text:
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་ནང་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་གྲུབ་པ།
༢༠༡༦།༠༧།༠༧ཉིན་སྤེལ། འདི་ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་རེ་ཞིག་མཛད་འཕྲིན་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་གཤམ་གསལ།
དེ་ཡང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་གནད་ཚུལ་འཁོད་དོན་ལྟར་ན། ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༡ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིའི་ཡུ་ཊ་མངའ་སྡེའི་སོལ་ཊི་ལེཀ་ Salt Lake City གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པའི་ཡུ་ཊ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ Huntsman Cancer Institute ཞེས་པའི་སྨན་ཁང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཡུ་ཊ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཌེ་ཝིད་པར་ཤིང་ David Pershing ལགས་དང་། སྨན་ཁང་དེའི་ངེས་སྟོན་པ་ཌོག་ཊར་མེ་རི་བྷེག་ཀར་ལེ་ Dr Mary Beckerle ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྨན་ཁང་དེའི་སྨན་པ་དང་། སྨན་ཞབས་པ། ནད་པ་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་བ་ཁག་གཅིག་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ན་ཚ་ནི་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། སྨན་ཁང་ནང་ནད་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡོང་གི་ཡོད། གཞན་ལ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གནང་མཁན་ཚོར་ངོས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
སྐྲན་ནད་ནི་ནད་གཞི་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཚོས་ནད་གཞི་དེ་བཅོས་ཐབས་གནང་བཞིན་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། རྩ་བའི་ནད་གཞི་དྲག་སྐྱེད་ཡོང་བར་རེ་བ་མ་བརླག་པའི་ཐོག་ནས་གནས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེའི་ཐོག་སྨན་པའི་ཀུན་སློང་གིས་ཁྱད་པར་བཟོ་བཞིན་ཡོད། དུས་རྒྱུན་བོད་པ་ཚོས། སྨན་པ་མཁས་ཀྱང་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་མེད་ན། ཁོས་སྤྲད་པའི་སྨན་དེས་དེ་ཙམ་ཕན་ཐོགས་མེད། གལ་ཏེ་སྨན་པ་དེ་ཙམ་མི་མཁས་ཀྱང་ཀུང་སློང་བཟང་པོ་ཡོད་ན། ཁོའི་སྨན་དེ་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། གལ་ཏེ་སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་པ་ཚོས་ནད་པར་སྨན་བཅོས་བྱེད་སྐབས་ངོ་ནག་པོ་དང་བྱམས་བརྩེ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མཐོང་དུས་ནད་པར་ལྷོད་ལྷོད་ཡོང་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་དངངས་སྐྲག་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ངོས་རང་ལ་དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་། ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་སྨན་ཁང་དེར་སྨན་བཅོས་བྱེད་བཞིན་པའི་ནད་པ་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་དང་སེམས་གསོ་མཛད།
དེ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཡུ་ཊ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་གྷེ་རི་ཧར་བྷར་ཊི་ Gary Herbert མཆོག་སྟེང་ཞལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་སྐུ་མགྲོན་ ༢༥༠ ཙམ་དང་ལྷན་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས་མཛད་གྲུབ་མཚམས། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་༸གོང་ས་མཆོག་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་འཚོ་བཞིན་བཞུགས་པའི་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་ཞེས་ངོ་སྤྲོད་མཛད་པ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་རྒྱུར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ངོས་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་དེར་འདུས་མང་ཚོགས་ལ་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཚང་མ་སོ་སོའི་སྤུན་མཆེད་ཡིན་བསམས་ན་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་སེལ་འགྲོ་གི་རེད། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་མཚུགས་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མས་མི་ཚེ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་སྐྱེལ་འདོད་ཡོད་པ་བཞིན། དེ་ལྟར་འདོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད། ཅེས་སོགས་སྐུའི་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་འགན་ཁུར་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་གཟབ་རྒྱས་སྩལ།
ཉིན་རྒྱབ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་འདི་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རྒྱུའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་ལ་ཆེ་བསྟོད་མཚོན་ཆེད་ཡུ་ཊ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཌེ་ཝིད་པར་ཤིང་ལགས་ཀྱིས་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་(President’s Medal)ཞེས་པ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཡུ་ཊ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང་མང་ཚོགས་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༢༠༠༠ ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཕལ་ཆེར་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་བཤད་ཆོག་གི་རེད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་སུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། མི་རབས་འདི་ནི་དངོས་གནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་དང་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་ཚོད་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་རབས་ཤིག་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྣམ་དཔྱོད་སྟོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་རེད། དེ་སྔ་བོད་ལ་རྩ་བའི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་ཀྱང་ཆུང་ཙག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་ནང་ཁུལ་དུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ནང་རྡུང་ཏོག་ཙམ་བཏང་ནས་སྡོད་བཞིན་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཐོག་ནས་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ནང་རྡུང་ཕྲན་བུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་དེ་ཙམ་མེད་པར་ཆུང་ས་ནས་སོ་སོའི་དགོན་པ་དང་བླ་བྲང་ནས་མཚོན་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་ནའང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཐུ་བསྐྱོན་རེས་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། ང་ཚོ་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཕལ་ཆེར་གཉིད་ལས་སད་པའི་བཟོ་འདྲ་བོ་ཆགས་སོང་། འཛམ་གླིང་ལ་ཧ་ཅང་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ཀྱིས་བསྟན་བཤིག་བསླངས་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་སྔ་བོད་པ་ཚོས་མགོ་བཏུམ་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་གང་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་དོ་སྣང་ཁྱོན་ནས་མེད་པར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཆ་ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་འོག་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད། འདིས་ང་ཚོའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྙིང་སྟོབས་སྟོན་རྒྱུ་དང་། སྙིང་སྟོབས་འདི་དངོས་སུ་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་མི་རབས་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། དངོས་གནས་ལས་ངན་བསགས་པའི་མི་རབས་ལྟ་བུ་རེད་དེ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དོན་དམ་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་ཙམ་མ་ཟད་སླར་གསོ་དང་། སླར་གསོ་དེའང་བོད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཡིན་པ། འཛམ་གླིང་འདིར་གང་འཚམ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་སྟེང་སླེབས་ཡོད། ཅེས་སོགས་གཞིས་བཞུགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོའི་འོག་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་མེད་ངང་མི་རབས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པར་སླེབ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པས་བླ་སྲོག་ཡིན་པར་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་པས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཡིན་ནའང་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པས་དེའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།
ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཡུ་ཊ་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུ་དོན་ལྟར་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་ཐོབ་སྟེ། ཡུ་ཊ་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཁང་གསར་པའི་ནང་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། དེ་རིང་ས་གནས་འདིར་བོད་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཛོམས་འདུག སྤྱིར་ངོས་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་རོབ་ཙམ་ཁ་སང་བོད་པ་ཚོར་ཞུས་ཟིན་པ་རེད། ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཟེར་དུས་ང་ཚོའི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་འདྲ་མིན་གང་བྱུང་ཡོད་ནའང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། ཡི་གེ་དེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གནས་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཟེར་དུས་མང་པོ་ཞིག་གིས་གཞས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། འཆམ་བརྒྱག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གོ་བ་ལེན་གྱི་འདུག དེ་ཚོ་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་རེད། འདི་ང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ལ་མ་གཏོགས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ངོས་ཀྱིས་བོད་པ་ཚོར་འདི་ལྟར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་པ་འཁྲབ་རྒྱུ་འདི་བོད་ནང་རྟ་བཞོན་པའི་སྐབས་སུ་རྟ་དཀྲོགས་མཁན་འདྲ་བོ་ཞིག་ཡོད། འདི་གར་མོ་ཊའི་ནང་འགྲོ་གི་ཡོད་སྟབས་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག
ད་གིན་ངོས་ཀྱིས་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་ཞིག་སྤྲད་པ་ཡིན། ནམ་རྒྱུན་ངོས་ནས་ཆོས་ཚོགས་སོགས་གལ་ཆེ་ཁག་ལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དུས་ཤུགས་ཆེ་བ་དེ་ལྟ་གྲུབ་རེད་འདུག དེར་བརྟེན་དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་སྟབས། ཆོས་འབྲེལ་བྱས་ན་དྲན་བྱུང་། མཁྱེན་སོང་ངམ། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་དུས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་རེད། གཙོ་བོ་ལྟ་གྲུབ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་རེད་འདུག རྩ་བའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཡོད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་ལ་བཟུང་ནས་མི་ལ་བསླབ་བྱ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་རེད། ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། སྔར་ཡིན་ནའང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་དག་གིས་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱས་ཡོད། ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡིན་ནའང་ཕན་ཐོགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ཕལ་ཆེར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་མཁན་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གྲངས་དང་། ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་མཁན་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གྲངས་ཙམ། ཧིན་དུ་ཕལ་ཆེར་ས་ཡ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ནང་པའི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཕོན་ཆེན་པོ་འཕར་ཡོང་གི་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ནང་པ་ཕལ་ཆེར་དུང་ཕྱུར་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་དག་གིས་དེ་སྔ་ཡིན་ནའང་མི་ས་ཡ་བྱེ་བ་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་ལ་མ་འོངས་པར་ཡིན་ནའང་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བ་རེད།
ལྷག་པར་དེང་སྐབས་ཆོས་བརྒྱུད་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་འཁྲུག་པ་བརྒྱགས་པ་དང་། མཐའ་ན་སྡུག་ས་ནས་གསོད་རེ་ཡོང་བཞིན་འདུག དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་དང་། བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཐོག་ནས་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་གཙོ་ཆེ་བ་དག་གིས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། བཟོད་པ། ཆོག་ཤེས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ནས་མི་འདྲ་བའི་གཞི་རྩ་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་མཁན་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མི་འདོད་མཁན་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་བཅས་ཡོད། ཅེས་སོགས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་མཁན་དང་མི་འདོད་མཁན་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཀའ་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་མའི་ལམ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན་སྔར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་སོགས་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བ་ཚད་ལྡན་དང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།
ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཀོ་ལོ་ར་ཊོ་དང་ནེའུ་མེཀ་སི་ཀོ་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་ ༦༥༠ ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་གནང་དོན། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ནི་སྤྱིར་མི་བརྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་རིགས་རྙིང་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། མི་རིགས་རྙིང་པ་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད། སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པའང་འཛམ་གླིང་ཡང་ཐོག་ཅེས་ནམ་རྒྱུན་ཡོངས་གྲགས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་ས་ཆ་ཁོ་རང་ས་མཐོ་སྒང་འདྲ་ཞིག་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཤས་ནང་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བོད་ཡིག་ལེགས་བཅོས་གནང་བ་མ་གཏོགས་དེའི་གོང་བོད་ཡིག་ཡོད། ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་ཡོད་པ་གསུངས་མཁན་འདུག གང་ལྟར་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་བཟའ་དང་བལ་བཟའ་མཉམ་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་ནས་རྒྱ་བཟའ་དང་བལ་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་ལྟ་བུར་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་རེ་རེ་བསྣམས་ནས་ར་མོ་ཆེ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་སོ་སོར་བཞུགས་པས་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་སྟངས་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་རེད། ཅེས་སོགས་ནང་པའི་ཆོས་བོད་ལ་ཇི་ལྟར་དར་བའི་སྐོར་བཀའ་སྩལ་བ་དང་།
གཞན་ཡང་། ང་ཚོ་བོད་པ་སོ་སོའི་ཡི་གེ་ཡོད། དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་ང་ཚོས་གསར་བ་བཟོས་པ་མ་རེད། ང་ཚོར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ནས་སོ་སོའི་ཡི་གེ་ཡོད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་དང་། ལྷག་པར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་བཤད་དགོས་བྱུང་ན། བོད་ཡིག་ཡག་ཤོས་རེད་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་ལ་དེ་ཙམ་མི་འདུག ལུང་པ་གཞན་ཁག་ལའང་མེད། པཱ་ལིའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་དེ་དག་གིས་དང་པོ་ནས་པཱ་ལིའི་ཆོས་བརྒྱུད་མ་གཏོགས་ལེགས་སྦྱར་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་ཐུགས་སྣང་གནང་མེད། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་འདི་ལ་ཕལ་ཆེར་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཆ་ཚང་བ་ཡོད། དེར་བརྟེན་འདི་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མ་རྒྱ་ནག་དང་དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལོགས་གཟིགས་ཡོད་སྟབས། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དགོས་གལ་གཟིགས་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༣།༡༩༡༤ ལོར་དབྱིན་ལན་ལ་སློབ་ཕྲུག་བཏང་ཡོད་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།
ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཨ་རིའི་ཨིན་ཌི་ཡ་ན་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ཨིན་ཌི་ཡ་ན་པོ་ལི་སིར་ Indianapolis ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་རིས་མེད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད། ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་སུ་དབུ་བཞུགས་མཛད་པ་དང་། དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་༸གོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ (Emory-Tibet Partnership) ཞེས་པའི་ཚོགས་པས་མཁས་དབང་ཁག་གཅིག་ཆེད་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་རིས་མེད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད (Secular Ethics in Education) ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་རགས་ཟིན་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་གནད་དོན་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་སྟེང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གོ་ལའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་གོ་ལའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་བར་རྒྱལ་མཚམས་བཅད་ནས་ཁེར་སྡོད་བྱ་ཐབས་བྲལ་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཐོག་གནས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་ལུགས་ནང་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤེལ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་བཟང་སྤྱོད་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་དེ་ཡང་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་གཞི་མ་བཅོལ་བར་རིས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་བཟང་སྤྱོད་སྤེལ་དགོས་ཞེས་སོགས་ལམ་སྟོན་གནང་།
ཕྱེད་ཡོལ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བྱམས་བརྩེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཞི་རྟེན་ལྟ་བུ་ཡིན་(Compassion as a pillar of World Peace) ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ ༦༥༠༠ ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད། དེ་ཡང་ཐོག་མར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་སུ་སན་བྷུ་རུཀ་ Susan Brooks ལགས་ཀྱིས་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་གྲུབ་བསྟུན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
བརྩེ་བའི་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་རྣམ་པ། ངོས་རང་འདིར་ཡོང་སྟེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། ངོས་རང་དེ་རིང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་མང་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེན་པོ་འདིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་ཧ་ཅང་དགའ་སྤོབས་བྱུང་། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༥༧ ལྷག་རིང་ནས་ངོས་རང་རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་གར་ནི་ངོས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཉིས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་ཕ་མེས་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་གྲངས་ཅན་པ་དང་། གཅེར་བུ་བ། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནས་དར་བའི་ཆོས་ལུགས། ཛོ་ར་ཛོ་དིན་དང་ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ་ལ་སོགས་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་གིས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་འཆམ་མཐུན་ངང་འཚོ་ཐུབ་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་ལ་མིག་དཔེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཆོས་ལུགས་གཙོ་ཆེ་ཚང་མས་བྱམས་པ་དང་། བརྩེ་བ། བཟོད་སྲན། ཆོག་ཤེས་སོགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་བཟང་པོའི་བསླབ་བྱ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། རང་ཁྲིམས་སྲུང་རྒྱུ་ནི་བསླབ་བྱ་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་། བྱམས་བརྩེ་ཉམས་ལེན་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་མཚུངས་ཆགས་ཡོད། ཅེས་དེང་གི་དུས་སུ་མི་ཚང་མས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་མིང་སྲིང་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་གསོད་རེས་དང་། དབུལ་ཕྱུག་གི་བར་ཁྱད། ཁ་མདོག་དང་རིགས་རུས། གོ་གནས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་རྒྱུའི་གཞི་རྩ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མི་རེ་ཟུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཁ་ལ་འཁྱེར་ནས་ཕན་ཚུན་གསོད་རེས་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་བཀའ་སྩལ་བ་དང་།
གཞན་ཡང་། ངོས་ཀྱིས་ཁ་ཆེའི་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པ་དང་ནང་པའི་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག་བསམ་བཞིན་ཡོད། མི་སུ་ཞིག་གིས་དྲག་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་སྤེལ་ཚེ་མི་དེ་ཁ་ཆེ་དང་ནང་པ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མེད། ངོས་ཀྱིས་འབར་མའི་ནང་པ་ཚོར་ཁོང་ཚོས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་པར་སྡང་ཟུག་བྱེད་སྐབས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་རས་སྒོམས་རོགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞུགས་ཡོད་ན། རྡུང་རྡེག་མྱོང་མཁན་གྱི་ཉམ་ཐག་པ་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་རེད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཨ་རིའི་ཨིན་ཌ་ཡ་ན་མངའ་སྡེ་རྒྱལ་ས་ཨིན་ཌ་ཡ་ན་པོ་ལི་སི་ (Indianapolis) ནང་ཨ་རིའི་ཁུལ་གྱི་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་ ༨༤ ཐོག་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང་།
དེ་ཡང་ལྷན་ཚོགས་དེར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ཨ་རིའི་གཞས་མ་གྲགས་ཅན་ལེ་ཌི་གྷ་གྷ་ Lady Gaga ལགས་དང་། ཨ་རིའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག ཨ་རིའི་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ལྷན་ཚོགས་དབུ་འཛུགས་མ་གནང་གོང་ཨ་རིའི་གཞས་མ་གྲགས་ཅན་ལེ་ཌི་གྷ་གྷ་ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་བཅར་འདྲི་ཁག་གཅིག་ཞུས་ཏེ་ངོ་དེབ་ཐོག་ཐད་ཀར་རྒྱང་སྲིང་གི་ལས་རིམ་གོ་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། སྐབས་དེར་ལེ་ཌི་གྷ་གྷ་ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་དེང་སྐབས་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་བཞིན་པའི་ཁྲོད་རང་ཉིད་སོ་སོར་གདེང་ཚོད་མེད་པར་སེམས་ཞུམ་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་དེ་དག་ཡོང་རྐྱེན་ཅི་ཡིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། སྤྱིར་འགྲོ་བ་མིའི་རང་བཞིན་ནི་བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དུས་རྟག་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་དང་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཤིག་ཡོད་ན་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་འཕྲད་མི་སྲིད། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང། ང་ཚོའི་མ་འོངས་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གནས་བྱ་དགོས་སྟབས། ནང་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཡོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་བརྩེར་དོ་སྣང་མང་ཙམ་བྱ་དགོས། ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་རྗེས་དཔྱད་སྒོམ་དང་འཇོག་སྒོམ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་བཟང་བ་ཡོད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ངོས་རང་དུས་རྒྱུན་དཔྱད་སྒོམ་ལ་མོས་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔྱད་སྒོམ་དེ་ནུས་པའང་ཆེ་བ་འདུག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། དེ་ནས་འཚེ་བའི་འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་ཞི་བདེ་ལྡན་པ་ཞིག་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བཟོ་ཐུབ་བམ་ཞེས་ཞུས་པར། ང་ཚོས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཏང་སྟེ་རེ་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས། གང་ལྟར་རེ་བ་དང་གདེང་ཚོད་ནི་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཅེས་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་གྲུབ་མཚམས་གསར་འགོད་པ་གྲགས་ཅན་ལྕམ་སྐུ་ཨེན་ཀ་རི་ Ann Curry ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་གདན་ཞུ་ཞུས།
དེ་ནས་ལྕམ་སྐུ་ཨེན་ཀ་རི་ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་གྲུབ་མཚམས། ཨ་རིའི་ལའོ་སེ་ཝི་ལེ་ Louisville གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་སྐུ་ཞབས་གྷེ་རི་ཕི་ཤར་ Gary Fischer ལགས་དང་ཀེན་ཊུ་ཀེ་ Kentucky ལགས་རྣམས་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལའོ་སེ་ཝི་ལེ་ Louisville གྲོང་སྡེ་ལ་བྱམས་བརྩེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཨ་ན་ཧ་འིམ་དང་ཁེ་ལི་ཕོར་ནི་ཡའི་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཊོམ་ཊེཊ་Tom Taitལགས་ཀྱིས་ཨ་ན་ཧ་འིམ་གྲོང་སྡེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བཏགས་པའི་ལས་གཞི་དེ་དག་གི་སྐོར་བཟོ་སྐྲུན་གནང་བའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པ་དང་༧གོང་ས་མཆོག་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་གསན་གཟིགས་མཛད་གྲུབ་མཚམས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ངོས་རང་དེ་རིང་འདིར་མགྲོན་འབོད་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་རང་དངོས་སུ་འདིར་བཅར་ཏེ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་གི་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོབ་བྱུང་། ངོས་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་བཞིན་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་གྱི་རང་དབང་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་བཞིན་འཕྲུལ་ཆས་གསར་གཏོད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་འདིས་རང་དབང་དང་མང་གཙོ། གུ་ཡངས་དང་བྱམས་བརྩེ་བཅས་གལ་ཆེར་འཛིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་དེ་དག་ནི་བྱམས་བརྩེ་དང་མི་གཞན་ལ་གུས་བརྩི། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མི་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་སེམས་ཁུར་བཅས་དང་ཧ་ཅང་གི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་ནི་ཁ་ནས་འདོན་པའི་འབོད་ཚིག་ཙམ་མིན་པར་ནང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་རྒྱལ་ཁབ་འདིས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་འདི་ཞི་བདེ་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ཏུ་སྣེ་ཁྲིད་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་ནས་ཡིད་ཆེས་ཞུ་གི་ཡོད།
ང་ཚོ་སའི་གོ་ལ་སྔོན་པོ་འདིའི་སྟེང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་། མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས། རང་འབྱུང་གཏེར་ཁ་ཁག་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཁར་དཀའ་ངལ་གཞན་ཁག་གཅིག་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། དཀའ་ངལ་ཕལ་ཆེ་བ་ང་རང་ཚོ་མིས་བཟོས་པ་ཤ་སྟག་ཆགས་ཡོད། སྤྱིར་ང་ཚོ་སུ་ཞིག་དཀའ་ངལ་མི་འདོད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་སེམས་ཁུར་མེད་པར་རང་ཉིད་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པས་ཁྱོད་དང་ང་ཞེས་དབྱེ་བ་ཕྱེས་པའི་རྙོག་དྲས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། འདས་པའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་དེ་བཞིན་འཚེ་བའི་དུས་རབས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་དྲག་པོའི་ལམ་ནས་བསད་པ་རེད། འཚེ་བའི་དུས་རབས་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཕྲག་དོག་སོགས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་དག་ཞི་ཆེད་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རིན་ཐང་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་འཇག་ཐབས་བྱ་དགོས། ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་བྱམས་བརྩེའི་རིན་ཐང་ཐོག་མ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཨ་མ་ནས་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིའི་གཟུགས་བྱད་ལས་ནང་གི་ཡོན་ཏན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པ། སེམས་ཇི་ཙམ་གྱི་མི་སྐྱིད་པ་དེ་ཚོད་ཀྱིས་ལུས་པོའི་ཟུངས་བཅུད་ཉམས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དབར་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ། འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཐབས་ཐོག་ནས་ཨ་རིའི་ནང་བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་ལས་གཞི་དེ་འདྲ་ཞིག་བརྩམས་པ་དེར་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པ་དང་སྦྲགས། མ་འོངས་པར་ང་ཚོས་བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེ་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་མིན་པར་ལག་ལེན་དངོས་སུ་བསྟར་ཆེད་ལས་གཞི་དེ་མུ་མཐུད་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོས་ཀྱང་མིག་དཔེ་བལྟ་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུར་ཐུགས་རེ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་གཞས་མ་གྲགས་ཅན་ལེ་ཊིས་གྷ་གྷ་ལགས་ཀྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སྩལ་བའི་བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ལས་རིམ་མཇུག་སྒྲིལ་དང་། ཨ་རིའི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་རེ་ཞིག་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་དགོང་དྲོ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་༧ཞབས་སོར་བདེ་བོར་འཁོད་ཡོད་པ་བཅས།།
གསར་འགོད་པ། ཟླ་བ་ཕུར་བུ།།


c: text/html

text:
བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་བང་མཛོད་ནང་གི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་མཆོག་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་དངོས་རྫས་གལ་ཆེན་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་དེ་བོད་མི་སུས་གསར་གཏོད་དང་དར་སྤེལ་བྱས་པ་རེད་ཅེ་ན། རི་མོ་བ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་བཟོ་བརྒྱུད་བཞི་དང་། རྒྱ་ནག་དང་། བལ་པོའི་རི་མོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད་ལ། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་ནང་ནས་ལེགས་ཆ་བསྡུ་ལེན་དང་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སོགས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རེད། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དཔྱད་གཞི་སྔ་ཤོས་མཁོ་འདོན་བྱས་པ་ནི། བྲིས་སྐུ་ཆུ་ལོན་མ་དང་(ཆུ་ལོན་མ་ཞེས་པ་ཆུ་ལོན་ནི་ཆུ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རགས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ན་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་པ་འགོག་བྱེད་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ་བཞེངས་ཏེ་བཞག་པས་ཆུ་ཡི་གནོད་པ་མི་ཐེབས་པས་དེ་རྗེས་ནས་དར་བའང་བཤད།) འོད་ཟེར་མར་གྲགས་པ་དེ་ཡིན།
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- སྐྱེ་དངོས། »
- མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་།
སྤེལ་མཁན། : scienceintibetan 1/08/2018
མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་།
མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ལས་བཟོས་པའི་ཀླད་པ།
ཉེ་དུས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་མིའི་པགས་པའི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་དུ་མིའི་ཀླད་པ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་ཕུང་ཆུང་ངུ་ཞིག་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་འཇུག་ཡོད། ཁོང་ཚོས་པགས་པའི་ཕྲ་ཕུང་ཞིག་བླངས་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་ལྷག་ཟས་བཅུད་དང་ཚ་དྲོད་རན་པའི་ཁོར་ཡུག་འོག་འཚར་ལོངས་འཇུག་སྐབས་མཐར་ཚངས་ཐིག་ལ་མི་ལི་མི་ཊར་གསུམ་ལྷག་ཡོད་པའི་ཕུང་གྲུབ་ཀྱི་གོང་བུ་ཞིག་སྐྱེ་འཕེལ་བྱུང་བ་དང་རྒྱུན་ལྡན་མིའི་ཀླད་པ་བཞིན་གོང་བུ་འདིའི་ཆ་ཤས་ཕན་ཚུན་དབར་དབང་རྩས་མཐུད་ནས་གནས་ཡོད།
མངལ་གནས་སྐབས་སྦྲུམ་སྲིང་གི་ཀླད་པའི་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བ་དང་དེ་ཡང་ལུས་ཕུང་སྤྱིའི་འཚར་ལོངས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཕན་ཚུན་བརྡ་འཕྲིན་བརྗེ་ལེན་བྱེད་བཞིན་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བ་དང་ལུས་ཕུང་སྤྱི་བཞིན་ཀླད་གནས་སོ་སོར་ནུས་པ་དང་ཁ་ཟས་སྐྱེལ་འདྲེན་ཆེད་ཁྲག་རྩའི་ཁེངས་ནས་ཡོད་ནའང་ད་ལྟའི་ཕུང་གྲུབ་ཀྱི་གོང་བུ་འདིའི་ནང་ཁྲག་རྩ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། ཀླད་པ་དངོས་དང་གོང་བུ་འདི་གཉིས་བར་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོང་དོན་ནི་འཚར་ལོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐུལ་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཤོར་བས་ཡིན་ལུགས་ཤོད་བཞིན་ཡོད། ཚན་རིག་པ་ཚོས་དེ་སྔོན་མིག་དང་མཁལ་མ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ཕལ་ཆེ་བ་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་སྤྱད་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་དུ་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་དང་ད་ཆ་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལས་མགོ་རྙོག་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཀླད་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་བཟོ་སྐྲུན་ཐུབ་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཟེར་དོན་ལྟར་ན། ཁོང་ཚོས་འདི་ལྟར་མིའི་ལུས་ཕུང་གི་ཆ་ཤས་འདེབས་ལས་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྗེས་སོར་དོན་སྙིང་སྐྱོན་ཤོར་བའི་མི་ལ་དེ་དག་གསར་བརྗེ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་དོན་སྙིང་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་དངོས་སུ་ཐབས་ལམ་འདིའི་ཐོག་ནས་བཟོ་སྐྲུན་གྱིས་མཐར་མིའི་ལུས་པོའི་ནང་བེད་སྤྱོད་དངོས་སུ་བྱེད་ཐུབ་པར་དུས་ཚོད་རིང་པོ་འགོར་རྒྱུ་མིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ་ཐབས་ལམ་འདིའི་ཐོག་ནས་འཕེལ་སྐྱེད་ཀྱི་དུས་སྐབས་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་གཞི་མང་པོ་ཞིག་གི་རྩ་བ་ནས་འགོག་པ་དང་དེ་དག་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་རྙེད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མ་ཟད་རིགས་ལམ་ལྟར་བྱས་ན་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་སོགས་སྲོག་ཆགས་ཤིག་གི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྲོག་ཆགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་སྐྲུན་ཐུབ་དགོས་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་དུས་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་དངོས་སུ་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་སྐྲུན་ཐུབ་པའི་དབང་དུ་གཏང་ནའང་སྤྱིར་བཟང་སྤྱོད་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་འགལ་མིན་ཐད་ཚན་རིག་དང་དེ་མིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བགྲོ་གླེང་དང་རྩོད་པ་ལྷུག་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ནང་པ་ཚོས་ངོས་ནས་བལྟས་ན་དེར་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་མཐོང་གི་མེད། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡང་ངེས་པར་དུ་ཕ་མ་གཉིས་ཚང་དགོས་པ་དང་དེ་ཡང་ཕ་མ་གཉིས་ལུས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་གཅིག་ལས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ལུས་ཕུང་ཧྲིལ་པོ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན་དེ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཤིག་གི་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ཡིན་པས་འགལ་ཟླ་ཆེ་བ་མེད་ཟེར་གྱི་ཡོད།
འོ་ན་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ཞེས་པ་གང་རེད་དམ་ཟེར་ན། སྤྱིར་ང་ཚོའི་ལུས་པོའི་ནང་ཕྲ་ཕུང་གི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ཤ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྲ་ཕུང་དང་། དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་། རུས་པའི་ཕྲ་ཕུང་། པགས་པའི་ཕྲ་ཕུང་། ཁྲག་གི་ཕྲ་ཕུང་སོགས་ཡིན་ལ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ཕྱེས་པའི་ཕྲ་ཕུང་སྟེ། རང་གི་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྲ་ཕུང་ཁོ་ན་ལས་ཕྲ་ཕུང་གཞན་སྐྱེ་སྲིང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་ཤ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྲ་ཕུང་ཞིག་ལས་ཤ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྲ་ཕུང་གསར་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ལས་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལྟ་བུ་ཕྲ་ཕུང་རིགས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ཕྲ་ཕུང་གི་རིགས་འདི་དག་ཚང་མ་ཐོག་མར་ཕ་མའི་ཁམས་དཀར་དམར་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲ་ཕུང་ཁེར་རྐྱང་གཅིག་ནས་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་མངལ་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་སོགས་དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་གང་ཡང་མ་དོད་པའི་ཤ་གོང་ཞིག་ལས་མེད་པ་དང་དེའི་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲ་ཕུང་མཐའ་དག་མ་འོངས་པར་པགས་པ་དང་དབང་རྩ་སོགས་ཀྱི་ཕྲ་ཕུང་གི་རིགས་གང་ཡང་འགྱུར་བའམ་རིགས་གང་གི་ཡང་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། མདོར་ན་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ཞེས་པ་ནི་དབང་རྩ་དང་ཤ་རྒྱུས་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་སོ་སོར་མ་ཕྱེས་པའི་རྒྱུ་གཞིའི་ཕྲ་ཕུང་དེར་ཟེར་བ་དང་། ཁོར་ཡུག་དང་སྐུལ་རྐྱེན་འདྲ་མིན་འོག་གོང་འཁོད་ཕྲ་ཕུང་གི་རིགས་གང་ཡང་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སྤྱིར་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ལ་རིགས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་མངལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ལ་མངལ་གནས་ཀྱི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ཟེར་བ་དང་། དེ་མིན་ནར་སོན་གྱི་མིའི་ལུས་པོའི་ནང་དུ་ཡང་རུས་རྐང་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འདྲ་མིན་ནང་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་རྙེད་ཐུབ། མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གཉིས་ནི་རང་ཉིད་བསྐྱར་སྐྲུན་དང་ཕྲ་ཕུང་རིགས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དགོས་པ་གཉིས་ཡིན། མ་རྐང་ཡིན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བ་གང་ཞིག་ལ་ཕྲ་ཕུང་རིགས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལ་ཚད་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། མངལ་སྦྲུམ་སྐབས་ཀྱི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ང་ཚོའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོད་པའི་ཕྲ་ཕུང་གི་རིགས་གང་ཡང་འགྱུར་ཐུབ་ཀྱང་། དེ་མིན་ནར་སོན་མིའི་ལུས་པོའི་ནང་ཡོད་པའི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་འགའ་ཞིག་རང་དང་རིགས་ཉེ་བའི་ཕྲ་ཕུང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཐུབ་པ་ལས་བྱེད་ལས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྲ་ཕུང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཚད་གཞི་འདྲ་མིན་ཡོད། ཚན་རིག་པས་མིའི་མངལ་སྦྲུམ་སྐབས་ཀྱི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ཐོག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང། ཁོང་ཚོས་ཕྲ་ཕུང་དེ་རིགས་ལོགས་སུ་དབྱེས་ནས་སྐྱེ་འཕེལ་ཆེད་དམིགས་བསལ་ཡོ་ཆས་ཀྱང་བསྐྲུན་ཡོད། སྤྱིར་མིའི་མངལ་སྦྲུམ་སྐབས་ཀྱི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་འདིས་ཚབས་ཆེའི་ནད་རིགས་མང་པོར་བཅོས་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་ད་ལྟའི་ཆར་ཉམས་ཞིབ་དེ་དག་ཐོག་མའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་མང་སྔོན་ནས་རྐང་མར་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་དེ་ཁྲག་གི་འབྲས་ནད་དང་ཁྲག་གི་ནད་རིགས་གཞན་མང་པོ་བཅོས་ཐབས་ཆེད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྐང་མར་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་ནང་ཁྲག་སྐྲུན་ཐུབ་པའི་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་དེ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ཚན་རིག་པ་ཚོས་མ་རྐང་ཕྲ་ཕུང་རིགས་འདྲ་མིན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་བཅོས་ཐུབ་མིན་ཐད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།


text: དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མས་ཕྱི་ཚེས་15ཉིན། སྔར་སྲིད་གཞུང་དང་ཡོ་རོབ་མནའ་མཐུན་བར་གྲོས་ཆོད་བྱུང་བའི“ཡོ་འབུད”གྲོས་དོན་ལ་འདེམས་ཤོག་བླུགས་ཏེ། གྲོས་དོན་དེ་རྩིས་མེད་བྱས་འདུག། དེའང་གྲོས་ཚོགས་འོག་མས་དེ་སྔོན་གྱི་གཏན་འབེབ་ལྟར་ན། སྡེ་སྲིད་ཋུ་ལེ་ཧྲ་མེ་ཡིས་ཚེས་21ནང་ཚུད་ལ་ཡོ་འབུད་གྲོས་གཞི་གསར་པ་བཏོན་དགོས་དང་། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་བསྐྱར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་ཡིན་མོད། ཕྱོགས་རྒོལ་སྲིད་ཚོགས་ཏེ་བཟོ་ལས་སྲིད་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཁུར་པེ་ཡིས་གྲོས་ཚོགས་འོག་མར་ད་ཡོད་སྲིད་ཚོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་འཕྲལ་དོན་བསམ་འཆར་བཏོན་པས། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཚེས་16ཉིན་ནས་འཕྲལ་དོན་གྲོས་འཆར་དེ་ལ་རྩོད་པ་དང་འདེམས་ཤོག་བླུགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།


text:
གཙོ་ངོས།>>
རྩོམ་རིག>>དཔྱད་རྩོམ།
རྡོ་རྗེ་ལྷུན་གྲུབ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༣ཚེས་༠༤ཉིན།
༄༅།། གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་མཛེས་དཔྱོད་རང་བཞིན་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
རྡོ་རྗེ་ལྷུན་གྲུབ།
དང་པོ། གླེང་གཞི།
དེ་ཡང་ལོ་བཅུའི་ཟང་ཟིང་གི་འཚུབ་རླུང་འཇགས་རྗེས་རང་རེ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཞིང་ས་རུ་སླར་ཡང་ལྗང་མདོག་གི་མྱུ་གུ་འབུས་ཤིང་། ཉེ་བའི་ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་བོད་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་རྩོམ་རིག་གསར་བ་ནི་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་ཇི་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ལེགས་པོ་བྱུང་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྣམ་པར་བཞད་པའི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་ར་བའི་ནང་དུ་“རང་མོས་སྙན་ངག”ཅེས་པའི་ཡིད་དབང་རབ་ཏུ་འགུག་པའི་མདངས་ལྡན་ཡིད་དགའི་འདབ་ལོ་རིམ་བཞིན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་ལ་དེང་གི་དུས་འདིར་གཡུར་ཟའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དུད་འདུག་ཅེས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་སྨྲས་ཆོག་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་འདི་ཡང་རང་རེ་མི་རིགས་ཀྱི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག་དེ་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་ལྷན་དུ་གཞན་མི་རིགས་དང་ཕྱི་གླིང་རྩོམ་རིག་གི་ལེགས་ཆ་གང་མང་ཞིག་བླངས་ཏེ་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཐུས་ཚང་བྱུང་བའི་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཡིན་ནོ།།
རང་མོས་སྙན་ངག་ནི་བོད་དུ་དར་ནས་ལོ་བཅུ་ཙམ་ལས་མ་འདས་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་བླངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གཞིགས་ན་ངོ་མ་དགའ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ཡང་ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་ཚུལ་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་བྱུང་། གཙོ་ཕྱོགས་ནས་འཆད་ན་རྒན་པ་དང་ན་གཞོན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ཁག་གཉིས་ཏེ་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་རྩོམ་ཉམས་ལེན་དེ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་དེང་གི་དུས་འདིར་སྙན་གསར་འབྲི་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་དོ་མི་མཉམ་པའི་ཚིག་རྐང་ལ་“ཨེ་མ་”དང་“ ཀྱེ་ཧུད”སོགས་བརྩེ་དུང་མཚོན་པའི་མིང་ཚིག་དུ་མ་སྦྱར་ནས་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་གྲས་སུ་བཞག་ལ། ཚིག་རྐང་དོ་མཉམ་པའི་སྙན་རྩོམ་ཐམས་ཅད་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་“རྙིང་པ”ཡི་བསམ་བློ་འཛིན་སྟངས་ནི་དངོས་གན ས་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་མིན་ནམ།
འདི་ནི་སྙན་ངག་གི་མཛེས་དཔྱོད་རང་བཞིན་ལ་རྒྱུས་ལོན་མ་ཐུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། བློ་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་འདི་འདྲའི་འདུ་ཤེས་གཏན་ནས་ཡིད་ལ་འཛིན་མི་རིགས། “རང་རིགས་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་གྲུབ་རྒྱུ་མི་ལྡན་པར། མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྙན་ངག་གི་ལེགས་ཆ་ཇི་ལྟར་ལེན། ཕོ་བའི་འཇུ་སྟོབས་མི་འཛོམས་པའི་སེམས་ཅན་ཞིག་གིས་ཟས་ལ་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་ཐུབ་པ་ཕར་ཞོག བཟའ་བཏུང་འཇོག་སའི་སྣོད་ཀྱང་མེད་པས་དེ་དག་འཇུ་བའི་སྟོབས་ཤིག་གང་ན་ཡོད།”①ཡང་ན“སྲོལ་རྒྱུན་ནི་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གསར་གཏོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་འགལ་འདུའི་གཅིག་འདུ་རུ་འདུག་པ་ལ་གཞོགས་གཅིག་འདོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་ཆུང་གི་རང་མཚང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།”②ཞེས་པ་བཞིན་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་》མའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ལ་ཉམས་ལེན་གང་ཐུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་སོགས་སྔོན་ཐོན་ཅན་གྱི་མི་རིགས་དང་ཕྱི་གླིང་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་བཟང་པོར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་འདིའི་གོམ་འགྲོས་ཇེ་མྱུར་དང་འཐུས་ཇེ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།
ལར་སྤྱི་ལོ་1983 ལོར་སྐུ་ཞབས་རང་གྲོལ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་གར་སྟེགས་སྟེང་དུ་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་ཆེས་ཐོག་མ་སྟེ་《ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ་》སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་བཅུ་ཙམ་རིང་ལ་སྙན་གསར་འདི་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། (1) དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་གི་ནང་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་སྙན་རྩོམ་གང་མང་ཞིག་སྤེལ་བ་དང་། (2)ན་གཞོན་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་མཆིས། (3)བསམ་བློའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། (4)དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐེབས་བཞིན་ཡོད། འདི་འདྲའི་ཁ་དབུགས་གསར་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་གོམ་རིམ་ལ་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་བཞིན་འདུག་མོད། ཡིན་ཡང་སྙན་གསར་འདི་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཐུང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་རྩོམ་མཁན་ལ་ལས་སྙན་གསར་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཛེས་དཔྱོད་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་རྒྱུས་ལོན་མ་ཐུབ་པས་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་ལར་མཚོན་ན་མཛེས་དཔྱོད་ཡིད་བརྙན་(审美意象)གྱིས་མི་འདང་ས་དང་། ཚོར་འདུ་ཤུགས་དྲག་པོས་མ་ཟིན་པ། བསམ་བློའི་རྩེ་དུང་འབུར་དུ་ཐོན་ཐུབ་མེད་པས་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོ་གཉིས་ལ་མཉམ་སྒྲོག་བྱུང་ཐུབ་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར། རང་མོས་སྙན་ངག་འདི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐད་ནས་དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་མཉམ་དུ་བསྡེབ་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་སྙན་གསར་འདིའི་མཛེས་དཔྱོད་རང་བཞིན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་རྟོགས་དགོས་ལ། འབུར་དུ་ཐོན་པའི་བསམ་བློའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བར་བག་ཆགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་དགོས། རང་་མོས་སྙན་ངག་འདི་ཡང་དུས་རབས་ཀྱི་དགོས་མཁོའི་རང་བཞིན་དང་བསྟུན་ཏེ་འཚར་ལོངས་བཞིན་མཆིས་པས་གཤམ་དུ་རང་བློའི་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་སྙན་གསར་འདིའི་མཛེས་དཔྱོད་རང་བཞིན་ཅུང་ཙམ་གླེང་བར་བྱའོ།།
གཉིས་པ། རང་མོས་སྙན་ངག་གི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་སྐོར།
སྤྱིར་སྐད་ཆ་ལ་རྩོམ་རིག་གི་སྐད་ཆ་དང་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་སྟེ་དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད། སྐད་ཆ་ནི་སྙན་ངག་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་སྙན་ངག་ནི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཡིན་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། འདིར་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ནི་རྩོམ་རིག་གི་སྐད་ཆ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུན་ལྡན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཆ་མིན། ཡིན་ཡང་། རྩོམ་རིག་གི་སྐད་ཆ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཆའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། སྐད་ཆའི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ཏེ་འཕོ་འགྱུར་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྒྱུན་སྤྱོད་སྐད་ཆའི་ཉིང་བཅུད་སྡུད་ལེན་བྱས་ཐོག་རྩོམ་རིག་གི་སྐད་ཆ་ལའང་འཕེལ་འགྱུར་འབྱུང་བཞིན་འདུག་གོ།
ལོ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སྙན་གསར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིར་བལྟས་བྱེད་ཚེ་རྩོམ་པ་པོ་ལ་ལར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བའི་རེ་སྙེག་མེད་པ་དང་། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཐད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཕྲ་མོ་འཚོལ་རྟོག་བྱེད་པར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མ་བྱས་པར་བརྟེན། 《ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ་》ཡི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་དང་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་ལད་ཟློས་བྱས་པའི་སྙན་གསར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤེལ་བྱུང་། འདི་ནི་གཙོ་བོ་སྐད་ཆའི་མཛེས་དཔྱོད་ཐད་ལ་རྒྱུས་ལོན་མེད་ཅིང་གསར་གཏོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་སྐྱེས་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་རེད། ལད་ཟློས་ཇི་ལྟར་བྱས་རུང་ཁོ་ཚོར་《ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ་》དང་འདྲ་བའི་བསམ་བློའི་རིན་ཐང་དང་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་མདོར་ན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཞན། གཞན་ཡང་སྙན་ངག་ནི་ལད་ཟློས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་“ལད་ཟློས”ཞེས་པ་ནི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལད་ཟློས་ཡིན་ཞིང་། མཐར་གཏུག་ན་རྩོམ་རིག་ཐམས་ཅད་ནི་ལད་ཟློས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ཞིག་ནི་ལད་ཟློས་དང་མཉམ་དུ་གསར་གཏོད་བགྱིས་བས་ད་གཟོད་གསར་རྩོམ་ཞེས་པའི་ལམ་དུ་སྙེག་ཐུབ། འདི་ནི་སུས་ཀྱང་བསྙོན་མི་ནུས་སོ།། སྙན་ངག་ནི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆའི་མཛེས་དཔྱོད་ཐད་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་སྙན་གསར་འདིའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་འདེགས་རྒྱུར་གལ་འགངས་ཧ་ཅང་ཆེ།
(ཀ) ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་སྤྲས་པ། སྙན་ངག་ནི་ཚད་མཐོ་ཞིང་གཅིག་དྲིལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དངོས་མཚོན་པའི་རྩོམ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། བརྩམས་སྒྲུང་དང་ལྷུག་རྩོམ་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དང་མི་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་འཕགས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྐད་ཆའི་ཉིང་བཅུད་ཡིན། རང་མོས་སྙན་ངག་ནི་རྗོད་བྱེད་དང་རྣམ་པ། ཡང་ན་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་མཚོན་སྟངས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་རྙིང་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་རྒྱབ་ཏུ་དོར་ནས་དུས་རབས་གསར་པར་གདོང་གཏུག་ཕོད་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེད་དགོས། ལོ་ཟླའི་འགྲོས་རིམ་དང་བསྟུན་ནས་དཔལ་འབྱོར་རྨང་གཞི་གསར་པ་ཆགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ཉེ་འབྲེལ་ཆེ་བས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོབ་ཀྱིན་འདུག “བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་མཚོན་སྟངས་ལ་བཀག་རྒྱ་ཅི་ཡང་མེད་པར། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་དང་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བག་རང་སྣང་གང་མོས་སུ་སྟོན་ཐུབ་པ་དེ་ནི་གྲོལ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྗོད་བྱེད་དམ་ལུས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཡིན་ནོ།།”③ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ནི་ལུས་དང་སྲོག་ཡང་ན་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཕྱོགས་ལ་ཐོབ་པའི་བཅིངས་འགྲོལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། འདི་འདྲའི་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་པའི་ཚིག་འགྲོས་ལས་འཕྲོས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་སྤྲོས་པའི་སྙན་གསར་གང་མང་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཡིད་དབང་འགུག་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། “སླར་ཡང་སྦྲ་མཐའི་ཤ་ཁྱི་དེའི་མིག་ཟུང་ལས། སྨེ་བདུན་གྱི་མགོ་བོ་སྨད་དུས། ཁྱོད་རང་ཨ་ཕའི་རྨི་ལམ་ལས་འཇབ་ཡོང་”(《ཆུ་ལེན་བུ་མོ 》)《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་》93 ལོའི་དེབ་དང་པོ།) “ཕྱིར་དྲན་གྱི་གླིང་བུ་ལྡིད་ཏིག་གི་འགྱུར་ཁུགས་ལ་སྤྲོན་དུས། བསམ་གཞིགས་ཀྱི་དགུ་མདུད་བར་ནས་འཁྲེང་སེམས་ཀྱི་རེ་ཁཱ་འཕུར”(《 གྱེས་བྲལ﹒འཁྲེང་སེམས》《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》 )93 ལོའི་དེབ་དང་པོ།) “ཇི་འདྲའི་འདྲིས་ཡོད་ཀྱི་རི་བོ་དང་ཆུ་ཨང་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ་ཡི་བྲག་ཅ་སྙི་མོའི་ཁུགས་སུ། བརྗེད་དཀའ་བའི་ཕ་ཡུལ་ཞིམ་མངར་གྱི་ལོ་ཟླ་བསྟར་ཞིང་། ཁྱེད་ཀྱི་སྙིང་ཉེ་བའི་ཟིལ་འོད་མཉེན་མོས། ཁོ་བོར། རྒྱང་དུ་འདས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བསྐྱར་དུ་བསྩལ།” (《ཟླ་བ》《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག 》92ལོའི་དེབ་བཞི་པ།)ཞེས་སོགས་མངོན་བརྗོད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མ་བཅིངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྙན་པའི་ཚིག་འགྲོས་དང་མཉམ་དུ་བློ་ཡིད་ལ་མཛེས་ཚོར་གྱི་སྣང་བ་ཞིག་དབང་མེད་དུ་སྐྱེས། “སྐད་ཆ་ནི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཡིན་ལ། སྙན་ངག་ནི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཡིན”པ་བཞིན་ཚིག་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་ཤིང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ལ་དུས་ཐུང་ནང་དུ་འཕེལ་རྒྱས་འདི་འདྲ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཡང་(མེ་ལོང་) མའི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་ཚིག་འགྲོས་སུ་སྤེལ་བ་མ་ཟད། ད་དུང་དུས་རབས་གསར་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རླབས་རྒྱུན་གྱི་ཤན་ཞུགས་པས་ཡིན་པར་སྙམ།
(ཁ)སྙན་ཞིང་ཡིད་དབང་འགུག་པའི་ཚིག་འགྲོས་ཀྱི་རོ་ཉམས་རང་བཞིན་ཐོན་པ། སྤྱིར་སྙན་རྩོམ་གང་ཡིན་རུང་རྩོམ་པ་པོའི་ཡིད་དུ་འཆར་བའི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་བྱ་དངོས་དེའི་སྣང་བརྙན་བསམ་པའི་རྟོག་འཆར་ལས་འཕྲོས་པའི་ཡིད་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དངོས་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། སྙན་རྩོམ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་མིའི་ཡིད་དབང་ཅིག་ཅར་དུ་འཕྲོག་ནུས་པ་མ་ཟད། ད་རུང་ཚིག་གི་རོ་ཉམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡིད་ལ་དགའ་བདེའི་ཚོར་སྣང་སྐྱེས་ཐུབ་དགོས། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་དང་ཉམས་འགྱུར་གཏོད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྔ་དར་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ལ་མངོན་པར་གསལ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་མོད། འོན་ཀྱང་གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་ཚིག་གི་རོ་ཉམས་ཐོན་མེད་ཅེས་བཤད་ན་མ་བརྟག་གང་དྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་པར་སྙམ། རང་མོས་སྙན་ངག་གི་ཚིག་འགྲོས་ཀྱི་རོ་ཉམས་རང་བཞིན་ནི་ང་ཚོས་སྙན་གསར་གང་མང་ཞིག་ཀློག་དུས་ཚིག་སྦྱོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་བག་དང་ལྕི་ཡང་ལེགས་པར་སྤེལ་བ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་དུ་མའི་རིང་གི་སྙན་གསར་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ཚེ་ཚིག་རྐང་གི་སྒྲིག་སྟངས་དང་རྣམ་པ། ཉམས་འགྱུར་གྱིས་སྤྲས་པ་ན་ད་གཟོད་ཚད་དང་ལྡན་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་གྲས་སུ་འཇོག་པར་མནོ་བསམ་ཆེན་པོ་བཏང་ན་འགྲིག་པར་སྙམ། ལར་རང་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་བཀག་རྒྱ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཚིག་གི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཆོག་པའི་སྙན་རྩོམ་ཚིག་རྐང་ཕན་ཚུན་བར་མང་ཉུང་མི་སྙོམས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་། ཀློག་པའི་ཚེ་ངག་ལ་བདེ་ཞིང་རྣར་སྙན་པ། ངལ་གསོ་བའི་མཚམས་གསལ་བ། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་དང་མཐུན་པ། སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་མངོན་པར་གསལ་པའི་སྙན་འཇེབས་ཚིག་གི་འགྲོས་དང་བསྡེབས་པའི་སྙན་དབྱངས་རང་བཞིན་འདིས་མཛེས་ཚོར་གྱི་སྣང་བ་སྟེར་ཐུབ་ལ། དེ་དང་བསྟུན་པའི་བསམ་བློའི་རྩེ་དུང་ཡང་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་ནུས། དཔེར་ན། “ཕུ་དུང་གི་འགྱུར་ཁུགས་ལས་གཏོར་པའི་ཚེ་སྲོག་རེ་རེ། ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་གི་འདབ་མ་ཇི་བཞིན་འཐོར་ནས། ལྕགས་རིའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའི་ལྡེབས་སུ་ཉི་འོད་ལྟར་ཞུ་ཞིང་འཛར་བའི་གླུ་ངག་ལ། གྲང་འདར་རྒྱག་བཞིན་པའི་གདུང་བ་སྤར་མོ་ཞིག”(《གླུ་དབྱངས་(ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ)ཞེས་པར་ཉན་པ》《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་》91 ལོའི་དེབ་དང་པོ།) “ཨ། ཡང་ན་དཔྱིད་ཀ་འདི་འོངས་པ་ཧ་ཅང་འཕྱིས་པའི་དབང་གིས། ཟླ་དྲུག་པའི་ཁ་བས་སྤང་ཐང་ལ་ལྷན་པ་ཡང་བསྐྱར་བརྒྱབ། ཆར་ཟིམ་ཟིམ་ཞིག་ཉི་མའི་ཀློང་ནས་འབབ་དུས། ངས་ད་གཟོད་མདང་དགོང་གི་རྨི་ལམ་དེ། མེ་ཏོག་གི་འདབ་མས་ཁེངས་པའི་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་རེ་སྨོན་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར། (《བརྩེ་དུང་གི་སླད་དུ》《སྦྲང་ཆར》92 ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།)ཞེས་སོགས་རྩོམ་པ་པོའི་སེམས་ཁམས་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས། ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུགས་ཀྱིས་འཁྱུད་པའི་ཚིག་གི་རོ་ཉམས་མངོན་པར་གསལ་པའི་སྙན་གསར་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ཞིག་རྩོམ་རིག་གི་དུས་དེབ་གང་མང་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་མཐོང་ཐུབ།
གཞན་ཡང་། ཚིག་གི་རོ་ཉམས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཐོན་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་ཤད་འཇོག་སྟངས་ལ་ཡང་ཡིད་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། ཤད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་རྩོམ་མཁན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ལ་བསྟུན་ནས་ངལ་གསོ་བ་དང་ཚིག་འགྲོས་ཀྱི་མཚམས་འཇོག་སྟངས་ཐད་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། འདི་འདྲའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་ཕྱོགས་ལ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་ཉམས་མྱོང་མ་ལོན་པའི་རྩོམ་མཁན་ལ་ལས་གང་དྲན་དྲན་གྱིས་ཤད་བཞག་ནས་སྙན་རྩོམ་གྱི་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཡིད་འཇོག་ལེགས་པོ་མ་བྱས་པར་བརྟེན། ཚིག་གི་འགྱུར་ཁུགས་མི་གསལ་ཞིང་སྙན་རྩོམ་གྱི་བཅུད་ཀྱང་ཉམས་པར་གྱུར། ཐ་ན་རྩོམ་མཁན་དང་ཀློག་མཁན་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་མཉམ་སྒྲོག་ཀྱང་བྱུང་མི་ཐུབ།
གསུམ་པ། ཡིད་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་གསལ་བའི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོས་ཟིན་པ།
དེ་ཡང་ཚོར་འདུ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ལག་ལེན་ནང་དུ་མིས་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་བྱ་དངོས་ལ་ལྟ་ཚུལ་གཙོ་བོ་འཛིན་སྟངས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་མིའི་ཚོར་སྣང་འགུལ་བསྐྱོད་ལས་ཐད་ཀར་བྱུང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སྙན་ངག་ནི་རྩོམ་མཁན་གྱི་ཚོར་འདུ་སྙིང་བསྡུས་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྱུ་རྩལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཚད་ནི་སྙན་གསར་གྱི་མཛེས་སྡུག་རིག་པའི་རིན་ཐང་གི་ཚད་ཐིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག ང་ཚོས་སྙན་རྩོམ་གང་རུང་ཞིག་བཀླགས་ཀྱང་ཀློག་མཁན་ལ་རང་བཞིན་གྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་སྟེར་ཞིང་མཛེས་ཤིང་སྡུག་པའི་ཚོར་སྣང་བསྐྱེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྩོམ་མཁན་གྱི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོར་བསྟུན་ནས་རྟོག་འཆར་ནུས་ཤུགས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་བློའི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སློབ་གསོའི་ནུས་པ་ཡིན་ཞིང་། པེ་ལེན་སི་ཅིས་(别林斯基)“ཚོར་འདུ་མེད་ན་སྙན་ངག་མེད་” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚོར་འདུའི་མཛེས་དཔྱོད་མེད་ན་སྒྱུ་རྩལ་ཞེས་པའང་མེད་ལ། ཚོར་འདུ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་ལ་སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་དགོས། དེ་བས་ཚོར་འདུ་དྲག་པོ་ནི་སྙན་ངག་གི་སྲོག་རྩ་ཡིན། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཤན་ཞུགས་ཚུལ་ཅུང་ཙམ་ལྕི་བས་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ཐད་ལ་གཞིགས་ན་ཚོར་འདུ་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་མི་འདང་ས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡང་སྙན་རྩོམ་གྱི་འདུ་ཤེས་དབང་གིས་ཀློག་མཁན་གྱི་སེམས་ཁམས་ཐད་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཚད་མཐོན་པོ་ཞིག་ཐོན་མེད་པས་བློ་ལ་མཛེས་ཚོར་ལེགས་པོ་ཞིག་སྐྱེས་མ་ཐུབ་པས་རེད། སྙན་གསར་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་དཔྱོད་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཚོར་འདུ་དྲག་པོ་ལས་འཕྲོས་པའི་རྟོག་འཆར་གྱི་གསར་གཏོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་དུ་མཛེས་ཚོར་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། “འཛུམ་དཀར་འདབ་མ་དེ་ལས་ད་དུང་། འདས་སོང་གི་ལོ་ཟླ་དག་སླར་ཡང་བཀླགས་པས། སྐྱུར་རྩི་དང་འདྲེས་པའི་འོ་མའི་མངར་ཁ་དེ་སླར་མྱོང་ཐུབ་ཅིང་། དགའ་བའི་རྫི་རླུང་གི་སྐྱོད་སྟངས་ཤིག་གིས། མལ་དུ་གཟིམས་པའི་དགོད་སྒྲ་དེ་ཡང་གཉིད་ལས་སློང་།”(《སྐྱུར་རྩི་ལས་གཞིབ་པའི་མངར་ཁུ》《སྦྲང་ཆར》91 ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།)“དགོད་སྒྲ་ལྟར་རྒྱུན་མར་བཞུར་པའི་ཆུ་ཕྲན། ཁྱོད་ལུས་ལྟར་ལྡེམ་ཞིང་མཉེན་པའི་ལྗོན་ཚོགས། ཁྱོད་མཆུ་བཞིན་བརླན་ཞིང་འཇམ་པའི་ནེའུ་གསིང་། ཨེ་དྲན་ནམ། བརྩེ་དུང་གི་ཆུ་མིག་ཐོག་མར་བརྡོལ་བའི་རྒྱ་ལྕང་གི་ལྗོན་ཚུལ་འདི་”(《མཐིང་མདོག་གི་སེམས་སྒྲ》《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག 》91 ལོའི་དེབ་གསུམ་པ།) “མཁའ་དབྱིངས་ལ་གྲིབ་བརྙན་ཕབ་པའི་དགོང་དྲོ་དེར། འདམ་རྩྭའི་ཁེར་ཞེན་གྱི་རྨི་ལམ་ངོགས་སུ། རྡོ་དང་གྲང་ལྷགས་ཀྱི་སྨྲ་བརྗོད་གཉོམ་པོས། སྐར་ཚོགས་དང་རྫ་ཆུ་འདར་བའི་བྲང་ཁོངས་སུ། ངང་བ་སེར་བོའི་མགྲིན་སྙན་དྲོན་མོ་བཙལ”(《ངང་བ་སེར་བོ》《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག 》93 ལོའི་དེབ་གསུམ་པ།)ཞེས་པའི་སྙན་རྩོམ་གང་མང་ཞིག་ཚོར་འདུ་དྲག་པོས་ཟིན་ཅིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡིད་བརྙན་གྱིས་འཁྱུད་པའི་ཚོར་འདུའི་སྒྱུ་རྩལ་འགུལ་བསྐྱོད་དང་ཀློག་མཁན་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཡང་ན་འཚོ་བའི་ཉམས་མྱོང་སོགས་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པར་བརྟེན། གསར་དར་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་ཟབ་ཁྱད་ཀྱི་བསམ་བློས་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཡང་སྙིང་གསལ་བར་མཚོན་ཞིང་། ཀློག་མཁན་གྱི་བསམ་པའི་གོ་རྟོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ། མདོར་ན་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་ཚུལ་དང་རྩོམ་མཁན་གྱི་བསམ་བློ་གཉིས་ལ་མཉམ་སྒྲོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ངེས་ཡིན།
གཞན་ཡང་། རྩོམ་མཁན་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་འདུའི་འགུལ་བསྐྱོད་ནི་སེམས་ལ་གང་དྲན་དྲན་གྱིས་བྱུང་བ་མིན། དེ་ནི་རྩོམ་མཁན་འཚོ་གནས་བྱེད་སའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ལས་བྱུང་ཞིང་། གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་གཞི་རྩར་གྱུར་བའི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོ་ལས་འཕྲོས་པའི་རྟོག་འཆར་ནུས་ཤུགས་འཛོམས་ཡོད་ཕྱིར་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཤིག་ཡིན། ཧེ་གར་གྱིས་(黑格尔) “རང་སྣང་གི་རྟོག་འཆར་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཡང་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཙོ་བྱས་པའི་རྟོག་འཆར་དང་སྒྱུ་རྩལ་འགུལ་བསྐྱོད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ལགས།” ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་རྩོམ་མཁན་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་གསལ་བའི་ཚིག་འགྲོས་རང་མོས་ཅན་ལ་ཚོར་འདུ་དྲག་པོས་ཟིན་ཡོད་ལ། དེ་བས། ལོ་ངོ་ཐུང་ཐུང་ནང་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་མཛེས་ཤིང་སྡུག་པའི་ཕུགས་བསམ་ལྡན་ཞིང་རྩོམ་རིག་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་དོན་ལྡན་གྱི་རིན་ཐང་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད།
བཞི་པ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་སྒྱུ་རྩལ།
སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་གང་ཡིན་རུང་མིའི་བསམ་བློའི་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་མཐའ་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་མི་དང་དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ་མིའི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་བྱ་དངོས་གང་ཡིན་རུང་གི་སྣང་བརྙན་སྙན་ངག་གི་ཚིག་འགྲོས་སུ་མངོན་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་མཐར་གཏུག་ན་མིའི་བསམ་བློ་དང་བརྩེ་དུང་། ཡང་ན་འདུན་པ་སོགས་མཚོན་པ་ནི་སྨྲས་མ་དགོས། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་གྲགས་ཅན་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་“སྙན་ངག་ནི་གཡོ་སྒྱུ་དང་མ་འདྲེས་པའི་བདེན་ཚིག་ཅིག སྙན་ངག་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསོ་བའི་སླད་མ་འདྲེས་པའི་སྙིང་གི་བདུད་རྩི་ཡིན་”ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་འདི་ལ་ཡང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་དང་བསམ་བློའི་རྩེ་དུང་སོགས་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་དུས་རབས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་གྱི་མེ་ལོང་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་ཟིན་པའི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོ་དང་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཚོར་བས་དུས་རབས་གསར་བའི་མིའི་བསམ་བློ་འདུ་ཤེས་ལ་ཤེས་རྟོགས་དང་སློབ་གསོའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐེབས་གྱིན་ཡོད། དུས་རབས་གང་གི་སྙན་ངག་ཡིན་ཡང་ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་དེའི་ཕུགས་བསམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དགོས། དེ་བས་སྙན་ངག་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་དུང་བརྡ་དང་སྙན་ངག་པ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་ཡིན་པ་ཡང་གཙོ་བོ་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བསྙད་ཆོག རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་དེང་གི་དུས་འདིར་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་གྱིན་མཆིས་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་རང་མོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲོས་སུ་མངོན་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ལ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ལྡན་པས་ཡིན་ཞིང་། བསམ་བློ་ནི་སྙན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་སྙིང་ཡིན་པ་བཞིན་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ནས་ང་ཚོས་དུས་རབས་ཤིག་གི་སྙན་རྩོམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིན་ཐང་རྟོགས་ཐུབ། ལར་ཚོར་འདུ་ཤུགས་དྲག་པོས་ཟིན་པའི་སྙན་གསར་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་ལྡན་ཞིང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་དུ་སྤྱན་ལམ་ཡངས་པའི་སྙན་ངག་པ་དག་གིས་རང་མི་རིགས་འདི་ད་དུང་རྙིང་ཞེན་དང་རྨོངས་དད་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་ལས་ཐར་མ་ཐུབ་པའི་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་མཐོང་སྟབས། དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་སྣང་བརྙན་ལས་འཕྲོས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཀྱིས་ལ་རྒྱའི་མེ་ལྕེ་དགུང་དུ་མཆེད་ཅིང་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལྟེམས་ལྟེམས་གཡོ་བའི་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་ཚིག་འགྲོས་སུ་མཚོན་འདུག དཔེར་ན། “ཁྱོད་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་བོ་དང་། མ་འོངས་པའི་ལམ་འདྲེན་རེད། ཁྱོད་ཀྱི་ཆུ་ཐིགས་རེ་རེའི་ནང་དུ། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་འཁོད་ཡོད་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཟེགས་མ་འཆར་བའི་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེའི་ནང་དུ། བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་དར་རྒུད་འདུས་ཡོད”(《ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ་》《སྦྲང་ཆར》 83 ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།)“དབུལ་དྲགས་པའི་ཨམ་ཕྲག་ཟབ་མོར། བརྩེ་དུང་དང་ཡིད་རྟོན་ལྟེམས་ལྟེམས་གཡོ། ང་ཚོ་གདངས་ཉམས་གཅིག་གི་བགད་མྱོང་། དགོད་སྒྲ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་མཉམ་སྒྲོག་ཆེན་མོས། དུས་རབས་ཤིག་གི་ཐོབ་ཐང་འགོད་འདོད”(《 ང་དང་ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོ ) 》《གངས་ཅན་མེ་ཏོག 》 91 ལོའི་དེབ་གསུམ་པ།)ཞེས་སོགས་མི་རིགས་ཡར་ཐོན་གྱི་འདུ་ཤེས་དྲག་ཏུ་འབར་ཞིང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་སྤོབས་པས་རབ་ཏུ་ཁེངས་པའི་བསམ་བློའི་སྒྱུ་རྩལ་བསྡུས་བརྗོད་དང་ཚོར་རྗེས(通感) སོགས་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་སྙན་གསར་གང་མང་ཞིག་ང་ཚོའི་མིག་གི་བདུད་རྩིར་གྱུར་ཡོད།
གཞན་ཡང་དུས་རབས་གསར་པའི་གོམ་སྟབས་དང་བསྟུན་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་སོང་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་མཆིས། འདི་འདྲའི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོའི་འོག་ཏུ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རླབས་ཕྲེང་དགུང་དུ་མཆེད་ཅིང་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྙིང་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་རྒྱབ་ཏུ་དོར་ནས་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་སེམས་མཚོན་པའི་སྙན་རྩོམ་གང་མང་ཞིག་དེང་རབས་སྙན་གསར་དར་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག(འདིའི་ཕྱོགས་མཚོན་པའི་སྙན་གསར་གང་མང་ཡོད་ཕྱིར་དཔེར་བརྗོད་མི་འཇོག) སྙན་གསར་དེ་དག་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་སྙན་ཞིང་དུས་རབས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ལ་བོད་རིགས་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་དབུས་སུ་བཞད་པའི་ཡིད་འོང་གི་མེ་ཏོག་ཇི་བཞིན་རྣམ་པར་དགོད་ལ། དེ་འདྲའི་དྲི་མངར་ལྡན་པའི་སྙན་གསར་གྱི་ཤུགས་བསྟན་ལས་དེང་རབས་ན་གཞོན་རྣམས་འཚོ་བར་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་པ། ལས་ལ་བརྩོན་པའི་རང་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་བ། མདོར་ན་རང་རེ་ཁ་བའི་ལྗོངས་ལ་བཅོས་མིན་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་འདབ་མ་ལྷུག་པར་གྲོལ་བའི་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་པོ་ཞིག་འབུལ་བཞིན་མཆིས་པ་སྙན་འཇེབས་ཚིག་གི་འགྲོས་སུ་མངོན་པར་གསལ།
ལྔ་པ། མཇུག་གི་གཏམ།
དུས་རབ་ས་གསར་པའི་བསམ་པའི་རླབས་རྒྱུན་འོག་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་འོས་འགན་མཚོན་པའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་བསམ་བློ་དང་བརྩེ་དུང་སོགས་དེ་བས་ཀྱང་མཚོན་བདེ་ཞིང་མཛེས་དཔྱོད་རིག་པའི་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་ཚོན་མདངས་ལྡན་ཞིང་དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་མཚོན་སླ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་འདི་ད་ཆ་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཡན་ལག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་འབོར་ཆེན་བླངས་ཡོད། ཡིན་ཡང་། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་རང་བཞིན། ཚོར་འདུ། སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ལ་ཚད་ལྡན་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་བགྱི་རྒྱུ་ནི་དེའི་སྒྱུ་རྩལ་འགུལ་སྐྱོད་དང་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་མཐོ་རུ་འདེགས་པ་དང་། འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་འགྲོ་བའི་གཞི་རྩ་རུ་གྱུར་བར་བརྟེན། གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྒྱུ་ནི་གཟུར་གནས་ཀྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་པོའི་འོས་འགན་དུ་གྱུར།
སྙན་ངག་པ་ཞིག་གི་མ་འོངས་འཚོ་བར་རེ་སྙེག་དང་། སྙན་ངག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་བྱུང་བ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་བསམ་བློ་དང་མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཚོན་པ་གོར་མ་ཆག དེ་བས་གསར་དུ་དར་བའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་ལོ་ངོ་ཐུང་ངུའི་ནང་དུ་འཕེལ་རྒྱས་འདི་འདྲ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ནི་ངོ་མ་དགའ་འོས་པའི་བྱ་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་སྙན་གསར་གྱི་རྗོད་བྱེད་བཀོད་སྟངས། སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས། བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་སོགས་མདོར་ན་མཛེས་དཔྱོད་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ནས་ཡིད་འཇོག་བགྱིས་ཏེ་སྙན་གསར་འདི་དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་སྤུས་ཚད་ཇེ་ལེགས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སློབ་གསོའི་ནུས་པ་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བར་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་དགོས་སོ།།
མཆན།
①《སྙན་ངག་གི་བླ་སྲོག 》ཡི་དམ་ཚེ་རིང་།
②《སྙན་ངག་གི་རྣམ་བཤད》P177 འཇུ་སྐལ་བཟང་།
③《གསར་དར་སྙན་ངག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་གི་དགེ་མཚན་དང་འཕེལ་འགྲོས་ཀྱི་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།》《ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག》93ལོའི་དེབ་དང་པོ། ལྷ་རྒྱལ་ཚེ་རིང་།
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
-
- སློབ་ཐོན་ཟིན་པའི་ཆེད་དུ་ཚན་རིག་ལས་འཆར།
སྤེལ་མཁན། : scienceintibetan 10/18/2013
སློབ་ཐོན་ཟིན་པའི་ཆེད་དུ་ཚན་རིག་ལས་འཆར།
ང་ཚོས་དགོན་སྡེ་ཁག་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཁག་གཅིག་ལ་ཚན་རིག་སྦྱོང་བརྡར་དང་བགྲོ་གླེང་གི་སྔོན་འགྲོའི་ལས་འཆར་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་དང་། མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པོའི་ཁྲོད་དགེ་བཤེས་དང་། མཁན་པོ།སློབ་དཔོན་བཅས་ཡོད། བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་དགེ་འདུན་པའི་ལས་འཆར་འདི་ནི་ཨ་རིའི་བཤམ་མཛོད་ཁང་དང་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གཉིས་དབར་འགྲོགས་འདྲིས་གསར་པ་བྱུབྱུང་བའིགྲུབ་འབྲས་ཡིན་ཞིང་།
ཨ་རིའི་ཊེམ་པལ་ཊོན་ཐེབས་རྩས་ (Templeton Foundation) རོགས་དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་མཐུ་ལས་གཞི་རྟེནཚུགས་ཡོད།
བཙན་བྱོལ་ནང་མི་ལོ་ ༡༥ ནས་ ༢༥ བར་ཟབ་ཁྲིད་དང་སྒོམ་རིམ་ལ་སློབ་གཉེར་ལྷུར་ལེན་གནང་མཁན་གྱི་བོད་པའི་གྲྭ་བཙུན་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྷག་བརྒལ་བ་ཡོད། དེ་ལྟར་ནང་ཆོས་སློབ་ཐོན་བྱུང་རྗེས་ཁོང་ཚོས་རང་རང་སོ་སོའི་དགོན་པའི་ནང་ཤེས་ཡོན་གྱི་གཞི་སྒྲོམ་གོང་མཐོར་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་གལ་ཆེའི་ལས་འན་སྒྲུབ་བཞིན་མཆིས། ཁོང་ཚོ་ནི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཕྱུག་པོ་ཡིན་པ་དང་། རང་རང་སོ་སོའི་ས་ཁོངས་ནང་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆ་ནས་རྩེ་ཕུད་དུ་སོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། སྦྱོང་བརྡར་ཚུལ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐོག་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་གནང་བ་བརྒྱུད་ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པོ་དང་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བགྲོ་གླང་ནང་ཞུགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད་ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོན་པའི་ནང་ཤེས་ཡོན་གྱི་དམིགས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་བར་རོགས་རམ་དང་ཚན་རིག་འདི་དགོན་པའི་ཤེས་ཡོ་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུར་སྙིང་སྟོབས་སྤེལ་བར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ ནས་ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༤ བར་བདུན་ཕྲག་བཞིའི་རིང་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་ཚན་རིག་གི་ཤེས་བྱ་སྤེལ་རྒྱུ་དང་། ཚན་རིག་དང་ནང་པའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་དོན་དུ་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ། དཔེར་ན། ལག་བསྟར་བྱེད་སྒོ་དང་། དཔྱད་འཇོག་གི་འབྲི་སྦྱོང། ཉིན་ལྟར་བགྲོ་གླེང་བཅས་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། དགེ་འདུན་
༢༠༡༡ ལོར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུར་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དང་། དགེ་བཤེས། གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ལྷན་རྒྱས་རྣམ་པ།
པ་ཚོར་ཚན་རིག་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ། ཁོང་ཚོར་སྲོལ་རྒྱུན་འདྲ་མིན་ནང་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་ཁག་གསལ་ཁ་ལེགས་པ་འདོན་རྒྱུར་ནུས་ཤུགས་སྤེལ་བ་དང། དྲི་རྩད་ཐོག་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ལོག་རྟོགས་རྣམས་ཕན་ནུས་ཆེན་པོས་སེལ་ཐུབ་པ་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དེའང་ཚན་རིག་གི་བྱེད་སྒོའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་བྱུང་བ་ལས་ལེགས་པར་མངོན་ཐུབ།
ང་ཚོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་དགེ་རྒན་ཚོས་ཀྱང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ཚན་རིག་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་དང་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་མས་མྱོང་ཞིག་ཏུ་ཆ་འཇོག་བྱེད་བཞིན་འདུག དེས་ཁོང་ཚོར་ཚན་རིག་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འོད་སྣང་གསར་པ་ཞིག་གི་ནང་མཐོང་བ་དང་། དགེ་རྒན་ཚོས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་དགེ་འདུན་པ་ཚོའི་ཀུན་སྤྱོད་རྒྱུས་མངའ་ལོན་པའི་ཐོག་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་པར་རོགས་རམ་བྱེདཔའི་གོ་སྐབས་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དེར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཐ་དད་ཡིན།
དེས་ན་ལས་འཆར་འདིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་སྒོ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་འཐོབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
ཟབ་སྦྱོང་འདིའི་རྗེས་ནང་པའི་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་པའི་དབར་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༦ ནས་༡༨ བར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་སྐོང་འཚོགས་བྱས་ཡོད། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་ཚན་རིག་པ་དང་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་དང་།
ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཚན་རིག་གི་གསར་རྙེད་ལས་གཞིའི་ནང་ཞུགས་ཆེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་ཡོང་བར་འབྲེལ་གཏུགས་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ཆེན་པོ་དགོས་པ་མ་ཟད་མཁས་པའི་གོ་རྟོགས་དང་རྒྱུ་མཚན་འདྲེན་ཐུབ་པ་དགོས་ཤིང་། ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དེ་དགོན་སྡེ་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་གཉེར་བ་དེ་དག་ལ་གདོང་ལེན་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཚན་རིག་གི་དཔྱད་པ་གཏོང་ཚུལ་གཉིས་འབྲེལ་མཐུད་གོང་འཕེལ་གཏོང་སླད་ཉིན་གསུམ་རིང་མི་མང་ཚོགས་འདུ་གནང་དགོས་དོན་ནི་༸གོངས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གཟིགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དོན་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཚོགས་འདུ་འདི་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་པ་དང་།
ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གི་གཞི་མཐུན་གཅིག་གི་སྟེང་བགྲོ་གླེང་གནང་རྒྱུར་འདུ་འཛོམས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཚོགས་འདུ་འདིས་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཚན་རིག་གི་དཔྱད་པ་གཏོང་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་བཏང་ཡོད།
དེས་ན་ལས་གཞི་འདིས་ཚན་རིག་པ་དང་དགོན་སྡེ་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་དབར་བགྲོ་གླེང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་འདོན་ཕྱིར་འཕྲལ་མར་ཚོད་ལྟ་རུང་བའི་འགྲོ་ལུགས་ཤིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་གི་ཡོད།
སློབ་གཉེར་བ་དེ་དག་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཕྱུག་པོ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཁོང་ཚོས་ཚན་རིག་པ་དང་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་རེས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ། ཚན་རིག་གི་གོ་རྟོགས་ཟབ་མོ་དང་། དེའི་བྱེད་ལས་ལ་ཡིད་རངས་སྐྱེད་པ་གཉིས་ཏེ། བརྒྱུད་རིམ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དགོན་སྡེ་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་གཉེར་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་དབར་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་འབྲེལ་ལམ་གཏོད་ཐུབ་པ་ཡིན།
སློབ་ཐོན་ཟིན་པའི་ཆེད་དུ་ཚན་རིག་ལས་འཆར་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ལྡེ་ར་ཌུན་ས་གནས་སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་འཚོགས་ཞིང་།
འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ཤེས་རྟོགས་དང་ལག་ལེན་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ཚན་རིག་པ་དང་ནང་པའ་མཁས་དབང་དབར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣།༡༡།༡༥ ནས་ ༢༠༡༣།༡༡།༡༧ བར་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་ལྡེ་ར་ཌུན་སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཚོགས། སྐབས་དེའི་ཚོགས་འདུའི་ནང་སེ་ལི་ཀུ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུཕྲུག་དང་། ལྡེ་ར་ཌུན་ས་གནས་ལྷ་ཆོས་རིག་པའི་མཐོ་སློབ་གསར་པའི་སློབ་ཕྲུཕྲུག ཉེ་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་༼བཀའ་བརྒྱུད་མཐོ་སློབ། འབྲི་གུང་བྱང་ཆུབ་གླིང་དགོན་པ། ས་སྐྱ་མཐོ་སློབ། བསམ་གཏན་གླིང་བཙུན་དགོན། སྡེ་ར་ཌུན་ས་སྐྱ་བཙུན་དགོན།༽ དགེ་བཙུན་སོགས་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣།༡༠།༢༨ ནས ༢༠༡༣།༡༡།༢༠ བར་གྱི་བདུན་ཕྲག་བཞིའི་རིང་གི་ཚན་རིག་ལས་འཆར་དེའི་ནང་ཁྱོན་བསྡོམས་དགེ་བཙུན་གྲངས་ ༢༧ ནས་ཚོགས་བཅར་ཞུས།
སློབ་གཉེར་ཐོན་ཟིན་གྱི་ཆེད་དུ་ཚན་རིག་ལས་འཆར་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སུ་ཡོད་པའི་ཐེག་མཆོག་རྣམ་གྲོལ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་དགོན་དུ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥།༩།༧ ནས་ ༢༠༡༥།༡༠།༣ བར་ཉིན་གྲངས་ ༢༧ རིང་ཚོགས་ཡོད།
སློབ་གཉེར་ཐོན་ཟིན་གྱི་ཆེད་དུ་ཚན་རིག་ལས་འཆར་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་དྷ་རམ་ས་ལའི་ས་ར་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༡༤།༡༠།༣༠ བར་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་ཚོགས་ཞིང་། ཚན་རིག་ལས་འཆར་དེའི་ནང་དགེ་འདུན་པ་གྲངས་ ༢༨ དང་། བཙུན་མ་གྲངས་ ༧ བཅས་ཁྱོན་དགེ་བཙུན་གྲངས་ ༣༥ ཚོགས་བཅར་ཞུས་ཡོད། ཨ་རི་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་རྒན་དང་། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ནས་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དང་། དབང་རྩ་ཚན་རིག སྐར་དཔྱད་རིག་པ། སྐྱེ་དངོས་རིག་པ། སྒོམ་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་རྩ་ཚན་རིག་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་།
ཟབ་སྦྱོང་འདིའི་རྗེས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གསུམ་པ་དེ་ཚོགས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་མཐུན་འགྲིག་དང་བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་དྷ་སྟེ་ོབོད་ཕྲུ་ག་ཁྱིམ་སྡེར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤།༡༡།༣ ནས་ ༢༠༡༤།༡༡།༥ བར་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་ཚོགས་ཡོད།