c: text/html

text:
ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ལག་ལེན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་བསྐྱར་གླེང་།
རྩོམ་པ་པོ། རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
(དེ་རིང་(2018/9/23) གཟའ་ཉི་མའི་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་མོལ་འགའ་ལ་ཉན་རྗེས། ཡང་ངས་འདིར་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་འདིའི་ཐད་ན་སྐད་ཆ་འགའ་ཞིག་བཤད་འདོད་བྱུང་། ལར་བརྗོད་གཞི་འདིའི་ཐོག་ལོ་སྔོན་མར་ཕྲན་གྱིས་ཚོར་བ་རྣོན་པོས་སྐད་ཆ་ཁ་ཤས་བཤད་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་དེ་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་ཐོག་བཀོད་ཡོད། ནང་དོན་རགས་བསྡུས་བྱས་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཆོས་ལུགས་དང་མི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའི་རེ་ལྟོས་དང་ཞུ་ཡུལ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་གལ་ཆེན་ཞིག་གི་ངོས་ནས། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་མཚན་ཐོག་ནས་བྱམས་བརྩེ་དང་བཟོད་སྲན་སོགས་སྤེལ་བ་ནི་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། གཙོ་བོ་ནང་ཆོས་རང་གི་ཐོག་ནས་སློབ་གསོ་དར་སྤེལ་བྱེད་པ་དེ་ཧ་ཅང་འོས་མཚམས་ཡིན་ཞིང་། འདི་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཞེད་པའི་བོད་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་དག་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་སྟངས་ཡིན་པ་དང་གཅིག
བོད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་རྨང་གཞིར་བཞག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་གང་ལེགས་ཚུགས་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་གི་ལྟ་བ་སྟེ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཅིག་གི་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང་གཉིས།
ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཕྲུ་གུ་དག་གི་འཚོ་བ་དང་བསམ་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བསམ་བློ་དང་ཁ་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡང་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་མིང་བྱང་འོག་ཏུ་བཅུག་ནས་རྩལ་འདོན་གནང་ཆེ་བ་ཡིན་ན་དེས་ག་ལེར་བྱས་ནས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་བསྐྱེད་སྲིད་པ་བཅས་གསུམ་ནན་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན།
སྐབས་དེར་འགའ་ཞིག་གིས་ངའི་བཤད་སྟངས་འགྲིག་མི་འདུག་གསུངས་ནས་སྐབས་དེར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་རིང་པོ་ཞིག་བཏང་བྱུང་བ་ཆ་ཚང་ཉན་པ་ཡིན། ཁོང་གི་བཀའ་སློབ་ནང་ནས་ངས་ང་རང་གི་སྐད་ཆ་དེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་རག་མ་སོང་། ཡིན་ན་ཡང་། ད་ཆ་བསམ་ན། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ངའི་སེམས་ནས་ཧ་ཅང་གུས་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་རྟོགས་མཁན་དེ་ཡན་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། དེའི་ཐད་ལ་སྤྱི་ཡོམ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་ལས་དགོངས་གཞི་དངོས་དང་ལག་བསྟར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སོགས་སེམས་བདེ་བོ་ཞིག་གསལ་ཁ་གང་ཡང་མ་གཏོད་པར་མཁས་བཤད་སྤྱི་ཡམ་པ་ཞིག་བྱས་ནས་ཕྱིན་འདུག་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཧང་སང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
གང་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ཉེ་སྔོན་གོང་ས་མཆོག་དངོས་ཀྱིས་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་འདིའི་ཐོག་ལ་བཀའ་ལན་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཞིག་ཕེབས་ཟིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་༢༠༡༨ ཟླ་༨ ཚེས་༢༩ རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་ཚིགས་སུ། ༼ང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཟེར་ནས་བཤད་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད།༽ཅེས་པའི་ཁ་བྱང་འོག་གསར་འགྱུར་འདི་དངོས་སུ་བཀོད་ཐོན་གནང་འདུག
དེ་ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས། ༼ང་རང་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་མཚོན་ན་ཕ་མེས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཡིན་སྟབས་སྤྱིར་བཏང་ཆོས་དད་མེད་མཁན་ཚོར་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ Secular Ethics ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་བོད་པ་ནང་ཚགས་ལ་བཤད་དགོས་པ་མེད། གཞན་ལ་Secular Ethics བཤད་དུས་འབྲེལ་བ་ཡོད།༽ ཅེས་གསུངས་ཤིང་། བཀའ་སློབ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཟླ་བ་༨ ཚེས་༢༩ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་སྐབས་དང་པོའི་ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་རེད།
འདི་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་གཏམ་བཟང་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ངས་དོན་གནད་འདི་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་ལ། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་འདི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཡོངས་ཁྱབ་སློབ་ཚན་དང་བསྲེ་བསྲེ་གཏོང་རྒྱུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མོས་མཐུན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཉེན་ཁ་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཆ་ཚང་ནི་ན་ནིང་གི་རྩོམ་ཡིག་རང་དུ་ལྟ་དགོས་ལ་ཆ་ཤས་ཤིག་གོང་དུ་ཡང་དྲངས་ཟིན།
༼རྩོམ་ཡིག་འབྲེལ་ཐག http://bangchen.net/31560/02/25/ ༽བཀའ་སློབ་འདི་ཐོས་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ཡིན་འདོག་གིས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་དར་ཆ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གྲབ་བྱེད་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་འགའ་རེ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བྱུང་བའི་རྩོད་གླེང་དེ་ཚོ་ཡང་དྲན་བྱུང་། དེས་ན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་སྒྲུབ་ཚུལ་གཙོ་ཟེར་བ་ལྟར། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཐོག་མར་བཀའ་སློབ་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་དང་དགོངས་གཞི་ལ་གོ་བ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལེན་ཐུབ་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་སྔར་ལས་ཆེ་བ་བྱུང་སོང་།
འདི་དང་འབྲེལ་ནས་དཔལ་ས་སྐྱའི་སྤྱི་འཐུས་ཀཿབྲག་མཁན་པོ་དངོས་གྲུབ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཉེ་ཆར་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་དགོངས་གཞི་ལག་ལེན་བསྟར་ཕྱོགས་ཐད་ཕྲན་དང་བསམ་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་བྱུང་འདུག ཁོང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ངས་བསམ་ན་སྐད་ཆ་ནོར་བ་དེ་འདྲ་མ་རེད། དྲང་ངེས་འབྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་སྡུག་པོ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཆོག་པ་དེ་ཡིན་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་། ཀུན་སློང་གི་ཆ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་རང་དོན་གྱི་ལག་ཆར་སྤྱད་དེ་ལོག་འགྲེལ་བྱས་ནས་དེ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ན་མི་འགྲིག་པ་ཡིན་པ་ཨ་ཅང་ཅང་། དེ་མིན་ ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལག་བསྟར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ཁ་གསལ་བཏོད་ནས། དགོངས་པ་དངོས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཁ་གསལ་བྱེད་པ་ནི་འགྲིག་པ་ཞིག་རེད། སྤྱི་འཐུས་ཁོང་གིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་བཀའ་སློབ་དེ་གང་ཟག་སུ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གསུང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལག་ལེན་དགོས་པའི་ས་མཚམས་ཟིན་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་རེད་འདུག ཁོང་གིས་དེའི་དཔེ་མཚོན་དུ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་གོ་ནོར་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཉེ་ཆར་བཀའ་གནང་བ་གཉིས་བཀོད་གནང་སོང་།
མདོར་ན། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་འདི་ཉིད་༧གོང་ས་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ཡང་། ༧གོང་ས་མཆོག་སྐུ་དངོས་ཀྱིས། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་འདི་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་མིན་ཞེས་ཉིད་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་འཐུས་དེས་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ་ཙམ་རེད།
དེར་མ་ཟད། ཉེ་ཆར་ལ་དྭགས་སུ་ཡང་། བོད་པ་དང་རྒྱ་གར་བ་ཁ་ཆེ་སོགས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བཀའ་སློབ་གནང་སྐབས། སྤྱིར་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བཟང་སྤྱོད་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་སླར་གསོ་སོགས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། ཐ་ན་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་དེ་ཡང་ནང་པ་ཙམ་མིན་པར་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་ཚད་མ་སོགས་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་དྭགས་སོ་ནམ་གླིང་གཞིས་ཆགས་སུ་བོད་པ་རང་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་སྐབས་དེ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བར། དབུ་འཛུགས་དུས་ནས་དེ་རིང་ནི་བོད་པ་རང་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་ནས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་རང་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཀའ་སློབ་གནང་ཡོད་ཅིང་། ལས་འབྲས་དང་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ནང་པ་རྣལ་མ་ཞིག་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་གྱི་བོད་པ་རྣལ་མ་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆོས་ཇི་ལྟར་གནང་འོས་པ་དེ་ལྟར་གསུང་གནང་མཛད་སོང་། དེས་ན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུང་ཡུལ་གྱི་མོས་པ་དང་དད་མོས་སོགས་གཞི་ལ་བཞག་ནས་བཀའ་མོལ་གང་གནང་བ་དག་ལ་ས་མཚམས་མ་ནོར་བ་ཟིན་དགོས་ན་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན།
འོ་ན། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པའི་གཞུང་ལུགས་འདི་བོད་པ་སུས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད་དམ་ཟེར་ན། དེ་མ་རེད། ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། ཉེ་ཆར་ནེ་རྡིར་ལན་དི་རུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ཐད་རོགས་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། དེ་ནི་གཏམ་བཟང་རེད། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཆོས་ལུགས་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་འདོགས་ཆེད་གསུངས་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་འདི་བོད་པའི་མཐོ་སློབ་ཏུ་དམིགས་བཀར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་འཛུགས་པ་དང་། ཡང་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མའི་གནས་རིམ་དུ་ཡོད་པའམ། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སོགས་ལ་དམིགས་བཀར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་གནང་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་གང་འོས་སྤྲོད་པ། མི་རིགས་གཞན་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སློབ་ཚན་གྱི་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་དག་ལ་སློབ་ཚན་སྒྲིག་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་མཐུན་སྦྱོར་གནང་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད།
འདིའི་ཐད་ན་ཉིན་གྱི་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་མཇུག་ཏུའང་། ༼སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དང་། ཡང་ན་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའམ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་གི་འཛིན་གྲྭ་སོགས་སུ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་དང་། སློབ་གསོ་དེ་བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་ཆོས་ལུགས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་མེད་དུ་གནས་པའི་མི་ཚོར་ཕན་འདོགས་སྟངས་སོགས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་དང་དགོངས་བཞེད་ལྟར་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་སྟངས་ཐད་ཟབ་སྦྱོང་ག་འདྲ་ཞིག་སྤྲད་ནའང་འདྲ། མི་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ལས་དོན་ག་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་ཡང་དེ་ནི་ཧ་ཅང་འགྲིག་པ་ཞིག་རེད། ༽ཅེས་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།
ཁྱད་པར་དུ། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ནང་ཆོས་དར་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དག་གིས་དེ་བས་ཀྱང་། ནང་པ་ཡིན་ལ་མིན་ལ་དེ་ཚོར་གཏམ་བཤད་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཐོ་སློབ་དང་བཙོན་ཁང་སོགས་ནང་པ་རང་མིན་པའི་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་སློབ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་༧གོོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་འདི་ཉིད་དམིགས་བསལ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་མཐོང་བྱུང་། ང་སྒེར་ལ་ཡང་འདིའི་ཐད་ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་རེ་ཐོབ་མྱོང་།
དེས་ན་གལ་ཏེ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་འདི་ཉིད་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ངས་ནི་ཐོག་དང་པོར་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དག་གི་དབུས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དང་ནུས་པ་ཡོད་མཁན་ཚོར་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་ཞིང་། དེས་ན་ང་ཚོ་བོད་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་ན། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ནི་ཆོས་ལུགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སློབ་གསོ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པ་འདི་ངེས་པར་དུ་མཁྱེན་དགོས་སོ། །

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
སྤྱི་ལོ ༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ ༡༡ ཚེས ༨ ཉིན། ཨ་རིའི་གདམ་དམངས་ཀྱིས་འོས་ཤོག་གི་ལམ་ནས་སྲིད་འཛིན་གདམ་རྒྱུ་དང་། སང་ལོའི་སྤྱི་ཟླ ༡ ཚེས ༢༠ ཉིན་སྲིད་འཛིན་གསར་བས་དངོས་སུ་ལས་འགན་བཞེས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
སྔོན་འགྲོའི་འོས་འདེམས་དེ་ནམ་རྒྱུན་སྤྱི་ཟླ ༡ ནས ༦ བར་སྤེལ་གྱིན་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་བསྐོངས་ནས་ཚོགས་པའི་འོས་མི་འདེམ་སྲོལ་ཡོད། ད་ལོར་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཊི་རུམ་ཕི (Trump) ཡི་འགྲན་ཡ་ཁུ་རུ་ཙི (Ted Cruz) ཡིས་སྤྱི་ཟླ ༥ར་གདམ་རྩོད་མཚམས་བཞག་པའི་དབང་གིས། ཊི་རུམ་ཕི་བདེ་བླག་ངང་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འོས་མིར་གྱུར་ཞིང་། ཧེ་ལེ་རེ་ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ ༦ ར་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་འོས་མི་འོས་ཐབ་རག་པ་རེད།
སྤྱི་ཟླ ༡༡ ཚེས ༨ཉིན། འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་སྔོན་དུ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་གཉིས་ཀྱིས་བརྙན་འཕྲིན་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ཐེངས་གསུམ་ལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གཉིས་ལ་སྤེལ་ཟིན་པ་དང་། ཐེངས་གསུམ་པ་སྟེ་མཐའ་མའི་བགྲོ་གླེང་དེ་ཨ་རིའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ལཱ་སི་ཝེ་གྷ་སི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྤེལ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་པ་རེད།
འོ་ན། སྤྱི་ཟླ ༡༡ པའི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་སྤེལ་སྟངས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཨ་རིའི་འདེམས་བསྐོ་ལ “འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག” ཟེར་བའི་རྩིས་རྒྱག་སྟངས་ཤིག་ཡོད། མངའ་སྡེའི་མི་འབོར་གྱི་མང་ཉུང་ལྟར་མངའ་སྡེ་རེ་རེའི་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག་གི་གྲངས་ཀ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས། མངའ་སྡེ་ལ་ལར་འོས་ཤོག་མང་པ་དང་། ཡང་མངའ་སྡེ་ལ་ལར་འོས་ཤོག་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལས་མེད། དཔེར་ན། ཁཱ་ལི་ཧྥུ་ནེ་ཡ་ནི་འོས་ཤོག་མང་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༥༥ ཡོད། ནིའུ་ཡོག་ལ་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༢༩ ཡོད། ཨ་ལ་སི་ཀ་མངའ་སྡེ་ལ་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༣ ལས་མེད། དེ་མིན། རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་ལ་གདམ་དབང་ཡོད་ལ་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༣ ཡོད། དེ་ལྟར་ཁྱོན་བསྡོམས་པའི་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༥༣༨ ཡོད་ཅིང་། འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༢༧༠ སུ་ལ་ཐོབ་ཚེ་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་ཁྲོད་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་རེད།
“རྒྱལ་བར་ཡོངས་ཐོབ”།
མ་ཡན(Maine)མངའ་སྡེ་དང་ནེ་བྷི་ར་སི་ཀ (Nebraska) མངའ་སྡེ་གཉིས་ལས་གཞན། མངའ་སྡེ་གཞན་དག་ཚང་མས་རྒྱལ་བར་ཡོངས་ཐོབ་ཀྱི་འདེམས་བསྐོའི་རྩ་དོན་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། མངའ་སྡེའི་འོས་ཤོག་མང་ཤོས་ཐོབ་མཁན་ལ་མངའ་སྡེ་དེའི་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག་ཡོད་ཚད་ཐོབ་འགྲོ
“ངེས་མེད་མངའ་སྡེ”།
ངེས་མེད་མངའ་སྡེ་ཟེར་བ་ནི། མངའ་སྡེ་དེ་གར་འོས་མི་དང་སྲིད་ཚོགས་གང་རུང་ལ་འབུར་ཐོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་སམ་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་པ། དེའི་ཕྱིར། ངེས་མེད་མངའ་སྡེ་དག་ནི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་རྩོད་ལེན་གྱི་མངའ་སྡེ་གཙོ་བོ་རུ་གྱུར་བ་རེད། ངེས་མེད་མངའ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཧྥུ་ལོ་རེ་ཌ (Florida)དང་། ཨོ་ཧ་ཡོ ( Ohio)སོགས་ཐེ། ༢༠༠༠ ལོར། ཧྥུ་ལོ་རེ་ཌའི་འདེམས་བསྐོ་བའི་འོས་ཤོག ༢༩ ཡིས་རྗོར་རྗི བྷི་ཞི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དུ་བདམས་པ་རེད།
འོས་བསྡུ་རྫོགས་རྗེས། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཁུངས་རྩ་འཛུགས་བྱེད་མགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྲིད་སྐྱོང་རྩ་འཛིན་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བས་ངང་གཏན་འབེབབ་བྱེད་ངེས་ཡིན། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན“ངང་པ་རྐང་ལོ” ཡིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་དུས་ཡུན་ལ་རྫོགས་ཚིག་བཀོད་པའི་རྟ་གོན་ལ་ཞུགས་ཞོར། ཉལ་ཆས་བསྡམ་ནས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ལས་འགྲོ་རྩིས་བྱེད་དགོས།
ལོ་རྗེས་མའི་སྤྱི་ཟླ ༡ ཚེས ༢༠ སྲིད་འཛིན་གསར་བའི་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོ་བསྐོང་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་དུས་ང་ཚོའི་མིག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སུ་ཐོན་རྒྱུ་ཡིན་ནམ།


text:
གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཞེ་གཅིག་པའི་གསུང་འཕྲིན།།
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༡༡༢༠༡༣༡༧༢༦) འབྲི་མཁན། Martin Rasser ༡༩༢༠༠༩༢༢༡༥
༄༅། །སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༡གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཞེ་གཉིས་པའི་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བསྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།།
ཤམ་བྷ་ལའི་ཕོ་དྲ་བས་ཟླ་༠༢་ཚེས་༡༩ཉིན་སྤེལ། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དང༌། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བཙན་བྱོལ་བའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་མུན་ནག་དང༌། གཉན་འཕྲང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་སྐབས་དེའི་རིང་ང་ཚོའི་མི་རབས་གསུམ་གྱིས་ཚབས་ཆེའི་དཀའ་སྡུག་མྱོང་དགོས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དོན་འདི་ད་ལྟ་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དཀའ་ངལ་ཚབས་ཆེ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་ཡོད་པའི་སྙན་ཞུ་ཞིག་འབུལ་གནང་མཛད་པའི་ནང་སྐབས་དེའི་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་གང་འདྲ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་འགོད་པ་གནང་ཡོད། དེ་རྗེས་ཕྱོགས་འགའ་ཤས་ཐད་ཡར་རྒྱས་སོང་ཡོད་ཀྱང༌། གཞི་རྩའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་ངང་གནས་ཡོད། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འདི་རྒྱུན་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཡོང་རྐྱེན་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་དང༌། ཆིག་སྒྲིལ་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོང་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་མིན་པར་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན༑ བོད་འདི་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་སྟེ་དམ་དྲག་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རྣམས་རང་མོས་ལྟ་སྐོར་ལ་གཏོང་རྒྱུའི་བློ་སྟོབས་མེད་པ་གང་ཡིན་ནམ། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་སྟོན་མི་ནུས་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བར་བསྙད་དེ་སྦས་ཐབས་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། བོད་ནང་ཉེན་རྟོག་དམག་མི་དང་བཙོན་ཁང་མང་པོ་ཡོད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ངོས་ཀྱིས་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་གཞི་རྩ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་བྱེད་འདོད་ཀྱང་མེད། བློ་ཕམ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ། བོད་མི་ཚོས་བཤད་པའི་བསམ་འཆར་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉན་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཁོང་ཚོར་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པ་ཟེར་བའི་ཉེས་མིང་བཏགས་ནས་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོར་དྲང་བདེན་གྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་གོ་སྐབས་དང་རང་དབང་གང་ཡང་མེད།
གལ་ཏེ་བོད་ནང་བོད་མི་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་དངོས་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན༑ རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་རང་གི་མདུན་ལམ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོང་མི་ཤེས། དེང་སྐབས་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་བོད་མིའི་ཚོགས་པ་ཁ་ཤས་ནས་བོད་ནང་མང་མོས་འོས་བསྡུ་བྱེད་དགོས་པའི་འདོད་ཚུལ་འདོན་གྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་ཐེངས་གཅིག་ལ་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་ཡོང་བའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་མདུན་ལམ་རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་འདེམས་ཆོག་པའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་ངོ་མ་བརྗོད་ཆོག་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་གནད་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་པར་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་གྱི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་མི་མང་རང་གིས་བྱེད་དགོས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་འདྲའི་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ངས་ཡོངས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་འདི་ང་སྒེར་གྱི་གོ་གནས་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་མིན་པར། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་རང་དབང་དང༌། གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང༌། རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན། དེ་སྔོན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་ངོས་ནས་མི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ཡང་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་མིན་བོད་མི་མང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསལ་པོ་བཤད་ཡོད། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་ཆབ་སྲིད་ཐད་གཞུང་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ནང་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་རང་དབང་གང་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ལ་ལོག་རྒྱུ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ནང་གོ་གནས་གང་ཡང་ལེན་རྒྱུ་མིན་ཞེས་གསལ་པོ་བརྗོད་ཡོད། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དེ་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མང་གཙོའི་གཞུང་གི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངས་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་དང༌། བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་བཅས་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་སླར་གསོ་བྱེད་འདོད་ཡོད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ནས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང༌། ང་རང་བོད་དུ་སྡོད་སྐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཅན་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་རྗེས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ལ་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་བསྐྱོད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་དུས་ད་ལྟ་བར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ཆ་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་སྟེ། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་དང༌། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང༌། འཛིན་སྐྱོང་ཁང་བཅས་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཡོད་པ་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་གྲས་ཤིག་ཡིན། འདི་ལོ་ནས་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་འོས་འདེམས་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། འོས་འདེམས་བྱུང་བའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་གཉིས་ལ་ངོས་ནས་བོད་མིའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་ལས་འགན་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་ཐག་གཅོད་མ་བྱུང་བར་ངོས་ནས་བོད་དོན་སྐོར་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པར་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མི་མང་གི་རང་དབང་ལྡན་པའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཆེད་རང་ལ་འོས་བབས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་མང་གིས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་འདིས་ངའི་སེམས་ནང་ཁུར་ལྗིད་དེ་བས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག
བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་མ་མཐའ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་སྟབས་བདེའི་བརྗོད་ཚུལ་ལས་ཆེས་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བ་ཡོད། བོད་འདི་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བའི་རིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་དད་དུ་གནས་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འདི་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་ཡིན་པས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་སུས་ཀྱང་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་ཐུབ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་པ་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱས་ན་ཡག་ཤོས་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ང་རང་གི་ངོས་ནས་མ་འོངས་པའི་གནས་
སྟངས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད།
རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། ཀྲའུ་ཨན་ལེ། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་དང༌། ཧུའུ་ཡའོ་པང་བར་གྱི་དབུ་ཁྲིད་རིམ་པས་ཡང་ཡང་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དང༌། དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་གནང་ཡོད་པའི་ར་སྤྲོད་གསལ་ཤོས་ནི་ཕྱིལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་བོད་རྒྱ་གཉིས་བར་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐེངས་དང་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཞག་པ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གྲོས་མཐུན་དེ་འདྲ་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་དང༌། ཆ་ཤས་གཞན་གང་དང་ཡང་བཞག་མྱོང་མེད་པ་དང༌། གྲོས་མཐུན་དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་དུས་ཡུན་མང་ཆེ་བའི་ནང་གཉའ་གནོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་གདེང་ཚོད་མེད་པ་དང༌། དོགས་པ། ཁེངས་དྲེགས་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། ལོ་རྒྱུས། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་པ་ཤེས་རྟོགས་དང༌། བརྩི་བཀུར་མེད་པ་བཅས་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དམིགས་བསལ་ཅན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་འདི་ས་ཁུལ་སྐྱོ་ཤོས་དང༌། གཉའ་གནོན་ཆེ་ཤོས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ནང་གཡོན་ཐལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆུང་དུ་སོང་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་སྔར་བཞིན་ཤུགས་ཆེའི་སྒོ་ནས་གཉའ་གནོན་ལག་ལེན་བསྟར་མུས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།
ངོས་རང་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང༌། མཛའ་མཐུན། མཉམ་ལས་བཅས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངོས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་ཡོང་བ་དང༌། ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རྙེད་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། ངོས་རང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང༌། ཁོང་ཚོའི་ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས། རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་བཅས་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། རང་རེ་ཚང་མས་སྙིང་སྟོབས་དང༌། མ་འོངས་རྒྱང་རིང་གི་བལྟ་ཚུལ། དཀྱེལ་ཆེའི་བློ་གྲོས་བཅས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། བོད་རྒྱ་ཕྱོགས་གཉིས་བར་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་དང༌། མཛའ་གྲོགས་གཉིས་ཕན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ནི་བོད་མི་རྣམས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཡིན།
དེང་སྐབས་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ངོས་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང༌། བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་མ་ལྟོས་པར། ངོས་ཀྱི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད། ངོས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་འདིས་བོད་མི་རྣམས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་དང་ཆིག་སྒྲིལ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་རིང་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བར་འཕེལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་སྟེ་སྐབས་རེ་སེམས་ཤུགས་འཕེལ་བ་དང༌། སྐབས་རེ་བློ་ཕམ་སྐྱེ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད།
སྔ་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་བདུན་པར་ངོས་ཀྱི་གཅེན་པོ་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཁོང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་པེ་ཅིང་དུ་ཡང་སྐྱར་ཐེངས་གཅིག་བསྐྱོད་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་བརྒྱུད་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་ཁུངས་ནས་ངོས་ལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་འཕྲིན་ལན་ཞིག་བསྐུར་བ་དེའི་ནང༌། རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱི་ངོས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་དག་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་འདུག དེ་རྗེས་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པར་ང་ཚོས་དིལ་ལིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ། བོད་དོན་སྐོར་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཞིབ་ཕྲ་འཁོད་པའི་སྙན་སྐུལ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པར་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ནང་འཁོད་པའི་གནད་དོན་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་དང༌། བཀའ་བསྡུར་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་པེ་ཅིང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བཏོན་པ་ཡིན། དུས་དེར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉིས་བར་མི་ངོ་མ་གདོང་ཐུག་ནས་བཀའ་མོལ་ཞུ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཕན་ཚུན་གོ་ནོར་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ཡོད་རིགས་སེལ་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་དཀའ་ཚེགས་གང་ཡང་མེད་པར་རྙེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གཏོང་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་མ་བྱུང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོ་ནས་ ༡༩༨༥ ལོ་བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྔ་རྗེས་ཁག་དྲུག་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ད་རེས་སྐུ་ཚབ་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དུས་འགྱངས་དང་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ནས། བོད་དོན་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་རྣམ་འགྱུར་མཁྲེགས་སུ་སོང་བ་དང༌། བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུན་པ་མེད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་ཡོད།
ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་སྲིད་བྱུས་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་འཛིན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དབང་དང༌། ཞི་བདེ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ང་ཚོའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་ཐུབ། དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་རང་རེ་བོད་མི་རྣམས་ནས་ངང་རིང་གི་བསམ་བློ་དང༌། སྙིང་སྟོབས། ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་བཅས་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མ་འོངས་པར་བོད་དོན་སྐོར་གྲོས་མོལ་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀར་དེ་མིན་གྱི་ལམ་གཞན་གང་ཡང་མེད།
དེང་སྐབས་བོད་ནང་དྲག་གནོན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང༌། ཁོར་ཡུག་གཏོར་བརླག་བཏང་བ། རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོས་བྱས་པ། དེས་རྐྱེན་པས་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། རིག་གཞུང་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བ་བཅས་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་འགྱུར་འགྲོས་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན་བོད་དོན་འདི་ཕལ་ཆེར་རེ་བ་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དོན་འདི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། དེང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ནི་འགྲིམས་འགྲུལ་དང༌། འཕྲིན་ཡིག་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་བདེ་པོ་དང༌། སྒོ་མོ་ཕྱེ་བ། རང་དབང༌། མང་གཙོ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་བཀུར་བཅས་ཡོང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་ཀྱང་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་དྲང་བདེན་དང༌། རང་དབང་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་རྒྱུ་ལས། དེ་ནས་གཡོལ་ཐབས་མེད། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་མཁས་པ་དང༌། བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་གཏོང་མཁན་ཚོས་གཙོས་པའི་གོ་རྟོགས་ཅན་གྱི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་བོད་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པས་མ་ཚད། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་འདི་ནི་ང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་འཕེལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར༌། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་ཛ་དྲག་ངང་གནས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་དོན་ཐད་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་ཁས་ལེན་མ་གནང་བར་བརྟེན་ངོས་ཀྱི་དབུ་མའི་ལམ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བལྟ་ཚུལ་འདྲ་མིན་འཛིན་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། འགའ་ཤས་ནས་བོད་རང་བཙན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་བརྟན་པོར་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ནས་ངོས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་འདིས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་མགོ་རྙོག་ཡོང་རྐྱེན་བཟོ་གི་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་དབུ་མའི་ཐབས་ལམ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་བརྡ་ལན་མ་བྱས་སྟབས། བོད་མི་མང་ཆེ་བས་བོད་རང་བཙན་ནི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་ང་ཚོའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་འདི་དྲག་པོའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ངས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ངོས་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་སྲིད་གཞུང་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག ཆོས་ལུགས་ཁག མི་སྒེར་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་པའི་བདེན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་རྒྱ་མི་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ད་ཕན་མི་ལོ་བཞི་བཅུའི་རིང་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་ནས་ང་ཚོར་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་རོགས་རམ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ལ་ངས་བོད་མི་མང་གི་མགྲིན་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྙིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མཐའ་དོན། བོད་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་སྲོག་ལེགས་སྐྱེས་ལ་ཕུལ་དང་འབུལ་བཞིན་པའི་སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་གུས་བཏུད་དང༌། ང་ཚོའི་མི་མང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱུར་དུ་སེལ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་ཆབས་ཅིག དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་བློས་གཏོང་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་སྤུན་ཟླ་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ།། །།


text: བྲག་ཡེར་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་ཉེ་འདབས་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་རྩིས་པའི་བྱང་ཤར་མཚམས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་༤༥ཙམ་གྱི་སར་གནས་ཤིང་། ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་སྔོན་བྱོན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དུ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ཕྱོགས་འགྲུལ་དད་མཇལ་ཞུ་མི་མང་ཞིང་། དེ་སྔ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་རྩེ་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་ཐད་ཀར་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་དགོན་གནས་གྲས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོ་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་ཡུམ་སྲས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་བཞེངས་ཤིང་། 《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》ནང་ཡུམ་སྲས(མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་དང་སྲས་གུང་རུ་གུང་བཙན)གཉིས་ཐུགས་དམ་དུ་ཡེར་པའི་གནས་རི་བྲག་གི་དབྱིབས་ནི་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་བཞུགས་པ་དང་འདྲ་བའི་པང་དུ་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཏེ་རབ་ཏུ་གནས་པ་མཛད་ནས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་བསྟན་པའི་སྲོག་རྩ་གཅིག་པར་ཡབ(སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ)ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབས་སོ་ཞེས་དང་། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》སོགས་སུའང་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་གྱིས་ཡེར་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཞེས་གསལབ་བཅས་ཡུམ་སྲས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་ནི་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག་པ་དེའི་ནང་ཕ་བོང་ཞིག་ལ་རྡོ་དཀར་གོང་གི་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་འབུར་ཐོན་གྱི་རང་བྱོན་གསལ་བ་ཞིག་དང་། སྲོང་བཙན་དང་། རྒྱ་བཟའ། བལ་བཟའ་རྣམས་འཇིམ་སྐུ་མི་ཚད་སོགས་ཡོད། བྲག་ཡེར་པའི་བྲག་ཕུག་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ངོ་མཚར་ལྡན་པ་དང་། བྲག་ཕུག་རེ་རེར་ལྷ་སྒྲུང་ལྟར་གྱི་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་ཤོད་རྒྱུན་རེ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཐབ་སྐས(ཉི་མ་ཕུག་ཡང་ཟེར)དང་ཟླ་བ་ཕུག་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་ལྷ་ལྕམ་གཉིས་དང་། གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཡོད། ཆོས་རྒྱལ་བྲག་ཕུག་ནི། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཡིན། དེའི་ནང་རིག་འཛིན་ཀུ་མ་རས་བཞེངས་པའི་སྐུ་རྒྱུ་ཤར་ལི་ཡིན་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྐུ་བརྙན་དང་། དེའི་ཕྱག་ན་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་བརྙན་གསུང་འབྱོན་ཟེར་བ་གཅིག་སོགས་ཡོད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་ནི། རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ནས་གསལ་བ་ལྟར་ན་ལྷུ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་བཙན་པོ་གླང་དར་མ་མ་བཀྲོངས་གོང་སྒྲུབ་ཕུག་དེར་བཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་མཛད་མྱོང་བ་དང་། གླང་མ་དར་མ་བཀྲོངས་རྗེས་བྲག་ཕུག་དེར་ཡིབ་ནས་བཞུགས་པ་ཡིན་ཟེར། དེར་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་། བེེ་རོ་ཙ་ནའི་འདྲ་སྐུ་ཡང་ཡོད། དེའི་གཞོགས་སུ་མགོན་པོ་བེར་སོགས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་ཡང་ཡོད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་བྲག་ཡེར་པར་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་པོའི་ནང་ནས་གྲགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བཙན་པོ་གླང་དར་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པས་ཡེར་པར་སྒྲུབ་པ་མཛད་བཞིན་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ཀློག་བཞིན་པའི་བཙན་པོ་གླང་དར་མ་མདའ་འཕེན་ཐེངས་གཅིག་ལ་བཀུམ། རྗེས་སུ་མདོ་ཁམས་ཁུལ་དུ་བྲོས་ཕེབས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་ཕྱིར་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག ཡེར་པའི་དྲིལ་བུ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཡེར་པར་ཡོད་པའི་ཆེས་སྔ་བའི་རྩ་ཆེའི་རིག་དངོས་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། དྲིལ་བུ་དེའི་ཐོག རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་ཅིང་། ། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད། ། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ཡང་། ། མ་འོངས་བསྐལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བགྱི། ། ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྣེ་པད་འདབ་ཀྱི་དབྱིབས་ལ་འདབ་མ་རེ་རེའི་ཐོག་བརྡུངས་ན་སྐད་མི་འདྲ་བ་རེ་ཐོན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་དུ་ཡོད། ཕལ་ཆེར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་རིང་དྲིལ་བུ་འདི་ལུགས་སུ་བླུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན། ཤོད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ་དྲིལ་བུ་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཅོང་ཐང་སྤང་སྒང་ནས་གཏེར་ནས་བཞེས་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་རྒྱུན་ཡང་འདུག གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་གི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་ནི། དུས་རབས་བཅུ་པའི་མཇུག་ཏུ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་སློབ་མ་ཀླུ་མེས་འབྲོམ་ཆུང་གིས་ཁྲང་ཨན་རྒྱལ་སར་ཕེབས་ནས་གོང་མ་ཐང་ཐའི་ཙུང་གིས་གནས་བརྟན་དངོས་སུ་སྤྱན་དྲངས་སྐབས་བཞེངས་པའི་འདྲ་འབག་ལ་དཔེ་བཤུས་མཛད་དེ་ལྷ་སར་ཕེབས། དེ་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་བྲག་ཡེར་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་འདྲ་འབག་བཞེངས་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མང་པོར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། རྟེན་འབྲེལ་ཕུག་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཡིན་ཞིང་། དེར་བཞུགས་རིང་འབྲོམ་རྔོག་གཉིས་མཇལ་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པོ་བྱུང་བས་རྟེན་འབྲེལ་ཕུག་ཏུ་གྲགས། ཨ་ཏི་ཤའི་ཆོས་ཁྲི་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་ཡེར་པར་བཞུགས་རིང《བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས》དང་《བུ་ཆོས》སོགས་ཆོས་མང་དུ་གསུངས། འབྲོམ་སྟོན་པ་སོགས་སློབ་མ་ཉུང་ཤས་ལ་བཀའ་གདམས་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་གྱི་མན་ངག་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་དང་མན་ངག་དང་། རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་ལ་མཎྜལ་ཕུལ་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པར་ཇོ་བོས་འབྲོམ་གྱི་སྐྱེས་རབས་ཟབ་མོ་དང་། འབྲོམ་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་ཞེས་བཀའ་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་མཛད་པ་དེང་སང་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་དུ་གྲགས་པ་དེ་བཅས་གསུང་སྐབས་ཇོ་བོའི་བཞུགས་ཁྲི་ཡིན་པ་ད་ལྟའང་ཤུལ་བསྡད་ཡོད། བྱམས་ཁང་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་དུ་མ་ཕེབས་གོང་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་འགོར་ཁམས་ནས་ཕེབས་པའི་དམར་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བཞེངས། ནང་དུ་གཙོ་བོ་བྱམས་པ་དང་འཁོར་སེམས་དཔའ་དྲུག་དང་། སེམས་མ་དྲུག སྒོ་སྲུང་རྟ་མགྲིན་བཅས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་བྱིན་ཅན་དུ་བརྩི། བྲག་ཡེར་པའི་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ཏུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན་སྐུའི་རྟེན་སྤེའུ་དམར་སེར་གཉིས་དང་། གསུང་གི་རྟེན་ཡིག་དྲུག་འབུམ། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མཆོད་རྟེན་གསུམ། ཆོས་སྐྱོང་རྟེན་ཤུག་པའི་ནགས་ཚལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་འོད་ཀྱི་བྲག་ཕུག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤྲུལ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རི་བོ་སྒྲོལ་མའི་སྐུར་སྤྲུལ་ཡོད། ཡེར་པའི་གནས་ཀྱི་གལ་ཆེ་རང་བཞིན་སྐོར《ཡེར་པའི་དཀར་ཆགས》ནང་། གཞན་དུ་ལོ་བརྒྱ་བསྒོམས་པ་ལས། ལྷ་ས་བོད་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན། ལྷ་སའི་སྲོག་ཤིང་ཡེར་པ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ལྷ་སར་ཉམས་པ་གང་ཞིག་བྱུང་ཡང་ཡེར་པར་དེ་དང་འཚམས་པའི་ཉམས་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྐོར་ཤོད་རྒྱུན་མང་དག་ཅིག་བཀོད་འདུག་ཀྱང་འདིར་ཚང་མ་མ་བཀོད། གོང་བཀོད་དེ་དག་དངོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མིན་རུང་། ཡེར་པའི་གནས་བབས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། ཡེར་པ་གྲྭ་ཚང་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་ཕག་༡༦༤༧ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་དགའ་ལྡན་གསང་སྔགས་ཡང་རྩེ་ཞེས་པའི་དགེ་ལུགས་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ། ཕྱིས་ཡེར་པ་གྲྭ་ཚང་ཟེར། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕག་ལོའི་གོང་གྲྭ་གྲངས་༡༠༨ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ང་གཅིག་པ་རྟ་འོན་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པས་བཞེངས་པའི་རྒྱུད་སྟོད་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ཡང་ཡོད། ཡེར་པའི་གནས་མཆོག་ཆགས་སའི་ཡུལ་ལྗོངས་ནི་རྔམ་བརྗིད་གཡང་གཟར་ཆེ་ལ་ཆགས་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པའི་བྲག་རིའི་ལྡེབས་སུ་སྒྲུབ་ཕུག་མིང་ཅན་རྣམས་དང་སེ་བ་ལ་སོགས་ནགས་ཚལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ། འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་བཟང་ལས་ལྷུང་ལྷུང་གི་སྒྲ་སྙན་སྒྲོག་པ། དཔྱིད་དབྱར་གཉིས་སུ་སྤང་ལྗོངས་ནེ་ཙོའི་གཤོག་པ་བརྐྱངས་པ་འདྲ་བའི་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། ཁུ་བྱུག་དང་། འཇོལ་མོ་ལ་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་གྲེ་འགྱུར་འགྲན་ཞིང་། བྱ་རྒོད་དང་གོ་བ་སོགས་གཤོག་རྩལ་ངོམ་པ། གནའ་བ་དང་། གླ་བ་སོགས་བྱ་རིགས་དྭགས་རྣམས་ཅི་དགར་བག་ཕེབས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཞིང་། སེ་འབྲུ་རྣམས་སྨིན་པའི་ཚེ་མངར་བའི་རོ་ལ་ཆགས་པའི་བྱིས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཅི་དགར་འཐོག་པ། སྨུགས་སྤྲིན་གྱིས་མགུལ་བར་དཀྲིས་པའི་བྲག་རི་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ། སྨན་གྱི་རྩི་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་དག་ལས་དྲི་བསུང་ཀུན་ཏུ་འཐུལ་བ། དད་མཇལ་བ་དང་། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་མཁན་རྣམས་པདྨར་བུང་བ་འདུ་བ་ལྟར་གང་ས་ནས་འདུ་བའི་མཛེས་ལྗོངས་ཤིག་ཡིན། དེ་གར་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུས་ཚོགས་ནས་ལོ་ལྟར་དབྱར་ཕྱི་མ་ཞལ་བཞེས་མཛད་པ་དང་འབྲེལ་གྲྭ་གསར་ཚོས་ཐིག་རྩ་དང་རྟ་དབྱངས་ཀྱང་སྦྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་ཡེར་པ་གྲྭ་ཚང་ནས་ཡེར་པ་ཚེས་བཅུ་ཞེས་གནས་དེར་དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ལ་དེ་སྐབས་ལྷ་ས་ཁུལ་དང་། ཉེ་འཁོར་གྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་བཅས་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་དེ་ཉིན་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤའི་འདྲ་སྐུ་གཙོ་བཞུགས་ཀྱི་ཐང་ཀ་འགྲེམས་པ་དང་། ཨ་ཏི་ཤའི་གསོལ་སྡེར་ཀོ་སྡེར་ནང་ཨ་ཏི་ཤའི་འདྲ་སྐུ་གསེར་བྲིས་ཡོད་པ་སོགས་ལ་དད་མཇལ་ཞུ་བ་དང་། ལྷ་རིར་བསང་གསོལ། དགོན་པའི་གར་འཆམ་ལ་བལྟ་བ་བཅས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ལ་སྐབས་དེར་ལོ་རེས་མོས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་ལྕགས་པོ་རི་དང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་སློབ་དགེ་སློབ་རྣམས་སྨན་འཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་སོགས་གནང་སྲོལ་འདུག དེ་ཡང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་གཏོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་སྟེ་གྱང་ཧྲུལ་དུ་སོང་ཡང་གནས་མཆོག་འདི་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་ཕྱི་དར་ཚང་མའི་ནང་གལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གནས་མཆོག་རྙིང་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་ད་བར་རིམ་གྱིས་ཉམས་གསོ་བྱས་ཏེ་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་གནས་མཇལ་བ་དུ་མ་མཐའ་བཞིའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་གནས་འདིར་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་སོ།


text:
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་མི་ལོ་ ༢༨ འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཉིན་མོར་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ།
༄༅། །དེ་ཡང་ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས། ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་གར་གྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ། ༸གོང་ས་ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་སྒོ་གསུམ་གུས་ཕྱག་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་མི་ལོ་ ༢༨ འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོར་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་དང་། དྲང་བདེན་དང་ཞི་བདེར་དགའ་བའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཡོངས་ལ་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ནས་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ།
ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་ ༧/༣༠ ཐོག རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་གཞིས་སྤྱིའི་ནོར་བུ་རིར་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་གདན་ས་ཆོས་སྒར་ཁག་གི་སྐྱབས་གནས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་དང་དགེ་སྐོས། ཕྱག་མཛོད་རྣམ་པ་དང་། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ RK Krimey མཆོག་དང་། ཕྱོགས་བཞུགས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། ས་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། ས་གནས་འགོ་འཛིན། རང་བདེན་ཚོགས་གཙོ་སོགས་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་། སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚང་འཛོམས་ཀྱིས། ༸རྒྱལ་བའི་སྐུ་དཔར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེ་དུང་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔོན་བསུས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས། དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ནས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་དང་བཞེས་བག གྲོ་མ་འབྲས་སིལ་བཅས་ཞུས་པ་དང་། དགའ་ཤར་གྲྭ་ཚང་གི་དབུ་མཛད་ཆེན་མོ་ལགས་ནས་ཞལ་འདོན་དབུ་བསྐུལ་གནང་སྟེ་བོད་ལྗོངས་ལྷ་སྲུང་འཕྲིན་བསྐུལ་དང་། སྐུ་རླུང་དར་འཛུགས་དང་བསངས་གསོལ་གསུང་ཆོག་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་རྗེས། སྐུ་ངོ་གཞིས་འགོ་མཆོག་དང་། ས་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། ཕྱོགས་བཞུགས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ཀྱིས་དུས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་དང་། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ནས་དགེ་རྒན་དང་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་ལ་ལེགས་སྐྱེས་གསོལ་རས་དང་ཕྱག་ཁྱེར་གསོལ་སྩལ་གནང་བ་སོགས་མཛད་སྒོ་ཟབ་རྒྱས་སྲུང་བརྩི་ཞུས།
ལོ་ལྟར་མཛད་སྒོ་འདོད་རྒུ་གླིང་གཞིས་སྤྱི་མི་མང་ཚོགས་ཁང་དུ་འཚོགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ལོ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འདི་ག་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་གཏན་འཁེལ་བར་ས་གནས་སྐུ་ཕྱྭའི་ཉེན་སྲུང་སླད་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་སྐོར་སྲུང་མི་མང་རུ་ཁག་ཆེད་གཞིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་སྡོད་གནས་གོ་སྒྲིག་ཞུ་དགོས་པར་བརྟེན། འདི་ལོའི་མཛད་སྒོ་གཞིས་སྤྱིའི་ནོར་བུར་རིར་འཚོག་རྒྱུར། གོ་སྒྲིག་མཐུན་འགྱུར་ཆ་ཚང་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ནས་ཞུ་དགོས་བཀའ་གསལ་ཕེབས་དགོངས་བཞིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོ་ལོ་ལྟར་གཞིས་སྤྱིའི་ནོར་བུ་རིར་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གིས་གོ་སྒྲིག་ཞུ་མུས་བཞིན། འདི་ལོའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོ་དེ་ཡང་གོ་སྒྲིག་ཟབ་རྒྱས་ཞུས།
ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན༸རྒྱལ་དབང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྤྱན་སྔར་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་བཞིན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་དག་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཆེད་གཏོང་གནང་གི་རླབས་ཆེན་ཀུན་ཕན་མཛད་འཕྲིན་གྱི་རྟ་བདུན་དབང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་ལྷམ་མེ། ལྷན་ནེ། ལྷང་ངེར་གསལ་ཞིིང། ཁྱད་པར་དེང་ཕྱི་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་ཕྱིན་ཀྱང་། འདོད་རྔམ་དང་འགྲན་རྩོད་ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་སྟེ། མི་རྣམས་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན། མགོན་པོ་མཆོག་ནས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱམས་བརྩེ་དང་། མིའི་སེམས་ལ་བག་ཕེབས་དང་སྤྲོ་སྣང་རབ་ཏུ་སྟེར་བའི་བཅོས་མིན་ཞལ་རས་དགྱེས་བརྩེའི་འཛུམ་མདངས་དང་། བཞད་སྒྲ་བཅས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ། དུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་པའི་རྩ་ཆེའི་ལམ་སྟོན་ཟབ་མོ་བསྩལ་གནང་གིས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་རེ་བའི་འོད་སྣང་སྦྱིན་བཞིན་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ཡང་ཁོང་གིས་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ནང་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གཅེས་ནོར་ཁག་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག་བར་གོ་བསྡུར་ཡང་ཡང་མཛད་བཞིན་པ་བཅས་ནི། ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སེམས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་སྟེ། དུས་རབས་འདི་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དུས་རབས་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་རྣམས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་དང༌། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་དང་མཛད་ཁུར་ལྷག་པར་བཞེས་བཞིན་ཡོད།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་སྟོན་པ་མྱང་འདས་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་སྐབས། Banaras Hindu University ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱིས་༸རྒྱལ་བ་༸པཎ་ཆེན་རྣམ་གཉིས་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཕྱག་འཁྱེར་“Doctor of Letters”ཞེས་པ་རེ་ཕུལ་བ་ནི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ༸གོང་ས་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཐོག་མར་ཕུལ་བའི་གཟེངས་རྟགས་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ཧྥེའི་ལེའི་པིན་(Philippines) ནས་ཕུལ་བའི་“Ramon Magsaysay Award”ཞེས་པའི་རྟགས་མ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནས་ད་བར་གཟེངས་རྟགས་གྲངས་ ༡༧༠ ལྷག་འབུལ་བཞེས་མཛད་ཡོད་ཅིང་། འདི་ལོ་གཅིག་པུར་མཚོན་ནའང་ཨིན་ཡུལ་དང་། འཇར་མི་ནི། ཨི་ཊ་ལི། ལ་ཏིཝི་ཡ་བཅས་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། ཨ་རི། རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིས་གཙོས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་དེད་དཔོན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་དང་། ཆེ་བསྟོད་ཕྱག་ཁྱེར། ཆེ་བསྟོད་མི་སེར་གྱི་མཚན་གནས་སོགས་གཟེངས་རྟགས་གྲངས་བཅུ་ལྷག་འབུལ་ལམ་ཞུས་པར་དགྱེས་བཞེས་མཛད་ཡོད།
ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་ཏུ་ཆིབས་སྒྱུར་སྐབས་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བར་འགྲོ་བ་མིའི་རྩོད་རྙོག་རྐྱེན་པས་འཚེ་བ་བརྒྱུད་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་འདི་བཞིན་བཟོད་བསྲན་དང་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པའི་དུས་རབས་ཤིག་ཆགས་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་ཤེས་ཡོན་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་མ་འདང་བའི་ཆ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་བཟང་སྤྱོད་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མང་ཚོགས་ནས་བྱམས་བརྩེ་ཉམས་ལེན་དང་། འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཡོང་ཁུངས་ངོ་མ་ནི་བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་སྐོར་ལམ་སྟོན་དང་འབོད་སྐུལ་གནང་ཡོད།
ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ལ་མཚོན་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་ (NOBEL PEACE PRIZE) ཞེས་གླིང་བཞིའི་ཁྱོན་ལ་སྙན་པར་གྲགས་པའི་ནོར་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་རྒྱུ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་སྐབས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བའི་ནང་གསལ་ལྟར། ༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་ཐད་ཕན་ཚུན་བཟོད་སྒོམ་དང་། གུས་བརྩི་ལྡན་པའི་མཛད་ཕྱོགས་ཁོ་ན་གནང་ཞིང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་རྣམས་གཅེས་སྲུང་དང་རྩ་མེད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་བདག་གཅེས་གནང་བའི་ཐོག །འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་འཁྲུག་རྩོད་ཁག་ཞི་ཐབས། འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་གོང་སྤེལ། ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་འགན་ཁུར། མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་ཐུན་མོང་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བཅས་ལ་སྨན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛམ་གླིང་མི་མང་ནས་ཆེ་མཐོང་དང་གུས་བརྩི་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚོན་སླད་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ཞིག་ཡིན།
ཐེངས་དེའི་གཟེངས་རྟགས་འོས་མིའི་ཁོངས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་འཛིན་མེ་ཀར་གྷོར་པཱ་ཇོབ་དང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་རོ་ནལ་རི་གྷན། ལྷོ་ཨཧྤི་ཀའི་རྒྱལ་གཅེས་དབུ་འཁྲིད་ནལ་སན་མན་ཌ་ལཱ། འབར་མའི་དམངས་གཙོ་དབུ་ཁྲིད་ཨང་སཱན་སའོ་ཇཱི་སོགས་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་དང་། ཚོགས་སྡེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བཅས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་དུས་རབས་འདིའི་ནང་སུས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའི་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གསེར་རིའི་དབུས་ན་ལྷུན་པོ་དང་། རྒྱུ་སྐར་དབུས་ཀྱི་ཉ་རྒྱས་ཟླ་བ་བཞིན་རྩོད་མེད་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་མོར་མངའ་གསོལ་ཞུས་པ་ནས་ཁོང་ཉིད་འཛམ་གླིང་ནང་གུས་བཀུར་དང་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་དང་། ཞི་བདེ་དང་བྱམས་བརྩེའི་མཚོན་རྟགས་སུའང་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་པ་དེས་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ཆེ་མཐོང་ཡང་སྔར་ལྷག་གོང་མཐོར་སོང་ཡོད།
༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མ་ཐག་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱིས་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བའི་གྲོས་ཆོད་(ཨང་ ༧༥དང་། ཨང་ ༢༠༩) གཉིས་བཞག་གནང་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཨར་བན་ཀཏྲ་རཱ་མཱན་མཆོག་གི་འཚམས་འཕྲིན་ནང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་འཚེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་མཐུན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་ཁོ་ནར་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་མཛད་ཇུས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཕྱག་ལེན་དུ་བསྟར་གནང་བ་དང་། ལྷག་པར་ས་སྟེང་གི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་བྱམས་པ་དང་། བརྩེ་བ་ཁོ་ན་ཕྱག་བཞེས་བསྐྱངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་རྣམས་མང་མོས་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ། ད་རེས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་རེད། ཅེས་འཁོད་པ་སོགས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་དགའ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་། སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ། ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆེ་བསྟོད་དང་། བསྔགས་བརྗོད། འཚམས་འདྲི་ཞུས་པའི་འཕྲིན་བཟང་གི་སྙན་པ་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་བརྙན་འཕྲིན་དང་རླུང་འཕྲིན། གསར་ཤོག་སོགས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་རྔ་སྒྲ་བར་མེད་དུ་བསྒྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བོད་དང་། བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གར་སྟེགས་སྟེང་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་གོམ་སྟབས་གསར་པ་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།
༸མགོན་པོ་མཆོག་གི་གཞན་ཕན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུས་རབས་འདིའི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་དང་། བསམ་བློ། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་བཅས་ལ་དགོངས་བཞེས་བླ་མེད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་གོང་མཐོང་གཏོང་རྒྱུ་དང། འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁག་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་རྒྱུ། བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུས་མཚོན་མདོར་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དང་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་བཟང་དེ་ཉིད་གང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་དུ་མཛད་ཅིང་། གཞན་ལའང་འཆད་སྤེལ་གཙོ་བོར་མཛད་པ་སོགས་གསང་གསུམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་གཞལ་དུ་མེད་པ་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པ་བཅས་ལ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་འདྲ་མིན་ནས་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་། ཚན་རིག ལྟ་གྲུབ། སེམས་ཁམས་རིག་པ་སོགས་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆེ་བསྟོད་དང་གཟེངས་རྟགས། ཕྱག་འཁྱེར། མཚན་གནས་སོགས་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཕུལ་ཏེ་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་མཚན་སྙན་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད།
མཐའ་དོན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། ཐུགས་བཞེད་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ཞི་བདེ་དང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་ཏེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་ནས། མཁན་མིང་འཛིན་པ་དགེ་བཤེས་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ལ།། །།


text:
|
༄༅།།བསང་མཆོད་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་ཆོ་གའི་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཟིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་ལ་བསང་དུད་བདུགས་ཤིང་བསལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་སྟེ། ཐོག་མར་བོན་ལུགས་ནས་བྱུང་ཞིང་རིམ་བཞིན་བོད་ཁུལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་སིམ་སྟེ་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་ནི་ཀུན་ལ་གསལ་ཞིང་། དེའི་རྫས་གཙོ་བོ་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། མཁན་པ་སོགས་དྲི་མ་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཡིན་ལ།རབ་ཡིན་ན་ཙན་དན་དཀར་དམར་དང་། ཨ་ག་རུ། གུར་གུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་ཀྱང་བསྲེ། བསང་རྩམ་ལ་གཙོ་བོ་རྩམ་ཕྱེ་དང་མར། ཤེད་རྩི་སོགས་བསྲེས་ཏེ་སྤྱོད་ཅིང་། རབ་ཡིན་ན་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་དང་། སྨན་ཕྱེ་སོགས་བསྡེབས་ཏེ་བསང་མེ་རུ་འདེབས་ལ། ད་དུང་ཇ་ཕུད་ཆང་ཕུད་དང་། གྲིབ་སེལ་གྱི་ཆབ་ཀྱང་འདེབས་པར་བྱེད། དེ་ལྟ་བུའི་བསང་གཏོང་གི་ཆོ་ག་སྤྱི་ལ་བསང་མཆོད་ཟེར་མོད། ཡང་སྐབས་རེར་བསང་གཏོང་བའི་དུས་སུ་རྒན་གཞོན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་ཡང་། མགོ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ནས། མཇུག་ས་བདག་གནས་བདག་བར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཀུན་ལ་བསྟོད་པའི་ངག་གི་མཆོད་ཅིང་། མི་ལ་ན་ཚ་དང་། ཕྱུག་ལ་གོད་ཁ། ཚེ་ལ་བར་ཆད་སོགས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དང་ངན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་སྐུལ་བའི་ངག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་ལ་ཕལ་སྐད་དུ་སྐོའུ་བ་སྟེ་ཡིག་སྐད་དུ་སྐུལ་བའམ་བསང་མཆོད་ཟེར་བ་ཡིན།
བོད་མིས་བསང་གཏོང་རྒྱུར་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་མིའི་ཁང་པ་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་ཏུ་བསང་ཁུང་ཡོད་པ་དང་། བསྐོར་ལམ་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་སྒོ་འགྲམ་གང་སར་བསང་ཁུང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དུས་རྒྱུན་དུ་རི་བསང་དང་ཀླུ་བསང་སོགས་དར་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། ད་རུང་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་སུ་བླ་སྤྲུལ་དང་། དཔོན་ཆེན་ཁག་ཕེབས་དུས་བསང་བཏང་ནས་བསུ་མ་བྱེད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནས། བསང་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བའི་བྱེད་སྒོའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ལག་ཅིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། གཙོ་བོ་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་སེལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ཡིན་པར་གསུང་ཞིང་། བོན་གྱི་ཡོངས་རྩེའི་འགྲེལ་པ་ཞེས་པ་ལས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལས་ལྷ་ཡུལ་ནས་བྱོན་ཚུལ་གླེང་སྐབས་བོན་ཡང་ངལ་དང་། མཚེ་མི།ཙོ་མི་གསུམ་ཡང་མཉམ་དུ་མངགས་པར“ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས།གནམ་དོ་ལ་གཤེགས་པ་ན།མི་ཡུལ་བཙོག་དང་ནལ་ཆེ་བས།ཡ་ངལ་གྱིས་སྣ་དྲོངས་ཤིག མཚེ་མིས་སྐུ་གཡས་རྟེན་ཅིག ཙོ་མིས་སྐུ་ཡི་གཡན་རྟེན། ཡ་ངལ་གྱིས་སེལ་བསང་གྱིས”ཞེས་བསྟན་ཡོད། དེ་ལྟར་ན།ལྷ་ཡི་རིགས་སྤྱན་འདྲེན་ཞུ་བའི་དུས་སུ། ཐོག་མར་བསང་དུད་བདུགས་ནས་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་བཙོག་གྲིབ་རྣམས་སེལ་དགོས་པ་རང་ཤུགས་སུ་མཁྱེན་ཐུབ་པར་མ་ཟད།བོད་མིའི་ཁྲོད་དུ། བསང་གཏོང་བའི་གོམས་སྲོལ་དེ་དར་ནས་ད་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་དུས་ཡུན་ཡིན་ཡོད་པ་དང། བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་བོན་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡིན་ཅིང་། དེའི་བསམ་པའི་སྐུལ་སློང་བཙོག་གྲིབ་སེལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་བཅས་གསལ་པོ་རྟོགས་ཐུབ།།
ཞེས་རོང་ཆེན་ལྷ་རྒྱལ་དཔལ་གྱིས་ཀྲུང་གོའི་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་དྲ་བ་ལས་བཏུས་ནས་བསྒྲིགས་སོ།
藏网首页|关于我们|团队组成|大事记|网站地图|广告服务|联系我们|小黑屋|Archiver|
tibetcul.com © Copyright 2004-2017. All rights reserved |陇ICP备05000171号
战略合作伙伴:雪域数码图书馆(The Tibetan & Himalayan Library)|法律顾问:珠穆朗玛律师事务所
严禁在本站发表与国家法律相抵触言论和散播谣言
Powered by Discuz! X3.2GMT+8, 2018-10-23 02:12 , Processed in 0.285058 second(s), 21 queries .


text:
༄༅།། རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོར་དཔྱད་པ།
རྩོམ་པ་པོ། རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ།
ཚྃངས་པར་མི་སྤྱོད་ཅེས་པའི་བསྙད་གྲི་ཡིས། །
དབྱྃངས་ལྡན་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུའི་སྲོག་བསྐྲད་ཅིང་། །
རྒྱྃ་ཧོར་བོད་སྲིད་འཛིང་པའི་ཀླུང་དཀྱིལ་ནས། །
མཚོྃ་རླབས་ལས་དྲག་སྐྱོ་བའི་ཟློས་གར་བསྒྱུར།
དེ་ཡང་སྤྱིར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཕལ་ཆེར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནས་སུ་ལྷུང་བས་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་དཔྱད་གཞི་ལྟ་བུར་ཡོད་མོད། དེའང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལས་འདས་པའི་བྱུང་བ་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་བསྣན་པའི་གོ་རིམ་ཡུན་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་ལ་ཐུག་པས། གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚུལ་དངོས་ཡང་དག་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་སུ་སོང་འདུག་པ་དེ་འབྱོལ་ཐབས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་ནའང་། ཉེ་སྐབས་ཤིག་གོ་ལ་ཉི་མའི་ཁྱོན་དུ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་འཁོར་མ་ཐག་པའི་གོང་རོལ་གྱི་བྱུང་བ་སྟེ། སྐབས་བབ་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བུ་ཡང་རང་འདོད་ལྟར་སྣང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་དྲངས་ནས་བསམ་བཞིན་རྙོག་གླེང་སྒྱུ་མའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བཅུག་པར་བརྟེན། ཚུལ་འདི་ཡང་མཚར་མཚར་བྱིས་པའི་མིག་འཕྲུལ་བཞིན་དུ་མང་ཕྱི་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་མགོ་བོ་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པར་མ་ཟད། དེང་གི་ཕྱི་ནང་དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་གྱི་དཔྱད་གཞི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་སོང་གཤིས་མཁས་བླུན་གཉིས་ཀས་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་བ་མང་ལ། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་ཞེས་པ་ནི་ལ་ལ་མེད་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲོྃ་འདོྃགས་ཀྱི་གསང་རྣམ་དང་། འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མེད་པར་འཆོས་པའི་སྐུྃར་འདེྃབས་ཀྱི་བཙོག་རྣམ་ཁོ་ནའི་སྣང་ཚུལ་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པར་བརྟེན། རིག་བརྟུལ་བདག་འདྲ་བ་ནི་མགོ་བོ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་བློ་མཐའ་གཉིས་འཛིན་གྱི་ཐེྃ་ཚོམྃ་ཟབ་མོའི་དྲ་རྒྱར་ཚུད་དེ། རེ་ཞིག་བདེན་རྫུན་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་རྙི་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ལམ་དང་བྲལ་བས་རྗེ་འདིའི་གཙང་རྣམ་ནི་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་ཟད་དོ། །ལར་བླུན་པོ་སྨྲ་བ་ཉུང་ན་མཛེས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུའི་བྱུང་བ་ནི་ཕྲན་འདྲ་བློ་དམན་དག་གི་བརྗོད་སྐལ་དུ་འོས་པ་མིན་མོད་དེ། འོན་ཀྱང་འདིའི་ཐད་ཀྱི་རྙོག་གླེང་འགའ་ནི་ཐོས་པ་རྣ་བར་གཟོན་ཞིང་མཐོང་བ་མིག་ཏུ་འཛེར་བས་ཐད་འདིར་འཇུག་པའི་མཁས་དབང་དང་དཔྱོད་ལྡན་དག་ལ་བཀའ་ཞུ་དང་དོགས་སློང་གི་ཚུལ་དུ་རང་བློས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཅུང་ཟད་སྤེལ་བར་འདོད་དོ། །
དང་པོ། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས།
དེ་ཡང་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ངེས་ཤིང་། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་སྐུ་འདས་རྗེས་བོད་ཀྱི་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་དགོས་པ་དུ་མའི་དབང་གིས་ལྔ་པ་འདས་ཚུལ་གསང་རྒྱ་ལོ་འགའ་བྱས། དེའི་ནང་ཡང་སྲིད་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའང་གསང་སྟབས་གྱིས་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་དུ་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིས་སུ་གདན་སར་བཀོད་པ་ཡིན། དེས་ན་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསང་རྒྱ་བྱ་དགོས་དོན་སོགས་ནི་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་རག་ལས་པས། འདིར་སྔོན་ལ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་གི་གནས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། སྐབས་དེར་དགེ་ལུགས་པས་སོག་པོའི་དམག་དཔུང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཐོག་མར་བཙུགས་པ་དང་། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་བརྒྱུད་ཕུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ངང་བསྐྱངས་ཤིང་། བོད་སོག་མི་རིགས་མཉམ་འབྲེལ་དུ་བར་སྐབས་ཤིག་རིང་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་ཟད། བོད་ཡུལ་ཡང་རེ་ཞིག་དུས་བདེ་ཞོད་འཇགས་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་དབང་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ཁོང་གི་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཆིན་གོང་མ་དང་མཇལ་འབྲེལ་བྱུང་བ་སོགས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་ཡུལ་ཡོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་ནའང་། བཙུགས་མ་ཐག་པའི་སྲིད་གཞུང་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གྲལ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཐོག་དབང་སྒྱུར་མི་སྣ་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་བར་དང་མི་རིགས་བར་གྱི་འགལ་བ། ས་གནས་སུ་ཡུལ་གཞིས་འཕྲོག་རྩོད་ཀྱི་འགལ་བ་བཅས་དང་རྙོག་འཛིང་དྲག་པོའི་ཀློང་ནས་སྐྱོ་བའི་ཟློས་གར་ཡ་མ་ཟུང་དུ་བསྒྱུར་བའི་གར་སྟེགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནས་པས། ནམ་ཞིག་འབྱོལ་ཐབས་མེད་པའི་འགལ་བ་དེ་དག་རབ་ཏུ་བརྡོལ་བར་གྱུར་ནས་སྲིད་དབང་གསར་བར་ཉེན་ཁ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའང་ཞར་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༦༥༤ལ་གུ་ཤྲི་ཧན་བོད་དུ་འདས་རྗེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ས་བརྩད་ནས་ནང་མ་མཐུན་པ་ལ་ཀུན་གྱིས་བགྲོས་ཐོག་བུ་རྒན་པ་ཏཱ་ཡན་ཧན་ཁྲི་ལ་བཀོད། སྤྱི་ལོ་༢༦༦༨ལ་དེ་གྲོངས་པས་དེའི་བུ་ཏཱ་ལའི་ཧན་རྒྱལ་སར་བཞག་ནས་བོད་ཀྱི་སྡེ་སྲིད་རིམ་བྱོན་དང་བཅས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་མུས་སུ་དེ་ཡང་འདས་པས། སྤྱི་ལོ་༡༧༠༣ལ་ལྷ་བཟང་ཁྲི་ལ་འཁོད་དགོས་པ་བྱུང་། ཁོ་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཧམ་སེམས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་སྔ་མ་རྣམས་བཞིན་སྡེ་སྲིད་སོགས་ལ་མི་བརྩི་བར་མ་ཟད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་ལྷག་པར་སྡང་བ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ་༡༦༨༢ལ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་འདས་པས། གལ་སྲིད་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་མཚན་སྙན་དབང་ཤུགས་ཆེ་བའི་འཛེམ་ས་ཞིག་མེད་ཚེ་ནམ་ཞིག་སོག་པོས་བོད་སྲིད་ལ་ཐད་ཀར་ཐེ་གཏོགས་དང་ཐ་ན་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དངོས་སུ་མཆིས་པས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བླ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་གཙོ་བོ་སྐབས་དེའི་རྙོག་འཛིང་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཏུ་གསང་རྒྱ་མི་མཛད་ཀ་མེད་བྱུང་སྟབས་རེ་ཞིག་རྒྱལ་དབང་འདས་པ་གསང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་འཕྲོ་བསྐྱངས་པ་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ། སྐུ་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་སྐོར།
དེ་ལྟར་གོང་དུ་གླེང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྙོག་འཛིང་གི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་པས། གལ་སྲིད་དེའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཡོངས་ལ་བསྒྲགས་ན། སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་གི་མཚན་སྙན་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་མཐུད་དུ་ཆིན་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་བྱས་ཏེ་གུ་ཤྲི་ཧན་གྱི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་འགྲན་པའི་རྒྱབ་རྟེན་དང་ལག་ཆ་མེད་འགྲོ་བ་དང་གཅིག སོག་པོའི་དཔུང་ལ་བརྟེན་ནས་བཙུགས་མ་ཐག་པའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་འཇིག་ཉེན་ཡོང་བ་དང་གཉིས། རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་སོག་པོའི་རུ་སྡེ་གཞན་དག་ཀྱང་དད་འདུན་ཆེ་བས་དེ་རྣམས་གྲོགས་སུ་བསྡུ་བར་མི་ཕན་པ་དང་གསུམ། སྐབས་དེར་མཐའི་ལ་དྭགས་བར་དང་དམག་འཁྲུག་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་པས་དམག་མིའི་སེམས་ཤུགས་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་སྲིད་པ་དང་བཞི། བོད་སོག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་དང་ས་གནས་ཡུལ་མཚམས་རྩོད་མུར་ཡོད་པ་དང་ལྔ། ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལ་རྒྱས་བསྐྲུན་དང་གསེར་གདུང་ཆེན་མོ་གསར་བཞེངས་མ་གྲུབ་པ་དང་དྲུག་སྟེ། དགོས་པ་འདི་དག་གི་དབང་གིས་སྡེ་སྲིད་མཆོག་གིས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གསང་རྒྱ་ཕྱི་ལ་མ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བཙལ་ཐབས་མེད་པས་གསང་རྒྱའི་ངང་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་བ་རེད། དེའི་ཚུལ་ནི་སྤྱིར་སྐབས་དེར་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་གལ་ཆེན་འདྲའི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་སྡེ་པ་བཀྲས་རབ་པ་བྱ་བའི་གྲ་པ་ཞལ་ཁྱིམ་དང་དགུང་ཚོད་རྒྱལ་དབང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་སྐུ་རྫུས་བྱས་ཏེ་ (1)མཇལ་འཕྲད་གནང་གི་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེའི་བར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་གང་གིས་ཐུགས་བློས་འཁེལ་བའི་མི་སྣ་ཆོས་རྗེ་ཟིལ་གནོན་རྡོ་རྗེ་དང་། རྡོ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་གཙོས་སྡིང་པོ་ཆེ་ངག་དབང་སྙན་གྲགས་དང་ཤར་ཁང་ནོ་མིན་ཧན་གྱི་སྐུ་སྐྱེ་རྩད་གཅོད་བྱེད་ཁུལ་གྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་ཞུ་བར་མངག་གཏོང་བྱས་པ་དང་། མཐར་རྟ་དབང་བླ་མ་དང་ཨ་ཡས་གདོང་བའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དང་མཚོ་སྣ་རྫོང་སྡོད་རྒྱ་ཡག་པ་དང་པོ་ཤོད་གཉིས་བཅས་ནས་མོན་ན་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཚུལ་སྔ་རྗེས་སྙན་ཞུ་ཕུལ་འབྱོར་དང་། ཟིལ་གནོན་པ་ནས་མངོན་ཆུང་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡིད་ཆེས་གསལ་པོ་རྙེད་ཐོག་སྡེ་སྲིད་ཉིད་ནས་ཀྱང་བླ་ལྷར་ལུང་ཕུལ་དང་ཟན་བརྟག་རྩེ་མཐུན་བཟང་ཕེབས་བྱུང་བ་ལྟར། ཐོག་མར་སྡིང་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐྲུར་ཐུགས་དོགས་ཡོད་ཚུལ་གྱིས་འཕྲལ་དུ་མཚོ་སྣར་ཡབ་ཡུམ་བཅས་གདན་དྲངས་ཏེ་གསང་རྒྱའི་ངང་བཞུགས་པས་མཉེལ་བའང་ཅུང་ཟད་བྱུང་སྐད། དེ་ནས་ཕྱིས་རིམ་བཞིན་ཞབས་འབྲིང་ཆེད་འཛུགས་དང་དྲུང་ཚོ་ནམ་མཁའ་ཆོས་ལྡན་བྱ་བ་ཀ་ཁ་ནས་ཞལ་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་སྒྲོན་པར་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གང་གི་རྣམ་ཐར་སྡེ་སྲིད་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་ཁ་སྐོང་《རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ》 (2)ཞེས་པ་ལས་གསུངས་པ(སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས)སུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར། སྡེ་སྲིད་མཆོག་ནས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་གསང་རྒྱའི་ངང་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་བྱེད་པ་ཡིན་ངེས་ཀྱང་། དེང་གི་དཔྱོད་དགའ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ཕྱིར་ལྔ་པའི་ཡང་སྲིད་ཀྱང་རྩད་གཅོད་མི་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་གོང་མའི་བཀའ་ཕེབས་སྐབས་གཞི་ནས་བྲེལ་ཚབས་ངང་མོན་ཡུལ་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱིས་པ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཅན་ཞིག་གློ་བུར་དུ་ཁྲིད་དེ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་རྗེས་པོ་ཏ་ལའི་རྒྱལ་བའི་གསེར་ཁྲིར་བཀོད་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། གལ་སྲིད་གོང་མས་མ་ཤེས་ན་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ད་དུང་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་འུད་སྒྲོག་བྱེད་མུར། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་མི་དམངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འཚོ་བ་ཤེས་པས། ཕྱིས་《མགུར་གླུ》བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་རང་མོས་ལྟར་སྣང་གི་བསམ་ཚུལ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་སྔོན་ལ་བཀོད་དེ་ཡིན་ལུགས་སུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་གདའ་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་གོང་མའི་བཀའ་བབས་པས་ད་གཟོད་གློ་བུར་དུ་ཡང་སྲིད་བཙལ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ལ། ཡང་ལ་ལའི་འདོད་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་གི་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ར་ལུག་གི་རྫི་བོ་འཕོ་བ་བཞིན་བརྗེ་རེས་བྱེད་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན་པ་གོང་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ལྔ་པ་འདས་མ་ཐག་ཡང་སྲིད་གསང་རྒྱའི་ངང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་གོ་རིམ་མམ་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་དང་བཅས་པ་རིམ་པར་བརྒྱུད་ནས་དྲུག་པ་ཆེན་པོར་ཐུགས་ཐག་བཅད་པ་ལས་མཚོན་ཐུབ།
དེ་ཡང་སྤྱིར་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་ལ་མཁས་པ་ཚོར་བཞེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ལས་གཙོ་བོ་ནི་འདས་ལོའི་ཐད་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཤོད་རྒྱུན་དང་གསང་རྣམ་དུ་བཀོད་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་བྱུང་ནའང་། སྐུ་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་ཐད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེར་ཞལ་མཚུངས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་པ་ལྷོ་ཁུལ་མོན་ལ་འོག་ཡུལ་གསུམ་བྱ་བའི་སར། ཡབ་བཀྲ་ཤིས་བསྟན་འཛིན་དང་ཡུམ་ཚེ་དབང་ལྷ་མོ་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་འདས་པའི་ཕྱི་ལོ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༣ལ་སྐུ་བལྟམས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའང་གསང་རྣམ་དང་ལོ་རྒྱུས་གཞན་པ་འགའ་རེར་རྗེ་འདིའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་འགོར་སྔགས་རྒྱུད་དང་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ཡང་རྒྱ་ཡིག་གི་དཔྱད་རྩོམ་ལ་ལར་རྗེ་འདི་པ་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་པོ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་ཚུལ་སོགས་འཁོད་པ་ཅི་རིགས་མཐོང་ཡང་གང་ལྟར་རྒྱལ་རིགས་སམ་དབུལ་པོ་ཡིན་མིན་གྱི་དོགས་པ་དེ་གནད་དོན་གཙོ་བོ་མིན་པས་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པར་བྱ། ཡང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དུ་རྗེ་འདི་པ་སྔགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ཡིག་གི་དེང་རྩོམ་རྣམས་སུ་རྒྱལ་བ་དྲུག་པ་འཁྲུངས་ས་རྙིང་མ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འུད་སྒྲོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ནང་པའི་ནང་གསེས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་དད་ཕྱོགས་ཙམ་མ་གཏོགས་རྙིང་མ་ཡིན་ཕྱིན་དགེ་ལུགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་མི་འོས་པའི་གནས་མེད་པར་མ་ཟད། སྔགས་རྒྱུད་གྱི་ཁྱིམ་དུ་འཁྲུངས་པ་ཚང་མ་རྙིང་མ་ལ་དད་པའི་ངེས་པ་དེ་བས་ཀྱང་མེད་ལ། སྤྱིར་ནང་པའི་ཡ་གྱལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཙམ་མ་ཟད། ཐ་ན་བོན་པོའི་ཁྱིམ་ནས་འཁྲུངས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའང་ས་དགེ་ཀར་རྙིང་གི་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་བོད་ཡུལ་ན་མེད་པ་མིན། རྒྱལ་དབང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ཡང་སྔགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས་པས་མི་ཚད་ཆུང་དུས་རྙིང་ཆོས་ཀྱང་གསན་མྱོང་བ་ལྟ་བུས་མཚོན། མཁས་དབང་གྲུབ་མཐའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་ལུགས་དང་། མདོ་སྔགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་སྦྱངས་པ་ནི་རང་ཅག་གངས་ཅན་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་ལས་རྙིང་མ་དང་ལྐུགས་པའི་རྒྱུད་ལས་ལྐུགས་པ་སྐྱེ་བའི་གུ་དོག་གི་ཐེ་ཚོམ་དེ་སྤོང་བར་རིགས་སོ། །
ཡང་རྗེ་འདི་པ་འཁྲུངས་ཡུལ་མོན་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་རྒྱ་རིགས་མཁས་པ་མང་པོས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་མོན་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་རང་གིས་ཡ་མཚན་གྱི་གསང་བ་ཞིག་བརྟོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆེས་ཆེར་སྒྲོག་བཞིན་མཆིས་མོད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་གིས་བསམ་བློ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐོངས་དང་། གསང་བ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་བརྟོལ་བ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་སྔ་མོ་ནས་མོན་པ་དང་གློ་པ། ཤར་པ། ཡང་ན་ཁམས་པ་དང་རོང་པ་ལྟ་བུ་སོགས་མིང་མང་པོ་ཞིག་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པ་ལས། མི་རིགས་གཞན་པ་ཞིག་ཏུ་སྔོན་ཆད་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་བཀར་ཡོད་པ་མ་ཐོས་ཤིང་དགར་ཡང་མི་སྲིད་ལ་དགར་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་དེ་བས་ཀྱང་མ་མཐོང་། འོ་ན་ད་ལྟ་མོན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རིགས་སྦྱར་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་དུས་ཕྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་རྗེས་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་དང་དགོས་པ་གཞན་དབང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༧ལ་བོད་རིགས་ལས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་སྟེ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་མོན་པ་རིགས་སུ་ཆོག་མཆན་བཀོད་པ་གཞིར་བཟུང་། མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལོགས་སུ་གྲུབ་སྟེ་སོ་སོར་འབོད་པ་མ་གཏོགས་དེའི་སྔོན་ལ་མོན་པའི་མཐར་རིགས་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ཡང་གལ་སྲིད་ངོ་མར་མི་རིགས་ཐ་དད་གཅིག་ཡིན་ནའང་དེ་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་བྱེད་མི་འོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། རྒྱལ་དབང་བཞི་པ་ཡང་སོག་པོའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། དེང་གི་བློ་གསལ་ལ་ལས་ཐད་འདིར་དགག་བཞག་མང་པོ་སྤྲས་འདུག་ཀྱང་དེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག་པ་དེ་ཤེས་ཚེ་ད་གཟོད་དགག་རིན་མེད་པ་ཤེས་སླ་སྙམ་པས། གོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མི་རིགས་ཐ་དད་དང་ཆོས་ལུགས་སོ་སོར་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པར་བྲེལ་བ་ནི་རང་བློའི་ངན་མཚང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་ལྡན་གྱི་སྙིང་པོས་དབེན་པ་མཁྱེན་པར་རིགས་སོ། །
གསུམ་པ། སྡོམ་པ་བཞེས་ནས་གདན་སར་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྐོར།
དེ་ལྟར་སྨྲས་མ་ཐག་པ་བཞིན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་མོའི་ཡང་སྲིད་མོན་ཡུལ་ནས་བཙལ་ཏེ་ཐོག་མར་མཚོ་སྣ་ལ་གདན་དྲངས་ནས་ཡི་གེ་དང་འདོན་ཆ། ཆོས་སྤྱོད་སོགས་སློབ་པར་བཅུག་སྟེ་བཞུགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༡༦༩༧ལོའི་ཟླ་བཞི་པར་གསང་སྟབས་ངང་ཕེབས་ཏེ་ཡར་འབྲོག་སྣ་དཀར་རྩེར་བཞུགས་པ་དང་། མི་འགྱངས་པར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་བློ་བཟང་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ། མགྲོན་གཉེར་དང་དྲུང་ཡིག་གསོལ་དཔོན་བཅས་བསྐོ་བཞག་གིས་ཟླ་དགུ་པར་སྙེ་ཐང་ལ་གདན་དྲངས་ནས་གསང་རྒྱ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་ཤིང་། དེ་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་ཟླ་བཅུ་པའི་ཆེས་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་མཛད་སྒོ་སོགས་གཟབ་རྒྱས་ངང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏ་ལའི་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བ་དང་། དེར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྡེ་སྲིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཙོས་བླ་སློབ་སྦྲགས་མར་བསྟེན་ནས་བཀའ་ཆོས་གསན་པའི་ཁུར་བཞེས་པ་དང་། སྔ་གཞུག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས་དང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཡོངས་འཛིན་དུ་མར་བསྟེན་ནས་《རྩ་བ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད》དང་《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ》སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དབང་ལུང་མན་ངག་བཅས་གསན་པ་མ་ཟད། རིག་གནས་དང་མཚན་ཉིད་སོགས་ཀྱང་སྦྱངས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་གྲྭ་ཚང་བཞི་དང་གཞན་པའི་ཆོས་ཐོག་ལའང་ཕེབས་པར་མཛད། ལྗགས་རྩོམ་ཀྱང་《རྟ་མགྲིན་སྒྲུབ་ཐབས》དང་《སེ་རའི་རྟ་མགྲིན་མཆོད་པའི་དྲིས་ལན》སོགས་མཛད་པས་མཚོན། རྗེ་འདིས་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མངའ་ཐང་མཐར་སྐྱོང་བའི་འཕྲིན་ལས་ལེགས་པར་སྤེལ་བའི་དབུ་བརྩམས་པར་མཛད་པ་ནི་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་གཙང་མར་ངེས་ཤིང་ཤེས་དགོས་པ་ལགས་སོ། །
ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་སྔར་ལས་རྙོག་འཛིང་དང་ཛ་དྲག་ཏུ་སོང་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྡེ་སྲིད་དང་སོག་པོའི་ལག་ཏུ་གཅིག་བརླག་གཅིག་འཕྲོག་གི་ཉེན་ཁའི་གནས་སུ་གྱར་ནས། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཡང་སྲིད་ཆེན་པོ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་བར་སྐབས་ཤིག་རིང་མིང་སྟོང་ཙམ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་བསམས་པས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་གི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་མཛད་པ་ལ་ལར་གཞན་གྱིས་ལོག་མཐོང་བྱེད་ཐོག་ཁོང་ལ་ཡང་ངན་སྨྲས་བྱེད་མི་ཡོད་པ་དང་། སྡེ་སྲིད་དང་ལྷ་བཟང་བར་གྱི་འགལ་ཟླ་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་བཅས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྲིད་མཐར་སྐྱོང་ཚེ་ནམ་ཞིག་ཐ་ན་རང་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་ལག་ནས་ཐར་དཀའ་པའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པས་མངོན་པར་གཟིགས་ཀྱང་། རེ་ཞིག་སྡེ་སྲིད་སྐུ་དབང་བཙན་དྲགས་པས་རང་ཉིད་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་སྲིད་དབང་འཛིན་པའི་གོ་སྐབས་ཆེར་མི་འབྱུང་ཐོག ཆོས་སྤྱོད་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཐུགས་འཚིག་པ་ལྟ་བུས་སློབ་གཉེར་ཀྱང་སྒྱིད་ལུགས་མཛད་ (3)པར་མ་ཟད། མཐར་རང་ཉིད་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་གཙང་ལ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་སར་བསྙེན་རྫོགས་སྒྲུབ་པར་ཕེབས་སྐབས་སུ་སྔར་གྱི་སྡོམ་པ་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་འབུལ་མཛད་དེ་ན་བཟའ་དཀར་པོ་གྱོན་པ་ (4)སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་འདུག་ནའང་། དེང་བློ་མཐུན་ལ་ལས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཆུང་དུས་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པ་དང་རྣམ་གཡེང་གི་འཚོ་བ་གོམས་པའི་དབང་གིས་གློ་བུར་དུ་ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱི་བཙོན་རར་བཅུག་པ་བློས་མ་ཐེག་སྟེ། མཐར་བདེན་སྤྱོད་དེ་དག་བྱུང་བ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་གནང་མུར། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་འགལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་དཔའ་སྤྲུལ་ཞིག་རེད་ཅེས་འུད་ཀྱིས་སྒྲོག་བཞིན་གདའ། འོན་ཀྱང་ཚུལ་དངོས་གོང་དུ་སྨྲས་མ་ཐག་པ་བཞིན་ཆུང་དུས་ནས་མཚོ་སྣར་གདན་དྲངས་ཏེ་རྣམ་གཡེང་ཙམ་ལྟ་ཅི་ཐོག་མར་ཡབ་ཡུམ་བཅས་བཟང་བཙོན་ལྟ་བུར་བཞུགས་པས་སྐུ་མཉེལ་ཀྱང་བྱུང་བ་དང་། དེ་དུས་ནས་ཡི་གེ་དང་ཞལ་འདོན་སོགས་ཆེད་མི་མངགས་ཏེ་བསླབས་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱང་སློབ་གཉེར་ཙམ་མ་ཟད་བཀའ་ཆོས་ཡང་མང་པོ་གསན་ནས་ལྗགས་རྩོམ་ལ་སོགས་པ་མཛད་ཡོད་ཚུལ་བཅས་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་པས། ཕྱོགས་གཅིག་ན་རྗེ་འདི་པ་སློབ་གཉེར་མི་འདོད་པར་ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔའི་བར་དུ་ངལ་རྩོལ་བྱས་ནས་བཞུགས་ཚུལ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ན་ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཁོང་གི་མགུར་ནི་འཛམ་གླིང་ནའང་མཐོང་དཀའ་འོ་ཞེས་གོང་འོག་འགལ་ཟླར་སོང་བའི་བཤད་ཚུལ་དེ་རིགས་ནི་དངོས་དོན་དང་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན།
ང་ཚོས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་བོད་གྱི་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིའི་ཐད་ལ་སྤྱན་རྒྱ་ཡངས་ཐོག་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་པ་དང་སྒོས་སུ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་བཞེད་བློ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐབས་དེར་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཁོ་ན་བསྐྱངས་པ་དང་དེའང་ཆོས་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་བྱས་པས་ཆབ་སྲིད་ཉམས་དམའ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་སོག་པོས་འཕྲོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁར་ཐུགས་བློས་མ་བཟོད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཙོས་སྲིད་དབང་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐབས་ཇུས་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཡོངས་རྫོགས་ཐད་ཀར་བཟུང་སྟེ་བོད་ཁམས་ཀུན་ལ་དབང་ལེགས་པར་བསྒྱུར་བའི་དགོངས་འཆར་ཡོད་སྲིད་དེ། སུམ་པ་མཁན་ཆེན་གྱི་《མཚོ་སྔོན་ལོ་རྒྱུས》ལས་“ཆུ་རྟ་ལོར་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལ་འདུལ་སྡོམ་ཕུལ་ཏེ(མ་བཞེས)མི་དབང་གི་ཚུལ་བཟུང་།” ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་མཚོན་ནུས། དེས་མ་ཚད་ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་མཛད་སྐབས“སྐབས་དེའི་དུས་ཞབས་འབྲིང་གྲས་ནས་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་ནམ་མཁའ་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཁ་ཤས་ནས་ཀྱང་བསླབ་པ་ཕུལ་ཡོད་པ་” (5)ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་ནི་རང་དགར་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ལོག་བྱེད་པའི་གྱེན་བཟློག་པ་འགའ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་སྲིད། དེ་ནི་རྒྱལ་དབང་ཁོང་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རང་ཉིད་ཕྱོགས་གཏོགས་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་དམ་པ་རེད་སྙམ། གཞན་ཡང་དམངས་ཁྲོད་དུའང་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པས་རིག་མ་ཞིག་བཞེས་པས་སྲས་ཤིག་འཁྲུངས་པ་ལ་སྐུ་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་གི་གོ་གནས་རྒྱུད་འཛིན་ཅན་དུ་འགྱུར་དོགས་ནས། དེ་ཉིད་བཀྲོངས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དེ་དག་ཀྱང་བདེན་གཏམ་ཞིག་མིན་རུང་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མཚོན་པའི་རྟགས་མཚན་རེད་སྙམ། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོའི་མཛད་པ་དང་ཐབས་ཇུས་དེས་སྐབས་དེའི་མཐོ་རིམ་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་དང་ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་འཛིན་ལྷ་བཟང་ཕྱོགས་ནས་མ་བཟོད་དེ། གཅིག་ན་སྡེ་སྲིད་བརླག་རྒྱུ་དང་གཉིས་སུ་རྒྱལ་དབང་འདི་ཡང་ཁོ་ལ་མི་ཕན་པ་སོགས་མཐོང་བས་བརྔན་མི་མངགས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་བཀྲོངས་རྩིས་བྱེད་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་གཡོག་པོ་དང་ན་བཟའ་བརྗེས་ཡོད་པས་དེ་བསད་པ་ (6)ལྟ་བུའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་རིགས་ནི་སྣང་ཆུང་དང་རང་དགར་འཇོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ཁོང་གི་ཐོག་མའི་མཛད་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག་བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེར་“རི་བོང་རི་བོང་ཤོར། སྡོམ་པ་སྡོམ་པ་ཤོར།” ཞེས་པའི་དཔེའི་རྗེས་སུ་སོང་སྟེ། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཧམ་སེམས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་གི་གཡོ་སྒྱུའི་རྙི་ལ་ཐེབས་ཏེ། ཁོ་ཚོར་བསྙད་འདོགས་གླེང་འགེལ་དང་ཉེས་མེད་གླགས་འཚོལ་གྱི་གོ་སྐབས་དང་ལག་ཆ་སྤྲད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ལྷ་བཟང་གིས་ཚུར་རྒོལ་གྱི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་དང་རང་ཉིད་བརླག་པའི་ཉིན་ཚད་ཀྱང་ཇེ་ཐུང་དུ་བཏང་བ་དེ་ཅི་འདྲའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་སྐྱོ་བའི་ཟློས་གར་ཞིག་མ་རེད་ཨང་།
བཞི་པ། བསྙད་བཏགས་ཏེ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་དྲངས་པའི་སྐོར།
དེ་ལྟར་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་དེ་འདྲའི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དྲག་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་གི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་བཏེགས་པ་དང་། རང་ཤུགས་སུ་འཐབ་རྩོད་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། དེ་ཡང་དང་ཐོག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སོག་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་ཞལ་བཞུགས་དུས་གུ་ཤྲི་ཧན་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ལགས་སོ་ཁོ་ན་ཟེར་གྱིན་ཡོད་རུང་། གུ་ཤྲི་ཧན་གྲོངས་རྗེས་ཁོའི་སྲས་རྒན་པ་དང་དེ་ནས་ཏ་ཡན་ཧན་དང་ཏ་ལའི་ཧན་བཅས་པས་རིམ་པར་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་བཟུང་ཞིང་། ཏ་ཡན་ཧན་གྱི་སྐབས་སུ་སོག་པོ་ནང་ཁུལ་མ་འཆམ་པར་འཁྲུག་ལོང་བྱུང་བ་དང་དེར་འདུམ་ཆིངས་ཀྱིས་སོ་སོ་མཚོ་ཁ་དང་བོད་དུ་འདུག་རྒྱུ་བྱས་ཤིང་། དེའི་འཕྲོར་ཏ་ཡན་ཧན་ཡང་གྲོངས་པས་སྲས་ཆེ་བ་མཚོ་སྔོན་ན་བུ་དོད་དུ་ཡོད་པར་བརྟེན་ཆུང་བ་ལྷ་བཟང་བོད་ལ་ཡོང་ནས་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་བཟུང་བ་ཞིག་རེད། ཁོ་པ་ནི་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་ལྡན་པའི་མི་ཧམ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་གཤེགས་རྗེས། ཁོ་ཚོ་སྐྲག་ས་རྩི་ས་མེད་པའི་ཁར་ལྷ་བཟང་གིས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་རང་སྣང་གང་ཤར་གྱིས་བོད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཅི་དགར་སྤྱོད་ཅིང་ཁྲལ་རིགས་སོགས་ཀྱང་སྔར་ལས་ལྕི་བ་འཛེམ་མེད་དུ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐད་ཁྱད་དབང་དང་ཁེ་ཕན་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་དང་བསྟུན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཧམ་སེམས་ཀྱང་དེ་བས་ཤུགས་ཆེར་རུ་སོང་ནས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་རྒྱུའི་བཀག་རྒྱར་མཐོང་སྟེ་མིག་ནང་གི་གྲ་མ་ལྟར་ཁོང་ལ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་སྡང་བར་བྱེད་ཅིང་། འགྲན་ཟླ་དང་གླགས་བཙལ་བར་བརྩམས་ཀྱང་། སྡེ་སྲིད་ནི་བོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་བྱིངས་ནང་སྙན་གྲགས་དང་དབང་ཐང་ཆེ་བས་རང་དགར་འགྲན་དུ་མི་སྤོབས་པས། སྡེ་སྲིད་རྩ་མེད་གཏོང་ཆེད་ངེས་པར་དུ་ཁོང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་གཙོ་བོ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ནས་གྲི་འཛུགས་དགོས་པར་བསམས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཞི་དྲག་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་འགྲན་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་འདུལ་སྡོམ་ཕུལ་བའི་གནད་དོན་གྱི་གོ་སྐབས་བཟུང་སྟེ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གསང་རྒྱ་བྱེད་ཚུལ་ནས་དྲུག་པ་བཙལ་བའང་རྫུན་མ་ཡིན་པས་སྡོམ་བརྩོན་མེད་ཅིང་། ནག་ཆང་ཁོ་ནར་བསྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་བསྙད་འདོགས་སྒྲོ་བསྐུར་གྱི་འཆལ་གཏམ་མང་པོ་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཀྱི་སྙན་དུ་ཕུལ་བ་བཅས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ། གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་ཏུ་སྡེ་སྲིད་གྱིས་གཙོས་པའི་མི་སྣས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་རང་གི་ལག་ཏུ་དམ་པོར་འཛིན་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་སོག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་ལ་འབུད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱང་། དེའང་ལས་སླ་བོའི་སྒོ་ནས་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་ལུས་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་དགོས་པའི་འཐབ་རྩོད་འབྱུང་བར་ངེས་པས། རེ་ཤིག་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཀློང་མ་བརྡོལ་བར་ཡོད་པའི་སྐབས། སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ལག་སྔ་བྱ་བ་བསམས་ནས་ལྷ་བཟང་འཛིན་རྩིས་བྱས་ཀྱང་མ་འཆམ་ནས་ལུས་ཤིང་ (7)མཐར་སྟོབས་ཤུགས་ཞན་པའི་དབང་གིས་ལས་དོན་དེ་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པར་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་ཉིད་བརླག་པའི་རྒྱུ་རུ་སོང་། སྤྱིར་ལྷ་བཟང་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་བཟུང་བ་ནས་སྡེ་སྲིད་དང་ཞི་དྲག་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ལན་མང་བྱུང་ཡོད་མུར། སྤྱི་ལོ་༡༧༠༥ལ་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་གཙོས་གདན་སའི་བླ་དཔོན་རྣམས་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་མཚོ་ཁར་ལོག་རྒྱུ་དང་སྲིད་འཛིན་སྡེ་པ་ཟུར་བཞུགས་གནང་རྒྱུ་བཅས་བྱས་ཐོག སྡེ་སྲིད་ཀྱི་གོ་སར་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྲས་ཆེ་བ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གྲོས་འདུམ་བྱས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་ནའང་། དོན་དུ་ཛ་དྲག་གི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཀློང་བརྡོལ་བར་གྱུར་ནས། ལྷ་བཟང་མཚོ་ཁར་ལོག་ཁུལ་གྱིས་ནག་འདམ་ནས་སོག་དམག་མང་དུ་བསྡུས་ཏེ་ལམ་གསུམ་བརྒྱུད་ནས་དབུས་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་པར་ཡོང་དུས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་བྲོས་སྟབས་ཀྱིས་གོང་དཀར་ལ་ཕེབས་སྐབས་ལམ་ནས་ལྷ་བཟང་གི་ཆུང་མ་བདུད་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་མས་སྡེ་སྲིད་དབུ་བཅད་དེ་བཀྲོངས་ཤིང་། དེ་ནས་ལྷ་བཟང་གིས་ད་དུང་བོད་དུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཤུལ་ཙམ་མེད་པ་དང་ཉེན་ཁ་གཞན་གང་ཡང་མེད་པར་བཟོ་བ། སྒོས་སུ་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པའང་རང་གི་དགྲ་རུ་བསམས་ནས་དེར་གླགས་བཙལ་བའི་གོ་སྐབས་སྔར་ལས་འགྲིག་པར་བསྟུན་ནས་མུ་མཐུད་གོང་མར་ངོ་དགའ་དང་གཡོ་སྒྱུའི་ཚིག་གིས་ཞུ་གཏུག་བྱས་པ་རྒྱ་ཡིག་ལས་བྲིས་པའི་《ཆིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་བཀོད》ལས། “སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་གྲོངས་རྗེས། ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་ལུང་ཟུར་པ་སྡེ་སྲིད་ལ་བསྐོས་ཤིང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བང་ཆེན་བཏང་སྟེ་རྒྱལ་སར་འོངས་ནས་ཁང་ཤིས་ལ་ངོ་ལོག་བྱ་རྩིས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་གསོལ་ཞིང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་འདེབས་བཀོད་བྱས་པའི་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཏཱ་ལའི་ངོ་མ་མིན་ཚུལ་དང་། ཉིན་ལྟར་ནག་ཆང་ཁོ་ནས་གཙང་ཁྲིམས་མ་སྲུང་བས་གོ་གནས་ཕབ་པར་ཞུ་བྱས་པས། ཁང་ཤིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་བཟུང་སྟེ་གོང་མར་འབུལ་རྒྱུ་བྱ་བའི་བཀའ་བབས།”ཞེས་བཀོད་པ་ལྟར་རང་གི་བསམ་དོན་གྲུབ་པར་བརྟེན། རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ལ་འདྲེན་རྒྱུ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༡༧༠༦ལ་བོད་འབངས་སེར་སྐྱ་བྱིངས་དང་། སྒོས་སུ་“སེ་འབྲས་སོ་སོའི་ལས་སྣེ་གྲོས་མཐུན་གྱིས་སྐུ་ཞབས་རྒྱ་ནག་ཏུ་བྱོན་ནས་བོད་སུ་ལ་བརྟེན་ཟེར་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་གྲྭ་མང་གིས་སྲུང་རེས་བྱས་” (8)ཀྱང་བཀག་འགོག་ལ་མ་འཛེམས་པར་དྲག་པོའི་དཔུང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དྲང་དོན་རྒྱ་ནག་ལ་གདན་དྲངས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཤིང་། ངེས་དོན་མ་འགྱངས་བར་མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་ཞིང་དུ་བཅུག་པར་མངོན་ནོ། །
ཡང་ལ་ལས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་གོང་མའི་བཀའ་བཞིན་རྒྱ་ལ་གདན་ཞུ་དྲངས་ཞེས་རྒྱ་ལ་ཕེབས་ཚུལ་ལེགས་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་ནའང་། དོན་དམ་དུ་ཁོང་ནི་སོག་པོའི་དམག་དཔུང་གིས་མི་ལུས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པའི་ངང་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་ཁྲིད་སོང་བ་ཡིན་ལ། དེའང་འབྲས་སྤུངས་ནས་གྲྭ་མང་གིས་འཕྲོག་སྟེ་སོག་དམག་དང་འཐབ་འཛིང་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་སྒོ་མང་མཁན་པོའི་རྣམ་ཐར་དུའང་“སླར་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཞབས་ཀྱང་གོང་མ་དང་རྒྱལ་པོ་ལྷྃ་བཟྃང་གིྃ་འདོྃད་པྃ་ལྟྃར་རྒྱ་ཡུལ་དུ་གདན་དྲངས།” (9)ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྱི་མ་ལྷ་བཟང་གི་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་གནད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་ཤིང་། དེར་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ལ་ལས་གོང་མར་ཁ་གཡར་ཏེ་ལྷ་བཟང་གིས་བཙན་པོས་ཁྲིད་སོང་བ་རེད་ཟེར་བའང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གཏམ་དུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཚངས་ངབྱངས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་ལ་འདྲེན་སྐབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ལྕམ་སྲས་བཅས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་ཁྲིད་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་ཕྱིན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐར་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ཐད་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་གཤམ་དུ་འཆད་པར་འགྱུར། དེ་ནས་ལྷ་བཟང་གིས་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་རྗེས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་དབང་བླ་མའི་མཚན་སྙན་དང་དར་ཆ་མེད་ཚེ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་མི་ནུས་པར་སེམས་ནས། ལྕགས་པོ་རིར་བཞུགས་པའི་གྲྭ་པ་ཞིག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྒོ་མང་མཁན་པོ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་པད་དཀར་འཛིན་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་རྒྱལ་བའི་ཁྲི་ལ་བཀོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་སྤྱིའི་བསམ་བློ་འགུག་པར་འདོད་ཀྱང་། དེའང་དགོས་དབང་གིས་འགའ་རེས་ཁས་བླངས་པ་མ་གཏོགས་བོད་འབངས་བྱིངས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་རྒྱལ་དབང་གི་སྤྲུལ་སྐྲུར་མི་སེམས་པས་མཚན་ཡང་སྐུ་ཞབས་དང་པད་དཀར་འཛིན་པ་ཞེས་འབོད་པ་ལགས་ཤིང་། ལྷ་བཟང་གི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པས་དོན་དུ་རང་ཉིད་སྦ་སའི་དུར་ཁུང་རང་གིས་བསྐོས་པར་གྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་འདས་རྗེས་ཇུན་གར་གྱི་དམག་ཡོང་ནས་ཁོ་པ་རྩ་མེད་དུ་བརླག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །
ལྔ་པ། སྐུ་གྲོངས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་སྐོར།
དེ་ལྟར་ལྷ་བཟང་གིས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་བཀྲོངས་རྗེས་མངོན་སུམ་འཛེམ་བག་མེད་པར་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པའང་རང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གེགས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་ནས་གོང་སྨྲས་བཞིན་བསྙད་འདོགས་དང་གཡོ་སྒྱུའི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་གོང་མར་ཞུ་གཏུག་གི་སྦྱོར་བར་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་དབང་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔར་ཕེབས་ལོ(སྤྱི་ལོ༡༧༠༧)ལ་ཁྲི་ལས་ཕབ་སྟེ་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ལ་དྲག་པོའི་དཔུང་གིས་དྲངས། དེ་ནས་རྗེ་འདི་པ་ཕྱིས་སུ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ཐད་ལ་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་ཞིང་། སྒོས་སུ་བཤད་ཚུལ་ཆེས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སྐབས་དེའི་ཡིག་ཆ་དང་རྣམ་ཐར་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྗེ་འདི་པ་རྒྱ་ལ་དྲངས་པའི་ལོ་དེར་མཚོ་སྔོན་ནས་འདས་སོང་བར་འདོད་པ་དང་། གཞན་དེ་ནི་《གསང་བའི་རྣམ་ཐར》བྱ་བར་རྗེ་འདིས་སྐུ་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་པར་འདོད་པ་བཅས་ཡིན་པ་ལས། བཤད་ཚུལ་ཐ་དད་གཉིས་པོར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། དེ་ཡང་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་ཏུ་རློམ་པ་སོག་པོ་ངག་དབང་ལྷུན་གྲུབ་དར་རྒྱས་བྱ་བས་སྤྱི་ལོ་༡༧༥༧ལ་བྲིས་པའི་《ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལྷའི་ཏམ་བུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས》 (10)ཞེས་པའི་ནང་དུ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་ལ་དྲངས་ནས་མཚོ་སྔོན་དུ་སླེབས་ཙ་ན་བྲོས་སྟབས་ངང་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྨད་དང་ནང་སོག་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་དང་ཁམས་ལྷ་ས་བཅས་ལ་ཕེབས་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་རྒྱུ་ཞིང་། ད་དུང་མདོ་སྨད་དུ་དགོན་སྡེ་ཁག་རེའང་ཕྱག་འདེབས་མཛད། མཐར་ཨ་ལགས་ཤ་ནས་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གྲངས་བཞུགས་ཚུལ་བཅས་བྲིས་ཡོད་པ་དེར་རང་རེའི་མཁས་པ་ལ་ལས་ཀྱང་འཐད་ལྡན་དུ་སེམས་ནས་དག་པར་གཟིགས་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་ཡོད་ནའང་། དེ་ནི་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་བྱུང་བ་ངོ་མའི་རྣམ་ཐར་ངེས་གཙང་དང་བདེན་པར་འདོད་དཀའ་སྟེ། ཐོག་མར་རྩོམ་པ་པོས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་བྱང་ཡང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་པའི་མཚན་བཀོད་མེད་པར་མ་ཟད་ནང་དུ་འགལ་བའང་མང་བས། དེང་གི་དཔྱོད་ལྡན་འགའ་རེས་དེ་ནི་དྭགས་པོ་སྤྲུལ་སྐུ་གོང་མ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བའི་བྱུང་བ་རང་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་པ་ (11)དོན་ལ་གནས་པར་སེམས་ཏེ་མཚན་དོན་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་སུ་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཅུང་ཟད་གཞིགས་ནའང་རྗེ་འདི་པ་སོག་དམག་གི་ལག་ནས་དེ་ལྟ་བུས་ཅི་དགར་ཕེབས་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། ཐ་ན་ལུས་སྲོག་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པ་གོང་འོག་ཀུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལས་ཤེས་ནུས། གལ་སྲིད་གསང་རྣམ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བྲོས་ཕེབས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁམས་སྐོར་ནས་བཞུགས་པ་བདེན་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དུས་མཉམ་གྱི་མཁས་པའི་རྣམ་ཐར་རྣམས་སུ་མི་འགོད་པ་མི་སྲིད་ལ། ཁོང་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་གློ་བུར་དུ་མེད་པར་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལྟར་ང་ཚོས་བལྟས་ན། འདི་ནི་“རྩོམ་པ་པོ་ལ་ལས་སྐྱེ་བོ་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ཡོད” (12) ཅེས་མཁས་ཆེན་འབྲུག་རྒྱལ་དབང་གིས་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བར་མངོན་པ་མ་གཏོགས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མཆིས་པ་མ་མཐོང་། ཚུལ་འདིའི་བྱུང་བ་དངོས་ནི་ཤོད་རྒྱུན་ཡོངས་གྲགས་དང་རྣམ་ཐར་གཙང་མར་བཀོད་པ་ལྟར་མཚོ་སྔོན་དུ་སྐུ་འདས་པར་ངེས་ཏེ། དེ་ཡང་སུམ་པ་མཁན་པོའི་《མཚོ་སྔོན་ལོ་རྒྱུས》སུ་“མེ་ཁྱི་ལ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུ་མིན་པ་ཐག་བཅད་དེ། དེ་དང་སངས་རྒྱམ་གྱི་སྲས་དག་རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་བཀས་སྨད་དུ་གདན་དྲངས་ཚེ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྟོད་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ནོའུར་དུ་འདས་ངེས་ཡིན།” ཞེས་ངེས་ཚིག་བཞག་སྟེ་གསུངས་པ་དང་། དེ་མིན་《ཀློང་རྡོལ་བླ་མའི་གསུང་འབུམ》དང་《བཀའ་བློན་རྟོགས་བརྗོད》གསོལ་དཔོན་བློ་གྲོས་དབང་ཕྱུག་གིས་བཀོད་པའི་《ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར》སོགས་སུའང་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་སྟེང་མཚོ་སྔོན་དུ་འདས་པར་བཀོད་པ་བཅས་ནི། སྐབས་དེའི་མི་ཐོག་གཅིག་པའི་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་བཀོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བར་མི་སྲིད་ཅིང་ཡིད་ཀྱང་ཆེས་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན། ཡང་རྒྱའི་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སུའང་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོར་ཞེ་ལྔར(༡༧༠༦)ཁང་གིས་བཀོད་པར། ཟི་ལིང་དུ་སྡོད་པའི་བླ་མ་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུར། “ལྷ་བཟང་གིས་ཏཱ་ལའི་རྫུན་མ་སྐྱེལ་ཡོང་བ་ཟི་ལིང་མཁར་སླེབས་ཙ་ན་བསྙུང་སྟེ་བཤེགས་”ཞེས་དང་། “སངས་རྒྱས་པས་བསྐོས་པའི་ཏཱ་ལའི་ཁྲི་ལས་ཕབ་པའི་སྙན་ཞུར་བརྟེན། བཀའ་ལྟར་རྒྱལ་སར་སྐྱེལ། ཆས་ཏེ་མཆོ་སྔོན་གྱི་ལམ་ནས་འདས། སྐྱེལ་མི་མགོ་འཐོམ་རྣམས་ཀྱིས་ལུགས་སྲོལ་བཞིན་གདུང་རུས་དེར་དོར། གཤེགས་དུས་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔར་ཟིན། ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་ཞེ་དྲུག་པ་ཡིན།” ཞེས་སོགས་བཀོད་པ་ལྟར་རྗེ་འདི་དགུང་ལོ་ཉེར་བཞིའམ་ཉེར་ལྔའི་སྟེང་འདས་པར་བཤད་པ་གཅིག་མཐུན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལགས་སོ། །ཡང་རྒྱའི་ཕྱིས་ཀྱི་བཙུན་པ་མཁས་པ་ཧྥ་ཙོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་གསང་རྣམ་གཟིགས་ཏེ་《བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ལོ་རྒྱུས》བྱ་བར་སྐུ་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པས་འགའ་རེ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་གཏོགས་རྒྱའི་ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་སུ་དེ་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཡང་རྗེ་འདི་པ་འདས་རྐྱེན་ཐད་ལ་རྒྱའི་ཡི་གེ་དང་ཡིག་ཆ་ལ་ལར་འབམ་ནད་བྱུང་སྟེ་གཤེགས་པ་སོགས་བཀོད་པ་དྲང་དོན་ཙམ་དང་། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་ཚེ་སྲོག་ཉི་གཞོན་གསར་པ་དེ་ལྷ་བཟང་སྒྲ་གཅན་དཔུང་གི་གཤེད་མས་མ་རུང་ཞི་བ་མུན་པའི་གླིང་དུ་བཅུག་པ་ནི་ངེས་དོན་ཡིན་ནོ། །
ཡང་དེང་གི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གསང་རྣམ་གཞི་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ཕེབས་སྐབས་དྲུག་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཡིན་ཟེར་བ་གཅིག་ལ་མཇལ་བར་ཕེབས་ཚུལ་རྣམ་ཐར་དུ་བཀོད་པའི་ཚིག་ཟུར་བཟུང་ནས། རང་མོས་གཙིགས་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སྐུ་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་ཚུལ་གྱི་ལུགས་འཛིན་མཁན་བྱུང་བ་དང་། མཁས་དབང་ལ་ལས་གསང་རྣམ་དེ་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་དངོས་ཡིན་པར་བཞེད་པ་སོགས་ནི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་རྣམ་ཐར་ཉིད་དང་། ཡང་ན་ལྷ་སྒྲུང་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་མིའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་བྱོན་པའི་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མར་དངོས་ཤུགས་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་ལུགས་དེ་འཛིན་པར་མི་ནུས་སོ། །གསང་རྣམ་གྱི་ཤོད་རྒྱུན་དེ་མདོ་སྨད་དང་སོག་ཡུལ་བཅས་སུ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ཡོད་པས། དེང་སང་བར་དུའང་སོག་པོའི་ཁྲོད་ན་དེ་མཐུན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་། ཐ་ན་སྐུ་རྫས་ཆ་བྱད་སོགས་ཀྱང་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་ཡང་། དེ་དག་ནི་གོང་སྨྲས་ལྟར་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འཁྱམ་པ་ཁོ་ན་ལས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་དོད་དང་ཡང་ན་ཁ་སྐོང་ཙམ་ཡང་འོས་མིན་ཆ་མི་འཚལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོའི་འདོད་ལུགས་ནི་ལྷ་བཟང་གི་དམག་གིས་རྒྱལ་དབང་རྒྱ་ལ་དྲངས་ཏེ་ལམ་བར་དུ་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཀུན་དགའ་ནོར་ཏེ་སྟོང་སྐུ་མཚོ་ནག་མའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སྐྱེལ་མི་དག་གིས་སྐུ་བཀྲོངས་ཤིང་། དེ་དུས་ཁོང་དགུང་གྲངས་ལོ་ངོ་རྩིས་ན་ཉེར་ལྔ་དང་ཧྲིལ་ལོ་ཉེར་བཞིའི་ཐོག་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་དེ་དང་ཆབས་གཅིག་ཏུ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་འཁོར་ལྕམ་སྲས་དང་བཅས་པའང་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ལ་རྒྱང་ཕུད་བཏང་ཡོད་སྲིད་དོ། །མདོར་ན་རྒྱལ་དབང་འདི་པ་དེ་འདྲའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་དྲག་པོའི་ནང་དུ་ཡ་ང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་བྱུང་སྟེ་མཐར་ལུས་སྲོག་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པར་གོར་མ་ཆག་གོ །
དྲུག་པ། ཁོང་དང་མགུར་གླུ་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར།
དེ་ཡང་ཉེ་རབས་ནས་བཟུང་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཕྱི་ནང་མཁས་པ་མང་པོའི་དཔྱད་གཞིར་གྱུར་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་རྦ་རླབས་གསར་པ་ཞིག་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ནི། གཅིག་ན་རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཆོས་སྲིད་ཟུང་གི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བས་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དེང་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཙོས་ཕྱི་ནང་གི་དཔྱོད་དགའ་ཁག་གཅིག་གིས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་འགལ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཞེ་མཐུན་ལྡན་པའི་མགུར་གླུ་བརྩམས་ཡོད་པས། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་འུད་སྒྲོག་གིས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པའི་མཚན་སྙན་ཟོལ་གྱིས་དགུང་ལ་བསྟོད་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས། དེས་ན་མགུར་གླུ་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་དངོས་སུ་བརྩམས་པ་ཡིན་མིན་ལ་རང་རེའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་ཞིང་བོད་རིགས་སྐྱེ་བོ་མང་ཆེ་བས་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་གིས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པར་སྡོམ་བརྩོན་མེད་པའི་བསྙད་འདོགས་ཀྱི་དཔང་དུ་དམངས་གཞས་བཅོས་མ་བསྒྲིགས་ནས་ཆིན་གོང་མར་ཕུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེའང་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན་མགུར་གླུའི་ནང་དུ། “པོ་ཏ་ལ་རུ་བཞུགས་དུས། །རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། །ལྷ་ས་ཞོལ་རུ་སྡོད་དུས། །འཆྃལ་པོྃ་དང་བཟང་དབང་པོ། །” ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འདི་རྒྱལ་དབང་རང་ཉིད་ཡིན་པ་ཕར་ཟད་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དཔྱོད་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་མིན་པ་འཕྱ་དམོད་དང་མཚང་འབྲུའི་ཚིག་དངོས་འཆལ་པོ་ཞེས་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། སྒོས་སུ་རྩོམ་སྟངས་འདི་ལྟ་བུ་བོད་དམངས་ཁྲོད་དུ་རྒྱུག་ཆེ་བས་རྒྱལ་དབང་ལ་སྡང་བ་སྐོར་ཞིག་གིས་བཙན་སྒྲིག་བྱེད་པ་མིན་ན་ཅི་སྙམ། ཡང་གལ་སྲིད་རྒྱལ་དབང་ཁོང་གིས་མཛད་པ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་མགུར་གླུ་དེ་དག་ཁྱེད་ཚོའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་མི་སེམས་པར་མ་ཟད། རང་རེའི་མཁས་པས་དེ་ནི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། ཐ་ན་དེར་གསང་སྔགས་ཐད་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་དཔེ་ཆའང་སྔར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དུང་དཀར་མཆོག་གིས་གཟིགས་མྱོང་བ་བཅས་ཞལ་ལས་ཐོས་ཤིང་། ཡང་མཁས་པ་སྔ་མ་དག་གི་གསུང་རྒྱུན་དུའང་མགུར་གླུའི་ནང་གི་“བྱ་དེ་ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་པོ། །གཤོག་རྩེ་གཡར་རོགས་གནང་དང་། །ཐག་རིང་རྒྱང་ལ་མི་འགྲོ། །ལི་ཐང་སྐོར་ནས་སླེབས་ཡོང་། །”ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་ཁོང་སྐུ་ཚེ་ཕྱི་མ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཁམས་ལི་ཐང་ནས་འཁྲུངས་རྒྱུའི་ལུང་བསྟན་གྱི་གསུང་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་པ་སོགས་ནི་ཡོངས་གྲགས་ཆེ་བས་དེ་རིགས་ལ་འགྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་བགྱི་འོས། དེ་མིན་མགུར་གླུའི་གྲས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཞེ་མཐུན་གྱི་སྐོར་མིན་པ་ཞེ་ཆད་བསླབ་བྱའི་སྐོར་གྱི་གསུང་ཡང་མང་སྟེ། དཔེར་ན། “སྤྲིན་སེར་ཁ་དཀར་གཏིང་ནག །སང་དང་སེར་བའི་གཞི་མ། །བན་དེ་སྐྲ་མིན་སེར་མིན། །སངས་རྒྱས་བསྟྃན་པའི་དགྲྃ་བོ། །” ཞེས་པ་དང་། ཡང་“ཀོང་ཕྲུག་གཞོན་པའི་བློ་སྣ། །སྦྲང་བུ་རྒྱ་ལ་བཅུག་འདྲ། །ཞག་གསུམ་ཉལ་རོགས་བྱས་པས། །ཕུགྃས་ཡུྃལ་ལྷྃ་ཆོྃས་དྲན་བྱུང་།།” ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་འཚོ་བར་ཞེ་མཐུན་གྱི་ཚིག་ཡིན་མིན་ཧ་ལོས་གོ །དེར་མི་བསམས་ནས་རང་གི་མིག་ལམ་དུ་ཐོགས་པ་ཕྱི་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་འདོད་ཆགས་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་འགའ་རེ་དང་། ཡང་སྒོས་ཕྱིས་སུ་དེར་དམངས་གླུ་དུ་མ་བསྣན་པ་དག་མཐོང་སྐབས། གཞན་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཐོག་དེའི་ཆགས་གཏམ་ཁག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བསམ་པ་མངོན་དུ་སྒྲོག་པ་ནི་འོས་མིན་པར་སེམས་ཏེ། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་ནི་རྙོག་འཛིང་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་དེར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའང་རྙོག་འཛིང་འབྱུང་སྲིད་པས་ཆགས་གཏམ་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ལྟ་བ་ལོག་པའི་ངེས་པ་མེད་ཅིང་། མགུར་གླུ་བརྩམས་པ་ལྟ་བུས་དེ་བས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་འགལ་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བོད་འབངས་སྐྱ་མི་བྱིངས་ཀྱང་ལྟ་ལོག་རྒྱབ་འགལ་དུ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལྟར་ཕྲན་གྱིས་བལྟས་ན་ང་ཚོས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་གོང་གི་རིགས་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་དང་། སྒོས་སུ་མགུར་གླུའི་དངོས་བསྟན་ཚིག་གི་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་བལྟས་པ་མ་ཡིན་པར། ངེས་པར་དུ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཤུགས་བསྟན་དོན་གྱི་ཐད་ལ་བསམ་གཞིག་ལེགས་པར་བགྱིས་ཚེ་གཞི་ནས་མགུར་གླུ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ངོ་མ་རྟོགས་ཐུབ་སྙམ། དེ་ལ་དེང་གི་དཔྱོད་ལྡན་འགའ་རེས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ་ནི་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་མངོན་པའི་ཆགས་གླུ་རྐྱང་རྐྱང་མིན་པར། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཐད་ཆགས་སྡང་མཚོན་པའི་སྲིད་གླུ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བཀོད་ཐོག དཔེ་ཡང་མང་པོ་བཀོད་པ་ (13)ལས་མཚོན་བྱེད་གཅིག་དྲངས་ན། “སྙིང་ཐུབ་ཡིད་འཕྲོག་ལྷ་མོ། །རྔོན་པ་ང་རས་ཟིན་ཀྱང་། །དབང་ཆེན་མི་ཡི་དཔོན་པོ། །ནོར་བཟང་རྒྱ་ལུས་འཕྲོག་སོང་། །” ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་འདིའི་ཤུགས་སུ་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ཆོས་སྲིད་ཟུང་གི་དབང་ཆ་དང་། བར་པས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་རང་ཉིད་བརྗོད་པ། མཐའ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་བསྟན་པར་བཤད་པ་སོགས་ནི་ཧ་ཅང་གིས་དོན་ལ་གནས་ཤིང་འཚམས་པས། འདི་ནི་ངེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་ཚིག་དང་བློ་གསལ་མཐོང་རྒྱ་རིང་བའི་རྟགས་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མགུར་གླུའི་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་སྙན་ངག་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཚེ་བསྟོད་སྨད་གང་ལ་འགྲོ་བར་ཆ་མ་འཚལ་ཏེ། སྤྱིར་མགུར་གླུའི་རིགས་ནི་བོད་མི་དམངས་དང་སྒོས་སུ་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་སྔ་མོ་ནས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆགས་གླུ་བྱིས་པ་ཡན་ཆོད་ཀྱི་ངག་ལས་ཀྱང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོན་ཐུབ་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་རློམ་ལ་ལས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ་ཁ་སྣོན་བྱས་པའི་ནང་དུའང་དམངས་གླུ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། བོད་མི་དམངས་བྱིངས་ཀྱང་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་ཤ་སྟག་ཏུ་འགྲོ་ཤས་ཆེ། དེར་བརྟེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་ཆགས་གཏམ་གྱི་མགུར་གླུའི་རིགས་བརྩམས་པས་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་བསྟོད་པ་ལས། ཁོང་གིས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མགུར་གླུའི་རྣམ་པ་སྤྱད་དེ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལྡན་ཞིང་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཤུགས་སུ་མཚོན་པའི་སྲིད་གླུ་མཛད་པ་སྔར་གྱི་མཁས་པ་གང་གི་ཞལ་ནས་ཀྱང་ཐོན་མ་མྱོང་བས། ཁོང་ནི་ཆོས་སྲིད་ཐད་སྤྱན་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་རྩོམ་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་གཟེངས་སུ་བསྟོད་ན་ད་གཟོད་ཀུན་གྱི་རྣ་བར་འགྲོ་ལ་དོན་ལ་གནས་པའི་ལེགས་བཤད་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས་སོ། །
དེང་སང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ་ཞེས་པ་ཡང་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག དང་ཐོག་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གྲངས་ནས་མཐའ་མ་སུམ་བརྒྱར་ཉེ་བའི་བར་འཕར་བ་དེར་བལྟས་ན། གཅིག་ན་ཚངས་དབྱངས་པ་ད་དུང་བཞུགས་ནས་རྩོམ་བཞིན་པ་དང་། གཉིས་སུ་སྐྱེ་བོ་ལ་ལ་ཁོང་གི་སྤྲུལ་སྐུར་རློམ་འདོད་པ་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། དེར་ཁ་སྣོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་མ་མཐོང་ཞིང་། ཁྱེད་ཅག་གི་དམིགས་ཡུལ་དེ་བས་ཀྱང་ཆ་མ་འཚལ་ན་བག་ཡོད་དུ་འདུག་པ་ལས་འོས་མེད། ལར་རྒྱལ་དབང་གི་ཞལ་ལས་ཐོན་པ་རེད་ཅེས་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་ཆེས་ཆེར་སྒྲོག་པ་ནི་དགོས་པ་གཞན་དབང་དུ་སོང་བར་གདའ་བས་དེ་ཚན་རིག་དང་རིག་གཞུང་གི་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བར་འདུག་གོ །
གཞན་ཡང་ཉེ་ལོ་བོད་ལྗོངས་ནས་འདིའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག་རྒྱ་ཡིག་མ་མཐུག་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ནའང་། ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ཚེ་ཚང་མ་སྔར་ལབ་རྗེས་འབྲང་ལྟ་བུའི་མགུར་གླུ་ལ་འུད་བསྟོད་ཀྱི་རྩོམ་ཤ་སྟག་རེད་འདུག ད་ཕན་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་དངོས་དང་མཐུན་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དང་ཡིག་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བས། ཕྱིས་སུ་འདིའི་ཐད་བོད་ཡིག་གི་རྒྱུ་ཆ་དང་སྒོས་སུ་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་རིན་ཐང་ཡོད་པ་རྣམས་བསྐྲུན་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལས་ཀ་དྲང་པའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེ་བར་སེམས་པ་བཅས་ཁོ་བོ་ནི་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་ལ་བློ་སྒོ་ཞན་པའི་ཁར་དཔེ་ཚོགས་མཐོང་བ་ཉུང་ལ་བརྗོད་འབྲིའི་སུག་རྩལ་དམན་པ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས། རྩོམ་འདིར་ནོངས་འཁྲུལ་ཅི་རིགས་འབྱུང་སྲིད་པས་མཁྱེན་དཔྱོད་ལྡན་པ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་པ་ལེགས་སོ། །
མཆན་འགྲེལ།
(1)ཕ་བོང་ཁའི་གནས་བརྟན་འཇམ་གྲགས་ཡིན་པའང་བཤད།
(2)དཔེ་དེབ་བཞུགས་ཀྱང་ཁོ་བོའི་ལག་ཏུ་མ་སོན་པས་ཕངས།
(3)《ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར》གཉིས་སུ་གསལ།
(4)《པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་ལྔ་པའི་རྣམ་ཐར》སོགས་སུ་གསལ།
(5)《ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར》གཉིས་སུ་གསལ།
(6)《སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས》སུ་དྲངས་ཡོད།
(7)《ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར》གཉིས་སུ་གསལ།
(8)《ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར》གཉིས་སུ་གསལ།
(9)《བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གདན་རབས་ལྷའི་རྔ་ཆེན》བྱ་བར་གསལ།
(10)མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི《གསང་རྣམ》བྱ་བ་དེ་ལགས།
(11)མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི《གསང་རྣམ》བྱ་བ་དེ་ལག ས།
(12)《ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིགས་གཞུང་དུས་དེབ》དུ་གསལ།
(13)《རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར》དུ་གསལ།


text:
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོར་ལ་རྩེ་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཁང་(ཕྱིས་སུ་བསྡུས་མིང་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞེས་འབོད།)སྒོ་འབྱེད་བྱས། འདི་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གཞུང་ལ་ཁ་གཏད་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་པོ་ཡིན། ང་ཚོས་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་རྣམས་སུ་ཡང་རང་ཚུགས་འདི་གང་ཐུབ་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད། དཔེ་མཛོད་ཁང་འདིས་སྤེལ་བའི་ལས་སྒོ་དང་པོ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཅན་(དང་རྩོད་གླེང་ཅན་)གྱི་མཁས་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚོགས་འདུ་དེ་ཡིན།
ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ ༧ ནས་ ༩ ་བར་དུ་ཚོགས་ཡོད། ཚོགས་འདུ་དེར་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་དང་། གཉེན་ཉེ། ངོ་ཤེས། མཁས་པ། རྣམ་ཐར་འབྲི་མཁན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ནས་མི་སྣ་ ༢༢ གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་དང་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཡོད། ཚོགས་འདུ་དེ་ཚོགས་སྐོར་ལྔ་དང་། དམིགས་བཀར་གཏམ་བཤད་གཉིས། འགྲེམས་སྟོན་གཅིག གློག་བརྙན་གཉིས་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ། ༢༠༡༣ ལོར་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རྡོ་ནོལ་ ལོ་པེ་སི་(Donald Lopez)ལགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་དེས་ཉེ་བར་བསྐུལ་ཅིང་ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་ལ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པའི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རི་མོ་རྣམས་བརྗོད་གཞིར་གྱུར་བའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་ Gendun Chopel: Tibet’s First Modern Artist (Serindia, 2013)ཞེས་འབོད་པ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། དཔེ་དེབ་དེའི་སྔོན་བརྗོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚོགས་འདུ་དེ་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་རྒྱས་བྱས་ཡོད།
དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་འགོར་མཐར་དེ་རིང་འདི་ང་ཚོས་ཚོགས་འདུ་དེའི་སྟེང་གི་གཏམ་བཤད་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་ཀློག་པ་པོ་སྤྱན་འབུལ་ཞུ་ཐུབ་པ་འདི་ལ་ང་ཚོ་དགའ་སྤྲོ་བརྟས། གསུང་བཤད་མང་ཆེ་བ་འདིར་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་ཡོད། ཉུང་ཤས་ཤིག་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་ནས་པར་སྐྲུན་གྱི་ཆོག་མཆན་གྱི་ལྗགས་ལན་མ་འབྱོར་བའམ་ཡང་ན་བརྙན་ཐག་སྦྲགས་མའི་གཏམ་བཤད་ཡིན། འདྲ་པར་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ལ་བླངས་པའི་འདྲ་པར་སྐོར་ཞིག་དང་། རེབ་གོང་གི་ཞོ་འོང་དཔྱིས་ཀྱི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་འཁྲུངས་གཞིས་སུ་བླངས་པའི་འདྲ་པར་སྐོར་ཞིག ཚོགས་འདུ་འདི་ལ་ཆེད་དུ་བྲིས་པའི་གསུང་འཕྲིན་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ནས་བསྣམས་ཕེབས་པའི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་བརྗེ་ཐོའི་འབྲི་དེབ་ཅིག་ཆ་ཚང་པར་བཤུས་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། ད་དུང་ལུའུ་ཁི་ཧྲད་ལིར་ལགས་ནས་དགེ་ཆོས་སྐོར་དངོས་བྱུང་གློག་བརྙན་ “སུན་ཕྱུང་བའི་གྲྭ་པ།”ཟེར་བ་དེའི་ཕབ་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཁག་ཅིག་ཀྱང་ཡིག་ཀྱང་འདིར་བོད་ཡིག་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཀར་བཀོད་ཡོད།
ཚོགས་འདུ་དེའི་སྟེང་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་ཤེས་རྟོགས་སྤེལ་བར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡང་ཡིག་འབེབས་བྱེད་ཐབས་མ་བྱུང་བའི་གཏམ་བཤད་གནང་མཁན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
ར་ཕེ་ལེ་རྡེ་མན་རེ་(Raphaele Demandre)ཡི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་སློབ་འབྲིང་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་བརྙན་ཐག ལུའུ་ཁི་ཧྲཨེད་ལིར་(Luc Schaedler) གྱི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐོར་གྱི་དངོས་བྱུང་གློག་བརྙན་གུ་དུམ་བུ་འགའ་སྔོན་སྟོན། ཁི་ལེ་ཧར་རི་སི་ཡི་(Clare Harris) “དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་རི་མོ་པ་ཡིན་ནམ།”
དགེ་འདུན་རབ་གསལ་དང་ལོ་རན་ ཧར་ཐི་ལི། གཡང་འབུམ་རྒྱལ་བཅས་གསུམ་ནས་ཚོགས་འདུ་འདིའི་གཏམ་བཤད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་འདི་ཡིག་འབེབས་ཡིག་སྒྱུར་གནང་བ་དང་། གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལགས་ནས་དགེ་ཆོས་ཀྱི་འཁྲུངས་གཞིས་སུ་ཉར་ཡོད་པའི་འདྲ་པྲ་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དུ་བཅུག་པ། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཁོང་གི་ཡབ་ཀྱིས་ངོ་བཤུས་གནང་བའི་དགེ་ཆོས་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། དགེ་ཆོས་ཀྱི་བརྗེ་ཐོའི་འབྲི་དེབ་བཅས་འདོན་སྤེལ་གྱི་ཆོག་མཆན་གནང་བ།
ད་དུང་ལུའུ་ཁི་ཧྲད་ལིར་ནས་འདིའི་ནང་ལ་སྤེལ་བའི་བཅར་འདྲའི་བརྙན་ཐག་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ༢༠༠༣ ལོའི་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་སུ་ཕྱག་རོགས་སྣ་ཚོགས་གནང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རི་མོ་དང་ཕྱག་བྲིས། འདྲ་པར་སོགས་གློག་བཤུས་བརྒྱབ་ནས་དྲ་རྒྱ་འདི་ལ་རྔོ་ཐོགས་པ་བཅས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།


text:
ཚེས་25ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ནག་ཆུའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པའི་སར་ཕེབས་ནས་འཐུས་མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ《སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན》ལ་གྲོས་ཞིབ་གནང་བ་རེད། འདི་ནི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིར་བྱམས་བརྩེའི་ངང་གཟིགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ།
ཚེས་25ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ནག་ཆུའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པའི་སར་ཕེབས་ནས་འཐུས་མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ《སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན》ལ་གྲོས་ཞིབ་གནང་བ་རེད།
རྡོ་རྗེ་ཚེ་སྒྲུབ་དང་། ཅ་ལི་གོ ལིའུ་ཀོང་ཤུས། ལོ་མེས་སོགས་གྲོས་ཞིབ་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
གྲོས་ཞིབ་གནང་རིང་། འཐུས་མི་རྡོ་རྗེ་ཚེ་སྒྲུབ་དང་། སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས། ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། དྭགས་པོ་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་སོགས་འཐུས་མིས་གཙོ་གནད་ཐོག་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ལ་དམིགས་ནས། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། དམངས་འཚོ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་བྱེད་པ། སྤྱི་དབང་མིན་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་འབྲོག་ལས་ཡག་པོ་གཉེར་བ། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་ལ་མྱོང་ཚོར་གླེང་བ་དང་། མཐོང་ཐོས་ཤོད་པ། བསམ་འཆར་འདོན་པ་བཅས་གནང་ཞིང་། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་གསན་གྱིན་དུ་ཟིན་བྲིས་བསྐྱོན་གནང་སྟེ་འཐུས་མི་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འབབ་འཕར་གྱི་གཙང་རྩིས་ཤིག་རྒྱག་པ་དང་ཕྱུག་འགྱུར་ལམ་བུ་དོན་གཉེར་གནང་བས་རྣམ་པ་ཧ་ཅང་འཁྲུག་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་འཐུས་མི་རྣམ་པ་ཚོའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་དེ་དག་ནི་གཞི་རིམ་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནས་བསྣམས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་དག་ལས་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འདུན་མཚོན་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོས་ལས་དོན་ཁག་སྔར་བས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུར་རོགས་རམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། བློ་མཐུན་ཆེ་དགྲ་ལྷས་གནང་བའི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ནང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་བྱས་པ། གྲུབ་འབྲས་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གནང་བ་དེ་ནི་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་མི་སེམས་ལ་སྐུལ་མ་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བའི་དམིགས་ཚད་ཁ་གསལ་བ་དང་བྱེད་ཐབས་ནུས་ལྡན་ཡིན་པ་ལས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འདོད་གང་ལེགས་མཚོན་པས་རང་ཉིད་མོས་མཐུན་རྦད་དེ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་ནི་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་དང་། མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཚོར་ཕན་པ་འདོགས་པའི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་བཟོས་པའི་འདེགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་བ་ལས་བྱུང་བ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་སྒེར་སེམས་མེད་པར་རོགས་སྐྱོར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་བ་དང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཚོས་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་སྐད་གྲགས་མེད་པར་ལེགས་སྐྱེལ་ཕུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ནན་བཤད་གནང་དོན། དུས་རབས་གསར་པས་ལས་འགན་གསར་པ་དཀྲིས་པ་དང་། རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པས་བྱ་སྤྱོད་གསར་པར་འབོད་བརྡ་བཏང་ཞིང་། 2018ལོ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་ལོ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་40འཁོར་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྔ་འཛིན་ཕྱི་མཐུད་ཀྱི་འགག་རྩའི་ལོ་བཅས་རེད། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ། ནག་ཆུའི་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་བཅངས་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདོད་ང་ཚོའི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་ལ་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་ཟླའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ་དང་། བྱས་རྗེས་ལ་ཐོབ་རྩོད་མི་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་བརྟན་པོར་འཛུགས་པ། “གཞན་གྱིས་ནུས་ཤུགས་ཏིལ་ཙམ་བཏོན་ན། རང་གིས་སྟོབས་ཤུགས་རི་ཙམ་འདོན་པའི”ངར་ཤུགས་དང་དུས་ཚོད་ཀྱིས་མི་མི་སྒུག་པ་དང་དུས་ཚོད་སྐར་ཆ་ཙམ་ཡང་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་དངོས་ལ་གཞི་ཚུགས་པ་དང་། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ། དངོས་སྒྲུབ་གོང་བཀུར། དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན། ཤུགས་སྣོན་ཆད་མེད་དང་སྙིང་རུས་གཏན་འཁྱོངས་ཀྱིས་ནག་ཆུའི་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་ཚད་བརྒལ་གསར་པ་ཡོང་བ་དང་སྐས་རིམ་གསར་པར་སླེབས་རྒྱུར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
མཇུག་ཏུ་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་བླང་བྱ་བཏོན་དོན། གཅིག་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་སྲོག་ཤིང་ལ་གོང་བཀུར་དང་། ཡིད་ཆེས། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས་པ། གསུམ་ནས་ནག་ཆུའི་ལས་དོན་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མི་གཏོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ། བཞི་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེན་དགོས་པ། ལྔ་ནས་དམངས་འཚོ་འགན་ལེན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ། དྲུག་ནས་སེམས་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་ཏན་ཏིག་གཏོང་དགོས་པ། བདུན་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ནག་ཆུ་འཛུགས་སྐྲུན་མངོན་གསལ་དོད་དུ་གཏོང་དགོས་པ། བརྒྱད་ནས་ནམ་ཡང་ཚར་དུས་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོར་བརྟེན་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་དགོས་པ། དགུ་ནས་སྒོ་འབྱེད་དང་སྤེལ་རེས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་དགོས།


text:
ཧུར་ཐག་སྒོས་ལྷ་སའི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་དགོས།
སྤེལ་དུས 2018-02-12
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། བཀྲ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བར་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཟླ2པའི་ཚེས9ཉིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི2018ལོའི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་ཤིང་། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློར་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་གནང་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ཡི་པུའུ་ཀྲང་། མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན། ཆོས་ལུགས་ཅུས་ཀྲང་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གནང་པ། ལྗོངས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཏང་ཨུད་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གནང་པ། 2017ལོའི་ལས་ཀར་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་། 2018ལོའི་གཙོ་གནད་ལས་འགན་ལ་བཀོད་སྒྲིག་གནང་པ་རེད།
ལྷ་ས་གྲོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཧྲུའུ་ཅི། ཀྲུའུ་རེན། གྲོང་ཁྱེར་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཙུའུ་ཀྲང་ཟླ་བ་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་མ་ཟད་གསུང་བཤད་གནང་པ་དང་། གྲོང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ཡི་པུའུ་ཀྲང་ཨ་ནུར་ཚེ་རིང་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ། གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གྲོས་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། གྲོང་ཁྱེར་མི་རིགས་ཆོས་དོན་ཅུས་ཀྱི་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཧྲུའུ་ཅི་ལྷག་པ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཆོས་དོན་ལས་དོན་གྱི་སྙན་ཕུལ་བ་རེད།
གྲོས་ཚོགས་སུ། 2017ལོའི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་པ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་མ་བྱེད་པ་དང་ཞབས་ཕྱི་གནང་པ། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ། ལག་བསྟར་བྱེད་པ་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས། གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཁྱབ་ཁོངས་སུ“འཆད་པ་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི” བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་སོགས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གཏོད་པའི་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། ཧུར་ཐག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་གསར་སྐྲུན་སྐུལ་འདེད་གཏོང་པའི་ཁྲོད་ལས་ཕྱོགས་གསར་པ་མངོན་ལ། རྣམ་པ་གསར་པ་བསྐྲུན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཆོས་ལུགས་འཆམ་མཐུན། སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་གི་གནས་བབ་བཟང་པོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་བྱུང་།
གྲོས་ཚོགས་སུ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཁྲིད་སྟོན་དུ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་བསམ་བློ་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པར་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལོན་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁ་ཕྱོགས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་པ། ཧུར་ཐག་སྒོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ། དགོན་སྡེ་དང་གྲྭ་བཙུན། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་། དགོན་སྡེའི་ནོར་དོན་སོགས་ཀྱི་དོ་དམ་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་དང་གསར་གཏོད་བྱས་ཐོག ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཧུར་ཐག་སྒོས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན།
གྲོས་ཚོགས་སུ། “འདུ་ཤེས་བཞི” བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི་” རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་པ། “བརྩི་སྲུང་བཞི” སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ། ཆབ་སྲིད་བགྲོད་ལམ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཐོག་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་མཐུན་ཡོང་པ། སོ་སོའི་ལས་ཀའི་དོན་དངོས་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། ད་ལོའི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་བཀོད་སྒྲིག་ཚགས་ཚུད་བྱེད་པ། དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ལ་དམིགས་ཏེ་ལས་ཀའི་བྱེད་ཐབས་དང་ལས་ཀའི་འགན་འཁྲི་རིམ་པས་ཞིབ་ཆ་ཅན་དུ་གཏོང་པ། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་དེ་ལྗོངས་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་སེམས་ལ་དམ་པོ་འཛིན་རྒྱུ་དང་། ཏན་ཏིག་གིས་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཚགས་དང་དྲང་ཐད་དོན་དངོས་ཐད་འབད་པ་ལྷུར་ལེན་བྱས་ཏེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཁོངས་བསྟུད་མར་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་པར་ནུས་ཤུགས་བཏོན་པ་བརྒྱུད་ཧུར་ཐག་སྒོས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་བསྟན་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ད་དུང2017ལོའི་ལོ་འཁོར་རིང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་སྡེའི་སྔོན་ཐོན་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བྱུང་ཅན་དང་། ཆ་འཕྲིན་སྙན་ཞུ་ལས་དོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་ཐུན་མོང་དང་མི་སྒེར། ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྡེའི་གཞུང་ལུགས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞིའི་སྔོན་ཐོན་གྲུབ་འབྲས་དང་ཆ་འཕྲིན་སྙན་ཞུའི་ལས་དོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་ཐུན་མོང་ལ་གཟེངས་བསྟོད་གནང་པ་རེད།


text:
མི་འགྲུབ་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་སྙིང་པོ་མེད
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༣༠༡༩༩༩༠༥༣༠) འབྲི་མཁན། འགྱུར་མེད་རྡོ་རཇེ ༢༣༢༠༡༨༠༤༢༨མིང་མཛོད་དང་ཚིག་མཛོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས། སུས་བྱེད་པ་ལ་ཡིད་རང་ཡོད། མིང་མཛོད་གསར་གསར་པ་འདི་་ནི་ཕྱི་མི་དང་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས་སོགས་་ཆེས་གལ་ཆེ། ཕྱི་མི་ཞིག་གིས་བཅའ་དངོས་འདིའི་མིང་ལ་གང་ཟེར་འདྲི་དུས། ང་ཚོ་ལ་མིང་ཞིག་མེད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཕ་རོལ་པོ་དེ་ལ་བསམ་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་ཞིག་དང་། རང་ཉིད་རང་གི་་མི་རིགས་དང་རིགས་གཞུང་ལ་དུང་བ་ཡོད་མཁན་ཞིག་་ཡིན་ན་སེམས་མ་བདེ་བ་ཞིག་འབྱུང་ངེས། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོས་བསམ་ཚུལ་རྐྱང་་རྐྱང་བཤད་ནས་ད་ཆར་བོད་ཅེས་པ་འདི་ས་སྒང་ནས་ཡལ་ལ་ཉེ་བའི་་དུས་ད་དུང་བསམ་ཚུལ་བཤད་ནས་འདུག་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། ད་ལྟར་གྲུབ་པའི་མིང་མཛོད་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས། གཞན་ལའང་བསླབ་དགོས།