text:
—— རྒྱལ་ནང་གི་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དང་མཁས་དབང་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁྲིམས་འཛུགས་འགན་ལེན་སྐོར་གླེང་བ།
མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་ནི་ནགས་ཚལ་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང་། མེ་ཏོག་གི་རྒྱ་མཚོ། གཙང་ཆུའི་ཆུ་འགོ སྤྲིན་གྱི་ཕ་ཡུལ། ཕུགས་འདུན་གྱི་ཞིང་ཁམས་བཅས་ཡིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་བརྟན་དུ་བཏང་བར་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་རིན་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་གིས་རྒྱལ་ནང་གི་གྲགས་ཅན་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དང་མཁས་དབང་ཚོར་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཟབ་ཤོས་ཤིག་རེད།
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དུ་འཇོག་པ་དང་། ཁྲིམས་འཛུགས་འགན་ལེན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་འཛུགས་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱི་བློ་འདྲིའི་རིགས་པས་ཁུངས་སྐྱེལ་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་འགོ་ཁྲིད་དང་། རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན། མཁས་དབང་ཚོར་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁྲིམས་འཛུགས་འགན་ལེན་གྱི་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་ལག་ལེན་ལ་ཚང་མའི་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་རྩ་ཆེའི་ཉམས་མྱོང་འཚོལ་ཞིབ་ཐུབ་པ།
“དང་ཐོག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཁྲིམས་འཛུགས་ཐད་ལས་དོན་འབོར་ཆེན་བསྒྲུབས་ནས། བོད་ལྗོངས་ཙམ་མ་ཟད། ཐ་ན་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་ས་གཏོད་ཆེད་ཉམས་མྱོང་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པས་དགེ་མཚན་ལྡན་ལ་རྒྱང་རིང་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས”ཞེས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཨུ་ཡོན་ལི་ཧྥེ་ཡིས་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་སྐབས་བརྗོད་པ་རེད།
ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་འཛུགས་འགན་ལེན་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་འདུག ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་དགོངས་པ་ཁྲིམས་འཛུགས་ཁྲོད་སྔོན་ལ་སྤྱད་པ་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དེ་སྔར་བས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་བབ་ཐོག་བཞག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་མགྱོགས་མྱུར་འཛུགས་སྐྲུན་སྐོར་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཟབ་མོ་ལྡན་པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་བཟོས་པས《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་སྲོལ་ཡིག》(“བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་མ་ཟིན”)གི་འཆར་ཟིན་འགོད་རྒྱུར་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད། ཁོང་གིས་སྲོལ་ཡིག་འདི་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་མཚོན་ཚུལ་ཞིག་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་ཞིག དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་བཅས་ཡིན། དེས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཛམ་གླིང་གི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་ལེན་གལ་ཆེན་ཐུབ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། ལི་ཧྥེ་ཡིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་ཆེད་དོན་ཚན་ཁག་གིས“མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པ”སོགས་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཛུབ་སྟོན་དང་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་སྔར་བས་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་པ་དང་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་འཛུགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་ཁྲིམས་འཛུགས་ཞིབ་ཚགས་ཅན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་གཡས་གཞོགས་གཡོན་འདེགས་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་རེད།
མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་ཁྲིམས་འཛུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ།
མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ནི“འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ”དང་། “ཀྲུང་ཧྭའི་ཆུ་གསོག་མཐོ་ལྕོག”“ས་གོ་ལའི་སྣེ་གསུམ་པ”བཅས་རེད། བོད་ལྗོངས་འདི་ཉིད་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་མངའ་ཁོངས་སུ་གཙང་པོ་དང་མཚེའུ་གང་སར་ཁྱབ་པས། “ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་གསོག་མཐོ་ལྕོག”ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནི་རང་རྒྱལ་དང་དེ་བཞིན་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་གྱི“གཙང་ཆུའི་ཆུ་འགོ”དང་། ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཐ་ན་ས་གོ་ལའི་ཕྱེད་བྱང་མའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི“ཚོར་ཆས” རྩ་ཆེའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བྱུང་འཚོ་གནས་བྱེད་ས་དང་ས་མཐོའི་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུའི་མཛོད་བཅས་ཡིན་པས། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་གནམ་གཤིས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁྲིམས་འཛུགས་འགན་ལེན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་བསྐྲུན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཨུ་ཡོན་གཞོན་པ་ཁྲེང་ལེ་ཕུང་གིས། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་སྲོལ་ཡིག》(བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་མ་ཟིན)ནང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས“ས་མཐོའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩྭ་རྩི་ཤིང་། རི་ཆུ་ཀླུང་གསུམ་སོགས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ནས། མཚོ་བོད་ས་མཐོ་འདི་ཉིད་རྒྱལ་ཡོངས་ཙམ་མ་ཟད། ཐ་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་ས་ཞིག་ཏུ་གཏོད་དགོས”ཞེས་པའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། ལམ་ལུགས་ནན་པོ་སྤྱོད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་གྱི་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་མཚོ་བོད་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་དང་། གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཁྱགས་རོམ་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པ། ཇོ་མོ་གླང་མ་དང་བྱང་ཐང་ལྟེ་བར་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དེ་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་ཐད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཛུབ་སྟོན་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་ཉམས་མྱོང་དེ་བས་མང་བ་གསོག་པ།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག“སྔོ་ཞིང་དྭངས་བའི་རི་ཆུ་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས། ལོ་རྒྱུས་ལ་འགན་འཁུར་བ་དང་། མི་དམངས་ལ་འགན་འཁུར་བ། འཛམ་གླིང་ལ་འགན་འཁུར་བ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་བས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་བབ་ཐོག་འཇོག་པ་དང་། ས་མཐོའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩྭ་རྩི་ཤིང་། རི་ཆུ་ཀླུང་གསུམ་སོགས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ནས། མཚོ་བོད་ས་མཐོ་འདི་ཉིད་རྒྱལ་ཡོངས་ཙམ་མ་ཟད། ཐ་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་ས་ཞིག་ཏུ་གཏོད་དགོས”ཞེས་གསལ་པོ་བཏོན་གནང་ཡོད། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག“རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱི་འདོམས་མཐུན་སྦྱོར་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་མ་ལག་སྐྲུན་པ། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལྗང་མདོག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི”ནན་བཤད་ཡང་ཡང་གནང་ཡོད།
རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཨུ་ཡོན་གཞོན་པ་ཤའོ་ཧོའེ་ཡོན་གྱིས“བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་ནི། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་དགོངས་པའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་བྱས་ནས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་འཛུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་ལས་དོན་སྤེལ་བར། དུས་སྐབས་གསར་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ལ་དཀྲིས་པའི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་ངང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུར་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད། ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་དང་ལས་དོན་ཆེད་སྒྲུབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཚད་གཞི་དང་བསྡུར་བ་དང་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱེད་རྒྱུར་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི‘མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས’ཞེས་པའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བ་དང་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་བཟོས་ཏེ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་དགོངས་པ་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་དོན་འཁྱོལ་ཧུར་ཐག་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་རེད།
ཚོགས་ཞུགས་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དང་མཁས་དབང་ཚོས་ཀྱང་བོད་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་ས་གཏོད་རྒྱུར་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅོལ་ཡོད། “བོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གཏོད་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་ཐད་ཚད་བརྒལ་ཡོང་བ་དང་། སྔོན་ལ་ཉམས་མྱོང་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ། ས་ཁུལ་གཞན་དག་ལ་དཔྱད་གཞི་འཛིན་ས་དང་མིག་དཔེ་འདོན་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད”ཅེས་བློ་འདྲི་དང་རིགས་པས་ཁུངས་སྐྱེལ་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་གྱི་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དང་མཁས་དབང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་རེད།


c: text/html

text:
1 རུལ་སུངས་ཐིམ་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་ཁག་ཅིག་གིས་མི་སེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་འཕྲོག་སྲོལ་ཞིག་ང་ཚོས་སྦས་གསང་བྱས་ན་ལ་རྒྱ་ཡིན་ནམ། 2 དབང་ཆ་སྒེར་གཅོད་རོལ་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་ཁག་ཅིག་གིས་ལས་ཁུངས་སྒེར་བདག་དང་ཉེ་ཤག་བཅས་ལ་ལྟག་སྒོ་འཐེན་ན་མི་སེར་གྱི་ཁེ་ཕན་ཡོད་དམ། 3 བོད་རིགས་སྒེར་གཅོད་པ་ཁག་གི་རྐུབ་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ཚིག འབྲོང་རྭ་མེ་འབར། སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླ་ཁྲོད་ཀྱི་རྒས་རབས་ཚོ། མགོ་བོར་ཡར་ལ་གྱེན་ནས་འདས་པའི་ཟིན་ཐོ་འཁོད། ང་ཚོ་ནི་བདེན་པ་ཁུངས་ཡོད་ཅན་གྱི་མེས་པོའི་ཕོ་ཉ་ཡིན། ང་ཚོ་ལ་དགོས་པ་ནི་ཁ་སང་གི་ལོ་རྒྱུས་བདེན་པ་ཡིན། དྲངས་བདེན་སྤོབས་པ་ཅན་གྱི་སྟག་ཤར་ཚོ། མགོ་བོར་ཡར་ལ་གྱེན་ནས་མི་སེལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད། ང་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
རང་གཙོ་རོལ་བཞིན་དམངས་གཙོ་འཕྲོག་མཁན།། འབངས་ཁྲག་འཇེབ་བཞིན་འབངས་ལ་སྡང་མཁན།། བདེན་པ་བརླགས་ཤིང་རྫུན་ཀྱི་པོ་ཏི་བརྩིཊ་མཁན།། འདི་འདྲ་ཤེས་ཡོན་པ་ལ་གུས་པ་མི་འདོད།། མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩིས་མེད་གཏོང་མཁན། རང་ལ་གྲུབ་པའི་རང་སྐད་མི་གཙོ་གླེང་མཁན།། མི་ཡི་ལོ་རྒྱུས་ཁྱི་ཡི་རྣམ་ཐར་བཀོད་མཁན།། འདི་འདྲ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
མདོ་སྟོད་ནང་ཆེན་འབྲོག་དང་ནག་ཆུ་ཕྱོགས།། རྨང་ཡིག་པ་ཕ་བ་ཡི་ར་བཏགས་དེ།། ཡུལ་སྐད་ནང་དུ་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་བཅད།། སྨྲ་བ་བདེ་དང་འཁྱུག་ཡིག་སྟབས་སུ་ཕྱིར།། མདོ་སྨད་ཡུལ་གྲུ་བཅས་དང་རྒྱལ་རོང་ཟུར།། རྨང་ཡིག་ཀ་ཁ་ག་ཡི་ར་བཏགས་དེ།། ཧ་ལམ་ཡ་བཏགས་ཅན་དུ་དངོས་སུ་བཅོས།། བརྡ་རྙིང་ཁ་ཤས་ནང་དུ་ཡ་བཏགས་བཙན།། གནའ་བོའ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
© 2020 བཙན་པོ་དྲ་བ། — WordPress སྤྱད་ནས་བཟོས། — 青ICP备17000686号
དཔེ་སྒྲོམ་རྩོམ་པ་པོ། Anders Noren — རྩེར། ↑

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གསར་འགྱུར་གཞུང་ལས་ཁང་གིས་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའི་པུའུ་དོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་དཔལ་ཚེ་རིང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད།
ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། མིག་སྔར་བོད་དུ་རིགས་ཁག་གི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་1787ཡོད་པ་དང་དགོན་སྡེའི་གྲྭ་བཙུན་ཁྲི་4.6ཡོད་པ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ས་ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་7ཚང་མར་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དང་། བོད་ཡིག་དཔེ་ཆ་པར་འདེབས་ཁང་། བོད་ཡིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དུས་དེབ《བོད་ལྗོངས་ནང་བསྟན》ཞེས་པ་བཅས་ཡོད་པ་རེད། གྲྭ་བཙུན་གྱིས་དཔེ་ཆ་སྦྱོང་བ་དང་། རྟགས་གསལ་གཏོང་བ། བསླབ་གནས་སྤོར་བ། སྡོམ་པ་ལེན་པ། དབང་བསྐུར་བ། སྒོམ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་རྒྱུན་གཏན་ངང་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་དེ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་གསར་དུ་འཁྲུངས་པའི་ཡང་སྲིད་60ལྷག་ཙམ་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏན་སྲོལ་ལྟར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཕུད་བོད་དུ་ད་དུང་མང་ཚོགས་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་དབྱི་སི་ལམ་དང་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་སྤེལ་བ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དགོས་མཁོ་སྐོང་ནས་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་སྲུང་སྐྱོབ་གང་ལེགས་བྱུང་བ་རེད།
ཉེ་བའི་ལོ་གསུམ་ནང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་མཆོང་སྐྱོད་ལྟ་བུའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཐོག་ནས་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་ལུགས་སྒྲིག་ལམ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས“དྲུག་བཙུགས”ལྟེ་བར་བྱས་ཏེ་ལས་བྱེད་པ་དགོན་སྡེར་བཅའ་སྡོད་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་གཏན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བྱེད་པ་དང“གཅིག་དྲུག”དང་། “ཡོད་པ་དགུ” “ཁྱབ་པ་གཅིག” “གསར་གཏོད་གཅིག”“སློབ་གསོ་གཅིག” “ཞབས་ཞུ་གཅིག” “གསོ་སྦྱོང་གཅིག” “འབྲེལ་གཏུག་གཅིག” “ལས་གྲྭ་གཅིག”སོགས་དགོན་པ་དང་གྲྭ་བཙུན་ལ་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་བྱ་ཐབས་གཙོ་གནད་དུ་བྱས་ཏེ་དགོན་སྡེའི་གྲྭ་བཙུན་ལ་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་བས་རྒྱ་ཆེའི་གྲྭ་བཙུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་བརྩི་སྲུང་དང་དགའ་བསུ་ཐོབ་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་འཆམ་མཐུན་དང་། བསྟན་དོན་ལམ་ལྷོངས། བྱེད་སྒོ་བདེ་བླག དགོན་སྡེ་ཞི་མཐུན་བཅས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་རྒྱུར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་རྨང་གཞི་བཏིང་ཡོད་པ་རེད། །


text:
གསལ་སྒྲགས།
[facetwp facet="keyword_filter"]
[facetwp facet="content_types"]
[facetwp facet="categories"]
[facetwp facet="tags"]
[facetwp sort="true"]
-
༢༠༡༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དུ་ལས་བྱེད་ས་མིག་ཁ་སྐོང་ཆེད་གསར་འདེམས་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ན། གཤམ་གསལ་ས་མིག་སོ་སོའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་དོན་དམ་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་གནང་ཡོང་བ་ཞུ། ཀ༽ དྲུང་ལས་ས་མིག་ ༢ ཆེད་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་གཤམ་གསལ། ༡༽ ལས་འགན། ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ། … རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ རེས་གཟའ་མིག་དམར། ༄༅། །བོད་མིའི་དང་བླངས་འཕྲོད་བསྟེན་ཚོགས་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལྡི་ལི་ས་གནས་འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་ཁང་དུ་ཆོད་གན་སྨན་ཞབས་གཅིག་གི་ས་མིག་ཡོད་ན། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་གོང་གསལ་ས་མིག་ཐོག་ཞུགས་འདོད་ཡོད་རི༊གས་ནས་གཤམ་གསལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཐོག་འཚང་སྙན་འབུལ་དགོས། དགོས་མཁོའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག ༡། སྨན་ཞབས་ GNM/B.Sc སློབ་ཐོན་ལག་འཁྱེར་ངོ་བཤུས། ༢། དང་བླངས་དཔྱ་དངུལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༡ རེས་གཟའ་སྤེན་པ། ༄༅། །འདི་གར་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་སུ་དཔྱ་དེབ་འགེངས་ཤོག་དང་ཡིག་ཆ་ Scanned གནང་སྟེ་ཀམ་པུ་ཊར་གྲངས་མཛོད་ནང་འཇོག་ཆེད་ཉིན་གླའི་ལས་བྱེད་ ༡ བསྐོ་གཞག་གནང་འཆར་ཡིན་ན། གཤམ་གསལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་འཐུས། དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན། ༡། ཉུང་མཐར་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཐོན་པའམ་དེ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་ཚད་ལག་འཁྱེར་ཚད་ལྡན་ཡོད་པ། ༢།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་སྤྱི་མང་གཏུག་བཤེར་འགྲོ་ལུགས་རྩ་འཛིན་ཁྲིམས་ཡིག་བསྐྱར་བཅོས་ཐེངས་ ༥ པ་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་ནང་དོན་ཁག་ངོ་སྤྲོད་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པ་བ་རྣམས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁོངས་སྲི་ཞུ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་སྐུལ་སློང་དང་། སྤྱི་སྒེར་ཁ་མཆུ་ཞུ་གཏུག་ཐོག་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ལས་འགན་ལེན་མཁན་སྐྱེད་སྲིང་ཡོང་ཐབས་སུ། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་གཉེར་བ་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་ཐོན་ཟིན་པ་མི་གྲངས་ ༢༥ ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྦྱོང་བརྡར་ཐེངས་དགུ་པ་འཚོགས་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར། སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ལས་རིམ་རགས་ཟིན་དང་། ཐོ་འགོད་ཞུ་སྒོའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག་གཤམ་གསལ།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ས་ནས་འགྲེམས་སྟོན་ལས་རིགས་རྗེས་འབྲེལ་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། — “ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་འདིར་སྔར་ལྷག་མི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་མཉམ་མྱོང་དང་བྱམས་བརྩེའི་འདུ་ཤེས་གོང་སྤེལ་ཆེད། ཤེས་བྱ་སྤེལ་རེས་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང་།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ རེས་གཟའ་པ་སངས། ༄༅། །འདི་ག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཐད་ཀའི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་སྦེལ་ཀོབ་སྐྱེ་ལྡན་སོ་ནམ་དང་ཉམས་ཞིབ་སྦྱོང་བརྡར་ཁང་དུ་མགྲོན་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་གསར་རྒྱག་ཞུས་པ་གཉིས་སྨན་ཆེད་བོད་མི་རྣམས་ལ་གཉིས་མོས་ཆོད་གན་གྱི་ལམ་ནས་བོགས་གཏོང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ན་མཐུན་རྐྱེན་དང་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་ཁག་གསལ། ཀ། མགྲོན་ཁང། མགྲོན་ཁང་ཆགས་ཡུལ་སྦེལ་ཀོབ་སྐྱེ་ལྡན་སོ་ནམ་ཉམས་ཞིབ་དང་སྦྱོང་བརྡར་ཁང། དེ་ཡང་གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཆོས་སྒར་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་གནས་ཡོད། མགྲོན་ཁང་གི་བཟོ་བཀོད་དེང་དུས་སྒྱུ་རྩལ་རང་བཞིན་ལྡན་ལ། རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཚད་མཐོའི་སྤུས་ཚད་ལྡན་པའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཞུས་ཡོད། མགྲོན་ཁང་གི་དཀྱིལ་དབུས་སྒོ་རའི་མཐའ་སྐོར་ནང་ཁང་ཐོག་ནས་ཉི་འོད་ཁྲ་ལྷམ་མེར་ཤར་ཏེ་ཁོར་ཡུག་ནང་ཉི་མའི་བཀྲག་མདངས་འཕྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་མཐའ་སྐོར་མགྲོན་ཁང་ཁང་མིག་ ༡༩… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠ རེས་གཟའ་མིག་དམར། ༄༅། །དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གསལ་བསྒྲགས་ཞུ་རྒྱུར། རྒྱ་གར་གཙོས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ ༡༧ གྱི་མཐོ་སློབ་ནང་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་ཚད་མཉམ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོའི་ UWC Horizon Foundation སློབ་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་འདུག་ན། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ UWC… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ཨ་རིའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགེ་རྩ་ནས་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་བའི་སློབ་ཡོན་ལས་གཞི་ནས་དེ་རིང་བོད་རིགས་སློབ་མ་གསར་པ་གྲངས་ ༡༦ དྲག་འདེམས་ཀྱིས་སློབ་ཡོན་སྩལ་རྒྱུ་དང། དེ་སྔ་ལོ་གཅིག་ གི་སློན་ཡོན་ཐོབ་ཟིན་པའི་བོད་རིགས་སློབ་གཉེར་བ་གྲངས་ ༡༤ བསྐྱར་དུ་དྲག་འདེམས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ལོ་གཅིག་ གི་སློབ་ཡོན་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན། དྲག་འདེམས་བྱུང་བའི་སློབ་མ་རེར་མང་ཤོས་སློབ་ཡོན་ཨ་སྒོར་… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ རེས་གཟའ་སྤེན་པ། ༄༅། །རྡ་ས་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ཡན་ལག་ཡིག་ཚང་དུ་རྩིས་པ་ Branch Accountant གཅིག་ལས་བྱེད་ངོ་མ་ཐོག་ས་མིག་སྟོང་པ་ཡོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་སོ་སོའི་ལག་འཁྱེར་ཡིག་ཆ་ཁག་དང་སྦྲགས་གཤམ་གསལ་ཁ་བྱང་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༥ འགྱངས་མེད་སྙན་ཞུ་དང་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཞིག་ Curriculum… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །མཚུངས་མེད་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་འགན་འཛིན་ལྷན་རྒྱས་མཆོག་ལ། ཆེད་ཞུ། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་སེར་པོའི་ནང་ NORI མེད་པ་བཟོས་ཏེ་ཕྱིས་སུ་ལག་དེབ་གསར་པ་གནང་ཁག་ཚང་མར་ NORI ལས་དམ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐོངས་མཆན་དགོངས་བཞེས་གནང་གི་མེད་སྐོར་དང་འབྲེལ། ཉེ་ཆར་ཇར་མི་ནིའི་གཞུང་ཚབ་ནས་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་སེར་པོ་གསར་པའི་རིགས་ལ་ NORI མེད་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་མཆན་མ་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག་པར་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་གཞུང་ཚབ་ཏུ་ཆེད་བཅར་གྱིས་… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༩ རེས་གཟའ་པ་སངས། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་སུ་གཞིས་ཆགས་གཅིག་བསྡུས་ཡར་རྒྱས་ལས་གཞིའི་ཁོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་མཐུན་སྦྱོར་བ་ལས་བྱེད་གྲངས་ ༢ ལོ་གཉིས་རིང་ཆོད་འགན་ངོ་བའི་ཐོག་བསྐོ་བཞག་ཞུ་རྒྱུར་ཆ་རྐྱེན་དང་དགོས་མཁོའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གཤམ་གསལ་ལྟར་དགོས་རྒྱུ། ཤེས་ཚད། ཚད་ལྡན་མཐོ་སློབ་ཞིག་ནས་ཉུང་མཐར་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་ BA/B.Com/B.Sc གང་རུང་ཐོན་པའམ། དེ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་ཚད་ལག་འཁྱེར་ཚད་ལྡན་ཡོད་པ། ལོ་ཚད། ༢༠༡༩།༨།༡༢ ཉིན་རང་ལོ་ ༢༡ ལས་མི་ཉུང་བ་དང་ ༤༥… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༧ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །འདི་གར་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༡ དང་ ༡༢ བཅས་ཉིན་གྲངས་གཉིས་རིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྒྱུ་རྩལ་མ་དངུལ་གྱི་མཐའ་མའི་འདེམས་སྒྲུག་ཆེད་རྡ་ས་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་སྙན་འབུལ་བ་རྣམས་ལ་ངོ་འཕྲད་འདྲི་གླེང་དང་། ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་གི་སྙན་འབུལ་རྣམས་ལ་… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥ རེས་གཟའ་པ་སངས། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སྲིད་ཁྱབ་ཁོངས་རྡ་ས་བྱམས་པ་གླིང་རྒས་གསོ་ཁང་དུ་ནད་གཡོག་གྲངས་ ༡ ཆོད་གན་ངོ་བོའི་ཐོག་བསྐོ་གཞག་ཞུ་རྒྱུར་སོང་ཆ་རྐྱེན་དང་དགོས་མཁོའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཚང་དགོས་རྒྱུ། ཆ་རྐྱེན་དང་དགོས་མཁོའི་ཡིག་ཆ། ༡། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་རང་ཉིད་ལས་དོན་དེར་དོ་དབྱིངས་ཡོད་པའི་ཞུ་སྙན་འབུལ་དགོས་རྒྱུ། ༢། བོད་མིའི་དྭང་བླངས་དཔྱ་དངུལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༣… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༨ ནས་བཟུང་སྒྲིག་ཞུགས་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་ Ph.D སློབ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་སུ་རུང་ལ་སྲིད་སྐྱོང་གཟེངས་བསྟོད་ལག་འཁྱེར་དང་ལེགས་སྐྱེས་སྒོར་ ༢༠,༠༠༠།༠༠ གནང་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྙན་འབུལ་ཡོད་རིགས་ནས་དག་མཆན་འཁོད་པའི་གཤམ་གསལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ རེས་གཟའ་མིག་དམར། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཡིག་འགྲུལ་ལམ་ནས་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་སློབ་ཡོན་ས་མིག་གྲངས་ ༥༠ ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཞུ་རྒྱུར། སློབ་ཡོན་འདི་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁྱབ་ཁོངས་དབུས་ས་གཉིས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང་། ཤེས་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན། སཱ་ར་མཐོ་སློབ་དང་ནོར་གླིང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་ཕྲུག འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཐོན་རྗེས་མུ་མཐུད་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པའི་རང་རིགས་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་ཤེས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་ཆེད་ཡིན་པས། སློབ་ཡོན་ཞུ་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།


text:
རྩོམ་རིག་ནི་ངག་གི་རིག་བྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་འདི་ཉིད་མཁས་པའི་དཔང་རྟགས་དང་། མཛངས་པའི་ལག་རྗེས་ཤིག་ཀྱང་རེད། མཁས་པའི་བྱ་བ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ཉིད་དུ་བགྲང་ཞིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་རྩོམ་པ་ནི། མཁས་པའི་བྱ་བ་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ཆེས་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། འདིར་རྩོམ་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་སློབ་མ་རྣམས་དང་སློབ་མ་རྣམས་རྩོམ་ལ་ཐོག་མར་འདྲེན་མཁན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཏོག་ཙམ་བྱུང་ན་སྙམ་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་མང་གི་སློབ་ཁྲིད་མྱོང་བ་དངོས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་རྩོམ་འབྲིའི་ནུས་པ་གོང་མཐོར་ཇི་ལྟར་གཏོང་བའི་ཐད་ལ་ལྟ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བར་བྱའོ།
དང་པོ། རྩོམ་ཡིག་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་སྐབས་སློབ་མའི་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་ནུས་རྩལ་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས།
དེ་ཡང་ཁྱིམ་བདག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་ནི་བུ་ཕྲུག་འཚར་ལོངས་ཡོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཆེས་ཐོག་མ་དང་གཞི་རྩའི་སློབ་གསོ་ཞིག་རེད། དེས་ན། ཁྱིམ་བདག་ཚོས་དུས་རྒྱུན་དུ་བུ་ཕྲུག་དང་གཏམ་གླེང་བྱེད་སྐབས་གལ་ཏེ་ཕྲུ་གུས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་ཧ་མ་གོ་བ་དང་ཡང་ན་སྐད་ཆ་དུམ་བུ་ཅིག་ཤོད་སྟངས་མི་ཤེས་པ་ན། ཁྱིམ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་ཤོད་དགོས་ཞེས་དུས་ཐོག་ཏུ་མཛུབ་སྟོན་དང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས། དགེ་རྒན་གྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། སློབ་ཁང་དུ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སྐར་མ་བཞི་བཅུ་དེ་ལེགས་པར་སྤྱད་ནས། སློབ་མའི་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་ནུས་རྩལ་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཀློག་གི་ནུས་པ་ནི་རྨང་གཞིའམ་འགག་རྩ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་གནང་སྐབས། ཐོག་མར་ཀློག་ལ་དོ་སྣང་དང་སྣང་ཆེན་བྱས་ནས་ཀློག་གི་སྦྱོང་བརྡར་མང་ཙམ་སྤྲོད་དགོས། དེ་རྗེས་སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་ཏེ་དྲི་བ་ཧ་ཅང་སླ་བ་ནས་རིམ་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཁག་པ་དྲིས་ཏེ་སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་སློབ་མར་ལན་མང་ཙམ་རྒྱག་ཏུ་འཇུག་དགོས།
གཉིས་པ། སློབ་མའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས།
དེ་ཡང་སློབ་མར་ཀློག་གི་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་བཀླག་བྱའི་ནང་དོན་ནི་ཡིག་ཚད་དུ་ཐོན་ཆེ་བའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་དང་མངོན་བརྗོད། ལྡོག་ཟླ། དོན་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་བཟུང་ན་མི་འགྲིག དེ་ལྟར་བྱས་ན་མ་གཞི་སྐར་གྲངས་མཐོ་ཙམ་རག་ཀྱང་སློབ་མའི་བསམ་གཞིག་གི་ནུས་པ་སོགས་ནི་རིམ་བཞིན་ཉམས་འགྲོ་བས། ཕུགས་ནས་བལྟས་ན། སློབ་མར་སྐད་ཡིག་གི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་འདིང་རྒྱུ་ནི་ཅུང་དཀའ་བ་ཞིག་རེད་སྙམ། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཡིག་ཚད་ནང་ལྟ་ཀློག་དབྱེ་ཞིབ་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་སྐར་གྲངས་ཀྱི་བཟུང་ཚད་རིམ་བཞིན་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། སློབ་མར་སློབ་ཚན་མང་ཙམ་ཀློག་འཇུག་པ་དང་ཆབས་ཅིག སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་ལ་གོ་བ་ལོན་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སློབ་ཚན་ནང་གི་ཚིག་དང་བརྗོད་པ་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ནང་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། མ་གཞི་དེ་ནི་སློབ་དུས་གཅིག་དང་གཉིས་ནང་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ན། ལོ་གསུམ་མམ་བཞི་ནས་འབྲས་བུ་ཐོན་ངེས་རེད་ལ་སློབ་མའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་ལེགས་པར་ཞུ་ཐུབ་བོ།
གསུམ་པ། དམིགས་སའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས།
སྤྱིར་ཡིག་ཚད་གཏོང་སྐབས་རྩོམ་ཡིག་ལ་དུམ་མཚམས་ངེས་ཅན་ཞིག་དབྱེ་དགོས་པའི་རེ་བ་འདོན་གྱི་ཡོད་ལ། དེས་སྐར་གྲངས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བཟུང་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་སློབ་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་རགས་ཙམ་ཕབ་ཐུབ་རྗེས། སློབ་མར་ཁམས་གཙང་མ་དང་དུམ་མཚམས་ཁ་གསལ་པོ་འབྱེད་དགོས་པའི་རེ་བ་འདོན་པ་དང་སྦྲགས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས། སྤྱིར་དུམ་བུ་གསུམ་ནས་དྲུག་བར་དབྱེ་ན་ཅུང་འཚམ་པར་མཐོང་། ད་འོ་ན། བྲི་བྱའི་རྩོམ་གྱི་དུམ་མཚམས་དག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་ཤེ་ན། སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སློབ་མར་དུམ་མཚམས་དང་པོར་བྲི་བྱའི་ནང་དོན་ལ་སྡོམ་ཚིག་འགོད་དུ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། དུམ་མཚམས་མཇུག་ཤོས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ད་ལྟ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱེད་རྩིས་ཡོད་པ་དེ་བྲི་བྱའི་ནང་དོན་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཆོད་སེམས་སམ་ཕུགས་བསམ་གྱི་སྐོར་འབྲི་བའི་ལམ་ནས་མཇུག་བསྡུ་རུ་འཇུག་དགོས་པ། དཀྱིལ་གྱི་དུམ་བུ་ཁག་གནད་དོན་ནམ་བྱ་བ་ཞིག་དཔེར་བཀོད་ནས་འབྲི་རུ་འཇུག་དགོས། མདོར་ན། བྲི་བྱའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྡོམ་ཚིག(དུམ་མཚམས་དང་པོ)+བྲི་བྱའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་དཔེར་དྲངས་ནས་བརྗོད་པ།+བྲི་བྱའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོད་སེམས་སམ་ཕུགས་བསམ(དུམ་མཚམས་མཇུག་ཤོས། ངེས་པར་དུ་དྲང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱུག་དགོས་པ)འབྲི་བ་བཅས་འདི་འདྲའི་སྤྱི་འགྲོས་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ལམ་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས།
བཞི་པ། བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལམ་ནས་བྲི་བྱའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་དགོས།
སྤྱིར་ཡིག་ཚད་གཏོང་སྐབས་རྩོམ་ཡིག་ལ་ཡིག་འབྲུའི་བླང་བྱ་འདོན་གྱི་ཡོད་ལ། དེས་སྐར་གྲངས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་བཟུང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན། སློབ་མའི་བློ་སྒོ་འབྱེད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ཙ་ན། སློབ་མར་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་འབྲི་རྒྱུ་མེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཐོན་མི་སྲིད། དཔེར་ན། སློབ་མར་ངའི་མ་ཡུམ་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་འབྲི་རུ་བཅུག་ན། ཐོག་མར་སློབ་མར་སློབ་གྲྭའི་ནང་སྐྲུན་དངོས་གང་དག་ཡོད་མེད་དང་ཆ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་སོགས་སྐད་ཆ་འདྲི་དགོས། དེ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀར་ནས་སྐད་ཆ་འདྲི་དགོས། དཔེར་ན། སློབ་མས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་ཡོད་ཅེས་ལན་རྒྱག་སྐབས། དགེ་རྒན་གྱིས་འོ་ན་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་ལ་ཁྱད་ཆོས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་སྐད་ཆ་འདྲི་དགོས། དེ་ནས་སློབ་མར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཁོད་སྙོམས་པ། སྔོ་ཐིང་ཐིང་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། དེ་རྗེས་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་མཉམ་དུ་སྦྱར་ནས(ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་ལ། ཁོད་སྙོམས་པའི་སྔོ་ཐིང་ཐིང་གི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང)སློབ་མར་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས་ལ་འབྲི་རུ་འཇུག་དགོས། འདི་དག་ཚར་རྗེས། དགེ་རྒན་གྱིས་མུ་མཐུད་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་དུ་རྣམ་ཀུན་ཁྱེད་ཚོ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད་མེད་སོགས་རྒྱུ་མ་ཕུ་འདེད་ཀྱི་ལམ་ནས་སློབ་མའི་བློ་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ། རིམ་བཞིན་སློབ་མར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ཤོད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ན། རྩོམ་ཡིག་གི་བྲི་བྱའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ངེས་པས་ཡིག་འབྲུ་མི་འདང་བ་གང་ནས་ཡོང་སྲིད།
ལྔ་པ། གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་ཀྱིས་རྩོམ་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་དགོས།
དེ་ཡང་རྩོམ་ཡིག་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་སློབ་མར་དོན་དངོས་དང་ཁ་འབྲལ་བའམ་ཚིག་སྐམ་པོ་ཁོ་ནས་རྒྱན་རྒྱག་ཏུ་མི་འཇུག་པར་གང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཏམ་སྲོང་པོར་འབྲི་རུ་འཇུག་དགོས་ཏེ། རང་རྒྱལ་གྱི་སློབ་གསོ་མཁས་ཅན་སྐུ་ཞབས་ཡེ་ཧྲེང་ཐའོ་ཡིས“རྩོམ་ཡིག་ནི་སྨྱུ་གུས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན། ཕལ་སྐད་ཀྱི་ལམ་ནས་བརྗོད་ན། རྩོམ་ཡིག་ནི་རང་གིས་བཤད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ཟེར”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྐབས་ལམ་སེང་སྙན་ངག་དང་མངོན་བརྗོད་སོགས་སྤྱོད་དུ་མི་འཇུག་པར་ཕལ་སྐད་ཀྱིས་ལམ་ནས་རང་གི་སེམས་ནང་གི་འགྱུར་བ་དང་ངག་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཏམ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་དང་བསྟོད་བསྔགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་། “རང་གིས་བཤད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ”ཤེས་རྗེས། ང་ཚོས་ད་གཟོད་གཞི་ནས་སློབ་མས་ཕྲད་དང་དག་ཆ། བརྡ་སྤྲོད་ཡང་མི་དག་པར། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་དང་ཟུང་འབྲེལ་དང་རྩོམ་འབྲིའི་ཤེས་བྱ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཡོ་བསྲང་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱོང་བརྡར་མང་ཙམ་སྤྲད་ན། སྐད་ཡིག་གི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་འདིང་ཐུབ་ངེས་རེད་ལ་སྐར་གྲངས་ཀྱང་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐུབ་ངེས་རེད་སྙམ།
དེ་ལྟར། སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་སློབ་མའི་རྩོམ་འབྲིའི་ནུས་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་ཐབས་མདོ་ཙམ་ཞིག་གླེང་ཁུལ་བྱས་པ་དེས་སློབ་མ་ཚོར་ཅུང་ཙམ་ཕན་པར་སྙམ་པའམ་དཔྱད་གཞིའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་གྱིས་དཔྱད་པར་འཚལ་ལོ།
(ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་སྟེང་ཆེན་རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི་པད་མ་ཚེ་བརྟན)


text:
གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིའི་ནང་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་སྐོར་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རྒྱ་བོད་ཡུལ་དུ་དར་སྐབས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་གྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་མཇུག་འབྲས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་གྱི་གླེང་མོལ་དང་དེ་བཞིན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་སྨྲ་བའི་རིག་གཞུང་གི་གཞི་འཛིན་ས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ། དེ་བཞིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་རིན་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་ནང་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཀྱིས་བྲིས་འདུག
གནད་ཚིག བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན། རིག་གཞུང་གནས་ཚད། རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན། གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་གྱི་གླེང་མོལ།
[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] B948 [ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A [རྩོམ་གི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག] 1005-5746(2019)01-001-18
སྐུ་ཞབས་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྔ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་བོད་རིག་པའི་ཚན་ཁག་གི་ཀྲུའུ་རེན་དང་། བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་འགོ་འཛིན་སོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས་མྱོང་། ད་ལྟ་ཁོང་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན་བཅས་ཡིན། སྐུ་ཞབས་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ནས་ད་ཕན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཕྱག་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནང་སྟེ། ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་མང་པོ་བཞག་གནང་ཡོད། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་དེབ་དང་པོ་《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་རྩ་གནད》ཅེས་པ་དེ་སྤྱི་ལོ1992ལོར་པར་དུ་སྐྲུན་རྗེས། རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལས་རིགས་ནང་བག་ཆགས་བཟང་པོ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་འདིར། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། དེའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་ནང་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན།
སྨྱུག་འཛིན་པ། རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། སྐུ་ཁམས་བཟང་། ངོས་ནས་《བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་མངགས་བཅོལ་ལྟར། ཁྱེ ད་རང་གི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་ཐད་བཅར་འདྲི་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས། རྒན་ལགས་ནས་མཛད་བྲེལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་གུས་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་མཛད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དང་། དེ་བཞིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་ཆོས་དཔོན་ཧྥ་བཙུན་(法尊)ནམ་བོད་སྐད་དུ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས་ཞུ་བ་སོགས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དང་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་མང་པོ་དང་ལས་འབྲེལ་བྱུང་ཞིང་། ཁོང་རྣམ་པའི་དྲུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཞུ་བའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཐོབ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་འབྲེལ་དེ་དག་གིས་ཁྱེད་རང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱང་ཚད་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་ཐེབས་ཚུལ་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུངས་རོགས།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་མཐུན་རྐྱེན་མང་པོ་ཚང་དགོས། ཡིན་ནའང་མི་ཞིག་གི་མྱོང་བརྒྱུད་དང་མི་ཚེ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། མཐུན་རྐྱེན་ཚང་མ་ཚང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ཆེས་མ་མཐའི་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཤས་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་ན་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་ནི་གླེང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དང་ཐོག་བོད་རྒྱ་སྐད་ཡིག་གི་རྨང་གཞི་ངེས་ཅན་ཡོད་དགོས། ངས་བོད་སྐད་ཡིག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ངས་ཤེས་པ་ཚང་མ་དེང་རབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་རེད། བོད་ཡིག་གི་བརྡ་རྙིང་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཚིག་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཉུང་ཉུང་ཡིན། མི་འདང་བའི་ཆ་དེ་གསབ་ཆེད། སྤྱི་ལོ1977ལོར་ང་རང་པེ་ཅིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ཚན་ཁག་ཏུ་གཟབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས། ང་རང་གི་ལས་ཁུངས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཚན་ཁག་ཏུ་གནའ་བོའི་བོད་ཡིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་དང་གཟབ་སྦྱོང་སློབ་མ་དང་ལྷན་དུ་གནའ་བོའི་བོད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་ཚན་ཉན་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ང་ཚོར་སློབ་ཚན་དེ་ཁྲིད་མཁན་ནི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རིག་གཞུང་ཆེད་མཁས་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་རེད། བསླབ་གཞིའི་ནང་དོན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདེམ་བསྒྲིགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་འདེམ་བསྒྲིགས་སྐོར་རེད། བསླབ་ཚན་ཚང་མར་ངས་སློབ་ཚན་མ་འཚོགས་གོང་སྔོན་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། ཚོགས་དུས་གཟབ་ནན་གྱིས་ཉན་པ། གཙོ་གནད་ཟིན་བྲིས་འགོད་པ། ཚོགས་ཚར་རྗེས་བསྐྱར་སྦྱོང་བཅས་བྱས་པ་མ་ཟད། དགེ་རྒན་རྣམ་པ་དང་བློ་མཐུན་རྣམ་པར་བཀའ་འདྲི་མང་པོ་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུན་བསྲིངས་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་ལོ་གཉིས་རིང་སྦྱངས་པས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་བལྟ་ཀློག་ཐུབ་པར་གྱུར་སོང་། ཡིན་ནའང་ངའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། དེའི་གོ་བ་ལོན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིག་ཅིང་། ད་དུང་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་གཞི་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་སྒྱུར་ན་གཞི་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ངས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་དཔེ་ཆ་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་ལས་དོན་དེ་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་ལ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་རྨང་གཞིའི་སྦྱོང་བརྡར་དང་སྟ་གོན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངས་སྔ་ཕྱིར་དེང་རབས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་ཆོས་དཔོན་ཧྥ་བཙུན་(法尊)དང་། ཆོས་དཔོན་ཀོན་ཁུང་།(观空) དགེ་བསྙེན་ཀོ་ཡོན་ཞིང་།(郭元兴) སྐུ་ཞབས་ཝང་སེན།(王森)སྐུ་ཞབས་ཧན་ཅིང་ཆིང་(韩镜清)བཅས་ལ་བཀའ་སློབ་ཞུ་མྱོང་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཆོས་གཞུང་ལོ་ཙཱ་བྱ་ཐབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱ་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ཤེས་བཟང་ཤོས་ནི་དཔེ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་བཀའ་སློབ་གནང་བྱུང་། དེ་ཡང་དཔེ་བསྡུར་ཞེས་པ་ནི་བསྒྱུར་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་བོད་རྒྱ་སྐད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་བསྡུར་བ་གཏོང་གིན་བལྟ་ཀློག་བྱ་རྒྱུ་དེར་ཟེར་བ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་དོན་ནས་བརྡ་སྤྲོད་གྲུབ་གཞིའི་བར་དང་། བོད་རྒྱ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཐོག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བར་གྱི་གཤིབ་བསྡུར་ནས་ཚིག་འགྲུབ་ཐབས་བཅས་བར་ཚང་མ་གསལ་པོར་རྟོགས་པར་བྱས་ཐོག ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་བྱ་ཐབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཆོས་དཔོན་ཧྥ་བཙུན་དང་ཆོས་དཔོན་ཀོན་ཁུང་ནས་མཛུབ་ཁྲིད་ཞིབ་ཚགས་གནང་བའི་འོག ངས་ཆོས་དཔོན་ཧྥ་བཙུན་གྱིས་བསྒྱུར་གནང་བའི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི《ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན》དང་《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ》དང་། ཆོས་དཔོན་ཀོན་ཁུང་དང་ཁོང་གི་སློབ་མས་བསྒྱུར་གནང་བའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཅན《དབུ་ཚད་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད》སོགས་མ་ཡིག་དང་བསྒྱུར་ཡིག་དཔེ་བསྡུར་བྱས་ནས་གཟབ་ནན་གྱིས་བལྟ་ཀློག་ཞུས་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་སྐུ་ཞབས་ཝང་སེན་མཆོག་ནས་ལོ་རབས་སུམ་ཅུ་པར་ནན་ཏན་གྱིས་ཕྱག་བྲིས་གནང་བའི《དབུ་མ་རྩ་ཤེས》སཾ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་ཞིག་ང་ལ་གཡར་པོ་གནང་བྱུང་བས། ང་རང་ལ་དགོས་འདོད་ནོར་བུ་ཞིག་ཐོབ་པ་ལྟར་ཡིད་དགའ་བས་མྱོས། གང་དེ་བལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ངས་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་ཚིག་དུམ་གལ་ཆེ་བ་དག་བཤུས་ནས་གཤིབ་བསྡུར་ལེགས་པར་བྱས། ཕྱིས་སུ་ཆོས་དཔོན་ཀོན་ཁུང་དང་སྐུ་ཞབས་ཧན་ཅིང་ཆིང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཛུབ་ཁྲིད་འོག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལོ་ཙཱ་བྱེད་པའི་འགོ་བརྩམས། ངའི་ལོ་ཙཱའི་བརྩམས་འབྲས་དང་པོ་དེ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་འཆད་འཁྲིད་གནང་ཞིང་། ཁོང་གི་བུ་སློབ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཟིན་བྲིས་བཀོད་པ་ལས་གྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་ལུགས་ཀྱི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དཀའ་གནད་བརྒྱད་བསྟན་པ་འགོ་བརྗོད་དུ་《དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས》ཞེས་པ་དེ་རེད། གང་དེ་ཆོས་དཔོན་ཀོན་ཁུང་དང་སྐུ་ཞབས་ཧན་ཅིང་ཆིང་གིས་བཟོ་བཅོས་གཏན་འཁེལ་གནང་རྗེས《འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག》ཐོག་སྤེལ་ཡོད། དེ་ནས་ངས་སླར་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་བརྩམས་གནང་བའི་《གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》དང་། དབལ་མང་པཎྜི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་གནང་བའི《ས་རྙིང་བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མགོ་སྨོས་ཙམ་མུ་ཏོའི་རྒྱངས་འབོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་གཏོང་སྙན་སྒྲོན་བདུད་རྩིའི་བསངས་གཏོར》ཞེས་པ་སོགས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་མ་ཟད། དེ་དག་ཀྱང་དགེ་བསྙེན་ཀོ་ཤིན་ཡོན་གྱིས་ཞུ་དག་གནང་རྗེས་པར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད།
དཔེ་བསྡུར་དང་ལོ་ཙཱ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་ཐབས་ནི་བྲོ་མེད་ཅང་ཅང་ཞིག་དང་། ཐ་ན་ལྐུག་རྟགས་ལྟ་བུར་མངོན་ཡང་། དེར་གོ་ཉིས་ཆོད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཐོན་པ་སྟེ། གཅིག་ནས་ལོ་ཙཱའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་ཐུབ་པ་དང་། གཉིས་ནས་བོད་རྒྱ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ། གསུམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཕན་ཚུན་འགྲེལ་བརྗོད་དང་། གསབ་རེས་བྱེད་པ་བརྒྱུད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། གཅིག་རྒྱན་གཅིག་གིས་བྱེད་ཐུབ་པའི་མྱོང་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་བྱུང་། ད་དུང་ལོ་ཙཱ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནི་རྒྱུ་ཆ་བཙལ་འཚོལ་དང་། ཤེས་བྱ་གསོག་འཇོག རྨང་གཞི་འདིང་བ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡིན། དེ་མིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་དུས་སྐབས་སུ། ངས་བོད་ཡིག་ཐོག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་སྣེ་རིགས་ལྔ་ནན་ཏན་གྱིས་བལྟས་པ་ཡིན། དེ་དག་ཁྲོད་ནས་རིགས་གཅིག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་རེད། དེ་ནི་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་དང་སྐུ་ཞབས་ཝང་སེན་ནས་ང་ལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་ལྟར་བལྟ་ཀློག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། སྐུ་ཞབས་ཝང་སེན་གྱིས། ཐུའུ་བཀྭན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཅན《ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ》ཞེས་པ་དེར་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སྐོ ར་བཤད་ཡོད་ལ། བོན་ཆོས་སྐོ ར་ཡང་བཤད་ཡོད་པ་དང་། མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ཡོད་ལ། སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་བཤད་ཡོད་པ། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་བསམ་བློ་བཤད་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ཀྱང་བཤད་ཡོད་པ། དེ་མིན་གྲུབ་མཐའི་བཞེད་ཚུལ་ལྟ་བ་བཤད་ཡོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་གདན་རབས་ཀྱང་གླེང་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔྱད་གཞི་ཞིབ་ཚགས་པ་དང་། སྒྲོམ་གཞི་ཚགས་དམ་ལ། གཙོ་གནད་འབུར་དུ་ཐོན་པ་བཅས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ནི་ཐུའུ་བཀྭན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཁོང་རང་ནི་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཁོང་གིས་གྲུབ་མཐའ་དང་ལུགས་གཞན་གྱི་བསམ་བློར་དཔྱད་དཔོག་དང་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཁྲོད་ཇོ་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཕུད། དེ་མིན་ཅུང་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་དང་གནད་ལ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དཔེ་ཆ་དེའི་རྒྱ་བསྒྱུར་མ་ཡང་ཡོད། དེ་གཉིས་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་བལྟས་ན་ཆོག་ཅེས་བཀའ་གནང་བྱུང་ལ། ངས་ཀྱང་སྐུ་ཞབས་ཝང་ལགས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དཔེ་ཆ་དེ་ནན་གྱིས་བལྟས་པས་བློ་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་རྒན་དུང་དཀར་ལགས་ནས་ ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བཞེད་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་སློབ་ཁྲིད་གནང་སྐབས་ཀྱང་དཔེ་ཆ་དེ་མ་དཔེར་བཟུང་ནས་ཁྲིད་གནང་སོང་། ང་རང་ནས་རྒན་དུང་དཀར་ལགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་བསླབ་ཚན་དེ་ཚར་གཉིས་ཉན་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་རྒན་དུང་དཀར་ལགས་ནས་དབལ་མང་པཎྜིཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་གནང་བའི《ས་རྙིང་བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མགོ་སྨོས་ཙམ་མུ་ཏོའི་རྒྱངས་འབོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་གཏོང་སྙན་སྒྲོན་བདུད་རྩིའི་བསངས་གཏོར》ཞེས་པ་དེ་ང་ལ་འོས་སྦྱོར་གནང་བྱུང་། དཔེ་ཆ་དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་གཞི་རྩའི་བཞེད་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བའི་བསྟན་ཆོས་ཤིག་རེད། དཔེ་ཆ་དེ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་ལ། ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དཔེ་ཆ་དེ་རག་རྗེས་ངས་སྔ་ཕྱིར་ཉུང་མཐར་ཡང་ཐེངས་བཅུ་ཙམ་ཞིབ་བལྟ་བྱས་པ་མ་ཟད། དེའི་ནང་གི་ལེའུ་གལ་ཆེ་བ་དག་རྒྱ་ཡིག་ལ་སྒྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་དཔེ་དེབ་དེ་གཉིས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱས་པ་བརྒྱུད། ང་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་འཕེལ་རིམ་དང་། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་བཞེད་དོན་གཙོ་བོ་དང་བསམ་བློའི་ཁྱད་ཆོས་རགས་ཙམ་རྟོགས་བྱུང་། ཡིན་ནའང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཆུ་ཚད་དེ་ལྟ་བུས་ཅི་ལ་འགྲི ག ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་སྔར་བས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ཆེད། ང་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཁག་གི་ཚབ་མཚོན་བསྟན་བཅོས་བཀླག་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངས་སྔ་ཕྱིར་ཞིབ་བལྟ་དང་རགས་བལྟ་བྱས་པའི་དཔེ་ཆའི་གྲས་སུ་དགེ་ལུགས་པའི་སྲོལ་གཏོད་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ》དང་། 《རྟེ ན་འབྲེལ་བསྟོ ད་པ》 《དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས》《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ》སོགས་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་སྒམ་པོ་བ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་《ལམ་རིམ་ཐར་པའི་རྒྱན》དང་། རུས་པའི་རྒྱན་ཅན་གྱི《མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་མགུར་འབུམ》ཇོ་ནང་པའི་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་དོལ་པོ་བ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ》རྙིང་མ་བའི་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི《ཀློང་ཆེན་མཛོད་མདུན》སོགས་ཡོད། གཞན་ཡང་ཁོ་བོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོའི་མྱོང་བརྒྱུད་དང་། འཕྲིན་ལས། དེ་བཞིན་ཁོང་རྣམ་པའི་དགོངས་པའི་འགྱུར་ལྡོག་རྒྱུས་ལོན་གསལ་པོ་ཡོང་ཆེད། 《རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར》དང་། 《མར་པ་ལོ་ཙཱ་བའི་རྣམ་ཐར》《མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར》བཅས་བལྟ་ཀློག་བྱས་པ་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བསམ་བློའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གསལ་རྟོགས་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཡོང་ཆེད། ད་དུང་རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་པའི་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ལ་བལྟས་པ། དཔེར་ན་བོད་ཡིག་ཐོག་གི 《བུ་སྟོ ན་ཆོས་འབྱུང》དང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་པོའི་《གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》བཅས་དང་། རྒྱ་ཡིག་ཐོག་གི་ལུས་ཝི་ཡིས་བྲིས་པའི《རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཚུལ་མདོར་གླེང》(吕溦《印度佛学源流略讲》)ཞེས་པ་དང་། ད་དུང་དེང་རབས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་མཁས་པས་བྲིས་གནང་བའི་རང་སོའི་གྲུབ་མཐའི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་དཔེར་ན། 《རྙིང་མའི་ཆོས་འབྱུང》དང་། 《ས་སྐྱའི་ཆོས་འབྱུང་གཅེས་བསྡུས》《བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་འབྱུང་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》《ཇོ་ནང་པའི་ཆོས་འབྱུང་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མེ》《དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བེེཌཱུརྱ་སེར་པོ》སོགས་ཞིབ་པར་བལྟས་པ་ཡིན།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ལ་བལྟ་ཀློག་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དོགས་གནད་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་པ་དང་། དོགས་གནད་དེ་དག་སེལ་ཆེད་ངས་སྔ་ཕྱིར་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། ཤར་གདོང་རིན་པོ་ཆེ། ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ། སྐུ་ཞབས་མཁྱེན་རབ་འོད་ཟེར་མཆོག ཆོས་དཔོན་ཧྥ་བཙུན་མཆོག ཆོས་དཔོན་ཀོན་ཁུང་མཆོག སྐུ་ཞབས་ཝང་སེན་མཆོག སྐུ་ཞབས་ཧན་ཅིང་ཆིང་མཆོག སྐུ་ཞབས་མི་ཉག་མགོན་པོ་མཆོག སྐུ་ཞབས་བཤད་སྒྲུབ་མཆོག སྐུ་ཞབས་ཡེ་ཤེས་མཆོགདགེ་བསྙེན་ཀོ་ཤིང་ཡོན་སོགས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཁོང་རྣམ་པས་རྩ་ཆེའི་མཛུབ་སྟོན་གནང་བྱུང་། སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་བརྒྱུད་ང་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་དང་། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བཞེད་དོན་གྱི་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དང་། གཏན་ཚིགས་གྲུབ་གཞི། ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས། རིགས་གཞུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་ཅུང་ཆ་ཚང་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་ཐུབ་བྱུང་། དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་བཅུ་པར། སྟབས་ལེགས་པར་ང་རང་ནས་ཧྥང་ལི་ཐན་(方立天)དང་། ལུས་ཏ་ཅེ།(吕大吉) མུ་ཀྲུང་ཅན་(牟钟鉴)སོགས་སྐུ་ཞབས་རྒན་གྲས་ཁག་ཅིག་ངོ་ཤེས་ཤིང་། ཁོང་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས། ཀྲུང་གོའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ། ཆོས་ལུགས་རིག་པ་སོགས་ཐད་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་སློབ་སྦྱོང་ཞུས་པས། དེས་ང་རང་གི་ཤེས་བྱའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གྲུབ་གཞི་རིམ་འཕར་ལེགས་བསྒྱུར་ཐུབ་བྱུང་།
སྨྱུག་འཛིན་པ། ཁྱེད་རང་ནས་གསུང་རྩོམ་དེབ་དང་པོ《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་རྩ་གནད》ཅེས་པ་དེ་སྤྱི་ལོ1992ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་རྗེས་རིགས་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལས་རིགས་ནང་བག་ཆགས་བཟང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ནས་ཕྱག་རྩོམ་དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་སྐོར་གསུང་རོགས། ཁྱེད་རང་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་གོང་དུ་བྲིས་གནང་བའི་ཕྱག་རྩོམ་དེར་གདེང་འཇོག་ཅི་འདྲ་གནང་གི་ཡོད།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། རྨང་གཞི་འདིང་རྒྱུ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་གཉིས་བར་དུས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། ཆབས་ཅིག་དེ་གཉིས་བར་སྣོལ་འདྲེས་དང་ཕན་ཚུན་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད་པས། དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སོ་སོར་གནས་པ་ཞིག་མིན། ཐོག་མར་ངས་དཔེ་བསྡུར་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ཙཱ་སྦྱོང་སྐབས་དགེ་ལུགས་པའི་སྲོལ་གཏོད་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་གཙོ་གནད་དུ་བཞག་ནས་ཤེས་རྟོ གས་ཐུབ་པ་བྱས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ངས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་མི་སྣའི་ཁྲོད་ནས་འཐུས་ཚབ་རང་བཞིན་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་མཆོག་ཞིབ་འཇུག་གི་གཙོ་གནད་ཁ་ཕྱོགས་ལ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ངས་སྤྱད་པའི་བྱ་ཐབས་ནི་གཙོ་གནད་དམ་འཛིན་དང་། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འགག་གཏོར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་རྩོམ་མང་པོའི་ཁྲོད་ནས་ངས་《ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན》དང་《དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས》གཉིས་བདམས་པ་ཡིན། དཔེ་ཆ་དེ་གཉིས་ལ་ངས་བལྟ་ཀློག་བསམ་གཞིགས་ནན་པོ་བྱས་པ་དང་། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་གང་དེའི་ནང་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློ་རྟོགས་ཐབས་བྱས་ཤིང་། དེའི་བསམ་བློའི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་སྟོན་དང་། དཔེ་ཆ་ཧྲིལ་པོའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་སྙིང་ལ་གོ་བ་ལོན་པ་བྱས་པ་དང་། ཆབས་ཅིག་དུས་ཐོག་ཏུ་གོ་ཆོད་པའི་དཔྱད་གཞི་བསྡུ་རུབ་དང་། དཔྱད་གླེང་དང་མྱོང་ཚོར་འབྲི་བ་སོགས་བྱས་ཐོག དེའི་ཁྲོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཙོང་ཁ་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དགོངས་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་ཚུལ་དང་བལྟ་སྟངས་ཇི་འདྲ་འཛིན་ཚུལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་འཛུལ་ཐུབ་པ་དང་། ཐོན་ཐུབ་པ་ཞེས་ཟེར། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཙོང་ཁ་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཆ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་། དེང་རབས་ཀྱི་ནང་རིག་པ་མཁས་ཅན་དང་། སྤྲུལ་སྐུ། རིག་གནས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་དབུ་མའི་བསམ་བློར་གཞི་རྩའི་ལྟ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཚུལ་སོགས་བལྟ་ཀློག་བྱས་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཁ་གསབ་དང་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ཆར་བསམ་གཞིགས་དང་གོ་སྒྲིག་བསྐྱར་མ་བྱས་ཐོག མཐར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གྲུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངའི་དཔྱད་རྩོམ་དང་པོ《རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློར་དཔྱད་པ》ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྲིས་པ་ཡིན་ལ། གང་དེར་ལས་རིགས་གཅིག་པའི་ཆེད་མཁས་ཀྱིས་གདེང་འཇོག་ཡག་པོ་གནང་བྱུང་།
ང་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་ཐབས་ལམ་ནི། གནད་གཅིག་འགར་གཏོར་གྱིས། གཏིང་ཟབ་ཁ་གསལ་ཡོང་བ་བྱེད་པ་དང་། ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་བྱ་ཐབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ། གནད་གཅིག་ནས་ངོས་གཅིག་བར་རིམ་པས་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་ཐོགཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ཡུག་གཅིག་ལ་སྦྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་ཞིབ་འཇུག་ཕྲན་ཙམ་བྱས་རྗེས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ལ་གཞིགས་ཐོག བྱ ་ཐབས་དེ་རང་སྤྱད་ནས་ལམ་སེང་ཇོ་ནང་ལུགས་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པ། ས་སྐྱ་པ། རྙིང་མ་བ་བཅས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློའི་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དང་། མ་ལག་སྒྲོམ་གཞི། ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས། རིགས་གཞུང་འབྱུང་ཁུངས། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་བསམ་གཏན་པའི་བསམ་བློས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ནས། གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དག་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་ཚད་དང་རྒྱ་ཆེ་ཚད་ཇི་ཙམ་ལ་སླེབས་མིན་དང་། བོད་མིས་བསམ་བློ་རིག་གཞུང་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློར་གསར་སྣོན་དང་གོང་འཕེལ་བཏང་ཚུལ་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནས་སླར་ཡང་ངས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་རྙིང་མ་བ་དང་། ས་སྐྱ་པ། བཀའ་བརྒྱུད་པ། ཇོ་ནང་པ་སོགས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོ་ཁག་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློ་བྲིས་ཡོད། རྩོམ་འབྲིའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་གི་བཞེད་དོན་གོ་དཀའ་བ་དག་ལ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཕལ་སྐད་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། གང་དེའི་ལྟ་ཚུལ་དང་རྒྱུ་ཆ་དག་ཉ་ཆུ་ལྟར་འདྲེས་པར་བྱས་ཡོད། ལས་དོན་དེ་དག་བརྒྱུད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་གྲས་དང་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློ་དེ་དག་ལ་བང་རིམ་མི་འདྲ་བ་དང་། ཟུར་མི་འདྲ་བ། གཞོགས་མི་འདྲ་བ་ནས་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློ་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁུངས་སྣེ་གཙོ་བོ་གཞི་ནས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཐུབ་པ་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་གཞིགས་གྲུབ་འབྲས་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཁྱབ་ཁོངས། བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ཁག་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཐུབ་པ། དེའི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་གཞིགས་ནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་མ་ལག་འབྲི་བཞེངས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་འདྲ་བའི་ཆ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཟུར་འདོན་ཐུབ་པ། དེ་ལྟར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློ་དང་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གདེང་འཇོག་བྱེད་ཐུབ་པའི་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོ་བྱུང་།
ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། ཞིབ་འཇུག་གི་བལྟ་ཕྱོགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས། ང་རང་གིས་བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆོས་ལུགས་བོན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བར་ཧ་ཅང་ཟབ་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་། དེར་བརྟེན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློ་ཡང་དག་པའི་ཐོག་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར། ངེས་པར་དུ་བོན་ཆོས་བསམ་བློ་ཐོན་པ་དང་། འཕེལ་བ། འགྱུར་བའི་ཚུལ་དང་། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་གསེད་འགྲོལ་བྱ་དགོས། གནས་ཚུལ་དེར་དམིགས་ནས་ངས་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དང་། ལྷ་སྒྲུང་ཤོད་རྒྱུན། གནའ་དཔྱད་འཚོལ་རྙེད་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག་འབོར་ཆེན་བལྟས་པ་དང་། བོན་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བསམ་བློའི་ཐད་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་དཔེ་ཆར་བལྟ་ཞིབ་བྱས་པས། དེའི་ཁྲོད་དུ་ང་རང་ལ་ཤེས་རྟོགས་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། བོན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློའི་བར་གཅིག་ནས་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གནས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཕན་ཚུན་བསྡུ་ལེན་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་གཅིག་འདུའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ་རེད། རྣམ་པའི་ཐད་ནས་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཟུར་འབུད་དང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ནང་དོན་ཐད་ཕན་ཚུན་བསྡུ་ལེན་དང་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པ་དེས་འགལ་ཟླའི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་དེ་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། བོན་ཆོས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་དེ་བས་མང་བ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་བོན་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་མ་ལག་གཙོ་བོར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ནས། བོན་ཆོས་དེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་བོན་ཆོས་ལ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་བོན་ཆོས་དེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྟ་ཚུལ་དེ་ཉིད་བཏོན་པ་དེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཟེར་བ་དང་། དེའི་ནང་ནང་དོན་གང་དང་གང་ཚུད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ནས་བཤད་ན་འགག་གཏོར་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་ངའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དེ་མ་ལག་ཅུང་ཆ་ཚང་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པ་དང་། དེ་ནི་ངའི་གནས་ནས་ཐིག་དང་། ཐིག་ནས་ངོས། དེ་ནས་ཡུགས་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་དེ་ཡིན། ངའི་རྩོམ་ཡིག《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་རྩ་གནད》ཅེས་པ་དེ་ཡང་བྱ་ཐབས་དེ་སྤྱད་ནས་བྲིས་པ་ཡིན།
དེབ་དེ་བཏོན་རྗེས་ང་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བསམ་བློའི་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དང་། མ་ལག་སྒྲོམ་གཞི། ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ། རིགས་གཞུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཅུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བྱུང་སོང་། ཡིན་ནའང་གཏིང་ཟབ་པོ་མ་རེད། དེའི་གོང་ངས་བལྟ་ཞིབ་བྱས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་མང་ཆེ་བ་མ་བཅོས་རྣལ་མར་གནས་པའི་གདོད་མའི་དཔྱད་གཞི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློར་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལོན་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱ་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དཔེ་མཚོན་བསྟན་བཅོས་ཁག་བལྟ་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཞི་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བསམ་བློའི་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་རྟོགས་ཐུབ་སྙམ་སྟེ། སྤྱི་ལོ1994ལོའི་རྗེས་ངས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྙིང་མ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་གཞུང《ཀློང་ཆེན་མཛོད་མདུན》དང་། 《གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང》ས་སྐྱ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་གཞུང་《སྣང་གསུམ》དང་། 《རྒྱུད་གསུམ》 《ལྟ་བའི་ཤན་འབྱེད་ཐེག་མཆོག་གནད་ཀྱི་ཟླ་ཟེར》 《སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ་རང་འགྲེལ》བཀའ་བརྒྱུད་པའི《ལམ་རིམ་ཐར་རྒྱན》དང་། 《ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག》 ཇོ་ནང་པའི《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ》དགེ་ལུགས་པའི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ》དང་། 《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ》《དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་གསལ》ཉེ་རབས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་པའི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་《ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་ལ་ཆེ་ལོང་དུ་བརྟགས་པ་མི་འཇིགས་སེངྒེའི་ང་རོ》དང་། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི《དབུ་མ་ཟབ་གནད་སྙིང་པོར་དྲིལ་བའི་ལེགས་བཤད་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན》བཅས་ལ་ཅུང་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་དང་གཏིང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་བལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བསམ་བློ་ལེགས་པར་མཚོན་ནུས་པའམ་འཐུས་ཚབ་ཏུ་རུང་བའི་དཔེ་མཚོན་བསྟན་བཅོས་ཤ་སྟག་ཡིན། བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གི་སྙིང་དོན་ཟབ་ལ། མ་ལག་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། ལུང་ཚིག་མང་བས། བལྟ་ཀློག་བྱེད་སྐབས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་དང་། ཚར་རེ་གཉིས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་མཐིལ་རྟོགས་པ་ཞིག་མིན་པས། དཔེ་ཆ་དེ་དག་ལོ་བཅུ་གྲངས་བཀླག་ཀྱང་ད་དུང་ཉུང་བའི་ཚོད་དུ་སྣང་།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་དཔེ་ཆ་དེ་དག་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིག རྒྱུ་མཚན་ནི་དཔེ་ཆ་དེ་དག་བལྟས་ན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བསམ་བློའི་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་རིམ་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་རྩའི་རྩ་བ་དེ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ད་དུང་གང་དེའི་གོ་དོན་གསལ་རྟོགས་དང་། འཕེལ་འགྱུར་དབྱེ་ཞིབ། འབྱུང་རྩ་འཚོལ་ཞིབ། འགྱུར་ལྡོག་གསེད་འགྲོལ་བཅས་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
གོང་ཞུས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་དམིགས་ནས། ངས་ད་དུང་སྔ་ཕྱིར《བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ》དང་། 《དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག》 སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི《འགྲེལ་ཆེན་བུདྷ་པ་ལི་ཏ》 ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི《ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ》 ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཡི《དབུ་མ་བདེན་གཉིས》 ཞི་བ་འཚོ་ཡི་《དབུ་མ་རྒྱན》དང་། 《རྒྱན་གྱི་ཞི་འཚོའི་འགྲེལ་པ》 ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་ཡི《དབུ་མ་སྣང་བ》དང་། 《སྒོམ་རིམ》དང་པོ་དང་། བར་པ། ཐ་མ་བཅས་གསུམ། ཨ་ཏི་ཤའི《བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན》བཅས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱས་པ་ཡིན།
རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གལ་ཆེན་དེ་དག་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བལྟ་ཀློག་བྱས་རྗེས། ང་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཡོང་ཁུངས་ཐད་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་བྱུང་།
ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་རྒྱུན་ཐུ་བྷོད་དུ་དར་རྗེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་གནད་དེར་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་མཛད་དགོས། བསམ་གཏན་པའི་ཆོས་བོད་དུ་དར་བ་དང་། དེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནས་བབ་གང་འདྲ་བཟུང་ཡོད་མེད། དེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཐེབས་མིན་ཐད། ངས་སྔ་ཕྱིར་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ཏའེ་མི་ཝི་ཡི་《ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སེར་མོ་བའི་རྩོད་གླེང་བཀོད་པ》(戴密微《吐蕃僧诤记》)ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་གི་ཐུ་བྷོད་དུས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིར་བལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན།
གོང་ཞུས་ལྟར་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞི་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གསེད་འགྲོལ་བྱས་པ་བརྒྱུད། ང་རང་ནས་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་བའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བཞེད་ཚུལ་བསམ་བློའི་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་རྣལ་མ་འཚོལ་བསྡུ་སྔོག་འདོན་ཐུབ་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བསམ་བློའི་ཁྱད་ཆོས་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཡོང་ཁུངས་ཐད་ཁྱོ ན་ཡོངས་དང་མ་ལག་ཅན་གྱི་རྒྱུས་ལོན་ཐུབ་བྱུང་།
སྨྱུག་འཛིན་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་ཕྱི་ལོག་ནས་དར་བའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། གང་དེ་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། དར་ཡུལ་ས་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གདིང་གཞི་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་མཇུག་འབྲས་མི་འདྲ་བ་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་མཇུག་འབྲས་མི་འདྲ་བ་དེར་ཁྱེད་རང་ནས་དགོངས་པ་གང་འདྲ་བཞེས་བཞིན་ཡོད།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་བསྡུར་བ་གཏོང་སྐབས། རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཤིག་རང་བཞིན་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོག་ནས་མངོན་གྱི་འདུག དཔེར་ན། ང་རང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས། སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པ་(宋明理学)ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རུའུ་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཏའོ་ལུགས་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་དར་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་གྲུབ་པའི་རུའུ་ལུགས་གསར་པའི་བསམ་བློ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་བྱུང་། དེར་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་བོན་ཆོས་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་དར་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཡིད་ལ་དྲན་གྱི་འདུག བོད་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག བོན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་དང་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླར་གྱུར་བ་གཉིས་ཀ་བརྒྱུད་མྱོང་ལ། ཕན་ཚུན་བསྡུ་ལེན་དང་ཕན་ཚུན་ཟུར་འབུད་བྱེད་པའི་འགལ་བ་ཡང་བརྒྱུད་ཡོད། དེ་དག་ཁྲོད་བོན་ཆོས་དེ་ཉིད་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་བོན་ཆོས་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་ཆོས། རྩ ་སྤོས་བོན་ཆོས་བཅས་བརྒྱུད་རིམ་རིང་མོ་དང་དུས་མཚམས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱུད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོན་ཆོས་རྩ་སྤོས་ཀྱི་དུས་རིམ་ནང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་དང་། གཞི་རྩའི་བསམ་བློ། བསྟན་བཅོས་མ་དཔེ་བཅས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པ་དང་། ཆ་ཚང་ཞིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས། བོན་ཆོས་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཅན་གྱི་བོན་ཆོས་ལ་གྱུར་ཡོད། ཁྱོ ན་ཡོངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཕྱོགས་སུ་རྩ་སྤོས་རྒྱབ་པའི་བོན་ཆོས་དེ་ཉིད་སྔར་གྱི་བོན་ཆོས་དེ་མིན་པར་གྱུར་བ་དང་། མཐར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་གྱུར་ཟིན་ཡོད། བསམ་བློའི་དམིགས་ཡུལ་དང་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་འདྲེས་ཟིན་ཡོད། དེར་གཞིགས་ན་རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རུའུ་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློས་ཏའོ་ལུགས་དང་། དེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས། མཐར་སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པ་གྲུབ་ཡོད། རྣམ་པའི་ཐད་ནས་བལྟས་ན། རྒྱ་ནག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་བསམ་བློ་རུའུ་ལུགས་དང་ཏའོ་ལུགས་འདྲེས་ཡོད་པ་དང་། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བསམ་བློ་བོན་ཆོས་འདྲེས་ཡོད། ཡིན་ནའང་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་ཐད་ནས་བཤད་ན། སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པ་ནི་བསམ་བློའི་དམིགས་ཡུལ་ཐད་ནས་བཤད་ན་སྔར་བཞིན་རུའུ་ལུགས་ཡིན་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མིན། དེ་ལྟར་བརྗོད་དོན་ཡང་གང་དེའི་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་ཀུན་སློང་ནི་སྔར་བཞིན་ལུས་སྦྱོང་དང་། ཁྱི མ་སྐྱོང་། རྒྱལ་སྐྱོང་། གནམ་འོག་སྐྱོང་བ། མི་ཆེན། དཔོན་པོ། ཕ་ཚ། བུ་རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་བློ་ཡིན་པ་ལས། ཚེ་ཕྱི་མར་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བསམ་བློ་མིན་པས་རེད། དཔེར་ན། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཀྲང་ཙའེ་(张载)འམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྐུ་ཞབས་ཧེང་ཆུས་(横渠先生)ཞུ་བ་དེས། ཐོག་མར་ཀྲུང་གཡུང་(《中庸》)ཞེས་པའི་རུའུ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་བཀླག ཡིན་ནའང་དེས་ཡིད་མ་ཚིམས་པས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་དང་ཏའོ་ལུགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་བསྟེན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་གི་ཡིད་མ་ཚིམས་པས་མཐར་རུའུ་ལུགས་ལ་ཕྱིར་ལོག་ནས་རུའུ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དྲུག་ལ་སྦྱངས་པ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་མ་ཟད། མཐར་དེ་ཡིས་ཡིད་ཚིམས་ནས། རང་ལ་འདང་ངེས་ཡོད་བཞིན་དུ། །གཞན་ལ་སློང་བ་འདི་ཅི་ཞིག །ཅེས་སྨྲས། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ལུགས་གཞན་དོར་ནས་ཚེ་གང་རུའུ་ལུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་བསྡད། སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཁྲེང་ཧའོ་(程颢)ཡང་དེ་ལྟར་ལགས་ཏེ། ཁོང་གི་གཅུང་པོ་ཁྲེང་གཡིས་(程颐)ཀྱིས་ཁོང་གི་སྐོར་བརྗོད་པའི་ནང་། ཏའོ་ལུགས་རིག་པ་སྦྱོང་བ་ནི། ཏའོ་ལུགས་བྱེད་པར་འདོད་པ་མིན། །མཁས་པ་མང་པོ་བསྟེན་བྱས་ཤིང་། །ནང་ཆོས་ཏའོ་ལུགས་ཁ་ོ ནར་ཡང་། །ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཞུགས་པར་བྱས། །འོན་ཀྱང་མཐར་ཐུག་རུའུ་ལུགས་ཀྱི། །བསྟན་བཅོས་དྲུག་གི་དབྱིངས་ལ་ཚུད། །ཅེས་འཁོད། དེ་དག་གིས་གསལ་བཤད་བྱས་པར། ཁོང་ཚོས་མ་གཞི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཞིབ་པར་བྱས་པ་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་རུའུ་ལུགས་བསམ་བློའི་ནང་འདྲེས་པར་བྱས་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་རུའུ་ལུགས་ཐོག་གནས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པར་མ་འགྱུར་བ་དེ་རེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་རྩ་སྤོས་རྒྱབ་པའི་བོན་ཆོས་ནི། རྩ ་བའི་ཁ་ཕྱོགས་ཐད་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་ཆ་འདྲ་བར་གྱུར་ཡོད་པ་སྟེ། བོན་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་འདྲ་བར་ཚེ་ཕྱི་མ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཟད། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བཞིན་ཡོད། བོན་ཆོས་ལ་ཡང་རང་རང་གི་ཐེག་ཆེན་བསམ་བློ་དང་། གསང་སྔགས་བསམ་བློ། དབུ་མའི་ལྟ་བ། སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ། ད་དུང་གཞུང་ཆེན་ཀ་པོད་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། ཐ་ན་བོན་ཆོས་ཀྱི《བཀའ་འགྱུར》དང་《བསྟན་འགྱུར》ཡང་ཡོད། དེར་གཞིགས་ན་སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པ་དང་རྩ་སྤོས་རྒྱབ་པའི་བོན་ཆོས་གཉིས་ལ་རང་རང་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཆ་འདྲ་བའི་གནས་བབ་འཕྲད་ཀྱང་མཐར་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བར་གྱུར་ཡོད། སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པ་དང་རྩ་སྤོས་རྒྱབ་པའི་བོན་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འདྲ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཆ་མི་འདྲ་བའི་མཇུག་འབྲས་དེར་ངས་ལམ་གཅིག་མཚུངས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ཞེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངའི་ལྟ་ཚུལ་ནི། སུང་གི་ལུགས་རྟོགས་རིག་པས་མ་གཞི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། གང་དེ་སྔར་བཞིན་རུའུ་ལུགས་ཡིན་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་རྩ་སྤོས་རྒྱབ་པའི་བོན་ཆོས་ནི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་དང་གཞི་རྩའི་ཁ་ཕྱོགས་ཚང་མ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་གྱུར་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། ངས་སྔ་མོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཅན་གྱི་བོན་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པ་ལས་བོན་ཆོས་མིན་པ་མ་ཟད། གང་དེ་ནི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་། མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་གྱུར་ཚུལ་གྱི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། ངས་གང་དེར་ཕོ་བོན་མོ་བན་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། གནད་དོན་དེ་བོན་ཆོས་ཀྱི་རིག་གནས་པ་མང་པོས་ཀྱང་ཁས་ལེན་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་བོན་པོ་དང་བན་དེས་བརྗོད་པ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག
སྨྱུག་འཛིན་པ། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་རིགས་ཁྲོད་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་རྩོད་གླེང་ཚ་ཚ་འུར་འུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱི་རིག་གནས་པ་གྲགས་ཅན་ལུས་ཏ་ཅེ་(吕大吉)དང་། མུ་ཀྲུང་ཅན།(牟钟鉴) ད་དུང་རྒན་ལགས་ཁྱེ ད་རང་ནས་ཀྱང་དེའི་ཐད་ངེས་ཤེས་གཏིང་ཆོད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། མཚམས་འདིར་ཁྱེད་རང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་རིགས་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གསུངས་ན་འགྲིག་གམ།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་རིགས་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཡང་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ངའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཚུད་པའི་བརྗོད་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ནི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མདུན་སར་གནས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པས་དེའི་ཐད་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་ཆོད་སྡོམ་མང་པོ་གནང་ཡོད། དཔེར་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་པ་མཁས་ཅན་སྦའོ་ལོ•ཏི་ལི་ཤིས་《རིག་གནས་ལྷ་རིག་པ》(保罗•蒂利希《文化神学》)ཞེས་པའི་ནང་། མཐར་ཐུག་གི་དོ་ཁུར་བྱ་གཞིར་གྱུར་བའི་ཆོས་ལུགས་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་མ་ཕྱི་དེ་ཡིན་པ་དང་། རིག་གནས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་དོ་ཁུར་བྱ་གཞིས་རང་ངོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་སྤྱི་ཞིག་ཡནི ་ཞསེ ་གསུངས་ཡོད། གང་དེ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ཆོས་ལུགས་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ཕྱི་ཡིན་པ་དང་། རིག་གནས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་རེད། ཀྲུང་གོའི་དེང་རབས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མཁས་ཅན་སྐུ་ཞབས་ཧོ་ལིན་(贺麟)གྱིས་ཀྱང་། ཏའོ་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ཕྱི་དང་། རིག་གནས་ཏའོ་ཡི་སྤྱོད་ཆས་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། སྐུ་ཞབས་ཏི་ལི་ཤི་དང་ཧོ་ལིན་གྱིས་ང་རང་གི་བློ་སྒོ་ཕྱེ་སྟབས། རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གོང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་དང་། དེ་བཞིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གོང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ། བོད་རིག་པའི་ལས་རིགས་ནང་ཐེངས་དང་པོར་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དང་། དམངས་ཡོངས་ནས་ཆོས་དད་བྱེད་པའི་བོད་རྙིང་པར། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་སྣ་མང་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་མ་ལག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ཁྲོད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་བསམ་བློ་ནི་མ་ཕྱི་དང་། བོད་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་པ། རྣམ་པ་ནི་མ་ཕྱིའི་བསམ་བློ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་སྟེ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ནང་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པས་ནང་དོན་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། ངར་འདི་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཆར་དོན་དང་། ངས་འདི་ལྟར་དྲན་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་གཞིགས་ནུས་པས་ང་རང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས་རེད། དྲ ན་ཚོད་ལ་མི་རིང་བའི་གོང་ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་སུ་འཚོགས་པའི་ཀྲའོ་ཧ་ྥུ ཁྲུའུ་(赵朴初)སྐུ་བལྟམས་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་རིག་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་ཐོག རིག་གནས་པ་མང་པོས། ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་རིག་གནས་ཤིག་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཕུལ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་གླེང་གནང་སོང་། དེ་དག་ཁྲོད་ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ཆོས་དཔོན་ཧྲེང་ཧིའི་(盛辉)ཡིས་ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་གི་དགོངས་པར་གསལ་འགྲེལ་གནང་སྐབས། ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་གིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་རིག་གནས་རེད། ཡིན་ནའང་རིག་གནས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བར་མཚུངས་རྟགས་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ནི་ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་ཆ་ཚང་དེ་རེད་ཅེས་གསུངས་གནང་སོང་། སྤྱི་ལོ2011ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པར་ང་རང་ཧུའུ་ནན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དཔྱད་དཔོག་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་སྐབས། ཆོས་དཔོན་ཧྲེང་ཧིའི་དང་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་ཐོབ་པས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་མོལ་དེ་བསྐྱར་དུ་གསུང་རོགས་ཞེས་ཞུས་པར། ཁོང་གིས། ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གསུངས་པའི་ནང་། ད་དུང་བཀའ་མོལ་ཚིག་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཧྲའོ་ལིན་དགོན་པ་ནི་དྲག་རྩལ་སྦྱོང་ས་ཡིན་ལ། ད་དུང་བསམ་གཏན་སྒོམ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་རེད་ཅེས་གསུངས། ཀྲའོ་ཧྥུ་ཁྲུའུ་མཆོག་གི་རིག་གཞུང་དགོངས་ཚུལ་དེའི་ཁྲོད་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རྩོད་སྒྲུབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། དེའི་ཐད་ད་དུང་ཞིབ་བསྡུར་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་བྱ་དགོས་པའི་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོ་བྱུང་།
སྨྱུག་འཛིན་པ། ཉེ་བའོ་ལོ་ཤས་ནང་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་གྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལས་རིགས་ནང་གི་གླེང་གཞི་གལ་ཆེ་བའི་གྲས་ཤིག་རེད། དེའི་ཐད་ཁྱེད་རང་ནས་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་འཆར་བཏོན་གནང་ཡོད། དེའི་སྐོ ར་རོབ་ཙམ་གསུངས་རོགས།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། གནད་དོན་དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་ནི་འདི་འདྲ་རེད། ཆིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཁམས་ཁུལ་གྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཁས་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོ་དང་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་ཁམས་ཁུལ་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མང་བ་དང་། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོར་ཡན་ལག་མང་བ། དེ་དག་སོ་སོའི་བར་རྩོད་རྙོག་མང་བས་དེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཆག་སྒོ་བཟོ་བར་དམིགས་ནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་བསླངས་གནང་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་ཉིད་དང་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དག་བར་གྱི་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་སྤོངས་དགོས་པར་ཟེར། ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བར་བརྗོད་ན། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་རྙིང་མ་བ་དང་། ས་སྐྱ་པ། བཀའ་བརྒྱུད་པ། དགེ་ལུགས་པ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་པས། གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་སོ་སོས་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་དམའ་འབེབས་ཁྱད་གསོད་བྱ་མི་རུང་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཁག་སོ་སོས་ལྟ་སྤྱོད་གཙང་མ་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པ་དང་། དེར་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཅེས་བརྗོད། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་ན་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཡོད་པར་འགྱུར། གལ་སྲིད་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་དེ་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་དང་། འཆད་འཁྲིད། ཉམས་ལེན། ལྟ་ཚུལ་བཅས་བཙན་གྱིས་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་པར་གོ་བ་བླངས་ན། དེ་ནི་གོ་འཛོལ་ཙམ་མ་ཟད། ལྟ་ཚུལ་མགོ་རྟིང་ལོག་པ་ཞིག་ཡིན། གོང་དུ་ཞུས་པ་དེ་དག་ནི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གོ་དོན་ཡིན། ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། དང་ཐོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྩ་བའི་བཞེད་དོན་དང་། ལམ་ལུགས་སྲོལ་དག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། རྒྱུན་གཙང་མའམ་གསལ་པོ་ཞིག་འཛིན་དགོས་པ་ལས། གཞན་དང་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་མེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ན་འགྲིག་གི་མེད། གསལ་ཙམ་བཤད་ན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཅེས་པ་དེས་གྲུབ་མཐའི་དབྱེ་བ་མི་དགོས་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་དང་། དེས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་རང་རང་གི་ཐུན་མིན་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། གཉིས་ནས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ཐུན་མིན་སྒེར་གཤིས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་ཞེས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་བྱ་མི་རུང་ཞེས་བརྗོད་པ་མིན། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་ངེས་པར་དུ་འབྲེལ་གཏུགས་དང་འགྲོ་འོང་བྱ་དགོས་ངེས་ཡིན། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཅེས་པ་དེས་གྲུབ་མཐའ་གང་རུང་གི་མི་སྣས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་བཞེད་དོན་དང་། ཆོ་ག་ཕྱག་སྲོལ་སྐོར་བརྗོད་སྐབས། གྲུབ་མཐའ་དེའི་ལངས་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ནས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དང་སྒྲོ་བཏགས་དང་འཁྱོག་བཤད་མེད་པར་བརྗོད་དགོས། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཐོག་ལངས་ནས་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་པ་ལས། རང་འདོད་ལྟར་བརྗོད་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དེར་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབ་བྱ་མི་རུང་། དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་ཁག་བར་འདྲ་མཉམ་གྱི་བལྟ་སྟངས་འཛིན་པ་དང་། ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་ཞུ་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ཕན་ཚུན་མཐུན་ཡང་མི་འདྲ་བ་དང་། ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཡོང་ཐུབ་ཅིང་། སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་བྱེད་པ་ལས་ཁ་གཏད་དུ་མི་ལངས་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གྲུབ་ངེས།
གང་དེ་ཆོས་ལུགས་སྣ་མང་ཐེ་ཞུགས་དང་ཆོས་ལུགས་སྣ་མང་ཁས་ལེན་གྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཆོས་ལུགས་གང་ཞིག་ལ་དད་མོས་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཆོས་ལུགས་གཞན་ཞིག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་ཞུགས་ན། གང་དེ་ནང་གནས་ཀྱི་ཐེ་ཞུགས་པ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་དང་། གང་དེ་ཆོས་ལུགས་དེའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ལྟ་ཞིབ་པ་ཙམ་མ་ཟད། ནང་གནས་ཀྱི་ཐེ་ཞུགས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས། མཐར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་དད་པ་དེ་མི་དོར་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གཞན་ཞིག་གམ་ཡང་ན་གཞན་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དང་དད་མོས་དང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་དད་མོས་པ་དེར་ཆོས་ལུགས་སྣེ་མང་གི་དད་ལྡན་པ་ཞེས་བཤད་ཆོག
སྨྱུག་འཛིན་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གླེང་གཞི་ཞིག་ལ་གྱུར་ཡོད། དེའི་ཐད་ཁྱེད་རང་ནས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ལག་ཆ་དང་བྱ་ཐབས་གསར་པ་སྤྱད་ནས་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་མ་ཟད། ཆབས་ཅིག་སློབ་མར་སློབ་ཁྲིད་གནང་སྐབས་སམ་ཡང་ན་རིག་གཞུང་གླེང་སྟེགས་ཐོག ཡང་ན་ཁྱེད་རང་གིས་བྲིས་གནང་བའི་ཕྱག་རྩོམ་ཐོག ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བལྟ་ཕྱོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་ལ་འགྱུར་བར་བལྟ་ཞིབ་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་ཐེངས་མང་གསུངས་གནང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ནས་དེའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་མདོར་བསྡུས་གླེང་རོགས།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་(诠释学)ཞེས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་དེར་ཅུང་སྔ་མོ་ནས་དོ་སྣང་བྱུང་ལ། ཆབས་ཅིག་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་དཔེ་ཆ་ཁ་ཤས་མཐོང་བྱུང་། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་དེའི་ཐད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་མང་དུ་ཕྱིན་འདུགདཔེར་ན། ཧེ་ཏེ་ཀེར་གྱི་《དུས་ཚོད་དང་གཞི་གྲུབ》(海德格尔《时间与存在》)ཅེས་པ་དང་། ཀ་ཏ་མོར་གྱི《བདེན་དོན་དང་བྱ་ཐབས》(伽达默尔《真理与方法》)ཞེས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་རྗེས་བློ་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་བྱུང་། ངའི་བསམ་པར་གཟུགས་ཉིད་སྨྲ་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་སྤྱད་ནས་ཀྲུང་གོའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་ལ་འགྱུར་བའི་གནད་དོན་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ན་འཚམ་པོ་ཡོད་སྙམ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རིག་གཞུང་གནས་ལུགས་ཐད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རང་སའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་ལ་འགྱུར་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་གང་ལེགས་ཐུབ། ན་ནིང་ངས་སླར་ཡང་ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་ཡིན། སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་བརྒྱུད། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པའི་བསམ་བློའི་སྙིང་དོན་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཚང་མ་ཀྲུང་གོའི་གནའ་བོའི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པའི་ནང་ཡོད་པ་ཚོར་བྱུང་། དེར་བརྟེན་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ཁོ་ན་གླེང་བས་མི་འགྲིག་པར། ད་དུང་ཀྲུང་གོའི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་གླེང་དགོས་སྙམ་བྱུང་། དེ་དག་ཁྲོད་རུའུ་ལུགས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས། ཏའོ་ལུགས་བཅས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ཚུད་ཡོད། ད་དུང་ཕུ་འདེད་བྱས་ན་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ཡང་ཡོད། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ཚུད་ཅིང་། ཕྱོགས་བསྡུས་ཅན་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པའི་རིགས་གཞུང་ཞིག་གཏོད་ཆོག གང་དེ་ཅིག་བྱས་ན་རིགས་གཞུང་གསར་གཏོད་ཀྱི་འཇུ་སྣེ་ཞིག་ལ་འགྱུར་སྲིད།
སྨྱུག་འཛིན་པ། ཁྱེད་རང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩའི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་འདེམ་བསྒྲིགས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གླེང》ཞེས་པ་གཙོ་སྒྲུབ་གནང་བཞིན་ཡོད་སྐད། དེའི་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ང་ཚོར་གསུངས་རོགས།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། ལས་དོན་དེ་ད་ལྟ་སྒྲུབ་མུས་ཡིན། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་མདུན་ལ་ལོ་རྒྱུས་དང་མཇུག་ལ་དཔྱད་གླེང་། ལོ་རྒྱུས་ནས་བསམ་བློར་འཇུག་པ། ལོ་རྒྱུས་དང་དཔྱད་གླེང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་དང་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱིས་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས་ཐོག ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེང་རབས་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་འགྲེལ་བརྗོད་རིག་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བྱ་ཐབས་ཐོག་ནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློ་གོང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྟོ ག་ཞིབ་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་བསྡུ་དང་། ལེགས་སྒྲིག དཔྱད་འདེམས། ཡིག་བསྒྱུར་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཡང་ཕུ་འདེད་དང་། སྟབས་བསྟུན། ཁྱད་ལྡན་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
སྨྱུག་འཛིན་པ། གོང་དུ་ཁྱེད་རང་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་སྐོར་གསུངས་གནང་སོང་། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་ང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ལ་སྐུལ་འདེད་སྔར་ལས་ལྷག་པ་གཏོང་དགོས་སམ།
རྒན་དཔལ་འབར་རྡོ་རྗེ་ལགས། མིག་སྔར་ང་ཚོས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་དོན་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དང་ཐོག ལོ་རྒྱུས་གདན་རབས་དང་། བསམ་བློའི་བཞེད་དོན། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན། ཆོ་ག་ཕྱག་སྲོལ། ལྷ་ཚོགས་མ་ལག་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐད་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱ་དགོས། རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དེ་སྔོན་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད། ཉེ་རབས་ནས་བཟུང་། རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མཁས་པས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་དང་ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དཔྱད་ཐབས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཏིང་ཟབ་ཅིང་ཆ་ལག་ཚང་བའི་སྔོག་འདོན་དང་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དར་བ་དང་།འཕེལ་བ། འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་པ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས། གཞི་རྩའི་ནང་དོན། དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་བསམ་བློ་རིག་གནས་བར་གྱི་གཅིག་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ་གཉིས་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་བཅས་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་གསེད་འགྲོལ་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་གི་གཏིང་ཚད་ཧ་ཅང་ཟབ་ཅིང་། ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ནི་གཡུར་དུ་ཟ་བ་ཞིག་རེད། ལྟོས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དེ་ཟབ་ཚད་དང་རྒྱ་ཆེ་ཚད་གང་གི་ཐད་ནས་བཤད་ཀྱང་གོང་དང་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཤོར་ཡོད། དང་ཐོག ཆ་ཤས་རྐྱང་པའི་ཞིབ་འཇུག་འདང་གི་མེད། དེ་ཡང་དཔེར་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་གདན་རབས་དང་། བསམ་བློའི་བཞེད་དོན། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན། དཔེ་མཚོན་བསྟན་བཅོས། ཆོ་ག་ཕྱག་སྲོལ། ལྷ་ཚོགས་མ་ལག བན་བོན་འབྲེལ་བ་སོགས་ཐད་ཀྱི་ཕྱོགས་རྐྱང་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟ་བུ་རེད། རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ཉུང་དྲག་པའི་དབང་གིས། ང་ཚོས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བར་གྱུར་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་བཞེད་དོན་ཐད་རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བར་གཅིག་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། གཉིས་ནས་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་འབྱུང་རྩའི་འབྲེལ་བ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གོང་འཕེལ་གྱི་དུས་མཚམས་མི་འདྲ་བའི་ནང་གི་བསམ་བློའི་རླབས་རྒྱུན་གྱི་རྩ་ལག་རྩ་ཁུངས། དུས་མཚམས་མི་འདྲ་བའི་ནང་གི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བཞེད་དོན་བསམ་བློའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཁུངས་སྣེ་སོགས་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་དབང་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་མ་ཕྱི་བྱས་པ་དང་། སྒོམ་སྒྲུབ་དང་། ཆོ་ག ཕྱག་སྲོལ། ལྷ་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་ཡལ་ག་བྱས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་དུས་ཐུང་ནང་ཐོན་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།
གོམ་པ་རེ་རེས་ལེ་དབར་སྟོང་ཕྲག་བགྲོད། །ཐིགས་པ་བསགས་པས་རྒྱ་མཚོ་འཁྱིལ། །ཞེས་པ་ལྟར། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམ་པས་སེམས་རྣལ་དུ་འབེབ་པ་དང་། ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་ཁྱེར་ཡོང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཁྱད་བསད་བྱས་ཐོག རྐུབ་སྟེ གས་གྲང་མོར་ལོ་བཅུ་སྡོད་པར་ནུས། །རྩོམ་ཡིག་ཆོ་མེད་ཚིག་གཅིག་འབྲི་མི་བྱ། །ཞེས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཐོག་ནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་ལེགས་པར་བྱས་ཐོག ཆུ་ཐིགས་བསགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་གཞི་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས་སོ། །
སྨྱུག་འཛིན་པ། དེ་རིང་གི་བཅར་འདྲི་འདི་གར་མཚམས་འཇོག་པར་བྱ། སླ ར་ཡང་སྐུ་ཉིད་ནས་མཛད་བྲེལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་ངེད་ཀྱི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། སླ ད་སྐུ་ཉིད་སྐུ་ཁམས་བདེ་ཞིང་། ཁྱིམ་ཚང་བདེ་སྐྱིད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོང་བ་ཤོག
མཆན།
རིག་གཞུང་བཅར་འདྲི་འདིའི་རྒྱ་ཡིག་གི་མ་ཡིག་ནི་《བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ》2018ལོའི་དུས་དེབ་གསུམ་པའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། བཅར་འདྲི་ཞུ་མཁན་ནི་ཧྲན་ཤིའི་(陕西)དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འབུམ་རམས་པ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་ཡིན།


text:
Tibetan:དཀར་ཆག་པོད་དྲུག་པ་
ས་སྐྱ་ལམ་འབྲས་པོད་གཉིས་པ་
sa skya lam 'bras pod gnyis pa
དཀར་ཆག་[edit]
༈༈༈༡༈༈༈ གདམས་ངག་མཛོད། ས་སྐྱ་པོད་གཉིས་པ། ཆ༽ གཉིས་པ་ལམ་སྐོར་ལ། ལམ་སྐོར་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་ངོར་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོས་མཛད་པ་ཁ་སྐོང་མཉྫུ་གྷོ་ཥས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༣ ཌོམྦི་ཧེ་རུ་ཀས་མཛད་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲུབ་ལྡེབ། ༦ སློབ་དཔོན་པདྨ་བཛྲ་གྱིས་མཛད་པའི་བསྐྱེད་རིམ་ཟབ་པའི་ཚུལ་དགུས་བརྒྱན་པ་དང་། རྫོགས་རིམ་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་རྗེ་བཙུན་གྲགས་པས་མཛད་པ་བཅས་ཚན་སྤྲེལ་ལ་ལྡེབ། ༡༢ སློབ་དཔོན་ནག་པོ་སྤྱོད་པས་མཛད་པའི་གཏུམ་མོ་ལམ་རྫོགས་ལྡེབ། ༦ སློབ་དཔོན་ཨུ་ཙིཏ་འཆི་བ་མེད་པས་མཛད་པ་ཡོན་པོ་སྲོང་བའི་ལྡེབ། ༢ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་མཆོད་རྟེན་དྲུང་ཐོབ་ལྡེབ། ༤ སློབ་དཔོན་ངག་དབང་གྲགས་པས་མཛད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལྡེབ། ༧ དཔལ་ཏོག་ཙེ་བའི་བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་གདམས་ངག་ལྡེབ། ༡༩ སློབ་དཔོན་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིས་མཛད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ལམ་སྐོར་ལྡེབ། ༩ ཌོམྦི་ཧེ་རུ་ཀའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་གི་ཝཾ་སྨན་བཅུད་ལྡེབ། ༧ པདྨ་བཛྲའི་ཟབ་པའི་ཚུལ་དགུའི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་ཡུངས་ཀར་གོང་བུ་ལྡེབ། ༡༥ ནག་པོ་ཨུ་ཙི་ཊ་འཆི་བ་མེད་པའི་ཡོན་པོ་སྲོང་བའི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་ཞོའི་སྙིང་པོ་ལྡེབ་ ༤
༈༈༈༢༈༈༈ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དྲུང་ཐོབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་བི་ཝའི་ལྗོན་བཟང་ལྡེབ། ༡༢ ངག་དབང་གྲགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་་མྱུ་གུ་ལྡེབ། ༩ ཏོག་ཙེ་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་ལྡེབ། ༡༢ ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཕྱག་རྒྱའི་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་ལྡེབ། ༨ ནག་པོ་པའི་གཏུམ་མོ་ལམ་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་ལི་ཁྲིའི་ཐིག་ལེ་ལྡེབ། ༩ འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བས་མཁས་པ་སྒོ་དྲུག་ལས་གསན་པའི་སྒོ་དྲུག་ཆོས་འབྲེལ་དུ་གྲགས་པའི་ཁྲིད་ཡིག་ལམ་འབྲས་པོད་དམར་ནས་བྱུང་བ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༨ བློ་སྦྱོང་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་བརྒྱུད་འདེབས་མཁྱེན་བརྩེས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༢ བློ་སྦྱོང་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་ཀྱི་སྐོར་ལྡེབ། ༢༤ ལམ་འབྲས་བླ་མཆོད་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ཀུན་དགའ་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༥ བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་གི་ཆང་གི་ཆོ་ག་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལྡེབ། ༡༥ བཀའ་སྲུང་གུར་མགོན་ལྷ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་རྗེས་གནང་གཟི་བརྗིད་སྟོབས་འབར་འཇམ་མགོན་གུ་ཎའི་གསུང་ལྡེབ། ༡༡ ཆོས་ཚན། བསྡོམས་ལྡེབ། བཅས་བཞུགས།


text:
ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ་དེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་པ་རེད།
བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས། ༼ རེབ་གོང ༽
སྔོན་གླེང་།
ངས་ན་ནིང་ནས་བཟུང་ཚད་མ་རིག་པའི་བྱུང་ཁུངས་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་རེ་འབྲི་བའི་འགོ་བཟུང་མྱོང་ན་ཡང་མཇུག་གྲུབ་མ་ཐུབ། ཨ་མདོ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་མདོ་འཛིན་པ་ལྷ་དཔལ་ལགས་ཀྱིས་འགོ་འཛིན་མཛད་དེ་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཆུ་སྐྱེས་དགེ་འདུན་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་གླེང་སྟེགས་སྟེང་བཤད་པའི ༼བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པ་གླེང་བ༽ཞེས་པའི་གཏམ་བཤད་ལ་བལྟས་རྗེས་ཚད་མ་རིག་པའི་བྱུང་འཕེལ་ངོ་མ་དེ་འབྲི་འདོད་བྱུང་སོང་། དོན་ངོ་མ་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་འཇོག་པ་ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་སེམས་སོ།།
དངོས་གླེང་།
ཚད་མ་རིག་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཐད་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་དེ་ལ་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ ༼1059 — 1109 ༽ ཀྱིས་མཛད་པའི ༼ ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད ༽ དེ་འཇོག་བཞིན་ཡོད་ལ། ཆུ་སྐྱེས་དགེ་འདུན་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ལས་རིང་བར་སོང་སྟེ་བོད་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན ༼718– ༽གྱིས་མཛད་པའི ༼བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ ༽ དེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་ཡིན་པ་གླེང་སྟེགས་སྟེང་གསུང་འདུག
དོན་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་དེ་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་ཀྱི༼ བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ ༽དེས་མཚོན་དཀའ་བར་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་སྔ་བའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན། ལོ་གཅིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་དུ་གངས་ཏི་སེ་བར་རྒྱུད་ནས་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཞི་བདེ་ཤེས་རིག་གི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་མཛད་པའི ༼ ཇི་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྩོད་སྤོང་སྨྲ་བའི་སེང་གེ ༽ དང་།༼ཐེག་འགྲེལ་མེ་ལོང་དགུ་བསྐོར༽། ༼མུ་སྟེགས་ཚར་གཅོད་གཏན་ཚིགས་ཐིག་མདོ ༽སོགས་མཛད་ཡོད་ལ། པཎ་ཆེན་ལི་ཤུ་སྟག་རིང ༼སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ 1751 ལ་འཁྲུངས༽ གིས་མཛད་པའི ༼ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གལ་མདོ་རིག་པའི་ཚད་མ ༽། ༼ མན་ངག་ལུང་གི་ཚད་མ༽། ༼མན་ངག་ལུང་གི་ཚད་མའི་འགྲེལ་བ ༽དང་། སེ་བོན་ཤ་རི་དབུ་ཆེན༼ སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ 1074 བར་གྱི་རེད ༽ གྱིས་མཛད་པའི ༼ བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་སྙིང་གཏན་ཚིགས་ངེས་པའི་གལ་མདོ་ཏན་ཏྲ་ཉི་མའི་འཁོར་ལོ ༽། རྒྱུང་ཡར་བླ་ཆེན་དྲན་པས ༼ སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ 914 ལ་འཁྲུངས ༽ མཛད་པའི ༼རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག༽། དག་པོ་དྲན་པ་ནམ་མཁས ༼སྤྱི་ལོ 702 — ༽ མཛད་པའི ༼རྫོགས་ཆེན་མེ་ལོང་བདུན ༽ ། ཕྱྭ་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ ༼1109 — 1169༽ཡིས་ཚད་གཞུང་སྙིང་བསྡུས་སུ་མཛད་པ ༼ བསྡུས་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ ༽ དང་། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན ༼1182 –1251༽ གྱིས་མཛད་པའི ༼ཚད་མ་རིག་གཏེར ༽ ། བོན་གྱི་སྤྱན་ལྡན་ཆེན་པོ་འགྲོ་མགོན་འ་ཞ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན ༼1198–༽གྱིས་མཛད་པའི༼ཚད་མའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད༽སོགས་ནི་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཇལ་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་རྙིང་གྲས་ཀྱི་སྐོར་རེད།
བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་དེ ༼ བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ ༽ ཡིན་པ་འཇོག་མི་ཐུབ་ལ། ང་ཚོས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་བཤད་འདོད་པ་ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ་དེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན།
མཇུག་གཏམ།
བདག་གིས་མཇུག་གཏམ་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་འདོད་པ་དེ། ང་ཚོ་སུ་ཡིན་ཡང་རིག་གཞུང་ཞིག་གི་དཔྱད་བརྗོད་འབྲི་དུས་རང་འཐད་སའི་གྲུབ་མཐའ་དེས་རིག་གཞུང་ཞིག་གི་བྱུང་བ་དང་འཕེལ་བ་སོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ནི་རིག་གཞུང་དེ་དམར་གསོད་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ལ། བོད་པའི་རིག་གཞུང་སྤྱི་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གནད་ཀྱི་དམ་པ་ཞིག་རེད་འདོད་བཞིན་ཡོད། དོན་ངོ་མར་བཤད་ན་བོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཅིག་འབྲི་དཀའ་བར་འདུག རྒྱུ་མཚན། བན་བོན་གང་རུང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་ཡོད་པས་རེད། ཕྱོགས་ཞེན་གྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དག་མཐོང་ན་ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་བའི་མིག་ཆུ་ཞིག་ངང་གིས་སེམས་ཁོང་དུ་འཐོར་བར་ངེས་སོ།།
༢༠༡༦ / ༡༢ / ༩ མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད་གསུམ་པའི་སྟེང་བྲིས་པ་ཡིན།


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- ལས་འཆར། »
- བོད་ཀྱི་ཚན་རིག་དུས་དེབ།
སྤེལ་མཁན། : scienceintibetan 2/10/2006
བོད་ཀྱི་ཚན་རིག་དུས་དེབ་ནི་བཞུགས་སྒར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་སྟོང་ལོ་གསར་པའི་དུས་འགོ་ནས་བཟུངྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་ དགོངས་ལྟར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་དུ་པར་སྐྲུན་འདོན་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་པའི་ལོ་ཕྱེད་དུས་དེབ་ཅིག་ཡིན། དུས་དེབ་འདིའི་དགོས་དམིགས་གཙོ་བོ་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མཁས་དབང་ཁག་གིས་ཆོས་ཚན་གཉིས་ཐད་ལ་འཛིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཆོས་ཚན་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་དང༌། བགྲོ་གླེང་བརྒྱུད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འཚོལ་རྒྱུ་དང༌། དགོན་སྡེ་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཚན་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་དང་འགྱུར་རྩོམ་སྤེལ་སའི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་བྱེད་རྒྱུ། རང་གི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་དང་སྔོན་ཐོན་མི་རིགས་ཁག་གི་རིགས་པ་དང་མཐུན་པའི་རིག་གནས་མ་ལག་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་ གནས་དང་བཅས་པ་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། དུས་དེབ་འདི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལོར་ཚན་རིག་ལས་གཞི་འདི་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་པར་སྐྲུན་འདོན་སྤེལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམ་དང་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་པ་ཚོས་བརྩམས་པའི་ཚན་ཆོསགཉིས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པའི་དཔྱད་བརྗོད་རྩོམ་ཡིག་དང་། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་ཚན་རིག་པ་དང་བསམ་བློ་ཚོས་ཆོས་ཚན་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་འབྲེལ་ལས་བརྩམས་པའི་དཔྱད་བརྗོད་རྩོམ་ཡིག་ཁག་བོད་སྒྱུར་བྱས་པའི་འགྱུར་རྩོམ་བཅས་འགོད་བཞིན་ཡོད།


text:
ཉིན་ཤས་སྔོན་ལྷ་སའི་རྔ་ཆེན་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ཟ་ཁང་ཞིག་ནས་གསོ་རིག་སྐོར་གྱི་དེབ་《བྱིས་ནད་རིག་པ》དང་《ཁོང་ནད་རིག་པ》སྟོད་སྨད་གཉིས་བཅས་མཐོང་། དེ་སྔ་གསོ་རིག་སྐོར་གྱི་དེབ་ཕྲེང་འདི་འདྲ་ཞིག་སྒྲིག་བཞིན་པ་དང་སྒྲིག་མཁན་ཁོང་སྐབས་དེར་ནད་ཀྱིས་མནར་བའང་གོ་བས་དགའ་སྐྱོ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེས། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
——བོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཆེ་བའི་སྐུ་ཞབས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་དྲན་པ། ད་ལྟ་སྐད་ཡིག་ཉམས་རྒུད་ཐད་ལ་སྐད་འཕྲིན་དང་པོད་ཕྲན་སོགས་སུ་ཤུགས་ཆེའི་གླེང་སློང་འབྱུང་བཞིན་མོད། འདི་ལ་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་འོས་བབ་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཞིག་འཐོབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱང་ཐག་རིང་བ་ཞིག་རེད། སྐབས་འདི་དག་ལ་དཀའ་སྡུ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དེ་རིང་སྟེ། ༢༠༡༤ལོའི་ཟླ་༨ཚེས་༡༥ཉིན་ལྷ་ས་ནས་གཞིས་རྩེར་མེ་འཁོར་ཐོག་མར་བཏང་བས་དེའི་པ་སེ་སྟེང་བོད་ཡིག་མེད་པར། སི་ན་པོད་ཕྲན་དང་སྐད་འཕྲིན་སོགས་སུ་གླེང་མོལ་ཤུགས་ཆེན་འབྱུང་བཞིན་འདུག དེང་འདིར་བོད་ཡིག་ནི་སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཉམས་རྒུད་གཉིས་ཀའི་དཀྱིལ་ན་ཡོད་དེ། སྔོན་མའི་ཆིག་རྐྱང་ར… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
© 2020 བཙན་པོ་དྲ་བ། — WordPress སྤྱད་ནས་བཟོས། — 青ICP备17000686号
དཔེ་སྒྲོམ་རྩོམ་པ་པོ། Anders Noren — རྩེར། ↑


text:
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཡོངས་སུ་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་སྤེལ་བཞིན་པའི་ཁྲོད་དུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་ནང་ཆེན་རྫོང་ཤོར་མདའ་གྲོང་རྡལ་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་༢༡ ལ་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་གྲས་ཀྱི་མི་གཉིས་ནི་གྲོང་སྡེ་རིམ་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཟུར་བ་ཡིན་འདུག
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥ ནང་། ནང་ཆེན་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ནས་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་བོད་མི་དེ་ཚོ་ཚོགས་ཁག་གཉིས་ནས་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་པ་དང་པོར་ཤོར་མདའ་གྲོང་རྡལ་རྡོ་ཁྲང་སྡེ་བ་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་༡༡ ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་མི་ལོ་༢ ནས་༦ བར་གྱི་དུས་བཙོན་དང་རྒྱ་སྒོར་༥༠༠༠༠ ནས་༡༠༠༠༠ བར་གྱི་དངུལ་ཆད་བཅད་འདུག
རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཉེས་འཛུགས་བྱས་པའི་བོད་མི་དེ་དག་གི་མིང་ཡིག་ཆ་ཚང་མ་བྲིས་པར། མིང་གི་ཡིག་འབྲུ་དང་པོ་དེ། དཔེར་ན་འཛོམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་གསལ་ཁ་མེད་པར་བྲིས་འདུག དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་བོད་མི་༡༡ གི་གྲས་སུ་རྡོ་ཁྲང་སྡེ་བའི་སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་གྱི་འགོ་གཙོ་ཟུར་བ་དབང་ཆེ་གེ་མོ་ཞུ་བའང་འདུག རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་དེ་ཚོར“ནག་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། སྡེ་མིའི་ལས་དོན་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དོ་དམ་གྱི་སྒྲིག་ལམ་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་བ། བྱེ་མ་སྔོག་འདོན་དང་ས་ཞིང་ལྐོག་འཚོང་བརྒྱབ་ལུགས་དང་། ཚོགས་པ་དེས་ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་སྣོད་བཅུད་བྱ་དགའི་ཁ་གསབ་དངུལ་མ་བླངས་པར་མ་ཟད། སྡེ་མི་ཚོས་ལེན་པར་བཀག་འགོག་བྱས་པས། སྡེ་དམངས་ཨུ་ལྷན་དང་ཏང་ཨུ་སྲིད་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་བཟོས”རབས་ཀྱི་ཉེས་འཛུགས་འོག་ཏུ་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག
ཚོགས་པ་གཞན་པ་དེར་འཛོམས་ཆེ་གེ་མོ་ཟེར་བ་ཚུད་པའི་བོད་མི་༡༠ ཡོད་པ་དང་། འཛོམས་ཆེ་གེ་མོ་ནི་རྡོ་ཁྲང་སྡེ་བའི་རུ་ཁག་༥ བའི་རུ་དཔོན་ཟུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོ་ཚོར་མི་ལོ་༣ དང་ཕྱེད་ཀ་ནས་མི་ལོ་༦ བར་གྱི་དུས་བཙོན་དང་རྒྱ་སྒོར་༣༥༠༠༠༠ ནས་༢༠༠༠༠༠ བར་གྱི་དངུལ་ཆད་བཅད་འདུག
འཛོམས་ཆེ་གེ་མོ་དང་ཁོའི་ཚོགས་མི་དེ་ཚོར། སྡེ་བའི་ས་ཞིང་བཤུག་སྤྲོད་དང་ཉོ་འཚོང་བྱས་རབས་ཀྱི་ཉེས་འཛུགས་འོག་ཏུ་དུས་བཙོན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས། འཛོམས་ཆེ་གེ་མོ་གཙོས་སྡེ་མི་དེ་ཚོས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་མིང་ཐོག་ནས་ནག་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ལུགས་བཤད་འདུག
རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས། “འཛིམས་ཆེ་གེ་མོས་ལོ་མང་རིང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་འགན་ཁུར་ཡོད་ནའང་། ཁོས་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་དང་སྲུང་སྐྱོང་། དམངས་ཁྲོད་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་མ་བྱས་པར། ཁོ་རང་ནག་ཚོགས་ནང་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་ནས་ས་ཞིང་བཤུག་སྤྲོད་དང་། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ས་ཞིང་ཉོ་འཚོང་། སྡེ་མིས་རྒྱལ་ཁབ་རྩྭ་ཐང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཁ་གསབ་དངུལ་ལེན་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱས་པ་དེས། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་པ་དང་། ཏང་ཨུ་སྲིད་གཞུང་གི་བཀོད་ཇུས་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཟོས”ཟེར་བ་དང་། ཡང“ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ནས་༢༠༡༨ བར་དུ་ཚོགས་པ་དེས་སྔ་རྗེས་ཐེངས་༥ ལ་ཁྲིམས་འགལ་ངང་ས་ཞིང་ལྐོག་འཚོང་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཞིང་མུའུ་༤༩.༥༦ ལྷག་བཤུག་སྤྲོད་བཏང་བར་མ་ཟད། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཁེ་ཕན་སྒོར་ཁྲི་༣༣༡ བླངས”རབས་བཤད་འདུག འཛོམས་ཆེ་གོ་མོའི་ལག་རོགས་ནོར་ཆེ་གེ་མོ་དང་སྐྱིད་ཆེ་གེ་མོས་ནང་ཆེན་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གསུམ་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་དུ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ཏེ་ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན་མཚམས་འཇོག་ཏུ་བཅུག་རབས་བཤད་འདུག
རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་གྱོད་གཞི་གཉིས་ནི། གཞི་རིམ་སྲིད་དབང་སྟངས་འཛིན་ཧམ་བཟུང་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ངན་པའི་ཉེས་གསོག་གི་གྱོད་གཞི་གཉིས་རེད་ཟེར། འཛོམས་ཆེ་གེ་མོ་དང་དབང་ཆེ་གེ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་སྡེ་མི་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་༼ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཚོ་ཆུང་༽བཙུགས་པ་དང་། དེ་ཡང“ཕྱིས་སུ་ཁོ་ཚོས་ཚོགས་མི་༡༠ ཡིས་གྲུབ་པའི་ཚོ་ཆུང་ཞིག་དང་། ཚོགས་མི་ཚོགས་༩ ཡིས་གྲུབ་པའི་ཚོ་ཆུང་ཞིག་བཅས་ཚོགས་པ་གཉིས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། སྲིད་དོན་ལ་ཐེ་གཏོགས་ཚབས་ཆེན་བྱས་པ་དང་། གཞི་རིམ་གྱི་སྲིད་དབང་ཧམ་བཟུང་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་བར་འགོག་རྒོལ་བྱས”ལུགས་བཤད་འདུག
ན་ནིང་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་རིམ་པར་ཁྲིམས་འགལ་ཚོགས་པ་དང་། གཤེད་མ་དང་ནག་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་མིང་ཐོག་ནས། འཆར་གཞི་དང་དམིགས་ལྡན་པའི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ལས་འགུལ་དེས་བོད་མི་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་བརྡལ་བཤིག་བཏང་སྟེ། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་དང་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་མཁན་དང་། ལྷག་པར་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དོན་གཉེར་བ་ཚོར་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༤ ནང་རེབ་གོང་རྫོང་དུ་ཐེངས་དང་པོར་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་སྤེལ་ནས་ཡུལ་མིའི་ས་ཞིང་བདག་དབང་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་ཀུན་སློང་ཤུགས་ཆེར་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ས་གནས་བོད་མི་ཚོས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་སོ་སོའི་ས་ཞིང་བདག་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་འགོ་བཙུགས་པ་དེ་ཡང་གྲགས་མེད་འགུལ་མེད་བཟོས་པ་རེད།
བོད་ཁུལ་དུ་དབང་སྒྱུར་དང་སྟངས་འཛིན་གྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་མང་པོ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་གི་ཆག་འཇིག་གླེང་སློང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་མཁན་ཚང་མ་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་གི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་འདུག དཔེར་ན། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༤ ནང་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་ཞིབ་བཤེར་བཀོད་ཇུས་གཞིར་བཟུང་ནས་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཤུགས་ཆེར་བཏང་བའི་ཁྲོད་དུ། མཚོན་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རེབ་གོང་རྫོང་གི་བོད་མི་དགུ་ལ་མི་ལོ་༣ ནས་༧ བར་གྱི་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་གི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་རེད། དུས་བཙོན་བྱས་པའི་བོད་མི་དེ་དག་གིས་སྡེ་དམངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཆ་བཙན་འཕྲོག་གིས་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་ཀྱང་ཁེ་གཉེར་མ་ཐུབ་པའི་ས་ཆ་དེ་དག་ཕྱིར་མང་ཚོགས་ལ་སྤྲོད་དགོས་པའི་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྐྱེན། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོ་ཚོར་དྲན་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིང་བཞིན་གྱི་ཁ་འགོ་བའི་དབང་ཆ་དང་ཤུགས་རྐྱེན་རྩ་མེད་བཟོས་པ་རེད།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ཉིན་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ནས་གསར་འགོད་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་སྟེ། “འདི་ལོའི་ལོ་འགོ་ནས་ལྷ་ས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐེངས་༤ ལ་ཁྲིམས་འགལ་ནག་ཚོགས་བཅོམ་པ་དང་། དེའི་གྲས་སུ་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་གྱོད་གཞི་༡༤ ཡོད་ལུགས་དང་། ཞིབ་བཤེར་བརྒྱུད་ནས་སྲིད་འཛིན་དང་འབྲེལ་བའི་གྱོད་དོན་༩ ཐག་གཅོད་བྱས་པ། མི་༢༡ བཀག་ཉར་ཐོ་འགོད་དང་མི་༡༥ སྲིད་འཛིན་བཀག་ཉར། མི་གྲངས་༡༧༤ ལ་སློབ་གསོ་དང་གསོ་སྦྱོང་སྤྲད་རབས། ཡང་ལས་འགུལ་དེའི་ཁྲོད་དུ་འདི་ལོར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐེངས་༤༥༧༠༠ མྱུལ་ཞིབ་གཙང་བཤེར་གྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་གཙོ་གནད་ས་གནས་༨༥ ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ། རྒྱན་འཛུགས་ཁང་ཆེན་པོ་༢༨ གཏོར་བ་དང་། ཞིབ་བཤེར་བརྒྱུད་ནས་ཉེས་གསོག་མི་སྣ་༧༤༢ གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅད་པ། རྒྱན་དངུལ་ས་ཡ་༦༥༥༧ གཞུང་བཞེས་བཏང་བ། ཁྲིམས་འགལ་དྲ་ཚིགས་༡༣༧༠ ནག་བསུབ་བཟོས་པ། ནག་ཚོང་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་༦ མེད་པར་བྱས་པ། དོགས་ཡོད་ཉེས་ཅན་༡༠ བཟུང་བ་དང་དུད་ནག་ལྟ་བུའི་མྱོས་རྫས་སྤྱོད་རིགས་ལ་སྟངས་འཛིན་ནན་མོ་བྱས”ཡོད་ཅེས་བསྒྲགས་འདུག་ལ། ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་ལྷ་ས་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན་དང་ལྷ་ས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཁང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་དང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་། ད་དུང་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་ཁག་བཅས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལ་ཁ་གཡར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིགས་ལམ་ལ་གནོད་པའི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་རིགས་ལ་རྡུང་རྡེག་གཏོང་སྐབས། ཞིབ་བཤེར་དང་ཁྲིམས་གཤེར། བཀག་ཉར་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་བཀག་ཉེར་མི་སྣའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་འགན་འཁུར་དགོས། ཉེ་ཆར་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་ཁྱུང་མཆི་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་མིང་ཐོག་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་ཁུལ་དེའི་རྒྱན་འཛུགས་ཁྲིམས་འགལ་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་དོག་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་དང་དྲག་རྡུང་གཏོང་སྐབས། རང་ལོ་༤༧ ཙམ་ཡིན་པའི་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་ཉེས་འབྲེལ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་དྲང་བདེན་དང་ཁྲིམས་མཐུན་ཞིག་མིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེར་མ་ཟད། གནད་དོན་དེ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ས་གནས་བོད་མི་ཚོས་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ལ་ཉུང་མཐར་ཡང་མི་ལོ་༡༠ ཡི་དུས་བཙོན་བྱ་སྲིད་པར་མ་ཟད། གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་སྲོག་ཐོག་གཏང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་འདུག ཕྱི་ཟླ་༥ བའི་ཟླ་ཤར་ཙམ་ལ་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་གཙོས་བོད་མི་ཁག་ཅིག་ལ་ཤོ་རྒྱག་རྒྱན་སྐུག་བྱས་ཏེ“སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ལ་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་བཟོ”བའི་དོགས་གཞིའི་འོག་ནས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག
ཟླ་སྔོན་མར་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་འཛིན་བཟུང་མ་བྱས་སྔོན་ལ། དགེ་འདུན་པ་དེས་ཤ་ཚོང་ཀོ་ཚོང་གཉེར་བ་དང་། ཁོང་དཔོན་སྐོར་སྡེ་བའི་རང་གི་སྤུན་མཆེད་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དགེ་འདུན་པ་དེ་ནི་མི་བཙན་པོ་ཡ་མེད་ཅིག་ཡིན་པས་དཔོན་སྐོར་སྡེ་མི་ཚོ་ཁོར་སྐྲག་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་ཁང་ཁྱིམ་བཤིག་སྤོ་དང་རྩྭ་ས་གཞུ་བསྡུ་བྱ་རྩིས་བྱས་ཀྱང་། ཁོས་དེ་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ལོར་རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་འཛིགས་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་མིང་ཐོག་ནས། གསེར་དེའུ་ཡུལ་ཚོའི་མཚོ་ལུང་མཚེའུ་དེ་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་རབས་བསྒྲགས་པ་དང་། མཚོ་ལུང་མཚེའུ་འཛུགས་སྐྲུན་སྐབས་སུ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཡུལ་མིའི་རྩྭ་ས་མང་པོ་གཞུང་བསྡུ་བྱས་ཤིང་། མཚོ་ལུང་ལ་འགྲོ་སའི་གཞུང་ལམ་ལས་སྐབས། ལམ་ཁར་འཁེལ་བའི་འབྲོག་ཁྱིམ་༤ ཙམ་གནས་སྤོར་བཏང་བ་དང་། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ཚང་ཡང་དེའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་འདུག ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་ཤིག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བཀོད་ཁྱབ་འོག་ཏུ་གནས་སྤར་ཡོད་ཀྱང་། གདུགས་དཀར་ཚང་སྤར་མེད་པ་རེད། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ལ། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚང་གནས་སྤོར་བཏང་ན། ཁོས་རོ་འཇོག་གི་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་འདུག གདུགས་དཀར་ཚང་ལ་གླགས་མ་འཁེལ་བས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚང་གི་ཁང་པ་བསྐོར་ནས་གཞུང་ལམ་ལས་ཡོད་པ་དང་། གནད་དོན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ཚང་མིག་འབེན་དུ་བཟུང་ཡོད་འདུག མཚོ་ལུང་མཚེའུ་ཡོད་ས་དེ་ནི། གསེར་དེའུ་ཡུལ་ཚོ་དང་དཔོན་སྐོར་སྡེ་བ་གཙོས་འབྲོག་སྡེ་ཁག་ཅིག་གི་བར་གནས་སུ་འཁེལ་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་ཚོ་ནས་མཚོ་ལུང་དབར་དུ་སྤྱི་ལེ་༢ ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་འདུག
ཟླ་སྔོན་མར་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ། ལྔ་གཅིག་དུས་སྟོན་སླེབ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར། ཕྱི་ཟླ་༤ ནང་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ནས་ནག་སེལ་གཏུམ་འཇོམས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ཚུད་པའི་མི་༨ བཟུང་བ་དང་། འདས་པའི་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་གི་ཞིབ་བཤེར་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་དང་བོད་མི་གཞན་པ་དེ་དག་ནི། ཤོ་རྒྱག་རྒྱན་སྐུག་དང་འབྲེལ་བའི་ནག་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱན་སྐུག་དང་འབྲེལ་བའི་མི་༣༠༠ ལྷག་རྩད་ཆོད་བྱུང་བ་དང་། དེའི་གྲས་ནས་མི་༨ བཀར་བསྐྱིལ་དང་མི་༢ ཉིན་གྲངས་༡༥ རིང་སྲིད་འཛིན་བཀག་ཉར་བྱས་པ། གོང་ཞུས་མི་༣༠༠ ལྷག་ལ་སློབ་གསོ་བཏང་ཡོད་ལུགས་བསྒྲགས་འདུག
རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ནང་དུ། “གསེར་དེའུ་ཡུལ་ཚོར་རྐུ་འཕྲོག་གི་ལས་ཡང་བསྐྱར་འབུས་ཤིང་། མི་བསད་གྱོད་དོན་གྱི་རིགས་འདུམ་པ་རྒྱུན་ཁྱབ་ལྟ་བུར་གྱུར”ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་གི་ཞིབ་བཤེར་བརྒྱུད་ནས་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ནས། རྒྱན་སྐུག་ནི་ས་ཁུལ་དེའི་ནག་ཉེས་འབྱུང་རྐྱེན་ཡིན་ལུགས་དང་། ཞིབ་བཤེར་ཁྲོད་དུ་ད་དུང་གདུགས་དཀར་དང་གཞན་བཀག་ཉར་མི་སྣ་༥ ཡིས་རྒྱན་འཛུགས་གི་གནས་མི་འདྲ་བ་༡༣ གཉེར་ཡོད་ལུགས། མྱུལ་ཞིབ་གྱི་ལས་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས། གདུགས་དཀར་ནི་སྔོན་ཆད་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གསེར་རྟ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་བླ་རུང་སྒར་གྱི་དགོན་ལག་ཅིག་གི་གྲྭ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཁོས་དགོན་དེའི་ཅ་ལག་བརྐུས་པའི་དོགས་པ་ཟོས་རྐྱེན། དགོན་པ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཕྱིར་དཔོན་སྐོར་སྡེ་བར་ཡོང་བ་རེད་ཅེས་མ་ཉེས་ཁག་གཡོག་བྱས་འདུག ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་ནང་དུ། “ནམ་རྒྱུན་དགོན་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡེ་བའི་དམངས་སྲོལ་ཆིངས་ཡིག རྒྱལ་ཁབ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་པར་མ་ཟད། དུས་ཡུན་རིང་བོར་ས་གནས་ཏང་སྲིད་གཞུང་གི་བྱ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པར་ས་ཆ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཁང་ཁྱིམ་ར་བ་སོགས་རང་འདོད་ཀྱིས་བསྐྲུན་པ་སོགས་བྱ་ངན་སྤྱོད་ངན་ལ་དགའ་མཁན་ཞིག་རེད”ཅེས་བྲིས་འདུག
ཤོ་རྒྱག་རྒྱན་འཛུགས་ནི་གསེར་དེའུ་ཡུལ་ཚོའི་གནད་དོན་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བློ་འཚབ་བྱེད་གཞི་ཞིག་ཀྱང་རེད་ལ། ས་གནས་བོད་མི་ཚོས་རྒྱན་སྐུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཚང་སྟོང་བ་དང་བཟའ་ཚང་ཁ་འཐོར། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་འཁོན་འཛིང་འབྱུང་བཞིན་པར་སེམས་ཁྲལ་གནང་མུས་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱན་འཛུགས་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་འབྲོག་རུ་གནས་སྤོར་སྲིད་ཇུས་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་སྲིད་ཇུས་དེའི་འོག་ཏུ་འབྲོག་སྡེ་མང་པོ་གྲོང་མཐའ་ཁག་ཏུ་སྤུངས་ནས་བོད་མིའི་འབྲོག་སྡེ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འཚོ་སྐྱོང་གི་འཚོ་གནས་ཉམས་རྒུད་དུ་བཏང་སྟེ། འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ལ་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་མེད་ཁར། ཁོ་ཚོའི་མ་འོངས་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བཙན་འཕྲོག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དཀའ་ཁག་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྲོག་སྡེ་མང་པོ་གྲོང་རྡལ་ཅན་ལ་བསྒྱུར་བའི་གྲོང་རྡལ་ཁག་ཏུ་རྐུ་འཕྲོག་རྒྱན་འཛུགས་དང་འཁྲུག་འཛིང་གི་དཀའ་རྙོག་མང་པོ་འབྱུང་མུས་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་རེར་འཁོན་འཛིང་ཁྲོད་དུ་ལོ་གཅིག་གི་ནང་བོད་མི་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དོན་མེད་ལ་འཆོར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དོན་རྐྱེན་དེ་དག་གི་འབྱུང་རྩ་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་རེད།
ས་གནས་བོད་མི་ཞིག་གིས་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་བརྗོད་དོན་ལྟར་ན། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ནི་མི་བཙན་པོ་ཡ་མེད་ཅིག་ཡིན་པས། སྡེ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཁོང་ལ་དགའ་མོས་མེད་པ་དང་། ཁོང་འཛིན་བཟུང་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་མོས་མེད་ཁར། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་རྩྭ་ས་བཙན་འཕྲོག་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ས་གནས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་གྱིས་ཤོག་རྒྱག་མཁན་ལ་སྒོར་མོ་གཡར་ནས་བསྐྱེད་ཀ་བླངས་ཡོད་ཀྱང་། སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོང་དེ་ལྟར་ནག་ཉེས་ཚབས་ཆེན་གྱི་ཐོག་ནས་བཀག་བསྐྱིལ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཡིན་ནའང་རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་འདྲ་བའི་བོད་མི་ཚོ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་དང་ནག་མེད་ཉེས་འཛུགས་བྱ་བདེ་ཡོང་ཆེད། ཁོ་ཚོས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་ལ་དྲང་བདེན་གྱི་གསལ་བཤད་ཅིག་ནམ་ཡང་བྱ་སྲིད་པ་མ་རེད།
ཁོང་གི་ནང་མི་ཚོས་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་རྒྱན་འཛུགས་བྱས་སྐོར་བཤད་མི་འདུག་ལ། ཁོང་གི་ནང་མི་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་གྱིས་ནམ་རྒྱུན་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒོར་མོ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཁེ་ལས་གཉེར་བ་མ་གཏོགས་ཁྲིམས་འགལ་རྒྱན་འཛུགས་དང་རྐུ་འཕྲོག་གི་ལས་ཅི་ཡང་བསགས་མེད་པ་རེད། ཁོང་གི་ཉེ་འབྲེལ་ཞིག་གིས། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་སྔོན་ཆད་བླ་རུང་སྒར་གྱི་དགོན་ལག་ཆོས་ཁྱབ་སྒར་དུ་ཡོད་སྐབས། ཁོང་དང་མཁན་ཚབ་གཉིས་མཐུན་པོ་མ་བྱུང་བའི་སྐོར་ནས། “དགོན་པ་དེའི་གསེར་སྐུ་ཞིག་བོར་བརླག་བྱུང་སྐབས། གསེར་སྐུ་དེ་རྐུ་མཁན་དགོན་པའི་ལྷ་གཉེར་བ་ཡིན་པའི་དོགས་གཞི་བྱུང་བ་དང་། ལྷ་གཉེར་བ་དེ་ནི་གདུགས་དཀར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པས། ཁོ་རང་གྲོགས་པའི་གཞོགས་སུ་ལངས་ནས་དགོན་པའི་མཁན་ཚབ་ལ་རྩོད་རྙོག་བཟོས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་རང་གི་མཛུབ་མོ་གཅིག་གཏུབ་སྟེ་ཁ་བཏགས་ཤིག་གི་ཁུད་དུ་གཅུད་ནས་མཁན་ཚབ་ལ་ཕུལ་ནས་ཁོང་ལ་དགོངས་གསོལ་ཞུས་རྗེས་དགོན་པ་ནས་ཐོན་ཡོང་བ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། གདུགས་དཀར་གྱི་མི་ནང་ཚོས། ཉེན་རྟོག་དམག་མིས་ཁོང་འཛིན་བཟུང་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཁྲོད་དུ། ཁོང་གིས་གཞན་གྱི་སྒོར་མོ་རྐུ་འཕྲོག་བྱས་རབས་བཤད་པ་དེ་ནི་གཞི་མེད་བསྙོན་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཁོང་མྱུར་དུ་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
བཀལ་བསྐྱིལ་བྱས་པའི་བོད་མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་གི་མིང་ལ་བསྟན་དར་ཞུ་བ་དང་ད་ལྟ་རང་ལོ་༣༢ ཙམ་ཡིན་ཞིང་། ཁོ་རང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གི་སློབ་གྲོགས་ཡིན་པ་དང་། གསར་འགོད་པ་དེས་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་སྐབས། བསྟན་དར་གྱི་ནང་མི་ཚོ་ཁོ་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མེད་པ་དང་། ནང་མི་ཚོས་གནད་དོན་ཞུ་གཏུག་བྱ་འཆར་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ད་ལྟ་རྔ་བ་ཁུལ་ཝན་ཁྲོན་རྫོང་བཀག་ཉར་ཁང་དུ་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
འདི་ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཤུགས་ཆེར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ། རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས། གདུགས་དཀར་དང་བོད་མི་གཞན་༩ ཡིས་ས་ཁུལ་དེར་རྒྱན་སྐུག་ས་གནས་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད་རབས་བཤད་པ་དང་། ཡང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་མི་དེ་ཚོས་གསེར་དེའུ་ཡུལ་ཚོ་དང་ཉེ་འགྲམ་གྱི་སྡེ་བའི་ནང་དུ་རྒྱན་སྐུག་གི་གནས་མི་འདྲ་བ་༡༣ བཙུགས་འདུག་ཟེར།
རྒྱ་ནག་ས་གནས་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ནང་དུ། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་དང་གཞན་བོད་༩ མིང་འདོན་བྱས་པ་གཤམ་གསལ།
༡༽ བདེ་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་ཞེ་བདུན། གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་གནས་གཉེར་བའི་ནག་ཉེས།
༢༽ ཚེ་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་སུམ། གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་གནས་གཉེར་བའི་ནག་ཉེས།
༣༽ པད་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་བརྒྱད། གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་གནས་གཉེར་བའི་ནག་ཉེས།
༤༽ ཚེ་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་དྲུག གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་གནས་གཉེར་བའི་ནག་ཉེས།
༥༽ གྲུབ་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་ཉེར་ལྔ། གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་དང་ཁྲིམས་འགལ་བཙན་འགོག་གི་ནག་ཉེས།
༦༽ གནས་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་གཅིག གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་དང་བརྐུ་བྱས་པའི་ནག་ཉེས།
༧༽ མགོན་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་གཉིས། གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་གནས་གཉེར་བ་དང་སྦས་འགེབ་གྱི་ནག་ཉེས།
༨༽ ཉི་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་གཅིག གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་ནག་ཉེས།
༩༽ ཚུལ་ཆེ་གེ་མོ། ཕོ། ལོ་སོ་དྲུག གསེར་དེའུ་ནས་ཡིན། རྒྱན་སྐུག་གི་ནག་ཉེས།
རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས། དམིགས་བསལ་ཉེས་དོན་ཉེན་རྟོག་དམག་མི་མང་པོ་བཏང་ནས་རྒྱན་འཛུགས་ས་གནས་ཁག་ཏུ་སྔོག་བཤེར་དང་དོག་ཡོད་བོད་མི་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་འདྲ་པར་མང་པོ་བརྒྱུད་ལམ་དུ་སྤེལ་འདུག་ལ། འདྲ་པར་གཅིག་དེ་དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་གྲྭ་ཆས་གྱོན་ཡོད་པ་དང་ཉེས་དོན་ཉེན་རྟོག་དམག་མིས་ཁོང་ལ་ལག་ལྕགས་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། པར་ངོས་ནས་ཁོང་གི་གདོང་པ་མི་གསལ་བ་བཟོས་འདུག ཉེས་དོན་ཉེན་རྟོག་དམག་མི་དེ་དག་གིས་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་བོད་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ། “གྱོད་དོན་འདིའི་རྩད་ཆོད་པར་ཁུལ་ཨུའི་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། ཁུལ་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་པ་གཙོ་བོ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མཛུབ་སྟོན་དང་ཁ་བྲལ་མེད་ལ། བོད་ཁུལ་ནས་གཏུམ་སྤྱོད་དང་རྒྱན་སྐུག་ལ་འབྲེལ་བའི་གྱོད་དོན་རིགས་སྒྲུབ་པར་ཁ་ཕྱོགས་དང་རིག་ལམ་གསར་བ་སོགས་ཀྱང་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། གཞན་འདིའི་རིགས་ཀྱི་གྱོད་དོན་བསྒྲུབས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་དང་མང་ཚོགས་ཚོས་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་སྒྲེང་བཞིན་ཡོད”ཅེས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་འདུག
དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་ལ་ནག་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་དང་ཤོ་རྒྱག་མཁན་ལ་སྒོར་མོ་གཡར་ནས་བསྐྱེད་ཀ་བླངས་པའི་ཉེས་འཛུགས་འོག་ཏུ་འཛིན་བཟུང་མ་བྱས་སྔོན་གྱི་ཟླ་༥ ཟླ་ཤར་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་ནག་སེལ་གཤེད་འཇོམས་ཟེར་བའི་དྲག་རྡུང་ལས་འགུལ་དེ་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་དགོས་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད། དེར་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ་བོད་མི་ཚོ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་མཁན་ནི་འབྲེལ་ཡོད་གྲོང་རྡལ་རིམ་པའི་སྤྱི་བདེ་མི་སྣ་མིན་པར། གོང་རིམ་གྱི་དམིགས་བསལ་ཉེས་དོན་ཉེན་རྟོག་དམག་མི་རླངས་འཁོར་༥ ལྷག་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་དང་མཉམ་དུ་ཁྱོན་ས་གནས་བོད་མི་༣༠ ཡས་མས་ཤིག་རྫོང་བཀག་ཉར་ཁང་དུ་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་འདུག
གདུགས་དཀར་གྱི་ནང་མི་ཚོ་ཁོང་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་དུ་བཅུག་མེད་པར་མ་ཟད། ས་གནས་སྤྱི་བདེ་མི་སྣས་གདུགས་དཀར་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་ལམ་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་བ་དང་། དམངས་སྒོར་ཧམ་འཕྲོག་གཡོ་ལེན་བྱས་པ། སྲིད་གཞུང་གི་ས་ཆ་བཙན་བཟུང་བྱས་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ། ནག་ཚོགས་ཀྱི་གཏེ་བོ་ཡིན་རབས་སོགས་བགྲངས་འདུག
ཁོང་གི་ནང་མི་གཙོས་ས་གནས་བོད་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས། དགེ་འདུན་པ་གདུགས་དཀར་གྱིས་སྔོན་ཆད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་སྤོར་སྲིད་ཇུས་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱས་པ་དང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོར་གླགས་འཁེལ་མེད་སྟབས། སྤྱིར་བཏང་ཁོས་སྡེ་མིའི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་ཁོ་ཚོར་སྒོར་མོ་གཡར་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོ་སྔོན་ཆད་དགོན་པར་ཡོད་དུས་རྐུ་འཕྲོག་བྱས་རབས་དང་། ཕྱིས་སུ་ཤ་ཚོང་ཀོ་ཚོང་གི་ཁེ་བཟང་གཉེར་ལུགས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྗོངས་བགྲངས་ཏེ། ཁོང་ལ་མ་ཉེས་ཁག་གཡོག་བྱས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག
རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཁུལ་དུ་སྤེལ་བཞིན་པའི་ལས་འགུལ་དེའི་དགོས་དམིགས་གཙོ་བོ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཡིན་པས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་འབེན་དེའི་འོག་ཏུ། དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་མཁན་དང་། ལྷག་པར་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དོན་གཉེར་བ་ཚོར་དྲག་གནོན་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་འཚབ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
སྤྱིར་རྒྱ་གཞུང་གིས་གོང་རིམ་ནས་བཟུང་སྟེ་དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཐོབ་ཐང་མེད་ཁར། གསང་རྒྱ་དམ་པའི་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་སྒྲིག་མང་པོ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། རང་དབང་ཆ་ཚང་ལྡན་པའི་རྟོག་ཞིབ་ཚན་པ་གང་རུང་ཞིག་མ་བརྒྱུད་པར། ནག་སེལ་བཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་དུ་ཉེས་མེད་མི་མང་ག་ཚོད་ཅིག་གང་བྱུང་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུགས་བྱས་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།
འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས། བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དོན་གཉེར་བ་དང་། ཉེས་མེད་བཙོན་འཇུགས་ཐེབས་མཁན་ཚོའི་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་བློ་འཚབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་དུ་བོད་མི་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་རྡོག་རོལ་གཏོང་མུས་ཡིན་མེད་ཐད་ལ་འཕྲལ་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་བོད་ཁུལ་དུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོག་ཟོན་མྱུལ་ཞིབ་རིགས་ཚང་མ་མཚམས་འཇོག་དགོས། ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་དུ་མ་ཉེས་ཁག་གཡོག་ཐེབས་པའི་བོད་མི་ཚོ་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་མྱུར་དུ་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས།


text:
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ཟླ་༡༢་ཚེས་༩་ནས་ཚེས་༡༤་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཀོ་ལོམ་སྤི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་འཚོགས་འདུག
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཀོ་ལོམ་སྤི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ། ཞང་ཞུང་སློབ་གཉེར་ཁང་། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་རུབ་ཐོག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདི་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐོག་བོད་ཡིག་བཟོ་བཀོད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་ཡིག རིག་གནས་ཆེད་མཁས་པ་མང་བོ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བས་ཚོགས་ཞུགས་ཚོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེའི་ནང་། “ད་ལྟའི་དུས་འདིར་འཛམ་གླིང་འདི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གསོན་ཤུགས་དེ་ཡང་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་མེད་མོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་མ་ཚོར་བའམ། དེ་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་མཉམ་ལས་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད།
ཚོགས་འདུ་འདི་ནི་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཏེ། བོད་སྐད་དེ་འདྲ་མཉམ་ངང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་རིམ་ནང་དུ་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
འདིར་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བ་དང་ཚོགས་འདུའི་གྲུབ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་བཀོད་འདུག
ད་ཐེངས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཚོགས་ཆུང་ཁག་རེ་རེ་དགོས་ཏེ་དུས་ཚོད་བཟོས་འདུག ཚོགས་ཆུང་དེ་དག་ནི། སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་། སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན། ཐ་སྙད་གསར་པ་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གསར་བའི་སྐོར། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ། བོད་ཡིག་ཕ་སྐད་མ་ཡིན་པ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། རྩོམ་སྒྲིག ཚིག་མཛོད། བརྡ་སྤྲོད་བཅས་ལ་དབྱེ་འདུག
སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་ཡིག་བཀོལ་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་དང་དུས་ཚོད་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སའི་ཁྱབ་ཁོངས་བརྟན་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་སྐད་ཡིག་འདི་གསོན་གནས་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་རུ་གཏོང་ཐབས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས།
སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་དང་འདབས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱུང་ནས་སྐད་ཡིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཐོག་ནས། བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། འཕེལ་རིམ། དེ་བཞིན་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། བོད་སྐད་དང་སྐད་ཆ་གཞན་རྣམས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། སྐད་ཆ་མི་འདྲ་བའི་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན། ཕན་ཚན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས། མིང་ཚིག་བར་གྱི་ཁྱད་ཆོས། དེ་བཞིན་སྐད་ཆའི་རིགས་ཇི་ཡིན་ཐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་བགྲོ་གླེང་གནང་།
ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གཅིག་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ཚན་རིག་དང་། ལག་རྩལ། ཆབ་སྲིད། མཚན་ཉིད་རིག་པ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་གི་ཚིག་མཛོད་ནང་མིང་ཚིག་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་གསར་སྣོན་བྱས་པ་དང་། ཐ་སྙད་གསར་པ་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་གི་ཆེད་སྤྱོད་མིང་ཚིག་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། དེ་དག་གཏན་འབེབ་བྱ་རྒྱུར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་ཁག་ལ་བགྲོ་གླེང་དང་། བོད་ཡིག་བཀོལ་མཁན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་སྤྱི་ལ་བེད་སྤྱོད་པའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཁག་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་བའི་རྒྱུད་རིམ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་།
ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གསར་བའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་གློག་ཀླད་(ཀམ་པུ་ཊི)་དང་། ལག་འཁྱེར་ཁ་པར། དྲ་རྒྱ་ཐོག་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གསར་བསྐྲུན་དང་། བོད་ཡིག་འབྲི་སྐབས་འདོགས་བརྩེགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་སེལ་ཐབས། བོད་ཡིག་གཅིག་འགྱུར་གྱི་ཡིག་གཟུགས་བེད་སྤྱོད་གནང་ཐུབ་རྒྱུ། བོད་ཡིག་ཞིབ་དག ཚིག་མཛོད་གསར་གཏོད་སོགས་ཀྱི་ཐད་བགྲོ་གླེང་གནང་།
ཁ་བ་གངས་ཅན་བོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསུང་རབ་བོད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་དཔེ་རྙིང་མང་ཤོས་ཀྱི་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱི་དར་རྒུད་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར། ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་གྱིས་གནས་སྟངས་འོག དཔེ་རྙིང་མང་པོ་ཞིག་གཏོར་བརླག་དང་རྩ་ཡལ་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་ཚོས་དེང་གི་བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་གནས་སྟངས་སྐོར་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པའི་ལས་ཀའི་གོ་རིམ་དང་། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ལ་དམིགས་འདོན་བྱས་ནས་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་མཁན་བར་ལ་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་།
བོད་ཡིག་ཕ་སྐད་མ་ཡིན་པ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆུང་གིས་མི་རིགས་གཞན་པ་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གེ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྐོར་དང་། བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སློབ་དེབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་།
དེ་བཞིན་དུས་དེབ་དང་གསར་འཕྲིན་སོགས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་དང་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས། ལམ་སྟོམ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་འདུག རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཞོར་དུ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གླུ་བ་ཁག་ཅིག་གདན་འདྲེན་གྱིས་གླུ་གར་རོལ་ཚོགས་ཤིག་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བ་དང་། དེར་ནུབ་གླིང་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མི་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དགའ་སྣང་ཡོད་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་ཕེབས་ཞུགས་གནང་འདུག
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་༡༩༨༧་ལོར་རྒྱ་གར་ནང་འཚོགས་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་༡༩༩༢་ལོར་ཨི་ཊཱ་ལི་ནང་འཚོགས་འདུག