text:
དེ་ཡང་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་མཆོག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། བདག་ཅག་ཆོས་ལས་གཡེལ་ཞིང་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བླང་དོར་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཅིང་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསལ་བར་མཚོན་བྱེད་དཔེ་བྲིས་འདི་འདྲའི་ཐབས་ལམ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་པར་སྣང་བས། འདིའི་མཚོན་དོན་རྣམས་རང་གིས་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་དང་། ལེགས་པར་དྲན་ཞིང་བསམ་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ། དེ་བཞིན་དོན་གཉེར་ཅན་གཞན་དག་ལའང་ཀུན་སློང་བཟང་པོས་ཅི་ནུས་ལེགས་པར་བཤད་ཐུབ་ན་རང་གཞན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བར་ངེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ལས་བཏུས་ཏེ་གནད་བསྡུས་ཙམ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཆ་ལག་དང་བཅས་པས་ཅི་དང་གང་མཚོན་པ་ཡིན་སྙམ་ན། འདིས་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གམ། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་མཆོག་གིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མར་བསྐོར་བའི་ཚེ་གསུངས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་སྤང་བླང་གི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མཚོན་པར་གསལ་ལ།
འདི་ལ་གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཡོངས་གྲགས་ལ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་དུ་སོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་འཆི་བརྒྱུད་མར་འཁོར་བའམ། རྟག་བརྟན་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་བར་དོ་སོགས་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་འདྲ་མིན་སྲིད་པའི་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་འཁོར་ལོའི་རི་མོ་ཡིན་པས་མིང་དེ་དང་དེ་བཞིན་བརྗོད་པར་སེམས།
འདི་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ནི། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ། མཐའ་འཁོབ་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲབ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་སྐྱེས་སུ་བསྐུར་བ་ན། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་དེའི་སྐྱེས་ལན་འགངས་ཆེ་བ་བསྐུར་རྒྱུ་མ་རྙེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐབས་ཞུས་པ་བཞིན། སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་འདས་སམ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་བྱེད་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་ཞལ་བཀོད་གནང་བ་ལྟར་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་བསྐུར་བ་ན། རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ན་སོགས་འདིའི་གདུལ་བྱ་སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་ལས་འདས་པས་འདི་མཇལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་འབྲས་དེ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་དྲི་མ་མེད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་བྱུང་ཚུལ་མཁས་པ་འགས་གསུངས། འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་(བཀའ་འགྱུར་ཞོལ་དཔར། ཇ༽༡༦༨)དུ། ཡང་ཡང་ཟ་བའི་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ། སྡོམ་ལྡན་བསླབ་ཁྲིམས་ལས་གཡེལ་རིགས་གང་དག་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་གཉིས་ཀྱིས་འདུལ་སྐལ་ཅན་རྣམས་ལ། སྟོན་པས་ཆོག་ཟུང་ལ་རིགས་དྲུག་སོ་སོར་བསྐོར་བའི་གཟིགས་ཚུལ་རྣམས་བཤད་དེ་འདུལ་དུ་གནང་བའི་སྐབས་ཤིག་ལ། སྟོན་པས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཟུང་གཉིས་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཐབས་གཞན་སྒོ་ཁང་དུ་ཆ་ལྔ་པའི་འཁོར་ལོ་བྲི་དགོས་པ་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་བྲི་ཚུལ། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བཅས་བྲིས་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚོན་དོན་གཞན་ལ་ལེགས་པར་འཆད་མཁན་ཡང་བཞག་དགོས་ཞེས་སོགས་བཀའ་གནང་ཚུལ་གསལ་བ་འདི་ནི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་ཡིན་པར་སྣང་།
འདིར་འབྲི་ཚུལ་ལ་ལུགས་སྲོལ་འདྲ་མིན་འགའ་ཞིག་སྣང་ཡང་། སློབ་དཔོན་དུལ་བ་ལྷས་མཛད་པའི་འདུལ་བ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པ་(སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། ཝུ༽ ༡༦༤)གོང་གསལ་དེའི་ཐད་དུ། ཆ་ལྔ་པའི་འཁོར་ལོའི་ནང་གི་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བྲི་དགོས་ཚུལ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་འདུལ་བ་མདོ་རྩའི་མཇུག་ཕྱོགས་སུ། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་རི་མོ་དེ་འབྲི་ཚུལ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། སྒོ་ཁང་དུ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོའོ། །ཆ་ལྔ་པའོ། ། སྟེང་དུ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སོ། ། གླིང་བཞི་པོ་དག་གོ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མོ་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ངོ་།། དབུས་སུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟ་བར་རོ། ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་རོ། ། སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་པོ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། ། འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཞག་པར་བྱའོ། ། ཞེས་གསལ་བ་སོགས་ལ་བརྟགས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཐུན་མོང་གི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན་འདི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་བྲི་དགོས་པ་ཡིན་པར་སྣང་ཞིང་། འདིར་ཡང་དེ་གཞིར་བཞག་གིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་མཚོན་ཚུལ་རིམ་བཞིན་འགོད་པར་བྱའོ།།
སྲིད་པ་འཁོར་བའི་རྣམ་གཞག
དེ་ལ་འཁོར་ལོ་འདིའི་ཆ་ལག་དང་བཅས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཚོན་པ་ལས། དང་པོ་འཁོར་བའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་ཁམས་གསུམ་མམ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་ཟོ་ཆུན་གྱི་བརྒྱུད་མོ་ལྟར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུ་གང་གིས་འཁོར་བ། གནས་གང་དུ་འཁོར་བ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་འཁོར་ཚུལ་བཅས་མཚོན་ཞིང་། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་མའི་ནང་དུ་བྱ་དང་། སྦྲུལ་དང་། ཕག་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་པ་དེ་དང་། དེའི་ཕྱི་བསྐོར་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་དཀར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནག་པོ་བྱས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་དང་ལས་དཀར་ནག་གཉིས་མཚོན།
དེ་ཡང་བྱ་ཡིས་འདོད་ཆགས་དང་། སྦྲུལ་གྱིས་ཞེ་སྡང་། ཕག་གིས་གཏི་མུག་མཚོན་ཞིང་། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་མཚོན་བྱེད་བྱ་དེའང་ཕུག་རོན་བྲི་དགོས་པར་གསུངས་པ་ནི། ཕུག་རོན་ནི་འདོད་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་འཁྲིག་པ་ཆེས་མང་པོ་སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་ཡིན་པར་སྣང་། འདི་ལ་བཀའ་གདམས་(སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་)ཕ་ཆོས་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་བགྲོས་སུ་གྲགས་པ་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོམས་སུ་ནི། འདོད་ཆགས་བྱ་ཕོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། ཀུན་ལ་རྨོངས་ཀྱང་འདོད་ཡུལ་ལ། ། བྱམས་པར་བྱེད་དེ་རྨོངས་པ་ཡིས། ། གཙང་དང་བཙོག་པ་མི་ཤེས་པར། ། འབྲུ་དང་ཚིགས་པ་སྣབས་ལུད་སོགས། ། རང་གི་གྲོགས་ལ་སྟེར་བྱེད་ཅིང་། ། ངོམས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་སྤྱོད། ། ཞེས་སོགས་ཀྱང་གསུངས།
སྦྲུལ་ནི་ཁོང་ཁྲོའམ་ཞེ་སྡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། བལྟ་ན་མི་སྡུག་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ། གདུག་པའི་དུག་རླངས་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་མང་པོའི་སྲོག་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཉེས་སྐྱོན་ཆེས་མང་བ་ལྟར། ཞེ་སྡང་ནི་སྡིག་པ་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་ཏུ་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཉེས་དམིགས་ཆེས་མང་པོ་ལྡན་པར་མཚོན།
ཕག་ནི་གཙང་བཙོག་གི་རིགས་ལ་རྨོངས་ཤིང་། རང་སྲོག་ལ་རྔམ་པའི་ཤན་པ་ཡང་བྱམས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྐྱོང་མཁན་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པར་གྲགས་པ་ལྟར། གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ཡང་ལས་འབྲས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་ཤིང་། ཕན་བདེའི་སྲོག་རྩ་གཅོད་པའི་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱང་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སམ་ཟས་སུ་བསྟེན་པའི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མཚོན།
སྔ་མ་དེ་གཉིས་གཏི་མུག་གིས་ཟ་བར་རོ། ། ཞེས་པའི་དོན་ལ་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་འདོད་ཆགས་ཕུག་རོན་དང་། ཞེ་སྡང་སྦྲུལ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་མ་གཏི་མུག་ཕག་གིས་ཟ་བར་བྲིས་པས་དུག་གསུམ་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་མ་རིག་པ་གཙོ་ཆེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལ་ཆེས་བླུན་པ་ཕག་གིས་ནི་རང་གི་སྲོག་ཕུང་བྱེད་བཟའ་བཏུང་སྟེར་བ་དག་ཀྱང་རང་སྲོག་འཚོ་བྱེད་ཁོ་ནར་འཁྲུལ་ཏེ་དགའ་བཞིན་དུ་ཟ་ཞིང་བཏུང་བ་ལྟར། ཆེས་རྨོངས་གཏི་མུག་དེས་ཀྱང་ཕན་བདེའི་སྲོག་རྩ་གཅོད་བྱེད་ཆགས་སྡང་དག་ཀྱང་བདེ་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་ཡང་སྣང་ལ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཙོ་བོ་གཏི་མུག་ཉིད་ལ་ཐུག་པར་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་མཚོན་པར་སེམས།
ཡང་བྱ་སྦྲུལ་ཕག་གསུམ་གཅིག་མཇུག་གཅིག་གི་ཁར་ཆུད་པ་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་སྲོལ་འདུག་པ། འདི་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་འདིས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཏེ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་མཚོན་པར་བཤད་པ་དང་། ལ་ལས་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱང་རྩ་བ་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་མཚོན་ཕྱིར་བྱ་སྦྲུལ་གཉིས་ཕག་གི་ཁ་ནས་ཐོན་པ་འབྲི་དགོས་ཚུལ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་མོར་སྣང་ལ་ཁུངས་ཚད་ལྡན་ཡོད་ལས་ཆེ་བས་འཚོལ་དགོས།
ཡང་མཁས་གྲུབ་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་(པོད༑ ཉ༽པ)འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལས་འབྱུང་བའི་རི་མོའི་བྲི་ཡིག་ཚངས་པའི་པ་ཊར། འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་ཟླུམ་པོ་དེར་ཕག་གིས་སྦྲུལ། དེ་ས་ཕུག་རོན་ཟ་བའི་ཚུལ་དེའང་ཟླུམ་པོར་བྲིས་ནས་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བ་ལྟར་བྱ་ཡི༑ ལྗོན་ཤིང་བྲི་བ་སོགས་ནི་བཀའ་དགོངས་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་ལས་མ་གསུངས་པས་རང་བཟོ་བྱེད་པ་མི་འཐད། ཅེས་གསུངས་པས། ལ་ལས་འདིར་བྱ་སྦྲུལ་ཕག་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་དུ་འབྲལ་ལྡན་གྱི་ཤིང་སྡོང་ཞིག་བྲིས་པ་ཡང་། ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་བྲིས་པ་དག་ནི་ཡོངས་གྲགས་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་དང་ནི་མཐུན་པ་མིན་པར་སྣང་ངོ་།།
འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དུ་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་པ་དང་། དེར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་སོགས་བྲིས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་དེ་དག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟར་བྲི་དགོས་ཚུལ་མ་གསུངས་ལ། དེ་དག་བྲི་ཚུལ་ཞིབ་པ་ནི་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོན་ཆེན་པོ་ན་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་མཚོ་སྣ་བས། མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ། ཕུག་རོན་དང་སྦྲུལ་དང་ཕག་གི་རྣམ་པ་བྲི་བ་ནི་ལུང་ལས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོ་ལས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལས་གོའོ། །
འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མཚོན་བྱེད་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་དཀར་ནག་གཉིས་ལས། དཀར་པོའི་ཆ་དེས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེད་བྱེད་དཀར་པོ་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་ལས་དང་། ནག་པོའི་ཆ་དེས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྐྱེད་བྱེད་ནག་པོ་མི་དགེ་བའི་ལས་མཚོན་ལ། འདི་མདོ་རྩ་བར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་། གོང་གསལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པར། ཟོ་ཆུན་ཁྱུད་མོའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་བཅུ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཟོ་ཆུན་ཁྱུད་མོའི་ཟོ་བ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འགྲོ་བ་ལྔ་པའི་འཁོར་ལོའི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་བྲི་བར་བྱ་སྟེ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ ། ཞེས་གསུངས་པ་ལས་བར་སྲིད་པ་རྣམས་ཟོ་ཆུན་ལྟར་འཁོར་བ་བྲི་ས་ཞིག་དགོས་པར་གསལ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་བྲི་བའི་གཞི་དེ་ཟླུམ་བསྐོར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་གོ་བར་སྣང་ལ། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་ན་བར་སྲིད་པ་འབྲི་ས་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་བྲི་སའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྲི་དགོས་པ་ལྟ་བུ་སྣང་ལ། དེ་སྔོན་དེ་འདྲ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པར་བརྟག་དགོས་སོ་སྙམ། དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གིས་གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཚུལ་དཔྱད་གཞི་དང་བཅས་པ་གནད་བསྡུས་ན་དེ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཆ་ལྔར་བགོས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་འཁོར་ལོ་དེའི་སྟེང་གི་ཆ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་དམྱལ་བ་དང་། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་བཅས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་གི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་བྲིས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་མཚོན་ལ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལྷའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་ལམ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་ཆ་ལྔ་བྱས་ཤིང་། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་གནས་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ས་སྟེང་མི་དང་དུད་འགྲོའི་གནས་དང་། ས་འོག་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས། ས་བླའམ་བར་སྣང་དུ་ལྷའི་གནས་ཆགས་ཡོད་པར་ཀུན་མཁྱེན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་མངོན་པ་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསལ། འདིར་རིགས་སོ་སོ་བློ་ལ་ཤར་བདེ་བའི་ཆེད་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བའི་གནས་སོ་སོར་བཀོད་པར་མཛད།
དེ་ཡང་ལྷ་ལ་འདོད་ཁམས་དང་གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་བཅས་ཀྱི་ལྷ་གསུམ་ཡོད། ལྷའི་ཁོངས་གཏོགས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཙོ་བོ་ནི་ཆུ་མཚམས་མན་གྱི་རི་རབ་ལྷུན་པོའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཁོང་སེང་རྣམས་སུ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། འདོད་ལྷ་ལ་རིགས་དྲུག་ཡོད་པ་ལས་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པ་རྣམས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་རྣམས་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་། དེ་ནས་འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་བཅས་བཞི་དང་། གཞན་ཡང་གཟུགས་ཁམས་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་བ་བཅས་ཀྱི་ལྷ་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་བར་སྣང་ཁམས་ན་འོག་མ་འོག་མ་ལས་བར་ཐག་དང་། རྒྱ་ཁྱོན་བཅས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་ཆེ་བའི་གནས་དག་ན་གནས་ཤིང་། དེ་ཡང་གཟུགས་ཁམས་དང་པོ་གསུམ་ལ་གནས་གསུམ་རེ་གསུམ་རེ་དང་། བཞི་པ་ལ་གནས་བརྒྱད་ཕྱེ་བའི་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་ཡོད་པར་གསུངས།
གཟུགས་མེད་ཁམས་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང་། ཅི་ཡང་མེད་དང་། སྲིད་རྩེ་བཅས་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་གནས་ངེས་བཟུང་མེད་ཅིང་། འདི་དག་ལ་བར་སྲིད་ཀྱང་མེད་པས་ཚེ་སྔ་མ་དེ་གང་དུ་ཤི་བ་དེར་གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེད་བ་དེ་དང་དེ་གྲུབ་སྟེ་དེ་དག་མ་ཤི་བར་ཕྱོགས་ངེས་མེད་དུ་གནས་སོ།།
མིའི་རིགས་ལ་གོང་གསལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བར། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླིང་གི་མིང་སྟེ། འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་ལུས་འཕགས་པ་དག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ན་ཉོ་ཚོང་གི་ཐ་སྙད་ལ་བ་ལང་དང་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིའི་སེང་གེ་སྟེང་ན་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཚེ་ན་སྐྱེས་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གླིང་བཞིའི་མི་དང་། གཞན་ཡང་གླིང་དེ་དག་གི་བར་བར་དུ་རང་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་གཉིས་རེ་གཉིས་རེ་བཅས་བརྒྱད་ཀྱི་མི་རིགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། འདིར་གླིང་བཞི་ག་བྲི་དགོས་པར་གསུངས་པ་དེས་གླིང་ཕྲན་རྣམས་དང་། དེར་མ་ཟད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། རི་རབ་ལྷུན་པོ། གསེར་རི་བདུན་བཅས་ཀྱང་འབྲི་དགོས་པ་གོ་ཞིང་། དེ་ཡང་གོང་གསལ་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ས་སོ་སོ་འདི་དག་ནས་ངོ་སྤྲད་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྣང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་བཞིའི་གླིང་དག་རིམ་བཞིན། རིན་པོ་ཆེའི་རི་བོ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་། འདོད་འཇོའི་བ། མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་བཅས་བྲིས་སྲོལ་འགའ་འདུག་པ་དེའང་ཡོངས་གྲགས་དང་མཐུན་པར་སྣང་། ཡང་འདིའི་དཔེ་རིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་འཐབ་འཁྲུག་གི་གཞིར། རི་རབ་ཀྱི་འཁྲིས་སུ་ཤིང་སྡོང་རིང་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག་པ་འདི་ལའང་ཁུངས་ཚད་ཐུབ་ཅི་ཡོད་འཚོལ་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །
དམྱལ་བ་ལ་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་དང་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་ཚ་དམྱལ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དུ་མེ་མ་མུར་དང་། རོ་མྱགས་དང་། སྤུ་གྲིའི་ལམ་དང་། ཆུ་ཀླུང་རབ་མེད་བཅས་ཉེ་འཁོར་བའི་དམྱལ་བ་བཞི་དང་། ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཉིན་པར་བདེ་སྐྱིད་ལ་གནས་ཤིང་མཚན་མོར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་བོ་རྣམས་ཡོད་ཚུལ་མངོན་པ་མཛོད་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསུངས། ཡང་འདིའི་དཔེ་རིས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་གཤིན་རྗེ་ཞེས་པ་ལག་ན་ཁྲམ་ཤིང་དང་མེ་ལོང་ཐོགས་པ་ཞིག་དང་དེའི་མདུན་དུ་གཤིན་པོ་རྣམས་ལས་དཀར་ནག་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཚུལ་སོགས་བྲིས་པ་དང་། དེ་དག་མེད་པའི་བྲིས་སྲོལ་འགའ་རེ་མཐོང་བ་ལས། དང་པོ་དེའི་ཁུངས་ནི་གོང་གསལ་མཚོ་ཊཱིཀ་ལས། ལྷའི་ཕོ་ཉ། དམྱལ་བའི་རབས་བྲིས་ཞེས་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས་གསུངས་སོ། ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས་ལྷའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་བྲིའོ། ། དེ་དག་གིས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དེ་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། འགྲེལ་ཆུང་ལས་ལྷའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཅིག་བཙོན་དུ་བཅུག་ལ་གཤིན་རྗེའི་མདུན་དུ་ཞལ་ལྕེ་སྦྱོར་བ་འདྲ་བ་བྲིས་ཞེས་བཤད་དེ་དེ་རྣམས་གང་བྲིས་ཀྱང་རུང་ངོ་། ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་འདྲ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་དག་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་བྱེ་བའི་དམྱལ་བའི་གནས་བྲི་ས་དེར་འབྲི་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ནི་དེར་དངོས་སུ་མ་གསལ་ཞིང་། ད་དུང་འདི་ལ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་ཁུངས་ཚད་ལྡན་ཅི་ཡོད་འཚོལ་དགོས་པར་སྣང་། དེ་དག་མེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་ནི། མངོན་པ་གོང་འོག་གི་གཞུང་ལས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སྡིག་དབྱེ་འབྱེད་སུ་ཞིག་གིས་བྱེད་མི་དགོས་པར། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་པ་དམྱལ་བ་པའི་མདོག་དབྱིབས་ཅན་ཞིག་གྲུབ་ཚུལ་དང་། དེ་དག་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་སྲིད་དུའང་འཁྲིད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པར་རང་རང་ཚ་བའམ་གྲང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་དེ་མཐུན་གྱི་གནས་འཚོལ་བའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཚུལ་གསུངས་པ་སོགས་དང་བསྟུན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད། དེ་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་འཕེན་བྱེད་མི་དགོ་བས་བྱས་ཤིང་། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་བྱས་པ་ལྷའི་དཔལ་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་མཛོད་རང་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསལ། དེ་ཡང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡེ་དཔོན། མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན། དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་སྡོངས་གྲོགས་དང་། སྡིག་པ་གསོག་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་དེ་དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གཤིན་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་དེ་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་བྲི་ས་དེར་བྲི་སྲོལ་འགའ་རེ་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་གོང་གསལ་གཞུང་དེ་དང་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །ཡི་དྭགས་ལ་རིགས་འདྲ་མིན་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་བསྡུ་ན་རྩ་བའི་གནས་གཤིན་རྗེའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པ་དང་། ཡུལ་གྲོང་གཞན་ལ་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བ་ཁ་འཐོར་བའི་རིགས་གཉིས་ཡོད། འདི་དག་ལ་དཀར་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་དང་ནག་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་མཐུ་རྩལ་ཅན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད། ཡང་དེ་ལ་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་བཟའ་བཏུང་གི་རིགས་གཏན་ནས་མི་མཐོང་ཞིང་མི་རྙེད་པ་དང་། མཐོང་ཡང་དེ་དག་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་མཐོང་བ་དང་། དེ་མིན་ཡང་དེ་དག་རྣག་ཁྲག་སོགས་སུ་མཐོང་བ་རྣམས་དང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་ཁའི་བུ་ག་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཞིང་མིད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ལ་མདུད་པ་ཕོགས་པར་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཡང་སྤྱོད་དཀའ་བའི་རིགས་དང་། བཟའ་བཏུང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་བཤང་གཅི་སོགས་ངན་རིགས་ལས་སྤྱོད་སྐལ་མེད་པ་དང་། བཟའ་བཏུང་ཁ་ནང་དུ་སོང་བ་ན་མེ་དང་དུག་སོགས་སུ་འགྱུར་བའི་རིགས་རྣམས་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །
དུད་འགྲོ་ལ་མཐོང་ཆོས་ལྟར་ཁྱིམ་དང་རི་སོགས་ལ་གནས་ཁ་འཐོར་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཏིང་མཐའ་ན་འབྲུ་སྤུངས་པ་ལྟར་འདུས་པ་བྱིངས་ན་གནས་པར་གྲགས་པའི་རིགས་གཉིས་དང་། ཡང་རྟ་དང་རྐྱང་ལ་སོགས་པ་ཐང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་། ཉ་དང་སྲམ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་། བྱ་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་རིགས་གསུམ་ཡོད་པར་ཡང་མཛོད་རང་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །
དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཁོར་ལོ་བར་མ་ཆ་ལྔར་བགོས་པའི་རེའུ་མིག་སོ་སོར་རིམ་བཞིན་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་འབྲི་ན་ལེགས། ཡང་ལ་ལར་འཁོར་ལོ་འདི་ཆ་དྲུག་ཏུ་བགོས་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོ་དང་། དེ་རེ་རེའི་གནས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རེ་རེ་བྲིས་སྲོལ་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་བས། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོ་ཕྱེ་ན་ལེགས། གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་མཚོན་བྱེད་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཇིག་རྟེན་འབྲི་ཚུལ་དོགས་སེལ་བཅས་རགས་རིམ་ཙམ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གཉིས་པར་ལས་དཀར་པོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སེམས་ཅན་བདེ་འགྲོ་བའི་བྱད་གཟུགས་མདོག་དཀར་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགའ་དང་། ལས་ནག་པོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངན་འགྲོ་བའི་བྱད་གཟུགས་མདོག་ནག་ལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འགའ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་དག་གི་བདེ་འགྲོ་བ་དང་ངན་འགྲོ་བའི་བར་སྲིད་མཚོན་ལ། འདི་དང་རིམ་པ་བཞི་པའི་འཁོར་ལོར་ཆ་བཅུ་གཉིས་ཕྱེ་བའི་ནང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ་མཚོན།
དེ་ཡང་མཚོ་ཊཱིཀ་ཏུ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། ། ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོ་ཞེས་བྱས་བ་ན་ཆུ་བཅུ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོའི་ཟོ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་ཟོ་བ་རྣམས་མཐོ་དམན་དུ་འཁོར་བ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་སོ་སོའི་བར་མ་དོ་རྣམས་མཐོ་དམན་དུ་འཁོར་ཞིང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
སྤྱིར་སྐྱེ་གནས་ལ་རྫུས་སྐྱེས་དང་། སྒོང་སྐྱེས། མངལ་སྐྱེས། དྲོད་སྐྱེས་བཅས་བཞི་ཡོད་པ་ལས། བར་མ་དོའི་སེམས་ཅན་ནམ་བར་སྲིད་པ་རྣམས་ནི་རྫུས་སྐྱེ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་དེ་ལ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་ལུས་དྭངས་ཤིང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བྱད་གཟུགས་ཅན། རི་བྲག་སོགས་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོགས་རང་འདོད་འཁྲུལ་སྣང་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་གསུངས། འདིར་དེ་དག་འབྲི་ཚུལ་ནི་བདེ་འགྲོའི་བར་སྲིད་པ་རྣམས་གཟུགས་སྡུག་པ་ཁ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། ངན་འགྲོའི་བར་སྲིད་པ་རྣམས་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ཁ་ཐུར་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་འགྲོ་བ། ཇི་ལྟར་ཁྲོན་པའི་ནང་དུ་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་མོ་འཁོར་ཚུལ་ལྟར་དང་། དེ་ཡང་གོང་དུ་མཚོ་ཊཱིཀའི་ལུང་གསལ་ལྟར། བར་སྲིད་པ་དེ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་དེ་ནས་འཕོ་ཞིང་གཞན་དུ་སྐྱེ་སྲིད་ལེན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། ལ་ལ་གཞན་ནས་འཆི་འཕོས་ཏེ་དེར་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་འདི་དག་གིས་ནི། རང་དབང་མེད་པར་སུ་ཞིག་སྲིད་པར་འཁོར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
འཁོར་ལོ་ཕྱི་མའི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། ཐོག་མའི་མ་རིག་པ། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས། གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས། བཞི་པ་མིང་གཟུགས། ལྔ་བ་སྐྱེ་མཆེད། དྲུག་པ་རེག་པ། བདུན་པ་ཚོར་བ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་བ་ལེན་པ། བཅུ་བ་སྲིད་པ། བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ། བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅས་སོ། ། དེ་ལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་དག་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གཉིསུ་ཡོད། དེའི་དང་པོ་ནི་གང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་ནས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བ་ལུགས་འབྱུང་དང་། སྐྱེ་བ་འབྱུང་བས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འབྱུང་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བའི་བར་རྣམས་ནི་དེའི་ལུགས་ལྡོག་གོ ། གཉིས་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་པ་ནས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པ་ནི་ལུགས་འབྱུང་དང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་པའི་བར་རྣམས་ནི་དེའི་ལུགས་ལྡོག་སྟེ། དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས། གང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཞེས་པ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དང་པོའི་ལུགས་འབྱུང་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་ལུགས་ལྡོག་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་མདོ་དེར་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་ཅེས་པས་གཉིས་པའི་ལུགས་ལྡོག་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་ལུགས་འབྱུང་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཚུལ་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ་འདི་དག་གི་སྐོར་ཞིབ་པར་དེ་དག་གི་གསུང་ནས་ཤེས་དགོས། དེ་ལྟར་ཡང་གོང་དུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་ལྡོག་པ་དག་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པ་འདིས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ཟུང་གཉིས་ཀ་བྲི་དགོས་པར་བསྟན་པ་མིན་གྱི་གང་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་གཞི་དེ་དག་མཚོན་བྱེད་བྲི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་གི་ཚུལ་གྱི་སྲིད་པ་བཞི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྲིད་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། སྲིད་པ་བཞི་ནི། ཤི་ནས་སྐྱེ་སྲིད་མ་བླངས་བར་ནི་བར་སྲིད་དང་། སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་སྲིད་དང་། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་འཆི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མའི་སྔོན་རོལ་ཚུན་ནི་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། འཆི་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ནི་འཆི་སྲིད་ཡིན་པར་མངོན་པ་མཛོད་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ཇི་ལྟར་འབྲི་ཚུལ་ཡང་། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བུད་མེད་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་བྲི་བར་བྱའོ། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྫ་མཁན་སྣོད་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྤྲིའུའི་གཟུགས་སོ། མིང་དང་གཟུགས་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའོ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་ཆགས་པ་དག་གོ ། རེག་པ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལུས་ཀྱི་རེག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། ཚོར་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། སྲེད་པ་ནི་བུད་མེད་བུ་འཚོ་བའོ། ལེན་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་མངལ་ལ་གནས་པ་འཇུག་པའོ། སྲིད་པ་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་འབྲང་བའོ། སྐྱེ་བ་ནི་འབྲངས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། རྒ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པའོ། ཤི་བ་ནི་མི་ཤི་བའི་གཟུགས་སུ་བྲི་བའོ། ཞེས་འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་སྟེ་འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོའི་ཡིན་ཚུལ་མཚོ་ཊཱིཀར་གསལ། ཡང་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལས། དེ་ནི་ལུང་ནས་འདི་སྐད་གསུངས། མ་རིག་རྒན་མོ་ལོང་བ་སྟེ། ། འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྫ་མཁན་བཞིན། ། རྣམ་ཤེས་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། མིང་དང་གཟུགས་ནི་གྲུར་འཇུག་འདྲ། ། སྐྱེ་མཆེད་ཡུལ་འཁོར་སྟོང་བ་སྟེ། ། རེག་པ་འོ་བྱེད་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། ཚོར་བ་མིག་ལ་མདའ་རྒྱབ་སྟེ། ། སྲེད་པ་ཆང་འཐུང་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། ལེན་པ་ཤིང་ཐོག་ཉབ་འདྲ་སྟེ། སྲིད་པ་སྦྲུམ་མ་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བུ་སྐྱེས་ཏེ། ། རྒ་ཤི་རོ་ཁུར་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞེད་པས་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ་དེང་དུས་འདི་ཉིད་ཕྱག་ལེན་གཙོ་བོར་བྱས་པར་སྣང་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། འདི་ལས་དེ་ནི་ལུང་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་པའི་ལུང་དེ་ནི་གང་ཡིན་མི་གསལ།
དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་བྲིས་ཚུལ་ཡོངས་གྲགས་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་འདྲ་མིན་ཅི་རིགས་སྣང་བ་དེ་དག་གི་དཔེ་དོན་སྦྱར་ཚུལ་ཆབས་ཅིག་ཏུ་གནད་བསྡུས་རེ་འགོད་ན། དེ་ལ་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད། རང་དབང་དུ་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་རྨོངས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་དཔེར་ན། རྒན་མོ་ལོང་བ་དེ་བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་བཟའ་བཏུང་གཙང་ལེགས་སོགས་ལ་སྤྱད་པར་འདོད་ཀྱང་། རྒས་ཤིང་འཁོགས་ལ་མིག་ལོང་བས་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་སླེབ་མི་ཐུབ་པར་མི་འདོད་པའི་བྲག་གཡང་དང་རྫིང་མཚོ་སོགས་སུ་ཟག་པ་དང་། རྙིང་རུལ་དུག་ཅན་སོགས་བཟའ་བཏུང་ལ་སྤྱད་ནས་ན་ཟུག་མི་བཟད་པ་མྱོང་བ་ལྟར། ཇི་སྐད་དུ་གླེགས་བམ་ལས། གང་མ་རིག་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། ། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་མ་རིག་པའོ། ། གང་གི་མ་རིག་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། ། ཇི་ལྟར་མ་རིག་ལོང་བའི་ཚུལ། ། ཞེས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་པར་གསུངས་པ་བཞིན། དེའི་དབང་གིས་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་དང་། ངེས་ལེགས་ཉོན་མོངས་ཞི་བ་ཐར་བའི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པར། ངན་སོང་གི་གཡང་ས་དང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་དགོས་པ་སོགས་མཚོན། འདི་ཡང་མཚོན་བྱེད་ལ་བུད་མེད་མ་འདྲེས་པ་བྲིས་པ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་གཞི་རྩ་བུད་མེད་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པའི་གཞི་འཁོར་བ་རྣམས་ཆགས་ཤིང་། དེར་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་དཀའ་སྡུག་འདྲ་མིན་མྱོང་དགོས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་དགོས་པ་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་།
གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི། ཐོག་མའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྲིད་པར་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བྱེད་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་ལས་བཟང་ངན་རྣམས་ལ་བརྗོད། དེ་རྫ་མཁན་གྱིས་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་རྫ་མཁན་གྱིས་རྫ་སྣོད་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བ་ལྟར། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་འདིས་ཀྱང་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཚོན་ནོ། །
གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་ནི། འཁོར་བར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་འཛིན་པའི་ཟག་བཅས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་སྤྲེའུས་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་སྤྲེའུ་ནི་གནས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཅིང་བྱ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ངམ་ནགས་ཚལ་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་ཅིང་མཆོང་རྒྱུག་བྱེད་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་དེའང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ལྷོད་བབས་ཏེ་གནས་མི་ཐུབ་པར་བྱ་བྱེད་འདྲ་མིན་ལ་གཡེང་ཞིང་། འཁོར་བའི་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བ་སོགས་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
བཞི་པ་མིང་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཟག་བཟས་ཀྱི་ཕུ་པོ་ལྔ་ལ་བརྗོད། དེ་ལ་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་བོ་བཞི་ནི། དབང་ཤེས་ལྔ་ལ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པར་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཤར་དགོས་པས་མིང་གི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། དེ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་བསྡོམས་པར་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་བར་སྲིད་ནས་སྐྱེ་གནས་སུ་མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་བཅས་ཀྱི་དབང་རྟེན་མ་དོད་ཚུལ་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་ཙམ་ལས་འགྲོ་བ་དེའི་རྟེན་རྫོགས་པར་མ་གྲུབ་པས་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བཞག་པར་སེམས། འདི་ནི་དཔེར་ན། ཆུའི་ཚུ་རོལ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་འགྲུལ་མི་རྣམས་གྲུར་ཞུགས་ཏེ་འགྲོ་བས་ཕ་རོལ་སླེབ་པ་ལྟར། ཚེ་འདི་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འགྲོ་དུས་བར་སྲིད་པའི་ལུས་ལེན་ཅིང་དེར་ཞུགས་ཏེ་འགྲོ་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་སླེབ་པ་མཚོན་པར་སྣང་། དེ་ཡང་བཞི་པ་མིང་གཟུགས་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་སྐྱེ་གནས་སུ་མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐབས་སུ་བཞག་པར་གསུངས་པ་མང་ཡང་། འདི་ནི་བར་སྲིད་སྐབས་ཀྱང་དེར་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ལ་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་སུ། སྐྱེ་རྒ་ན་ཞིང་འཆི་བ་ཡི། ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ། ། ལུས་ནི་ཀོ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀོ་མཁན་འདྲ། ། དགེ་སྡིག་ལས་ནི་ཀོ་སྐྱ་སྟེ། ། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་གསུམ། ། ཀོ་བ་འདྲ་བའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས། ། མཉན་པས་ཕར་སྒྲོལ་ཚུར་སྒྲོལ་བཞིན། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་བཅིངས། ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དཔག་མེད་དུ། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕོ་ཟློག་བྱེད། ། ཅེས་མཚོན་ཚུལ་ལྟར་ཡང་གསུངས། ཡང་མཁས་པ་ལ་ལས་ཆུའི་ནང་དུ་གྲུ་འགྲོ་བ་ལྟར། མའི་མངལ་དུ་མེར་མེར་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུངུ་པོ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་མཚུངས་ཚུལ་ཡང་བཤད། ཡང་འདི་མཚོན་བྱེད་ལ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་བྲི་ཞེས་པ་ལྟར་ན་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདུ་འབྲེལ་ལས་བཟའ་ཚང་ངམ་མི་ཚང་སོ་སོ་ཆགས་པ་ལྟར། མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདུ་འབྲེལ་ལས་འགྲོ་བ་རིགས་སོ་སོ་ཆགས་པ་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ནི། སྐྱེ་གནས་སུ་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའམ་དབང་བོ་ལྔ་བོ་གྲུབ་ལ་དབང་ཤེས་རྣམས་མ་གྲུབ་པའི་སྐབས་དེར་འཇོག འདི་ཡུལ་འཁོར་རམ་གྲོང་སྟོང་གིས་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན། གྲོང་སྟོང་དེར་བསྡད་གནས་ཡོད་ཀྱང་སྡོད་མཁན་མེད་པ་ལྟར། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་རྟེན་མིག་དབང་སོགས་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་། བརྟེན་པ་མིག་ཤེས་སོགས་མ་གྲུབ་པས་གྲོང་བའམ་ཁང་སྟོང་སྒོ་མང་ཅན་དང་འདྲ། ཡང་འདི་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་ཡུལ་ཐ་དད་ལ་ཆགས་པ་བྲི་ཞེས་པ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་ཆགས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་གཟུགས་མཛེས་པ་སོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་ལྟར། ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སུའང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་ལམ་མིག་རྣ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དོད་ཅིང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་འདོད་ཆགས་འདྲེན་པ་མཚོན་པར་སྣང་ལ། འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྟེན་དེ་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་གྲུབ་དགོས་ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་ནས་དེའི་རྗེས་ལའང་འཇོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་སེམས་ཤིང་། འདི་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་རྣམས་ལའང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་འདོད་ཚུལ་ཡོད་པར་སྣང་ངོ་། །
དྲུག་པ་རེག་པ་ནི། ལུས་དབང་སོགས་ཡུལ་རེག་བྱ་སོགས་དང་འཕྲད་དེ་ལུས་ཤེས་སོགས་སྐྱེས་ཤིང་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཙམ་གྱི་སྐབས་ལ་འཇོག འདི་ནི་ཕྲུ་གུ་ཕོ་མོ་འོ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་གིས་འོ་བྱེད་པ་ན་མཆུ་སྒྲོ་འཕྲད་པ་ཙམ་ལས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་ཆེར་མྱོང་མི་ཐུབ་ཀྱང་དེས་རིམ་པས་དགའ་བདེ་འདྲེན་པ་ལྟར་རེག་པ་འདིའི་སྐབས་སུའང་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཙམ་ལས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མཚོན། འདི་ལ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལུས་ཀྱི་རེག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བྲི་ཞེས་པ་དེའང་། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ་འོ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱར་འདུག་ལ། ལ་ལར་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་ལག་བཅང་དང་འཁྱུད་པའང་བྲིས་པར་སྣང་། གང་ལྟར་ཆགས་ལྡན་ཕོ་མོ་དག་འོ་བྱེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པ་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་གང་དང་གང་ནས་འཕྲད་ཅིང་རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་མཚོན་པར་སྣང་སྟེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །
བདུན་པ་ཚོར་བ་ནི། རེག་པས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ་སྤྱད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཅི་རིགས་ཤས་ཆེར་སྐྱེ་བའི་སྐབས་ལ་འཇོག འདི་ནི་དཔེར་ན་མིག་ལ་མདའ་ཕོགས་པའི་སྐབས་སུ་ན་ཟུག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཡུལ་གཞན་མཐོང་མི་ནུས་པ་ལྟར། ཚོར་བ་འདིའི་སྐབས་སུའང་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གང་རུང་གི་མྱོང་བ་ཆེས་ཆེ་ཞིང་། དེ་དག་རང་རང་གི་རྗེས་མཐུན་ལས་སེམས་གཞན་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་དང་མཚུངས། འདི་ལ་སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་བྲི་ཞེས་པར་ནད་པ་མལ་དུ་ཉལ་བ་ཞིག་བྲི་སྲོལ་སྣང་བ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་དེ་འདྲའི་ནད་པ་ནི་ན་ཚ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཤུགས་ཐམས་ཅད་ནད་དང་བྲལ་བ་དང་ནད་ཞི་བའི་བདེ་སྐྱིད་མྱོང་འདོད་དེ་རང་ལ་འགྲོ་བ་ལྟར། བདུན་པ་ཚོར་བའི་སྐབས་སུའང་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་བས་སེམས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་དང་བདེ་བ་དང་འཕྲད་འདོད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ནི། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་གསོས་འདེབས་བྱེད་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སམ་ཞེན་ཆགས་དེ་དག་བརྗོད། འདི་ནི་དཔེར་ན་བག་མེད་པའི་སྐྱེས་བུས་ཆང་བཏུང་བ་ན་ངན་གོམས་ལ་གསོས་འདེབས་ཤིང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡང་བཏུང་སྟེ་མྱོས་པ་དང་གྱོང་གུན་ཕུང་ཀྲོལ་སོགས་རྒུད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ལྟར། འདི་འདྲ་བའི་སྲེད་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་བྱས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གསོ་ཞིང་ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡང་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས། འདི་ལ་བུད་མེད་བུ་འཚོ་བ་བྲི་བ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་ཕྲུལ་ལ་ནུ་ཞོ་སོགས་སྟེར་ཏེ། འཚོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་བསྐྱེད་བསྲིང་བ་ལྟར། སྲེད་པ་འདིས་ཀྱང་སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གསོ་ཞིང་དེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པར་མཚོན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
དགུ་བ་ལེན་པ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་ཞེན་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཆགས་རྣམས་ལ་བརྗོད། དེ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲེའུ་ཤིང་ཐོག་སྔ་མ་ཟ་བཞིན་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་སྙོབ་ཅིང་འཐུ་བའམ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། འདི་ལ་བུད་མེད་ལ་མངལ་ན་གནས་པ་འཇུག་པ་བྲི་བར་གསུངས་པ་ལ། ཕོ་མོ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་བཞིན་པ་ཞིག་བྲིས་སྲོལ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་འོ་བྱེད་པ་དང་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་བདེ་བར་སྲེད་པ་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་དུ་ཕྲུ་གུ་ཆགས་སུ་བཅུག་པ་ལྟར། སྲེད་པ་འཕེལ་བས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་དུ་ལེན་པའི་དགུ་པ་ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འདིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྟེན་སྐྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་སྨིན་དུ་བཅུག་པ་མཚོན་ནོ། །
བཅུ་བ་སྲིད་པ་ནི། སྔར་གྱི་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གང་གིས་རྣམ་ཤེས་ལ་ལས་བཟང་ངན་གྱི་ནུས་པ་གང་དང་གང་བཞག་པ་ལ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་དང་དགུ་བ་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསོས་བཏབ་སྟེ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་སྲིད་འབྱུང་བའི་ཆ་ནས་དེ་ལ་མིང་ངམ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། འདི་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་འབྲང་བའམ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཆེས་ཉེ་བའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་དང་འདྲའོ། །
བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི། བར་སྲིད་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འཇོག་ཅིང་། འདིའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་རྫོགས་པ་གྲུབ་ཟིན་པར། འདི་ནི་མའི་མངལ་དུ་འབྲང་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཕྲུ་གུ་ཕྱིར་བཙས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །
བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤི་ནི། ཕུང་པོ་སྨིན་ཅིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྒ་བ་དང་། ཕུང་བོའི་རིགས་མཐུན་དོར་བ་ལ་ཤི་ལ་ཞེས་བརྗོད། དེ་གཉིས་ལ་རྒ་ཤི་ཅི་རིགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་། འདི་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ལ་མི་ཞིག་གི་རྒྱབ་ཏུ་མི་ཤི་བའི་རོ་འཁུར་བ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་ནི། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་བོའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཉེས་དམིགས་གསལ་བར་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
དེ་བཞིན་དུ་ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་སོགས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ལ་དཔེ་གཞན་དག་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་ནི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡུད་པའི་རྒྱུ་བཞི་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པའི་འདེབས་པ་པོས་ལས་ཀྱི་ཞིང་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་སྟེ་སྲེད་པ་ཆུས་བརླན་པར་བྱས་ན། མའི་མངལ་དུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འགྲུབ་པར་བཤད་དོ། ། ཅེས་གསུངས། ཡང་རྗེ་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས། (གསུང་༑ག༽ གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་འདོད་ཚུལ་དྲིས་ལན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། ༡༧ བ ༦)སྲིད་པའི་རྩ་བ་མ་རིག་ཞིང་པ་ཡིས། ། ལས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཞིང་དུ་བཏབ། ། སྲེད་དང་ལེན་པའི་ཆུ་ལུད་ཀྱིས་གསོས་པས། ། ས་བོན་སྟོབས་རྒྱས་སྲིད་པའི་ངོ་བོར་འཕོས། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་མིང་གཟུགས་ཀྱི། ། མྱུ་གུ་འབུས་ཤིང་སྐྱེ་མཆེད་སྡོང་བུར་འདྲིལ། ། རེག་པའི་མེ་ཏོག་ཚོར་བའི་འབྲས་སྨིན་ཡང་། ། རྒ་ཤིས་བརྔས་ཏེ་སླར་ཡང་སྲིད་པར་འདེབས། ། ཇི་སྲིད་བདག་མེད་མེ་ཡིས་མ་བཅོམ་པ། ། དེ་སྲིད་སྐྱེ་ཤིའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་དགོས་པས། ། གནས་ལུགས་ཟབ་མོར་བག་ཆགས་ཅི་ཐེབས་ཀྱིས། ། སྲིད་པའི་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པར་ཤོག ། ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། མདོར་ན་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་ལ་བཞག་ནས། ཚེ་ཕྱི་མའི་མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་འགྲུབ་རུང་དུ་བྱས་པ་དེ། སྲེད་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསོས་བཏབ་པས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་བཅས་འགྲུབ་ཚུལ་མཚོན་པར་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས། དེ་ཡང་ཚེ་འདིའི་རྗེས་མ་རང་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་བསགས་ན། དེའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་དང་པོ་མ་རིག་པ། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས། གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་བ་ལེན་པ། བཅུ་བ་སྲིད་པ་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་དྲུག་ཚེ་འདིར་འབྱུང་ཞིང་། བཞི་བ་མིང་གཟུགས། ལྔ་བ་སྐྱེ་མཆེད། དྲུག་པ་རེག་པ། བདུན་པ་ཚོར་བ་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ། བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤི་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་དྲུག་པོ་དེ་ཚེ་རྗེས་མའི་རྟེན་དེ་རང་ལ་རྫོགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཚེ་རྗེས་མའི་རྗེས་མ་ཕན་ཆད་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསགས་ན། ཚེ་འདིར་ཡན་ལག་དང་པོ་གསུམ་དང་། ཚེ་རྗེས་མ་བར་སྐབས་སུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་བའི་བར་དང་། དེའི་རྗེས་མ་རང་ལ་བཞི་བ་ནས་བདུན་པའི་བར་དང་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་པ་བཅས་འགྲུབ་ཚུལ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཡང་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་འདིའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནས་སྲིན་པོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་གིས་འཁོར་ལོ་འདི་རྐང་ལག་བཞི་གས་འཛིན་ཅིང་བསྡོམས་ཏེ་པང་དུ་བླངས་ནས་ཁར་བཅུག་པར་བྲིས་པ་དེ་ནི་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དཔེར་ན། སུ་ཞིག་སྲིན་པོའི་ཁར་ཆུད་པ་ན་དེས་ཟ་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ལས་ཐར་བའི་དུས་སྐབས་མེད་པར་གྲགས་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་གནས་སུ་མཚོན་དོན་གོང་གསལ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ལེན་ན། མཐར་རང་དབང་མེད་པར་འཆི་དགོས་པ་ལས་མ་འདས་པ་མཚོན་ཞིང་། འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱིས། འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་དུ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིན་པོས་པང་དུ་བླངས་ཏེ་ཡན་ལག་ལྔ་ཆར་གྱིས་བཟུང་བར་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་འབྲི་ཚུལ་ལ་ལར་འཁོར་ལོ་འཛིན་མཁན་དེ་ཉིད་སྟག་ཤམ་ཅན། མིག་གསུམ་དང་ལྡན་པ། མགོ་ལ་ཐོད་སྐམ་ལྔས་བརྒྱན་པ་ཞིག་དང་། ཡང་དེའི་ལག་ཏུ་ཁྲམ་ཤིང་དང་མེ་ལོང་ཐོགས་པ་ཞིག་དང་། གཉན་ཡང་འདི་འཛིན་མཁན་དེ་ཉིད་ཀེང་རུས་ཤིག་བྲིས་པ་སོགས་འདྲ་མིན་འདུག་པ་རྣམས་ཀྱང་གོང་གསལ་འདུལ་བའི་གཞུང་ལྟར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་བཞིན་ཡིན་པར་མི་སྣང་ཡང་། རང་རང་གི་གདུག་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སྲོལ་དང་དེའང་ཁུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་བརྟག་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་སྟག་ཤམ་དང་ཐོད་སྐམ་གྱི་དབུ་རྒྱན་དེ་དག་འོས་མིན་བཅས་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་འབྲི་དགོས་སོ་སྙམ་མོ། །
མདོར་ན་འཁོར་བའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཅིང་། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལའང་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རིམ་བཞིན་གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་དཀར་ནག་མཚོན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་མཚོན་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན། དེ་ཡང་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་དང་ཇི་ལྟར་འཁོར་ཚུལ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མཚོན་པ་བཅས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བསྟན། དེ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ངན་སོང་གསུམ་མཚོན་པ་དེས་གཙོ་བོ་དང་པོ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་གནས་མཚོན་པ་དེས་གཉིས་པ་དང་། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་ཚུལ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མཚོན་པ་དེས་གསུམ་པ་དེ་བསྟན། དེ་གསུམ་ལས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བཞི་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་བཅས་ལ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པུ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་འོག་པ་གསུམ་ལ་དེ་དང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་གཉིས་ཙམ་དང་། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མི་གཉིས་དང་ངན་སོང་གསུམ་བཅས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ག་ཡོད་དོ། །
ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག
སྲིད་པ་འཁོར་ལོའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་གིས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞིག་བྲིས་པ་དེས། མྱང་འདས་སམ་ཐར་བ་འགོག་བདེན་མཚོན་ལ། དེར་མ་ཟད་གོང་གསལ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་མཚོན་ཞིང་། དེས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་འགག་ཅིང་ལྡོག་པའི་འགོག་བདེན་མཚོན་ནོ། ། དེ་ཡང་མྱང་འདས་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་བ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་མྱ་ངན་ཉེས་སྐྱོན་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་བའི་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་བརྗོད། འདི་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཙམ་སྤངས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་གྱི་ཆད་པའི་མྱང་འདས་ཞེས་པ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཟད་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་སྤངས་པ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད། དེའི་དང་པོ་ནི་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་ལ། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང་འགོག་བདེན་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་མྱང་འདས་སམ་འགོག་བདེན་ཇི་ལྟར་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་དེ་ནག་ཆ་རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དཀར་ཆ་རྫོགས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་ཞིང་ཞི་བསིལ་གྱི་འོད་དང་ལྡན་པ་ལྟར། ཐར་བ་མྱང་འདས་ཀྱང་ཉེས་སྐྱོན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཏན་ཟད་དུ་གྱུར་ཅིང་ལེགས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཚ་གདུང་དང་བྲལ་བའི་གཏན་གྱི་ཞི་བདེའི་བསིལ་ཟེར་དང་ལྡན་པ་བཅས་མཚོན་ནོ། །
དེ་ནས་ཡང་འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དུ། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། ། འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། ། འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པར། ། ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་བ། ། སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། ། སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་བྲི་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། དེས་ནི་ཐར་བར་འགྲོ་བའི་ལམ་མཚོན་ཞིང་བསྟན། དེ་ཡང་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དང་དེའི་འགྲེལ་བ་གཉིས་ཀར་ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་གང་དུ་བྲི་དགོས་པ་མ་གསལ་ལ། མདོ་རྩར། སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་བོ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལས་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་སྟེང་གི་ཟླས་དྲངས་ཏེ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོའི་འོག་ལ་གོ་ཞིང་དེར་བྲི་བ་དང་། ལ་ལས་དེ་འདྲའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ།
ལམ་འདི་འདྲ་བསྒོམ་དགོས་ཞེས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཡིན་པས་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་དེ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་འོག་ལ་གོ་ནས་དེར་བྲི་བའི་ལུགས་སྲོལ་གཉིས་སྣང་བ་ལས། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ། ལམ་བདེན་བསྒོམ་པའི་མཚན་མ་ཐར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བྲི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པས་དེས་ཕྱི་མ་ལྟར་བཞེད་པར་མངོན། ཚིགས་བཅད་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ནི་འདི་ལྟར་སྣང་སྟེ། དེ་ལ་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དྲན་ཏེ་དེ་ལས་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ཡང་དཔེར་ན། རྩྭ་འདམ་བུའི་ཁང་ཁྱིམ་དག་ལ་གླང་ཆེན་གཏུམ་པོ་སླེབས་ཏེ་དེས་ཇི་ལྟར་གཞོམ་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཕུང་བོ་དང་། ལྷའི་བུ་དང་། འཆི་བདག་བཅས་ཀྱི་བདུད་བཞི་སྡེ་དང་བཅས་པ་གཞོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྙིང་ནས་ཐར་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གིས་སྒོ་གསུམ་རབ་ཏུའམ་ཤིན་ཏུ་གཟབ་པའི་བག་ཡོད་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། སྟོན་པ་མཆོག་གིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆོས་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེའི་གཞི་རྟེན་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བསླབ་བྱ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་འདི་དག་ལ་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་ནི། རང་དབང་མེད་པས་སྐྱེ་འཆི་བརྒྱུད་པའི་འཁོར་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས། ཕྱིན་ཆད་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་མྱོང་མི་དགོས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་བོའི་ཐ་མར་ངེས་པར་བྱེད་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་སོགས་བསྟན་ཏོ། །
དེ་ལྟར་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གིས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ལ། དེ་ལ་འགོག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་གཉིས་ཡོད། འགོག་བདེན་ལ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དང་སྒོམ་སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཕྱི་མ་ལའང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དེ་ཐོབ་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཉིས་པ་དེ་ཐོབ་པ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། འགོག་བདེན་དེ་དག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་ཐར་ལམ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ། མི་སློབ་ལམ་བཅས་ལྔ་རེ་ཡོད། དེ་ལས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་གཉིས་ནི་ལམ་བདེན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་དང་། བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་ལམ་བདེན་དང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཐོབ་ཅིང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དངོས་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། མི་སློབ་ལམ་ཐོབ་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་མི་སློབ་ལམ་ཐོབ་པ་ན་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དང་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཚོན་པ་འདིའི་གདམས་དོན་གནད་བསྡུས་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཡང་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་དང་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ་མཚོན་པ་དེ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་ནས་དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་དང་། གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བཅས་མཚོན་པ་དེ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཏེ་དེ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་བཅས་སྐྱེ་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་ཕག་གམ། མ་རིག་པ་ལོང་བ་ལྟ་བུས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་བདག་དེ་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས། གཏི་མུག་མ་རིག་པ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་ནག་ཆ་ཟད་པ་ལྟར། རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གཞི་བཟུང་། བདག་འཛིན་མ་རིག་པའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་བདེན་བསྒོམ་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྩོན་དགོས་པ་བཅས་བསྟན། ཚུལ་དེ་བཞིན་མ་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སྦྱར་ཏེ་དྲན་ན། དེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་རྒྱ་དང་བཅས་པ་གཏན་དུ་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གཏན་ནས་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བརྩོན་ནས། ས་ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དེ་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་བདེ་བླག་ཏུ་འཐོབ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་དེའི་དོན་དུ་བྱ་བ་དང་། དགེ་བ་གང་བྱས་དེའི་རྒྱུ་རུ་ལེགས་པར་བསྔོ་དགོས་པ་བཅས་གདམས་པར་འཁུམས་ལགས་སོ། །
འདི་ལས་དགེ་ཚོགས་གང་ཞིག་བྱུང་བའི་མཐུས། །
བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་མགོན་ཚོགས་རྣམས་ཞབས་བརྟན་ཅིང་། །
ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཉེས་ཚོགས་ཀུན་ཞི་སྟེ། །
འགྲོ་ཀུན་ཆོས་འབྱོར་བདེ་དགེས་ལེགས་འཚོ་ཤོག།


c: text/html

text:
ཙོང་ཁ་རྒྱལ་པོ་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཐུ་བྷོད་སྲིད་དབང་།༣༽
བོད་སིལ་བུ་སྐབས་ཀྱི་མདོ་སྨད་དང་ཙོང་ཁ་རྒྱལ་པོ།
རྩོམ་པ་པོ་ཐང་ཁད་ཅན། བསྒྱུར་མཁན་གཅན་མུ་ཏིག
ས་བཅད་དང་པོ། རྒྱལ་རབས་ལྔའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྲིད་བུ་ཚང་གི་དབང་བསྒྱུར།
དུས་རབས་བཅུ་བའི་མགོ་སྟོད་ཀྱི་ཐང་གི་ཡུལ་ཁམས་ནི་དབང་ཤེད་ཅན་ཚོས་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་ཀྱི་གཡུལ་བཤམ་པའི་ལོ་ཟླ་ཅིག་དང་། ཐང་རྒྱལ་ཁབ་མཐར་དུམ་བུར་གྱེས་ཏེ་རང་ས་བཅད་བཟུང་བྱེད་པའི་བཀོས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ས་གནས་སྲིད་དབང་བཅུ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་སུ་དེ་ལ་རྒྱལ་རབས་ལྔའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་ཟེར། སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱང་སིལ་བུར་འཐོར་ཏེ་ལུང་ཕྲན་རེ་ལ་རྒྱལ་ཕྲན་རེ་བྱུང་བས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་པོ་མ་བྱུང་། འདི་ལྟ་བུའི་གནམ་ས་བླ་འོག་བསྒྱུར་འདྲའི་འཕོ་འགྱུར་འདི་བྱུང་རྗེས་ཧི་ཞི་ (河西) དང་གཙང་གསུམ་བཞུར་རྒྱུད་དུ་རིམ་གྱིས་ལིང་ཇུ་རོང་དྲུག་ཚོ་བ་གཙོ་བྱས་པའི་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་སྟོབས་ཤུགས་བྱུང་ལ་དེ་ནི་ཐུ་བྷོད་ཁྲིད་བུ་ཚང་གི་དབང་བསྒྱུར་མངའ་ཁོངས་རེད།
ལིང་ཇུ་ནི་དེང་སང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཝུ་ཝེ་ (武威) གྲོང་ཁྱེར་དང་དེ་ནི་རྨ་ནུབ་དོག་ལམ་དང་དར་ལམ་གྱི་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སྙན་གྲགས་ཀྱི་རྫ་རྔ་སིང་སིང་ལྡིར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཀྱང་རེད། འོན་ཏེ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བརྗོད་ཚེ་ས་ཁོངས་དེ་རྒྱ་ཆེ་ལ་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ལྟེ་བ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་རྒྱུད་འདུག རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ཏུ་ལིང་ཇུའི་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ཡུལ་ནི་ཡུས་ཁྲུན་ (翼城)ཏེ། དེང་སང་གི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཐན་ཧྲེ་ (天水) ་གྲོང་ཁྱེར་ཀན་གོ་རྫོང (甘谷) གི་ནང་ཁུལ་རེད། ཧན་ཝི་ཏུས་ (汉武帝) ཡོན་སའོ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར་ཡོང་ཀྲིག་ (雍州) དེ་ལིང་ཇུ་རུ་བརྗེས་ཤིང་དེའི་དབང་བསྒྱུར་མངའ་ཁོངས་སུ་ཕལ་ཆེར་ཧི་ཞི་ (河西) ཡོངས་རྫོགས་ཚུད་ཡོད། ཧོང་ཁྲི་ཁྲི་ལོ་དང་པོར་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གོང་མ་ཝེ་ཝིན་ (魏文帝) གྱིས་ཚའི་ཕིས་ (曹丕) ཆིན་ཀྲིག་ཏུ་མངགས་ཞིང་ལིང་ཇུ་དབང་བསྒྱུར་ཁུལ་ནུབ་གྱི་རྒོད་གཙང་དེ་དེང་སང་གི་ཝུ་ཝེ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྤར་ཏེ། ཅིན་ཁྲིན་(金城)དང་། ཞི་ཕིན་ (西平)། ཨན་ཏིན (安定)། པེ་ཏུས (北地) ལིང་ཇུ་ (武威)། ཀྲང་ཡར (张掖)། ཅུག་ཆོན་ (酒泉)། ཏུན་ཧོང་ (敦煌)། ཞི་ཧེར (西海) བཅས་དེང་སང་གི་རྨ་ནུབ་དོག་ལམ་དང་མཚོ་སྔོན་ཤར་བྱང་ཁུལ། ཉིན་ཤྭ་ལྷོ་ཁུལ་སོགས་འདུས་པའི་རྫོང་དགུ་ལ་དབང་བསྒྱུར། དེ་ནས་ཆིན་ (清) རྒྱལ་རབས་བར་ལིང་ཇུ་སྲིང་གཞུང་གིས་རྒོད་གཙང་དང་། ཡུང་ཁྲང་ (永昌)། ཀྲིན་ཧྥན (镇番)། གོ་ལིང།(古浪)ཕིན་ཧྥན་ (平番) བཅས་རྫོང་ཁག་ལྔར་དབང་བསྒྱུར། དེ་ཡང་རྒྱལ་རབས་ལྔའི་ལོ་རྒྱུས་གསར་མ་རུ་ཐང་གི་མངའ་ཐང་དར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སོན་དུས་ཧི་ཞི་ (河西) དང་། ལུང་ཧྲི (陇右) སོགས་ཁུལ་སོ་གསུམ་ཁྲོད་ལིང་ཇུ་ནི་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་ལ་ས་བཅུད་འཛོམས་ཤིང་མི་ཕྱུགས་འཕེལ་བས་གནས་འདིར་ཐང་གིས་རྟ་གསོས་ཤིང་རྟ་རྭ་བརྒྱད་བཙུགས་པས་རྟ་ཁྲི་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད་ཟེར། ལིང་ཇུ་ལྷོ་རྒྱུད་དེ་ཧིན་ཧྲན་རི་བོ་ (横山) དང་འབྲེལ་ཞིང་ནུབ་ཕྱོགས་ནུབ་ཡུལ་དུ་ཟུག ཤར་ཧི་ཞི་ (河西)་ རུ་སླེབས་ཤིང་ས་ལ་དགེ་བཅུ་ཚང་བས་ལིང་ཇུ་ཞེས་པ་ནི་གནམ་འོག་ཕྱུགས་ས་ཨང་དང་པོ་རུ་ངོས་འཛིན་བྱེད། འདིར་ལིང་ཇུ་དེ་ས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མ་ཟད། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཀྱང་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཞིག་རེད།
རོང་དྲུག་གི་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བ་ནི་ལིང་ཇུ་ལྟེ་བ་བྱས་བའི་ཐུ་བྷོད་རྣམས་འདུས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་ཁུལ་གཙོ་བོ་རེད། (续资治通鉴长编)་ ལས་རོང་དྲུག་པ་རྣམས་ནུབ་བྱང་གི་བོད་ཡིན་ལ་སྤྱང་ཚོ་བའི་ཁྲོད་དཔའ་ཞིང་མཛངས་ཟེར། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་ཆེ་བའི་བསམ་པར་རོང་དྲུག་ནི་ལིང་ཇུ་ནུབ་ངོས་སུ་རླུང་གཡབ་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་པའི་རོང་དྲུག་གིས་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་འདིར་སོམ་ཉི་བྱེད་སའི་གནས་སྤུ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས། ང་ཚོས་བསམ་པར་འདི་འདྲའི་ས་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འདི་ད་དུང་འཐུས་ཚང་མིན་པར་སྙམ་པས་དེ་ལས་ཀྱང་ཁུངས་བཙུན་པའི་བདེན་དཔང་འཚོལ་གྱིན་འདུག ཐོག་མར་རོང་དྲུག་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བ་ནི་རོང་དྲུག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་རོང་དྲུག་པོ་འདུས་སྡོད་བྱེད་སའི་གནས་གཙོ་བོ་ཡིན་འོས་ལ་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་ཡང་ཁུངས་སྣེ་ཕྲན་བུ་རེ་རྙེད་ཐུབ། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་བའི་ཡང་ཧྥེ་རོང་ (妃阳谷) ནི་ལིང་ཇུ་ནུབ་ལྷོའི་ལྷོ་སྒར་ཆུ་ལག་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་དེང་སང་གི་དཔའ་རིས་རྫོང་གི་མདོ་ལ་དང་འདན་མ་ནང་ཁུལ་གྱི་པིན་གོ་གཙང་པོ་ (冰沟河)། ཆུ་ཆེན་གཙང་པོ (大水河)། ཞིས་ཧྲོས་གཙང་པོ་ (细水河) བཅས་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུད་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ལྷོ་རི་ཚོ་བཞིའི་ས་ཁུལ་ཡིན་ཞིང་ད་ལྟའི་བར་འབྲོག་ཁུལ་དང་རོང་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དུ་ངེས། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁྲོད་ཀྱི་ཧོང་ཡོན་རོང་ (洪源沟)་ ནི་དེང་སང་གོ་ལིང་གཙང་པོ་ (古浪河) བཞུར་རྒྱུད་ཡིན་ལ་དོན་དངོས་སུ་གོ་ལིང་འགག(古浪峡)སྟོན་གྱིན་ཡོད། དེའི་བཞུར་ཡུལ་ནི་དཔའ་རིས་རྫོང་ཝི་ཞའོ་ལིན་ལོག་གི་ཨན་ཡོན་གཞོང་ས་ (安远盆地)དང་། མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ། ལུང་གོ (龙沟)། ཞ་མ་ (夏玛)། མགུ་ལིང་ཧོང་ཡང་ཁྲོན་ (黄羊川) ཆུ་བོ་སོགས་ཡིན། དེང་སང་གི་ས་ཁམས་གནས་བབ་ལྟར་གཟིགས་ཚེ་དེས་ལིང་ཇུ་ལྷོ་ངོས་ཡོངས་ཟིན་ཞིང་འདི་ཉིད་རོང་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དུ་བགྲང་འོས། དེ་ཡང་ (武经总要) ནང་ལིང་ཇུ་མངའ་ཁོངས་སུ་ཧའོ་མིན་གཙང་པོ་དང་། རོང་དྲུག འ་ཞ་བཅས་འདུས་ཞེས་བཀོད། ཧའོ་མིན་གཙང་པོ་ནི་དེང་སང་གི་ (大通河) འཇུ་ལག་ཆུ་བོ་དང་། དེའི་བཞུར་ཡུལ་གྱི་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་གྱི་མདོ་ལ་དང་། རྟ་རྒྱུགས་ཐང་། མིན་ཡོན། ཧའོ་ཀྲའོ་དང་།ཀན་སུའུ་དཔའ་རིས། ཡུང་ཏིན་ (永登)། ཧོང་ཀུའུ་(红古)་ བཅས་ཡིན་པས་རོང་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཧའོ་མིན་རོང་ཡང་འདུ་འོས། གོང་གི་རོང་གསུམ་པོ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཐུབ་མོད་དེ་མིན་གྱི་རོང་གསུམ་པོ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་བཀོད་མེད། འོན་ཏེ་སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བའི་མངའ་ཁོངས་དང་སྐབས་དེ་ཤེད་ཀྱི་རོང་དྲུག་ཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གཞིགས་ཚེ་ང་ཚོས་བསམ་པར་ཀྲོན་ལིང་ (庄浪河谷)་ གཙང་རོང་དེ་རོང་གཅིག་ཏུ་རྩིས་འོས་སྙམ། དེའི་སྟེང་དུ་ད་དུང་རྒོད་གཙང་ནུབ་ལྷོ་དང་ཡུང་ཁྲང་ (永昌) ལྷོ་རའི་ཤར་གཙང་རོང་ཆེན་མོ་དང་ནུབ་གཙང་རོང་ཆེན་མོ་བཅས་སྡོམ་པའི་རོང་དྲུག་ཡིན་ལ་རོང་དྲུག་པོ་འདི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་དཔའ་རིས་ས་ཁོངས་དང་མཐོད་གཏུགས་ཐུབ། རོང་དྲུག་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བའི་སྲིད་དབང་གི་ཆགས་གྲུབ་དེ་དུས་རིམ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བརྒྱུད་ཅིང་དུས་རིམ་དང་པོ་ནི་ཐང་མཇུག་གི་རྒྱལ་རབས་ལྔ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་ནས་སུང་བྱང་མའི་སུང་ཀྲིན་ཙུང་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པའི་བར་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཐུ་བྷོད་ཚོ་དཔོན་ཁྲིད་བུ་ཚང་གི་དབང་བསྒྱུར་དང། དུས་རིམ་གཉིས་པ་ནི་སུང་བྱང་མའི་དུས་འགོར་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་རེད།
ཐང་ཀོན་ཏིག་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་ (763) ཐུ་བྷོད་ཀྱིས་ཁྲང་ཨན་གཏོར་ཞིང་ཀོན་ཏིག་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར་ཞང་ཆེན་པོ་ཀླུ་ཞེན་གྱིས་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཁྲིད་དེ་ལིང་ཇུ་འཕྲོག འདི་ནི་གཙང་ནུབ་དང་མཚོ་ཤར་ས་ཁུལ་བོད་ལག་ཏུ་ཤོར་བའི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་གྲོང་འགངས་ཆེན་ཞིག་རེད། འདིའི་རྗེས་ནས་ཐང་ཞན་ཐུང་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར་ (816) ཀྲང་ཡིས་ཁྲའོ་ (张义潮) ཡིས་ཐུ་བྷོད་དང་རྒྱ་དམག་བདུན་སྟོང་ཙམ་ཁྲིད་དེ་ལིང་ཇུར་རྒོལ་ཞིང་ཐུ་བྷོད་ཀྱིས་ལིང་ཇུ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བའི་རིང་ཐད་ཀར་དབང་བསྒྱུར་བྱས། གནས་བབ་འདི་མུ་མཐུད་དེ་མ་གནས་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་སྟེ། མི་རབས་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཐུ་བྷོད་རྣམས་འདུས་སྡོད་བྱེད་སའི་རྟེན་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ་འདི་ནི་གལ་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་འཕེལ་འགྱུར་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དེ་བས་ཐང་མཇུག་གི་རྒྱལ་རབས་ལྔ་དང་སུང་གི་མགོ་སྟོད་ལ་དེ་ཉིད་ཐོག་མཐའ་ཀུན་ཏུ་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བས་བཟུང་ཞིང་ཁོ་ཚོས་ཡུལ་དབུས་རྒྱལ་རབས་དང་རྟེན་འབུལ་འདེགས་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟུང་། རྒྱལ་རབས་ལྔའི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་མའི་ཐུ་བྷོད་ཏུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན་ཐང་གི་ཁྲང་ཞིན་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ་ (933) ལོར་ལིང་ཇུ་ས་གནས་དཔོན་སུང་ཀྲའོ་ (孙超) ཡིས་ཐོ་པ་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཁྲུན་ཞི་དང་། དགེ་སློང་། ཏའོ་ཆོས་པ། ཧྲི་ལོ་ཡང་བཅས་ལ་ཡི་གེ་སྤྲིངས་ཏེ། རྒྱལ་སར་འབྱོར་ཞིང་མིན་ཙུང་གིས་སུང་ཀྲའི་ཁུལ་ལྟ་ཞིབ་དཔོན་དུ་བསྐོས། ཆིན་ཐའེ་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་ (934)་ ལོར་ལྟ་ཞིབ་དཔོན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ལི་ཝིན་ཆན་ (李文谦) བཀའ་དང་ལེན་བྱས་ཤིང་ལོ་འགའི་རྗེས་སུ་ལིང་ཇུའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཝུན་ཆན་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་དང་། ལིན་ཝུ་ (灵武) ་ཧྥུན་ཧུན་ (冯晖) གྱིས་དམག་སྤྱི་ཝུ་ཅིས་ཞིན་ (吴继兴)་མངགས་ཏེ། ཝིན་ཆན་གྱི་ཚབ་བྱེད་དུ་བཅུག་ལ་འདི་ནི་ཐན་ཧྥུ་ཁྲི་ལོ་བདུན་པ་ (942) རེད། དེའི་ཕྱི་ལོར་ཅིན་ཀོ་ཙུང་གིས་ཅིན་ཀྲིག་ (泾州) དང་ཁྲུན་ཐིན་ཧུན་ (陈延晖) ལ་གཞུང་ཡིག་བསྩལ་ཏེ། ལིང་ཇུར་མངགས་ཤིང་ལིང་ཇུའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོབ་མཛད་པས་ཐུན་ཧུན་ས་གནས་དཔོན་ཆེན་དུ་བསྐོས། དེ་ནས་ཧན་ཡུ་ཏུས་ (汉隐帝) བར་དུ་ལིང་ཀྲིག་སྐུ་ཚབ་དེ་ཁྲིད་བུ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་མཛད་ཅིང་ཧན་གྱིས་སྐབས་སུ་དེ་མ་ཐག་མཐའ་སྲུང་དཔོན་དུ་བསྐོས། ཀྲིག་ཀོན་ཧྲིན་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ་ (952) ལོར་ཁྲིད་བུ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་མི་མངགས་ཏེ། དམག་སྤྱིའི་འགན་བླང་། དེ་དུས་ཧྲོ་མིས་ཧྲིས་ཝང་ཅིན་ཅོན་ (王峻荐) གྱི་གྲོགས་པོ་ཧྲིན་ཧྲི་ཧོ་མཐའ་སྲུང་སྤྱི་ཁྱབ་དཔོན་དུ་བསྐོས། ལིང་ཀྲིག་དེ་བྱང་ཁུལ་མིི་རིགས་འདུ་འཛོམས་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ལ་ཧྲི་ཧོ (师厚) བློ་ཆུང་ལ་འཇོན་ཐང་ཆུང་བས་ཧྲི་ཙུང་གི་སྐབས་སུ་ཧྲི་ཧོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་བསྐྱུར་ཏེ་བྲོས་ཤིང་ཕྱིས་སུ་ལིང་ཇུ་དེ་རིམ་གྱིས་རྒྱ་ནག་དང་རིང་དུ་གྱེས་ཞེས་བཀོད།
ང་ཚོས་བསྐྱར་དུ་གཤམ་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁྲོད་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལ་གཟིགས་པར་བྱ།
སུང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཆན་ཏིག་ཁྲི་ལོ་བཞི་བ་ (966) ལོར་ཞི་ལིང་གཞུང་གི་ཁྲིད་བུ་དགའ་ཁྲི་ཡིས་སུང་སྲིད་གཞུང་ལ་གྲུ་གུ་བ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་དང་རྒྱའི་བཙུན་པ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་སའོ་ཧྥང་ (溯方) བརྒྱུད་ནས་འོང་སྟེ་ཚོ་བ་རྣམས་བཅོམ་ལ་བཙུན་པས་འཕགས་ཡུལ་དུ་བསྐྱོད་དེ་དམ་ཆོས་ཞུ་འདོད་པས་ཀན་ཀྲིག་ཏུ་འབྱོར་ཞེས་ཀྲའོ་པོས་ལན་གནངས།
དེ་མིན་ད་དུང་སུང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཁྲུན་ཧ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ་ (991) ཞི་ལིང་གཞུང་ (西凉府) ་གི་གཡོན་རུའི་རྒྱལ་པོ་བློ་དཔག་ (押蕃落副) གིས་ཁྲིད་བུ་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་འབུལ་བར་མངགས་ཤིང་ཁྲུན་ཧ་ཁྲི་ལོ་བཞི་བར་ཡོན་ཏན་འདས་བས་ཁོའི་གཅུང་ཀླུ་འབུམ་ལ་ཕའོ་ཧྲིན་ལིང་ (保顺郎将) དམག་སྤྱིའི་འགན་བཞེས་སུ་བཅུག ཁྲུན་ཧ་ (淳化) ཁྲི་ལོ་ལྔ་བའི་དཔྱིད་དུས་ཞི་ལིང་གཞུང་ (西凉府) གི་གཡོན་རུ་རྒྱལ་པོ་བློ་དཔག་ (押蕃落副) གིས་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་དང་ཏོ་ལོ (都罗) ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་མངགས་ཏེ་རྟ་འབུལ་བར་འབྱོར་ཞེས་བཀོད།
(续资治通鉴长编) ས་བཅད་ཞེ་གསུམ་དུ་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོ (998) ཟླ་བཅུ་གཅིག་པར་ཧི་ཞི་དམག་གི་གཡོན་རུས་གེ་ཏིག་ (归德) དམག་སྤྱི་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་སུང་སྲིད་གཞུང་ལ་ཕོ་ཉར་བརྫངས་ཤིང་ཀླུ་འབུམ་ལ་ཨན་ཡོན་དམག་ (安远) སྤྱི་ཆེན་མོའི་དཔོན་གནས་བསྩལ།
(续资治通鉴长编) ས་བཅད་ཞེ་གསུམ་དུ་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ་ (1000) ཟླ་བཅུ་པར་ཞི་ལིང་གཞུང་ (西凉府) རོང་དྲུག་གི་ཚོ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་ལ་དམག་སྤྱི་དང་། ལིང་ཅང་ (郎将) སི་ཀུ་ (司戈) སོགས་མཚན་གསོལ།
(续资治通鉴长编) ས་བཅད་ཞེ་དགུ་རུ་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་བཞི་བ་ (1001) ཟླ་བཅུ་བར་ཞི་ལིང་གཞུང་གི་རོང་དྲུག་ཚོ་དཔོན་ཆེན་མོ་འཕན་བློ་གྲོས་ཡན་ཀྲིག (盐州) ལྟ་སྲུང་དཔོན་དང་ལིན་ཀྲིག་ (灵州) ནུབ་ངོས་ཀྱི་མྱུལ་ཞིབ་དཔོན་དུ་བརྫངས་ཤིང་ཐོག་མར་མཐའ་སྲུང་དམག་དཔོན་ལིས་ཇུས་ཧག་ (继迁) དང་འདུམ་པས་འཕན་བློ་གྲོས་ལ་ཚིས་ཧྲི (刺史) ཡི་ཐོབ་དང་ཡི་གེ་གནངས། དེ་ནས་ཀྲང་ཆིས་ཞན་ (张奇贤) ཀྱིས་རོང་དྲུག་དཔོན་གྱི་མཚན་གསོལ་ཞིང་ལིན་ཀྲིག་ (灵州) ནུབ་མའི་མྱུལ་ཞིབ་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཡང་གནངས་ཤིང་ལག་རྗེས་འཇོག་པར་རེ་བས་ཅེ་ཡོ་ (节钺) དཔོན་གྱི་གོ་གནས་གསོལ་ཞིང་བློན་བསྡུས་ཏེ་དོན་དེ་མོལ་བས་འཕན་བློ་གྲོས་ནི་ཚོ་དཔོན་ཡིན་ལ་ཐུ་བ་འཇུ་ཆེན་བཀུམས་པས་ཚིས་ཧྲི་ (刺史) ཡི་དཔོན་གནས་སྤྲོད་སྒུག་ཡང་གོ་གནས་འདི་ཆུང་བས་ཅེ་ཡོ་ (节钺) མ་གནངས་བར་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གསོལ་ཡང་འདི་ཉིད་རྒྱུན་སྲོལ་དང་འགལ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཅེ་ན་མཚན་བྱང་འདི་སྤྱིར་འདི་མཐའ་མི་ལ་གསོལ་བའི་ལུགས་མེད་པས་འགོག་སྲུང་མྱུལ་ཞིབ་དཔོན་གྱི་མཚན་གསོལ། ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་ནི་རོང་དྲུག་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་ལོ་གཅིག་ཁོ་ན་མཛད་རྗེས་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཚབ་བགྱིས་པ་མཐོང་ཐུབ་ལ་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་ཀྲང་ཆིས་ཞན་ (张奇贤) གྱིས་སུང་སྲིད་གཞུང་ལ་ཞུ་འབུལ་བྱས་ཏེ་བྱུང་བའི་ཞི་འཇམ་གྱི་དབང་ཆ་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ལས་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ་མིན་ལ་སུང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཐུ་བ་འཇུ་ཆེན་འགོག་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་དང་དམག་དོན་གྱི་དགོས་མཁོ་བཅས་ཀྱིས་ཐད་ནས་ཡིན་ཡང་དེ་ལའང་ཆ་རྐྱེན་ངེས་ཅན་མཁོ་བས་གཤམ་གསལ་གྱི་ཡིག་ཆར་གཟིགས་ཚེ་རགས་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ།
(续资治通鉴长编) ས་བཅད་ཞེ་དགུ་བར་བཀོད་པར་ལྟར།
ཞན་ཕིན་ (咸平) ཁྲི་ལོ་བཞི་པ (1001) ཟླ་བཅུ་པར་ཞི་ལིང་གཞུང་ (西凉府) རོང་དྲུག་གཡོན་རུའི་རུ་དཔོན་གཞོན་པ་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་་གྱིས་ཡིག་ཀྲིག་ (宥州) ལྟ་ཞིབ་དཔོན་དང་དེ་མིན་ཏོ་ལོ་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་ཁྲིའུ་ཧྲི་ཆིས་ (褚实奇) སོགས་མི་གསུམ་ཞི་འདུལ་དམག་དཔོན་ཆེན་མོར་བསྐོས་ཤིང་ཞི་ལིང་ (西凉) སུང་གི་ཕོ་བྲང་དུ་བསྐྱོད་དེ་རོང་དྲུག་དེ་གཡས་གཡོན་རུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་གཡོན་རུའི་དཔོན་ནི་ཀླུ་འབུམ་དང་གཡས་རུའི་དཔོན་ནི་ཚེ་ལོ་ཞི་པོ་ (促勒锡卜) ཡིན་ཞིང་སུང་ནས་ཕེབས་པའི་བཀའ་ལུང་ཡོད་དོ་ཅོག་ཀླུ་འབུམ་ཁོ་ནས་ལག་ཏུ་བསྟར་གྱིན་ཡོད་ལ་མཐའི་ཡུལ་གྱི་གནད་དོན་རྣམས་འཕན་བློ་གྲོས་ལ་བློ་འདྲི་ཞེས་ཞུས།
ཁྲིད་བུ་མི་རབས་བཞིས་ལིང་ཇུ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་ཕལ་ཆེར་མི་ལོ་ང་གཅིག་ཟིན་ཞིང་དེ་བཞི་པོའི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་དུས་ཡུན་རྣམས་དབྱེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།
ཁྲིད་བུ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ཆན་ཡིག་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ་ (949) ལོར་དཔོན་གྱི་འགན་བཞེས་ཏེ་ཧི་ཞི་སྤྱི་ཁྱབ་དཔོན་དང་ཧི་ཞི་དམག་དཔུང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་དཔོན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ (留后) བྱས།
ཁྲིད་བུ་དགའ་ཁྲིས་ཞན་ཏིག་ཁྲི་ལོར་འགན་བཞེས་ཏེ་ཞི་ལིང་གཞུང་གི་དཔོན་བྱས།
ཁྲིད་བུ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཐའེ་ཕིན་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་པར་ (983) དཔོན་གྱི་གོ་གནས་བླངས་ཏེ་ལིང་ཇུ་དཔོན་དང་གཡོན་རུའི་རྒྱལ་པོ་མཛད།
ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་གྱིས་ཁྲུན་ཧ་ཁྲི་ལོ་བཞི་བ་ (993) ཡོན་ཏན་གྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་དཔོན་གནས་བཟུང་། ཞན་ཕིན་(咸平)ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ་ (1000) ལིང་ཇུ་རོང་དྲུག་གི་ཚོ་དཔོན་ཆེན་མོ་བྱས།
ཞོར་ལ་ངེས་པར་དུ་གསལ་བཤད་གནངས་རྒྱུ་དེ་ཁྲིད་བུ་ཚང་ནི་ཐུ་བྷོད་ལས་བོད་འབངས་མིན་ལ་ (塭末) རྒྱལ་རབས་ལྔའི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་བའི་ཐུ་བྷོད་ཅེས་པའི་ནང་དུ་ཁྲིད་བུ་རྒྱལ་སྲས་ནི་དཔོན་པོ་རེད་ཅེས་གསལ་བོར་བཀོད་འདུག་ལ་འདིས་ཁྲིད་བུ་ཚང་ལིང་ཇུ་རུ་ཡུན་རིང་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཤིང་སྟོབས་འབྱོར་གཉིས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན། གལ་ཏེ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་མེད་ན་བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྲིད་བུ་ཅེས་པ་ནི་རྗེ་པོ་ཡིན་འོས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལས་ཆེད་པོ་ཡིན་པར་ཡང་དགོངས་ཀྱིན་འདུག དེ་བཞིན་དུ་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་མང་པོའི་ཁྲོད་ཁྲིད་པོ་ཚང་ཐུ་བྷོད་ཡིན་ལ་ཕྱིས་སུ་ལིང་ཇུ་རུ་སྡོད་པའི་བོད་འབངས་ (塭末) ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པས་ལིང་ཇུ་རུ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་བསྡད་པའི་ཐུ་བྷོད་དང་འདྲེས་པ་རེད་ཅེས་པ་ནི་ཡིད་རྟོན་རུང་ངོ་སྙམ། ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁྲིད་བུ་ཚང་ནི་མི་རབས་གསུམ་ལས་བཞི་རུ་དགོངས་ཀྱིན་མེད་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་ཁྲིད་བུ་རྒྱལ་སྲས་དང་ཁྲིད་བུ་དགའ་ཁྲི་ཡི་བོད་སྐད་ཀྱི་གདངས་འདྲ་བས་ང་ཚོས་ནོར་འདུག་སྙམ་ལ་དོན་དངོས་ཐོག་མི་བཞི་རེད། (续资治通鉴长编) ཞེས་པའི་ས་བཅད་སོ་དགུ་རུ་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་ (998) ཧི་ཞི་དམག་གི་གཡོན་རུ་དམག་སྤྱི་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་སུང་ལ་བསླེབས། ཧི་ཞི་དམག་ནི་ལིང་ནུབ་མའི་གཞུང་སྟེ་ཀླུ་འབུམ་མི་རབས་བཞི་སུང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚོ་དཔོན་དུ་བསྐོས་ཤིང་སྐྱེས་འབུལ་རང་དགར་མ་བཏེགས་ཀྱང་དེང་ནས་བཟུང་ཆིབས་རྟ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་འབུལ་ཞེས་པའི་ཚན་པ་འདིས་གནད་དོན་དེ་གསལ་བཤད་ལེགས་པོ་བྱེད་ཐུབ།
ས་བཅད་གཉིས་པ། སུང་གི་དུས་མགོའི་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར།
宋会要辑稿.西凉府 ཅེས་པར་ཞན་ཕིན་ (咸平) ཁྲི་ལོ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་ལ་རོང་དྲུག་ཚོ་བའི་མགོ་དཔོན་འཕན་བློ་གྲོས་ཡན་ཀྲིག་ (盐州) འགོག་སྲུང་དཔོན་དང་ལིན་ཀྲིག་ (灵州) ལྷོ་ངོས་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་དཔོན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བསྐོས་ཞེས་བཀོད་ལ། འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་སྟེང་བཀོད་པའི་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཚན་དང་དཔོན་གནས་དང་པོ་རེད། དེ་ན་ཁོང་ཅི་ལྟར་རོང་དྲུག་བོད་ཀྱི་ཚོ་དཔོན་དུ་བསྡད་པ་རེད་ཅེ་ན། སུང་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་འོག་དབང་ཤུགས་བདེ་འཇགས་ངང་བརྗེ་སྤོར་བྱས་པ་ཐག་གིས་གཅོད་ཐུབ། ལོ་དེའི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པར་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་ནི་རོང་དྲུག་བོད་ཀྱི་ཚོ་དཔོན་ཆེན་མོའི་གཡོན་རོང་གི་མགོ་དཔོན་དང་ཡུག་ཀྲིག་ (宥州) དཔོན་བྱས་མོད། སྲིད་གཞུང་གིས་ཀླུ་འབུམ་གྱི་སྒེར་དབང་ཕབ་སྟེ་འཕན་བློ་གྲོས་དངོས་སུ་མཐའ་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་སུ་བཅུག
ལོ་རྒྱུས་སུ་འཕན་བློ་གྲོས་ལ་འཕན་བློ་ཆིས་ (博罗齐) ཀྱང་ཟེར་ལ་མི་འདི་དོན་དངོས་སུ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཐོར་མར་འཕན་ཞེས་པའི་རུས་ལ་གཟིགས་ཚེ་དེ་ནི་དེང་སང་བོད་ལྗོངས་ས་ཁུལ་གྱི་འཕན་ཡུལ་གྱི་འཕན་ཏེ། སའི་མིང་ཡིན་པས་ང་ཚོས་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མེས་པོ་ནི་འཕན་ཡུལ་ནས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག དེའི་མིང་བློ་གྲོས་ཞེས་པ་དེ་དཔའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་བགྲེས་པོ་ཞིག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་ལིང་ཇུའི་ལྷོ་རི་ཡི་ལོ་་རྒྱུས་ཤིག་མཐོང་མྱོང་ཞིང་དེའི་ནང་དུ་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མི་འདི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་ཟེར།
མིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ (明史) ཀྱི་ས་བཅད་སུམ་བརྒྱ་བཅུ་བའི་འཕན་ཀྲིག་ཝེ་ (潘州) ཞེས་པར་སུང་གི་སྐབས་སུ་ཐུ་བྷོད་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མངའ་འོག་ཡིན་པས་འཕན་ཀྲིག་ཅེས་བཏགས་ཟེར། དེང་གི་གྲགས་ཅན་མཁས་པ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་བློ་ཐག་ཆོད་པའི་ངང་འཕན་ཞེས་པའི་མིའི་མིང་དང་སའི་མིང་རྣམས་དེང་གི་བོད་ལྗོངས་ས་ཁུལ་གྱི་འཕན་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ཞིང་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་མངགས་པའི་དམག་དཔུང་གི་རྒྱུད་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད་ཟེར། སྤྱིར་རོང་དྲུག་བོད་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་འཕན་ཀྲིག་ནས་བཟུང་ཐུ་བྷོད་མི་རིགས་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་ཡིན་མོད། འོན་ཏེ་ཁོང་ཉིད་བྱུང་པ་ཅུང་ཐོལ་བྱུང་རེད། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ལ་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་ཚེ་ཁོང་གི་ལག་རྗེས་སོགས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱི་ཁོང་གི་གཅུང་གཡུ་ཐོག་སྲས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ཁྲོད་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཕྱག་རྗེས་ཕྲན་བུ་རེ་རྙེད་ཐུབ། དེ་ཡང་ (续资治通鉴长编) ཞེས་པར་བཀོད་པ་ལྟར་ན་ཆིན་ཀྲིག་ཙོང་དཀར་ཚོ་བའི་ (总嘎尔部) གཡུ་ཐོག་སྲས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་སྐྱེས་བཏེགས་ཞེས་བཀོད། མ་གཞིར་འཕན་བློ་གྲོས་ཚང་ནི་ཆིན་ཀྲིག་སྟེ་དེང་གི་ཐན་ཧྲེ་ (天水) རུ་གནས་ཤིང་འདི་ལྟར་བྱས་ཚེ་གནད་དོན་དེ་ལས་ཀྱང་སྟབས་བདེ་ངང་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐུབ། འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྐྱེས་ཁུངས་ནི་དེང་སང་བོད་ལྗོངས་ས་ཁུལ་གྱི་འཕན་ཡུལ་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་ཡིན་པ་དང་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་དང་ལྷན་དུ་དེང་གི་ཟི་ཁྲོན་ཏེ་འཕན་ཀྲིག་ཏུ་འབྱོར་ཞིང་ཧ་ལམ་རྒྱལ་རབས་ལྔའི་སྐབས་སུ་ཆིན་ཀྲིག་ཏུ་འོང་ལ་སུང་གི་དུས་སྐབས་སུ་ལིང་ཇུ་ཁུལ་ཏུ་སླེབས། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ལྟར་ན་འཕན་བློ་གྲོས་ནི་དབུས་གཙང་གི་རླངས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པ་དང་། འཕན་བློ་གྲོས་རོང་དྲུག་ཚོ་བའི་མགོ་ཁྲིད་མཛད་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ཁོང་སུང་གི་མཐའ་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་ཁོང་གིས་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བ་ (1002) ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པར་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་ཆིབས་རྟ་ལྔ་སྟོང་འབུལ་བ་དེས་ཁོང་གི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་གི་ཚད་དེ་རོབ་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ། དེའི་ཕྱི་ལོར་ཡོན་ (原) དང་། ཝེ་ (渭) ཡི་ཐུ་བྷོད་ཚོ་བ་སོ་གཉིས་ཙམ་ཁོང་གི་མངའ་ཞབས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཞན་ཕིན་ཁྲི་ལོ་དྲུག་པ་ (1003) ལོའི་ཟླ་གཉིས་པར་སུང་གིས་འཕན་བློ་གྲོས་ལ་སའི་ཧྥང་(苏方) སྤྱི་ཁྱབ་དཔོན་དང་། ལིན་ཀྲིག་ (灵州) ལྟ་ཞིབ་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་བསྩལ་བ་མ་ཟད། ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་གཞུང་ཡིག་དང་གོ་རྨོག་གནངས་ཤིང་ཁོང་གི་ཚོ་བའི་དམག་དཔོན་འོད་དཔགས་སྲིད་ལྷ་ (吴福圣腊) ཨན་ཡོན་དམག་སྤྱིར་བསྐོས།
འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རོང་དྲུག་གི་ཚོ་དཔོན་མཛད་དུས་རོང་དྲུག་པོ་དེ་གཡས་གཡོན་ལག་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་གཡོན་ལག་ནི་ཁྲིད་བུ་ཀླུ་འབུམ་དང་། གཡས་ལག་ནི་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་པོ་ (促勒锡卜) རེད། སྐབས་དེར་རོང་དྲུག་ཚོ་དཔོན་ཆེན་མོའི་ཁོངས་གཏོགས་དང་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ཆོག་པའི་ཚོ་བ་ནི་ཧ་ཅང་མང་ལ་རོང་དྲུག་རང་ལ་ཚོ་བ་ཅི་ཙམ་ཡོད་མེད་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་ཞིབ་གསལ་བཀོད་མེད། ང་ཚོས་ཚོད་བགམ་བྱས་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་སྟེང་བཀོད་པའི་རོང་དྲུག་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་དང་། ལིང་ནུབ་མའི་གཞུང་གི་ (西凉府) ཚོ་བ། དེ་ཐོག་ད་དུང་རོང་དྲུག་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་བཅས་བསྣན་པས་ད་གཟོད་རོང་དྲུག་པོ་གྲུབ་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་རྣམས་སུ་ཁུངས་སྣེ་ཕྲན་བུ་རེ་རྙེད་ཐུབ། སུང་གི་གནད་འདུས་ལིང་ནུབ་མའི་གཞུང་ (西凉府) ཞེས་པར་ཚིག་དུམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མཆིས་ལ་དེ་ནི་ཅིན་ཏིག་ཁྲི་ལོ་བཞི་བའི་ཟླ་བ་ལྔ་བར་གཡུ་ཐོག་སྲས་ཀྱིས་དམག་མངགས་ཏེ་རོང་དྲུག་གི་གླིང་པོ་ཁྲི་(蔺逋赤)་སོགས་ ཚོ་དཔོན་བཅོ་བརྒྱད་སུང་ལ་འབུལ་འདེགས་པར་ཕེབས་ཏེ་སུང་གཞུང་ལ་རོགས་མཛད་ཕྱིར་ ཆིབས་རྟ་བཏེགས་ཞེས་བརྗོད། འདི་ནི་རོང་དྲུག་པོ་དེ་ཚོ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེ་ན་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོག་མར་ང་ཚོས་རོང་དྲུག་དང་དཔུང་བ་མཉམ་གཤིབ་བྱེད་པའི་ཚོ་ཆེན་རྣམས་འདོར་དགོས་ལ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་ནི་འབྲུག་ལུང་ཚོ་བ་དང་དེ་ནི་ཚོ་ཆུང་བཅུ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཚོ་བ་རེད། གཉིས་པ་ནི་བསེའུ་སྟོབས་ཀྱི་ཚོ་བ་སྟེ་དེ་ནི་རྨ་ཆེན་རི་བོའི་ཁུག་ལུང་ (马咸山渴龙) དང་། ཞི་ཚང་། (刑家) མནའ་མེ་སྲིད་དམར་པོ་ (纳密水马波)། ཆུ་ལྡིང་(气当)། མཁར་ལུང་ཀླད་ཚང་ (龛谷懒家)། མཁར་ལུང་ལྕང་སྐྱ(小龛谷章家)། ཞི་རི་དབང་རྒྱལ་(心山王家)། འབྲུ་ལུང་བཅས་ཚོ་བ་བརྒྱད། གསུམ་པ་ནི་ཧི་ཞི་ (河西) ་ཚོ་བ་ཞེ་ལྔ་སྟེ། འདི་ཁུངས་བཅོལ་སའི་དེབ་ཐེར་ནི་ (续资治通鉴长编) ཡིན་ལ་དེབ་ཐེར་འདིའི་ས་བཅད་ལྔ་དྲུག་པར་ཅིན་ཏིག་ (景德) ཁྲི་ལོ་དང་པོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ 1004 ལོའི་ཟླ་དང་པོར་ཧྲི་ (石) དང་ཞིས་ (隰) ཀྲིག་གཉིས་ཀྱིས་ཧི་ཞི་བོད་ཚོ་བ་ཞེ་ལྔའི་མགོ་དཔོན་ཀླུ་བྱམས་དམེ་ (李尚默) སོགས་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་མངའ་ཞབས་ཁྲིད་དེ་མགོ་བཏགས་ཟེར། བཞི་བ་ནི་ཙོང་ཆུའི་ཡུལ་གྱི་ཙོང་ཁ་ཚོ་བ། ལྔ་བ་ནི་ཧི་ལན་རི་བོ་ (贺兰山)་ དང་ཞའོ་ལང་ཚོ་བ་ (小凉)་ གཉིས། དྲུག་པ་ནི་ཆིག་ཀྲིག་ (秦州) དང་། ཡོན་ཀྲིག་ (原州)། ཝེ་ཀྲིག་ (渭州)། བཅས་ཀྱི་ཁུལ་དུ་སྡོད་པའི་ཚོ་བ་ཁག་སོགས་རེད། འདི་ལྟར་ཇིས་ལུག་ཚོ་བ་ (暨龙) དང་། རྐྱང་ཚོ་བ་(野马)། དམེ་ནོར་ཚོ་བ་ (觅诺尔)། པེ་ཉིན་ཚོ་བ་(卑白)། དབྱང་ལྡན་ཚོ་བ (样丹)། ལྡོང་བཙུན་ཚོ་བ (当尊)། སུས་པང་ཚོ་བ་ (厮邦)། རྨ་རྒྱལ་ཚོ་བ་(马家)། འབྲུག་ཚང་ཚོ་བ། (周家) དེ་ལུག་ཚོ་བ་(的流)། གྲོལ་ཚང་ཚོ་བ(赵家)། རི་སྤྱང་ཚོ་བ་(日羌)། བྱི་དོ་ཚོ་བ(星多)། སྲིན་གཉེན་འབུམ་ཚོ་བ (沈念般)། ཚེ་ཞི་པོ་ཚོ་བ། (崔悉波)། དབུ་སྤུན་སྲིད་ལྷ་ཚོ་བ་ (吴福圣腊)། ཏུའུ་ལུགས་ཚོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ལིང་ཇུ་རོང་དྲུག་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་གྲུབ། ཡིན་ནའང་སྲིད་དབང་འདི་བརྗེ་སྤོར་དང་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ཆོག་པའི་ཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་ཀྭ་ཅི་ནས་ཧི་ལན་རི་བོ་ (贺兰山) དང་ལིང་ཇུ་ནས་ཆིན་ཀྲིག་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རེད། འཕན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྲིད་དབང་གི་ཆགས་གྲུབ་ནིི་ཧ་ལམ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
མུ་འགོད།
ཡོང་ཁུངས་དྲ་བ་གཞན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ཨུ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པའམ་ཁུལ་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཡུས་ཁྲིན་ཧུའེ་ཡིས་གཙོ་འགན་ཁུར་ནས་ཁུལ་ཨུའི་རྒྱུན་ཨུའི་གྲོས་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ། 《ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཏང་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》ཆེད་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞུས་པར་ཉན་ཞིང་གོམ་སྟབས་རྗེས་མའི་བྱ་བ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས།
གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་པ་མ་ཟད་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ནི་དེ་བས་གལ་ཆེ་བའི་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས་ས་དང་ཆེས་ཆེ་བའི་དམངས་འཚོའི་གནད་དོན་ཡོད་ས་ཡིན། རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་གིས《ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཏང་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》སློབ་སྦྱོང་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས། “ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བའི”ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་འཁུར་དགོས་ཞེས་བསྟན་པ་མ་ཟད། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་བཅོས་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལས་འགན་གལ་ཆེན་དོན་འཁྱོལ་གྱི་སྐུལ་འདེད་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཕྲའི་དོན་འཁྱོལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བའི་དོན་འཁྱོལ་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས་ལ། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་གནས་བབ་རྒྱུན་མཐུད་དུ་གཏན་འཇགས་དང་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན།
ཁུལ་ཨུའི་རྒྱུན་ཨུ་ཀྲའོ་ལིན་ཡུན་དང་བཀྲ་ཤིས་འཚོ། ཧོ་མོའུ་པའོ། སུང་ཅན། དབྱང་ཝུའུ། དབྱང་ཞུང་། ཞི་ཆང་། ཧའོ་ཅུའེ་རྨིན། ཡོན་ཞིན་ཧོ་བཅས་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཞུགས། ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞུས་ཆང་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཟུར་ཞུགས་བྱས།།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
|
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གནད་དོན་ལ་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་བསྡུས་ཤིང་། དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གནད་དོན་ལ་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བྱ་བར་ཆེད་དོན་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་སྐུལ་འདེད་བཏང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི། ཧྲིན་ཀྲང་ཝང་ཅན་ཅོན་གྱིས་དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གནད་དོན་ལ་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བྱ་བར་བླང་བྱ་བཏོན་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན། ཧྲིན་ཀྲང་གཞོན་པ་ཡན་ཅིན་ཧེ་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཞུགས་ནས་གཏམ་བཤད།
ཝང་ཅན་ཅོན་གྱིས་བླང་བྱ་བཏོན་དོན། དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་ལས་དོན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅིས་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་མཁྲེགས་གཏོར་བྱ་བ་དམ་པོར་འཛིན་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་བར་གསུམ་ཚང་མས་དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་བ་གནད་སར་བཟུང་ནས། གནད་དོན་ཁ་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་ཤིང་། འགན་འཁྲི་དང་ཁག་འཁུར་འདུ་ཤེས་སྔར་ལས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། སྤྱོད་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་ལས་དོན་ལ་ཕན་འབྲས་ལོན་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། སྐྱོན་ཆ་དུས་ལྟར་བསྒྱུར་བ་དང་ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་འཛིན་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ལོ་འཁོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཁ་མིན་དོན་གྱིས་དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཕྱོགས་དངོས་འབེབས་དང་གཞི་རིམ་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་འབུར་ཐོན་ཅན་ཐག་བཅད་དེ། དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་ཕན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་འགན་སྲུང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ཡན་ཅིན་ཧེ་ཡིས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གནད་དོན་ལ་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ནི། གནད་ཕིགས་དབུལ་ཐར་ལས་དོན་ལ་ཕན་འབྲས་ལོན་མིན་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ཡོད། ས་གནས་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་ངེས་པར་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་དང་ངོས་ཟིན་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། གནད་དོན་མང་པོར་དམིགས་ཚད་ལེགས་པོ་བཟུང་ནས། བླང་བྱ་ནན་འཛིན་དང་ལག་བསྟར་དངོས་འབེབས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཟླ་ལྔ་བ་ནས་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་དུ་གནད་དོན་ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ལེགས་སྒྲིག་དང་། གནད་དོན་ཚང་མར་རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཉེ་ལམ། རྟོག་ཞིབ་ཚན་ཁག་བཞི་གྲུབ་པར་བྱས་ཏེ། མངོན་གསལ་དོད་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ་དང་ལྐོག་ནས་འདྲི་རྩད་བྱེད་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོ་ནས་རྟོག་ཞིབ་དང་ལྟ་སྐུལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱ་བ་སྤེལ་ཏེ། ལེགས་སྒྲིག་མཇུག་འབྲས་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཁྲོམ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར།
གྲོས་ཚོགས་ལས་དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གནད་དོན་ལ་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བསྒྲགས་པར་མ་ཟད། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་དང་མགོ་ལོག་ཁུལ། སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན་བཅས་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱས། །
ཞེས་རོང་ཆེན་ལྷ་རྒྱལ་དཔལ་གྱིས་ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ་ལས་བཏུས་སོ།
藏网首页|关于我们|团队组成|大事记|网站地图|广告服务|联系我们|小黑屋|Archiver|
tibetcul.com © Copyright 2004-2017. All rights reserved |陇ICP备05000171号
战略合作伙伴:雪域数码图书馆(The Tibetan & Himalayan Library)|法律顾问:珠穆朗玛律师事务所
严禁在本站发表与国家法律相抵触言论和散播谣言
Powered by Discuz! X3.2GMT+8, 2018-10-18 21:15 , Processed in 0.302712 second(s), 21 queries .


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- ཚན་རིག་མི་སྣ། »
- ཊོ་ལེ་མི།
སྤེལ་མཁན། : Tsenrig 6/30/2007
དེང་གི་དུས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ པའི་ཚན་རིག་འཕྲུལ་ལས་ཀྱི་ལག་ཆ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཇི་ལྟར་ལས་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེར་ཁྱེད་ཀྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་གཉིས་པའི་ནང་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཊོ་ལེ་མིས་ཀྱིས་གདོང་ལེན་བྱས་པའི་འགན་འཁྲི་དེ་ཡིན་ནོ།།
ཁོང་གི་མི་ཚེ།
ཊ་ལེ་མིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ང་ཚོར་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཧ་ལམ་མེད། ཁོང་གི་མཚན་ལ་ཁྲོ་ལི་མིཡུས྄་ (Ptolemaeus) ཟེར་བ་དེར་བརྟགས་ན། ང་ཚོས་ཁོང་ཉིད་དེང་གི་ཨེ་ཇེབ་ནང་འཚོ་བཞུགས་བྱས་མྱོང་བ་རྟོགས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གི་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་དེ་གྷི་རིཀ་ནས་མིན་ནམ་སྙམ་ལ། ཕལ་ཆེར་ཁོང་ཉིད་སྐབས་ཐོག་དེའི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་ཏེ། ཨི་ཇིབཊ་ནང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཨེ་ལེཀ་ཛན་ཌརྱི་ (Alexandria ) ཡི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་འཚོ་བཞུགས་བྱས་མྱོང་བར་འདོད་དོ།།
སྐར་དཔྱད་རིག་པ།
ཊོ་ལེ་མི་ཡི་བརྩམས་ཆོས་ཐོག་མ་དེའི་མཚན་ལ་མེ་གྷ་ལེ་སིན་ཊེཀ་སིས྄་ (Megale Syntaxis) ཟེར་བ་དང་། དེའི་གོ་དོན་ནི་རླབས་ཆེན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཟེར་བ་ཡིན། དུས་ཕྱིས་སུ་དེ་ཉིད་ཨ་རབ་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཏུ་ཨལ་མ་ཇིས྄་ཊི་(al-Majisti) ཞེསཕབ་བསྒྱུར་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་བརྩམས་ཆོས་འདིར་ཨལ་མ་ཇེསཊ་(Almagest) ཞེས་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར། དེ་ནི་ང་ཚོའི་གཟའ་སྐར་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག (planetary system) ཐད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཤིག་བརྩམས་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཐོག་དང་པོ་ཡིན། ཁོང་གིས་སྔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཧི་པཱར་ཁུས྄་ (Hipparchus) ཡིས་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེན་པོ་འདི་ཅི་ཞིག་དང་འདྲ་བའི་ཐད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འཆར་སྒོ་དཔེ་མཚོན་དུ་བཀོད་སྐབས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཟིན་ཐོ་དང་རྩིས་རིག་བེད་སྤྱོད་བྱས། ཊོ་ལེ་མི་ཡི་དཔེ་མཚོན་ནང་དུ་སའི་གོ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དེར་ཟླ་བ་དང་། གཟའ་ལྷག་པ། པ་སངས། ཉི་མ། མིག་དམར། ཕུར་བུ། སྤེན་པ་བཅས་ཀྱིས་སྐོར་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གང་ལྟར། ཁོང་གིས་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ན་མཚམས་རེར་གཟའ་སྐར་འདི་དག་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་གནས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་ཀྱིན་མེད་པ་དེར་དོ་སྣང་བྱུང་བ་དང་། འདི་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཆེད་དུ། ཁོང་གིས་གཟའ་སྐར་རྣམས་སའི་གོ་ལའི་མཐའ་འཁོར་ནས་སྐོར་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་འཁོར་བཞིན་དུ་སྐོར་ལམ་ཆུང་ངུའི་(epicycles) ནང་དུ་བརྗེ་སྦོར་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་དེ་གསར་དུ་བཏོད་པ་རེད།
ཁོང་གིས་ཕྱོགས་གང་ནས་ནོར་བ་ཡིན་ནམ།
དེང་སང་ང་ཚོས་ཊོལེ་མི་ཡི་གཏན་ཚིགས་དེར་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད་པ་སྟེ། སའི་གོ་ལ་དང་གཟའ་སྐར་གཞན་དག་གིས་ཉི་མའི་མཐའ་འཁོར་ནས་སྐོར་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཊོ་ལེ་མིཡི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དཀའ་ཁག་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི། ཁོང་གིས་གཟའ་སྐར་གཞན་དག་ཚང་མས་སའི་གོ་ལའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་ལམ་ནང་དུ་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཡང་། ཁོང་གི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ལོ་ངོ་ ༡༣༠༠ ལྷག་གི་རྗེས་སུ་སྐར་དཔྱད་རིག་པ་བ་ནཱི་ཀོ་ལེས྄ ཀོ་པར་ནིཀ (Nicolaus Copernicus) མ་བྱུང་བའི་བར་དུ་ང་ཚོའི་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཆེས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གནས་སོ།
ས་ཁམས་རིག་པ།
གནམ་རིག་ཐད་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པར་མ་ཟད། ཊོ་ལེ་མི་ཡིས་ད་དུང་སའི་གོ་ལ་འདིར་ཡང་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རེད། མ་ཟད། ཡུན་རིང་གནས་ཐུབ་པའི་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་གཅིག་ནི་ས་ཁམས་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་པ་དང་། དེར་ཁོང་གིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐད་ལ་གང་རྟོགས་པ་ཚང་མ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཡོད། སའི་གོ་ལའི་འཕྲེད་ཐིག་དང་ཞེང་ཐིག་བཅས་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གཉིས་པ་ཙམ་ནས་གསར་བཏོད་བྱས་ཟིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དེ་ཉིད་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ ༨༠༠༠ ཙམ་ཞིག་དང་བྲེལ་མཐུད་བྱེས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ལ་གནས་ཚུལ་རྒྱུ་ཆ་འདེང་ངེས་ཤིག་མེད་པར་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་གྱིས་རོ་མཱན་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ཚུད་མེད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་གནས་ཚུལ་རྒྱུ་ཆ་དེ་བས་ཀྱང་མེད། དེར་བརྟེན། ཁོང་གི་གསང་བརྟོལ་གྱི་ལེགས་གྲུབ་དེ་ནི་དེང་གི་ཆར་མཚོན་ན་ཡང་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་ནོ།།
བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག
ཊོ་ལེ་་ཡིས་བརྗོད་གཞི་གཞན་གྱི་སྟེང་དུའང་བརྩམས་ཆོས་སྤེལ་ཡོད་པ་སྟེ། མིག་དབང་ཞེས་པའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་འོད་ཀྱི་ཁྱད་གཤིས་ཐད་ལ་གསལ་འགྲེལ་མཛད་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་། ཁོང་ནི་སྐར་དཔྱད་རིག་པ་དང་ས་ཁམས་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་གི་སྟེང་ནས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོར་གྱུར། ཁོང་གི་གཏན་ཚིགས་ཁག་ཅིག་དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་ཐུབ་མིན་ཡང་། དེ་དག་གིས་དུས་རབས་མང་པོའི་བསམ་བློ་བ་ཚོར་རེ་སྤོབས་རྙེད་རྒྱུའི་གཞི་རྩའི་ཤེས་ཡོན་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད་དོ།།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་རུ་ཤྲཱི་ལངྐ་ (Sri Lanka) དང་། མ་ཡན་མཱར། (Myanmar) ཐའི་ལེནྜི། (Thailand) ཝི་ཏི་ནམ། (Vietnam) ཐའེ་ཝན། (Taiwan) དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་བཅས་ནས་ཕེབས་པའི་ནང་པའི་སྐུ་ཚབ་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚབ་དབར་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ངོས་རང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཆ་ཚང་ཞུས་པའི་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དུས་རབས་ ༨ ནང་བོད་དུ་དར་བའི་དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་གནའ་རབས་རིག་གནས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་དབང་པོའི་གྲས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་བཞིན་བོད་དུ་དར་སྤེལ་མཛད་ཡོད། དེ་ཡང་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནི། ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་དང་། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་པོ། ཚད་མ་རིག་པ་བ་བཅས་རེད། ཅེས་དང་། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་ལོ་ངོ་ ༢༦༠༠ ལྷག་གི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེང་དུས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འབྲེལ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། རྗེས་ལུས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཤིག་གི་དབང་གིས། དུས་རབས་༢༠ ནང་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་དྲག་པོའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དགོངས་པར་བརྟེན་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་ནི་དྲག་པོའི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ཡོད། དེའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ད་ལྟ་ཡིན་ཡང་ང་ཚོ་འདིར་ཞི་བདེ་ངང་འཚོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ནང་མི་ཕན་ཚུན་དབར་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང་། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད། གདོང་གི་ཚོས་གཞི་དང་རིགས་རུས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད། མི་རྣམས་མུ་གེ་ཐེབས་ནས་འཆི་བཞིན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོང་གི་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་ཁག་ལ་ལྟ་གྲུབ་འདྲ་མིན་ཡོད་ཀྱང༌། བྱམས་པ་དང༌། བརྩེ་བ། བཟོད་སྒོམ། ཆོག་ཤེས། ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་ཚེ་བདེ་སྐྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཁྲིད་པའི་ནུས་པའང་གཅིག་མཚུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་བརྩི་བཀུར་དང་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་བར་འབད་བརྩོན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་གར་གནའ་རབས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ནང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སོགས་བློའི་རྣམ་གཞག་དང་བྱེད་ལས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་གསུང་ཡོད། ནང་པའི་གཞུང་ནས་གསུང་བའི་བློའི་རྣམ་གཞག་གི་ཤེས་བྱ་སོགས་ཀྱིས་དེང་དུས་ཚན་རིག་པའི་སྡེ་ལའང་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། འདི་གཞིར་བཞག་ཐོག་ང་ཚོས་མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་སྤོང་ཐུབ་པ་དགོས། ཞེས་དང་།
འཕགས་པའི་བདེན་བཞི་དང་པཱ་ལིའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་གལ་གནད་རང་བཞིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བློ་རྣོ་བོ་བཟོ་བར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔལ་དགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་གལ་གནད་རང་བཞིན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། སྐབས་དེར་མ་ཡན་མཱར་དང་། ཐེ་ཝན། རྒྱ་གར་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕྱག་རྟགས་ཕུལ་བ་དང་འབྲེལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཁོང་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་བོའི་སྐུ་བརྙན་རེ་སྩལ་ཡོད།
དེ་རྗེས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁེ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡ་མངའ་སྡེ་ནང་གི་སྙིང་རྗེ་གྲོང་ཁྱེར་ཨ་ན་ཧེམ་ Anaheim གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་སྐུ་ཞབས་ཊོམ་ Tom Tait མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་སྐུ་ཞབས་ཊོམ་མཆོག་གིས་ད་བར་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་གྲོང་ཁྱེར་ཨ་ན་ཧེམ་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མཛད།
མི་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་སྣང་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་བདེ་སྐྱིད་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་དང་ཞེ་སྡང་། སེམས་ཁྲལ། འཇིགས་སྣང་སོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་མེད་པར་བཟོ་ཡི་ཡོད། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས། ཡང་དག་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་ཞིག་ཡོད་ན། ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། །


text: མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། རྨ་ཆུ་ས་ཁུལ་ནི་ཀྲུང་གོའི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་རྟ་མཆོག་ཐོན་ཁུལ་ལྟེ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་རུ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བཟུང་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། 2012ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ལུས་རྩལ་ཅུས་ཀྱིས“ཀྲུང་གོའི་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་བྱ་ཡུལ”ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པ་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་དུ་གེ་སར་རྟ་རྒྱུག་དུས་ཆེན་གྱི་གཞི་རྒྱ་དང་བག་ཆགས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་ནུབ་རྒྱུད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་གཟབ་རྒྱས་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་སྤུས་རྟགས་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སྐབས་འདིའི་རྟ་རྒྱུག་དུས་ཡུན་ནི་ཉིན་5གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ནས་ཡོང་བའི་འཐུས་ཚབ་ཚོགས་པ་40ཡི་འགྲན་ཞུགས་པ་643འགྲན་བསྡུར་ལ་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།


text:
● འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ།
ཉེ་ལམ། རང་རྒྱལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པ་གྲགས་ཅན་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ཡུས་ཁྲེང་གིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་སྐུ་རྟེན་བྲག་བརྐོས་མ་གཉིས་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་རྟེན་བྲག་བསྐོས་མ་འདི་གཉིས་བཞེངས་པའི་དུས་ཚོད་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་སྐབས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་སྟོད(ཕལ་ཆེར་ཐང་ཞོན་ཙུང་གི་སྐབས)ཡིན། དེར་བརྟེན། འདི་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་བྲག་བསྐོས་མ་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཡིན་པ་གསལ་ཐག་ཆོད་ཅིང་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཞེས་གསུངས།
དཀར་མཛེས་དང་ཡུལ་ཤུལ་གཉིས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཆེད། ལོ་ན་བདུན་ཅུ་དོན་གསུམ་ཡིན་པའི་རྒྱའི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པ་དེས་དཀའ་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམས་པར་འབྲི་ཆུའི་གྲོང་རོང་གི་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་དང་སུམ་བཅུ་ལྷག་བརྒལ་ཏེ། ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་དུ་ཕེབས། ལེགས་པ་ལུང་པའི་སུམ་མདོ་རུ་བཀའ་གདམས་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྡོ་བརྩིགས་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས་ཡོད། མཆོད་རྟེན་ཅུང་ཟད་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་ཡོད་ཀྱང་། སྦོམ་ཞིང་རིང་བའི་བང་རིམ་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ལྟོ་བུམ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ནས་ཆེས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཡིན། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་བཞེངས་པ་ཡིན་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དེར་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་རོགས་ཞེས་བསམ་འཆར་བཏོན།
ལེགས་པ་ལུང་པའི་བོད་ཁུལ་གྱི་ཆེས་སྔ་བའི་བྲག་ངོས་ཀྱི་སྟོན་སྐུ་བརྐོས་མ།
གནའ་བོའི་མཆོད་རྟེན་དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་ངོས་སུ་སྐུ་ཆ་མཉམ་པ་གཉིས་ཐིག་རིས་སུ་བརྐོས་འདུག། ཆར་རླུང་གིས་ཟད་ཀྱང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བཟོས་མེད། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་པ་སེང་ཁྲི་པདྨའི་ཟླ་ཅན་ལ་བཞུགས་ནས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་གཡས་གཡོན་ཕྱོགས་རེ་རེར་བཞུགས། གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཕྱག་སོར་ཐལ་མོར་སྦྱར་ནས་ཆོས་ལ་ཉན། གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཆོས་ལ་ཉན་དུ་ཡོང་བའི་སེང་གེ་མགོ་གསུམ་ཅན་དང་ར་མ། རྟ་དང་རི་དྭགས་སེམས་ཅན་སོགས་ཡོད། བྲག་རིའི་ངོས་གང་བོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་གསལ། གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་སུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དྲང་མོར་བཞུགས་པའི་སྐུ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད། ཕྱག་ཏུ་བུམ་པ་བསྣམས་པར་ལོ་མ་གསུམ་ཡོད། དེས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་མཚོན། ཕྱག་གཡོན་པ་དྲང་མོར་མར་བསྲིངས། ལག་མཐིལ་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་བྱས། དེས་སེམས་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་གང་བཏབ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་མཚོན། བུམ་པ་མཆོག་གསུམ་གྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཚོན། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས། ལུའོ་དབྱང་ལུང་མེན་བྲག་ཁུང་གི་མེ་འབར་བྲག་ཁུང་དུ་ཡང་རི་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཝེ་རྒྱལ་རབས་བྱང་མའི་དུས་མཇུག་(སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དྲུག་པའི་དུས་འགོ)ཏུ་བཞེངས་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་ཞིག་ཡིན། ལུང་མོན་བྲག་ཁུང་དུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས(ཕལ་ཆེར་ཐང་ཞོན་ཙུང་གི་སྐབས)ཀྱི་སྐུ་བརྙན་མང་། ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་གི་ལྡེབས་རིས་རྒྱུ་ཆར་གཞིགས་ན་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་འདི་དག་ལ་ལྷག་ཏུ་དད་གུས་བྱེད། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཅན་ནི་ལི་ཡུལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཡིན། དད་ལྡན་པ་ཚོས་སྐུ་བརྙན་དག་གནས་ཤིག་ནས་གནས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འཕུར་ཐུབ་པར་འདོད། ལེགས་པ་ལུང་པའི་སྐུ་བརྙན་འདི་དག་ཀྱང་ལི་ཡུལ(དེང་སང་ཞིན་ཅང་ཧོ་ཐེན་ས་ཁུལ)ནས་འཕུར་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་གསུངས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས། གོང་གི་མཆོད་གནས་སྐུ་བརྙན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱགས་པར་ཐང་རྒྱལ་རབས་འཕེལ་རྒྱས་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། ནང་སའི་སྐུ་བརྙན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟུར་ཕུད་སྟེང་དུ་ཀ་བེད་དབྱིབས་ཅན་གྱི་ནོར་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རེད་གསུངས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས་བཞེངས་ཁྲིའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཡོན་བདག་དེ་ཚོར་ལྷག་པར་དུ་ཞིབ་གཟིགས་གནང་ཞིང་། སྟེང་དུ་མི་གསུམ་དང་འོག་ཏུ་མི་གཅིག་ཡོད། སྟེང་གི་མི་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་དང་པོ་ནི་སྐྱེས་པ་ཞིག་རེད། མགོ་ལ་མགོ་རྨོག་རྣ་ཁེབ་པ་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་གྱོན། ལུས་སུ་གོས་རིང་གོང་བ་རིང་པོ་ཞིག་གྱོན་པ་སོགས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུར་ལམ་རྫོང་གི་ས་འོག་ནས་རྙེད་པའི་ཤིང་གི་རོ་སྒམ་སྟེང་བྲིས་པའི་བོད་མིའི་ཆ་ལུགས་དང་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་རེད། དེའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་བོད་ལྭ་གྱོན་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཡོད། ཁོ་མོའི་ངོ་གདོང་ལ་རྒྱགས་ཤ་དོད་ཅིང་། ཐོད་པར་མེ་ཏོག(ཤིང་པདྨ་ཡིན་པ་འདྲ)བཙུགས་པ་མ་ཟད་ལག་ཏུ་ཡང་མེ་ཏོག་ཐོགས། ཡོན་བདག་གི་རི་མོ་འདིར་ཁྱིམ་གྱི་བཟའ་མི་གསུམ་པོ་དང་དགེ་སློང་ཚོས་མཉམ་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུ་བཞིན་པའི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་ཚུལ་བརྐོས་འདུག།
● ལེགས་པ་ལུང་པའི་སྐུ་རྟེན་བྲག་བརྐོས་མར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་པ།
མིང་དུ་གྲགས་པའི«མགོ་བོར་མེ་ཏོག་བཏགས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་རི་མོ»ཞེས་པར་ཡང་ཐང་རྒྱལ་རབས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་བུད་མེད་ཚོས་མགོ་ལ་མེ་ཏོག་འདོགས་པའི་ཡུལ་སྲོལ་མངོན། ཡོན་བདག་ཁྲོད་མགོ་ལ་མེ་ཏོག་བཏགས་པའི་བུད་མེད་དེ་ནི་རྒྱའི་སྲས་མོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་ལ་མནའ་མར་སོང་བ་ཡིན་ཡང་སྲིད། རི་མོ་འདི་ནི་བོད་རྒྱའི་མཛའ་མཐུན་དང་བརྩེ་བ། གཉེན་སྒྲིག་ཉེ་ཚན་དུ་འདོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རི་མོ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་རྟེན་བྲག་བསྐོས་མ་འདི་གཉིས་བཞེངས་པའི་དུས་ཚོད་ཐང་རྒྱལ་རབས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་སྟོད(ཕལ་ཆེར་ཐང་ཞོན་ཙུང་གི་སྐབས)དུ་བཞེངས། དེར་གཞིགས་ན་ང་ཚོས་འདི་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་བྲག་བསྐོས་མ་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད་པ་དང་། དེར་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་སེམས།
● ལེགས་པ་ལུང་པའི་སྐུ་རྟེན་བྲག་བརྐོས་སྐུ་བརྙན།
འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་ལྷ་ཁང་གི་ལྡེབས་བཟོ་ནི་ད་སྔ་རང་རྒྱལ་དུ་གནས་པའི་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེས་ཐོག་མ་ཡིན།
ཉིན་དེར་མུ་མཐུད་དུ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་ལྷ་ཁང་ལ་བརྟག་དཔྱད་གནང་སྐབས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས་འབུར་བརྐོས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་འདི་དག་ལ་གཟིགས་ཞོར་གནའ་བོའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ལ་གཟེངས་བསྟོད་གནང། འདི་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་ཉེར་སྲས་བརྒྱད་ལས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རེད། ལྷ་སྐུའི་ཞལ་རས་གོར་ཞིང་ཟླུམ་པ། དབུ་ལ་གཙུག་གཏོར་གྱིས་བརྒྱན། ལུས་ལ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གོང་བ་ཆེ་ཞིང་ཕྱིར་སློག་ཅན་དེ་གོན་ཡོད། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་རྣམ་པ་རིག་པ་དང་འདྲ་རིས་རིག་པའི་དབྱེ་ཞིབ་ལྟར་ན། ལྷ་སྐུ་འདི་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་མགོར་བཞེངས་པར་འདོད།
● རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་འབུར་བརྐོས་སྐུ་བརྙན།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དམ་པ་མི་འཇིགས་པ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། སྟོང་མིན་སོགས་ཀྱིས་གསང་བར་སྤེལ་བའི་སྔགས་རྒྱུད་ཀྱི་རི་མོ་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱལ་ནང་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བྱུང་བའི་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་གྱི་བྲག་གཡབ་རྫོང་གི་ལྷ་སྐུ་དང་། ཀན་སུའུ་ཏུང་ཧོང་ཡུས་ལིན་བྲག་ཕུག་ནས་ཐོན་པའི(ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ﹚མི་ཉག་སྐབས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་ཁ་མི་ཚང་བ་དེ་ཡིན་ཞེས་བཤད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ལགས་ཀྱིས་ལེགས་པ་ཁོག་གམ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་ལྷ་ཁང་གི་ལྷ་སྐུ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་མཇུག་བྱས་ནས་དེ་ནི་བོད་བཙན་པོ་དུས་སྐབས་སུ་བཞེངས་པར་ཐག་བཅད་པ་མ་ཟད། ལྷ་སྐུའི་བྱུང་དུས་དང་རྣམ་པ། ཁྱད་ཆོས་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་གསལ་པོ་མཛད་དེ་རིག་གཞུང་གི་ལམ་ནས་བདེན་དཔང་མཛད།།
● འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་བརྐོས་སྐུ་བརྙན།དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ཡུས་ཁྲེང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝུན་ཡུས་ཁྲེང་མཆོག་ནི་ལུའོ་དབྱང་ལུང་མོན་བྲག་ཁུང་ཞིབ་འཇུག་སོའི་སོ་ཀྲང་སྔོན་གྲས་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་རེད། ཁོས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ལས་ཀ་གཉེར་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་སོང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རྟོག་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དཔེ་དེབ་བཅུ་གཅིག་བརྩམས་ཤིང་རིག་གཞུང་དཔྱད་རྩོམ་བརྒྱ་དང་བདུན་བཅུ་ལྷག་སྤེལ། ད་ལྟ་རང་རྒྱལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནའ་དཔྱོད་རིག་པ་ལ་མཁྱེན་དཔྱོད་ཡངས་པའི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟ་ཁོང་གིས་རྒྱལ་ནང་གི་སློབ་ཆེན་བཅུ་ལྷག་གི་ཆེད་བསྐོས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་ཀྲུང་གོའི་རིག་དངོས་ཆ་འཕྲིན་བློ་འདྲི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རིག་དངོས་གསལ་འབྱེད་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས། ཁོས་ད་དུང་ལིའོ་ཉིང་སློབ་ཆེན་གྱི་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དང་ཅིན་ཀྲོའུ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་། ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀྲེན་ཅང་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་། ཁྲང་ཀྲོའུ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་། ཞིན་ཅང་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་བཅས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྟེན་སྐུ་སོགས་ལ་གསལ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལས་རིགས་འདིའི་ནང་ནས་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་ཐོབ།།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༥ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་གི་དད་ལྡན་ཁག་ཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་སྔོན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མདོ་དང་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོའི་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་མཛད་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཞོགས་པ་ ༨།༣༠ ཙམ་ལ་རྡོར་གདན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་གཟིམ་ཆུང་ནས་གསུང་ཆོས་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་དུས་དབང་གསུང་ཆོས་ར་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སོགས་ལ་འཚམ་འདྲིའི་ཕྱག་འཇུ་དང་། དེ་ནས་བཞུགས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་འཚམས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ལ་ནང་པའི་གནས་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གདན་ཞེས་ནང་པའི་གཞུང་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོ་དྲུག་དཀའ་སྤྱད་མཛད། ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་སྒོམ་གྱི་རིམ་པ་མང་པོ་སྐྱོན་ནས་མཐའ་མར་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་མཛད་ས་འདི་ཡིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གནས་འདི་ཁྱད་པར་ཅན་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང་།
དེ་རིང་དང་སང་ཉིན། གནངས་ཉིན་བཅས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་བའི་སློབ་ཕྲུག་དང་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་འཛོམས་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཆགས་ཡོད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་པ་ལི་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐུགས་སྨོན་གནང་དགོས་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱ་གར་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་གི་ཚོགས་མི་དང་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་གིས་སྔ་རྗེས་པ་ལིའི་སྐད་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཐོག་ནས་ཐུགས་སྨོན་དང་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་གསུང་འདོན་གནང་བ་དང་།
དེ་རྗེས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་འདིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་མཛད་ནས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས།། བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་ཁོ་བོས་རྙེད།། སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་ནུས་པས།། མི་སྨྲ་ནགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པར་བྱ།། ཞེས་རེ་ཞིག་ཆོས་མ་གསུང་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་བཞུགས་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཟེར་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་གཅིག་འདོད་ཀྱི་ཡོད། ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མི་འདོད་པ་རེད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ནས་འདིར་འོང་མཁན། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་མཁན་གཅིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་དྲན་པ་རེད། ལུས་པོ་འགྲོ་ཡི་མེད་པ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཡང་འགྲོ་ཡི་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་གཅིག་དགོས་འདུག་བསམ་ནས་རིག་པས་བསྒྲུབ་ཡོད། བསམ་བློ་མང་པོ་བཏང་འདུག དེ་ཡོངས་གྲགས་རེད།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་དགོངས་པ་མང་པོ་བཞེས་སྐབས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གཟིགས་པ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་མི་འདྲ་བ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས། དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས།། བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པས་ཡོངས་གྲགས་བྱས་ཏེ་བཤད་པའི་དུས་ལ་བབ་མི་འདུག་གསུངས་འདུག
དེ་རྗེས་གནས་མཆོག་ཝ་ར་ཎ་སི་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཐོག་མར་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གསུངས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གནད་མཐར་ཐུག་ནི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་གསུངས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ། གཟུགས་སྟོང་པའོ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཆོས་ཐབས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་གསུངས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་དང་། འཁོར་ལོ་དང་པོ་སྐབས་སུ་འགོག་བདེན་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། སྡུག་ཀུན་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་ཡོད་པ་རེད། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་དུ་སྤངས་རྒྱུ་ཞིག་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྒོས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་རུང་ཡིན་པ་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པ་འཁོར་ལོ་བར་བའི་སྐབས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་མོ་བྱས་ཏེ་གསུངས་ཡོད། ཅེས་སོགས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་ཆོས་ལེགས་པར་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་ལས་ལུང་ཙམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་མཁན་ཚོས་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་།
གཞན་ཡང་། དེང་སྐབས་ཤྲི་ལིངྐ་དང་འབར་མ། ཐའེ་ལན། ཀམ་པོ་ཊི་ཡ། ལའོ་སི་སོགས་སུ་པཱ་ལའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་འཆད་ཉན་གྱི་ཐོག་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་བཞེས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད། ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གཅིག་ཆགས་ཡོད། མཁས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་གྲས་ནས་ལེགས་བཤད་པོ་ཏི་ཁྲི་ཕྲག་ཡོད་མཁན་བོད་གཅིག་པུ་རེད། ཡིན་ནའང་། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།
གང་ལྟར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་ཡོང་བའི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡོད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བ་དེ་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་ནི་རྒྱ་གར་ཡིན་དགོས་པ་རེད། བར་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ནང་ཆོས་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཏེ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་མ་ཧཱ་བྷོ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་(Maha Bodhi Society)བཙུགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཊོག་ཊར་ཨ་འབུར་གྱིས་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་བསྡད་ཡོད། བར་སྐབས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་དབང་ཚོའི་གྲས་སུའང་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག རྒྱ་གར་ནང་དུ་ནང་ཆོས་དེ་རྒྱ་གར་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་རེད། ལོ་ ༢༠༠༠ གོང་ནས་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེར་བརྟེན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་རེད། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་རྒྱ་གར་རེད་མ་གཏོགས་གཞན་མི་འདུག དེར་བརྟེན་ཁྱོད་རང་ཚོས་དོ་སྣང་། འདིར་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག ན་ནིང་ནས་བཏོན་པ་རེད། གང་ལྟར་ཕ་མེས་ཀྱི་གཅེས་ནོར་ཞིག་གཞི་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་གསོ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་སླེབས་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་ཁྱོད་རང་ཚོས་ཐུགས་སྣང་གནང་བ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་གར་ནང་དུ་སླེབས་ནས་ལོ་ ༥༨ དང་ ༥༩ མཚམས་ལ་སླེབས་བསྡད་ཡོད། ཅེས་དང་།
དེ་བཞིན་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་དུ་བྱམས་བརྩེས་ལྡང་གི་མེད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་འདིར་རྙོག་དྲ་བཟོ་མཁན་ཚོར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། བྱམས་བརྩེ་ཉམས་ལེན་དང་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་བཟང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སོགས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གི་སྐུའི་མཛད་ཆེན་གསུམ་གྱི་དགོངས་དོན་སྐོར་བཅས་གསུང་ཆོས་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མདོ་ཡི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་མཛད་པ་དང་། བོད་སྐད་ནང་དུ་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་བཅོས་པའི་སྐུལ་ཚིག་ཏུ་འགྲོ་ཆོག་པ་དང་། སེམས་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ལ་ཆོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་བ་མ་ཟད། བདེན་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་པ་སོགས་བཀའ་ཁྲིད་བསྩལ་བ་དང་། ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མདོ་ཡི་བཀའ་ཁྲིད་གནང་སྒོ་གྲུབ་སྟེ་སཱ་ལི་ལྗང་པའི་མདོ་ཡི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཙམ་ལ་ཉིན་དང་པོའི་གསུང་ཆོས་གནང་སྒོ་མཇུག་ལེགས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དང་།
གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་གསུང་ཆོས་འདི་ལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། ཀ་ཐོག་དགེ་རྩེ་རིན་པོ་ཆེ། གླིང་རིན་པོ་ཆེ། ཚ་བ་འོད་ཟེར་རིན་པོ་ཆེ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ། ཇོ་ནང་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེ། གནས་ཆུང་སྐུ་རྟེན་སོགས་གཙོས་རྒྱ་གར་བ་དང་བོད་པ། རྒྱ་རིགས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་མང་སོགས་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཕེབས་ཡོད་པ་བཅས།།