text:
གངས་སྐོར།
རྡོ་དང་གཡའ་མའི་བར་གྱི་ས་ནག་གི་གསེབ་ཏུ་འཁར་བ་བཙུགས་ནས་ཐག་རིང་ལ་བལྟས་པ་ན། མདུན་གྱི་གངས་རི་དེ་སྨིག་རྒྱུའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་གསལ་ལ་མི་གསལ་བའི་ངང་དུ་མངོན་ཡོང་། མོས་མིག་ཆེན་པོར་བགྲད་དེ་སླར་ཡང་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་པ་ན། གངས་རླུང་འཚུབ་མ་ཞིག་གིས་མོའི་མཐོང་ལམ་བསྒྲིབས་ཤིང་གངས་ཆུ་ཕྲ་མོས་མོའི་རྐང་འོག་བརླན་པར་བྱས་སོང་། མོས་མདུན་ལ་སྐྱོད་འདོད་ཀྱིས་སླར་ཡང་གོམ་པ་གང་སྤོས་པ་ན། གངས་རླུང་འཚུབ་མ་དེ་དྭངས་པར་གྱུར་ནའང་གློ་བུར་ཏུ་སྦལ་བ་ནག་པོ་ཞིག་མདུན་ནས་ཚུར་མཆོངས་ཡོང་བས་མོས་ཨག་སྐད་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་ཕྱིར་བཀྱེད་ཅིག་བྱས་ཤིང་རྐང་བའི་ཕྱི་རྟིང་རྡོ་དང་འཕྲད་དེ་སར་འགྱེལ།
གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཉིན་མོར། ཕྱི་རོལ་ཀྱི་མཁའ་རླུང་གཙང་མ་དང་ནམ་མཁའ་སྔོན་པོས་མོ་ལ་སྐྱེས་པ་ཚོའི་རྫོབ་ཅིང་ཞེ་མེར་བྱེད་ཀྱི་འདོད་སྲེད་དང་མོ་རང་གི་དངུལ་ལོར་མང་པོ་གསོག་འདོད་ཀྱི་ཧམ་སེམས་གཉིས་ལ་བྲལ་བའི་སྐལ་བ་དེ་གནང་ཞིང་། གོམ་སྟབས་མགྱོགས་པོས་རྫོང་མཁར་དེ་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་ན། རྒྱབ་ཀྱི་རྡོག་ཁྲེས་དེའང་སྟོང་བ་ཡིན་པ་དང་མོ་རང་གི་གོམ་ཁ་ནི་རླུང་ལས་ཀྱང་ཡང་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་བྱུང་། བསྟུད་མར་ཉིན་འགའི་རིང་ལ། ལམ་བར་ནས་སྦག་ཞོན་དང་། ལྕགས་རྟ་ཞོན་མཁན། རྫི་བོ། མོ་ཊ་གཏོང་མཁན་སོགས་མང་པོ་དང་འཕྲད་སྐབས་ཀུན་གྱིས་བུ་མོ་ཞིག་གཅིག་བུར་རྐང་ཐང་ལ་གནས་མཇལ་དུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ནས་ལ་ལས་དངུལ་སིལ་མ་སྟེར་བ་དང་། ལ་ལས་ཁོ་ཁོལ་སོགས་བསིལ་སྐྱེམས་སྟེར་སྐབས་མོས་གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེ་དར་ཅིག་བརྗེད་པར་གྱུར། ལྷག་པར་དུ་འབྲོག་ཁྱིམ་ཞིག་ལ་གནས་ཚང་གཡར་ནས་དེ་ཚང་གི་ཁྱིམ་མི་གང་བོས་ཁོང་ཚང་གི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་དེ་བསྐོར་ནས་དགའ་སྤྲོའི་གད་མོ་སྒྲོག་སྐབས་མོ་རང་གི་བྱིས་དུས་དྲན། མཚན་མོར་མོ་རང་འཚར་ལོངས་བྱུང་སའི་མགོ་ཕྲ་ལུང་པ་དང་། ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་སེར་ཆེན་ཐང་སོགས་རྨི་ལམ་དུ་བྱུང་། ཕྱི་ཉིན་གཉིད་ལས་སད་དུས་ཉི་མའང་ཤར་ཏེ་སྔས་མགོར་འཕྲོས་འདུག་པས་མོ་རང་དོགས་མི་བདེ་བའི་ངང་དུ་ཡར་ལངས་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆས་ཁར་དེ་ཚང་གི་ཁྱིམ་བདག་མས་མོ་ལ་ཤ་སྐམ་སྤར་བ་འགའ་ལམ་བྲོར་སྦྱིན་ཅིང་སྙིང་ཉེ་བའི་ངང་དུ“ལམ་ནས་གཟབ་དགོས”སོགས་ཟེར་བཞིན་ཁ་འབྲལ་དུས་རླུང་བུ་གྲང་མོ་ཞིག་མིག་ནང་དུ་འཛུལ་བ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་བྱུང་སྟེ་མོའི་མིག་མཐར་མཆི་མ་འཁྱིལ། ཉིན་དེའི་མཚན་མོར་མོ་རང་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ཉོ་ཚོང་བྱེད་སའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་པ་དང་། ཞག་གཅིག་ལ་སྒོར་ལྔ་བཅུ་བྱས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྫོབ་པའི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་བསྡད།
ས་རུབ་རྗེས་མོ་རང་མགྲོན་ཁང་དེའི་སྒོ་རའི་དཀྱིལ་དུ་ཆུ་ལེན་དུ་སོང་བ་ན། ཚྭ་ཁར་ཕྱུགས་ཟོག་རུབ་པ་བཞིན་རྒྱ་མི་དང་། ཁ་ཆེ་བ་། བོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་སྤྲས་ཏེ་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་པས་ད་གཟོད་དེ་རུ་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བའི་སྨད་ཚོང་མ་འགའ་ཡོད་པ་ཤེས། མོས་ཆུ་རྐ་ལའི་སྒོ་ཕྱེ་བཞིན་པའི་སྒང་ལ་མགོ་བོ་ལག་རིས་ཀྱིས་དཀྲིས་པའི་ཕོ་གསར་གཉིས་མོའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་བ་དང་། གཅིག་གིས་གཞན་དེ་ལ“ལྟོས་དང་། མཛེས་མ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ”ཟེར་ཅིང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་རུབ་བཞིན་པའི་ཁང་པ་དེ་དག་ལ་ལྟ་ཙམ་བྱས་རྗེས“རྒྱ་རྒན་མ་ལོ་ལོན་དེ་དག་བསྡུར་ན་བུ་མོ་འདི་མི་ལེགས་སམ”ཟེར། དེ་ནས་ཕོ་སར་སྔོན་མ་དེས་མགོ་ཡི་ལག་རིས་དཀྲོལ་ཞོར་དུ“ཨ་རོག བུ་མོ། ཐེངས་གཅིག་ལ་སྒོར་དུ་ཡིན”ཟེར། མོས་ཁོའི་ཕྱོགས་སུ་མིག་སྡང་ཞིག་བགྲད་དེ“ངས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཟེར་བ་མི་གོ་བ་འདུག ང་ལ་ཆུ་ལེན་དུ་ཆུགས”ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ཕོ་སར་གཞན་པ་དེས“མོ་མིན་པར་འདུག”ཟེར་བཞིན་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་། སྔོན་མ་དེའང་ཁོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བུད་སོང་། མོས་ཆུ་བླངས་ཏེ་ཇ་སྐོལ་བཞིན་པའི་སྒང་ལ་བསྟུད་མར་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མོའི་སྒོའི་བརྡུངས་ཀྱང་སྒོ་མ་ཕྱེ་བར“ཁྱོད་ཚོ་ཡོང་ས་ནོར་འདུག”ཅེས་ལན་བཏབ། མོས་གལ་སྲིད་གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེར་ཡང་སྒོ་རྡུང་མཁན་དེ་འདྲའི་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ཞིང་། ལོ་རྗེས་མའི་དུས་ཚིགས་འདི་ལ་གྲོགས་མོ་འགའ་དང་མཉམ་དུ་འདིར་ཡོང་ན་ཚོང་བྲིན་པར་སྙམ། དེ་ནས་གནས་མཇལ་ལ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུའང་སེམས་ལ་དོན་བཙོག་པ་འདི་འདྲ་དྲན་ན་མི་ལེགས་པར་སྙམ་སྟེ་ཕྲེང་བ་བླངས་ནས“ཨོ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ཧཱུྃ”ཞེས་བཏོན། ཉལ་ཁར་མོ་རང་ཆབ་གསང་གཏོང་བར་སྒོར་བུད་ཅིང་། ཕྱིར་ནང་དུ་འཛུལ་བཞིན་པའི་སྒང་ལ་མི་ཞིག་གིས་མོའི་རྒྱབ་ནས་ཕུ་ཐུང་གིས་འཐེན་བཞིན་འདུག
“ང་ནང་ལ་ཡོང་ན་ཆོག་གམ” ཁོ་ནི་མོས་ཆུ་ལེན་དུས་སུ་རྗེས་འདེད་མཁན་གྱི་གསར་བུ་སྔོན་མ་དེ་རེད། མོས་ཅི་ཡང་མ་སྨྲས་པར་མགྱོགས་པོར་ཁང་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་ནང་དུ་འཛུལ་བ་ན་ཁོའང་མོའི་རྗེས་དེད་ནས་ནང་དུ་འཛུལ། ཏག་ཏག་སྐབས་དེ་ལ་མོས་ཁོ་རང་སྒོའི་ཕྱིར་འདེད་པར་འདོད་ནའང་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་མོད་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྤོབས་པ་མེད་པར་གྱུར། ཁོས་མགོ་ཡི་ལག་རིས་དཀྲོལ་བཞིན་དུ“ངས་ཁྱོད་སྒོར་འབུད་པར་བསྒུགས་པ་ཡིན། ཕལ་ཆེར་དུས་ཚོད་གཅིག་ལ་བསྒུགས་ཟིན”ཟེར། ཁོ་ནི་སྐྲ་ལོ་སོག་འདབས་སུ་བསླེབས་ཤིང་གདོང་བ་སྨུག་ལ། སྣ་གཟེངས་མཐོ་བ་དང་། སོ་ཕྲེང་གྲལ་འགྲིག་ཅིང་རབ་ཏུ་དཀར་བ་ཅན་ཞིག་རེད། མོས་ཁོ་ལྟ་བུའི་ཕོ་སར་ཞིག་གནས་འདི་འདྲར་ཡོང་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་དེ་སྔ་མོའི་ལུས་པོ་ཉོ་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་ཁོ་ལྟ་བུའི་རྫིག་པོ་ཞིག་མཐོང་མ་མྱོང་སྙམ། “ཁྱོད་ཀྱིས་ང་སྒུག་དོན་ཅི་ཡིན” སྐབས་དེར་རྒྱ་མི་རྒས་འཁོགས་ཤིག་ལོས་ཡིན་སྙམ་པ་ཞིག་གིས“ཀུའུ་ཉང་། ཁེ་མིན”(རྒྱ་སྐད་དེ། བུ་མོ། སྒོ་ཕྱེ་ཞིག་ཅེས་པའི་དོན)ཞེས་སྒོ་བརྡུངས་པ་ན་ཕོ་སར་དེས་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས“ཝེ། ཀན་ཧྲིན་མཱ།”(རྒྱ་སྐད་དེ། ཀྭ་ཡེ། ཅི་བྱ་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན)ཞེས་ལན་བསློགས་པ་ན་དེ་སྐྲག་ནས་མགྱོགས་པོར་བུད་སོང་བ་དང་། ཁོས་དགོད་བཞིན་དུ“ང་ནི་ཨེ་ཛི་སྔོན་འགོག་གི་རང་འདུན་པ་ཞིག་ཡིན། ཉིན་འདི་གར་ངས་སྨད་ཚོང་མ་ཉོ་མཁན་ཡིན་ཁུལ་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོ་ཚོའི་འཚོ་བའི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཞོར་དུ་དེའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད། ད་ལྟ་དབྱར་རྩྭ་ཉོ་ཚོང་བྱེད་སྒང་ཡིན་པས་གནས་འདིར་སྨད་ཚོང་མ་མེད་སའི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་མི་འདུག ཁོ་མོ་ཚོ་ད་དུང་དབྱར་རྩྭ་རྐོ་ས་དག་ནའང་རས་གུར་ཕུབ་སྟེ་བསྡད་འདུག”ཟེར། “དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་རང་སྒུག་དོན་ཅི་ཡིན། ང་དེའི་རིགས་མིན་པ་ཁྱོད་ལ་བཤད་ཟིན” “དྲང་མོར་བཤད་ན། ང་རང་འདིར་ཡོང་ནས་ཉིན་འགའ་འགོར་བ་ཡིན། སང་ཉིན་ཕྱིར་འགྲོ་རྩིས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གནས་འདི་ན་ངོ་ཤེས་ཀྱང་མེད་པས་སུན་པོ་འདུག དེ་བས་ཁྱོད་ལ་ཁ་བརྡ་ཞིག་བྱེད་བསམ་པ་ཡིན” “དེས་ན་འུ་གཉིས་ཆུ་ལེན་ས་ནས་འཕྲད་དུས་ཁྱོད་ཀྱི་གམ་དུ་རོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མིན་ནམ”
“ངས་ཁོ་ངོ་མི་ཤེས། ངས་མགྲོན་ཁང་གཞན་པ་ཞིག་ན་ཁོས་སྨད་འཚོང་མ་འཚོལ་བ་མཐོང་སྟེ་ཁོའི་རྗེས་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། ཁོ་ས་ཆ་འདིའི་མི་ཞིག་རེད། མགྲོན་ཁང་ཚང་མར་རྒྱུས་མངའ་འདུག”
མོས་དེར་ཡོད་པའི་ཤེལ་དམ་ཞིག་འཁྲུད་བཞིན་དུ“ངས་ཁ་བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས”ཞེས་དགོད་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཁོ་ལ་ཇ་བླུགས། ཁོས་ཡར་ལངས་ཏེ་ཇ་ཕོར་ལག་ཏུ་བླངས་ཤིང་། “ཐུགས་རྗེ་ཆེ”ཟེར་བ་དང་། མལ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཡོད་པའི་མོའི་རྡོག་ཁྲེས་ལ་བལྟས་ཏེ“ཉིན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཁྱོད་རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་འདབས་སུ་བསླེབས་ཡོད་ངེས”ཟེར།
ཁ་བརྡ་བྱེད་ཀྱིན་དུ་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་པའི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེ་ནས་ཇེ་ཉེར་གྱུར། མོས་ཁོ་ལ་རང་ཉིད་ནི་དེ་སྔ་ཇོ་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་མ་བྱུང་བར་མི་ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་དང་ཟང་ཟིང་གི་ནང་དུ་སླར་ལོག་པ་དེར་འགྱོད་པ་སྐྱེ་འོང་ཞེས་མིག་ཆུ་འབྱིན་ཏེ་སྨད་ཚོང་མ་མ་བྱས་པའི་གོང་གི་མི་དེ་ཡིན་ཁུལ་བྱས། ཁོས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གཟབ་ནན་གྱི་ཚུལ་གྱིས།
“ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་འདས་དོན་དག་སྦ་གསང་མེད་པར་དྲང་མོར་བཤད་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ། གལ་ཏེ་ལུས་པོ་ལྷ་ཁང་དུ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་པ་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བར་ཕྱོགས་ཏེ་ཚེ་གང་བོར་བསྡད་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་དགེ་བའང་ཡོད་སྲིད་དམ། སྐྱེས་པ་གྲྭ་ལོག་བྱས་ན་ཅི་ཡང་མི་ཟེར་བ་དང་བུད་མེད་ཇོ་ལོག་བྱས་ན་མི་ཁ་འཁོར་ཡོང་བ་འདིའང་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་རྟགས་རེད། ངོ་མ་བཤད་ན་ཁྱོད་ཆོས་སྒོར་ཐེངས་གཅིག་ཞུགས་ཟིན་པ་དེའང་དགེ་རྩ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་བསགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཐེ་ལན་ཊི་སོགས་སུ་ལོ་འགར་གྲྭ་བ་བྱ་རྒྱུའང་འདུག དེ་བས་ཁྱོད་སེམས་བདེ་བར་གྱིས། གཙོ་བོ་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བར་གདོང་གཏད་ཐུབ་ན་ཁྱོད་ལ་སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་ཤར་ངེས”ཟེར།
ཁོའི་སེམས་གསོ་དང་ལྷན་ཅིག་མོ་ལ་མིག་ཆུ་ཤམ་ཤམ་དུ་བཞུར། མོས་མིག་ཆུ་གཏོང་དོན་ནི་ཇོ་ལོག་བྱས་རྗེས་སུ་ཁྱིམ་གཞིས་བཟུང་སྟེ་འཚོ་བ་རོལ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བར་སྨད་ཚོང་མ་བྱས་པ་དེར་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བས་ཡིན་ནའང་ཁོས་དེ་དོན་ཅི་ལ་རྟོགས།
མོས་མགོ་བོ་བསྒུར་ནས་ལག་པ་གཡས་པས་གདོང་བཀབ་སྟེ་མིག་ཆུ་འབྱིད་ཀྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ཁོའི་གདོང་ནི་མོའི་ཉེ་སར་བཅར་འདུག་པ་དང་། ཁོས་མྱུར་བར་མོ་རང་པང་དུ་བླངས། མོའི་མིག་ཆུས་ཁོའི་གདོང་བ་རློན་པར་བྱས་ཤིང་། ཁོའི་ལྕེ་ཡིས་མོའི་ལྕེ་འཇིབ་ཅིང་ཁ་ནང་དུ་ཉུག་ཉུག་བྱས། སྐབས་དེར་མོས་ལོབས་ཕྱོགས་ལྟར་སྐེར་བཏགས་པའི་བླ་མའི་ཕྱག་མདུད་དཀྲོལ་ཏེ་མཐོ་སར་བཀལ་དགོས་པར་འདོད་ནས་ལག་པ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས་ནའང་། ཁོས་མོའི་སྐེ་དང་གདོང་ལ་རེས་མོས་སུ་འོ་བྱེད་ཅིང་། ལག་པས་མོའི་སྐེད་སྐབས་དང་། དཔྱི། འཕོང་ཚོས་སོགས་ཕུར་བར་བྱས་ཏེ་བཟི་སྣང་གློ་བུར་བ་ཞིག་དང་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་གིས་ཁོང་གཉིས་ཡོངས་སུ་བཏུམས། དེ་ནས་ཁོས་མོ་རང་གཅེས་པའི་བུ་ཆུང་ལྟར་ཡར་བཀྱགས་ཏེ་མལ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཅིང་མོའི་སྟོད་གོས་དང་རྐང་སྣམ་སོགས་གྱོན་པ་རེ་རེ་དལ་གྱིས་བཤུ་ཞོར་དུ་མོ་ལུས་ཀྱི་ག་ས་གང་ལ་རེག་ཅིང་ཕུར་ལ། ཉེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མོའི་ནུ་འབུར་ལ་འོ་བྱེད་ཅིང་གསང་གནས་ལ་རེག་པར་བྱེད། སྐབས་དེར་མོའི་ལུས་པོ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཐེའུ་བཞད་ཁ་ཕྱེ་བ་བཞིན་ངོ་ཚ་དང་འཛེམ་དོགས་གང་ཡང་མེད་པར་དགའ་བདེའི་ཚོར་བ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་ཅིང་། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ལ་འཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། མོས་རང་གིས་མཆུ་ལ་སོ་ཡང་མོ་འདེབས་ཞོར་དུ་མིག་ཟུམ་སྟེ་དགའ་བའི་སིད་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་ཁོའི་སྐེ་ལ་འཁྱུད། སྐབས་དེར་ཁོས་ཀྱང་རྒྱུས་མེད་ཐང་སྟོང་ཞིག་ནས་རྔོན་པས་བདས་པའི་རི་དྭགས་མ་བུ་གཉིས་མདེའུའི་ཁ་ལས་ཐར་ཏེ་སླར་ཡང་ངོ་འཕྲད་པ་ལྟར་རང་གི་མདུན་གྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་སྙིང་ཉེ་བའི་ངང་སྔར་ལས་དམ་པོར་འཁྱུད་ཅིང་། ཨམ་ཕྲག་ཏུ་བཅུག་པའི་འགྱིག་སྒྲེའུ་ཞིག་བླངས་ཏེ་གྱོན་དགོས་པར་སྙམ་ནའང་། མོའི་ལན་བུའི་གསེབ་ན་བདེ་སྣང་གིས་ཁྱབ་པའི་མིག་ཟུང་དང་། ངོ་ཚའི་འཆིང་བ་དོར་ཏེ་ཁོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆགས་པའི་ཀློང་དུ་གཡེང་བའི་ཉམས་སྣང་དེ་མཐོང་རྗེས་དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་འགྱུར་ཁུགས་དེ་དང་བདེ་སྣང་དེ་ལ་བར་ཆད་བྱ་སྲིད་པར་སྙམ། དེ་སྔ་སྨད་ཉོ་མཁན་རྣམས་དང་ལུས་འབྲེལ་འབྱུང་སྐབས་མོས་མགྱོགས་པོར་ཚར་སོང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ་ཁོ་ཚོར་རམ་འདེགས་ཙམ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཨམ་གཙིགས་སྡོམ་པའམ་དབུགས་ཁོག་ནས་མནན་ཚེ་སྨད་ཉོ་མཁན་གྱིས་མོ་ལ་ཇི་ལྟར་འཕྲད་ནའང་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་སྒོ་མོ་ཞིག་ཡོད་པས་རིམ་གྱིས་སྒོ་མོ་དེ་མཁྲེགས་ནས་མཁྲེགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མཐར་ཚོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་འགྲོ། འགའ་ཞིག་གིས་དྲག་ཤུལ་གྱི་ཉམས་དང་བཅས་མོ་ལ་རྩུབ་མོ་བྱེད་དུས་མོས་འཁུན་སྒྲ་རྫུན་མ་བསྒྲོགས་ཏེ་དེ་ཚོར་ཁུ་བ་མགྱོགས་པོར་ཤོར་དུ་བཅུག་ཅིང་། དེ་ཚོས་ལུས་འབྲེལ་བྱས་ཚར་རྗེས་ཐང་ཆད་པའི་ལུས་པོས་མར་མནན་ཡོང་དུས་མོ་ལ་ཞེ་མེར་བའི་ཚོར་བ་ཐེངས་མང་བྱུང་ནས་ཁོ་ཚོར་ཁ་འཛིང་ཡང་བྱས་མྱོང་། ཡིན་ཡང་སྐབས་འདིར་མོས་ནི་རང་གི་ཚོར་བའི་ཚོད་འཛིན་ཐབས་བྲལ་ཅིང་། རྟ་མཆོག་གཡུང་མ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ཁོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས། གང་ལྟར་མགྲོན་ཁང་དེའི་ནང་ནས་ཁོ་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་མགུ་སྤྱད་པ་དེས་མོས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ག་ས་ག་རུ་སྦས་པའི་ཚོར་བ་རྣོན་པོ་དག་རྙེད་པར་གྱུར་ཅིང་། གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེའི་ནང་ནས་སྐྱེ་བོ་རྒན་གཞོན་ཅི་རིགས་ཀྱིས་མོའི་ལུས་པོ་རྨས་ཤིང་བསྣད་པར་བྱས་པ་དེ་སླར་སོས་པར་གྱུར། ཁོས་འཁྱུད་པ་དང་། རེག་པ། ཕུར་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་མོ་རང་བདེ་བའི་ཁང་ཆུང་གི་སྒོ་ཁར་བསྐྱལ་རྗེས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕོ་མཚན་མོའི་གཡའ་ཆུས་གང་བའི་མེ་ཏོག་གི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཐེངས་འགར་དཀྲུགས་དཀྲུགས་བྱས་པ་ན་མོས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཐེངས་དང་པོར་བདེ་བའི་མཆོག་དེ་རྙེད་པར་གྱུར་ནས་དབང་མེད་དུ་ཨག་རིང་ཞིག་བཏབ། མཚན་མོ་དེར་ཁོས་མོ་རང་བྲང་གི་ཆུང་མ་བཞིན་པང་སྟེ་གཉིད་དུ་ཡུར་བ་དང་། མོས་ཀྱང་ཇོ་ལོག་བྱས་རྗེས་སུ་ཐེངས་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་ཟེར་བ་དེ་ན་དོན་དུ་སྙིང་པོ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་པར་གྱུར། དེ་སྔ་མོ་རང་མོའི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་གྱི་མི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་པོ་བྱེད་དུས། མོའི་སེམས་པ་ནི་སྔར་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་འཇིགས་སྣང་དང་ཞེད་སྣང་གིས་བཟུང་བ་དང་། མོའི་ཚུགས་ཀ་དེ་མཐོང་ནས་ཁོས་ཀྱང་མཚན་མའི་ནང་དུ་མཚན་མ་བཅུག་སྟེ་འགུལ་འགུལ་ཙམ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་བྱེད་མ་ཕོད་ཅིང་། མཚམས་ཤིག་ནས་མོའི་སེམས་ཀྱི་སྐྲག་སྣང་དེ་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཏེ་འཕུད་རྒྱག་ཅིག་གིས་ཁོ་རང་ཕར་དེད་པ་དང་། མིག་ཆུ་འབྱིན་བཞིན་དུ་སྒོར་བུད་དེ་བྲོས། དེ་ནས་མོས་ག་ས་ག་ལ་འཁྱམ་ཉུལ་བྱས་ནས་མཐར་གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེ་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་།
ཕྱི་ཉིན་མཚན་སྨག་རབ་རིབ་ཀྱི་ཕ་མཐའ་ན་ཡར་འགུལ་བཞིན་པའི་ཞོགས་པའི་སྐྱ་རེངས་དང་མོ་གཉིས་མཉམ་དུ་ཡར་ལངས། མོས་ཁོ་རང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལས་བཀྲོགས་ཏེ་ཁོ་ལ་གྱེས་འཚམས་ཞུ་བའམ་ཡང་ན་ཁ་རོག་གེར་ཁོ་དང་འབྲལ་བ་གཉིས་ལས་གང་བྱེད་ཆ་མ་འཚལ་བར། དལ་མོར་ཁོའི་འགྲམ་པར་འོ་ཞིག་བྱེད་དུས། ཁོས་གཉིད་མ་སད་ཀྱིས"ཁྱོད་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ"ཟེར་བ་དང་། དེ་ནས་དལ་མོར་ལག་པ་གཉིས་བརྐྱངས་ཏེ་མོའི་སྐེ་ལ་འཐམས་ཤིང་། ཁོ་རང་གི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་བཤད་དེ། "ངའི་མིང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་ཟེར། ཁོམ་པ་ཡོད་དུས་ང་ལ་ཁ་པར་གཏང་རོགས"ཟེར། མོས"ངའི་མིང་ལ་ལྷ་མོ་ཟེར། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་མ་བརྗེད་པ་བྱ་རོགས"ཟེར་བཞིན་ཁོ་ལ་སླར་ཡང་འོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཁོ་དང་ཁ་བྲལ།
མོས་སྐྱ་རེངས་ལ་དུས་ཆད་བཏབ་པ་བཞིན་རྫོང་མཁར་དེ་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་འགྲོ་དུས། ཁོའི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ངག་ནས་ཡང་ཡང་བཟླས་ཏེ་རྡོ་ལ་རི་མོ་ཇི་བཞིན་ཡིད་ངོར་དམ་པོར་བཟུང་ཞིང་། འབྲལ་ཁ་མ་དེར་ཁོ་ལ་རང་གི་མིང་ངོ་མ་བཤད་མ་ཐུབ་པར་དུས་རྒྱུན་པར་སྨད་ཉོ་མཁན་ཚོར་བཤད་རྒྱུའི་མིང་རྫུན་མ་དེ་བཤད་པར་འགྱོད་པ་སྐྱེས།
ལྭ་བའི་ཐུ་སྣེ་སྤྲུགས་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཡར་ལངས་ཤིང་ཐག་རིང་ལ་བལྟས་པ་ན། སྲིད་པའི་གངས་རྒན་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་ནི་སྨུག་སྤྲིན་བརྒལ་ཏེ་བརྗིད་ཆགས་པའི་ངང་བར་སྣང་དུ་ཟུག་ཡོད་ཅིང་། མདུན་དུ་ས་ལམ་ནག་ཤར་རེར་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་གངས་སྐོར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་གཤར་ནས་འགྲོ་བཞིན་འདུག དེ་མཐོང་བ་དང་མོའི་དད་པའི་སྤུ་ལོང་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ"དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་མཁྱེན"ཞེས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་ཤར། གལ་སྲིད་དུས་འདིར་ཁོའང་མོའི་གམ་ན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གཉིས་མཉམ་དུ་གངས་སྐོར་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཅི་འདྲའི་སྐྱིད་པ་ལ་ཨང་སྙམ། དེ་ནས་གངས་སྐོར་ཚར་རྗེས་ཁོ་ལ་ཁ་པར་གཏང་དགོས་པ་དང་། ཁོས་མོ་ལ་ཁ་ཡ་བྱེད་མིན་སོགས་ལ་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་རྗེས"བུ་མོ་ངས་ཚེ་སྔོན་ལས་ངན་པ་བསགས་ཏེ་ཚེ་འདིར་སྤྱོད་ངན་དེ་འདྲ་བསྒྲུབ་དགོས་བྱུང་ཡང་ད་ནས་བཟུང་གནས་དེ་འདྲར་སོང་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་དམ་པའི་ཆོས་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིན"ཞེས་ཤུབ་པར་སྨྲས་ཏེ་སེམས་ཐག་ཆོད་པོས་དམ་བཅའ་བཞག
གངས་སྐོར་གྱི་ལམ་དུ་རྒས་འཁོགས་འགའ་རེས་མོའི་ཕྱོགས་སུ་མཐེ་བོང་སྒྲེང་བཞིན་བསྟོད་པ་བྱས་ཤིང་ལས་ལམ་ལ་འགྲོ་བའི་ཁ་གཡང་བརྗོད་པ་དང་། ཡང་མོ་དང་ན་མཉམ་པའི་གངས་སྐོར་བ་འགའ་རེས་མོ་ལ་གྲོགས་མོ་ཞིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁ་བརྡ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པས། ལམ་གང་བོར་ངལ་དུབ་ཀྱི་ཚོར་བ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བར་མ་ཟད་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་། མོས་གངས་ཁྲོད་ཀྱི་འཁྱག་གྲང་དང་། རླུང་བུ། སྨུག་སྤྲིན། གངས་ཆུ་སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེའི་ནང་གི་ཚ་སྨུག་དང་། འཁུན་སྒྲ། འགྱིག་སྒྲེའུ། ཞེ་མེར་བྱེད་ཀྱི་ཁུ་བ།སྨད་ཉོ་མཁན་ཚོའི་ལུས་སྟེང་དང་ཁ་ནང་གི་དྲི་སྣ་ཚོགས། འཛེར་སྐད། བརྙས་སྨོད། ག་ཞ། ཆང་གིས་བཟི་རྗེས་ཀྱི་སོ་གཉེར། རྨི་ལམ་ངན་པ། ཁེར་རྐྱང་གི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རེ་ཞིག་བརྗེད་པར་གྱུར། གངས་སྐོར་དུ་འགྲོ་མཁན་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་སྔ་གངས་ཏི་སེར་གངས་སྐོར་ལ་སོང་བའི་སྐོར་བཤད་པ་ན་རྗེས་མར་མོ་རང་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་དང་མཉམ་དུ་དེར་འགྲོ་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ།
དེ་ལྟར་ཉིན་དགུའི་རིང་ལ་རྨ་ཆེན་གངས་རིར་སྐོར་བ་གསུམ་བྱས་རྗེས། མོ་རང་གངས་འདབས་སུ་དགེ་རྩ་སྒྲུབ་མཁན་གྱིས་ཕུབ་པའི་གུར་ཞིག་གི་ནང་དུ་སོང་ཞིང་དེ་ནས་རྩམ་པ་ཟོས་ཏེ་འོ་ཇ་འཐུང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་རྩ་རྒྱུས་ཐམས་ཅད་བྱིས་དུས་ཀྱི་རྩེད་རའི་ནང་ནས་རྩེད་རོགས་ཤིག་གིས་འཐེན་པ་ཇི་བཞིན་ཡིད་ལ་དབང་མེད་དུ་རང་ཁྱིམ་ཤར་ནའང་། ཐག་རིང་གི་འབྲོག་ཁྱིམ་དེ་རུ་ཕུ་བོ་དང་མནའ་མ་གཉིས་ལས་སུ་ཡང་མེད་པ་དྲན་ནས་སླར་ཡང་སེམས་པ་འཁྱག་སིབ་བེར་གྱུར་ཅིང་། རྩེད་ར་དེ་མདུན་དུ་ལྡང་བཞིན་པའི་གངས་རླུང་འཚུབ་མ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྣང་བར་གྱུར་སོང་། ལོ་ངོ་དུ་མའི་སྔོན་དུ། མོའི་ཕ་མ་གཉིས་སྔ་གཞུག་ཏུ་ཚེ་ལས་འདས་པ་དང་། ཨ་ཁུས་ཕུ་བོར་ཁྱིམ་ཚང་སྐྱོང་དུ་བཅུག་ཅིང་མོ་རང་མི་ཁྱིམ་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གི་ཕྱུགས་རྫིར་བཞག ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ནས་མོ་མི་ཚང་དེ་ནས་བྲོས་ཏེ་ཇོ་མོ་བྱས། ཕར་བྲོས་ཚུར་བྲོས་མང་པོ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་གང་ལ་འགྲོ་དགོས་སམ། ལམ་གྱི་སྣེ་མོ་ན་སེམས་ལྷོད་པོས་སྡོད་ཆོག་སའི་གནས་ཤིག་ཨེ་ཡོད་དམ། མོས་དེ་ལྟར་སྙམ་གྱིན་གྲོང་དུ་བསླེབས་རྗེས་ཁ་པར་ཞིག་དང་བྱང་བུ་ཞིག་ཉོས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་ལ་ཁ་པར་གཏང་དགོས་སྙམ་ནའང་སྡོད་འབངས་དཔང་ཡིག་གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེའི་སྦྱིན་བདག་གི་ལག་ན་ཡོད་པ་དྲན་ནས་སེམས་པ་བློང་བློང་བོར་གྱུར་ཅིང་། སླར་ཡང་ཁང་ཆུང་དེའི་སྒོ་མོ་རྡུང་བའི་སྒྲ་དྲག་པོ་དེ་དང་རྒས་འཁོགས་འཆི་ལ་ཉེ་བ་རེའང་འཁར་བར་བརྟེན་ནས་དེའི་ནང་དུ་འོང་བ་སོགས་ཡིད་ལ་ཤར། གལ་སྲིད་སྡོད་འབངས་དཔང་ཡིག་མེད་ཚེ་དངུལ་ཁང་ནས་དངུལ་བྱང་ཞིག་ཀྱང་བཟོ་མི་ཐུབ་པས་ཅིས་ཀྱང་དེ་ཕྱིར་ལོན་པ་བྱ་དགོས་སྙམ་ཞིང་དེའི་འཕྲོར་ཁ་པར་ཞིག་དང་བྱང་བུ་གསར་བུ་ཞིག་ཉོས་ཏེ་ཁ་པར་དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་ལ་གཏང་དགོས་པར་སྙམ། མོས་ག་ལེར་སྦྱིན་བདག་གི་སྒོ་རྡུང་དུས་ལག་ཕྱིས་གློ་སྐྱ་ཞིག་མགོ་ལ་དཀྲིས་པ་དང་ཁ་ཐུམ་དཀར་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ཡོད་ལ། དབུགས་ཧལ་བའམ་ཐང་ཆད་པ་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་མོད་ནང་གི་ཁ་རླངས་ནི་ཁ་ཐུམ་བརྟོལ་ནས་མོའི་མདུན་ཐད་དུ་ཁྱབ་འདུག སྒོ་ཕྱེ་མཁན་ནི་ཏག་ཏག་སྦྱིན་བདག་གི་བུ་མོ་ཡིན་པ་དང་། ནང་ན་མི་ལྔ་དྲུག་ཅིག་གིས་ཤོག་ཤོ་རྩེད་བཞིན་འདུག མོས“ཨ་ཅེ་གསེར་མཚོ་ཁྱོད་འདིར་ཤོག་དང”ཅེས་བོས་པ་ན་བུད་མེད་རྒྱགས་པ་གསེར་སོ་ཅན་གདོང་ལ་སྐེག་ཚོས་བྱུགས་ཤིང་བྱུ་རུའི་སྐེ་རྒྱན་ཅན་ཞིག་སྒོར་ཡོང་བ་དང་། ཤོག་ཤོ་རྩེད་མཁན་སྐྲ་ལོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་གིས“ཨ་རོ། གསེར་མཚོ། དེ་དགོང་མོ་ང་སར་ཁྲིད་ཤོག”ཟེར། གཞན་པ་ཞིག་གིས་མོའི་རྗེས་སུ་སྐད་མཐོན་པོས“ཁ་ལ་གཞས་ལེན་ན་ལ་གཞས་ལེན”ཞེས་ལེན་མགོ་ཚུགས་ཤིང་ཚང་མ་ཧབ་ཆ་དི་རེར་བགད།
གསེར་མཚོས“བྱང་ཆུབ་སྒྲོལ་མ། ངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱིར་འོང་མི་འདུག་སྙམ་ནས་སེམས་ཁྲལ་བྱས་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱི་ཁྱིམ་མི་ཚང་མ་བདེ་མོ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁང་པའི་ནང་ལ་གསར་དུ་བསླེབས་པའི་བུ་མོ་ཞིག་བསྡད་ཡོད་པས། དེ་དགོང་ཁྱོད་ཞའོ་ཧོང་གི་གམ་ནས་སྡོད་དང་སང་ཉིན་ངས་ཁང་པ་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱ”ཟེར། སྤྱིར་བཏང་དུ་སྨད་ཉོ་མཁན་ཚོའི་གམ་ནས་གསེར་མཚོས་མོ་ལ“ལྷ་མོ”ཞེས་འབོད་ནའང་སྐབས་འདིར་མོའི་སྡོད་འབངས་དཔང་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི་མིང་དེ་བོས་པས་སྐབས་དེ་ཏག་ཏག་ལ་མོ་རང་སྨད་ཚོང་མ་ཞིག་མིན་པ་འདྲ།
“ཨ་ཅེ་ལོ་ལོ། ང་ལ་སྡོད་འབངས་དཔང་ཡིག་ཕྱིར་སྟེར་རོགས། ཁྱོད་ང་ལ་དྲིན་ཆེན་ཡིན་ཡང་ད་ནི་ང་རང་གནས་འདི་ནས་འདུག་མི་འདོད། ཁྱོད་ཀྱི་ལག་གི་དངུལ་དེ་དག་ཀྱང་མི་དགོས”ཞེས་སྨྲས་པ་ན། གསེར་མཚོས་ཁྲེལ་དགོད་ཅིག་བྱས་པ་དང་དེ་ནས་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ། ར་སྐོར་གྱི་ནང་དུ་སྨད་ཉོ་མཁན་རྣམས་ནི་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་གིས་འདུས་ཡོད་ཅིང་གསེར་མཚོས་མོའི་ཕུ་ཐུང་ནས་འཇུས་ཏེ་མོ་ཤོག་ཤོ་རྩེད་སའི་ཁང་བ་དེའི་གམ་གྱི་ཁང་མིག་ཅིག་ཏུ་ཁྲིད། “དང་པོ་ཁྱོད་འདི་ནས་འདུག་དུས་ཅི་ཞིག་ཁས་བླངས་པ་ཡིན། ལོ་གསུམ་ལ་འདུག་ཅེས་ཁས་བླངས་ཡོད་པ་མིན་ནམ། ད་ལྟ་ལོ་གསུམ་ལྟ་ཅི། ལོ་གཅིག་ཀྱང་ལོན་མི་འདུག་ཨང་། ཁྱོད་ལ་ཕྱིའི་སྐྱེ་གཟུགས་ཅུང་ཙམ་ཡོད་བསམ་ནས་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་དམ། ཁྱོད་སྐྱེ་གཟུགས་ཅི་ཙམ་མཛེས་ཀྱང་སྨད་ཚོང་མ་ཞིག་ཡིན། ཁྱོད་འདི་ནས་བུད་སོང་ཚེ་དེ་ཆུ་ཡིས་བཀྲུས་པ་ལྟར་དག་འགྲོ་ཨེ་བསམ། ཧ་ཧ”
མོས་མགྱོགས་པོར་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ཏེ་སྒོར་བུད་ནས་བརྒྱུགས་ཡོང་བ་ན། ལྟག་རྒྱབ་ན་གསེར་མཚོའི“ཇོ་ལོག་མ། ངོ་ཚ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཇོ་ལོག་མ།”ཟེར་བའི་སྐད་དེ་གྲང་ལྷགས་ཀྱི་ཤུ་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་གྲགས་པ་དང་། རྒྱ་སྒོ་ན་ཚུར་བརྒྱུགས་ཡོང་བའི་སྦག་སྦག་ཅིག་གིས་ཅུང་མིན་ན་མོ་ལ་རྡུང་ག་བརྒྱབ། སྲང་གི་མགོ་རྔ་ཐམས་ཅད་སྨག་ནག་པོ་ཞིག་གིས་བཟུང་འདུག་ལ། སྲང་ཉུལ་བ་ཐར་ཐོར་རེ་ཡོད་པ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བཀྱེད་ནས་འགྲོ་ཞིང་། སྦག་ཞོན་ཞིག་གིས་མོའི་རྗེས་དེད་ནས་འོང་། མོས་རང་ལ་སྦྱིན་བདག་གིས་གཤེ་གཤེ་གཏོང་བ་ཇི་བཞིན་མི་དེ་ལ་དམོད་ཚིག་འགའ་སྨྲས་པ་ན་ཁོ་རང་མདའ་འཕངས་པ་ལྟར་བརྒྱུགས་སོང་བ་དང་། ལྡིར་སྒྲ་གྲགས་པོ་དེ་སྐར་ཆ་འགའི་རིང་ལ་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་སྲང་ལམ་དེར་ཁྱབ་བསྡད། མཚན་མོ་དེར་མོ་རང་སླར་ཡང་ཞག་གཅིག་ལ་སྒོར་ལྔ་བཅུ་ཅན་གྱི་མགྲོན་ཁང་རྫོབ་པོ་ཞིག་ནས་བསྡད་པ་དང་། ཕྱི་ཉིན་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་རྫོང་མཁར་དེར་སོང་ནས་ཞབས་ཞུ་མ་བྱ་རྒྱུ་ཐག་གིས་བཅད་པར་མ་ཟད། རང་ལ་དངུལ་ཉུང་ཙམ་ཡོད་པ་དེས་ཕྲེང་བ་ཞིག་དང་། མེ་ལོང་ཞིག ཡག་ལས་བྱེད་སྤྱད་འགའ། ད་དུང་བོད་ཡིག་གི་སྒྲུང་དེབ་འགའ་ཉོ་དགོས་པར་སྙམ། དེ་ནས་མོས་གློག་འོད་དམར་པོ་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དེ་དང་འབྲལ་རྒྱུ་བྱུང་བའི་སྐྱིད་སྣང་སེམས་སུ་སྒོམ་གྱིན་བསྟུད་མར་གཉིད་ཅོག་འགའ་བརྒྱབ། རྨི་ལམ་དུ་མོ་རང་ཁོང་ཚང་གི་སྦྲ་རྒྱབ་ཀྱི་བྲག་ངོས་སུ་བྲག་སྟར་འཐུ་བར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། བྲག་བར་གྱི་ལམ་ཕྲན་གསལ་ལ་མི་གསལ་བ་དེ་དེད་ནས་ཡར་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྒང་ལ་དེ་ནས་སྦྲུལ་ཞིག་མངོན་ཨེ་ཡོང་ངམ་སྙམ་ནས་ཞེད་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད། མོས་སྤེན་མ་ཚོམ་པོ་ཞིག་ལ་འཇུས་ཏེ་བྲག་ངོས་གཟར་བོར་སྐྱེས་པའི་བྲག་སྟར་ཚོམ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལག་པས་ཨེ་རྩེབས་ལྟ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་བུད་མེད་ཅིག་གིས་མོའི་མིང་ནས་བོས་པ་དང་དེ་ནི་མོའི་རྨོ་མོའི་སྐད་རེད། “མེ་ཏོག ཁྱོས་དེ་ན་ཅི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱོད་ལྷུང་འགྲོ་སྲིད། སྡོད་དང་རྨོ་མོ་མྱུར་བར་ཡོང་། མ་འགུལ། མ་འགུལ” མོས་ལག་པས་བྲག་སྟར་ཚོམ་བུ་དེའི་ནང་གི་རེ་གཉིས་ཙམ་འཐུ་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་སྟེ་ཁ་ནང་དུ་འཇུག་གྲབས་བྱེད་པའི་སྒང་ལ། དེ་ག་ནས་མར་འགྲིལ་ཏེ་འཇིགས་དངངས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། གཡང་གཟར་རམ་ཡང་ན་མཐིལ་མེད་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ལྷུང་འགྲོ་ཞིང་། ཇི་ལྟར་འཕག་འཚག་བྱས་ཀྱང་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུར་མངོན།
དེ་ལྟར་མོས་གཉིད་མ་སད་ཀྱི་ངང་དུ་དབུགས་ཧལ་ཧལ་བྱེད་ཀྱིན་པའི་སྒང་ལ། སླར་ཡང་སློག་ཚར་དྲོན་པོ་ཞིག་གིས་བཏུམས་པ་བཞིན་མོའི་གཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་མཐུག་ལ་སོང་ཞིང་། རྨོ་མོས་མོ་རང་གི་དཀར་ཡོལ་ཆུང་ངུ་ཨ་ཕས་བླ་བྲང་ནས་ཉོས་ཡོང་བ་དེའི་ནང་དུ་མར་ལོ་ཞིག་བཞག་སྟེ་མོའི་གམ་ལ་ཁྱེར་ཡོང་བ་དང་། “བྲག་ནས་འགྲིལ་སོང་ཡང་སྐྱོན་མི་འདུག ལྟོགས་ཀྱིན་ཡོད་ན་འདི་ཡིས་ཕྱེ་མར་ཞིག་བརྫིས་ཏེ་ཟོ་ཞིག”ཟེར། མོས“ང་ལ་རྨོ་མོས་བརྫི་དགོས”ཟེར་བ་དང་། དེ་ནས་ཡང་ཁྱིམ་དུ་འགྲུལ་བ་མང་པོ་ཞིག་བསླེབས་ཏེ་རྨོ་མོ་དང་ཁྱིམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་གདོང་མི་གསལ་བར་གྱུར་ཅིང་། མོ་སླར་ཡང་བྲག་ནས་མར་ལྷུང་བཞིན་པ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་དངངས་ཀྱིས་དེད་ནས་ཡོང་།
ཟླ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ།
དཔྱིད་མགོ་མའི་ཉི་ཟེར་ཕྲ་མོས་ཉི་མ་ལྷ་ས་ཟེར་བའི་བོད་ཟས་ཁང་དེའི་སྒེའུ་ཁུང་གི་ཐེམ་པའི་སྟེང་གི་ཁ་བ་བཞུས་ཏེ་རླངས་པ་དྲོན་པོ་ཡར་འཕྱུར་གྱིན་འདུག་ལ། བོད་ལུགས་ཀྱི་ཤིང་སྒོ་ཆེན་པོ་དེ་ཕྱེ་ནས་ནང་དུ་བལྟས་ཚེ་འདུག་གནས་རེ་གཉིས་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་ཡོད་པས་ཁུ་སིམ་མེར་གནས། གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་སྟེགས་དང་ཉེ་བའི་ས་ན་རྣ་བ་སྲབ་ལ་ཀེར་ཅིང་སྨིན་མ་གནག་ཅིང་ཕྲ་བ་དང་། མིག་དཀྱུས་རིང་ཞིང་མིག་འབྲས་གསལ་ལ་དྭངས་པ།མཁུར་རུས་སྲབ་ལ་མཛེས་ཤིང་མཁུར་ཚོས་དམར་པོས་དྭངས་ཤིང་སྨུག་པའི་གདོང་ལ་ཕྲ་ལྟར་མཛེས་པར་བརྒྱན་པ། མཆུ་ལ་མཆུ་སྐག་དམར་སྐྱ་བྱུགས་པ། སྐྲ་ལོ་ནག་པོ་ཕྱི་ལ་དམར་སེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྡན་ཅིང་མདུན་ཀྱི་ལན་བུ་དག་གིས་དཔྲལ་བའི་ཕྱེད་ཙམ་ཁེབས་ལ་རྒྱབ་ཏུ་ཚོམ་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྡམས་ཡོད་པ། འགྲམ་པ་གཡས་པར་འཛུམ་ཀོང་དང་གཡོན་པར་སྨེ་བ་ནག་པོ་ཡོད་པའི་བུ་མོ་ཞིག་གིས་སྲང་ནས་ཉོས་ཡོང་མ་ཐག་པའི་ཁ་པར་གྱི་བྱང་བུ་ཞིག་ལ་ཡར་ལྟ་མར་ལྟ་ལན་འགར་བྱས་རྗེས་ཚོང་སྟེགས་ཀྱི་འཐེན་སྒམ་གང་རུང་ལས་ཁ་པར་ཞིག་བླངས་ཡོང་སྟེ་དེར་བྱང་བུ་བཅུག་ཅིང་། གོམ་པའི་འདེགས་འཇོག་དལ་བུར་སྒྱུར་བཞིན་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་ཟ་ཁང་གི་སྒོར་བུད།
ཁང་ཀླད་ནས་མར་འཛག་པའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་འགའ་ཞིག་མོའི་ཚི་ལེན་དམར་སྐྱ་སྒྲོག་གུ་ནག་པོ་ཅན་དེའི་གོང་བའི་བར་ནས་མར་བཞུར་ཅིང་དེས་ཅ་སྐུད་ཀྱི་ཕྱག་མདུད་ཁ་དོག་ཡལ་བ་ཅན་ཞིག་བཏགས་ཡོད་པ་དེ་བརྟོལ་ནས་བྲང་ལ་བཞུར། རློན་སྣང་དེ་དང་བསིལ་སྣང་དེས་མོ་ལ་གཙེས་མ་བྱུང་ཡང་མོས་མགོ་བོ་བཏེགས་ཏེ་དེ་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་ཙམ་བྱས་རྗེས་དེ་ལ་བཀྱེད་ཕྱིར་གོམ་པ་འགའ་སྤོས་པ་ན་ཁ་པར་གྱི་སྒོ་ཕྱེ་བྱུང་བ་དང་། ཀྲུང་གོ་དབྱི་ཏུང་ཟེར་བའི་གམ་དུ་བརྡ་རྟགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གང་འདུག མོས་ཡུན་རིང་བོར་བློ་ལ་བཟུང་བའི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་དེ་མནན་ནས་ཁ་པར་བཏང་བ་ན་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་གིས་ཁ་གྲགས་བྱུང་།
“ཨ་རོ”
“ཨ་རོ། ཁྱོད་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་ཡིན་ནམ། ང་ལྷ་མོ་ཡིན། ང་གངས་སྐོར་ལ་སོང་ནས་ཕྱིར་བསླེབས་ཡོད།”དེའི་རྗེས་སུ་མོས་ཁོ་ལ་རང་གི་མིང་ངོ་མར་མེ་ཏོག་ཟེར་བ་དང་། ད་ལྟ་གནས་གང་དུ་ཡོད་པའི་སྐོར་སོགས་བཤད་དགོས་པར་སྙམ། གྲང་སྣང་ཅུང་ཙམ་ལས་མེད་ནའང་མོའི་ངག་ལ་འདར་ཆ་བབས་འདུག
“ལྷ་མོ། ད་ངས་ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་དགོས་པ་མི་ཤེས། འུ་གཉིས་ཀ་ཚར་འདུག ཡིན་ཡང་ངས་ཁྱོད་ལ་ལེ་བདའ་མི་བྱེད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་མཁྱེན”
མོ་རེ་ཞིག་ལྐུགས་པར་གྱུར་ཅིང་། ལུས་པོ་སྦྲིད་ནས་སེམས་ལ་ཅི་ཡང་དྲན་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་དང་དོན་ཅི་ཞིག་བྱུང་བ་ཤེས་འདོད་དེ།
“ཅི་རེད”ཅེས་དྲིས།
“ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་ཨེ་ཙི་ཞེས་པའི་ནད་ངན་པ་དེ་བགོས་འདུག”
མོའི་མིག་ལམ་རབ་རིབ་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། བྱེའུ་ཆུང་ཞིག་མོའི་ཕྲག་ཁར་བབས་ཏེ་གཤོག་རྡེབ་ལན་འགར་བྱས་རྗེས་ཐག་རིང་ལ་འཕུར་སོང་།
མོའི་ལག་གི་ཁ་པར་སར་ལྷུང་ཞིང་། ཡུད་ཙམ་ལ་ཧད་དེ་བསྡད་པ་དང་། མཐར་སླར་ཡང་གངས་སྐོར་ལ་ཐེངས་ཤིག་འགྲོ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ།
2015 1 12 ཁྲིན་ཏུའུ་ནས་བྲིས།
རྩོམ་འདི་དང་པོ་བོད་ཡིག་གི་དུས་དེབ《མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག》ཏུ་བཀོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་ལོ་ཙཱ་བ་བསྟན་འཛིན་བདེ་སྐྱིད་སོགས་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྗེས་ཨ་རིའི་ORཔར་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་དབྱིན་ཡིག་གི་སྒྲུང་དེབ《Old Demons New Deities》ཞེས་པར་བཀོད་ཡོད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། དབང་མོ།
(མཆོད་མེའི་པར་དབང་གཞན་གྱིས་དགོལ་མི་རུང)
རྩོམ་ཁུངས། ངེད་དྲ་བ།


c: text/html

text:
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པ་ནི། ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་གཞོན་རབས་པ་བོད་རང་བཙན་སླར་གསོའི་ལངས་ཕྱོགས་འཛིན་མཁན་ཁག་ཅིག་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ་༨ ཚེས་༢༡ ཉིན་དབུ་འཛུགས་བྱས་ནས་ཕྱི་ཚེས་༢༣ བར་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པེ་རི་སིར་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པ་འདིར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་དང་། སྤྱི་ཟུར་ཁག་ཅིག དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གང་སར་བཞུགས་པའི་བོད་རང་བཙན་སླར་གསོ་དགོས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་འཛིན་མཁན་བཅས། ཉིན་དང་པོར་ཚོགས་ཞུགས་མི་སྣ་༡༤༠ ཙམ་འཛོམས་ཡོད་ཚུལ་ས་གནས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་མི་ཞིག་གིས་བརྗོད་སོང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་རིགས་སོགས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐུ་མགྲོན་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཁག་ཅིག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཕེབས་ཡོད་འདུག
དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུ་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་ངོ་དེབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས་སྙིང་བསྡུས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ན། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་འདི་ནི་བོད་རང་བཙན་སླར་གསོའི་ལངས་ཕྱོགས་འཛིན་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོས་མ་སྐུལ་དང་བླངས་ཐོག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐད་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་སའི་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྡིངས་ཆ་ཞིག་ཡིན།
ཚོགས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་མའི་ཡོང་ཁུངས་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ ལོའི་ཟླ་༧ པའི་ཚེས་༢༧ ཉིན་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཚོགས་ཞུགས་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་(དེང་སྐབས་གཤེགས་ཟིན)དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ་(དེང་སྐབས་གཤེགས་ཟིན)གྱིས་དབུས་སྤྱི་འཐུས་ལས་ཐོག་བཅུ་དང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཝི་ཇེ་ཀ་རན་ཏི། བོད་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ་ལྷ་བཟང་ཚེ་རིང་དང་། འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ། ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེ། རྒན་བསོད་ནམས་དབང་འདུས། བསྟན་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ཀྱིས་དབུས་དུས་རྒྱུན་རང་བཙན་དོན་གཉེར་མཁན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་ཚོགས་ཞུགས་བྱས་ནས། བོད་ཀྱི་རང་དབང་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་པ་རེད། (ཚོགས་འདུ་འདི་ལ་དང་པོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་གྱི་མེད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་གྱི་མགོ་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག།)
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ནས་ཉིན་གཉིས་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་ཁང་དུ་འཚོགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་འདི་ཡང་བོད་མི་སྒེར་པ་ཁག་ཅིག་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་སྐབས་དེར་ཚོགས་ཞུགས་པ་མི་གྲངས་༡༠༠ ཙམ་འཛོམས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བོད་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་གཞི་འདྲ་མིན་ཐོག་ནང་ཁུལ་བགྲོ་གླེང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་དང་། བོད་མི་དང་རྒྱ་གར་བ་བཅས་འདུ་འཛོམས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་དབང་ཁག་ཅིག་གིས་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་བཤད་ཀྱང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་དོན་ཚན་བཞི་ཅན་གྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པ་ནི། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༧ ཚེས་༣ ནས་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རང་བཙན་དོན་གཉེར་བ་ཁག་ཅིག་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་རང་བཙན་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་མཁན་མི་གྲངས་༡༠༠ ལྷག་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་བོད་རང་བཙན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཐོག་ནས་གོམ་པ་མདུན་བསྐྱོད་གནང་རྒྱུས་གཙོས་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་གནས་ཡོང་ཆེད་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་དྲུག་གཏན་འབེབས་དང་སྦྲགས། མ་འོངས་པར་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་ལམ་ལུགས་གཏན་འབེབས་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།
ད་ལན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རང་བཙན་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ཉིད་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པེ་རི་སིར་འཚོགས་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྒྱས་པ་རྗེས་སུ་རིམ་པས་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
གངས་འཚོ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས།
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན། ཁོང་གིས་སྲིད་དོར་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་མཐར་རྒྱལ་པོ་དགྲོང་མཁན་གྱི་ལག་དམར་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་བོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།
གནད་ཚིག
ལྷ་ལུང་། འཁྲུངས་ལོ། རབ་ཏུ་བྱུང་པ། འགལ་བ། མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས།
དང་པོ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འཁྲུངས་ལོའི་སྐོར།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་གཅིག་མཐུན་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་བོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་ལས་སྐལ་རྫོགས་པར་བྱེད་མཁན་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་ལ། དོན་གྱིས་ཁོ་ནི་སྲིད་ཕྱོགས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག །དེ་ནི་ཁོས་མཐར་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ལྐོག་གསོད་བྱེད་པའི་ལམ་ཁ་དེ་འདེམ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན་དེའི་མཐིལ་རྟོགས་པ་ལ་ཁོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་ནས་གླེང་ན་གོ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ཐུབ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྙིང་པ་དབང་ཐང་ཅན་ཞིག་ནས་སྐྱེས་པར་བརྟེན། ཁོང་སྐུ་ན་ཆུང་བའི་དུས་ནས་སྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པར་མ་ཟད། སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཀྱང་ཁུར་མྱོང་ཡོད། ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་ལྷ་ལུང་ཞེས་འབོད་ལ་དེ་ནི་རུས་རྒྱུད་རྙིང་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ཞིག་ཡིན་པས་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག །བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཨ་ཕོ་ལྡོང་ལ་རུས་ཚན་མང་དུ་གྱེས་པ་ལས་ལྡོང་རུས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་ལ། ལྷ་ལུང་ནི་དེའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པར《 རིགས་རུས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》 དང《 བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ》 ཞེས་པའི་དཔེ་རྙིང་གཉིས་ན་གཅིག་མཐུན་གྱིས་གསུངས་འདུག [1]དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་། ལྷ་ལུང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒེར་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རུས་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བཤད་ལ། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱི《 བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང》 ནང་།"ཡི་དམ་ལྷ་དང་བླ་མས་བདུད་འདུལ་དཔའ་བོར་ལུང་བསྟན་པས་ལྷས་ལུང་དུ་གྲགས། "[2]ཞེས་གསུངས་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བགྲང་འདུག་མོད། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱིས་ལྷ་ལུང་དང་ལྷས་ལུང་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་མ་གསུངས་ཤིང་། དེ་ནི་ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་གི་གོ་དོན་ཡིན་པར་དེ་བས་ཀྱང་བསྟན་མེད།ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒེར་མིང་ཞིག་གམ་ཁོས་ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་གྱི་ཆེ་བ་ལའང་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཞེས་འབོད་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ནུས་ལ། ལྷ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་ཁྱིམ་རྒྱུད་དབང་ཐང་ཅན་གྱི་བུ་ཕྲུག་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་། རབ་བྱུང་གི་མཚན་གྱི་ཐོག་མར་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རུས་མིང་མ་བརླག་པར་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཡོད་དེ། སད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་རྦ་ཁྲི་གཟིགས་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས། རབ་བྱུང་གི་མཚན་ལ་རྦ(དབའ)དཔལ་དབྱངས་ཞེས་འབོད་པས་ཀྱང་མཚོན་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཀྱི་བཙུན་མོ་རིམ་བྱོན་གྱི་གྲས་སུ་ལྷ་ལུང་བཟའ་དཔལ་རབ་འབྱིན་རྗེ་[3]ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ཀྱང་། ཁྱིམ་རྒྱུད་འདི་དང་བཙན་པོ་ཚང་གི་བར་གཉེན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ། །
ལྷ་ལུང་ཞེས་འབོད་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ནི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་ནས་བཟུང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྙེད་ཐུབ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་དངོས་སློབ་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་སྐད་གྲགས་ཅན་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ཞེས་པ་ཐོན་འདུག་པས་མཚོན་ཐུབ། དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་པའི་ཁྲོད་ན་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་དང་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་དགྲོང་མཁན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གཉིས་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྐུ་ཞབས་ཁང་དཀར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་།"《 དེབ་ཐེར་དམར་པོ》 སོགས་སུ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ལ་སློབ་མ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་བར་མ་ཟད་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་ཀྱི་མི་ཡིན་ཅིང་། གླང་དར་བཀྲོངས་སྐབས་སུ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། དེ་འདྲའི་སྐུ་ན་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པའི་གྲྭ་བ་བགྲེས་སོང་གི་རྟ་རྩལ་དང་སྒོ་ནས་བཀྲོངས་པའི་སྐོར་འདི་བཞིན་བསམ་ཞིབ་མི་ནུས་པ་ཞིག་རེད།"[4]ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐུ་ཞབས་ཁོང་གིས་ལུང་དུ་དྲངས་པའི《དེབ་དམར》ནང་ཞིབ་ལྟ་བྱས་ཚེ། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་སློབ་མ་དེའི་མཚན་ལ་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ཞིག་རྙེད་མི་ཐུབ་པས། རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལུང་ཚིག་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པ་ནི་མཁས་པའི་རང་ཚུགས་ཤོར་བ་མ་ཡིན་གྲང་།བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྲིད་དོན་གྱི་ཕན་ཁེར་དམིགས་ནས་ཐོག་མར་ནང་ཆོས་སྤེལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་སྐད་གྲགས་ཅན་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ལྟ་བུ་འཁྲུངས་ནས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ཕྱིར་མངོན་པར་མ་ཟད།དེ་དུས་སུ་ནང་ཆོས་སྤེལ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དགོངས་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དང་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་གཉིས་བར་གཞི་ནས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཚུགས་ཟིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། 《 མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》 ནང་གསུངས་པ་ལྟར་ན།ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ནི་ལོ་ཙཱའི་ལས་གཉེར་མཁན་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ནང་བློན་གཙོ་གྲས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག[5] ཕྱིས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ནང་ཆོས་སྔར་ལས་རྒྱ་ཆེ་རུ་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཏུ་ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་གར་སྟེགས་སྟེང་གི་དབང་ཐང་རྒྱས་བཞིན་པའི་གྲས་སུ་བརྩིས་ཆོག་སྟེ།《 དབའ་བཞེད》 ཀྱི་ཟས་གཏད་ལེའུ་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་འདས་མཇུག་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་སྟངས་ཐད་ལ་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་བར་རྩོད་པ་བྱུང་བ་དང་།རྩོད་པ་དེའི་གྲས་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་གི་མིང་ལ་ལྷ་ལུང་ལྷུན་གྱི་དཔལ་ཞེས་འབོད། ཁོ་བན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་འཛིན་བྱས་ནས་སྲིད་ཀྱི་བློན་པོ་གཙོ་བོ་མཆིམས་བཙན་བཞེར་དང་སྣ་ནམ་རྒྱལ་མཚན་ལྷ་སྣང་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན། ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཐང་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་ཐུབ།ལྷ་ལུང་ལྷུན་གྱི་དཔལ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་ཕ་མ་གཅིག་པའི་སྤུན་མཆེད་ཅིག་མ་ཡིན་མོད། ཁོ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་པར་མ་ཟད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལས་ཅུང་རྒན་པའི་ཁུ་བོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས། དེ་བཞིན་དུ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བཞག་པའི་རྗེ་བློན་མནའ་བསྒགས་ཀྱི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་ནང་། སྣ་བློན་བཀའ་ལ་གཏོགས་པའི་གྲས་སུ་ལྷ་ལུང་བློན་མང་བོ་རྗེ་སྐར་ཀོང[6]ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མི་ཐོག་དེ་ལ་སྔར་བཞིན་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་མི་རྣམས་དང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་མ་ཆད་པར་གནས་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་བོ། །
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ནང་གསུངས་པ་ལྟར་ན། འབྲོམ་སྟོད་གུང་མོ་ཆེ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡིན།[7] དེ་བཞིན་དུ་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ནང་དུའང་འབྲོམ་ཐོད་གུང་མོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མི་འདྲ་བ་ཆེར་མེད།《 བོད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ》 ཞེས་པའི་དེབ་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན། འབྲོམ་སྟོད་ཅེས་པའི་ཡུལ་དེ་ལྷ་ས་ནས་དབྱིན་ལེ་བཅོ་ལྔའི་མཚམས་སུ་ཡོད་ཟེར།[8] མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་འབྲོམ་སྟོད་དང་འབྲོམ་ཐོད་གཉིས་ནི་ཡུལ་མིང་གཅིག་ཏུ་བཞེད་ལ། ཕྱིས་སུ་འབྲོམ་སྟོན་པའི་དབུ་ཐོད་ནང་བཞུགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཡུལ་དེར་བརྩིགས་པར་བརྟེན་ནས་འབྲོམ་ཐོད་དུ་མིང་ཆགས་པར་གསུངས།[9] དེ་ལྟར་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ལ་འབྲོམ་ཐོད་གུང་མོ་ཆེ་ཞེས་འབོད་པའི་མིང་དེ་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པས། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་ཡུལ་དེའི་མིང་ལ་གང་འདྲ་ཟེར་བ་བརྗོད་ཐུབ་བྲལ་ལོ། །ཡུལ་དེར་འབྲོམ་ཐོད་མཆོད་རྟེན་ཟེར་བ་ཞིག་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟ་བོད་ལྗོངས་སྟག་རྩེ་རྫོང་འབྲོམ་ཐོད་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་འབྲོམ་སྟོད་དུ་ནམ་ཞིག་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་སྐོར་ནི་དཔྱད་པ་གཏོང་བའི་གནས་ཤིག་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་ཁ་གསལ་གཅིག་མཐུན་ཞིག་གསུངས་མེད།ཀ་ཐོག་གི《 བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང》 ནང་། "ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཞེས་བླ་མ་དགོངས་འདུས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་བཀའ་རྒྱ་མར་གསལ་བོར་གསུངས་པས། དེ་ཚེ་མེ་སྟག་དང་མེ་ཡོས་གང་རིག་ཏུ་འཁྲུངས་དགོས།"[10]གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱི་ལོར་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས། ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོའི་འདས་ལོ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་འཁྲུངས་ལོ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལྡེའུ་མིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་རྣམ་བཞིའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ལ། ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིར་སྲིད་བསྐྱངས་ནས་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། སྤྱི་ལོ798ལོར་རྒྱལ་སྲས་ཐ་ཆུང་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་པ་རེད། དེ་དུས་ལྷ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྔར་བཞིན་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱིས་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནང་བའི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དང་པོའི་ནང་། གཅེན་པོ་མུ་རུག་བཙན་པོ[11]ཞེས་མཚན་བཀོད་ཡོད་པ་དེས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག བཀའ་གཙིགས་དེ་ནི་ནམ་ཞིག་ལ་གནང་བའི་ལོ་ཚིགས་གསལ་དག་ཆོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་མོད། བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དེའི་ངོས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་གཅེན་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་བཀྲོངས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཏུ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་སྐབས། སྲིད་དོན་གྱི་དཀའ་རྙོག་མང་དག་ཅིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་དང་། སྐབས་དེར་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བཙན་པོ་ལ་སྲི་ཞུ་ལེགས་པོར་བགྱིས་ནས་དཀའ་ཚེགས་དེ་དག་ལས་རིམ་པར་ཐར་བའི་སྐོར་བྲིས་ཡོད་པར་བརྟགས་ན། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་།[12] བཀའ་གཙིགས་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ800-810བར་བྱུང་ཟེར་བ་དང་། གཞན་ཡང་སྤྱི་ལོ798- 800བར་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད་མོད། དེ་ནི་ཚོད་དཔག་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་གནད་དུ་ཁེལ་བ་ཞིག་སུ་ལའང་མེད། བཙན་པོ་འདི་བའི་སྐུ་རིང་གི་འབྲུག་ལོ་ཕྱི་མ་སྟེ་སྤྱི་ལོ812ལོར་ཡང་བསྐྱར་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཀའ་གཙིགས་གཉིས་པ་གནང་ཡོད་ལ། བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དེའི་ནང་གཅེན་པོ་མུ་རུག་བཙན་པོའི་མཚན་བཀོད་མེད། དེས་སྤྱི་ལོ812ལོར་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་གྲོངས་ཟིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག སྤྱི་ལོ800ནས་སྤྱི་ལོ812བར་གྱི་ལོ་གང་རུང་ཞིག་ལ་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་ཚེ་ལས་འདས་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ཆོག་པས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་དུས་ཚོད་དེའི་ནང་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དོན་གྱིས་གོ་ཐུབ། 《 བོད་སིལ་བུའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང》 ནང་། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་མཆོག་གིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་འཁྲུངས་ལོའི་ཐད་ལ་མེ་སྟག་གམ་མེ་ཡོས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་བཟུང་ནས་སྤྱི་ལོ786དང་སྤྱི་ལོ787གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ཞིག་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་འཁྲུངས་པར་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད།[13] ཡིན་ན་ཡང་། ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྐུ་འདས་རྗེས་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་གསུངས་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཁུངས་སུ་མཛད་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞིག་མིན་མོད། མེ་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ786དང་མེ་ཡོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ787གཉིས་གང་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུག་བཙན་པོ་སྔར་བཞིན་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་གོང་གི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དང་པོའི་ནང་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག་པས། ཁོང་གི་བཞེད་དགོངས་དེ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་མེད་དོ། །བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྲིད་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཀའ་གཙིགས་དང་པོ་གནང་བ་རེད། དེ་ནི་ཆེས་སྔ་ན་ཡང་སྤྱི་ལོ800ལོའི་ཡན་ཆད་ཡིན་མི་སྲིད། ལོ་དེ་ནས་སྤྱི་ལོ812ལོའི་བར་གྱི་ལོ་བཅུ་གསུམ་ནང་ལྕགས་སྟག་དང་ལྕགས་ཡོས་གཉིས་ལས་མེ་སྟག་དང་མེ་ཡོས་འབབ་ཐུབ་མེད། དེས་ན་ང་ཚོས་ལྕགས་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ810དང་ལྕགས་ཡོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ811གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་ཞིག་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཚོད་དཔག་བྱས་ཆོག་པར་སྙམ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོ846ལོར་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་སྐབས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ལས་བརྒལ་མེད་པ་ཤེས་ཐུབ། 《 མྱང་རལ་ཆོས་འབྱུང》 ནང་། འོད་སྲུང་གི་སྲས་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་རུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་སྒྲུབ་པ་གནང་ནས་བཞུགས་ཡོད་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན་ཡང་།[14] ཁོང་ནི་ཆེས་སྔ་ན་ཡང་དུས་རབས་དགུ་པའི་མགོ་སྟོད་དུ་འཁྲུངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག་གོ །
གཉིས་པ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར།
ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་ཐོག་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས། མིང་ལ་སྟག་ཉ་བཟང་ཞེས་འབོད་ལ། ཡིག་ཚང་ཁ་ཤས་ནང་སྟག་ཉག་བཟང་ཞེས་བྲིས་པའང་སྣང་།[15] མཚན་གྱི་ཐོག་མར་སྟག་ཅེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་ཁ་གསལ་ཞིག་མ་བྱུང་མོད། དེ་ནི་རུས་མིང་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྔོན་གཡུལ་དུ་ཞུགས་ནས་དཔའ་བའི་ལས་བསྒྲུབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྙམ། དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ། དཔའ་བོ་སྟག་གིས་མ་བསྟོད་ན། དཔའ་བོ་བྱས་པ་དོན་མེད། ཡང་ན་དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྟག་བསྐོས་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། ལྷ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་དྲག་པོ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་ནས་བྱས་རྗེས་འཇོག་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་གོང་བཀུར་དང་ཆོ་ལོ་གནང་སྐབས། སྟག་སློག་གིས་བསྟོད་སྲོལ་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་དཔའ་བོ་དག་གི་མཚན་གྱི་ཐོག་མར་སྟག་གི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་ནི།《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ནང་།"ཅོག་རོ་སྟག་ཅན་གཟིག་ཅན་མཐའི་སོ་ཁ་བསྲུངས་པས་ཆེ།"[16]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་བཙན་པོ་དག་གི་སྐུ་རིང་ལ་སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དཔའ་རྒོད་རྣམས་ལ་ཆེད་དུ་སྟག་གཟིག་གི་མིང་གིས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། སྔོན་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས།རྒྱ་བོད་སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དཔག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད།གཡུལ་ལ་མཁས་པའི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག་སྟེ།《 གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང》 ནང་།"རྒྱ་བོད་མཚམས་བསྲུངས་ཏེ་རྒྱ་རྣམས་བཏུལ"[17]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཁོང་སྔོན་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས་སོ་མཚམས་སྲུང་བ་དང་དྲག་པོ་གཡུལ་ལས་ནང་དགྲ་སྡེ་ཆམ་ལ་ཕབ་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་མྱོང་བ་ནི་གོང་གི་བཏུལ་ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག་མོད། དུས་ནམ་ཞིག་ལ་གཡུལ་འགྱེད་གང་དང་གང་ལ་ཞུགས་པ་དང་དཔའ་བོའི་མཛད་རྗེས་གང་དང་གང་ཞིག་བཞག་པའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གཞི་གང་ཡང་ལག་ཏུ་མ་ཚུད་པས་ད་སྔ་སུས་ཀྱང་ཞིབ་ཆ་ཅན་ཞིག་བཤད་མེད་མོད། ཁོང་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་གོང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སོ་མཚམས་སྲུང་བའི་དམག་དཔོན་དཔའ་བོ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཀུན་ཞལ་མཐུན། གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་དམག་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་བ་དང་ཕྱིས་སུ་བཙན་པོ་འུ་དུམ་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་བར་ན་འབྲེལ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་མོད། དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བཙན་པོ་འུ་དུམ་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་སྐོར་ལ་གཟབ་ནན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཆུང་དུས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁོང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཐང་སོགས་སྣང་མེད་དུ་བཏང་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པའི་འབྱུང་རྩ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོ་ན་ལ་ཐུག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་དེ་བྱུང་བ་རེད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དེ་ནི་ཁོང་རང་ཉིད་ཁོ་ནའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་མཐུག་པའི་སྣུབས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་མི་སྣའང་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ལྐོག་གསོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་འདོན་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཞུགས་ཡོད་པ་ལ་བལྟས་ན། དེ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེན་པ་རྐྱང་རྐྱང་གིས་བསླངས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་སྲིད་དོན་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག་གོ །
སྤྱིར་ན་འཛམ་གླིང་གི་ངེས་པ་དོན་གྱི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་རྣམས་ལ་རབས་ནས་རབས་སུ་བརྒྱུད་པའི་ངག་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་ཁོང་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་མང་དུ་འགོས་འདུག །དེས་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་དེ་དག་གི་སྣང་བརྙན་སྔར་ལས་གསལ་པོ་དང་མི་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་བློ་ངོར་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་འཇོག་པར་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཙ་ན།ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་ངོ་མཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་ཞིག་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཙན་པོ་འུ་དུམ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་ཁོ་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་མིན་པར། ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེས་ཏག་ཏག་ཁོང་ནི་ངོ་མཚར་གསང་བའི་མི་སྣ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་རྐང་མཐིལ་གྱི་རྨེ་བ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་གོས་ལྷགས་རླུང་གིས་ཁྱེར་བའི་རྗེས་བསྙེགས་ནས་བྲག་ཡེར་བ་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གནའ་བོའི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་དག་ལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་འཚེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མཚར་ཅན་མང་དུ་གླེང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན།ལྷ་ལུང་གི་མེས་པོ་དག་གི་གྲས་ན་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཁས་པའི་རྩེར་སོན་པ་ཡོད་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་བྱིས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད་པར་ངེས། དེ་ནི་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་དམག་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་བསྐྱུར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཕོད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། སྔོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ནང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་མཐུན་པ་ཆེར་མེད།《 ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ལས།"ལན་གཅིག་གོ་ཆ་ཕུད་པའི་རྨོག་གི་ནང་ན་ཏོག་གི་གཟུངས་བཞུགས་པ་བཀླགས་པས། བྲ་ཉེ་ལ་ནི་གང་སྐྱེས་པ། །རྐང་མཐིལ་རྨེ་བ་དམར་པོ་ཅན། །ཤི་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཟེར་བ་མཐོང་། རྐང་མཐིལ་བལྟས་པས་རྨེ་བ་དམར་པོ་ཞིག་འདུག ཀློག་མཁན་ལ་ཀློག་ཏུ་བཅུག་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་ཟེར། དེར་ཡབ་མཆེད་གཉིས་ཁོང་རང་སྤུན་གསུམ་དང་བཅས་པ་བསམ་ཡས་སུ་པཎྡིཏ་བཞུགས་པའི་རྩར་ཕྱིན།བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།"[18]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སྟེང་གི་མཚན་མ་གང་རུང་ཞིག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཡབ་དང་དེའི་སྤུན་མཆེད་ཅིག །ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོང་སྤུན་གསུམ་དང་བཅས་ཁྱོན་སྡོམ་མི་ལྔ་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡོད། ལུས་ཀྱི་རྨེ་བ་ལ་བརྟག་པ་ནི་གནའ་མིའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན་སྟེ། ཁོ་ཚོས་རྨེ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་བྱ་དང་ལེགས་ཉེས་ཅི་འབྱུང་གི་མཚན་ལྟས་ཤིག་ཏུ་བལྟས་ཡོད།དེ་ནི་གནའ་བོའི་བོད་མི་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྨེ་བ་བརྟག་ཚུལ་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ《 མ་ཧཱ་བྷཱ་ར》 ཞེས་པའི་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་འཐབ་དཀའི་ལུས་སྟེང་གི་རྨེ་བ་དྲུག་ནི་དཔའ་བོའི་མཚན་རྟགས་སུ་བཤད་པ་དང་། རྒྱའི་ཧན་རྒྱལ་རབས་འཛུགས་མཁན་གྱི་གོང་མ་ལིག་པང(刘邦)གི་རྐང་བ་གཡོན་པ་ན་སྨེ་བ་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ཡོད་ཅེས་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ། གནའ་བོའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར། ལུས་ཀྱི་རྨེ་བ་དམར་བོ་ནི་དཔའ་བོའི་རྟགས་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མི་ཚེ་ནང་གྲི་མཚོན་གྱི་འཐབ་མོ་མང་བ་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་སྤྱི་ལ་ངན་པ་སོགས་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྟགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི།བོན་གྱི《 ལེགས་བཤད་མཛོད》 ལས།"དཔྲལ་བའི་ཁྲག་གི་སྨེ་བ་དེས། །གྲི་ཡུལ་གྲི་མཚོན་རྒྱས་པར་ཤོག །"[19]ཅེས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་པ་དགུ་ཚང་དུ་ངོས་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་རང་ལུས་ཀྱི་རྨེ་བོ་དམར་པོ་ལ་བལྟས་ནས་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་དམོད་མོ་བོར་བ་དེས་ར་སྤྲོད་བྱས་འདུག །འདི་ལྟ་བུའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག་ནས་ཕར་བལྟས་ཚེ། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་སོ་སྲུང་དཔའ་བོར་གྲགས་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རང་ལུས་ཀྱི་རྨེ་བ་དམར་པོ་དེ་སྡུག་པའི་ལས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ནས་སྲིད་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའང་གོ་བ་ལེན་དཀའ་ཞིག་མ་ཡིན། དམག་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཐང་རྒྱས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། ནང་མི་མང་པོ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོས་ནས་བཟང་ལྟས་ཤིག་མིན་པ་ལྟར་སྣང་མོད། བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་དབང་ཐང་ཅན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ཁ་འདེམ་རྒྱུ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དགོངས་དོན་ལ་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ཡོད། དེ་ནི་ལྷ་ལུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མཐོང་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཞང་སྣ་ནམ་རྒྱལ་མཚན་ལྷ་སྣང་གིས་གྲའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། འབྲོ་ཁྲི་སུམ་རྗེ་སྟག་སྣང་གིས་གླིང་ཁྲི་རྩེ་བཞེངས་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ཚེ་སྨད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་གཙོ་བོར་གཉེར་བའི་སྐོར་ཏུན་ཧོང་ནས་རྙེད་པའི་རྒྱ་ཡིག་སྨོན་ལམ་ཤོག་དྲིལ་ཁག་ནང་གསལ།[20]ཐ་ན་དབས་སྟག་སྙས་ཀྱང་བྲན་ཀ་དཔལ་ཡོན་ལ་བཀྱོན་ཕབ་པའི་སྡིག་བཤགས་སུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གློ་བ་ཉེ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅིག་གི་ངོས་ནས་ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལམ་ཁ་དེ་བདམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེའི་མི་སྣས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དེ་ཡང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀ་ཉམས་དམས་ཀྱི་གཡང་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་ཡིན་ན་ཡང་། བཙན་པོའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་ལ་ནུས་པ་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཡང་ཐོན་མ་ཐུབ། ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་འདི་འདྲ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་པར་སྙམ་སྟེ། བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་རིམ་གྲས་མཐོན་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་བརྟེན།ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་གཙོ་བ་དང་། སྲིད་དང་རིག་གཞུང་གཉིས་ལས་རིག་གཞུང་གཉེར་བའི་འདུ་ཤེས་ཤུགས་ཆེ་བ་མངོན་པར་གསལ་ལོ།།
ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་མི་སྐྱ་ཡིན་དུས་དམག་སྲིད་ཀྱི་ལས་གཉེར་བ་དང་དཔའ་བོའི་ཆོ་ལོ་བླངས་པ་སོགས་ན་བརྟགས་ན། ཁོང་རབ་ཏུ་བྱུང་དུས་མ་མཐའ་ཡང་ཕོ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཡོལ་ཟིན་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། སྤྱི་ལོ811ལོ་ཡས་མས་ཤིག་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་དབང་ཏུ་བཏང་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ནི་སྤྱི་ལོ830ལོའི་རྗེས་ཡིན་དགོས།གོང་ཏུ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་གསུང་ཚིག་ནང་།བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡིག་ཚང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གསུང་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ན་ཡང་། དེར་བརྟག་པར་བྱ་བ་འདི་ཡོད་དེ།གཅིག སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའམ་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ནི་ཐོག་མར་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ནས་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ཞིག་ལ་བཞུགས་འདུག །སྤྱི་ལོ798ལོར་རྒྱལ་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་སྐུ་གྲོངས་སྐབས། རྒྱལ་པོའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ཡང་བསྐྱར་བོད་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་ཡོད་ལ། ཐེངས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་དུས་ཡུན་ལོ་ག་ཚོད་ལ་བཞུགས་པ་གསལ་པོ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་བྲལ་མོད། སྐབས་དེར་གཏན་ཁེལ་གནང་བའི《 སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ནང་། མཐའ་བཞིའི་ཉི་འོག་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཞན་ལས་གདན་དྲངས་པའི་མཁན་པོ་དག་གི་མཚན་བཀོད་པའི་གྲས་སུ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་མེད་པ་ལ་གཞིགས་ན། སྤྱི་ལོ812ལོའི་སྔོན་ལ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་བོད་ཡུལ་དང་ཁ་གྱེས་ཟིན་པ་ཤེས་ནུས། དེར་བརྟེན་བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ལྷ་ལུང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོར་བཞུགས་ཐུབ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས། རབ་བྱུང་མཁན་པོའི་མིང་གི་ཤ་ཆས་ཤིག་བླངས་ནས་མཁན་བུའི་མིང་གསར་དུ་འདོགས་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོ་ཡིན་ཚེ། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའི་མཚན་ཟུར་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་མོད། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཟུར་ནང་འདྲ་བའི་ཆ་ཅི་ཡང་མེད་པས། ལྷ་ལུང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་གྱིས་མཁན་པོ་གཞན་ཞིག་གི་དྲངས་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་བོ། །
ང་ཚོས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་རབ་བྱུང་མཁན་པོ་སུ་ཡིན་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས།《 སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི》 ནང་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཐོན་པ་འདི་ལྟར།"མི་དྲུག་ཅར་རད་ནའི་མཁན་བུ་ཡིན།"[21]གསུངས་པའི་ནང་གི་མཁན་བུ་དྲུག་ནི་དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ་དང་། ཀ་འོད་མཆོག་གྲགས་དང་། ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་དང་། རོང་སྟོན་སེང་གེ་གྲགས་བཅས་ཡིན་པ་དེབ་ཐེར་དེའི་གོང་འོག་ཏུ་གསལ་པོར་རྙེད་ཐུབ་ལ། དེའི་གྲས་ཀྱི་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྤུན་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་མཉམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེབ་ཐེར་མང་པོ་ཞལ་མཐུན་པས། ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་གྱི་རབ་བྱུང་མཁན་པོ་ནི་རྦ་རཏྣས་གནང་ཡོད་པ་དོན་གྱིས་གོ་ཐུབ། བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་སྔ་ཤོས་ཁག་ནང་བཀོད་པ་ལྟར་ན།རྦ་རཏྣ་ནི་སྐྱ་བོ་ཡིན་དུས་རྦ་ཁྲི་གཟིགས་ཞེས་འབོད་ལ། ཕྱིས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་མདུན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས་མཚན་ལ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་ཞེས་བཏགས། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་སད་མི་ཀུན་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པར་བརྟེན། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཐུགས་དགྱེས་ནས་བོད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་པ་ལྟར་རྦ་རཏྣ(རིན་ཆེན་གྱི་དོན)ཞེས་པའི་མཚན་ཡང་ཆགས་པར་གསུངས།[21] སྔོན་གྱི་འདུལ་བའི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་སྡོམ་བརྒྱུད་གསུངས་སྐབས། རྦ་རཏྣའི་མཚན་བཀོད་པ་དེས་ཀྱང་དམ་པ་འདི་བས་བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་ལ་མཛད་རྗེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བཞག་མྱོང་བ་མཚོན་ཐུབ། རྦ་རཏྣ་ཐོག་མར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ཡིན་ལ། དེ་དུས་ཁོང་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བཤད་དཀའ་མོད། ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་རྦ་ཁྲི་བཞེར་གྱི་བུ་རྦ་ཁྲི་གཟིགས(རྦ་རཏྣ)ཞེས་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བསླབས་པའི་སྐབས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ན།[23] དགུང་ལོ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གོར་མ་ཆག །ཕྱིས་ཀྱི་བཙན་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་དང་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན། ཁྲི་རལ་བ་ཅན་བཅས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་བཞུགས་ཡོད་པས་སྐུ་ཚེ་རིང་པོ་ཐུབ་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་ན《 སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ནི་བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་གཏན་ཁེལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་རྩོད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མོད། དཔེ་གཞུང་རང་ན་རྟ་ལོ་ཕྱི་མ་སྟེ་སྤྱི་ལོ814ལོར་བྱུང་ཟིན་པ་སུ་ལའང་དོགས་པ་མེད་པས། དེའི་ངོས་ཀྱི"བོད་ཀྱི་མཁན་པོ་རཏྣ་རཀྴ་ཏ"[24]ཞེས་བོད་ཀྱི་མཁན་པོ་གཞན་གྱི་ཐོག་མར་ཁོང་གི་མཚན་བྲིས་ཡོད་པ་དེས། དུས་རབས་དགུ་པའི་སྟོད་དུ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཧ་ཅང་རྒྱས་བཞིན་པ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་འདུག་ལ། དེ་བཞིན《 སྟག་ལུང་ཆོས་འབྱུང》 དང《 བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》 སོགས་ན་ཡང་། བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་མཁན་པོ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་སམ་རྦ་རཏྣ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་གྱི་དཀར་ཆག་བསྒྲིགས་པ་དང་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་བའི་སྐོར་གསུངས་འདུག་པས།[25] བཙན་པོ་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལའང་དམ་པ་འདི་བས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འཕྲིན་ལས་མུ་མཐུད་དུ་སྐྱོང་བཞིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་དུས་ད་གཟོད་ལྷ་ལུང་སྤུན་གསུམ་གྱིས་ཁོང་གི་སྐུ་མདུན་དུ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་དབང་གིས་སྤུན་ཆེ་བའི་མིང་ལ་རབ་འབྱོར་དབྱངས་དང་། སྤུན་འབྲིང་བའི་མིང་ལ་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། སྤུན་ཆུང་བའི་མིང་ལ་དཔལ་གྱི་དབྱངས་ཞེས་གསོལ། གོང་གི་མཁན་བུ་སྤུན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཟུར་རེ་རེ་ན་མཁན་པོ་རྦ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་རེ་ཡོད་པའང་རྙེད་ཐུབ་བོ། །
ཡབ་དང་ཁོང་སྤུན་གསུམ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས། དེང་ཐོག་གྲིབ་ཀྱི་དཀར་མོ་རོང་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྒོམ་སྒྲུབ་གནང་ནས་བཞུགས། ཕྱིས་སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཁོང་གཅིག་པུ་བྲག་ཡེར་བ་རུ་ཕེབས་ཡོད། ཁོང་ས་དཔྱད་ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པར་བརྟེན་ཡེར་བ་ནི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བས་ཡིན། དེ་མིན་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ནང"ཡེར་བ་མ་ཞིག་བར་དུ་ལྷ་སའི་འདུན་མ་ཞིག་དོགས་མེད།"[26]ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྲག་ཡེར་བ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་གནས་གཞི་ཞིག་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གིས་ཡབ་དང་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཡེར་བ་རུ་གདན་ཞུ་གནང་བ་མ་ཟད། འཁོར་འབངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་མཆོད་རྟེན་དང་སྒོམ་ཁང་སོགས་བཞེངས་པ་དང་། བྲག་ཡེར་བའི་སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་སུ་དམིགས་ནས་བྱང་གི་ཚྭ་དྲངས་ནས་ཚོང་ལས་གཉེར་བ་སོགས་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བར་གྱུར། བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་སྤུན་ཆེ་བ་ལྷ་ལུང་དཔལ་འབྱོར་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མ་བབས་པར་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཚུལ་ནི།《 མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ལས།"དེ་ལྟར་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ལ་བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ཏོག་བྱེད། དེའི་ཚེ་འབངས་རྣམས་ཚང་མང་རིང་མོ་ལ་བད་གཡམ་གཏོང་ཙམ་ན་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་བང་ས་ཕུག་ན་བཞུགས་པས་སོར་རྡོ་འཕངས་པ་བང་ལ་ཕོག་པ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་རབ་འབྱོར་དབྱངས་འདི་ངེད་སྤུན་གསུམ་གྱི་ཆེ་ཤོས་ཡིན། ངའི་དགེ་བའི་ལས་འདི་ཙམ་ལ་ཟ་མ་ཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་སོར་རྡོ་འཕེན་པ་སྙམ་པ་དང་། རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་མདུན་དུ་ཡེར་བྱུང་སྟེ་ཕྱག་ཡུག་མཛད་ཅིང་འོ་སྐལ་སྒོམ་པར་ཆད་དམ་མཁར་ལས་བྱེད་པར་ཆད་གསུངས་པས་ལན་མ་ཐེབས།"[27]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་ནོར་སྒྲུབ་དང་རྟེན་བཞེངས་ལས་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་གཙོར་འཛིན་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་མོད།ཁོང་གིས་ནོར་སྒྲུབ་དང་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་ལམ་ཁ་དེ་མ་བཏང་བར་རྒྱུན་བསྐྱངས་འདུག །དེས་བྲག་ཡེར་བའི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ལ་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད། ཕྱིས་སུ་སྤུན་ཆེ་བ་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་བྲག་ཡེར་བ་རུ་མ་བཞུགས་པར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་ལ་སྒོམ་དུ་ཕེབས་སྐབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་རོགས་སུ་ཁྲིད་རྩིས་བྱས་མོད། ཁོང་དང་འཁོར་གཡོག་རྣམས་འགྲོ་འདོད་མ་བྱུང་བར་སྔར་བཞིན་བྲག་ཡེར་བ་རུ་སྒོམ་སྒྲུབ་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་ནས་བཞུགས་པ་རེད། སྐབས་དེར་བྲག་ཡེར་བའི་མཚན་སྙན་ཧ་ཅང་རྒྱས་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོམ་པ་མང་པོ་འཛོམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་ཁེལ་ཡོད་དེ།《 བྲག་ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་བླ་མ་ཟངས་རི་མ》 ལས།"ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དེར་ཚོགས་ཏེ་མཆོད་གནས་ཚོ་གསུམ་གྱི་རབ་ལ་སོ་སོར་སྐྱེལ། འབྲིང་ལ་འབྱོན་པར་ཞུ། ཐ་མ་རྣམས་ཕུག་རོན་སྣ་ནས་དུང་བུས་ཏེ་ཁྱམས་ཁྲ་མོར་འཚོག །འབངས་རླངས་མི་ཆེ་ཆུང་། སོག་མཐའ་བཞི། འ་ཞ་ཤ་ར། གཡེ་རྨ་སུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་ཆེན་རྣམས་ལ་གཡོག་བྱེད།"[28]ཅེས་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན། བྲག་ཡེར་བའི་ཆོས་སློབ་གཉེར་གྱི་བྱ་བ་གཞི་རྐང་ཚུགས་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ་ཆོས་དོན་གཉེར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་རབ་དང་འབྲིང་། ཐ་མ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བསླབ་རིམ་གྱི་མཐོ་དམན་ལྟར་ཞབས་ཏོག་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་རེ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་དུས་སྒོམ་པ་དང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཞབས་ཏོག་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། དེ་ནི་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་བཞིའི་འ་ཞ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་མི་ཡང་གྲས་སུ་ཞུགས་ཡོད།《 བྲག་ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ》 ལས། "བར་དུ་ཚོང་འདུས་ཧོར་གྱི་ཡུལ། །མཐར་མར་མཁས་བཙུན་བྱོན་པའི་ས། །"[29]ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཡིན་པར་ངེས། བྲག་ཡེར་བའི་ཡོ་ལང་གི་རྣམ་པ་འདི་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་དང་། ཁོང་ནི་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོ་བ་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་མི་སྣ་དག་གིས་གོང་བཀུར་དང་ཡིད་ཆེས་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་བཞིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།


text:
སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་དང་། 《ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཚང་མར་སྐོར་གཟིགས་ཁྱབ་པ་བྱས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ》དང《“སློབ་སྦྱོང་ གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》ལ་གྲོས་ཞིབ་གནང་བ།
ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ།
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་2ཚེས་21ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཟླ་2ཚེས་21ཉིན་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག་གྲོས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུར་འབུལ་རྩིས་ཡོད་པའི《སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན》མ་ཟིན་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་དང་། 《ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཚང་མར་སྐོར་གཟིགས་ཁྱབ་པ་བྱས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ》དང《“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》ལ་གྲོས་ཞིབ་གནང་བ་རེད། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། 2016ལོར་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཚོས་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་ཁྱད་བསད་དང་ཞུམ་མེད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱིས་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་དལ་ཁྲོད་བརྟན་པོ་དང་བརྟན་ཐོག་ལེགས་འགྱུར་བྱུང་བ། ལས་ཞུགས་འཕར་རྒྱུ་སྔོན་དཔག་ལས་ལྷག་པ། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ།
དཔལ་འབྱོར་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་མགྱོགས་སུ་སོང་བ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ནུས་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་པ་རྒྱུན་མཐུད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ་བཅས་བྱུང་ནས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འགོ་ཡག་པོ་ཚུགས་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུར་སླར་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་གལ་ཆེན་གསར་པ་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཛ་དྲག་པའི་འགྲན་རྩོད་མདུན་དུ་གྲུབ་འབྲས་དེ་འདྲ་ཐོབ་པ་ནི་དངོས་གནས་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནན་བཤད་གནང་དོན། འདི་ལོ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་འཚོག་རྒྱུ་རེད། འདི་ལོ་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པའི་ལོ་ཞིག་རེད། རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། “མཚོན་བྱེད་གསུམ”གྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གོང་འཕེལ་ལྟ་བ་བཅས་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་། དགོངས་པ་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པ་བཅས་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བསྟར་བ་དང་། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམ་གསར་པ་དང་འཚམ་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ། སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ལྟེ་བར་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། སྤྱི་ཁོག་སྲིད་ཇུས་བརྟན་པོ་དང་། ཐོན་ལས་སྲིད་ཇུས་འཕྱུགས་མེད། བྱེ་བྲག་སྲིད་ཇུས་སྟབས་བསྟུན། སྒྱུར་བཅོས་སྲིད་ཇུས་ཏན་ཏིག སྤྱི་ཚོགས་སྲིད་ཇུས་མཐིལ་འདེགས་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བསམ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་གཙོ་རྐང་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། སྤྱིའི་དགོས་མཁོ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་འཚམ་པ་བྱེད་པ། སྔོན་དཔག་སྣེ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། གསར་གཏོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡར་སྐུལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། འཕར་རྒྱུ་བརྟན་པོ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད། གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག དམངས་འཚོར་ཕན་འདོགས། ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ། དཔལ་འབྱོར་བརྟན་ལ་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་རྒྱུན་སྲིང་ཡོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཕུལ་བྱུང་གི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འཚོག་རྒྱུར་བསུ་བ་ཞུ་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། འདི་ལོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་པར་སྤྱི་ཁོག་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་ཇུས་བརྟན་པོ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་དང་གཟབ་ནན་གྱི་དངུལ་ལོར་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་ཐོན་ལས་དང་། ས་ཁོངས། མ་འཇོག འཛད་སྤྱོད། རིན་གོང་། ས་ཞིང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མཐུན་སྦྱོར་གཞོགས་འདེགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། ཁྱབ་ཁོངས་གལ་ཆེན་དང་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་གསར་གཏོད་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་ཚན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ནང་གི་དགོས་མཁོའི་གཏིང་ཤུགས་འཕེལ་བ་བྱེད་པ། ནང་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། “གསུམ་འདོར་གཅིག་གཅོག་གཅིག་གསབ”ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་གྲུབ་འབྲས་དེ་བས་ཆེ་བ་ཐོབ་པའི་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཞིང་ལས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཞིང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་པོ་དང་ཞིང་པར་རྒྱུན་མཐུད་འབབ་འཕར་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཧུར་བརྩོན་ཆེ་ལ་རང་འགུལ་ལྡན་པའི་ངང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་མོ་འབྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་ལེགས་ཆ་གསར་པ་གཏོད་དགོས། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཚད་བརྒལ་གསར་པ་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། དམངས་འཚོ་འགན་ལེན་དང་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། སྲིད་གཞུང་གི་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་དེ་བས་ལེགས་པ་ཞུ་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྐོར་གཟིགས་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་གནང་ནས་སྐོར་གཟིགས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་གནང་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐོར་གཟིགས་ལས་དོན་རེས་སྐོར་བཅུ་གཅིག་སྤེལ་ནས་ཏང་རྩ་འཛུགས་247ལ་སྐོར་གཟིགས་གནང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས། ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་དང་དེ་བཞིན་ཤིན་ཅང་ཐོན་སྐྱེད་འཛུགས་སྐྲུན་པིང་ཐོན་དང་། ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས། གཞུང་ཁོངས་རྐང་འཛིན་ཁེ་ལས་གལ་ཆེན། ཀྲུང་དབྱང་དངུལ་རྩའི་ཚན་པ་བཅས་ལ་སྐོར་གཟིགས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་རྒྱུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད། སྐོར་གཟིགས་ལས་དོན་ཐད་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་རྒྱུར་དམིགས་ནས“འདུ་ཤེས་བཞི”ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་ཤིང་དུ་བརྩི་བ་དང་། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་དང་། ཏང་གི་སྒྲིག་སྲོལ། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་ཚད་མར་འཛིན་པ། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། གནད་དོན་གྱི་སྟོན་ཕྱོགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཧེ་བག་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི“ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ”དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི“བཤེར་སྒྲོན”གྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་ནས་ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྲག་ཐོག་ཏུ་འགན་འཁྲི་གལ་ཆེན་ཁུར་ཡོད་པས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཏང་ཡོངས་སུ་གང་གསུང་དེ་སྒྲུབ་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཏང་ལ་དོ་དམ་དང་ཏང་སྐྱོང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་འཁུར་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་ནན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ནས་དམ་འཛིན་ནན་པོ་དང་། ཏན་ཏིག དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བཅས་བྱས་ཏེ་བྱ་ཐབས་ནུས་ལྡན་སྤྱད་ནས“སྒྲོན་འོག་ནག་ཁུང”གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། སྐོར་གཟིགས་དག་ཐེར་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཏང་ཙུའུ(ཏང་ཨུད)ཡི་ཧྲུའུ་ཅིར་འགན་འཁྲི་དཀྲིས་ནས་རིམ་པ་སྟར་ཆགས་བཞིན་དག་ཐེར་དང་བྱ་བ་ཚང་མ་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངེས་ཤུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཆབ་སྲིད་ཐད་སྐོར་གཟིགས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་སྤེལ་དོན་ནི་བསམ་བློར་བརྟེན་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། རྩ་འཛུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་། ལམ་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏང་སྐྱོང་རྒྱུ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པའི་དམ་འཛིན་བྱེད་གཞི་ནུས་ལྡན་ཞིག་དང་། ཏང་གི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཐབས་ལམ་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས་དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཆེད་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པའི་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་བྱས་ཡོད། “སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཏང་ཡོངས་ལ་དྲག་ཆས་སྤྲས་ཏེ་ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་སྔར་བས་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བྱ་གཞག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་རྒྱུའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ཚེ་གལ་ཆེ་ལ་རྒྱང་རིང་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད། དེར་བརྟེན་རིམ་ཁག་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་དང་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུ་འགོད་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པ་དང་དུས་རྟག་དུ་དམ་འཛིན་དང་། དམ་འཛིན་ཞིབ་ཚགས། ཡུན་རིང་དམ་འཛིན་བཅས་བྱེད་དགོས། བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ལས་འགན་ཨང་དང་པོར་བརྩིས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་དང་ལྷག་དོན་དུ་རིམ་ཁག་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་སློབ་གསོ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། རིགས་དབྱེའི་མཛུབ་ཁྲིད་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ནས་བསམ་བློའི་ལས་དོན་གྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་འཚོལ་བཤེར་དང་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལས་ཁུངས་དང་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སློབ་སྦྱོང་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ལས་དོན་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། ཏང་ཨུད(ཏང་ཙུའུ)ལྟེ་བའི་ཚོགས་ཆུང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”ནང་དོན་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་དགོས་པ། རིམ་ཁག་ཏང་ཡོན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པས་མིག་དཔེ་ཡག་པོ་སྟོན་དགོས། ཏང་ཀྲི་པུས་ཏང་ཡོན་ལ་སློབ་གསོ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་བྱེད་པོའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”དེ“ཚོགས་འདུ་གསུམ་དང་སློབ་ཚན་གཅིག”སོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལམ་ལུགས་ནང་བཅུག་ནས་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་བ་དང་མཉམ་འདྲེས་ཐུབ་པ་དང་དུས་རྟག་ཏུ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། ལོ་ལྟར“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་སྤེལ་ཚུལ་ལ་དཔྱད་དཔོག་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་ནས་རིམ་པ་གཅིག་གིས་རིམ་པ་གཅིག་ལ་དམ་འཛིན་དང་རིམ་པ་སྟར་ཆགས་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པའི་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ད་དུང་དོན་ཚན་གཞན་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་རེད།


text:
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 25, 2017 | སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་བྱ།ནུས་ཤུགས་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ་ནི་སའི་གོ་ལར་ཕན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྒེར་གྱི་སྒོར་མོ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པར་ཡང་ཕན། ཚ་གློག ཁང་པའི་ནང་གི་ཚ་གློག་གི་དྲོད་ཚད་དམའ་རུ་བཏང་ན 1.5OC (3 OC) དེས་ལོ་གཅིག་གི་ CO2 ཏོན་གཅིག་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ། འཁྱིལ་གློག...
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 25, 2017 | ཁོར་ཡུག་བརྙན་ཐུང་།དེ་རིང་༢༠༡༧/༩/༢༥མདོ་སྨད་ཁུལ་དུ་སེར་བ་ཤུགས་ཆེན་བབས་ནས་ཁང་བ་དང་རླངས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་ཤེལ་སྒོ་གཅག་འདུག བརྙན་ཐུང་འདི་ནི་རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་སྲང་ལམ་རེད། སྲང་ལམ་འདི་ནས་ང་ཚོས་རླངས་འཁོར་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཤེལ་སྒོ་གཅག་ཡོད་པ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་གནས་ཚུལ་གཞན་ཤེས་མི་ཐུབ།...
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 24, 2017 | ཡུལ་ལྗོངས།རྫ་ཆུ་རུ་ཆུ་ཐོག་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དཀའ་པས་དུམ་བུར་ཕྱེ་སྟེ་སོ་སོར་བགོས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༢༡༠༠ལོའི་དུས་སུ་ཆུ་བོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་ཆེས་སྔ་བའི་ཚོ་ཁག་བྱུང་བ་དང་། ལྕགས་ཆས་དུས་རབས་ཀྱི་པྰན་ཁྲང་ཞེས་པའང་ཆུ་བོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་གནས་མྱོང་སྟེ།...
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 24, 2017 | ཁོར་ཡུག་ཁྲིམས་ལུགས།དོན་ཚན་དང་པོ། ཆོད་ཡིག་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཆེད་དུ་《སྤྱི་ཆིངས》དོན་ཚན་དང་པོའི་ནང་དོན་དངོས་སྤྱོད་བྱེད་པ ། དེ་མིན། ༡ “ཆིངས་འཇོག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ”དེ་《སྤྱི་ཆིངས》འཇོག་མཁན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ལ་བསྟན་པ་ཡིན།...
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 24, 2017 | ཡུལ་ལྗོངས།ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་རྒྱ་ཚ་རྫོང་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་ཡུལ་ཚོ་རུ་ཡོད། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དགོན་པ་ནས་ཆུ་ཚོད་བཞིའི་ནང་ལ་ང་ལ་སླེབས་ཐུབ་ཀྱང་། ས་ཆ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་ 5000m ཙམ་ན་ཡོད། མཚོ་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ཡིན་ཞིང་།...


text:
མདོ་སྨད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་རྩ་ལག་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་གི་དབུ་བླ་
༧ཁྱུང་མོ་སྐུ་ཕྲེང་ཉེར་གསུམ་པ་སྟོབས་ལྡན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་རགས་བསྡུས།
སྐུ་ཕྲེང་ཉེར་གསུམ་པ་ཁྱུང་མོ་སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་ཁྱུང་མོ་སྟོབས་ལྡན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ནི། གངས་ལྗོངས་འཛིན་མའི་ཡ་གྱལ་མདོ་སྨད་ཅང་ཤེས་ཆོལ་ཁའི་བྱེ་བྲག་རྒྱལ་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུང་གིས་བསྔགས་པ། གདེངས་ཅན་གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱི་ཕོ་བྲང་ཆེན་མོ་མཚོ་སྔོན་ཁྲི་གཤོག་རྒྱལ་མོ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་སྙན་པའི་བ་དན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན་ལྷང་ལྷང་དུ་གཡོ་བ། ཡོངས་གྲགས་སུ་མཚོ་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་སྟོབས་ལྡན་གླང་ཆེན་གྱི་མཆེ་བའི་མདངས་ལ་འཁུ་བའི་ས་འཛིན་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཚར་དུ་དངར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། འཇིག་རྟེན་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་གཞི་བདག་ཆེན་མོ་བློན་པོ་གསེར་ཆེན་ཞེས་པ་བརྗིད་ཉམས་ཀྱིས་འགྱིང་བ། ཤར་ན་བལ་ཝོན་དུང་རི་དཀར་པོས་སྤྲིན་དཀར་གྱི་ལ་ཐོད་དབུ་ལ་བཅིངས་པ། ནུབ་ན་དཔའ་ཐུལ་ལྕགས་རི་ནག་པོའི་ཁྲོ་ཉམས་ཀྱིས་དྲག་པོའི་གཟི་མདངས་ངོམ་པ། མདུན་དུ་རྨ་ཀླུང་གསེར་ལྡན་ཕྱུག་མོ་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོ་ཇི་བཞིན་འཁྱུགས་རྩལ་གྱི་གར་ལ་མངོན་པར་རོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ངོམ་བཞིན་པའི་ཚུལ། དབུས་ན་ཆབ་འགག་གསེར་གཞོངས་རིང་མོ་ཞེས་པ་ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོ། ས་འདིར་མངོན་སུམ་དུ་འཕོས་པ་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་ཞིང་ཁམས། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆབ་ཆ་ཞེས་པ་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡི་ཉེ་འགྲམ་དུ། ས་གནས་སྐྱིད་གདོང་དུ་འབོད་པ་བཀྲ་ཤིས་བྱིན་ཆེན་གྱི་ཚན་ཁ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སྡེ་ཆེན་དེ་རུ། འོད་གསལ་ལྷ་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་རྒྱུད་ཁུངས་བཙུན་ཞིང་རིགས་རུས་གཙང་མ་ཡབ་སྐྱིད་གདོང་ཚེ་བྷ་དང༌། རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་རྣམ་དཀར་གྱི་དགེ་བ་ལ་དུངས་ཞེན་ཟབ་པའི་ཡུམ་གདུགས་དཀར་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་བགྲང་བྱ་བཞི་བཅུ་པ་ཟིལ་གནོན་ཞེས་པ་མེ་རྟ་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༦༦)ལོ་བོད་ཟླ་བཞི་པ་ས་ག་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཚེས་པ་གཉིས་ཉིན་ཏེ། གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་ལེགས་པའི་ཞོགས་པ་ཉི་ཟེར་གྱི་འཛུམ་མདངས་ཐོག་མ་དང་ལྷན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་མཚར་ལྟས་བཟང་དང་བཅས་ཏེ་མཚན་དཔེའི་མེ་ཏོག་མངོན་པར་བཞད་པའི་ཚུལ་མཛད། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་སྟོབས་ལྡན་དབང་ཕྱུག་ཅེས་གསོལ། སྤྱིར་དམ་པའི་རང་གཤིས་སུ་མངོན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཁོང་ཡང་ཚེ་རབས་སྔོན་མ་ནས། ཐུགས་གོམས་སུ་སོང་བའི་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་འོད་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བར། སྐུ་ན་གཞོན་པའི་དུས་ནས་ཐུགས་རྒྱུད་དུལ་ཞིང་བློ་རིག་རྣོ་བ། སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀུན་ནས་འབར་བས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོ་ཞིང་སྐུ་ཚེགས་ཆེར་མེད་པར་སྦྱངས་བྱ་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་མཁྱེན་རྟོགས་སུ་གྱུར་བའི་མཛད་རྣམ་ཡང་མང་དུ་ཡོད། དགུང་ལོ་བདུན་བར་དུ་ཡབ་ཆེན་དང་མ་ཡུམ་གཉིས་གཙོས། གཅེན་མོ་ཚོས་བྱམས་སྐྱོང་འོག་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་བྱིས་པའི་རྩེད་འཇོ་ལ་རོལ་བའི་མཛད་པ་བསྐྱངས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་མོ་གླང་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༧༣)དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་གི་སློབ་སྟོན་དང་སྙོར་སྐྱོང་ཚད་མེད་འོག་ཆབ་འགག་རྒྱ་ར་བོད་ཡིག་སློབ་ཆུང་དུ་ཕེབས་ཏེ་བོད་ཡིག་གཙོས་པའི་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དང༌། རྩིས་རིག་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་ལྷོད་མེད་གནང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་དེར་སུམ་བཟང་སློབ་མའི་གྲས་སུ་བདམས་ཏེ་བཟང་རྟགས་བྱ་དགའ་ཡང་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་བ་མ་ཟད། ནམ་རྒྱུན་སློབ་སྦྱོང་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བ། དགེ་རྒན་དང་ཕ་མ་ལ་བརྩི་བཀུར་ཆེ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་དང་དམན་པ་ལ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་མོ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༧༧)དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་སྟེང་སློབ་ཆུང་གི་སྦྱངས་བྱ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་སྟེ་སློབ་མཐར་ཕྱིན། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕོ་རྟ་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༧༨)དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་སྟེང་ནས་ཆབ་ཆ་གྲོང་བརྡལ་གྱི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་སློབ་ཕྲུག་བསྡུ་ལེན་གྱི་སྐབས། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཡིག་ཚད་ཕུལ་ཞིང་སློབ་གྲྭ་དེར་འཛུལ་ཞུགས་གནང་སྟེ་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་དང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས། ཚན་རིག་ས་རྒྱུས་དང་སྙན་ངག རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དང་ལོ་རྒྱུས་རྩིས་རིག་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་ལྷོད་མེད་གནང༌།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་མོ་བྱ་ཡི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༨༡)དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་སྟེང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་གོང་རིམ་གཞུང་གི་གོ་སྒྲིག་ལྟར་རྒྱ་ར་སློབ་ཆུང་དུ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དགེ་རྒན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང༌། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་མོ་ཕག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༨༣)ལོར་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་སྟེང་སྔོན་མའི་བག་ཆགས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་སད་པ་དང༌། ཡབ་ཡུམ་ཟུང་གི་བཀའ་དྲིན་ཐུགས་རྗེ་ཟབ་མོའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་སྣང་ཞིག་དོ་འཕགས་ཚང་གི་གདན་ས་ཆེན་མོ་རྔ་བ་སྣང་ཞིག་རྒྱལ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ངམ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བཀྲ་ཤིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ཚོགས་གྲལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་འདོན་རྟ་དབྱངས་གསུམ་དང༌། གྱེར་རྔ་བརྡུང་གསུམ་སོགས་ལ་སྦྱངས་བ་གནང༌། དེ་ནས་ཟླ་ཤས་ཕྱིན་མཚམས་བྱ་འཕུར་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་༧སྣང་ཞིག་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་མོ་རྒྱ་འོབས་ཁྱུང་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ལ་མ་མཆོག་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོས་ལུང་བསྟན་བཞིན། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱུང་མོ་སྐུ་ཕྲེང་ཉེར་གཉིས་པ་རྒྱ་ནག་འཕོ་ཆེན་གྲོང་འཇུག་གི་གདམས་པ་ལ་མངའ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་མཁྱེན་ལ་ཐོགས་ཆགས་བྲལ་བའི་ཁྱུང་མོ་སྒྲོལ་པ་མཐར་ཕྱིན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད་ཅིང་བཀའ་ཡིག་ཕྱག་ཐམ་དང་བཅས་བསྩལ་གནང་ཐོབ།
དེ་མུར་ཁྱུང་མོ་རྒྱ་འོབས་རིན་པོ་ཆེ་ཚང་གི་དྲུང་དུ་རབ་བྱུང་གཙང་གཙུག་གི་སྡོམ་པ་ཞུས་ཏེ་མཚན་ལ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གསོལ། ད་དུང་ཁོང་གི་དྲུང་དུ་ལོ་གསུམ་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ་སྔོན་འགྲོ་འབུམ་དགུ་དང༌། མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན། རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར། ཐོད་བརྒལ་ཁྲེགས་ཆོད་སོགས་ཉམས་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་པར་མཛད། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པ་དབུ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང༌། ཕྱི་ལོ་(༡༩༨༧)ལོ་ཤས་རིང་དུས་རབས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་བསྟན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆེད་དུ་དབུས་ཀྱི་ལྷ་ས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་འདུས་(ཁྲིན་ཏུའུ་)གྲོང་ཁྱེར་སོགས་སུ་ཁེ་ཚོང་གི་ཕྱག་ལས་ཀྱང་ཅུང་གཉེར་དགོས་བྱུང༌། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༨༨)དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་ནས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་དྲངས་ཀྱི་ཐབས་ལ་དམིགས་སྟེ་ཐོག་མར་འབྲོག་རུའི་དཔོན་ཚང་གི་སྡེ་རུ་གཡུང་དྲུང་བཀོད་ལེགས་ཀྱི་མཆོད་པའི་རྟེན་མཆོག་ཆེན་མོ་ཞིག་གསར་བཞེངས་མཛད་དེ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་རྟེན་དུ་གྱུར། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༨༩)དགུང་ལོ་ཉེར་བཞིའི་སྟེང་ནས་བཟུང་སྔར་ཚོང་ལས་བྱས་པའི་ཁེ་སྤོགས་རྣམས་ལས་ཕ་ཡུལ་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཉམས་ཆུང་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་ལ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ལོ་བསྟར་སྦྱར་བ་དང༌། དེ་དག་གི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་ཡོན་གྱི་རམ་འདེགས་ཀྱང་ལོ་འགར་གནང་སྦྱིན་མཛད།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལྕགས་ཕོ་རྟ་ཡི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༠)དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔ་བཞེས་སྟེང་འགྲོ་གྲོན་ཡོངས་སུ་སྐུ་སྒེར་ནས་བཏང་སྟེ་ཆབ་ཆ་གཤེན་བསྟན་སྨིན་གྲོལ་དུང་དཀར་གླིང་འདབས་སུ་ཡི་དམ་སྟག་ལའི་མཆོད་རྟེན་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་གསར་བཞེངས་མཛད་དེ་བཀྲ་ཤིས་མངའ་དབུལ་རབ་གནས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཆེན་མོ་ལ་རྔ་བ་སྣང་ཞིག་དགོན་ཆེན་ནས་༧ངེས་པ་དོན་གྱི་བདག་པོ་སྣང་ཞིག་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་མོ་སྐྱབས་རྗེ་རྒྱ་འོབས་ཁྱུང་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་མཛད་པ་དང༌། ཁོང་གིས་བཀྲ་ཤིས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་བསྐྱངས་ཏེ། རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་མང་པོས་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་སའམ་ཡིད་སེམས་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པའི་རྩི་སྨན་དུ་གྱུར། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལྕགས་མོ་ལུག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༡)དགུང་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བཞེས་སྟེང་ཞང་བོད་མི་རིགས་འདིའི་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཁག་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་ཆེད་ལ་དགོངས་ཏེ་མེ་ཏོག་མཉམ་བཞད་དང་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་གི་བགྱི་ཕྱོགས་དང་དུ་བླངས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྣ་འཛོམས་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་གཏེར་ལེན་ཁའི་«གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག»དང་། གཙོས་ཀྱི་«ཟླ་ཟེར»ཟུང་གི་སྟེང་དུ་རྩོམ་ཡིག་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལེ་ཚན་ཞིག་བསྡུ་རྒྱུར་དགོངས་འཆར་བཏོན་ཏེ་བྱ་དགའི་མ་དངུལ་ཆ་ཚང་སྐུ་སྒེར་ནས་གནང་སྟེ་ལས་འགུལ་དེའི་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་སྤེལ་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་བོད་རིགས་ན་གཞོན་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོས་དགའ་བསུ་བླ་ལྷག་ཐོབ། ད་དུང་ལོ་དེར་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་སྦྱོང་སློབ་གྲྭའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞེས་སུ་འབོད་པའི་སློབ་གྲྭ་དེའི་དགེ་སློབ་ཡོངས་ལ་བོད་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་ནོར་སྟེ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་སྤྱོད་སྒོམ་གསུམ་དང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང༌། རིག་པ་ཕྲ་མོས་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་གཞིའི་ས་བོན་ཁོ་ནར་དམིགས་སྟེ། དེ་གའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་མོ་ལ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་གླེགས་བམ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཚར་གྲངས་གཅིག་སྐུ་སྒེར་ནས་བླུ་ཡོན་ཕུལ་ཏེ་བཞག་གནང་མཛད་པར་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་སློབ་ཚང་མའི་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དུ་གྱུར། འདི་ལོར་རྣམ་དཀར་མཛད་པས་ཐུགས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་བརླན་པའི་མཁའ་འགྲོའི་མཚན་རྟགས་ཅན་སྐུ་ཡི་ལྕམ་གཡུ་སྒྲོན་མཚོ་ལ་རིགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་གདུང་སྲས་ཀུན་བཟང་ཚེ་རིང་ཞེས་པ་བལྟམས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཆུ་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༢)དགུང་གྲངས་ཉེར་བདུན་བཞེས་སྟེང་སྐུ་ཐོག་གོང་མའི་རིང་ནས་བོན་འབྲེལ་གསེར་ཐག་གི་དམ་ཚིག་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་བྱང་ཨཀྟ་རོང་སྟེ་རེ་སྐོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་ཧོར་ནག་སྟོང་ཆེ་སྡེ་བའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དུ་མའི་རེ་འདུན་བཞིན་སྡེ་དེར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང༌། དེ་གའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཡོངས་ལ་བོན་སྦྱིན་གྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་བསྐྱངས། ལོ་དེར་ཧོར་ནག་སྟོང་ཆེ་སྡེ་བའི་གསས་ཁང་མཐའ་སྐོར་དུ་སྙིང་པོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་རྟེན་གཟུངས་བྱས་པའི་ཟངས་འཁོར་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་རྟེན་བཞག་མཛད་དེ་བོན་གྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་བསྐོར་འགྲུབ་བྱུང་། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཆུ་མོ་བྱ་ཡི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༣)དགུང་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད་བཞེས་སྟེང་ཡང་བསྐྱར་རེབ་གོང་གི་ཧོར་ནག་སྟོང་ཆེ་དང༌། ཆབ་ཆའི་ཨ་རིག་སྟོང་སྐོར། སྟོང་ཆེ་རོང་འབྲོག་བཅས་ཀྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཐད་རྒྱུས་ལོན་གནང་བར་བརྒྱུད། དུད་ཁྱིམ་འབྱོར་ཞན་ཅན་རྣམས་ལ་ཅ་དངོས་དང་ཤོག་དངུལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་དང༌། དུད་ཁྱིམ་དེ་དག་གི་བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་འགྲིམ་མཁན་དག་ལ་ཡང་སློབ་ཡོན་གྱི་གཞོགས་འདེགས་ཀྱང་མི་དམན་པར་གནང་མྱོང་གསུངས། གཞན་ད་དུང་རེ་སྐོང་ཆུ་ཁོག་གི་མག་གསར་སྡེ་བར་ཕེབས་བསྐྱོད་གནང་སྟེ། སྡེ་བ་དེའི་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་ཡིག་རྨོངས་སེལ་ཆེད་སློབ་གྲྭ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་བྱུང་ནས་ཨ་ལགས་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། མག་གསར་སྡེ་བའི་གཞིས་དཔོན་སོགས་ལ་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཏེ་སྡེ་བ་དེར་སློབ་གྲྭ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་གཏན་ཁེལ་གནང་སྟེ་ལྷག་བསམ་གཏོང་ཕོད་ཆེན་པོས་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་རྨིང་གཞིའི་མ་དངུལ་རྒྱ་ཆེན་གནང༌།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕོ་ཁྱི་ཡི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༤)དགུང་གྲངས་ཉེར་དགུའི་(༥༧)སྟེང་གཞི་ནས་གོང་རིམ་གྱི་སྡེ་ཁག་ནས་ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་བླ་མ་ཁྱུང་མོ་རྒྱ་ནག་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་གི་ཡང་སྤྲུལ་ཉེར་གསུམ་པར་ངོས་ལེན་ཚད་ལྡན་གྱི་ཆོག་མཆན་དཔང་ཡིག་གནང་བ་ལ་བརྟེན། སྟོང་ཆེ་རོང་འབྲོག་གཉིས་དང་གཞན་རེབ་གོང་ཧོར་ནག་སྟོང་ཆེ་སོགས་ནས་བོན་འབངས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་དོན་བཞིན། ༧སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་ཡབ་གཞིས་ཆབ་འགག་སྐྱིད་གདོང་ནས་ཁྲི་ཀ་གསེར་ལྗོངས་སྟོང་ཆེ་རུ་ཆིབས་བསུ་བྱས་ཏེ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བྱང་རྒྱུད་བསྟན་པའི་རྩ་ལག་ཆེན་མོ་རང་དགོན་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ངམ་ཁྱུང་མོ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་གི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཁྱུང་མོ་གསེར་ཁྲི་འཛིན་པ། རྒྱ་ནག་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་གི་སེང་ཆེན་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་མར་ཞི་རིན་ཆེན་དང་པོའི་ཁྲི་དབུས་སུ་ཞབས་ཟུང་པད་མོ་ཉེ་བར་བཀོད་དེ་བཀྲ་ཤིས་དགའ་སྟོན་གྱི་ཡོ་ལང་རྒྱ་ཆེན་བགྱིས། མཚན་ཡང་སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་སུ་གསོལ། དེ་སྐབས་སུ་ངེས་དོན་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྗེ་བོན་བརྒྱ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་ཁྲི་བཞེངས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་འབུལ་སྐབས་ཐུགས་འགན་ཡོངས་སུ་བཞེས་ཏེ་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་བསྐྱངས། ད་དུང་༧སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་གི་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱུང་མོ་རྒྱ་འོབས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྒྱལ་བ་བྲུ་ཚང་གི་ལུགས་བཟང་བཞིན་བོན་སྒོ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་སྡོམ་དབང་ལུང་མན་ངག་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ནོད་པར་མཛད། དེ་ནས་བཟུང་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་དགོན་བདག་གི་ཞལ་བཞེས་མཛད་དེ་དགོན་པའི་བཅའ་སྒྲིག་ཕྱག་སྲོལ་སོགས་སྔར་སྲོལ་བཞིན་བསྐྱངས་ཤིང༌། གཞན་ཡང་གྲྭ་ས་གོང་མའི་ལུགས་ཀྱི་ཕྱག་སྲོལ་བཟང་པོ་རྣམས་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་མཛད་འཕྲིན་ངལ་མེད་དུ་བསྐྱངས་བར་མཛད།
༧ཁོང་དང་ཁྱུང་མོ་རྒྱ་འོབས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་བཞུགས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་མོ་ཕག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༥)དགུང་གྲངས་སུམ་ཅུའི་སྟེང་སྔར་ནས་རིས་མེད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་རྟེན་བཞག་དང་མཆོད་འབུལ། ཁྱད་པར་དུ་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལོ་རེ་མཆོད་མེ་སྟོང་མཆོད་རེ་འཇོག་བཞིན་པ་ད་དུང་རྒྱུན་བཞག་དང༌། ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་འདུས་(ཁྲིན་ཏུའུ་)གྲོང་ཁྱེར་ནས་རྣམ་མཁྱེན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་ཟངས་སྐུ་ཁྲི་གང་མ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་བླུས་ཏེ་རེ་སྐོང་བོན་བརྒྱ་དགོན་སྨན་རི་བཤད་སྒྲུབ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་རྟེན་བཞག་མཛད། དེ་མཚུངས་ཁྲི་ཀ་སེ་བརྒྱ་བོན་སྔགས་བདུད་འདུལ་མེ་རི་འཁྱིལ་གླིང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཡང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་ཟངས་སྐུ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྟེན་བཞག་མཛད། གཞན་ཡང་ལོ་དེ་ནས་བཟུང་རེ་སྐོང་བོན་བརྒྱ་དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཟླ་ཕོགས་གནང་སྦྱིན་མཛད་པ་སོགས་བསྟན་ལ་ཕན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་མེད་བསྒྲུབས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༦)དགུང་གྲངས་སོ་གཅིག་སྟེང་ནས་བཟུང་རང་དགོན་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་ཟླ་རེའི་བཅོ་ལྔའི་དུས་བཟང་ལ་མེ་ཏོག་མཆོད་པའི་ཉིན་ཚོགས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བཙུགས་ཏེ་ལོ་གསུམ་རིང་ཉིན་རེར་མང་ཇ་དང་སྐུ་འགྱེད་ཆད་མེད་དུ་ཕུལ་བ་དང༌། ལོ་དང་པོར་དགེ་འདུན་པའི་ཞལ་གྲངས་བཞིན་ཤེས་རབ་སྨྲ་སེང་གི་གོས་དྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ཐང་རེ་དང་གསོལ་ཕོར་སྤུས་བཟང་རེ་བཅས་ཕུལ། ད་དུང་ཡང་རྒྱ་ནག་ནས་གདན་དྲངས་པའི་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སྐུ་བརྙན་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་རྟེན་བཞག་མཛད། གཞན་སྐུ་འབུམ་ཚོང་ར་ནས་གདན་དྲངས་པའི་ཁྱུང་མོ་སྐུ་ཕྲེང་ཉེར་གཉིས་པ་རྒྱ་ནག་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་གི་བླ་མ་ཁྱུང་མོ་སྒྲོལ་པ་མཐར་ཕྱིན་གྱི་སྐུ་གདུང་ཆེན་མོ་གཅིག་དང༌། སོག་བཙུན་སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་སྐུ་བརྙན་ཆེན་མོ་གཅིག་བཅས་ཁྱུང་མོ་བླ་བྲང་རང་ནས་བླུ་ཡོན་ཆ་ཚང་བར་ཕུལ་ཏེ་རང་དགོན་དུ་རྟེན་བཞག་མཛད་པ་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང༌།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་མོ་གླང་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༧)དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་སྟེང་ནས་མཚོ་ལྷོ་གཤེན་བསྟན་སྨིན་གྲོལ་དུང་དཀར་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་གཡུང་དྲུང་བཀོད་ལེགས་མཆོད་རྟེན་དང༌། བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་མཆོད་རྟེན། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མཆོད་རྟེན། བདུད་འདུལ་མཆོད་རྟེན། པད་མ་བརྩེགས་པའི་མཆོད་རྟེན། མྱང་འདས་མཆོད་རྟེན། དབྱེན་བསྡུམས་མཆོད་རྟེན། ལྷ་བབས་མཆོད་རྟེན་དང་བཅས་མཆོད་པའི་རྟེན་མཆོག་བརྒྱད་ལ་འགྲོ་གྲོན་ཆ་ཚང་ཁྱུང་མོ་བླ་བྲང་སྐུ་སྒེར་ནས་ཕུལ་ཏེ་གསར་བཞེངས་མཛད་ནས་བཀྲ་ཤིས་རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་ཤིང་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཡང་རྒྱ་ཆེན་སྤེལ་བ་བཞིན་དེ་གའི་ཡུལ་མི་སེར་སྐྱ་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར། ད་དུང་ལོ་དེར་སྟོང་ཆེ་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་གི་འགྲུབ་སྟོན་མཛད་སྒོ་ལ་ཆེད་དུ་ཨི་ཏ་ལིས་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཕེབས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ཡང་དེ་སྐབས་རང་དགོན་ལ་གདན་དྲངས་སྟེ་མཇལ་བཅར་གྱིས་བསྟན་འགྲོ་ལ་སྨན་པའི་མཛའ་བརྩེ་བཀའ་མོལ་ཟབ་རྒྱས་གནང༌།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༨)དགུང་གྲངས་སོ་གསུམ་སྟེང་རང་དགོན་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་སྔོན་ཟིང་འཁྲུགས་སྐབས་སུ་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་བའི་མཆོད་བརྒྱད་ལ་མ་དངུལ་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་བསྐྱར་བཞེངས་མཛད་གྲུབ་བྱུང་བ་དང༌། རྔ་ཡུལ་ནས་༧རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱུང་མོ་རྒྱ་འོབས་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དྲངས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་མངའ་དབུལ་གྱི་རབ་གནས་དང་མཛད་སྒོའི་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྒྱ་ཆེན་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་ཡང་ཁོང་གི་མདུན་ནས་ཁྲོ་བོ་ངོ་མཚར་རྒྱས་པ་སོགས་བོན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དབང་ལུང་གི་གདམས་པ་ཡང་མང་པོ་གསན་བཞེས་གནང༌། ད་དུང་ཡང་ལོ་དེར་ཁོང་གི་ལྷ་སྡེ་ཆེན་པོ་རེ་སྐོང་ཧོར་ནག་སྟོང་ཆེ་སྡེ་འདབས་སུ་ཡང་བཞེངས་ཡོན་ཆ་ཚང་སྐུ་སྒེར་ནས་གནང་སྟེ་བདུད་འདུལ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་ཞིག་གསར་དུ་བཞེངས་ཏེ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཁྲི་སྟོང་གིས་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་ས་དང་མཛེས་རྒྱན་དུ་གྱུར་ཏེ་དགའ་བའི་ཡོ་ལང་རྒྱ་ཆེན་སྤེལ། བར་སྐབས་སུ་ལྷ་ལྡན་ཉི་མའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་ཕེབས་པ་དང་སྟབས་བསྟུན་ལྷ་སར་ཆེད་དུ་ཕེབས་བསྐྱོད་གནང་བ་བཞིན། ཁོང་དང་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་རང་དགོན་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེ་ཞིག་སླར་གསོ་གནང་རྒྱུའི་རེ་འདུན་སོགས་དགོངས་བཞེད་ཇི་ཡོད་སྙན་གསན་ཞུས་པ་ལ། ༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་དགོངས་བཞེད་དེ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་གནང་བཞིན། ཁོང་གིས་སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་བཟོད་པ་འགྱུར་མེད་བཤད་གྲྭའི་སློབ་དཔོན་དུ་མངགས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང༌། ད་དུང་ཡང་དེ་སྐབས་སུ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་ལུང་གི་གདམས་པ་ཞུས་པ་བཞིན་དུ་གནང་ཐོབ་བྱུང༌།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༡༩༩༩)དགུང་གྲངས་སོ་བཞིའི་སྟེང་དམིགས་བསལ་གྱིས་གསོ་རིག་སྨན་གྱི་ཕྱག་ལེན་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ལ་སྦྱངས་ནས། ཆེད་དུ་ཕོ་ནད་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་བོད་སྨན་གྱི་གཙོ་བོ་དུ་ཏྲི་སུའི་སྒྲུབ་སྔགས་དང༌། བཙོ་ཐལ། ཨ་རུ། གླ་རྩི། གཞན་ཡང་རྟེན་རྫས་བྱིན་ཅན་མང་པོ་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨན་སྣ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲུབ་པའི་“དུ་ཏྲི་སུའི་རིལ་དཀར་ཆེན་མོ་”ཞེས་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད། ད་དུང་གློ་ནད་དང་མཁྲིས་ནད་ཅན་དག་ལ་ཡང་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་སྨན་སྣ་གསར་པ་སྡེབ་སྦྱོར་གནང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ངལ་ལ་མི་འཛེམས་པར་རིན་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་ཆུ་ལ་བརྟགས་གནང་མཛད་པ་དང༌། མེ་བཙའ་འཇོག་པ། སྨན་སྦྱིན་གཏོང་གནང་བ་སོགས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་གསོས་ཆེན་པོ་གནང་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་ཕན་གྱི་ཕྱག་ལས་ཁོ་ནས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བགྱིས་པའི་གནས་སུ་འཁུམས།
སྟོང་ལོ་གསར་བར་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༢༠༠༠)ལོ་དགུང་གྲངས་སོ་ལྔའི་སྟེང་རང་དགོན་དུ་གསས་ཁང་དཀར་ནག་བཀྲ་གསལ་ལ་དཔེ་བཞག་སྟེ། དེང་རབས་ཀྱི་རིག་པའི་འཆར་འགོད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཨར་འདམ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གསར་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད་པའི་དབུ་འཛུགས་གནང༌། ལོ་དེར་རང་དགོན་དུ་སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་བཟོད་པ་འགྱུར་མེད་གདན་དྲངས་ཏེ་སྒྲུབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་སློབ་ཁྲིད་དང༌། སྔོན་འགྲོ་འབུམ་དགུ། ཉམས་ལེན་སྒྲིབ་སྦྱོང་སོགས་ལོ་གསུམ་གྱི་འཆར་འགོད་གནང༌། དགེ་སློབ་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཆ་ཚང་བ་ཁྱུང་མོ་བླ་བྲང་ནས་གནང་བ་ཐོབ། དེ་མིན་གཞན་ད་རུང་ལོ་དེ་ནས་བཟུང་རང་དགོན་དུ་རྩོམ་རིག་སྣ་འཛོམས་ལོ་དེབ་«ཁྱུང་སྐྱུགས»ཞེས་པའི་ལོ་དེབ་ཅིག་ཀྱང་ལོ་བསྟར་འདོན་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་འགོད་གནང་སྟེ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རང་དགོན་གྱི་གྲྭ་གཡུང་དྲུང་ཡར་འཕེལ་དང་ཁོ་བོ་མར་ནང་གཡུང་དྲུང་བསྟན་འཛིན་གཉིས་བསྐོ་བཞག་མཛད་པ་དང༌། འདོན་ཐེངས་དང་པོ་ལ་ཁོང་སྒེར་ནས་འགྲོ་གྲོན་དཔར་ཡོན་ཆ་ཚང་བར་གནང་སྟེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༢༠༠༡)དགུང་གྲངས་སོ་དྲུག་གི་སྟེང་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་བཞེངས་བསྐྲུན་མཛད་བཞིན་པའི་ཆེད་དུ་ལྷ་ས་དང༌། རྒྱ་ནག་ཆུ་འདུས་(ཁྲིན་ཏུའུ།) ཨ་མདོ་རྔ་བ་སོགས་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ཤིང་སྐུ་ངལ་ཚད་མེད་བསྐྱོན། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཆུ་ཕོ་རྟ་ཡི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༢༠༠༢)དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་སྟེང་རང་དགོན་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་བསྐྲུན་མཛད་བཞིན་པ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་འགྲུབ་སྟོན་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་ཆེན་མོ་ལ་རྔ་བ་ནས་༧སྐྱབས་རྗེ་གང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་༧ཁྱུང་མོ་རྒྱ་འོབས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀྱང་ཞབས་སོར་བཀོད་གནང་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཀོད་ལེགས་དང་ནང་རྟེན་བཞེངས་བསྐྲུན་ལ་ཐུགས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ལན་མང་དང་བཀྲ་ཤིས་རབ་གནས་རྒྱས་པའི་བཀའ་དྲིན་བསྩལ་གནང་མཛད། དེ་མིན་འགྲུབ་སྟོན་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་ལ་གནད་ཡོད་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་༧སྐྱབས་རྗེ་ཁྱུང་མོ་རྒྱ་འོབས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། མཁས་དབང་གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། མང་ར་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་སྟོང་ཆེ་ཚེ་རིང་ཐར། ཁྲི་ཀ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས། རྒྱ་རིགས་སྦྱིན་བདག་དང་གྲོགས་པོ། གཞན་ཡང་རེ་སྐོང་ཧོར་ནག་སྟོང་ཆེ་དང་། མཚོ་སྔོན་པོའི་ཨ་རིག་སྐོར། དེ་མིན་སྟོང་ཆེའི་རོང་འབྲོག་ཀུན་ནས་འདུས་པའི་བོད་མི་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་འདུས་པ་ལ་གསོལ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་བཤམས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཆུ་མོ་ལུག་གི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༢༠༠༣)ལོ་དགུང་གྲངས་སོ་བརྒྱད་སྟེང་རང་དགོན་དུ་ཕྱོགས་མེད་ནས་དྭ་ཕྲུག་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་སོགས་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་“ཁྱུང་མོ་དགེ་རྒྱས་སློབ་གླིང་”ཞེས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུའི་འཆར་འགོད་གནང༌སྟེ་མཁས་དབང་ཚེ་རིང་ཐར་བརྒྱུད་ཡ་ཞི་ཡ་མཐུན་སྒྲིལ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ལ་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཁང་དང་ཉལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་བཀོད་དབྱིབས་རི་མོ་དང་བཅས་པ་གཏན་ལ་བབས་ཏེ་བསྐུར་གནང་མཛད། སློབ་ཁྲིད་འཆར་གཞི་དང་ཁ་ཕྱོགས་སོགས་གཏན་དུ་ཁེལ་ཏེ་མཁས་དབང་ཚེ་རིང་ཐར་བརྒྱུད་དེ་སྙན་ཞུ་ཞིབ་ཕྲ་ཕུལ།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༢༠༠༤)དགུང་གྲངས་སོ་དགུའི་སྟེང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་ཆེད་ཆིབས་ཕེབས་ཀྱིས་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་མཇལ་ཏེ་ཡི་དམ་དབལ་གསས་རྔམ་པའི་དབང་ལུང་རྒྱ་ཆེན་གསན། སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་སྐྱབས་རྗེ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་སྲིད་རྒྱལ་དྲེའུ་དམར་མའི་གཞུང་ལུང་ཞུས་པ་མ་ཟད། ༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་མཁན་སློབ་རྣམ་གཉིས་ལ་སྤྱིར་རྟེན་འབྱུང་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པའི་མཐུ་ལས་སྙིགས་ལྔའི་རྒུད་ཚོགས་ཞི་སྟེ་འགྲོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ནས་བདེ་དགེས་འཚོ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས། སྒོས་སུ་སྐབས་དོན་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་གི་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་བརྒྱུད་རིམ་དང་བཅའ་ཡིག་སྒྲིག་གཞི་སོགས་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མ་འོངས་འཆར་འགོད་བཅས་སྙན་ཞུ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཞུས་པར་རྣམ་གཉིས་ནས་ཀྱང་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མ་འོངས་ལམ་སྟོན་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་གནང༌།
༧སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་མཁན་བསྟན་པ་གཡུང་དྲུང་རྣམ་གཉིས་དང་མཇལ་བཅར་སྐབས།
གཞན་བལ་ཡུལ་དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུའི་རྩེ་རུ་༧སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པ་གཡུང་དྲུང་རྣམ་གཉིས་དང་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་གོང་བཞིན་སྙན་ཞུ་ཟབ་རྒྱས་ཕུལ་བར་རྣམ་གཉིས་ནས་ཀྱང་བསྟན་དོན་ལ་སྨན་པའི་སྲི་ཞུར་དམིགས་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱིས་རོགས་འདེགས་རྒྱ་ཆེན་གནང༌། ལོ་དེར་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་མཁན་སློབ་རྣམ་པའི་ཐུགས་དགོངས་གཞིར་བཟུང་འོག་རང་དགོན་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེ་ཞིག་བསྐྱར་འཛུགས་གནང་སྟེ་སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་བཟོད་པ་འགྱུར་མེད་ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་དཔོན་སློབ་དུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་ཅིང་ཁྲི་འདོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོའི་སྟ་གོན་ཡོངས་རྫོགས་ཁྱུང་མོ་གྲྭ་ཚང་གིས་བསྒྲུབས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་སྐལ་བཟང་གི་ཡོ་ལང་རྒྱ་ཆེན་སྤེལ།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་མོ་བྱ་ཡི་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་(༢༠༠༥)ལོ་དགུང་གྲངས་བཞི་བཅུའི་སྟེང་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་འཆར་འགོད་བྱས་པའི“ཁྱུང་མོ་དགེ་རྒྱས་སློབ་གླིང་”ཞེས་པའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ད་ལྟ་རང་དགོན་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་དངོས་སུ་དབུ་འཛུགས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང༌། སྒྲིག་གཞིའི་གོ་རིམ་ཡང་སློབ་རིམ་དང་པོ་ནས་དྲུག་པའི་བར་འཛིན་གྲྭ་སྡེ་ཚན་གཅིག་དང༌། གཞན་གསོ་རིག་འབུམ་བཞིའི་འཛིན་གྲྭ། དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དང༌། ད་དུང་ཡང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་འཛིན་གྲྭ་སོགས་བཙུགས་ནས་རིམ་བཞིན་མདོ་སྨད་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་དང༌། རེ་བའི་མིག་འབུར་གཏོད་ས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་དང༌། ཕན་ཚུན་གུས་བཀུར་གནང་སའི་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སློབ་གཉེར་བའི་གྲངས་ཀྱང་འདབ་སྟོང་ལ་མོས་པའི་རྐང་དྲུག་འདུ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར།
སྟོང་ལོ་ལྔ་བར་བསྐྲུན་པའི་ཁྱུང་མོ་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གླིང་།
འདི་ལོར་ཡང་བསྐྱར་བལ་ཡུལ་དུ་༧ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པ་གཡུང་དྲུང་རྣམ་གཉིས་དང་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ནས་རང་དགོན་གྱི་ཁྱུང་མོ་དགེ་རྒྱས་གླིང་གི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་དང་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཐུགས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ལན་མང་དང༌མ་འོངས་འཛིན་སྐྱོང་ཐུགས་བཀོད་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་བསྐྱངས།
གཞན་ཡང་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར་ལ་ཡང་«བོན་དང་ཆོས་ཕན་ཚུན་བསྒྱུར་བའི་བཤད་སྒྲོས་ཀྱི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་བ»དང༌། «དགོན་པའི་བཅའ་སྒྲིག་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ»སོགས་དང༌། སྙན་རྩོམ་ཐོར་བུ་འགའ་ཞིག་བཅས་ཡོད་པ་ལྟར་རོ། །མདོར་ན་༧ཁྱུང་མོ་ཁྲི་རབས་ཉེར་གསུམ་པ་སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་སྟོབས་ལྡན་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ངམ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་གི་དགོན་བདག་གི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང༌། བསྟན་པའི་ལས་དོན་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་སྐུ་གདུང་གསུང་རབ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གསར་བཞེངས་ཀྱི་མཛད་ཁུར་ལ་རྟག་ཏུ་བྲེལ་བཞིན། སྐལ་ལྡན་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་དབང་ལུང་གི་གདམས་པ་ཟབ་མོའི་ཟམ་མ་ཆད་པར་བསྩལ་བ་དང༌། སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གྱི་འཁྱེར་སོ་ལས་གཡེལ་བ་མི་མངའ་བ་སོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རིམ་བསྐྱངས་ཀྱིས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་མཚན་དཔེ་ཉི་མ་གཞོན་ནུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷམ་མེར་འཛུམ་བཞིན་པའི་སྐབས་སོ། །
མཛད་རྣམ་འདི་བཞིན་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་«ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་གདན་རབས»ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་པ་ཡིན་པས་དགོངས་ཞུ།


text:
དང་པོ། ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདིའི་བྱུང་རིམ།
༡ མཚན་དོན། འདིའི་མཚན་རྒྱས་པར། ཀིརྟི་ཚང་གི་གདན་ས་གོང་འོག་གིས་གཙོས་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ། ཞེས་དང་། མཚན་བསྡུས་པར། ཀིརྟི་ཚང་གི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།
ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདི་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་དང་འདིའི་ཚོགས་ཡུལ་ནི་མདོ་སྨད་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀིརྟི་ཚང་གི་གདན་ས་གོང་འོག་ཡིན། སྤྱིར་ཀིརྟིའི་དགོན་མ་ལག་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྩོད་གྲྭ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་བཞི་ཡོད་པ་ལ་ཀིརྟི་ཚང་གི་གདན་ས་ཆེ་ཁག་བཞི་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་ནི། ཀིརྟི་ཚང་གི་གདན་སའི་གཙོ་བོ་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་བློ་གླིང་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་། རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན་དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་གླིང་། ཧོར་ཚང་ཀིརྟི་དགོན་དགེ་ལྡན་བསྟན་འཕེལ་གླིང་། རྒྱལ་རོང་ཚོ་བདུན་ཀིརྟི་དགོན་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་བཞི་ཡིན། གདན་ས་གོང་འོག་ཅེས་པ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་གོ་ས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ནའང་སྐབས་འདིར་དགོན་པ་ཆེ་ཁག་བཞི་པོ་འདི་ལ་གོ གདན་ས་ཆེ་ཁག་བཞི་པོ་འདིས་གཙོར་བྱས་པའི་ཐོག་ཀིརྟིའི་དགོན་ལག་གམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་དགོན་པ་བཞི་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་དང། གཞན་ཡང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཇོ་ནང་བོན་དང་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྩོད་གྲྭ་ཡོད་ས་རྣམས་ནས་སློབ་གཉེར་པ་གང་མང་མང་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཚོགས་བཞིན་ཡོད། དེའང་དགུན་ཁའི་དུས་སུ་ཚོགས་བཞིན་པའི་ཚད་མའི་ཆོས་ཐོག་སྟེ་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་རྩོད་ཅིང་སྦྱོང་བའི་ཆོས་ཐོག་ཅིག་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱིས་མཚན་དེ་ལྟར་བཏགས། སྤྱིར་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདི་མ་ཚུགས་གོང་ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་ཏུ་ལོ་གཅིག་ནང་ཆོས་ཐོག་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཟླ་ཆོས་བཞི་སྟེ་དཔྱིད་ཆོས་ཆེན་མོ། དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ། སྟོན་ཆོས་ཆེན་མོའམ་རིགས་གྲྭ། དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་བཅས་བཞི་ཡོད། ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདི་ཐོག་མར་ཚུགས་པའི་སྐབས་ཟླ་ཆོས་བཞི་པ་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་དང་མཉམ་དུ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནའང། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོར་བཅའ་ཡིག་གསར་པ་ཕྱག་བསྟར་གནང་བ་ནས་བཟུང་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་འདི་སྔར་ཡོད་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་དང་སྟབས་གཅིག་ཏུ་མིན་པར་དེའི་གོང་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་གི་སྔོན་དུ་ཉི་ཤུའི་ཆོས་ཐོག་གི་ངོ་བོར་ལོགས་སུ་ཚོགས་བཞིན་ཡོད།
༢ བྱུང་རིམ། འདིའི་བྱུང་རིམ་སྐོར་རྒྱས་པ་སྟག་ཚང་ལྷ་མོའི་རྒྱུད་པ་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་བཟོད་པ་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཞིག་དྲ་ཐོག་ཏུ་(www.jetsongkhapa.org)འཁོད་པ་དེར་གཟིགས་ན་ཞིབ་ཕྲ་མཁྱེན་ངེས། འདིར་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བརྗོད་ན། ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདི་མ་ཚུགས་གོང་ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་ཏུ་ཚད་མའི་དམ་བཅའ་ཞེས་པ་ཞིག་ཚུགས། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣་་་༡༩༩༤ ལོར་༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན་གཙོར་བྱས་པའི་ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་ལ་དགོན་པའི་སློབ་གཉེར་དང་འཛིན་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལམ་སྟོན་གསུང་འཕྲིན་སྙན་སྒྲོན་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སྩལ་པའི་ཕྱི་མའི་ནང་དུ། གོང་སྨོས་ཆོས་ཐོག་བརྒྱད་ཀྱི་གྲས་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་རིང་རྣམ་འགྲེལ་ཆོས་ཐོག་བཙུགས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ཡོངས་ཀྱིས་ཟླ་གཅིག་རིང་དེར་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྐྱང་པ་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་ཐུབ་ན་ལེགས་ཞེས་བཀའི་ལམ་སྟོན་ཕེབས། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་རྣམ་འགྲེལ་ཆོས་ཐོག་ཚུགས་ཐུབ་མེད་ནའང་། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཙམ་ནས་གདན་ས་གོང་འོག་རྣམས་སུ་རྟགས་རིགས་འཛིན་གྲྭའི་གོ་སར་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་མཇུག་ཏུ་ཚད་མའི་དམ་བཅའ་འཇོག་རྒྱུའི་སྲོལ་ཚུགས། སྲོལ་དེ་ལོ་བཅུ་ཙམ་རིང་རྒྱུན་བསྐྱངས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་སྟག་ཚང་ལྷ་མོའི་གདན་ས་ནས་ཚད་མའི་དམ་བཅའ་དེ་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ་སྔར་སྙན་སྒྲོན་བཅུ་གསུམ་ནང་བཀའ་ཕེབས་ཡོད་པ་ལྟར་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་རིང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐོག་རང་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གྲོས་བསྡུར་ཐག་གཅོད་གནང་། སྐབས་དེར་༸ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསྙེན་ཆེན་ལ་བཞུགས་ཡོད་པའི་དྲུང་དུ་དེ་དོན་༸སྙན་སེང་ཞུས་པས། བཀའི་བསྔགས་བརྗོད་དང་བཅས་དེ་ཇི་ལྟར་འཛུགས་སྟངས་སྐོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྤྱི་ཕེབས་བྱུང་བ་བཞིན་ལོ་དེར་གྲ་སྒྲིག་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོ ༢༠༠༧ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་ཐེངས་དང་པོ་མ་དགོན་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་ཚུགས། དེ་ནས་བཟུང་ལོ་རེ་བཞིན་གདན་ས་ཆེ་བ་བཞིར་རེས་འཁོར་ནས་ཚོགས་བཞིན་ཡོད། དེ་གོ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གདན་ས་བཞིའི་ཐུན་མོང་ནས་བཙུགས་ཡོད་པ་དེས་དེང་སང་གོ་སྒྲིག་གི་འགན་འཁྱེར་བཞིན་ཡོད། ཚོགས་ཡུལ་གདན་ས་གང་ཡིན་དེ་ནས་འགྲོ་སོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཆ་ཚང་སྦྱོར་དགོས་ནའང་གདན་ས་ཆུང་བ་ཚོ་བདུན་དང་ཧོར་ཚང་གི་གདན་ས་གཉིས་སུ་ཚོགས་རེས་འཁེལ་སྐབས་གདན་ས་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་འདེགས་གནང་གི་ཡོད། ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ནི་སྔར་ཟླ་བ་གཅིག་རེ་ཡིན་ཡང་ད་སྐབས་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཉེར་གཉིས་བར་ཉིན་གྲངས་ཉི་ཤུའི་རིང་ཚོགས་བཞིན་པ་དང། ཉིན་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། ཞོགས་ཚོགས། ཞོགས་ཆོས། དཔེ་ཁྲིད། ཉིན་ཆོས། དགོང་མོའི་སྐུ་རིམ་དང་ཆོས་ར། བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་མཚན་འཕུལ་དམ་བཅའ་ཆུང་བ་རེ་དང་། ཉིན་མཐའ་མ་སྟེ་དགུ་པའི་ཉེར་གཉིས་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་ནུབ་མཚན་འཕུལ་དམ་བཅའ་ཆེ་བ་ཚོགས་བཞིན་ཡོད། ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་གི་ལྷ་རམས་དམ་བཅའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་འཇོག་མཁན་དགེ་བཤེས་དག་གིས་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག་ཀྱང་གནང་གི་ཡོད་པ་བཅས་མདོ་ཙམ་མོ།།
གཉིས་པ། འཇང་དགུན་ཆོས།
ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདི་ལ་འཇང་དགུན་ཆོས་ཞེས་འབོད་ཀྱི་མེད་ནའང་སྔ་མོ་དབུས་གཙང་དུ་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པའི་འཇང་དགུན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་སྲོལ་དང་མཐུན་པར་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན། འཇང་དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཁ་ཟླ་གཅིག་རིང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐོག་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། སྔོན་ཆད་ལྷ་སའི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཇང་སྟོད་འཇང་སྨད་ཅེས་པའི་ཡུལ་ཚོ་ཞིག་ཏུ་འཇང་སྨད་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་ངམ་རྭ་སྟོད་བདེ་བ་ཅན་དུ་འཇང་དགུན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད། ཡང་བཤད་སྲོལ་གཞན་དུ་ཡུལ་དེར་ཡོད་པའི་འཇང་དགོན་པ་ཞེས་པའི་ནང་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གིས་འགན་ཁྱེར་ནས་ཚོགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གིས་འགན་ཁྱེར་ནས་ཟླ་གཅིག་རིང་རྣམ་འགྲེལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་རྩོད་པའི་ལམ་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་སྐབས་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་རང་གི་སློབ་གཉེར་པའི་ཐོག་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་སོགས་ནས་སློབ་གཉེར་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཕེབས་ཏེ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སློབ་གཉེར་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་སྲོལ་ཡོད། གདན་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་ལ་མཚོན་ན་འཛིན་གྲྭ་དམའ་སར་ལོ་མང་པོའི་རིང་ཚད་མ་ལ་སྦྱངས་ནས་བཞུགས་པའི་དུས་ཚོད་མེད་པས་འཇང་དགུན་ཆོས་རིང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། བཤད་སྲོལ་ལ། སྔར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསེར་སྲང་གང་གནང་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་འགྲེལ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་ཚུགས་ཤིག་གསུངས་པར། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས་གསེར་དེ་སྨར་ཁམས་པ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལ་གནང་སྟེ་དོན་དེ་བཀས་མངགས་པ་ལྟར། གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསེར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འཆད་ཉན་གནང་སའི་རྣམ་འགྲེལ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པས། རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་ལ་གསེར་སྲང་རྣམ་འགྲེལ་གྲྭ་ཚང་ཞེས་ཀྱང་འབོད། རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དང་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་འཇང་དགུན་ཆོས་ཚོགས་སྐབས་འཇང་དགུན་ཆོས་ལ་ཕེབས་མཁན་ཡོངས་རྫོགས་རྭ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་འགྲིག་ལམ་ལ་གནས་དགོས། ང་དགུ་ལོའི་དུས་འགྱུར་མ་བྱུང་བར་དུ་དེ་ལྟར་ཚོགས། རྒྱལ་བསྟན་སླར་གསོའི་སྐབས་འདིར་ཡང་དགོན་གནས་དེར་འཇང་དགུན་ཆོས་སྔ་མོ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་སྔར་ལམ་ལྟར་ཚོགས་བཞིན་ཡོད་ཟེར། མདོ་སྟོད་སྨད་དུ་དེང་སང་འཇང་དགུན་ཆོས་དུ་མ་གསར་དུ་ཚུགས་ཡོད་པ་ནི། མདོ་སྨད་འཇང་དགུན་ཆོས་ཞེས་པ་གཙོ་བོ་ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་དང་གཙང་དགོན་པ། རེབ་གོང་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་སོགས་མཉམ་དུ་ཚོགས་བཞིན་པ་དང། མགོ་ལོག་འཇང་དགུན་ཆོས་ཞེས་པ་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་པ་སོགས་དགོན་པ་དུ་མ་མཉམ་དུ་ཚོགས་བཞིན་པ། མདོ་ཁམས་འཇང་དགུན་ཆོས་ཞེས་པ་ཁམས་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་དུ་མ་མཉམ་དུ་ཚོགས་བཞིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཡས་མས་གོང་ནས་ཚོགས་བཞིན་ཡོད། ཀིརྟིའི་དགོན་ཁག་གི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདིའང་ཐོག་མར་ ༡༩༩༥ ལོར་ཚད་མའི་དམ་བཅའ་ཚུགས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཚོགས་སྲོལ་བྱུང་། རྒྱ་གར་ནང་དུ་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་འཇང་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་ལོ་ལྟར་ཚོགས་བཞིན་ཡོད།
གསུམ་པ། ཚད་མ་རིག་པ།
བོད་ཕྱི་ནང་དང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཚོགས་བཞིན་པའི་འཇང་དགུན་ཆོས་སམ་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་སྐབས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གནང་སའི་གཞི་ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་སྟེ། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་མདོ་དང་བཅས་པའི་རྩ་འགྲེལ་ཡང་འགྲེལ་རྣམས་ཡིན་པས། དེའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་ཞུས་ན།
༡ ཚད་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་དགོས་པ། ཚད་མ་རིག་པ་ནི་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན། སྤྱིར་ནང་དོན་རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་རིག་གནས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཡིན་པས་འདིའང་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་སུ་བགྲང་ཞིང་། རྒྱ་གར་དུ་ནང་པའི་ཚད་མ་རིག་པ་མ་བྱུང་གོང་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་ཚད་མ་རིག་པའམ་རྟོག་གེ་རིག་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ནང་པའི་ཚད་མ་རིག་པ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་དེ་གཉིས་བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་སོགས་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པས། ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་སུ་འཇོག་དཀའ་ནའང། དེང་སང་སེར་སྐྱ་ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་ཐུན་མོང་བའི་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི། རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བརྒྱད་དམ། ཡང་ན་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ། དེས་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཐབས་གསུམ། ཡང་ན་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའམ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ལ། བརྗོད་བྱ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དགོས་པ་ནི། སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་འཇོག་སྟངས་ལྟར། གོང་སྨོས་བརྗོད་བྱ་དེ་དག་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མའི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པའི་དགོས་པ་དང། མཐར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ནི་ཉིང་དགོས་ཡིན་ཞིང་། འདིའི་བརྗོད་བྱ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དགོས་པ་ནི། གོ་སླ་པོས་བཤད་ན། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རིག་པའམ། ཟབ་གསལ་མྱུར་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་བམ། རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དང་རྣམ་དཔྱོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་དགོས་པ་ཡིན། དེའང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། ཁྱད་པར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་དངོས་པོ་ཡི།།དེ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྒོ་གཅིག་པུ།།ཡང་དག་རིགས་པའི་གཞུང་གི་དཀའ་གནས་ལ།།འབད་པ་དུ་མས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱངས།།ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དང། གོང་སྨོས་ལྟར་སྔ་མོར་ཚད་མ་རིག་པ་འདི་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་རིག་པ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་ཆེད་རྒྱུ་མཚན་འགོད་རེས་ཀྱི་རྩོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས། འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་རིགས་པ་འགོག་བྱེད་ཙམ་མ་གཏོགས་ཐར་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་ཉམས་ལེན་མེད་པར་འདོད་མཁན་ཡོད་ནའང་དེ་མི་འཐད་ཚུལ་ནི། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། བྱང་ཕྱོགས་འདི་ན་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས་ལ།།སྦྱངས་དང་མ་སྦྱངས་དུ་མ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ།།མདོ་དང་སྡེ་བདུན་ཀུན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ།།བགྲོད་པའི་ཉམས་ལེན་རིམ་པ་ཡོད་མིན་ཟེར།།འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ།།དངོས་སུ་འདི་རྩོམས་འདི་ནི་མ་འོངས་དུས།།འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་མིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས།།གསུང་གི་གནང་བ་སྩལ་པའང་ཚད་མར་བྱེད།།དེ་ནི་མི་རིགས་སྨྲ་བའི་ཕུལ་བྱུང་དུ།།མཐོང་ནས་ལྷག་པར་ཚུལ་དེར་དཔྱད་པ་ན།།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་མཆོད་བརྗོད་དོན།།ཚད་མ་གྲུབ་པར་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་གིས།།རྣམ་གྲོལ་དོན་དུ་གཉེར་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས།།ཚད་མར་བསྒྲུབས་ཤིང་དེ་ལས་དེ་ཡི་ནི།།བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཐར་འདོད་འཇུག་ངོགས་སུ།།ངེས་པ་གཏིང་ནས་རྙེད་པས་ཐེག་གཉིས་ཀྱི།།ལམ་གྱི་གནད་ཀུན་འདྲིལ་བར་རིགས་ལམ་ནས།།ལེགས་པར་ཐོན་པས་ལྷག་པར་དགའ་བ་རྙེད།།ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
༢ ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡི་ནང་དུ་ཚད་མའི་སྐོར་གྱི་སྡེ་ཚན་ལོགས་སུ་མེད་པར་འཐོར་བུར་གསུང་སྟེ། ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང་།།ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུར་ཤེས་བཞིན།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི།།རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས།།ཞེས་པས་འབྲས་རྟགས་སོགས་བསྟན་པ་དང་། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།།བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ།།ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ང་ཡི་བཀའ།།བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན།།ཞེས་པས་རྗེས་དཔག་གསུམ་བསྟན་པ་སོགས་ནི་ནང་པའི་ཚད་མ་རིག་པའི་ཁུངས་ཡིན་ལ། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་བཅོས་ལ། ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྨྲ་བའི་སྒྲོམ་མམ་སྨྲ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་རྩོད་པ་གྲུབ་པ་(ཀུན་བཏུས་རང་འགྲེལ་དུ་འདི་བཀག་ཡོད་པས་གཅུང་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་མིན་ཡང་ཟེར།)ཞེས་པ་དེ་དག་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཚད་མ་མདོའམ་ཀུན་བཏུས། དེའི་འགྲེལ་པ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་ཚད་མའི་སྐོར་པོ་ཏི་ ༢༠ ལྷག་བཞུགས། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་མཁས་པའི་གསུང་གི་ཚད་མའི་སྐོར་ཤིན་ཏུ་མང།
༣ བོད་དུ་ཚད་མ་རིག་པ་དར་ཚུལ། བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་གྱི་གྲས་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་བརྟག་པ་སོགས་ཚད་མའི་གཞུང་ཉུང་ཙམ་ཞིག་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐབས་བོད་དུ་བསྒྱུར། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ལ་ཐོག་མར་ཞ་མ་སེང་རྒྱལ་གྱིས་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་སོགས་བསྒྱུར་ཅིང་། རྨ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་བསྒྱུར་ནས་བཤད་པ་མཛད་པ་ལ་ཚད་མ་རྙིང་པ་ཟེར། རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འགྱུར་བཅོས་དང་འབྲེལ་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་རྫོགས་པར་བསྒྱུར་ནས་བཤད་པ་མཛད་པ་ལ་ཚད་མ་གསར་མར་གྲགས། ཁོང་གིས་ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་གཞུང་འགྲེལ་དང་པོར་གྲགས། དེའི་ཡང་སློབ་ཕྱྭ་པ་ཆོས་ཀྱི་སེངྒེས་བསྡུས་གྲྭའི་སྲོལ་བཏོད་དེ། དེང་སང་གི་རྩོད་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་དར། དེའི་ཡང་སློབ་ས་སྐྱ་པཎྜིཏས་ཚད་མ་རིགས་གཏེར་རྩ་འགྲེལ་མཛད། དེའི་སློབ་བརྒྱུད་དུ་ཉ་དབོན་ཀུན་དགའ་དཔལ།(ཚད་མ་ཉ་ལ་གཏུགས་ཞེས་པའི་གཏམ་ཡང་བྱུང་།) གོ་ཤཱཀ་གཉིས། རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་སོགས་བྱོན། གསང་བདེ་གུང་གསུམ་དང་། དགའ་སྐྱོར་ཟུལ་གསུམ་ཞེས་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་རྩོད་གྲྭ་འཕེལ། དེ་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་དང་། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་དང་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སོགས་ཡིག་ཆའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་མའི་གཞུང་མང་དུ་མཛད། དབུས་གཙང་དུ་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། ཁམས་སུ་ཆབ་མདོ་དགོན་དང་ལི་ཐང་དགོན་ཆེན། དཀར་མཛེས་དགོན་ཆེན་སོགས། མདོ་སྨད་དུ་བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞི་དང་། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། རེབ་གོང་རོང་བོ་དགོན་ཆེན། ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་སོགས་སུ་ཚད་མའི་འཆད་ཉན་དང་རྩོད་གྲྭ་དབྱར་མཚོ་བཞིན་དུ་རྒྱས། ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་དག་ལ་ཚད་མའི་འཆད་ཉན་དར་ཡོད་ནའང་དགེ་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དར་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་མེད།
བཞི་པ། ཀིརྟིའི་དགོན་ཁག་ཏུ་མཚན་ཉིད་དར་ཚུལ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༤༡༢ ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་མདོ་རོང་མཁས་པ་མི་བཞིའི་ཡ་གྱལ། བསྟན་པ་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་བའི་དར་ཆེན་བདུན་གྱི་ནང་ཚན། ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རོང་ཆེན་ལྗགས་ནག་པ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཚ་ཁོ་ཀིརྟིའི་མ་དགོན་ཀཱ་ལ་རི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་ཕྱག་བཏབ།
༡༧༤༨ ལོར་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་གྲུབ་དབང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་བློ་གླིང་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཕྱག་འདེབས་མཛད།
༡༨༡༨ ལོར་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་༸སྐྱབས་མཆོག་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་དགུང་ལོ་ ༢༢ ཐོག་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བློ་གསལ་གླིང་ཕྱག་བཏབ་སྟེ་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་ཆ་ཚང་བ་འཛུགས་པ་གནང།
༡༨༤༥ ལོར་༸སྐྱབས་མཆོག་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་དགུང་ལོ་ ༤༨ ལ་ཕེབས་པའི་སྐབས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོའི་དགེ་བཤེས་གཉིས་ཀྱིས་གདན་ས་འདིར་ལྷ་རམས་དམ་བཅའ་ཐོག་མར་བཞག་པ་ནས་བཟུང་ཀིརྟི་ཚང་གི་གདན་ས་གོང་འོག་ཏུ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་འཇོག་གི་སྲོལ་བཟང་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་ཡོད།
༡༨༧༠ ལོར་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་ཡབ་རྗེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཚང་དགུང་ལོ་ ༢༢ སྟེང་རྔ་པ་ཀིརྟིའི་དགོན་དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་གླིང་ཕྱག་བཏབ།
༡༨༧༣ ལོར་རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས།
༡༨༩༡ ལོར་༸སྐྱབས་མགོན་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཚང་དགུང་ལོ་ ༤༣ བཞེས་སྐབས་ཧོར་ཚང་ཀིརྟི་དགོན་དགེ་ལྡན་བསྟན་འཕེལ་གླིང་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས།
༡༨༩༧ ལོར་ཡབ་རྗེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཚང་དགུང་གྲངས་ ༤༩ ཐོག་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་གསར་དུ་ཚུགས། (འདི་ནི་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཙམ་ལས་སྔགས་རམས་པའི་སྲོལ་ཚུགས་པ་མིན་པར་སྣང་།)
༡༩༣༡ ལོར་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ངག་གི་དབང་པོ་དགུང་ལོ་ ༡༡ བཞེས་སྐབས་རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་གསར་འཛུགས་མཛད།
༡༩༤༧ ལོར་ད་ལྟའི་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་འདི་པ་དགུང་གྲངས་ ༦ བཞེས་སྐབས་རྒྱལ་རོང་ཚོ་བདུན་ཀིརྟིའི་དགོན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་གསར་དུ་ཚུགས།
༡༩༥༣ ལོར་རྗེ་འདི་པ་དགུང་ལོ་ ༡༢ ལ་ཕེབས་པའི་སྐབས་གདན་ས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོར་སྔགས་རམས་དམ་བཅའ་གསར་འཛུགས་མཛད།
༡༩༥༥ ལོར་རྗེ་འདི་པ་དགུང་ལོ་ ༡༤ ཐོག་སྟག་ཚང་ལྷ་མོར་ལྔ་པའི་དམ་བཅའ་ཞེས་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཉིན་གསུམ་རིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་རིམ་པས་བཀའ་པོད་ལྔའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པའི་སྲོལ་གསར་འཛུགས་མཛད།
༡༩༩༥ ལོར་རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་ཚད་མའི་དམ་བཅའ་གསར་དུ་ཚུགས་ཏེ་རིམ་བཞིན་གདན་ས་གཞན་དག་ཏུའང་ཚད་མའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཚུགས།
༢༠༠༧ ལོར་ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་གི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་ཐེངས་དང་པོ་མ་དགོན་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་བློ་གླིང་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཚུགས། དེ་ནས་བཟུང་གདན་ས་ཆེ་ཁག་བཞིར་ལོ་ལྟར་རེས་མོས་ཀྱིས་ཚོགས་བཞིན་ཡོད།
༢༠༡༢ ལོར་༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས། ༸རོང་ཆེན་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ཁག་གི་འཆད་ཉན་སློབ་གཉེར་གཅིག་གྱུར་མཛད་སྟངས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བཅའ་ཡིག་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཟུར་རྒྱན་དང་བཅས་པ་གདན་ས་གོང་འོག་ལ་སྩལ།
༢༠༡༣ ལོར་གདན་ས་གོང་འོག་ཏུ་བཅའ་ཡིག་གསར་པ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁག་ཕྱག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་དང་འབྲེལ། གདན་ས་གོང་འོག་གི་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་རྣམས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སློབ་གཉེར་གནང་སའི་ཆོས་ཐོག་སྟེ་ཕར་ཕྱིན་དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ་ཐེངས་དང་པོ་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་དུ་ཚོགས། དབྱར་ཁ་ཉིན་ཉི་ཤུའི་རིང་དྲང་ངེས་རྐྱང་པར་རྩོད་ཅིང་སྦྱོང་བའི་ཕར་ཕྱིན་དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ་འདིའང་དེ་ནས་བཟུང་གདན་ས་ཆེ་ཁག་བཞིར་ལོ་ལྟར་རེས་མོས་ཀྱིས་ཚོགས་བཞིན་ཡོད། ད་ཆ་ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་ཏུ་ལོ་གཅིག་ནང་ཆོས་ཐོག་བཅུ་ཐམ་པ་ཡོད་དེ། དཔྱིད་ཆོས་དང་པོ། དཔྱིད་ཆོས་ཆེན་མོ། དབྱར་ཆོས་དང་པོ། དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ། ཕར་ཕྱིན་དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ། སྟོན་ཆོས་ཆེན་མོ། སྟོན་ཆོས་གཉིས་པ། ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ། དགུན་ཆོས་དང་པོ། དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་བཅས་སོ།།
ཀིརྟིའི་དགོན་མ་ལག་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱི་ནང་ནས་དགོན་པ་ཆེ་ཁག་བཞི་ལ་སྔ་མོ་ནས་རྩོད་གྲྭ་ཡོད་པ་ལྟར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་དང་། དེའི་འཕྲོས་དགོན་སྡེ་ཆུང་བ་དེ་དག་ཏུའང་རིམ་གྱིས་རྩོད་གྲྭ་འཛུགས་དགོས་ལ། རྒྱུད་དུས་འཁོར་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་དག་གིས་ཀྱང་སྔར་ཡོད་སྒྲུབ་མཆོད་ཁག་མ་ཉམས་པའི་ཐོག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་དགོས་ཞེས་༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་སྟོན་སྔ་ཕྱིར་ཕེབས་ཡོད་པ་ལྟར། དགོན་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་ལུགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་གནང་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་༸ཁོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བཞེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞིག་དང་། དུས་བསྟུན་གྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
ལྔ་པ། ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་གསུང་འཕྲིན།
ཀིརྟིའི་གདན་ས་གོང་འོག་གིས་གཙོས་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་འདིའི་སྐོར་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་དག་གི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ་ནི། ༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སྔ་ཕྱིར་བསྩལ་པའི་འདིའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་དང་གསུང་འཕྲིན་ཁག་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ནི། ༸ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་དེབ་ཕྲེང་བཞི་པའི་ནང་གི་སྙན་སྒྲོན་བཅུ་གསུམ་སྐོར་དང་། དྲུག་པའི་ནང་གི་ ༢༠༠༨ ལོའི་བརྟན་བཞུགས་དང་ཀིརྟིའི་དགེ་རྩ་ཚོགས་པའི་མཛད་སྒོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སྩལ་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྐོར། བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་གི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་ཐེངས་དང་པོའི་སྐབས་གནང་བའི་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྐོར། བཅུ་དྲུག་པ་བཅའ་ཡིག་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་དང་། བཅུ་བདུན་པ་དེའི་ཟུར་རྒྱན་དང་པོ་བཅས་ཀྱི་ནང་གསལ་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་སྐོར་གྱི་བཅའ་སྒྲིག་རྒྱས་བསྡུས། བཅུ་དགུ་པ་དེའི་ཟུར་རྒྱན་གསུམ་པའི་ནང་གི་འགྱུར་བ་བཅུ་གསུམ་སྐོར། ཉེར་བཞི་པའི་ནང་གི་ཚད་མའི་དགུན་ཆོས་སྐོར་གྱི་བཀའ་ལན་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་ནང་གསལ་བས་དེ་དག་ལ་གཟིགས་པར་མཛོད་ཅིག།།
འདི་ནི་སྔ་ལོར་ནང་ཁུལ་གྱི་སྐད་ཚོམས་ཤིག་ཏུ་རང་གིས་བཤད་པ་དེ་བཞིན་འདིར་ཡི་གེར་ཕབ་སྟེ་གཟིགས་བདེར་བཀོད་པའོ།། འབྲིང་བ་འཇིགས་མེད་ཀྱིས། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥ ལ།