c: text/html

text:
ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་།
ལུང་ཆོན། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་༢༠༡༡ལོའི་དེབ་བཞི་པ། 2012-06-13
མཚོ་ཡིས་མི་ལ་དབེན་ཞིང་བདེ་བའི་སྣང་བ་ཞིག་སྟེར་སྲིད། གལ་ཏེ་མཚོ་དེའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ས་རུ་གནས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ལྷ་སྒྲུངདང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཕྱུག་ཚེ། མཚོ་འདིར་རང་བྱུང་ཁམས་དང་བསམ་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སྔར་ལས་མཛེས་ཤིང་སྡུག་པར་ངེས། རྨ་ཆུའི་འབྱུང་གནས་ལ་པཎྜལ་གྱིས་རྒྱན་སྤྲས་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས་པའི་མཚོ་སྐྱ་རིང་སྔོ་རིང་ཟུང་ནི་མཚོ་འདི་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། མཚོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་སར་བཅར་བའི་མི་ཧ་ཅང་ཉུང་མོད་ཀྱང་། འདི་གཉིས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དང་སྒེག་ཉམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཡིད་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་འགུག་བཞིན་ཡོད།
ལྷ་སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་བླ་མཚོ།
རྨ་སྟོང་རྫོང་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ༦༠སོང་མཚམས་སུ་མཚོ་སྔོ་རིང་མཐོང་ཐུབ་ལ། དེ་ནས་མདུན་དུ་སྤྱི་ལེ༣༠ལྷག་སོང་རྗེས་མཚོ་སྐྱ་རིང་མཐོང་ཐུབ།
རྨ་ཆུའི་འབྱུང་གནས་རྨ་སྟོད་རྫོང་ཁོངས་སུ་མཚོ་དང་མཚེའུ་ཆེ་ཆུང་༤༠༠༠ལྷག་ཡོད།དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཉིས་ནི་མཚོ་ཆེ་ཤོས་དང་སྒེག་ཉམས་ལྡན་ཤོས་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། མཚོ་འདི་གཉིས་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་གནས་པའི་ཚྭ་མེད་མཚོ་ཡིན་ལ། རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི༤༣༠༠ལྷག་ཡོད་པས། སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མཚོ་སྔོན་པོ་ལས་ཀྱང་སྨི༡༠༠༠ལྷག་གིས་མཐོན་པོ་ཡོད། མཚོ་འདི་གཉིས་ཨ་ཆེན་གངས་རི་དང་བུ་ཆེན་རི་བོ་ཟུང་བར་གྱི་གྲོག་རོང་ཆེན་པོར་ཆགས་ཤིང་། འོད་མདངས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་རིན་ཆེན་དབང་སྔོན་ཟུང་དང་མཚུངས་པར་ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་མཐོ་སྒང་ལ་མཛེས་པའི་རྒྱན་ཆ་སྤྲས། ས་འདིའི་རྨ་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཨ་ཆེན་གངས་རིའི་བྱང་འདབས་ཀྱི་འཁར་ཆུ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། རྫ་ཆུ་དང་ཡོས་གི་སླང་ལེབ་ཆུ་གཉིས་དང་འདྲེས་ནས་མར་སྤྱི་ལེ༢༠ལྷག་བཞུར་རྗེས། སྔོན་ལ་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་དེ་ནས་མཚོ་སྔོ་རིང་དུ་འབབ། དེ་ནས་མཚོ་འདི་གཉིས་གཤགས་ནས་ཀྱག་ཀྱོག་གི་རྒྱུ་མ་ལྟར་སྨད་རྒྱུད་དུ་བཞུར། མཚོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མིང་གི་ཡོང་ཁུངས་ནི། གནའ་སྔ་མོར་ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁ་མདོག་དང་དབྱིབས་ལ་གཞིགས་ནས་བཏགས་པ་རེད། ང་ཚོ་ས་འདིར་དངོས་སུ་འབྱོར་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས།མཚོ་སྐྱ་རིང་གི་ཁ་མདོག་དོན་པས་སྐྱ་ཤས་ཆེ་ཞིང་མཚོ་སྔོ་རིང་གི་ཁ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཅུང་ཆེ་བས། མིང་འདི་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་རེད།
ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ནི་མིའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བསམ་པའི་འཆར་སྒོའམ་ལྷ་སྒྲུང་དང་ལྷན་དུ་འདྲེས་ཡོད།
རྨ་སྟོད་རྫོང་གི་དམངས་ཁྲོད་དུ་རྨ་ཆུའི་སྟེང་དུ་རྨ་བྱ་ཡོད། གཤོག་སྒྲོ་བུམ་པའི་ནང་དུ་ཡོད་ཅེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཡོད། ས་བཀྲའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྐར་མཚོ་དང་མཚེའུ་ཚོགས་དངོས་གནས་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་གུར་ཕུབ་པ་ལྟར་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་འབྲེལ་བ་ནི། བུམ་པ་ཞིག་ཏུ་ཡིད་འོང་གི་རྨ་བྱའི་གཤོག་སྒྲོ་བཙུགས་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། དེར་བརྟེན་ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྨ་ཆུར་རྨ་བྱའི་ཆུ་སྟེ་རྨ་ཆུ་ཞེས་འབོད་པའང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད།
རྨ་སྟོད་དུ་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་དང་ངག་རྒྱུན་མི་ཉུབ་ཡོད་དེ། ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཏུ། གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་ཆེན་གངས་རིའི་འདབས་སུ་ལུས་གཟུགས་ཆེ་ལ་སྟོབས་ལྡན་པའི་སྤུན་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་ཨ་མ་གཏན་ནས་མཐོང་མ་མྱོང་བས་དྲན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྐུལ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཨ་མ་འཚོལ་བར་སོང་། ཡུན་རིང་གི་ལམ་བར་དུ་ཧ་ཅང་ཐང་ཆད་ནས་ཁོང་གཉིས་སར་བརྒྱལ་ནས་གཅིག་གི་གདོང་དཀར་བོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གདོང་སྐྱ་བོར་གྱུར་སྐབས་ལུག་རྫི་འགས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་སྲོག་བསྐྱབས་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་མུ་མཐུད་དེ་མདུན་དུ་སོང་ནས་ས་སེར་མཐོ་སྒང་དུ་སླེབས། ཉིན་ཞིག་ཁོང་གཉིས་ངལ་གསོ་རྒྱག་སྐབས་རྨི་ལམ་དུ་ཨ་མ་ལགས་རྨིས་ཤིང་། ཨ་མས་ཁོང་གཉིས་ལ་ཕྱིར་ལོག་ནས་ཁོང་གཉིས་སྐྱོབ་མཁན་ལུག་རྫི་དག་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་དགོས་པའི་ཁ་ཏ་བསླབ་བྱ་གནང་། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་ཕྱིར་ཨ་ཆེན་གངས་རིའི་འདབས་སུ་ཕེབས་ནས་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་དུ་གྱུར་སྐད། དེ་ནས་བཟུང་འབྲོག་པ་སྔར་ལས་མང་བ་འདིར་གནས་སྤོས་པ་དང་། བྱ་རིགས་དང་ཉ་མོ། སྲོག་ཆགས། རྩྭ་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ནས་ཡུལ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཡུལ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཞེས་བཤད་རྒྱུན་ཡོད།
རྨ་སྟོད་དུ་དུང་ཧ་ཅང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། ལྷའི་ཕོ་བྲང་གི་ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མ་ལྐོག་ཏུ་མི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་། ཨ་ཆེན་གངས་རིའི་འདབས་སུ་མཚན་ལ་སྐྱ་རིང་ཞེས་པའི་ཕོ་གསར་ཞིག་དང་བརྩེ་དུང་གི་ཆུ་ཀླུང་དུ་ལྟུང་། ལྷ་དབང་གིས་ཤེས་ནས་སྒྲོལ་མར་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་བཀའ་ཕབ། ཡིན་ན་ཡང་སྒྲོལ་མས་ཅིས་ཀྱང་དང་ལེན་མ་བྱས། མཐར་ལྷ་དབང་གིས་མངགས་པའི་ལྷ་ཡིས་སྒྲོལ་མར་ཕོག་ཐུག་བཏང་བས་སྒྲོལ་མར་ནད་ཕོག་ནས་ཉལ་སར་ལྷུང་། སྐབས་དེར་ཕོ་གསར་སྐྱ་རིང་སེམས་འཚུབ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་རི་རབ་ལྷུན་པོར་སྨན་ཀུར་གུམ་འཚོལ་བར་སོང་ནས་ཡུན་རིང་འགོར། ཉིན་ཞིག་སྒྲོལ་མས་སྐྱ་རིང་སྟག་གིས་སོ་བརྒྱབ་ནས་བསད་པའི་གཏམ་ངན་ཐོས་པས་སེམས་སྡུག་ཚད་མེད་བྱུང་ནས་རང་ཉིད་ནད་ཀྱིས་མནར་བར་མ་བལྟས་པར་སྐྱ་རིང་འཚོལ་བར་ཕྱིན། ཡིན་ན་ཡང་མཐར་ཡོས་གི་སླང་ལེབ་གཞོང་སར་འབྱོར་དུས་དྲན་པ་ཐོར་ནས་སར་འགྱེལ། དོན་དངོས་ཐོག་སྐྱ་རིང་ཤི་མེད་པར་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ནས་སྨན་གུར་གུམ་རྙེད་དེ་ཕྱིར་ལོག འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་སྒྲོལ་མར་མིག་ཆུ་ཤོར་བ་ལས་སྐད་ཆ་ཅི་ཡང་བཤད་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་པས་སྐྱ་རིང་ཡང་སྐྱོ་སྣང་ཚད་མེད་སྐྱེས་ནས་མིག་ཆུ་ཆད་མེད་ཤོར། ཁོང་གཉིས་ཉིན་ཞག་འགར་ངུས་རྗེས་སྒྲོལ་མའི་ལུས་པོ་བཞུས་ནས་ཆུ་མིག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། དེ་ནི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་ལགས། སྐྱ་རིང་གི་ལུས་ཀྱང་ཞུས་ནས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་དང་དམ་པོ་འབྲེལ་བའི་མཚོ་སྐྱ་རིང་དུ་གྱུར་སྐད།
མཚོ་གཉིས་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ།
རང་བྱུང་ས་ཁམས་དང་ས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐད་ནས་བརྗོད་ན། མཚོ་གཉིས་དང་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་དུ་འགྱིང་ངེར་ལངས་པའི་ཨ་ཆེན་གངས་རི་དང་བུ་ཆེན་རི་ནི་གས་སྲུབས་གྲུབ་ཚུལ་ལས་ཆགས་པའི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ས་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དང་། རྨ་ཆུ་དང་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཚོ་མཚེའུ་མང་བའི་གཤོང་ས་ནི་ཅུང་མར་བརྡིབས་པའི་ས་རྒྱུད་རེད། ས་གཤིས་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་བསྟུན་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དེས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་ས་ཁུལ་གྱི་མཚོ་གཉིས་རོ་བོ་ཟུང་གི་བར་དུ་གནས་པའི་ས་དབྱིབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཆགས་པ་དེ་གངས་རི་བཞུ་བ་དང་ས་ངོས་ཀྱི་ཆར་ཆུ་གཅིག་ཏུ་འབབ་པར་ཕན་ཞིང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའི་མཚེའུ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ཆགས་པས། དེར་ཡོས་གི་སླང་ལེབ་གཤོང་སའི་མཚེའུ་མང་པོ་དང་། རྒྱུ་སྐར་མཚོ་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིང་། དེར་ཆུ་བསགས་ཚད་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེར་མང་དུ་སོང་ནས་མར་འབབ་སྟེ་དམའ་བའི་གཤོང་སར་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཉིས་ཆགས་པ་རེད། མིག་སྔར་མཚོ་སྐྱ་རིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ༥༤༢དང་། མཚོ་སྔོ་རིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུབ་བཞི་མ་༦༠༨ལྷག་ཡོད། འདི་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མཚོ་སྔོན་པོ་ཁོ་ན་ལས་ཆུང་བའི་མཚོ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལགས།
མཚོ་གཉིས་ཀྱི་ཆུའི་དྲོད་ཚད་དམའ་བ་དང་དར་ཆགས་པའི་དུས་ཡུན་རིང་བས། མཚོའི་ནང་དུ་ཆུ་ཐོག་ཏུ་གཡེང་བའི་སྲོག་ཆགས་སམ་རྩི་ཤིང་དང་ཉ་རིགས་ཧ་ཅང་ཉུང་། ཡིན་ན་ཡང་མཚོའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཉ་རིགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་དཔེར་ན། ཉ་སྔོ་དམར་ཁྲ་རིས་རེའི་ལྗིད་ཚད་ལ་སྤྱི་རྒྱ་༡༠ལྷག་ཡོད། ཡུལ་འདི་རྩ་ཆུ་འཛོམས་ཤིང་ལེགས་པས་མཚོ་གཉིས་ཉེ་འཁོར་དུ་རི་སྐྱེས་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། འདིར་ཧ་ཅང་དཀོན་ཞིང་རྩ་ཆེ་བའི་འབྲོང་དང་། གཙོད། རྐྱང་། རྒོ་བ། ཤྭ་བ། དྲེད་མོང་སོགས་རིགས་སྣ་མང་པོ་ཡོད། དེས་མ་ཚད་བྱའི་རིགས་ཀྱང་༣༨ལྷག་ཡོད་ཅིང་།ལྷག་པར་དུ་གླག་དང། གོ་བོ། ཁྲུང་ཁྲུང་། ཁྲུང་ཁྲུང་མགོ་ཁྲ། ངང་སེར་། ངང་ནག་སོགས་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་ཞིང་རྩ་ཆེ་བ་ཡིན།
རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་ས་ཁུལ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་༤༣༠༠ཡོད་པའི་ས་བབ་མཐོ་ཞིང་གནམ་གཤིས་ཧ་ཅང་གྲང་བའི་ས་ཁུལ་ཡིན་ལ།ལོ་ཧྲིལ་པོར་དུས་ཚིགས་བཞི་པོ་མི་གསལ་ཞིང་དྲོད་གྲང་གི་དབྱེ་བ་གསལ་བའི་དུས་ཚིགས་གཉིས་ལས་མེད། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཧྲེ་ཧྲིའི་དྲོད་ཚད་ཀླད་ཀོར་མན་གྱི་ཏུའུ་བཞི་དང་གྲངས་ཆུང་གཅིག་ལས་མེད་ལ། གྲང་ངན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཧྲེ་ཧྲིའི་དྲོད་ཚད་དམའ་ཤོས་ཀླད་ཀོར་མན་གྱི་ཏུའུ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་དང་གྲངས་ཆུང་གཅིག་ལ་ཟིན་པས། མཚོ་སྔོན་ས་ཁུལ་གྱི་གྲང་ངར་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་ཁུལ་ཡིན། དབྱར་དུས་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཤོས་ཟླ་བ་བདུན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཆ་སྙོམས་སུ་ཧྲེ་ཧྲིའི་དྲོད་ཚད་ཏུའུ་དང་གྲངས་ཆུང་ལྔ་ཟིན། འདི་རུ་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའི་དྲོད་ཚད་ཀྱི་ཧེ་བག་ཆེ་ཤོས་ཧྲེ་ཧྲིའི་ཏུའུ་བཅུ་བདུན་དང་གྲངས་ཆུང་བཞི་ཟིན་ཡོད། ལོ་གཅིག་གི་དུས་ཚིགས་བཞི་པོར་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཉིས་མཐའ་འོཁར་གྱི་རི་འགོར་ཁ་བ་བཞུ་མི་སྲིད་ལ། དབྱར་དུས་ཀྱང་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབ་པའི་གནམ་གཤིས་མཐོང་ཐུབ། དེར་བརྟེན་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་མེ་འབུད་དགོས། དབྱར་དུས་རྫོང་གི་མགྲོན་ཁང་དུའང་ཉིན་མཚན་མེད་པར་མེ་ཐབ་འབུད་ཀྱང་ད་དུང་གྲང་བའི་སྣང་བ་སྟེར། འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རིན་གོང་ཆེ་བའི་རྡོ་སོལ་འབུད་མི་ཐུབ་པས་སྔར་བཞིན་ལྕི་བ་འབུད་དེ་དྲོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡུལ་འདིའི་མི་རྣས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ལྕི་བ་འབུད་པའི་བཟང་ཆ་རེ་རེ་བཞིན་བགྲངས་པའི་ཐོག་ནས་རྨ་སྟོད་པ་རྣམས་བག་ཡངས་ཤིང་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་སུ་བཅུག
རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་གནམ་གཤིས་ཧ་ཅང་གྲང་བའི་མི་མེད་ས་ཁུལ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེས་མིའི་རིགས་ཀྱིས་དེར་མཚར་སྣང་སྐྱེ་བ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་སྟོད་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་དང་བྟག་དཔྱད་བྱེད་འགོ་བརྩམས། འ་ཞ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ལི་ཏའོ་ཙུང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་འགྲིམས་ཏེ་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་དུ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་མྱོང་བ་དང་། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གོང་མས་བློན་ཆེན་ཏུའུ་ཧྲི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་མངགས་པ་དང་། དུས་ཡུན་ཟླ་བ་བཞིའི་རིང་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་མང་པོ་རྙེད་པ་མ་ཟད། མཚེའུ་ཁ་ཤས་ལ་སོག་སྐད་ཀྱིམིང་བཏགས་པ་རེད། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁང་ཞི་དང་ཆན་ལུང་གི་སྐབས་སུ་སྔ་རྟིང་དུ་ལ་ཞི་དང་། ཧྲུའུ་ལན། ཨ་སྨི་ཏ་བཅས་མངགས་ནས་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་དང་མཚོ་གཉིས་ས་ཁུལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས། ཉེ་རབས་ཨུ་རུ་སུའི་ས་རྒྱུས་སློབ་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་མྱུར་ཞིབ་རུ་ཁག་གི་ཕུར་བ་སི་ཅིས་ཀྱང་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་མྱོང་ཞིང་། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཟབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་བ་ཡན་ཧ་རིར་སླེབས་མྱོང་། བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་རྗེས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་སྒོ་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་དུ་སྤེལ་མྱོང་།ཡིན་ནའང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ།སྐབས་ཤིག་རིང་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གི་ཆགས་གནས་གོ་ལྡོག་བྱུང་ཞིང་། པར་སྐྲུན་ཡིག་རིགས་དང་ས་བཀྲ་མང་པོའི་ནང་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་བྱས་པ་དང་། ཐ་ན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ས་བཀྲ་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་དུ་ནོར་འཁྲུལ་དེ་བྱུང་རེད།ནོར་འཁྲུལ་འདི་ནི་༡༩༧༩ལོར་ད་གཟོད་ནོར་བཅོས་བྱས་ནས་ས་ཁུ་དེའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་བཀོད་དང་མཐུན་པའི་ནུབ་ཏུ་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་ཤར་དུ་མཚོ་སྔོ་རིང་ཡིནཔའི་གནས་ཚུལ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་པ་རེད།
མཚོའི་མཛེས་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ།
ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་དང་མཚོ་གཉིས་ས་ཁུལ་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་སོང་བ་ཡིན་ན་སྔོན་ལས་ལས་སླ་པོ་ཡིན། རྨ་སྟོད་ནས་སྑུལ་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་་ན། ས་ལམ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད། རྨ་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་དེད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཚེ། ལམ་བར་དུ་བང་རྩལ་འགྲན་པའི་རི་དྭགས་དགོ་བ་དང་རྐྱང་། ཆུ་བྱ་སོགས་མང་པོ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱིས་བསྩལ་བའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་རོལ་བཞིན་པ་མཐོང་ཐུབ།
རྨ་སྟོད་རྫོང་ནས་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་སྤྱི་ལེ༥༠ལྷག་སོང་རྗེས་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་རྨ་ཆུ་ཁ་ཞེས་པར་འབྱོར། ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱ་རིང་དང་ཤང་དང་དགོན་པའི་དར་ལྕོག་མཐོན་པོ་རླུང་གིས་འདེད་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ།དེ་སྔོན་སྐད་གྲགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཤིང་ཟམ་སྟེ་རྨ་ཆུའི་ཟམ་པ་ཨང་དང་པོ་ཞེས་པ་ད་ལྟ་མེད་པར་ཆགས་ཏེ་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཆུ་གློག་ས་ཚིགས་གསར་པ་ཞིག་བརྒྱབ་ཡོད།
དེ་ནས་ད་དུང་མདུན་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ༡༠ལྷག་སོང་ན་མཚོ་སྔོ་རིང་གི་བྱང་ངོས་སུ་སླེབས། མཚོ་སྔོ་རིང་ནི་མུ་མཐའ་བྲལ་བའི་གནམ་སྔོན་པོ་ས་ལ་ལྷུང་བ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། ཡུལ་འདི་ནི་རྨ་ཆུ་མཚོ་གཉིས་དང་ཁ་བྲལ་རྗེས་མཚོ་སྔོ་རིང་ལས་མར་འབབ་པའི་དུས་ལ་འཁེལ་ཚེ།མཚོ་སྔོ་རིང་གིས་སྨུག་པ་དང་ན་བུན་གྱི་རྒྱན་ཆ་སྤྲས་པའི་སྒེག་ཉམས་ཅིས་ཀྱང་ངག་ནས་བརྗོད་དཀའ། གང་ལྟར་འདིར་གང་ས་གང་དུ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་ཞིང་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ངེས་ཡིན།
མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གི་བར་དུ་འགྱིང་ངེར་ལངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི༤༦༡༠ལྷག་ཡོད་པའི་མཚོ་བར་དཀར་རྩེ་རི་བོ་ནི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རི་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྫོང་མཁར་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ༩༠ལྷག་ཡོད་ཅིང་། ཡུལ་སྐོར་བ་དག་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ས་ཁུལ་དུ་འགྲོ་དུས་ངེས་པར་བརྒྱུད་དགོས་པའི་རི་བོ་ཞིག་ཡིན། རི་འགོ་རུ་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་མཚོན་པའི་འབྲོང་མགོའི་རྡོ་རིང་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་ལ།ཕྱོགས་བཞིར་ཁ་མདོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དར་དཔྱངས་འཐེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ག་ས་གང་དུ་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་གྱིས་ཁེངས། འདི་ནི་དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་ལ་ཕུལ་བིའ་འབུལ་རྟེན་ཡིན། རི་འགོར་ལངས་དུས་མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཉིས་ཀྱི་མཛེས་ཉམས་ཡོངས་སུ་མྱོང་ཐུབ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་མཚོ་སྔོ་རིང་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མཚོ་སྐྱ་རིང་ཡིན་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་མཚམས་ཡིན། རི་བོ་མཚོ་བར་དཀར་རྩེའི་འདབས་སུ་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྐོར་ཞིང་མཆོད་རྟེན་ནགས་ཚལ་གྱི་སྡོང་པོ་ལྟར་ལངས་པ་དང་དར་དཔྱངས་ཀྱིས་གཡོགས་པའི་དགོན་པ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡོད། དགོན་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རི་འདབས་སུ་གཞི་ཁྱོན་ཅུང་ཆེ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཅིག་གནས། རྨ་ཆུའི་འགོའི་ས་ཁུལ་ཉིན་བཞིན་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྣོད་བཅུད་འཁོར་ཡུག་སླར་གསོ་ཡོང་ཆེད། རྨ་སྟོད་ཀྱི་མཚོ་གཉིས་ས་ཁུལ་དུ་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་ཕྱིར་གནས་སྤོ་བའི་ལས་དོན་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་མཇུག་བསྒྲིལ་ཞིང་། སྔར་འདི་རུ་གནས་ཤིང་འཚོ་བའི་འབྲོག་ཁྱིམ་རྣམས་ཚང་མ་གནས་སྤས་ཟིན་པས། མཚོ་སྐྱ་རིང་དང་སྔོ་རིང་གཉིས་ཡང་བསྐྱར་མི་མེད་ཁུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཕྱི་ནས་ཡོང་བའི་མི་ཡང་འདིར་འགྲོ་རུ་མི་འཇུག ཡོད་ཚད་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་ཕུལ་བས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་རི་དང་མཚོ་མཚེའུའི་མཛེས་སྡུག་དང་སྒེག་ཉམས་ཡང་བསྐྱར་མངོན་ངེས་ཡིན་པས། འདི་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་སེམས་ལ་སྤྲོ་སྣང་སྐྱེ་འོས་པའི་དོན་བཟང་ཞིག་རེད་ཨང་། །
༼ རྩོམ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ་ཨོ་རྒྱན་དོན་གྲུབ། ༽

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག
གསང་སྔགས་སམ། ཡང་ན་རྫོགས་ཆེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བགྲོད་པའི་ལམ་ལས་སླ་པོ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་མང་པོ་ཡོད། རྒྱུན་དུ་དེ་ལྟར་གོ་ནོར་ཐེབས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚོང་ལས་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ཐབས་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གང་ཡིན་ཡང་། བོད་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བླ་མ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོས་གསང་སྔགས་སམ། ཡང་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལམ་ལས་སླ་པོ་དང་། ལམ་མྱུར་པོ། ལམ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཡིན་པ་ལྟར་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་གོ་ནོར་ཐེབས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དངོས་གནས་ལམ་ལས་སླ་པོ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།
ཁོང་ཚོས་ལས་སླ་པོ་དང་མྱུར་པོ་ཡོད་པ་རེད་བསམ་པའི་ལམ་དེ་དག་ལ་ཡིད་དབང་འཕྲོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། ངའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་གིས། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལེ་ལོ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགོས་ངེས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་འདོད་མེད་པ་ཡིན་སྲིད་པ་དང་། ཡང་ན་ཁོང་ཚོར་ཚོང་ལ་གོང་ཚད་སྒྲིག་འདོད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་སོང། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཚོང་ཁང་ཞིག་ལ་ཉོ་ཆ་རྒྱག་པར་ཕྱིན་ནས་རིན་གོང་སྒྲིག་པ་ནང་བཞིན་རིན་གོང་ཁེ་པོའི་ཐོག་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་ལ་ལྟ་བའི་སྐབས་སུ། དུས་རྒྱུན་ང་ཚོར་ “བདུན་ཕྲག་འདིར་ཁེ་ཚོང་གང་འདུག” ཅེས་པའི་བློའི་འཁྱེར་སོ་དེ་ཡོད།
དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གསང་སྔགས་དང་རྫོགས་ཆེན་གཉིས་ཀ་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་དང་། འབད་བརྩོན་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་ཉམས་ལེན་ཁག་པོའི་གྲས་རེད། ཐོག་མར་འགོ་འཛུགས་བྱེད་པའི་སྐབས། ཉམས་ལེན་དེ་འདྲའི་རིགས་ཚང་མས་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་མ་བྱས་སྔོན་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོ་ཡི་ཉམས་ལེན་ཁག་བྱེད་དགོས་པ་ངེས་བཤད་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱག་འབུམ་གཅིག་གམ། ཡང་ན་དེ་ལས་མང་བ་འཚལ་དགོས་པ་སོགས་རེད། དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མེད་པར། ལོ་ཤས་འགོར་སྲིད་པ་རེད།
ཕྱག་འབུམ་གཅིག་འཚལ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཡ་མཚན་ཅན་དེ་འདྲ་འབྱུང་གི་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ཁག དཔེར་ན། ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་དགོས་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ཀྱང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་རྫུུ་འཕྲུལ་དང་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱས་ན། དེ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དེ་དག་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་སྲིད་པའམ། ཡང་ན་སྔོན་འགྲོ་ཁག་གི་ནུས་པར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། དཔེར་ན། “ང་ཧ་ཅང་འ་ཆད་འུ་ཐུག་ཆགས་སོང་། ངས་གང་བྱེད་དགོས་པ་ལབ་རོགས། རེད། ཕྱག་འབུམ་གཅིག་འཚལ་བ་དང། སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་ནང་གཟུངས་སྔགས་འབུམ་གཅིག་བགྲངས་ན། དེ་ནས་ངའི་དཀའ་ངལ་ཆ་ཚང་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དཔེ་ཡག་པོ། ངས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།” ཟེར་བ་འདྲ་པོ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་འ་ཆད་འུ་ཐུག་འོག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་མཐར་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་བཅོས་ཐབས་འབྱུང་སྲིད་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རེ་བ་བྱས་པ་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡོང་གི་མེད་དུས། ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཡོངས་སུ་བློ་ཕམ་བྱས་ནས་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བཤད་མི་དགོས་པ་ལྟར། སྡིག་པ་དག་སྦྱོང་གི་ཉམས་ལེན་ཁག་ནི་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཆོག་ཀྱང་། ཁྱེད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་དང་ཚེག་དགུའི་རིང་རང་གི་སེམས་དེ་གཡེངས་ནས། རང་གི་གང་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པ་མི་གཏད་པའི་སྐབས་སུ། དེ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱབ་ལ་ཚོར་བ་ཡང་ན་གོ་རྟོགས་མེད། ཡང་མིན་ན་ཁྱེད་རང་ལ་ཀུན་སློང་བརྟན་པོ་དང་མ་ནོར་བ་ཞིག་མེད་པ་རེད། ཉམས་ལེན་དེ་དག་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བ་དང། དེ་དག་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང། དེ་དག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཡ་མཚན་ཅན་དེ་འདྲ་བསྐྲུན་གྱི་མེད། དེའི་དོན་ནི། ཉམས་ལེན་ཁག་མ་ནོར་བར་ཚུལ་མཐུན་ངང་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཀུན་སློང་ཡང་དག་པ་དང་ཆ་ཚང་བ། སེམས་གཏིང་ནས་བཅོས་མིན་གྱི་ཚོར་སྣང་སྐྱེས་པའི་ཐོག་ནས་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ (སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་) བརྟན་པོ་ཞིག་འཇོག་པ། དེའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པའི་ཐད་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་སོགས་ལ་གོ་དགོས། དེ་ལས་སླ་པོ་མེད། ལས་སླ་པོ་ཞིག་ཡོད་དམ།
ཡང་གཟུངས་སྔགས་སོགས་བཟླས་བརྗོད་འབུམ་གཅིག་བྱས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ། “འོ་ཡ། ངས་གང་སྤྲོད་དགོས་པ་དེ་སྤྲད་ཚར་སོང་། ད་ལྟ་ཁེ་ཕན་དེ་ཚོ་ལེན་དགོས།” བསམས་ན་དེ་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་དེ་འདྲ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ཁག་ལ་ཕལ་ཆེར་འཁོན་སེམས་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་རེད། དཔེར་ན། ནང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་ཆོག་པའི་རིན་པ་སྤྲོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོ་དེ་དག་གང་མགྱོགས་ཚར་ན་བསམས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ཚོའི་ནང་དང་དེ་ཚོར་རིན་ཐང་གང་ཡོད་པ་མཐོང་གི་མེད། དཔེར་ན། མི་དགེ་བའི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་དག་སྦྱོང་དང་དགེ་བའི་ནུས་ཤུགས་གོང་དུ་སྤེལ་ནས། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཇོག་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་ “ང་ཁ་ཕྱོགས་འདིར་འགྲོ་” བསམ་པའམ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེད་པ། འདི་ལྟ་བུའི་སྔོན་འགྲོའི་རིགས་ནི་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད།
གཞི་རྩའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་མེད་པར་དུས་ལ་མ་བབས་གོང་ནས་སྔོན་འགྲོ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ།
སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ཁག་གི་སྐོར་ལ་བཤད་ན། ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཞི་རྩའི་གོ་རྟོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་དེ་དག་ང་ཚོས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་དག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་སྟབས་བདེ་དེ་འདྲ་བཏང་ན། དེ་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། སྐབས་རེ་ནུབ་ཕྱོགས་ནང་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་དགེ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་བཅར་བ་དང་། ལམ་སེང་ཁྱེད་ལ་ཆོས་མ་བཤད་གོང་ངམ། ཡང་ན་གོ་རྟོགས་གང་ཡང་མ་ཐོབ་གོང་ནས་ཁྱེད་རང་ལ་ “ཕྱག་འབུམ་གཅིག་འཚལ་དགོས་” ཤེས་བཤད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་བས་ཀྱང་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་གང་བཤད་པ་ལྟར་དངོས་སུ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད།
བྱས་ཙང་། “ཁོང་ཚོས་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།” ཞེས་རང་གིས་རང་ལ་དྲི་བ་དྲི་གི་ཡོད། དེ་ནི་ནམ་རྒྱུན་འ་ཆད་འུ་ཐུག་འོག་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་དེ་ལས་རྫུ་འཕྲུལ་འདྲ་བྱུང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ན། མོས་གུས་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་ནང་བཞིན། ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་འགན་འཁྲི་དོར་ནས་དམག་དཔུང་ནང་ཡོད་པ་ལྟར། དགེ་རྒན་བཙན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་གྱི་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་ཞུ་གི་ཡོད། དགེ་རྒན་དེ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་དེ་དམག་དཔུང་ནང་ཡོད་པའི་དམག་དཔོན་དང་དམག་མིའི་འབྲེལ་བ་འདྲ་པོ། དེའི་བཀའ་ལ་རང་གིས་དྲི་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད།
ང་ཚོས་རང་གི་ཞིབ་བརྟག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་རྣམ་དཔྱོད་དེ་ནམ་ཡང་མི་བརླག་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་ནས་རྟག་ཏུ་དེའི་ཐོག་ལ་ནན་བཤད་གནང་གི་ཡོད། ཞིབ་བརྟག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། དབྱིན་སྐད་ནང་ཚིག་དེའི་གོ་བ་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་པ་འདྲ་པོ་ཡོད་ཀྱང་། སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་དགོས་ཟེར་གྱི་མེད། དབྱིན་ཇིའི་ཐ་སྙད་ལ་ “critical” ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི་གང་འབྱུང་བཞིན་པ་དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ལ་གོ་དགོས། “criticize” ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་ཁེངས་དྲེགས་ལྡན་པའི་ཐོག་ “ང་ཁྱེད་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་ཡོད། ཁྱེད་དེའི་འདྲའི་ཡ་ང་བ་ཞིག་རེད།” ཅེས་བཙན་ཤུགས་དང་། བློའི་འཁྱེར་སོ་ལོག་པ། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་མི་ལེགས་པའི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་གོ་བ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད། བྱས་ཙང་། ང་ཚོས་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་བྱེད་འདོད་ན། ནང་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཁག་ལ་གོ་རྟོགས་ཡག་པོ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། ང་ཚོས་རང་གིས་གང་བྱེད་བཞིན་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས། དེ་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་མགོ་རྙོག་ཆེ་བའི་དམིགས་རྣམ་བསྟེན་ཚུལ་སྐོར་ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་མི་གོ་བར། ང་ཚོས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་གང་འདྲ་ཞིག་སྐྱེད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་དེ་སོ་སོའི་སེམས་ལ་འཇགས་ཐབས་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་ཡིན།
དུས་ལ་མ་བབས་གོང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ།
ང་ཚོས་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ནའང། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དུས་ལ་མ་བབས་གོང་ནས་བྱེད་ན། དེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད། དཔེ་ཆ་བཞག་ན། སྔོན་འགྲོ་ལ་ནན་བཤད་དང་གཙིགས་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཁག་གི་ནང་། དེ་དག་ལ་ཐུན་མོང་གིས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞི་དེ་རེད། འདིས་ལམ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་ཆའི་ནང་དུ་གང་གསུངས་པ་ཁག་གཞི་རྐང་གཅིག་པ་ཁྱབ་ནས་ཡོད། དེའི་རྗེས་ལ་གཞི་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་མཉམ་སྤྱོད་མ་བྱས་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཁག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་རེད། ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་འདི་དག་ (གཞི་རྩའི་ལམ་རིམ་གྱི་བསླབ་བྱ་ཁག) ལས་མཆོང་རྒྱག་རྒྱག་པ་དང་། གལ་གནད་ཆེན་པོར་མི་བརྩི་བའམ། ཡང་ན་འདི་དག་གི་ནུས་ཤུགས་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་ཐད་ཀར་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་དང་། ཡིག་བརྒྱའི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་སོགས་ལ་དངོས་ཡོད་དང་མི་མཐུན་པའི་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཡོང་འཇུག་གི་ཡོད། དེ་ནས་དུས་ཚོད་ཏོག་ཙམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ “ངས་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལ་སྙིང་པོ་གང་ཡོད།” ཅེས་དྲི་བ་འདོན་ཡག་འགོ་བཙུག་གི་རེད། དེ་ལས་གལ་སྲིད་སྔོན་ནས་ཁྱེད་ལ་དགེ་བའི་ནུས་པའམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ནུས་པ་སྤོང་བའི་ (མ་མཐར་ཡང་དེ་དག་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་) གནད་འགག་གི་ཐོག་ལ་གོ་རྟོགས་རིམ་པ་ངེས་ཅན་དང་གསལ་པོ་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱས་ཡོད་ན། ཁྱེད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་འཐོབ་འདོད་ཡོད་པ་སོང་ཙང་། སྔོན་འགྲོ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་དེའི་དོན་སྙིང་ཚང་བ་ཡིན།
འདིར་ཡོད་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་ནི། སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་དེ་དུས་ལ་མ་བབས་གོང་ནས་བྱེད་པ་གཅིག་པུའི་སྐྱོན་མིན་པར། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནང་དུས་ལ་མ་བབས་གོང་ནས་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་པ་དེ་རེད། དེ་ལྟར་ཡང་སེ་ཡོང་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཚུར་ཕེབས་པའི་ནང་པའི་བླ་མ་ཚོར་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་དེ་དག་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་གྲ་སྒྲིག་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། བཀའ་དབང་ཞུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་སྲིད། ཡང་ན་བླ་མ་ཚོའི་རང་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་མང་ཆེ་བ་གྲ་སྒྲིག་ཨང་བསར་མེད་ཀྱང་། དབང་གནང་བ་ཡང་ཡིན་སྲིད། བྱས་ཙང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ནན་བཤད་ཆེ་དྲགས་པའི་གོ་ནོར་དང་། མི་ཕལ་ཆེ་བར་དེའི་ཉམས་ལེན་ངོ་སྤྲོད་དང་ནན་བཤད་བྱེད་ཡག་སྔ་དྲགས་པའི་གོ་ནོར་ཐོག་ལ་འགན་འཁྲི་ཆ་ཚང་བ་དེ་ང་ཚོར་མེད།
ང་ཚོས་བཀའ་དབང་ཞུ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། དེར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་སྲིད། གཅིག་བྱས་ན། དེ་ཚད་མཐོ་པོ་ཞེ་དྲག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོས་དེ་དངོས་གནས་འཐོབ་དགོས་བསམས་ཡོད་སྲིད། ཡང་ན་དེ་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་འདུག་བསམ་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཁང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་མི་མང་པོ་འགུག་ཐུབ་པ་དང་དེ་དང་མཉམ་དུ་དངུལ་མང་བ་བསྡུ་རུབ་བྱེད་ཐུབ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཁོང་ཚོའི་ངོས་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པའི་བླ་མར་རིན་པ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་དང་དེ་བཞིན་བསྟི་གནས་ཁང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་ཡོད་སྲིད། བྱས་ཙང་། དེ་ལ་དཔལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་སྲིད་པས། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ལམ་འགྲོ་མ་རྒྱུག་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད།
དགེ་རྒན་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་ངོས་ནས་སེམས་ལ་སྐུལ་སློང་དེ་འདྲ་སླེབས་ཡོད་སྲིད། “རེད། ཁོང་ཚོས་ཉམས་ལེན་དངོས་སུ་མ་བྱེད་ཀྱང་། དེས་ཁོང་ཚོའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ཆེད་དུ་ས་བོན་ཞིག་འདེབས་ཐུབ།” ཅེས་བསམ་བློ་འཁོར་ཡོད་སྲིད། ཡིན་ནའང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་མང་ཆེ་བས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་ཆེས་མེད་པས། བྱས་ཙང་། དེ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། ཡང་ན་དགེ་རྒན་ཚོའི་ངོས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་ནུས་ལྡན་ཡོང་བ་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤིག་མེད་པ་ཁོང་ཚོས་དངོས་སུ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཡང་ན་ཁོང་ཚོ་གནས་ཡུལ་གྱི་དགོན་པ་ཁག་དང་དེ་དག་ནང་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཆེད་དུ་དཔལ་འབྱོར་བསྡུ་རུབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཡོད་སྲིད།
ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བླ་མ་དང་ཆོས་དགེར་ཡར་བཀའ་དབང་ཞུ་བའམ། ཡང་ན་བླ་མའམ་དགེ་རྒན་ཞིག་ནས་དབང་བསྐུར་དགོས་པའི་དགོངས་འཆར་འདོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་སྲིད། འོན་ཀྱང་དེ་ཐད་ལ་རྒྱུན་དུ་བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་ཡག་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཆེད་དུ་ཕེབས་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་གཞི་རྩའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁག་གི་སྐོར་ལ་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་རེ་སྐུལ་ཞུ་དགོས། གལ་སྲིད་ང་ཚོར་དེ་ལས་གནས་ཚད་མཐོ་བའི་ཆོས་འདོད་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁྲིད་གནང་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་དགོས།
གལ་སྲིད་ང་ཚོར་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཞིག་ཐོབ་ཡག་སྔ་དྲགས་ཡོད་ན། ང་ཚོ་དེ་རང་ལ་འཁར་ནས་ཉམས་ལེན་དེ་མུ་མཐུད་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
དོན་དངོས་ཐོག་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཚོར་ཉམས་ལེན་དེའི་ཐོག་གྲ་སྒྲིག་འདང་ངེས་མེད་ཀྱང་། སྔགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་དེ་དོར་འདགོས་བསམས་ན། ཁོང་ཚོ་ནང་པ་སྡུག་ཅག་ཅིག་ཆགས་ནས་དམྱལ་བར་འགྲོ་སྲིད་བསམས་མཁན་ཡོད། བྱས་ཙང་། ཁོང་ཚོས་ཉམས་ལེན་དེ་མུ་མཐུད་ཀྱང་། ཉམས་ལེན་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཐོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་རིང་བར་ཁོང་ཚོས་རང་གི་ཉམས་ལེན་ལ་སྡང་བའི་བློ་སྐྱེད་ཡོང་གི་ཡོད། གདམ་ཀ་གཅིག་རང་ཡོད་པ་དེ་ཉམས་ལེན་དཀའ་སྡུག་ཅན་ནམ། ཡང་ན་དམྱལ་བའི་ནང་དུ་དཀའ་སྡུག་མྱོང་རྒྱུ་ལས་མེད་པ་རེད་བསམ་ན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད།
མཚན་ཞབས་སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས། མི་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་བསྐྱོན་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་རིགས་ནང་། རང་གིས་བཀའ་དབང་དེ་འདྲ་ལེན་པ་བརྒྱུད་ནས་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་སྟེང་ལ་རང་གིས་ས་བོན་ཞིག་འདེབས་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་དགོས་པ་གདམས་ཡོད། གལ་སྲིད་རང་གིས་རང་ལ་དྲང་པོ་དྲང་གཞག་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། རང་ཉིད་ད་དུང་ཡང་ཉམས་ལེན་དེ་དག་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་མེད་པ་ཤེས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་བསམ་བློའི་ནང་ཉམས་ལེན་དེ་དག་རང་གི་སེམས་ནང་ཚད་མཐོ་བའི་བང་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་འཇོག་དགོས། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་གུས་ཞབས་ཡོངས་སུ་ལྡན་པ་དང་ཀུན་སློང་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཕྱིས་སུ་ཁྱེད་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཨང་བསར་ཡོད་ན། སླར་ཡང་དེ་དག་བང་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་མར་བླངས་སྟེ་ཉམས་ལེན་མུ་མཐུད་བྱེད་བསམ་པ་ཞིག་དགོས།
སྐྱེ་ལྡན་རིག་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་འཁྲིག་སྦྱོར་གྱི་སྐུལ་ཤུགས་ལས་ཐར་མི་དགོས་པར་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ང་ཚོས་སྐྱེ་ལྡན་རིག་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོའི་འཁྲིག་སྦྱོར་གྱི་སྐུལ་ཤུགས་ལས་ཐར་མི་དགོས་པར་ཐར་པའམ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་བསམ་ན། དེ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། འདི་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་གནད་དོན་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་རེད། ཚད་མཐོ་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རིམ་པ་ཁག་གི་ནང་འདོད་ཆགས་དང་འཁྲིག་སྦྱོར་གྱི་ནུས་པ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་འཁྲིག་སྦྱོར་གྱི་ནུས་པ་མེད་པ་བཟོ་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང་། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཉམས་ལེན་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་པོའི་སྒང་ལ་ཡོད་པ་དང་ང་ཚོའི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྩ་རླུང་གི་ནུས་པའི་འགྲོས་ཡོངས་སུ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐབས་ལ་རེད། གསང་སྔགས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཁྲིག་སྦྱོར་གྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཞིག་རེད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཐར་པའི་གོ་དོན་ནི། འདི་འདྲའི་འཁོར་བའི་ལུས་དང་དེའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་སྐུལ་འདེད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐར་བ་ལ་གོ་དགོས། ང་ཚོས་དམིགས་འདོད་བྱེད་ས་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་ཐུབ་པའམ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་པའི་གང་ཟག་གི་གཟུགས་སྐུ་དེ་འདྲ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དེ་འདྲ་གཟུགས་སྐུ་ནི་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པ་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ཚད་བཀག་འདི་ཚོ་དང་བྲལ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། རྒྱུན་དུ་ང་ཚོས་རང་གི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནང་དུ་གོང་སྒྲིག་གི་ཡོད། ང་ཚོས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་བློས་གཏོང་མི་དགོས་པར། ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་རིན་གོང་ཁེ་པོའི་ཐོག་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་གོ་ནོར་ཚབས་ཆེན་ཞིག་རེད།
སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནང་ནས་ཆ་ཤས་གལ་ཤོས་ནི། ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་རྣམ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཡོད་པ་དང་ཉམས་ལེན་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོག་ལ་ལམ་སྟོན་དགོས་དུས། ཉམས་ལེན་དེའི་ནང་དུ་ནན་བཤད་གཙོ་བོ་ནི་དམིགས་རྣམ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་རེད་བསམས་ནས་དེ་ལྟར་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་ཐམས་ཅད་རག་ཡག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱས་ན། དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད། ཕྲན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་གོ་བ་ནོར་བ་དེ་ལ་དཔེ་མཚོན་འདི་འདྲ་ཞིག་བཞག་གནང་གི་ཡོད། “མི་ཚོས་ངའི་སར་ཡོང་ནས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མར་ལྟེ་བ་ཡོད་དམ། ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་མཁན་འདུག། །དེ་ནི་ཆོ་མེད་པ་རང་རེད། ཁོང་ཚོས་ཉམས་ལེན་དེ་དག་གི་གནད་འགག་དེ་ཚོ་བརླག་འཇུག་གི་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་གནང་གི་རེད།
སྔགས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་གི་ཉམས་ལེན་བརྒྱུད་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་གཅིག་གཏད་ཐུབ་པར་འདོད་ན། ཁྱེད་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་ཆ་ཚང་ངེས་པར་དུ་དགོས། འོན་ཀྱང་ཐོག་མར་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས་སུ། དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་གཏད་སའམ། ཡང་ན་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ས་དེ་མ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་ས་དེ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་གསུངས་པའི་ “ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་” ལ་གཞི་རྩ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་གོ་རྟོགས་ཡོང་བ་དང་། དེ་དག་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནང་དུ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་དམིགས་རྣམ་དུ་བྱེད་པ། དཔེར་ན། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང། ཡང་ན་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་སྐུར་དམིགས་རྣམ་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་དམིགས་པ་གཏད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་ནི།
- ངེས་འབྱུང་། - དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་འདུན་ཤུགས་དྲག་པོ་དེ་རེད། ང་ཚོའི་ཀུན་རྫོབ་ཕལ་པའི་སྣང་ཚུལ་དང་། ང་ཚོ་ཚུད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་ལ་ཆགས་ཞེན་སྤོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
- བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། - ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཀྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དག་ནི། ང་ཚོས་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་དམིགས་པ་བྱས་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་མཚོན་གྱི་ཡོད། བྱས་ཙང་། དེ་གང་མགྱོགས་ཐོབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། ང་ཚོས་རང་ཉིད་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་ད་ལྟ་སླེབས་ཡོད་པའི་དམིགས་རྣམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་འདི་འདྲའི་རྣམ་པ་རང་གི་སེམས་ལ་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་གཞན་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་ཕན་བདེའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པའི་བསམ་བློ་དེ་འཁོར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། ང་ཚོས་གཞན་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འདོད་ཀྱི་ཡོད།
- ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། (སྟོང་ཉིད་) - ང་ཚོས་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་དངོས་སུ་བཙལ་ན་མེད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྐུ་འདྲ་འདི་དག་གིས་གང་མཚོན་ཐུབ་པ་བཞིན་ང་ཚོར་སངས་རྒྱས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད། ཡིན་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡང་ཤེས་དགོས། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་སྟོང་ཉིད་དང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་བྱེད་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་གསུམ་པོ་མཉམ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས། ང་ཚོས་རང་གིས་རང་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་ནས་སོ་སོ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་དང་། ཡང་ན་གནའ་སྔ་མོའི་ཨི་ཇཱིབ་ཀྱི་བཙུན་མོ་ཁི་ལིའོ་པེ་ཊྲ་ (Cleopatra) ཡིན་པ་འདྲ་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད།
དེ་འདྲ་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཞུ་དགོས་བྱུང་ན། དེ་དག་གི་གནས་རིམ་གྱི་ཚད་ལ་སྙོབ་ཐུབ་པ་དགོས། ང་ཚོས་ནན་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་ནི། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་གི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དང་། ང་ཚོས་དེ་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་མཐུར་ཐུག་དམིགས་ཡུལ་གང་སྒྲུབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་སྔོན་ཚུད་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཆ་ཚང་དགོས་པ་ལས། དམིགས་རྣམ་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་ཚང་མའི་ཐོག་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ཡག་དེ་གཙོ་བོ་མ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱན་ཆའི་རིགས་གང་གྱོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ལམ་སྟོན་ཁག་གི་ནང་དུ་དེ་གང་འདྲ་ཡོད་པའི་སྐོར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་ཐད་ལ། ལྷག་པར་དུ་སྔོན་འགྲོ་སྐབས་ལ་ནན་བཤད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁེ་ན་ཊའི་གྲོང་ཁྱེར་ཊོ་རོན་ཊོར་ (Toronto) དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་བཀའ་དབང་གནང་སྐབས། དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ལ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སློབ་དཔོན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ནང་གི་ “ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་” ཀྱི་སྐོར་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་ཆོས་གནང་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་གཞི་ནས་ཁོང་གིས་དབང་གནང་སོང། སྐབས་དེ་དུས་མངོན་གསལ་དོད་པ་ཞིག་ནི། དེར་ཆོས་ཞུ་བ་མང་པོ་ཞིག་དབང་གི་ཆེད་དུ་སླེབས་པ་ལས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཉིན་གསུམ་གྱི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སླེབས་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པའི་ཆེད་དུ་བཅར་ནས་དབང་གི་ཆེད་དུ་སྡོད་མི་ཐུབ་མཁན་ཚོར་མངོན་བསྟོད་གནང་བ་ལས། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ། སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ལ་མི་བཅར་བར་དབང་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སླེབས་མཁན་ཚོར་དེ་ལྟར་གནང་མེད། དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་མང་པོ་ཞིག་ཧ་གོ་ཐུབ།
ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ང་ཚོར་བྱིན་རླབས་ཐོབ་ཆེད་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལྟ་བུ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ད་དུང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ང་ཚོས་མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རིགས། དཔེར་ན། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་དང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་སོགས་རེད་བསམས་ནས་དེ་དག་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱས་པ་དེ་རེད། འདི་འདྲའི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ནང་པ་མང་པོས་ཡེ་ཤུའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཕྱག་མཆོད་བྱས་པའི་མཚུངས་དཔེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནའང་། དེ་འདྲ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ཡི་དམ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་དང་བརྒྱུད་འཛིན་བླ་མ་རྣམས་དང་འདྲ་བར་ང་ཚོར་སེམས་སྐུལ་གནང་ཐུབ་ཀྱང་། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
གོ་ནོར་ཐེབས་པ་འདི་འདྲ་འགའ་ཤས་ནི། ང་ཚོས་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་འདྲ་མིན་ལ་རེ་སྐུལ་ཞུ་སྐབས། རེ་སྐུལ་གསོལ་འདེབས་ཁག་ཡིག་སྒྱུར་ཡག་པོ་བྱས་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ཐོག་མ་དེར་ “གསོལ་འདེབས་” ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེའི་གོ་བ་ལ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་འདྲ་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་ “དཀོན་མཆོག་གི་མཁྱེན། བདག་གིས་སྨོན་འདེབས་བྱས་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་ཤོག” ལྟ་བུ། ཡང་ན་དེས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ནས་དཀོན་མཆོག་དང་སོ་སོའི་བར་ལ་བར་མི་ཞིག་ཡོང་བར་བྱས་ནས། དཀོན་མཆོག་གིས་རང་ལ་འདོད་པ་ནང་བཞིན་གཅིག་གནང་ཡོང་བསམ་པའི་གོ་བ་ཡོད། དེ་ནི་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ནས་བྱུང་བ་ལ་ཁ་གསབ་བྱས་པ་ཙམ་ཞིག་ལས། འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཞིག་མ་རེད།
“གསོལ་འདེབས་” ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་ནང་ང་ཚོས་གང་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་དེ་ནི་བོད་སྐད་ནང་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་དབྱིན་སྐད་ནང་ “blessings” ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པའི་ནང་དུ་ང་ཚོས་ “ངས་འདི་བྱེད་ཐུབ་པའི་བྱིན་གྱིས་རློབས། ངས་དེ་བྱེད་ཐུབ་པའི་བྱིན་གྱིས་རློབས།” ཤེས་འཁོད་ཡོད། དེ་ནི་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་དང་། ཡི་དམ་དེ་དག་ཚང་མ་ཕེབས་ནས་ང་ཚོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། གློ་བུར་དུ་ང་ཚོས་རྟོགས་པ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་ནང་ཆོས་མ་རེད།
བྱིན་གྱིས་རླབས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ “blessings” ཞེས་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་ན། འདིའི་མཚན་ཉིད་དངོས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། གོ་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང་གོ་ལོག་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེའི་སྒྲ་བཤད་ལ་མཐོ་རུའམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་གསལ་དུ་གཏོང་བར་གོ་དགོས། དེ་ཐོག་མར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཐ་སྙད་ “adhisthana” ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གོ་དོན་ནི་གང་ཟག་ཅིག་གམ་གང་རུང་ཞིག་གནས་མཐོ་སར་འཇོག་པའམ་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་ལ་གོ་གི་ཡོད། ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་དེ་ལ་ཨིན་སྐད་ནང་གི་ “inspire” ཞེས་པ་དེ་དགའ་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་དང་། བླ་མ། ཡི་དམ་ཁག་ལ་རང་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་འདི་དང་དེ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོར་སེམས་སྐུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་གནང་རོགས་ཤེས་རེ་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་མགོ་འབུལ་བྱས་ན། ཁོང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་ང་ཚོའི་རེ་འདུན་བསྐངས་བ་དང་། ང་ཚོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་སླར་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བསམ་བློ་ཡང་ན་ལྟ་ཚུལ་ཁྱེར་ནས་ནང་ཆོས་ལ་ཁ་གསབ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། གནད་འགག་གཙོ་བོ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་དང་དཀའ་ལས་རྒྱག་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། སངས་རྒྱས་དང་བླ་མ་ཚོས་ང་ཚོར་སེམས་སྐུལ་གནང་ཐུབ་པ་དང་། ང་ཚོར་ཆོས་ཁྲིད་དང་སློབ་སྟོན་གནང་ཐུབ་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ཐུབ། སོ་སོའི་ངོས་ནས་ངེས་པར་དུ་མགོ་ཚོད་པར་བྱེད་དགོས།
ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག
དེ་ག་ནང་བཞིན། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གཙིགས་ཆེན་དང་ནན་བཤད་བྱས་ན། དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། འདི་རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་ངམ་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་བདུན་ཕྲག་རེ་རེའམ། ཡང་ན་ཟླ་བ་རེ་ལ་ཚང་མ་མཉམ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོ་སྐྱོང་སྲུང་མར་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐ་ན་སློབ་མ་གསར་པ་སླེབས་མཁན་ཚོའི་ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་གང་ཡང་མི་ཤེས་ཀྱང་མཉམ་དུ་ཁ་འདོན་བྱེད་པ་དང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་དུ་འཇུག་གི་ཡོད། དེའི་ནང་ཚུད་པའི་མི་ཚོས་བསམ་བློར་སྲུང་མ་དེས་ཁོང་ཚོའི་བར་ཆད་དང་ཉེན་ཁ་ཐམས་ཅད་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་ (སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་པའི་ཚིག་དེའི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལྟར་) བྱེད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ནས་གནད་འགག་ཆེ་བ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པའམ། ཡང་ན་ང་ཚོས་རང་གིས་རང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད།
སྐྱབས་གནས་ལ་མཚོན་ན། ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད། འདི་ནི་ལམ་རིམ་ནང་གསུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའམ་ཀུན་སློང་གི་རིམ་པ་ཐོག་མ་དེ་རེད། ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་སྲུང་མ་ཞིག་བསྟེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྩ་བ་ནས་གསུངས་མེད། གསུངས་ཡོད་དམ། དེའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང། དེ་གསུམ་པོས་ང་ཚོ་དངོས་སུ་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་བཞིན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གང་བྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱས་ནས་ང་ཚོ་སྐྱེ་བ་ངན་པར་མི་ལྷུང་བ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གང་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་མིག་དཔེ་བསྟན་ཡོད། ལས་འབྲས་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ང་ཚོས་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤངས་ནས་རང་གིས་རང་ངན་སོང་དུ་མི་ལྷུང་བའི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།
ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བཟང་པོ་གཙོ་བོ་དེ་ནི་མཐར་ཐུག་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གིས་བསྟན་པའི་ལམ་དེ་རེད། དེ་ཡང་བདེན་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་གོ་བ་ཡིན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་འགོག་པའི་འགོག་བདེན་དང། དེ་བརྒྱུད་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་དངོས་སུ་གཅོད་ཐུབ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའམ་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་འགོག་པའི་སེམས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། དེས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གོ་རྟོགས་དངོས་དེར་འཁྲིད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུན་ལ་ཡོངས་སུ་མངའ་ཞིང་། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཐུགས་རྒྱུན་ལ་ཆ་ཤས་མངའ་བ་ཡིན། དེ་ནི་ང་ཚོས་འགྲོ་སའི་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་རེད། ཁོང་ཚོ་འདྲ་པོ་ཆགས་རྒྱུ་དང་། ཁོང་ཚོས་གང་ཐོབ་པའི་གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དེ་ལྟར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོད། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ནང་དྷརྨ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་བྱིངས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་ནི་དྷྲ་ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང། དེའི་དོན་ནི་འཛིན་པ་ལ་གོ་དགོས། བྱས་ཙང་། དྷརྨ་ནི་ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའམ་ངན་སོང་དུ་མི་ལྷུང་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།
སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོར་དེ་ལྟར་རོགས་མགོན་བྱེད་མི་ཐུབ། སྲུང་མ་ཞིག་ནི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ཁག་གི་ཁ་སྣོན་འདྲ་པོ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན། སྲུང་མ་ཁག་ལ་ལྟ་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དེ་དག་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཁྱི་ཆེན་པོ་འདྲ་པོ་ཡོད་པའི་དཔེ་བཞག་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་ཡོད། ཁོང་གིས། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ཡི་དམ་གྱི་ངོ་བོར་མཎྜཱལ་གྱི་ཕོ་བྲང་དབུས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་སྐུ་དྲག་པོ་ཞིག་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་མཎྜཱལ་ནང་སྤྱན་འདྲེན་ཞུས་པའི་སྲུང་མ་དེ་དག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྒྲུབ་ཆེད་བཀའ་གཏོང་ཐུབ་པ་དགོས། དཔེར་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྒོའི་འགྲམ་ལ་ལངས་ནས་རྐུན་ཇག་རྣམས་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་ཐུབ་ཀྱང་། ཁྱི་ཞིག་གིས་ལས་དེ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་དོན་ཅི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ངེས་པར་དུ་སྦྱིན་བདག་དེ་བྱེད་དགོས་པ་དང་རང་གིས་སྟངས་འཛིན་འོག་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས། བྱས་ཙང་། ཁྱེད་ཀྱིས་སྲུང་མ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཇུས་དང་རྐུན་ཇག་རྣམས་ཕར་རྗེས་འདེད་གཏོང་མཁན་ཡིན་པ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གཞི་རྩའི་ཐོག་ལ་ང་རང་ཚོ་དེ་དག་ཚང་མར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱི་རེད།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྲུང་མ་རྣམས་འགྲོ་བ་དངོས་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཡང་ན་གང་ཡང་རུང་བ་འདྲ་པོ། བོད་པ་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ངོས་ནས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་པུ་དེ་ནི། ང་ཚོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ནུས་པ་རྣམས་སྨིན་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྐྱེན་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་སྨིན་ཐུབ་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡང་བསགས་མེད་ན། སྲུང་མ་ཚོས་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་ཁྱེད་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། དེ་ནི་ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་སྨན་ལྷའི་ཆོ་ག་དང་ཚེ་རིང་པོ་ཡོང་བའི་ཆོ་ག་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་པ་རེད། ཁོང་ཚོ་ནི་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལེགས་སུ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མིན་པར་། དེ་དག་ནི་ང་ཚོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བཟང་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཙམ་རེད། གནས་སྟངས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་ལས་དང་འགྲོ་སྟངས་ཏོག་ཙམ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་རོགས་རམ་ང་ཚོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ངན་པ་སྨིན་པ་ཁག་གི་ནུས་པ་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུར་རྐྱེན་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་ལས་དོན་ལམ་ལྷོང་ཡོང་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བར་ཆད་འཕྲད་སྲིད་པའི་རིགས་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡོད། སྲུང་མའི་ཆོ་གའི་རིགས་ཀྱིས་བྱེད་ལས་འདྲ་མིན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
འོན་ཀྱང་འདིར་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་སྐྱོན་དེ་ནི། སྲུང་མ་བསྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གཙིགས་ཆེན་ནན་བཤད་བྱས་ཏེ། དེ་ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ནོར་བ་བྱེད་པ་ལས། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་གཙོ་བོར་མ་བཞག་པ་དེ་རེད། དེ་ནས་སྲུང་མ་བསྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་འབྱུང་པོ་ལ་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་དང། བོད་མིའི་ནང་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། བྱས་ཙང་། ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ལ་ངེས་པར་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།
རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཁང་ངམ་ཆོས་ཚོགས་ཁག་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྲུང་མའི་གསོལ་མཆོད་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཡོང་ཆོག་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སློབ་མ་གསར་བུ་ཚོ་ཡང་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་ཉིན་ལྟར་དང་། བདུན་ཕྲག་རེ་རེ་བཞིན་ནམ། ཡང་ན་ཟླ་བ་རེ་ལ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མཐོང་གི་མེད། ལྷག་པར་དུ་དེ་འདྲའི་ལྷ་སྲུང་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་གའི་དཔེ་ཆ་ཁག་རང་རང་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པ་ཁག་ཀློག་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། དེ་དག་ནང་ཚིག་སྦྱོར་ལྗིད་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་ “ངའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་རློག་” ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་གོ་ནོར་ཐེབས་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།
དབང་གི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནམ་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་སྔོན་དང་། ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་རྒྱུའི་འདུན་པ་མེད་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཞུ་བ།
གསང་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་ན། དབང་བསྐུར་མཁན་གྱི་བླ་མའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དང་། ཡང་ན་ཉམས་ལེན་དེའི་སྐོར་ལ་སྔོན་ཚུད་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་མ་བྱས་གོང་ལ་དབང་ཞུས་ན། དེ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། ང་ཚོས་དེ་དག་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་། དབང་ཞུས་པའི་རྗེས་སུ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་བྱེད་པའི་ཀུན་སློང་དང་འདུན་པ་མེད་ན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར་ཡང་། དབང་གི་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོར་ཡོད་པའི་བདེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་དང་། ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ། དེ་ལྟར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དེ་ནི་དེའི་དགོས་པ་ཆ་ཚང་རེད། ང་ཚོའི་ “བདེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཆ་རྐྱེན་” ནི། རང་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁག་རེད། དེ་ཡང་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། དབང་གནང་བའི་སྐབས་ཆོ་ག་དང་དམིགས་རྣམ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེས་ང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ས་བོན་དེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་བཟོས་ནས། ས་བོན་དེ་ལས་མང་བ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ལག་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དོན་ངོ་མར་དེ་ནི་ཉམས་ལེན་དེ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་པའི་དབང་ཞིག་རེད།
འདི་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་ན། ང་ཚོས་དབྱེ་འབྱེད་གང་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཐོག་བླ་མ་གང་རུང་གིས་བཀའ་དབང་གང་གནང་ཡང་ “བྱིན་རླབས་” ཟེར་བ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུའམ། ཡང་ན་རང་གི་ཚོ་ཁག་གི་གནོན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་བཀའ་དབང་ཞུ་ག་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་ལས་ཀ་དངོས་གནས་དོ་གལ་ཅན་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་དགེ་རྒན་ལ་བརྟག་དཔྱད་མཐིལ་ཕྱིན་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་ “ངས་དགེ་རྒན་འདི་རང་གི་གསང་སྔགས་བླ་མའམ་སློབ་དཔོན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་སམ།” ཞེས་དྲི་བ་དྲི་དགོས། མི་ཕལ་ཆེ་བས་དེའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས། ཡང་ “ངས་ཡི་དམ་གི་ཉམས་ལེན་བྱེ་བྲག་པ་འདིའི་ཚབ་ལ་ཉམས་ལེན་ཕ་གི་བྱེད་དགོས་སམ།” ཞེས་དང་། “ད་ལྟ་ནས་ངས་ནན་པོའི་ཐོག་དེའི་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་ ༼རྒྱུན་ཁྱེར་༽ བྱེད་འདོད་ཡོད་དམ། གལ་སྲིད་ད་ལྟ་ལམ་སེང་མ་བྱུང་ན། ངས་ཕྱིས་སུ་དེའི་ནང་ཡོངས་སུ་འཛུལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་འདོད་ཡོད་དམ།” ཞེས་རང་གིས་རང་ལ་དྲི་བ་འདོན་དགོས།
བཤད་མི་དགོས་པ་ལྟར། ང་ཚོས་མི་རྒྱུད་དཔྱད་རིག་དུས་སྐབས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ལ་བཅར་བ་ནང་བཞིན་དབང་ཞུ་ག་འགྲོ་ཆོག་གི་རེད། དཔེར་ན། མི་རྒྱུད་དཔྱད་རིག་པ་ཞིག་གིས་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གདོད་མ་ནས་ཡུལ་དེ་རང་དུ་གནས་པའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་པ་ཚོས་གསང་བའི་ཆོ་ག་འདོན་པའི་བྱེད་སྒོ་ལ་ལྟ་རུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་པ་བཞིན་གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་བར་གནས་ཟུར་ཉན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་བཅར་ན། དེ་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་གང་ཡང་མགོ་མ་ཚོད་པར་རྨོངས་དད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབང་ཞུ་བར་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་ན། དབང་གི་ཐབས་ལམ་རྒྱུད་རིམ་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་བཀའ་དབང་ལ་ “བྱིན་རླབས་” ཙམ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བཅར་ན། ང་ཚོས་སྡོམ་པ་དང་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་རྣམས་བླངས་ཡོད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་བཀའ་དབང་ཞིག་ལ་མི་མི་རྒྱུད་དཔྱད་རིག་གི་བྱེད་སྒོའི་དུས་སྐབས་ཞིག་ལ་བཅར་བའམ། ཡང་ན་བྱིན་རླབས་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བཅར་བ། ཡང་ན་ཚོ་ཁག་གི་གནོན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཅར་ཏེ། བཀའ་དབང་གནང་སྐབས་དེར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ང་ཚོར་སྡོམ་པ་དང་ཁ་ལེན་དམ་བཅའ་རྣམས་ཐོབ་ཡོད་བསམ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་རང་ངོས་ནས་འདུན་པ་ཆེན་པོའི་དེ་དག་ལེན་ན། གཞི་ནས་ཁྱེད་ལ་སྡོམ་པ་ཐོབ་ཡོད། དེར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱིས་སྡོམ་པ་བླངས་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་ཁྱེད་ལ་བཀའ་དབང་ཐོབ་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་མེད། བོད་པ་ཚོས་རང་གི་ཁྱི་ཡང་དབང་གནང་སྐབས་མཉམ་དུ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ཁྱི་ལ་ད་ལྟ་སྡོམ་པ་ཡོད་པ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆེད་དུ་དབང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དོན་སྟོན་གྱི་མེད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོས་ཁྱི་དེ་འདྲ་ནང་བཞིན་དབང་ལ་བཅར་འདོད་ཡོད་དམ། གནད་འགག་དེ་རེད། ཡང་ན། དེར་བཅར་ཏེ་བཟི་སྨན་ལོངས་སུ་སྤྱད་ནས་བཟི་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དེར་བཅར་གྱི་ཡོད་དམ།
ང་ཚོས་སྡོམ་པ་ལ་དང་ལེན་བརྩི་སྲུང་བྱེད་མི་དགོས་པར། དབང་ཞུ་བ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་ན་འགྲིག་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ། ང་ཚོས་སྡོམ་པ་ཞིག་བླངས་ནས་དེ་ལ་བརྩི་སྲུང་གང་ཡང་མེད་པར། དབང་ཞུ་བ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་བསམ་ན། དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དབང་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནང་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི་སྡོམ་པ་རེད། དེའི་སྐོར་གཞུང་མང་པོའི་ནང་ “སྡོམ་པ་མེད་པའི་དབང་ཞིག་མེད།” ཅེས་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། རྫོགས་ཆེན་ཚུད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཚང་མའི་དབང་གི་ནང་ཉུང་མཐར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡོམ་པ་ཡོད།
རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་དང་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་རྣམ་གཉིས་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལ་སྤྱིར་བཏང་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཁ་ཤས་དགོས་པ་ནན་བཤད་གནང་ཡོད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོ་སོ་སོ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་པ་ཚོའི་སྡོམ་པ་ཙམ་ཡིན་ནའང། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པའི་རིམ་ཁ་ཤས་ང་ཚོར་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་སྲོག་གཅོད་དང་། མ་བྱིན་ལེན། མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན། ལོག་གཡེམ། ཆང་རག་སོགས་འཐུང་བ་བཅས་སྡོམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཆ་ཚང་བསྲུང་དགོས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་དེ་དག་ལྔ་ལས་གང་རུང་བསྲུང་ན་འགྲིག་གི་ཡོད། ཐ་ན་གཅིག་བསྲུང་ནའང་འགྲིག་གི་ཡོད། དེའི་སྟེང་དུ། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་བཅས་རྒྱུད་སྡེ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཞུ་གི་ཡོད་ན། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་དགོས། དེ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་སྡོམ་པ་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་ནན་པོ་དང་དོ་གལ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ལེན་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་བླངས་ནས་བསྲུང་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་སྔོན་ཚུད་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།
ང་ཚོར་ཁས་ལེན་དམ་བཅའི་ཉམས་ལེན་ཉུང་ཉུང་རག་ཐབས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་འགྲིག་པ་བྱེད་ཆོག་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གལ་སྲིད་དབང་དང་མཉམ་དུ་ཁས་ལེན་དམ་བཅའི་ཉམས་ལེན་ཁག་ཡོད་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲོམ་རྭ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རིན་གོང་ཁེ་པོར་ཅ་དངོས་ཤིག་ཐོབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚོང་པ་མཉམ་དུ་རྩེག་རྩེག་དང་ཁ་རྩོད་རྒྱག་པ་ནང་བཞིན་ང་ཚོས་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མཉམ་དུ་ཚོང་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་བསམ་ན། དེ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། སྐབས་རེ་ངས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མཐོང་མྱོང་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་རྡ་རམ་ས་ལར་དབང་གནང་བའི་སྐབས། རྒྱུན་དུ་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་གང་བྱེད་དགོས་པ་ནི། རང་གི་མི་ཚེ་ལྷག་མ་ཚང་མའི་ནང་ཉིན་ལྟར་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་བཀའ་དབང་ལ་འགྲོ་འདོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་ “ང་ཚོའི་མི་ཚེ་བྲེལ་བ་ཚ་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་དངོས་གནས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ། ང་ཚོར་དུས་ཚོད་ཡོད་དུས་མཚམས་མཚམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ན་འགྲིག་གམ།” ཞེས་ཚོང་སྒྲིག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང་། ཁོང་ཚོས་བཀའ་དབང་རིན་གོང་ཁེ་པོར་རག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐ་ན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་རིམ་པ་ཁག་གང་དགོས་པ་གསུངས་གནང་ནའང་། ནུབ་ཕྱོགས་པ་མང་པོས་ཁས་ལེན་གང་ཉུང་ཉུང་དང་གོང་ཁེ་པོར་རག་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ལྷག་པར་དུ་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྐོར་གདམས་ངག་དང་གསུང་ཆོས་ཞུ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་འགྲོ་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་དེ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་དེའི་ཐད་ལ་ནན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། དེ་མིན་གསུང་ཆོས་ཞུ་དགོས་པའི་རྒྱུན་མཚན་གང་ཡོད་དམ། གང་ཡིན་པ་ཤེས་འདོད་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་རེད་དམ། གནད་དོན་དེ་མ་རེད། གསུང་ཆོས་འདི་དག་ནི་རྩ་ཆེན་པོ་དང་བྱིན་རླབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་དང་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཡོད་དགོས་པའི་བཟོ་འདྲ་རེད། དེ་དེང་སང་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ལ་དྲྭ་རྒྱ་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆ་འཕྲིན་དང་དེབ་སོགས་ནས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་རག་ཆོག་ཆོག་ཡིན་དུས། གནད་དོན་འདི་བཤད་མི་དགོས་པར་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས། གང་ལྟར་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་རག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་ནི་གནས་ཚུལ་ནོར་བ་རེད། བྱས་ཙང་། ནོར་འཁྲུལ་མེད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་དགོས་གལ་ཡོད་པ་གསུངས་གནང་ཡོད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཞལ་ཤོབ་དང་བཅས་ “གོ་རྟོགས་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ལས་གོ་རྟོགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་ན་ལེགས། གོ་རྟོགས་ཡང་དག་དང་ལྡན་ན། ཁྱེད་དམྱལ་ཁམས་ནས་མགྱོགས་པོ་ཐར་ཐུབ།” ཅེས་གསུང་གནང་གི་ཡོད། ཁོང་གིས་འདི་ལྟར་བཀའ་གནང་བ་དེ་དངོས་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་གསུང་གི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ཞལ་ཤོབ་ཅིག་ཡིན་པ་ངས་མི་ཤེས། འོན་ཀྱང་བཀའ་སློབ་འདིས་ང་ཚོར་གང་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་བཟོས་གནང་ཡོད། དེ་དག་སྐོར་ལ་དྲྭ་རྒྱའི་ཐོག་དང་དཔེ་དེབ་ཁག་གི་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་ལས་སླ་པོ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ཁ་གཡར་བྱས་ན། དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དབང་ཞུ་བ་དང་། དེའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ལ་གསུང་ཆོས་ཞུ་ཡི་ཡོད་ན། ང་ཚོས་དོ་གལ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་བྱེད་དགོས།
ང་ཚོར་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ཞིག་ཡོད་པའི་སྐབས། ང་ཚོས་ཉིན་གཅིག་སྣང་མེད་དུ་བཏང་བའམ། ཡང་ན་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་མང་པོ་ལེན་ན་འགྲིག་གི་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དབང་ལེན་པའི་ཉིན་རེའི་ཁ་འདོན་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ། ང་ཚོས་དོ་གལ་དང་གཙིགས་ཆེན་མི་བྱ་བར། གལ་སྲིད་སོ་སོའི་བྱེད་འདོད་མེད་ན། ཉིན་གཅིག་སྣང་མེད་བཞག་ན་འགྲིིག་བསམ་པ་དང་། “ངས་དེ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ། གཞི་ནས་ངས་དེ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།” ཞེས་བསམ་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད། ཡང་དོན་ངོ་མར་ང་ཚོས་ལག་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོལ་ཐུབ་མིན་ལ་སྔོན་ནས་བསམ་གཞིགས་མེད་པར། ཚེ་གང་གི་རིང་བསྲུང་དགོས་པའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་མང་པོ་ཞིག་ལེན་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་རེད།
དེ་ནི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་རྒྱ་གར་ལ་བྱུང་བའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡོངས་གྲགས་ཤིག་རེད། དེའི་སྐབས་ལ་བཀའ་དབང་ཆ་ཚང་དང་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ཁག་གང་དགོས་པ་རྣམས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་གནང་ཡོད་པ་དང་ང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ལེན་ཡོད། ང་ཚོས་དབང་དང་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་འདི་དག་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམས་ནས་ལེན་ཡོད། ལོ་ཉི་ཤུ་དང་། སུམ་ཅུ། བཞི་ཅུ་ཕར་ཞོག །ལོ་བཅུའི་རྗེས་ནས་ཡར་གཅིག་བལྟས་ན། མི་ག་ཚོད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་དེ་དག་སྲུངས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་མུ་མཐུད་ཐུབ་ཡོད་དམ། ཉུང་ཤས་མ་གཏོགས་མེད། ཐ་ན་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་དེ་དག་བླངས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་འགའ་ཤས་རྗེས་ལའང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུར་ཁག་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས། ཞོགས་པ་བྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཚ་པོ་ཡོད་ཟེར་བ་དང། “ཞོགས་པ་དུས་ཚོད་དེ་ང་ལ་ཡག་པོ་ཞིག་མི་འདུག་” ཟེར་ནས། ཁོང་ཚོས་དེ་དགོང་དྲོ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བསམས་པ་དང། མཐར་ཉམས་ལེན་ཆེད་དུ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་གསུམ་མ་གཏོགས་ལྷག་མེད། འོན་ཀྱང་དེ་དུས་ཁོང་ཚོ་ཐང་ཆད་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་གཉིད་ཤོར་གྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཙོག་ཙོག་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱང་གཉིད་ཅོག་བརྒྱག་ནས་ཡར་ཧོབ་ཏེ་ཁ་ལ་གཉིད་སད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཁོང་ཚོའི་དགོང་དྲོའི་དུས་ཚོད་གང་ཡོད་པ་དེ་ནས་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དེ་འདྲ་བྱས་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་རང་ཉིད་ལ་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།
གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་གྱི་དམ་བཅའ་ཁག་ལེན་གྱི་ཡོད་ན། རང་གི་ངོས་ནས་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ་མིན་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས། ཉམས་ལེན་འདི་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཉིན་ལྟར་རང་གི་མི་ཚེ་གང་པོར་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་གི་ཡོད་དུས་དེ་དག་ལ་དོ་ནན་གྱིས་གཙིགས་སུ་འཛིན་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་ངོས་ནས་རང་གི་མི་ཚེ་ལྷག་མའི་ནང་ཉིན་ལྟར་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་རེད་དམ་ཟེར་ན། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་རང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དོ་གལ་དུ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་དང། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐབས་ལམ་ལ་རང་གི་གོ་རྟོགས་གསལ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ཉམས་ལེན་ཚུལ་ལྡན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱེད་རང་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གདེང་ཚོད་ཡོད་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཤིན་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་རེད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་རྒྱུན་ནན་བཤད་གནང་བ་ཞིག་ནི། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱ་འདོད་ཡོད་ན། དེའི་གཞི་རྩ་གསང་སྔགས་ཤེས་པ་དེ་གང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་གསལ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་ཐོག་ཐབས་ལམ་དེའི་ཕན་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གདེང་ཚོད་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ནན་གྱིས་གསུངས་ཡོད། དེ་མིན་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་དོན་ཅི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ནི་དམིགས་རྣམ་ཁྱད་མཚར་དེ་འདྲར་བསྟེན་པ་དང་སྔགས་འགའ་ཤས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་རེད་བསམས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནས་དུས་ཚོད་རིང་པོ་མི་འགོར་བར་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཆོ་མེད་པ་འདྲ་པོ་མཐོང་ནས། “ངས་འདི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ།” ཞེས་དྭོགས་དྲི་སླེབས་ཏེ་མཐར་བློས་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་རེད། བྱས་ཙང་། ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་དེ་དག་དངོས་སུ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་མཐར་སྐྱེལ་ཐུབ་མིན་སྔོན་ནས་བསམ་བློ་ནན་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་རེད།
གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནི་ཆོ་ག་འདོན་པ་དང་སྔགས་བགྲང་རྒྱུ་ཙམ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
མཐའ་མ་དེར། སྔགས་ཉམས་ལེན་ནི་ཆོ་ག་འདོན་པའམ། ཡང་ན་སྔགས་བགྲངས་ཏེ་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་རྒྱུ་ཁོ་ན་རེད་བསམ་ན། དེ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་སྐོར་ལ་སྒོམ་གཏིང་ཟབ་མི་བྱེད་པར། ང་ཚོས་ཆོ་མེད་པའི་ “ཅོལ་སྒྲོས་མོལ་སྒྲོས་” བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། ང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་སེམས་ནང་སྒོམ་པའམ་དམིགས་རྣམ་དུ་བསྟེན་ཐབས་བྱེད་ཀྱང་། དེ་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཚོས་དམིགས་རྣམ་དུ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། བྱས་ཙང་། ང་ཚོས་དེ་དག་ལས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཚུལ་སྟབས་བདེ་ཤོས་ཁག་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་དངོས་སུ་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་དེ་ཡང་སེ་རྟོག་པའི་ཞིང་ཁམས་ནང་བྲོས་ཐར་བ་འདྲ་པོ་ཆགས་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ནུས་ལྡན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད།
གསང་སྔགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རེད། དཔེ་ཆ་བཞག་ན། ཆོ་ག་འདོན་པའི་སྐབས་གཅིག་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཚད་མེད་བཞིའི་བློ་ཡི་འཁྱེར་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་དང་། སྐབས་གཞན་ཞིག་ལ་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་ (སྐྱབས་འགྲོ།) འདིའི་སྐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དེའི་སྐབས་ལ་རང་གི་སྒོམ་པ་ཁག་སླར་ངེས་བརྟན་བཟོ་བ། སྐབས་དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་སོགས་ཡོད། དཔེ་ཆའི་ནང་གི་གནད་དོན་འདྲ་མིན་ལ་དཔག་པའི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་རྟོགས་པ་འདྲ་མིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཐུབ། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐབས་ལམ་ཁག་ལ་དེའི་སྔོན་ནས་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་མེད་ན། དེ་ནས་ཆོ་གའི་ནང་ “ད་ང་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡོད།” ཅེས་ཚིག་འདི་འདྲ་ཐོན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཚིག་ཀློག་འདོན་བྱེད་པ་ཙམ་རེད། འོན་ཀྱང་ཚིག་ཀློག་འདོན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་ཡོང་བར་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་གཏིང་ཟབ་པོ་བྱེད་དགོས། བཟླས་བརྗོད་ཁ་ཤས་ལ་ “ཅོལ་སྒྲོས་མོལ་སྒྲོས་”། བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་བསམ་པ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་། དེ་ཡང་མང་ཆེ་བ་སེམས་གཡེངས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཕྱོགས་བསྡོམས།
གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། འགའ་ཤས་ནི་སྔགས་གང་ཡིན་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། འགའ་ཤས་ནི་ང་རང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་དང་འདུན་པ་ལས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ཡང་ང་ཚོ་ཚང་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ལམ་མྱུར་པོ་དང་ལས་སླ་པོ་ཞིག་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་དོན་ངོ་མ་དེ་ཤེས་ན། དཀའ་ངལ་དང་པོ་འཕྲད་ས་ནས་བློས་གཏོང་མི་བྱེད་པར། ང་ཚོས་དེ་རང་ལ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་བརྟན་པོའི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།།


text: ཐོན་རིམ་གསར་བ་འདིའི་ནང་དུ་ང་ཚོས་རྩོམ་སྒྲིག་ཆས་ལ་བཟོ་བཅོས་གལ་ཆེན་འགའ་བྱས་ཡོད། ང་ཚོའི་རྡོག་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོས་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཆས་གསར་པ་ནི་མི་རྣམས་སྤྲོ་སེམས་ཆེན་པོས་འབྱུང་འགྱུར་ལ་ཕྱོགས་པའི་གོམ་པ་དང་པོ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ལ་སྟབས་བདེའི་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ཉམས་ལེན་མཁོ་འདོན་བྱེད་གི་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོག་དང་པོར་དྲ་ཚིགས་འཛུགས་པ་དང་པོད་ཁུག་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཚབ་ཨང་འབྲི་བ་སོགས་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཁྱེད་རང་གིས་གང་ལ་ཅི་འོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནང་དོན་འཆར་དུ་འཇུག་ཆོགམུ་མཐུད་དུ་ཀློག “WordPress 5.0“Bebo” དངོས་སུ་པར་འགྲེམས་བྱས།” →


text: ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། མིག་སྔའི་བར་དུ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ལི་ཐང་རྫོང་གི་རྣམ་པ་གསར་པའི་ཞིང་སྡེ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྒན་གསོ་ཉེན་འགོག་ནང་ཞུགས་པའི་མི14673ཡོད་པས།དམིགས་ཡུལ་ལས་འགན་གྱི105%སྒྲུབ་ཚར། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་རྒན་གསོ་ནང་ཞུགས་པའི་མི1123ཡོད་པས།དམིགས་ཡུལ་ལས་འགན་གྱི102%སྒྲུབ་ཚར། རྣམ་པ་གསར་པའི་ཞིང་སྡེ་མཉམ་ལས་སྨན་བཅོས་ནང་ཞུགས་པའི་མི་ཁྲི5.72ཡོད་པས། མཉམ་ལས་སྨན་བཅོས་ནང་ཞུགས་པའི་ཚད97.1%ལ་སླེབས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་བཟོའི་གཞི་རྩ་སྨན་བཅོས་རྒན་གསོ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི469.41བཏང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩ་སྨན་བཅོས་རྒན་གསོ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི17.16བཏང་། ཞིང་སྡེའི་རྣམ་པ་གསར་པའི་མཉམ་ལས་སྨན་བཅོས་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི175.98བཏང་བ་རེད། །


text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཁུངས་མ་སྟེ། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་གཅེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཡབ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་འདས་རྗེས་རྒྱལ་སྲིད་བརྩད་མཐར་ཁྲི་ལས་ཕབ་ཅིང་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པ། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་སླེབས་པའི་དུས་དེར་བློན་རྒྱུད་ཁག་གེ་ནང་འགལ་ལས་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བ། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྲས་ལྷས་བོན་དང་གང་ཟག་ཐ་དད་ཡིན་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་བརྗོད་བགྱིས་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ] འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན། སྲས་ལྷས་བོན། དོགས་གནད།
[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] K874[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2018)03-118-12
གླེང་གཞི།
བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཕལ་མོ་ཆེར་འཇང་ཚལྷ་དབོན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་དང་བཙུན་མོ་འཇང་མོ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ཡིན་པར་བཞེད་ཅིང་། ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་བྱད་བཞིན་ཁྱད་མཚར་དུ་ཡོད་པས་ལྷའི་སྲས་པོ་དང་མཚུངས་པར་བརྗོད་དེ་མཚན་ལའང་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དུ་གསོལ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུའང་ཁོང་ནི་སྲས་ལྷས་བོན་དང་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འདོད་ཡོད་དེ། “འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་རྗེས་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་། ཀོང་ཇོ་དང་ལོ་གཅིག་ལ་འདས་པ་རེད་”①ཅེས་སྲས་ལྷས་བོན་གྱི་འདས་ལོ་དང་སྦྲེལ་ཏེ་ཁོང་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་། “འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་བོད་རྗེ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་དང་འཇང་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་ཡིན་”②ཞེས་པ། གཞན་ཡང་། “གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཉིད་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་བཙུན་མོར་བསུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། འཇང་ཚ་ལྷས་བོན་ལ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་འཐད་པ་ཞིག་སྟེ། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་འབྱོར་དུས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ཉིད་ཀྱང་དགུང་ལོ་དྲུག་ཙམ་ལས་ཟིན་མེད་”③ཅེས་པ། “ཀིམ་ཤིང་ཀོང་ཅོ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་དགུང་ལོ་བདུན་ཡིན་པས། དེའི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་པ་མེད་པས་......”④ཞེས་པ་སོགས། སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྲས་ཡིན་པར་བཞེད་པའི་དཔྱད་འབྲས་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ནའང་། ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སློབ་གཉེར་དང་བསམ་གཞིག་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་དེ་དག་གི་དོན་གྱི་བྱུང་རིམ་འཁྲུག་པ་དང་ལོ་ཚིགས་སྔ་ཕྱི་མི་མཐུན་པའི་དོགས་གནད་མང་པོ་མཐོང་བས། འདིར་བོད་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཁུངས་མ་སྟེ། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ཡབ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་༦༩༠ཙམ་ལ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་གཅེན་པོ་ཡིན་སྐོར་དང་། སྲས་ལྷས་བོན་དང་གང་ཟག་ཐ་དད་ཡིན་སྐོར་བཅས་གླེང་བར་འདོད་དེ།
དང་པོ། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་བརྟག་པ།
གཅིག འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད།
འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པའི་སྐོར་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཕལ་མོ་ཆེར་གཅིག་མཐུན་དུ་འཁོད་ཡོད་དེ། 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ》ལས། དེས (མེས་ཨག་ཚོམ) བཙུན་མོ། ལྗང་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ། སྲས་ཤིན་ཏུ་མཚར་བ་གཅིག་བལྟམས་པའི་མིང་། ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་དུ་གྲགས་”⑤ཞེས་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱིས་འཇང་མོ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་བཙུན་མོར་བསུས་ཤིང་། རྒྱལ་སྲས་ཤིག་འཁྲུངས་པར་གཞན་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་མངའ་བས་ལྷའི་དབོན་སྲས་དང་འདྲ་ཞེས་མཚན་ལའང་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དུ་ཐོགས་ཚུལ་འཁོད་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གཞན་དུའང་དེ་ལྟར་འདྲ་མཚུངས་སུ་འཁོད་ཡོད་པ་ནི།《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་》ལས། “ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ཨག་ཚོམ་གྱི་རིང་བསམ་ཡས་ཀ་ཆུའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཏེ།......སྲས་རྒྱལ་བུ་འཇམ་(འཇང་)ཚ་ལྷ་དབོན་ཏེ་མི་བུ་མི་འདྲ་བ་ལྷའི་སྲས་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་པར་གཟིགས་” ⑥ཞེས་པ་དང་། 《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་》དུ། “བཙུན་མོ་ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པས་རྒྱལ་བུ་གཅིག་འཁྲུངས་པ་ལ། མིའི་བུ་མི་འདྲ་བ། ལྷའི་སྲས་འདྲ་བ་གཅིག་བྱུང་བས། མིང་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་དུ་བཏགས་སོ་”⑦ཞེས་པ། 《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་》ར། “......དེའི་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་མེས་ཨག་ཚོམས་ཏེ། ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ལ་འཁྲུངས།......དེའི་སྲས་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་ལ་”⑧ཞེས་པ་སོགས་ཚང་མས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྲས་ཡིན་པར་གཅིག་མཐུན་གྱིས་བཞེད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བཞིན་རས་ཁྱད་མཚར་དུ་ཡོད་པ་དེའི་སྐོར་ལ་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། “དེའི་ཚེ་ཞང་བློན་ཀུན་རྩེ་བྲོ་ཆག་བྲེལ་བས་མ་དགའ་ནས་ངེད་ཀྱི་བཙན་པོ་འདི་ནི་དད་པ་ཆེ་བ་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་བྱད་མི་མཚར་བས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གླེང་། དེ་རྗེའི་སྙན་དུ་གསོལ་བས་ང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ངའི་ཁབ་ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་འདི་ལ་བུ་ང་བས་དད་པ་ཆེ་བ་བྱད་མི་སྡུག་པ་ཅིག་ཤོག་ཅིག ང་བཙན་པོ་མ་ནོར་བ་ཡིན་ན་བུ་ཞང་བློན་རྣམས་ཀྱིས་བཅས་མི་ཐོགས་པ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་དམོད་བཙུགས་པས་ཁྲི་བཙུན་ལ་སྲས་ལྷའི་བུ་འདྲ་བ་སྣའི་གཟེངས་མཐོ་བ་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་གཅིག་བཙས་པས་ནང་བློན་རྣམས་ན་རེ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཡང་དག་པ་ཟེར་རོ་”⑨ཞེས་དང་། “སྲས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཞིག་བཙས་པས་ཞང་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་སྲས་འདི་མི་མིན་ལྷ་ཡི་དབོན་པོ་ཡིན་ནོ་ཟེར་སྨྲས་ནས་མཚན་དུའང་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་གསོལ་”⑩ཞེས་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ལྷའི་དབོན་སྲས་དང་འདྲ་བའི་རྒྱལ་སྲས་ལ་བོད་རང་ན་ཁབ་ཏུ་རན་པའི་བཙུན་མོ་ཞིག་མེད་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི།“དེ་ལ་ཁབ་རན་པ་ན་བོད་ཀྱི་མི་སྤྲེའུ་བྲག་སྲིན་གྱི་རྒྱུད་པ་འདི་ཇོ་མོར་མི་འོས། མེས་སྲོང་བཙན་སྐམ་པོའི་ལུགས་སུ་བྱ་ཟེར་ནས་རྗེ་ལི་ཁྲི་བཞེར་མང་མའི་སྲས་མོ་གྱིམ་ཤང་ཀོང་ཇོ་བྱ་བ་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་བླང་བར་འཆམ་”⑾ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་ཡིན། གཏམ་རྒྱུད་འདིས་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་བཙན་པོའི་བཙུན་མོར་བསུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བྱད་བཞིན་མཛེས་པས་བོད་ཡུལ་ན་བཙུན་མོར་འོས་པ་ཞིག་མེད་པས་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་གཏམ་རྒྱུད་འདིའི་ཡོལ་བའི་རྒྱབ་ན་བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་དོན་ཆེན་ཞིག་གབ་ནས་ཡོད་པའི་དོགས་གནད་ཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་འོངས་པ་མ་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་བདེན་གཏམ་ཞིག་ཡིན་པར་སུས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་དཀའོ།
གཉིས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་ལ་འཁྲུངས་པའི་སྲས་ཡིན་ཚུལ།
དེ་ཡང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》 ལས།“ཐིའོ་ལུའུ་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར།......བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་འདས། བུ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་ལོ་བརྒྱད་ལ་སོན་པ་རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད།......ཁྲི་འདུས་སྲོང་ལ་གཅུང་པོ་ལོ་དྲུག་སོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གི་དམག་དཔུང་དུ་ཡོད། བོད་རྣམས་ཁྲི་འབྲིང་གི་དམག་ཤུགས་ལ་འཇིགས་ནས་བུ་དེ་རྒྱལ་ཁྲིར་འགོད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་། ཁྲི་འབྲིང་གིས་དེ་ཁྲིར་མ་བཀོད་པར་ཁུ་ས་རོལ་དང་མཉམ་དུ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་རྒྱལ་ཁྲིར་བཀོད་པ་རེད་”⑿ཅེས་འཁོད་པ་ལྟར་ན། ཁྲི་འདུས་སྲོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༢ལོར་འཁྲུངས་དགོས་ཤིང་། ལོ་བརྒྱད་ལ་སོན་དུས་ཡབ་མང་སྲོང་མང་བཙན་འདས་པ་དང་། བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་དུ་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་རྣོ་ངར་ཅན་བྱུང་སྟེ་གཅུང་པོ་ལོ་དྲུག་ལོན་པ་ཞིག་རྒྱལ་སར་འགོད་རྒྱུ་བྱས་ཀྱང་མགར་རྒྱུད་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཚོས་དབང་ཤེད་བཙན་པོའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་རྒྱལ་སར་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་དེར་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲི་ལ་འཁོད་པའི་སྐོར་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས།“ཅའོ་ལུན་གྱི་ལོ་དང་པོ་(༦༧༩)ལ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྐུ་འདས་ཤིང་། སྲས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་ལོན་པ་ཞིག་ཁྲི་ལ་འཁོད་དོ་”⒀ཞེས་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་རྙིང་དུ། “བྱི་བའི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། (སྤྱི་ལོ་༦༧༦) དབྱརད་བསྩན་ཕོ་སྤྲགས་གྱྀ་ཤ་ར་ན་བཞུགས་ཤྀང་། དགུན་ཚང་བང་སྣ་ནས། ཁྲྀ་མང་སློན་དགུང་དུ་གཤེགས། བཙན་ཕོ་སྲས་ཁྲྀ་འདུས་སྲོང་། སྒྲེགས་གྱྀ་ལྷ་ལུང་དུ་བལྟམ།......”⒁ཞེས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༦ལོར་སྐུ་བལྟམས་ཚུལ་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པས་ན། ཅའོ་ལུན་(ཐིའོ་ལུའུ་)གྱི་ཁྲི་ལོ་དང་པོའམ་དབྱི་ཧྥེང་གི་ཁྲི་ལོ་བཞི་པར་⒂བཙན་པོ་སྐུ་འདས་ཞེས་པ་ནི་མ་དག་པར་འདོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་》ལས། “དབྱི་ཧྥེང་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་ཡིན། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོ་༦༧༦ལོར་མང་སྲོང་གྲོངས་པར་བརྗོད་པས་འདི་ནི་མང་སྲོང་གྲོངས་ཚུལ་གྱི་བརྡ་ཐང་ལ་འབྱོར་བའི་ལོ་ལྟར་བཀོད་པར་སྙམ་”⒃ཞེས་ཞབས་མཆན་བཀོད་པ་དེ་དོན་ལ་གནས་པར་འདོད་པས་ཡིན། དེ་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་སུ་མང་སྲོང་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱི་ལོར་(སྤྱི་ལོ་༦༧༧)ཞང་ཞུང་ནས་དུས་ཟིང་བསླངས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༦༧༨ལོར་དེ་དག་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་བ་དང་བསྟུན་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པའི་གསང་བའང་ཕྱིར་བརྟོལ་བའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་དེ། “སྟགི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། (སྤྱི་ལོ་༦༧༨ལོ་) བཙན་པོ་ཡབ་གྱྀ་རིང་། བ་ལམ་ན་མཁྱྀད་ཅིང་བཞུགསྟེ།......ར་སང་རྗེ་སྤུང་རྱེ་རྱང་དྔ་། ཁུ་ཁྲྀ་སྙ་དགྲུ་ཟུང་ལ་བཀྱོན་བབ་སྟེ། བཙན་ཕོ་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས་ཤྀང་། ཡབ་བཏོལ་བར་ལོ་གཆྀག་”⒄ཅེས་བྱུང་བ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་བཙན་པོ་གཤེགས་པའི་བརྡ་དེ་ཐང་ལ་འབྱོར་དུས་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་ཡིན་པ་ནི་ངོ་འཕྲོད་ཐུབ་པས། སྤྱི་ལོ་༦༧༦ལོར་ཡབ་མང་སྲོང་འདས་པ་དང་སྲས་འདུས་སྲོང་སྐུ་བལྟམས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཤིག་ཏུ་འཁུམས། དེ་བས་འདུས་སྲོང་དགུང་ལོ་བཞིའི་སྟེང་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་ཀྱང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ནི་མ་ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བཞེས་ཤིང་། དམག་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ནི་མགར་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་སྡེ་བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་དུ་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་འགལ་བ་རིམ་པར་བྱུང་ཡོད།
ཡང་བོད་འཇང་དབར་གྱི་ཆབ་སྲིད་འབྲེལ་འདྲིས་ནི་དུས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བཙུགས་ཡོད་པ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས། “སྤྱི་ལོ་༦༧༠ལོའི་ལྕགས་རྟ་ལོ་ཡས་མས་ཀྱི་དུས་སུ་དེང་གི་འབའ་ལུང་(维西)དང་། ས་ཐམ།(丽江) ཅན་ཁྲོན་(剑川)བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བོད་དམག་གིས་བཟུང་་་་་་་”⒅ཞེས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲིར་མ་བཞུགས་པའི་སྔོན་ཞིག་ནས་བོད་དམག་གིས་འཇང་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་བཟུང་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཁོང་གིས། “སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོའི་ལྕགས་འབྲུག་ལོར་ཀླུ་འཕེལ་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱིས་འབྲི་ཆུའི་དམག་སྐར་ཞེས་པ་བཙུགས། ཡུལ་འདི་ནི་ས་མདོ་ཁ་དང་། འགག་བཙན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁྲོན་ཞིས་(川西)དང་ཏིན་ཞིས་(滇西)ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པའི་དམག་མི་ལ་བཀོད་འདོམས་བྱེད་བདེ་བ་དང་། གཡུལ་སར་ཡོ་བྱད་སྐྱེལ་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་སྟབས། འབྲི་ཆུའི་ཐོག་གི་ལྕགས་ཟམ་དེ་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་སྲོག་རྩ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས། འབྲི་ཆུར་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས་པའི་ལོ་ཚིགས་དེ་མ་མཐའ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོ་ལས་ཕྱི་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད་”⒆ཅེས་སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོ་སྟེ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་དེ་ཤེད་ལ་བོད་དམག་གིས་འབྲི་ཆུར་ལྕགས་ཟམ་བསྐྲུན་ཅིང་། བོད་དང་འཇང་མྱྭའི་དབར་འབྲེལ་བ་བཙུགས་པའི་སྐོར་གསུངས་པ་སོགས་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་ཙམ་དུ་ཐོག་མར་ཐང་དམག་གིས་བོད་དང་འཇང་ཡུལ་མྱྭའི་འབྲེལ་ལམ་བཅད་ཅིང་། མྱྭའི་ཚོ་པ་མང་པོ་ཞིག་མངའ་ཞབས་སུ་བསྡུས་པས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ཕྱི་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོར་བོད་ཀྱིས་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་སྣེ་དྲངས་ཏེ་མྱྭའི་ཚོ་པ་ཚང་མ་ཚུར་བཀུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》ལས། “ཡུང་ལུང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། (སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོ་) སྔོན་ཆད་ཅན་ནན་ཏའོ་ཡི་མའོ་ཀྲོའུ་ནས་དམག་བསྡུས་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཨན་རོང་མཁར་བརྩིགས་ཏེ་བོད་དང་མྱྭ་ཡི་འབྲེལ་ལམ་བཅད། དེར་བོད་ཀྱིས་ཆཱང་རྒོད་ལ་སྣེ་ཤན་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་མཁར་དེ་འཕྲོག་རྗེས་དམག་དཔུང་བཞག་ནས་བསྲུངས། དེར་བརྟེན་ནས་ཞི་ཨར་ས་ཆའི་མྱྭའི་ཚོ་པ་ཚང་མ་བོད་ལ་མགོ་བཏགས་”⒇ཞེས་བྱུང་བ་དེས་དོན་དེ་དེ་བས་ཁ་གསལ་བར་གྱུར། དེ་ལྟར་ནའང་། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》ལས། “ཁྲུའེ་ཀུང་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ།(སྤྱི་ལོ་༦༨༨ལོ་) ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། རྒྱལ་མོས་(ཐང་གི་རྒྱལ་མོ་ཝུའུ་ཙི་ཐེན་)ལིའང་ཀྲོའུ་དང་། ཧྥེང་ཀྲོའུ། པ་ཡན་བཅས་ཀྱི་དམག་བཏང་ཐོག་ཡ་ཀྲོའུ་ནས་རི་ལམ་བཤངས་ཏེ་ཐོག་མར་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཆཱང་པར་དཔུང་འདེགས་པ་དང་དེ་ནས་བོད་ལ་དམག་འདྲེན་པར་འདོད་”(21)ཅེས་བློན་ཆེན་དག་ལ་གྲོས་ཁ་བསྡུར་བའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་ལས་“ཡུང་ཁྲང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། (སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོ་) ལང་ཆོང་ཀྲོའུ་ཡི་མྱྭའི་ཚོ་དཔོན་པང་ཧྲི་ཞི་སོགས་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ཉེར་ལྔ་སྔོན་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྐབས་འདིར་ཐང་ལ་མགོ་འདོགས་སུ་སླེབས། པང་ཧྲི་ཞི་ཞེས་པ་ལང་ཆོང་ཀྲོའུ་ཡི་ཚི་ཧྲི་དཔོན་ལ་བསྐོས་ཏེ་རང་འོག་ཚོ་སྡེ་སྐྱོང་དུ་བཅུག་” (22)ཅེས་བོད་སྲིད་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་འཇང་གི་ཚོ་པ་ཉེར་ལྔ་བོད་ལས་ངོ་ལོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ལ་སླེབས་པའི་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གིས་བོད་དམག་འཇང་ཡུལ་དུ་དྲངས་ཡོད་ཚུལ་སྐོར་ལ་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བྱིས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། “སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོར་སྔར་བོད་འབངས་སུ་ཡོད་པའི་འཇང་པ་ཚོ་ཁག་རྣམས་ངོ་ལོག་བྱས། སྤྱི་ལོ་༦༩༠ལོར་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་བཏང་” (23)ཞེས་པ་དང་། ཡང་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པདྨ་རཱ་གའི་ལྡེ་མིག་》ལས། “འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད།......ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་། མཆིམས་བཟའ་བཙན་མོ་ཏོག་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་” (24)ཞེས་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་འཇང་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་ཡང་ཁབ་ཏུ་བསུས་པ་ལས་ཤེས་ནུས། སྐབས་དེར་འཇང་བཟའ་ཁབ་ཏུ་བསུས་པ་དེ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ནས་བཤད་ན། བོད་དམག་འཇང་ཡུལ་དུ་དྲངས་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རུང་སྟེ། དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱི་གཉེན་དོན་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་དགོས་མཁོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དྲག་པོའི་རྗེས་ཀྱི་ཞི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇང་མྱྭའི་ཚོ་པ་ཁག་མངའ་ཞབས་སུ་བཅུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ཡང་ཚོར་ཐུབ། དེར་བརྟེན། འཇང་མོ་ཁྲི་བཙུན་ནི་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་བཙུན་མོ་མ་ཡིན་པར་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་བཙུན་མོ་སྟེ། འཇང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་བཤོས་པ་ལས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་དེ་དག་ལས་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དག་གི་དོགས་གནད་ཀྱང་ངང་གིས་སེལ་ཐུབ་ཅིང་། “ཀིམ་ཤིང་ཀོང་ཅོ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་དགུང་ལོ་བདུན་ཡིན་པས། དེའི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་པ་མེད་ལ། 《སྦ་བཞེད་》སོགས་སུ་གསུངས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་བཟོར་ངེས་སོ་” (25)ཞེས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་གི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་མིན་པར་སྙམ་པའི་དོགས་གཞི་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སེལ་ནུས་སྙམ།
གཉིས་པ། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ནི་བཙན་པོ་སུའི་ཁབ་ཏུ་བསུས་པར་བརྟག་པ།
གཅིག གྱིམ་ཤིང་རྐང་ཇོ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྔེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་བཙུན་མོར་བསུས་པའི་གཏམ་རྒྱུད།
བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དག་ན་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་བཙུན་མོར་བསུས་ཤིང་ཆབ་སྲིད་འགལ་བས་འཇང་ཚ་བཀྲོངས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཀོང་ཇོ་རང་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ཁ་ལྟར་ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་བཙུན་མོར་ཡིད་འཐད་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གྲགས་ཆེ་སྟེ། “ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ཨག་ཚོམ་གྱི་.......སྲས་འཇམ་(འཇང་)ཚ་ལྷ་དབོན་ལ་རྒྱ་ནག་ཧོ་ནང་ཧུ་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ནག་པོའི་སྲས་མོ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བཙུན་མོར་བླངས་ནས་བོད་དུ་བྱོན་པ་ལ། རྒྱའི་བཀྲ་ཤིས་ཁྲི་ཤིང་ཁྲི་སྒོ་ནས་ཆས་ནས་བྱོན་དུས། དངུལ་དཀར་གྱི་མེ་ལོང་ཕྱིས་ནས་གཟིགས་པས། སྲས་རྒྱལ་བུ་འཇམ་(འཇང་)ཚ་ལྷ་དབོན་ཏེ་མི་བུ་མི་འདྲ་བ་ལྷའི་སྲས་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་པར་གཟིགས་” (26)ཞེས་དང་། “རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱོན་དུས་དངུལ་དཀར་གྱི་མེ་ལོང་ཕྱིས་ནས་གཟིགས་པས། ལྷ་སྲས་འཇམ་(འཇང་)ཚ་ལྷ་དབོན་དེ་ཆིབས་རྟ་རྒྱུགས་པས་ཆིབས་ལས་ལྷུང་ནས་གྲོངས་པས། མེས་ཁྲི་ལྡེ་བཙུག་བཙན་ཨག་ཚོམ་བཞུགས་པ་ གཟིགས་ཏེ། ཁ་ནིང་གི་ལྷ་སྲས་འཇམ་(འཇང་)ཚ་ལྷ་དབོན་དེ་མིའི་བུ་མི་འདྲ་ལྷའི་སྲས་འདྲ་བ་ལ། ད་ནི་ཡབ་བགྲེས་པོ་དབུ་སྐྲ་ཐམས་ཅད་དཀར་པོ། ཞལ་ཐམས་ཅད་ནི་སྨ་ར་དཀར་པོས་ཁེངས་པ། ཞལ་གང་ན་ཡོད་ངོ་མི་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་གཟིགས་” (27)ཞེས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱིས་ཀོང་ཇོ་ལ་“ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱོ་རྒྱལ་བུ་ནི་རྟ་རྒྱུགས་པས་བསྣད་ནས་གྲོངས། ད་ཁྱོད་ས་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཡོང་བས། ཡང་ན་ངེད་ཀྱི་བློན་པོ་རིགས་བཟང་བ་ནོར་ཆེ་བ། ཕོ་རྒོད་ལེགས་པ་གཅིག་ལ་སྡོད་དམ། ཡང་ན་ང་མི་རྒན་ལ་སྡོད་དམ། ཡང་ན་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ། རྒྱའི་ཡུལ་དུ་ལྡོག་ན་ནི་ངས་རྫོངས་ཆེན་པོ་བྱས་ལ་གཏོང་གསུངས་པས། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་རང་གིས་རྒྱལ་པོ་མེས་ཨག་ཚོམ་རང་ལ་སྡོད་པར་བདམས་སོ་” (28)ཞེས་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་བཙན་པོའི་བཙུན་མོ་བྱེད་མིན་དེ་ཀོང་ཇོ་རང་གིས་ཐག་བཅད་པར་འཁོད་པ་དང་། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་སྲས་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་སོགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བ་པོས་དགོས་མཁོ་གང་རུང་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་བྲིས་པ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་མིན་པ་ནི་ཚང་མས་ཤེས་སླ་བ་ཞིག་རེད།
ཡང་གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་དང་འདྲ་ཆེ་བ་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གཞན་དུའང་འཁོད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་》ལས། “དེས་བཙུན་མོ། ལྗང་བཟང་ཁྲི་བཙུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ། སྲས་ཤིན་ཏུ་མཚར་བ་གཅིག་བལྟམས་པའི་མིང་། ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་དུ་གྲགས། དེའི་ཁབ་ཏུ་འོས་པ། བོད་ན་མེད་པས། རྒྱ་ནག་ནས། རྒྱ་རྗེ་ཁིང་ཛུང་ཁྲི་བཞེར་གྱི་སྲས་མོ། ཀིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བླངས་པས། ཀོང་ཇོ་མ་སླེབས་པ་ལ། གཉེགས་ཁྲི་བཟངས་འདོན་གྱི་བུ་མོ་མ་བླངས་བའི་ཀོ་ལོང་བྱས་ནས། ལྗང་ཚ། གཉེགས་ཀྱིས་ཀྲོང་”(29)ཞེས་པ་དང་། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། “ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ། ། ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ལ་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་འཁྲུངས། ། བཙུན་མོ་ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན།......ཁྲི་བཙུན་ལ་སྲས་ལྷའི་བུ་འདྲ་བ་སྣའི་གཟེངས་མཐོ་བ་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་གཅིག་བཙས་པས་ནང་བློན་རྣམས་ན་རེ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཡང་དག་པ་ཟེར། སྲས་ལ་མི་མིན་ལྷའི་དབོན་པོ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ནས་མིང་ཡང་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་དུ་གསོལ་ལོ། ། དེ་ལ་ཁབ་རན་པ་ན་བོད་ཀྱི་མི་སྤྲེའུ་བྲག་སྲིན་གྱི་རྒྱུད་པ་འདི་ཇོ་མོར་མི་འོས། མེས་སྲོང་བཙན་སྐམ་པོའི་ལུགས་སུ་བ་ཟེར་ནས་རྗེ་ལི་ཁྲི་བཞེར་མང་མའི་སྲས་མོ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བྱ་བ་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་བླང་བར་འཆམ།......བུ་མོས་རང་གི་འཕྲུལ་གྱི་མེ་ལོང་སྲིད་གསུམ་མཐོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བལྟས་པས་གྲོགས་སྐལ་བོད་ན་ཡོད་པར་ཤེས། རྒྱལ་བུ་ལྷའི་བུ་འདྲ་བ་མཐོང་ནས་འགྲོ་བར་བྱས་ནས་བོད་དུ་འོངས། ཤུལ་དུ་རྒྱལ་བུས་མཚན་དུ་རྟ་བཅགས་པས་འཕང་ཐང་དགེ་རར་སྔགས་པའི་ཟོར་མདའ་འཕངས་པས་ཕོག་སྟེ་གྲོངས་” (30)ཞེས་པ་སོགས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་འདས་རྐྱེན་ལ་ཅུང་མི་མཐུན་པ་མ་གཏོགས། གཞན་རྣམས་གཅིག་མཐུན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ཡིན། གཏམ་རྒྱུད་དེ་དག་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ལད་ཟློས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་དོགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འཆར་འོང་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་བཙུན་མོར་བསུས་ཤིང་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་“ཀོང་ཇོ་ཡབ་ཀྱི་བཙུན་མོར་མངའ་གསོལ་ཏེ། །......ལྕགས་ཕོ་རྟ་ལ་སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་བུ་བལྟམས། ། ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟའ་ཡིས་ཕྲོགས་ནས་བསྙོན། ། ཕྱི་ལོ་རྒྱལ་བུ་ཞབས་འཛུགས་དགའ་སྟོན་ཆེ། ། སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཞེས། ། རང་མཚན་རང་གིས་བཏགས་ཏེ་ཡུམ་ངོས་བཟུང་། །” (31)ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་》སོགས་སུའང་དེ་འདྲ་བ་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། འོན་ཀྱང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནི་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་འདས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གསུམ་པ་སྟེ། ཆུ་རྟ་སྤྱི་ལོ་༧༤༢ལོར་སྣ་ནམ་བཟའ་མང་མོ་རྗེ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་སྐོར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ། “རྟའི་ལོ་ལ་(སྤྱི་ལོ་༧༤༢)......བཙན་པོ་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་བྲག་མར་དུའ་བལྟམ། ཡུམ་མང་མོ་རྗེ་ནོངས་ཕར་ལོ་གཆིག་”(32)ཅེས་གསལ་བས། གོང་གསལ་གཏམ་རྒྱུད་དེ་དག་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་གི་བདེན་ལུགས་དང་མཐུན་ཐབས་མེད་པ་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་ཡིན།
གཉིས། གྱིམ་ཤིང་རྐང་ཇོ་ནི་རྒྱལ་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་ཁབ་ཏུ་བསུས་པ་ནི་དོན་དངོས་ཡིན་ཚུལ།
གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་ཕེབས་ལོའི་སྐོར་ལ་བོད་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་རྣམས་སུ་ཅུང་མི་མཐུན་པར་ཡོད་དེ། ལ་ལས་སྤྱི་ལོ་༧༡༠ལོར་བཞེད་པ་དང་ཁ་ཅིག་གིས་སྤྱི་ལོ་༧༡༢ལོར་འདོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་༨༢༣ལོར་བཙུགས་པའི་《དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་》ཡི་གེ་ལས། “ཀིང་ལུང་གྀ་ལོ་ལ་ཀྀམ་ཤྀང་ཀྀང་ཅོ། བཙན་པོའྀ་ཁབ་ཏུ་བླངས་ནས། དབོན་ཞང་དུ་འགྱུར་”(33)ཞེས་བྱུང་བའི་ཀིང་ལུང་གི་ལོ་ནི་ཐང་ཀྲུང་ཙུང་གི་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༧༡༠ལོ་ཡིན་པས། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་བསུས་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༧༡༠ལོ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། དེ་དུས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ལོ་ན་༢༠ཙམ་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་གོང་སྨོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དག་གུང་བསྒྲིགས་ན་ཤེས་ཐུབ་མོད། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་འཁྲུངས་ལོའི་སྐོར་ལ་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》དང་《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་》 དེ་བཞིན་དགེ་ཆོས་མཆོག་གི་《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་》སོགས་སུ “རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ནམ་མེས་ཨག་ཚོམ་ནི་......སྤྱི་ལོ་༦༩༨ལོའི་ས་ཁྱི་ལོར་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་”(34)ཞེས་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་སུ “འབྲུགི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ་(སྤྱི་ལོ་༧༠༤)དཔྱྀད་ཁོ་(ཕོ་)བྲང་ཙལ་དུ་རྒྱལ་གཙུག་རུ་བལྟམ་”(35)ཞེས་(བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེས་ཀྱང་འབྲུག་ལོར་ཡིན་པར་འདོད་)ཡབ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་འདས་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༧༠༤ལོར་སྐུ་བལྟམས་པར་འདོད་པ་སོགས་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེས་ན་སྔ་མ་ལྟར་ན་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ལོ་དེར་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་དང་། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་དགུང་ལོ་བདུན་ཙམ་ཡིན་པ་གསལ་བས། འདི་གཉིས་ཀ་གང་བདེན་ཡང་སྐབས་དེར་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ལ་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་པ་ཞིག་འཁྲུངས་ཐབས་མེད་ཅིང་། ལྷག་དོན་སྲས་དེར་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཐབས་མེད་པ་ནི་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་ཡིན། འོ་ན་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཡང་སྙིང་སུའི་བཙུན་མོར་བསུས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “......རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཆེ་བ་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ལ་ཨོར་ཅོང་བླང་པར་བྱས་” (36)ཞེས་དང་། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པདྨ་རཱ་གའི་ལྡེ་མིག་》ལས། “འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད། ......ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་། མཆིམས་བཟའ་བཙན་མོ་ཏོག་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས། ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་ལ་སྲས་ཆེ་བ་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས། མཆིམས་བཟའ་ལ་སྲས་ཆུང་བ་མེས་ཨག་ཚོམ་འཁྲུངས་” (37)ཞེས་བྱུང་བས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་སྲས་ཆེ་བ་དང་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ནི་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་སྲས་ཆུང་བ་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྲས་ཆེ་བ་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ལ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བཙུན་མོར་བསུས་པ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེས་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》ལས་བྱུང་བའི་ “ཁྲང་ཨན་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ། (སྤྱི་ལོ་༧༠༣) བོད་ཀྱི་འབངས་སུ་མངའ་བའི་ལྷོ་མཐའི་ཚོ་པ་ཚང་མ་ངོ་ལོག་པས་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་དངོས་ཀྱིས་དམག་དཔུང་ཁྲིད་དེ་འདུལ་དུ་ཕྱིན། བཙན་པོ་དམག་ཁྲོད་དུ་འདས་ཤིང་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁྲི་བརྩད་དེ་རིང་ཞིག་འདས་རྗེས། བློན་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་བུ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་བཙན་པོར་བཀུར། དེ་དུས་ལོ་བདུན་ཡིན་” (38)ཞེས་སྤྱི་ལོ་༧༠༤ལོར་ཡབ་འདུས་སྲོང་འཇང་ཡུལ་དུ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བརྩད་མྱོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་ཐོད་གཏུགས་ཐུབ་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་འཇང་དང་མཆིམས་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་སྲས་རྣམས་སྲིད་ལ་རྩོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཙན་པོའི་སྲས་ཆེ་བ་“འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ལ་རྒྱ་བཟའ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བཙུན་མོར་བསུས་ཀྱང་བོད་དུ་མ་འབྱོར་གོང་དུ་ལྗང་ཚ་འདས། ......མཐར་(གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་)......མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་” (39)པ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་འཁོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་གཏམ་རྒྱུད་དེར་བདེན་ཁ་སྟེར་བྱེད་ཅིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་དངོས་ཀྱང་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་འདོད།
གསུམ་པ། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་མིན་ལ་བརྟག་པ།
གཅིག འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལུགས།
བོད་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་མང་པོར་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཉིད་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་སྲས་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ནི། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ལ་སྲས་ལྷས་བོན་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་གོ་འཛོལ་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་དེ། མཚན་འདོགས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་བཞེད་ཚུལ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་དེང་ཉེ་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུའང་རྒྱལ་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འདོད་མཁན་ཡོད། དཔེར་ན། ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་《གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སུ་ལ་བསུས་པའི་སྐོར་གླེང་བ་》ཞེས་པར། “རྒྱལ་བུ་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དེ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་ཕེབས་པའི་རྗེས་སུ་ད་གཟོད་འཁྲུངས་ཤིང་། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་དང་ལོ་གཅིག་ལ་འདས་པ་རེད་” (40)ཅེས་སྲས་ལྷས་བོན་དང་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པ་ལྟར་དང་། དེ་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་བ“ཡོས་བུའྀ་ལོ་ལ། (སྤྱི་ལོ་༧༣༩) སྲས་ལྷས་བོན་དྲོན་ན་བཞུགས། བཞུགས་པ་ལས་ནོངས། ......བཙན་མོ་ཀྀམ་ཤེང་ཁོང་ཅོ་ནོངས་པར་ལོ་ཆིག་” (41)ཅེས་བྱུང་བ་ལ་ཁུངས་བཅོལ་བ་གསལ་པོ་ཡིན། གཞན་ཡང་པད་གཞུང་ཟླ་བ་ཆུང་བདག་མཆོག་གིས་ཀྱང་“ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ནང་དོན་ལས་འཇང་ཚ་ལྷས་བོན་ནི་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་གདུང་སྲས་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་ཚུལ་གསལ་ཕྱིར་”ཞེས་དང་། “ལྷས་བོན་ནི་ཕྱིས་སུ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞུ་བའི་རྒྱལ་སྲས་དེའི་མཚན་དངོས་”ཞེས་པ། “འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཉིད་ཨ་ཕྱི་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་དང་ཡབ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་བཞུགས་གནས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གཙོ་བོ་དྲོན་དུ་སྐུ་འདས་ཚུལ་གསལ་བ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁོང་ནི་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་མེད་པ་རིགས་འདེད་ཐུབ་སྙམ་”ཞེས་པ། “བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆའི་ནང་བོན་ལ་བསྒྲོན་པའམ་གྱེར་བའི་དོན་ལྡན་པས། ལྷས་བོན་ནི་ལྷས་བསྒྲོན་པའམ་ལྷས་བཀུར་བའམ་ལྷས་བསྐྲུན་པའི་དོན་ཏེ། རང་རེའི་ཕྱི་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་དག་གིས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཉིད་མི་ཡི་བུ་དང་མི་འདྲ་བར་ལྷའི་སྲས་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མཚར་ཚུལ་བསྟན་པ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་སྙམ་” (42)ཞེས་པ་སོགས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་ལྷས་བོན་གཉིས་མི་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡང་གངས་འཚོ་མཆོག་གིས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་གསལ་བའི་སྲས་ལྷས་བོན་གྱི་འདས་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༧༣༩ལོ་དེ་གཞིར་མཛད་ནས། “འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཚེ་ལས་འདས་ནས་ཕལ་ཆེར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ད་གཟོད་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐུ་འཁྲུངས་”ཞེས་དང་། “འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཚེལས་མ་འདས་གོང་གི་ལོ་ངོ་བཅུ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༧༢༩ནས་༧༣༩བར་”ཞེས་པ།“༧༣༩ལོའི་དབྱར་ཁའི་མཚན་མོ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་སྐབས་རྟས་བསྐྱུར་ནས་ཚེ་ལས་འདས་” (43)ཞེས་པ་སོགས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་གིས་མཚོན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་གཅིག་མཚུངས་སུ་སྣང་། འོན་ཀྱང་གོང་སྨོས་ཇི་བཞིན་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ཁྲི་འདུས་སྲོང་དང་འཇང་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་༦༩༠ཡས་མས་ཤིག་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༧༡༠ལོར་སྐུ་བཀྲོངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྲས་ལྷས་བོན་ནི་འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༧༣༩ལོར་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་དོགས་གནད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
གཉིས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་གཉིས་གང་ཟག་ཐ་དད་ཡིན་ཚུལ།
ཡབ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་དགུང་དུ་གཤེགས་རྗེས་བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་དུ་བློན་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་ཏེ་སྲས་རྣམས་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་མདུང་རྩེར་དེད་དེ་འགལ་བ་རྣོ་ངར་ཅན་དུ་སོང་ཡོད་ཚུལ་ལ་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》ལས། “ཁྲང་ཨན་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ། (སྤྱི་ལོ་༧༠༣ལོ་) བོད་ཀྱི་འབངས་སུ་མངའ་བའི་ལྷོ་མཐའི་ཚོ་པ་ཚང་མ་ངོ་ལོག་པས་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་དངོས་ཀྱིས་དམག་དཔུང་ཁྲིད་དེ་འདུལ་དུ་ཕྱིན། བཙན་པོ་དམག་ཁྲོད་དུ་འདས་ཤིང་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁྲི་བརྩད་དེ་རིང་ཞིག་འདས་རྗེས། བློན་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་བུ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་བཙན་པོར་བཀུར། དེ་དུས་ལོ་བདུན་ཡིན་” (44)ཞེས་པ་དང་། 《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་》ལས། “བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོབ་ཚང་མ་བོད་ལ་ངོ་ལོག་པས། བཙན་པོ་རང་ཉིད་འདུལ་དུ་ཆས་ཏེ་དམག་ཐོག་ཏུ་ཚེལས་འདས། རྒྱལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བརྩད་པ་ལ། ......སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་བཙན་པོའི་ཁྲི་ལ་བཀོད། དེ་དུས་ལོ་ན་བདུན་ལ་སོན་མ་ཐག་ཡིན་” (45)ཞེས་བྱུང་བ་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། སྐབས་དེར་འཇང་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱི་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་དང་། མཆིམས་བཟའ་བཙན་མེ་ཏོག་གི་སྲས་རྒྱལ་གཙུག་རུའམ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ནི་ལོ་བདུན་ཙམ་དང་ཡང་ན་ལོ་གཅིག་ཙམ་ཡིན་དགོས་ཏེ། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་འཁྲུངས་ལོ་ལ་སྔ་ཕྱི་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། གཅིག་ནི་ས་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༦༩༨ལོ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་འབྲུག་གི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༧༠༤ལོར་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་བ “སྦྲུལ་གྱོ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ་(སྤྱི་ལོ་༧༠༥ལོ་)བཙན་པོ་སྲས་རྒྱལ་གཙུག་རུ་དང་། པྱྀ་ཁྲྀ་མ་ལོད་དྲོན་ན་བཞུགས། ལྡེག་རེན་པའ་མནོན་སྣང་གྲགས་དང་། ཁེ་རྒད་མདོ་སྣང་ལས་སྩོགས་པ་ལོག་སྟེ་བོན་མོ་ན་ལ་ཙེར་ལྡེག་རེན་པ་ལོག་པ་རྣམས་བཀུམ། པོང་ལག་རང་དུ་བཙན་པོ་གཅེན་ལྷ་བལ་ཕོ་རྒྱལ་ས་ནས་ཕབ། བཙན་པོ་ཡབ་ཁྲྀ་འདུས་སྲོང་གྱྀ་དཔུར། མེར་ཀིའི་རྀང་ཁང་ན་བཞུགས་” (46)ཞེས་སྤྱི་ལོ་༧༠༥ལོར་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྔོན་ནས་འདས་ཟིན་པས། འདིའི་ཚིག་གི་འགྲོས་རིམ་དང་བརྡ་དོན་ལ་བརྟགས་ཚེ། བཙན་པོ་ཞེས་པ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་རང་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། བཙན་པོ་ཕྱི་ནི་ཁྲི་མ་ལོད་དང་། བཙན་པོ་ཡབ་ནི་ཁྲི་འདུས་སྲོང་། བཙན་པོ་གཅེན་ནི་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ལས་འོས་པ་མེད། དེར་བརྟེན། ལོ་དེ་ལ་བཙན་པོ་སྲས་རྒྱལ་གཙུག་རུ་ནི་ཕྱི་ཁྲི་མ་ལོད་དང་མཉམ་དུ་དྲོན་ན་བཞུགས་དུས། སྲིད་རྩོད་ཀྱི་ནང་དུ་ལག་བསྲིངས་མྱོང་བའི་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་དང་རྒྱབ་དཔུང་གི་བློན་པོ་ལྡེག་རེན་པའ་མནོན་སྣང་གྲགས་དང་། ཁེ་རྒད་མདོ་སྣང་ལ་སོགས་པ་བོན་མོ་ན་ལ་ཙེ་ཞེས་པར་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་དེ་བཀུམས་པ་དང་། པོང་ལག་རང་དུ་བཙན་པོ་གཅེན་ལྷ་བལ་ཕོ་སྟེ་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་རྒྱལ་ས་ནས་ཕབ་སྟེ་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པའོ། ལོ་རྒྱུས་དངོས་དོན་འདི་ལ་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》རུ། “འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན། རྒྱལ་ས་མ་ཟིན་ཏེ་ཐང་འཚམས་སུ་ཕབ་བོ་”(47)ཞེས་བྱུང་། དེ་མིན་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ནམ་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་སྲས་རྣམས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་རྩོད་པའི་ལས་དེ་འདྲའི་ནང་ཞུགས་ཡོད་ཚུལ་བོད་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་གང་ནའང་མཐོང་ཆོས་སུ་མ་འགྱུར་བས། སྲས་ལྷས་བོན་ཐང་མཚམས་སུ་དབབ་དགོས་རྐྱེན་མེད་ཅིང་། ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པ་དངོས་ནི་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཡིན་པ་དང་ཁོང་ནི་བཙན་པོ་གཅེན་ལྷ་བལ་ཕོ་ཡིན་པའི་བདེན་པའང་ར་འཕྲོད་པར་འགྱུར། དེས་ན་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༩༠ལོའི་ཡས་མས་ལ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༧༠༤ལོར་རྒྱལ་སྲིད་བརྩད་མཐར་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པ་དང་། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་བསུས་པའི་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༧༡༠ལོར་ཐང་མཚམས་ཀྱི་འཚོ་བ་མཇུག་རྫོགས་ཏེ་ཕྱིར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བསུ་རྒྱུའི་གྲབས་བཤམས་དུས་བློན་གཉགས་སོགས་ཀྱིས་མཚན་རྟ་བཅིབས་པར་ཁ་གཡར་ཏེ་བཀྲོངས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དོན་དུ་སེམས། སྲས་ལྷས་བོན་ནི་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྲོངས་རྗེས་སམ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཀོང་ཇོ་དང་འདྲ་བར་སྤྱི་ལོ་༧༣༩ལོར་འདས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༧༤༡ལོར་ཀོང་ཇོ་དང་མཉམ་དུ་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ཡོད་སྐོར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ། “ཡོས་བུའྀ་ལྀ་ལ་(སྤྱི་ལོ་༧༣༩ལོ་) བཙན་པོ་དབྱརད་ཆབ་སྲྀད་ལ་བེག་དུ་གཤེགསྟེ། སྲས་ལྷས་བོན་དྲོན་ན་བཞུགས། བཞུགས་པ་ལས་ནོངས། ......བཙན་མོ་ཀྀམ་ཤེང་ཁོང་ཅོ་ནོངས་པར་ལོ་ཆིག་”(48)ཅེས་པ་དང་། ཡང་“སྦྲུལ་གྱི་ལོ་ལ་(སྤྱི་ལོ་༧༤༡ལོ་) ......བཙན་པོ་སྲས་ལྷས་བོན་དྔ། བཙན་མོ་ཁོང་ཅོ་གཉྀས་གྱྀ་མདད་བཏང་བར་ལོ་གཅྀག་”(49)ཅེས་བྱུང་། མདོར་ན། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་སྲས་ལྷས་བོན་ནི་གང་ཟག་ཐ་དད་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་སྲས་ལྷས་བོན་གྱི་ཁུ་བོ་དང་། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་གཅེན་ལྷ་བལ་ཕོ་ཡིན་པའང་བོད་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ལས་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ།
བཞི་པ། མཇུག་བསྡུ་བ།
བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དོན་གནད་ཆེ་ཕྲ་དག་ནི་ཡུལ་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་བས་གང་ཞིག་དོན་དངོས་དང་མཐུན་མིན་གྱི་ཁ་ཆོན་གཅོད་པ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་ནའང་། སུས་ཀྱང་འཕྲི་སྣོན་གྱི་བཟོ་བཅོས་མ་ཕོག་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོ་གལ་ཆེན་ཏེ། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་། བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ ཁྲམ་ཤིང་། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་སོགས་ནི་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས། དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་གུང་བསྒྲིགས་པ་དང་གོ་བསྡུར་བྱས་ན། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོགས་གནད་མང་པོ་ཞིག་གི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ལྷང་ངེར་མངོན་ཐུབ་པ་ནི་གདོན་མི་ཟའོ། དེར་བརྟེན། གནའ་བོའི་བོད་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁུངས་བཙུན་དེ་དག་གི་བྱུང་བ་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་བལྟས་ཚེ འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གིས་(སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོར་)བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་འཇང་ཡུལ་དུ་དྲངས་རྗེས་བསུས་པའི་འཇང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་བཤོས་པའི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་༦༩༠ལོའི་ཡས་མས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་གཅེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཡབ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་འདས་རྗེས་གཅེན་གཅུང་ཕན་ཚུན་དབར་རྒྱལ་སྲིད་བརྩད་མཐར། སྤྱི་ལོ་༧༠༥ལོར་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པ་དང་། ཐང་མཚམས་ཀྱི་འཚོ་བ་མཇུག་རྫོགས་ཏེ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བསུས་པའི་དུས་དེར་བློན་རྒྱུད་ཁག་གི་ནང་འགལ་ལས་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བ་སོགས་གསལ་ལེར་ཤེས་ཐུབ་པས། དེས་ན་སྤྱི་ལོ་༧༣༩ལོར་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་དང་དུས་མཉམ་པར་འདས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༧༤༡ལོར་ཀོང་ཇོ་དང་མཉམ་དུ་མདད་བཏང་སྟེ་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་པའི་སྲས་ལྷས་བོན་དང་གང་ཟག་ཐ་དད་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེའི་ཁུ་བོ་ཡིན་པའང་ཤེས་སླ་བ་རེད་ཅེས། ཁོ་བོས་ལོ་རྒྱུས་སློབ་གཉེར་གྱི་ཟུར་དུ་འཕྲད་པའི་དོགས་གནད་དག་ལ་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ཁུལ་བགྱིས་པར་ནོངས་ཆ་ཅིས་ཀྱང་ལྡན་སྲིད་པས། གཟུར་གནས་མཁས་པའི་ཕྱག་སོར་ཡངས་པོས་ཡོ་བསྲང་གནང་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། །
མཆན་འགྲེལ་དང་ལུང་འདྲེན་དཔྱད་ཡིག
①(40)《ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༣ལོའི་ཟླ་༦པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བརྒྱབ། ཤོག་ངོས་༡༣༥ ༡༣༥རུ་གསལ།
②(43)གངས་འཚོ། 《འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་འདས་རྐྱེན་ལ་དཔྱད་པ་》 ༢༠༠༤ལོའི་《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》བོད་ཡིག་དུས་དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་༢༩ ༣༠ནས༣༤བར་གསལ།
③(42)པད་གཞུང་ཟླ་བ་ཆུང་བདག 《འཇང་ཚ་ལྷས་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ་》 ༢༠༡༥ལོའི་《བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་དེབ》བོད་ཡིག་དུས་དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་༧༢ ༧༡ནས་༧༣བར་གསལ།
④(25)འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ། 《“ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་”ཞེས་པ་ཡོད་མེད་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཀིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་སྲས་ཡིན་མིན་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ་》 ༡༩༨༧ལོའི་《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》བོད་ཡིག་དུས་དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས༡༡༠ ༡༡༠བཅས་སུ་གསལ།
⑤(29)སྟག་ཚང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ། 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་༦པར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ་བསྒྲིགས། ཤོག་ངོས་༡༧༨ ༡༧༨བཅས་སུ་གསལ།
⑥(26)(27)(28)ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེམ 《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༡༠པར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏབ། ཤོས་ངོས་༢༤༩ ༢༤༩ ༢༤༩ -༢༥༠ ༢༥༠བཅས་སུ་གསལ།
⑦ཡར་ལུང་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་རིན་ཆེན་སྡེ། 《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་》 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨ལོའི་ཟླ་༣པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། ཤོག་ངོས་༥༩ན་གསལ།
⑧ཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ། 《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡ལོའི་ཟླ་༡༠པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། ཤོག་ངོས་༣༦ན་གསལ།
⑨⑩⑾(30)(31)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༣པར་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ་བརྒྱབ། ཤོག་ངོས་༡༥༦ནས་༡༥༧ ༧༤ ༧༤ ༡༥༧ ༡༥༧བཅས་སུ་གསལ།
⑿⒃⒇(21)(22)(38)(44)(45)འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་》(དེབ་དང་པོ་) ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༥པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། ཤོག་ངོས་༣༤ ༢༠ ༣༨ ༤༢ ༤༥ ༦༣ ༨༣ ༡༦༠བཅས་སུ་གསལ།
⒀《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་》 དེབ་གསུམ་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༡༢པར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏབ། ཤོག་ངོས་༢༩༥ན་གསལ།
⒁⒄(32)(33)(35)(41)(46)(48)(49)གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན།《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་བདམས་བསྒྲིགས་》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༡ལོའི་ཟླ་༤པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། ཤོག་ངོས་༥༧ ༦༥ ༩༠ ༢༠༥ ༧༢ ༧༨ ༧༨བཅས་སུ་གསལ།
⒂འདིར་ཅའོ་ལུན་དང་དབྱི་ཧྥེང་ཞེས་པ་ནི་ཐང་ཀའོ་ཙུང་ལ་ཁྲི་ལོ་བརྩི་སྟངས་བཅུ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་གསེས་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། ཅའོ་ལུན་གྱི་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་དང་དབྱི་ཧྥེང་གི་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ་གཉིས་ཀ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོ་ཡིན་པའོ།
⒅⒆(24)(34)(37)(39)ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པདྨ་རཱ་གའི་ལྡེ་མིག་》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༩པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བརྒྱབ། ཤོག་ངོས་༡༥༥ ༡༥༥ ༩༡ ༩༡ ༩༨བཅས་སུ་གསལ།
(23)ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བྱིས་པའི་དགའ་སྟོན་》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་དང་པོར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏབ། ཤོག་ངོས་༣༧ན་གསལ།
(36)ལྡེའུ་ཇོ་སྲས། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང》 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༧ལོའི་ཟླ་༩པར་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བརྒྱབ། ཤོག་ངོས་༡༢༠ནས་༡༢༡བར་གསལ།
(47)མཁས་པ་ལྡེའུ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༢ལོའི་ཟླ་༢པར་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ་བརྒྱབ། ཤོག་ངོས་༢༨༤ན་གསལ།


text:
བསླབ་བྱ་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡིག
- །
- པ་སངས།, 25 ཟླ་དགུ་པ། 2015 18:37
- ། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ།
རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་རབ་གཅིག་བསྡུས་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ངུར་སྨྲིག་གར་གྱིས་རྣམ་རོལ་ཙོང་ཁ་པ། ། དངོས་གྲུབ་ཀུན་སྩོལ་བཅོམ་ལྡན་གཤིན་རྗེའི་གཤེད། ། རྣམ་གསུམ་དབྱེར་མེད་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ། ། གུས་པས་འདུད་དོ་བརྩེ་བས་རྗེས་སུ་ཟུངས། ། སྐྱེ་བར་བཏགས་པས་མངོན་རློམ་ཚངས་པ་དང༌། ། ཁེངས་དྲེགས་འབྱོར་བས་གཡེང་བའི་འདོད་ལྷའི་རིགས། ། མ་ཡིན་བློ་གསལ་ཚུལ་མཐུན་དོན་གཉེར་ཅན། ། སློབ་གཉེར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པར་འདོད་རྣམས་ལ།། གདམས་ངག་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་ནོ་ཉོན་ཅིག་ཨང༌།
། དལ་བའི་རྟེན་ཐོབ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་དང་མཇལ། །མཚན་ལྡན་བཤེས་དང་ཆོས་མཐུན་གྲོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས། ། མཐུན་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་འཛོམས་པ་འདི་འདྲ་བ། ། ཡང་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ལ་དོན་ཆེ་བས། ། ཕྱི་བཤོལ་སྤངས་ཏེ་སྙིང་པོ་ལོངས་ཤིག་ཨང༌། ། ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕ་ཡུལ་ཉེ་དུ་ཀུན། ། བཞག་སྟེ་རྒྱང་རིང་ཡུལ་དུ་སོང་ན་ཡང༌། ། རྒྱུས་མེད་ཡུལ་ནས་དོན་མེད་མཛའ་བཤེས་སོགས། ། བསྡུས་ཏེ་རྣམ་གཡེང་བྱེད་པ་སྨྱོན་པ་ཡིན། ། འོངས་དོན་ཐོས་བསམ་ལས་ལ་སྒྲིམས་ཤིག་ཨང༌། ། སྒོ་གསུམ་དགེ་ལ་སྦྱར་ཕྱིར་མིང་དང་དོན། །མཐུན་པའི་བཤེས་ཤིག་རང་གི་དགེ་རྒན་དུ། །བསྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་ལུས་པའི། ། རྩ་བར་མཐོང་སྟེ་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་ཡིས། ། རྟེན་འབྲེལ་མགོ་ནས་འགྲིག་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། སྡིག་གྲོགས་ཡིན་ཞེས་རྭ་ཅན་མི་འབྱུང་གིས། ། གཅེས་ཤིང་ཕན་པའི་ཟོལ་གྱིས་འཛུམ་བསྟན་ནས། ། རྩེད་རྒོད་གཡེང་བའི་གྲོགས་བྱེད་བག་མེད་ཀྱི། ། ལས་ལ་སྦྱོར་དེ་སྡིག་པའི་གྲོགས་ཡིན་པས། །འགོ་བའི་ནད་བཞིན་རིང་དུ་སྤོངས་ཤིག་ཨང༌། །ཆ་རྐྱེན་ཡོད་ན་མི་བཟོད་མྱུར་དུ་བརླག ། མེད་ན་མི་བཟོད་བུ་ལོན་སྟོང་འཇལ་བྱེད། །ཅི་བྱས་ཆོས་ཀྱི་གེགས་སུ་འགྲོ་བ་འདི། ། གྲོགས་ངན་འདུ་འཚོགས་མང་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། བསེ་རུ་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། མིང་ལ་མཐུན་རྐྱེན་ཟེར་ཡང་ཆོས་ཕྱོགས་ལས། ། ཉམས་བྱེད་འདོད་ཡོན་བདུད་ཀྱི་གཡབ་མོ་སྟེ། ། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་སྔོན་བྱོན་དམ་པ་རྣམས། ། དབུལ་བས་མ་མནར་དོན་གཉིས་རྩེར་སོན་པས། ། འཕྲལ་ཕུགས་ཁེ་ཉེན་གང་ཆེ་དཔྱོད་ཅིག་ཨང༌། ། གདོལ་སྤྱོད་ཁྱིམ་པའི་རྗེས་འཇུག་གཡོ་ཁྲམ་མཁན། ། ཆོས་མིན་སྤྱོད་པའི་ཐན་སྙེ་མགོ་འཕང་མཐོ། ། ལྟོ་སྐྱ་གོས་ཧྲུལ་ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། ། བཅུད་ལྡན་སྙེ་མའི་མགོ་བོ་དམའ་ན་ཡང༌། ། གཏན་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་འདྲ་འདྲ་མིན་ནོ་ཨང༌། ། བླ་མ་ལ་གུས་མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་མེད། ། དམན་ལ་བརྩེ་སོགས་ནང་ནས་དུལ་གྱུར་ན། ། ཕྱི་བལྟས་ཅོལ་ཆུང་སྐྱེ་བོས་མངགས་ཚད་ལ། ། མི་ཉམ་གྱོང་བོར་སྣང་ཡང་སྐྱོན་མེད་པས། ། ཕྱི་འཇམ་ཁོང་རྩུབ་སྤྱོད་པ་སྤོངས་ཤིག་ཨང༌། ། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། ། བསྟན་པའི་གཞི་མ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི། ། རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ཡིན་ཀྱང༌། ། ཚུལ་འཆོས་སྤྱོད་པ་འདི་ཡིས་ཐར་དཀའ་བས། ། བསླབ་ཁྲིམས་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་སྲུངས་ཤིག་ཨང༌། ། ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བས་གཞན་གྱི་ཡིད་དུ་འཐད། ། སྨྲ་བ་ཉུང་བས་ཕོག་ཐུགས་གཡེང་བ་མེད། ། དད་བརྩོན་དྲན་ཤེས་བརྟན་པོས་ཉིན་རེ་བཞིན། ། ཡོན་ཏན་ཡར་ཚེས་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་འགྱུར་བས། ། སྒོ་གསུམ་བག་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། དང་པོ་ཐོས་པའི་སྒྲོན་མེ་མ་སྦར་ན། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྲིད་པའི་སྐྱོན་མཚང་དང༌། ། རྣམ་བྱང་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་སོགས། ། བླང་དོར་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པས། །ཐོས་པས་བློ་མིག་སྦྱངས་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། །དོན་གྱི་རྒན་པོ་ཚིག་གི་འཁར་བ་ལ། ། བརྟེན་ཕྱིར་གཞུང་ཚིག་བློ་འཛིན་མི་བྱེད་པར། ། དཔེ་ཀློག་ཙམ་དང་ངག་སྒྲོས་ཐན་ཐུན་གྱིས། ། ཉིན་རེ་འགྲོ་ཐབས་དེས་ཀྱང་མི་ཕན་པས། ། དཔེ་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱངས་ཡུན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། གཞུང་ཚིག་མང་དུ་བཟུང་སྟེ་བསྐྱར་ན་ཡང༌། ། དོན་ལ་མི་སེམས་རིམ་གྲོའི་ཆོས་ཀློག་དང༌། ། ནེ་ཙོའི་འདོན་པ་ལྟ་བུ་བརྒྱ་ཚར་གྱིས། ། བརྗོད་བྱའི་གནད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་མི་ཆོད་པས། ། དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། ཀུན་བྱང་འཇུག་ལྡོག་ཚུལ་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང༌། ། ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྨྲ་མཁས་དཔལ་འདོད་ན། ། ད་ལྟ་བཟའ་བཏུང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ། ། ཆགས་པའི་སྐྱིད་ཆོས་འདི་ཡིས་མི་འགྲུབ་པས། ། དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་བཟོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། ཉིན་རེ་ཟས་ཀྱང་མི་དྲན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། ། ཞུགས་མ་ཐག་ནས་མཁས་པའི་གོ་འཕང་འདོད། ། ཞག་གསུམ་ལོན་ཚེ་རྗེས་མེད་གཡེང་བས་ཁྱེར། ། དེ་འདྲ་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཡོང་བས། ། བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་སྟེན་ཅིག་ཨང༌། ། དཀོར་དང་སྒྲིབ་པས་བྱིང་ཞིང་རྨུགས་པའི་སྟེང༌། ། ད་རུང་ཟས་དང་གཉིད་ཀྱི་ཚོད་མི་རིག ། ལང་ཤོར་བློ་ངན་འཕྲོ་ཞིང་རྒོད་པའི་ཐོག ། ཕྱི་ཕྱིར་འཆལ་གཏམ་དུ་མས་གཡེང་བ་སོགས། །དགག་བྱའི་རིགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་མ་འཛིན་ཨང༌།།སྐྱོན་ཡོན་བླང་དོར་རང་གིས་མི་ཕྱེད་པར། ། གྲགས་སྐམ་འུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་ཡང༌། ། ཉེས་སྐྱོན་སུ་ཡིས་ལག་པས་མི་སེལ་ལ། ། ཡོན་ཏན་སུས་ཀྱང་ཁ་རུ་མི་ལྡུག་པས། ། བླུན་པོ་ཆུ་སྣ་གར་ཁྲིད་མ་བྱེད་ཨང༌། ། ཟབ་ཟབ་མན་ངག་ཟེར་དགུ་ཚོལ་བ་དང༌། ། ཐོབ་ཐོབ་མང་པོའི་རྣམ་གྲངས་གསོག་བྱེད་ཅིང༌། ། སྒྲ་སྙན་སྨན་རྩིས་སོགས་ལ་མགོ་འཁོར་བ། ། གཞུང་ལུགས་ཐོས་བསམ་རྣལ་མའི་གེགས་ཡིནཔས། ། རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་ག་མ་འཛིན་ཨང༌། ། རང་རང་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་དགོས་དོན་སོགས། ། མ་མཐོང་ཤགས་འགྱེད་ཚིག་འཁྲི་སྐམ་པོ་དང༌། ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་མི་བཟོད་གོ་ཐོབ་ཀྱི། ། བམ་བཤད་འདིས་ཀྱང་བརྡར་ཤ་མི་ཆོད་པས། ། གོ་རིགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་སྦྱོངས་ཤིག་ཨང༌། ། འཁྲུལ་བྲལ་གཞུང་རེ་ངེས་བཟུང་གཞིར་བྱས་ནས། ། གཞན་རྣམས་དེ་དང་སྦྱར་ཏེ་དཔྱོད་པ་ལས། ། གང་བྱང་དཔེ་ལ་ལྟ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཤེས་རབ་འཆལ་འགྱུར་བས། ། རང་ལུགས་གཏད་སོ་ཡོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། དཔྱད་པས་ངེས་པ་ལམ་ཙམ་རྙེད་ན་ཡང༌། ། ཆོས་ཚུལ་ཟབ་པས་ཐག་གཅོད་མི་སྔ་ཞིང༌། ། འགྲིག་འགྲིག་མང་བོས་རྣམ་རྟོག་རྒྱ་སྐྱེད་པས། ། དཔྱད་པ་མ་ཐལ་གཞུང་ལ་འཁྲིལ་བཞིན་དུ། ། རྒྱས་བསྡུས་འཚམ་པའི་དཔྱད་ཚུལ་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། མ་རིག་མུན་སེལ་ཐོས་པའི་མེ་སྦར་ཅིང༌། ། ང་རྒྱལ་དུ་བའི་ངོ་བོར་འཁྱིལ་བ་ཡིས། ། ཕྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་སྒྲིབ་བྱེད་ལ། །ཆོས་སུ་སོང་ན་ཤེས་རྒྱུད་དུལ་དགོས་པས། །སྙེ་མ་ལོང་བ་མགོ་འཕང་མ་མཐོ་ཨང༌། ། མཐོན་པོའི་སྒང་ལ་ཆུ་བོ་མི་ཆགས་པས། ། དམན་ས་བཟུང་སྟེ་གུས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས། ། ཆོས་མཐུན་བློ་ཁ་མཐོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས། ། བློ་སྐྱེད་གང་ལོན་བྲེ་གསོག་ཕུལ་གསོག་གིས། ། སྒྲོ་འདོགས་འཕྲལ་དང་འཕྲལ་དུ་ཆོད་ཅིག་ཨང༌། ། དབུ་ཚད་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ། ཆོས་མངོན་མཛོད་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་སྒོམ། ། བསྟན་པའི་ནང་མཛོད་འདུལ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས། ། མ་ཚང་བསླབ་གསུམ་ཡ་བྲལ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ། བཀའ་པོཏ་ལྔ་ལ་ཚང་བར་སྦྱོངས་ཤིག་ཨང༌། ། དཀའ་བས་བསགས་པའི་མང་ཐོས་ནོར་བུ་ཡང༌། །བརྗེད་ངས་རྐུན་པོས་དལ་གྱིས་འཇོམས་བྱས་ཏེ། ། རིན་ཆེན་གླིང་ནས་སྟོང་བར་ལྡོག་སྲིད་པས། ། རྒྱུན་དུ་གོམས་འདྲིས་དྲན་ཤེས་བརྟན་པོ་ཡིས། ། གང་ཤེས་བརྗེད་པ་མེད་པར་སོགས་ཤིག་ཨང༌། ། སྙིགས་དུས་བློ་དང་བསོད་ནམས་དམན་པའི་ཕྱིར། །ལྷག་པའི་ལྷ་དང་ཡི་དམ་ཆོས་སྲུང་ལ། ། རྩེ་གཅིག་ གསོལ་འདེབས་ཕྱག་མཆོད་མཎྜལ་སོགས། །ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་འབད་པ་དྲག་པོ་ཡིས། ། ཞིང་གི་མཐུ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། །ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱངས་སྔོན་དུ་མ་སོང་ཞིང༌། གཞུང་དོན་ལྟ་བའི་བློ་མིག་མ་ཕྱེ་བར། ། ཆོ་གའི་ངག་འདོན་བྱང་བ་ཙམ་ཞིག་གིས། ། གསང་སྔགས་འཆང་བའི་གྲལ་དུ་མི་ཚུད་པས། ། བསྟན་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སློབས་ཤིག་ཨང༌། ། གསང་ཆེན་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྨན་ཧྲོག་རྣམས། ། སྦྱོར་བར་བསྡེབས་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་རིམ་པ་སོགས། །ཡིན་ཕྱིར་གཞུང་ལུགས་ཆེ་རྣམས་ཡལ་བོར་ནས། ། མན་ངག་ཁོ་ནར་དགའ་བ་གནས་མིན་པས། ། རྩ་བཤད་སྦྱར་ཏེ་རྒྱུད་དོན་ཚོལ་ཅིག་ཨང༌། ། གསང་སྔགས་དེ་ཡང་འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་སེལ་ལམ། ། ཚེ་དང་ནོར་སྒྲུབ་དབང་སྡུད་མངོན་སྤྱོད་སོགས། ། ཚེ་འདིའི་ལག་ཆ་ཁོ་ནར་འཁྱེར་བ་ནི། །ས་མཆོག་ཙན་དན་སོལ་བར་བྱས་འདྲ་བས། ། ཆོས་ཀྱིས་ངན་སོང་བསྒྲུབས་པ་མ་བྱེད་ཨང༌། ། སྔགས་གཞུང་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་ཉིང་དགོས་སུ། ། རྒྱལ་ཀུན་དགོངས་པ་གཅིག་གྱུར་རྟག་པའི་བཀའ། ། དངོས་གྲུབ་རྩ་བ་དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་འདིར། །འབབ་པའི་ཚུལ་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཚུགས་པས། །གཏན་འདུན་འཆུགས་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། ཁྱད་པར་ལྟ་བ་སྙིགས་མའི་གནས་སྐབས་འདིར། །དམ་བཅའ་ཙམ་གྱིས་མཁས་རློམ་སྐྱེ་བོ་ཡི། ། སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་སྐད་ཀྱི་འཆལ་གཏམ་ཡང༌། ། བསོད་ཆུང་ཤེས་འཆལ་རྣམས་ཀྱི་རྣར་འགྲོ་བས། ། རི་བོང་ཅལ་གྱི་རྗེས་སུ་མ་རྒྱུག་ཨང༌། ། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཉིན་བཞིན་གདམས་པ་ཡིས། ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐའ་དག་མངོན་གྱུར་པ། ། བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་ཡིས་ཀྱང་མ་ཐོན་པའི། ། གསར་བཤད་ཕྲ་མེན་མ་ཡི་སོ་ནམ་དེས། ། ཕན་ལས་གནོད་པ་ཆེ་བས་སྒྲིམས་ཤིག་ཨང༌། ། ཐུགས་བཅུད་ཟབ་མོར་བསྔགས་པ་ཙམ་མིན་པར། །རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་གྲུབ་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རང་གཞུང་དབང་པོར་བཞུགས་པའི་མདོ་རྒྱུད་ཀུན། ། གསལ་བྱེད་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ལུགས་བཟང་འདིར། ། བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་འཇུས་ཤིག་ཨང༌། ། གར་རྒྱུགས་ཕྱོགས་སུ་དཀྱུས་སྟོན་བྱེད་པ་བཞིན། ། དང་པོ་ཉིད་ནས་གཅིག་ཤེས་གཉིས་ཤེས་ཀུན། ། སྲིད་པར་འཁྱེར་བའི་དམུ་རྒོད་སེམས་ཀྱི་རྟ། ། འདི་ཉིད་གདུལ་ཐབས་ཁོ་ནར་འཁྱེར་བ་ཡིས། ། ཐོས་བསམ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། འཁོར་ལོ་བཞི་ལྡན་རྟེན་བཟང་ཐོབ་སྐབས་འདི། །འཁོར་བའི་འཆིང་བ་གཅོད་པའི་དུས་ཡིན་པས། ། འཁོར་གསུམ་སྐོར་བའི་ཐབས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དགོངས་དོན་ངེས་རྙེད་ནས། ། འཁོར་གསུམ་དག་པའི་དགེ་སྦྱོར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། །ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་བསམ་པའི་བཟང་ངན་ཡིན། ། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་རྣམ་དག་ཐོས་པ་ཡིན། ། ཆོས་སུ་སོང་ཚད་འདི་སྣང་ཞེན་ལོག་ཡིན། ། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ཡིན། ། ཆོས་ལ་ཆོས་བཞིན་སྤྱོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང༌། ། རྣམ་མང་གཞུང་ལུགས་ཟབ་ཡངས་ཆུ་གཏེར་ལས། ། རྣམ་དག་ཐོས་པའི་ནོར་བུ་ལེན་པའི་ཚུལ། ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་མིག་སྨན་ཐུར་མ་ཡིས། ། རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་ཡོངས་ཀྱི་མིག་ཕྱེ་སྟེ། ། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག །
ཅེས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྤྱིར་དེང་སང་བསྟན་པ་སྙིགས་མའི་མཐར་སོན་པའི་དབང་གིས་ ཉམས་ལེན་དགོས་པའི་གཏམ་ཙམ་ཡང་ནུབ། ཐོས་བསམ་དགོས་པའི་གཏམ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌། གང་ལ་ཐོས་པ་བྱ་བའི་ཡུལ་དང༌། ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་སོགས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པར་སྣང་བས། འདི་འདྲ་ཞིག་འབྲི་འདུན་སྔར་ནས་ཡོད་པའི་ཐོག་ཉེ་ཆར་དར་ཧན་བེའི་ལིའི་ཤོག་ནས་བློ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེས་བསྐུལ་པའི་ངོར་བཙུན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་བའི་ཉམས་ལེན་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། བླ་མ་གོང་མ་ཞིག་གི་མིང་ཙམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མ་མཆི་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་བཞིན་སློབ་གཉེར་བ་སྡུག་རུས་ཅུང་ཟད་བྱས་པའི་རང་མྱོང་དང༌། དམ་པ་གོང་མའི་གསུང་རྒྱུན་ལ་བསྟེན་ནས་རགས་རིམ་ཞིག་བྲིས་པའི་མཚམས་སུ་ད་ལྟ་ཕན་པར་སྨྲས་ཀྱང་གོ་བ་དཀོན་པར་སྣང་བས་དགོས་པ་མི་འདུག་སྙམ་ནས་བཞག་པའི་ཚེ། བསྟན་ལ་གཅིག་ཏུ་སྨན་པའི་ལྷག་བསམ་དང་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་དགོན་པའི་ཁྲི་ཐོག་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་པས་འདིའི་འཕྲོ་བསྐངས་ཏེ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དགོས་ཞེས་ནན་ཏན་གནང་བ་བཞིན་མཇུག་གྲུབ་པར་བྱས་པ་འདིས་ཀྱང་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་གྱུར་ཅིག །


text:
ཐེངས་འདིའི་ལས་རིམ་ལ་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢་ཀྱི་ཊེམ་པལ་ཀྲན་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་དེའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་རྒྱུ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལས་རིམ་ལ་ཁེ་ཎ་ཌ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་སྒྱུར་དགེ་བཤེས་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པ་ལགས་དང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་ནས་བོད་ཁང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་བྱམས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལགས་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བརྙན་འཕྲིན་གཟིགས་ན། (Windows Media)
ཀུན་གླེང་ནི་འཁོར་སྐར་བརྒྱུད་ནས་བལྟ་ཐུབ་པ་དང་ རླུང་འཕྲིན་ཐོག་ཏུ་ཉན་ ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དུས་ཐོག་ཏུ་བལྟ་ཉན་བྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། བདུན་ཕྲག་རེའི་གཟའ་ལྷག་པ་དང་གཟའ་པ་སངས་ནམ་ཡིན་ལ་འཛམ་གླིང་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཆུ་ ཚོད་༡༤་ནས་༡༥་བར་རམ། ཡང་ན་ལྷ་སའི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་༡༠་ནས་༡༡་བར་དུ་ཀུན་གླེང་ལ་བལྟ་ཉན་ཐུབ་ཅིང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནས་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་༡༠༨༨༨༨་མནན་ཚེ། ཨེ་ཊི་ཨེན་ཊི་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཞིག་ཐོས། དེའི་རྗེས་སུ་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་༨༦༦ ༨༣༧ ༥༡༥༩ མནན་ན་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་རིན་པ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་ཁ་པར་དེ་ང་ཚོར་འཕྲོད། ཨ་རི་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་༡ ༢༠༢ ༦༡༩ ༣༧༧༤ མནན་ནས་ཁ་པར་འབྲེལ་མཐུད་པར་རིན་པ་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་སྤྲོད་དུ་འཇུག་ དགོས་ཞེས་མངགས་བཀོད་བྱེད་ན་ཁ་པར་གྱི་རིན་པ་ང་ཚོས་སྤྲོད་ངེས་ཡིན། ཡང་ན་སྔོན་ནས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དང་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ང་ཚོར་བསྐུར་ཚེ། ང་ཚོས་ཀུན་གླེང་གི་བགྲོ་གླེང་སྐབས་སུ་སྐུ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཆོག་པ་དང༌། གལ་ཏེ་སྐུ་ཉིད་ཀུན་གླེང་ལ་དངོས་སུ་མཉམ་ཞུགས་མི་ཐུབ་ཀྱང་ང་ཚོར་ tibetantv@voanews.com བརྒྱུད་ནས་ཨི་མེལ་གཏོང་བའམ། ཡང་ན་ཧཕེཀ་སི་ཨང་གྲངས་༡ ༢༠༢ ༣༨༢ ༥༥༩༦ བརྒྱུད་ནས་དྲི་བ་བསྐུར་གནང་ཡོད་པ་ཞུ།