༩ གཟའ་མཇུག་གུང་གསེང་ཉིན་རེ་ཞིག་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱས་སོ།། །།


text:
ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་གོང་དུ >ཀྱིས་བདག་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཐད་ལ་བསམ་ཚུལ་ཞིག་འབྲི་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བར། བདག་གིས་ངོ་བཟློག་ལྡོག་མ་ཐུབ་པར“རིང་ཚད་དང་ཚགས་དམ་ཚད། དཀའ་ཚད་གསུམ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། རླབས་ཆེན་གྱི་རྩོམ་ལུས་འདིའི་རྩིས་ཐང་ཡིན”ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བློ་ཁོག་ཆེན་པོས་བྲིས།
དེ་ཡང་རིང་ཚད་ཅེས་པ་ནི། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་ཡིག་ཚོགས་ལ་གོ་དགོས་པ་སྨྲ་མི་དགོས། བརྩམས་སྒྲུང་རིས་གྲས་ཤིག་ལ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་ཉི་ཤུ་ཡན་མེད་ཚེ་དེ་ལ་ལྡན་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྩིས་ཐང་མེད་སོང་བ་རེད། དེ་ནི་མི་རྒན་པས་བྱིས་པའི་ལྷམ་གྱོན་པ་ཇི་བཞིན་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་མཚར་མཚར་དུ་སྣང་ཡང་། ལམ་ཐག་རིང་པོར་བགྲོད་ཐུབ་རྒྱུ་ལྟ་ཅི་རྐང་པས་ཀྱང་བཟོད་མི་ཐུབ། སྒྲུང་ཐུང་འགའ་རེའི་ནུས་པ་དང་རིན་ཐང་ཡིག་ཚོགས་ཀྱིས་སྦོས་པའི་སྒྲུང་རིང་རེ་འགའ་ལས་འགོངས་པ་རྟོགས་ཀྱིན་ཡོད་ལ་སྒྲུང་ཐུང་འགའ་རེ་གྲགས་རྩོམ་དུ་གྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། ཡིན་ནའང་། བཀོད་པ་ལེགས་པའི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ལ་འབྲི་ཆུའི་རླབས་རྒྱུན་ལ་འཁུ་བའི་ཟིལ་ཤུགས་དང་འཇམ་གཉེན་གྱི་མཛེས་པ་ལྡན་མེད། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་དེ། ཇི་ལྟར་རིང་ན་དེ་ལྟར་བཟང་། ཐུང་ཐུང་ལ་རིང་པོ་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་སྙིང་པོ་ཅི། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་རིང་པོར་འབྲི་རྒྱུ་དེ་དཀའ་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་མི་དགོས། རྒྱུན་དུ་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཐུང་ཐུང་ངང་འབྲི་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གཏོང་བ་ཐོས་ཐུབ། བདག་གིས་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་དེ་རིང་པོར་འབྲི་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་རིང་པོར་འབྲི་བ་ནི་གཏམ་རྒྱུད་དང་ཡིག་ཚོགས་སྣོན་རྒྱུ་དེ་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་བརྩེ་བ་དྭངས་མ་ཞིག་གམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འབྲི་བཞེང
ས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྒྱུ་སྤུས་དག་པའི་སྤྱི་གླིང་དང་མི་བཟོས་རི་བོའི་སྟེང་ལྡིང་ཁང་བསྐྲུན་མཁན་གྱི་བཟོ་བཀོད་པ་དག་ནི་རླབས་ཆེན་རེད་མོད། ཁོ་ཚོས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཕོ་བྲང་རྙིང་མ故宫དང་གཏོར་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུ་བསྐྲུན་ཐུབ་མེད་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ལྕགས་རི་རིང་པོ་ལྟ་བུའི་བཟོ་བཀོད་ཆེན་པོ་དག་ཇུས་འགོད་བྱེད་ཐུབ་མེད། དཔེ་འདི་དང་ཆ་འདྲ་བར་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དུས་སུ་མི་འགའ་རེར་དམག་མི་བཅུ་ཤོག་འགའ་བཀོད་འདོམས་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དམག་འཐབ་བྱེད་ཐུབ་མོད། མི་བརྒྱ་ཤོག་འགའ་སྤྲད་ཚེ་བཀོད་འདོམས་འཁྲུགས་ཏེ་ཕམ་ཁ་ཉོ་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། །བཅུ་དཔོན་ནི་བཅུ་དཔོན་རང་རེད་ལ་བརྒྱ་དཔོན་ཡང་བརྒྱ་དཔོན་རང་རེད། བརྒྱ་དཔོན་མང་ཆེ་བ་དམག་མིའི་གོ་ཐོབ་ནས་རིམ་གྱིས་བརྒྱ་དཔོན་དུ་གྱུར་བ་དཀོན། དེ་བས་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་འབྲི་མཁན་དག་བརྒྱ་དཔོན་དུ་འབོད་མི་རུང་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས་འབྲི་མཁན་དག་བཅུ་དཔོན་དུ་ཡང་འབོད་མི་རུང་། འདི་ལྟར་དཔེ་འཇོག་པ་ནི་གླེན་རྟགས་ཚ་བ་ཞིག་རེད། དེ་དོན་དགོངས་འགལ་མེད་པར་ཞུ།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་འབྲི་བར་དགའ་བའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ངེས་པར་དུ་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས་ནས་མགོ་བརྩམས་ནས་རིམ་གྱིས་རིང་གྲས་འབྲི་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད། མ་གཞི་ཁོ་བོ་ཚུད་པའི་རྩོམ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཐེམ་སྐས་དེ་རིམ་པ་ལྟར་བགྲོད་མྱོང་ཡང་། རྩོམ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ལས་དང་པོ་བའི་དུས་ནས་ཐད་ཀར་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་བྲིས་ཏེ་རྩོམ་སྟེགས་སྒུལ་མྱོང་སྟེ། དཔེར་ན། ཚའོ་ཞུའེ་ཅིན་དང་ལུའོ་ཀོན་ཀྲུང་ལྟ་བུའོ། ངས་བསམ་ན་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་འབྲི་ཐུབ་པ་དང་བྲིས་ལེགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ལྟ་བུའི་བློ་རྒྱ་ལྡན་དགོས་པ་དེ་ཡིན། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ལྟ་བུའི་བློ་རྒྱ་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡ་ཆུང་ན་མཛོ་བཞོ་ཐུབ་ལ་མ་ཆུང་ན་རྟ་རྒྱུག་ཐུབ་པའི་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་དེ་རེད། ངང་རྒྱུད་ཆུ་མོ་ལྟར་རིང་དགོས་ལ་བློ་རྒྱ་མཚོ་མོ་ལྟར་ཟབ་དགོས། སོར་རྩེ་ནས་ཀློང་བརྡོལ་ནུས་པ་ནི་ངང་རྒྱུད་ཆུ་མོ་ལྟར་རིང་ཞིང་བློ་རྒྱ་མཚོ་མོ་ལྟར་ཟབ་པའི་མཚོན་བྱེད་ལགས། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། སེམས་རྒྱུད་དྲང་མོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཆོག་ལྡན་པ་ནི་འཚོབ་ལྤགས་པ་བཞིན་མཉེད་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཚོར་ཤེས་ཏེ་འདིར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ལྟ་བུའི་བློ་རྒྱ་ཞེས་པའི་དོན་སྤྱིའོ། །
སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་དང་སེམས་རྒྱུད་དྲང་མོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཆོག་སོགས་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་མི་དགོས་པས་འདིར་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་བརྗོད་ན། ཉེ་བའི་ཆར“སྙིང་རྗེའི་འདོད་འདུན”ཞེས་པ་དར་སོ་ཆེ་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་ནི་སྔོན་ཆད“མཐར་ཐུག་གི་གཟིགས་སྐྱོང”ཞེས་པ་དར་སོ་ཅན་དུ་གྱུར་བ་དང་མཚུངས། ཁོ་བོས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་ནི་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱིན་ཡོད་མོད། བདག་ཅག་ལ་མཁོ་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ནི་བྱ་ཤ་བསྲེག་མ་ལོངས་སུ་སྤྱད་རྗེས་གཤོག་པར་སྨས་སྐྱོན་ཕོག་པའི་ཕུག་རོན་ལ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱི་བྱམས་པ་དེ་མ་ཡིན་ལ། སུའུ་ལེན་གྱི་གཡུལ་འགྱེད་བརྗོད་བྱ་མཚོན་པའི་གློག་བརྙན་དང་ཧའོ་ལའེ་ཝུའུ༼ 好莱坞 ༽ཡི་ཚོང་འགྲེམས་གློག་བརྙན་ནང་གི་དཔེ་ལུགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་དུང་བ་ཉེ་རིང་ཅན་གྱི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན། ཁྱིམ་གྱི་འཁོས་ཀས་དབུལ་བའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མེད་པར་ཁྱིམ་དུ་ཤི་སྒུག་རྒྱག་བཞིན་པ་དེ་ལ་སྣང་འཇོག་བྱེད་མཁན་མེད་པར། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ནད་ཕོག་པའི་སྲོག་ཆགས་དོམ་ཞིག་ལ་ཞལ་འདེབས་རྒྱག་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་གཏན་ནས་མིན། བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་བཟོད་པ་སྒོམ་རྒྱུ་འམ། དཀའ་སྡུག་ལ་འཕྲད་ཚེ་བྱང་སེམས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ཡ་རབས་འཆང་བ་དགོས་པ་དེ་ལས། ཁྲག་དྲོན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགྱེལ་འགྲོ་བའམ་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས“ང་སྨྱོ་བ་འདུག”ཅེས་སྐད་འབོད་སྒྲོག་པ་དེ་མ་ཡིན་ལ། ནག་ཉེས་དང་སྤྱོད་ངན་ལ་གཡོལ་བ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན།  >དེ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིན་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་ཡང་ཉ་ཉུང་དབྱེ་འབྱེད་དཀའ་བའི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། ནང་ཆོས་ནི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་ནང་དུ་ཡང་དམྱལ་བ་ལྟ་བུ་མི་རྣམས་སྐྲག་དགོས་པའི་ཁྲིམས་གཅོད་དྲག་པོའི་རིགས་བཀོད་ཡོད། གལ་ཏེ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་མིའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རུངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་འགེབས་སྲུང་བྱེད་སྤྱད་ཞིག་ཡིན་ཚེ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་བཟང་རྫུ་དབྱེ་བ་འབྱེད་དཀའ།  >ལ་ཉེས་མིང་གིས་དཀྲིས་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཟུང་ཐོགས་པའི་དཔྱད་བརྗོད་མཁན་གྱིས་དཔེ་ཆ་དེ་ནི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་གསུང་རབ་ཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཡོད། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཤེས་རིག་གི་བྲོ་བས་ཕྱུག་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་གམ། ཀྲུང་གོའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པའི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་གསུང་རབ་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་མིན། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ནི་མ་ལུས་ཀུན་འཛོམས་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་ཤིག་ཡིན་པས་འདིའི་ནང་དུ་ལུ་གུ་ཡོད་ལ་བྱེའུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། སེང་གེ་ཡོད་ལ་ཆུ་སྲིན་ཡང་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་བ་འཐེན་འཁྱེར་ཅན་བཟུང་སྟེ་སེང་གེས་ལུ་གུ་ཟོས་པའམ་ཆུ་སྲིན་གྱིས་བྱེའུ་ཕྲུག་ཁྱུར་མིད་བཏང་ན་དེ་དག་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མི་རུང་། གཅན་ཟན་དེ་དག་གིས་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་དུས་སུ་ཐབས་རྩལ་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་བ་དང་རི་དྭགས་བཟུང་ཐུབ་རྗེས་དགའ་ལྷང་ལྷང་བྱེད་སྐབས་གཅན་ཟན་དེ་དག་ལ་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མི་རུང་། ལུ་གུ་དང་བྱེའུ་ལས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་མ་རེད་ལ་དྲང་ཕྱོགས་མི་སྣ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ཡང་བརྩམས་སྒྲུང་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་མ་རེད། ལུ་གུ་སྔོ་རྩྭར་བསྟེན་དགོས་ལ་བྱེའུ་འབུ་སྲིན་ཟ་དགོས། དྲང་ཕྱོགས་མི་སྣ་ཡིན་ཡང་སྐུལ་སློང་ངན་པ་འཆང་སྲིད། གཞི་འཛིན་ས་མཐོན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ལྟོས་དང་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་ཞེས་པའི་ཚད་ཐིག་དེ་ཡང་བཟུང་རྒྱུ་སླ་མོ་ཞིག་མ་རེད། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་མི་བཟང་ཁོ་ནར་དུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མི་བཟང་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མི་ངན་ལ་ཡང་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་སྲིད།
རྩོམ་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་འཕྱོར་འབྲི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་མོ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་། དཀའ་སྡུག་གི་ལོ་ཟླ་བརྒྱུད་མ་མྱོང་བ་དག་ལ་མཚོན་ན་དེ་ལ་ལས་དབང་གིས་གནར་གཅོད་གཏོང་བ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་སྲིད་ཅིང་། མི་གཤིས་ཀྱིས་གཞོམ་གཞིག་བྲལ་བའི་ཞན་ཆའི་ཐོག་ཏུ་ཚུགས་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྱོར་འབྲི་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོར་སྣང་། གཡུལ་འཁྲུག་དང་མུ་གེ ནད་ཡམས། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་མིའི་རིགས་ལ་འཕྲད་པའི་འཇིགས་པ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བར་ཆད་མང་པོ་ཞིག་ཉམས་ཆུང་གི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་གི་ལུས་སྟེང་དུ་སྤོས་པ་སྟེ། སྲེ་མོང་གིས་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པའི་བྱེའུར་སོ་བཏབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་དུངས་བ་ཉེ་རིང་ཅན་གྱི་རྒྱུན་མཐུད་འཁྲབ་ཚན་ཁག་གི་སྤྱི་འགྲོས་ལས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན། གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་སྤྲད་པའི་ན་ཟུག་ཁོ་ན་འཕྱོར་འབྲི་བྱེད་པ་ལས་རང་གིས་གཞན་ལ་སྤྲད་པའི་ན་ཟུག་འཕྱོར་འབྲི་མི་བྱེད། གཞན་སྐྱོན་ཁོ་ན་འཕྱར་བ་ལས་རང་སྐྱོན་བཀབ་སྟེ་འཇོག དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་དགོས་པ་ལྟ་ཅི་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་འབྲི་ཐུབ་པ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཞན་ཆ་ངོས་བཟུང་ཐུབ་པ། མིའི་རིགས་ཀྱིས་སེལ་མ་ཐུབ་པའི་ཞན་ཆ་དང་སྐྱོན་ཅན་གྱི་མི་གཞིས་རང་གཞན་ཀུན་འཕུང་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐྱོ་གར་དེ་འཕྱོར་འབྲི་བྱས་ན་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་སྐྱོ་གར་རེད། བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ལ“རྣམ་ཤེས་ལ་ཚ་འདྲི་གཏོང་བའི”སྟོབས་ཤུགས་དང་ནུས་པ་ཡོད་ལ། དེ་ཉིད་ད་གཟོད་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་རེད།
གོང་དུ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ནས་མང་པོ་ཞིག་བརྗོད་ཟིན་ཡང་། ད་དུང་ཅི་ཞིག་བརྗོད་མ་ཐུབ་པ་འདྲ་བས་གཤམ་ནས་ཁོ་བོས་ལྷོ་ཕྱོགས་གྲགས་ཅན་གྱི་དགོང་དྲོའི་ཚགས་པར་ཁང་ཞིག་གི་ཀུན་གྱིས་གོང་བཀུར་ཞུ་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐྱེ་ཁུངས་གསར་རྗེ་རྒན་གྲས་ཡིན་པ་ཞིག་གིས་རྒན་གཡོལ་ཞུས་རྗེས་རང་གི་ཚགས་པར་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་ཆེད་བསྒྲིགས་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལུང་དུ་འདྲེན་པར་བྱ། ཕལ་ཆེར་ཆེད་རྩོམ་དེས་ང་ཚོར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པར་གོ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ལོན་ཏུ་འཇུག་སྲིད། རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཁ་བྱང་ལ >ཟེར་ཞིང་། རྩོམ་ཡིག་ཧྲིལ་པོ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
རྒྱལ་སྤྱི་རྒྱལ་ནང་དང་གནའ་དེང་གི་དམག་འཁྲུག་ནི་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་རེད་ལ་དམག་འཁྲུག་གི་མེ་ལྕེའི་ཁྲོད་ནས་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་གླེང་བ་ནི་སྟོང་གཏམ་ཙམ་དུ་ཟད། དེ་བས་དམིགས་གསལ་གྱི་དམག་འཐབ་ཁྲོད་དུ་དེ་ལས་མ་འདས། གཤམ་དུ་ཁོ་བོས་བརྗེད་པར་དཀའ་བའི་དགྲ་འདུལ་གནས་ཙུལ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། གནས་ཚུལ་དེ་ཞི་བདེའི་དུས་རབས་ནང་འཚོ་བཞིན་པའི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སྲིད་མོད། དེང་གི་དུས་སུ་བདག་གིས་རྒྱུན་ལྡན་རང་བཞིན་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་གིན་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་ཡིད་ཀྱི་བརྙན་ཡོལ་ངོས་ནས་འདོར་ཐབས་བྲལ།
༡༩༤༥ལོའི་ཟླ༧པར་འཇར་པན་གྱིས་མགོ་བཏགས་མ་ཞུས་པའི་སྔ་ནུབ་ཏུ། གོ་མིན་ཏང་མཁྲེགས་འཛིན་དམག་ཧྲེ༡༥༢པའི་ཐད་གཏོགས་རུ་ཆེན་ཞིག་གིས་དམིགས་བསལ་དུས་བབ་དེ་དམ་འཛིན་གྱིས། བྱང་རྒྱུད་ས་ཁོངས་སོགས་སུ་སྨྱོ་ཧམ་ཆེན་པོས་ཚུར་རྒོལ་བྱས། ཐ་མར་རང་དམག་བྱང་རྒྱུད་དམག་སྒར་གནས་སའི་རི་བོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་བྱུང་། ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་སྐབས་བྱང་རྒྱུད་ས་ཁུལ་དུ་ཡིབ་པའི་གོ་མིན་ཏང་མཁྲེགས་འཛིན་དམག་གི་མྱུལ་ཞིབ་པ་བཞི་འཛིན་བཟུང་བྱས། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མྱུལ་ཞིབ་པ་གཅིག་ནི་ས་གནས་དེ་གར་སྨན་པར་རྫུས་པ་ཞིག་རེད། ཁོ་ཚོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་རྗེས་མགོ་བོར་རས་ཁུག་ནག་པོ་རེ་བསྐོན༼ ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་སུ་མི་འཇུག་པའི་ཆེད༽ལག་གཉིས་བརྒྱབ་ཏུ་བཅིངས། ཐག་པ་རིང་པོ་ཞིག་ལ་མི་རེ་རེ“བརྒྱུས”ནས་འཁྲིད། གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཆེ་ཞིང་ཕྱོགས་བཞི་དགྲ་བོས་བསྐོར་ཟིན་པ་དང་། ད་དུང་བཙོན་པ་བཞི་འཁྲིད་དགོས་པས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པའི་མྱུར་ཚད་ཧ་ཅང་དལ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་འཛིང་རེས་ཐུག་ཚེ་མྱུལ་ཞིབ་པ་བཞི་པོ་ཤོར་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེ། པེ་ཅང་རུ་ཤོག་གི་རུ་དཔོན་ཝུའུ་ཆང་གིས་རུ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཀྲེན་ཝེ་ལིན་ལ་ཁོ་ཚོ་བཞི་པོ་མེད་པར་བཟོ་བའི་གྲོས་མགོ་བཏོན།
ཀྲེན་ཝེ་ལིན་གྱི་སེམས་སུ་གལ་ཏེ་ཁོ་ཚོར་མེ་མདའ་ཕངས་ན། གཅིག་ནས་མདེའུ་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཉེ་འཁོར་གྱི་དགྲ་བོས་མེ་མདའི་སྒྲ་གོ་སྲིད་པས་མེ་མདའི་རྩེ་གྲི་གསུབ་ནས་དམར་གསོད་གཏང་ན་ལེགས་སྙམ། མ་གཞི་དོན་དག་དེ་ནི་སྒྲུབས་དཀའ་ལ་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་རེད་མོད། ཀྲེན་ཝེ་ལིན་ལ་མཚོན་ན་དེ་ནི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ཙམ་དུ་ཟད། དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་དབྱིན་ཏ་ཤང་ཐུང་ལེ་སྲང་ལམ་གྱི་ལྷོ་ངོས་རི་ལྡེབས་སུ་སླེབས་སྐབས། མདུན་གྲལ་གྱི་རས་ཁུག་ནག་པོ་བསྐོན་པའི་མྱུལ་ཞིབ་པ་ས་སྟེང་དུ་སྒྱེལ་ནས་རྩེ་གྲིས་དམར་གསོད་གཏོང་དུ་བཅུག
མཐའ་མའི་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་བྱེད་ཕྱིར་བདག་གིས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས་དགྲ་བོའི་མྱུལ་ཞིབ་པར་དགྲ་བོའི་གནས་ཚུལ་ཚ་འདྲི་བྱས། ཁོས་རང་གི་ལས་གྲོགས་སྔ་ལམ་དུ་བརྫངས་པའི་སྐད་ངན་ཐོས་མ་ཐག་བླ་ཁུམས་ཏེ་སྒྱིད་པ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་འདར་བ་དང་། སྐད་ཆ་ཤོད་མི་ཐུབ་པར་གྱུར། ང་རང་ཁོང་ཁྲོས་མྱོས་ཏེ་ཁོ་ལ་འགྲམ་ལྕགས་ཚག་སྒྲ་གྲགས་པ་ཞིག་ཞུས། མྱུལ་ཞིབ་པ་གཞན་དེ་ཡང་སྐད་ངན་ཤོར་བཞིན་ས་རུ་འགྱེལ་སོང་། མཐའ་མར་མྱུལ་ཞིབ་པ་བཞི་ཀ་ས་རུ་འགྱེལ་སོང་། ང་ལ་མཚོན་ན་ཁྲག་དྲོན་གྱིས་ཚོས་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་འདྲ་མཐོང་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྣང་དོགས་སྤུ་ཙམ་ཡང་སྐྱེས་མ་བྱུང། རང་ཕྱོགས་དང་དགྲ་བོའི་ཡ་ང་ཞིང་གདུག་རྩུང་ཆེ་བའི་གསོད་གཏུབ་ཁྲོད། བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་ཡང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་གྱུར་སོང་བ་ཤེས་ཐུབ།
ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རྗེས་སུ། བདག་གིས་ཀྲེན་ཝེ་ལིན་ལ་མི་ཚེ་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཇི་ཙམ་བསད་མྱོང་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁོང་གིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞེས་གསུངས་བྱུང་། མ་གཞི། ཁོང་གིས་འཇར་མན་གྱི་དམག་གྲི་བཟུང་ནས་དགྲ་བོའི་མྱུལ་ཞིབ་པ་དྲུག་ཙམ་ཚར་གཅོད་བྱས་པ་འདྲ་ཡང་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རེད།
ཁོང་གི་ཆེད་རྩོམ་འདི་ལ་བལྟས་ཚེ་སྔོན་ཆད་ཀྱི་དམག་ཁྲུག་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་གློག་བརྙན་དག་ཅི་འདྲའི་བཅོས་མ་ཞིག་རེད་ཨང་། ཆེད་རྩོམ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ལྷོ་ཕྱོགས་རྩོམ་སྟེགས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་མང་པོས་ངོ་ཤེས་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་ཚེ་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་བྱམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤོ་བོ་ཞིག་དང་། རང་ལས་དམའ་བའི་མི་ལ་ཐུགས་འཁུར་ཟབ་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཀྱང་རེད་ཅེས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་གི་ཆེད་རྩོད་དུ་འཁོད་པའི་ཀྲེན་ཝེ་ལིན་ཟེར་བ་དེ་མི་གསོད་གཤེད་མ་ཞིག་ཡིན་མི་སྲིད་ཀྱང་། དམག་འཁྲུག་ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་ཁོར་ཡུག་ཞིག་ཏུ་ཁོ་ཚོ་དོན་དམ་པའི་མི་གསོད་གཤེད་མར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་ཚོར་ལེ་འདའ་བྱེད་དོན་ཡོད་དམ། མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་གསོད་མཁན་གྱི་ཀྲེན་ཝེ་ལིན་ཞེས་པ་དེ་གཟེངས་བསྟོད་གྲངས་མེད་བླངས་མྱོང་བ་དང་དཔའ་བོའི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་མྱོང་ཡང་སྲིད། ང་ཚོས་ཁོ་ནི་སྙིང་རྗེ་བྲལ་བའི་ལག་དམར་བ་རེད་ཅེས་ཟེར་ཐུབ་བམ། འདི་ལས་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་ནི་ཡུལ་དུས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བསམ་ཚོད་ཀྱིས་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་དེ་རིང་པོར་འབྲི་དགོས་པར་སྐུལ་མ་བྱས་ཚེ་ལུའུ་ཞུན་དང་ཧྥན་ཚུང་ཝུན། ཀྲང་ཨའེ་ལིན། ཆི་ཁི་ཧྥུ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་འགལ་སྲིད། ཁོ་བོས་གོང་གསལ་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་དག་གྲགས་ཅན་དང་གཟི་བརྗིད་ཅན་མ་རེད་ཅེས་ཞུ་གིན་མེད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་ཚོ་ནི་ལེ་ཧྥུ·ཐོར་སེ་དང་ཐོར་སེ་ཡེ་ཧྥུ་སེ་ཆི། ཐོ་མ་སེ་མན། ཆའོ་ཡས་སེ། ཧྥུ་ལུ་སི་ཐ་ལྟ་བུའི་རྩོམ་མཁན་དག་མ་ཡིན་ལ་ཁོ་ཚོའི་བརྩམས་ཆོས་ནང་དུ་ཡང་གོང་གསལ་རྩོམ་མཁན་དག་དང་འདྲ་བར་ཟིལ་ཤུགས་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་པའི་གཟི་འོད་དེ་བསྐུངས་མེད་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཇེ་ཐུང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དར་སོ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ལ། དེ་ཡང་པར་སྐྲུན་དང་སྒྲིལ་ཐུམ། ཁེ་ཕན། ཁེ་གྲགས། བརྙན་འཁོར་རྫུན་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད། དཀའ་སྡུག་གི་འཚོ་བའི་ཁྲོད༼ འདིར་བརྗོད་པའི་དཀའ་སྡུག་ནི་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཐད་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་ལ་གོ་བ་ཙམ་མ་ཟད་གཙོ་བོ་ནང་སེམས་ཁམས་ཐད་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་ལ་གོ ༽དང་མི་སྒེར་གྱི་རང་གཤིས་ཀྱི་ཞན་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོ་གར་ཁྲོད་ནས་རྩོམ་འབྲིའི་རྒྱུ་ཆ་བཙལ་ན་བརྩམས་ཆོས་ལེགས་པོ་རེ་འགྲུབ་སྲིད་ཀྱང་། བརྙན་འཁོར་རྫུན་མ་དག་ལས་རྩོམ་འབྲིའི་རྒྱུ་ཆ་བཙལ་ཚེ། ཀྲུང་གོའི་དོན་དངོས་དང་ཀྲུང་གོའི་སེམས་ཁམས་ལས་ལྡོག་པའི་མཚར་ཉམས་དོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཙམ་ལས་འབྲི་མི་ཐུབ་བོ། མི་འགའ་རེས་དེང་གི་དུས་རབས་སུ་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་པོ་སུ་ཞིག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་སྲིད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་སྲིད། ཡིནའང་། དོན་དངོས་ཐོག་བརྩམས་སྒྲུང་ལྟ་ཀློག་ལ་སྤྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་རིང་ཡང་ལྟ་ཀློག་བྱེད་སྲིད་ཅིང་། ལྟ་ཀློག་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་ཐུང་ཡང་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མི་སྲིད་དོ། བརྩམས་སྒྲུང་གི་རིང་ཚད་ནི་ཀློག་པ་པོ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་མི་སྲིད། དེ་བས་སྤུས་ཚད་ནི་རིང་པོ་འབྲི་བའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན། རིང་ཚད་ཁོ་ནར་དང་དོད་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་ཆ་མིན་ཏེ་ཡང་མེས་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་བཏུམ་བྱེད་ཀྱི་རས་ཐིག་ཇི་བཞིན་རིང་དྲགས་ན་མི་ལེགས་མོད། དེའི་སྟེང་དུ་གྲགས་ཅན་གྱི་རི་མོ་ཞིག་དྲུབས་ཡོད་ཚེ་རིན་ཐང་ཅན་དུ་གྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།
རིང་ཚད་ཞེས་པ་ནི་གང་འདོད་དུ་འཐེན་པ་མིན་ལ། གང་འདོད་དུ་བསྐྱིལ་བ་འང་མིན། འུད་ཤོབ་ཤོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཁོག་སྟོང་དེ་བས་མིན། ཤོག་བུས་བཟོས་པའི་སྟག་གཟིག་མ་ཡིན་ལ་གཟིགས་ལྤགས་བསྐོན་པའི་བོང་བུ་འང་མིན། རིང་ཚད་ནི་བདེན་དགེ་མཛེས་གསུམ་ཡིན། ཁྲུང་ཁྲུང་གི་རྐང་པ་ཡིན། ངེས་པར་དུ་རིང་པོ་དགོས། རིང་པོ་མེད་ན་འགྲིག་ཐབས་མེད། རིང་པོ་ཐམས་ཐད་རིང་པོ་ཡིན་དགོས། ལྕགས་རི་རིང་པོ་དེ་ལྟར་རིང་དོན་ཅི། དེའི་སྟག་རྒྱབ་ན་མེ་ལྕེ་བཞིན་འབར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཅིག་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བརྐྱངས་བྱུང་།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་ཚགས་དམ་ཚད་ཞེས་པ་ནི། ཚགས་དམ་པའི་དོན་རྐྱེན་དང་ཚགས་དམ་པའི་མི་སྣ། ཚགས་དམ་པའི་བསམ་བློ་ལྡན་པར་གོ་དགོས། སེམས་པའི་མཚོ་མོ་དགུང་དུ་བསྐྱོམས་ནུས་པ་དང་དོན་རྐྱེན་དང་མི་སྣ་རང་གྲུབ་ཏུ་གྱུར་བ། ཡིད་ཀྱི་དང་བ་ཅིག་ཅར་དུ་འདྲེན་ནུས་པའི་རྩོམ་དེ་ཡིན་པ་ལས། སྐད་ཆ་ཚིག་འགའ་རེས་མཚོན་ཐུབ་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་མ་ཡིན།
ཚགས་དམ་པའི་དོན་རྐྱེན་ནི་དོན་རྐྱེན་ཁག་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རྒྱུད་དུ་བཀྲམ་རྒྱུ་དེ་མ་ཡིན་ལ། དོན་རྐྱེན་སྤུངས་གསོག་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་བས་མིན། འོན་ཀྱང་། ཧའེ་མིང་ཝེ་ཡི་དགོངས་ཚུལ་འགའ་རེ་འདི་ལྟ་བུའི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ལ་འཚམ་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།
ཚགས་དམ་པའི་མི་སྣ་ཞེས་པ་ནི་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་བཙིར་བའི་ཤི་རོ་མ་ཡིན་པར། གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་རང་གཤིས་ཁྱད་པར་བའི་མི་སྣ་རེ་རེ་ཡིན་དགོས། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དག་རྩོམ་རིག་གི་མི་སྣའི་ཁྱད་ཆོས་དང་འཚམ་དགོས་པར་མ་ཟད། མི་སྣ་ཕལ་བ་དག་ཀྱང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་དགོས་པ་ལས་རྩོམ་མཁན་གྱི་འཕྱོར་འབྲི་བྱེད་པའི་དཀའ་གནད་སེལ་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བཀོལ་པའི་ཡོ་བྱད་ཡིན་མི་འོས།
ཚགས་དམ་པའི་བསམ་བློ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་བློ་མི་འདྲ་བ་ཁག་གི་འགལ་ཟླ་དང་འཐབ་རྩོད་ཡིན་དགོས་པ་ལས་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ལ་དྲང་ཕྱོགས་བསམ་བློ་ཟེར་བ་ཙམ་མམ་ཡ་རབས་ཟེར་བ། ཡང་ན་སྤྱི་གྲོས་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་བཟང་ངན་ཕྱོགས་གཉིས་ཙམ་ལས་མེད་ཚེ། བརྩམས་སྒྲུང་དེའི་སྤུས་ཚད་ལ་དོགས་པ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཡར་ཐོན་གྱི་བསམ་པ་ལྡན་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ག་གེ་མོ་ལོག་སྤྱོད་པ་དག་གིས་བྲིས་པ་ཡིན་སྲིད་ལ་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློས་ཕྱུག་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ག་གེ་མོ་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བས་བྲིས་པ་ཡིན་མི་སྲིད། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་གིས“མཉམ་སྒྲོག་རོལ་མོ”འབྱུང་མི་སྲིད་པར་མི་རེ་རེའི་ཤེས་བྱའི་ཆུ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་གོ་བ་རེ་ལོན་སྲིད། རྟག་ཏུ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་མཁན་གྱི་དགོངས་གཞི་དང་ཐ་དད་དུ་གྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད། བདེན་པ་དང་རྫུན་མ། མཛེས་པོ་དང་མི་སྡུག་པ། དགའ་བ་དང་སྡང་བའི་བར་དུ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བའི་དབྱེ་མཚམས་ཤིག་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི་རྩོམ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྩལ་ངོམས་པའི་གར་སྟེགས་མཐོན་པོ་ཞིག་ཡིན།
ཚགས་དམ་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞེས་པ་ནི་མི་རབས་དུ་མར་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་ཏུ་སོང་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཆོག འདི་རུ་བརྗོད་པའི་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་ནི་རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་གཞི་ལ་བལྟོས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། །རྩོམ་རིག་གི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ནི་གོ་བ་ལོག་པར་བླངས་པའི་སྟེང་ན་ཡོད། རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་གཞི་དང་ཀློག་པ་པོའི་ལྟ་ཀློག་གི་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་བྲིན་ཁ་མགྱོགས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་སྲིད་པ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་མི་སྲིད།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་དཀའ་ཚད་ཞེས་པ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་སྟེང་གི་གསར་རྩོམ་རང་བཞིན་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་གསར་པའི་རིགས་རྣམས་ནི་རྒྱུས་མེད་ཤ་སྟག་ཡིན་སྟབས་ཀློག་པ་པོས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་གཞིགས་ནན་མོ་བྱ་དགོས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འབོལ་ཤིག་ཤིག་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གཞན་དག་དང་བསྡུར་ན་གོ་བ་ལེན་པར་དཀའ་ཁག་ཡོད། དཀའ་ཁག་དེ་ཡང་སྒྲིག་གཞི་དང་སྐད་བརྡ། བསམ་བློ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དེ་དྲང་ཐད་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ན་ཆོག དེ་ནི་དངོས་ཡོད་དགག་སྒྲུབ་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཁས་དབང་རྣམས་པའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་རེད་ལ། སྟབས་བདེ་ཞིང་རྙོག་དྲ་ཉུང་བའི་འབྲི་ཐབས་ཤིག་ཀྱང་རེད། སྒྲིག་གཞི་ནི་རྣམ་པ་རྐྱང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྐབས་འགར་དེ་ནི་ནང་དོན་ནོ། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་དེ་ནི་རྩོམ་མཁན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འཆར་སྒོའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན། སྒྲིག་གཞི་ལེགས་པོ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཚེ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་དོན་འབུར་དུ་འདོན་ཐུབ་ལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་དོན་ཆིག་རྐྱང་ལ་བསྒྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ། སྒྲིག་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་བཟང་ན་གཏམ་རྒྱུད་ལས་འགོངས་སྲིད་པར་མ་ཟད་གཏམ་རྒྱུད་ཇེ་བཟང་དུ་གཏོང་ཐུབ། ལོ་འགའི་སྔོན་དུ་ཁོ་བོས“སྒྲིག་གཞི་ནི་ཆབ་སྲིད་དོ”ཞེས་བརྗོད་མྱོང་། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་མཁྱེན་འདོད་ན་ཁོ་བོའི་བརྩམས་སྒྲུང་ >དང་ >སོགས་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་དེ་ཙམ་བྲིས་ཀྱང་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་འབྲི་ཐུབ་པ་ནི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོས་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་ཐད་རང་ལ་དབང་བའི་ཁྱད་ཆོས་རེ་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་དཀའ་ཚད་ཞེས་པ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྐད་སྤྱད་པར་གོ་དགོས། འོན་ཀྱང་། ཡུལ་སྐད་དེ་བཙོ་སྦྱངས་ཐོབ་ཟིན་པའི་སྐད་ཆ་ཡིན་དགོས་པ་ལས་ཆེད་དུ་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པའི་ཡུལ་སྐད་བསྲེས་ཏེ་ལྟ་ཀློག་ལ་དཀའ་ཁག་བཟོ་བ་མ་ཡིན། ཡུལ་སྐད་ནི་སྐད་བརྡའི་གཏེར་མཛོད་ཡིན་ཀྱང་མི་སྣའི་བར་གྱི་གཏམ་གླེང་ཁོ་ནར་ཡུལ་སྐད་སྤྱད་དེ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་འབྲི་བཞེངས་བྱེད་འདོད་པ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་འཕྱོར་འབྲིའི་སྐད་ཆར་ཡུལ་སྐད་སྤྱོད་ཐུབ་ན་དེ་ནི་སྐད་བརྡའི་ལེགས་སྐྱེས་ཤིག་རེད།
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་རིང་ཚད་དང་ཚགས་དམ་ཚད། དཀའ་ཚད་ཀྱིས་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་རང་ངོས་ཀྱི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ངོས་ཤིག་བསྐྲུན་པ་ཡིན། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱི་ནང་དུ་མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་ཅན་ཡོད་མི་རིགས། དེ་ནི་ཟིལ་ཉམས་ལྡན་ཅིང་ཤོང་ཚད་ཆེ་བ་དང་། བཟང་ངན་མཉམ་འདྲེས་ཅན་གྱི་རྩོམ་ལུས་ཤིག་ཡིན། དེའི་ནང་དུ་སུན་སྣང་ཅན་དང་གྲུང་མདོག་ཅན་གནས་ས་མེད་ཅིང་། གླགས་ཡུས་ཤོད་ས་དང་ངོ་དགའ་སྤྲེལ་ལད་ཤོད་ས་དེ་བས་ཀྱང་མེད།
དེང་གི་དུས་རབས་སུ་ཀློག་མཁན་མང་པོས་དར་སོ་དང་གོ་བདེ་བར་དང་དོད་བྱེད་པ་ལས་བསམ་བློ་གཏོང་བར་མི་དགའ། མ་གཞི་དེ་ནི་མ་འགྲིག་པ་ཞིག་མ་རེད། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་དག་གི་བྲོ་བ་རྟོགས་ཐབས་དཀའ། བྲོ་བ་རྟོགས་དཀའ་བ་དེ་ནི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་གཅེས་ཁྱི་ལྟར་ས་ལྡིང་གནམ་ལྡིང་བྱེད་མི་དགོས་ལ་ཁྱི་གུ་བདག་མེད་ལྟར་ཁྱུ་བསྒྲིགས་ཏེ་སྐད་ཅོར་སྒྲོག་དགོས་དོན་ཡང་མེད། དེ་ནི་ཆུ་སྲིན་ལྟར་ཕ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དུ་ཁེར་རྐྱང་ངང་རྐྱལ་རྩལ་ངོམས་ཆོག་ལ། སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བྱས་ཆོག རྦ་རླབས་ཀྱི་རལ་བའི་ཁྲོད་ནས་འཁྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཆོག་ལ་ཁྲག་ཆུ་ཤུགས་དྲག་གིས་སྐྱེད་ཆོག་པར་མ་ཟད། ཉ་ཆེན་གཞན་རྣམས་དང་བར་ཐག་བསྐྱེད་དེ་བསྡད་ཆོག
བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཀྱིས་དུང་བ་ཉེ་རིང་ཅན་གྱི་དུས་རབས་འདིའི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས་རང་ལ་དབང་བའི་རྩིས་ཐང་འཆོར་དུ་འཇུག་མི་རུང་ཞིང་། ཀློག་པ་པོ་འགའ་རེའི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ནས་རིང་ཚད་ཇེ་ཐུང་དང་ཚགས་ཇེ་ལྷོད། དཀའ་ཚད་ཇེ་སླ་སོགས་སུ་གཏོང་མི་རུང་། བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་འདི་ལྟར་རིང་དགོས། ཚགས་འདི་ལྟར་དམ་དགོས་ལ་ དཀའ་ཚད་འདི་ལྟར་དཀའ་དགོས། ལྟ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟོས་ཤིག་བལྟ་མ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱུར་ཞོག། ཀློག་པ་པོ་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་ང་རང་འདི་ལྟར་འབྲི་རྒྱུ་ཡིན།
མོ་ཡན། ཀྲུང་གོའི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ། ༢༠༡༢ལོའི་ནོ་པེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན། བརྩམས་ཆོས་ལ >དང་ >  >  >  >  >སོགས་ཡོད།
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba


text:
ཉེ་ཆར་གསར་འགོད་པས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིང་ལས་ཚན་རིག་ཁང་གི་ཏང་ཨུད་ཧྲུའུ་ཅི་མཱ་ཅིང་ལིན་ལ་རང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་ཇི་ལྟར་གཏོང་བའི་ཐད་ཆེད་མངཌ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་རེད།
ཞིང་ལས་ཚན་ཞིབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ནི་ཞིང་འབྲོག་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྲོག་ཤིང་གི་འགག་རྩའི་ལག་རྩལ་གྱི་དཀའ་གནད་བསལ་རྒྱུ་དེ་རེད། མཱ་ཅིང་ལིན་གྱིས་ལྗོངས་ཞིང་ལས་ཚན་རིག་ཁང་གིས“ནས་དང་། འབྲི་གཡག གཟན་རྩྭ། དཀར་ཆུའི་ལས་རིགས། ཡུལ་ལུག ཡུལ་བྱ”བཅས་ཐོན་ལས་ཆེ་མོ་དྲུག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལག་རྩལ་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་། ལྷག་པར་དུ“ནས་ཀྱི་ཐོན་འཕར”དང“འབྲི་གཡག་སྡོམ་གསོའི”བླང་བྱར་དམིགས་ནས། གསར་གཏོད་ཀྱི་གཙོ་གནད་མངོན་གསལ་དོད་པ་དང་། ཚན་རྩལ་གྱི་ཐོན་ཁུངས་བསྡུ་སྒྲིལ། ལེགས་ལྡན་དཔུང་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་བྱས་ཏེ། འགག་སྒྲོལ་གྱི་མཉམ་ཤུགས་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་པ་དང་། མ་ལག་ཅན་དང་། འདུས་གྲུབ་ཅན། ཚོགས་པ་ཅན་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་དོན་སྤེལ་བ་བརྒྱུད། ཐོན་འབབ་མཐོ་བ་དང་ལས་ཕྱོད་ཆེ་བའི་འདེབས་འཛུགས་དང་གསོ་ཚགས་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་དང་། འདུས་གྲུབ། དཔེ་སྟོན་བཅས་ལ་གཙོ་གནད་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། “བོད་ནས་ཨང2000”གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོས་ཐོན་འཕར་འདེབས་གསོའི་ལག་རྩལ་དང“དགུན་ནས་ཨང18”བསྐྱར་འདེབས་གཟན་རྩྭའི་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ཧུར་ཐག་བཏང་བ་དང་། འབྲི་གཡག་གི་རྒྱུད་བཟང་རྒྱུད་སྤེལ་དང་། ལས་ཕྱོད་མཐོ་བའི་སྡོམ་གསོ། བདེ་ཐང་གསོ་ཚགས་བཅས་དང་བཞོན་མ་དང་། ཁུལ་ལྡན་ར། ངག་དབང་ལུག བཤའ་ལུག ལྷ་སའི་བྱ་དེ་དཀར་མོ་སོགས་ལས་ཕྱོད་མཐོ་བའི་གསོ་ཚགས་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་སྒོ་ཕྱུགས་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ཐོན་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ནུས་ཤུཌ་ཡོད་རྒུས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཅེས་བཤད།
རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་མེད་པས་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་སླ་བ། རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཚན་ཞིབ་ཀྱི་གཞི་རྩ་བརྟན་དུ་ཧུར་ཐག་བཏང་ཞིང་། མཱ་ཅིང་ལིན་གྱིས་ལྗོངས་ཞིང་ལས་ཚན་རིག་ཁང་གིས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཆར་གཞི་ཚུགས་ནས་ལོ་ཏོག་གི་ས་བོན་ཐོན་ཁུངས་དཔྱད་འདོམས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ནས་དང་འབྲི་གཡག་གི་རྒྱུད་གྲུབ་རིག་པ་དང་བྱེད་ནུས་གཞི་རྒྱུ་ར་སྤྲོད་དང་ཞིབ་འཇུག་ལག་རྩལ་སྔོག་འདོན་བྱས་ཏེ། ཁྱད་ལྡན་གྱི་སྒོ་ཕྱུགས་དང་ཁྱིམ་བྱའི་རྒྱུད་སྤེལ་སྣ་མང་རང་བཞིན་དང་། སྣོད་བཅུད་འོས་འཚམ་རང་བཞིན། དེ་བཞིན་ཐོན་འཕར་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་བའི་རྐྱེན་རྩ་དང་འགག་རྩའི་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ལ་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བཤད།
ལྗོངས་ཞིང་ལས་ཚན་རིག་ཁང་གིས་བོད་ཀྱི་མཐོ་གྲང་སྤང་ཐང་དང་རྩྭ་ཐང་གི་སྣོད་བཅུད་མ་ལག་སྔོ་ཁེབས་ལ་མཐིལ་རྟོགས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རང་བྱུང་སྤང་ལྗོངས་སྔོ་ཁེབས་ཀྱི་ས་བོན་ཐོན་ཁུངས་བསྡུ་རུབ་དང་། ཉར་ཚགས། གདེང་འཇོག འདུལ་གསོ། སྔོ་ཁེབས་སླར་གསོ་བཅས་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུན་མཐུད་བེད་སྤྱོད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་རེད། ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ས་བོན་ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོང་དང་གསར་སྤེལ་བྱེད་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་རྒྱུག་བཟང་པོའི་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཁྱད་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་མངོན་མེད་སྟོབས་ཤུགས་སྔོག་འདོན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཆ་དག་དཔལ་འབྱོར་ལེགས་ཆར་བསྒྱུར་ནས་ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་གལ་ཆེན་གཏོད་ཆེད་ཚན་རྩལ་གྱི་འདེགས་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་རེད།
ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འགག་རྩ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་ཐུག་ཡོད། མཱ་ཅིང་ལིན་གྱིས་ལྗོངས་ཞིང་ལས་ཚན་རིག་ཁང་གིས་གསར་གཏོད་རྣམ་པའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། རིག་ཚན་དང་། ཆེད་ལས། རྣམ་གྲངས། མ་དངུལ་སོགས་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་དུས་ཐུང་རིང་རིག་ཚན་གྱི་ལེགས་ཆ་མངོན་གསལ་དོད་པ་དང་། ཆེད་ལས་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆ་ཚང་བ། རིམ་པ་བཞིན་སྤེལ་རེས་ལུགས་མཐུན། ཕྱོགས་བསྡུས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ། གསར་གཏོད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་འཕེལ་བ་བཅས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཚན་རྩལ་གྱི་གསར་གཏོད་དཔུང་ཁག་ཅིག་ཧུར་ཐག་བཏོད་དེ་དུས་རབས་གསར་པའི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྔར་བས་བསྐངས་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཚན་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་གཞིར་རྩ་བ་ཚུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་བྱ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བཤད།


text:
Friday, December 11, 2009
གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དབུ་འབྱེད།
གསར་བརྗེ་ཞེས་པ་པེ་ཅིང་དུ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་ལགས་ནས་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་གནང་བའི་དཔེ་དེབ་འདི་བཞིན་ཨ་རིའི་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གཏམ་གླེང་ཞལ་དཔར་གཙོ་སྐྱོང་བ་སྒྲོལ་ དཀར་ལགས་ནས་བོད་ཡིག་ཐོག་ཕབ་བསྒྱུར་གནང་བ་དང༌། ནོར་ཝེ་བོད་དོན་ལྷན་ཚོགས་ནས་དཔར་བསྐྲུན་མཐུན་འགྱུར་ཞུས་པ་ལྟར། ཁ་ས་ཟླ་ 12་ ་ཚེས་ 10་ཉིན་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཡིག་དེབ་འདིར་ཁྱོན་ཤོག་ངོས་ 336 ཡོད་འདུག་པ་དང༌། དཀར་ཆག་ཁག་ནི་འདི་ལྟར་སྟེ། བོད་ཡིག་དཔར་གཞིའི་སྔོན་གླེང་། སྒྱུར་པ་པོའི་སྔོན་གླེང་། པར་སྐྲུན་ཆེད་བརྗོད། སྔོན་གླེང་(ཝང་ལིད་ཞུང་)་ ཀ་ བོད་རྙིང་པ་འདི་ཐེར་ཚལ་སྦར་ཚལ་བཟོས་པ།་ གསར་བརྗེ་སླེབས་ལ་ཉེ་བ། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གཏོར་བ། ལྷ་འདྲེ་གདོན་བགེགས་ལ་འཐབ་འཛིང་བཏང་བ། མིང་གསར་པ་ བརྗེ་བ། ཁ་ གྱེན་ལོག་པའི་ནང་འཁྲུག ་ གྱེན་ལོག་ཤོག་ཁ་ཆེ་བ་གཉིས། ག འབྲུག་གངས་ལྗོངས་སུ་གནས་པ། དམག་དོན་བཀག་སྡོམ། དམངས་ཡོངས་དམག་མི་ཆགས་པ། ང་ མའོ་ཡི་བོད་གསར་པ། གསར་བརྗེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། མི་དམངས་སྤྱི་ཁང་། ལྷག་གསར་པ་བཟོས་པ། ཅ་ མཇུག་བསྡུའི་གཏམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འཁོར་བ། བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཡིག་དཔེ་དེབ་འདི་བཞིན་ནོེར་ཝེ་བོད་དོན་ལྷན་ཚོགས་ནས་བོད་ནང་དང་བོད་མི་གནས་ཡུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང་། དགོན་སྡེ། གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་རིམ་པས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་འཆར་ཡོད་སྐོར་དེ་སྔའི་དོན་གཅོད་ཟུར་པ་ཆུང་བདག་ཀོ་རན་ལགས་ནས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་ཐོག་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་རེད༎
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
དགེ་ལུགས་པ།
དགེ་ལུགས་པའམ་དགའ་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་གདན་སའི་མིང་ཆོས་མིང་ལ་ཐོགས་པ་ཞིག་སྟེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་འབྲོག་རི་བོར་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་བཏབ་ནས་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་དེར་བརྟན་ཆགས་པར་བཞུགས་ནས་སྤྲེལ་བའི་རྗེའི་རིང་ལུགས་ལ་ཆོས་རྗེ་དགའ་ལྡན་པའི་ལུགས་ཞེས་འབོད་པ་བྱུང་། དེ་ཚིག་སྣ་བསྡུས་ནས་བརྫོད་པའི་ཚེ་དགའ་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་མི་བདེ་བས་དགེ་ལུགས་པ་ཞེས་འབོད་པ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་སྐད་འདུག འོན་ཀྱང་ལ་ལ་བས་གང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དགེ་བས་འདི་ལྟར་ཐོགས་ཞེས་གསུང་བའང་སྣང་། དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྲོལ་གཏོད་ནས་དར་རྒྱས་མཛད་པའི་མདོ་སྔགས་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རིང་ལུགས་འཛིན་མཁན་རྗེས་འབྲངས་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭ་མོ་ཚང་མ་སེར་པོ་ཡིན་པས་ཞྭ་སེར་པའང་ཟེར། གྲུབ་མཐའ་འདི་སྲོལ་གཏོད་མཁན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མེ་བྱ་སྤྱི་ལོ་1357ལོར་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། བཅུ་དྲུག་ལ་དབུས་སུ་ཕེབས། རིག་གནས་དང་བཀའ་པོད་ལྔ་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དཔག་མེད་མཛད་ནས་ལམ་རིམ་དང་སྔགས་རིམ་ལ་སོགས་པའི་ལྗགས་རྩོམ་དུ་མ་སྤེལ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དག་ཐེར་ནན་གཏན་མཛད། བོད་ས་གླང་སྤྱི་ལོ་1409ལོར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བཙུགས། དགའ་ལྡན་དགོན་པ་དང་བདེ་ཆེན་གསང་སྔགས་མཁར་ཕྱག་བཏབ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེ་དང་། མཁས་གྲུབ་རྗེ། དགེ་འདུན་གྲུབ་སོགས་སློབ་མ་མང་དུ་བསྐྱངས། བོད་ས་ཕག་སྤྱི་ལོ1419ལོར་འདས། ཕྱིས་སུ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་དར་ནས་བོད་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་སོག་ཡུལ་སོགས་ཉེ་འབྲེལ་གྱི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་དེ་ནི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་བཟང་ཆ་སྡུ་ལེན་བྱས་ནས་ལེགས་བཅོས་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཡུལ་ལུང་འགའ་རེར་དེར་གསར་མ་ཡང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཉམས་ལེན་གྱི་གཞུང་གཙོ་བོ་ནི་
《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་》ཡིན།
བོད་སེ་ར་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་མཚམས་སུ་རྒྱབ་རི་གླིང་པོ་ཆེ་ཉལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་རི་རྒྱུད་དུ་གདུགས་ལྟ་བུའི་རི་བོ་མཐོ་ལ་མཛེས་པ། མཐའ་སྐོར་དུ་ཉམས་དགའི་དབེན་རི་ཁྲོད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་དབུས་སུ་ཆགས་ཤིང་། ཤིང་སེ་བའི་ར་བས་བསྐོར་བས་ན་སེ་ར་ཞེས་བརྗོད།དེ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤྰཀྱ་ཡེ་ཤེས་(སྤྱི་ལོ་༡༣༥༤༡༤༣༥)ཀྱིས་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་མོ་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༩ལོར་ཕྱག་བཏབ།དེ་ནི་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འདེབས་ཕྱི་མ་དེ་ཡིན། ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤྰཀྱ་ཡེ་ཤེས་ནི་བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་འབྲུག་ལོ་༡༣༥༢ལོར་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཚལ་གུང་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ཤྰཀྱ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསོལ། ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་རིས་པའི་གནས་ལ་སྔྱངས་བརྩོན་ཆེ་བ་དང་། དུས་ཕྱིས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་བ་འདྲེན་མཁན་དང་ཆབས་ཅིག་ལོ་མང་རིང་ཉེ་གནས་ཀྱང་མཛད་དེ་དད་གུས་ཆེ་ཞིང་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་།མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དགུང་ལོ་རེ་གཅིག་བོད་ཤིང་རྟ་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༤ལོར་ལི་ཐང་བརྒྱུད་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནང་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྰ་ཤིན་དིན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་རྒྱལ་པོ་དང་མཇལ། རྒྱལ་པོ་ཐུགས་དགྱེས་ནས་བཀུར་སྟི་སྟོན་མོ་གཟབ་ཅིང་རྒྱས་པར་མཛད། བོད་ཤིང་ལུག་ཟླ་༢ཚེས་༩སྤྱི་ལོ་༡༤༡༥ནས་བརྩམས་ཏེ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ།ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན།སྨན་བླ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་རྒྱས་པར་མཛད་པས་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་བྱུང་།གཞན་ཡང་གོང་མ་སྐུ་བསྙུངས་ནས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བཅོས་ཐབས་དང་།རྗེས་གནང་མཛད་པས་བསྙུན་གཞི་ལས་གྲོལ་སྟབས་གོང་མ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་“ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བློ་གསལ་བ།འགྲོ་ཀུན་སྐྱོབ་པའི་བྱམས་པ་ཆེ་བ།རྒྱལ་ཁམས་མཐའ་དག་བདེ་ལ་འགོད་པ། ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ། ནུབ་ཕྱོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས། ཆབ་སྲིད་བདེ་ཞིང་བསྟན་པ་གནས་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཏྰ་གུ་ཤྲྰི་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཞེས་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་མཚན་དང་གསེར་གྱི་ཐམ་ག་བཅས་བསྩལ།དེ་རྗེས་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་ཆོས་གསུངས།རྒྱལ་པོ་སྙིང་ནས་དད་དེ་བསྙེན་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་མཛད།བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༦ལོའི་ཟླ་ལྔ་པར་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཞལ་བསྒྱུར།རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ། གོང་མའི་གནང་བའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སེའུ་ཐང་སོགས་ཕུལ། དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆོས་སྡིངས་སུ་ཕེབས་སྐབས་རྗེ་འདི་པར་ཆོས་སྡེ་ཞིག་འདེབས་དགོས་པའི་བཀའ་བཀོད་བཞིན་ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༩ལོར་སྣེའི་དཔོན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་གང་དགོས་སྦྱར་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྨང་བཏིངས་ནས་སྤྱིལ་བུ་སོགས་རིམ་གྱིས་བཏབ།དེ་ནས་སླར་ཡང་གོང་མ་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོའི་གདན་ཞུ་བ་འབྱོར་ནས་རྗེ་ཙོང་པ་ཁའི་དངོས་སློབ་ཆོས་རྗེ་དར་རྒྱས་བཟང་པོ་སེ་རའི་གདན་པ་བར་བསྐོ་བཞག་གནང་ནས་ཤིང་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༤༢༤ལོར་ནང་སར་ལན་གཉིས་པ་ཕེབས།གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གི་ཁད་ཉེར་འབྱོར་སྐབས་གོང་མ་སྐུ་གཤེགས།འོན་ཀྱུང་སྲས་ཟོན་དེས་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་གུས་འདུད་མཛད།ཤིང་་འབྲུག་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་ཤིང་ཡོས་སྤྱི་ལོ་༡༤༣༥ལོ་བུ་ཆེན་ཀོའི་ཤིང་ཨ་མོ་ག་དང་།བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་གཉིས་ལ་ཞལ་བཀོད་གནང་ནས་བོད་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ལམ་བར་མཛོ་མོགསྒར་ཞེས་པའི་གནས་སུ་དགུང་གྱ་གཉིས་བཞེས་པ་སྤྱི་ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༢༤ཉིན་སྐུ་གཤེགས།དགོན་པ་འདིར་ཚོགས་ཆེན་དང་།གྲྭ་ཚང་གསུམ་﹙ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་། སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་﹙སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་﹚ལ་ཁམས་ཚན་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་བཅས་ཡོད་པ་དང་།གྲྭ་གྲངས་ཐད་སེ་ར་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་འདུས་ཚོགས་མང་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲིག་ཞུགས་དགེ་འདུན་ཞག་གྲངས་བདུན་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད།ད་ཡོད་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་འཆད་ཉན་ཡིག་ཆའི་ཐད་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གིས་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་འཆད་ཉན་གནང་བའི་ཡོག་ཆ་ནི་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང་གཅིག་མཚུངས་ལགས་སོ།།ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞུགས་ཚུག་མཚོད་ཙམ་བརྗོད་ན། དགོན་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་འདི་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད།རྩིག་པ་རིམ་པ་གསུམ་ལྡན་རྒྱ་ཕིབས་དང་བཅས་པ་ལ་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་འདུ་ཁང་དུ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་བརྙན། གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱལ་མ་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་ཉིས་བརྩེགས་ཀྱི་ཚད་རྫོགས་པ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སོགས་དང་།གཙང་ཁང་ནུབ་ཏུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེང་གེའི་གདུང་རྟེན་ནང་ཞུགས་གདུང་གི་དབུ་ཐོད་དུ་རྒྱལ་བ་ཙོང་པ་ཁའི་ཕྱག་རྗེས་དང་།རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ས་བཟའ་བཅས་ཡོད་པ་འདི་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་པོའི་ས་སྐྱོང་དཔལ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ་ཡུམ་སྲས་ཀྱིས་བཞེངས།གནས་བརྟན་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག གཙང་ཁང་དབུས་མ་བྱམས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ལྷ་ཁང་དུ་ལྷ་བཟང་གིས་བཞེངས་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ། འཁོར་དུ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད། ཁྲོ་བོ་གཉིས་དང་བཅས་པ་བཞུགས། གཞན་ཡང་ཏྰ་མིང་རྒྱལ་པོས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཕུལ་བའི་པད་རག་ལས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་རྒྱ་ཡིད་དང་བོད་ཡིག་མ་སོགས་བཞུགས། ཤར་གྱི་མགོན་ཁང་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་།ནག་པོ་སྐོར་གསུམ་བཅས་པ་བཞུགས།བར་ཐོག་ཏུ་རྟེན་གཙོ་གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོས་ཕ་བོང་ཁ་ནས་གདན་དྲངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གིག་ཞལ།རྗེ་འདིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་བསྣམས་ཕེབས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྟེན་སྦ་ཡི་འཁར་བ་﹙འདི་དེང་སང་སྨོན་ལམ་འདེབས་སའི་སྨ་ཡི་འཁར་བ་དེ་ཡིན་﹚དུར་ཁྲོད་བསིལ་བ་ཚལ་གྱི་རྡོ་ནག་ལས་གྲུང་པའི་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་པ། བལ་བོ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་ཁྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ལི་དང་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་བརྒྱད་དང་ཉི་ཤུ། ཐུགས་རྟེན་ཇོ་བོ་རྗེའི་ཚེབས་བཞུགས་པའི་གདུང་རྟེན་གྱིས་མཚོན་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ།གསུང་རྟེན་སྡེ་སྲིད་ཟངས་རི་བའི་དུས་སུ་གསེར་དངལ་ལས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག་བཅས་བཞུགས། དབུས་ཀྱི་བྱམས་པའི་བཞིན་རིས་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་ལྷ་བཟང་གིས་བཞེངས་པའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཟཉིས་ཐོག་གི་སྐུ་ཚན་ཅན། དེ་བཞིན་གོང་མ་ཏྰ་མིང་གིས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེར་ཕུལ་བའི་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་སོགས་དང་། ལྷ་གཅིག་རྒྱ་བཟས་བཏགས་པར་གྲགས་པའི་གོས་ཆེན་གྱི་གནམ་གདན་ངོ་མཚར་ཅན་སོགས་བཞུགས། ཡང་ཐོད་ཏུ་ཏྰ་ལའི་བླ་མའི་གཟིམ་ཆུང་དང་ལྷ་ཁང་འགའ་ཡོད། སྨད་ཐོས་བསམ་གླིང་གྲྭ་ཚང་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བྱང་ཆུབ་བུམ་པས་ཕྱག་བཏབ། རྟེན་གཙོར་འདུ་ཁང་ནང་སྨན་བླ་བློས་བསླངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་དབང་།
རྒྱ་ནག་ནས་གདན་དྲངས་པའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་པ་དང་། འཇམ་དབྱངས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཉིས་ཐོག་ཅན། དེ་བཞིན་དེ་མོ། ཚེ་སྨོན་གླིང། རྒྱལ་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་གླིང་། ཕ་བོང་ཁ་སོགས་སྐུ་འདྲ་བཞུགས་ཡོད། གཙང་ཁང་ནུབ་ཀྱི་མགོན་ཁང་དུ་ཐ་འོག་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་། སླེའུ་ཆུང་པའི་ཕྱག་བཟོའི་འཇིགས་བྱེད། ནད་པོ་སྐོར་གསུམ། རྣམ་སྲས་བཅས་བཞུགས། ཤར་གྱི་གཙང་ཁང་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཇོ་འབྲོམ་གཉིས། རྒྱལ་དབང་དང་པོ་ནས་བདུད་པའི་བར། ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་སོགས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་ཡོད། བར་ཐོག་ཉི་མ་ལྷ་ཁང་དུ་གཙོ་བོ་ཛྷེ་ཀྴིམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་པ་གྲོང་ཁྱེར་མ། འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར། བདེ་མཆོག་རྣལ་འབྱོར་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཤིན་ཏུ་མང་། སུམ་ཐོག་ཏུ་ཚོགས་ཆེན་དང་གཟིམ་ཆུང་བཅས་ཡོད། ཡང་ཐོད་ཏུ་པར་ཤིང་གིས་བཀང་པ་བཅས་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ལྡན་གྱི་གྲྭ་ཚང་འདིར་མེ་སྐྱོན་བྱུང་རྗེས་དེ་མོ་རྒྱལ་ཚབ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་ནས་གསར་སྐྲུན་མཛད་དེ་ད་ལྟའི་གྲྭ་ཚང་འདི་ཡིན། བྱེས་མཁང་མང་གྲྭ་ཚང་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེང་གེས་ཕྱག་བཏབ། གྲྭ་ཚང་འདིའི་འདུ་ཁང་ནང་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྭ་སྒྲེང་ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དཔལ་གྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོའི་སྐུ་བརྙན་དང་གདུང་རྟེན་བཞུགས། ནུབ་ནས་ཞལ་ཤར་ལྟརའི་གཙང་ཁང་དུ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཉིས་ཐོག་གི་སྐུ་ཚད་ལ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ། རྟ་མགྲིན་ཁང་དུ་གཙོ་བོ་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་སོགས་བཞུགས་ཤིང་འདི་ནི་སེ་ར་དགོན་གྱི་རྟེན་གཙོའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༡༢ཚཆེས་༢༧ཉིན་སེ་ར་ཕུལ་མཇལ་ཞེས་ཕུར་པ་འདིའི་མཇལ་ཁ་གཏོང་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཞིག་ཁེལ། རྟ་མགྲིན་འདི་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེང་གེས་སེ་བའི་སྡོང་པོ་ནས་ཞལ་གཟིགས་ཏེ་ཆོས་གོས་གཡོགས་ནས་བཞེངས་པར་གྲགས་པ་དང་ཕུར་པ་དེ་ནི་གྲུབ་ཐོབ་དར་ཕྱར་བའི་གཏེར་མ་ཡིན་པར་གྲགས། མཐའ་སྐོར་དུ་ཡང་གསང་ལྷ་དགུ་དང་། རྣམ་ཐོས་སྲས། ལྕམ་སྲིང་། གཞི་བདག་བཅས་བཞུགས། དེའི་ཤར་གྱི་གཙང་ཁང་དང་པོར་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ། གཡས་སུ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ། རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདྲ་སྐུ། གཡོན་དུ་མཆོད་རྟེན་མང་པོ་དང་འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སོགས་བཞུགས། དེ་བཞིན་ཙོང་ཁ་ལྷ་ཁང་དང་།འཇམ་དབྱངས་ལྷ་ཁང་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་རྟེན་བྱིན་ཅན་མང་པོ་བཞུགས།བར་ཐོག་ཏུ་གཙོ་བོ་རྟ་མགྲིན་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་། གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ། བརྒྱ་རྩ་བརྒལ་བ་སོགས་བཞུགས། རྗེས་སུ་ཕོ་ལྷ་མི་དབང་གིས་རྒྱུ་སྐྱེད་མཛད་དེ་ད་ལྟའི་གྲྭ་ཚང་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་འདི་ཡིན།
སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་འདི་བཞིན་ཐོག་མའི་ཚོགས་ཆེན་འདི་ཁང་ཡིན།འདུ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་དང་།ཐུབ་དབང་།བྱམས་པ།རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བྱིན་ཅན་དུ་མ་དང་།གཙང་ཁང་ནུབ་ཏུ་ཏྰ་མིང་རྒྱལ་པོས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེར་ཕུལ་བའི་འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་།ཚེ་དཔག་མེད་ལ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད་པ་དང་།གཙང་ཁང་ཤར་དུ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་འཁུར་རྗེས་ཏེ་ཞ་ལུ་བ་ལེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཕྱག་བཟོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་སོགས་བཞུགས། བར་ཐོག་ཏུ་རྟེན་གཙོ་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད། གཙོ་བོའི་མཐར་སྐོར་དུ་གུ་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་སྐུ་དམར་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་བཟོའི་ཙོང་ཁ་པའི་སྨན་སྐུ་སོགས་བཞུགས། ཤར་གྱི་ལྷ་ཁང་ནུབ་ལྟར་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བློས་བསླངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅས་བཞུགས།གྲྭ་ཚང་འདི་ཐོག་ཚད་རིམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་ཆོས་སྡེ་འདིར་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་དང་ཡིག་ཆ་སོ་སོར་པར་ཤིང་། འདུ་ཁང་སོ་སོའི་ནང་རྟོགས་བརྗོད་དང་། ལོ་རྒྱུས། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་པོའི་སྐུ་བརྙན། ཆིང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་གོས་སྐུ་སོགས་གནའ་བོའི་རིག་རྫས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་རུ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེབས་བྲིས་ཚར་དུ་དངར་བ། དེ་བཞིན་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་ལྗོན་ཤིང་རབ་ཏུ་འཁྲིགས་པའི་ཆོས་ར་རེ་ཡོད། བོད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་ཤིང་། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོར་གནས་སྒོ་ཡངས་པོར་ཕྱེ་ཞིང་མཆིས་སོ།།
བོད་ལྗོངས་གློག་འཕྲིན་ཁང་གི་དྲ་བ་ལས་བཤུས།


text:
ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་དེབ་ཤིག་གི་ནང་། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ། ཉི་ཧོང་གི་དམག་མིའི་འདོད་སྲེད་ ཚིམ་བྱེད་དུ་བཙུགས་པའི་གཞང་ཁང་ཁག་གི་ནང་བེུད་རྣམས་བཙན་བཤེད་ ཀྱི་ཐོག་ནས་སྨད་ཚོང་མའི་ལས་ལ་བཀོད་སྤྱོད་བྱས་པའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་བཀོད་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ལུགས་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་ འབོད་བསྐུལ་བྱས་པ་ཞིག་ཨ་མེ་རི་ཀའི་དཔར་ཁང་གཙོ་ཆེ་ཞིག་གིས་དང་ལེན་ བྱས་མེད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཨ་མེ་རི་ཀའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནེའུ་ཡོག་གི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ McGraw-Hill ཤེས་ཡོན་ལས་དོན་ཁང་གིས་རེས་གཟའ་ཕུར་བུའི་ཉིན་སྤེལ་ པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་གི་ནང་། ཉི་ཧོང་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་རྣམས་ ཀྱིས། ཨ་མེ་རི་ཀའི་དཔར་བསྐྲུན་ལས་ཁང་ལ། སྔར་ལུགས་དང་། དེར་གདོང་ལེན་ ཞེས་མགོ་བརྗོད་དུ་འཁོད་པའི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཆར་སྣང་དུ་ གསལ་ཐབས་སུ་དམིགས་པའི་ཀློག་དེབ་ཅིག་གི་ནང་། ཉི་ཧོང་གི་དམག་མིའི་ འདོད་སྲེད་ཚིམ་བྱེད་དུ་བཙན་འགུགས་བྱས་པའི་བེུད་རྣམས་ཀྱི་གནད་དོན་ དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་འགོད་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་ བསྐུལ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་གསལ་བཀོད་བྱེད་ མཁན་རྣམས་ཀྱིས། བེུད་དམག་མིའི་འདོད་སྲེད་ཚིམ་བྱེད་དུ་བཙན་འགུགས་ བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ནི། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན། དངོས་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མུ་མཐུད་དམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ། གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། ཉི་ཧོང་གཞུང་གི་འབོད་བསྐུལ་ལ་མོས་མཐུན་མ་བྱས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱས་ཐད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།