text:
མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱིས2016 ལོའི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་འཆར་གཞི་
ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་དང2017 ལོའི་འཆར་གཞིའི་འཆར་ཟིན་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ།
—2017ལོའི་ཟླ3པའི་ཚེས6ཉིན་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་
གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག
མཚོ་ནུབ་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།
ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་མངག་བཅོལ་དང་ལེན་བྱས་ཏེ། ད་ལྟ2016ལོའི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་དང2017ལོའི་འཆར་གཞིའི་མ་ཟིན་ཁུལ་གྱི་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པས་གྲོས་ཞིབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་རྣམ་པ་དང་།གྲོས་ཚོགས་སུ་ཟུར་ཞུགས་བྱེད་པའི་བློ་མཐུན་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་འཆར་གནང་རོགས།
གཅིག 2016ལོར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ།
2016ལོར་སྤྱི་ཁོག་གནས་བབ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཞིང་འགྱུར་ལྡོག་མང་བ་སོགས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་མདུན་དུ།ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་ཚང་མས་ཁུལ་ཨུའི་འགོ་ཁྲིད་བརྟན་པོའི་འོག། ཁུལ་དམངས་ཆེན་གྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་ལྟ་སྐུལ་དང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་འོག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ནི་ལས་འགན་དང་པོ་ཡིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་།གནས་བབ་གསར་བ་དང་ལས་འགན་གསར་བ། བླང་བྱ་གསར་བ་བཅས་ལ་རང་འགུལ་གྱིས་འཚམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། བློ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་དང་། བརྟན་པོར་འཕར་བ་དང་། མ་འཇོག་ཆེ་བ་དང་། བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད། དམངས་ཕན་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་གཅིག་འདོམས་ལེགས་པོ་བྱས། ལོ་ཧྲིལ་པོར་ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྤྱིའི་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར487ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི8.5འཕར། དེའི་ནང་དུ་ཐོན་ལས་དང་པོའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར28.1དང་བརྒྱ་ཆའི10.7འཕར། ཐོན་ལས་གཉིས་པའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར326.7དང་བརྒྱ་ཆའི7འཕར། ཐོན་ལས་གསུམ་པའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར132.2དང་བརྒྱ་ཆའི12འཕར། ས་ཁུལ་གྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར560ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི7.4འཕར། གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཕར་མ་སྒོར་དུང་ཕྱུར271.2ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི7.4འཕར། ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར45.2ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པའི་དུས་མཚུངས་སུ་བརྒྱ་ཆའི702འཕར། སྡོད་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར23263དང་བརྒྱ་ཆའི9.1འཕར། གྲོང་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྒྱུན་སྡོད་སྡོད་དམངས་ཀྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར27720དང་བརྒྱ་ཆའི9.1འཕར། གྲོང་གསེབ་རྒྱུན་སྡོད་མི་དམངས་ཀྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར11539དང་བརྒྱ་ཆའི9འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འཛད་སྤྱོད་དངོས་རྫས་སིལ་ཚོང་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར89.8དང་བརྒྱ་ཆའི10.3འཕར། ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀའི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་རིན་གོང་འཕར་ཚད་སོ་སོར་བརྒྱ་ཆའི0.9དང་བརྒྱ་ཆའི2ནང་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱས་མཐར། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་ལོ་འཁོར་དམིགས་འབེན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། “ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་གསུམ་པའི”འགོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཡོད།
ལོ་གཅིག་རིང་ང་ཚོས་གཙོ་བོ་ཕྱོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཐད་ནས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ཡོད་དེ།
(གཅིག)འཁོར་སྐྱོད་དམ་འཛིན་དང་བརྟན་པོའི་ངང་འཕར་བར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་ཆག་མཚམས་བཞག་ནས་ཡར་འཕར་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། གཅིག་ནི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། ནན་ཏན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་གྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ནང་བྱན་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། སྤྱིའི་ཁ་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་དེ་བྱ་བའི་ཇུས་གཞི་དང་ལག་བསྟར་ཐབས་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས། མཚོ་ནུབ་ཀྱི་བཅོས་སྒྱུར་དང་གོང་སྤེལ་ལས་དོན་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་རྗེས་ཁྱབ་ཁོངས9ལ་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་དོན་ཚན46བཏོན་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ལ་གཏོགས་པའི་ཁེ་ལས11ལ་དོན་དག་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁྲི་ལས་བགོས་ཇུས་གཞི་གཏན་འབེབ་བྱས་ཤིང་། སྔ་རྗེས་སུ་མ་འཇོག་གིས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་དང་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཐབས།མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་དངོས་གཞིའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས།སྲིད་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མ་རྩ་མཉམ་ལས་བྱེད་སྟངས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་སོགས་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པས། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ལྡན་ཐོབ། གཉིས་ནི་དཔལ་འབྱོར་ཕྱོགས་བསྡུས་སྙོམས་སྒྲིག་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ།ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཐོན་སྐྱེད་དམ་འཛིན་དང་བརྟན་པོའི་ངང་གསོག་འཇོག་དང་། འཕར་ཚད་ཆེ་བ་བཅས་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཤུགས་བསྣན་ནས་ཟླ་རེ་བཞིན་ཞིབ་འཇུག་བརྡར་གཅོད་དང་དུས་ཚིགས་ལྟར་ཕྱོགས་བསྡུས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་།མགོ་འབུར་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་རང་བཞིན་དང་ཁྱོན་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་བཅས་ལ་དམིགས་སའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གྲོས་འགོ་འདོན་བྱེད་ཐབས་བཏོན། “གཙོ་གནད་ལྔའི”ལས་དོན་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་སྦྱོར་ཞབས་ཞུ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དབུ་བརྙེས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་གཙོ་གནད་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཚོ་ཆུང་33བཙུགས་པས་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་གཙོ་གནད་ལས་འགན་འགག་སྒྲོལ་བྱས། བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་དང་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་མ་འཇོག་ལས་གཞི་བཀོད་འདོམས་པུའུ་གཉིས་བཙུགས་ཏེ། བཟོ་ལས་འཁོར་སྐྱོད་དང་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་གྱི་བཀོད་འདོམས་བཀོད་གཏོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་།སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་འཕར་སྣོན་འགན་སྲུང་དང་། མ་དངུལ་འཇོག་པཪ་སྐུལ་འདེད་བྱས། ཚོང་འགུག་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས་ནས། ཁུལ་དང་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་གི་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་མཉམ་བསྲེས་གཞི་གཅིག་གི་ཚོང་འགུག་ཞབས་ཞུའི་ལམ་སྲོལ་ཆེན་པོ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་མཐར།ཚོང་འགུག་དངུལ་འདྲེན་ལས་དོན་འཕྲེད་ཕྱོགས་དང་གཞུང་ཕྱོགས་ཁྱབ་འགྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། གསུམ་ནི་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། གཙོ་གནད་ལས་རིགས་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་དང་གཙོ་གནད་ཐོན་རྫས་མཁོ་སྤྲོད། ཐོན་ནུས་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཏེ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ཆ་འཕྲིན་སྟེགས་བུའི་འཁོར་སྐྱོད་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དང་། ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱི་ཆེ་ཚད་དང་ཟབ་ཚད་ཆེ་ཆེར་བཏང་། འཁོར་སྐྱོད་བརྟན་སྲུང་དང་གོང་འཕར་བརྟན་བརླིང་གི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1བཙུགས།ཐོན་སྐྱེད་བརྟན་ཙམ་ཡོང་བ་དང་ཁྲོམ་རའི་སྔོན་དཔག་ཡག་པོའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཐོག་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས།ཁེ་ལས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་ཁྲོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་དཀའ་ངལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱས། ནོར་ཁྲལ་དང་སྲིད་འཛིན་བྱ་གཞག་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ།རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ཁེ་ལས་རིགས་ཁག་གི་ཁྲལ་གྲོན་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་བཏང་བ་སྒོར་དུང་ཕྱུར19.2དང་། སྐྱེལ་འདྲེན་གྲོན་དངུལ་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་བ་དང་རང་བྱུང་སོལ་རླངས་ཀྱི་རིན་གོང་ཁ་གསབ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་རྗེས་འདེད་འཛིན་སྤྲོད་དངུལ་ལེན་བྱས་ཤིང་།རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ཁེ་ལས་ཀྱི་མ་གནས་སྒོར5373ཇེ་དམའ་རུ་བཏང་། ཚྭ་མཚེའུ་ཚོགས་པ་དང་ཅུན་མིང་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ་འོད་ཤུགས་གློག་འདོན་ཁེ་ལས་སུ་གློག་ཆན་ཝ་ཆུ་ཚོད་དུང་ཕྱུར2.5ཉོས་པ་དང་། གློག་རིན་སྒོར2640གྲོན་ཆུང་བྱས། ལས་བཅོལ་བུན་དངུལ་གྱི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆིན་ཧྭ་སོལ་འགྱུར་མཚོ་ནུབ་ཧྭ་ཅན་ལ་དངུལ་བུན་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.3བརྒྱུད་གཏོང་བྱས། ཙང་ཀོ་ཅཱ་ལུད་ཁྲོམ་ར་འདོན་པར་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ་བསྡུ་རུབ་བྱས་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར20ཡིན། ལོ་ཧྲིལ་པོར་ལྕགས་ལམ་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱིས་ཏུན་ཁྲི2201ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི1.5འཕར། གློག་མཁོ་འདོན་བྱེད་འབོར་གྱི་གློག་ཆན་ཝ་ཆུ་ཚོད་དུང་ཕྱུར54.9དང་བརྒྱ་ཆའི7.1འཕར། ས་ཁུལ་ཁྲོད་ཀྱི་དངུལ་ཁང་ལས་རིགས་ཀྱི་བཅོལ་དངུལ་གྱི་ལྷག་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར534.2དང་བརྒྱ་ཆའི13.5འཕར། དངུལ་བུན་གྱི་ལྷག་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར410.5དང་། ལྗོངས་ཕྱིའི་དངུལ་རྩའི་དངུལ་བུན་ལྷག་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར393.9དང་།དངུལ་བུན་ལྷག་གྲངས་སྤྱི་ཁོག་གི་བརྒྱ་ཆའི4.2འཕར། བཞི་ནི་གོང་འོག་ཐོན་ལས་མཐུད་སྦྲེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་གོང་འོག་ཐོན་ལས་མཐུད་སྦྲེལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས།གོང་འོག་ཐོན་ལས་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཡོང་བར་དངུལ་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར206མངོན་འགྱུར་བྱས། ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁིལ་ཅཱ་དང་། གསེར།ཞ་ཉེ་དང་ཏི་ཚ་།གཏེར་རྡོ་ལེགས་སྒྲུག་སོགས་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཁེ་ལས་དང་ཟི་སྐྱུར་ཅཱ་དང་།གསེར་བཙོ་སྦྱང་དང་། ཞ་ཉེ་དང་ཏི་ཚ་བཙོ་སྦྱོང་སོགས་སྨད་རྒྱུད་ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་ཡོད། ལྔ་ནི་ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་གོང་དུ་སྤེལ་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ།སྣེ་ཁྲིད་ཁེ་ལས་སྐྱེད་སྲིང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ་དང་། གསར་འཕར་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་དུད་ཚང23དང་དཔལ་འབྱོར་སྐུལ་ཁྲིད་བརྒྱ་ཆའི་ཚེག1.8འཕར། གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་དང་ཁེ་ལས་དུད་ཚང132གྱི་གཙོ་གཉེར་ལས་སྒོའི་ཡོང་འབབ་སྒོར393.8དང་།ཁེ་སྤོགས་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར37དང་། ཁྲོམ་རའི་བྱེད་པོ་རིགས་སོ་སོའི་དུད་ཚང1334 གསར་སྣོན་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི13.6འཕར།
(གཉིས)དམ་འཛིན་བྱེད་པར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། ལས་གཞི་དམ་འཛིན་དང་མ་འཇོག་སྐུལ་གཏོང་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་མ་འཇོག་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ། གཅིག་ནི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། “སྐུལ་འདེད་གསུམ་གཅིག་འཛིན་གཅིག་སྐུལ”ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་ཤུགས་ཆེན་གྱིས་སྤེལ་ནས་ལས་གཞི་འགངས་ཆེན་གྱི་བཀོད་འདོམས་སྙོམ་སྒྲིག་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ།སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་འཕར་སྣོན་འགན་སྲུང་དང་མ་དངུལ་འཇོག་པཪ་སྐུལ་འདེད་བྱས། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་འཇོག་པའི“དམིགས་འབེན་གཉིས”ཀྱི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་དང་འདེགས་སྐྱོར་རང་བཞིན་གྱི་དམིགས་ཚད་གཙོ་བོའི་ཟླའི་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་པའི་མ་ལག་དང་སྔོན་བརྡ་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཏེ། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་མ་འཇོག་འཕར་ཚད་དེ་ལོ་གོང་མ་ལས་བརྒྱ་ཆའི་ཚེག16.8མཐོ་རུ་ཕྱིནཔས་ནུས་ལྡན་ངང་ཆག་ཚུལ་བསྒྱུར་ཏེ་ལྡོག་འཕར་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་།འཕར་ཚད་མཐོ་བ་རྒྱུན་སྲུང་བྱས་ནས་ནུས་ལྡན་སྒོས་དཔལ་འབྱོར་སླར་གསོ་བྱུང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས། གཉིས་ནི་ལས་གཞི་འཆར་འགོད་གསོག་འཇོག་ལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱུང་བ། “1+ 2”ཆེད་སྤྱོད་ཐེབས་རྩའི་ལས་གཞི་མཛོད་དང་དེ་བཞིན་ལས་གཞི་གྲ་སྒྲིག་ཞིབ་བཤེར་དང་། དངུལ་ཁང་གིས་སྔོན་ཚུད་ནས་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ནས་ཐེབས་རྩའི་ལས་གཞི་གྲབས་གསོག་གི་གཞི་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཆིག་སྟོང་ཟིན།རྫོང་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལས་གཞི་མཛོད་བཙུགས་ཏེ་ལས་གཞི735ཁུལ་རིམ་པའི་ལོ་གསུམ་གྱི་འགྲིལ་བའི་འཆར་གཞིའི་ནང་དུ་བཞག། སྲིད་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་འཇོག་པའི་ལས་གཞི་གྲབས་གསོག་གི་གཞི་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར1238ཟིན་པ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྟེགས་བུ་ལས་གཞི་མཉམ་གཏོང243དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་སྤྱི་ཚོགས་བྱ་གཞག་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ལས་གཞི་མཛོད་དུ་བཞག་སྟེ། རྣམ་གླིང་དགེ་ལེགས་གྱི་ཆུ་བེད་ལྟེ་གནས་དང་སྟག་མདོ་ཆུ་མཛོད།ས་འོག་ཕྱོགས་བསྡུས་མདོང་ལམ་སོགས་གལ་ཆེའི་ལས་གཞིའི་སྔོན་གྲབས་བྱ་བ་གང་མགྱོགས་ངང་སྤེལ། གསུམ་ནི་གཙོ་གནད་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་མ་ཏན་ཏིག་བྱས། ན་གོཪ་མོ་ནས་ཏུན་ཧོང་བཪ་གྱི་ལྕགས་ལམ་དེ་དབྱིན་མ་ཞ་ནས་མཱ་ཧའེ་བར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ནས་གཉེར་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་། ཚྭ་ཁ་ནས་ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁ་ནས་ཤངས་སྡེ་བར་སོགས་ཀྱི་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་ལས་མཇུག་སྒྲིལ་ནས་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་། ན་གོར་མོ་ནས་འཁོར་ལོ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་དང་ན་གོར་མོ་གནམ་གྲུ་ཐང་ཆེན་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་བདེ་བླག་ངང་འགྲུབ་པ་དང་ཆུ་གསོག་འགག་འཕྲང་ཆུ་བེད་ལྟེ་གནས་དང་།བཱ་ཡན་ཆུ་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་དུ་བཏང་བ་བརྒྱུད་ནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་འདེགས་སྐྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་ཕྱིན། བཞི་ནི་ལས་གཞི་མ་འཇོག་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་དུ་བཏང་བ། ལས་གཞི་མཛོད1379བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་དང་། ལས་ཀ་བསྐྱར་གསོ1305འགོ་ཚུགས་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར560བཏང་བ་དང་བརྒྱ་ཆའི10.7འཕར། མ་དངུལ་འཇོག་པ་དེས་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཚད་བརྒྱ་ཆའི149ཡིན། ལོ་འགོར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་གཙོ་གནད་ལས་གཞིའི171གི་ལས་ཀ་བསྐྱར་གསོའི་འགོ་ཚུགས་ནས་མ་འཇོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར371.2ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་གཏོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས8.7འཕར།གནམ་གྲུ་ཆེན་པོ་བཤིག་པ་དང་མཁའ་རླུང་གནོན་བཙིར་ནུས་གསོག་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་རྡོ་སྣུམ་ལྕགས་མདོང་ན་གོར་མོ་དང་། “དགུ་ཚིགས”བཟོ་སྐྲུན། སྣུམ་ཞིང་ཀུང་སི་ཝོན་རྨང་འགྱུར་སོགས་སུ་སྣུར་སྲིང་བྱས་ཏེ་ལས་གཞིའི་སྔོན་གྲབས་ལས་ཀའི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ། ལྔ་ནི་ལས་གཞི་གཅིག་སྡུད་ཀྱིས་བསྐྱར་གསོ་འགོ་ཚུགས་པའི་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡིན་པ། སྐོར་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ལས་གཞི600གཅིག་སྡུད་ཀྱིས་ལས་ཀ་བསྐྱར་འགོ་འཛུགས་པ་རྩ་འཛུགས་དར་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། ལས་ཀ་བསྐྱར་གསོ་འགོ་ཚུགས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི99.2དང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར239.7ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བས་མ་འཇོག་སྒུལ་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་ཕྱིན། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མ་འཇོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར247.5 ལེགས་གྲུབ་དང་བརྒྱ་ཆའི83.2འཕར། དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན།
(གསུམ)སྡེ་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱེད་པར་དོ་སྣང་དང་། འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ། གཅིག་ནི་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་འཁོར་རྒྱུག་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཆར་འགོད་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ། 《འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་གྱི“ལོ་ལྔ་འཆར་གཞི་བཅུ་གསུམ་པའི”འཁོར་རྒྱུག་དཔལ་འབྱོར་འཆར་འགོད》དང་《མཚོ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཇུས་གཞི》། 《མཚོ་ནུབ་ཀྱི“སྟོང་ལྔའི”ཐོན་ལས་ཁྱུ་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཇུས་གཞི》བཟོས་ཟིན་ལ། ལྕགས་རིགས་མའེ་དང་མའེ་རྒྱུ།ལིས་གྱེས་རྡུལ་གློག་རྫས། འདུས་འདྲེས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་། ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་སྒྲིག་ཆས་བཟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་འཆར་འགོད་དང་བུ་ལས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བཟོ་འགོད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་འགོ་ཚུགས། གཉིས་ནི་གླིང་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ། སྡེ་གླིང་གི་གཙོ་གནད་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལས་གཞི64འགོ་ཚུགས་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར33.4བཏང་། ན་གོར་མོའི་བཟོ་ལས་གླིང་གྱི་བྱེ་ལམ་དང་ཚྭ་འདམ་བཟོ་ལས་གླིང་གི་འཕྲེད་གཅིག་ལམ་དང་འཕྲེད་ཨང་དགུ་བའི་ལམ་དང་། མཛོ་ལུང་དང་། གཤའ་ལྕགས་རི་བོ་ཆན་ཧྥུ110 ཡི་གློག་སྒྱུར་ས་ཚིགས། མེ་རུ་རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁུལ་གྱི་སྤྱང་ཚང་གཏེར་ཁུལ་གྱི་རྡོ་སོལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུ་ས་ཚིགས་སོགས་ལས་གཞི27བསྐྲུན་ཚར་བས་གླིང་ཁུལ་གྱི་ཐེག་ནུས་མངོན་གསལ་མཐོ་རུ་སོང་ཡོད། གསུམ་ནི་གླིང་ཁུལ་ཐོན་ལས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་ལས་གཞི88ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་ལས་གཞི79སླར་བསྐྲུན་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར184བཏང་། ཙང་གེ་ཅཱ་ལུད་ཏུན་ཁྲི40དང་ཁིལ་ཅཱ་རྫས་རྒྱས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི40ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། ཚྭ་མཚེའུ་ཚོགས་པའི་སྦས་སྔོག་ནུས་སྤེལ་ཅཱ་ལུད་སྒྱུར་བཀོད་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི39ཡི་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་པོར་བཏང་ཞིང་།འཁོར་རྒྱུག་ཐོན་ལས་མ་ལག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་གླིང་ཁུལ་རུབ་བསྡུས་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་མངོན་གསལ་ཕྱིན་ཡོད།
(བཞི)གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་དམ་འཛིན་བྱེད་པར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཐོན་ལས་གང་མགྱོགས་གཞན་སྒྱུར་རིམ་སྤོར་གྱི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ། གཅིག་ནི་ཐོན་ལས་དང་པོ་སྐྱེད་སྲིང་དང་གོང་སྤེལ་དུ་བཏང་བ།འདེབས་འཛུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་དཔལ་འབྱོར།གཟན་ཆག་གསུམ་གྱི་གྲུབ་ཆའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་འབྲོག་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཚྭ་འདམ་གཞོང་སའི་འཕང་འབྲས་དང་ཚྭ་ཁ་སོགས་ཁག་ཅིག་ལ་མཚོ་ནུབ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་ལས་སྤུས་རྟགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཆེ་རུ་ཕྱིན། འཕང་འབྲས་སྐྱེད་སྲིང་ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་ཁེ་ལས་དུད་ཚང14སྐྱེད་སྲིང་བྱས་པ་དང་།ཤིང་འབྲས་སྐམ་པོའི་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི604ལ་བསླེབས། འཕང་འབྲས་ཕབ་རྒྱུ་ཏུན3000དང་བཟའ་བྱའི་སྣུམ་གུར་གུམ་ཏུན500། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྐྱེ་ལྡན་ལུད་རྫས་ཏུན་ཁྲི10དང་འབྲས་ནག་འཕང་འབྲས་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་ལེབ་མ་སོགས་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་བཟོ་སྣོན་ལས་གཞི་ཁག་གཅིག་བསྐྲུན་ཚར།གཉིས་ནི་ཐོན་ལས་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་པ། ཚྭ་མཚོའི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་དང་སྣུམ་རླངས་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས།རྡོ་སོལ་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས། ལྕགས་རིགས་བཙོ་སྦྱོང་།སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བཞིར་དམིགས་ཏེ།ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་བྱེད་པའི་ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་སྦྲེལ་བར་ཤུགས་བརྒྱབ་པ་དང་། ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་གཞི76དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གསར་སྐྲུན་འགག་སྒྲོལ་དོན་ཚན་བརྒྱ་དང་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤར་ཡང་གསེས་དོན་ཚན་བརྒྱ། ལག་རྩལ་བསྒྱུར་བཀོད། ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་བཟོ་སྐྲུན་དུ་འཇོག་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར134ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། ཆིང་དབྱང་མའེ་འགྱུར་དང་མའེ་ཧྲ། ཟི་སྐྱུར་ཅཱ་མའེ་ལུད་ཏུན་ཁྲི20། མཱ་ཧའེ་གཏེར་ཁུལ་ཅཱ་ལུད་ལག་རྩལ་བསྒྱུར་བཀོད་སོགས་ལས་གཞི19བསྐྲུན་ཚར། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཐཱན་མེད་དྭངས་གཙང་ནུས་རྒྱུའི་ཐོན་ལས་རྟེན་གཞི་དང་།ནུས་རྒྱུ་གཙང་མ་ཕྱིར་གཏོང་རྟེན་གཞིའི“སྣེ་ཁྲིད་མཁན”གྱི་སྔོན་ཐོན་ལག་རྩལ་འོད་ཤུགས་གློག་འདོན་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི3གྱི་འཆར་འགོད་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱུང་། གཏེར་ལེན་ཁའི་ཚོད་འཛིན་ལྕོག་སྒྲོམ་རྣམ་པའི་ཉི་འོད་ཚ་ནུས་ཀྲའོ་ཝ10གློག་འདོན་ལས་གཞིས་བཞུ་ཚྭའི་ནུས་གསོག་ལག་རྩལ་བསྒྱུར་བཀོད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་བཞུ་ཚྭའི་ནུས་གསོག་གློག་འདོན་བྱུང་། ལོ་ཧྲིལ་པོར་འོད་ཧྥུ་དང་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་ལས་གཞི109ཀྲའོ་ཝ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། གཤོང་སའི་ནང་དུ་ནུས་རྒྱུ་གསར་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་སྒྲིག་པའི་གཞི་ཁྱོན་ཀྲའོ་ཝ3924བསླེབས། འོད་བསྡུ་ལྡབ་མང་གློག་རྫས་སྒྲིག་ཆས་ཀྲའོ་ཝ300 དང་ཀྲའོ་ཝ1.5། ཀྲའོ་ཝ2ས་མཐོའི་རྣམ་པའི་རླུང་འཁོར་སོགས་ལས་གཞི་བསྐྲུན་ཚར། ཤེལ་མང་ཀུའེ་དང་ཤེལ་རྐྱང་ཀུའེ། ལིས་ཚྭ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་རགས་ཙམ་ལྡན་པ་དང་། ཤེལ་སྐུད་དང་ཐཱན་སྐྱུར་ལི་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་བསྐྲུན་ཞིང་། ལྕགས་རིགས་མའེ་ལ་ཆུ་མེད་ཁིལ་འགྱུར་མའེ་སྒྲིག་ཆས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད། གསུམ་ནི་བྱེད་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ནས་ཐོན་ལས་གསུམ་པ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ། “དྲ་སྦྲེལ”གྱི་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་དང་དཔལ་འབྱོར་ལས་རྣམ་གསར་བ་སྐྱེད་སྲིང་ཤུགས་ཆེན་དང་།གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་གྱི་དྲ་ཐོག་གི་བྲིན་ཚོང་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.3མངོན་འགྱུར་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི82.6འཕར། དྲ་ཆེན་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་བྱ་སྤྱོད་དོན་འཁྱོལ་དང་།ཆ་འཕྲིན་འཛད་སྤྱོད་སྒོར་དུང་ཕྱུར5.9མངོན་འགྱུར་བྱས་ནས་བརྒྱ་ཆའི35འཕར། ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་ཐད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་མགྱོགས་མྱུར་འཕར་བ་དང་ཡུལ་སྐོར་བར་སྣེ་ལེན་ཞུ་ཚད་མི་ཐེངས་ཁྲི1105དང་བརྒྱ་ཆའི48འཕར། ཡུལ་སྐོར་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར57.9དང་བརྒྱ་ཆའི58.5འཕར། མ་དངུལ་མཉམ་འདུའི་ལས་སྟེགས་དང་ཁག་ཐེག་མ་ལག། ཡིད་རྟོན་མ་ལག་འཛུགས་པར་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཁེ་ལས་ཀྱིས་དུས་འབྲིང་གི་འཛིན་ཤོག་དང་ཚོགས་སྤྱིའི་བུ་ལོན་སོགས་དངུལ་རྩའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་གསར་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ཐད་ཀའི་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར216.5མངོན་འགྱུར་བྱས་པ་དང་བརྒྱ་ཆའི66.6འཕར། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཐེབས་རྩ4བཙུགས་པར་སྤྱིའི་གཞི་རྒྱ་སྒོར་དུང་ཕྱུར90བཏང་།
(ལྔ)གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དམ་འཛིན་དང་རྨང་གཞི་བརྟན་གཏོང་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་འཕེལ་རིམ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ། གཅིག་ནི་བརྟན་པོའི་ངང་ས་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་། ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁའི་ལས་དོན་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད། སྲིད་འཛིན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གསུམ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་ཚད་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཁ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་།དུས་བདེའི་མཚོ་ནུབ་བཟོ་སྐྲུན་རྒྱུན་མཐུད་ངང་མདུན་དུ་སྤེལ་བ་དང་“ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་གསུམ་པའི”བོད་ཁུལ་གྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་འགོད་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་བྱས། གཉིས་ནི“མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ”དང་“མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་གསེབ”འཛུགས་སྐྲུན་བདེ་བླག་ངང་སྤེལ། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་རྡལ་གཉིས་དང་ས་མཐོའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འགན11ལེགས་འགྲུབ་དང་།ཚྭ་ཁ་གྲོང་རྡལ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གྲོང་རྡལ་ཆུང་ངུའི་ནང་ཚུད། ཞིང་ཁའི་ཆུ་བེད་གཙོ་གནད་རྫོང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི8ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཞིང་ཆུ་འདྲེན་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི14 ལེགས་སྒྱུར་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ1800 གསར་སྐྲུན་དང་བསྐྱར་བཟོ་བྱས་པ་དང་། དབུལ་ཕོངས་གྲོང་ཚོ119ཡི་གཞུང་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་ཚད་བརྒྱ་ཆའི100ཡིན། གསུམ་ནི་ཁྱིམ་གཞིས་མཛེས་བཟོ་འགུལ་སྤྱོད་ལ་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་པ། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་མ་ལམ།ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་སོགས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་སྐུལ་སྤེལ་ཏན་ཏིག་གིས་བཏང་བ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི2540བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ17ལ་གད་སྙིགས་བརྒྱུད་འདྲེན་སྒྲིག་བཀོད་ཉོ་སྒྲུབ་དང་བཙོག་ཆུ་མདོང་དྲ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོང་གསེབ་བར་དང་གཅིག་སྡུད་ནས་ཁ་ཐོར་བར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་ཐིག་དང་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་བྱས་པས་མིའི་འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་ལ་ལེགས་བཅོས་མངོན་གསལ་བྱུང་ཡོད།
(དྲུག) དམངས་འཚོ་དམ་འཛིན་དང་དོན་དངོས་སྒྲུབ་པར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ།དངོས་ནས་དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ། གཅིག་ནི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་འཐབ་འཛིང་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་རེད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས“1+ 8 +1+0+ 3”གྱི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་བཙུགས་ནས་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10.6 དོན་འཁྱོལ་དང་། ཤང་གྲོང19དང་གྲོང་ཚོ77། དུད་ཚང་1075ཡི་མི་གྲངས3007ལ་གནས་སྤོ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། ཕུང་གསུམ་པའི་དཔྱད་དཔོག་བྱས་པ་བརྒྱུད་། དབུལ་ཕོངས་རྫོང8དང་དབུལ་ཕོངས་གྲོང་ཚོ119།དབུལ་ཚང2580ཡི་དབུལ་བོ་མི་འབོར་ཁྲི2 6122དབུལ་ཞྭ་ཕུད་ཐུབ་པར་བྱས།གཉིས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བྱ་གཞག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱས་པ།།སློབ་གསོའི་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་དང་ལོ15རིང་གི་རིན་མེད་སློབ་གསོ་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་ལག་བསྟར་དང་།སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། སློབ་གསོའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྲིག་བྱུང་། ཁུལ་དང་རྫོང་། ཞང་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བ་དང་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་རིག་གནས་མཉེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དངོས་ཧ་ཅང་ཆེ་རུ་ཕྱིན། ཁུ་ནུ་རི་བོའི་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཏེ། རིག་གནས་དང་ལུས་རྩལ་སྒྲིག་བཀོད་ཁག་གཅིག་བསྐྲུན་ནས་སྤྱོད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་།སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་ཕྱིན།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གསར་འཕར་ལས་ཞུགས་མི་ཁྲི1.2དང་།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཤོར་མི་སྣ5472ཡང་བསྐྱར་ལས་ཞུགས་བྱས། མི་དང་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད་བརྒྱ་ཆའི2.6ཡིན། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་གཞན་སྒྱུར་གྱི་ལས་ཞུགས་མི་ཐེངས་ཁྲི7.8ཡིན། གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་།ན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་གྲོང་ཁྱེར་བདེ་བླག་ངང་སྲ་བརྟན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པས་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བའི་འགན་ལེན་ཚད་གཞི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྒོར4000བར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རྒན་གསོའི་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ་སྒོར235དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་མ་དངུལ་གྲབས་གསོག་གི་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ་སྒོར610དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚད་གཞི་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཚད་ལས་མཐོ་རུ་བཏང་།གསོག་འཇོག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དུས་ཐེངས་དང་པོའི་བཟོ་སྐྲུན་རྩིས་སྤྲོད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་ཉེན་ཡོད་འབྲུ་མཛོད་དང་འབྲུ་མཛོད་རྙིང་པ་ཉམས་གསོ་སྒྱུར་བཀོད་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ནས།འབྲུ་རིགས་ཆ་འཕྲིན་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གོམ་སྟབས་སྔར་ལས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན། བཞི་ནི་ཟོག་གོང་གི་སྤྱིའི་ཆུ་ཚད་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་བྱས་པ།ཟོག་གོང་འཕར་བར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་ཁག་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་དང་། མུ་མཐུད་དུ“ཚོད་སླེ”ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། དངོས་ཟོག་གཙོ་གྲས་རིགས་གྲབས་གསོག་དང་འཕྲལ་སྡོམ་གཏོང་འདྲེན་དང་ཁྲོམ་རར་གཏོང་འཇོག་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ནས། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་འཚོ་བའི་ཉེར་མཁོའི་དངོས་རྫས་གསོག་ཉར་བྱེད་པའི་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི285འོག་རིམ་ལ་བསྒྲགས་ཏེ།གསོག་འཇོག་ལུག་ཕག་གསུམ་གྱི་ཤ་ཏུན2168དང་སྔོ་ཚལ་ཏུན་ཁྲི5000འགན་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།དུས་ཆེན་རིང་གི་ཁྲོམ་རའི་མཁོ་སྤྲོད་དང་རིན་གོང་གཞི་རྩའི་བརྟན་པོ་འགན་ལེན་བྱས་ནས་གོང་བདེའི་ཚོང་ཁང་གི་དཔེ་སྟོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་།སྔོ་ཚལ་དང་ཤ།སྒོ་ང་། འོ་མ་སོགས་ཐོན་རྫས་ནུས་ལྡན་ངང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ལོ་ཧྲིལ་བོའི་ནང་རིན་གོང་གི་སྤྱིའི་ཆུ་ཚད་འཕར་ཚད་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་གི་དམའ་ཤོས་རེད།
(བདུན)སྐྱེ་ཁམས་དམ་འཛིན་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དྲག་འགྱུར་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་འགག་སྒྲོལ་གསར་བ་བྱུང་བ། གཅིག་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ཨར་ལས་གལ་ཆེན་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར6བཏང་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ། མདོ་ལ་རི་བོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་། བྱང་གསུམ་གནོད་འགོག་ནགས་ཚལ་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་ཨར་ལས་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་པོར་བཏང་སྟེ། རི་རྒྱ་ནགས་གསོ་མུའུ་ཁྲི23ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། རྩྭ་ཐང་ཉམས་ཞན་དུ་འགྲོ་བ་གསབ་འདེབས་མུའུ་ཁྲི50དང་། ས་ནག་ཐང་བཅོས་སྐྱོང་མུའུ་ཁྲི13.2དང་། བརླན་ས་མུའུ་ཁྲི་སྲུང་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཚལ་བདག་སྐྱོང་མུའུ2145.4བྱས།འོས་འགན་ནགས་འཛུགས་སྡོང་རྐང་ཁྲི164དང་སྨྱུག་གསར་མུའུ1800ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། གཉིས་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། མེ་རི་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་གཞི་རྩའི་ཐོག་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་པུའུ་ནུབ་བྱང་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྡུས་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་དག་ཐེར་ཚུར་ལྡོག་བྱས་པའི་ལས་འགན་ཁག42དང་གཙོ་གནད་ལས་དོན་བྱ་ཐབས་ཁག33ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པའི་དག་ཐེར་དོན་འཁྱོལ19དང་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྲིག་ཁག8དང་།དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་བཞིན་པ་ཁག1།གཙོ་གནད་ལས་དོན་བྱེད་ཐབས་ཁག19ཚང་མ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཞིབ་བཤེར་ཆེན་མོའི་ཁྲོད་གྲལ་བཤེར་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་ཁག21དང་བཅོས་སྒྲིག་ཟིན་པའི་ལས་གཞི19དང་། བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་པའི་ལས་གཞི2ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལྟ་བཤེར་ལས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤེལ་བར་མདུན་བསུ་བྱས། གསུམ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ།ལྕི་བའི་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་སེལ་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་ཤུགས་ཆེ་དང་།ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་བཙོག་འབུད་ཉུང་གཏོང་གི་ཆེད་དོན་བྱ་སྤྱོད་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྤེལ་ཏེ།སྡེ་ཚན་ནང་གི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་གྱི་ནུས་ཁུངས་ཟད་ཚད་བརྒྱ་ཆའི1.5མར་ཆག། བཙོག་འབུད་ཆེ་བའི་རླངས་འཁོར2434མེད་པར་བཟོས་པས། ལོ་འཁོར་དམིགས་ཚད་ཀྱི་ལས་འགན་ལྷག་འགྲུབ་བྱུང་། “བུལ་གསུམ”རླངས་བཙོས་གཤེར་རོ་འབུད་སར་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དར་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ཚྭའི་ཁེ་ལས་དང་།ཨར་འདམ་ལས་རིགས་དང་།ཚྭ་མཚེའུ་ཚོགས་པ་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་ཀྱི་དུས་ཐེངས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ཟི་དུ་ཟེ་སྐྱུར་དོར་བའི་བསྒྱུར་བཀོད་ལེགས་འགྲུབ་དང་།དམིགས་ཚད་དུ་ཐོན་པའི་འབུད་གཏོང་མངོན་འགྱུར་བྱུང་། དུས་བཀག་ལྟར་དཔལ་ཡོན་གཙང་བོ་དང་། གཏེར་ལམ་ཆུ་བོ་དང་དེ་བཞིན་ཚྭ་ཁམས་ཆུ་བོའི་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱས་པ་དང་།ཆུའི་སྤུས་ཚད་དེ་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཀའི་ཆ་སྙོམས་ཚད་གཞིའི་སྟེང་བསླེབས་ཟིན། གཏེར་ལེན་ཁ་དང་ན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱི་མཁའ་རླུང་སྤུས་ཚད་ལེགས་ཚད་སོ་སོར་བརྒྱ་ཆའི93.6དང་བརྒྱ་ཆའི76ཟིན།
(བརྒྱད)བཅོས་སྒྱུར་དམ་འཛིན་དང་སྒོ་འབྱེད་ལ་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།གཅིག་ནི་གསར་གཏོད་སྐུལ་ཁྲིད་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཡོད།ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ལ་ཕུགས་ཕན་ལམ་སྲོལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། རོགས་སྐྱོར་དང་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན།ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10དང་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་བྱ་དགའི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི1000བཙུགས་ནས། “བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི”འི་ཤེས་ལྡན་པ་དང་ཤེས་རིག་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་འཆར་གཞིའི་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བ་ཐོབ་ནས་ཕུལ་བྱུང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་མི9དང་སྣེ་ཁྲིད་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་མི12། རྩེར་སོན་ལུས་རྩལ་པ་མི10 ལ་ནང་འདྲེན་བྱས་ཏེ། ཡོན་ཧྲིའི་ལས་དོན་ས་ཚིགས6སྒོ་བྱང་བཀལ་ནས་བཙུགས་པ་དང་། མའེ་བསྲེས་ལྕགས་དང་ལྡབ་མང་འོད་བསྡུ་སོགས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ཚན་རྩལ་འགག་སྒྲོལ་ལས་གཞི14གཙོ་གནད་ཐོག་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས།ལྷད་མེད་བུལ་ཏོག་རླངས་བཙོས་གཤེར་རོ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚུར་བསྡུ་བེད་སྤྱོད་ལ་ཚད་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་ཁ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་།ཚྭ་མཚེའུ་ནས་ལིས་བཏོན་པའི་ལག་རྩལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྔོན་ཐོན་གྱི་ཆུ་ཚད་དུ་སླེབས་པ་རེད།གཉིས་ནི་གཙོ་གནད་དུ་བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཏན་ཏིག་བཏང་ཡོད། སྲིད་འཛིན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གསུམ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་བཅོས་སྒྱུར་དང་།བཅོས་སྒྱུར་ཇུས་གཞིར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཆོག་མཆན་གནང་བར་སྒུག་ཡོད།མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་བྱེད་ཐབས་འགའ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གཏན་འབེབས་བྱས།དཔལ་འབྱོར་བརྟན་པོའི་ངང་འཁོར་སྐྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། ཆུའི་རིན་གོང་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པའི་གོམ་སྟབས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནང་རིན་གོང་གཅིག་ཡིན་པའི་རྩ་དོན་ལྟར། གླིང་ཁུལ་བཟོ་ལས་ཀྱི་ཆུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པའི་རིན་གོང་གཅིག་གྱུར་བྱས། ལས་ཁུངས་ཁུ་བསྡུ་དང་དབང་ཆ་གཤམ་སྤྲོད། ལྷུག་གཏོང་དང་དོ་དམ་ཟུང་འབྲེལ།ཞབས་ཞུའི་བཅོས་སྒྱུར་ལེགས་གཏོང་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས།ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཞིབ་མཆན་འགོད་རྒྱུའི་དོན་གནད་གཙང་བཤེར་དང་ཚད་ལྡན་ཁུ་བསྡུ་བྱས་ཏེ། ཁུལ་སྲིད་འཛིན་ཞབས་ཞུ་དང་སྤྱི་པའི་ཐོན་ཁུངས་ཉོ་ཚོང་ལྟེ་གནས་དངོས་སུ་སྤྱོད་འགོ་ཚུགས། ཚོང་དོན་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་དང་། “ལག་ཁྱེར་ལྔ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ།ལག་ཁྱེར་གཅིག་དང་ཚབ་རྟགས་གཅིག”དང་། “སྐབས་བསྟུན་གཉིས་དང་ཡོངས་བསྒྲགས་གཅིག”གི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཏང་སྟེ།གཉེར་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་གོང་བསྟུན་ཁྲལ་བསྡུ་དང་ཁུལ་རྫོང་གི་ཡོང་འབབ་བགོ་བཤའ་དང་ཆ་འགྲིག་ཐོག་ནས་བཅོས་སྒྱུར་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། ན་གོར་མོ་ཐད་བསྡུ་ཅུས་ལེགས་སྒྲིག་ལེགས་འགྲུབ་དང་། ཁུལ་ནང་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་བར་ནོར་སྲིད་འཕྲེད་ཕྱོགས་གཏོང་སྤྲོད་སྤོ་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས། ཚྭ་མཚེའུ་ཚོགས་པ་དང་། ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མ་འཇོག་ཀུང་སིའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྱུར་དང་ཆིན་ཧྭ་དབུས་ལམ་སོལ་འགྱུར།ཁུ་ནུ་བུལ་ཏོག་ཐོན་ལས། བུལ་ཏོག་ཐོན་ལས་ཀྱིས་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་བསྲེས་མའི་བཅོས་སྒྱུར་ཚོད་ལྟའི་བསྐུར་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་མ་འཇོག་གི་མགོ་ཚུགས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བའི་་ཞིང་ཕྱུགས་ར་བ་བཅོས་སྒྱུར་དང་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྱུར།ཐེམ་ཐོའི་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་སོགས་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་།གསུམ་ནི་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་སོང་ཡོད། “ཁུལ་གཅིག་ལམ་གཅིག”འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་སུ་ཞུགས་པའི་ལག་བསྟར་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས། ན་གོར་མོའི་རང་མོས་ཚོང་དོན་ཁུལ་དང་ཀྲུང་ནེའི་ཐོན་ལས་གླིང་དུས་འགོའི་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་འཛུགས་བྱ་བར་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་། མཚོ་ནུབ་ཀྱི་མིང་གྲགས་དང་ཤུགས་རྐྱེན་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ལྟར་མཐོ་རུ་ཕྱིན། ཚྭ་མཚེའུ་ཅཱ་མའེ།ལིས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གླེང་སྟེགས་་དང་འདྲེ་ཚེར་མའི་ཐོན་ལས་གླེང་སྟེགས།རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚ་འོད་ཚོགས་ཆེན་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མཐའ་སྐོར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ས་ཁོངས་དང་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་དང་མཚོ་ནུབ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི“གྲོགས་ཚོམས”བཙུགས་པར་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ།རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་གནད་ཆེའི་ས་ཁུལ་དང་ལས་རིགས་ཀྱི་སྣེ་འདྲེན་ཁེ་ལས་ལ་དམིགས་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས།གྲོང་ཁྱེར24 བཅས་ལ་བསྐྱོད་དེ། ཚེག་ནས་ཚེག་གི་ཚོང་འགུག་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས115སྤེལ་བ་དང་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་ཀྱི་གྲོས་མཐུན་བཞག་པ204དང་། ལས་གཞི་དེ་དག་གི་དངུལ་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར1236ཡིན།“མཚོ་སྔོན་ཚོང་གཏམ་གྲོས་ཚོགས”ཅེས་པའི་གན་འཇོག་ལས་གཞི་དེ་འཇུག་སྒོར་བརྩིས་ནསའཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི107གྱི་ལས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར121རང་གནས་སུ་འབྱོར། རྒྱལ་ཁབ་པུའུ་ཨུ་དང་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་དང་དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་ཀྱིས་སྦྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཀྲེ་ཅང་གིས་མཚོ་སྔོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.9དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ཕྱོགས་ཉོ་ཚོང་གི་ཕྱིར་གཏོང་ནང་འདྲེན་གྱི་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་ཨ་སྒོར་ཁྲི3500དང་། ལས་འགན་དམིགས་འབེན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་བརྒྱ་ཆའི175ཡིན།
འཐུས་མི་རྣམ་པ།འདས་པའི་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ།དཀའ་ངལ་དང་གནོན་ཤུགས་ཧ་ཅང་མང་པོར་འཕྲད་མོད། འོན་ཀྱང་ཐབས་ཇུས་ཡང་དག་པ་དང་།ཐབས་ལམ་འགྲིག་པ། དོན་འཁྱོལ་ནུས་ལྡན་ཡིན་པས། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས“བརྟན་པོ”རྒྱུན་སྲུང་དང་། “མདུན་སྐྱོད”མངོན་འགྱུར། “ཡག་པོ”ཐོན་པ་བཅས་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་མཚོ་ནུབ་ཀྱི“ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གསུམ་པའི”འགོ་ཡག་པོ་འཛུགས་པའི་གླུ་དབྱངས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་། མཚོ་ནུབ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་དང་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡང་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་པ་ཡིན། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། འདི་ནི་ཉེ་བའི་ལོ་གསུམ་རིང་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་བབ་ཡག་ཤོས་སུ་སླེབས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ལོ་གསུམ་ནང་ཐེངས་དང་པོར་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་གྲུབ་ལྡན་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།ཡང་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་དཀའ་སྤྱད་མང་ཤོས་ཀྱི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་གནས་བབ་ཞན་པོའི་མདུན་སྐྱོད་ཁྲོད་དུ་གྲུབ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤོས་ཀྱི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། འདི་འདྲའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་དངོས་ནས་སླ་བོ་མིན། གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་དུས་མཚུངས་སུ་ང་ཚོས་ཀྱང་རིག་པ་དྭངས་མོས་མཐོང་དགོས་པ་ནི།ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྔར་བཞིན་མངོན་གསལ་དོད་པའི་འགལ་བ་དང་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གནས་ཡོད་པ་སྟེ།གཅིག་ནི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཡུལ་ས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། མཚོ་ནུབ་ནི་ད་དུང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅུང་མངོན་གསལ་དོད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་གནས་ཡོད་ལ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་མི་འདང་བ་དང་འཕར་ཚད་མི་མགྱོགས་པ། སྤུས་ཚད་མི་མཐོ་བ་སོགས་སྔར་བཞིན་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་དོན་དངོས་ཡིན་པ་དང་།དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ནི་སྔར་བཞིན་འགག་རྩའི་ལ་ཉག་བརྒལ་བ་དང་དཔེ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་དུས་སྐབས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་གི་ཁུལ་གྱི་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་བཏོན་པའི“གནད་དོན་གལ་ཆེན་བཅུ”སེལ་དཀྲོལ་བྱ་དགོས། གཉིས་ནི་མ་འཇོག་གོང་འཕར་གྱི་འདེགས་སྐྱོར་མི་འདང་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་མེད་པ་དང་།མ་རྩ་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་མཁོ་སྤྲོད་མི་འདང་བ་དང་དཔལ་འབྱོར་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་རྐྱེན།ཁེ་ལས་ཀྱི་མ་དངུལ་འཇོག་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་ནུས་པ་མི་འདང་བ་དང་། ལས་གཞི་གཙོ་གྲས་ཁག་ཅིག་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་ཅུང་དལ་བ། གསུམ་ནི་བཟོ་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་ཆེ་དྲགས་པ། ཅུང་སྦོམ་ཅུང་ཐུང་བས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོན་ལས་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤར་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལས་འགན་ལྕི་བས། འགུལ་ནུས་བརྗེ་སྤོར་དང་གྲུབ་ཚུལ་རིམ་འཕར་གོ་རིམ་ཞིག་དགོས་པ་དང་།གསར་དར་དཔལ་འབྱོར་ད་དུང་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་དུས་སུ་གནས་ཡོད་པས། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་དཀའ་འགན་གཙོ་བོ་འཁུར་དཀའ། བཞི་ནི་ལས་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དུ་སྒྱུར་བ་དང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་རིན་གོང་ལྟར་རྩིས་སྡུད་དང་།དཔྱ་ཁྲལ་ཆག་ཡང་དང་གླ་རིན་གཙང་གཤེར་སོགས་སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་ལེན་པའམ་ཉུང་ལེན་དང་།འགྱུར་མེད་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་སོང་ཇེ་ཆེར་སོང་བར་བརྟེན་ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོའི་བར་གསེང་ཚོད་འཛིན་དང་དཔལ་འབྱོར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཁྲལ་བསྡུའི་སྒུལ་ཤུགས་མི་འདང་བ་དང་།ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་གི་འགལ་བ་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད་སྟབས། ད་ལོའི་བྱ་བའི་ཁྲོད།ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཐག་གཅོད་གང་ཐུབ་བྱ་དགོས།
གཉིས། 2017ལོར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་གཙོ་བོ།
2017 ལོ་ནི“ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་སྔ་མཐུད་ཕྱི་འདྲེན་བྱེད་པའི་གལ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ལ།མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བའི་ལོ་ཞིག་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ་དང“ཏན་ཏིག་བཞིའི”རྨང་གཞི་འདིང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་འགག་རྩའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དེ་བས་འབྱོར་ཕྱུག་ཤེས་དཔལ་དང་ཞི་མཐུན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྟོབས་ལྡན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།ཁུལ་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པས་བསྟན་དོན། ད་ལོའི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་དགོས་ན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ།ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཨུའི་འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་དང་། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་གཅིག་གྱུར་སྐུལ་འདེད་ དང་། “ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། “2456”སྤྱིའི་བླང་བྱ་གཙོ་བོ་ནང་དོན་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ་བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོར་བརྟེན་ནས་དང་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་།ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གོང་འཕར་བརྟན་བརླིང་དང་། གཡོ་བ་མེད་པར་ནུས་ལྡན་མ་འཇོག་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ།གསར་དར་ཐོན་ལས་དང་འཕར་གཞི་གསར་བ་སྐྱེད་སྲིང་དང་།ལྗང་མདོག་འཁོར་རྒྱུག་ཐོན་ལས་མང་འདུས་ཆེར་སྐྱེད་བྱས་ཏེ།ཚན་རྩལ་དངུལ་རྩའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་གསར་གཏོད་དང་། དམངས་འཚོ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་།སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་། ཏང་དོམ་ཏང་སྐྱོང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཏང་གི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས། རིམ་གྱིས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྟོབས་ལྡན་ཁུལ་ཆེར་གཏོང་བྱེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ལམ་བུ་དང་གཡུར་ཟའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་དང་།ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འཚོགས་པར་མདུན་བསུ་བྱ་དགོས།
ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གནས་བབ་དང་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་སྒྲུབ་ཐུབ་ཚོད་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་བརྡར་གཅོད་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག། ད་ལོའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་སྔོན་དཔག་གི་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་ནི། ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི100དང་། ཐོན་ལས་དང་པོའི་རིན་ཐང་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི10དང་། གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི7.5ཡས་མས་དང་། ཐོན་ལས་གསུམ་པའི་རིན་ཐང་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི10དང་། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་འཇོག་གྲངས་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི11དང་། ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་འཕར་བ་བརྒྱ་ཆའི8དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་སིལ་འཚོང་སྤྱི་འབོར་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི10དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་འཕར་ཚད་བརྒྱ་ཆའི9ཡིན། གྲོང་མིའི་འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་གོང་སྟོན་གྲངས་དང་ནུས་བསྲི་སྙིགས་འཕྲི།སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་དམིགས་ཚད་ཞིང་ཆེན་དམིགས་ཚད་ནང་ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱ་དགོས།
གསུམ། 2017ལོར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ལས་འགན་དང་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོ།
ད་ལོའི་སྔོན་དཔག་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་ང་ཚོས་གཤམ་གསལ་ཕྱོགས་ཁག་བརྒྱད་ཐད་ཀྱི་ལས་དོན་དམ་འཛིན་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ།
(གཅིག)མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས།ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགུལ་ནུས་སློང་དགོས། གཅིག་ནི་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས།“གསུམ་དོར་གཅིག་གཅོག་གཅིག་གསབ”ཀྱི་ལས་འགན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་གྱི་བཏོན་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་གཏིང་ཟབ་དང་།མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། ཐོན་ནུས་འཕྲི་བའི་ཐད་མང་ནེའི་ཁྲའེ་ཧྲོས་ལུང་པའི་སོལ་གཏེར་ལོ་རེར་ཏུན་ཁྲི6ཡི་མཐོངས་ཡངས་གཏེར་ཁ་དང་གཏེར་ལམ་ཐ་ཐའོ་སོལ་གཏེར་ལོ་ཐོན་ཏུན་ཁྲི6གི་ཁྲོན་པའི་བཟོ་གཏེར་སོགས་རྗེས་ལུས་ཐོན་ནུས་དོར་དགོས། མཛོད་ཉར་འཕྲི་བའི་ཐད་དུ། མཛོད་ཉར་འཕྲི་བ་དང་མི་འབོར་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཚགས་བྱེད་པ་དང་།ཁྱིམ་ཐོ་བཅོས་སྒྱུཪ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱ་དགོས། སྤྱིལ་ཁྱིམ་ཁུལ་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་སྡོད་ཁང་དངུལ་ལོར་ཅན་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་གཞི་ཁྱོན་འགན་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ཚོང་སྤྱོད་ཁང་པ་འཁོར་སྐྱོད་ཡོང་བར་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། རྡོ་སོལ་དང་ཨར་འདམ།ཅཱ་ལུད། ལྷད་མེད་བུལ་ཏོག་སོགས་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་ཚོང་ཐབས་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ།བཟོ་ལས་ཐོན་རྫས་མཛོད་ཉར་འཕྲི་བ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་། འགྱོགས་མདའི་ཐད་ནས། དམར་ཐིག་གི་འདུ་ཤེས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་།ས་ཁོངས་རང་བཞིན་དང་མ་ལག་རང་བཞིན་གྱི་དངུལ་རྩའི་ཉེན་ཁ་མི་ཐོན་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ཞིང་ལས་འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ཀྱི་སྙིང་དོན་ལ་འཕྱུགས་མེད་ངང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་།ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་མི་འགྲོ་བ་དང་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བརྟན་ལྷིང་ལ་གནད་དོན་མི་འབྱུང་བའི་ཚད་བཀག་གཉིས་བརྟན་སྲུང་བྱས་ཏེ།ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་འབབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་སར་བྱ་དགོས།མ་གནས་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་ཐད་ནས། དཔྱ་ཁྲལ་ཉུང་འཕྲི་དང་རིན་མི་བསྡུ་བའི་སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་དང་།ཞིབ་མཆན་དུམ་མཚམས་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་ཚད་ལྡན་མཚམས་སྦྱོར་གྲོན་བསྡུའི་ཐད་ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་དགོས། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཐབས་ཐད་མཐུན་སྦྱོར་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཁེ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་འཛིན་ལོར་ཅན་དུ་སྐུལ་འདེད་དང་ཚོང་ར་ཅན་གྱི་བུ་ལོན་མ་རྐང་དུ་བསྒྱུར་བར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དར་སྤེལ་བྱེད་དགོས། ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཐད་ནས། ཁུལ་གྱི་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་བསྟན་པའི་བཅོས་སྒྱུར་དང་གསར་གཏོད་ནུས་པ་མཐོར་གཏོང་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཐུས་ཚང་།མངོན་མེད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་སོགས“གལ་ཆེན་བཅུ”ཡི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆར་ཁ་གསབ་བྱེད་དགོས་། གཉིས་ནི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས།“གསལ་ཐོ་གསུམ་དང་དྲ་བ་གཅིག”འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་དང་། “ལས་ཁུངས་ཁུ་བསྡུ་དམངས་ཕན”བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དགོས། གཞུང་ཁོངས་ཁེ་ལས་དང་ཚོང་དོན་ལམ་ལུགས།སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན།རྒྱལ་དབང་ཞིང་ར། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དབང་གསུམ་ལམ་ལུགས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གི་བཅོས་སྒྱུར་ཁེ་ལས་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། གཙོ་བོ་ཁེ་ལས་ཀྱི་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་འདྲེས་མ་བཅོས་སྒྱུར་དང་ནུའོ་མུའུ་ཧུང་ཞིང་རའི་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཞིང་། མ་འཇོག་དང་མ་དངུལ་མཉམ་བསྲེས། ནོར་ཁྲལ་ལམ་སྲོལ།ཐོན་ལས་ཚུལ་སྒྱུར་རིམ་སྤོར། གསར་གཏོད་སྐུལ་སློང་སོགས་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ལྡན་པའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་ཐབས་ཁག་གཅིག་གཙོར་བཟུང་ནས་སྤེལ་དགོས་ལ། བཅོས་སྒྱུར་སྣ་ཚོགས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་བསྐྱོད་པར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། གསུམ་ནི་ཁྲོམ་རའི་གཙོ་གཟུགས་སྐྱེད་སྲིང་དང་སྟོབས་ཆེར་བཏང་ནས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན།ཁུལ་བཅས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བརྟན་པོའི་ངང་འཁོར་སྐྱོད་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་དང་།ཁྲོམ་རའི་བྱེད་པོ་གསོ་སྐྱོང་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་དཔྱ་ཁྲལ་གཅོག་པ་སོགས་དངོས་གཞིའི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཁྲོམ་རའི་གཙོ་གཟུགས་ཀྱི་རང་ཉིད་གོང་འཕེལ་གཏོང་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། བཞི་ནི་གསར་སྐྲུན་མགོ་ཚུགས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་རྩ་གནད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བྱ་ཐབས་འགའ་ཞིགལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ།“གསར་གཏོད་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལས་གཞི”དང་“གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་འདེགས་སྐྱོར་ཨར་ལས”ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། དྲ་སྦྲེལ་དང་དངོས་ཟོག་དྲ་སྦྲེལ། ལས་སྐྲུན་གསར་གཏོད་། དེང་རབས་ཞིང་ལས།སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ། གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན།ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ཁམས་སོགས་ལས་རིགས་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། འདེགས་སྐྱོར་དང་སྣེ་ཁྲིད་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་དང་འཕེལ་རྒྱས་རྣམ་པ་འཛུགས་དགོས། ལྔ་ནི་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་དང་ནོར་སྲིད་དང་དངུལ་རྩའི་རྒྱབ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་།“རུམ་སྐྱེད+གསར་གཏོད་མ་དངུལ་འཇོག་པའི”སོགས་ལས་གཏོད་བྱེད་སྟངས་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་བཙུགས་ཏེ། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཏོན་ནས“མི་མངས་ལས་འབྱེད་དང་། དམངས་ཀྱིས་གསར་གཏོད”ཀྱི་རྣམ་པ་བསྐྲུན་པ་དང་། ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་མི་སྣ་དང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བ། ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་འབྲོག་པ་སོགས་གཙོ་གནད་མི་ཚོགས་སོ་སོས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གསར་གཏོད་ལས་གཏོད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་བསྔགས་སྐུལ་དང་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས།
(གཉིས)ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། མུ་མཐུད་དུ་ལས་གཞི་མ་འཇོག་བྱ་བར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། གཅིག་ནི་ལས་གཞི་འཆར་འགོད་གྲབས་གསོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ།རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཞི་གཅིག་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན།ནུས་སྲི་ཁོར་སྲུང་།སྤྱི་ཚོགས་དམངས་འཚོ་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་གལ་ཆེན་ལ་དམིགས་ཏེ། ལས་གཞི་འཐུས་ཚང་གི་གསོག་འཇོག་མཛོད་ལེགས་འདེམས་བྱེད་དགོས། “སྟོང་ལྔའི”ཐོན་ལས་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས་ལ་དམིགས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་འགྲོ་ཕྱོགས་ལ་དམ་པོར་སྦྲེལ་ཏེ། ཇུས་འགོད་མཐུན་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་སྲིད་ཇུས་དང་མཐུན་པ་དང་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱང་ཕུགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འདེགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཇུས་འགོད་བྱེད་དགོས།ན་གོར་མོ་ནས་ཁྲི་འདུ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་དང་བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུ། ས་འོག་ཕྱོགས་བསྡུས་དོང་ལམ།སྡོད་ཁང་ཐབ་ཆག་ཁུལ་སྒྱུར་བཀོད་སོགས་ལས་གཞི་ཁག་གཅིག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུནའི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འཇོག་པར་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གནམ་གྲུ་ལྷུ་བཤིག་ཆེན་པོ་དང་མཁའ་རླུང་གནོན་བཙིར་ནུས་གསོག། “དགུ་ཚིགས་སྐྱ་མོ”བཟོ་སྐྲུན། ཐུའུ་ཅི་ཞུན་ཚྭ་སྟོད་ཉིང་རྡུལ་ནུས་པ་སོགས་ལས་གཞི་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ལས་གཞི་དུ་འཇོག་པར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། གཉིས་ནི་གཙོ་གནད་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།ནིག་ཁོབ་གཏེར་གསར་སྤེལ་དང་ཀྲའོ་ཝ2000ནུས་རྒྱུ་གསར་བ་སོགས་གནད་ཆེའི་ལས་གཞི་ཁག་གཅིག་དོན་འཁྱོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། ན་གོར་མོ་གནམ་གྲུ་ཐང་ཆེན་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་།ན་གོཪ་མོའི་གཞུང་ལམ་ལྕགས་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་འགག་ལམ་དང་རྣམ་གླིང་དགེ་ལེགས་ཆུ་བེད་ལྟེ་གནས་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་འགོ་རྩོམ་དགོས། མཚོ་ནུབ་གྲོས་ཚོགས་ལྟེ་གནས་དང་ནུས་རྒྱུ་གསར་བའི་འགྲེམ་སྟོན་ལྟེ་གནས་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་སྒྲིག་འཛུགས་ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། གཏེར་ལམ་རྒྱུན་སྤྱོད་གནམ་གྲུ་ཐང་ཆེན་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་ནུའོ་མུའུ་ཧུང་།དབུས་ལམ་གྲམ་པ། ཡུལ་ཆཱ་ཆུ་མཛོད་དེ་མིན་ཕྱུག་སྐྱིད་འགག་འཕྲང་ཆུ་བེད་ལྟེ་གནས་ནས་གཏེར་ལེན་ཁ་ཆུ་མཁོ་འདོན་སོགས་ལས་གཞིའི་སྔོན་གྲབས་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་དང་བྱེད་སྒོ་གཅིག་སྡུད་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། ཟླ3པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་ལས་གཞི400གཅིག་སྡུད་ཀྱིས་འགོ་འཛུགས་པ་དང་། ཟླ5པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་ལས་གཞི200ཡི་ཡང་བསྐྱར་ལས་འགོ་ཚུགས་དགོས། གསུམ་ནི་ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས།འབྲེལ་ཡོད་ལས་རིགས་དང་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱིPPPལས་གཞི་ཇུས་འགོད་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས།ལོ་འདིའི་ནང་དུ་ས་ཁུལ3ནས5ལ་དཔེ་སྟོན་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། PPPལས་གཞི་ལ་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡར་ཐོན་བྱུང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་ཅན་གྱི་མ་དངུལ་མཛོད་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ། ཁུལ་ཕྱི་ནང་གི་དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་དང་འཐབ་ཇུས་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་།མ་རྩ་འདུ་འཁོར་སྙོམས་སྟེགས་ཆེ་སྒྲུབ་དྲག་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མ་འཇོག་དེ་དངུལ་རྩའི་ཞབས་ཞུའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པ་དང་། ཁེ་ལས་དེ་རིམ་པ་མང་པོའི་དངུལ་རྩའི་ཚོང་རར་སླེབས་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།ཁེ་ལས་ཀྱི་བུ་ལོན་དང་སྒེར་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངུལ་བུན། མ་དངུལ་སྡུད་སྡེབ་ཀྱི་བོགས་མ་གཏོང་ལེན་སོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཀོལ་ཏེ། ཐད་ཀར་མ་རྩ་འདུ་འཁོར་བྱེད་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར230ཡན་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས། བཞི་ནི་ཚོང་འགུག་དངུལ་འདྲེན་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།ཐོན་ལས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དང་ལག་རྩལ་སྔོན་ཐོན་གྱི་འཛམ་གླིང་རྩེ་གྲའི་ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས500དམིགས་ནས། འདྲུད་འཐེན་རང་བཞིན་དང་བཀོད་འདོམས་དམག་གྲུ་ཅན་དང་རྟེན་གཞི་ཅན་བཅས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཆེ་གྲས་སྐོར་གཅིག་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་ནང་འདྲེན་བྱེད་དགོས། ཚོང་འགུག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཆེན་མོ་དང་ཕྱིར་སྡོད་དོན་སྒྲུབ་ལས་ཁུངས། རོགས་སྐྲུན་བཀོད་འདོམས་པུའུ་བཅས་ཀྱི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ཚོང་འགུག་ཐབས་ལམ་གསར་གཏོད་དང་ཚོང་འགུག་སྟེགས་བུ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ།མཚོ་སྔོན་གྱི་ངོ་འཕྲད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་དང་དུས་ཆེན་ཚོགས་འདུ་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ།“ཕྱིར་སྐྱོད་པ་དང་ནང་དུ་གདན་འདྲེན་པའི”ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐོན་ལས་ཀྱིས་ཚོང་འགུག་དང་གསབ་སྦྲེལ་ཚོང་འགུག། ཚོང་པས་ཚོང་པ་འགུག་པ། བྱམས་བརྩེ་ཚོང་པར་འཇོག་པ། སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་ཚོང་པ་བརྟན་འཇགས། ཁོར་ཡུག་གིས་ཚོང་པར་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཐོད་བརྒལ་བྱུང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས། ལོ་ཧྲིལ་བོཪ་ཚོང་འགུག་དངུལ་འདྲེན་གྱི་གན་འཇོག་དངུལ་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1300ཡན་ཟིན་པར་འགན་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ལས་གཞི་ལས་འགོ་ཚུགས་པ་དང་མ་དངུལ་དམིགས་སར་འབྱོར་བ་གཉིས་ཀར་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་འབྱུང་བར་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།
(གསུམ)འཁོར་རྒྱུག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གླིང་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་བསྐྲུན་དགོས། གཅིག་ནི་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་གླིང་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ལས་སྐྱེད་སྲིང་དམ་འཛིན་བྱ་དགོས་།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཁོར་རྒྱུག་དཔལ་འབྱོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དམིགས་འབེན་དུ་བྱས་ཏེ། ཐོན་ལས་ཀྱི་ཆགས་སྟངས་སྔར་ལས་ལེགས་སྒྱུར་དང་། ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས།སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོན་ལས་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤོར་དང་གསར་དར་ཐོན་ལས་གསར་གཏོད་འགག་སྒྲོལ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་དང་གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་ལས་གཞི110 ལས་མི་ཉུང་བ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་མ་འཇོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར250 ལས་མི་ཉུང་བ་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་དགོས། ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་སྣུར་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཐད་ནས། ལོའི་ཐོན་ཚད་ཏུན6000ཅན་གྱི་ཧྥུལ་དྲུག་ལིན་སྐྱུར་ལིས་དང་ནཱ་སྨི་རིམ་པའི་དབྱང་མའེ་རྫས་ཏུན་ཁྲི1དང་། སྐྱེ་ལྡན་འཕང་འབྲས་གདོད་མའི་སྐྱེ་ཁམས་ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་གི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་སོགས་ལས་གཞི་མགྱོགས་གྱུར་གྱིས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཐཱན་སྐྱུར་ལི་དང་ཚྭ་མཚེའུ་རྫས་འགྱུཪ་བཟོ་ལས།ཁྱད་ལྡན་སྐྱེ་དངོས་སོགས་ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་གི་མུ་བསྲིང་དགོས། ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་གསབ་སྦྲེལ་ཐད་ནས། ལོ་རེའི་ཐོན་ཚད་ཏུན2000པོར་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་།འདུས་འདྲེས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་ཚྭ་མཚོའི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས། ལྕགས་རིགས་བཙོ་སྦྱངས་སོགས་ཐོན་ལས་མུ་ཕྲེང་གི་ལྷུ་ཚིགས་མེད་པར་ཁ་གསབ་ཆ་ཚང་བ་བྱེད་དགོས། ཐོན་ལས་ཀྱི་ཆ་འགྲིག་བྱེད་པའི་ཐད་ནས། ལོ་རེར་དཀར་གོང་ལུགས་ཀོང་ཆ་ཚང་ཁྲི4དང་ཀྲའོ་ཝ300འི་ཤེལ་གཟུགས་ཀུའེ་ཉི་ནུས་ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་གི་དྲང་འཕྱང་གཞི་གཅིག་ཅན་དང་། ཀྲའོ་ཝ500ཡོད་པའི་ཤེལ་གཟུགས་ཀུའེ་ཉི་ནུས་སྒྲིག་ཆས་ཐོན་སྐྱེད་རྟེན་གཞི(དུས་ཐེངས་དང་པོའི་ཀྲའོ་ཝ300)སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་མགྱོགས་པོར་བཏང་སྟེ། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་།ནུས་རྒྱུ་གསར་བའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་ཆ་འགྲིག་དང་འདེགས་སྐྱོར་ཡག་པོ་བྱ་དགོས། གཉིས་ནི་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་གླིང་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཆ་ཚང་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། “སྤྱི་ཡོངས་ནས་འཆར་འགོད་དང་རིམ་ལྡན་སྐུལ་སྤེལ། ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྡུད། འགག་གནད་སྒྲོལ་བ།ཁྲིད་སྟོན་ལུགས་མཐུན།ཕྱོགས་མང་ནས་མ་དངུལ་གཏོང་བ”བཅས་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་གཞིར་བཟུང་ནས། ཐབས་ལམ་མང་པོའི་ཐོག་ནས་མ་དངུལ་གྲབས་གསོག་བྱས་ཏེ་བྱེད་ཐབས་མང་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་།ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ གླིང་ཁུལ་གྱི་ཆུ་གློག་ལམ་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཆ་ཚང་སྡེབ་སྒྲིག་གི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ནས། འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྨང་གཞིའི་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ལྡན་ཞིག་མཁོ་འདོན་བྱ་དགོས།གླིང་ཁུལ་གྱི་གཙོ་གནད་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ལས་གཞི་60ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་མ་འཇོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར30ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་དགོས། གླིང་ཁུལ་གྱི་ཆུ་མཁོ་འདོན་དང་ཆུ་འབུད་ཐད་ནས།ཁུ་ནུའི་བཟོ་ལས་སྤྱོད་ཆུ་མཁོ་འདོན་བཟོ་སྐྲུནའི་ཐོན་ལས་རྟེན་གཞི་དང་མྱ་ངམ་ལམ་གྱི་ཆུ་འདོན་བཟོ་སྐྲུན། ནུ་མོ་ཧུང་འཕང་འབྲས་ཐོན་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི་ཆུ་འབུད་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་། གླིང་ཁུལ་གྱི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཆུ་སྤྱོད་དང་བཙོག་ཆུ་ཕྱིར་འབུད་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྔར་ལས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས། གློག་མཁོ་འདོན་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་ནས། ནུབ་སྟེགས330KVཅན་གྱི་གློག་སྐྱེལ་གློག་སྒྱུར་དང་གཤའ་ལྕགས་རི་བོའི330KVཅན་གྱི་ ཕྱོགས་སྡུད་ས་ཚུགས་10KVཡི་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་དང་།ཁྲ་ཧན་ནུའོ་སོལ་འགྱུར་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི110KVཡི་ཟུང་ལོག་རྒྱུགས་ལམ་གློག་མཁོ་འདོན་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། གླིང་ཁུལ་གྱི་གློག་ཤུགས་ནང་འཇུག་དང་ཕྱིར་འདོན་གྱི་ལམ་འཛུགས་སྐྱོང་ཆུ་ཚད་སྔར་ལས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། གླིང་ཁུལ་གྱི་བགྲོད་ལམ་ཐད་ནས། ན་གོར་མོའི་བཟོ་ལས་གླིང་གི་བགྲོད་ལམ་8སྒྱུར་སྐྲུན་དང་གཏེར་ལེན་ཁ་བཟོ་ལས་གླིང་གི་ནུབ་ཀྱི་འབུད་སྒོའི་འོད་ཤུགས་ཚ་འོད་ཐོན་ལས་ཁུལ་གྱི་གསེར་འོད་ལམ་ཆེན། ཚྭ་འདམ་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་གླིང་གི་ཅི་ལི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་ནས་དབྱིན་མཱ་འགག་གླིང་ཁུལ་གྱི་འཕྲེད་ཨང་དགུ་བའི་བགྲོད་ལམ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ཏེ།གླིང་ཁུལ་ལམ་དྲའི་སྒྲོམ་གཞི་སྔར་བས་ལེགས་སྒྱུར་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་ནས། ན་གོར་མོའི་བཟོ་ལས་གླིང་གི་སྙིགས་རོ་བདེ་འཇགས་གཙང་འདྲེན་ཐག་གཅོད་དང་ལྕི་བའི་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་འཕྲལ་སྡོམ་དང་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་མ་ལག། དབུས་ལམ་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་སྲ་གཟུགས་ཟོག་རོ་ཐག་གཅོད་ར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གླིང་ཁུལ་གྱི་སྦགས་བཙོག་དངོས་པོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
(བཞི)སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྦས་ཤུགས་ཕྱིར་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྒྱུར་བ་དང་རིམ་སྤོར་བྱེད་པར་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།གཅིག་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་རིམ་སྤར་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས།ཆུ་ལུད་ཞུ་བ་དང་ལྕགས་རིགས་ནཱ། པོན་སྐྱུར་མའེ་བདར་གཟུགས་སོགས་མཐོ་སྣེའི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་ཐོན་རྫས་སོགས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་གསར་སྤེལ་བྱས་ཏེ།ལྕགས་རིགས་མའེ་གཞི་གཅིག་ཅན་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་བསྐྲུན་པར་བྱ་དགོས།སོལ་བཟོས་ཞཱི་ན་དང་གསེར་གྱི་ཐོན་ལས་གླིང་སོགས་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས།PXདང་གདུབ་དབྱང་ཁིལ་ག་ཝོན་སོགས་ཐོན་ལས་མུ་སྣུར་བསྲིང་ལས་གཞི་ལ་ཇུས་འགོད་བྱས་ཏེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོན་ལས་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤོར་དང་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་ཐོན་ལས་མུ་ཡི་སྣུར་བསྲིང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།གཉིས་ནི་སྟོང་ཝཱ་བྱེ་བ་རིམ་པའི་ནུས་ཁུངས་ཐོན་ལས་གསར་བའི་ཁྱུ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བྱ་དགོས།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ཤོང་ཚད་བགོ་བྱའི་འབོར་གྲངས་ལ་བརྩོན་ལེན་ཧུར་ཐག་བྱ་དགོས།ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁག་གཉིས་པའི་འོད་ནུས་དཔེ་སྟོན་གྱི་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་འཛུགས་པ་དང་།ལུའུ་ནེང་ཚོགས་པའི་ནུས་མང་ཕན་ཚུན་ཁ་གསབ་ལེགས་བསྡུས་བཟང་སྒྲིག་དཔེ་སྟོན་ལས་གཞི་དང་ན་གོར་མོའི་ཀྲའོ་ཝ250འོད་ཤུགས་གློག་འདོན་ལས་གཞི་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྟོང་ཧྥུའུ750ཡི་ཕྲེང་བ་གསབ་སྤོར་གྱི་ལས་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་བྱས་ཏེ་ལོའི་ནང་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་འཛུགས་པ་དང་བདེ་འཇགས་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐཱན་མེད་དྭངས་གཙང་ནུས་ཁུངས་ཀྱི་ཐོན་ལས་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ན་གོཪ་མོ་དང་།གཏེར་ལེན་ཁའི“སྣེ་ཁྲིད་མཁན”སྔོན་ཐོན་ལག་རྩལ་གྱི་འོད་ཧྥུའུ་གློག་འདོན་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འགོ་རྩོམ་དགོས་པ་དང་།ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ལྷུ་ལག་ཆ་ཚང་ཐོན་ལས་མུ་མཐུད་དུ་བསྐྲུན་དགོས་པ།རའེ་ཅིན་ལས་རིམ་གཉིས་པའི་ལོའི་ཐོན་ཀྲའོ་ཝ100ཅན་གྱི་ཟིན་པ་ཕུང་དང་ཨད་ནིན་སེན་གྱི་ལས་རིམ་དང་པོའི་ཚྭ་གསོག་བཞུས་ཚྭའི་ཏུན་ཁྲི30དང་།ཧྲེན་ཀྲེན་ཐའོ་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་འོད་ཧྥུའུ་ལྷུ་ལག་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་སྤེལ་དགོས།གསུམ་ནི་སྒོར་དུང་ཕྱུར་སྟོང་ཅན་གྱི་ལཱིས་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས།ཚྭ་མཚོའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ལིས་འགྱུར་ནཱ་དང་ལིན་སྐྱུར་ལྕགས་ལཱིས་སོགས་མཐོ་སྣེའི་རྫས་འགྱུར་ཐོན་རྫས་གཙོ་གནད་དུ་གསར་སྤེལ་བྱ་དགོས།ཚྭ་མཚེའུ་ནས་ལིས་འདོན་པའི་ལག་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་འགག་སྒྲོལ་དང་ཚན་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དངོས་བསྒྱུར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།ལྕགས་རིགས་ལཱིས་དང་ལཱིས་གློག་རྒྱུ་གསུམ་ཕོ་སྣེའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ལས་གཞི་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།ལི་ཕིང་ཚྭ་མཚོའི་ལཱིས་གཏེར་དང་ཞིས་ཐའེ་ཅིས་ནའེ་མཚེའུ་ལིས་གཏེར་སོགས་ཁེ་ལས་ལ་གང་མགྱོགས་སྒོས་གསར་སྤེལ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།བཞི་ནི་སྒོར་དུང་ཕྱུར་སྟོང་གི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བའི་ཐོན་ལས་མང་པོ་མཉམ་འདུས་སུ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་དམིགས་ཏེ་ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་དང་། ཐོན་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་སྣུར་སྲིང་།ཐོན་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་གོང་འཕར་བྱེད་པ། ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་སོགས་གཙོར་འཛིན་དགོས།པུན་འདུས་མུ་ཟི་དང་རྣོ་ངར་མཐོ་བའི་མཱའེ་འདྲེས་ལྕགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ལྕགས་རིགས་མའེའེ་དང་མའེའི་འུད་ལྕགས་རིགས། སྐྱེ་མེད་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་འདུས་འདྲེས་གཟུགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བའི་ཐོན་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས།ལྔ་ནི་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཏུན་བྱེ་བ་རིམ་པའི་མ་བཅོས་རྡོ་སྣུམ་གསོག་འཇོག་དང་། སྣུམ་རླངས་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་ཐོན་ལས་ཁྱུ་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱ་དགོས།ཏུན་བྱེ་བ་རིམ་པའི་སྣུམ་འདོན་དང་ནུས་ཁུངས་གྲབས་གསོག བྲག་སྣུམ་དང་རྡོ་གཡམ་སོལ་རླངས་གསར་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ལ་ཇུས་འགོད་དང་། སྣུམ་རླངས་རྩད་ཞིབ་དང་ཐོན་ཁུངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མ་དངུལ་གཏོང་པའི་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ།ཀྲུང་གོ་དང་ཧ་སག་སི་ཐན་གྱི་རྡོ་སྣུམ་སྦུག་གུ་ན་གོར་མོ་རུ་སྣུར་སྲིང་བྱེད་པའི་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།དྲུག་ནི་སྒོར་དུང་ཕྱུར་སྟོང་ཅན་གྱི་ཁྱད་ལྡན་སྐྱེ་དངོས་ཐོན་ལས་འདུས་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བྱ་དགོས།ཚྭ་འདམ་གཞོང་ལྷད་མེད་ཐོན་ལས་གླིང་དང་གཏེར་ལམ་ནའོ་མོ་ཧུང་འཕང་འབྲས་ཐོན་ལས་གླིང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་བརྟེན་ནས་འཕང་འབྲས་ཕབས་རྩི་དང་།འཕང་འབྲས་འབྲུ་གུའི་སྣུམ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། འཕང་འབྲས་ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་མུ་བསྐྲུན་དགོས།ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཐོན་ལས་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་མུའུ་ཁྲི་ཅན་གྱི་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་རྟེན་གཞིའི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས། ས་མཐོའི་འབྲི་གཡག་དང་བོད་ལུག་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་འབྲོག་ལས་གསོ་སྤེལ་དང་།ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་སྐྱེ་ཁམས་འབྲོག་ལས་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་བསྐྲུན་དགོས།ཞིང་ཕྱུགས་ལས་དང་བཟོ་ལས་ཀྱི་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། “གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱི”ཐོན་ལས་མུ་དང་རིན་ཐང་མུ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།བདུན་ནི་རིག་གནས་སྤྲོ་གསེང་དང་བདེ་ཐང་རྒན་གསོ། བཟའ་འཐུང་ཞག་སྡོད་སོགས་འཚོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ།འཕེལ་རྒྱས་ཐོན་སྐྱེད་རང་བཞིན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གཙོར་འཛིན་པ་དང་། ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ལ་ལེགས་བཅོས་དང་།ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་རིམ་སྤོར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། ཤུགས་ཆེན་པོས་འགྲེམ་ཚོགས་བྱེད་པ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ།མཚོ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་དང་ཉི་ནུས་འོད་ཧྥུ་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས།
(ལྔ)མཐུན་སྦྱོར་དང་ཞབས་ཞུ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས།དཔལ་འབྱོར་རྒྱུན་མཐུད་བརྟན་བརླིང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱ་དགོས། གཅིག་ནི་བཟོ་ལས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་བརྟན་བརླིང་ངང་འཕར་སྣོན་ཡོང་བའི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས།དངོས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་དར་རྒྱས་གཏོང་བ་དོན་འཁྱོལ་དང་། དུས་ཐོག་ཏུ་རོགས་སྐྱོར་ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་སྟེར་བར་འབྲེལ་མཐུད་བྱས་ཏེ།དངོས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོང་འཕེལ་དར་རྒྱས་ལ་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།དཔལ་འབྱོར་མར་ཆགས་པའི་གནོན་ཤུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་མིན་པ་དེ་གྲུབ་ཚུལ་ལེགས་འགྱུར་དང་། འགུལ་ནུས་ལེགས་འགྱུར།རྒྱུན་མཐུད་ངང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྒུལ་ཤུགས་སུ་བསྒྱུར་ནས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོན་ལས་དང་ལག་རྩལ་གསར་བ། ཐོན་ལས་གསར་བ། ལས་རྣམ་གསར་བ། བྱེད་སྟངས་གསར་བ་བཅས་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས་པ་དང་།སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱི་“ལས་སྐྲུན་ཐེངས་གཉིས་པར”སྐུལ་འདེད་དང་། གསར་དར་ཐོན་ལས་ཤུགས་ཆེན་པོས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་དང་།ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་སྒྱུར་བ་དང་རིམ་སྤོར་བྱེད་པ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།གཉིས་ནི་བཟོ་ལས་འཁོར་སྐྱོད་ཕྱོགས་བསྡུས་མཐུན་སྦྱོར་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས། ཁུལ་གྱི་“ལྗིད་ལྔ”ལས་དོན་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་སྦྱོར་ཞབས་ཞུའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ནས།ཡུལ་དངོས་ནས་འཁོར་སྐྱོད་དང་། འཐབ་ས་དང་པོའི་འཁོར་སྐྱོད། གློག་རྡུལ་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ནས།ས་ཁུལ་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོ། ཁེ་ལས་སོ་སོས་མཉམ་སྒྲུབ་དམ་ཟབ་བྱེད་པའི་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལ་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་འབྱུང་དགོས་པ་དང་།ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་དང་སྔོན་ཚུད་ནས་ཉེན་བརྡ་གཏོང་བ། རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་།དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཁོར་སྐྱོད་འཚམ་པོ་ངང་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་ཁག་རྟན་བརླིང་ངང་འཕར་བར་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་།སྒོར་དུང་ཕྱུར་གཅིག་ཅན་གྱི་འཕར་སྣོན་འགན་ལེན་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་མུ་མཐུད་དུ་བཙུགས་ཏེ།བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་དང་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་དངུལ་གཏོང་བརྟན་བརླིང་ངང་འཕར་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།“འཐབ་ས་དང་པོའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཐབས”དང་“དམིགས་བསལ་བྱ་བ་དམིགས་བསལ་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི”ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཁེ་ལས་ལ་དཀའ་ངལ་སེལ་རོགས་བྱ་དགོས། “ཁེ་ལས་གཅིག་ལ་སྲིད་ཇུས་གཅིག”བཅས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་ནུས་གློད་འགྲོལ་གཏོང་བར་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།བསྡོམས་རྩིས་ཀྱི་ལས་དོན་རང་འགུལ་སྒོས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམ་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང་།དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཆར་བརྟག་ཡོ་བྱད་དང་ཚད་འཇལ་དཔྱད་ཆས།སྟོན་ཆས་དང་ཕྱོགས་སྟོན་གྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ངེས་པ་དོན་གྱིས་ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཇུས་དང་སྙོམས་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་ལ་བསྡོམས་རྩིས་ཀྱི་མཁོ་འདོན་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས།གསུམ་ནི་གོང་འོག་ཐོན་ལས་ཀྱི་མཐུད་སྦྲེལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། དངུལ་གཏོང་མཁན་གཙོ་བོ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་སྦྲེལ་མཐུད།སྟོད་སྨད་ཐོན་ལས་མུ་བར་གྱི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད། གཙོ་གནད་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆའི་མཁོ་འདོན་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་ལ་དམིགས་ཏེ།ཐོན་རྫས་རང་སར་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཚར་བའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཅཱ་ལུད་དང་བུལ་རྐྱང་།ཨར་འདམ། རྡོ་སོལ་བསྲེགས་མ། འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་འཚོང་མཐུད་འབྲེལ་བྱེད་པ་དམ་འཛིན་དང་།གློག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཁེ་ལས་དང་གློག་འདོན་ཁེ་ལས་བར་གྱི་མཐུད་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུར་གྱི་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་།ཁུལ་ཕྱི་ནང་གི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཐོན་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་མཉམ་དུ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ།འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་དངུལ་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར300བརྒལ་བར་བྱེད་པ་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།བཞི་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་གཞི་གསར་བ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས། ཚད་གཞི་དམའ་རུ་གཏོང་བ་དང་ཤར་འགྲོ་ཤར་གཏོང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ། སྲིད་ཇུས་ཇེ་ཡངས་སུ་གཏོང་བ། ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་བྱས་ཏེ། ཁེ་ལས་ལ་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཏན་ཏིག་ངང་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་དགོས།“མི་དམངས་ལ་རོགས་སྐྱོར”བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱ་ཐབས་རབ་དང་རིམ་པ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་མུ་མཐུད་དུ་དུང་ཕྱུར་བརྒྱ་ཟིན་པའི་ཁེ་ལས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་དང་།ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་དང་ཆེས་ཆུང་གྲས་ཀྱི་ཁེ་ལས་སྟོང་ལྷག་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ།ཁེ་ལས་ལ་རོགས་འདེགས་བྱས་ནས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།མཚོ་སྔོན་ཅིན་ཐའེ་དང་གཏེར་ལེན་ཁའི་ཀྲིན་ཧུག་རང་བྱུང་སོལ་རླངས། མཚོ་སྔོན་ཧྭ་ཞིན་ཐཱི་མཱིན་ཚན་རྩལ།མཚོ་ནུབ་ཧྭ་ཧེས། པེ་ཁུང་ལྗང་ཐོན་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ཁེ་ལས5 “ ལེབ་གསུམ་གསར་བའི”ཚོང་རར་བཀྲམ་པའི་བྱ་བར་བརྗེས་སྙེག་ཞབས་ཞུ་ཡག་པོ་བྱ་དགོས།ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་གི་ཞབས་ཞུའི་སྟེགས་བུའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་།ལོ་འདིའི་ནང་ཁེ་ལས25སྐྱེད་སྲིང་བྱ་དགོས།
(དྲུག) ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ལྷད་མེད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་རྒྱུན་མཐུད་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས།གཅིག་ནི་ཏན་ཏིག་གིས་སྐྱེ་ཁམས་ལས་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་སྤེལ་དགོས། ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་སླར་གསོ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཏེ་ཚྭ་འདམ་གྱི“གནམ་སྔོན་པོ་དང་ཆུ་གཙང་། དག་ཞིང་དང་བསྐྱར་ལྗང”བཞིའི་སྐྱེ་ཁམས་སླར་གསོ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་བྱ་འགུལ་གྱི་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དགོས།གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཁོངས་ལ་དམིགས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཚལ་གྱི་སྲུང་སྐྱོང་དང་འདམ་ས་སྲུང་སྐྱོང་།ཉམས་གསོ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཕྱུགས་བསྐྱུར་རྩྭ་འདེབས་དང་རྨོ་བསྐྱུར་ནགས།བྱང་གསུམ་འགོག་སྲུང་དང་མདོ་ལ་རིང་མོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་། འཛུགས་སྐྲུན་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་གཞི།བྱེ་འགྱུར་ས་ཆ་སྲུང་སྐྱོང་། གཙོ་གནད་ས་ཁོངས་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ། རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་ལས་གཞི་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ་དང་།ཚྭ་འདམ་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་འཁོར་རྒྱུག་བཟང་པོར་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་མེ་རུ་གཏེར་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་སླར་གསོའི་ལས་གཞི་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ་སྔ་མོ་ནས་ལས་འགོ་བསྐྱར་ཚུགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།གཉིས་ནི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།ཅུང་འཐུས་ཚང་བའི་མཁའ་དབུགས་དང་ས་སྟེང་གི་ཆུ། ས་རྒྱུ། སྒྲའི་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱི་དྲ་རྒྱ་བཙུགས་ཏེ་ཁོར་ཡུག་ལ་རང་འགུལ་གྱིས་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་པ་དམ་པོར་འཛིན་དགོས།རྫོང་རིམ་པ་ཡན་དུ་ཁེབས་པའི་ཡོད་ཚད་གཅིག་བསྡུས་རྣམ་པའི་བཏུང་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཆུའི་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་མ་ལག་འཛུགས་དགོས་པ་དང་།ཞིང་རྨོ་བ་དང་བཏུང་ཆུའི་ཆུ་འགོ་གཙོར་བཞག་སྟེ། ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་དབྱིབས་གཞན་དག་དང་གཙོ་གནད་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་རྒྱུའི་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་པ་ཀྱང་གཙོར་བཟུང་དགོས།རླུང་ཁམས་ཆེན་པོ་དང་ཆུ། ས་རྒྱུའི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ལས་དོན་གྱི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་བཟོ་ལས་ཁུངས་སྦགས་བཙོག་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཐལ་རྡུལ་སློང་བའི་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དང་།ཚྭ་འདམ་སྐམ་སའི་ཆུ་རྒྱུན་དང་རང་བྱུང་མཚེའུ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་།རླངས་ཨན་གཤེར་རོ་དང་རྡོ་བལ་གྱི་ཐལ་རྡུལ། འབྲེལ་ལྕགས་རིགས་ལྗིད་གྲས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས།གསུམ་ནི་ལྷད་མེད་དང་ཐཱན་ཉུང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། “སྙིགས་རོ་གསུམ”བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། མེ། གློག རྡོ་སྣུམ་དང་ཨར་འདམ་ལས་རིགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་“ཐོན་སྐྱེད་གཙང་མ”བྱེད་པ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ།སྦགས་དངོས་གཙོ་བོ་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་དང་ཐོན་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། བཟོ་ལས་ཀྱི་བཙོག་ཆུ་དང་སྙིགས་རོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་སའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པའི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏང་ནས་བཙོག་འབུད་བྱེད་པའི་ཕན་འབྲས་མངོན་པར་བྱ་དགོས།རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན། ཁུལ་གྱིས་བཏོན་པའི་ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་གི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ“ཁེ་ལས་ཁྲི་ཕྲག་གི་ནུས་སྲི་ཐཱན་དམའ་ལས་འགུལ”དང་“ནུས་སྲི་སྙིགས་འཕྲི་ཚན་རྩལ་བྱ་འགུལ”ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ལས་གཞི་དཔྱད་འདེམས་ཐུབ་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཆ་རྐྱེན་ནན་གྱིས་སྲུང་ནས་སྒོར་ཁྲི་ཚོGDPཟད་གྲོན་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་ཀྱི་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང་གི་ནུས་ཁུངས་ཟད་གྲོན་རིམ་བཞིན་མར་ཆག་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། མྱུར་དུ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་ལ“ནུས་ཁུངས་དོ་དམ་གན་རྒྱའི”བྱེད་སྟངས་གསར་བ་དང་ནང་རྐྱེན་གསར་བ་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏང་སྟེ། ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་གི་དམིགས་འབེན་དོ་དམ་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་དང་ཚན་རིག་ཅན།ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།
(བདུན) གྲོང་རྡལ་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་སྙོམས་པོ་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། གཅིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འཆར་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ།གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་ནས་ནང་དོན་ཇེ་ལེགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་ཆགས་པ་བྱས་ནས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བར་སྟོང་སྒྲིག་གཞི་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་།ལུགས་མཐུན་གྱིས་གྲོང་ཁུལ་གསར་སྤེལ་གྱི་མཐའ་མཚམས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཆར་འགོད་གཟབ་ནན་རང་བཞིན་དང་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།རིམ་པ་ཁག་དང་རིགས་ཁག་གི་འཆར་གཞི་གཅིག་གྱུར་དགོས་ལ་སྒོ་ཀུན་ནས“སྒྲིག་མང་གཅིག་གྱུར”ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་དང་ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་འཆར་འགོད་འབྲེལ་མཐུད་དང་འཆར་འགོད་མང་པོ་མཐིལ་རིས་བརྩེགས་མཉམ་དང་གྲངས་གཞི་མཉམ་འདྲེས།སྲིད་ཇུས་སྡེབ་སྒྲིག་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱ་དགོས། ཁྱབ་ཁོངས་མང་བ་དང་རིམ་པ་མང་བའི་སྟོང་ཆ་འཆར་འགོད་ཀྱི་དོ་དམ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་དང་།གྲོང་ཁྱེར་ཇུས་འགོད་དང་གྲོང་ཁྱེར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། གཉིས་ནི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གསར་དར་གྲོང་ཁྱེར་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ།གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་མཁར་རྙིང་བསྒྱུར་བཀོད་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་།ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཁུལ་གསར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། ན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ལྔ་ལེབ་ཁུལ་བསྒྱུར་བཀོད་བཟོ་སྐྲུན་ལས་འགོ་རྩོམ་པ་དང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་ནུབ་ལེབ་ཁུལ་བསྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ལས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་དགོས།བློ་གྲོས་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་རིག་ནུས་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་དང་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ།བབ་བསྟུན་ཐག་གཅོད་སོགས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། སྤྱོད་གསུམ་ཨུ་ལྷན་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་བཅོས་སྒྱུར་གང་མགྱོགས་ངང་སྤེལ་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་མཐུན་སྦྱོར་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་མིང་བརྗེ་བ་དང་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་དབྱེ་མཚམས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་དགོས།གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་རྫོང་ཁག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལས་དོན་འགོ་ཚུགས་དགོས།གསུམ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་འཁོར་སྐྱོད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཆར་འགོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དོ་དམ་ལ་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་འཐུས་ཚང་གཏོང་བ་དང་།ཆ་འཕྲིན་ཅན་དང་རིག་སྟོབས་ཅན། དྲ་མིག་ཅན་དང་བློ་ཡུལ་ཅན། ཞིབ་ཕྲ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་འཚོལ་ཞིབ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཡོང་བ་བྱ་དགོས།རྒྱུན་མཐུད་ངང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར་དཔྱད་བསྡུར་བྱ་དགའ་ཆད་གཅོད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་དགོས།གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་གྱི་དཀའ་གནད་གཅོང་ནད་གཙོ་གནད་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག“བཙོག་པ། ཟིང་ཆ། ཞན་པའི”སྣང་ཚུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་བཅོས་གཏོང་བ། “འགྲམ་གསུམ་ཅན་གསུམ”(གྲོང་ཚོའི་འགྲམ་དང་ལམ་འགྲམ། ཆུ་འགྲམ་བཅས་སྔོ་ལྗང་ཅན་དང་གཙང་འགྱུར་ཅན།མཛེས་བཟོ་ཅན)བཅོས་སྒྲིག་གི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་དང་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་བཟང་པོ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།བཞི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཆུ་ཚད་གོང་བུར་གཅིག་གྱུར་བཟོ་དགོས། ལོ་འདིར་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཞི་གཅིག་ཅན་མངོན་གསལ་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་གི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས།ས་འོག་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྦུབས་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི“འགྱིག་སོབ་གྲོང་ཁྱེར”གྱི་འཆར་འགོད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། སྡོད་ཁང་འགན་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་སྤྱིལ་ཁྱིམ་ཁུལ3770བསྒྱུར་བཀོད་གཏོང་བ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ།རྫོང་གསུམ་སྤྱོད་གསུམ་ཨུ་ལྷན་གྱི་སྤྱིལ་ཁྱིམ་མེད་པར་གཏོང་བར་མངོན་འགྱུར་གང་ལེགས་བྱེད་པ།མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཤང་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཚོ64མཐིལ་རྟོགས་གཙང་བཤེར་བྱས་ཏེ་ཞིང་ལས་གྲོང་ཚོ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱ་དགོས།གསེར་ཉ་མཚེའུ་ཡི་མི་རིགས་ཡུལ་གོམས་གྲོང་རྡལ་དང་མིན་ཡེང་ཁུ་ནུ་ནུས་རྒྱུ་གསར་བའི་དཔེ་སྟོན་གྲོང་རྡལ། འ་ཞ་རྒྱལ་མཁར(པའེ་ལན)རིག་གནས་གྲོང་རྡལ།གངས་རི་ཆུ་ཚན་གྲོང་རྡལ་སོགས་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ15གང་མགྱོགས་ངང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས།
(བརྒྱད)སྤྱི་ཚོགས་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་།དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་བཅོས་ཏན་ཏིག་བྱ་དགོས། གཅིག་ནི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས།སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་སྤུས་དག་ནང་འདྲེན་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་དང་སློབ་གསོ་དོ་དམ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་སྟེ།གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྨང་ཞན་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་ལས་འགན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགྲུབ་དགོས། གཏེར་ལམ་རྫོང་དང་ཨོ་ལན་རྫོང་གཉིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་དོ་མཉམ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པ་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་རིམ་བགོས་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ།སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་གནད་དང་ཐོན་ཁུངས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དམངས་འཚོ་ལྔ་གཞི་རྐྱེན་ཚད་ལེན་ལས་དོན་སྤེལ་འགོ་འཛུགས་དགོས།སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་རིག་གནས་དམངས་ཕན་གྱི་ལས་དོན་ཨར་ལས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་ཚྭ་འདམ་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དུས་ཆེན་དང་རིག་གནས་འགྲོ་འོང་སོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་དགོས།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་ལག་དང་། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས།གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་ནད་ཆེན་འགན་བཅོལ་དང་སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཁག་མཐུད་སྦྲེལ་ནུས་ལྡན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ།ཞིང་གྲོང་གི་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ1000ཡན་དང་དམངས་ཕན་ཟམ་པ15གསར་སྐྲུན། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཐུང་ཆུའི་བདེ་འཇགས་སྲ་བརྟན་གྱི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་མི་ཁྲི་གཉིས་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་བཅོས་གཏོང་དགོས།སྔོན་འགོག་དང་ཉེན་ཁ་སྣ་ཚོགས་སེལ་བའི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བདེ་འཇགས་དང་ཟས་རིགས་དང་སྨན་རྫས་ཉེན་མེད།སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་དམ་འཛིན་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།གཉིས་ནི་དབུལ་སྐྱོར་ལས་དོན་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། དབུལ་ཕོངས་ལས་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་།དངུལ་རྩའི་དབུལ་སྐྱོར་དངུལ་བུན་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པ། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་རྨང་གཞིའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ལེགས་བཅོས་གཏོང་དགོས།ལས་སྤྲོད་བྱེད་སླ་བའི་སྒོ་ནས་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ལ་མ་དངུལ་འཇོག་པའི་གྲོས་འགོའི་འཆར་གཞི་འབྲེལ་མཐུད་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་དང་གནས་སྤོའི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པ།དུད་ཚང་800དང་མི་གྲངས2593་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་གནས་སྤོ་བྱས། གསུམ་ནི་རིན་གོང་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ།ཟོག་གོང་སྙོམས་སྒྲིག་གི“སྡེབ་སྒྲིག་དྲག་རྩལ”བྱས་ནས། མུ་མཐུད་དུ“ཚོད་སླེ”དང་“བློས་འབྲུ་སྣུམ”བཟོ་སྐྲུན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། དངོས་ཟོག་གཙོ་གྲས་གྲབས་གསོག་དང་བབ་བསྟུན་གཏོང་འདྲེན།ཚོང་རའི་མཁོ་སྤྲོད་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་ནས། གཞུང་བཅད་རིན་གོང་གི་དཔེ་སྟོན་ནུས་པ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ།སྔོ་ཚལ་དང་ཤ་དང་སྒོ་ང་། འོ་མ་སོགས་ཐོན་རྫས་འདོན་སྤྲོད་ནུས་ལྡན་མཐོ་རུ་གཏོང་གང་ཐུབ་བྱེད་པ།རིན་གོང་ལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཞིབ་བཤེར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཟོག་གོང་འཕར་བའི་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་དང་ཟོག་གོང་གི་སྤྱིའི་ཆུ་ཚད་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་བྱ་དགོས།བཞི་ནི་ལས་ཞུགས་དང་ལས་ཞུགས་བསྐྱར་མའི་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས།ལས་ཞུགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣའི་རྨང་གཞིར་རོགས་སྐྱོར་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། “ལས་ཞུགས་མེད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་”ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ལས་ཞུགས་ཚད87%ཡན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་ལས་རིགས་ཀྱི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་ཞུགས་མང་དུ་གཏོང་བ།རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་གིས་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་གསར་གཏོད་ཀྱིས་ལས་ཞུགས་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ།ལོ་འདིར་ལས་ཞུགས་མི་སྣ་ཁྲི་1.5འཕར་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད3%ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་ཡོང་འབབ་འཕར་བའི་ཐབས་ལམ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཇེ་ཡངས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཡོང་འབབ་འཕར་བའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་།མ་མཐའི་གླ་ཕོགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་བརྟན་པོའི་ངང་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། ལས་རིགས་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་གསར་བ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་ངལ་ནུས་ཕྱིར་གཏོང་མི་ཐེངས་ཁྲི་9ཡོད་པ་དང་།ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་ནས་རིམ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་ཧེ་བག་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་དགོས།ས་གནས་དེ་གའི་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ལྷག་མ་གང་ལེགས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱུང་བ་དང་འཕང་འབྲས་འཐོག་པའི་ངལ་ལས་ནང་འདྲེན་གྱི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་དགོས།
འཐུས་མི་རྣམ་པ། 2017ལོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་དཔག་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་བ་ནི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་དང་ལས་འགན་ཧ་ཅང་ལྕི་བ་ཞིག་ཡིན།ང་ཚོས་ཁུལ་ཏང་ཨུས་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཁུལ་དམངས་ཆེན་དང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་འོག་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་བ་དང་དྲུག་པ།ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ། ཁུལ་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ནན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་ལག་བསྟར་ཡོང་བ་དང་།གསར་གཏོད་ཡར་བརྩོན་གྱི་བསམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་དང་གསར་གཏོད་དངོས་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་ཀའི་སྤྱོད་ཚུལ།འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་སྤེལ་ཡང་བསྐྱར་སྐས་རིམ་གསར་བར་སླེབས་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་བདེ་བླག་ངང་འཚོགས་པར་བསུ་མ་བྱེད་དགོས།


c: text/html

text:
མཆན:“ཧྥན་སི”-འདི་ཕལ་ཆེར་མིང་ཚིག་གསར་བ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་འདོད། སྒྲ་བསྒྱུར་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན། དབྱིན་སྐད་དུ Fans དང་། རྒྱའི་སྐད་དུའང་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱིས 粉丝 ཞེས་བྲིས་འདུག ནང་དོན་ནི། ལས་རྩལ་བ་དང་། གླུ་བ་གླུ་མ། གློག་བརྙན་འཁྲབ་མཁན་ལ་སོགས་ལ་དགའ་མོས་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ལ་གོ འདི་ལྟ་བུའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཐད་ཀར་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ན་དགེ་མཚན་ཡོད་པར་འདོད་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན། གཅིག་བགྱིས་ན་བོད་རང་ལ་མིང་ཚིག་འདི་དང་ནང་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་སྲིད། ང་རང་ཐ་སྙད་ལ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་བྲལ།
རིག་གཞུང་པ་སྐུ་ཞབས་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་དགག་རྒྱག་གི་སྨྲ་བརྗོད་སྤེལ་བ་ཙམ་གྱིས་ལས་གནས་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་། གོ་ས་ནས་མར་ལ་ཕབ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་ཧྲི་ཅ་གྲོང་རིག་གནས་རླུང་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགྱུར་པར་སྐྲུན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་ཙུ་ཁྲོང་ཥིག་ལགས་ཀྱིས་མའོ་ཡི་རྗེས་མཇུག་པ་མའོ་ཧྥན་གྱི་སྤྱོད་ངན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་སྟབས་གཞུང་གིས་རྡུང་རྡེག་བཏང་། དེ་མིན་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རང་དབང་རིང་ལུགས་པ་སྐུ་ཞབས་མོ་ཡས་ཧྲི་ཡི་དྲྭ་ཚིགས་དང་ཝེ་པའོ་སོགས་ནག་གསུབ་བྱས། → མུ་མཐུད་ཀློག

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཞང་བོད་ཀྱི་རི་སུལ་ནས་མཆེད་པའི་གནའ་བོའི་གླུ་གར་བྲོ་གསུམ་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།
དགེ་བཤེས་བློ་གྲོས་རབ་གསལ།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕུ་ཐག་རིང་བའི་ཞང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲོང་དེར། ལྟ་བ་ཡས་ཕབ་དང་སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་བའི་དམུ་ཐག་དུས་ནས་དུས་སུ་བྲན། འཁྲུལ་བློ་དགུ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་བཅོམ་ཞིང་གདུལ་བྱའི་མོས་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་བང་རིམ་ཡང་བརྩིགས། སྣང་སྲིད་ཁ་ཡོ་སྙོམ་ཞིང་ཁུ་ཡེ་ཕྱ་གཡང་འགུག་པའི་གཤེན་གླུ་སྐད་གཅོང་དགུའི་གྱེར་རིང་ཡང་འཐེན། མནོལ་གྲིབ་སེལ་བའི་ལྷ་བསང་རྩི་དགུ་ལས་མཆེད་པའི་བསང་དུད་སྔོན་མོའི་དུད་སྤྲིན་ཀྱང་འཁྲིགས། ཚེ་བསོད་དགུང་དང་མཉམ་ཞིང་འབྱུང་ལྔའི་བརྡ་ལས་དྲངས་པའི་དྲུང་མུ་གྱེར་གྱི་རླུང་རྟ་ཡང་སྒྲོན། གསོན་ཉམས་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་འབུར་དུ་ཐོན་པ་གནའ་བོའི་དམངས་སྲོལ་གྱི་ཤོན་རྩེད་དང་རལ་པའི་བྲོ་གར་ཡང་འཁྲབ། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་དང་སྲིད་པ་རྒན་པོའི་མྱངས་ཚོར་རྗེན་བུར་སྟོན་པ་སྔོ་མོ་ཆུ་ལས་རིང་བའི་སྒྲུང་ཡང་བཤད། མྱུར་མོའི་རིག་རྩལ་གྱི་བང་ཁ་འགྲན་པའི་ཤེས་རབ་རྒྱས་པའི་ལྡེའུ་ཡང་སྒུལ། ཕ་མྱེས་ཀྱི་སེམས་སྤོབས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་གུ་གེའི་མཁར་རྫོང་དང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་གསོད་ཉམས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་སུ་ལྷང་ངེར་འགྱིང་བའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དེར། ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང༌། ཆུང་བ་ནས་ཆེ་བར་འཕེལ་ཞིང༌། ཆེ་བ་ནས་རྒུད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཚེས་མྱངས་བའི་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་ནས་ལྷུ་ལག་གྱེས་པའི་རིག་གཞུང་དང་གནའ་བོའི་གོམས་སྲོལ་ནི། དཔྱད་བཟོད་ལྡན་ཞིང་སླད་མེད་བསེད་བཀྲོལ་གྱི་མེས་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་སྙོན་དུ་མེད། ད་རེས་ཞང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ནས་མཆེད་པའི་གནའ་བོའི་བྲོ་གར་དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་གླུ་གར་གྱི་དོ་རའི་ནང་དུ་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱ་ཡི་ཡར་སྔོན་ནས་ཡུལ་གྱི་གྲུ་ཁ་ཞིག་ནས་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་བཞི་དང་འགྲོགས་ནས་མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོར་བཞུར།
ཞང་བོད་བྲོ་གར་གྱི་འཕེལ་རིམ།
ཐོག་མར་ཞང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་རུ་སོང་བའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ས་རྡོའི་མཁར་རྩིགས་པ་དང༌། སྒོ་ཕྱུགས་སྐྱོང་བ། སྦྲ་གུར་བཟོ་བ། ཞིང་ལས་རྨོ་རྐོ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་དུས་མཚུངས་སུ། དམངས་ཁྲོད་དུ་རྐང་པས་བྲོ་རྡུང་བ་དང། ལག་པས་གར་བསྒྱུར་བ། ངག་ནས་གླུ་ལེན་པའི་རྣམ་རིག་གི་ལམ་སྲོལ་རིམ་བཞིན་མཆེད། སྒྱུ་རྩལ་དེ་དག་གིས་གནའ་བོའི་མི་ཚོགས་ལ་སྤྲོ་སྣང་དང་སེམས་ཚོར་ཇི་ཙམ་སྟེར་བ་བརྗོད་ལས་འདས། དེ་ཡང་གནའ་བོའི་བྲོ་གར་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་བྲོ་དང་འཆམ། དམངས་ཁྲོད་རང་ས་ནས་དར་བའི་བྲོ་གར་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག ལམ་སྲོལ་འདི་ཉིད་ག་དུས་འགོ་ཚུགས་མིན་དང༌། སུས་གསར་དུ་སྲོལ་བཏོད་མིན་གྱི་སྡོམ་ཚིག་འཇོག་མི་ཐུབ་རུང༌། བོན་གཞུང་དཔེ་རྙིང་དག་གི་རྒྱུད་ནས་གནའ་བོའི་མི་ལ་ཤེ་རིག་གི་གོ་རྟོགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་དང༌། བྲོ་དང་གར་འཆམ་གྱིས་མིའི་ཚོར་སྣང་ཇི་ཙམ་བསྐྲུན་མིན། གླུ་གར་བྲོ་གསུམ་ལ་འདེངས་འཇོག་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་སྐོར་རགས་ཙམ་རྒྱུད་ལོན་པ་ནི། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སྐུ་དུས་སུ་ཞང་བོད་དམངས་ཁྲོད་དུ་གར་འཆམ་དང་བྲོ་གར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་རིག་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དུ་ཞབས་བཅག་སྐབས། ཕེབས་བསུ་སྐལ་བཟང་དགེ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་སུ། གཟི་བརྗིད་དེབ་༤ ཨང་༨ པ་ལས། "ལ་ལ་ནི་གར་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ནི་བྲོ་བརྡུང་ངོ༌། ལ་ལ་ནི་ཤོན་འཁྲབ་བོ། ལ་ལ་ནི་ལྷ་བྲན་གྱི་བཞད་གར་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ནི་གྱད་ཀྱི་འགྱིང་གར་བྱེད་དོ།"ཞེས་དང། གཟི་བརྗིད་དེབ་༥ ཨང་༦ པ་ལས། "ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཁྱུང་མོ་ལྡིང་གར་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་སེང་གེའི་འགྱིང་གར་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་གླང་པོའི་འགྱིང་གར་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་རྟ་མཆོག་གི་དཀྱུངས་གར་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་རྨ་བྱའི་མཛེས་གར་བྱེད་དོ། "ཅེས་དང། ཡང་གཟི་བརྗིད་དེབ་༡༤ཨང་༥༦༣ པ་ལས། "ལ་ལ་ནི་སྟག་འགྲོས་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ནི་སེང་སྟབས་བྱེད་དོ། ལ་ལ་ནི་ལྷ་ཡི་གར་བྱེད་དོ།"ཞེས་ལུང་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གར་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་དག་ཞིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་མཐོང་ཐུབ། ཡང་ལག་ཏུ་རོལ་ཆ་ཇི་ཙམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཚུལ་ནི། གཟི་བརྗིད་དེབ་༤ ཨང་༨ པ་ལས། "ལ་ལ་ནི་རྐང་གླིང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ནི་དུང་ཆེན་འབུད་དོ། ལ་ལ་ནི་དུང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ནི་སྦ་གླིང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ནི་སྨྱུག་གླིང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ནི་མཁར་རྔ་བརྡུང་ངོ། ལ་ལ་ནི་རྔ་བརྡུང་ངོ། ལ་ལ་ནི་གཤང་དཀྲོལ་ལོ། ལ་ལ་ནི་པི་ཝང་དཀྲོལ་ལོ། ལ་ལ་ནི་ཅོང་ཆེན་བརྡུང་ངོ། ལ་ལ་ནི་བིང་ཆེན་སྒྲིལ་ལོ། ལ་ལ་ནི་ཅིང་ཆེན་སྒྲོག་གོ།" ཅེས་དང༌། ཡང་གཟི་བརྗིད་དེབ་༤ ཨང་༣༢༢ པ་ལས། "ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལྷ་ཡི་པི་ཝང་དཀྲོལ་ལོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལྷ་ཡི་ཏམ་བུ་ར་འབུད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལྷ་ཡི་གསེར་གླིང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལྕགས་གླིང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཟངས་གླིང་འབུད་དོ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཕིང་ཆེན་དཀྲོལ་ལོ།"ཅེས་དང། ཡང་གཟི་བརྗིད་དེབ་༥ཨང་༦ པ་ལས། "ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལྷ་གྷན་དེ་བརྡུང་ངོ༌། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལྷ་ཡི་གྷ་དྷ་རུ་སྒྲོག་གོ།" ཞེས་དང༌། ཡང་གཟི་བརྗིད་དེབ་༥ ཨང་༣༧༩ པ་ལས། "ལ་ལས་ནི་སེང་ཏ་ལི་འབུད་དོ། ལ་ལས་ནི་ཅག་པར'སིལ་ཆོལ'རྡེབས་སོ། ལ་ལས་ནི་གླུ་དབྱངས་སྒྱུར་རོ།"ཅེས་ལུང་སྔ་ཕྱི་འདི་དག་གི་རྒྱུད་ནས་གནའ་བོའི་ཞང་བོད་མི་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་རོབ་ཙམ་ཤེས་ཐུབ་པར་མངོན། རོལ་ཆ་དེའི་ཁྲོད་ནས་ཕིང་ཆེན་དཀྲོལ་ལོ། སེང་ཏ་ལི་འབུད་དོ། གྷ་དྷ་རུ་སྒྲོག་གོ། བིང་ཆེན་སྒྲིལ་ལོ། ཞེས་པའི་རོལ་ཆ་འདི་རྣམས་ཡང་སྙིང་གཟུགས་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་མིན་ད་བར་ཤེས་ཐུབ་བྲལ།
དྲུང་མུ་གྱེར་གྱི་གཤེན་བྲོ།
ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བྲོ་ནི། གསང་སྔགས་ཚོགས་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྐབས། འགུག་བསྒྲལ་སྟོབས་གསུམ་གྱི་ཆོ་གའི་ལག་ལེན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་རྗེས། སྐབས་བབ་ཀྱི་གཞུང་སོ་སོའི་དགྲ་བགེགས་བྱད་མ་བསྒྲལ་བའི་རྗེས་ཤུལ་དུ། སྒྲུབ་གཤེན་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་གཞན་ནམ་ཕྱི་ལས་ལ་གྱུར་བའི་དགྲ་བསྒྲལ་ཞིང༌། རྟོགས་པས་བདག་རྒྱུད་ཀྱི་དུག་ལྔ་བསྒྲལ་ནས་དགའ་སྟོན་གཏང་རགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྒྲུབ་གཤེན་རྣམས་ཀྱིས་བྲོ་བརྡུང་བ་སྟེ། ཕུར་པའི་སྒྲུབ་གཞུང་ལས།“བསྭོ་འབྲུབ་ཁུང་དྲག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། ས་བདག་བསྒྲལ་བའི་རྗེས་ཤུལ་དུ། ཁྲོ་བོ་འབྲུག་གསས་ཆེམ་པ་དང༌། ཁྲོ་མོ་ས་བདག་སྟོང་ཁྱབ་གཉིས། གནམ་སར་གྲགས་པའི་གླུ་ལེན་ཅིང༌། ཡ་བདུད་འདུལ་བའི་བྲོ་ཆེན་དུ། གནམ་ལྕགས་སེར་བའི་བྲོ་བརྡུང་བས། གཏི་མུག་གནས་སུ་དག་པའི་བྲོ། ཕག་རྒོད་ཆུ་སྲིན་འཛིན་པའི་བྲོ་བརྡུང་བ། དགྲ་བགེགས་ལིང་ག་མནན་པར་བརྡུང༌།”ཞེས་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས།“དབལ་བོན་སྟག་ལ་མེ་འབར་དང༌། ཡུམ་ཆེན་ཐུགས་རྗེ་བྱམས་མ་གཉིས། མྱ་ངན་སངས་པའི་གླུ་ལེན་ཅིང༌། ང་བདག་འདུལ་བའི་བྲོ་ཆེན་དུ། བདག་མེད་ཤེས་རབ་བྲོ་བརྡུང་བས། འཁྲུལ་པ་གནས་སུ་དག་པའི་བྲོ། འབྲུག་ཁྱུང་འཐབ་པའི་བྲོ་བརྡུང་བས། བྲོ་ནི་དབལ་གཤེན་སྟག་ལའི་བྲོ། གླུ་ནི་གླུ་དབྱངས་ཁུ་བྱུག་དབྱངས། བརྡུང་ནི་དགྲ་བགེགས་གཉིས་ལ་བརྡུང༌། གནན་ནི་ལས་ཀྱི་ལིང་ག་མནན།”ཞེས་དང། ཡང༌། “བྲོ་ཆེན་འདི་ཡི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། ས་གཞི་གླིང་ཁམས་གཡོ་ཞིང་འགུལ། དུས་གསུམ་སྟོན་པ་དཔྱོད་པ་སྐྱེས། གླུ་ནི་ཚེ་རབས་བགྲང་བའི་གླུ། བྲོ་ནི་ཡུན་དུ་འཛིན་པའི་བྲོ། བརྡུང་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་བརྡུང༌།”ཞེས་དང། ཡང“གླུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཡེང་བའི་གླུ། བྲོ་ནི་སྲིད་པ་བཤིགས་པའི་བྲོ། བརྡུང་ནི་དུས་བཞི་རྫོགས་པར་བརྡུང༌།”ཞེས་དང། ཡང“གླུ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་སྡུད་པའི་གླུ། བྲོ་ནི་སྲིད་གསུམ་འདེད་པའི་བྲོ། བརྡུང་ནི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པར་བརྡུང༌་།” ཞེས་དང༌། ཡང“བྲོ་ཆེན་འདི་ཡི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། བགེགས་ཆེན་བཏུལ་ཞིང་བདུད་སྲིན་བསྒྲལ། བྲོ་ཆེན་འདི་ཡི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། དུག་གསུམ་གཅོད་ཅིང་སྐུ་གསུམ་ཐོབ།”ཞེས་དང༌། ཡང་ཁྲོ་བོ་ལས།“ བསྭོ་གྲུ་གསུམ་དྲག་པོའི་འབྲུབ་ཁུང་དུ། དགྲ་བགེགས་བྱད་མའི་རོ་ཐོག་ཏུ། ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་བོའི་ལྷ་ཚོགས་དང༌། དབལ་མོ་མ་མོ་མ་ཚོགས་དང༌། བོན་སྐྱོང་སྲུང་མ་དམ་ཅན་སྡེ། སྒྲུབ་གཤེན་རྣམས་ཀྱིས་བྲོ་བརྡུང་བས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རོལ་པ་ལ། ཕོ་ཉ་ལས་མཁན་ཚོགས་དང་བཅས། ལྷ་ངག་འཚེར་བའི་གླུ་ལེན་ཅིང༌། བྲོ་ནི་དུག་ལྔ་འདུལ་བའི་བྲོ། བརྡུང་ནི་ལོག་འདྲེན་བཏུལ་བས་བརྡུང༌། བྲོ་ནི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་བྲོ། བརྡུང་ནི་མྱ་ངན་སངས་པར་བརྡུང༌། བྲོ་བརྡུང་གླུ་ལེན་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། ལོག་འདྲེན་དགྲ་བགེགས་བར་ཆོད་རྣམས། ནན་འོག་འདི་ལས་མ་ལྡང་ཞིག ཆགས་འོག་འདི་ལས་མ་འཕར་ཞིག”ཞེས་དང༌། དྲན་པའི་དབང་སྒྲུབ་ལས།“དཔོན་གསས་ཡབ་ཡུབ་བྲོ་བརྡུང་བས། ཐབས་ཤེས་རབ་རོལ་པ་ལས) ལྷ་ངག་འཚེར་བའི་གླུ་བླངས་ཤིང༌། གཤེན་ངག་སྙན་པའི་སྨྲང་བརྗོད་ནས། ས་བཅུ་ཟིལ་གནོན་བྲོ་བརྡུང་བས། བར་ཆོད་ལོག་འགྲན་དགྲ་དང་བགེགས། ནན་འོག་འདི་ནས་མ་སྡང་ལ༌།”ཞེས་སོགས་གཤེན་བྲོ་བརྡུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་དེ་ལྟར་མངོན་ཞིང༌། རང་རེའི་དམངས་ཁྲོད་དུའང་སྤྱི་པ་དང་སྒེར་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དགའ་སྟོན་གཏང་རགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ། རྐང་པས་བྲོ་བརྡུང་བ་དང༌། ལག་པས་གར་སྒྱུར་བ། ངག་ནས་གླུ་ལེན་པ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་རིག་འདི་ཞང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ལྷན་དུ་འདྲེས་ནས་རིམ་བཞིན་མཆེད། དེ་རྗེས་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་དུས་མཚུངས་སུ་ཞང་བོད་ཡུལ་དུ་གར་འཆམ་དང་བྲོ་གར་ཡོད་ཚུལ་ནི། མི་ལུས་བསམ་ལེགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མ་རྒྱུད་སྒོམ་འགྲེལ་༢༥༦ ལས།“ཁྲོ་བོ་རོལ་པའི་གར་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་དང༌། ཁྲོ་མོ་རྔམ་པའི་བྲོ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ། རྟུལ་ཤུགས་མཁའ་འགྲོའི་གླུ་བཞི་རྩ་ལྔ་བྱས་ནས་བཏུལ”ཞེས་སྔ་ཕྱིའི་ལུང་འདི་ལ་བརྟགས་ན། གླུ་གར་བྲོ་གསུམ་ནི་རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་གདུལ་བའི་ཆེད་དང༌། ཕ་རོལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དགྲ་བགེགས་འདུལ་བ་དང་བསྒྲལ་བ༌། མནན་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྐང་པས་བྲོ་རྡུང་བ་དང། ལག་པས་གར་སྒྱུར་བ་དང། ངག་ནས་གླུ་ལེན་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་དུ་མ་མཆིས། ལམ་སྲོལ་དེ་ལ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་འགྲོས་སོང་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་གླུ་གར་བྲོ་གསུམ་ནི་དགའ་སྤྲོ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་དུ་འཕོ་འགྱུར་ཕྱིན། དེ་རྗེས་བོད་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱི་དུས་སུ་དམངས་ཁྲོད་དུ་གླུ་གར་བྲོ་གསུམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་རབས་དུ་མ་ནས་གཤེན་པོའི་གསུང་ལ་གཙིགས་བྱིན་པ་ནི། “གཤེན་གླུ་ཐེངས་གསུམ་མ་བླངས་པར་རྒྱལ་བློན་གླུ་བྲོ་ལ་མི་རོལཞེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་འདིས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ།
གཤེན་གྱི་གར་འཆམ་སྐོར།
སྤྱིར་གར་འཆམ་ཞེས་པའི་གོམས་སྲོལ་འདི་ནི་ཞང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་སྔོན་ནས་དར་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིག་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གར་འཆམ་ནི་ཡེ་ཤེས་པའི་ལྷ་དང་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་པ་སྐབས་བསྟུན་གྱི་བདུད་སྲིན་དང་ལྷ་འདྲེ་གདུག་པ་ཅན་སོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། སྐབས་བབ་གདུལ་བྱ་བཀྲིད་དྲང་ཆེད་དུ་གང་ལ་གང་འདུལ་དང་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་སྒོ་ནས་ལུས་ཀྱི་གར་སྟབས་སམ་འགྱིང་སྟབས་འགྲོ་བའི་སྣང་ངོར་ཕྱི་རུ་སྟོན་པ་ཞིག་གོ ཡང་གཟི་བརྗིད་དེབ༡༤ཨང༥༦༣ལས་ལ་ལ་ནི་སྟ་འགྲོས་བྱེད་དོ། ། ལ་ལ་ནི་སེང་སྟབས་བྱེད་དོ། ལ་ནི་རྒྱ་བག་སྒྱུར་རོ། ལ་ལ་ནི་རྒྱ་རྟ་འཆམ་མོ། ལ་ལ་ནི་ཁྲོ་བོའི་འགྱིང་གར་བྱེད་དོ། ། ལ་ལ་ནི་ཁྲོ་མོའི་འཛུམ་གར་བྱེད་དོ། ཞེས་པའི་ལུང་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ན་སྟོན་པའི་སྐུ་དུས་སུ་གར་འཆམ་གྱི་རྣམ་རིག་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་ཐུབ། དེ་རྗེས་བླ་མ་དང་སྐྱེ་སྤྲུལ་དུ་མ་ཞིག་ལ་ལྷ་སྲུང་གི་སྐུ་ཡི་འགྱིང་གར་ཉམས་སྣང་དུ་བྱུང་བ་དུ་མ་ཞིག་གར་འཆམ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ལོ་དུས་ཟླ་མཆོད་སྐབས་སུ་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་ཚུལ་དང་མཚུངས་པར་དད་ལྡན་མི་དམངས་ལ་མཇལ་ཁའི་ཆེད་དུ་གར་འཆམ་རྒྱག་རྒྱུའི་སྲོལ་བོན་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་རིམ་བཞིན་དར་འཕེལ་བྱུང༌། བོན་ལུགས་ལ་ཡི་དམ་དང་ལྷ་སྲུང་གི་དགོས་པ་སྐབས་བསྟུན་གྱི་འགྱིང་སྟབས་འདྲ་མིན་ཡོད་པའི་གནའ་སྲོལ་གྱི་གར་འཆམ་འགའ་ཞིག་འདིར་དྲངས་ན། ༡ སྲིད་རྒྱལ་དུས་དྲུག་གི་གར་འཆམ། ༢ མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་འཆམ། ༣ གཤེན་རབ་དགུ་འཆམ། ༤ བསྒྲལ་སྟབས་ཀྱི་གར་འཆམ། ༥གཟེ་མ་དགུ་འཆམ། ༦ སྟག་ལའི་ལྔ་འཆམ་སོགས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་སྒྲུབ་གཞུང་སོ་སོའི་ཚོགས་འཁོར་དང་བསྟུན་ནས་གར་འཆམ་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་འཆམ། བསྒྲལ་སྟབས་ཀྱི་གར་འཆམ་སོགས་ཡིན། གཟེ་མ་དགུ་འཆམ་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་ནང་བཅུད་གྲོལ་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོའི་སྤྲུལ་པ་འབྱེད་པའི་གཟེ་མ་དགུ་དང༌། གྱད་མོ་དགུ། བྱིན་ཏེ་དགུ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་གར་འཆམ་ཞིག་ཏུ་གཤེན་ཀླུ་དགས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བཤད། དེའི་འཆམ་རྒྱག་སྐབས་སེམས་ཅན་མི་འདྲ་བའི་མགོ་བརྙན་དུ་མ་བྱས་ཡོད་ལ། འཆམ་སྣ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་བཞི་ཡོད་ཅིང་དེའི་མིང་གི་རྒྱུད་ནས་འཆམ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་འདོན་སྟངས་གང་འཚམས་མངོན་པར་བྱས་འདུག་པ་དཔེར་ན། ༡ ལམ་འགྲོས། ༢ སྟག་འགྲོས། ༣ སེང་སྟབས། ༤ ཞི་དྲག ༥ མེ་རི། ༦ མ་རྒྱུད། ༧ རྔམ་འགྱུར། ༨ ཕྱག་ཕེབས། ༩ གློག་རྒྱུ། ༡༠ མདའ་འཐེན། ༡༡ གནམ་འདུལ། ༡༢ བཞི་རྒྱག ༡༣ སྲིད་པ་རྒྱལ་མོ། ༡༤ བླ་མ་བོན་འཁོར་བཅས་སོ། །
ཤོན་དང་རལ་པའི་སྐོར།
“ཤོན”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པར་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་རི་སུལ་དང། བོན་གཞུང་དཔེ་རྙིང་གསེང་ནས་ཕྱི་རུ་མངོན་པའི་ཞང་ཚིག་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བྲོ་གར་བྱེ་བྲག་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ལས་ཆེ། བོན་གཞུང་ནས་ཐ་སྙད་དེ་བེད་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། “ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤོན་འཁྲབ་བོ།”ཞེས་གསལ་ཡོད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་ཧེ་མ་ལ་ཡི་རི་གཤམ་དུ་དུད་གྲོང་ཆགས་པའི་ཁུ་ནུ་ཞེས་པའི་དམངས་ཁྲོད་དུ“ཤོན”ཞེས་པ་བྲོ་གར་འཁྲབ་མཁན་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་ནས་སུམ་ཅུ་སོགས་གང་ཡོད་འཛོམས་ནས། ཕན་ཚུན་ལག་བསྣོལ་སྒྲིལ་ཏེ་ཤོན་དཔོན་དང་པོ་དེས་ལག་གཡས་པའི་ནང་དུ་གཡག་རྔ་དཀར་པོ་ཞིག་གནམ་ལ་འཕྱར་སྐོར་བྱེད་བཞིན“སད”ཅེས་པའི་ལྷ་རྟེན་ཞིག་མཉམ་དུ་ཁུར་ནས་ལུས་ཀྱི་གར་སྟབས་དལ་མོའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་བོན་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད། རོལ་ཆ་ནི་རྔ་ཆེ་ཆུང་དང་། དུང་དང་དུང་ཆེན། མཁར་རྔ། སྦུབ་ཆོལ་འདྲ་མིན་སོགས། ངག་ཏུ་གྱེར་བའི་དབྱངས་ཚིག་ནི།“བྷི་ལི་བྷེ་ཧོ་ན།”ལག་པ་མཐུད་ནས་འགྲོ། “གྷོ་ལི་གྷོ་ཧོ་ན།”ཤོན་རྩེད་རོལ་ལ་ཕེབས།“ཧ་ཡ་བྷེ་ཧོ་ན།” སྔོན་དུ་མགྱོགས་པར་བསྐྱོད་ལ་ཕྱིར་གཤེགས།“ཁ་གྷོ་གྷོ་རིང་འུང་དྷེན།”ལྷ་མཇལ་མི་ཚོ། “ཁ་གྷོ་བྷོ་ཙི་ལིད་པ་ལིད།”ལྷ་ཁང་ལིད་པ་འདིར་འཛོམས། ཟླུམ་པོ་གྷོ་རི་དུའི་དྷེན། ལྷ་ཡི་དབུ་ཐོད་ཟླུམ་པོ་ཀླུབ། ཞེས་གནའ་བོའི་ཞང་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཞག་པའི་བྲོ་གར་དེ་བཞིན་དམངས་ཁྲོད་དུས་ཆེན་དང་བག་སྟོན་ཁང་སྟོན་སོགས་གལ་ཆེའི་མཛད་སྒོ་རྣམས་ལ་རྙིང་དྲི་འཚུབ་བེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་མངོན། དེ་དང་འདྲ་བར་དེང་སང་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཤོན་འཁྲབ་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷག་ཡོད་ཅིང༌། གུ་གེའི་མཁར་ཤུལ་གྱི་གྱང་རིས་ངོས་སུ་ཤོན་འཁྲབ་གྱི་གཟུགས་རིས་བྲིས་པ་གསལ་ཡོད།
“རལ་པ”ཞེས་པའི་བྲོ་གར་འདི་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བྲོ་གར་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚིག་གྲུབ་དེའི་དག་ཆ་འབྲི་སྟངས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཅིང༌། “རས་པ”དང་དེ་ལས་གཞན་པ“རལ་པ”ཞེས་གཉིས་སུ་ཡོད། ཚིག་སྒྲུབ་དེ་གཉིས་གང་ཞིག་བྲིས་ཀྱང་དོན་འཁྱུག་གི་ཧེ་བག་ཆེར་མེད་སྙམ། འོན་ཀྱང་བྱུང་ཁུངས་ཐད་ལ་བསམ་གཞིག་བྱ་རྒྱུ་དུ་མ་ཞིག་བསྡད་ཡོད་སྟེ།“པོ་ཏ་ལ”ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཞིག་ནས་རལ་པའི་བྱུང་ཁུངས་བོན་གྱི་ལྷ་བྲོ་ལས་རིམ་བཞིན་མཆེད་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌།“ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན”ཞེས་པའི་འདེམས་སྒྲིགས་དེབ་ནས་རལ་པ་གསར་དུ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་མི་ལ་རས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་བགྲང་ཡོད། ད་དུང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཤོད་སྲོལ་ལྟར་ན་ཞེས་མི་ལ་རྒྱ་གར་ལ་བྱོན་ནས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་ཚ་གདུང་སེལ་བ་དང་དུག་སྦྲང་འགོག་པའི་ཆེད་རྔ་མ་དམར་པོ་ཞིག་ཕུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རལ་པ་བའི་ལག་གི་རྔ་མ་དམར་པོ་བྱུང་ཞེས་དང༌། ཡང་རྗེ་བཙུན་མི་ལས་གླང་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་མ་དཀར་ནག་གི་སྣེ་མོར་གློ་མཆིན་གཏུབས་པའི་དུམ་བུ་རེ་བཏགས་ནས་རལ་བའི་ཉྭ་རྒྱ་བྱུང་ཞེས་དང། ཡང་གླང་ཆེན་གྱི་རྩིབ་མ་ཆེ་བ་བཀུག་ནས་རྔ་བྱུང་བ་དང་རྩིབ་མ་ཆུང་བ་ལས་རྔ་ལྕག་བཟོས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དུ་མ་བགྲང་ཡོད། རལ་པར་དགོས་པའི་ཕྱག་ཆ་གལ་ཆེ་བ་སིལ་སྙན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚུལ་གང་ཡང་འཁོད་མེད། མི་ལ་རས་པའི་འཁྲབ་ཚན་རྣམ་ཐར་ཞིག་དང་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་གཉིས་འགོ་ནས་མཇུག་བར་ཆ་ཚང་བལྟས་ཀྱང་རལ་པ་སྔར་མེད་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་ལ། མི་ལ་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་བས་མེད། གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱུ་མ་དཀར་ནག་གཉིས་ལ་གློ་མཆིན་བཏགས་པ་སོགས་རྣམ་ཐར་དུ་གང་ཡང་མི་གསལ་བས་རྗེ་བཙུན་མི་ལས་རལ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གསར་དུ་སྲོལ་བཏོད་མིན་ལ་དོགས་གནས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། རས་པ་དང་མི་ལས་རས་པ་མིང་མཐུན་པར་མངོན་ཟེར་ན་རྒྱུ་མཚན་སྲབ་དྲག་པས་བརྟག་ན་འཇིག་པར་མངོན། མི་ཕལ་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བསྟུན་ནས་དོན་ལ་བསམ་གཞིག་བྱས་ན་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་མི་ཚེ་ནང་གླང་པོ་ཆེའི་གླུ་ལག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། གླང་པོ་ཆེ་དངོས་སུ་མཐོང་མྱངས་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ། ཡོད་ཚད་རྒྱ་གར་ལ་ཕུགས་གཏུག་པའི་བོད་མིའི་གོམས་སྲོལ་འདི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་ངོ་མར་བདེན་ཁ་ཆེ། ཞང་བོད་ཀྱི་བྲོ་གར་འཁྲབ་སྐབས་ལྷ་གཡག་གི་རྔ་མ་བཟུང་བའི་སྲོལ་ནི་རལ་པ་ཙམ་མིན་པ་ཞང་ཞུང་གི་ཤོན་ལའང་གལ་ཆེའི་ཕྱག་ཆ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཞང་བོད་ཀྱི་གནའ་བྲོ་ལ་རྔ་མ་བཟུང་བར་དགོས་པ་ཆེར་ཡོད་པ་མངོན།
རལ་པའི་བྱུང་ཁུངས་བོན་གྱི་ལྷ་བྲོ་ལས་མཆེད་པར་འདོད་པ་འདི་ནི་དོན་དངོས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པར་མངོན།“བོན་གྱི་ལྷ་བྲོ”ཞེས་པ་ནི་བོན་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་འབྱུང་བའི་གོང་བཤད་ཀྱི་གཤེན་བྲོ་ཡིན་ཅིང༌། དགྲ་བགེགས་ལོག་པ་བསྒྲལ་ཅིང་ཚར་གཅོད་པའི་ས་གནས་དེ་རུ་གཏོར་གཞོང་ཁ་སྦུབ་པའི་གནས་སུ་སྒྲུབ་གཤེན་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་དུ་མཚོན་ཆ་དང་ཕྱག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོག་ནས་བྲོ་བརྡུང་བ་དང༌། གཤེན་གླུ་ལེན་པ་སོགས་ཡི་དམ་བཀའ་ཆེན་སྡེ་དགུའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་ལ་སྤྱི་རྒྱུག་ཡིན་པ་བོན་གཞུང་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས། རལ་པ་ནི་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་གཤེན་པས་ལག་ཏུ་གཤང་ཐོག་པ་དང༌། མཚན་ལྡན་རྒོད་ལྕམ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་རྔ་ཐོག་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ཏེ་དུག་ལྔ་འདུལ་བའི་ཆེད་དང༌། གཞན་བསྟན་དགྲ་དམ་ཉམས་བསྒྲལ་བའི་ཆེད་དུ་བྲོ་བརྡུང་གླུ་ལེན་གྱི་གནའ་སྲོལ་ལས་རིམ་བཞིན་མཆེད་ནས་ད་ལྟ་འོ་སྐོལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལས་གཞན་དུ་མི་སེམས། དཔེར་ན་མེ་རྫས་ཙག་ཀྲ་མ་དར་བའི་དུས་རབས་ནང་ཞང་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་མེ་སྤར་ཐབས་ཀྱི་གོམ་སྲོལ་མེ་ལྕགས་དང་མེ་རྡོ་རི་རྩ་ལྡུམ་སྤར་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་མེ་སྤར་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་རིག་དེ་ཞང་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་རབས་མང་པོའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནས་ཉམས་མྱོང་བསྡུ་བསགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རྣམ་རིག་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་མི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་གསར་དུ་སྲོལ་བཏོད་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་འཇོག་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། རལ་པའི་གོས་ནི་སྔོན་གྱི་སྔགས་པ་ཕོ་མོའི་སྔགས་གོས་ལས་རིམ་བཞིན་འགྱུར་འགྲོས་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྱིར་སྔགས་གོས་ནི་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོ་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོའི་གོས་སྣེར་གཅན་གཟན་ཀྱི་པགས་རིས་ཁྱུད་གང་ཙམ་སྦྱར་དགོས་བཤད་པ་ལྟར་རལ་པའི་གོས་ཀྱང་དེའི་གྲིབ་གཟུགས་མ་ཡལ་བར་ཞིག་མངོན། དུས་རབས་བར་མའི་སྐབས་སུ་ཁྱུང་ཡུལ་གྱི་རལ་པའི་བྲོ་གར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོའི་རྣམ་རིག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལ་བསླབ་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་པ་སྐོང་གང་ཐུབ་བྱས། ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རལ་པ་ནི། ཨོ་ཐོ་རལ་པ་དང༌། ལྡོང་ལུགས་རལ་པ། ག་ཁྲོ་རལ་པ། སྐྱ་ན་རལ་པ་སོགས་བྱུང༌། དེའི་ནང་ནས་ཨོ་ཐོ་རལ་པར་ལོ་རྒྱུས་ཡ་མཚན་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ། ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་ཞེས་པའི་དེབ་ནང(རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་མེ་ཡོས་༡༡༤༧ལོར་རི་བོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་སྐབས་གཞི་བདག་གིས་ཕྲག་དོག་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་ཉིན་མོར་ཨར་ལས་བྱས་ནས་བསྐྲུན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་མཚན་མོར་འགྱེལ་ལོག་ཡང་ཡང་བྱུང་བ་བརྟེན། བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་འགའ་ཡིས་མོ་རྩིས་མཛད་པས། ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་གྱི་ཨོ་ཐོ་ཞེས་པའི་རས་པ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ན་གེགས་མེད་དུ་འགྲུབ་ཅེས་ལུང་བསྟན་པས། དེ་ལྟར་སྟེང་ཆེན་རས་པ་གདན་དྲངས་ནས་རས་པ་འཁྲབ་པས་ས་བདག་ཀླུ་གཉན་གྱི་གདུག་རྩུབ་ཞི་ཞིང་ཞེས་པ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གེགས་དབང་བར་ཆད་མེད་པར་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང)ཞེས་གསལ་ཡོད།
གླུ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དང་ཚིག་དོན་གང་ཞིག་ངག་དུ་བགྲང་སྐབས་དབྱངས་ཀྱི་འགུར་ཁུག་དང་ལྷན་དུ་བརྗོད་པ་ཞིག་གོ །དེ་ལ་ཆོས་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག དང་པོ་ནི་གཤེན་གླུ་དང༌། རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས་ཀྱི་གཤེན་གླུ་ལྟ་བུ། ཚོགས་གླུ། མགུར་གླུ། སྣང་གཤེན་པའི་སྐད་གཅོང་དགུ་ལ་སོགས་དང༌། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་ནི། བསྟོད་གླུ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གླུ། གྱང་གླུ། མཛའ་གླུ། ཆང་གླུ། རྫི་གླུ། གཞོན་ནུ་བར་གྱི་གླུ་ཤག སྐྱོ་གླུ། མཐུན་གླུ་སོགས་མང་དག་ཡོད། གར་ཞེས་པ་བོད་སྐད་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཆ་ལ་བཏགས་ཤིང་ནང་གསེས་ལ་གཉེན་ལྕུག་ལྡེམ་གསུམ་སོགས་གར་གྱི་ཉམས་དགུ་ཡོད། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ནས། ལྷ་གར་རྟེན་གསུམ་དང༌། གར་གསས་བཙན་པོ། གར་ཆེན་ཤགས་ཀྱི་རིགས་སོགས་འཇུག་ས་དུ་མ་ཡོད། སྤྱི་བྲོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་ས་དུ་མ་ཡོད་ཅིང༌། སྐབས་འདིའི་བྲོ་ནི་གཙོ་བོ་རྐང་པའི་སྟངས་སྟབས་ཀྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན། རྡོག་བྲོ་ལན་གསུམ་རྒྱབ་ལྟ་བུ། བྲོ་བརྡུང་གླུ་ལེན་ཀྱི་རུ་རུ་ལྟ་བུའོ། བྲོ་ཆེན་དང། སྐོར་བྲོ། གཞས་བྲོ་སོགས་དུ་མ་ཡོད། གཞས་ནི་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བར་མངོན།
ཞང་བོད་གླུ་གར་གྱི་ནང་ངོས་ལ་དཔྱད་པ།
ཞང་བོད་ཀྱི་གླུ་གར་བྲོ་གསུམ་ནི་ནང་དོན་ཟབ་ཅིང་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཚོར་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མངོན་པར་བྱས་ཡོད་ལ། སེམས་ཁམས་ཞི་བདེ་དང༌། བག་ཕེབ། མནོ་བསམ་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ་བྲོ་གར་ཡང་ཞི་དལ་ལྷོད་གསུམ་གྱི་ངང་ནས་འགོ་བཙུགས་ཤིང་རིམ་བཞིན་ཇེ་མགྱོགས་ནས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང༌། དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུག་དང། ལག་གི་གར་སྟབས། ལུས་ཀྱི་དགྱེ་སྒུར་བྱེད་སྟངས་སོགས་བྲོ་པ་ཀུན་གཅིག་གྱུར་ཡིན། དོན་ངོ་མ་ཞང་བོད་མི་རིགས་ལ་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་གཅིག་གྱུར་དང༌། དྲན་དགུ་འཕྲུལ་བཅུ་མེད་པའི་དོན་རྟགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཡང་མངོན་གྱི་འདུག གླུ་ཚིག་ཕལ་ཆེར་གི་ནང་དོན་ཡང་ཞང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་སྣོད་ཆགས་ཚུལ་དང་འཚམས་པའི་ནང་བཅུད་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་འཕྲས་རྟེན་བྱས་ཚུལ་མངོན་ཞིང༌། ཞང་བོད་རི་ལུང་དུ་འཚོ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འཚོ་སྤྱོད་གཡོ་འགུལ་སོགས་ཀྱང་རྗེན་བཏོན་བྱས་པ་མ་ཟད། འདོད་སྲེད་ཀྱི་ཚིག་མངོན་གྱུར་མེད་ལ་འཛའ་གླུ་དང་མཐུན་གླུའི་ཚིག་ནི་གབ་ཚིག་དང་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གྱི་ཐོག་ནས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུག་རིང་མོ་འཐེན་པའི་གླུ་ཡི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སོག་པོ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད། གླུ་ཚིག་ཕལ་ཆེར་ནི། རི་རྩེ་ལ་རྫ་ཡོད་རྫ་ལ་འབྲོང་ཡོད། རི་སྐེ་ལ་སྤང་ཡོད་སྤང་ལ་རྐྱང་ཡོད། རི་མཐའ་ལ་ནགས་ཡོད་ནགས་ལ་སྟག་ཡོད། རི་རྩ་ལ་ཆུ་ཡོད་ཆུ་ལ་ཉ་ཡོད་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་ཕུ་ལ་དགོན་པ་ཡོད་དགོན་པར་བླ་མ་ཡོད། མདའ་ལ་སྡེ་ཡོད་སྡེ་ལ་དཔོན་པོ་ཡོད། ཡང་སྡེ་ལ་སྟག་ཤར་ཡོད་སྟག་ཤར་ལ་རྟ་དང་གྲི་མེ་མདའ་སོགས་ཡོད་ཅེས་སྣོད་བཅུད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ནང་དོན་གྲུབ་པར་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླུ་ཚིག་འགའ་བརྗོད་ན། (སྦ་ཆེན་སྦ་ཆུང་འབྲི་བརྒྱ་སླས་ལ་སྐོར་ཡོད། འབྲི་བརྒྱ་སླས་ལ་སྐོར་བཞིན་བེའུ་ཆུང་གདང་ལ་བཏགས་ཡོད། བེའུ་ཆུང་གདང་ལ་བཏགས་བཞིན་འབྲི་བརྒྱའི་འོ་མ་བཞོས་ཡོད)ལྟ་བུ་འབྲོག་པས་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་འཚོ་བ་སྤྱོད་སྟངས་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་བྱ་མངོན་པ་བྱས་ཡོད། ཡང(ཞིང་ཆུ་མའི་རུལ་ཁུག་ཡར་འཁྱིལ་ལེན། ནས་སྔོ་ཆུང་བཏབས་ཤོག་གཡང་རེ་འཁོར། མཛོ་ཁྱུང་དཀར་རྨོས་ཤོག་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག མཁར་ཁྲ་བོའི་གཉིང་གཞི་ཡར་འཁྱིལ་ལེན། མཁར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཤོག་གཡང་རེ་འཁོར། ལྷ་བླ་མ་བྱོན་ཤོག་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་ལྟ་བུ་དཔའ་ངར་ཆེ་ཞིང་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་ཞང་བོད་ཀྱི་སོ་ནམ་པའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་འཁོད་པར་བྱས་འདུག་པ་འདི་སྒོས་དམིགས་ལ་བརྟེན་ནས་གླུ་ཚིག་འགའ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་པ་ཡིན། ད་དུང་གྱང་རྡུང་སྐབས་རྐང་བྲོའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་གྱང་གླུའི་འགྱུར་ཁུག སྔ་དྲོ་དང་ཉིན་གུང་ཕྱི་དྲོ་བཅས་ཀྱི་གྱང་གླུའི་ཚིག་དོན་མི་འདྲ་བ་དང་ད་དུང་གྱང་གི་གཉིང་འདན་དང་གྱང་ཁ་ལོན་སྐབས་སོགས་ལ་གྱང་གླུ་ཚིག་དོན་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་བོན་ཤིན་ཏུ་མང༌། གནའ་བོའི་གྱང་གླུ་དང་གྱང་བྲོ་ནི་ས་འདུལ་བ་དང་ས་གདོན་སེལ་བ། ས་བདག་ཀླུ་གཉན་ཀྱི་གནོད་པ་འགོག་སྲུང་གི་གནའ་སྲོལ་མ་ཡལ་བར་ད་ལྟའི་བར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཞང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གྱང་ཁང་བཟོ་རྒྱུ་ལག་རྩལ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་མཆེད་པ་ཞིག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་ཆོག