c: text/html

text:
༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་དོལ་རྒྱལ་དམ་བསྒྲགས་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན།
དེ་ཡང་རྐྱེན་མང་དག་ལ་བརྟེན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་གང་ཉིད་ནས་ཀྱང་དང་པོར་དོལ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞིང་བསྟེན་པའང་མཛད་ཀྱང། ༡༩༧༥ ལོར་དྷ་སར་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེས་བྲིས་པའི་ཕ་རྒོད་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ཐོན་པའི་རྐྱེན་ལས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འཁྲུག་རྐྱེན་གྱི་གཞི་རྩར་འགྱུར་དུ་ཉེ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས། ༸གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་འབྲེལ་བའི་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་སྔར་ནས་སྙན་གསེང་གི་དྲན་སྐུལ་དང། ཁྱད་པར་འདོད་ཁམས་བདག་མོ་དང་མི་མཐུན་པའི་བཀའ་ལུང་དང། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་དམ་ཚིག་ལོག་པ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་ཀུན་ལ་ཡང་གྲགས་པའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་བྱུང་རིམ་ལོ་རྒྱུས་དང་། དེ་བཞིན་སྔར་ནས་གླེང་གཞི་ཅན་ཁོ་ནར་གནས་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་ཕྱོགས་མང་དག་ལ་བརྟེན་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཅིས་ཕྱིན་པར་མཛད་དེ། ཐོག་མར་༸རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བླང་ཚུལ་བཞིན་མཛད། འབྲེལ་ཡོད་འགར་ལམ་སྟོན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཛད། འོན་ཀྱང་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་དམ་བསྒྲགས་མ་མཛད།
དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བོད་མི་རྣམས་སྤྱིར་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་ལ་དགའ་བ་དང་། དོལ་རྒྱལ་ཁྱབ་སྤེལ་མཛད་མཁན་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་དོལ་རྒྱལ་དར་རྒྱས་སྤྲོས་པ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང། ལྷག་པར་དགོན་སྡེ་གྲ་ཚང་མང་པོའི་ནང་དུའང་དར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ། དོལ་རྒྱལ་གླེང་གཞི་ཅན་དེ་རང་འཚམས་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་ལྷ་ཡུལ་ལྷ་ལྟ་བུའི་གནས་བབས་ལས་བརྒལ་ཏེ། འགའ་རེས་འཇམ་དབྱངས་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་པ་ཡིན་བྱས། རེ་འགས་ཡི་དམ་གསང་བ་འདུས་པ་དངོས་ཡིན་བྱས། སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་བ་དང། བཀའ་གདམས་པའི་ཕྱག་སྲོལ་དང་ཡང་འགལ། ༸རྗེ་བླ་མའི་ཕྱག་སྲོལ་གྱི་ཆོས་སྲུང་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དང་ཡང་འགལ། དགེ་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྲུང་མགོན་ཆོས་རྣམ་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་གོ་མི་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ། དོལ་རྒྱལ་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་དུ་བསྒྲིལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་བསྟེན་ཞིང་མཆོད་པ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞིའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་པ་བླ་ན་མེད་པ་དེ། ཚེ་འདི་སྣང་གི་བདེ་སྡུག་ཆེད་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་བར་ཐུགས་གཏིང་ནས་མ་བཟོད་པར་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རྗེ་བླ་མའི་བསྟན་པའི་དག་ཐེར་ལ་དམིགས་ཏེ་དོལ་རྒྱལ་དྲེགས་པ་ཞིག་དྲེགས་པའི་ཚུལ་དུ་དང། ཁྱད་པར་རང་གི་གནས་བབས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱེས་ལྷ་ཡུལ་ལྷ་ལྟ་བུར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལས་བརྒལ་ཏེ་དགོན་པ་གྲ་ཚང་སོགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་བྱར་མི་འོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་སོགས་མཛད་འགོ་བརྩམས་སོ། །
དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།
ཇི་ལྟར་ནད་པ་ན་བ་ལ། །སྨན་པས་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །
སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །
ཞེས་པ་ལྟར་ཐབས་མཁས་བླ་ན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བླང་དོར་གྱི་བཀའ་སློབ་རིམ་གྱིས་སྩལ་བ་སོགས་ད་ལྟ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ཟིན་ཡོད་པ་རྣམས་ལོ་དུས་གི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་གཟིགས་ན་ཤེས་ཐུབ་པས་དེ་ལྟར་གཟིགས་པར་སྐུལ་ལོ། །
དེ་ཡང་བོད་རིགས་ཕལ་མོ་ཆེས་༸མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་ལམ་སྟོན་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་མ་ནོར་བ་བྱས་ཀྱང་ཉུང་ཤས་ཞིག་གིས་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་མགོན་པོ་གང་དེར་རྒོལ་ཞིང་འཆལ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་པ་དང། བོད་དོན་གནས་སྟངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་དམར་ལ་མགོ་འབུལ་ལུས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མང་དག་བསླུས་བ་དང་གཞན་མང་དག་ལ་བསྡིགས་པ་སོགས་བྱ་སྤྱོད་མང་དག་གིས་ཀྱང་རྐྱེན་བྱས། གཤམ་གསལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་གཞན་ཡང་དགོས་པ་མང་དག་ལ་བརྟེན་དོལ་རྒྱལ་དམ་བསྒྲགས་ཆེས་ཆེར་མཛད་དོ། །
དེ་ལྟར་དམ་བསྒྲགས་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་གལ་གནད་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་ནི་འདི་ལྟར་ལགས་སོ། །
- གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཐོག་མའི་བག་ཟོན་མཛད་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་དང་འབྲེལ། ༸རྒྱལ་དབང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་བརྟག་གི་རིམ་པ་རྒྱུན་མར་མཛད་པ་ལས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པ་དེ་དགེ་ལས་གནོད་པ་ཆེ་བར་གཟིགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་གོ །
- དོལ་རྒྱལ་དྲེགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ་གྱི་རྒྱུ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པས་ཡིན་པ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་ཀུན་ལའང་གྲགས་པ་ལྟར། ༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དབུ་བརྙེས་པའི་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་ཡང་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་དྲེགས་པ་ཞིག་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྐྱབས་འོག་པ་རྣམས་པས་བསྟེན་ན་མི་རུང་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་གོ །
- གཞུང་སྟེན་སྲུང་མའི་གཙོ་བོ་འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང། གནས་ཆུང་སོགས་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་དྲེེགས་པ་གསར་པ་ཞིག་བོད་མིས་བསྟེན་ན་ལྷ་མི་དམ་ཚིག་མི་མཐུན་པས་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་དང། བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གོང་བུའི་ནུས་པར་གནོད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་གོ །
- དོལ་རྒྱལ་ནི་དགེ་ལྡན་པའི་སྲུང་མར་བརྫུས་ཞིག་སྟེ། དེའི་རྗེས་འབྲང་པས་དོལ་རྒྱལ་དེར་རློམས་ཏེ་དེ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་ཚུལ་ཀུན་ལ་བསྒྲགས་ཤིང། ཇི་ལྟར་ཕ་རྒོད་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་སོགས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་དགེ་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་རྙིང་མ་སོགས་རིས་མེད་ལ་ཉམས་བཞེས་བྱས་ཚེ་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ཚར་གཅོད་ཚུལ་བརྗོད་དེ། རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་པར་དག་སྣང་གི་བགེགས་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང། དེས་རྐྱེན་པས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་མི་མཐུན་པའི་འགལ་ཟླ་དང། འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པར་མི་དགའ་བ་དང་སྨོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེའི་བསྟན་པའི་འཕང་སྨད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ན། རྗེ་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་འཕང་མི་ཉམས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང། རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་པར་དག་སྣང་དང་དེ་དག་གི་དབར་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ལྟར་གནས་ཤིང་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དམ་བསྒྲགས་མཛད་དོ། །
- ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནས་བཟུང་རིས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོས་དོལ་རྒྱལ་ནི་དམ་སྲིའམ། མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དྭགས་སོགས་སུ་ངོས་འཛིན་མཛད་པའི་ཁུངས་གཏུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སོགས་མཇལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་ལ་དམ་བསྒྲགས་ཆེས་ནན་དུ་མཛད་དོ། །
- དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པས་མཐར་གྲ་མ་འགྲིགས་བྱུང་བ་སོགས་དང་། ཉམས་ཆུང་ལ་གནོད་འཚེ་མང་དག་བྱས་པའི་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་དང། ཁྱད་པར་བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་ཀྱི་གནས་ལས་བརྩམས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ཀྱི་ནང་བསྟན་འདི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དྲེགས་པའི་བཏང་འཛིན་ལ་ཐུག་པ་ལྟ་བུར་བལྟས་ཏེ། ཆོས་འགོག་བདེན་བསྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་དེ་སྤངས་ཏེ། ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་གྱི་ལུགས་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་ལ་ཉེ་བར་གཟིགས་ནས་བསྟན་པའི་ཚུལ་དམ་པའི་གཞུང་བཞིན་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་དམ་བསྒྲགས་མཛད་དོ། །
- དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པས་དོལ་རྒྱལ་ནོར་ལྷའམ། སྨན་བླའམ། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་སྲུང་མའམ། དགེ་ལྡན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བསྟན་སྲུང་ངམ། ཡི་དམ་གསང་འདུས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ལུགས་སོགས་སུ་ཚད་ལྡན་རྒྱུད་སྡེ་གང་གིའང་ཁུངས་མེད་པར་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་གཞན་ཉམས་ཆུང་མང་དག་བསླུ་བྲིད་ཀྱིས་བྱ་བ་མང་དག་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ལ་མི་བཟོད་ནས་ཉམས་ཆུང་མང་དག་ལམ་ལྟར་སྣང་ལས་སྐྱོབས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་། ཁྱད་པར་རྗེ་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་བསྟན་པའི་དག་ཐེར་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་དམ་བསྒྲགས་ཆེས་ཆེར་མཛད་དོ། །
- བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་དྲེགས་པ་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བདེན་པ་བདེན་མཐར་གཏུགས་རུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་མཐའ་གཅོད་པའི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་སྤངས་ཏེ། ཆོས་མེད་རྒྱ་དམར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅོལ་ཏེ་རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་ལག་ཆར་དེ་དག་གྱུར་པ་དང། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པས་འཇིགས་སྐུལ་ཉེས་བརྡུང་སོགས་ཀྱི་འཁྲུག་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དང། མཐར་དྷ་སར་མི་བསད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེར་མཛད་དགོས་བྱུང་ངོ་། །

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
བོད་གཞུང་གི་མཚན་བྱང་ཡང་བསྐྱར་བརྗེ་རྩིས་ལ་དཔྱད་པ།
རྒྱུ་མཚན་ནི། ཉེ་སྔོན་༼བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་༽ཟེར་བའི་མིང་གསར་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་ནས་གཅིག་སྡུད་བྱས་ཏེ་གནང་བ་ཡིན་ཚུལ་དང་དེ་ལ་དགེ་མཚན་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་དག་ཕུགས་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་པ་ལྟར་ད་ལྟ་ལྷང་དུ་བུད་པ་འདྲ། ད་ཡང་༼བོད་མིའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་༽ཟེར་ན་དེ་ཡང་སྐྱར་གཅིག་མཚུངས་སུ་འོས་འཚམས་མེད་ཅིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་གནད་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་ཁོང་ཚོས་དང་ཐོག་འདམ་པའི་མིང་དེ་སྐྱར་དུ་འཇོག་ཐབས་སུ་སྣང་བས་སེམས་ཁྲལ་བྱུང་།
ཉེ་ཆར། མིང་བསྒྱུར་གསར་པ་དེ་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གཅིག་སྡུད་བྱས་ཟེར་བ། མ་འོངས་པའི་དཀའ་ངལ་འགོག་ཆེད་ཡིན་ཟེར་བ། མིང་བསྒྱུར་བས་དོན་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཐུབ་པར་གསུངས་པ་གསུམ་པོ་དེ་བོད་མི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་སུས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་བྱས་མེད་ལ་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་རིིགས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་གིས་ཕོངས་ཤིང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐད་ཀར་ཞལ་ནས་དངོས་སུ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་མྱོང་མེད་པའི་ཕྱིར་རེད། ཤ་མི་ཚིབས་གང་བྱུང་བྱས་པ། དགྲ་བོའི་གཡོ་སྒྱུ་འམ། ཕྱི་མགོ་ནང་བཙོང་ཅན་རེའི་ཆོ་འཕྲུལ་གང་རུང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།
རེ་རེ་བཞིན་དགག་ན། ༸གོང་ས་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱེད་མི་དགོས་པར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཤོར་མྱོང་ཡོད་པའི་མཐོང་ཐོས་དོགས་གསུམ་ང་ཚོར་མེད་པས་རེད།
གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཞུང་ཟེར་བ་Government ཟེར་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་དེ་ལ་མ་འོངས་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པར་དོགས་པས་ཡིན་ན། ༼བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་༽ཟེར་བའི་མིང་བརྗེ་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད་དེ། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཟེར་བ་ད་སྔོན་སྐད་ཡིག་གང་གི་ཐོག་ཏུ་ཡང་Government ཟེར་བའི་དོན་དུ་བསྒྱུར་མེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་ནི། བོད་གཞུང་ཞེས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་གི་གཞུང་གི་གོ་དོན་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་ལ། བསམ་བཞིན་དུ་མ་བསྒྱུར་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་དབུས་གཞུང་ལ་གོ་མི་དགོས་པས་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་ཕྱིར། མ་འོངས་པར་ཉེན་ཁ་འཕྲད་མི་སྲིད་པས། མ་འོངས་པར་ཉེན་ཁ་ལས་གཡོལ་ཆེད་དུ་བོད་གཞུང་གི་མིང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ། མཐར་གཏུགས་ན་འཇོག་ས་གཏད་ས་མེད་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་ཟེར་བ་རྩ་བ་ནས་འདོག་མི་རུང་བ་གསུང་མི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི། ༢༠༡༡ ལོའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤུན་ཀྲོན་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་དུམ་བུ་ཞིག་ལུང་འདྲེན་བྱེད། ༼ དེ་ག་ནང་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་དེར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་བྱས་ནས། བོད་སྐད་ནང་ལ་གཞུང་ཟེར་བ་ཁོ་དག་དག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་རེད། ང་ཚོས་བླ་བྲང་གཞུང་ཟེར་བ། ཆོས་གཞུང་ཟེར་བ་འདྲ་བོ། མི་ཚང་གཞུང་ཟེར་བ། ང་ཚོས་དེ་འདྲ་ཟེར་གྱི་རེད་པ། ཚིག་དེ་གོ་བའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་ཡོད་བསྡད་པ་དེ། ད་ཆ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱིས་མང་གཙོ་མི་མང་གིས་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་སླེབས་བསྡད་པའི་གཞུང་དང་མགོ་ཁྲིད་ཅིག་དུ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ༽ཅེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ། ཨ་རིའི་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ནས་ཐད་གར་རྒྱང་བསྲིངས་བྱས་ཡོད་པས། ད་དུང་དྲ་ཐོག་ནས་ཡང་ཡང་གཟིགས་ཆོག དེ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་སྣ་མང་ལ་བརྟེན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྒེར་གཅོད་བྱས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དཀའ།
མདོར་ན་ང་ཚོ་སུ་ཞིག་གིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་དང་མིན་གལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཆེ། དེ་བས་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ལ་གང་ཞིག་ནོར་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་གཞིག་ནན་པོ་བཏང་ན། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་པས་གལ་ཆེ།
གཉིས་པ་ང་ཚོར་དགོས་པ་ནི་༼བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་༽ཟེར་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་༼བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་༽སོགས་སུ་གང་དུ་ཡང་བརྗེ་བསྒྱུར་དགོས་དོན་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཟེར་བ་ལས་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་དང་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་མིང་ཞིག་མེད། ཐ་ན་བརྗོད་བདེ་ཞིང་ཚིག་ཐུང་བ། དོན་ཟབ་པ་དང་དོན་འདུས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་། ༼བཙན་བྱོལ་༽ཞེས་པས། རང་དབང་དུ་གནས་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ཞིག་མིན་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་གནོན་ལ་བྱོལ་དེ་སྡོད་དགོས་ཐུག་ཡོད་པ་ཁ་གསལ་པོས་བསྟན་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཡིག་དག་ཏུ་Government ཞེས་པའི་ངོ་བོར་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ༼ བོད་གཞུང ༽ཞེས་པ་དེས་ བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་བཟུང་མི་ལོ་༢༡༣༨ གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་དེའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡང་ཁ་གསལ་དོན་མཐུན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡོངས་ཁྱབ་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་པ་བསྟན་ཡོད། མ་འོངས་དུས་ཡུན་ཅི་ཙམ་འགོར་ཡང་བོད་སྐད་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་འདིའི་དོན་མི་གོ་མཁན་མེད་ལ་གོ་ནོར་ཤོར་ས་མེད། མ་ཟད་མ་འོངས་པར་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་སྐད་ཡིག་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ན་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་གཞུང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གང་དུ་བསྒྱུར་ན་ཡང་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དེའི་ཕྱིར་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད།
༼བོད་མིའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་༽ཟེར་བའི་གི་སྒྲས་གཞུང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གཉིས་ཐ་དད་དང། ཡང་ན་ཆ་དང་ཆ་ཅན་ནམ། བདག་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བའམ། གང་ལྟར་འབྲེལ་སྒྲའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་ཡོད་ཕྱིར། གཞུང་དེ་གང་རེད། སྒྲིག་འཛུགས་དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། མཛུབ་མོ་འཛུགས་དཀའ་ལ། བཙུགས་ན་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས། གཞུང་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ རང་སོར་གནས་ཡོད་པས་མ་འོངས་པའི་དཀའ་ངལ་གྱི་རྒྱུ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རང་སོར་གནས་ཡོད་པས་ངལ་བ་འབྲས་མེད་ལས་ཅི་ཡོད།
མ་ཟད་བོད་མིའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཟེར་དུས་བོད་མི་ཁོ་ནའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལས་གོ་མི་ཐུབ། བོད་གཞུང་ཟེར་དུས་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཞིག་ལ་དབང་སྒྱུར་མྱོང་བའི་འདས་པའི་བོད་གཞུང་དང་། མི་རིགས་མང་དུ་འདུས་ཐུབ་པའི་མ་འོངས་པའིི་བོད་གཞུང་ཡང་མཚོན་ཐུབ་པས། གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
གསུམ་པ། མིང་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བས་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མི་འགྲོ་ཚུལ་གསུངས་པ་དེ་དག་ནི་དབང་འཛིན་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ནག་ཉེས་མེད་པའི་འཁང་སེམས་སྲུང་ཐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མཁས་བླུན་སུས་ཀྱང་ཤེས་ནུས་ཤིང་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་བྱ་ཡོད་ཚད་མིང་གིས་མཚོན་ཞིང་། དོན་གྱི་ཆེད་དུ་མིང་རྩོད་ལེན་དང་གཙིགས་ཆེན་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཡང་འདི་ལས་འདའ་ཚུལ་མེད། ལྷག་པར་དུ་བོད་གཞུང་ཟེར་བའི་མིང་དེ་ནི། རང་སྲོག་བཏང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཚོའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཁྲི་ཤིང་ཡིན། མི་རབས་རྗེས་མ་དག་གིས་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ཡིན། འདི་ང་ཚོ་སུ་ཡིས་བཅོམ་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནག་ཉེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ༼བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་༽ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་ནི་མཁས་བླུན་གཉིས་ཀྱི་བློ་ངག་གཉིས་ལ་བྱང་ནས་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་བྱང་ནས་ཡོད་དགོས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་དགོས་པ་ཞིག་ལས། སྙན་ཚིག་དང་རྒྱན་ཚིག་བཞིན་ཆེད་མཁས་པ་འགའ་རེ་དང་། ཚིག་མཛོད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པ་ཤེས་གལ་ཆེ།
ཉེ་ཆར་གྱི་བསམ་བློ་མ་བཏང་བའི་ནོར་འཁྲུལ་དག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་ལ་གདེང་ཚོད་མེད་པའི་མཐོང་སྣང་བསྐྲུན་ཡོད་པས། དེ་ནི་དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལས་འདས་མེད།
གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་མི་རབས་མང་པོར་ལྷག་ན། མ་འོངས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་དང་མི་རབས་ཕྱི་མ་དག་ལ་བོད་གཞུང་ཟེར་བའི་མིང་ཙམ་ཡང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་བྱང་མེད་བཞིན་དུ། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་དེ་ཅི་བཞིན་གནས་ཐུབ་མི་སྲིད་པས། དེ་སྲིད་ཟེར་མཁན་དག་གིས་བོད་མི་རིགས་ལ་ཤ་མི་ཚ་བའི་སྟོང་གཏམ་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་བཤད་པ་རེད་སྙམ། ཐ་ན་ཡང་མིང་གསར་དེ། བརྗོད་མི་བདེ་ཞིང་མི་མཚམས་པ། ཚིག་ནུས་མེད་ཅིང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པའི་ཚོར་འདུ་སྦྱིན་པ་སོགས་སྐྱོན་མང་བ། གསར་འགོད་པ་དང་གཏམ་བཤད་པ་ལ་ཉོན་དང་ཤེས་སླ་བའི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་བ་མངོན་ཡོད།
མདོར་ན་གོ་སླ་མོས་བཤད་ན། བོད་གཞུང་གི་མིང་དང་། རྒྱལ་རྟགས་ཀྱི་མིང་གཉིས་ཀ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། གབ་ཚིག་དང་རྒྱན་ཚིག གསོལ་འདེབས། སྨོན་ཚིག་ལྟ་བུ་ཞིག་བཞག་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དེ་འདྲ་མི་འཇོག་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རེ་བ་དང་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ནི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕམ་ཁ་ད་དུང་མ་ཤེས་པའི་གུ་དོགས་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་པའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་པའི་བསམ་བློའི་དྲི་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་མཚོན་རྟགས་རེད། མདོར་ན་གཞུང་གི་མིང་དང་རྒྱལ་རྟགས་ཀྱི་མིང་གཉིས་ཀ་དོན་ཐད་ཀར་དུ་ལས་སླ་བོས་གོ་ནུས་ཤིག་དགོས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་ཅན་ཀུན་ལ་བལྟས་ན་ཤེས། རྒྱ་གར་གྱི་སྨོན་ཚིག་ཅིག་བྲིས་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་དེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ག་ལ་དགོས། བོད་གཞུང་ཟེར་དུས་གོ་སླ་བ། དོན་འདུས་ཡོད་པས་དེ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པར་མཁྱེན་འཚལ།
མི་སྒེར་གྱི་ཕོར་བའི་ཁ་ཙམ་དང་འཚོ་བ་རྒྱས་སྤྲོས་ཁོ་ནར་མི་ལྟ་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བའི་བདེ་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཡིན་ཚད་ཀྱིས་འདི་ལ་བསམ་གཞིག་ནན་པོ་ཞིག་བྱོས་ལ། ད་རེས་ཀྱི་བོད་གཞུང་གིས་མིང་མ་བསྒྱུར་པའི་སྔོན་དུ། གོ་སྐབས་བཟང་པོ་དམ་འཛིན་གྱིས། ང་ཚོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་དེ་མ་ནོར་བའི། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མ་སོང་བར་བོད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་༼བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་༽ཞེས་དང་། ངས་ལྷན་སྐྱེས་སྐད་སྨྲ་བ་ཚོར་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་ཤེས་ཚོད་དུ་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་( Council for Tibet in Exile ) ( Council of Tibet in Exile ) ཞེས་བྱས་ན་བོད་གཞུང་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་དངོས་ཤིག་ལ་གོ་ཆོག་ཅིང་། ཡང་མཐའ་གཅིག་དུ་གོ་མི་དགོས་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་གིས་སྐུ་ཚབ་སུ་ཡང་གོ་ཆོག་པས་འཚམས། གང་ལྟར་ང་ཚོས་སྔར་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས། བོད་གཞུང་གིས་མིང་དེ་ང་ཚོ་སྐད་ཡིག་གཉིས་པ་དག་གིས་ཚོད་དཔག་བྱས་ནས་འདོག་མི་རིགས་ལ། དེ་སྐད་ཡིག་སོ་སོའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྐད་སྨྲ་བ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཆེད་མཁས་པར་གོ་བསྡུར་བྱེད་པ་ཤིན་དུ་གལ་ཆེ།
གལ་ཏེ་ངའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མ་འདང་བར་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་ཡོད་ན། དེ་ནི་མི་གཅིག་གི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས་གནད་འགག་མ་རེད་ལ། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོ་བསྲིང་གནང་བ་ལས་ཁོང་འཁྲོ་མི་ལངས་བར་མཁྱེན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གང་ཟག་ཕན་ཚུན་ཚིག་ངན་དང་ཡིག་སྐྱོན་རེའི་མཁོན་རིས་བྱེད་པ་སོགས་དོན་མེད་ཆགས་སྡང་སློང་བྱེད་ལས་མེད་པས་དེ་རིགས་སྣང་མེད་བྱེད་རིགས། དགོས་དོན་གནད་འགག་ནི་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་རྟགས་ཀྱི་མིང་དེ་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་དག་མི་ནོར་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། རྒྱལ་གཅེས་པ་དག་གིས་འདི་ལ་བགྲོ་གླེང་ཤུགས་ཆེན་གནང་རོགས་ཞུ་ཞུ། །
{jcomments on}


text:
ལྦེ་ཁེ་རིག་མཛོད
ཆམ་ཚང་པདྨ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས། ཆམ་ཚང་པདྨ་ལྷུན་གྲུབ
༡༩༧༢ལོར་བོད་མདོ་སྨད་གཅན་ཚ་ཆོས་ཚང་མའི་ཆམ་ཚང་དྲེས་ཁུག[ce-hkuk]ཚང་ཞེས་པར་སྐྱེས། ཕ་ཡུལ་དུ་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་ཞིང་། སྔ་རྗེས་སུ་རྨ་ལྷོ་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ(ད་ལྟ་གཏོར་ཚར)དང་། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་ཆེན་རྒྱ་རྩོམ་སྡེ་ཁག མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པ་གླིང་། ནན་ཁེའེ་སློབ་ཆེན་རྩོམ་རིག་གླིང་(ཐེན་ཅིང)བཅས་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀའི་སྐད་རིགས་དང་རྩོམ་རིག་སྐོར་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་སྐད་སྒྲ་རིག་པ་དང་། ཞོར་དུ་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་གནད་དོན་དང་སྲིད་ཇུས། ས་གནས་རིག་གནས་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་། བོད་ཡིག་གནའ་དཔེ་ལེགས་སྒྲིགས་དང་བོད་རྒྱ་ལོ་ཙའི་ལས་ཀ་གཉེར་བཞིན་ཡོད།
ད་ལྟའི་བར《མི་རིགས་སྐད་ཡིག》དང《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》། 《མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》སོགས་སུ་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ༣༠ཙམ་ཕུད་པ (དཔྱད་རྩོམ་ལ་ལ་ཕྱི་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད) དང་། བོད་རིག་པ་དང་མིའི་རིགས་རིག་པ། རྒྱ་བོད་སྐད་རིགས། སྤྱི་ཚོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་སོགས་སྐོར་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་གཞུང་བགྲོ་གླེང་འགའ་ལ་ཞུགས་མྱོང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔྱད་གཞི་རྣམ་གྲངས་ཆེ་གྲས༡༨ དང་། དཔེ་དེབ་ཆེན་པོ༡༠ཙམ་གྱི་རྩོམ་འབྲི་དང་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་བར་ཞུགས།《ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ལ་དཔྱད་པ》དང་《སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དོ་ཤལ》ཞེས་པའི་དེབ་གཉིས་དང་རྒྱ་འགྱུར་བོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ་དེབ་གཅིག་སོགས་པར་དུ་བསྐྲུན།
ད་ལྟ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་གནའ་དཔེ་ལེགས་སྒྲིག་ཁང་གི་འགོ་གཙོ་གཞོན་པ་དང་ཞུ་ཆུང་ལོ་ཙ་བ། ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཡིན། ཞོར་དུ་མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་དང་མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་དུས་དེབ་ཀྱི་ལག་བསྟར་གཙོ་སྒྲིག་པ། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ཡུལ་ཤུལ་ས་འགུལ་ཐེབས་རྗེས་བསྐྱར་བསྐྲུན་བློ་འདྲི་ས་སོགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཡོད།


text:
—— སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དྲ་འཕྲིན་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གླེང་བ།
ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ཀུན་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་བཅས་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་ཡོང་བ་བྱས་ཚེ། ང་ཚོའི་བྱ་གཞག་འདི་ཕྱོགས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་མི་རྒྱལ་བ་མེད།
“དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱིའི་ཀུན་སེམས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་སྔར་བས་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་ཐུན་མོང་གི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས”ཞེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་དྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་སྐོར་རྒྱས་པར་གླེང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བླང་བྱ་ཁ་གསལ་ཡང་བཏོན་གནང་བ་དེས། སྤྱོད་བཟང་གཞུང་དྲང་གི་དྲ་རྒྱའི་བར་མཐོངས་ཤིག་བཏོད་དེ་ཕྱོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་སེམས་པ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མཉམ་དུ་གཏོད་རྒྱུར་དགོངས་པའི་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ལག་ལེན་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད།
དྲ་རྒྱ་དེ་ཉིད་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མཉམ་འདྲེས་ཟབ་མོ་བྱུང་ནས་དྲ་དམངས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོར་སླེབས་པ་དང་། ཆ་འཕྲིན་ཅན་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཀྲུང་གོ་ཉིད་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། དྲ་སྦྲེལ་ནི་ང་ཚོའི་དུས་རབས་འདིའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཤིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོར་འཕྲད་པའི་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དྲ་རྒྱའི་འགག་སྒོ་འདི་ལས་སྒྲོལ་མ་ཐུབ་ཚེ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྲིད་སྐྱོང་བའི་འགག་སྒོ་དེ་ལས་འགྲོལ་མི་ཐུབ་པའི་ནན་གསུངས་ཐེངས་མང་གནང་ཡོད། “ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་པར་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་རྣམས་བློ་ཁ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་ངར་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་དགོས། དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱིའི་ཀུན་སེམས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་རྒྱུ་ནི་ཏང་གིས་འགོ་འཁྲིད་པའི་འོག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་སྐུལ་སློང་དང་ཕྱོགས་ཁག་གི་ཧུར་བརྩོན་རང་བཞིན་སྐོང་འཐེན་བྱས་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་ཆེད་ཐུན་མོང་ཐོག་འབད་འཐབ་བྱེད་དགོས།
དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱིའི་ཀུན་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བར་ང་ཚོས་དྲ་རྒྱའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་འགོ་འཁྲིད་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་དོ་དམ་བྱེད་པ། ཁེ་ལས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པ། དམངས་ཀྱིས་རང་གཅུན་རང་འདོམས་བྱེད་པ་སོགས་བྱེད་པོ་སྣ་ཚོགས་ཞུགས་ཤིང་། དཔལ་འབྱོར་དང་། ཁྲིམས་ལུགས། ལག་རྩལ་སོགས་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་དང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ངང་དྲ་རྒྱ་བཅོས་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ལག་རྩལ་ཡར་རྒྱས་ཇི་ཙམ་སོང་ན་དོ་དམ་དེ་བས་བྱེད་དཀའ། རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་དང་ཡང་སྒོས་སུ་འགོ་ཁྲིད་ཨང་དང་པོས་འགན་འཁྲི་འཁུར་ནས་མངའ་ཁོངས་སྲུང་བའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་དང་མངའ་ཁོངས་སྲུང་བའི་འགན་འཁྲི་གཙང་སྒྲུབ་ཀྱིས་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲ་རྒྱ་བཅོས་སྐྱོང་གི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
དྲ་སྦྲེལ་ཁེ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་བཏང་ནས་དྲ་རྒྱ་དེ་ཉིད་ནང་དོན་ལོག་པའི་ཆ་འཕྲིན་བརྒྱུད་སྤེལ་དང་དཀྲོག་གཏམ་བཟོ་སའི་ལས་སྟེགས་ཤིག་ཏུ་གཏན་ནས་མ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས། དྲ་རྒྱའི་ལས་རིགས་ཀྱི་རང་འདོམས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་དྲ་དམངས་ཀྱི་ཧུར་སེམས་སྐོང་འཐེན་གྱིས་ཕྱོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་བཅོས་སྐྱོང་ནང་ཞུགས་རྒྱུར་སྐུལ་སློང་བྱེད་དགོས། དྲ་ཞུགས་དང་དྲ་ཞུགས་མིན་པའི་དབར་མཉམ་འགུལ་དམ་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཚེ། ང་ཚོས་གཞི་ནས་དྲ་རྒྱའི་གཡུལ་ས་བཙན་པོ་བཟུང་ཐུབ་ལ་དྲ་རྒྱའི་གཙོ་ཁྲིད་ཀྱི་དབང་ཆའང་བཟུང་ཐུབ།
དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱིའི་ཀུན་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བར། ངེས་པར་དུ་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་དྲང་ཕྱོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་མི་སྣའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་གང་དུ་ཡོད་པ་དེ་གར་དྲིལ་བསྒྲགས་བསམ་བློའི་ལས་ཀའི་གཙོ་གནད་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སློབ་ཐེངས་མང་གནང་ཡོད། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་དྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བར་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་། གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོན་ཕྱོགས། རིན་ཐང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་བཅས་དར་ཆ་གསལ་སྟོན་ངང་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་དྲ་དམངས་དུང་ཕྱུར་དུ་མ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་དང་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་འགྲིལ་ནས། ཕུགས་བསམ་གྱི་དད་སེམས་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་སྐྱེད་སྲིང་དང་ལག་ལེན་ཧུར་ཐག་བསྟར་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། དྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་ཡག་པོ་གཏོང་བར་གདངས་གཅིག་དང་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་གནམ་འོག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་བྱ་རྒྱུ་མེད་པར་ངེས་པར་དུ་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནང་དོན། རྣམ་པ། བྱ་ཐབས། བྱེད་ཐབས་སོགས་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ་བློ་འགུགས་ཤུགས་དང་། ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས། ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནུས། ཕན་འབྲས་ཐོན་ནུས་བཅས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་གླེང་མང་བའི་གནད་དོན་ཐད་དྲ་ཞུགས་དང་དྲ་ཞུགས་མིན་པས་མཉམ་དུ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་དོགས་གནད་སེལ་བའི་ལས་དོན་མང་ཙམ་བསྒྲུབས་ནས་ཁ་རོག་ཏུ་གཏན་ནས་སྡོད་མི་རུང་། དྲ་ཞུགས་མཉམ་འགུལ་དང་དྲ་ཞུགས་མིན་པར་འབྲེལ་གཏུག་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་དྲ་ཐོག་གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་དང་དྲ་ཕྱིའི་བསམ་བློའི་ལས་དོན་ཕན་ཚུན་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཚེ། གཅིག་ནས“མཐེབ་དང་མཐེབ་སྦྲེལ”དང་གཉིས་ནས“གདོང་དང་གདོང་འཕྲད”ཐུབ་ནས་ང་ཚོར་གཞི་ནས་མཉམ་ཤུགས་ཤིག་ཆགས་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་དྲ་དམངས་ཏང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་གོང་བུ་འགྲིལ་ནས་ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་ཐུན་མོང་གི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་ཐུབ།


text:
ཁ་སང་དེ་རིང་ཕྲན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ཟུར་ལྟ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་ནང་སོག་པོ་ཡོན་གོང་མ་ཡེ་ཏི་པ་ལ་ཁྲིར་བཞུགས་སྐབས་སོག་པོས་ཁོ་རེ་ཡའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་བོད་དུ་རྒྱང་ཕུད་བཏང་རྗེས། ཁོང་ས་སྐྱར་ཕེབས་ནས་ལོ་གཉིས་བཞུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བྲིས་འདུག
སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་འདིའི་མིང་ལ Chan Zuan Wang ཞེས་བྲིས་པ་མཐོང་མོད། ཕྲན་གྱིས་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་དང་། བཅུ་བཞི། བཅོ་ལྔའི་ནང་བྱོན་པའི་ཀོ་རེ་ཡའི་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་བཀླགས་རྗེས། བོད་དུ་ཕེབས་མྱོང་བའི་ཀོ་རེ་ཡའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ Chungseon of Goryeo ཞེས་པ་འདི་ཡིན་པ་ཤེས་སོང་། རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་Goryeo ཞེས་པའི་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཅིང་། སོག་སྐད་དུ་Iǰirbuqa ཞེས་འབོད་ཅིང་། དེའི་དོན་ནི་གླང་གོག་ཆུང་ཆུང་ཞེས་པ་ཡིན་སྐད། ཁོང་གི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་ནི་1275-1325 ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་1308ལོར་སྲིད་དབང་བཞེས་འདུག་ནའང་། ལོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོའི་གོ་ཐོབ་ཤོར་ཡོད་པ་འདྲ། ཁོང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ལོ་ཚིགས་དེ་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་1313མིན་ནམ་སྙམ། ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་བའི་ཡུལ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་ཡིག་གཟུགས་དང་རི་མོ། སྲིད་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་པ་མཐོང་ལ། ད་དུང་རྒྱལ་པོ་འདིའི་ཁྲག་རྒྱུད་ཡར་དེད་ཕྱིན་ན་ཁོང་གི་སྤོ་བོ་ནི་སོག་རིགས་ཀྱི་གོང་མ་དང་པོ་ཀུབ་ལི་ཁཱང་ (Kublai Khan)རེད། སྐབས་དེའི་ཁོ་རེ་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱབ་ཁབ་ཁག་གི་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་རྒྱུད་པ་ལྟར་ཁོང་ཚོའི་ཁྲག་རྒྱུད་དེ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་ཕར་འདྲེས་ཚུར་འདྲེས་རེད།
ཕངས་པ་ཞིག་ལ། རྒྱལ་པོ་འདིས་ས་སྐྱ་ནས་ཕྱག་ལས་ཇི་གནང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཐོང་འདོད་ཀྱིས་གང་ས་གང་དུ་བཙལ་མོད་རེ་བ་འབྲས་མེད་དུ་གྱུར། སྐབས་རེར་དཔེ་ཀློག་བྱེད་སྐབས་འདི་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཡ་མཚན་རེ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་། ཞིབ་ཕྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་དཀའ་སེ་འདུག དཔེར་ན། ལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཕྲན་གྱིས་དེབ་ཅིག་བཀླགས་པ་དེའི་ནང་དུ། ཅན་རྒྱལ་རབས་རྗེས་མའི་སྐབས་སུ། བོད་ཀྱི་བླ་མ་ལུའུ་ཏཱ་ཧན་ནང་སོ་སློབ་དཔོན་ཞུ་བ་ཞིག་མན་ཇུའི་རྒྱལ་པོ་ཐའི་ཛུའི་ཝུ་ཧན་ལ་མཇལ། མན་ཇུའི་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཞུས་ཏེ་དབུ་བླར་བཀུར། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་དབུས་གཙང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དང་། སོག་ཡུལ་ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཁྱབ་གཏོང་མཁན་ཞིག་རེད། མན་ཇུའི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་པ་ཐའི་ཙུང་གིས་ཁོང་གི་གདུང་རྟེན་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཤིང་། ནང་སོ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྡོ་རིང་ལ་བརྐོས་ཚུལ་བཤད་འདུག་ཀྱང་། ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་ནང་སོ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྐོར་མཇལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
གང་ལྟར། ཡོན་གོང་མ་ཐེ་མི་འཇམ་ཡ་ཏུའུ་ཡི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་པོ་འདི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་སྐད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ཁོ་རེ་ཡའི་མི་དང་པོ་མ་རེད། ཁོ་རེ་ཡའི་བཙུན་པ་ཞིག་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཕེབས་འདུག་ཅིང་། ས་སྐྱའི་བླ་མ་འཕགས་པའི་མདུན་ནས་དགེ་སློང་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་དང་། བཙུན་པ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་རེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དར་ཞིང་། ནང་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁོ་རེ་ཡའི་དེབ་ཐེར་དུ་འཁོད་འདུག་པར་བཤད།
ས་སྐྱ་པའི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོའང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཕེབས་ཡོད། བོད་མིང་ལ་ལྷ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན(宋恭帝1271-1323)ཞུ་བ་ནི་རྒྱའི་རྒྱལ་རབས་སུང་ལྷོ་མ་ཡི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་1289ལོར་ཡོན་གོང་མ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་སུང་ལྷོ་མ་དབང་དུ་བསྒྱུར་རྗེས་རྒྱལ་པོ་འདི་བོད་ཡུལ་དུ་ཆོས་བསླབ་པར་བཏང་། ཁོང་ས་སྐྱ་དགོན་པར་འབྱོར་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད་དེ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལ་སློབ་གཉེར་བགྱིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་རྒྱའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པའི་བཀའ་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རེ་ཟུང་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱལ་པོ་འདིས་སུང་ལྷོ་མ་དྲན་པའི་སྙན་ངག་ཅིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་ཤུགས་བསྟན་དུ་སུང་ལྷོ་མའི་རྒྱལ་རབས་དྲན་པའི་གདུང་བ་བརྗོད་ཡོད་པ་སོགས་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་འཛིན་མཁན་གྱིས་སྙན་ངག་འདིའི་རྒྱབ་ཏུ་གྱེན་ལོག་གི་ལྟ་བ་ཡོད་པར་དགོངས་ནས་ཁོང་ལྐོག་གསོད་བགྱིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཡོངས་གྲགས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། ན་ནིང་ཕྲན་གྱིས་ལྷ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན་དང་ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་འགྱུར་ཞིག་ཅེས་པའི་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ཡོད།
ང་ཚོས་གོང་གསལ་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་ཁོ་རེ་ཡའི་མི་འབྱོར་ཡོད་ཤེས་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་མཁྱེན་དགོས་པ་ནི་ཁོ་རེ་ཡའི་མིས་བོད་ཡིག་སྤྱད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་རེད། དུས་རབས་དེའི་ནང་ཁོ་རེ་ཡའི་བཙུན་པ་ཝན་ཚེག་ཞུ་བ་ཞིག་དང་། བོད་མིང་ལ་ཆོས་སྐྱབས་ཞུ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་གྱི་ཤི་མིན་ལྷ་ཁང་དུ་བོད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར(ཕལ་ཆེར་བོད་ཡིག་ཏུ་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་ཚོད།)རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་སྣང་། སྐབས་དེར་ཁོ་རེ་ཡར( རྒྱལ་ཁབ་འདིར་ཡི་གེ་བྱུང་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ལས་འགོར་མེད་པ་འདྲ)ཡི་གེ་མེད་རྐྱེན་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དང་། སྐབས་དེར་མི་རིགས་འདིས་རྒྱ་ཡིག་སྤྱོད་པར་བཤད།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། དེང་སང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བཀའ་བསྟན་ཁྲོད་དུ་བོད་ཡིག་ནས་ཕར་བསྒྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་རེ་ཟུང་ཡོད་སྲིད། གལ་སྲིད་ཡོད་ན་དེ་ནི་གོང་གི་ཁོ་རེ་ཡའི་བཙུན་པ་གཉིས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཞུ་ནུས་བྲལ། ཕྲན་ལ་འཛད་དུ་མེད་པའི་དུས་ཚོད་མེད་ནའང་རྒྱའི་བཀའ་བསྟན་བོད་ཡིག་ཏུ་ཡོད་ཚེ། ཁོམ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་བཙལ་འཚོལ་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་ལས་འདི་ནི་ཕྲན་གྱིས་ལྕོགས་པ་ཞིག་མིན་པ་རེད།
མཐར་ཞུ་འདོད་པ་ནི། ཁོ་རེ་ཡའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཕྲན་གྱིས་འབྲི་བཞིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ནའང་། འདིར་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྗེད་ཐོར་བཀོད་པ་ཙམ་མོ། །
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༠༡པའི་ཚེས་༡༧ཉིན་བྲིས་ཤིང་།
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༠༡པའི་ཚེས་༡༨དགོང་མོར་སྣོན་འཕྲི་ཅུང་ཙམ་བྱས།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/letter/25847.html


text:
བློ་བཟང་སེང་གེའི་༼རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་༽ཞེས་བའི་གཏམ་བཤད་ལ་ཞིབ་འཇུག
བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་སྤེལ། (By Editors of the Tibetan Political Review)
ཚེ་རིང་དོན་གྲུུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།
བཀའ་བློན་ཁྲི་བའི་འོས་བསྡུའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་སེའེ་ར་པེ་ལིན་(Sarah Palin)ལ་བྱུང་བའི་ཐོག་མའིི་དོན་རྐྱེན་དེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་དང་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་རྣམ་གཉིས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། སེའེ་ར་པ་ལིན་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པའི་འོས་གཞི་ལས་ཕམ་ཁ་མྱོང་མཁན་དེ་ཡིན་ཞིང་ཁོ་མོས་ཨུ་རུ་སུ་(Rassia)མོ་རང་གི་གཟིམ་ཤགས་ཨེ་ལ་སི་ཀ་(Alaska)ནང་ཡོད་པ་ནས་གཟིགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཙང་མོརང་ལ་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལྡན་ཡོད་ཞེས་བརྗོད། སྐད་ཆ་དེེས་ཁོ་མོའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་དུས་ཡུན་ཕྱེད་ཀའི་རིང མོའི་ཞན་ཆ་དེ་དག་གནས་སྐབས་རིང་མི་མང་གི་སྐྱོན་བརྗོད་ལས་མཐར་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་བདེན་མཐའ་སྐྱོང་བ་དེ་ནི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཁོ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་(Obama)བྱེད་འདོད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་རེད། ཉན་ཞིབ་པ་ཁ་ཤས་ལ་མཚོན་ན་ཚིག་དེ་གསན་དུས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ནི་རེ་འདུན་ཚད་བརྒལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སྐྱོ་བོ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་སྲིད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་ཞེས་བའི་གླེང་གཞི་དེས་རྣོ་ངར་ཅན་གྱི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་(Editors of the Tibetan Political Review )ཚོ་ལ་མཚོན་ན་སྐད་ཆའི་འཐབ་རྩོད་འདི་ཙམ་གྱིས་གོ་རྟོགས་ལྡན་པའི་འོས་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལ་དེ་འདྲའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མི་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཚིག་དོན་འདི་ལ་གོ་བ་ལོག་པར་མི་ལེན་པའི་ཆེད་ང་ཚོས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་དངོས་གནས་ག་རེ་བརྗོད་ཡོད་པ་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། ང་ཚོས་འོས་བླུགས་མཁན་ཚོས་འོས་མི་ཚོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལང་ཕྱོགས་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ལས་དཀྲོག་གཏམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ཧོར་རྒྱུགས་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་དབུ་མའི་ལམ་དང་བོད་རྒྱ་མཉམ་གནས།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལ་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་ཞེས་བ་ནི་རྩེད་མོ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་མིན་པའི་ལན་འདེབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་གཞིགས་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་ཞིག་ལ་མངོན། འོན་ཀྱང་རྩེད་མཚར་མིན་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་འདི་ད་དུང་བོད་མི་མང་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་རྣམས་ལ་གསལ་བོ་ཞུས་མེད་པ་དང་ཁོང་ཚོས་གནས་ཚུལ་འདི་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་གནས་ཚུལ་འདི་ངེས་པར་དུ་མི་དམངས་ལ་ཞུ་དགོས་བ་ཞིག་རེད། གནད་དོན་འདི་བོའུ་སྒྲི་བེལ་སོན་སྟེ་གནས་ཁང་(Woodrow Wilson Center )དུ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་འདུ་འཛོམས་བགྲོ་གླེང་ཞིག་གི་སྐབས་བཀའ་མོལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་༢༧ ཉིན་ཏེ་ཨོ་བྷ་མ་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་ཤོག་གི་རྒྱལ་ཁ་མ་ཐོབ་སྔོན་གྱི་ཉིན་བརྒྱད་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་ནི་ ༢༠༠༨ དཔྱིད་ཀའི་བོད་མའི་ཡར་ལངས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་ཐོག་བཟུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ལ་། བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་བརྗོད་དོན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ཡིས་བགྲོ་གླེང་འཛུལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལས་དངོས་ཡོད་གནས་ལུགས་འཚོལ་བའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ད་དུང་ཡིད་ཆེས་བྱ་འོས་བའིགནས་ཚུལ་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་ཉིན་དེར་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཕབ་ཀྱི་འཁོར་ཐག་(tape recording of the speech)ཅིག་ཡོད། འདི་ནས་ང་ཚོས་སྒྲ་ཕབ་ཡིག་ཆ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གཟིགས་འབུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཨི་ལོ་ཁྲི་སུ་པར་ལིན (Eliot Sperling ) དང་ཨ་ལན་ཁཱར་སོན་ (Allen Carlson)གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གཏམ་གླེང་གསུམ་པ་དེ་འགོ་འཛུགས་བྱས།
ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བོད་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཞིག་གླེང་ན་འགྲིག རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་༦༠འཁོར་བ་དང་ཨ་རི་ནིི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཞིག་གིས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་གནས་བཟུང་པའི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་ལ་ཅིག་གཟིགས་དང་། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་རྗེས་མ་དེ་བོད་མི་ཞིག་བསྡད་ན་འགྲིག་གམ། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་དེ་བོད་མི་ཞིག་བྱས་ན་འགྲིག་གམ་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་བཏང་ན། ནམ་ཡང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བའི་ལན་ཞིག་འདེབས་ངེས་མ་རེིད་དམ་། ཞེས་བཤད་པ་དང་དེ་ནས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་གཏིང་ཟབ་པོའི་སྒོ་ནས་ཨ་རའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བདག་དབང་ཅི་ལྟར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་སྐོར་དང་རྒྱ་ནག་ནང་བོད་རྩིས་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་རིམ་ལ་སླེབས་རྒྱུ་ཕར་བཞག་མཐའ་ན་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་རིམ་ལ་སླེབས་མེད་པའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་ཡོད། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ད་དུང་རྒྱ་ནག་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འཛིན་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་སྐོར་ལའང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་ངེས་པར་དུ་རྩ་ཁྲིམས་དག་ལག་ལེན་ལྟར་དགོས་བའི་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཡོད། ༼ངས་འདི་ལྟར་བརྗོད་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ན། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་མཚོན་ན་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གི་ནང་དུ་སྐུ་ཚབ་ཡོད་པ་དང་དང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སླེབས་ཡོད། བོད་མི་རིགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ངས་སླར་ཡང་བོད་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཞིག་བཤད་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་རྒྱ་ནག་ནི་ཨ་རི་ལྟ་བུར་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རི་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་ཁ་ཤས་ཞིག་མིག་དཔེརལྟོས་ན་འགྲིག བྱ་བ་བཟང་པོ་དེ་དག་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་འདྲ་མཉམ་དང་རང་དབང་། དྲན་བདེན་སོགས་ལ་གུས་ཞབས་དང་ལག་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ནང་དུ་ཨ་རིའི་ཨ་ཧྤེ་རི་ཁའི་ (African-American) མི་རིགས་ཀྱིི་སྐུ་ཚབ་ཡོད་པ་དེ་རེད།༽
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདི་ནི་དམིགས་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཐབས་ལམ་འདིས་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེ་རང་དབང་དང་རང་ཐག་རང་གཅོད། མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་སྲིད་གཞུང་གྱི་ནང་དུ་བོད་མའི་སྐུ་ཚབ་སོགས་ལྡན་པའི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་བསྒྱུར་ཡོད། ལྟ་ཚུལ་འདི་ནི་གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་དགོངས་དོན་དང་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང། ཚད་མཐོའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གིས་བོད་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གཞུང་དང་ངོ་བོ་བདག་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་ཐབས་ལམ་གྱི་དམིགས་འདུན་ནི་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་བཞིན་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་སྤྲད་དེརྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། འདྲ་མཉམ་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ནང་དུ་བོད་མི་རེ་འདོད་ཆེན་པོ་ཅན་ཚོ་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གདམས་པའི་ཁེ་དབང་སྤྲད་ཡོད། ང་ཚོ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ལ་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་ངེས་བར་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དག་ལ་ལྟ་སྟངས་ཡག་པོ་འཛིན་རྒྱུ་དང་རྒྱ་ནག་མི་སེར་ཡིན་ཚད་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨ་རིའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་མི་འདྲ་ཞིང་ལྡོག་ཟླ་རུ་གྱུར་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བབ་ནི་ཨ་རིའི་ཨ་ཧྤེ་རི་ཁའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བབ་ཐད་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ཨ་རིའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་འཕར་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ལོར་ཨ་རིའི་མི་འབོར་གྲངས་གཤེར་སྐབས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་༢༥ཟིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་དབྱེ་འབྱེད་དང་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་བཙན་བནོན་གྱིས་མི་རིགས་བྱེ་བྲག་ཅིག་གི་ས་ཁུལ་ལ་ཧན(Han)་མི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་ནང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་༡༠ལས་ཉུང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ད་དུང་བཤད་རྒྱུ་ཞིག་ལ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོའུ་སྒྲི་བེལ་སོན་(Woodrow Wilson Center ) སྟེ་གནས་ཁང་དུ་ཁོང་གི་དགོངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་གླེང་བྱས་སྐབས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ཧན་མི་རིགས་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་དང་དེའི་རིག་གཞུང་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་མེད། ད་དུང་གཅིག་བྱས་ན་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དང་ཡང་ན་རང་ཉིད་རྒྱ་མི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དེ་འགྲེལ་བརྗོད་དམ་གླེང་མོལ་བྱས་མི་འདུག
གཅིག་བྱས་ན་རྙོག་གཞི་ཆེ་ཤོས་ནི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་བོད་ནང་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་པ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོག་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་མེད་པ་དེ་དང་། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་མི་ག་ཚོད་ཅིག་བོད་ལ་གནས་སྤོ་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་དང་། ཨ་རིའི་ནང་དུ་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་ས་ཁུལ་མེད། དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་མི་སེར་ག་ཚོད་ཅིག་བོད་ལ་གནས་སྤོ་བྱེད་ཆོག་ཅེས་དགོངས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིས་དབང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་དང་ཁ་གཏད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་དགོངས་དོན་ནི་བོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་གཞག་དག་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོས་སྟོང་ཆ་འདི་དག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་དགོངས་གཞི་འདི་ལ་བསམ་གཞིགས་ནན་མོ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐད་ཆ་འདི་ནི་ཁོང་གི་གླེང་མོལ་གྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་དེ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱེད་པར་མོས་མཐུན་བྱས་པ་དེ་ནི་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་འདུག་ཐུབ་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་རེད་དམ། ཁོང་གིས་ཅི་ཕྱིར་དོན་དངོས་ཐོག་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་མི་སེར་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་ལྡན་པའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམཀྱི་གནད་དོན་མི་རྩོད་པར་བོད་མི་ཞིག་གིསརྒྱ་ནག་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་པ་རེད། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་ཞིག་མང་གཙོ་ཅན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་བྱེད་པ་ལ་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཐེར་འབུམ་གཅིག་དང་ཚེག་གསུམ་གྱི་འོས་ཤོག་དགོས་བ་དང་དེ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་འོས་ཤོག་ལས་མང་བ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པ་རེད་དམ།
བློ་བཟང་སེང་གེའི་རྙོག་འཛིང་ཅན་གྱི་དོན་གནད་ཁག
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཅི་ཕྱིར་ཐད་ཀར་དུ་བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལ་དོན་གནད་འདི་མ་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ང་ཚོ་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ནི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱ་འོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་གནས་ཚུལ་འདི་རྟོགས་པའི་ངང་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་(Washingon DC)དུ་བོད་མི་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོ་ལ་བརྗོད་པའི་གནད་དོན་དེ་བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་བ་ནི་བོད་མི་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན། བློ་བཟང་སེང་གེས་བོད་མི་ཚོར་བཤད་པའི་དོན་དེས་བོད་མི་མང་ངང་འཚབ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བཟོས་ཡོད། དཔེར་ན་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཕ་ཡུལ་དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་བྲིས་དོན་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་རྩེ་རིར་སྒྲེང་ཡོད། རྣམ་འགྱུར་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གཅིག་བྱས་ན་བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་གནས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག དེའི་རྐྱེན་པས་དྲི་བ་ཞིག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོར་བསམ་ཚུལ་གཅིག་དང་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་དུ་སྲིད་ཇུས་བཟོ་མཁན་ཚོ་ལ་བསམ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བཤད་པ་རེད་དམ། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ནི་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་དུ་ཧཱཝ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ (Harvard University) ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཞེན་ནི་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཞིང་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་ཞུགས་པར་སྐུལ་མ་དང་བོད་མི་ཚོ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་བཞིན་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དགོས་བའི་དགོས་མཁོ་བཏོན་ཡོད།
འོན་ཀྱང་། རྡ་རམ་ས་ལར་ཧཱ་ཝ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ནི་ད་དུང་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་གི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་གནད་དོན་འདི་དག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་མེད། གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གིས་བོད་ལ་རང་བཙན་དང་ཡང་ན་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གང་ཞིག་ཀྱང་ཐོབ་པའི་རེ་བ་མེད་པ་ཙང་ཐབས་ལམ་གསུམ་པ་དེ་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོོད་སྲིད། གལ་སྲིད་དངོས་གནས་འདི་ལྟར་དགོངས་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁོང་གི་དགོངས་གཞི་འདི་ནི་ད་དུང་བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོར་བརྗོད་པའི་དུས་ལ་བབས་མེད་པ་བསམ་ཡོད་པ་འདྲ། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་པོ་ཏ་ཱལའི་རྩེ་རུ་སྒྲེང་བའི་བྱེད་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཁོང་གི་ཆབ་སྲིད་མཉམ་གནས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ང་ཚོའི་རེ་བར་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་སྣང་ཚུལ་ཧེ་དཔག་ཅན་འདི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་ང་ཚོར་ཁོང་གི་དགོངས་དོན་ངོ་མ་དེ་གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་ནི་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་ཅི་ཞིག་གོ་འདོད་པ་དེ་བརྗོད་མཁན་ཞིག་མ་ཡིན་པ་དང་ཁོང་ཚོས་ཅི་ཞིག་ངེས་བར་དུ་གོ་དགོས་པ་དེ་བརྗོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་དུས་ཚོད་དེ་ནི་ཨོ་བྷ་མ་ལ་མཚོན་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་མོད་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་དེ་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོའི་བསམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ལ་བྱས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་རེ་བ་ལ་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཨོ་བྷ་མ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཤད་སྟེགས་ལས་བབས་ཏེ་སྐད་ཆ་གཉིས་མི་བཤད་པའི་རེ་བ་དང་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་ཁོང་གི་དགོངས་དོན་ངོ་མ་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད། གལ་སྲིད་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་ཞེས་བའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་མ་བྲིས་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ལ་དྲི་བ་འདི་དག་འདོན་པའི་གནས་བབ་དང་ཁ་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད་པའི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེ། ང་ཚོས་དྲི་བ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་དུ་འདྲིི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་མོས་ངང་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོར་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་བཟོ་དགོས། ང་ཚོས་ཚུལ་མཐུན་གྱི་ངང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་གླེང་སྟེགས་འདིའི་སྟེང་དུ་ལན་འདེབས་དུ་ཕེབས་པར་གདན་འདྲེན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོས་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་བརྗོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་བཞིན་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལའང་འོས་མིའི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས་གཟིགས་བརྙན་ཕྱེད་ཙམ་སྟོན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག འོས་ཤོག་བླུགས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་འོས་མི་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་ཚང་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་ཞིག་བྱེད་དགོས་བ་ཡིན། ང་ཚོའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་གནད་དོན་འདི་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡང་ཡང་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ།
མཐའ་དོན། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགསཀྱིས་དོན་ངོ་མ་ཁོང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་མེད་ལ་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོའི་ངོས་ནས་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་གནད་དོན་འདི་ནི་གོང་གི་དྲི་བ་དག་དང་བསྡུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་གལ་ཆེན་ཞིག་མཐོང་མ་སོང་། གང་ལྟར་སྒྲ་ཕབ་ཀྱི་ནང་དུ་གསལ་བ་བཞིན་བགྲོ་གླེང་དེའི་ནང་ཚོགས་ཞུགས་པ་ཞིག་གིས་ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་བཤད་པའི་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ཞི་བའི་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བ་དང་ཨ་རའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁོན་(Lincoln) གྱིས་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བ་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞིག་བཏང་། ཨི་ལོ་ཁྲི་སི་པར་ལིན(Eliot Sperling) གྱིས་གསུང་བཤད་གནང་བའི་རྗེས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་བརྗོད་དོན། ༼དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་ངས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ད་ལྟ་ང་ལ་གོ་སྐབས་ཤིག་ཐོབ་ཡོད་པ་ནི། ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཨ་རིས་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་ལས་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངས་རང་ཉིད་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་རྗེས་མའི་འོས་མི་ཁྲོད་དུ་གདམ་པ་ཡིན། མ་མཐའ་ཡང་ང་ལ་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཨོ་བྷ་མ་ཧ་ཝ་་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ང་ཡང་དེ་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་ལ་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཕྱོགས་མང་པོ་འདུག༽ བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་འདི་ནི་ཀུ་རེ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཀུ་རེ་དེ་ཁོང་གིས་གང་གསུངས་བཞིན་པའི་སྐད་ཆའི་ཡང་སྙིང་དག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོ་རེད། དེར་བརྟེན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་འདི་ནི་དོན་གནད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་འདུག སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁཱར་སོན་(Carlson) གྱིས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལ་གསུངས་དོན། ཁྱེདཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་བསྐྱར་ཞིབ་ལ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མྱོང་ཡོད་དམ། དེར་བློ་བཟང་སེང་གེས། བསྐྱར་འདྲི་ཞིག་བྱེད་ཞོར་ངས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་ཁྲིམས་ལུགས་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་ཏུ་རྩིས་ན་འགྲིག་གམ། ཞེས་ལན་དུ་བརྗོད། བཀའ་བློན་ཁྲི་བའི་བགྲོད་གླེང་སྐབས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་ཁོང་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིས་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ཁཱར་སོན་གྱིས་ང་ཚོ་ལ་དྲན་གསོ་ཞིག་བཏང་། ང་ཚོའི་བསམ་པར་ཐེངས་འདིའི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་ལས་འགུལ་ཁག་དེ་འདྲའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཁོང་རང་ཉིད་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། མ་ཟད་ང་ཚོས་ཁོང་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིས་བསྡུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དེ་བས་ཀྱང་བསམ་གྱི་མེད། ང་ཚོས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ལ་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་ཁག་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་གཞི་བཞག་ནས་སྤེལ་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་གི་ཡོད།
(མཆན། འདི་དབྱིན་ཡིག་ནས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་སྟབས། ནང་དོན་ལ་རྩོད་གཞི་བྱུང་ཚེ་དབྱིན་ཡིག་གི་ནང་དོན་དེ་ཁུངས་དག་ཡིན།
Note: This was translated from English. Should any discrepancy arise, the English version should be the final authority.)


text:
སྔོན་བརྗོད།
ཡུལ་ཤུལ་བ་ཚེ་དབང་བཀྲ་ཤིས།
A
འཇིག་རྟེན་གྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
《ངོ་མཚར་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་བ་》ཞེས་པའི་དེབ་འདི་ནི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་སྐོར་ལས་“གོ་ལའི་འཕེལ་འགྱུར་རིག་པ་”དང་། “སྐྱེ་དངོས་འཕེལ་འགྱུར་རིག་པ་”གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ཚན་རིག་གི་དེབ་ཅིག་ཡིན།
དེབ་འདི་ནི་མིག་སྔའི་ཆར་ཚན་རིག་གི་“བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་”གྱི་རྣམ་བཞག་དེ་མ་ལག་ཡོད་པ་དང་། ཆ་ཚང་བ། གོ་རིམ་ལྡན་པ། ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་དེབ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ལ། ཁོ་བོས་འདི་ཉིད་སྒྲིག་རྩོམ་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐར་ཐོར་ངང་འཁོད་པའི་དེབ་ཕྲན་50ལྷག་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་ཡོད།
དེ་ཡང་“གོ་ལའི་འཕེལ་འགྱུར་རིག་པ་”ནི་གཞི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཁར་ཁི་དང་གློག་རྡུལ་གསར་དུ་གྲུབ་པ་ནས་མཐར་གཏོས་ཆེ་བའི་གོ་ལའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གོ་ཞིང་། “སྐྱེ་དངོས་འཕེལ་འགྱུར་རིག་པ་”ནི་སྤྲི་དཀར་དང་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ཕྲ་སྲིན་ཐོག་མར་འཕེལ་བ་ནས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བར་དུ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་རིམ་པ་ལ་གོ་བའོ། །
དེབ་འདིའི་ནང་དུ་རྩ་བའི་རིག་ཚན་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དེ་ཉིད་ཡན་ལག་གི་དོན་ཚན་དགུ་བཅུ་ལྷག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་ལ། ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་ཚོ་21གིས་གྲུབ་པའི་ཁ་གསལ་ལ་གོ་བདེ་བའི་རྗོད་པའི་ལམ་ནས་དོན་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བཤད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བརྗོད་དོན་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ་པའི་བར་བཅུག་ཚོན་རིས་165ལྷག་གིས་ནང་དོན་ཚན་པ་ཁག་རྣམས་གསལ་འགྲེལ་བྱས་ཡོད།
དེ་བས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེབ་འདི་ལ་ལྟ་ཀློག་ལེགས་པར་བྱས་པས་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་རིག་ཚན་གལ་ཆེན་ཁག་གཉིས་ཀྱི་གོ་དོན་དེ་ཉིད་བརྗོད་དོན་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཁག་དགུ་བཅུ་ལྷག་གིས་སྤྱིའི་གོ་དོན་ཞིབ་རྒྱས་སུ་ལོན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་གི་སྣང་བརྙན་གསར་བར་འཆར་བའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་ཐུབ།
དཔེར་ན་དེབ་འདིའི་ནང་གི་བརྗོད་དོན་ཚན་པ་བཅུ་བདུན་པ་“དེང་རབས་ཀྱི་མ་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་”ཞེས་པ་དེའི་ནང་གི་མ་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་རྗོད་པ་ཚིག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་མ་རྡུལ་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྤྱིའི་གོ་བ་ཞིབ་རྒྱས་སུ་སྟེར་བ་དང་། མ་རྡུལ་དང་ཁར་ཁིའི་དཔེ་གཟུགས་ཀྱི་བར་བཅུག་པར་རིས་དེ་ཡིས་མ་རྡུལ་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྣང་བརྙན་ཡིད་ངོར་གསལ་བར་འཆར་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །
དེ་ལྟ་བས་ན་“གོ་མཐའི་ས་ལས་གོམ་གཅིག་མ་བརྒལ་བར་། །འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ལྟད་མོ་འབྱུང་། །”བར་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་དེབ་འདི་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་དཔེ་ཆ་ཀློག་པ་ཙམ་གྱི་མྱོང་ཚོར་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྟོང་ཁམས་ཀྱི་གོ་ལའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་མཐའ་ཡས་པ་དང་། མ་རྡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་མུ་མེད་པའི་ནང་དུ་དངོས་སུ་གཟིགས་སྐོར་ལ་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་རྟོགས་་འབྱུང་ངེས་པས། ཀློག་པ་པོར་མཚོན་ན་དེ་ནི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང་མཉམ་དུ། འོད་འགྲོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཕུར་གྲུའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། མཐའ་མེད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་གོ་ལའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆེན་མོར་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཐེངས་གཅིག་བྱས་པ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་འགྲོས་སྣོན་འཕྲུལ་འཁོར་བརྒྱུད་ནས་མ་རྡུལ་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཕྲ་མོར་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟ་ཞིབ་ཐེངས་གཅིག་བྱས་པའོ། །
B
དེ་ཡང་སྤྱིར་“ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་”དང་། “ནང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་”ཏེ་བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེན་མོ་འདི་ཉིད་“དུས་སྐབས་ནམ་གྲུབ་པ་”དང་། “རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལས་གྲུབ་པ།” “བརྒྱུད་རིམ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ།” “རང་བཞིན་གང་ལྟར་གནས་པ།” “མཐའ་མར་ཅི་འདྲར་འགྱུར་བ་”བཅས་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་། ཆོས་ལུགས། ཚན་རིག་བཅས་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཆེ་ཁག་གསུམ་གྱིས་འགྲེལ་བཤད་བྱ་གཞིའི་གལ་ཆེན་གྱི་གསང་བ་ཞིག་ཡིན།
མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན་ཡོབ་གླིང་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་། ཡ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་བཅས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ལ་ཞིབ་འགྲེལ་གནང་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ།
དཔེར་ན་ལོ་2500གོང་གི་ཡོབ་གླིང་གྷི་རིགས་པ་ཋར་ལེ་སི་ཡིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩ་བའི་འགྲུབ་བྱེད་ཆུ་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་པ་ནས། ལོ་2400གོང་གི་གྷི་རིགས་པ་ལེའོ་སི་ཕ་སི་ཡིས་ཨེ་ཊོམ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་བར་དང་། ད་དུང་ནང་པས་ཀྱང་བེམ་པོ་རགས་པའི་རྩོམ་གཞི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཞེད་པ་དང་།
ཡ་གླིང་གི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་པས་ལོ་2700གོང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་རྐྱེན་མཐར་ཐུག་ལྷ་དབང་གི་མངོན་འདོད་དུ་མོས་པ་ནས། ལོ་2500སྔོན་ཙམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་དབང་གིས་གྲུབ་པར་བཀའ་བསྩལ་བའི་བར་དང་།
ལོ་2500གོང་གི་ཨེབ་ཏོ་ཁོ་སིས་ས་དཀྱིལ་སྨྲ་བའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་པ་ནས། ནང་པས་རི་རབ་གླིང་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུང་ལུགས་བཏོན་པ།
ཡ་ཧུ་དའི་ཆོས་པས་ལྷ་དབང་གིས་ཡ་ཏང་གསར་བཟོ་བྱས་པ་ནས་མིའི་རིགས་བྱུང་བར་བཤད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པས་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ལས་མིའི་རིགས་བྱུང་བར་འདོད་པ། དྷར་ཝིན་གྱིས་གནའ་བོའི་སྤྲ་རིགས་འཕེལ་རིམ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལས་མིའི་རིགས་བྱུང་བར་བསྒྲུབས་པ།
དེ་བཞིན་ཀི་པེ་ཉི་ཡིས་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་བརྩམས་པ་ནས། ཧ་བྷོལ་གྱིས་དགུ་ཚིགས་ཁྱིམ་རྒྱུད་སྨྲ་བའི་བར་དང་།
ཚད་རྡུལ་རིག་པ་བ་པོ་ཨེར་གྱི་མ་རྡུལ་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་དཔེ་དབྱིབས་བཀོད་པ་ནས། དངོས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཀེལ་མན་གྱི་ཁར་ཁི་ཆགས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་དབྱིབས་བཏོན་པའི་བར་སོགས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བའི་རྟོག་གེ་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ངོ་མཚར་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན།
ཡང་བཤད་ན་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་གསང་བ་དང་ངོ་མཚར་ལ་བརྟགས་དཔྱད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་“ཤེས་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་”རིང་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པའོ། །
སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཚུན་ནས་ཚན་རིག་གི་རིག་གཞུང་ལྷག་པར་ཡང་དར་མགོ་ཚུགས་ཏེ་ད་བར་དུ་ཞིབ་འཇུག་གི་རྣམ་པས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། དུས་ཐུང་ནང་གི་ལེགས་འགྲུབ་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་གང་དེ་ནི་ཤར་རིའི་ཕྲག་ནས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཁའ་ལ་འཕགས་པ་ཇི་བཞིན་དྲན་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལས་རབ་ཏུ་འདས་ཤིང་ཆེས་ཆེར་འགོངས་པར་གྱུར།
མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་རིགས་ལམ། བརྟགས་ཐབས་དང་གྲུབ་དོན་བཅས་ནི་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་འགྱུར་མེད་བརྟན་གནས་དང་། འཕེལ་མེད་རང་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ལྟ་གྲུབ་དང་རིགས་ལམ། བརྟགས་ཐབས་དང་གྲུབ་དོན། ཞིབ་འཇུག་དང་ངེས་སྲོལ་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་ནི་ཡར་ཟླའི་དཔལ་ལ་འཁུ་བས་ད་གཟོད་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ལས་གོང་དུ་བརྒལ་ཞིང་། ཆོས་ལུགས་ལས་བླ་རུ་འདས་པའི་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་འགྲེལ་བཤད་གསར་བ་འདི་ལེགས་འགྲུབ་ངང་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་རེད།
འགྲེལ་བཤད་གསར་བ་འདི་ནི་ཉེ་རབས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་དུས་རབས་རིམ་བྱུང་ནང་གི་རླབས་ཆེ་བའི་ཚན་རིག་པ་སྟེ། ཀི་པེ་ཉི། པུ་རོ་ནོ། གྷ་ལིས་ལོ། ཁེར་ཕུ་ལིས། ཉོས་ཏུན། ཅམ་མོ་ཝོལ། ཧ་བྷོལ། བྷི་རོན། ཅུས་ལིས། པོ་ཨེར། ཨེན་སི་ཐན། ཧྥི་རན་ཁི། ཆ་ཏི་ཝ་ཁི། ཨན་ཏེར་སོན། ཀེལ་མན། ཧོ་ཁིན་སོགས་མིང་སྨོས་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་མི་བོ་ཆེ་དེ་རྣམ་པའི་དཀའ་སྤྱད་དང་། འབད་བརྩོན། བློ་གྲོས་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་བསྡུས་གཟུགས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག།
ད་ལྟ་སྐུ་འཚོ་བའི་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་གྲགས་ཅན་ཨེན་སི་ཐན་གཉིས་པ་རུ་བསྔགས་པའི་ཧོ་ཁེན་གྱིས་“ཚན་རིག་རབ་ཏུ་དར་བས་མཚན་ཉིད་རིག་ནི་ཤི་ཟིན་”པར་གསུངས་སྐད་ལྟར། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྔོན་དཔག་དང་། ཞིབ་འཇུག་གི་ར་སྤྲོད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་འགྲེལ་བཤད་གསར་བའི་མདུན་ས་ནས། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲེལ་བཤད་མང་དག་ཅིག་ནི་“ལོང་བས་གླང་བཤད་”དང་། “ཨ་མྱེའི་བྱིས་སྒྲུང་”ལྟ་བུར་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་ཞིང་ངོ་མཚར་བ། རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རིག་གཞུང་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །
C
དེ་བས་ན་ངོས་གཅིག་ནས་བསམ་ན་ཚན་རིག་གི་བརྟགས་ཐབས་དང་གྲུབ་དོན། ཞིབ་འཇུག་དང་ངེས་སྲོལ་བཅས་ནི་“མཚན་ཉིད་རིག་པའི་དགྲ་བོ་”དང་། “ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཤེད་མ་”ལྟ་བུར་གྱུར་མོད། ཡང་ཟུར་གཞན་ནས་བསམ་ན་ཚན་རིག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོད་རྒུའི་འགྲེལ་བཤད་མཐར་ཐུག་པ་དང་ཆ་ཚང་བ་དེའི་ངོ་བོར་གྲུབ་མེད་པས། རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་དང་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་མི་སྨྲ་བའི་གནས་སུ་ལྷག་པའང་རབ་ཏུ་བདོག།
དཔེར་ན། “ཚེ་སྔ་མའི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་པ་”དང་། “སྒྲུང་འབེབས་པ།” “སྤྲ་ཕབ་པ།” “གཏེར་འདོན་པ་”ལྟ་བུས་མཚོན་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་བ་དག་ཡོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྱུང་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ཚན་རིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་དག་ཅིང་གསལ་བ་ཅི་ཡང་བྱ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
དོན་དངོས་འདི་ནི་ཚན་རིག་དར་འཕེལ་གྱི་“ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚད་བཀག་”དང་། “རིགས་ལམ་གྱི་ཚད་བཀག་”དབང་གིས་ཡིན་པར་《རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ཁོ་ནའི་སྟེང་གི་འཇིག་རྟེན་》ནང་དུ་གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་གསུངས་འདུག།
གཟུ་བོའི་རྣམ་དཔྱོད་མངའ་བའི་ཚན་རིག་པ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་འཆེ་བ་སྟེ། 《སེམས་དང་ཚེ་སྲོག་》ཅེས་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་དངོས་རིག་པ་བ་ལན་ཊར་གྱིས། “དོན་ངོ་མར་བཤད་ན། ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད།” ཅེས་དང་། དངོས་ཁམས་རིག་པ་བ་སི་ཊེ་ཝུན་གྱིས། “ལན་སྟབས་བདེ་ཞིག་བརྒྱབས་ན། ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད།” ཅེས་རྣམ་ཤེས་དང་། ལས་འབྲས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི། ཉམས་ལེན་དང་། ཐར་པ། གཉིད་དང་། རྨི་ལམ། གསོལ་སྨོན་དང་། ལྷ་ཕབ། སྒྲུང་འབེབས། སྤྲ་ཕབ། གཏེར་འདོན། མངོན་མཁྱེན། རིགས་སྔགས་དང་། ཆོ་ག། ལྷ་འདྲེ་དང་། དག་ཞིང་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཚན་རིག་གམ་ཚན་རིག་པས་ཅི་ཡང་ཤེས་མི་ཐུབ་པར་བཤད།
དེ་བས་དགེ་ཆོས་ཀྱིས། “ཧྲིལ་གྱིས་འདོར་བ་”ནི་“རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་ལམ་མ་ཡིན་”པར་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་སྔའི་ཚན་རིག་གི་གྲུབ་དོན་དང་ངེས་སྲོལ་བཅས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་རྩ་འདོར་བྱེད་པ་ནི། ཤེས་རབ་དང་རྣམ་དཔྱོད་མངའ་བ་དག་གི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟའི་བྱ་བ་ནི་“ཚན་རིག་རིང་ལུགས་ཀྱི་འདམ་རྫབ་”ཏུ་ཟག་པ་ཡིན་ཞེས་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཋར་སི་ཐར་ཐི་སོགས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ཤིན་ཏུ་མད་པར་སྣང་།
རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡངས་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དག་གིས་གསུངས་རྒྱུར། ཧ་བྷོལ་རྒྱང་མཐོང་གི་མཐོང་ནུས་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། མ་རྡུལ་གྱི་ཆགས་ཚུལ་ལ་ཅི་ཡང་ལྟ་བར་མི་ནུས་པ་བཞིན། ཚན་རིག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མིག་ནུས་པ་དེ་ཤ་མིག་དང་རྗེས་དཔག་ལས་རབ་ཏུ་འདས་མོད། རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་རྒུ་ལ་ལྟ་ཞིང་དཔྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་འདི་ལེགས་པར་ཤེས་ཚེ་“ཚན་རིག་རིང་ལུགས་ཀྱི་འདམ་རྫབ་”ཏུ་ཟག་པ་ལས་ཐར་ཐུབ་པར་གསུངས་སོ། །
དེས་ན་རྣམ་ཤེས་དང་། ལས་འབྲས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི། ཉམས་ལེན་དང་། ཐར་པ། གཉིད་དང་། རྨི་ལམ། གསོལ་སྨོན་དང་། ལྷ་ཕབ། སྒྲུང་འབེབས། སྤྲ་ཕབ། གཏེར་འདོན། མངོན་མཁྱེན། རིགས་སྔགས་དང་། ཆོ་ག། ལྷ་འདྲེ་དང་། དག་ཞིང་སོགས་ཚེ་སྲོག་གི་གལ་ཆེ་བའི་ནང་དོན་མང་པོ་ཞིག་ནི་ད་དུང་ཚན་རིག་ལ་བསྐལ་དོན་དུ་གྱུར་པའམ། ཚན་རིག་གི་དགག་སྒྲུབ་ཡུལ་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཡོད་ཅིང། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་དག་ལས་བརྗོད་དོན་དེ་རྣམས་“རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་”གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་གསལ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།
རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚན་རིག་རབས་འབྱམས་པ་ཧྥོས་རེ་ཏི་ཡིས། “ཁོ་བོ་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་དང་། ཀླད་པ། ལྷ་དང་། ཚན་རིག་རྣམས་མཉམ་དུ་སྤྱད་ན་གཟོད་འཇིག་རྟེན་གསར་བ་འདིའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་གི་ཡོད་”ཅེས་བཤད་པ་ལྟར། གནའ་དེང་གི་རིག་གཞུང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་“འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་བ་”དང་། “མི་ཚེའི་ལྟ་བ།” “རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་”བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཡང་དག་ཅིང་ཆ་ཚང་བའི་ངེས་རྟོགས་ཤིག་འཚོལ་རྒྱུ་ནི་མཁས་པའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེ་ནི་བདེར་གཤེགས་སྲས་དང་བཅས་པས་ཡང་ཡང་བསྔགས་པ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་“དབུ་མའི་ལམ་”ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས། 《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་》ནང་དུ་“ཤེས་རབ་ཡོད་ན་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་གནད་ཆེན་པོ་རེ་རྙེད་ཐུབ་”པར་གསུངས་པའི་ལེགས་བཤད་ལྟར། གཞན་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་། ཆོས་ལུགས། ཚན་རིག་སྟེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བའི་རིག་གཞུང་གསུམ་ཆར་གྱི་སྙིང་པོའི་གནད་རྙེད་ཐུབ་པར་བྱས་ཏེ། འཚོ་གནས་ཀྱི་སྙིང་དོན་མཐར་ཐུག་པ་“མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་”དང་། “མི་ཚེའི་རིན་ཐང་”རྣལ་མ་དེ་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་ལ་འབད་གལ་ཆེ་བའོ།། །།
ཡུལ་ཤུལ་བ་ཚེ་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་2016/9/2ཉིན།
རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས།
འདན་ཤུལ་བ་ཚེ་དབང་བཀྲ་ཤིས་ནི། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༩ལོར་ཁམས་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་འབྲོག་ཁྱིམ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས། ལོ་ངོ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་ཕ་ཡི་དྲུང་ནས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་ལ་སྦྱང་མགོ་བཙུགས། ཀློག་ལེགས་པར་བྱང་རྗེས་ཀྱི་རང་ལོ་བཅུ་གཉིས་སྐབས་དགོན་པའི་འཚོགས་གྲྭལ་དུ་ཞུགས། རང་ལོ་བཅུ་བདུན་སྔོན་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་གཞན་མ་ཐོབ་ཀྱང་གླིང་སྒྲུང་དང་། ཆུ་ངོགས་གཏམ་རྒྱུད། ནུབ་བསྐྱོད་ཟིན་བྲིས། མི་ལའི་རྣམ་ཐར། མདོ་མཛང་བླུན། སྦྲང་ཆར་སོགས་ཀློག་རྒྱུར་ཧ་ཅང་མོས།
རང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོར་མདོ་ཁམས་སྨད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་གསེར་ཐང་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་བསྐྱོད་ནས་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་མགོ་ཚུགས། དེ་ནས་བཟུང་བགྲང་བྱ་མང་པོའི་ཡུན་ལ་སྙིགས་དུས་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆོས་རྗེ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཞལ་སྔ་ནས་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཁྲིད་མན་ངག་གི་གདམས་ཟབ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བཟང་རྙེད་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་དང་། མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས། མཁན་པོ་ཁྱབ་བརྡལ་སོགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཀྱང་གཞུང་ཁྲིད་དང་གདམས་པ་མང་དུ་ཐོབ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོར་གནས་དེར་བཀའ་བརྒྱུད་འཛིན་གྲྭ་གསར་འཛུགས་སྐབས་སུ་རྐང་འཛིན་སློབ་གཉེར་པའི་གྲྭལ་དུ་ཞུགས་ཤིང་ལོ་ངོ་བདུན་ལྷག་གི་རིང་དུ་ངེས་པ་དོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་མཁན་པོ་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་ནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་གཞུང་ཆེན་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་སྦྱང་བ་ནན་ཏན་བྱས་པ་དང་། ཞོར་དུ་བརྡ་སྤྲོད། སྙན་ངག ལོ་རྒྱུས་བཅས་ལ་ཡང་སྦྱོང་བ་ནན་ཏན་བྱས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༠༧ལོར་ལོ་ངོ་བཅུ་གཅིག་གི་སློབ་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ནས་མཁས་མང་འདུས་པའི་དབུས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་དང་སྤྲོ་སེམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་འཆད་རྒྱུགས་དང་། རྩོད་རྒྱུགས།
དྲི་རྒྱུགས་སོགས་དཀའ་ཚེགས་དང་སྙོགས་འཛིང་ཆེ་བའི་རྒྱུགས་རིམ་རྣམས་ལེགས་པར་རྫོགས་ཏེ་གསེར་ཐང་བླ་རུང་ལྔ་རིགས་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་མཁན་པོའི་ཐོབ་ཐང་བླངས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོ་ནས་༢༠༡༣ལོའི་བར་དུ་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་གི་ཞོར་དུ་འཛིན་གྲྭ་དེའི་བདག་གཉེར་དང་དཔེ་ཁྲིད་མཁན་པོའི་འགན་བླངས་ཤིང་། དུས་སྐབས་དེར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་བརྡ་སྤྲོད་ལོ་རྒྱུས་བཅས་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་པ་རྣམས་ལ་ཟབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ། བརྡ་སྤྲོད་འཛིན་གྲྭ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དང་། ཚད་མའི་འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས། དབུ་མའི་འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས། ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་བར་གསུམ། མངོན་པའི་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་བཅས་འཛིན་གྲྭ་ཁག་ལྔ་དང་། འཛིན་རིམ་དགུ་ཡི་དཔེ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་བྱས།
ད་ལྟའི་ཆར་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་བོད་ཡིག་ཆེད་སྦྱོང་སློབ་ཆེན་དུ་ནང་བསྟན་རིག་པ་དང་། ཚད་མ་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་གྱི་འགན་བཞེས་ཏེ་བོད་རིག་པའི་སློབ་གསོའི་བྱ་བཞག་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་བཞིན་ཡོད།
སློབ་སྦྱོང་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བར་གསེང་དེ་དག་ནས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ། ནང་བསྟན་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད། ནང་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག། ལམ་དང་ས་ཡི་རྣམ་གཞག། ཞུགས་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་གཞག། གྲུབ་མཐའ་དང་ས་ལམ་ལ་ཉེར་མཁོའི་ཟུར་དཔྱད་ཚན་པ་གཉིས། ངོ་མཚར་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་བ། དཀའ་གནད་གསལ་མེ་དང་ལེགས་བཤད་ལྗོན་དབང་གི་རྣམ་བཤད། སུམ་ཅུ་པའི་སྦྱང་གཞི་དྲི་བ་དང་དྲིས་ལན། རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྦྱང་གཞི་དྲི་བ་དང་དྲིས་ལན། ས་མཐའི་ལག་ལེན་གྱི་མཆན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྡོང་པོ་དང་དེའི་མཆན་འགྲེལ། གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་བརྩི་ཚུལ། རྒྱ་གར་པ་དང་གནས་བརྟན་པའི་འདས་ལོ་བརྩི་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱད་པ། མིའི་འདོད་ཧམ་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་འགལ་འདུ། འོད་འགྲོས་དང་སྦྱར་ནས་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ལ་དཔྱོད་ཚུལ་སོགས་རྩོམ་ལུས་རིང་ཐུང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་དོ།། །།


text:
This 13-minute documentary film titled ‘Shugden Protesters: Allegations versus Facts’ seeks to clarify some of the misinformation being spread by Shugden protestors. The allegations posed by Shugden p...
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ ༡༡ ཚེས ༠༣ ཉིན་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཚོགས་ཁག་བཞིས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མ...
ཕྱི་ལོོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གནས་མཆོག་ལྦ་རཱ་ནཱ་སཱིའི་ཆེས་མཐོའི་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་གླིང་ཁའི་ནང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དང་། ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ། འབྲུག་...
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཨ་རིའི་མེལ་ཌི་སན་བོད་རིགས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ལོར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ས་ལུ་གྷ་རའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཟུར་བཏོན་ཞུས་པ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༨ ཉིན་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་བལ་ཡུལ་ཁུལ་གྱི་མི་མང་སོགས་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་མཁན་རྣམས་ལ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་།


text:
༄༅། །དྭངས་པའི་མཚན་མོ་ཞིག་ལ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སྐར་ཚོགས་ཀྱིས་འོད་འཚེར་འཚེར་བྱེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་བལྟས་ནས་ཡ་མཚར་བའི་ཚོར་འདུ་ཞིག་སྐྱེས་མ་མྱོང་མཁན་སུ་ཞིག་མཆིས། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་བློ་ལྡན་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་བློ་བཏང་མ་མྱོང་མཁན་སུ་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོ་སུས་འཛམ་གླིང་འདི་སྲོག་ལྡན་རྣམས་འཚོ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་སྐར་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རང་ཉིད་ལ་དྲིས་མ་མྱོང༌། ང་རང་གི་བསམ་པར་དྲི་བ་འདི་དག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འཆར་བ་ཞིག་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་དྲི་བ་འདི་དག་ལ་ལན་འཚོལ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འདུན་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་འཆར་ཅན་དུ་མཆིས། དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་འབྲས་བུ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་རྐྱེན་དང༌། རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་དེའི་བརྒྱུད་རིམ་སོགས་རྟོགས་པར་ང་ཚོ་སྔར་ལས་ཐག་ཉེ་རུ་བཏང་བ་འདི་ཡིན།
གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་གང་མང་ཞིག་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་བོད་ལའང་སྐར་རྩིས་རིག་པ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད། དེའི་གྲུབ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་གནམ་དཔྱད་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་འཇུག་ཆོག མིག་རྗེན་པར་སྣང་ཐུབ་པའི་སྐར་མ་མང་ཆེ་བར་བོད་པས་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་དང༌། དོན་ངོ་མར་བོད་པ་དང་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་གནམ་དཔྱད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གཞིར་བཞག་ནས་ཉི་འཛིན་དང་ཟླ་འཛིན་སོགས་སྔོན་དཔག་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་བྱས་ཡོད། ལོ་ན་ཆུང་བའི་སྐབས་སུ་ངས་བོད་ནང་དུ་མཚན་མོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱང་ཤེལ་བརྒྱུད་ནས་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལ་བལྟས་ནས་དེ་དག་གི་མིང་དང་གཟུགས་དབྱིབས་སྦྱངས་མྱོང༌།
ལྡི་ལི་ནང་གི་སྦེ་ལ་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་གཟུགས་ཁང་དུ་གནམ་དཔྱད་ཞིབ་ལྟ་ཁང་ངོ་མ་ཞིག་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་སོང་བས་ང་ལ་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེ་ངས་ད་དུང་ཡང་དྲན་གྱི་འདུག ༡༩༧༣ ལོར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཐོག་མར་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་སྐབས་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁམ་འབི་རད་རྗི་༼Cambridge༽ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སྡེ་ཁག་དང་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ལ་གཏམ་བཤད་ཅིག་བྱེད་པར་ང་རང་མགྲོན་འབོད་བྱས་སོང༌། དེར་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པས་ངས་ཆེད་དུ་བྱེད་འདོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་སྐབས། ངས་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་གནམ་དཔྱད་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་འོད་རླབས་ཀྱི་རྒྱང་ཤེལ་དེར་ལྟ་འདོད་ཡོད་ཅེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན།
དྷ་རམ་ས་ལར་སེམས་དང་ཚེ་སྲོག་གི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སྟེང་ཕི་རིན་སི་ཏྲོན་༼Princeton༽ནང་གི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་ཡིན་པའི་གནམ་དཔྱད་དངོས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཕེའི་ཏྲི་༼Piet Hut༽ཡིས། དགུ་ཚིགས་ཕན་ཚུན་གདོང་ཐུག་བརྒྱབས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆེན་པོའི་བྱུང་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཚུལ་གྱི་རྣམ་དཔྱད་རིག་པའི་དཔེ་མཚོན་དེ་གློག་ཀླད་ཀྱི་གཟུགས་རིས་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་བསྟན་སོང༌། དེ་ནི་དོན་ངོ་མའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་ལྟད་མོ་ཞིག་རེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་འབར་གས་ཆེན་མོ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཚང་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་ཐོག་ནས་འཇིག་རྟེན་འདི་རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆེན་པོའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་བློ་ལ་འཆར་སྒོམ་བྱེད་པར་གློག་ཀླད་ཀྱི་གཟུགས་རིས་དེ་ལྟ་བུ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག ཕེའི་ཏྲིའི་གཟུགས་རིས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དེ་རྫོགས་རྗེས་ང་ཚོས་གྲོས་བསྡུར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཅིག་བྱས། ཚོགས་འདུ་དེར་ཞུགས་མི་གཞན་གཉིས་ཏེ་ཀྲེ་ཝད་ཏྲི་དང་འཇོད་རྗི་༼David Finkelstein and George Greenstein༽གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐྱེད་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་ཚུལ་དེ་ཨ་ལོང་ཡོད་པའི་འགྱིག་ཐག་འགའ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང༌། ངས་འདི་གསལ་པོར་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ནི་ང་དང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་གཉིས་ཀྱིས་དཔེ་སྟོན་འདི་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་སྐྱེད་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་བློ་ལ་འཆར་མ་ཐུབ་པར་དཀའ་ངལ་གང་འཚམ་ཞིག་འཕྲད། དེ་ནས་ཚོགས་འདུ་དེར་ཞུགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཚང་མས་འགྲེལ་བཤད་དེ་གོ་སླ་རུ་གཏོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཀྱང༌། ང་ཚོ་སྔར་ལས་ཀྱང་མགོ་འཐོམས།
དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཚན་རིག་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་དེང་རབས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་རྨང་གཞི་ཡང་ཨ་ཡིམ་སི་ཐམ་གྱི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རེད། འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་འདིའི་ནང་གནམ་དཔྱད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ། འཐེན་ཤུགས་ནི་བར་སྣང་དང་དུས་གཉིས་ཀའི་གུག་ཆ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཐུན་མོང་གི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་སྦྱར་བ་དེས། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་རྟག་པ་ཞིག་མིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་འགུལ་མེད་དུ་གནས་པ་ཡང་མིན་པར་བསྟན། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་ནི་མུ་མཐུད་ནས་འཕེལ་འགྱུར་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཚན་རིག་གི་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་རྣམས་གནའ་བོའི་ནང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་འཆར་རྟོགས་དང་མཐུན། ཁོང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དང་པོ་གྲུབ་པ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་མཐར་འཇིག་པའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་དབང་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་འདོད། ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ནང་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མགོ་སྟོད་ཅིག་ལ་ཨ་ལར་ཁི་ཛམ་ཌར་༼Alexander Friedmann༽གྱི་རྣམ་གཞག་གི་སྔོན་དཔག་དང་ཡེ་ཏྲེ་ཝུན་༼Edwin Hubble༽གྱི་ཞིབ་ཚགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཞིབ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཐག་ཉེ་ལ་ཡོད་པའི་དགུ་ཚིགས་ལས་ཐག་རིང་གི་དགུ་ཚིགས་ཀྱིས་འབྱིན་པའི་འོད་ཟེར་ནང་གི་འགྱུར་འགྲོས་དམར་པོ་ཆེན་པོ་དེར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱིས། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་ནི་གུག་གུག་དང་རྒྱ་སྐྱེད་བཞིན་པ་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བའི་གསལ་བཤད་བྱས།
རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པའི་ལས་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་འབར་གས་ཆེན་མོ་ཟེར་བ་དེའི་ནང་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་བར་བདེན་པར་འཛིན། སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་འབར་གས་ཆེན་མོ་དེ་ནི་ལོ་ངོ་དུང་ཕྱུར་ ༡༢༠ ནས་ ༡༥༠༼12 to 15 billion༽ཡི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ལ་བྱུང་བར་འདོད། འབར་གས་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་སྐར་ཆ་འགའ་ཤས་ཤིག་གི་རྗེས་ལ་ཚ་གྲང་མར་འགྲིབས་ནས་རྫས་འགྱུར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་ཁྲོད་རྫས་ཡང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚུ་གུ་གྲུབ་འགོ་ཚུགས། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་རྗེས་སུ་ཚུ་གུ་དེ་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དངོས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་ཡིད་ཆེས་བྱེད། འདི་ལྟར་བེམ་པོ་དང་ཚ་ཟེར་ལས་གྲུབ་པའི་མེའི་གོང་བུ་དེ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བར་སྣང་དང༌། དུས། དངོས་གཟུགས། ནུས་ཤུགས་སོགས་བྱུང༌། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་པའི་ནང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཆུང་བའི་ཚ་ཟེར་ཁྱབ་ཡོད་པ་གསར་དུ་རྙེད་པ་དང༌། དེ་ནི་འབར་གས་ཆེན་མོའི་བྲག་ཆའམ་མེ་སྟག་ལྟ་བུ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཆུང་བའི་ཚ་ཟེར་འདིའི་འོད་རིམ་དང༌། འཁྱོག་འགྲོས། བར་སྣང་གི་ཁྱབ་བརྡལ་བཅས་ལ་ཚད་འཇལ་ཞིབ་ཚགས་པོར་བྱས་པ་དེས། མ་མཐའ་ཡང་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ་གྱི་ད་ལྟའི་དཔེ་མཚོན་འདིར་རྒྱབ་རྟེན་གསལ་པོ་བྱས།
རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཆུང་བའི་ཚ་ཟེར་གྱི་སྒྲ་འདི་སྟེས་དབང་གིས་མ་རྙེད་བར་དུ། ཡུན་རིང་ཞིག་ལ་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ནང་དུ་གྲུབ་མཐའ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་རྩོད་གླེང་བྱུང༌། འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་ངང་ཚུལ་བརྟན་པོའི་རྣམ་གཞག་གཞིར་བཟུང་གི་ཐོག་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་སྐྱེད་བཞིན་པ་དེར་ལྟ་ཚུལ་བཟུང༌། དེ་ཡང་རྒྱུན་གཏན་པའི་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམས་འཇུག་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་མགྱོགས་ཚད་འགྱུར་མེད་ཅིག་གི་ངང་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པའི་འདོད་ཚུལ་འདི་ཡིན། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཚན་རིག་པ་སྐོར་གཞན་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་འབར་གས་ཤིག་ལས་བྱུང་བར་འདོད། ངའི་གོ་ཐོས་ལ། ཧཕི་རད་ཏྲི་༼Fred Hoyle༽ལྟ་བུ་དེང་རབས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཆེན་པོ་དུ་མ་ཡང་ངང་ཚུལ་བརྟན་པོའི་རྣམ་གཞག་འདི་རྐང་འཛིན་བྱེད་མཁན་རེད། དོན་ངོ་མར་ངའི་མི་རབས་འདིའི་མགོ་སྟོད་དུ་རྣམ་གཞག་འདི་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་གི་ལྟ་ཚུལ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། དེང་སྐབས་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཆུང་བའི་ཚ་ཟེར་གྱི་སྒྲ་དེས། འབར་གས་ཆེན་མོའི་རྣམ་གཞག་འདི་ལ་ཚད་མ་ལྡན་པའི་དཔེ་སྟོན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པར་སྣང༌། འདི་ནི་ཚན་རིག་གི་མཐར་ཐུག་གི་ཞིབ་འཇུག་ནང་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་བདེན་དཔང་ནི་ཆེས་མཐའ་མའི་བདེན་དོན་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པའི་དཔེ་མཚོན་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན། མ་མཐའ་ཡང་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ནང་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་འདི་ལྡན། མངོན་སུམ་གྱི་བདེན་དཔང་ལ་བསྙོན་ན་གྲོས་བསྡུར་ཞིག་གི་ནང་རྩོད་སྒྲུབ་དྲང་པོ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་རང་ཉིད་ལ་ཚང་མེད་པ་ནང་པའི་གཞུང་དུ་གསུངས།
བོད་དུ་ནང་ཆོས་མ་དར་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་བོན་ཆོས་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་སྒྲུང་འདྲ་མིན་ཞིག་ཡོད། ལྷ་སྒྲུང་དེ་དག་གི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་ཟང་ཟིང་ལས་གོ་རིམ་དང༌། མུན་པ་ལས་སྣང་བ། མཚན་མོ་ལས་ཉིན་མོ། སྟོང་པ་ལས་གནས་པ་བསྐྲུན་པ་འདི་ཡིན། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ནུས་པ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས། ལས་འདི་དག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསར་གཏོད་བྱས། ལྷ་སྒྲུང་ཁག་གཞན་ཞིག་གིས་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆེན་པོའི་སྒོ་ང་ཞིག་ལས་སྐྱེས་ཤིང་འཚོ་བཞིན་པའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད། ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ནང་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་གྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་གང་མང་བྱུང་ཞིང༌། སྔ་མོའི་གྲངས་ཅན་པའི་སྤྱི་གཙོ་བོའི་རྣམ་གཞག་གིས་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མ་དང་དེའི་ནང་གི་ཚེ་སྲོག་ནི། གཞི་རུ་གནས་ཤིང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་གྲུབ་གཞི་ཞིག་གི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པར་བརྗོད། བྱེ་བྲག་པའི་རྡུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གིས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྩ་བའི་གྲུབ་རྫས་གཅིག་པུ་དེའི་ཚབ་ལ་ཆ་ཆུང་དུ་བགོ་མི་ཐུབ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ཞིག་བཞག་ནས་དེ་རྣམས་དངོས་ཡོད་གནས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆ་རུ་འདོད། དེ་བཞིན་ལྷ་ཚངས་པའམ་དབང་ཕྱུག་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོར་འདོད་པའི་རྣམ་གཞག་འདྲ་མིན་བྱུང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷུང་བའི་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལུགས་ལ་དགོས་དམིགས་སྟོང་ཞིང་ཐོལ་བྱུང་དུ་གྲུབ་པའི་བེམ་པོ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བེམ་པོའི་ཆོས་རྣམས་འདུ་ཚོགས་བྱས་པ་ལས་གྲུབ། འདོད་ཚུལ་མཐའ་མ་འདི་ནི་སེམས་དབང་རྩ་དང་སྐྱེ་དངོས་རྫས་འགྱུར་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང༌། འདི་གཉིས་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་ལ་ཐུག་པར་འདོད་པའི་ཚན་རིག་གི་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་མིན། གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་ལས་ལྡོག་སྟེ་ནང་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་གནས་གཞི་གང་ཡིན་རུང་ཕན་ཚུན་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཞག་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་དེ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་གཞི་ལ་བཟུང་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱས། རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་ཤེས་པ་དང་བེམ་པོ་གཉིས་ཀར་འཇུག
སྔ་མོའི་གསུང་རབ་རྣམས་གཞིར་བཞག་ནས་བཤད་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐོར་ལ་བཀོད་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་ལན་ཅི་ཡང་མཛད་མེད། ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་དཔེ་ཞིག་གི་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དྲི་བ་འདི་འདྲ་འགོད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་དུག་ལྡན་གྱི་མདས་རྨས་པའི་མི་ཞིག་དང་མཚུངས་པར་གསུངས། གཤག་བཅོས་སྨན་པ་ལ་མདའ་དེ་འདོན་དུ་འཇུག་རྒྱུ་ལས་རྨས་ཕོག་པའི་མི་དེས་མདའ་འཕེན་མཁན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་དང་རུས་རྒྱུད། མིང༌། སྡེ་བ་བཅས་ཤེས་རྒྱུ་ལ་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་འཕེན་མཁན་དེའི་ཤ་མདང་ནག་དང་སྨུག ཡང་ན་དཀར་བ། ཁོ་གྲོང་གསེབ་དང༌། གྲོང་རྡལ། ཡང་ན་གྲོང་འཁྱེར་གང་ཞིག་ལ་བསྡད་ཡོད་པ། བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་གཞུ་དེ་གཞུ་དཀྱུས་མའམ་འཕྲེད་གཞུ་གང་ཞིག་ཡིན་མིན། གཞུ་ཐིག་དེ་སྐུད་པ་དང༌། འདམ་རྩ། སོ་མ་ར་རྩྭ། རྩ་རྒྱུས། ཡང་ན་ཤིང་པགས་གང་ཞིག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་མིན། མདའ་ཤིང་དེ་ནགས་ཚལ་གྱི་ཤིང་ངམ་མིས་བཙུགས་པའི་ཤིང་ཞིག་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་དྲི་བ་མང་པོ་འགོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་ལན་མ་གསུངས་པ་འདིར་འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས། གཅིག་ནི་གཟུགས་འདས་རིག་པའི་དྲི་བ་དེའི་རིགས་ཐར་བའི་ལམ་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཡིན། གཞན་ཡང་གཙོ་བོ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལན་མ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དྲི་བ་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ལུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཡོད་པས། ལན་གསུངས་པ་ཡིན་ན་རང་རྐྱ་ཐུབ་ཅིང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གནས་གཞི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བར་དོགས་པས་ཡིན།
དྲི་བ་དེ་ཚོ་སྡེ་ཚན་དུ་སྒྲིག་སྟངས་ལ་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་འདྲ་བའི་ནང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཙམ་ཡོད། པཱལིའི་གཞུང་དུ་ལན་མ་གསུངས་པའི་དྲི་བ་བཅུ་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་གཤམ་གསལ་གྱི་དྲི་བ་བཅུ་བཞི་འདི་ཚོ་བཀོད་ཡོད།
༡༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ཡིན་ནམ།
༢༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ།
༣༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནམ།
༤༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནམ།
༥༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཐོག་མ་ཞིག་ཡོད་དམ།
༦༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཐོག་མ་ཞིག་མེད་དམ།
༧༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནམ།
༨༽ བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ།
༩༽ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་གནས་སམ།
༡༠༽ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་མི་གནས་སམ།
༡༡༽ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནམ།
༡༢༽ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་མི་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ།
༡༣༽ སེམས་ནི་ལུས་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ།
༡༤༽ སེམས་དང་ལུས་ཐ་དད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནམ།
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་གཟུགས་འདས་རིག་པའི་དྲི་བ་དག་ལ་ལན་མ་མཛད་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དུ་ནང་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང༌། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་དང་འཚོ་སའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྐོར་ལ་རྒྱུན་དུ་ཐོན་པའི་གཞི་རྩའི་དྲི་བ་འདིའི་རིགས་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཞིག་ཡོད། ང་རང་གི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གྲུབ་མཐས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གཅེས་ནོར་འདི་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ནང་བསྟན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་གླེང་བའི་གཞུང་ལུགས་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་མངོན་པའི་ལུགས་ནི་ཐེ་ལཎ་དང༌། ཤྲི་ལངྐ༌། འབར་མ། ཀམ་པོ་ཀྲི་ཡ། ལའོ་སི་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དེང་སང་བར་དུ་གཙོ་བོར་དར་བའི་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ལྟ་བུ་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོས་ཐུན་མོང་ནས་ཁས་ལེན་བྱེད། བོད་དུ་དར་བའི་ནང་བསྟན་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཏེ་ལྷག་པར་དཔལ་ནཱལནྡཱ་ནས་མར་ཁྱབ་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དེ་ཡིན་ནའང༌། མངོན་པའི་གཞུང་གི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་གཉིས་ནི་བོད་པའི་བསམ་བློའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས། བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་མངོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཡིན། བོད་ལ་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་གཉིས་པ་ནི། དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་དང་དེའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བསྟན་བཅོས་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། བཤད་སྲོལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་གཙོ་བོ་རྣམས་གསུངས་པར་གྲགས་ཀྱང༌། གཞུང་ལུགས་འདིའི་བསྟན་བཅོས་སྔ་ཤོས་རྣམས་ག་དུས་བྱུང་ཡོད་མེད་ཏག་ཏག་ཅིག་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཁག་པོ་རེད། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུས་འཁོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་གཙོ་བོ་རྣམས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ནས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནས་བཟུང༌། འདིས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ནང་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་བཟུང་ཡོད།
ང་ལོ་ན་ཉི་ཤུ་ཡིན་དུས་མངོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཆེད་དུ་སྦྱོང་སྐབས། ངས་འཛམ་གླིང་འདི་སྒོར་མོ་ཡིན་པ་རྟོགས་ཟིན་ཅིང༌། དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་ཟླ་བའི་སྟེང་གི་མེ་རིའི་དོང་ཁའི་པར་སོགས་མཐོང་མྱོང༌། སྐབས་དེར་སའི་གོ་ལ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཉི་མ་ལ་སྐོར་བ་བྱེད་པའི་གོ་རྟོགས་ཟུར་ཙམ་ཞིག་ང་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ངས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བརྩམས་པའི་མངོན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུས། དྲང་པོ་བཤད་ན་དེས་ངའི་ཡིད་དབང་དམིགས་བསལ་གྱིས་བཀུག་མེད།
མངོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པས་སའི་གོ་ལ་ལེབ་མོ་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་གནམ་གྱི་གཟུགས་ཕུང་གིས་བསྐོར་ཡོད་པར་བཤད། རྣམ་གཞག་འདི་གཞིར་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟེ་བར་ཡོད་པའི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་ན་གླིང་ཆེན་བཞི་ཡོད། དེའི་ནང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གིླང་ཆེན་ནི་ང་ཚོའི་སའི་གོ་ལ་ཡིན། གླིང་ཆེན་འདི་ཚོ་རེ་རེ་ལའང་གླིང་ཕྲན་གཉིས་རེས་བསྐོར་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་གི་བར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་ཁེངས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གནས་གཞི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཡོད་ཅིང༌། གནས་གཞི་དེ་ཡང་བར་སྣང་སྟོང་པའི་ནང་རླུང་གི་ནུས་ཤུགས་ཀྱིས་ཡར་བཏེགས་ཡོད་པར་འདོད། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཉི་ཟླའི་བོངས་ཚད་དང་སྐོར་ལམ། དེ་དག་དང་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་བར་ཐག་བཅས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་མོ་ཞིག་བརྒྱབས་འདུག
བོངས་ཚད་དང་བར་ཐག་གི་འགྲེལ་བཤད་ལ་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་གནམ་དཔྱད་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བདེན་དཔང་དང་ཡོངས་སུ་འགལ། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་བླངས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་གདེང་འཇོག་དམའ་རུ་གཏོང་བ་དང༌། མངོན་སུམ་གྱི་བདེན་དཔང་དང་འགལ་ན་དེ་བས་ཀྱང་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་རྩ་འཛིན་ནང་པའི་གཞུང་དུ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གོ་བ་ལོན་པ་དཀའ། དོན་ངོ་མར་ནང་ཆོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་འཇིག་རྟེན་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་འགལ་བ་ཅན་འགའ་ཡོད་པས། ནང་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། ཚན་རིག་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་མི་དགོས་པར་དེ་དག་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཐད་ཀའི་ཚིག་དོན་གྱི་བདེན་དོན་ལ་དོགས་འདྲི་མི་བྱེད་རང་བྱེད་ཡིན། ང་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་ནང་པས་མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་འདོར་དགོས།
མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ལ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ཅི་ཙམ་བྱས་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ནང་དར་བའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་འདོད་ཚུལ་འདྲ་མིན་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཞིག་རེད། ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། ནང་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་གིས་ཕྱི་སྣོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ནི། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་བྱུང་སྟངས་དང་དེ་དག་གི་འཚོ་གནས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ལ་ལྟོས་ན་ཕལ་བ་ཡིན། ལོ་རབས་སུམ་ཅུ་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲུལ་བཞུད་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས། སའི་གོ་ལ་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་འདིས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་དཀྱིལ་མའི་ས་ཁྲ་ཞིག་མཚོན་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། ཁོང་གིས་གླིང་ཆེན་གཞན་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དེ་དེང་རབས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ནང་གི་ས་བཤད་ཀྱི་གནས་བབ་དངོས་ཡོད་ཁ་ཤས་དང་མཚུངས་ཚུལ་ཡིད་དབང་མེད་དུ་འགུག་པའི་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱས་འདུག ཁོང་གི་འདོད་ཚུལ་འདི་བདེན་པ་ཡིན་མིན་དང༌། ཡང་ན་དོན་ངོ་མར་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཆ་དེ་ཚོར་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་བར་འདོད་པའི་གླིང་ཆེན་དག་ལ་ལྟོས་ནས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་མིན་བཅས་ནི་ད་དུང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཤིག་ཡིན།
སྔ་མོའི་གསུང་རབ་ཁག་ཅིག་གི་ནང་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་བར་སྣང་སྟོང་པའི་ནང་གཡེངས་པའི་གཟུགས་ཕུང་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པར་གསུངས། འདི་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ནང་གི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་མ་རེད། དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ནང༌། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་དགུ་ཚིགས་ནང་གི་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཕུང་དག་གི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་དུས་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྤྲད་ཡོད། དང་པོ་སྐར་མ་རྣམས་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་ང་ཚོའི་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་སོགས་བྱུང་བར་འདོད། དང་བ་བརྟས་པ་ཞིག་ལ། མངོན་པའི་ལུགས་དང་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་གཉིས་ཀའི་ནང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ལྟ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟུང་ནས། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་གྲངས་ལས་འདས་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ལུགས་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་ལས་འདས་པའི་དོན་སྤྱི་འདི་སྟོན་སླད་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཤིང༌། ༼ངའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུང་ཕྱུར་བརྒྱ་དང་ཧ་ལམ་མཚུངས།༽ འདི་ལྟར་གྲངས་ལས་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡོད་པར་ལུགས་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་ནང་པའི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཧྲིལ་པོ་ལ་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་ནའང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བྲག་པ་སོ་སོ་ལ་ཐོག་མ་དང༌། བར་མ། མཐའ་མའི་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད།
འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་ནི། སྟོང་པ་དང༌། གྲུབ་པ༑ གནས་པ། མཐར་འཇིག་པ་སྟེ་དུས་རིམ་བཞི་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་དགོས། དུས་རིམ་འདི་ཚོ་རེ་རེ་ཡང་ཧ་ཅང་རིང་བའི་བར་མའི་བསྐལ་བ་ཉི་ཤུ་ལ་གནས་པར་འདོད། གྲུབ་པའི་བར་མའི་བསྐལ་བ་མཐའ་མའི་ནང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཕེལ་འགྱུར་འབྱུང་བ་དང༌། ས་དང་བར་སྣང་གི་ཁམས་མ་གཏོགས་རང་བྱུང་གི་འབྱུང་བ་གསུམ་སྟེ་ཆུ་དང༌། མེ། རླུང་གང་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཞིག་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང༌། འབྱུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་སྔོན་མའི་ཁམས་ཀྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་སོང་ན་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཞིག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་འགྲོ།
དེའི་ཕྱིར་ནང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ནང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་ཆུ་བོ་གངྒཱའི་བྱེ་མའི་རྡུལ་གྲངས་ལས་མང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ཡོད་པར་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་རྒྱུན་དུ་གྲུབ་པ་དང་འཇིག་པའི་ངང་ལ་ཞིག་གི་ནང་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ཡོད། ལྟ་ཚུལ་འདི་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ཐོག་མ་ཞིག་མེད་པར་བསྟན་པ་དང༌། ཚན་རིག་ལ་རྩ་བའི་དྲི་བ་ཁག་ཅིག་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འབར་གས་ཆེན་མོ་གཅིག་གམ་དུ་མ་བྱུང་ངམ། འཇིག་རྟེན་གཅིག་གམ་དུ་མ། ཡང་ན་གྲངས་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་དམ། ནང་པའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲངས་མཐའ་མེད་དམ། ཡང་ན་གྲངས་མཐའ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་མུ་མཐའ་མེད་པར་རྒྱ་བསྐྱེད་དམ། ཡང་ན་རྒྱ་སྐྱེད་བཞིན་པ་འདི་དལ་དུ་འགྲོ་བར་མ་ཟད་ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ། མཐར་ཐུག་འཇིག་རྟེན་འདི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་ཆགས་སམ། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་བསྐྱར་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ནམ། ཚན་རིག་པ་ཚོས་དྲི་བ་འདི་ཚོའི་སྐོར་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ནས་རྩོད་གླེང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ད་དུང་དྲི་བ་གཞན་ཞིག་ཡོད་དེ། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབར་གས་ཆེན་མོ་གཅིག་ཁོ་ན་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་པོའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་པ་འདིའི་ཐོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འགོད་ཆོག ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པས་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མར་འདོད་པའི་འབར་གས་ཆེན་མོ་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་མིན་གྱི་དྲི་བ་ནི་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་རེད།
ནང་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཐོག་མ་ངེས་ཅན་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་ལྟ་སྟངས་འདི་ནི་རྙོག་དྲ་ཅན་ཞིག་ཡིན། འདི་འདྲའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ཐོག་མ་ཞིག་ཡོད་ཚེ་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་འགྲོ་ལུགས་བྱས་ན་ང་ཚོར་འདམ་ཀ་གཉིས་ལས་མེད། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ཤིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་བློ་རིག་ཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་བསྐྲུན་པ་དང༌། ཡང་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་འདི་གྲུབ་པའི་ལྟ་ཚུལ་གཉིས་ཡིན། ནང་པས་འདོད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད། སྔོན་དུ་སོང་བའི་བློ་རིག་ཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་གསར་བསྐྲུན་བྱས་ཚེ་བློ་རིག་དེའི་གནས་བབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། དེའི་དངོས་ཡོད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་ལྷག་ཡོད།
དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བྱོན་པའི་ཚད་མའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་རིང་ལུགས་དགག་པའི་ནང་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་དགག་སྒྲུབ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པར་སྤྱི་འགྲོས་སུ་བསྒྲིགས་པའི་བདེན་དཔང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བ་རྣམས་བཀག་པ་དང༌། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན། སྔོན་དུ་སོང་བའི་བློ་རིག་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཕྱིའི་དངོས་གཟུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྐྲུན་ཏེ། ༼ཀ༽ཤིང་བཟོའི་ལག་ཆ་དང་འདྲ་བར་དེ་གཉིས་གོ་རིམ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག ༼ཁ༽མེ་ཏོག་གི་སྣོད་ལྟར་དེ་གཉིས་ལ་གཟུགས་དབྱིབས་ལྡན། ༼ག༽རྒྱུན་མཁོའི་ཡོ་བྱད་བཞིན་དེ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་ཡི་བྱེད་པ་ལྡན།
རྩོད་སྒྲུབ་འདི་ཚོ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་གི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་རྩོད་སྒྲུབ་སྟེ་འཆར་འགོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཟེར་བ་དང་མཚུངས། འཆར་འགོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འདིས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་ང་ཚོར་སྣང་བའི་གོ་རིམ་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོ་བོ་དེ་བློ་རིག་ཅིག་གིས་རང་བྱུང་ཁམས་འདི་བསྐྲུན་པའི་བདེན་དཔང་དུ་འཛིན། ཆུ་ཚོད་བཟོ་མཁན་ཞིག་མེད་པར་ཆུ་ཚོད་ཅིག་ཡིད་ལ་འཆར་མི་ཐུབ་པ་ལྟར། བློ་རིག་ཅིག་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་གོ་རིམ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཡིད་ལ་འཆར་དཀའ།
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་མ་བཀོད་པ་པོ་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་འདྲ་མིན་དར་བ་ལྟར། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དུའང་ལྟ་ཚུལ་འདི་འདྲའི་རིགས་སྤེལ་བའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་གང་མང་བྱུང༌། ཐོག་མ་ནས་དར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་ཡན་ལག་ཅིག་ཡིན་ཞིང༌། འཇིག་རྟེན་འདི་སྤྱི་གཙོ་བོ་དང་ལྷ་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ལས་གྲུབ་པར་འདོད། འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཞི་བཅོལ་ཞིང་ཚད་མཐོ་བོའི་གཟུགས་འདས་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་ཅིག་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བཀོད་པ་དང༌། འཚོ་གནས་ཀྱི་དགོས་དམིགས། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྐོག་གྱུར་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ལ་བརྟེན་ཡོད་པར་འདོད།
སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ལངས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བར་འགལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཐེར་འདོན་བྱས། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མ་བྱུང་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་སློང་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་ལུགས་འཛིན་པ་ཚོས་མཐའ་མཇུག་ཆོས་ཉིད་འདི་འདོར་དགོས་པ་ཁོང་གིས་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང༌། ཁོང་ཚོས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ཐོག་མ་ཞིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་མར་བཞག་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་མ་མཐའ་ཡང་ཤུགས་སུ་བསྟན། ཐོག་མའམ་རྒྱུ་དང་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་རྟག་པ་དང་རང་རྐྱ་བའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་བྱུང་བ་བསྐྲུན་པའི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ། སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་རང་མཚན་པའི་རྒྱུ་ཐོག་མ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྦྱོར་མི་ཐུབ་པར་གསུངས། མདོར་བསྡུས་ན། རྒྱུ་ཐོག་མ་ཞིག་གཞིར་འཛིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་འདི་རང་སྣང་གང་དྲན་དུ་བྱུང་བའི་གཟུགས་འདས་རིག་པའི་ཚོད་དཔག་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་བདེན་དོན་ཞིག་མིན།
དུས་རབས་བཞི་པའི་ནང་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ལྟ་ཚུལ་བཟུང༌། རྣམ་གཞག་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བསྟན་ཅིང༌། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གསུམ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དང་པོ། སྔོན་དུ་སོང་བའི་བློ་རིག་ཅིག་མེད་པའི་རྐྱེན་འདི་ཡིན། སྔོན་དུ་སོང་བའི་བློ་རིག་ཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་བསྐྲུན་པ་ཁོང་གིས་ཁས་ལེན་བྱས་མེད། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་བློ་རིག་ཅིག་གཞིར་བཞག་ན་དེ་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པ་ཡིན་དགོས་ཤིང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ར་བ་ལས་བརྒལ་བའི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་ཞིག་གིས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་ཆོས་གང་ཡང་བསྐྲུན་པ་དང་འགོག་པ་བྱེད་མི་ནུས། གཉིས་པ། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི་བསྐྲུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་མི་རྟག་པ་དང་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་དགོས། གསུམ་པ། ཆོས་ཤིག་གིས་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྐྲུན་མི་ཐུབ་པ་ནུས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྟན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་འདུ་ཚོགས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཞིང༌། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བློ་རིག་ཅིག་མེད་པ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཕྲེང་བ་མཐའ་མེད་པ་སྟེ་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་འདི་གཞིར་བཞག་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་མ་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས།
ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་མི་འདོད་པའི་རྩ་བའི་འདུན་པ་འདི་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཀར་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད། དཔྱད་པའི་ལམ་ལུགས་འདི་གཉིས་ཀས་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་རིང་ལུགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་མིན། ཡིན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འབར་གས་ཆེན་མོ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ཐོག་མ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་ལ་འཚོལ་ཞིབ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བྱུང་རིམ་གྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡོད་པ་ཤུགས་སུ་བསྟན་པར་མ་ཟད། ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བཀོད་པ་པོ་དང་གཅིག་པ་མིན་རུང་འཇིག་རྟེན་བསྐྲུན་པའི་ཆ་ནས་ལྟོས་ན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དང་མཚུངས།
དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཚན་རིག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་བསམ་ཚུལ་འདོན་བཞིན་པ་ལྟར། འབར་གས་ཆེན་མོ་ནི་ཚ་ཤུགས་མ་བརྟན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལས་གཞན་མིན་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་བ་འདི་ཞིབ་ཕྲའི་ལམ་ནས་གོ་རྟོགས་ཟབ་མོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ད་དུང་ལྷག་ཡོད། ཚན་རིག་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་ལྟ་ཚུལ་ལ། འབར་གས་ཆེན་མོ་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་མིན་ད་དུང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ལ་བབས་མེད། ད་ལྟ་ཡོད་པའི་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདེན་དཔང་གིས་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ནི། སྣང་ཚུལ་ཞིག་ལ། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཚ་དྲོད་ཧ་ཅང་མཐོ་ཞིང་ཚགས་དམ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ལས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན། འབར་གས་ཆེན་མོའི་རྣམ་གཞག་གི་ཆ་འདྲ་མིན་ལ་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་བདེན་དཔང་མ་རྙེད་པ་དང་ཁོན་ཏྲོམ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་གོ་རྟོགས་གཙོ་བོ་དང་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ཡོངས་སུ་གཅིག་སྒྲིལ་མ་བྱས་བར་དུ། འདིར་བཀོད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་དྲི་བ་གང་མང་ཞིག་གཟུགས་འདས་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་མ་གཏོགས་མངོན་སུམ་ཚན་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་མི་འཚུད། ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི། རྟེན་གཞི་བར་སྣང་ཁམས་དང༌། ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྟེ་རྩ་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་བཅས་འབྱུང་ཁམས་ལྔ་ལས་གྲུབ།
བར་སྣང་ཁམས་ལས་འབྱུང་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞི་དང་ནུས་རྩོལ་བྱུང་བར་འདོད། དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ལ་བར་སྣང་ནི་ཡོངས་སུ་སྟོང་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟོང་པའམ་བར་སྣང་གི་རྡུལ་དེར་གནས་ཡོད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྣམས་ཧ་ཅང་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདྲ་བར་བཤད། བར་སྣང་ཁམས་འདི་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་འཕེལ་འགྱུར་དང་འཐོར་ཞིག་བྱེད་སའི་རྟེན་གཞི་ཡིན་ཞིང༌། འབྱུང་བ་བཞི་པོ་བར་སྣང་ཁམས་ནས་བསྐྱེད་པ་དང་སླར་ཡང་བར་སྣང་ཁམས་ལ་འཐིམ། འཐོར་ཞིག་གི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་གོ་རིམ་ནི་ས། ཆུ། མེ༑ རླུང་རིམ་པ་ལྟར་ཡིན་པ་དང༌། སྐྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་གོ་རིམ་ནི་རླུང༌། མེ༑ ཆུ། ས་བཅས་ཡིན།
སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཞི་རྩའི་འབྱུང་བ་འདི་ཚོ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཟེར་ཞིང༌། འདི་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཟུགས་ཅན་ལ་གོ་མི་རུང་བ་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་གསུངས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་ཅིང༌། འབྱུང་བ་བཞི་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཆ་རུ་བརྩིས་ནས་འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཁོང་གིས་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ཡོད། ཕལ་ཆེར་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་འབྱུང་བ་བཞི་ནི་སྲ་བ།༼ས༽ རླན་པ།༼ཆུ༽ དྲོད།༼མེ༽ འགུལ་ཤུགས་༼རླུང༽བཅས་རེད། བར་སྣང་གི་རྡུལ་སྟོང་པ་དག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ཕྲ་བའི་གནས་རིམ་ནས་རགས་པའི་གནས་རིམ་བར་དུ་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་དག་རགས་པའི་གནས་རིམ་ནས་ཕྲ་བའི་གནས་རིམ་བར་དུ་རིམ་པས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ནས་སླར་ཡང་བར་སྣང་གི་རྡུལ་སྟོང་པའི་ནང་དུ་འཐིམ། བར་སྣང་དང་དེའི་རྡུལ་སྟོང་པ་རྣམས་ཆགས་འཇིག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་རྟེན་གཞི་ཡིན། རྡུལ་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་འདིས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་ཤུགས་སུ་སྟོན་པས། བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟོང་པ་དེ་ཚོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པར་ཕལ་ཆེར་མི་འཚམ་མོད། འོན་ཀྱང༌། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཚོའི་ཐད་ལ་གཞུང་ལུགས་ཁག་ཏུ་འགྲེལ་བཤད་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལས་མི་འདུག
ནང་ཆོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་འཇིག་རྟེན་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་འཁོར་བརྒྱུད་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན། དང་པོ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་དང༌། དེ་ནས་གནས་པའི་གནས་སྐབས། འཇིག་པའི་གནས་སྐབས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་གསར་པ་ཞིག་མ་གྲུབ་པའི་བར་དུ་སྟོང་པའི་གནས་སྐབས་བཅས་ཡོད། གནས་སྐབས་བཞི་པ་སྟེ་སྟོང་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བར་སྣང་གི་རྡུལ་རྣམས་གནས་པ་དང༌། དེ་དག་ལས་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསར་པ་ཞིག་གི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཚོའི་ནང་དངོས་ཁམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་པོའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་གནས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གང་ཟག་གི་ཕྱིའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་འདོད་ཚེ། ང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྒྱུ་རུ་སོང་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ལ་བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟོང་པའི་ནང་ན་བཟོ་དབྱིབས་ཐོན་པའི་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དེར་དཔྱད་པ་གཏོང་དགོས།
བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདི་ཚོའི་ནུས་ཤུགས་བྱེ་བྲག་པ་སོ་སོར་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དང༌། དེའི་ནང་གི་རྒྱུ་སྐར་དང་སྐར་མ། མི་དང་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུབ། འཛམ་གླིང་གི་དངོས་གཟུགས་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་རྒྱུ་དེ་ཡར་དེད་ཚེ་བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཆེས་མཐའ་མ་ཡིན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཚོ་འབར་གས་ཆེན་མོ་༼འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མ་གང་ཞིག་ཡིན་ན་འདྲ།༽ལས་ཀྱང་སྔ་བར་མ་ཟད། དོན་ངོ་མར་སྔོན་དུ་ཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་གི་ལྷག་ཤུལ་ཡིན། ངས་གོ་ཐོས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པ་སྨྲ་བ་འགའ་ཤས་ཀྱིས། ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཁོན་ཏྲོམ་གྱི་སྟོང་ཆ་ཟེར་བ་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ངའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་འདི་ནི་དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་བར་སྣང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟོང་པའི་རྣམ་གཞག་དང་འདྲ།
ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལ། འབར་གས་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཐོག་མའི་སྐར་ཆ་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་གི་གནས་སྟངས་དེ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་ཧ་ལམ་སེལ་ཐབས་བྲལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད། དཀའ་ངལ་འདིའི་ཆ་ཞིག་ནི་ང་ཚོར་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་བཞི་སྟེ། འཐེན་ཤུགས་དང༌། གློག་རྡུལ་ཁབ་ལེན་གྱི་ཤུགས། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཚི་གུའི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་བཅས་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐབས་འདིར་མེད་པས་ཡིན། ནུས་ཤུགས་འདི་དག་གི་ནུས་རྩོལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐབས་ཀྱི་ཚགས་དམ་པོའི་རང་བཞིན་ལྷོད་པ་དང༌། ཚ་གྲང་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་འགྲིབ་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་རྡུལ་དང་ཧེ་ལེ་ཡམ་༼helium༽ལྟ་བུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྩ་བའི་རྡུལ་ཕྲན་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང༌། འབར་གས་ཆེན་མོའི་ཐོག་མ་ཏག་ཏག་ནི་རྐྱང་པའི་རང་བཞིན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། གནས་སྐབས་འདིར་རྩིས་རིག་གི་མཚུངས་རྩིས་དང་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་དག་ལ་ནུས་རྩོལ་སྟོང་ཞིང༌། ཚགས་དམ་ལྷོད་དང་ཚ་གྲང་ལྟ་བུ་རྒྱུན་དུ་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཆོག་པའི་གྲངས་འབོར་ཡང་གནས་སྐབས་འདིར་ངེས་མེད་ཡིན།
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མར་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་ལ་མཚུངས་རྩིས་བཀོལ་སྤྱོད་དང༌། དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་བདེན་འཛིན་དགོས་པས། མཚུངས་རྩིས་དང་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་གི་ནུས་རྩོལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་གནས་རིམ་དུ་མེད་ཚེ། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ལ་འདྲི་དགོས་པ་ནི་ཐོག་མའི་སྐར་ཆ་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་གི་འབར་གས་ཆེན་མོའི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ནམ་ཡང་རྟོགས་ཐུབ་བམ། ངའི་གྲོགས་པོ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ན། མཁས་པ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ཁག་ཅིག་གིས་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་ཆགས་རིམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་སེལ་ཐབས་བྲལ་བའི་དཀའ་ངལ་འདི་ཚོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ནི། ད་བར་དུ་ང་ཚོས་རྙེད་ཟིན་པའི་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་དག་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གསར་པ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པར་འདོད། ཕལ་ཆེར་འདི་འདྲའི་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཅིག་གིས་དེང་རབས་ཀྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ནང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རུ་སྣང་བའི་ལྟ་བའི་བཟོ་བཀོད་གཉིས་ཏེ། ལྟོས་གྲུབ་དང་ཁོན་ཏྲོམ་འགུལ་ཤུགས་རིག་པ་གཅིག་མཐུན་བཟོ་སྲིད། ངའི་གོ་ཐོས་ལ། རྣམ་གཞག་འདི་གཉིས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་རྣམས་གཅིག་མཐུན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་བྱུང་མ་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གིས་ང་ཚོ་ལ་གནས་ཚུལ་འདང་ངེས་ཤིག་ཡོད་ཚེ་ཡང་དག་པའི་མཚུངས་རྩིས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྟོགས་ཐུབ་པར་བཤད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཁོན་ཏྲོམ་འགུལ་ཤུགས་རིག་པས་འཇིག་རྟེན་ཕྲ་མོའི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་མཐའ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞི་རྩའི་གནས་རིམ་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ངེས་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཅན་དུམ་བུའམ་ཁོན་ཏྲ་༼quanta ཁོན་ཏྲོམ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་མིང་འདི་ལས་བྱུང༌།༽ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་ཡོད། གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསར་པ་ཞིག་གི་འོས་ཚབ་ལ་ཐག་སྐུད་ཆེན་མོའི་རྣམ་གཞག་དང༌། ཨད་མི་༼M༽རྣམ་གཞག་ལྟ་བུ་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་མིང་ལྡན་པའི་རྣམ་གཞག་འདྲ་མིན་འདོན་གྱི་ཡོད།
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐོར་ལ་གོ་རྟོགས་ཆ་ཚང་ཞིག་འཚོལ་བའི་ལས་གཞི་འདིར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ཚོར་ལྟོས་ནའང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་དཀའ་ངལ་གཞན་ཞིག་ཡོད། ཁོན་ཏྲོམ་འགུལ་ཤུགས་རིག་པས། གཞི་རྩའི་གནས་རིམ་དུ་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་མོས་གནས་སྟངས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་སྔོན་དཔག་འཁྲུལ་མེད་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་བརྗོད། དེའི་ཕྱིར་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མངོན་ཚུལ་སྔོན་དཔག་བྱེད་པ་ནི་ངེས་མེད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་གི་ལམ་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་འདི་འདྲ་ཡིན་ཚེ་རྩིས་ཐབས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ཇི་ལྟར་ནུས་སྟོབས་ཆེ་ཡང༌། ཆོས་ངེས་ཅན་ཞིག་གམ་བྱུང་བ་ཞིག་གི་ཐོག་མའི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་ང་ཚོའི་གོ་རྟོགས་དེ་ནམ་ཡང་ཆ་མི་ཚང༌། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་ཆོས་དེ་དག་གི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཚོད་དཔག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ། རབ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་བདེན་སྲིད་པའི་ཚོད་དཔག་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་རྒྱུ་ཕར་ཞོག ཐ་ན་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་རྟོགས་མི་ཐུབ།
ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དུ་ང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་རྟོགས་མི་ཐུབ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་སྟེ་མདོ་ཕལ་ཆེན་གྱི་ནང་དུ་གྲངས་མཐའ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོད་པ་དང་མིའི་ཤེས་ཡོན་ནི་ཚད་ཅན་ཡིན་པ་སོགས་གསུངས་འདུག གསུང་རབ་དེའི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ལེའུའི་ནང་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་གྲངས་གནས་རིང་པོ་ཞིག་བཀོད་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ། ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ། མཚུངས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཤིང༌། གྲངས་གནས་མཐོ་ཤོས་དེ་མ་བརྗོད་པའི་གྲུ་བཞི་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པས་བསྒྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད། ངའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་གྲངས་འདི་ ༡༠༥༩ ལྟར་འབྲི་ཆོག་པར་བཤད་མྱོང༌། མདོ་ཕལ་ཆེན་གྱི་ནང་དུ་སེམས་ལ་མི་ངེས་པའི་གྲངས་ཀ་འདི་ཚོ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྟེང་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། གལ་ཏེ་མ་བརྗོད་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་ལ་བསྒྱུར་ནས་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེའི་ནང་དུ་མ་བརྗོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་བཅུག་ཚེ། ད་དུང་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་མི་ཟད་པར་གསུངས།
གསུང་རབ་འདིའི་ནང་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ལམ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་མུ་མཐའ་བྲལ་བའི་བར་སྣང་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་སྟེ་དབང་པོའི་རྒྱན་གྱི་དྲ་བ་ཟེར་བ་ཞིག་དང་བསྡུར་འདུག དྲ་བའི་མདུད་པ་རེ་རེའི་སྟེང་ཤེལ་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་རེ་ཡོད། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དྲ་བའི་སྟེང་གི་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་རྣམས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད། རིན་པོ་ཆེ་གཞན་རྣམས་དེའི་ནང་དུ་འཆར། འདི་འདྲའི་དྲ་བ་ཞིག་གི་སྟེང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དཀྱིལ་དང་མཐའ་གང་དུའང་མེད། རིན་པོ་ཆེ་རེ་རེའི་ནང་དྲ་བའི་སྟེང་གི་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་ཐམས་ཅད་འཆར་བས་རང་ཉིད་དཀྱིལ་མར་གནས་ཤིང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རང་ཉིད་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འཆར་བས་རང་ཉིད་མཐའ་རུ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞིག་མིན་ཚེ་ཐ་ན་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ཀྱང་ཆ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་མི་སྲིད། མདོར་ན། རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ཆ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་རྡུལ་ཕྲན་དེ་དང་མཐའ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་ཚོ་ཡང་རྟོགས་དགོས།
དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ལ་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་མ་གྲུབ་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང༌། འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་པ་དེའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཐམས་ཅད་ནུས་པའི་ངོས་ནས་བར་སྣང་གི་རྡུལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་འདོད། འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་པ་དེའི་ནང་འཕེལ་འགྱུར་བྱེད་པར་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཅན་དག་གི་ལས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་སྨིན་པའི་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་རླུང་གི་རྡུལ་རྣམས་འདུ་འགོ་ཚུགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རླུང་བསྐྲུན། དེ་ནས་མེའི་རྡུལ་རྣམས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་འདུས་ནས་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཚ་རླབས་བསྐྱེད་ཅིང༌། ཚ་རླབས་དེ་རླུང་བརྒྱུད་ནས་བགྲོད་པར་བྱེད། ཕྱིས་སུ་ཆུའི་རྡུལ་རྣམས་འདུས་ནས་གློག་དང་ལྷན་དུ་ཆར་ཆེན་འབབ། མཇུག་ཏུ་སའི་རྡུལ་རྣམས་འདུས་ནས་འབྱུང་བ་གཞན་དང་འདྲེས་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་སྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཆགས། འབྱུང་བ་ལྔ་པ་ནི་བར་སྣང་ཁམས་ཏེ་འབྱུང་བ་གཞན་ཚང་མའི་སྟེང་དུ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པས། རང་ཉིད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་གཞི་ཞིག་མེད་པར་འདོད། བསྐལ་བ་རིང་པོ་ཞིག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་འབྱུང་ཁམས་ལྔ་པོ་འདི་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་ང་ཚོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་དངོས་ཁམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་འདྲ་འགྲུབ་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོས་འདི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་དགུ་ཚིགས་དང༌། བུ་ག་ནག་པོ། སྐར་མ། རྒྱུ་སྐར། ཁྱད་མཚར་བའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་བཅས་སྲོག་མི་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཅན་དང་ནུས་ཤུགས་འདྲེས་མ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པ་གཞི་རུ་བཟུང་ནས་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལ། རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲུབ་ཆ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་ཁམས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ཆགས་རིམ་དེ་སེམས་ཅན་དག་གི་ལས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་འདི་དུས་འཁོར་དང་མངོན་པའི་ལུགས་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་ཡོད། དེང་རབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་བྱས་ན། ནང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་ནང་ང་ཚོའི་སའི་གོ་ལ་ད་ལྟའི་རྣམ་པར་གྲུབ་པ་ཡང་འདིའི་སྟེང་དུ་འཚོ་བཞིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་རྟེན་གཞི་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན།
ངས་འདིར་ལས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གླེང་སློང་བྱས་ནས་ནང་ཆོས་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་ལས་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་གྱི་མེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང༌། རང་བྱུང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་བར་ལ་ཁྱད་པར་གསལ་པོ་ཞིག་འབྱེད་དགོས། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་འདུ་ཚོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་འདུ་ཚོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་རང་བྱུང་གི་འགྲོ་ལུགས་ཤིག་རེད། ལས་ནི་ཀུན་སློང་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལས་འབྲས་བུ་ངེས་ཅན་ཞིག་འབྱུང་བ་འདི་ཡིན། དཔེར་ན། ནགས་ཚལ་ཞིག་གི་ནང་མེ་བྱུང་སྟེ་ཤིང་ཧྲུལ་སྐམ་པོ་འགའ་མེས་བཟུང་བས་ནགས་ཚལ་དེ་མེར་ཤོར་བ་ཡིན་ན། མེ་དང་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་ནགས་དེ་མེས་ཚིག་ནས་དུ་བ་དང་སོལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་ཡིན་པ་ལས་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད། འོན་ཀྱང༌། སེམས་ལྡན་ཞིག་གིས་མེ་དེ་སྦར་ནས་གསོད་རྒྱུ་བརྗེད་པས་ནགས་ཚལ་མེ་ལ་ཤོར་བའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ལས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།
ང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཤིག་གི་ཐོག་མའི་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་མཐའ་དག་རང་བྱུང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། འཇིག་རྟེན་ཁམས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འབྲས་ནི་དུས་སྐབས་གཉིས་ལ་འབྱུང་བར་སྙམ། འཇིག་རྟེན་དེ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚེ་སྲོག་གི་རྟེན་གཞི་བྱེད་ཐུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ། འཇིག་རྟེན་དེའི་ལས་སྐལ་ནི་དེར་གནས་བཅའ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་འབྲེལ་ཞིང༌། ཕལ་ཆེར་དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐོག་མ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དག་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དེ་ཡིན། འདིས་འཇིག་རྟེན་དེ་འགྲུབ་པར་རྐྱེན་བྱེད།
ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་རང་བྱུང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཚམས་གང་དུ་སྦྱོར་བ་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་བཤད། འགྲེལ་བཤད་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཏེ། སྔ་མས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་རུང་དང་དེའི་ནང་དུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་བརྗོད། ཕྱི་མས་རང་བྱུང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བརྗོད་པ་འདི་གཉིས་གཅིག་མཐུན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྙོག་དྲ་ཞིག་ཡིན། གནའ་བོའི་ནང་པའི་གཞུང་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བེམ་པོ་དང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་རེ་རེ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ནུས་རྩོལ་མི་འདྲ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ལས་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་རེ་བསྐྱེད་པར་བརྗོད། བྱེད་ལས་དང་ཁྱད་ཆོས་དེ་ཚོའི་རང་བཞིན་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་ནུས་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བེམ་པོ་དང་ཤེས་པའི་ཐད་ལ་རྗེས་དཔག་བྱེད་ཅིང༌། རྗེས་དཔག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་ངེས་ཤེས་འཐོབ་ཆོག བརྒྱུད་རིམ་འདི་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་ལྟོས་པ། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་འཐད་པ་བཅས་ཀྱི་རིག་པ་ཞེས་མིང་བཏགས་ནས་རྩ་འཛིན་ཞིག་ཏུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
དེས་ན་རིག་པ་བཞི་པོ་འདི་༼ནང་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་གཞིར་བཞག་ན་རིག་པ་བཞི་པོ་འདིས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམས་གྲུབ་ཡོད།༽ལས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་འདི་དག་གི་གནས་སྟངས་ཀྱང་རང་ཉིད་འཇུག་སའི་འཇིག་རྟེན་དེའི་ནང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ། གནད་དོན་འདི་ནི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་དང་མཚུངས། འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་གི་ནང་ད་ལྟའི་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཚོ་དང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་གཞན་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ང་ཚོར་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཚོ་ཡོད་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བདེན་པར་གནས་སམ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ནང་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་འདྲ་བ་ཁག་ཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་ཚེ། ༼ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལ།༽ ཐ་ན་དངོས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད།
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང༌། གཟུགས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་བྱུང་རིམ་འདི་ནང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཚུལ་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་ཁག་གི་འཆར་སྒོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་ངམ། ཐབས་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་གཟུགས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་དང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་ངམ། སྤྱི་ཡོངས་ནས་དྲི་བ་འདི་ཚོའི་སྐོར་ལ་ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་གིས། སེམས་ཅན་ཞིག་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཐུན་མོང་གི་བདག་འབྲས་ཡིན་པ་ཞིག་མ་གཏོགས་གཞན་གང་ཡང་བརྗོད་མེད། འོན་ཀྱང༌། དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་གི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་དེའི་ནང་དུ་འཚོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་བར་དང༌། ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བྱུང་གི་འབྱུང་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཕུང་སྟེང་གི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་དང༌། བར་སྣང་གི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དག་གི་བཞུད་འགྲོས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཕུང་སྟེང་གི་འགྱུར་བའི་བར་བཅས་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པར་གསུངས། དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་ན་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ཚོ་དང༌། སེམས་ཅན་ཞིག་གི་མྱོང་བའི་ནང་འདི་ཚོའི་མངོན་ཚུལ་སོགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་མོ་བྱས་འདུག དཔེར་ན། ཉི་འཛིན་དང་ཟླ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཞིག་གི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ནས་སེམས་ཅན་དེའི་ལུས་ཕུང་ལ་ཇི་ལྟར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བྱ་ཡིན་པས་ཚན་རིག་གིས་ཞིབ་འཇུག་ཚོད་ལྟ་ཞིག་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཅི་འདྲ་ཞིག་འབྱུང་ངམ་སྙམ།
ཐ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐོར་ལ་ཚན་རིག་གི་རྣམ་གཞག་ཟབ་མོ་འདི་ཚོ་ཡོད་ནའང༌། ངས་ད་དུང་དྲི་བ་གལ་ཆེན་གང་མང་ཞིག་འདྲི་འདོད་པ་ནི། འབར་གས་ཆེན་མོའི་སྔ་རོལ་ལ་ཅི་ཞིག་གནས་ཡོད་དམ། འབར་གས་ཆེན་མོ་དེ་གང་ནས་བྱུང་ངམ། རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཞིག་གིས་འབར་གས་ཆེན་མོ་དེ་བསྐྱེད་དམ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོའི་སའི་གོ་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ནས་ཚེ་སྲོག་གི་རྟེན་གཞི་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་དེའི་ནང་དུ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡིན་ནམ། ཚན་རིག་པས་དྲི་བ་འདི་ཚོ་ལ་གོ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར་མཐོང་བ་དང༌། ཡང་ན་ཁོང་ཚོས་དྲི་བ་འདི་དག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲིད་ཀྱང་དེ་དག་ཚན་རིག་གི་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་ཁས་ལེན་མི་བྱེད། གང་ལྟར། དེ་འདྲ་ཡིན་ཚེ་ལྟ་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐོར་གྱི་ང་ཚོའི་ཚན་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་ལ་ཚད་བཀག་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད། ང་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷུང་བའི་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་གི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དང༌། ཡང་ན་ཆེད་ལས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་སོགས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་མེད་ཅིང༌། ནང་ཆོས་ནང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པས། ངས་འབར་གས་ཆེན་མོའི་ཕ་རོལ་ལ་བལྟས་ནས་དེའི་སྔ་རོལ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་པར་སྤྲོ་བ་འཕེལ།། །།


text:
མདོ་སྨད་གནས་ཆེན་རྨ་འགྲམ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག
- །
- པ་སངས།, 03 ཟླ་བདུན་པ། 2015 13:16
- ། འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་འགངས་ཆེན་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་གམ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་འབོད་པ་ནི།
ད་ལྟའི་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅན་ཚ་རྫོང་མར་ཁུ་ཐང་གྲོང་རྡལ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་བཞིས་ཆོད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ། སྨད་ཀ་རིང་ལོ་བ་དང་བར་ཁོག་ལོ་བ། སྟོད་རྒྱ་བཟའ་ལོ་བ་ཞེས་གྲགས་པའི་ལོ་ཁོག་སྡེ་བའི་སྡེ་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ ༡༦༩༠ ལོའི་སྔོན་ཙམ་ལ། ལ་མོ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཕྱག་ཕྱིར། ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་སྟེ་གནས་འདི་ཐོག་མར་ཁོང་གིས་བདག་དབང་མཛད་ཟེར། དེ་ནས་བློ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཚང་གནས་འདིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་སྟེ། ཡུལ་དེའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཀུན་ལ་གདུགས་དཀར་གྱི་དབང་གནང་ཞིང་དབང་བཤད་རྒྱས་པར་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་རང་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱས། །
ལོ་བཅུའི་ནང་ཟིང་ཁྲོད་གནས་འགངས་ཆེན་དེ་ལའང་མཆོད་འབུལ་གྱི་ལྷ་སྡེ་མེད་ཅིང་དད་ལྡན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་མེད་པར་ས་སྟོང་ལུང་སྟོང་ལྟ་བུར་གྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་དུས་མཇུག་ཏུ། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དཔྱིད་རླུང་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་ལྡང་བ་དང་། ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཉི་གཞོན་ཤར་རིའི་རྩེ་ནས་འཆར་བ་དང་མཉམ་དུ། གནས་མཆོག་འདི་ལའང་གཟི་མདངས་སླར་གསོ་རྒྱས་ཤིང་ཕྱོགས་བཞིའི་དད་ལྡན་ངང་གིས་འགུགས་པའི་སྐལ་བ་བྱུང་། །
སྤྱི་ལོ ༡༩༩༢ ལོར། ལ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་རྒྱབ་སྐུ་སྐུ་ཕྱོགས་ཨརྒ་རྒྱལ་མཚན་ཚང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་འོག་སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་ཀྱིས་གནས་དེར་འདུ་ཁང་གྱན་བདུན་མ་ཞིག་བཞེངས་མགོ་བརྩམས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་། ཡུལ་དེར་དགོན་སྡེ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་ནས་ལོ་གྲངས་མང་པོ་འགོར་མེད་ཀྱང་། དེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྱར་ན་སྔོན་བྱོན་མི་སྣ་གྲགས་ཆེན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་། བསྟན་སྲུང་དཔའ་རྟུལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་ཡོད་པའི་གནས་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། །
དེ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་དུ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་འུ་དུམ་བཙན་གྱིས་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་བསྟན་ལ་གོད་ཆག་བྱུང་དུ་བཅུག་སྐབས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་དྲེལ་ཁལ་ལོངས་ཚད་ཅིག་བཀལ་ནས། མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ཕེབས་ཤིང་། དེར་སྡོད་མ་ཚུགས་པར་ཡུལ་གར་ལོག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས། དེ་ནས་ཀྱང་འགྲོ་དོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་མ་རྒྱས་པར་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་མགོ་ཚུགས་པར་ལམ་བར་གྱི་ཧོར་ཡུལ་བསྐོར་ནས་ཨོ་རོད་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་ཕེབས་པ་ལ། རྨ་ཀླུང་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་དུ་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་ཨ་མྱེས་སྲིན་པོའི་རྫ་རྒྱུད་དང་། གནས་མཆོག་ཨ་མྱེས་ཤ་བོ། ཙོང་ལ་རི་རྒྱུད། བྲག་དཀར་སྤུན་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལྕགས་རི་རྡོ་རྗེ་བྲག་གི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་རྨ་ཀླུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཅེས་པའི་གནས་འདིར་སྒོམ་སྒྲུབ་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་སུ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡང་གནས་འདིར་ཕེབས་ནས་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་མཇལ། ཁོང་རྣམ་པར་དམེ་གྲིབ་ཕོག་དོགས་ནས་དར་མ་དགྲོང་བྱེད་ཀྱི་མདའ་གཞུ་གཉིས་སྒྲུབ་ཕུག་དེ་དང་ཁད་ཐག་ཅུང་རིང་བའི་གནས་ཤིག་ཏུ་འབུམ་ཁང་གླས་ཞེས་པར་གཏེར་དུ་སྦས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དེའི་སྟེང་དུ་རྡེའུ་འབུམ་སྤུངས་པར་མཛད་ཅེས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ད་ལྟའི་དུས་སུའང་མ་ཉམས་པར་ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ག་ལགས། །
གནས་འདིའི་མཇལ་རྟེན་སྐོར་ལ། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་ཤིང་གཟུངས་བཞུགས་སུ་སངས་རྒྱས་གླང་པོའི་རིང་བསྲེལ་ཕོར་བ་གང་ཡོད་པ། དེ་ལ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་རབ་གནས་མཛད་ཟེར་བའི་འབུམ་ཁང་འཇའ་འོད་མ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་མདའ་གཞུ་སྦས་ཡུལ་ཡིན་ཟེར་བའི་རྡེའུ་འབུམ་སོགས་དུས་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།


text:
གོ་ལ་ཧྲིལ་བོའི་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ཀློག་པ་པོ་ཡོངས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་ཞུ་རྒྱུར། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཏེ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་བསྟུན་ཏེ། བོད་ཀྱི་དུས་བབ་དྲ་རྒྱའི་ལག་ཐོག་ཁ་པར་དང་ལག་འཁྱེར་གློག་དེབ་སོགས་ཀྱི་པར་གཞི་གསར་པའི་མཉེན་ཆས་ཐད་གཏོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཚོས་ཉིན་དེའི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༦:༠༠ པ་ནས་བཟུང་ཉིན་གྲངས་ ༡༠༠ རིང་རིན་མེད་ཐོག་སོ་སོའི་ཁ་པར་ནང་ཕབ་ལེན་གནང་ཆོག བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ཀྱི་མཉེན་ཆས་གསར་པ་(APP)འདི་ནི། འདས་པའི་ལོ་ངོ་་་
༧དད་དམ་མཚུངས་མེད་ངལ་བ་ཁྱད་བསད་ཀྱི་ཆེད་ཕེབས་གནང་མཁན་ཆོས་ཞུ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ། ཞུ་གསོལ། འདི་ལོར་སླར་ཡང་སྤི་ཏི་རང་རིག་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་བདག་བཀའ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་༧སྐྱབས་རྗེ་མཁན་ཟུར་རྗེ་བཙུན་བྲག་གཡབ་རྟོག་ལྡན་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལོ་སྔོན་མའི་༧རྒྱལ་བའི་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་འཕྲོས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་ཟབ་མོ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ བོད་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༢ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༨ བོད་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ བར་གནང་གཏན་འཁེལ་བ་ལགས་ན། (R.C.) སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་བསྣམ་ཕེབས་མཁན་རྣམས་་་