text:
ཉེ་སྔོན། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་མཛད་པའི་ལྗགས་རྩོམ《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེ་འོད》གཙོས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཚན་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པའི《ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་འབུམ་བཞུགས་སོ》ཞེས་པ་དངོས་སུ་པར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས། དེ་ཡང་ཨ་ཞི་ཡ་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་སྒྲིལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་དང་མ་དངུལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་ཡིན།
ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་འབུམ་འདི་ནི་པོད་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་སྟེ། པོད་དང་པོར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐོར་དང་། པོད་གཉིས་པར་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར། པོད་གསུམ་པར་གསོ་རིག་གི་སྐོར། པོད་བཞི་བ་དང་པོད་ལྔ་བར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་བཅས་སོ། །
རྩོམ་པ་པོ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ངོ་སྤྲོད།
ཆོས་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུའམ། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ཉིད། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས།ས་སྐྱའི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གཏེར་དབང་པོ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་འབྲུག་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ། རྙིང་མའི་ཨ་འཛོམ་འབྲུག་པ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། དབོན་སྟོད་མཁྱེན་རབ་དང་། མི་ཉག་གངས་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཐོས་བསམ་ལྷུར་ལེན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་བདུད་རྩིས་ཐུགས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏམས།
བྱེ་བྲག་ཏུ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉག་བླ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལས་རྫོགས་ཆེན་ཟབ་དགུའི་གདམས་པ་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟབས་ཏེ།རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ཞལ་མཇལ། རིག་གསང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས། རིག་རྩལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ།ཤེས་རིག་མཐའ་དག་ལ་རྩོལ་བ་མ་དགོས་པར་མཁྱེན་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་རྒྱས།
སྐད་ཡིག་ཙམ་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་ཁོང་ནི་དབྱི་ཏ་ལི་དང་། དབྱིན་ཇི། རྒྱ་དཀར་ནག སོག འབར་མ་སོགས་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དང་། བན་བོན་གྱི་གཞུང་ཁག་ཅིག་དབྱིན་དབྱིའི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་ཏེ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ཤིང་། ཡོ་རོབ་དང་། ཨ་རི་སོགས་སུ་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་། རྫོགས་ཆེན་འདུས་སྡེ་སོགས་མང་ལ་གྲྭ་དག་པ་བཙུགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རང་རང་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར། མ་ཀི་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས། ཡ་ཀི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་ཀྱིས་འཁོར་སློབ་སྐར་ཚོགས་ལྟར་གྲངས་མང་བསྐྱངས། གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་དང་། ནོར་བུའི་དོ་ཤལ།བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག་སོགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། རྩ་བའི་གོམས་གཤིས། རིག་གནས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དཔེ་དེབ་ཁག་དང་། ཡནྟྲ་ཡོ་ག་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་ཁྲིད་ཡིག་བཅས་བོད་ཡིག་གི་ལྗགས་རྩོམ་སྣ་ཚོགས་མཛད་དང་མཛད་མུས། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཡིག་དང་། དབྱི་ཏ་ལིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་གནང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་།
འདས་པའི་ལོ་མང་པོའི་རིང་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སློབ་གྲྭ་དང་། སྨན་ཁང་སོགས་གསར་འཛུགས་དང་བསྐྱར་གསོ་མཛད་པ་ལྷུར་བཞེས་གནང་ནས། སྒེར་གྱི་རྙེད་བཀུར་དང་། གདན་སའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འདུ་འགོད་མི་མཛད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་བྲོ་གར་སོགས་ལའང་མཐོང་ཆེན་མཛད་དེ་ཁོང་གི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མའི་ཚོགས་ལ་ཁྲིད་སྤེལ་གནང་ནས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་ཁྱབ་ཡོང་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།


c: text/html

text:
བོད་ཡིག་གཟབ་ཆེན་གཟབ་ཆུང་འབྲུ་ཆེ་ཆུང་། །གཤར་མ་དཀྱུས་ཡིག་དྲུག་ལ་ཐམས་ཅད་འདུས། །སྔ་དར་གཟབ་བྲིས་རིམ་པ་དགུ་ཙམ་བརྒྱུད། ། ཕྱི་དར་ཐིག་བཏབ་སྦལ་ལུགས་མང་ཙམ་བྱུང་། །ཞེས་བོད་ཡིག་འབྲི་སྲོལ་སྤྱིར་གཟབ་གཤར་ལུགས་གཉིས་ཏེ། བཟབས་ནས་བྲིས་པ་ལ་གཟབ་མ་ཟེར། དེ་ལ་མགོ་འཐེན་ནས་ཡོད་པས་དབུ་ཅན་ཟེར་ལ། གསར་བུ་བ་རྣམས་ཀྱས་ངོས་ཟིན་སླ་བས་ཡིག་དཀར་ཡང་ཟེར། མགྱོགས་པར་བཤར་ནས་བྲིས་པ་ལ་གཤར་མ་ཟེར། དེ་ལ་མགོ་འཐེན་ནས་མེད་པས་དབུ་མེད་ཟེར་ལ། གསར་བུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་ཟིན་དཀའ་བས་ཡིག་ནག་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གཟབ་གཤརའབྲི་ཚུལ་མང་སྟེ། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེས། སྒོ་མང་སྒྲིག་འདྲས་སྒོ་སྒྲིག་ཅེས་བྱའམ། །ཚག་རྣམས་སྒྲིག་འདྲས་ཚག་སྒྲིག་ཅེས་སུ་གྲགས། །ནང་དཀར་སྒོ་ང་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་། །མགོ་གཤམ་ཟླུམ་པོར་ཡོད་པས་ཟླུམ་རིས་ཞེས། །ནང་དཀར་གྲུ་བཞི་དཀར་ནག་སྙོམས་པ་དང་། །བསྟན་བཅོས་བུསྟ་ཀར་འབེབས་དཔེ་རིས་བརྗོད། །འཕྲིན་དང་ལན་གཉིས་བསྐྱེལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་གམ། །དལ་མེད་མྱུར་དུ་འབྲི་བས་རྒྱུགས་ཡིག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟམ་མི་འདྲ་བ་མང་ཡོང་། མདོར་བསྡུས་ན་གཟབ་ཆེན་དང་གཟབ་ཆུང་། འབྲུ་ཆེན་དང་འབྲུ་ཆུང་། བར་བྲིས་དང་རྒྱུགས་བྲིས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་རེའུ་མིག་ལ་ལྟོས་དང་གསལ། ། ཡིག་གཟུགས་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རེའུ་མིག
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྒོ་ཁྱིམ་དང་། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐིག་གིས་མཚོན། ། བོད་ཡིག་མཆོག་གཟབ་མའམ་དབུ་ཅན་ལ། ཐོག་མར་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་སྦལ་ནག་ན་ལ་བརྒྱངས་པ་འདྲ་བ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་
པོར་ཕུལ་བའི་ཡིག་ཕུད་ལྷ་སའི་ཤར་རྒྱུད་ཛེན་ཁོག་སྣ་རྡོའི་ལྷ་ཁང་(དེང་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་གི་བཙུན་མོ་ཚལ་དགོན་པ)གི་བྲག་སྡེབས་སུ་བརྐོས་ཡོད་པ་དེ་ཐོན་མི་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་བྲིས་གནང་པར་གྲགས། དེ་རྗེས་མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ། ཡིག་མཁན་ཆ་ངར་རིན་ཆེན་འབར་གྱིས་བྲིས་པ་སོ་ཕག་གཤིབས་པ་ལྟ་བུ། འདུས་སྲོང་མང་བོ་རྗེའི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་ཆབ་དཀར་བེའུ་ཚེས་བྲིས་པ་བྱ་ཕོ་འཇོལ་བ་ལྟ་བུ། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་(མེས་ཨག་ཚོམ)གྱི་རིང་ལ་ཡིག་མཁན་དགེ་བསྙེན་དཀོན་ཅོག་ངག་དབང་གིས་བྲིས་པ་ནས་སྔོན་ཕྱིང་དཀར་སྟེང་དུ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ། ཁྲི་སྲོང་སྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་འབྲེའོ་ཁྲོམ①གྱིས་བྲིས་པ་མུ་ཏིག་དར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུ། མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཚེ་སྤང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་བྲིས་པ་སྦུར་ནག་བགྲད་པ་ལྟ་བུ།མུ་ཏིག་བཙན་པོའི་རིང་ལ་ཡིག་མཁན་ཐེ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བྲིས་པ་ཉ་མོ་ཆུ་ནང་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུ། ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན(ཁྲི་རལ་བ་ཅན)གྱི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་ཏྲ་ཤོད་འབུམ་མེ②ཞེས་པས་བྲིས་པ་སེང་གེ་གནམ་དུ་མཆོང་བ་ལྟ་བུ། དེ་རྣམས་ལ་སྣ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ཐོག་མར་སྒྲོ་ཉ་ཤ་རི་དང་།མཐོང་བ་རྡོ་རྗེ་དཔོན་སློབ་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ལ་གསང་ལེབ་གྲུ་བཞི་སྟེ་རིམ་པ་དགུ་བྱུང་སྐད། དེའི་རྗེས་སུ་ཁྱུང་བོ་གཡུ་ཁྲི་འབར་བྱ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། ཆ་ཆེན་ཆ་ཆུང་དུ་བགོས་པ་སོགས་ཐིག་ཚད་དང་། སྨྱུ་གུ་དང་། ཡི་གེ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་བརྩམས་ཏེ། སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་བསྐྱངས། དེ་ལ་སྦལ་ལུགས་དང་མང་ལུགས་གཉིས་སུ་གྱེས་པ་ནི་ཉེ་རབས་སུ་འཕན་ཡུལ་དང་ངོར་ཡོད་པ་རྣམས་ཡིན་པར་གྲགས། །
འབྲུ་མ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འབྲུ་ཆེན་ལ་ལི་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད། ལྡན་ལུགས་ཞེས་པ་ཐིག་ཁོངས་སུ་དྲངས་པ་ལས། ཐིག་ཚད་ཆེ་བོ་ལ་འབྲུ་ཆེན་དང་། ཐིག་ཚད་ཆུང་བོ་ལ་འབྲུ་ཆུང་ཟེར། དེ་ལས་མཆེད་པ་ཚེག་ལྟར་གྲུ་བཞིར་བསྒྲིགས་པ་ཚེག་བྲིས། དེ་ལས་འཇམ་པར་ཟླུམ་བྲིས། དེའི་ཡན་ལག་རིང་དུ་བཏང་བ་ལ་སུག་རིང་དང་འབའ་ཧོ་ཡང་ཟེར། ཐུང་དུ་བཏང་བ་ལ་སུག་ཐུང་། དེ་ལས་མཉེན་པ་ལ་གྲ་རིས། སུག་པ་ནང་འཐེན་རྣམས་བཀུག་པ་སུམ་ཆ་ཆགས། དེ་ལས་མཉེན་པ་སུག་སྐོར། དེ་ལས་བདེ་བ་འཕྲིན་ཡིག་དཀྱུས་མ། དེ་རྣམས་ལའང་ཡུལ་སོ་སོའི་ལག་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ནི་ལྷག་པར་མང་ངོ་། །
ཡི་གེ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་དུས་རབས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ།
གཅིག་ཏུ། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་དར་ཞིང་རྒྱས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་དུས། དེ་དག་གང་ལེགས་སུ་སྤེལ་བར་ཡི་གེའི་ཉེར་མཁོ་བྱུང་བས། ཡི་གེའི་སྲོལ་བཏོད་ཅིང་ལག་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །
གཉིས་སུ། ཡི་གེ་བཀོལ་བ་ཡུལ་གྲུ་དང་གནས་སྐབས་ཙམ་ཞིག་ལ་ཕན་པར་མ་ཟད། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པ་སེལ་བ་དང་། རིག་གནས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་དགོས་པར་བརྟེན། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་དང་ཚན་རིག་གི་ལག་རྩལ་སྨིན་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་ན། ཡི་གེ་ལུགས་སུ་བླུག་པ་དང་། པར་དུ་རྐོ་བའི་སྲོལ་བྱུང་ངོ་།
གསུམ་དུ། རིག་གནས་དར་བའི་ཞོར་ལ། མཛེས་ཉོས་རིག་པ་ཡང་དར་བཞིན་ཡོད་ལ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་ཉམས་དཔྱད་པ་དང་རོ་མྱངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཉམས་ཀྱང་མཛེས་པར་བྱས་ནས། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་རིང་ལ་གཟབ་མའི་འབྲི་སྲོལ་རིམ་པ་དགུ་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་དར་ནས་བཟུང་ཡིག་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་སྙོམ་པ་དང་མཛེས་ཉམས་འདོན་པ་ལ་ཐིག་ཁོང་དུ་དྲངས་ནས་བྲིས་པའི་ཐབས་བྱུང་བ་དང་། བྲི་གཞི་གང་ལ་གང་འཕྲོད་དང་མཛེས་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆར་ཤུལ་སྤང་ལ་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་བཞིན་ཡིག་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་འབྲི་བའི་དཔེ་བྱུང་ངོ་། དེང་གི་ཞན་པར་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ཕལ་ཆེར་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གི་ཕྱག་བྲིས་གཞིར་བཞག་པ་ཡང་དེ་ལུགས་སྨྱུག་ཁ་བསྐོར་བདེ་བ་དང་། རྩལ་ཐོན་པ་དང་། མཛེས་ཉམས་ཆེ་བ་དང་བཅས་པས་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་དགའ་བ་སྟེར་བ་ན་མ་བགྲོས་རང་མཐུན་དུ་དེ་ལྟར་གྲུབ་བོ། །བོད་ཡིག་འབྲི་ལུགས་མང་བ་དང་། མཛེས་ཉམས་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། རྒྱ་ཡིག་དང་བསྡུར་ན། སྐེད་མེད་མ་ཡིས་མཆོར་སྒེག་བརྩད། །རྣམ་གནོན་ཅན་གྱིས་དཔའ་རྩལ་བསྒྲུན། །བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གིས་འཕུར་རྩལ་བཤིབས། །གྱི་ལང་རྟ་ཡིས་བང་ཁ་བགོས། །དེའི་ཕྱིར་དུ། ཅང་ཤེས་བཞོན་པའི་མིག་སྟོང་གིས། །ཕྱོགས་བཅུ་བསྐལ་པར་བཙལ་ནས་ཀྱང་། །ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་མཛེས་ཉམས་ལ། །མཆོག་དམན་དབྱེ་བ་མི་རྙེད་དོ། །
བཞི་རུ། ཡི་གེའི་མཛེས་ཉམས་ལེགས་པར་ཐོན་པ་དང་སྦྲགས། ས་བཟང་མ་ཏི་པཎ་ཆེན་གྱིས། ལེགས་པ་བས་ཀྱང་མགྱོགས་པ་གཙོ། །མགྱོགས་པ་བས་ཀྱང་སྙོམས་པ་གཙོ། །སྙོམས་པ་བས་ཀྱང་དག་པ་གཙོ། །དེས་ན་དག་པ་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། བྲི་ལ་མགྱོགས་པའི་དགོས་དབང་གིས། རྒྱུགས་བྲིས་དང་འཁྱུགས་བྲིས་དར་བར་གྱུར། རིག་པ་ཀློང་དུ་རྡོལ་བ་དང་། མཛེས་རྩལ་སྒོ་ཀུན་ནས་དར་བའི་དེང་གི་ཆར་བྲི་ལ་མགྱོགས་པ་དང་མཛེས་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལྡན་ཕྱིར། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་འཁྱུགས་བྲིས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་གང་མང་བྱུང་དང་འབྱུང་གིན་ཡོད། འབྱུང་འགྱུར་དུ་འཁྱུགས་བྲིས་དང་བསྐུངས་བྲིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་སྦྱངས་པའི་གྲུབ་རྟགས་འཐོན་ངེས་པར་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །
འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་སོར་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལས། །
ཡིག་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའི་མཛེས་ཉམས་ཤར། །
འདྲེན་བྱེད་བུང་བ་དགའ་ཚལ་དེར་ཤོར་ནས། །
གཞུང་བརྒྱའི་བདུད་རྩི་བླངས་ནས་རིག་པ་སྤེལ། །
བརྟག་པ་དང་སྦྱང་བ།
དང་པོ། གཟབ་གཤར་འབྲི་ཚུལ་མང་ཡང་རྣམ་པ་དུ་ལ་བསྡུ་རུང་།
གཉིས་པ། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་རིང་ལ་དབུ་ཅན་འབྲི་སྲོལ་དར་བའི་རིམ་པ་གང་དག་བྱུང་།
གསམ་པ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་རིང་ལ་འབྲི་སྲོལ་གང་དག་བྱུང་།
བཞི་བ། བོད་ཡིག་གི་ཆ་ཚད་ཐིག་ཁོངས་སུ་དྲངས་པའི་འབྲི་སྲོལ་བཏོད་མཁན་སུ་ཡིན།
མཆན། ①འབྲེའོ་ཁྲོམ་དང་པོ་ཤོ་ཁྲམ་ཞེས་བྲིས་པ་གཉིས་སྣང་གང་འགྲིག་དཔྱད།
②ཡི་གེའི་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་པའི་གཞུང་གཞན་དག་ལས་པྲ་ཤོད་རྣམ་གཉིས་ཞེས་འཁོད་ཀྱང་། དགེ་པའི་བཤེས་གཉེན་ཁྱུང་བོ་གཡུ་ཁྲི་འབར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡི་གེ་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཏྲ་ཤོད་འབུམ་མེ་ཞེས་གསུངས་སྣང་།
- ༄༅།། བོད་ཡིག་འབྲི་སྲོལ་དར་ཚུལ་རགས་རིམ།
- ༄༅།། སྲོང་བཙན་གོང་དུ་ཡིག་གཟུགས་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་པ།
- ༄༅།། དབུ་ཅན་གྱི་མཛེས་པ་བརྒྱད།
- ༄༅།། ཡིག་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི།
- ༄༅།། ཡིག་གཟུགས་དར་ཚུལ་བཤད་པ།
- ༄༅།། བོད་ཡིག་འབྲི་ཚུལ་སྐོར་ལ་མདོ་ཙམ་དཔྱད་པ། ༼ ༢ ༽
- ༄༅།། བོད་ཡིག་འབྲི་ཚུལ་སྐོར་ལ་མདོ་ཙམ་དཔྱད་པ། ༼ ༡ ༽
- ༄༅།། སྡེར་ནང་ས་བྲིས་བྲིས་རབས་བདུན་པ་ཁྲ་བྲིས་ཆེན་པད་གྲགས་ངོ་སྦྱོར།
- ༄༅། །ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་འདི་དག་ཁྱོད་ལ་ཨེ་ཡོད།
- ༄༅། ། སྦྱང་ཤིང་གི་ཕན་ཡོན།
- ༄༅།། གངས་ཅན་མེས་པོའི་ཡིག་གཟུགས་འབྲི་བའི་ཐབས་ལམ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་བཤད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་འགའ།
- ༄༅། །ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་འདི་དག་ཁྱོད་ལ་ཨེ་ཡོད།
- ༄༅།། སྨྱུ་གུ་བཟོ་རིམ་གྱི་པར་རིས་མཐོང་བ་དགའ།
- ༄༅།།དབུ་མེད་ཡིག་གཟུགས་ལ་ཤད་ཚེག་འབྲི་ཚུལ།
- ༄༅།།སྦྱང་ཤིང་། བོད་ཡིག་དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས།
- ༄༅།།ཀ་ལ་སོགས་པ་བོད་ཡིག་གི་ཐིག་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན།
- ༄༅།། བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་་་་་་་་་བསྟན་པ་ཕྱི་རྗེས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས།
- ༄༅།། བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་འབྲི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་བཞག
- ༄༅།། ཡིག་གཟུགས་དར་ཚུལ་བཤད་པ།
- ༄༅།།བློ་གྲོས་རབ་གསལ་གྱི་ཡིག་གཟུགས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་12ཚེས་4ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཉེ་ཆར། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་དོན་ཐིང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས《གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར》པར་འགྲེམས་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས་ས་ཁུལ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད།
《བསམ་འཆར》ནང་། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་ནི་གྲོང་མིས་གྲོང་དོན་ལ་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་སྒྲིག་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དེས་གྲོང་མི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ཚུལ་དང་རུལ་སུངས་གནད་དོན་འབྱུང་རྩ་ནས་བཀག་སྟེ་གྲོང་གསེབ་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ལྡན་ལུགས་བསྟན་ཡོད།
《བསམ་འཆར》ནང་། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་དེ་སྤྱིར་མི་གསུམ་ནས་ལྔ་བར་ཡིན་པ་དང་ཀྲུའུ་རེན་གཅིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེའང་གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མི་མིན་པའི་གྲོང་ཚོའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མིའམ་ཏང་ཡོན་གྱིས་ཀྲུའུ་རེན་གྱི་འགན་འཁུར་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་འདོན་རྒྱུ་དང་། རྩ་དོན་ཐོག་གྲོང་ཚོའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིས་ཀྲུའུ་རེན་གྱི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་འཁུར་མི་རུང་། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མི་ནི་གྲོང་མིའི་ཚོགས་འདུའམ་གྲོང་མིའི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་གྲོང་མིའི་ཁྲོད་ནས་མིང་བཏོན་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་དང་། དེའི་ལས་འཁུར་གྱི་དུས་ཡུན་ནི་གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན་གྱི་ལས་འགན་འཁུར་ཡུན་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མི་ནི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་ཁར་སྒྲིག་འཁུར་ཁྲིམས་སྲུང་དང་། གཞུང་དྲང་དྲང་བདེན། རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཐོབ་པ་བཅས་ཡིན་དགོས་ལ། སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་ཁྲིམས་བཞིན་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ལྡན་པ་དང་། སེམས་རྩ་འཁོལ་པོས་གྲོང་མིར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་ཞིག་ཀྱང་དགོས། དེའི་ནང་ནོར་དོན་རྩིས་གཉེར་དང་དོ་དམ་གྱི་ཤེས་བྱ་ལྡན་པའི་མི་ཡོད་དགོས། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཏང་ཨུད་དང་གྲོང་ཚོའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་མི་འདེམས་པའི་འགག་སྒོ་ཡག་པོ་སྲུང་དགོས། གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མི་དང་དེའི་གཉེན་ཉེ་དང་། གྲོང་ཚོའི་རྩིས་པ(གྲོང་ཚོའི་རྩིས་ཐོ་བཟོ་མཁན) གྲོང་ཚོའི་དྲུང་ཡིག གྲོང་ཚོའི་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་བཅས་ཀྱིས་གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མིའི་འགན་འཁུར་དུ་འཇུག་མི་རུང་ལ། རྩ་འཛུགས་དང་མི་སྒེར་གང་རུང་གིས་གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མི་གཏན་འཁེལ་དང་མངགས་གཏོང་བྱེད་མི་རུང་བ་བཅས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
ད་དུང《བསམ་འཆར》ནང་། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱི་འགན་འཁྲི་ནི། གྲོང་དོན་དང་ནོར་དོན་གྱི་དོ་དམ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས་གྲོང་མིའི་འབྲེལ་ཡོད་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་བདག་སྤྲོད་དང་བསྡུ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་དང་དེའི་ཁོངས་མིར་ཁེ་དབང་འདི་དག་ལྡན་པ་སྟེ། (1)གནས་ཚུལ་ཤེས་དབང་ཡོད་པ། གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་དང་། གྲོང་མིའི་ཚོགས་ཆུང་། གྲོང་མིའི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་འདུ། གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས” ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ་དང་། (2)འདྲི་རྩད་བྱེད་དབང་ཡོད་པ། གྲོང་མིའི་བསམ་འཆར་ཆེ་བའི་གྲོང་དོན་དང་ནོར་དོན་གྱི་གནད་དོན་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཀྱིས་གྲོང་མིར་གསལ་བཤད་རྒྱག་ཏུ་འཇུག་པ།(3)ཞིབ་རྩིས་བྱེད་དབང་ཡོད་པ། རྒྱུ་ནོར་གྱི་དམངས་གཙོའི་བདག་གཉེར་དང་གྲོང་དོན་ཡོངས་བསྒྲགས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་རྩིས་བྱེད་པ། (4)གྲོས་འགོ་འདོན་དབང་ཡོད་པ། གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས” ལ་གྲོང་དོན་དོ་དམ་གྱི་གྲོས་འགོ་འདོན་པ་དང་དགོས་ངེས་སྐབས་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་གྲོས་འགོ་འདོན་ཆོག གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་དང་དེའི་ཁོངས་མིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་གཞིགས་པ་དང་། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་དྲང་གཞག་དྲང་བདེན་ཐོག་ནས་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པ་ལས་གྲོང་དོན་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་ཐབས་ཇུས་དང་དོ་དམ་ནང་ཐད་ཀར་མི་ཞུགས་རྒྱུ་དང་གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་བར་ཐེ་ཇུས་མི་བྱེད་པ།(5)དམངས་གཙོའི་དཔྱད་མོལ་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ། གྲོང་མིའི་ཚོགས་འདུའམ་གྲོང་མིའི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་གྲོང་མིའི་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཁོངས་མི་དང་དེ་བཞིན་གྲོང་མིའམ་ཡང་ན་གྲོང་ཚོའི་མཉམ་སྡེབ་ཀྱིས་ལས་ཐེབས་ཆག་པར་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་གདན་ཞུའི་མི་སྣའི་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་བྱས་ཚུལ་ལ་དམངས་གཙོའི་དཔྱད་མོལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་གཙོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
ཡང《བསམ་འཆར》ནང་། གྲོང་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་གྲོང་ཚོའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་གཤམ་གསལ་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ཐད་གཙོ་གནད་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་སྟེ། (1)གྲོང་དོན་གྱི་ཐབས་ཇུས་དང་གནས་ཚུལ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱ་ཚུལ་ཡིན། གཙོ་བོ་ནི་གྲོང་དོན་གྱི་ཐབས་ཇུས་དེ་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལས་རིམ་བཞིན་བྱས་ཡོད་མེད་དང་། གྲོང་དོན་ཡོངས་བསྒྲགས་ཁྱོན་ཡོངས་དང་། བདེན་པ་བདེན་ཐུབ། དུས་ཐོག ཚད་དང་མཐུན་པ་བཅས་བྱུང་ཡོད་མེད་ཡིན། (2)གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་ནོར་སྲིད་ལ་དོ་དམ་བྱས་ཚུལ་ཡིན། གཙོ་བོ་ནི་གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན་དང་། གྲོང་མིའི་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཚབ་བྱས་ནས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་རྒྱུ་དངུལ་ཐོན་ཁུངས་ལ་དོ་དམ་བྱས་ཚུལ་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་ནོར་སྲིད་དོ་དམ་བྱ་ཚུལ་གཞན་ཡིན། (3)གྲོང་ཚོའི་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན། གཙོ་བོ་ནི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་འདུ་འགོད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་པ་དང་། འོས་འགུག་འོས་དཔོད། སྔོན་རྩིས་ངེས་རྩིས། ཨར་སྐྲུན། སྤུས་ཚད་རྩིས་ལེན་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན། (4)ཞིང་ཕན་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་གནས་ཚུལ་ཡིན། གཙོ་བོ་ནི་ཞིང་སྐྱོར་དང་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་དང་། ཞིང་ལས་ཁ་གསབ་ཀྱི་རོགས་དངུལ་ཁག་སྤྲད་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོབ་མ་དངུལ་འདུན་ཞུ་དང་སྤྲད་པའི་གནས་ཚུལ་སོགས་ཡིན།(5)གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་སྲོལ་གཏོད་གནས་ཚུལ་ཡིན། གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་དཔལ་ཡུལ་སྲོལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། ཤེས་དཔལ་གྲོང་ཚོ་དང་གྲོང་རྡལ་བཏོད་པ། གོམས་སྲོལ་སྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འཕྲོད་བསྟེན་བཅོས་སྒྲིག ཡུལ་མིའི་རང་སྐྱོང་སྒྲིག་ཡིག་དང་གྲོང་སྲོལ་དམངས་ཆིངས་ལག་བསྟར་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན།(6)ལྟ་སྐུལ་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་གནད་གཞན་བཅས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་ཀྱང་བྱས་ཡོད།


text: “ཡོང་འབབ་ཆ་ཚང་འཇོག་པ་དང་། ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། ཆེད་དོན་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ”བཅས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཆེད་དོན་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་དམིགས་བསལ་གྱི་དམངས་འཚོའི་གནད་དོན་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།“ཁྲལ་བསྡུའི་ལམ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བབ་བསྟུན་སྒྱུར་བཅོས་འོས་འཚམས་བྱེད་པའི”ཁྲལ་བསྡུའི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། དངུལ་རྩའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་སྒྲིག་གཞིའི་གཟིགས་སྐྱོང་དངུལ་བུན་སྐྱེད་ཚད་དང་སྐྱེད་ཀའི་ཧེ་བག་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་གིས་མ་དངུལ་གཏོང་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་།ཆེད་དོན་མ་དངུལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་མ་འཇོག་དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཟིགས་སྐྱོང་དང་།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཐད་གཟིགས་སྐྱོང་།ཞིང་འབྲོག་ལས་ཐད་གཟིགས་སྐྱོང་།རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་གཟིགས་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་དགོས། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ས་གནས་དེ་གར་མཁོ་བའི་ཆེད་ལས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་སྣ་ཚོགས་དེ་བས་མང་བ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།བོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་ལས་བཟོའི་དམིགས་བསལ་གླ་ཕོགས་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་ཕོགས་སྣོན་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཕོགས་སྣོན་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཚད་ལྡན་གྱི་ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཕོགས་སྣོན་གྱི་ཆུ་ཚད་འོས་འཚམས་ངང་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས།ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་གླིང་བགོས་འགན་འཁུར་དང་། ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར། དུས་བཀག་བརྗེ་རེས་བཅས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་མུ་མཐུད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ལས་བྱེད་པའི་བོད་སྐྱོར་དང་།དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཀྱི་བོད་སྐྱོར།ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་བོད་སྐྱོར།ལག་རྩལ་ཐད་ཀྱི་བོད་སྐྱོར་བཅས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀའི་རྣམ་པ་སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་1ཚེས་18ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་རི་ནེ་ཝའི་དབན་གོ་ཕོ་བྲང་དུ“མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་མཉམ་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཐུན་མོང་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་པའི”རིམ་པ་མཐོ་བའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་དང་འབྲེལ་《མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཐུན་མོང་ཐོག་སྐྲུན་དགོས་》ཞེས་འགོ་བརྗོད་དུ་འཁོད་པའི་བཞེད་དོན་གཙོ་བོའི་གཏམ་བཤད་གནང་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཏིང་ཟབ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས། བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་བཤད་གནང་བ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་སྐྲུན་པའི་རླབས་ཆེན་འཕེལ་རིམ་ལ་ཐུན་མོང་ཐོག་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། གླེང་མོལ་གྲོས་བསྡུར་དང་། མཉམ་སྐྲུན་མཉམ་རོལ། མཉམ་ལས་གཉིས་ཁེ། སྤེལ་རེས་དང་ཕན་ཚུན་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་པ། ལྗང་མདོག་ཐཱན་ཉུང་བཅས་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་རྒྱུན་སྲིང་ཞི་བདེ་དང་། ཡོངས་ཁྱབ་ངང་བདེ་འཇགས། ཐུན་མོང་ཐོག་དར་རྒྱས། སྒོ་དབྱེ་བསྟུན་མཁས། དྭངས་གཙང་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཞིག་སྐྲུན་དགོས་པའི་བཞེད་དོན་བསྟན་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས་མིའི་རིགས་འདི་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་མོ་དང་། འཕོ་འགྱུར་ཆེ་མོ། ལེགས་སྒྲིག་ཆེ་མོ་བཅས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་གནས་པ་མ་ཟད། འགྲན་སློང་སྣ་ཚོགས་འཕྲད་པ་དང་ཉེན་ཁ་ཉིན་བཞིན་མང་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་རབས་སུ་གནས་ཡོད། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་100ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟས་ཚེ་མིའི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་འདུན་པ་ནི་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་སའི་གོ་ལ་གཅིག་ལས་མེད་པ་དང་མིའི་རིགས་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཁྱིམ་གཞིས་གཅིག་ཡོད། ཞི་བདེའི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ། ཤེས་དཔལ་གྱི་གཟི་བྱིན་རབ་ཏུ་འབར་བ་བཅས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་སྒུག་ཡིན་ལ་ངེད་ཚོ་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་མི་རབས་འདིའི་འཁུར་འོས་པའི་འགན་འཁྲིའང་ཡིན། ཀྲུང་གོའི་ཇུས་གཞི་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་བསྐྲུན་ནས་གཉིས་ཁེ་མཉམ་རོལ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་ཉེ་རབས་ཚུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསམ་གཞིག་བྱས་ཚེ་གཞུང་དྲང་ལུགས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་འཛུགས་རྒྱུ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་དོན་གཉེར་ལྷོད་མེད་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་ཅིག་ཡིན། བདག་དབང་འདྲ་མཉམ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་དབར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བའི་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་རྩ་འཛུགས་ཚང་མས་ཐུན་མོང་ཐོག་བརྩི་སྲུང་ཞུ་སའི་རྩ་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་དེའང་ཡིན། བདག་དབང་འདྲ་མཉམ་བྱ་རྒྱུའི་དོན་སྙིང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཆུང་དང་། དྲག་ཞན། དབུལ་ཕྱུག་བཅས་ལ་མི་བལྟོས་པར་བདག་དབང་དང་ལ་རྒྱར་ངེས་པར་དུ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བ་དང་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་ཇུས་མི་བྱེད་པར་ཚང་མར་རང་བདག་ངང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ལམ་གདམ་ག་བྱེད་དབང་ཡོད་པ་དེ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་འདྲ་མཉམ་ངང་ཐབས་ཇུས་འདོན་པའི་ནང་ཞུགས་སྟབས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་བཅོས་སྐྱོང་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་ང་ཚོས་བདག་དབང་འདྲ་མཉམ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཁེ་དབང་འདྲ་མཉམ་དང་། གོ་སྐབས་འདྲ་མཉམ། ལམ་སྲོལ་འདྲ་མཉམ་བཅས་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་ལོ་རྒྱུས་དང་དངོས་ཡོད་ཀྱིས་ང་ཚོར་འབྲེལ་གཏུག་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཕྱོགས་འགལ་སེལ་བའི་ཐབས་ཇུས་ནུས་ལྡན་དང་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་གདོང་ཐུག་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་བློ་སྒོ་ཕྱེ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་འཛིན་སྒྲིག་གཞིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་སྐྱོང་དབང་གྲགས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཅའ་ཁྲིམས་འདྲ་མཉམ་དང་གཅིག་གྱུར་ངང་སྤྱོད་རྒྱུ་འགན་ལེན་བྱེད་པ་ལས་ཚད་གཞི་ཉིས་བརྩེགས་སྤྱོད་མི་རུང་བ་དང“མཐུན་ཚེ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་ཚེ་དོར་བའི”གནས་ཚུལ་མི་ཐོན་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་དྲང་པོ་དྲང་གཞག་ཡོང་བ་དངོས་སུ་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས། ང་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། འཛམ་གླིང་གི་ལས་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཐུན་མོང་ཐོག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལམ་སྲོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཐུན་མོང་ཐོག་བཟོ་དགོས་པ། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ལས་དོན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཐུན་མོང་ཐོག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་རེད། ང་ཚོས་གཟུར་གནས་དང་། གཞུང་དྲང་། རང་བདག་བཅས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཆབ་སྲིད་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་དམག་དོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསྟན་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་སྐྲུན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བ་དང་། བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནས་བབ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས། ཤེས་དཔལ་སྤེལ་རེས། སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཛམ་གླིང་ཡག་པོ་བྱུང་ཚེ་ཀྲུང་གོ་གཞི་ནས་ཡག་པོ་ཡོང་བ་དང་། ཀྲུང་གོ་ཡག་པོ་བྱུང་ཚེ་གཞི་ནས་འཛམ་གླིང་དེ་བས་ཡག་པོ་ཡོང་སྲིད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འབྱུང་འགྱུར་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཀྲུང་གོས་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཆོད་སེམས་འགྱུར་མི་སྲིད། ཀྲུང་གོ་འདི་ཉིད་ཆེས་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་ཆེ་ཤོས་ཨང་གཉིས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་དམག་དོན་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་བ་དང་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ལ་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་པ་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར་མི་དམངས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་ངལ་རྩོལ་དང་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཀྲུང་གོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཞི་བདེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་བསྐྱོད་དེ་ནམ་ཡང་བཙན་བདག་མི་གཉེར་བ་དང་། ནམ་ཡང་རྒྱ་སྐྱེད་མི་གཏོང་བ། ནམ་ཡང་སྟོབས་ཤུགས་དོན་གཉེར་མི་བྱེད་པ་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོས་ཐུན་མོང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཆོད་སེམས་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་མི་སྲིད། ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་དང་ཀྲུང་གོས་ཀྱང་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད། ཀྲུང་གོས་གཉིས་ཁེ་གཉིས་ཕན་གྱི་སྒོ་དབྱེའི་འཐབ་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱ་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་ནི་གཉིས་ཕན་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཆོད་སེམས་འགྱུར་མི་སྲིད། ཀྲུང་གོས་རང་ཚུགས་རང་བདག་གི་ཞི་བདེའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཀྱི་རྩ་དོན་ཁག་ལྔའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་དང་མཛའ་གྲོགས་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི“གྲོགས་ཚོགས”དང་སྔར་བས་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱོགས་མང་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཆོད་སེམས་འགྱུར་མི་སྲིད་ལ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སྲོག་ཤིང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མ་ལག་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དགོངས་དོན་དང་རྩ་དོན་རྨང་རྡོར་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བའི་གཞི་རྩའི་ཚད་གཞིར་སྲུང་སྐྱོང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གྲགས་དང་གནས་བབ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་ཁྲོད་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ནུས་པར་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་གཏམ་བཤད་ལ་ཚོགས་ར་ཡོངས་ཀྱི་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲ་ཐེངས་30ལྷག་ཙམ་ཐོབ་པ་དང་། གཏམ་བཤད་མཇུག་འགྲིལ་རྗེས་ཚོགས་ར་ཡོངས་སུ་ཐལ་མོའི་རྡེབ་སྒྲ་ཡུན་རིང་གྲགས་པ་རེད།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ལ་དྭགས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ཐང་ཆེན་དུ་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ ཆེན་ཐོག་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༧༠༠༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས།
འདས་པའི་ལོ་བཅུ་གཅིག་གི་གོང་ལ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ངོས་ཀྱིས་བསྐོ་མི་དགོས་པར་མི་ མང་འོས་བསྡུ་བྱས་ཏེ་བསྐོ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ཡོང་བསམས་ནས་དོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཀྱང་ གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་བསྐོས་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང་པོ་དེ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་ གནང་བ་དང། ཁོང་གིས་ལོ་ལྔ་ཚན་གཉིས་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གནང་བ་རེད། དེའི་སྐབས་ངོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་ཕྱེད་རྒས་ཡོལ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། དོན་དག་གལ་ཆེ་བ་ཚང་མ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་ལས་ ངོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། བསམ་འཆར་ནི་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ངོས་རང་ཕྱེད་རྒས་ཡོལ་ཐོག་བསྡད་པ་རེད།
དེ་ནས་ལོ་བཅུ་ཕྱིན་ཏེ་སྔ་ལོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐབས་མི་མང་གི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་ འགོ་ཁྲིད་འོས་འདེམས་བྱ་རྒྱུར་དོ་སྣང་དང་འོས་ཤོག་བླུག་རྒྱུར་ཚང་མས་དོ་སྣང་ ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཐ་མ་འོས་མི་གསུམ་སླེབས་པའི་ནང་རྒན་པ་གཉིས་དང་མི་རབས་གསར་པའི་ན་གཞོན་གཅིག་ བཅས་སླེབས་པ་ཧ་ཅང་འོས་པོ་དང་ཡག་པོ་མཐོང་བྱུང། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་དང། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སློབ་སྦྱོང་རྒྱ་གར་ནང་ཐོག་མར་བོད་གཞུང་སློབ་ གྲྭ་དང། དེ་ནས་ལྡི་ལིར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ། དེ་རྗེས་ཨ་རིར་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཧ་ཝར་ཌི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭར་ ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་རྗེས་ལོ་མང་རིང་དེར་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་བཅས་དེང་ དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་རྩེར་སོན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཐུབ། ཁོང་མིང་ཐོའི་ནང་སླེབས་འདུག ཁོང་ཚོ་གསུམ་སུ་སླེབས་པ་ཡིན་ནའང་ཧ་ཅང་འོས་པོ་འདུག་སྙམ་པ་དང། ཐ་མ་བློ་བཟང་སེང་གེར་འོས་མང་ཤོས་ཐོབ་པ་ཧ་ཅང་འོས་པོ་འདུག་སྙམ་བྱུང། ངོས་རང་ཕྱེད་རྒས་ཡོལ་ནས་རྒས་ཡོལ་ཆ་ཚང་བྱ་རྒྱུ་དང། ངོས་ཀྱི་རྒས་ཡོལ་དེ་ཡང་ངོས་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་གཅིག་པུ་མིན་པར་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གཞུང་གི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ བྱེད་པ་འདི་མཚམས་བཞག་སྟེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ འཁྱེར་བ་འདི་མེད་པ་བྱས་ཏེ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དེ་སྔ་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་དེ་དག་གི་ སྐབས་སུ་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་པའི་བླ་བྲང་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་ཆབ་སྲིད་ དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད། སྔར་གྱི་༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གི་ནང་ནས་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ དང། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ནས་བཟུང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་དེ་འབྲས་སྤུངས་ནས་ཡིན། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོག་མར་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བླ་མ་བྱས་ཏེ་བཞུགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ འཁྱེར་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དང་དུ་བླང་བའི་ཐོག་ནས་གཟི་བརྗིད་ངང་ མཚམས་བཞག་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་བསམ་འཆར་དང་རེ་ འདུན་འདོན་མཁན་བྱུང་ཡང་དེ་ནི་ངོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན། སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་རེད།
འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཤིང། ཕར་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་ཆ་བཞག་ན། ང་ཚོས་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་ཕར་བཞག་སྟེ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ ཀྱི་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅེས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྟན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་ང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད་པ་མཐོང་སྟེ་རྒྱབ་སྐྱོར་ མང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ངོས་ཀྱིས་ ཐ་མའི་ཐག་གཅོད་འདི་བྱས་པ་ཡིན། གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ངོས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་འཛིན་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ འདི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཐད་སེམས་ཤུགས་ཆག་པའམ། ཡང་ན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཞིག་ རྩ་བ་ནས་མིན། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་༸རྒྱལ་དབང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། གནས་ཚུལ་འདི་གཅིག་ཤོད་འདོད་བྱུང།
དེ་ནས་ཞོར་འཕྲོས་ཤོད་འདོད་པ་ཞིག་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པ་དང་། མི་སྒེར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ད་ཆ་བོད་གཞུང་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཏེ་བོད་གཞུང་མེད་པ་ཆགས་པ་ རེད་ཅེས་ཧ་ཅང་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་ཡོད། སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱིས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་པ་འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བླ་བྲང་དང་འབྲེལ་ བའི་ཚིག་ཅིག་ཡིན། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་པའི་ནང་གི་བོད་གཞུང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ང་ཚོའི་ བོད་སྐད་ནང་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་(government) སྲིད་གཞུང་ཁོ་ན་མིན། གཞུང་ཟེར་བ་འདི་གཟིམ་ཤག་གཞུང་རྐྱང་དང། དགོན་པ་གཞུང་རྐྱང། གྲྭ་ཚང་གཞུང་རྐྱང། གཞན་ཕར་བཞག་ཆུའི་གཞུང་ཞེས་བོད་སྐད་ནང་གཞུང་ཞེས་པ་འཇུག་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་གི་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོས་དང་པོ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་མེད། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གནང་སྟེ་ལོ་དྲུག་བདུན་གྱི་གོང་དུ་ང་ཚོས་ ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་གྱི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་འཚོགས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་གསར་འགོད་པ་གཅིག་ཡོད་པ། ཁོང་གིས་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་སྐབས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་བཙན་བྱོལ་ གཞུང་གི་སྲིད་བློན་ཞེས་བརྗོད་སོང། སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱིས་ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དང་སྲིད་བློན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་སྲིད་བློན་ཞེས་ བརྗོད་ཀྱི་མེད་ཅེས་ཐད་ཀར་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༤ པའི་བདུན་ཕྲག་གསུམ་པ་ཙམ་ཡིན། ངོས་རང་མ་སུ་རིར་ཡོད། སྐབས་དེར་སྲིད་བློན་ནེ་ཧེ་རུ་མཆོག་མ་སུ་རིར་གཟིགས་སྐོར་དང་གཙོ་བོ་ངོས་ཐུག་ འཕྲད་དུ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བྱུང། དེ་དུས་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་ལྷོད་ལྷོད་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང། རྩ་བའི་ངོས་རང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་སྐབས་ཁོང་དང་ལན་མང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བ་ལྟར་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་ སྐོར་ལན་མང་གོ་བསྡུར་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་། མཐར་ནེ་ཧེ་རུས་ངོས་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ན་ཡག་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང། རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ལས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་ནས་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ བཅུ་བདུན་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ན་ཡག་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དོན་ངོས་ རང་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཏེ། ནེ་ཧེ་རུའི་དགོངས་འཆར་ལྟར་ངོས་ཀྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་གློ་བུར་དུ་ནོར་གླིང་ནས་བྲོས་དགོས་བྱུང་སྟེ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པ་སོགས་ ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་ཞུ་བྱས་པ་ཡིན། ངོས་རང་ལྷ་ས་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ དགོང་མོ་ཐོན་པ་དེ་ནས་ཉིན་གཉིས་སོང་རྗེས་ལྷ་སར་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེན་བྱས་ཏེ། ལྷ་ས་རྒྱ་དམག་གི་ལག་ཏུ་ཤོར་ནས་གཞུང་ཞབས་ཕལ་མོ་ཆེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་གཞུང་གི་ ལས་ཁུངས་ཁག་ལས་དོན་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བའི་གནས་སུ་གྱར་བའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་ བར་བརྟེན། ང་ཚོ་གཉལ་གཡུལ་རྒྱལ་ལྷུན་རྩེར་སླེབས་པ་དང་དེ་གར་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ གནས་སྤོས་བྱས་པ་དང་། དེའི་བཀའ་རྒྱ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཟུར་ཁང་ས་དབང་ཆེན་མོས་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ སྐབས་དེར་ནེ་ཧེ་རུར་ཞུས་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་ང་ཚོས་གཞུང་ཞེས་པ་ཁས་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང།
དེ་ རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རིར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་དང་པོ་འཚོགས་པ་རེད། དེའི་གོང་ལ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་མི་གསུམ་པ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་གསར་བཀོད་གསལ་ བསྒྲགས་བྱས་པ་ལས་ངོས་ནས་ཐད་ཀར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་མེད། ཐད་ཀར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་དེ་ཉིན་དང་པོ་ཡིན། སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གི་དྲི་བ་ལ་བོད་གཞུང་གང་དུ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་བྱུང། ངོས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བཀའ་ཤག་དང་བཀའ་བློན་ཚོ་གང་དུ་ཡོད་ས་ དེར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ནས་ཉི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས་དབུས་རྒྱལ་སྲུང་ ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཆེད་མངགས་གསར་བཀོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ་ བོད་གཞུང་ཞེས་པ་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་མ་རན་པ་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ན་ཡག་པོ་མེད། ནང་རྟག་ཏུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ངོས་འཛིན་ཧ་ཅང་ ཡག་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚོར་ནང་དོན་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིགས་པ་ལས། མིང་འདྲ་ཆགས་པོ་དགོས་དོན་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྡ་སར་ཕལ་ཆེར་འདས་པའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ནང་ སྲིད་ལས་ཁུངས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལྡི་ལིར་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་གཞུང་ གི་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་ཡི་གེ་འབུལ་སྐབས་ལས་ཁུངས་ (Department) ཞེས་བྲིས་ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ནས་ཌི་པ་ཊི་མན་ཌི་ཞེས་པའི་ཚིག་ འདི་མ་བྲིས། དེ་བྲིས་ན་ཡིག་ལན་གཏོང་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་དང་པོ་ནས་བོད་པའི་ཚིག་གི་ནང་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་ བརྗོད་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་དུ་ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཞེས་པ་རྩ་བ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྔ་ལོ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་སྐབས་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་ པ་ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ན་ཡང་། ད་དུང་བོད་གཞུང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ལྷག་གི་ཡོད། ཚིག་འདི་ལ་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་གཏོང་དགོས། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཚིག་འདི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ བཟོ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་གནས་ཡོད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཕྱིར་བསྡུ་ཟིན་པ་དང་བོད་གཞུང་ཞེས་པ་འདི་ བཙན་བྱོལ་གཞུང་རང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་བསམ་འཆར་བཤད་པ་ཡིན། དེ་རྗེས་བོད་གཞུང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཕྱིར་བསྡུ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྤྱི་འཐུས་ གྲོས་ཚོགས་ཐོག་གོ་བསྡུར་མང་པོ་བྱས་ཡོད། དེས་འཁྲོག་ཐེབས་ནས་བོད་གཞུང་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཏེ་མེད་པ་བཟོས་པ་རེད། ཅེས་སྐད་ཆ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེར་ངོས་རང་ཕྲན་བུ་བློ་ཕམ་བྱུང། བློ་ཕམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ངོས་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནས་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་ལ་ སླེབས་པའི་བར་ལོ་དྲུག་ཅུའི་རིང་ངས་བོད་གཞུང་བདག་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་དཀའ་ངལ་རིམ་པ་ མང་པོ་བརྒྱུད་པའི་ནང་གཡས་སྐྱོར་གཡོན་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་འཚོ་འཛིན་མཁན་གྱི་མི་ གཅིག་གིས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུའི་རིང་གཅེས་པར་བསྐྱངས་རྗེས་ཕྱིར་བསྡུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ ཀྱི་རེད་དམ། མི་ལ་མཚོན་ན་ཕ་མ་གཅིག་གིས་ཕྲུ་གུ་ལོ་དྲུག་ཅུའི་རིང་གསོས་པ་ཐ་མ་བློས་གཏོང་ བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ། དེ་ནི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མེད་ལ་ཐུག་ཡོད། ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན། ད་རེས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གཞུང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་ རྒྱུ་མཚན་ཏན་ཏན་ཡོད་ངེས་དྲན་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་དྲན་པར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་གཞུང་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཏེ་ད་ ཆ་ང་ཚོར་རྒྱ་གར་ནང་གཞུང་མེད། བོད་ནང་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་རྒྱུ་མེད་ཅེས་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་པ་དང། ད་ལྟའང་ཤོད་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་ངོས་རང་ཕྲན་བུ་བློ་ཕམ་ཡོང་གི་འདུག ལོ་བཅུ་དྲུག་ནས་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཡག་བྱུང་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ད་དུང་སྐད་ཆ་ཁྱད་མཚར་དེ་འདྲ་ཤོད་དུས་གཅིག་ བྱས་ན་མ་ཤེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་མི་འདུག གཅིག་བྱས་ན་དགོས་པའི་དབང་གིས་གོ་སྐབས་བཟུང་སྟེ་ཆེད་མངགས་དཀྲོག་རྐྱེན་བཟོ་བ་ ལྟ་བུ་འདུག དེ་རིང་ཁ་སང་ཤོད་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆིག་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡོད་པ་ད་བར་རྡོག་ལ་བསྒྲིལ་ནས་གནས་ཡོད་པ་ འདི་རིམ་བཞིན་རལ་པོ་ཁ་ལུག་ལྟར་བཟོ་ཉེན་ཡོད། དེར་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་གཏོང་དགོས། ངོས་རང་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་ལས་འགན་མེད། ཡིན་ནའང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་ལ་མ་སླེབས་བར་འགན་འཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་རྒས་ ཡོལ་བྱས་ནས་སྡོད་སྐབས་སྐྱོན་མཐོང་ན་ང་རང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་འབངས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ ནས་སྤྱི་དོན་ཐོག་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པར་བརྟེན་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁྱེེད་ཚོ་འདི་ག་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོ་དང། ལྷག་པར་སློབ་ཕྲུག་ཁྱེད་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡིན་པ་དེ་ཆ་ཚང་རྟོགས་ཐུབ་ པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་དེ་རིང་འདིར་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། མི་མང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས།
ཕྱོགས་མཚུངས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་འགའ་ཤས་ཕེབས་འདུག་པ་ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་མཁྱེན་པ་ གནང་དགོས། རང་བཙན་བརྗོད་ན་ངོས་ཀྱིས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་རེད། བོད་པ་སུ་ཡིན་རུང་ཧ་ཅང་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་ཞིག་གི་འོག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་སྡོད་རྒྱུ་འདེམས་བཅུག་ན་ཐ་དད་དུ་སྡོད་རྒྱུ་འདེམས་པ་ལས་སྡུག་ པོ་གཏོང་མཁན་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་རྒྱུ་འདེམས་ཀྱི་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་མིན། བོད་ནང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཡོད་པ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་འཚོ་ ཐུབ་པ་ཞིག་དང། བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་འདི་འཚོ་གནས་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་ རྡ་རམ་ས་ལར་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་རྒྱུན་ལས་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ཁག་གཅིག་བཅས་ཁོང་ཚོ་ མཉམ་དུ་ཐུག་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ཁྱེད་ཚོ་གཞོན་ནུས་རང་བཙན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོབ་ཐང་རེད། དེ་བཞིན་ཕྱོགས་གཞན་ཁྱེད་ཚོས་དབུ་མའི་ལམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཚོ་འཛིང་རེས་ཤིག་གཏོང་དང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་རྗེས་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གཞོན་ནུས་རང་བཙན་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ང་ཚོར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང། དབུ་མའི་ལམ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ད་ལྟ་ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་གི་གནས་སྟངས་བོད་མི་ རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་འཆི་དང་གསོན་ཛ་དྲག་གི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་འདི་ལས་ བསྐྱབ་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གཉིས་ཀ་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་བརྟེན་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་བརྗོད་ རྒྱུ་བྱུང། རང་བཙན་ང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པས་ཤོད་ཆོག་པ་རེད། གོ་མིང་ཏང་གི་སྐབས་ནས་བཟུང་རྒྱའི་ཡིག་ཆའི་ནང་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པ་བྲིས་ཡོད། དོན་དངོས་དེ་འདྲ་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་ཟུར་གསལ་དུ་ཡོད། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་རྒྱ་ནག་གོང་མ་དང་མཉམ་དུ་ཡིག་ཆ་བཞག་ཡོད། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དོན་རྡོ་རིང་ལ་བཀོད་དེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ མདུན་དང། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན། བོད་རྒྱའི་ས་མཚམས་གུར་གུ་རྨེ་རུར་བཅས་སུ་བཙུགས་ཡོད། ཡིག་ཆ་དེ་རྒྱ་ཡིག་ནང་ཡོད་པ་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ནས་ལོ་མང་གོང་ལ་ཤིང་ཧྭ་དཔེ་ སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་འདེབས་བྱས་འདུག རྒྱ་ཡིག་ནང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཞེས་འཁོད་པ་བོད་ཡིག་ལ་སྒྱུར་སྐབས་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་ གཉིས་ཞེས་ཚིག་འཇམ་དུ་བཏང་འདུག གང་ལྟར་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད། ཅེས་ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་གསལ་པོ་ཡོད།
དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཡིན་པས་ང་ཚོར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་རྟག་པར་བརྗོད་ ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཡོ་རོབ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་རེད། ཡིན་ནའང་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་ལ་བལྟས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའིཤོག་དངུལ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ ཡིན་པའི་མཚོན་རྟགས་ལ་བརྩི་བ་འདི་བློས་བཏང་ནས་སྤྱིའི་པའི་ཤོག་དངུལ་བཏོན་ཡོད། དེ་རིང་ཁ་སང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་སྤྱི་མཐུན་ (Federal) བཟོ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རན་པ་ཞིག་དང་། ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་་དང། ཁོང་ཚོའི་ཡར་ཐོན་གྱི་བསམ་བློ་རེད། ང་ཚོ་ཨེ་ཤི་ཡར་ཆ་བཞག་ན་སྔ་མོ་བི་ནོ་སྦ་སྦ་ཇི་ཡོད་སྐབས་ཁོང་གིས་མ་འོངས་པར་ རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཨེ་བྷི་སི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་དགོས། ཨེ་ནི་ཨབ་གྷ་ནི་སི་ཐན་དང་། བྷི་ནི་འབར་མ། སི་ནི་ཤི་རི་ལངྒ། རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་བཅས་པ་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་ཞིག་འཛུགས་ རྒྱུའི་དགོངས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞེས་ཡོད། ཁོང་གི་རྨི་ལམ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན། ཨབ་གྷ་ནི་སི་ཐན་ལྷིང་འཇགས་སུ་གནས་རྒྱུ་དང་། པ་ཀི་ཐན་ནང་དུའང་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་དེ་ནི་ང་ཚོའི་མིག་དཔེ་ལྟ་ས་ལྟ་བུ་ ཆགས་ཡོད།
ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོར་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་དགོས་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་ཕྱི་གསལ་ ནང་གསལ་ཐོག་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་ཨ་རི་དང་། ཡོ་རོབ། ཁེ་ན་ཌ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་མཁན་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཡོད། ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གིས་དེ་སྔ་བོད་མི་ཨ་རིར་འགྲོ་མཁན་ཚོར་ ཆོག་མཆན་ལམ་སང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། བར་ལམ་ནས་སྤྲོད་ཁག་ཏུ་སོང་ཡོད། དེ་ནི་ཐེངས་གཅིག་ང་ཚོའི་དོན་གཅོད་ལས་ཁང་ནས་འགན་ལེན་བྱས་པའི་མི་ཞིག་ལག་ འཁྱེར་ཐོབ་རྗེས་ཨ་རིར་ཕྱིན་ནས་ཚུར་ལོག་མེད། དོན་གཅོད་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་བཟོས་ཡོད། དེ་རྗེས་ངོས་དང་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ངོ་ཐུག་སྐབས་དགོངས་དག་ཞུས་པ་ཡིན། བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་གི་འདུག་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་བརྗོད་ཀྱི་ ཡོད། བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ཨ་རི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་དོན་ དུ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་། དེ་ནས་དངུལ་སྤྲད་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཌ་སོགས་ ལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ནས་འགྲོ་གི་མེད་པར་དངུལ་དང་ཌོ་ལར་ལ་ཆགས་ནས་འགྲོ་གི་ ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་པ་ཚོ་ལ་དངུལ་དང་དཔལ་འབྱོར་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དངུལ་དང་དཔལ་འབྱོར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་ཙམ་མེད་པའི་བོད་ལུང་པ་འདི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་ དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡད་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྒོ་རྣམས་ རྒྱ་ནག་གཞུང་བྱེད་དུ་བཅུག བོད་ཀྱི་ས་གཏེར་སྔོག་པའི་ཁེ་འབབ་ནས་མ་མཐའ་ཡང་ཕྱེད་ཀ་ང་ཚོ་བོད་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ བྱུང་ན། ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེ་དག་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པུས་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན་ཕལ་ཆེར་ཁག་པོ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་སོགས་རིག་གཞུང་དང། འཕྲོད་བསྟེན། དེ་བཞིན་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ཐུབ་པའི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་དང། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་པ་ཆ་ཚང་གི་འགན་བོད་པ་རང་གིས་གཙང་མ་འཁྱེར་རྒྱུ་ཞིག་ བྱུང་ན། བོད་པས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཚང་མ་བོད་མིས་འགན་འཁྱེར་ནས་བྱས། ཡང་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་འགྲོ་སོང་མང་པོ་གཏོང་དགོས་རིགས་རྣམས་རྒྱ་ནག་ གཞུང་གིས་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་ང་ཚོས་འདི་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཡིན། གཞོན་ནུས་རང་བཙན་འདོད་པ་ལྟར་རྒྱ་མི་རྣམས་བོད་ནས་ཕྱིར་འབུད་དགོས་པས་དེ་ལྟར་ ཕུད་ཐུབ་པ་འདུག་གམ་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་དྲིས་པར་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོས་ཕུད་ ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་བྱུང། ཕྱིར་ཕུད་ཐུབ་པ་ཡོད་མེད་ཁྱེད་ཚོ་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང། རྒྱ་མིའི་དམག་མི་འབུམ་ཕྲག་དང་ས་ཡ་བརྒལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཡོངས་ རྫོགས་ཀྱིས་མེ་མདའ་འཁྱེར་ནས་ཁ་གཏད་བཅག་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན། དེས་ན་རྒྱ་མི་རིགས་དགྲ་བཟོས་པ་ལས་རྒྱ་མི་རིགས་གཉེན་དུ་བཀུགས་ན་ཡག་གི་རེད་ ཅེས་སྐད་ཆ་བྱུང། ལྷག་བསམ་དང་སེམས་ཤུགས་ཡིན་ནའང་བསམ་བློ་ཆ་ཚང་མ་བཏང་བར་རྒྱ་མི་ང་ཚོས་ཕུད་ཐུབ་ བརྗོད་བྱུང། དེ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མེད། རྒྱ་མི་བོད་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བྱེད་འདོད་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་ཡང་ཏན་ཏན་ ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མེད། ཐེ་ཝན་ལ་ཆ་བཞག་ན་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ན་ཨ་མི་རི་ཀས་མཚོན་པའི་རྒྱབ་ སྐྱོར་རག་གི་མེད། ཐེ་ཝན་རང་བཙན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་སྤྱིར་ལས་སླ་པོ་རེད། ལས་སླ་པ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན་བོད་རང་བཙན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་ རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་དགོས་པ་ལས་སོ་སོའི་འདོད་དབང་དང་ང་ རྒྱལ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་རང་བཙན་དགོས། རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། དབུ་མའི་ལམ་ཟེར་བ་དེ་ཕམ་ཉེས་རེད། དེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ན། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་རེད། དེ་ལ་དགའ་བསུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ། དེ་ནི་ཧ་ཅང་རྙོག་དྲ་ཚ་པོ་ཡིན་པས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་མ་བཏང་ན་རྗེས་སུ་འགྱོད་པ་ སྐྱེ་དུས་ཕྱི་དྲགས་པ་ཡིན། ངས་དུས་རྒྱུན་རེ་བ་བཟང་ས་ནས་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། གྲ་སྒྲིག་སྡུག་ས་ནས་བྱེད་དགོས། ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ད་བར་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་སོང་ཞིང། གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྐོར་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་ པ་དང། ཆབ་སྲིད་ཐད་འཛམ་གླིང་ཐོག་ང་ཚོར་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ལག་པ་འཆང་བདེ་པོ་ཆགས་ཏེ་ རྒྱབ་སྐྱོར་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད། གཙོ་ཆེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། དེ་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ནང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ བཞིན་ཡོད། གནས་སྟངས་ད་ག་རང་གི་ཐོག་འཇོག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་དག་འཕྲོས་བཤད་ཡིན་པས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་མ་བྱས་ན་དེ་རིང་ཁ་སང་སྐད་ཆ་མང་ པོ་ཡོང་གི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།
ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་དངོས་གནས་སྲེག་གཏུབ་ འཕེར་བའི་མི་རིགས་དང། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་གྱོང་མཁྲེགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཐད་དེ་སྔ་ནས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད། རྩ་བའི་མི་རིགས་ཧ་ཅང་མཁྲེགས་པོ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོ་བཙན་ བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་ལུང་པ་མེད་པའི་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཡིན་བསམ་ནས་མ་བསྡད་པར། ང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་སྤོབས་པ་རྒྱུན་བཅངས་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་དྭགས་པར་ཆ་བཞག་ན་གོ་སྐབས་ཐོབ་ན་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་བོད་དང་འདབས་འབྲེལ་ཡིན་སྙམ་པའི་སྤོབས་སེམས་བྱེད་ དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་བཀའ་སྩལ།།


text:
ཀ) དཀོན་མཆོག་ཉི་མ།
༄༅།། རབ་འབྱམས་ཤེས་བྱའི་ཀློང་ལས་དེང་རབས་ཆར། །དགོས་ཕན་ཆེ་བའི་རང་རིགས་བྱུང་རིམ་གྱི། །ཆ་ཤས་གནད་ཅིག་དྲི་མེད་ལྷག་པའི་བློས། །གང་ལྕོགས་བཤད་ལ་སྤྲོ་བས་ནོངས་མཆིས་འཆགས། །
སྤྱིར་མི་རིགས་གང་གི་གཞི་རྩའི་འབྱུང་རིམ་ནང་འབངས་རབས་དང་རྗེ་རབས་དུས་ཚིགས་གསུམ་ངེས་པ་ཅན་བརྗོད་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་མིའི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་འདུས་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་དམངས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་བསམ་སྤྱོད་ལས་གོ་གནས་འཕར་བའི་དངོས་ཡོད་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ལ་བསྲེ་བསླད་སྤངས་ཏེ་དྲང་བདེན་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་ངོ་མ་སོ་ན་གནས་པ་ཁོག་སྒྲིག་གནང་རྒྱུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྦ་རླབས་གསར་པའི་གཤིས་བཟང་གི་འགྱུར་ཁུག་ནང་ཤིན་ཏུ་གལ་གནད་ཅིག་ཏུ་ངེས། ངེད་ཅག་བསིལ་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རབས་གནས་པའི་བསྐལ་བ་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་མོད། ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཡི་གེ་དང་ཤེས་རིག་གི་ཟབ་སྦྱོང་དམན་རྐྱེན་ངག་སྒྲོས་ཙམ་ལས་དུས་ཚིགས་བསྒྲིགས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་འཆད་མཁན་ཆེས་སྲིད་མཐར་སྣང༌།
མི་རིགས་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བོན་པོས་སྲིད་པའི་སྒོ་ང་ལས་གྲོལ་ཚུལ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་མཁན་ཚོས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པར་སྣང་ངོ་། རིགས་དེ་གཉིས་ལས་རིམ་པར་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གྲུབ་པ་དང༌། མ་ཟད་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་འཕེལ་ཚུལ་མཆིས་པར་བཤད་པའང་འགལ་བ་མེད་ཅིང༌། ཕྱིས་དེ་རྣམས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཆགས་ཞེས་སྨྲ་སྤོབས། གཞན་དུ་ན་ཅིག་ཤོས་ཁས་བླངས་ན་ཅིག་ཤོས་གཅོད་དགོས་པའི་ཁྱབ་མཐའ་འཛིན་པ་རང་ཉིད་ངལ་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་ལས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད། གཞན་ཡང་གནའ་དུས་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་སྡུད་སྐབས་གྲངས་འབོར་བྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དང་ལྔ་བཅུའི་མཚམས་སུ་སླེབས་པ་དེས་བོད་མིའི་གྲངས་གནས་ཚད་མཐོ་ཤོས་སུ་སོན་པ་གསལ་བོ་བསྟན་ཡོད། གཞི་རྒྱ་ཆེབའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ཆད་ཁུངས་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་གདེང་ཚོད་ཀྱང་བྱེད་ཆོག ད་དུང་གོང་གི་ཡོངས་གྲགས་བཤད་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཐོག་མའི་ཆད་ཁུངས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཐ་དད་དུ་གནས་པས་མི་རབས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་གདེང་སྤོབས་སྲ་བརྟན་དུ་འགྱུར་ཐུབ།
དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་དེར་མངའ་དབང་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་མི་མཐུན་པ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་གནའ་དུས་ནས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་རྩོད་གཞི་ཅན་ཞིག་ཡིན། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བྱུང་བ།
དང་པོ། “གནམ་གྱི་ལྷ་ནས་རྗེར་གཤེགས་”ཞེས་པ་དང༌། གཉིས་པ། “ཐེ་བྲང་ལས་ཆད་ཚུལ་”སྨྲ་བ་དང༌། གསུམ་པ། “རྒྱ་གར་ནས་བྱོན་ཚུལ་”བཤད་པ་དང་གསུམ་མོ། །
འདི་དག་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་གི་བཤད་སྟངས་ཡིན་རྩད་འཚོལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། སྤྱི་ཚོགས་དེའི་སྐབས་མིའི་བསམ་སྤྱོད་དང་བྱ་དངོས་གང་ལ་ལྟ་བ་འཛིན་སྟངས་རགས་རིམ་ཙམ་མེད་དུ་མི་རུང་བར་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། མིའི་བསམ་སྤྱོད་དང་ལྟ་གྲུབ་ལ་རྒྱུས་ཆ་ཅུང་ཟད་ལོན་ན་གཏམ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་གི་བཤད་སྟངས་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ།
ལྟ་ཚུལ་གསུམ་ག་རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་བ་ལས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བའི་གཏམ་དུ་མི་སྣང༌། གང་ལགས་ཤེ་ན་གཉའ་ཁྲིའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་བའི་དབུ་ཡང་མ་ཚུགས་གཤིས་བཤད་ཚུལ་ཐ་མ་ཡོང་མི་ཤེས་པ་ཡིན། དེས་ན་འཆད་ལུགས་སྔ་མ་གཉིས་གནའ་དུས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་སམ་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་གྱི་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་མགྲིན་པ་བསལ་ཏེ་སྨྲ་ཆོག གོང་གི་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཉིད་གྲགས་ཆེའོ། རྩ་བའི་བཤད་ཚུལ་གསུམ་པ་སྲོང་བཙན་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཡོངས་གྲགས་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་འཆད་ལུགས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཐེ་བྲང་ལས་ཆད་ཚུལ་བཤད་པ་རྩིས་མེད་དུ་དོར་ནས་ངོ་མཚར་ཧ་ལས་པའི་ནམ་མཁའ་ནས་བྱོན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ནས་བྱོན་ལུགས་བཤད་པ་དོན་དངོས་ལས་ཡོལ་བའི་འཁྱོག་བརྗོད་རབ་བཏགས་ཤིག་ཏུ་བདག་སེམས།
གང་ལྟར་གནའ་དུས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་ནས་ལྷ་ལས་ཆད་ཚུལ་དང༌། ཐེ་བྲང་ལས་ཆད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པཙབློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིགརྩལས། “བསྒྲགས་པ་ལྷ་ལས་ཆད་པས་བོན་ལུགས་གླེང༔ ཡང་གསང་ཐེ་བྲང་(ཐེ་རང་)ཆད་པས་མང་བློན་གླེང༔༡ ཞེས་གླེང་ལུགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད།
ལྷ་ལས་ཆད་ཚུལ་རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་ལས།༢ “དང་པོ་བསྐལ་བ་བས་བསྐལ་སྲིད་པས་མ་སྲིད་ཙམ་ན། ཕྱ་ཡེ་མཁྱེན་ཆེན་པོ་བྱ་བ་གཅིག་སྲིད་པ་ཕྱ་ཡིས་བསྐོས་ཏེ་བྱུང༌། དེ་ལས་ཁོ་མ་འབྲོ་རྗེའི་ལེགས་པའི་ཧོར་དྲུག་ཅེས་པ་གཅིག་སྲིད། དེའི་ཞལ་གྱི་ངད་པ་སྦྱན་གྱི་སྒྲོས་མ། དབུ་སྐྲ་ཕྱར་ཕྱོར་ཙམ་གཅིག་གནས་པ་སྟེ། གནམ་ས་ཆ་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ཕུས་བཏབ་པས། གནམ་ས་ཆ་ཕྱེད་དེ། གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ནི་ཁང་རིམ་ཁང་དུ་ཡས་ཕུབ། ས་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ནི་གདན་རིམ་གདན་དུ་མས་གཏིང༌། གནམ་ས་གའུ་ཁ་སྦྱོར་དེའི་ནང་འོད་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་སྲིད། དཀར་པོ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་འཛིན། ནག་པོ་མེད་ཀྱི་ཁ་འཛིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ལས། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་སེར་བོ་དང༌། །གཡུ་ཡི་མེ་ཏོག་སྔོན་པོར་སྲིད། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་སེར་བོས་ཡབ་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས། གཡུ་ཡི་པད་མ་སྔོན་པོས་ཡུམ་གྱི་རྒྱུ་བྱས། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ལས། སྲིད་པའི་ལྷ་རྗེ་ཁ་དང་སྐྱོལ་མེད་བྱ་བ་སྲིད། དེ་དང་ཡུམ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐྱོལ་མེད་སྲིད་པའི་སྲས་མེས་རྣམ་ལ་ཀར་གསུམ་དུ་སྲིད། དེ་དང་ཕྱ་ཟ་ཡེ་ཐན་མ་རུ་སྲིད་པའི་སྲས་སྐར་མ་ཡོལ་ལྡེ། དེ་དང་གཡུ་རི་ཕྱུག་མོ་སྲིད་པའི་སྲས་ལྷ་རབས་མཆེད་བཞི་སྲིད། དཀར་ནམ་རྒྱལ་བ་དང༌། ལྟིང་རྒྱུ་དཀར་པོ། ལྷ་ཁྲི་ཤེལ་དཀར། ཐ་ཆུང་རྩེར་རྩེར་དང་བཞི་སྲིད།” ཅེས་དང༌། “ཁྲི་ཤེལ་དཀར་བོ་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ལྷར་གཤེགས།” ཞེས་དང༌། “ཁྲི་ཤེལ་དཀར་པོ་ལས་རྗེའི་མགུལ་ལྷ་མཆེད་གསུམ་སྲིད། ཕྱི་ལྷ་ཐོག་དཀར། བར་ལྷ་འོད་འབར། ནང་ལྷ་གུལ་རྒྱལ་གསུམ་དུ་སྲིད།” ཅེས་དང༌། དེ་ནས་གནམ་ལྷ་ཐན་དགུ་བྱོན་ཞིང་ཐ་མ། “སྟག་ཆ་ཡལ་ཡོལ་དང་ཡུམ་ཚེ་ཟ་ཁྱད་ཁྱུད་བཤོས་པའི་སྲས་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་མཆེད་བཞི་འཁྲུངས་ཏེ། ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག ཕྱ་ལྷ་བྲམ་ཆེན་རྒྱ་ལ་འབྲོང་ནམ། འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་”ཞེས་དང༌། “གཅེན་ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག་དང་ཡུམ་རྨུ་བཙུན་གྲི་སྨན་དུ་བཤོས་པའི་སྲས། །ལྕམ་སྲིང་བརྒྱད་ལ་ཡར་གྱི་གཅེན་གསུམ་རོང་རོང་རྩོལ་བོ། ཁྲི་རྒ་སྟག་གཟིགས། ཐན་ཚོ་ཟོ་འབྲང་ངོ༌། མར་གྱི་གཅུང་གསུམ་ལ་ལྷེ་རྗེ་གུང་རྩན། ལྷེ་རྗེ་ཐོག་རྩན། ལྷ་རྗེ་ཟིན་གདགས་སོ། ཁྲི་བར་གྱི་བདུན་ཚིགས་དང་བདུན་ནོ། སྲིང་མོ་ཐང་ལྷ་མོ་དང་བརྒྱད་དོ།” ཞེས་པས་ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག་ལ་སྲས་བདུན་དང་སྲས་མོ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང༌། སྲས་ཐ་མ་“བར་གྱི་བདུན་ཚིགས་ཏེ་རྨུ་ཡུལ་དུ་བཤུགས་ཏེ་སྲས་ནི་གཉའ་ཁྲི་གར་(བར)གྱི་བདུན་ཚིགས་ཏེ། ཡར་ཡབ་དང་གཅེན་ལ་གནོད། མར་ཡུམ་དང་གཅུང་ལ་གནོད་ནས། ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་སོང་ཞིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོ་སྟེ་འགྲོར་མ་ཉན་པ་ལ་དཀོར་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་དང༌། སྐུ་སྲུང་བློའུ་རིན་ཆེན་མཆེད་བདུན་དང༌། སྐུ་ལྷ་ལྷ་ག་ཡ་དང༌། མུ་ཡ་དང༌། ལྷེ་གླང་རུ་ཀར་དང༌། དུང་འཕར་བོ་འཕར་ཆུང་དང་(བཅས་)བྱིན་ནས་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཞང་པོ་རྨུ་རྗེ་བཙན་པོའི་ཡུལ་ངམ་འབྲང་ལྕང་འབྲང་དུ་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་སོ། །” འདི་ཡན་ཆད་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་མེས་པོ་གོང་མའི་བྱུང་རབས་བརྗོད་པ་ཡིན།
དེའི་འཕྲོར་“ཞང་རྨུ་ཡུལ་གྱི་ཐང་ཐང་གི་སྲས་མོ་མཆེད་གསུམ་ལ། །ཕུ་མོ་དྲེ་རྨུ་དྲེ་བཙན་མོ་དང་ཁྲི་གར་གྱི་བདུན་ཚིགས་བཤོས་པའི་སྲས་དེས་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་ནས་གསོལ་བ། །ཀྱེ་ཡུམ་གཅིག་ཡར་གཤེགས་ན་ནི་ཡུམ་གྲོངས་འགྲོ་མར་གཤེགས་ན་ནི་སྲས་མནོལ་བས་སྒལ་བའི་མཁར་གཅིག་དབྱེ་བར་གསོལ་བྱས་ནས། །སོག་ཕྲག་གཡས་པ་ནས་བྱོན་ནས་མའི་གཉའ་བ་ནས་བྱོན་པས་མཚན་ཡང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བཏགས་སོ།།” ཞེས་སྟོད་ལྷ་རབས་སམ་ཡོ་ག་ལྷ་གྱེས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་མེས་པོ་རྣམས་ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ། བར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ། ཐ་མ་རང་གི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་བཅས་གསལ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་སྒྲུང་གི་བསྲེ་བསླད་བཅུག་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་དུ་མ་བཟུང་བར་འདོར་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་ཚུར་བླངས་ཏེ་དག་ཐེར་གཙང་མ་གནང་དགོས། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཤེ་ན་འདི་ལྟར། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡབ་ཁྲི་གར་གྱི་བདུན་ཚིགས་དཀོར་ནོར་སོགས་ཀྱིས་རྫོང་བ་དང་བཅས་“གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཞང་པོ་རྨུ་རྗེ་བཙན་པོའི་ཡུལ་ངམ་འབྲང་ལྕང་འབྲང་དུ་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་སོ།།” ཞེས་པར་ཅུང་ཟད་བསམ་ན་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་སྨ་ར་ཤིག་ཤིག་ཏུ་ངོམ་པ་དང༌། ཡང་ན་གད་མོ་འཆོར་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་སྟེ་སྟེང་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཁྲི་གར་གྱི་བདུན་ཚིགས་བཞུགས་ཤིང་དེ་ལ་འོག་བོད་ཀྱི་རྨུ་ཡུལ་ན་གཉེན་གཏོགས་ཞང་པོ་རྨུ་རྗེ་བཙན་པོ་ཡོད་པ་སྙན་གྱི་དབང་པོའི་དྲུང་དུ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང། དེས་ན་བོན་པོས་གནམ་གྱི་ལྷ་ནས་གཤེགས་ཚུལ་དང༌། གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་བྱོན་ཚུལ་བཤད་པ་གནམ་རང་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་དངོས་ཡོད་དང་མཐུན་ཐབས་བྲལ་བས་ཡུལ་མཐོ་སྒང་ནས་རིམ་པར་བརྩིས་པའི་ཡུལ་གྱི་གནས་རིམ་དབྱིབས་རིས་ལ་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་སེམས་སོ། །
ཡང་གོང་དུ་ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག་ཐད་ >ལས། “གཅེན་ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག་དེ་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ན་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེ་མཛད། །མཐོ་ལ་ཡོགས་ཀྱི་མངའ་བདག །དམན་བྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་རྐྱེན། །ཟ་མ་ཕུད་ཀྱི་མངའ་བདག་གོ །དེ་དང་ཡུམ་རྨུ་བཙུན་གྲི་སྨན་དུ་བཤོས་པའི་སྲས་ལྕམ་སྲིང་བརྒྱད།” ཅེས་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་གཅེན་ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ན་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེ་མཛད་པ་དེ་ཡང༌། ཡུམ་བོད་ཀྱི་རྨུ་བཙུན་ཞིག་དང་བཤོས་པ་མིང་སྲིང་བརྒྱད་འཁྲུངས་ཞེས་བརྗོད་ན་ལྷ་སྒྲུང་གི་རང་ཟོལ་དམར་རྗེན་དུ་སྟོན་པས་མགོ་བོ་འཐོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་བཅོལ་ཡང་དག་པ་རྙེད་དཀའ།
ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ >ནམ་ >ལས། “དེ་ལྟར་ཁྲི་རྒྱལ་བ་དེ་བདུན་ཚིགས་སུ་གྱུར་བས་སྣ་ཟ་ནས་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་གནམ་རིམ་པ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཞང་བོ་རྨུའི་ཡུལ་དུ་བཅུགས་པ་ལས་ཁོ་འགྲོར་མ་འདོད་ནས་”༣ཞེས་སོགས་བྱུང་བ་ལ་དཔག་ན་གནམ་རིམ་པ་ལྔ་བ་དེ་ཞང་བོ་རྨུའི་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང༌། འདིས་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ངོས་འཛིན་མཛད་པ་གོང་དུ་གཉའ་ཁྲི་གར་བར་གྱི་བདུན་ཚིགས་ཡར་ཡབ་དང་གཅེན་ལ་གནོད། མར་ཡུམ་དང་གཅུང་ལ་གནོད་ནས། ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་སོང་ཞིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོས་ནའང་འགྲོར་མ་ཉན་པ་ལ། རྫོང་བ་དང་བཅས་ཞང་པོ་རྨུ་རྗེ་བཙན་པོའི་ཡུལ་ངམ་འབྲང་ལྕང་འབྲང་དུ་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་སོ་ཞེས་པར་བསམ་ན། བོད་རང་གི་ས་བབས་དང་བསྟུན་པའི་འགྲོ་བཞུད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐག་བཅད་དེ་སྨྲ་ཆོག དེ་ལྟར་མིན་ན་ཡབ་ཡུམ་སོགས་ལ་གནོད་ནས་ཞང་ཞུང་དུ་བཀའ་བསྒོས་ཀྱང་འགྲོ་མ་འདོད། དེ་ནས་ཞང་པོ་རྨུ་རྗེ་བཙན་པོའི་ཡུལ་ངམ་འབྲང་ལྕང་འབྲང་དུ་ཕེབས་ཚུལ་བཤད་པ་འདིས་ཀྱང་གནམ་ལས་མི་རྗེར་བྱོན་པ་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་གི་ས་ཐོག་དེ་ཉིད་ལས་ཕར་ཚུར་འགྲོ་བཞུད་དང༌། ད་དུང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་བསྐྱེད་ཡུམ་གྱི་ཆད་ཁུངས་ཀྱང་མིའུ་གདུང་དྲུག་ལས་རྨུའི་རིགས་ཡིན་པ་འདི་དག་གི་བཤད་བབས་ལ་མནོ་བསམ་ཞིབ་མོ་བཏང་ན་གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་སའི་གནས་རིམ་དུ་མ་ལ་དེ་ལྟར་མིང་འདོགས་གནང་བར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བབས་དང་མཐུན་པར་སྣང་ངོ༌། །
བཤད་སྟངས་གཉིས་པ་ཐེ་བྲང་ལས་ཆད་ཚུལ་ནི།  >ལས་“སྤུ་ཡུལ་མོ་བཙུན་གུང་རྒྱལ་ལ༔ །ཐེ་བྲང་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པ་ལས༔ །ཆུང་དག་ཨུ་བེ་ར་ནས་ཆད་པའོ༔ ཁུར་དུ་གཉེར་ལྕི་ལས་སུ་སྨྲ་དཀའོ༔ ཁྲི་རྒྱལ་བ་དང་དྲི་མུ་ཁྲི་བཙུན་སྲས༔ །གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཟླ་བ་ཉ་ལ་སྐྱེས༔ ། ཉ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།”༤ཞེས་བོད་ལྗོངས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱི་མོ་བཙུན་གུང་རྒྱལ་ལ་སྲས་ཐེ་བྲང་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པའི་ཐ་ཆུང་ཨ་བེ་ར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རུས་ཁུངས་སུ་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲི་རྒྱལ་བ་དང་དྲི་མུ་ཁྲི་བཙན་གྱི་སྲས་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཟླ་བ་ཉ་ལ་སྐྱེས་པས་མཚན་ལ་ཉ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཐོགས་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཞལ་གསལ་བསྟན་འདུག དེ་དང་མཐུན་པར་ >ལས། “ཡང་གསང་ནི་ཐེ་བྲང་མང་སྐ་ཨུ་བེ་ར་ལས་ཆད་པའམ་ཡུལ་སྤུ་པོའི་ཡུལ་ནས་ཡུའི་(སྤུ)མི་མོ་བཙན་གྱི་རུམ་ནས་བྱུང་བ་གཅིག་དང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་མཚན་གསོལ་ནས་བོད་རྗེ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་དོ།”༥ གཉའ་ཁྲིའི་མཚན་དངོས་ད་དུང་རྩད་གཅོད་བྱེད་དགོས་སོ། འདི་གཉིས་གསུང་ཕྱོགས་འདྲ་ལ་དེ་དང་ཅུང་མི་གཅིག་པ་ནི།  >ལས “ཡུལ་སྤུ་བོའི་ཡུལ་ན་སྤུའི་མི་མོ་བཙུན་བྱ་བའི་རུམ་ནས་ཐེ་བྲང་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པའི་ཆུང་དག་ཨུ་བེ་ར་བྱ་བ། ལྕེས་གདོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁེབས་པ། ཕྱག་སོར་དྲ་བར་འབྲེལ་བ། ཤིན་ཏུ་གདུག་རྩུབ་དང་མཐུ་ཆེ་བ་གཅིག་བྱུང་བས། འདི་མཐུ་དྲགས་བཤུག་དགོས་ཟེར་ནས། སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱི་བན་བོན་ནུས་མཐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་བྲང་སྐྱས་འདེབས་བྱས་ནས་བོད་དུ་བཤུགས་པ་ལ། དེར་བོད་ཀྱིས་མི་རྗེ་འཚོལ་བ་དང་ཕྲད་ནས་ཁྱོད་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་བྱས་པས། ང་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱི་མི་གཅིག་ཡིན་ཟེར་བས། འོ་ན་ཕྱག་དང་ལྕེ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་གཅིག་འདུག་པ་ཁྱེད་ལ་ནུས་མཐུ་འདྲ་བ་ཅི་ཡོད་བྱས་པས། ཁོ་ན་རེ་ནུས་མཐུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་དྲགས་པས་བཤུགས་པ་ཡིན་ཟེར། འོ་ན་ངེད་ཀྱི་རྗེ་བཅོལ་ལོ་བྱས་ནས། གཉའ་བའི་ཁྲི་ལ་བླངས་ནས། འདི་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡིན་བྱས་ནས་རྗེ་བཅོལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་གདའ་སྟེ། དེ་ནི་རྗེའི་རྔན་ནམ་མཚང་ལགས་སོ།”༦ ཞེས་པ་མང་སྐ་ཨུ་བེ་ར་ཉིད་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་ངོས་འཛིན་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་རྣམས་གཅིག་མཚུངས་སུ་འཆད་པའོ། །
གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་ >ལས། ཡང་གསང་ཐེ་བྲང་གི་ལུགས་སུ་ཡབ་ཁྲི་རྒྱལ་བ་དང་ཡུམ་དྲི་མུ་ཁྲི་བཙན་གྱི་སྲས་སུ་བཞེད། སྟོད་ལྷ་རབས་སམ་ཡོ་ག་ལྷ་གྱེས་ཅན་གྱི་ལུགས་ལ་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་ཡབ་ཁྲི་གར་གྱི་བདུན་ཚིགས་དང༌། ཡུམ་དྲི་རྨུ་དྲེ་བཙན་གྱི་སྲས་སུ་བཞེད་པ་འདི་གཉིས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡུམ་གྱི་མཚན་ཡི་གེའི་དག་ཆ་ཐ་དད་ཙམ་མ་གཏོགས་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ངོ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ཡོ་ག་ལྷ་གྱེས་ཅན་གྱི་ལུགས་དང་ཐེ་བྲང་ལས་ཆད་ཚུལ་གཉིས་སྒྲོ་བཏགས་ཡོད་མེད་ཙམ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་དཀའ། མིང་ཐ་དད་པས་སོ་སོར་འཆད་མི་རིགས་ཏེ།  > ལས། “ཕྱ་རྗེ་ཡབ་བླ་བརྡལ་དྲུག་དང༌། །དམུ་བཙུན་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས། །ལྡེའུ་རྗེ་མཆེད་བདུན་བྱ་བ་ཡིན། །ལྷ་སྲས་དེ་ཡི་བདུན་ཚིགས་ནི། །ཁྲི་སད་འབར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །དེ་ཞང་བོ་རྨུ་ཡི་ཡུལ་དུ་སྤྱུགས། །དམུ་ཟ་གཉི་མཐིང་མ་དང་བཤོས་པ་ལ། །ཡར་གཤེགས་ཡུམ་གྲོངས་ལ། །མར་གཤེགས་ནི་སྲས་མནོལ་བས། །ལྟག་པའི་སྡུད་སྒོར་སྐྲ་ཉག་ཅིག་དང་འཁྲིལ་ནས་གཤེགས་པའི་སྲས། ལྡེ་ཉག་རི་བཙད་པོ་ལགས་སོ།།”༧ ཞེས་པའི་དོན་གོང་གསལ་ཡབ་ལྷ་བརྡལ་དྲུག་དང༌། ཡུམ་རྨུ་བཙུན་གྲི་སྨན་དུ་བཤོས་པའི་སྲས་བདུན་དང་སྲས་མོ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་འཁྲུངས་པའི་སྲས་བདུན་ལ་ལྡེའུ་རྗེ་མཆེད་བདུན་དང་ལྷ་སྲས་དེའི་བདུན་ཚིགས་ནི་ཁྲི་གར་གྱི་བདུན་ཚིགས་དང༌། དེའི་མཚན་དངོས་ཁྲི་སད་འབར་བ་ཟེར་རམ་སྙམ། དེ་ཞང་རྨུ་ཡུལ་དུ་སྤྱུགས། རྨུ་ཟ་གཉི་མཐིང་མ་ཞེས་པ་ཞང་རྨུ་ཡུལ་གྱི་ཐང་ཐང་གི་སྲས་མོ་མཆེད་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་ཕུ་མོ་དྲེ་རྨུ་དྲེ་བཙན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། དེས་ན་འདི་མིང་ཐ་དད་ཀྱང་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་ངེས། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་བསྒྲགས་པ་བོན་ལུགས་དང༌། ཡང་གསང་ཐེ་རང་གི་འཆད་ལུགས་གཉིས་ལ་རྗེ་གཉའ་ཁྲིའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་དོན་ལ་འདྲ་བ་མ་ཟད། ཐེ་རང་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པའི་ཐ་ཆུང་ཨུ་བེ་ར་ཉིད་བཙད་པོའི་ཆད་ཁུངས་སུ་ཡིག་ཆ་ཁག་ན་གསལ་བས་ཨུ་བེ་ར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་བཤད་པ་ད་དུང་བརྟག་དགོས་ཤིང༌། གོང་གསལ་ >དང༌།  >གཉིས་ལྟར་ན་རྨང་སྐ་ཨུ་བེ་ར་ཆད་ཁུངས་དང༌། དེའི་རྒྱུད་པ་ཁྲི་རྒྱལ་བའམ་དྲེ་རྨུ་དྲེ་བཙན་གྱི་སྲས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་ཐག་བཅད་དེ་སྨྲ་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བློ་ཁ་ཤིན་ཏུ་དམན་སྟབས་ལྟ་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རང་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་དཔྱད་གཞིར་ཕུལ་བ་ལགས་སོ།
གཞན་ཡང་ >ལས། “དེ་ནི་རྗེའི་རྔན་ནམ་མཚང་ལགས་སོ”༨ ཞེས་དང༌། “རྗེ་ལ་རྔན་ནམ་སྒྲངསབྱབྱཞེས་དང༌། ”ཡང་གསང་ཐེ་བྲང་ལས་ཆད་པའི་ལུགས་རྗེའི་རྔན་ནམ་འཚང་ལགས་པས་འོ་སྐོལ་རྨངས་ (དམངས་) ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་ལ་མི་འཐད་པ་ལགས་སྐད་དོ།”༩ ཞེས་པའི་དོན་ལ་ངེས་པ་ཞིབ་མོ་རྙེད་ན། ཡོ་ག་ལྷ་གྱེས་ཅན་གྱི་ལུགས་བཅོས་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཏུ་མ་ཟད། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རུས་ཁུངས་ངོ་མ་གང་ཡིན་ལ་གཟོད་ངེས་པ་རྣལ་མ་ཞིག་སྐྱེ་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན་དེས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་གནམ་གྱི་ལྷ་ནས་མི་རྗེར་གཤེགས་པའང་མ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་མི་ཞིག་བོད་རྗེ་བྱེད་པའང་གཏན་ནས་མིན་པ་བདེན་པ་ར་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་རང་ས་ནས་སྐྱེས་པའི་རང་མི་ཁོ་ནར་ཐེ་ཚོམ་དགོས་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
རྩ་བའི་བཤད་སྟངས་གསུམ་པ་ནང་ཆོས་བོད་དུ་དར་ཕྱིན་ཆད་བྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོའི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བོན་ཆོས་ལ་དགའ་གུས་དད་ཞེན་ཆེ་བ་དང༌། འབྱུང་ལྔའི་ལྷ་ལ་ཡིད་གཙིགས་བརྟན་པ། བོན་པོ་དར་རྒྱས་སོང་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་འདུས་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། གནམ་གྱི་ལྷ་ལས་བྱོན་ཞེས་པའི་ཚིག་སྒྲུབ་དེ་བཟོས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་སྟེ་བོན་ཆོས་རྒྱུན་གནས་ལ་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་ཐེབས། ནང་ཆོས་བོད་དུ་དར་ཕྱིན་མི་རྣམས་རང་སེམས་ལ་རྩ་ཆེ་ཤོས་དང་ཨང་རིམ་དང་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བརྩིས་པ་ནས་བཟུང་བོད་རྒྱལ་གྱི་རུས་ཁུངས་རྒྱ་གར་ལ་གཏུགས་ཅི་ཐུབ་དང༌། དེ་ཡང་ཤཱཀྱའི་རིགས། མཐར་དེད་ན་མང་བཀུར་ལ་གཏུགས་པ་འདི་ནང་ཆོས་ཀྱིས་བོད་མིའི་བསམ་བློར་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་སམ་སྐབས་དེའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་གསལ་ཞིག་རེད། དེས་ན་འདི་གཉིས་ཐོག་མར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་རྩོམ་གནང་མཁན་རང་ཉིད་ཆོས་ལུགས་གང་ལ་དད་མོས་དང༌། རྒྱལ་བོའི་ཆེ་བ་འདོན་ཁུལ་གྱི་ཆེད་བསྒྲགས་ཤིག་ལས་དྲང་བདེན་དང་དངོས་ཡོད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་དཀའ། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་འཕངས་ན་མྱོང་བས་ངེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་མཁན་ཚོས་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་དང་བོད་རྗེ་འཚོལ་མཁན་ཕྱུགས་རྫི་རྣམས་ཐོག་མར་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ཕན་ཚུན་སྐད་བརྡ་མ་འཕྲོད་སྟབས་བཙན་པོས་གནམ་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར་བས་གནམ་གྱི་ལྷ་ནས་འོངས་པར་གོ་ནས་སོགས་བཤད་པ་གོང་གསལ་རྩ་བའི་འཆད་ལུགས་ལ་བསམ་གཞིགས་ཅུང་ཟད་བཏང་ན་རང་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བར་སྐུ་ཚེགས་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་རྒྱལ་དང་པོར་མི་མཐུན་པ་མེད་མོད། འབྱུང་ཁུངས་ལ་རྩ་བའི་བཤད་ཚུལ་གསུམ་ཀ་གོ་སླའི་ངག་གིས་རགས་རིམ་རེ་བཤད་པ་དེ་འདྲ་རེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་ཐེ་རང་ལས་ཆད་ལུགས་འདི་ཡིན་ལ། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རུས་ཁུངས་ཀྱང་དེར་ཐུག་པས་དོ་སྣང་བྱེད་པ་གལ་གྱི་དོན་པོ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཁུངས་གང་ཡོད་ཅེ་ན། གོང་དུ་ཐེ་རང་མང་སྐ་ཨུ་བེ་ར་རྒྱལ་པོའི་རུས་ཁུངས་དང༌། ཁྲི་རྒྱལ་བའམ་ཁྲི་གར་གྱི་བདུན་ཚིགས་དང་དམུ་ཟ་གཉི་མཐིང་མའམ་དྲི་མུ་དྲི་བཙན་བཤོས་པའི་སྲས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་དེས་རང་གི་རུས་ཁུངས་དང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་བཅས་བཤད་ཟིན་པ་འདིར་བླངས་ཏེ། དེའི་འཕྲོར་ཡུལ་ཡང་བོད་རང་གི་ས་སྟེ།  >ལས། “སྤུ་ཡུལ་མོ་བཙུན་གུང་རྒྱལ་ལ་”༡༠ཞེས་དང༌།  >ལས “ཡུལ་སྤུ་བོའི་ཡུལ་ནས་སྤུའི་མི་མོ་བཙུན་བྱ་བའི་རུམ་ནས་”༡༡ཞེས་དང༌།  >ལས། “ཡུལ་ཡུ་(སྤོ་སྤུ་)ཡུལ་ནས་ཡུའི་(སྤུའི་)མི་མོ་བཙུན་གྱི་རུམ་ནས་”༡༢ ཞེས་སོགས་ཞལ་འཆམ་པོའི་ངང་ནས་བོད་ལྗོངས་སྤོ་བོའི་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་དང༌། སྤུ་ཡུལ་(སྤོ་བོའི་ཡུལ་)དེ་ས་ཁུལ་སྤྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་ན་སྤུ་མི་སྤོ་མིསནས་ཡིན་པ་ཆོས་འབྱུང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་གསལ་བ་དང༌། འདི་སྐོར་རང་ལ་ས་རྒྱུས་མེད་པས་དེང་དུས་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་མོད། འོན་ཀྱང་བོད་རིག་པའི་ཆེད་རྩོམ་གཅེས་བཏུས་ལས། “གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་པའི་ས་ཆ་ནི་སྤུ་པོའི་ཡུལ་ཏེ་ད་ལྟའི་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཁོངས་སྤོ་མེས་རྫོང་ནས་ཡིན་པ་དང་”༡༣ཞེས་པ་འདི་ལས་དཔོག་ཐུབ།
རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རིགས་རུས་གོང་མ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན། ས་གནས་གང་དུ་འཁྲུངས་མིན་བཅས་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱས་ན་ཚང་མ་བོད་རང་ས་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ཐག་བཅད་དེ་སྨྲ་སྤོབས་སོ།
འོ་ན་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དུས་ནམ་ཞིག་བྱོན་ཅེ་ན། བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་དང་ཁྲི་ལོ་བརྩི་སྟངས་འདྲ་མིན་མང་ཡང་འདིར་རེ་ཟུང་བཀོད་ན། སུམ་པའི་རྩིས་གཞུང་བུ་དང་ཆོས་འབྱུང་དུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༤༡༧ ལ་འཁྲུངས་པར་བཞེད་ཅེས་ཞབས་དྲུང་བསྟན་རྩིས་ལས་གསུངས།༡༤ དེ་ལྟར་བརྩིས་པས་ད་བར་ལོ་ ༢༤༡༤ སོང་འདུག གནས་བརྟན་པས་ད་བར་རང་ཅག་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ ༢༥༤༡ སོང་བར་བཞེད་པ་དེང་སང་འཕགས་བོད་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས། བརྩི་གཞི་དེའི་ཐོག་ནས་གཉའ་ཁྲིའི་འཁྲུངས་ལོ་གཏན་འབེབས་བྱེད་ན། སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ ༡༢༧ ལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འཁྲུངས་དགོས། ཕྱིས་བྱོན་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁན་པོ་ཚོས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་རྒྱུད་རུ་བ་ཏི་ལ་ཁུངས་གཏུགས་པའང་དུས་ཚོད་མཐུན་པ་ཞིག་ལ་སྦྱོར་བར་ངེས། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ། ཤར་པ། རབ་སྣང༌། གསལ་རྒྱལ་བཞི་སྟོན་པ་དང་དགུང་མཉམ་ཡིན། འདི་དག་སྟོན་པའི་གོང་དུ་འདས་པར་བཤད། ཤར་པའི་སྲས་སྐྱ་སེང་དང་དམག་བརྒྱ་བ་གཉིས་ཡིན། དམག་བརྒྱ་བའི་སྲས་རུ་བ་ཏི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པས། གང་ལྟར་དུས་ཚོད་མཐུན་པར་སྣང་བས་བོད་རྒྱལ་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ ༡༢༧ ལ་འཁྲུངས་ཞེས་པའང་རྒྱུ་མཚན་ཆེ་སྙམ། ད་དུང་ཀུན་མཁྱེན་བསྟན་རྩིས། བཻ་དཀར། བླ་བྲང་གདན་རབས་བཅས་ལས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༢༣༧ ལ་བྱོན་ཞེས་བསྟན་རྩིས་ཀུན་བཏུས་༡༥ལས་གསུངས། དེང་དུས་ཕལ་ཆེ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༡༢༧ ལ་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་འཁོད་ཅེས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར། དེས་ན་བོད་རྗེའི་ཁྲི་ལོ་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་དང་སྦྱར་ན་སྟོན་པ་འདས་ནས་ ༤༡༧ དང༌། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༡༢༧ ལ་ཁྲིར་འཁོད་དགོས། དེ་ལྟར་ན་རབ་གནས་མེ་གླང་ལོ་འདི་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༢༤ ཡིན་པ་བཅས་རེད། གོང་འོག་བསྡུར་ན་ད་དུང་ལོ་ཚིགས་ལ་ཧེ་བག་ཆེ་བས་དཔྱད་དགོས་པའི་གནས་སུ་མཐོང་ངོ༌། །
དེ་ལྟར་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་རྒྱུད་པ། རང་གི་འཁྲུངས་གཞིས། བྱོན་པའི་དུས་ཚིགས་བཅས་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། གསར་རྩོམ་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་སྲོང་བརྗོད་ཞུས་ཟིན་ནང་ནོངས་འཁྲུལ་ངེས་པར་ཡོད་སྲིད་པས་ཐད་ཀར་ལམ་སྟོན་གནང་བའི་རེ་བསྐུལ་ཞུ།
སྨྲས་པ། རབ་གནས་མེ་གླང་ཁྲུམས་སྟོད་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི། །དགའ་བ་གཉིས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་གྲུབ་བྱས་ཏེ། །གངས་ཅན་ཤེས་རིག་འཕེལ་བའི་ཁྲོམ་སྟེགས་སུ། །དགའ་གུས་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་འདི་ཕུལ་ལོ། །
མཆན།
༡ ཤེས་རིག་པར་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་གནང་བའི་བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག སྤྱིའི་ཨང་རྟགས་ཤོག་གྲངས་ ༤༨༨ པའི་རྒྱབ། དཔེ་གཟུགས་སྣ་ཐུང༌།
༢ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། དེབ་གསུམ་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༢༢༧ ནས་ ༢༣༢ བར་གསལ།
༣ ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༌། ཤོག་གྲངས་ ༡༠༠ ན་གསལ།
༤ བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག དཔེ་གཟུགས་མའི་ཤོག་གྲངས་ ༤༨༨ པའི་རྒྱབ།
༥ ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༌། ཤོག་གྲངས་ ༩༩ ན་གསལ།
༦ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། དེབ་གསུམ་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༢༢༦ ན་གསལ།
༧ ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང༌། ཤོག་གྲངས་ ༡༧༤ ན་གསལ།
༨ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། དེབ་གསུམ་པའིཤོག་གྲངས་ ༢༢༧ ན་གསལ།
༩ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། དེབ་གསུམ་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༢༣༨ ན་གསལ།
༡༠ བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག སྤྱིའི་ཨང་རྟགས་ ༤༨༨ ན་གསལ།
༡༡ གངས་ཅན་རིག་མཛོད། དེབ་གསུམ་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༢༢༦ ན་གསལ།
༡༢ ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༌། ༩༩ ན་གསལ།
༡༣ ༡༩༨༧ ལོའི་བོད་རིག་པའི་ཆེད་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས། ཤོག་གྲངས་ ༢༡ ན་གསལ།
༡༤ བསྟན་རྩིས་ཀུན་བཏུས། ཤོག་གྲངས་ ༥༧ ན་གསལ།
༡༥ བསྟན་རྩིས་ཀུན་བཏུས། ཤོག་གྲངས་ ༦༦ ཏུ་གསལ།


text:
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
དེ་རིང་འདིར་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་འགའ་རེ་ཞུ་འདོད་བྱུང་། བསམ་འཆར་དེ་ཚོ་ཡང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མིན་ལ། དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་མིན། འོན་ཀྱང་ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་གཟའ་ཉི་མའི་སློབ་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྲིས་པའི་ཀློག་དེབ་སྐོར་ལ་དགོངས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་འབྱུང་བཞིན་པ་དེའི་སྐོར་ཡིན། དེ་ཡང་འདིའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཕྲན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་གླེང་མོལ་བྱས་སྐབས་ཕྲན་ལ་བྱུང་བའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ནར་མར་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན། སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྐོར་ལ་དགག་གཞག་བྱེད་པ་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་རེས་བྱེད་པ་ནི་ང་ཚོ་ལ་གསར་པ་ཞིག་ཁྱོན་ནས་མིན། རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་རང་ལུགས་དེ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་གཞན་དེ་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་དམའ་འབེབས་བྱེད་པའང་ཡོངས་གྲགས་ཤིག་ཡིན། ད་དུང་ཡང་རྩོད་པ་དེ་དག་ཡོང་བཞིན་ཡོད་ལ། རྩོད་པ་དེ་དག་ནི་མུ་མཐུད་ནས་ཡོང་འོས་པ་དང་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་བརྡ་སྤྲོད་རྣམ་གཞག་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་སྔ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསལ་པོ་རེད་ལ། དེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དེའི་རྩོད་པ་རྣམས་རྩ་འཛིན་གྱིས་རང་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་བཏོན་ཏེ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཨིན་ཇིའི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༥༨༦ ལོར་བརྩམས་པར་བཤད། གོང་གི་རྩོད་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་བཀའ་བསྟན་གྱི་སྐད་ཡིག་ནི་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དཔེར་ལྟ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་གླེང་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བཀའ་བསྟན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའང་དེ་འདྲ་་་
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
༡༩༤༦ ལོར་སྒང་ཏོག་ཏུ་ Sikkim Durbar Press ཞེས་པས་པར་སྐྲུན་མཛད་པའི་ “ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞུགས་སོ་” ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་འོག་ཏུ་ “DHAMMAPADA”ཞེས་ཀྱང་འཁོད་པའི་ལྕགས་པར་མ་དེར་ “Translated into Tibetan by The Rev Gedun Chomphel” ཞེས་ “བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅེས་ཨིན་ཡིག་བྲིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ “With a Forward by Georges Roerich” ཞེས་རོལ་རིག་གིས་གླེང་བརྗོད་སྤེལ་ཡོད་ཅེས་བཀོད་འདུག འདི་ནི་ ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་དེབ་ཕྲེང་(Anagarika Dharmapala Trust Publication) གི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་བཏབ་འདུག ཐོག་མར་དེབ་འདི་ལ་པར་སྐྲུན་བྱེད་པོས་གསལ་བཤད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བཀོད་འདུག དེ་བསྒྱུར་ན་འདི་ལྟར། “པར་བསྐྲུན་པའི་གསལ་བཤད། ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བོད་འགྱུར་པར་མ་འདི་སྤེལ་ཐུབ་པ་ལ་ང་ཚོ་དགའ་སྤྲོ་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་བྱུང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འཆད་ཁྲིད་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་སྤུན་གྲོགས་རྣམས་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པ་ཞིག་མིན་མོད། པཱ་ལིའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པ་འདི་གྲགས་ཆེན་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་གནང་བ་འདི་ལ་ནི་བོད་ཀྱི་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་མཛད་པར་འགྱུར། འདིས་ནང་པའི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ་ རླབས་ཆེ་བའི་པཱ་ལིའི་སྐད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད་རྒྱུར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྣང་འདྲེན་པར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་བཀུར་འོས་ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་འགྱུར་འདི་ང་ཚོར་པར་སྐྲུན་ཆེད་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན། ང་ཚོས་ད་དུང་སིངྒ་ལའི་(Ceylon)ཡུལ་གྱི་ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་་་
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
ཏུར་ཀེའི་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ནི་སེ་ཧིར་སྒར་དུ། ཁ་ཟར་ ཧྥ་ཏེ་མི་(Khazar Fatemi)ཡིས་བརྩམས། ༼ཉེ་སྔོན་གསར་འགྱུར་ཀློག་སྐབས་རྩོམ་ཡིག་འདི་མཐོང་སྟེ་ང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་བྱུང་། དེ་བས་འདིར་བསྒྱུར་ཡོད།༽ ང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་དང་ཐོག་མར་འཕྲད་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ནི་ང་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་རེད། མོ་ནི་ངའི་ཨ་མ་ལགས་རེད། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ནི་ཨེ་རེན་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་གཞུང་དེ་ལས་ཐར་ཆེད་བྲོས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཨེ་རེན་ནང་ཁུལ་དུ་ཟླ་གཉིས་རེའི་མཚམས་སུ་སྡོད་གནས་བརྗེ་བཞིན་ཡིབ་བྲོས་བྱས་ཏེ་ལོ་གསུམ་སོང་ཟིན། ཁོང་ཚོ་ནི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་བ་ཡིན་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་ཡོད། ངའི་ཕ་དེ་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་ཐེངས་གཉིས་བཅད་ཡོད། ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཡིན་པའི་སྐབས་དེར་ང་ཚོ་ཨ་ཛེར་བྷའེ་ཇན་དང་། དམག་འཁྲུག་གིས་བཅོམ་པའི་ཨབ་གྷ་ནི་སི་ཐཱན། དེ་བཞིན་ཨུཛ་བྷེག་སི་ཐཱན་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་ནང་གནས་བཅས་ཡོད། ལོ་ངོ་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ངས་རང་གི་ཕ་མའི་དངོས་མིང་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ་ང་ཚོ་ཀུར་ཌི་(Kurds)ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཡིན་པའང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་རང་གིས་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་འབོད་ཆོག་པའི་གནས་ཤིག་རྙེད་རྒྱུར་ལོ་ངོ་བཅུ་འགོར་སོང་། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཆེས་ཐོག་མར་བདེ་འཇགས་ཡིན་པ་ཚོར་བ་དང་། ང་ཚོ་ནི་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་རེད། དེ་ནི་མཐའ་མཇུག་ཏུ་ང་ཚོ་སི་ཝེ་ཌེན་(Sweden)རྒྱལ་ཀྱི་མི་སེར་རག་པའི་དུས་ཚོད་དེ་རེད་ལ། ཆེས་ཐོག་མར་ངས་རང་གི་ཕ་མ་གཉིས་ལ་མིང་དངོས་སྤྱད་ནས་འབོད་ཆོག་པའི་དུས་དེ་རེད། ལོ་མང་པོ་ཐལ་ཟིན་ཅིང་ང་ནི་བྱིས་པ་དཀྱུས་མ་ལྟར་འཚོ་་་
བརྙན།
No videos
No videos
No videos
སྒྲ
དྲ་འབྲེལ།
བརྗོད་བྱ་གསར་པ།
བོད་སྐད་ཀློག་དེབ་ཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
༡༩༤༦ ལོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་པར་མ་དང་དེའི་སྔོན་གླེང་འགའ།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཅེས་འབོད། ངས་ཁྱེད་ལ་ཨ་མྱེས་ཞེས་འབོད།དེ་ལས་མང་།
རབ་གསལ། རིག་པ། (༠)
རིག་པ་གསར་ཤོས།
སྡོམ་གྲངས།
- སྤྱིའི་སྤེལ་གྲངས། (༣)
- སྤྱིའི་མཆན་གྲངས། (༠)
- སྤྱིའི་ཀློག་གྲངས། (༡༦༥༣)


text:
དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་ཆོས་སྡེ་འདི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་ནུབ་ངོས་མཚམས་ཀྱི་རི་འདབས་སུ་ཆགས་ཡོད།
དེ་ནི་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དངོས་སློབ་འཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བུ་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་(སྤྱི་ལོ་༡༣༧༩—༡༤༤༩)གྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༦ལོར་ཕྱག་བཏབ། དེ་ཡང་རྒྱབ་རི་དགེ་འཕེལ་དབུ་རྩེ་ནི་རི་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དང་། མདུན་དུ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་དར་དཀར་སྲིད་ན་རིང་བ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ། མཐའ་སྐོར་དུ་སྲུང་མའི་རྟེན་མཁར་རྒྱུ་སྐར་བཀྲ་བ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་འབྲས་ས་ལུ་སྤུངས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དགོན་པ་འདི་གསེར་འོད་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བའི་རྒྱ་ཕིབས་དང་། གཉྫི་ར། གདུགས། རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ། འདུ་ཁང་། གཙང་ཁང་། གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་པ། གྲྭ་སྤྱིལ་རྣམས་རྡོ་ཐལ་དཀར་པོས་མཛེས་པར་སྤྲས་ཤིང་། གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཁོར་ཡུག་ལྕགས་རིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཞིག་ཡོད།
དེ་ལྟར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཐོག་མར་གཞི་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་སྣེའུ་རྫོང་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་། སྔགས་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་པ་དང་གྲྭ་སྤྱིལ་སོགས་མང་དུ་བསྐྲུན།ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ་རགས་རིམ་ཞིག་བརྗོད་ན། ཐོག་མར་འདུ་ཁང་ཆེན་པོའི་རྒྱབ་ཏུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་ཐོག་མའི་བཞུགས་ཡུལ་རང་གཤོང་སྤྱིལ་བུ་དང་། དེའི་འགྲམ་དུ་ཐོག་མའི་དགེ་འདུན་བདུན་གྱི་འདུ་ཁང་ (ད་ལྟ་འཇམ་དབྱངས་ལྷ་ཁང་དུ་གྲགས་)དུ་རྟེན་གཙོ་འཇམ་དབྱངས་རང་བྱོན་གྱི་སྐུ་བཪྙན་ཡོད་པ་དང་། ལྷ་ཁང་དེའི་མདུན་ཕྱོགས་སུ་གཞིས་ཀ་སྣེའུ་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་ཁུ་དབོན་གྱིས་ཐོག་མའི་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་བཞེངས་པའི་འདུ་ཁང་དང་། དེའི་དྲི་གཙང་ཁང་གསུམ་ནང་རྟེན་དང་བཅས་ཡོད་པའི་གཙང་ཁང་དབུས་མའི་ནང་དུ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་ལ་བྱང་སེམས་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བཞུགས་པ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བཪྙན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ཐིག་ཚད་མ་དང་། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་བཪྙན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བཪྙན་རྣམས་བཞུགས། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་ཡང་ཐོག་བྱམས་ཁང་ཪྙིང་པར་རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་པ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་པའི་ཚད། སྐུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ལོངས་སྐུའི་ ཆ་ལུགས་ཅན་བཞུགས། དེའི་ནང་རྟེན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པའི་དབུ་ལོ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དབུ་ལོ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་སརྤ་ཎིའི་སྐུ་བཪྙན་རྒྱ་གར་མ། མགུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོས་ཕུལ་བར་གྲགས་པའི་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་གསུམ་འབྲེལ་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོས་བརྒྱན་པ་ངོ་མཚར་ཅན། ཐུགས་ཀར་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་དང་། ཤེལ་སྒ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་མཁའ་འགྲོ་བྱེ་བ་འབུམ་ གྱི་དབུ་སྐྲ་ཉག་མ་རེ་རེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཞྭ་ནག་གསེར་གདོང་མ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་སྟག་གི་བཞུགས་གདན་སྤོས་ཀྱིས་བགོས་པ། དཔལ་ནཱ་རོ་པའི་གདུགས་དཀར་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་རྗེ་མར་པ་ལ་བསྩལ་བ། མི་ལ་བཞད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཟྭའི་ཁོག་མ། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་གསུམ་སག་ཐག རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། རྣམ་སྲས་མདུང་དམར་ཅན་གྱི་མདུང་། གཟུངས་ཆེན་སྡེ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མས་བྲིས་པ་སོགས་ཆོས་སྐུའི་རིང་བསྲེལ་མང་དུ་བཞུགས་པ་བཅས་སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་འདི་ལ་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་རབ་གནས་མཛད་དེ་སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བ་ཅམ་དུ་གྲོལ་བས་བྱམས་པ་མཐོང་གྲོལ་མ་ཞེས་མཚན་གསོལ།
འཁྲུངས་རབས་ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཪྙན་གྱིས་གཙོ་བོར་མཛད་པའི་འཁྲུངས་རབས་སྐུ་བཪྙན་ཡོངས་རྫོགས་བཅས་བཞུགས།འདུ་ཁང་གི་གཙང་ཁང་དབུས་མའམ་བྱམས་ཁང་གསར་པའི་རྟེན་གཙོར་གདན་ས་འདིའི་མཁན་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བཀོད་པ་མཛད་ནས་སྣེའུ་གདོང་ནས་སྦྱིན་བདག་གནང་སྟེ་བཞེངས་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པ་བཞུགས།འདུ་ཁང་ནུབ་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ནང་ཀླུ་འབུམ་མཆོད་རྟེན་གཉིས་བཞུགས་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་དང་། སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་ཡིན་ཅིང་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ཀླུ་འབུམ་དུས་ཆེན་ཞེས་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་འབུམ་དུས་ཆེན་ཞེས་སྐུ་གདུང་དེ་གཉིས་ལ་ཆོས་མཇལ་ཞུ་བར་གཏོང་གི་ཡོད། སྤྱིར་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ལ་སྐུ་འབུམ་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་སྐུ་འབུམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཉམས་ནས་ཀླུ་འབུམ་ཞེས་བརྗོད་པ་ངག་རྒྱུན་དུ་དུ་གྲགས། ནུབ་ཀྱི་གཙང་ཁང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ལ་ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད་དང་། ཁྲོ་བོ་གཉིས་བཅས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བླ་མའི་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ་སོགས་བཞུགས། ཤར་གྱི་གཙང་ཁང་དུ་གཙོ་བོ་འཇིགས་བྱེད་དང་། ནག་པོ་སྐོར་གསུམ། རྣམ་སྲས། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ། གདུགས་དཀར་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་། དབུས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་བཪྙན་དྲོད་རྟ་རྔ་ཙམ་ལྡན་པ། ཐུབ་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་བཞི་བཅས་དང་། ལྡེབས་བྲིས་སུ་རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང་། ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མས་བསྐོར་བ་བཅས་བཞུགས།ཇོ་བོ་ལྷ་ཁང་དུ་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་དངུལ་སྐུ་སྲིད་ཞིའི་འཇིགས་སྐྱོབ་མར་གྲགས་པ་བཞུགས།
གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དུ་སྐུ་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་དབང་གཙོ་འཁོར་དང་། གཞན་རྣམས་ཙནྡན་གཀར་པོ་ལས་གྲུབ་པ་བཞུགས།བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དུ་གོང་པ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར་སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་བཙོ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་བཞེངས་ཤིང། ཙནྡན་གྱི་གླེགས་ཤིང་གདོང་བརྐོས་བ་སོ་ལ་པ་ཊའི་རིས་དང་ཆོས་ཐག་ཆོས་ཆབ་སོགས་རྒྱུ་དང་བཀོད་པས་མཛེས་པར་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རབ་གནས་མཛད་པ་བཀའ་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག་ཏུ་གྲགས་པ་སོགས་བཞུགས།
སྐལ་བཟང་ལྷ་ཁང་ནང་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་སྐུ་བཪྙན་ཟི་ཁྱིམ་སྐུ་ཤ་གྲང་གསེར་གསོལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རབ་གནས་མཛད་པ་བཞུགས། ཆོས་སྡེ་འདི་ཡི་ནང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་ཙོང་ཁ་པས་འགོག་པ་རི་ལས་གཏེར་ནས་བཞེས་པར་གྲགས་པའི་དུང་དཀར་དེ་ཡིན། སྔགས་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། མཐའ་སྐོར་དུ་ནག་པོ་སྐོར་གསུམ་དང་། རྣམ་སྲས་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་པོ། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་སྐུ་འདྲ་སོགས་བཞུགས། འདུ་ཁང་ནང་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང་། ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། འདུ་ཁང་སྟེང་དུ་བདེ་མཆོག འཇིགས་བྱེད། སྨན་བླ་བཅས་ཀྱི་བློས་བསླངས་དཀྱིལ་འཁོར་བཅས་བཞུགས། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འདིར་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཙུགས།
བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་པས་ཕྱག་བཏབ། གཙང་ཁང་ནང་རྟེན་གཙོ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་དང་། འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་སྟོང་སྐུ། པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ། རྒྱལ་པོ་མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་གི་དངུལ་གདུང་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅས་དང་། ཐོག་ཁར་དམ་ཆེན་མགར་ནག་སོགས་སྲུང་མའི་མགོན་ཁང་བཅས་བཞུགས།
སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ནི་དྲུང་གྲགས་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་རྒྱལ་བ་མི་འཁྲུགས་པས་གཙོས་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། རྗེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལྡན། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་འདྲ་སྐུ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག རྗེའི་སྟོང་སྐུ། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་རྡུལ་མི་བཞེས་མཁན་སོགས་རྟེན་དེ་དག་ཚང་མ་གསེར་ཟངས་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པའོ། བར་ཐོག་ཏུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད། སུམ་ཐོག་ཏུ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པས་གཙོས་སྲུང་མ་མང་པོ་བཞུགས་པའི་མགོན་ཁང་། ཡང་ཐོག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཅས་ཡོད།
བདེ་ཡངས་གྲྭ་ཚང་ནི་ལྕོག་པ་བྱང་ཆུབ་དཔལ་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། འདུ་ཁང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲུང་མ་མང་པོའི་མགོན་ཁང་བཅས་ཡོད། འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་ནི་ཐོག་མར་སྣེའུ་དཔོན་གྱིས་བདག་གིར་མཛད་པ་ལས་རྗེས་སུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་ཕུལ་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་མཚན་གསོལ། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཉམས་གསོ་མཛད་གནས་དང་། རྗེས་སུ་འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་ཞེས་གྲགས།
དགོན་པ་འདིར་བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་དང་། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་བཅས་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་བཏང་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན། སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་སྟོབས། ལྷ་བཟང་། ཕོ་ལྷ་མི་དབང་། རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་བཅས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་སྔ་རྗེས་སུ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱིས་ཀ་བ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུར་བསྐྲུན་པ། འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ཐོག་འཕར་བསྐྱོན་པ་བཅས་ཡར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་ཡོད།
གདན་ས་འདིར་ཚོགས་ཆེན་དང་དངོས་ཡོད་གྲྭ་ཚང་བཞི་(བློ་གསལ་གླིང་སྒོ་མང་) བདེ་ཡངས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་ཁམས་ཚན་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་བཅས་ལ་ཡུལ་སོ་སོ་ཐོབ་ཁོངས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ནས་སློབ་གཉེར་གྲྭ་རྒྱུན་མང་དག་འདུས་གཤིས། སྤྱིར་བཏང་འབྲས་སྤུངས་བདུན་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་གྲྭ་གྲངས་མང་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲིག་བཞུགས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད། ད་ཡོད་གྲྭ་ཚང་བཞི་ལས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ཕུད་གཞན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གསུམ་ནས་ཐུན་མོང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་ཡིག་ཆར་འཆད་ཉན་གནང་བ་འདྲ་ནའང་ནང་གསེས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་འཆད་ཉན་ཡིག་ཆ་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གིས་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་ཡིག་ཆ་དང་། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གིས་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཡིག་ཆ། བདེ་ཡངས་གྲྭ་ཚང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་འཆད་ཉན་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།
དགོན་པ་འདི་ནི་ཕྱིའི་བཀོད་པ་མཛེས་ལ་ནང་བཞུགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ངོ་མཚར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་བོད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཞིའི་ནང་ནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། དགོན་གནས་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་དུ་ཡོང་མི་ཀུན་གྱིས་གནས་མཇལ་ཞུ་ཡུལ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba


text:
བོད་རིག་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཁྱད་ཆོས་གསལ་བ། ནང་དོན་འཐུས་ཚང་། རྣམ་མང་འོད་འབར་བའི་རིག་གནས་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་དུ་སྐད་དང་ཡི་གེ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསུང་རབ། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། གཏན་ཚིགས་རིག་པ། གནམ་དཔྱད་དང་སྐར་རྩིས་རིག་པ། རིག་གནས་སློབ་གསོ། གསོ་རིག་འཕྲོད་བསྟེན། མཚན་ཉིད་རིག་པ། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ། མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་འདུས་ཡོད། འདི་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དབྱེ་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན། སྙན་ངག་དང་མངོན་བརྗོད། ཟློས་གར་དང་སྐར་རྩིས། སྡེབ་སྦྱོར་བཅས་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔར་དབྱེའོ། འདི་དག་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། དེ་བས་ང་ཚོས་དུས་ནམ་ཡིན་རུང་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ནོར་འདི་དག་རྒྱུན་འཛིན་དང་གཅིག་གི་དུས་རབས་གསར་པ་དང་དེང་རབས་ཅན་དུ་སླེབས་པར་འདོད་ན། རང་འགུལ་གྱིས་མི་རིགས་དང་ས་ཁུལ་རང་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་བསྟུན་ནས་གང་མྱུར་སྒོ་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་ཅན་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དང་རྣམ་པ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་དུས་རབས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་ཟིན་ཅིང་། ཡང་ན་འཛམ་གླིང་སྔོན་ཐོན་མི་རིགས་ཀྱི་གྲལ་དུ་ཚུད་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཨའོ་གླིང་ནུབ(西欧)དང་འཇར་པན(日本)སིང་ཀ་ཕོར(新加坡)རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་ལམ་འདི་སྤྱད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་མྱོང་བའོ། སྐབས་སུ་བབས་པར་ཁོ་བོས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱིས་དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་ཐོན་པའི་ནུས་པ་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐད་ལྟ་ཚུལ་ཁ་ཤས་རྣམ་པ་ཚོ་ལ་དཔྱད་གཞིར་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།
དང་པོ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་ཁྱད་ཆོས།
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་བོན་ཆོས་རིག་གནས་རྨང་གཞི་དང་རྩ་བ་བྱས་པའི་སྟེང་། ཕྱི་ནས་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་དང་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་བཏང་བར་མ་ཟད། སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་བཏོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཞིང་རྣམ་པ་མང་བ། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་གངས་ལྗོངས་རིག་གནས་དེར་ཟེར། འདིའི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་ཆེས་གནའ་རབས་དང་གནའ་རབས། ཉེ་རབས་དང་དེང་རབས་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིམ་པ་བརྒྱུད་ཅིང་། དེ་ནི་ཤེས་རིག་དང་བླུན་རྨོངས། རང་གསོས་དང་ཕྱི་ཡོང་། འཕེལ་རྒྱས་དང་མཁྲེགས་འཛིན། སྒོ་འབྱེད་དང་བཀག་སྡོམ། ཡར་རྒྱས་དང་རྙིང་ཞེན། སྔོན་ཐོན་དང་རྗེས་ལུས། འཕེལ་བ་དང་སོར་གནས། བསྡུ་ལེན་དང་ཕྱིར་འབུད། རྒྱུན་འཛིན་དང་ཕོག་ཐུག ཉམས་པ་གསོ་བ་སོགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་བྱུང་བ་ཡིན། མདོར་ན། བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཐུན་མོང་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ཕུད་ཁར། དེ་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཏེ། མི་རིགས་དང་། ས་ཁུལ། སྣ་མང་། བརྟན་བརླིང་། ཕྱིར་འབུད། སྤྱི་ཚོགས། རྒྱལ་སྤྱི་བཅས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན། དེ་བས་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་གོང་བསྟན་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཡིག་འཇོག་ཟབ་མོ་བྱ་དགོས།
གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ།
ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་མ་ཤེས་ན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྟོགས་མི་ཐུབ་ཅེས་བཤད་ཆོག དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བོན་ཆོས་དང་ནང་བསྟན་གཉིས་ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་མ་ཁྱབ་པ་མེད། དེས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། སློབ་གསོ། ཕྱི་འབྲེལ། རྩོམ་རིག སྒྱུ་རྩལ་དང་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཁམས། བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྟངས། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསུངས་རབ་མང་པོའི་ནང་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག མཚན་ཉིད་རིག་པ། གནམ་དཔྱད། སྐར་རྩིས། གསོ་རིག ཨར་ལས། བཟོ་རྩལ། བརྐོས་འབུར། རི་མོ། འཁྲབ་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འདུས་ཡོད། མི་ལ་ལའི་བསམ་པར། ཆོས་ལུགས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་མེད་དང་ཆུ་འཕྲད་པ་ལྟར་ལྷམ་སྐྱེས་ཀྱི་དགྲ་ཟླར་བཟུང་ནས་དེ་གཉིས་བར་ལ་འདུམ་ཐབས་མེད་པའི་འགལ་བ་གནས་ཡོད་པར་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོག་དེ་གཉིས་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དེ། འདིར་མཚོན་དཔེ་ལྔ་ཙམ་བཀོད་པ་ལས།
གཅིག གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཚན་རྩལ་ཕྱོགས་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཀོ་པེ་ཉི(哥白尼)དང་། ཅ་ལི་ལེ(伽利略)ཧྭ་ཤང་ཡི་ཤིན(一行和尚)ཀླུ་སྒྲུབ། རྟ་དབྱངས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས། གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ། རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། ས་སྐྱ་ཀུན་རྒྱལ་མཚན། ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར། སི་ཏུ་པཎ་ཆེན། ཤ་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་སོགས་སོ།
གཉིས། ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་ཆོས་གཞུང་བསྒྱུར་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། གསོ་རིག་དང་སྐར་རྩིས། བཟོ་རྩལ། མཛེས་རྩལ། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་འབོར་ཆེན་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བས། བོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་དར་རྒྱས་གཏོང་བ་ལ་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་ཐེབས་སོ།
གསུམ། བོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་སྐོར་གྱི་རྩོམ་རྙིང་པ་ཡོད་ཚད་ཕལ་ཆེར་བཙུན་པ་དགེ་བཤེས་སོགས་ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་བརྩམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་ལའང་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད།
བཞི། བོན་པོའི་ཆོས་གཞུང་ཁྲོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གཟུགས་ཉིད་སྨྲ་བའི་བསམ་བློ་དང་ཕྱོགས་གཉིས་འགལ་ཟླ་གཅིག་འདུས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ། ནང་བསྟན་ཆོས་གཞུང་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུ་སོགས་ཚན་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་པ་ལས་དེར་རྨོངས་དད་དང་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ནང་དོན་ཅི་ཡང་མི་ལྡན་ནོ། དེ་བཞིན་དུ་ཚན་རྩལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཡོད་ཚད་ཀྱང་ཆོས་གཞུང་དང་མཚུངས་པར་དགོན་པ་དང་ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པ་ཕལ་ཆེར་ད་བར་སྤྱིའམ་སྒེར་གྱིས་སྤར་ཁང་ངམ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།
ལྔ། སྔོན་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་བཅས་ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་མི་རིགས་རང་གི་ཚད་ལྡན་སློབ་གསོ་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པའམ་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གྲྭ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་སྐྱེད་བསྲིང་བྱས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ། རྩོམ་རིག་པ། གནམ་དཔྱད་སྐར་རྩིས་རིག་པ་བ། སྐད་དང་ཡི་གེའི་ཆེད་ལས་མཁས་ཅན། གསོ་བ་རིག་པ། སྒྱུ་རྩལ་བ་སོགས་འབོར་ཆེན་སྐྱེད་བསྲིང་བྱས་ཏེ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཚན་རིག་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་བར་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད། ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དང་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་རེས་བྱས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་བར་ལ་བརྗེ་རེས་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཤིག་གྲུབ་པས་སྐབས་དེར། ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ད་མདུན་སྐྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད་དོ། །
འོན་ཀྱང་། འདིར་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཆོས་ལུགས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་མིན་ཏེ། མི་ལ་ལས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཡིན་ན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལ་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་བཟུང་། ལྟ་བ་དེ་འདྲ་འཛིན་མཁན་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཤེས་རྟོགས་མེད་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པས། དེས་མི་མང་པོར་གོ་བ་ལོག་པ་ཐེབས་ཡོད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དབྱེ་བའི་རིག་པའི་གནས་བཅུའི་ཁྲོད་དུ་ནང་དོན་རིག་པ་ནི། ཐུན་མིན་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་པའི་གྲས་སུ་བཞག་པ་སྟེ་དོན་གཉེར་བྱ་ཡུལ་ནི་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་གཙོ་འཛིན། གཞན་བཟོ་གསོ་སྒྲ་ཚད་དང་། སྙན་ངག་དང་། སྡེབ་སྦྱོར། མངོན་བརྗོད། སྐར་རྩིས། ཟློས་གར་བཅས་ཐུན་མོང་སྟེ་མི་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་རིག་གནས་ཡིན་ཞིང་། སྐྱ་སེར་སོགས་རིས་མེད་སྐྱེ་བོས་སྦྱང་ཆོག་ལ་སྦྱང་དགོས་པའི་གྲས་སུ་བཞག་པ་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཁོ་བའི་ནུས་རྩལ་ལོ། དེའང་ཆོས་ལུགས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བར་དབྱེ་ཐབས་བྲལ་བའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་ལས་ཀྱི་ནུས་པས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་དང་། རྒྱུན་འཛིན། ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་བ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདྲེན་བྱེད་དང་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་བྱས་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུས་རབས་བར་མའི་ཨའོ་གླིང་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་བར་འབྲེལ་བྲལ་གྱི་རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་བྱུང་མྱོང་མེད་པས་སོ། །
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་གི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ།
དང་པོ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད།
བོད་རིགས་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ། མཁས་ལ་བཀུར་ཞིང་ཕུ་དུད་ཆེ་བ། རྒྱལ་ཁྲིམས་བཀུར་ཞིང་བཀའ་ལ་བརྩི་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སིམ་འཛུལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་སེམས་ཁམས་ལ་འདྲེས་ཤིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཛེམ་བྱ་དང་འཇིག་བརྟེན་མི་ཆོས། བོད་རིགས་ཀྱི་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་དང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཀྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ཚད་གཞི་ཅན་དུ་བྱས་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་སྐྱོང་དང་བརྟན་བརླིང་གི་བྱེད་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན། འདིས་མི་རྣམས་ལ་ཚད་ལྡན་སྤྱོད་ལམ་དང་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཞིག་བསྟན་ནས། མི་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཞུང་དྲང་དང་། འདོད་ཞེན་སྐྱུང་བ། ཆེར་བཀུར་ཆུར་བྱམས། དགེ་རྒན་ལ་བསྙེན་བཀུར། ཁེངས་སྐྱུར་གཞན་བཀུར། ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ། མཐོ་དམན་འདྲ་མཉམ། བརྩོན་བསྲུས་ཁྱིམ་སྐྱོང་། བཙན་པོའི་མགོ་གནོན་དང་ཉམ་ཆུང་གི་མགོན་སྐྱབས། གཞན་ཕན་གྱི་ལས་ལ་མོས་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་བརྩི་སྲུང་། སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ནས། བདེན་དྲང་དང་བསམ་པ་དཀར་བ་བཅས། ཀུན་སྤྱོད་མཛེས་པ་རྣམས་དར་སྤེལ་དང་། གཡོ་རྫུན་དང་བསམ་སྤྱོད་ངན་པ། ཀུན་སྤྱོད་མི་ལེགས་པ་རྣམས་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པར་བཟོས་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་དང་ནུ་བོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ། ཕྱིས་ཀྱི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་དང་ཆུ་ཤིང་བསྟན་བཅོས། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ། བཙུན་མོའི་བཀའི་ཐང་ཡིག་སོགས་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་རྩོམ་དག་ལགས་གསལ་པོ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། བོད་རིགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་དག་ནི་དཔལ་ཡོན་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་རེ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ནང་དོན་འབའ་ཞིག་ལྡན་ནོ།
གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས། ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ཡར་སྔོན་གྱི་གདོད་མའི་ཚོ་ཁག་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་རུས་རྒྱུད་དང་ཚོ་ཁག་བར་དང་། རུས་རྒྱུད་དང་རུས་རྒྱུད་བར། ཚོ་ཁག་དང་ཚོ་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་བཅས་གང་གི་སྐབས་སུའང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་ལུགས་སྤྱོད་ལམ་དང་། མི་དང་མིའི་བར་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཚད་གཞི་དེ་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་བྱུང་ཡོད། བོད་གནའ་རབས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་འགོ་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཡོད་དེ། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་བཙན་པོ་གནམ་རི་སྲོལ་བཙན་དང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྲིད་དབང་འཛིན་པའི་སྐབས་སུ། བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་གྱུར་ཏེ། སྔ་རྗེས་སུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཆེན་པོ་སོ་དྲུག་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས། ཉེས་ཁྲིམས། དམངས་དོན་ཁྲིམས་ལུགས། དམག་དོན་ཁྲིམས་ལུགས། གཞན་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་གཏན་འབེབས་བྱས་སོ། ། འདིའི་རྗེས་སུ་ཕག་གྲུ་གོང་མ་དང་། གཙང་པ་རྒྱལ་པོ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སོགས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྔོན་རྗེས་སུ་ཞལ་ལྕེ་བཅུ་གསུམ་དང་། ཞལ་ལྕེ་བཅོ་ལྔ། ཞལ་ལྕེ་བཅུ་དྲུག ཞལ་ལྕེ་བཅུ་གཉིས། བདེན་རྫུན་ཤན་འབྱེད་ཞལ་ལྕེ་ཉེར་གཅིག་སོགས་ཁྲིམས་ལུགས་མང་པོ་གཏན་དུ་ཕབ་སོ། ། འདིས་བོད་མི་རིགས་འདིར་བརྩི་སྲུང་བྱ་བའི་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཁྲིམས་འགལ་རིགས་ལ་ཐག་གཅོད་ནན་མོ་བྱ་བ། སྲིད་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པར་མ་ཟད། དེ་དང་མཉམ་དུ་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་བ་ལ་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བསྟས་ན། དེའི་སྙིང་བཅུད་མང་པོ་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་འོས། དེས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འདུ་ཤེས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲིམས་ལུགས་འདུ་ཤེས། དེ་མིན་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བར་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་པར་དཔེ་མཚོན་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་ལའང་ཕན་ངེས་པའོ།
གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་དང་དཀའ་སྤྱད་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་མི་རིགས་སྙིང་སྟོབས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་དང་དཀའ་སྤྱད་ལས་སྒྲུབ། ཡར་རྒྱས་འབད་བརྩོན་གྱི་མི་རིགས་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གྲགས་ཅན་དེ། དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནང་མི་རིགས་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གདོན་འདྲེ་འདུལ་བ་དང་། བཙན་པོའི་ཁ་གནོན་དང་གཉམ་ཆུང་གི་འདབས་སྐྱོང་། ཚེ་སྲོག་གཅེས་སྲུང་། བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དང་ལྷོ་འདུལ་བྱང་འཐབ་བྱས་ཏེ། ཁྲག་གཏོང་དམར་འཛིང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འགོག་ཅིང་། རང་ཡུལ་དང་མི་དམངས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་སོགས་ལས་ངོ་འཚར་བའི་འདུན་པ་དང་སེམས་ཤུགས་མངོན་ནོ། ། དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་རང་རྒྱལ་སྔར་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲལ་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ད་རུང་དབུལ་ཕོངས་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཚད་རིམ་ན་ཡོད་པས། ནུབ་རྒྱུད་གསར་སྤེལ་ཆེན་པོ་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དུས་སྐབས་བཟང་པོ་དམ་འཛིན་སྒོས་དབུལ་ཕོངས་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་མདུན་བསུས་ཏེ་ངེས་པར་དུ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་དང་དཀའ་སྤྱད་ལས་སྒྲུབ། ཡར་རྒྱས་འབད་བརྩོན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དེ་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས།
བཞི་པ། བརྗོད་བྱ་ལེགས་ཞིང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོ་རིམ་ནང་འཚོ་བའི་གདོང་རིས་ངོ་མར་བརྟེན་ནས་གསར་བཟོ་བྱས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་ཟློས་གར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པོའི་བརྗོད་བྱའི་རྒྱུ་ཆ་རྣམས་ངོ་མཚར་བའི་ལྷ་སྒྲུང་ལས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། རྒྱ་བཟའ་དང་བལ་བཟའ་ཞེས་པས་བོད་རྒྱ་དང་བོད་བལ་བར་གྱི་གཉེན་འབྲེལ་བརྒྱུད་མཛའ་མཐུན་མཉམ་གནས་བྱུང་བའི་མི་རིགས་འབྲེལ་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་། ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་ཡོད་པ། དཔེར་ན་རྒྱལ་བུ་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་ཞེས་པ་ལས་རང་ཕུང་གཞན་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་གྱི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་ནོར་བཟང་ཞེས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཉི་མ་ཞེས་པ། འགྲོ་བ་བཟང་མོ་ཞེས་པ། པད་མ་འོད་འབར་ཞེས་པ་སོགས་ལས་དགེ་སྤེལ་སྐྱོན་སྤོང་། ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་བཅས་ཀྱི་བསམ་བློ་བསྟན་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ་རིང་གྲས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཅེས་པ་དང་བྱ་མགྲིན་སྔོན་ཟླ་བའི་རྟོགས་བརྗོད་ཅེས་པ། མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང་ཞེས་པ་དང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་ཨ་ཁུ་བསྟན་པ་ཞེས་པ། གཏམ་པད་མའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ཞེས་པ་དང་། བྱ་སྤྲེལ་གཏམ་རྒྱུད་ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་སྤྱོད་བཟང་དར་སྤེལ་དང་ངནག་པ་ལ་ཁྲིམས་གཅོད། བདེན་དྲངས་བསམ་དཀར་དང་ཀུན་སྤྱོད་མཛེས་པ་བཅས་དར་སྤེལ་དང་། གཡོ་རྫུན་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་ཀུན་སྤྱོད་མཛེས་པ་བཅས་དར་སྤེལ་དང་། གཡོ་རྫུན་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་ཀུན་སྤྱོད་ཐ་ཤལ་རྣམས་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ནང་དོན་ལེགས་པོ་ཡར་ཐོན་གཏོང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ལེགས་ཤོས་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་བས་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་བོ།
ལྔ་པ། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་གྱི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་ནི། བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་ཡིན་ལ། དེར་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གཙོ་བོ་དང་། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདོན་པ། མུ་མཐུད་དུ་ལྐོག་གྱུར་རིང་ལུགས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་བཅས་ཡིན། ཚན་རིག་རྗེས་དཔག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློ་ནི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་དུས་རབས་བར་ལ་ཡར་འདེད་ཐུབ་སྟེ། སྐབས་དེར་སྒོ་ང་ལས་འཇིག་རྟེན་གྲོལ་བ་དང་། སྤྲ་མི་ལས་མི་མཆེད་པ། ནས་འབྲུག་སྔོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་སོགས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བསམ་བློ་བྱུང་ཟིན་ལ། དངོས་པོའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཉམས་མྱོང་སྟེང་བསམ་གཞིག་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་བློ་རིག་བྱུང་ཡོད་དོ། །


text:
ཚེས་20 ཉིན། ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་། མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་པུའུ། རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་འཆར་ལྡན་བུ་བཙའ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་འདེམས་གཏོང་བྱས་པའི་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་8ཀྱི“ཚོགས་པ་ཅན”གྱི་བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པ་ཚང་མ་བོད་དུ་འབྱོར་ཞིང་། ཁོང་ཚོས་ལྷ་སར་དུས་ཐུང་གི་སྦྱོང་བརྡར་དང་ལེན་བྱས་རྗེས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དང་ས་ཁུལ(གྲོང་ཁྱེར)བདུན་དུ་བསྐྱོད་དེ་སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་སྤེལ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཡིན་པ་རེད།
བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་གི་ཁོངས་མི་ནི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་པ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་དོ་དམ་པ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་སྨན་ཁང་དུ་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་མཁན་བོད་དུ་ལས་ཀ་བྱས་ནས་ལོ་3སོང་ན་བརྗེ་པོ་ཐེངས་རེ་རྒྱག་པ་དང་། མི་སྣ་གཞན་དག་བོད་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཉུང་མཐར་ཡང་ལོ་གཅིག་ཡིན་པ་རེད།
“ཚོགས་པ་ཅན”གྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དང་ས་ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་བདུན་གྱི་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ཡིན་པ་དང་། ཆ་སྒྲིག་གི་འབྲེལ་བ་ལྟར། པེ་ཅིང་ཞེ་ཧོ་སྨན་ཁང་གིས་སྣེ་འཁྲིད་དེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཧྲང་ཧའེ་གྲོང་ཁྱེར། ཨན་ཧུའེ་ཞིང་ཆེན། ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན། ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར། ལེའོ་ཉིང་ཞིང་ཆེན། ཧྲའན་ཤིས་ཞིང་ཆེན་བཅས་ཀྱིས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར། ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་སོ་སོར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་རེད། “ཚོགས་པ་ཅན”གྱི་རོགས་སྐྱོར་ཐད་མཁོ་བའི་འགྲོ་གྲོན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་བཙའ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཅིག་འདོམས་དང་མཐུན་སྦྱོར་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཐད་མཁོ་བའི་འགྲོ་གྲོན་ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བོད་སྐྱོར་མ་དངུལ་གྱི་1‰ནང་ནས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་དག་གཙོ་བོ་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་ཆས་ཉོ་སྒྲུབ་དང་བདག་སྐྱོང་། དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་སྒྱུར་བཀོད་དང་སྨན་དོན་པ་གསོ་སྦྱོང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་ལ་སྤྱོད་རྒྱུ་རེད།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་བྱ་གཞག་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་ཙམ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱལ་ཡོངས་དང་བསྡུར་ན་ད་དུང་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་འཛོལ་ཡོད།དཔེར་ན་སྨན་བཅོས་མཉེན་ཆས་སྒྲིག་ཆས་ཚུད་པའི་སྨན་རྫས་སྒྲིག་སྦྱོར་སོགས་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་རུང་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པ་དཀོན་པའི་སྣང་ཚུལ་སྔར་བས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེས་རྐྱེན་པས་དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་ལྡན་པའི་བོད་སྐྱོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་བོད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པ་དཀོན་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་ལམ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།


text:
ཉེ་དུས་བློ་མཐུན་རག་སྡིས་ཀྱིས《ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་དང་བོད་ཀྱི་མི་དམངས་སེམས་པ་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ》ཞེས་པའི་མིང་བཀོད་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་ནས་བློ་མཐུན་རེན་རུང་ལ་དྲན་གསོ་ཞུས་པ་རེད། རྩོམ་ཡིག་ནང་། 2017ལོའི་ཟླ་6ཚེས་16ཉིན་ང་ཚོའི་གུས་པར་འོས་པའི་བློ་མཐུན་རེན་རུང་ཝུའུ་ཧན་དུ་སྐུ་གཤེགས་ཤིང་། བློ་མཐུན་རེན་རུང་དང་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པས། གཏམ་ངན་དེ་ཐོས་སྐབས། ང་དང་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་དང་བོད་སྡོད་དཔུང་སྡེའི་དཔོན་དམག་ཚང་མ་སྐྱོ་གདུང་དང་། བློ་ཕམ། དྲན་གདུང་བཅས་བྱུང་ཞེས་འཁོད་ཡོད།
རྩོམ་ཡིག་ནང་བློ་མཐུན་རེན་རུང་ནི་སྙན་གྲགས་ལྡན་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པའི་དམར་དམག་རྒན་གྲས་དང་། ཏང་ཡོན་རྒན་གྲས། གསར་བརྗེ་པ་རྒན་གྲས་བཅས་དང་། བོད་དུ་སྙན་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་བོད་སྡོད་དཔུང་སྡེས་བརྩི་བཀུར་དང་དགའ་ཞེན་བྱེད་པའི་འགོ་ཁྲིད་རྒན་གྲས་དང་། རྒན་རབས་པ། དཔུང་སྡེའི་ཧྲི་ཀྲང་ཡག་པོ་བཅས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་དགའ་ཞེན་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་ལགས་རེད། ཁོང་གི་མི་ཚེ་གཅིག་ནི་གསར་བརྗེ་དང་། དམག་འཐབ། གཟི་བརྗིད་བཅས་ཀྱི་མི་ཚེ་གཅིག་རེད་ལ། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་སླད་དུ་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་མི་ཚེ་གཅིག་ཀྱང་རེད། ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་རིང་གི་གསར་བརྗེའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་གིས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་པ། མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་དགའ་ཞེན་ཚད་མེད་བྱེད་པ། ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་བཅས་ཀྱི་བྱ་གཞག་སླད་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་རྩལ་སྤྲུགས་བཏོན་ནས་སུབ་ཐབས་བྲལ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་གལ་ཆེན་ཕུལ་གནང་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།
རྩོམ་ཡིག་ནང་། ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་གི་མི་ཚེ་གཅིག་ནི་དམག་འཐབ་ཁྲོད་བྱས་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་ཡོད། ཁོང་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནས་དམར་དམག་ནང་ཞུགས་ཏེ་གསར་བརྗེའི་བྱ་གཞག་སྒྲུབ་ཅིང་། སི་ཁྲོན་དང་ཧྲའན་ཤིས་སུ་དམག་འཐབ་ནང་ཞུགས་ནས་ལེ་དབར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་རྒྱང་སྐྱོད་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གངས་རི་དང་རྩྭ་ཐང་ཐེངས་གསུམ་བརྒལ་ནས་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ། རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་རིང་ཧྲའན་ཤིས་དང་ཀན་སུའུ་ཉིང་ཞ་བཅས་མཐའ་ཁུལ་སྲུང་སྐྱོང་དམག་འཐབ་ནང་ཞུགས་པ། རྨ་ཆུ་སྲུང་སྐྱོང་དང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཧུའུ་ནན་དང་ཀོང་ཏུང་དུ་ཕེབས་ནས་རི་པིན་བཙན་འཛུལ་པར་དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་རྡུང་རྡེག་བཏང་བ། བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཐབ་སྐབས་དཔུང་སྡེའི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་རེ་ལེའོ་ལ་དམག་འཐབ་བྱེད་པར་ཕེབས་པ་དང་ལེའོ་ཧྲེན་དམག་འཐབ་ནང་ཞུགས་ཏེ་བྱས་རྗེས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་བཞག ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་རྗེས་ཨ་འགོག་ཁྲའོ་རོགས་དམག་འཐབ་ནང་ཞུགས་ནས་ཁྲའོ་ཞན་དམག་དོན་དམག་འཐབ་མཚམས་འཇོག་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཨུ་ཡོན་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་པན་མེན་ཏན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་གནང་བ་དང་། ཏན་ཏུང་དུ་བཅའ་སྲུང་གིས་མེས་རྒྱལ་གྱི་ཤར་སྒོ་ཆེ་མོར་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་སྲུང་སྐྱོང་ཆེད་དུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་འཐབ་བྱས་ནས་བྱས་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག “ཁྲི་ལོར་བརྟན་པའི་དམག་དཔུང”ལ་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་བཀའ་མངགས་ཀྲུང་ཡོན་དུ་ཕེབས་ནས་དཔའ་ངར་ཆེར་བསྐྱེད་དང་སྲིད་བཀུར་དམངས་གཅེས་བྱས་ཏེ་ལྕགས་ལྟར་སྲ་བའི་དམག་དཔུང་བཙུགས་པ་དང་དམག་དམངས་ཉ་ཆུ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་དུང་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོང་ཕྱིར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་དག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དུ་བཀོད་ཡོད་ཅེས་བསྟན་ཡོད་པ་རེད།
1964ལོར་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཀྲུང་དབྱང་དམག་ཨུད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་བོད་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པར་གཏོང་རྒྱུའི་གཏན་འཁེལ་གནང་བ་དང་། ཁོང་གིས་བོད་དུ་ཕྱག་ལས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཏག་ཏག་གནང་ཞིང་། སྔ་རྗེས་སུ་བོད་དམག་ཁུལ་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་གཞོན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་དང་། ཁྲེང་ཏུའུ་དམག་ཁུལ་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་གཞོན་པ་དང་བོད་དམག་ཁུལ་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་དང་པོའི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་བཞེས་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གསར་བརྗེ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་སོགས་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོའི་འགན་བཞེས་མྱོང་ཡོད་པ་རེད། ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་གིས་བོད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས་ཀྱི་འོག་རིམ་དང་། ལས་རོགས། མཛའ་གྲོགས་བཅས་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་གིས་བོད་དུ་ཏང་སྲིད་དམག་ཉེན་དམངས་བཅས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་དང་དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་གནང་སྟེ། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་དང་། མི་རིགས་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་། བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད། མེས་རྒྱལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་མཐའ་སྲུང་སྲ་བརྟན། མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་འཚར་ལོངས་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སེམས་ཤུགས་དང་རྔུལ་ཆུ་འདོན་པ་དང་དཀའ་བ་ཚད་མེད་སྤྱད་དེ་བསུབ་ཐབས་བྲལ་བའི་མཛད་རྗེས་གལ་ཆེན་བཞག་གནང་བར་ར་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་ང་རང་གི་རླབས་ཆེའི་གཟི་བརྗིད་དུ་བརྩི་ཡི་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པའི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་གཞག་གི་འཕེལ་རིམ་རླབས་ཆེན་ཁྲོད་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་གི་ཉམས་པ་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་འཁོད་ཡོད་པ་རེད།
རྩོམ་ཡིག་ནང་འཁོད་དོན། བོད་དུ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཕྱག་ལས་གནང་བའི་རིང་། ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་གིས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་དད་སེམས་དང་། དྭངས་ཤིང་གཙང་བའི་ཏང་གཤིས། བླ་ན་མེད་པའི་མི་གཤིས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། ཀྱག་ཀྱོག་ལམ་བུའི་ཐོག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཏང་གི་བྱ་གཞག་གཙོ་ཆེར་འཛིན་པ་དང་། དམ་བཅའ་མི་དོར་བ། སྤྱི་ཡོངས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ། སེམས་ནུས་ཡོད་རྒུ་འདོན་པ། འབད་འཐབ་ཧུར་ཐག་བཅས་གནང་བ་དང་། ཁོང་གིས་དམ་པ་དོན་གཉེར་དང་། ཁེངས་སྐྱུང་སྒམ་ནན། སྤྱོད་ཚུལ་བབ་ཆགས། སྤྱོད་གཙང་གཞུང་དྲང་། གཞུང་དྲང་གནོངས་མེད་བཅས་གནང་བ་ནི“སྡུག་བསྲན་ཁྱད་པར་ཐེག་པ་དང་། དམག་འཐབ་ཁྱད་པར་འཇོན་པ། བཟོད་བསྲན་ཁྱད་པར་ཐུབ་པ། མཐུན་སྒྲིལ་ཁྱད་པར་ཐུབ་པ། ལེགས་སྐྱེས་ཁྱད་པར་འབུལ་བ”བཅས་ཀྱི“བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”དང“ལམ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་དང་ལྷག་བསམ་དག་པའི་ལག་ལེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་རང་གཅུན་ནན་པོ་དང་། གཞན་ལ་དཀྱེལ་ཆེ། སྲིད་བརྩོན་སྤྱོད་གཙང་། རྒྱུ་རྔན་ཟས་གནོངས་མེད་པ། གཞུང་སེམས་ལས་སྒེར་སེམས་བྲལ་བ་བཅས་གནང་བ་དང་། སྤུན་མཆེད་དང་བུ་ཕྲུག་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རེ་བ་ནན་པོ་འདོན་པ་མ་ཟད། བུ་ཕྲུག་ལ་སློབ་གསོ་དང་དོ་དམ་བྱེད་མཁས་ལ། རྩ་འཛུགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་རེ་བ་གང་ཡང་འདོན་མྱོང་མེད། ཁོང་གི་བླ་ན་མེད་པའི་གསར་བརྗེའི་ཕུགས་འདུན་དང་དད་སེམས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་དང་། མི་དམངས་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ། འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་གསར་བརྗེའི་བགྲོད་ལམ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གསར་བརྗེའི་ཉམས་མྱོང་། གསར་བརྗེའི་བྱ་གཞག་སྒྲུབ་སེམས་དང་འགན་འཁྲི་འཁུར་སེམས་ཆེན་པོ། རང་དོན་རྒྱབ་སྐྱུར་གྱི་ལས་སྒྲུབ་སྙིང་སྟོབས་བཅས་ལ་ད་ཆ་ཡང་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་དང་བོད་སྡོད་དཔུང་སྡེའི་གོང་བཀུར་དང་། གུས་འདུད། དགའ་ཞེན་བཅས་ཚད་མེད་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་བོད་ནས་ཁ་བྲལ་ཡང་བོད་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་འཕེལ་རྒྱས་དང་དར་རྒྱས་ཡར་ཐོན་ལ་ནམ་ཡང་ཐུགས་ཁུར་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་བོད་དུ་སྔ་རྗེས་སུ་ཐེངས་གཉིས་ཕེབས་ནས་བོད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་དང་། འཕོ་འགྱུར་གསར་པ། གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་བཅས་གཟིགས་རྗེས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་འཚོགས་པའི་བོད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་བའི་འགོ་ཁྲིད་རྒན་གྲས་ཀྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག ཁོང་གིས་སྔོན་ཆད་ང་བོད་དུ་སྡོད་སྐབས། ལས་དོན་ཅུང་ཙམ་བསྒྲུབས་རུང་མི་འདང་ས་དང་ཞན་ཆ་མང་པོ་ཡོད། ད་ཆ་བོད་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་བབ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང་འཕོ་འགྱུར་ཡང་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག ཁྱེད་ཚོས་ཕྱག་ལས་ཡག་པོ་གནང་འདུག ང་ཧ་ཅང་དགའ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་དམར་དམག་རྒན་གྲས་ཤིག་དང་། ཏང་ཡོན་རྒན་གྲས་ཤིག གསར་བརྗེ་པ་རྒན་གྲས་ཤིག་བཅས་ཀྱི་བློ་རྒྱ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་གང་ལེགས་མཚོན་ཡོད་པ་རེད།
རྩོམ་ཡིག་དེའི་མཇུག་ཏུ། རྡོ་རྗེ་བྲག་ལ་རྒས་རྒྱུ་མེད། གངས་ལྗོངས་བསྐལ་བརྒྱར་དར་ཞིང་རྒྱས། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་ལ་ནམ་ཡང་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་དུ་བཞུགས་པའི་ལོ་བཅུ་དྲུག་རིང་ཆབ་སྲིད་ཨུ་ཡོན་རེན་རུང་གིས་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་དྲོད་ཁོལ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་སྤྱོད་རེ་རེ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན་ངེས། ཁོང་གིས་གསོ་སྐྱོང་གནང་བའི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་འཐབ་ས་ཁག་ཏུ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་འདོན་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་གིས་བོད་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་ཐད་ཕུལ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ནང་དུ་འཁོད་ཡོད། མེས་རྒྱལ་གྱིས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་སྲིད། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་སྲིད། བློ་མཐུན་རེན་རུང་ནམ་ཡང་མི་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འཁོད་ཡོད།


text:
FAT32 དང་ NTFS, exFAT གསུམ་ནི་སྐར་ཁུང་མ་ལག་གི་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ཡིན། ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ཟེར་བ་ནི། གློག་ཀླད་ནང་གི་ཡིག་ཆ་རྣམས་གསོག་སྡེར་ནང་ཇི་ལྟར་ཉར་གསོག་དང་གནས་དགོས་པའི་སྒྲིག་གཞི་ཞིག་ཡིན། ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་གིས་གློག་ཀླད་ནང་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་དང་ཡིག་ཁུག མཉེན་ཆས་སོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་དང་། སྒྲིག་རིམ། འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་སྟངས་སོགས་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
མཐེབ་སྡེར་(Pen Drivve)དང་དང་ཕྱི་གསོག་སྲ་སྡེར་(external Hard Disk)ཇི་འདྲ་ཞིག་སྐར་ཁང་རྒྱུད་དེ་གཙང་གསུབ་ (Format) གཏོང་དགོས་རིགས་སྐར་ཁུང་གིས་འདེམས་ག་གསུམ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ནི་གསོག་སྡེར་གྱི་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ NTFS ཐོག་དང་ FAT32 ཡང་ན་ exFAT གསུམ་གང་རུང་གཅིག་ལ་འཇོག་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྐར་ཁུང་གིས་འདེམས་ག་དེ་གསུམ་འཇོག་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་མེད། རྒྱུན་གཏན་གློག་ཀླད་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་ཡང་ཡང་འཕྲད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཚིག་དེ་གསུམ་ལ་ང་ཚོས་རྒྱུད་མངའ་རོབ་ཙམ་ལོན་འདོད་ན། གུས་པས་གཤམ་ལ་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་དེ་དག་རེ་རེའི་ཁྱད་ཆོས་དང་དེ་ཚོའི་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་གོ་བདེ་དོན་བསྡུས་ཞིག་གཤམ་ལ་ཆད་པར་བྱ།
FAT32
FAT32 ནི་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་རྙིང་གྲས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་སྐར་ཁུང་ 95 སྐབས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་གོང་གི་སྐར་ཁུང་ཐོན་སྔ་བ་རྣམས་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ FAT16 ཐོག་བཟོས་ཡོད། ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་འདི་ལ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཀ་ལྡན་ཡོད། ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་རྙིང་པ་ཡིན་པ་བརྟེན་སྐར་ཁུང་95 ནས་ད་ལྟ་བར་བྱུང་བའི་སྐར་ཁུང་ཚང་མས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་དང་། མཐེབ་སྡེར་དང་སྲ་སྡེར་ཇི་འདྲ་ཞིག་ FAT32 ཡིན་ཕྱིན་གློག་འཕྲུལ་ཚང་མའི་ནང་ཁ་འབྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་དེའི་སྐྱོན་ཆ་ནི། སྲ་སྡེར་ཞིག་ FAT32 བསྒྱུར་ཟིན་ན། སྲ་སྡེར་དེའི་ཐོག་ཡིག་ཆ་གཅིག་ལ་ 4GB སྒང་ལ་ཡོད་ན་ཉར་གསོག་མི་ཐུབ་པ་དང། གསོག་སྡེར་ཞིག་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གཤོང་ཚད་ 2TB ལས་མེད། མ་ཟད་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་དེའི་ཐོག་ཡིག་ཆའི་དབང་ཚད་སྒྲིག་རྒྱུའི་འདེམས་ག་སོགས་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་དེ་ FAT32 ཡིན་པའི་གསོག་སྡེར་ནང་གི་ཡིག་ཆ་འཕྲོག་བརླག་འགྲོ་སླ་བ་དང་། བསྐྱར་གསོའི་ནུས་པ་མེད།
མདོར་བསྡུས་ན་བཤད་ན། FAT32 བྱས་པའི་མཐེབ་སྡེར་དང་སྲ་སྡེར་རྣམས་གློག་ཀླད་རིགས་ཚང་མའི་ནང་ཁ་འབྱེད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཡིག་ཆ་གཅིག་ལ་ 4GB ལས་ཆེ་བ་ཡོད་ན་གསོག་སྡེར་ནང་ཉར་མི་ཐུབ། སྲ་སྡེར་དེའི་སྤྱིིའི་གཤོང་ཚད་མཐོ་ཤོས་ 2TB ལས་མེད།
NTFS
NTFS ནི་སྐར་ཁུང་ཚང་གིས་དེང་སང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲ་སྡེར་གྱི་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ཅིག་ཡིན། སྐར་ཁུང་ Vista, 7, 8, 8.1, 10 བཅས་ཀྱ་རྩིས་འཁོར་གྱི་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ནི་ NTFS ཐོག་འཇོག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་འདི་ལ་གློག་ཀླད་ནང་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་དང་ཡིག་ཁུག་(Folder) མཉེན་ཆས་སོགས་ལ་བལྟ་ཀློག་གི་དབང་ཚད་སྒྲིག་རྒྱུ་ཡོད་པ། ཡིག་ཆ་དང་གློག་ཀླད་ལ་སྐྱོན་ཆ་བྱུང་ན་བསྐྱར་གསོ་བརྒྱག་ཐུབ་པ། གསོག་ཚད་ཚད་བཀག་མེད་པ་སོགས་དེ་དང་དེ་མིན་གྱི་ཁྱད་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོད།
NTFS དེ་སྐར་ཁུང་ 10 ནས་སྐར་ཁུང་ XP བར་ཐོན་པའི་གློག་ཀླད་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱང་། NTFS ཅན་གྱི་སྲ་སྡེར་རམ་མཐེབ་སྡེར་ཞིག་ཀུ་ཤུ་དང་ལི་ནེཀ་སི་(Linux)གློག་ཀླད་ནང་བཅུག་སྐབས་སྲ་སྡེར་དང་མཐེབ་ནང་གི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལྟ་ཐུབ་ཙམ་ལས་ནང་ངོས་སུ་ཡིག་ཆ་བཟོ་མི་ཐུབ།
exFAT
exFAT ནི་ཕྱི་ལོ་ 2006 ལོར་གཏན་འབེབ་བྱས་པའི་ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྔའི་སྐར་ཁུང་ XP དང་ Vista ལ་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། exFAT ནི་FAT32 གི་ཡིག་ཆའི་གཤོང་ཚད་ཀྱི་གནད་དོན་ནམ་སྐྱོན་ཆ་དེ་སེལ་ཐབས་གཙོ་བོར་དམིགས་པ་ལས་དེ་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་མེད། exFAT ནི་NTFSལྟར་ཡིག་ཆའི་གཤོང་ཚད་ལ་ཚད་བཀག་མེད། འོན་ཀྱང་exFAT ལ་NTFS ལྟར་ཡིག་ཆའི་ཉེན་སྲུང་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆའི་དབང་ཚད་(file permission) དེ་དག་མེད།
གློག་ཀླད་དང་གློག་ཆས་འདྲ་མིན་ནང་ཁ་འབྱེད་ཐུབ་མིན་ལ་དཔྱད་ན།
- གསོག་སྡེར་ཞིག་ NTFS ཐོག་འཇོག་ཡོད་ན། གསོག་སྡེར་དེ་སྐར་ཁུང་བདུན་པ་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཁུང་ཐོན་རིམ་གསར་གྲས་ཚང་མས་ཁ་འབྱེད་ཐུབ། འོནཀྱང་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་དེང་དུས་གློག་ཆས་གཞན་དང་ཁ་པར་སོགས་ཀྱིས་ཁ་འབྱེད་མི་ཐུབ།
- གསོག་སྡེར་ཞིག་ exFAT ཐོག་འཇོག་ཡོད་ན། གསོག་སྡེར་དེ་སྐར་ཁུང་བདུན་པ་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་སྐར་ཁུང་གསར་པ་དེ་དག་གིས་ཁ་འབྱེད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་སྐར་ཁུང་ XP དང་དེའི་གོང་གི་སྐར་ཁུང་རྙིང་པ། ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད། དེང་དུས་གློག་ཆས་དང་ཁ་པར་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁ་འབྱེད་མི་ཐུབ།
- གསོག་སྡེར་ཞིག་ FAT32 ཐོག་འཇོག་ཡོད་ན། སྐར་ཁུང་གི་གློག་ཀླད་ཡོད་དོ་ཅོག་དང། དེང་དུས་ཀྱི་གློག་ཆས་ཁ་པར་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁ་འབྱེད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ནང་མི་ཡོང་།
མིང་ཚིག
Hard Disk / 硬盘 / སྲ་སྡེར།
Pen Drive / མཐེབ་སྡེར།
External Hard Disk / 外置硬盘 / ཕྱི་གསོག་སྲ་སྡེར།
Memory Card / 存储卡 / གསོག་ལྷེབ།
Folder / 文件夹 / ཡིག་ཁུག
File System / 文件系统 / ཡིག་ཆའི་རྒྱུད་ཁོངས།
File Permission / 文件权限 / ཡིག་ཆའི་དབང་ཚད།