text:
གནས་འགྲོ་མའི་སྐྱོ་གར།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ཐེངས་ 8358 བཀླགས་འདུག
ས་རཱ་མཐོ་སློབ། འབྲོང་རྒོད།
དང་པོ།
ལོ་ལོན་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བ་ཡུལ་འདིར་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་ད་ལོའི་གངས་ཆེན་འདི་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་བབས་མ་མྱོང་ཟེར། གངས་ཕྱེ་ལྷེབ་ལྷེབ་ཏུ་ཉིན་ཞག་ལྔ་བསྟུད་བསྟུད་དུ་བབས་བབས་པས། ད་ནི་ས་ཆེན་འདིའི་རི་ཀླུང་ཡོད་ཚད་ཁ་བའི་གོས་ཀྱིས་བཏུམས་ནས་མི་ཆེན་གྱི་པུས་མགོ་ནུབ་པའི་མཚམས་སུ་བསླེབས་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་བའི་འབབ་རྒྱུན་ད་དུང་མ་ཆད་པར་བུ་ཡུག་འུར་འུར་དུ་འཚུབ་ཀྱིན་ཡོད། རྔམས་ཁ་ཤིན་ཏུ་སྟུག་པའི་ཁ་བའི་མལ་གདན་ཐོག་ཐག་རྡང་དུ་གྲལ་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བའི་སྒོ་ཟོག་འགའ་རེས། འཁྱག་འདར་སིག་སིག་ཏུ་ཅི་ཞིག་ལ་འགྲེ་ལྡད་བྱེད་བཞིན་ཁྱིམ་བདག་གིས་གཟན་རྩྭ་རེ་ཨེ་སྦྱིན་ལ་རེ་འབོད་ཞུ་བར་ལྷས་རའི་གྲུ་ཟུར་དེ་ནས་བར་བར་ལ་ངུར་བ་ཐན་ཐུན་རེ་འཐེན་འོངས།
མཚམས་དེར་སྨིན་དྲུག་གིས་སྐྱ་མདའ་ཕུད་དེ་ག་ལེར་ནམ་ཡང་གསལ། ཕྱེ་བོ་སྡེ་བ་ནི་མག་མོག་གི་གནམ་འོག་ཏུ་ཁ་བ་ཞོ་ལྟར་ཆགས་པའི་ས་གཞིའི་ངོས་སུ་ཙོག་གེར་མངོན་ཞིང་། ཕར་བལྟས་ན་ཚང་མ་གངས་ཆེན་འདི་ལ་འཇིགས་དངངས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས། དེ་རིང་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བའི་ཡུལ་མི་ཀུན་ལས་ཇེ་དགའ་ཚང་གི་མནའ་མ་དཀར་མཚོ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལངས་སྔ་ཤོས་དེ་ཡིན་ངེས། དཀར་མཚོས་གླལ་སྒྱིང་དང་བཅས་མལ་ནས་ལངས་སྟེ་སྒོར་བུད་ནས་ཕུ་ལྟ་མདའ་ལྟ་ཞིག་བྱས་པས་དབུགས་རིང་ཞིག་ངང་གིས་ཤོར། དཀར་མཚོ་སྒོ་ལ་བུད་པ་ཁོང་ཚང་གི་སྒོ་རའི་གཡས་སུ་ལྕགས་ཐག་གིས་སྐོར་བཞག་པའི་སྒོ་ཁྱིས་ཤེས་ཏེ། ཁྱི་ཁུང་ནས་སྤྲུག་གསིག་དང་བཅས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་ཨ་སྟོང་རྒྱག་བཞིན་མནའ་མ་དཀར་མཚོའི་ཉམ་ཐག་པའི་ངོ་གདོང་ལ་ལྟས་ཏེ་བསྡད། ཁ་བའི་འདབ་མ་ནི་སུ་ལའང་འཛེམ་བག་མེད་པར་སྐྱ་ཐར་ཐར་དུ་ནོར་འཛིན་འདི་ཡི་ཁ་དོག་སྐད་ཅིག་ལ་བསྒྱུར་བར་འགྲན་པ་བཞིན་འབབ་ཡོང་བས། ཡུད་ཙམ་ནང་དཀར་མཚོའི་འཛིངས་ཤིང་དྲེགས་པའི་སྐྲ་དང་སློག་ཧྲུལ་གྱི་ཕྲག་པའི་གཞོགས་སུ་ཁ་བའི་ཕྱེ་མ་སྐྱ་ལེང་ངེ་ཁྱབ་སོང་། མོས་ཁེབས་འོག་ཏུ་སྤུང་བཞག་པའི་སོག་མ་དེ་ནས་ཆག་པ་གཅིག་བླངས་ཏེ་རྡང་ལ་བཏགས་པའི་སྒོ་ཟོག་རེ་རེ་བྱས་ཏེ་བགོས་ནས་ལྷས་སྒོ་བསྡམས། དེ་ནས་མགོ་དང་ལུས་ཐོག་ཏུ་ད་སོ་མ་བབས་པའི་ཁ་རྡུལ་དག་རྡེབ་རྡེབ་དང་བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་ཡར་ཁྱིམ་སྦུགས་སུ་འཛུལ། ཅུང་མ་འགོར་བར་ལག་ཏུ་རྩམ་ལྡུར་ཁྱི་ཟོ་གང་ཁུར་ནས་ཐོན་ཡོང་སྟེ་སྒོ་ཁྱི་རྒྱ་སྨུག་གི་མདུན་དུ་བཞག་ནས་དབྱུག་གུ་ཞིག་གིས་དཀྲུག་དཀྲུག་ལེན་འགའ་བྱས་ཏེ་བླུད། དེ་ནས་སླར་ཡང་སྐྲ་དང་སློག་པར་ཐོགས་པའི་ཁངས་ཕྱེ་དག་བྱི་དོར་སྟབས་བདེ་ཞིག་བྱེད་ཞོར་རྐང་པ་ཐེམ་རྐས་ཐོག་རྡབ་རྡབ་འགའ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་ཁྱིམ་ཕུག་ཏུ་འཛུལ་ནས་མི་མངོན་པར་གྱུར།
མནའ་མ་དཀར་མཚོ་ནི་མ་ཡོས་སྡེ་བའི་ཡུ་ལེ་ཚང་གི་བུ་མོ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། མོ་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བའི་ཇེ་དགའ་ཚང་དུ་མནའ་མར་ཡོང་ནས་ད་ལོ་ཐེ་ན་ལོ་ཧྲིལ་པོ་གསུམ་ལ་ཁ་ལོན་ཡང་། སེམས་པ་བཅོལ་སའི་བུ་ཕྲུག་ཅིག་ད་དུང་བཙས་མེད་པས་ཁྱོ་བོ་ལྷ་དར་ད་ནི་ཡིད་ཐང་ཆད་དེ་བསྡད་ཡོད། འོན་ཏེ་ལྷ་དར་ནི་མི་བསམ་ཡོད་ཅན་ཞིག་རེད། ཨ་ཡེ་ལུག་མོས་རྒྱུན་པར་འགྲིག་མི་འགྲིག་གི་གནས་ཚུལ་ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་། ལེ་ཁག་ཡོད་ཚད་མནའ་མར་དཀྲིས་ནས་ཁ་ངན་ཚིག་ངན་གྱིས་གཤེ་བར། ལྷ་དར་གྱིས་དཀར་མཚོའི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཏེ་ཨ་མའི་ངན་ལོབས་སུ་སོང་བའི་གཤིས་ཀར་སྐྱོན་བཏོན་པ་དང་། བྱེད་སྟངས་འདི་ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་གོ་འགྲེལ་ཡང་ཡང་བྱེད། མ་གཞི་ལྷ་དར་དང་དཀར་མཚོ་གཉིས་གཅིག་སེམས་གཅིག་འདྲེས་དང་ཕར་དགའ་ཚུར་དགའ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་གི་ཟམ་རྒྱུན་བཙུགས་ཏེ། ཁ་མཐུན་ཞེ་མཐུན་སྒོ་ནས་གཉེན་སྒྲིག་སྟོན་མོ་བཤམས་པའི་བཟའ་ཚང་ཞིག་མ་ཡིན་ཡང་། ཁོས་དཀར་མཚོ་ནི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་ཆུང་མར་བསམས་ཏེ་འདང་བརྩེ་དང་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱས། མནའ་མ་དཀར་མཚོ་ནི་ཡག་མོ་སྒོ་འཛོམས་པའི་ཀུན་ཡིད་འཆོར་སའི་བུད་མེད་མཛེས་མ་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་ཡང་། མོའི་གཟི་འདྲ་བའི་མིག་ཟུང་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཀློག་བརྙན་འཁྲབ་མཁན་ཨ་ཤུ་ཝེར་ཡཱའི་ཆ་ག་ལྟ་བུ་ཞིག་ལྡན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་སྡེ་བའི་ཕོ་གསར་ཚོའི་སྙིང་དམར་པོའི་གཤེ་མར་གྱུར་ནས་ཆགས་མིག་གི་ལྐོག་མདའ་ཡང་ཡང་འཕེན་སའི་མིག་འབེན་ཡིན། ཡིན་ནའང་རྡོ་བཀྲ་ནི་ཡོད་ཚད་ལས་ལྡོག་སྟེ་མོའི་བྲང་ཁོག་ནས་ལོ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་མྱོས་བུམ་ཞིག་མངོན་ཆགས་སུ་འབུས་བཞིན་ཡོད་པ་དེར་སེམས་པ་ཤོར་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མ་ཡོས་སྡེ་བའི་འཆལ་བོ་རྡོ་བཀྲ་ཐེ་བའི་གསར་བུ་མང་པོས་མོའི་འཚར་ལོངས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཆགས་བཤད་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཡོད།
གཉིས་པ།
དཀར་མཚོས་བཅུ་དྲུག་གི་ལང་ཚོའི་འདབ་མ་ཕྱེས་ནས་བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ལས་ཐོད་བརྒལ་ཕྱིན་པའི་དབྱར་སྒང་དེར། ཁོང་ཚང་གི་སྒོ་ཟོག་ལྔ་བཅུ་པོ་རི་སུལ་ཞིག་ཏུ་བཀྲམ་ནས་ཁོ་མོ་ཁྲ་ཆིལ་ལེར་འབུས་པའི་སྤང་ཁའི་མེ་ཏོག་སྲུབས་སུ་མེ་ཏོག་གི་དོ་ཤལ་ཞིག་སླས་ཀྱིན་སློག་པའི་ཕུ་ཡ་སྤུད་ནས་ཁ་སྦུབ་མར་བསྡད་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར། རྒྱུན་དུ་དཀར་མཚོ་ཡི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ནས་རྗེས་སྙེག་དང་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྡོ་བཀྲ་འཆལ་བོ་མོའི་རྩིབ་ན་གང་ཞིག་ནས་ཡོང་མིན་མ་ཤེས་པར་གློ་བུར་དུ་ཐོན་ཡོང་། སྡེ་བའི་རྒས་གཞོན་ཚང་མས་ཁོ་ནི་མི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་རྒྱུན་དུ་ལབ་གླེང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། དཀར་མཚོས་ཀྱང་ཁོའི་མི་གཤིས་གང་དེ་ཤེས་བཞིན་ཡོད། མོས་དེ་རིང་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩིབ་ན་ཡོང་བ་འདི་ཡག་ལྟས་ཤིག་མ་རེད། གང་ལྟར་ཁ་ཡ་མ་བྱས་ན་དྲག་བསམ་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཁུད་ནས་ཡར་ལངས་ནས་སྣང་མེད་དུ་ཁ་ཕར་གཅུས་ཏེ་གཡོལ་རྩིས་བྱས་པ་ན། ཁོས་དེ་མུར་མོའི་མདུན་དུ་མཆོང་རྒྱུག་དང་བཅས་སྔོན་བཀག་ནས་མིག་ཟུམ་ཟུམ་དང་མགོ་ཧྲིག་ཧྲིག་གིས་”ཁྱོད་ང་ལ་བཟུར་ནས་འགྲོ་བ་ཅི་རེད། དེ་རིང་ང་ལ་ལས་རྒྱུ་ཅང་མེད་སྟབས་རྫི་རོགས་སུ་ཡོང་བ་ཡིན། ཡ་ད་མར་སྡོད་དང་”ཞེས་རྡོག་སྣེས་ས་ལ་བཅག་བཅག་བྱེད་ཀྱིན་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་མོ་མར་བསྡད་དུ་བཅུག་ཀྱང་། དཀར་ཚོས་ཁོའི་སྐད་ཆ་ལ་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར་དེ་ལས་འགྲོ་བར་བརྩམས་པས། ཁོས་ད་སོ་མ་ལོ་ན་སྨིན་པའི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལའང་རང་སྣང་མཐོ་པོ་འདི་འདྲ་ཡོད་པ་མཐོང་ནས། མཚར་སྣང་སྐྱེས་ཏེ་ཁྲེལ་བགད་དང་བཅས་མོའི་མགོ་ནས་རྐང་བ་བར་ཞིབ་ལྟ་ཞིག་བྱས་པ་ན། བྲང་ཁོག་ཏུ་འབུར་རེར་མངོན་པའི་འོ་འཛིན་གྱིས་འོག་འཇུག་སྐྱ་རིལ་མ་དེ་ཚུར་བརྒྱངས་ནས་ཡོད་པ་མཐོང་བས། ཁོས་དེ་མུར་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་མེ་ཏོག་འདི་བཅོམ་ཐུབ་ན་ཅི་མ་རུང་ཨང་སྙམ་པས། ཆགས་སྲེད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་ཞིག་དེ་མུར་ཚོད་ཚོད་ལ་ཁོག་གསེང་ནས་རྒྱུ་ཡོང་སྟེ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ཡང་གཟེངས། དཀར་ཚོས་ཁོ་ཡི་རྣམ་འགྱུར་དང་ཚུགས་ཀ་དེ་ལས་དེ་རིང་ཁོས་མི་རུང་བ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྔོན་ཤེས་ཐུབ་སྟེ་རང་གི་བློ་ཇུས་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ནས་ཐར་ཐབས་མ་བྱས་ན་འགྲིག་མ་སོང་སྙམ་ནས། ཁྲོ་བའི་གདངས་དང་བཅས་”ཁྱོད་ལས་ཀ་ཡོད་མེད་ང་དང་འབྲེལ་བ་མེད། མ་ཟད་ང་ལ་རྫི་རོགས་ཁྱོད་འདྲ་མ་ཞིག་མི་དགོས། དེ་ལས་ཁྱོད་ཁྱོད་ས་ལ་སོང་། ང་སྒོ་ཟོག་རུག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་ཡོད། མ་གཞི་དོན་གྲུབ་ཀྱང་འདིར་སླེབས་རན་ཚོད་ཡིན། “ཅེས་མོས་དོན་གྲུབ་དང་ཐུག་རྒྱུའི་ཁ་ཆད་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད་ཀྱང་། གཅིག་ནས་ཁོས་ཡ་ཡུད་མི་བྱེད་པ་དང་གཉིས་ནས་སྐད་ཆ་དེས་རང་ཉིད་ཉེན་ཁལས་སྐྱབས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམས། དེ་ལྟར་དཀར་མཚོས་ཁོ་ལ་སྐྲག་སློང་བའི་བརྡ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་དང་དེ་ལས་བཟུར་ནས་འགྲོ་རྩིས་བྱས་ཀྱང་། རྡོ་བཀྲས་ཧ་་་ཧ་་་ཞེས་ཧབ་བགད་དང་སྦྲགས་དོན་གྲུབ་ཨེ། མ་བསམ་ས་ནས་ཁྱོད་གཉིས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལེ་ཨེ་རེད། “ཅེས་མོ་ཡི་ལག་པ་ནས་འཇུས་ཏེ་ཚུར་ཤུགས་ཀྱིས་འཐེན་སོང་བས་མོས་ཕར་འཐེན་པའི་ཤུགས་རྒྱག་གླགས་མ་རྙེད་གོང་མོ་ཁོའི་བྲང་ཁོག་ཏུ་ཚུད། ཁོས་དཀར་མཚོ་རང་གི་བྲག་ཁོག་ཏུ་ཤུགས་ཀྱི་བཙིར་ནས་མོའི་ཁ་ངོར་ལྟ་ཡག་བྱས་ཏེ་མོས་ད་སོ་མ་སླས་པའི་མེ་ཏོག་གི་དོ་ཤལ་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར་ནས”ཁ་ཡག་སྐྱེ་ཡག་མ་ཁྱོད་ནི་ངོ་མ་མེ་ཏོག་གི་དོ་ཤལ་འདི་དང་ཨ་ན་མ་ན་རེད། ང་འཆུག་མེད་ན་ཁྱོད་ད་ལོ་བཅུ་དྲུག་སྨྱུག་མའི་ལྷུ་ཚིགས་ལ་སོན་ཡོད། དེ་ཨེ་རེད། ཨོ་་་མེ་ཏོག་འདི་ཁྱོས་ང་ལ་སླས་པ་མ་རེད་དམ། ཡག་པོ་འདུག ང་མགུ་བོ་བྱུང་། “ཅེས་བརྗོད་དེ། ན་ཚོད་སྨིན་པའི་མེ་ཏོག་འདི་ལྟ་བུ་ཨ་ཚ་ཕུག་ཐུབ་སོང་ན་ད་གཟོད་ངའི་འདོད་པ་ཚིམ་སོང་བ་རེད་སྙམ་ནས། “དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱོད་སྲུང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་གམ། སྣང་བ་མཐོ་མདོག་མ་བྱེད། ཁྱི་རྒན་དཔའ་མེད་ཁོའི་མིང་བོས་ན་ང་སྐྲག་གི་རེད་བསམ་པ་ནི་འཆུག་སོང་བ་རེད། ང་རྡོ་བཀྲ་ས་གསུམ་སྐད་ཀྱིས་ཆོད་པ་སུ་ལའང་སྐྲག་མ་མྱོང་བས། ཁྱི་རྒན་ཁོ་ངའི་དགྲ་ལ་ལངས་ན་འབུ་ཚེ་ཟད་མར་མེའི་ཐོག་ལ་འཁོར་བ་རང་རེད། ” ཅེས་རྫིག་རྫིག་བརྗིད་བརྗིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ཞོརདཀར་མཚོ་མར་མནན་ཏེ། མོའི་དམར་ཞིང་འཇམ་པའི་མཁུར་ཚོར་རང་གི་འགྲམ་པ་བཙན་གྱིས་སྦྱར་ནས། མཆུ་ཏོས་མཁུར་སྒོ་དང་མ་ནེ། ཁ་ཁུག་གཡས་གཡོན་སོགས་སུ་རེག་རེག་བྱེད་ཀྱིན་ལག་གཡས་མྱོས་བུམ་འཕུར་མཉེད་བཏང་བར་བརྩམས་ཤིང་། ལག་གཡས་བྲང་ཁ་ནས་མར་མནན་ནས་ཆགས་གཏམ་འདྲ་མིན་ཞིག་བཙན་གྱིས་མོའི་རྣ་བའི་བུ་གར་ལྡུད་ཅི་ཐུབ་བྱས། རྡོ་བཀྲའི་ལུས་ཕུང་ཆེ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཁོ་ནི་ཕོ་དར་མ་ཞིག་ཡིན་པས་བུ་མེད་ལོ་ཆུང་ཞིག་གིས་ཁོའི་ཤེད་ཤུགས་ལ་འགྲན་ག་ལ་ཐུབ། མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་སྤྱད་དེ་ཇི་ལྟར་འཕགས་ཀྱང་རྡོ་བཀྲ་ནི་སྲ་ལ་ཤེད་ཤུགས་འཛོམས་པས་ངལ་བ་འབྲས་མེད་གྱུར། རྡོ་བཀྲས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་མཛེས་མ་ཞིག་ས་སྟོང་ལུང་སྟོང་འདི་འདྲ་ལ་ལག་ཏུ་ཐོབ་དུས་རེམ་མ་གོ་སྐབས་མ་བཟུང་ཚེ། ཁྲིག་ཁྲིག་མིན་ན་མོས་དོན་གྲུབ་དང་ཐུག་རྒྱུའི་ཁ་ཆད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་ནས། རྟབ་རྟབ་པོར་མོའི་ཐོག་ཏུ་བཞོན་ནས་བཙན་ཤེད་དང་དབང་ཡོས་ཀྱིས་སྤྱང་ལྟོགས་ཤ་ལ་རྔམ་པ་ལྟར་མོའི་སློག་པར་སྦར་འབྲད་དང་བཅས་བཤུས་གང་ཐུབ་དང་། བྲང་མགོ་དང་སྐེ་གཞུག་གི་ཤ་རྗེན་མཐོང་ཚད་ལ་མཆུ་བསྲིངས་ནས་འོ་བྱས། མོས་འཇིགས་དངངས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བསྡེབས་པའི་ངུ་ངག་གི་སྐད་ངན་འབྱིན་བཞིན་མགོ་འཕགས་ལུས་འཕགས་དང་རྐང་རྡེག་ལག་རྡེག་གིས་ཁོའི་ངན་ཤེད་ལ་ཕར་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སོ་དང་འབྲེད་ཤད་གང་བྱུང་དུ་བཏབ།
མོས་དེ་ལྟར་ཁོ་ཡིས་བཙན་ཚུགས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒོལ་བར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་ཐོན་རུང་། དཀར་མཚོས་སྟབས་བདེ་བོའི་ངང་ཁོས་བུ་མོ་གཞན་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་ལམ་དུ་འགྲོ་རུ་མ་བཅུག་བས། རྡོ་བཀྲ་མོའི་མེ་ཏོག་བླང་རྒྱུ་ལ་དེ་བས་རྔམ་པའི་བརྐམས་ཆགས་ཀྱིས་མྱོས་ཚོར་དྲག་ཏུ་འཕྱོ་ནས། བཙན་ཤེད་དེ་ལས་ཆེ་བ་བཀོལ་ཏེ་དཀར་མཚོ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཕོ་མོའི་འདོད་པའི་གཞི་རུ་ཁྲིད་རྒྱུ་ལ་ནུས་ཤུགས་འདོན་བཞིན་པའི་སྒང་དེར། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རྟ་རྐྱང་བོ་སྒ་སྟན་མེད་པ་ཞིག་བཞོན་ནས་རྟ་ལྕག་གནམ་ལ་འཕྱར་བཞིན་ཀི་རིང་དང་བཅས་རྒྱུག་ཡོང་། འཇམ་འཇགས་པའི་རི་སྟོང་ཐོག་རྟ་ཕོ་རྒྱུག་པའི་རྨིག་སྒྲ་དང་སྐྱེས་པས་སྒྲོག་པའི་ཀི་རིང་ནི་དེར་ཡོད་མི་ཡིས་མི་གོ་ཟེར་ན་རྣར་འགྲོ་དཀའ་ཡང་རྡོ་བཀྲས་དེ་དག་སྣང་བ་ཡེ་ནས་མ་བྱུང་། འདི་ནི་གཞན་ཅི་སྟེ་རྡོ་བཀྲའི་ལུས་ཀྱི་དབང་རྩ་་དང་ཚོར་ཤེས་ཡོད་ཚད་དཀར་མཚོའི་ལང་ཚོའི་མེ་ཏོག་ལ་ཟུགས་ཡོད་པས་ལོས་ཡིན། དཀར་མཚོ་ཡང་འཇིགས་སྐྲག་དང་སྔངས་འཚབ་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཤུགས་ཟད་ནས་ཡོད་ལ་ཁོའི་རྩུབ་སྤྱོད་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་དོན་གྲུབ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱབ་རྩར་ཤོར་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་སྣང་བ་མ་བྱུང་། དེ་ལྟར་དོན་གྲུབ་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་རྟོད་ཐག་ཙམ་གྱི་ཁད་ལ་སླེབས་དུས་གཞི་ནས་རྡོ་བཀྲར་སྣང་བ་བྱུང་ཡང་། ཁོ་ནི་ངན་ལང་ཤོར་བའི་གཤིས་རྩུབ་ཅན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དོན་གྲུབ་ཤོར་ཡོང་བ་ལ་ཁ་ཡ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་མུ་མཐུད་དེ་བཀྲ་མཚོ་བྲང་འོག་ཏུ་མནན་ནས་མཉེ་སྤུག་བྱེད་གང་ཐུབ་ལ་རེམ། དུས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ཙམ་གྱི་ནང་དོན་གྲུབ་ཀྱང་ཁོའི་འཁྲིས་སུ་བསླེབས་ཏེ་རྟ་ཐོག་ནས་མར་མཆོང་མ་ལྡིང་གིས་དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་ཤོར་ཡོང་ནས། “སྐྱེས་ཕོ་རབ་གྱི་མིང་རྫོད་ཁྱོད་”ཅེས་ཁོའི་སོག་རུས་ལ་གཏད་དེ་ལྕག་ཚན་གྱིས་བསྣུན་པས། རྡོ་བཀྲས་དཀར་མཚོ་ཡི་འཕང་ནས་རྟབ་རྟབ་པོར་ལུས་གཅུ་ཙམ་བྱས་ནས་གཟུར་བ་ན་ལྕག་ཚན་གྱི་སྣེ་མོ་ཙམ་ཞིག་ཁོའི་ཨོང་ཟུར་ལ་ཕོག་པ་ལས་ཕོན་ཆེ་བ་དེ་ནི་དཀར་མཚོའི་བརླ་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་སོང་།
དོན་གྲུབ་ཀྱིས་དེ་མུར་མོའི་ལག་པ་ནས་འཇུས་ཏེ”དཀར་མཚོ་ཁྱོད་སྐྱོན་མ་སོང་ངམ། མ་སོང་། ངོ་མ་ཨེ། དེ་ན་བཟང་ཐལ། ཞེས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མོ་ལ་སེམས་ཁུར་བྱས་པས་སྐབས་ཤིག་རིང་རྡོ་བཀྲ་སྣང་ཡུལ་ནས་བརྗེད་སོང་། མོས་འཚབ་བི་འཚུབ་བེ་ངང་ཡར་ལང་ཞོར་སྟོད་ཐུང་གི་གོང་ཁ་རུབ་རྩིས་བྱས་པ་ན། བྲང་ཁོག་ཐད་ཀྱི་སྒྲོག་གུ་གསུམ་ཏག་ཏག་ཆད་ཡོད་པས་དཀར་ལང་ངེར་དུ་སྨིན་པའི་དཀར་མཚོའི་བཅུ་དྲུག་འོ་འཛིན་དེ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མིག་ཀོང་དུ་ལྷང་སེ་འཛུལ་ཡོང་བ་ན། ཁོས་ཆེད་དུ་མོ་ཡི་འོ་འཛིན་ལ་དམིགས་མེད་ཀྱང་དེ་མུར་ཧད་སོང་། མོས་རང་གི་འོ་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྣང་བ་བྱུང་བས་གདོང་དམར་པོའི་ཐོག་ལ་དམར་པོ་ཆགས་ནས། ཁ་ཕར་གཅུས་ཏེ་སྟོད་ཐུང་དང་སློག་པ་གྱོན་བསྐྱོར་བརྒྱབས་ཏེ་ཁ་རོག་གེར་མགོ་སྨད་དེ་བསྡད།
སྐབས་དེར་རྡོ་བཀྲས་གད་མོ་སང་སྒྲ་གྲགས་པ་ཞིག་བགད་ནས”ཨ་རོགས་ཁྱོད་ངེད་གཉིས་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་རེད་འདུག ད་བྱས་དུས་ཁྱོད་ཀྱང་མོའི་མེ་ཏོག་ལ་བརྔམས་ནས་ཡོང་བ་མིན་ནམ། ཤོག་ཡ་འུ་གཉིས་མཉམ་ལས་བྱས་ན་མི་ཆོག་རྒྱུ་ཅང་མེད་”། ཅེས་དོན་གྲུབ་གྱི་ཕྲག་པར་ཐལ་ཕྱགས་ཡང་མོ་ཞིག་བྱས་ནས་གྲོས་ཁ་བཏོན་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲས་པ་ན། དོན་གྲུབ་གཞི་ནས་སད་དེ་ཁོའི་ཕྲག་མགོར་བཞག་པའི་རྡོ་བཀྲའི་ལག་པ་ཤུགས་ཀྱིས་ཕར་གཡུགས་ཏེ་”ཁྱི་རྒན་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་མི་ངན་ཁྱོད་འདྲ་བའི་ཚད་དུ་བཞག་ཡོད་དམ། ཁྲེལ་མེད་ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་སྣ་སུན་ཞིག་སྤྲད་དེ་ཆམ་ལ་མ་ཕབ་ན་ང་བུ་མིན་”། ཞེས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཁོ་དང་འཐབ་རྒྱུ་ལ་སྤོབས་པ་མེད་ཀྱང་དཀར་ཚོའི་མདུན་ནས་ཕོ་ཉམས་མི་དོར་བའི་སྡིགས་སྐུལ་བྱས། དོན་དངོས་ཐོག་སུ་ལའང་སྣང་བ་མི་འཇོག་པའི་རྡོ་བཀྲའི་རྩུབ་ཅིང་གྱོང་བའི་གཤིས་ཀ་དང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཡུགས་པའི་ལྕག་ཚན་ལ་རྡོ་བཀྲས་བདེ་ཅག་འཁྱུག་པོས་གཟུར་བ་དེས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དཔའ་སྤོབས་ལ་གཉའ་བཅག་ཚར་བ་ཡིན།
རྡོ་བཀྲས་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་”ཆོག་འདུག ཁྱོད་ཁ་ཕོ་མ་ཆེ། བུ་མོ་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་འདི་འུ་གཉིས་སུ་རྒྱལ་ན་དེ་ཡིས་ལས་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱོད་བུ་དཔའ་ངར་ན་ཤོག་ཡ”ཟེར་ནས། དཔུང་ལག་བརྫེས་ཀྱིན་ངར་སྒྲ་དང་བཅས་ཤོར་ཡོང་ནས་ལག་གཡོན་མས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཐོང་རྩར་འཇུས་ཏེ་གཡས་པས་ཁུ་ཚུར་རྡོ་འདྲ་བོ་བསྒྲིགས་པ་དེ་སྣ་ཁུག་ལ་གཏད་དེ་གཅིག་གཡུགས་པ་ན། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཞའ་ཙམ་བྱས་ཀྱང་མིག་ཀོང་གི་རུས་ཐོག་ཏུ་ཏག་ཏག་ཕོག་སོང་བས་སྐར་མ་ཁྲ་ཆིལ་ལེར་ཤར་ཡོང་། དོན་གྲུབ་ན་ཟུག་གིས་མི་བཟོད་ཀྱང་ལག་ཆ་མ་སྤྱད་ན་ཁོ་དོ་ཟླ་དཀའ་བ་འདུག་སྙམ་ནས། གློ་གྲི་མགྱོགས་པོ་ཤུབ་ནས་བཤངས་ཏེ་སྨྱོ་བ་བཞིན་གང་བྱུང་དུ་བསྣུན་ཡོང་བས། རྡོ་བཀྲས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོ་འགེབས་སྲུང་ཙམ་བྱེད་པ་ལས་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པའི་གླགས་མ་རྙེད། དཀར་མཚོས་སྐྱེས་པ་གཉིས་སྲོག་སྡོས་ནས་འཛིང་རེས་བྱེད་པ་འདི་ལ་འཇིགས་སྐྲག་དང་དངངས་སྐྲག་གིས་ངུ་འབོད་བྱེད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་། དེ་ལྟར་ཁོ་གཉིས་རྡུང་རེས་ལེན་ལྔ་དྲུག་ཙམ་བྱས་པའི་མཚམས་ནས། རྡོ་བཀྲའི་ཕྲག་པར་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གྲི་བསྣུན་སོང་བས་ཁྲག་དམར་པོ་ཞིག་ཕུ་ཐུང་གི་སྣེ་ནས་ཐིགས་འོངས། འོན་ཀྱང་རྡོ་བཀྲ་སྔར་ལས་ངར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་ཁོ་ཡི་ལག་གི་གྲི་ལ་མི་འཛེམ་པར་དྲག་འཛིང་བྱས་ཡོང་བ་ན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རང་བཞིན་དུ་གྲི་ཁ་སྒྱུར་སྟངས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་བྱུང་།
དུས་དེཙ་ན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཕུ་བོ་དབང་ཆེན་རྫི་བོ་སྐོར་ཞིག་གི་ལམ་སྣེ་འཁྲིད་དེ་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་འཐབ་ས་ལ་འབྱོར། ཁོས་དཀར་ཚོ་མཐོང་ཡང་སྐད་ཆ་ཅི་ཡང་མ་དྲིས་པར་ཤར་རེར་རྒྱུག་ཡོང་ནས་འཛིང་མོའི་བར་དུ་འཚང་ནས་བར་དུམ་བྱས། དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཕུ་བོ་མཐོང་བས་རང་ཉིད་ཀྱི་དཔུང་རོགས་བློ་ཁེལ་ཤོག་ཅིག་རམ་འདེགས་སུ་ཡོང་བ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་སྐྱེས་ནས་དཔའ་སྤོབས་ཇེ་ཆེར་སོང་། རྡོ་བཀྲས་ད་ལྟ་དབང་ཆེན་གྱིས་རྒྱབ་ལངས་མ་བྱས་ཀྱང་མུ་མཐུད་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་འཛིང་ན། ལག་མང་ཐུག་ནས་ཕམ་རྒྱུ་ལས་མེད་པ་ཤེས་ནས་དབང་ཆེན་གྱི་བར་དུམ་ལ་རྩི་སྲུང་བྱས། དཀར་ཚོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཁད་ལ་བཅར་ནས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོས་”ཁྱོད་དགོངས་པ་མ་ཚོམ། ངའི་དོན་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཀྱང་རྨས་འདུག དངོས་གནས་བྱས་ན་་་་དེ་ནས་མོས་ཅི་ཞིག་བཤད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་། ཕུ་བོ་དབང་ཆེན་གྱིས་དོན་གྲུབ་འཁྲིད་དེ་ཅི་ཡང་བཤད་མ་བཅུག་པར་བུད་སོང་བས་ཁོ་མོ་སྐྱོ་སྣང་གི་འགྱོད་པ་ཞིག་གིས་རབ་ཏུ་གདུང་། རྡོ་བཀྲ་ཡང་དབང་ཆེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བཤད་དེ་ས་དེ་ནས་ཁ་བྲལ་དུ་བཅུག་སོང་བས། དུས་ཚོད་ཀྱི་སྔ་ཆ་ཙམ་དུ་རྡུང་རེས་འབོད་རེས་བྱས་སའི་གཡུལ་ས་འདི་ན་ད་ནི་དཀར་མཚོ་ལས་ལྷག་མེད། རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་ཉི་མ་ཡང་ལ་རྒྱག་འགྲོ་བས་དཀར་མཚོས་ཀྱང་གནག་ཕྱུགས་དེད་དེ་ཡུལ་དུ་ལོག
དོན་གྲུབ་ཀྱི་མིག་གཡོན་མ་ཆུ་རྡོ་སྔོ་རིལ་བཞིན་དུ་སྐྲངས་ཡོད་ཀྱང་། ནུབ་དེར་ཁོས་དེ་ནི་དེ་རིང་རང་ཉིད་ལ་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་ཁ་ལ་རློམ་གྱིན་ཡོད། མ་གཞི་ཁོ་རྡོ་བཀྲ་དང་འཐབ་རྒྱུའི་དཔའ་སྤོབས་ཀྱི་སྙིང་རུས་སྔ་ས་ནས་ཤི་ཟིན་རུང་། ཨུ་ཚུགས་དང་སྡུག་རུས་ཀྱིས་རྡུང་རེས་ལ་གཞོལ་བ་ནི་ཁོས་དཀར་མཚོའི་བློ་སེམས་སྲོང་བོ་རང་གིས་དགུག་ཐུབ་ན་སྙམ་པ་ཡིན། “དངོས་གནས་བྱས་ན་་་”ཟེར་བའི་དཀར་མཚོའི་སྐད་ཆ་ཆད་རོ་དེས་ཁོ་ལ་རེ་བ་སྣོན་མ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་པས། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་དཀར་མཚོའི”དངོས་གནས་བྱས་ན”ཞེས་པའི་སྐད་ཆའི་མཇུག་ལ་གོ་བ་དང་ཚོད་བགམ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་རང་གི་སྤྲོ་བ་བསྲིང་ཐབས་བྱས་ནས་བསྡད། དབང་ཆེན་གྱིས”ང་ཚོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུགས་སུ་བུ་སྤུན་ཚང་མར་གནའ་མ་གཅིག་ལས་ལེན་སྲོལ་མེད་གཤིས་ཁྱོས་དགོས་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་བསླང་གིན་མ་འདུག ང་ཚོའི་ཡབ་ཆེན་དམ་པས་ང་ཚོར་བླངས་པའི་ཆུང་མས་གནས་ཚུལ་འདི་ཤེས་སོང་ན་ཁོ་མོ་བློ་ཕམ་རྒྱུ་རེད། མ་ཟད་སྡུག་ཉེས་ན་ཁྱིམ་ཚང་ཡང་ཐོར་ཉེས་ཆེ་བས་ཁྱོས་ཀྱིས་དཀར་མཚོ་ཟེར་བའི་བུ་མོ་དེ་ད་ནས་བློས་བཏང་དགོས་པ”སོགས་སླབ་འདོམས་ཉུང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དར་ལུང་རྣ་བར་བརྫངས་ཀྱང་། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཕུ་བོའི་སྐད་ཆ་ནི་རང་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཚོད་དུ་བསྐྱུར་ཏེ་དཀར་མཚོ་སྐོར་གྱི་དྲན་འཆར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བསྡུས་ནས་འདུག ཐ་ན་ཁོ་བོས་རྡོ་བཀྲས་བརྡུང་བའི་ཁུར་ཚུ་དེ་ཡང་བརྗེད་ཡོད་པ་འདྲ།
རྡོ་བཀྲའི་སེམས་སུ་དེ་རིང་ཕམ་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཁུར་མཁན་རང་ཉིད་ཡིན་བསམ་ནས་མཚན་གང་བོར་གནོང་འགྱོད་དང་ངོ་ཚས་གཉིད་མི་ཁུག་སྟབས། མལ་སའི་ཐོག་ཏུ་འཕག་ར་བྱེད་ཀྱིན་དེ་རིང་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དག་ལ་ཕྱིར་དྲན་ཡང་ནས་སྐྱར་དུ་བྱས། ནམ་རྒྱུན་དཀར་མཚོའི་ལོ་ཚོད་དུ་ཡོད་པའི་བུ་མོ་དག་དང་རྩེད་དུས། ཕམ་ཁའི་འབྲས་བུ་ལས་མེད་པའི་དེ་རིང་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཚེགས་རྒྱུད་མ་དགོས་པར་སྟབས་བདེ་བོར་འདོད་པའི་ཚལ་དུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བསམ་ཚེ། དཀར་ཚོ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་དུས་རྒྱུན་མིག་ནང་མཐོང་བའི་གཉོམ་ཆུང་ནུས་མེད་ཅིག་དང་བསླུ་སླ་བའི་མགོ་ཡང་མ་ཞིག་མིན་པའི་ར་འཕྲོད་བྱུང་། རྡོ་བཀྲས་དེ་ལྟར་འདང་རྒྱག་གིན་རྒྱག་གིན་ཧོབ་དེ་སུ་ཞིག་གིས་དཀྲོགས་པ་ལྟར་ཙོག་སེ་ལངས་སོང་། དེ་ནི་ཁོས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྲོག་བཙུགས་ཏེ་དཀར་མཚོའི་རྒྱབ་ལ་ལངས་ནས། རང་གི་རྙེད་དཀའ་བའི་སྐལ་བ་དང་འདོད་པ་ལ་ཧམ་པ་ཆེན་པོས་བཀག་འགོག་གི་འདྲེ་ལག་བསྣར་ཡོང་བའི་ཚུལ་དེ་དྲན་པ་རེད། ཁོས་རང་གི་དྲན་ཤེས་ལ་གསལ་ཁ་ཇི་སྲིད་ཕྱེས་ཀྱང་ཁོ་གཉིས་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁུང་སྣེ་རྟ་རྔ་ཙམ་ཡང་མ་རྙེད། འོན་ཀྱང་དོན་གྲུབ་བསླེབ་གྲབས་ཡོད་ཟེར་བའི་དཀར་མཚོའི་སྐད་ཆ་དེ་ཡང་ཏག་ཏག་བདེན་དུ་གྱུར་བས། ཁོ་དེ་བས་ཁོ་གཉིས་བར་དུ་རྟོགས་དཀའ་བའི་ལྐོག་འབྲེལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་དོགས་ནས་དོན་གྲུབ་ལ་སྡང་ཟུག་དང་འཁོན་སེམས་བསྣོན་མ་ཞིག་སྐྱེས།
དཀར་མཚོའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་དོན་གྲུབ་དང་རི་མགོ་ལ་མཚམས་ལ་རེར་ཐུག་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་འབྲེལ་བ་གཞན་མེད་ཀྱང་། དོན་གྲུབ་ནི་མོ་མཐོང་ཐེངས་རེར་ཉིན་གཅིག་གི་དོན་འགངས་ཆེ་ཤོས་དེ་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་དགའ་ཚོར་གྱིས་བརྟས་ནས་ཡོད། དེ་རིང་ཏག་ཏག་ཁོ་ཡང་དཀར་མཚོའི་ཕྱུགས་རྭ་ཡོད་སར་འགྲོ་རྒྱུ་སྟ་གོན་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར། ཁོ་ཚང་གི་རྫི་བོས་རྡོ་བཀྲས་དཀར་མཚོ་ཡི་རྗེས་དེད་སོང་བའི་ཆ་བརྒྱབ་ཡོད། དེ་ན་ཁོས་དེ་རིང་རང་ཉིད་དཀར་མཚོ་ལ་སེམས་པ་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་དཔང་རྟགས་གསལ་ཤོས་དེ་བསྟན་དགོས་བསམ་སྟེ་ཁོ་མོའི་རྗེས་སྙེགས་ནས་སོང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་རིང་ཁོའི་དཔུང་ཤུགས་ཀྱིས་དཀར་མཚོ་ཡི་སྔོན་ནས་རྡོ་བཀྲ་ཟིལ་གྱི་གནོན་མ་བཏུབ་ཀྱང་། ཁོ་མོའི་དོན་དུ་རང་གིས་ཅི་ཡང་བསྒྲུབས་ཐུབ་པའི་བརྩེ་དུངས་དང་ཆོད་སེམས་བཅངས་ཡོད་པ་ཤེས་བཅུག་ཡོད། དྭངས་གཙང་གི་ལུས་ལ་ནག་ནོག་གི་བཙོག་གྲིབ་འགོ་གྲབས་བྱས་པའི་ཉེན་ཁ་ལས་ཐར་བའི་དཀར་མཚོའི་སྙིང་ད་དུང་གཡུག་གིན་ཡོད། མོས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཉེན་ཁ་ལའང་མི་འཛེམ་པར་ཡ་ཡུད་ངང་རྡོ་བཀྲ་དང་དྲག་འཛིང་བྱས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་ཞིབ་འདང་འཕངས་པ་ལས། དོན་གྲུབ་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་ལ་བབས་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་སྟེ་གློ་བུར་དུ་ངོ་ཚ་ཞིག་སྐྱེས་ནས་གདོང་ཚ་ལམ་ལམ་གྱུར། གང་ལྟར་དྲིན་འཇལ་དགོས་པས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ལེགས་ཚུལ་བསམ་གཞིག་གཏོང་གིན་ཁོ་མོ་གཉིད་དུ་ཡུར། ཉིན་དེ་ཡི་ཁོང་ཚོའི་འཁྲབ་ཚན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མཇུག་རྫོགས་སོང་ནའང་། དེ་ནས་བཟུང་རྡོ་བཀྲ་ཡི་སེམས་ནང་དུ་དོན་གྲུབ་ནི་མིག་ནང་གི་གྲ་མར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་དཀར་མཚོས་ནམ་ཞིག་རང་ཉིད་བཙལ་དུ་ཡོང་བའི་རེ་བལྟོས་བཅངས་ཏེ་བསྒུགས་ནས་བསྡད།
ད་ནི་དཔལ་དུ་འབར་བའི་དབྱར་གྱི་དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་བ་དེ་མིག་རྡེབ་དབང་ཙམ་གྱི་ཡུན་ནས་སུ་ཞིག་ཡི་ཕག་ཏུ་ཡལ་སོང་བས། ལྗོན་ཤིང་གི་སྡོང་ལོ་ཡོད་ཚད་སྟོབས་ཟད་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་སྐྱ་ཧར་རེར་དུ་བུད་པའི་སྟོན་དུས་སྐྱ་བོ་མ་བོས་རང་བྱོན་གྱི་མགྲོན་དུ་བསླེབས་འདུག སྟོན་ཟླ་སྐྱ་མོ་ནི་ཞིང་པ་ཚོ་ལ་མཚོན་ན་བྲེལ་ཟིང་ཆེས་ཆེ་བའི་སྒང་ཡིན་ནའང་འབྲོག་ལས་གཉེར་མཁན་ནི་ཆེས་སོས་དལ་ཤོས་ཀྱི་ནམ་ཟླ་ཞིག་ཡིན། ཟླ་བ་འདི་ནི་ཕྱུགས་ཟོག་གི་ཤ་ཤེད་ཀྱང་ལྷག་ཏུ་རྒྱས་པའི་དུས་ཀྱི་རྫོགས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། དུད་ཚང་མང་ཤས་ཤིག་གིས་སྟོན་བཤས་བྱས་ནས་ཟ་བཏུང་གི་སྟོན་མོ་ལ་རོལ་བཞིན་བསྡད་ཡོད།
སྐབས་དེར་ཡུ་ལེ་ཚང་གི་ཚེ་ཡག་མ་བུ་གཉིས་ཀྱང་ཁོང་ཚང་གི་རུ་སྟོན་མཚེར་ལ་སྤར་ནས་མ་ཡོས་སྡེ་བའི་དུད་ཚང་བྱིངས་དང་མཐུན་པར་སོས་དལ་ངང་ཕྱི་ཇ་འཐུང་གིན་བསྡད་ཡོད་པའི་སྒང་ཞིག་ལ། རྒྱང་ནས་སྐྱ་མི་ཞིག་ཁོང་ཚང་གི་སྦྲ་སྒོར་གཏད་དེ་བསླེབ་ཡོང་བས་དཀར་མཚོས་”ཨ་མ་གན་གི་སྐྱ་མི་དེ་ངེད་ཚང་ལ་ཡོང་མཁན་གྱི་མགྲོན་པོ་ཞིག་རེད་འདུག་ལྟོས་དང་”ཞེས་མཛུབ་མོ་ཀེར་ནས་ཨ་མར་བསྟན་སོང། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་མཛུམ་མོ་ཀེར་སའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་བཞིན་”འོ་འདུག དོན་དག་ག་རེ་ཡོད་ན། སུ་རེད་འདུག་ངོ་ཨེ་འཛིན་གི”ཞེས་ལན་ཐེབས་དཀའ་བའི་དྲི་བ་ཞིག་དྲིས་སོང་། དཀར་མཚོས་ཅང་མ་ལབ་པར་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་མགོ་བོ་འཕྲེད་དུ་གཡུག དོན་ངོ་མ་སྐྱ་མི་དེ་སུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དོན་གང་གི་ཆེད་དུ་ཡོང་མིན་གསལ་ཤོས་ཤེས་མཁན་ནི་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་རང་ཉིད་ཡིན། མི་དེ་ནི་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་རང་གི་བུ་མོ་ཉིན་རེ་ལས་མི་འགོར་བར་ལུས་ལང་ཚོ་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་དང་སྡེ་བའི་ནང་དུའང་བུ་མོའི་སྐོར་གྱི་ལབ་གླེང་མང་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐོས་ནས། བུ་མོའི་མ་འོངས་བའི་མེ་ཚེ་འགྲོ་སྟངས་ཐད་ལ་བསམ་མནོ་དྲུག་གསུམ་བཅོ་བརྒྱད་བཏང་སྟེ་ཆེད་དུ་བོས་པའི་མ་འོངས་བའི་དཀར་མཚོའི་སྒྱུག་པོ་རེད། ཁོ་ནི་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བའི་ཇེ་དགའ་ཚང་གི་ཚེ་སྐྱབས་ཡིན། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་དེ་མུར་དཀར་མཚོ་ནོར་ལུག་འཚོ་རུ་འགྲོ་དགོས་པའི་མངགས་ཆ་བྱས་ནས་བཏང་སྟེ། རང་ཉིད་མགྲོན་པོ་གལ་ཆེན་དེའི་སྔོན་བསུ་རུ་ཕྱིན་ནས་རྟ་དེ་སྒ་ཆས་ཐོགས་ཐོགས་ལ་ཆོན་ཐག་གི་སྣེ་རུ་བཏགས་ཏེ་ཁོ་ནང་དུ་ཕེབས་དགོས་པའི་ལག་བརྡ་བྱས་ནས།
“ཨ་རོགས། ” “ལམ་བར་ལ་དཀའ་ཨེ་སོང་། ” “མ་སོང་མ་སོང་། ” “ཁྱོད་ཚོ་བདེ་བོ་ཨེ་ཡིན། ” “ཡིན། ” “ངས་ཁྱོད་མགྱོགས་པོ་འདི་འདྲ་ལ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་མ་བྱུང་། ” “ད་ནང་ལངས་ཕྱི་བས་བསྡུ་གསོག་ཡག་པོ་རེད་མེད། ” “འོ་ཅི་མི་སྐྱོན། ”
ཁོ་གཉིས་དེ་ལྟར་འཚམས་འདྲིའི་ཁ་བརྡ་སྟབས་བདེ་ཙམ་བྱེད་ཞོར་ཡར་ནང་དུ་འཛུལ་སོང་། དེ་ནས་ཚེ་སྐྱབས་གོ་ཁའི་ཡར་ཕྱོགས་ཀྱི་པགས་གདན་སོ་མའི་ཐོག་ཏུ་གདན་ལ་འཁོད་དུ་བཅུག་ནས། སྣེ་ལེན་གྱི་སྟ་གོན་ལ་སྔོན་ཚོད་ནས་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་བཤས་པའི་ལུག་ཤ་དེ་ཁོའི་མདུན་དུ་བསྒྲིགས་ཤིང་འོ་ཇ་དཀར་ཡོལ་གང་ལྡུད། རང་ཉིད་ཐབ་སྣེ་རུ་ཤིང་ཅོག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་བསྡད་ནས་གོ་ཡོག་གི་མེ་འོབ་དཀྲུག་གིན་གྲོས་འགོ་གཏམ། “ངས་བུ་མོས་ད་ལྟ་གནས་ཚུལ་ཤེས་ན་མཇུག་འབྲས་ལ་གནོད་གྱི་རེད་བསམས་ཏེ་ད་སོ་མ་རི་ལ་མངགས་ཡིན། མོ་ལོ་ན་ཕྲ་ཡང་ལུགས་ལས་ཀའི་ཐད་དུ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་མི་དགོས། ང་ལོ་ལོན་རྒས་མོ་ཞིག་ལ་གཡོག་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་བུ་མོ་གོ་རྒས་ཆགས་ནས་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་ལ་འགྲོ་ཉེན་འདུག མ་གཞི་ཁོ་མོ་སློང་ཆང་གཏོང་མཁན་འགའ་ཞིག་བསླེབས་སོང་མོད། ང་བློ་དེ་ཙམ་མ་བབས་པས་དཀར་མཚོ་ད་ལྟ་གནས་ལ་འགྲོ་བའི་ལོ་ཚོད་དུ་བསླེབས་མེད་ཚུལ་དང་རང་ལའང་ལག་གཡོག་མེད་པར་ཁ་གཡར་ནས་ཁ་ཡ་བྱས་མེད། ཁོ་མོ་ཁྱོད་ཚང་གི་མནའ་མར་འོས་འཚམས་ཡིན་མིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟོས། “ཞེས་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་རང་གི་བུ་མོར་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་དང་སྦྲགས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མ་ལུས་པར་དབུགས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ཧྲག་སེ་བཤད།
ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས་ཤ་རྡོག་ཅིག་ཁ་སྦུབས་སུ་ཤག་སེ་བླུགས་ནས་ཇ་ཧུབ་གང་རྔུབ་ཞོར་”རྩ་བའི་ཆ་ནས་ངས་རྒས་མོ་དང་བུ་ལ་གྲོས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན། ཁོ་གཉིས་ཀྱང་དཀར་མཚོ་ལ་འཐད་སོང་། འོན་ཀྱང་ད་ནི་ཁྱོད་ཀྱང་རྒས་ཡོད་པས་ལག་གཡོག་ཅིག་མཁོ་ངེས་ཡིན། དཀར་མཚོ་མནའ་མར་སོང་ན་ཁྱོད་ཀྱང་དཀའ་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོ་ལ་མནའ་མ་ཐོབ་རྗེས་ཁྱོད་བགྲེས་མོ་ཞིག་ལ་གྱོང་སྤྲད་ན་ག་ནས་འགྲིག ཁྱིམ་གཅིག་གི་མི་ཚང་རེད་བ། ” ཞེས་ཁོས་ཁ་ཞེ་ཉེ་པོས་གྲོས་ཁ་གསལ་བོར་བཏོན་ཏེ་གཅིག་ནས་བུ་མོ་མནའ་མ་ལ་བསུ་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཁོ་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་གིས་ཤུལ་དུ་ལུས་པའི་ཚེ་ཡག་ལ་ལྟ་རྟོགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཁུལ་གྱི་ཟུར་གླེང་བྱས། དེ་ལྟར་ཁོ་གཉིས་གྲོས་བྱས་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་གཉིས་ཙམ་འགོར་སོང་བ་འདྲ། དགུང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཤར་བའི་ཉི་མ་དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྦྲ་སྒོ་ཡི་ཀླད་ནས་འོད་ཟེར་ལམ་ལམ་དུ་འཕག་གིན་འདུག སྦྲ་ཡི་ཆོན་ཐག་ལ་བཏགས་བཞག་པའི་རྟ་དེ་ཡང་ཉོབ་སྣང་གིས་སྒུར་རེ་བསྡད་འདུག་པ་ནི་བདག་པོའམ་ཉི་མ་གང་རུང་ལ་འཁང་ར་བྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས། མཚམས་དེ་ནས་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས”ཡ་ད་གྲོས་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་། གཉེན་སྒྲིག་གི་སྟོན་མོ་ག་དུས་བཤམ་དགོས་མིན་ངས་ཨ་ལགས་ཚང་ལ་ཕྱག་མོ་ཞུས་ནས་ཆ་རྒྱག་ཡོང་། ང་ལ་ད་དུང་དོན་དག་གཞན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད་པས་འགྲོ་རན་སོང་། ” ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་གདན་ནས་ཡར་ལངས་ཏེ་སྒོར་དོན་སོང་།
ཨ་མ་ཚེ་ཡག་ཁོ་ཡི་རྗེས་རྗེས་ལ་སོང་ནས། “ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་གཏན་ཁེལ་མགྱོགས་པོ་གྱིས་ནས་ཆ་རྒྱོབས་ཤིག ངས་ད་དུང་བུ་མོར་འདི་སྐོར་གླེང་མེད། ཅེས་མཉེན་སྟོན་གྱི་ཐག་མགྱོགས་པོ་ཆད་ན་དགའ་བའི་སྐུལ་མ་ཞིག་བྱས། ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས་རྟ་ཡི་འཕངས་ནས་མར་ལྟ་བཞིན། “འོ་་་་་དོན་དག་འདི་བུ་མོར་གསང་བསྡད་ཡོད་ནི་ཨེ་རེད། ད་བུ་མོ་ལ་ཤེས་སུ་བཅུག་ན་སྐྱོན་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། གསང་ཆེ་སོང་ན་དགའ་རྒྱུ་མ་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ག་རེ་དྲགས་ས་རེད་ལྟོས་དང་། ངས་དུས་ཚོད་གཏན་ཁེལ་གང་མགྱོགས་བྱས་ནས་ཆ་རྒྱག་ཡོང་། ཡ་ད་བདེ་མོ་གྱིས”། ཞེས་ཁོས་དོན་དག་ཚང་མ་བསམ་དོན་བཞིན་འགྲུབ་སོང་བའི་འཛུམ་མདངས་ཤིག་ཁུར་ནས་ལམ་དུ་བཞུད་སོང་། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་ཁོ་ཕྱིན་པའི་རྒྱབ་གཟུགས་ལ་བལྟས་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལ་མགུལ་མེད་ཀྲོང་ངེར་ལངས་ནས་བསྡད་པས། ཕྱི་མི་ཞིག་གིས་ཚུལ་འདི་མཐོང་ན་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་སེམས་པ་ཚེ་སྐྱབས་ལ་ཟུག་འདུག་བསམ་པའི་མཚར་སྣང་ཞིག་སྐྱེས་སྲིད་པ་ལས། ཚེ་སྐྱབས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་ཀྱིས་མོའི་འདས་ཟིན་པའི་ཞིང་དུ་ཕྱིར་འཁྲིད་བྱས་ཡོད་པ་སུས་ཀྱང་ཚོར་མེད་ཤག་ལ། མོའི་མིག་ཀོང་ནས་མཆི་མའི་རྒྱུན་ཞིག་སྟར་སྒྲིག་ནས་སར་ལྷུང་ཡོད་པ་དེའང་ག་ལ་མཐོང་སྲིད། དོན་གྱི་བརྡོལ་ཁ་སྟོན་ན་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་ཚེ་གཅིག་གི་སྐྱ་ཡ་འདས་པོ་དེ་དྲན་དུ་བཅུག་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་ཁྱོ་བོ་སེང་གེ་ཤི་ནས་ལོ་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཞིག་ཕྱིན་ཟིན་རུང་། ལོ་དེ་དག་ནང་མོས་ཁྱོ་བོ་སེང་གེ་བརྗེད་མ་མྱོང་། མོས་ཁྱོ་བོ་གསར་བ་མི་བསྒྲིག་པ་ནི་བུ་མོ་དཀར་མཚོར་བསམ་ཤེས་བྱས་པ་རེད་ཟེར་ན་ཆོག་མོད། དོན་དངོས་ནི་མོས་ཁྱོ་བོ་སེང་གེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཡོད། མོས་ཚེ་སྐྱབས་ནམ་མཐོང་ལ་རང་གི་ཁྱོ་བོ་སེང་གེ་ཇེ་དྲན་ལ་འགྲོ་བ་ནི་ཚེ་སྐྱབས་དང་སེང་གེ་གཉིས་ཤག་པོ་བཟང་བོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཚེ་སྐྱབས་ཀྱི་ལུས་ཐོག་ནས་མོ་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་པའི་ཁྱོ་བོ་སེང་གེའི་གཤིས་སྤྱོད་གང་ཞིག་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མངོན་ཡོང་གི་ཡོད་པས་ཡིན། ཡུད་ཙམ་ཞིག་གི་རྗེས་ཁོ་མོ་ཕྱིར་དྲན་གྱི་ཀློང་ནས་ཐར་སོང་ནའང་སེམས་ཁམས་དེ་འདྲ་བདེ་བོ་མིན། མོས་དེ་རིང་དོན་གྱི་གྲོས་ཁ་འགྲིག་པས་ང་ཅི་ནས་སྡུག་མི་རུང་སྙམ་ཏེ་ཨམ་གཙིགས་བསྡམས་ནས་ཕུ་སྣེས་མཁུར་མགོ་བབས་ཡོད་པའི་མིག་ཆུ་འབྱིད་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཁྱིམ་ལས་ཙག་ཙིག་ལ་གཞོལ།
ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་བུ་མོ་ཇེ་དགའ་ཚང་ལ་མནའ་མར་བརྫང་རྒྱུའི་གྲོས་འཆམ་པར་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གཅིག་ནས་བུ་མོ་ཡི་ཕ་འདས་པོ་དང་ཚེ་སྐྱབས་གཉིས་ཤག་པོ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་ནས་ཇེ་དགའ་ཚང་ནི་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བ་ཡི་དུད་ཚང་ཡག་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། ། མོས་བུ་མོ་གནས་ལ་བཏང་སའི་དུད་ཚང་དེ་འདྲ་ཞིག་བདམས་ཐུབ་པ་ལ་ཡིད་རྦད་དེ་ཚིམ་ཞིང་བློ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས། ད་ནི་བུ་མོའི་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་ལ་སེམས་ཁྲལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་ཁེལ་མ་སོང་བསམས་ཏེ། དོན་དག་འདི་ཆད་ལྷག་མེད་པར་བུ་མོར་བཤད་དགོས་ཨང་སྙམ་ནས་སེམས་ནང་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ནས་བསྡད།
ཆུ་ཚོད་འགའ་ཡི་གོང་གི་སྟོན་ཉི་ཚ་གདུག་ཅན་དེ་ད་ནི་ཟིལ་ཤུགས་ཟད་དེ་བྱང་གི་སོ་མཚམས་ནས་ཤི་འགྲོ་བ་ལ་བརྩམས་དུས། ཡུ་ལེ་སྡེ་བའི་སྟོན་མཚེར་གྱི་ར་སྐོར་ཁྱོན་དུ་སྒོ་ཟོག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་འུར་ཆ་ལེར་བཏང་སོང་། དེ་དུས་དཀར་མཚོས་ཀྱང་ཁོ་ཚང་གི་སྒོ་ཟོག་རྣམས་ལྷས་ལ་བཙུད་ཟིན་པས། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་ཟོ་བ་གཅིག་ལག་ཏུ་ཐོགས་ནས་ལྷས་ར་འོ་མ་འཇོ་རུ་བསླེབས་ཡོང་། ཁོ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ལྟར་ཧ་རུབ་སྦ་རུབ་ཀྱིས་ཕྱུགས་ལས་བྱས་པས་འཁྱུག་ཙམ་ལས་མ་འགོར་བར་ལས་ཀ་ཚང་མ་ཚར་སོང་ནའང་དུད་ཚང་ལ་ཤས་ཤིག་གིས་སྒོ་ཟོག་ད་དུང་ལྷས་ལ་ཚུད་མེད། མ་བུ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལས་ཀ་ཚར་རྗེས་ཐབ་ཁའི་འགྲམ་ལ་འཁོས་ཏེ། དགོང་ཟས་ལ་རོལ་ཞོར་གཟབ་ནན་ངང་རང་གིས་ཐག་བཅད་པའི་བུ་མོའི་ཚེ་གཅིག་གི་དོན་དག་འགངས་ཆེན་སྐོར་དེ་ཁོ་མོར་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཤར་མར་བཤད་པས། སྐབས་ཤིག་རིང་ཁོ་གཉིས་བར་སྐད་ཆ་ཅི་ཡང་མེད་པར་དལ་ཅག་གེར་ལུས། དེ་དུས་སྡེ་བའི་ར་སྐོར་གྱི་ཁྱོན་ནས་སྒོ་ཁྱིའི་ཟུག་སྐད་ཐན་ཐུན་རེ་ཐོས་ཡོང་ཞིང་སུ་ཞིག་གིས་སྒོ་ཟོག་ལྷས་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཙམ་ལས་གྲག་འགུལ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ཁོ་གཉིས་ལ་ལྐོག་ཉན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས།
ཅུང་འགོར་བའི་རྗེས་དཀར་མཚོས་ད་ནང་གི་མགྲོན་པོ་དེ་སུ་ཡིན་མིན་དང་ཅི་ཡི་དོན་དུ་ཡིན་མིན་གཞི་ནས་གསལ་བོ་ཤེས་ཏེ། མོས་”ཨ་མ་ངས་ཁྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཨ་མས་བཟང་བྱས་པ་ངས་ལོས་ཤེས། ང་བུ་མོ་ཞིག་ཡིན་པས་མནའ་མར་འགྲོ་ལོས་དགོས་ཀྱང་། ད་ཆ་གནས་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་སྔ་སོང་བ་རེད། “ཞེས་བརྗོད་པས། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས། “སྔ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ཁྱོད་ལོ་སར་རྗེས་བཅུ་བདུན་ལ་ཁ་ལོན་འགྲོ་མཁན་རེད། སྡེ་བའི་བུ་མོ་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བཞི་ཙམ་ནས་མནའ་མར་འགྲོ་ཡི་འདུག ཁྱོད་ད་ལྟ་གནས་ལ་མ་སོང་ན་ནམ་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། “ཞེས་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཚུལ་སྨྲས་པས། “ཨ་མ་ང་ལོ་ཆུང་ཡིན་ཟེར་གྱི་མེད། ངས་ཁྱོད་ལ་བསམ་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་གནས་ལ་སོང་ན་ཁྱོད་ལ་དཀའ་ལས་ཡོང་རྒྱུ་རེད་འདོད་པ་ཡིན། ” ཞེས་དཀར་ཚོས་རང་གི་ཨ་མ་གཅིག་པུ་ཤུལ་དུ་བཞག་མི་བཟོད་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་པས། དེ་ནི་རང་གི་བུ་མོས་ཨ་མ་ང་སྐྱུར་བློ་མི་བདེ་བའི་གཏམ་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་སེམས་པར་ཆུ་འཁྱག་སྐྱོགས་གང་བླུག་པ་ལྟར་གྲང་སང་ངེར་གྱུར། འོན་ཀྱང་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་ཨམ་གཙིགས་བསྡམས་ནས་སེམས་ཀྱི་ཚོར་འདུ་ཕྱིར་མི་ཕྱུང་བར་བྱས་ཏེ། “གླེན་མ་ཁྱོད་གོ་རྒས་མ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། མདུན་ལམ་བསམ་མི་ཤེས་པའི་བློ་ཐུང་རང་རེད། ཨ་མ་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་ཐབས་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་དེ་ཁོ་མོས་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་བཟོས། དཀར་མཚོའི་སེམས་ནས་ཅི་ཞིག་བཤད་འདོད་ཀྱང་ཁ་ནས་བཏོན་མ་བཏུབ་པ་དེ་མུར་ལུས། ཐོལ་བྱུང་དུ་མ་བུ་གཉིས་གྲོས་ཁ་བྱེད་པའི་ཁ་བརྡ་ཆད་སོང་བས་ཁྱིམ་གང་བོ་སླར་ཡང་ཁུ་སིམ་མེར་གྱུར། སྐབས་དེར་སྟོན་རླུང་འཇམ་པོ་ཞིག་སྦྲ་ཡི་སྒོ་སྲུབས་ནས་འཚང་དེ་འཛུལ་ཡོང་ནས་དཀར་མཚོ་ཡི་ཁ་ངོར་འཐིམས་སོང་བ་ན། དེས་མོའི་ཁོག་པའི་གཏིང་རིམ་ན་གྲང་འདར་ཞིག་བསླངས་སོང་། སྟོན་མཚེར་འདི་ནི་རྣམ་ཀུན་ཏུ་ལྷིང་འཇགས་ཤིག་ཡིན་ཡང་དོ་དགོང་ནི་དེ་ལས་ཁུ་སིམ་པའི་སྣང་བ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད། དེ་ནས་ཁོ་གཉིས་རང་རང་གི་མལ་སར་སོང་ནས་རྨི་ལམ་གྱི་ཞིང་དུ་ཆས་པར་བརྩམས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ལ་གཉིད་རྒྱུ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡོང་།
དཀར་མཚོས་མལ་ས་ནས་འགྲེ་ལྡོག་ཡང་ཡང་བྱེད་ཀྱིན་མག་པ་ཚང་གིས་རང་ལ་གང་འདྲ་བྱེད་ཡོང་བ་དང་། ང་མནའ་མར་སོང་ན་ཨ་མ་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་མེད་པ། མ་སོང་ན་ཨ་མའི་རེ་བ་དང་དཀའ་ལས་བསྐྱོན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པས་ཨ་མར་སེམས་སྡུག་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་བསམ་མནོའི་འདུ་འཛི་མང་པོས་མོའི་སེམས་ཁམས་ཟང་ཟིང་དུ་གྱུར་། མོས་དེ་ལྟར་དྲན་པའི་བསམ་མནོའི་བང་རིམ་ཁྲོད་ནས་ཡིད་ཀྱི་ངོས་སུ་དོན་གྲུབ་ཤར་ཡོང་། དཀར་མཚོས་དོན་གྲུབ་ནི་བདེན་པའི་རྒྱབ་ལང་ཕོད་པའི་ཕོ་རབ་ཅིག་ཏུ་སེམས་བཞིན་ཡོད་ལ། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་པ་རྣམ་དག་ཡིན་པ་ཡང་དྲན་ནས་དྲིན་ལེན་འཇལ་དགོས་ངེས་རེད་སྙམ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་དྲིན་གསོ་དགོས་མིན་ཁོ་མོས་ཐག་གསལ་བོར་གཅོད་མ་ཤེས་པར་ལུས། མཐའ་མཇུག་དེར་དཀར་མཚོས་གལ་ཏེ་རང་ཉིད་མནའ་མར་ཕྱིན་ན་དོན་གྲུབ་དང་རང་མོས་ཀྱི་ཐུག་རྒྱུ་སྟབས་བདེ་མིན་པ་ཚོར་ཤེས་རྙེད་དེ། སང་ཉིན་ཁོ་ཚང་གི་སྟོན་མཚེར་གཅིག་པའི་རྫི་བོ་ཐུག་ན་ཁོ་དང་ཐུག་རྒྱུའི་ཆ་རྒྱག་དགོས་སྙམ། ད་ནི་ནམ་ཆད་ལ་ཐུག་འགྲོ་ཡང་དཀར་ཚོ་ལ་ད་དུང་གཉིད་བབས་མེད། མོས་མལ་སའི་ཐོག་ནས་ཁ་གཡོན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཨ་མའི་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པས་སྨག་མུན་གིས་ཆ་ཚང་ཞིག་མཐོང་དཀའ་ཡང་ཨ་མའི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་འགུལ་མེད་པས་ཕལ་ཆེར་གཉིད་དུ་ཡུར་ཚར་བ་རེད་བསམས།
ནམ་མཁའི་ཉི་མ་ནོར་བུས་སླར་ཡང་མདང་དགོང་གི་མུན་པ་སྟུག་པོ་དེ་ས་མཐར་སྐྲོད་པར་འོད་ཀྱི་ཟེར་མ་འབུམ་ཕྲག་སྤྲོ་བར་བརྩམས་པས། དེའི་མུར་གསེར་གཞོང་ལྟ་བུའི་ས་ཆེན་འདི་མུན་ཁུང་གི་རྙི་ལས་ཐར་བའི་ཚེ་སྲོག་ཅིག་སྩལ་སོང་། མཚམས་དེ་ནས་སྡེ་བས་རྣམ་ཀུན་ལྟར་རང་རང་གི་ཕྱུགས་ལས་གཉོར་སྐྱོང་ལ་ཟིང་ཁོལ་བཞིན་ཡོད་པས། དཀར་མཚོས་ཀྱང་སེམས་ནང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རུ་སྡེ་གཅིག་པ་ཞིག་དང་ཐུག་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅངས་ནས་ནོར་གནག་རྣམས་རྒྱུན་དུ་མི་འཚོ་བའི་ལྷོ་རི་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་འགོ་བཞིན་ཡོད། ཚུལ་དེ་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་རྒྱང་ནས་མཐོང་བས་བུ་མོས་དེ་རིང་སྒོ་ཟོག་རྩྭ་ས་མི་འདྲ་ས་ཞིག་ལ་འཚོ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལས་དོགས་འཆར་ཅང་སྐྱེས་མེད། དོན་དངོས་ཐོག་སྒོ་ཟོག་སེམས་ཅན་ནི་གླེན་ལྐུགས་ཤིག་ཡིན་མོད་རྩྭ་ཆུ་གསར་པའི་བཅུད་ལ་རྩེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཆེས་ངོ་མཚར་བ་དང་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཞིག་རེད་འདུག་པས། ཁོ་ཚོས་དེ་རིང་རང་ཉིད་ས་གསར་ཞིག་ཏུ་འཚོས་ཡོད་པ་ཤེས་ཤིང་རྩྭ་ཆུ་འདི་ཡིས་ཁོ་ཚོ་ལ་སྤྲོ་བ་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་ནས་དགའ་བས་རབ་ཏུ་བརྟས་ཡོད་པ་ལོས་བདེན། དཀར་ཚོས་རང་གི་རེ་བ་བཞིན་རྫི་བོ་ཞིག་དང་འཕྲད་རྒྱུའི་འདུན་མས་ཉིན་གང་བོ་མིག་ན་ན་བར་བསྒུགས་ཀྱང་མི་དགོས་སྒོ་ཟོག་གཅིག་ལའང་མ་ཐུག མོས་དེ་ལྟར་ཉིན་ཞགས་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ལ་བསྟུད་མར་སྒོ་ཕྱུགས་ལྷོ་རིའི་རི་མཐའི་ཕྱོགས་སུ་འགོས་པས། གཞི་ནས་སྒོ་ཕྱུགས་བོར་ནས་ར་མདའ་ལ་ཡོང་བའི་བུ་མེད་རྒན་ཙམ་ཞིག་དང་འཕྲད། ཕན་ཚུན་ངོ་སྤྲོད་བསྡུས་མ་ཞིག་བྱས་མཚམས་དཀར་ཚོས། “ས་འདིར་ཉིན་གཉིས་གསུམ་རིང་ལ་ངས་ཟོག་འཚོས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན། རེད་དེ་ཟོག་འཁྱམ་ཞིག་ངས་མ་རིག ཟོག་ག་ཚོད་བོར་བ་ཤག། བོར་ནས་ཉི་མ་དུ་སོང་ཐལ། “ཞེས་རྫི་བོ་དེར་དྲིས། རྫི་བོས། “ལྔ་དྲུག་ཅིག་རེད། ཁ་ཉིན་བོར་ཐལ། ” ཟེར། “འོ་་་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ཡིན་ན་སྤྱང་ཀིས་ཟོས་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། སྡེ་བ་གཞན་གྱི་ཟོག་དང་འདྲེས་ནས་དེད་སོང་ནི་མིན་ནམ། ཁྱོད་ཀྱི་རྫི་བོ་གཞན་ལ་ཨེ་དྲིས། ” “མ་དྲིས། ད་ལྟ་མ་ཐུག་ཐལ། ” ཟེར་ནས་ཐང་ཆད་པའི་ཉམས་ཤིག་སྟོན་ཡོང་། དེ་ནས་དཀར་མཚོས། ”འདི་ཕྱོགས་ལ་ད་ལོ་ཁྱོད་ཚོའི་ཟོག་འཚོ་མཁན་མེད་པ་ཅི་རེད། ” ཅེས་རང་གི་ཤེས་འདོད་པའི་སྐད་ཆའི་ཁུང་སྣེ་འདྲ་ཨེ་རག་ལ་རེ་ནས་དེ་ལྟར་དྲིས་སོང་། རྫི་བོ་དེས་དབུགས་རིང་ཞིག་འཐེན་ནས། “འོ་་་ད་དེ་བཤད་ནས་གང་ཡོང་། ཟླ་བ་འདི་ཡི་གོང་ལ་རི་འདི་ཡི་རྒྱབ་རིའི་རྩྭ་ས་ཐོག་ལ་སྡེ་བ་འཛིང་རེས་ཐུག་ནས་ད་ཆ་ཀུང་ཧྲེས་རི་རྒྱ་བསྡམས་ཡོད། ཅེས་ཟླ་གཅིག་གོང་དུ་བུད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བསྡུས་བསྡུས་ཤིག་བཤད། དཀར་མཚོས་དེ་ནས། “འོ་ཡ་་་དེ་ན་ངས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཟོག་འདི་ན་འཚོ་ཡི་མིན། ད་ལོ་ན་ནིང་རྩྭ་ས་རྩོད་གླེང་གི་གྱོད་ཁ་མང་པས་སེམས་ཅན་ལ་སྡུག་སྟེར་ཡ་མང་སོང་བ། འོ་་་ཏག་ཏག་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྲུབ་ལ་ང་ཐུག་ག་ཤོད་ཟེར་ནས་ཆ་ཞིག་རྒྱག་རོགས། “ཞེས་བཤད་པས། མོས་དེ་མུར་་མདུན་གྱི་བུ་མོ་དེ་ནི་དཀར་མཚོ་ཡིན་པ་ཤེས་ནས་ངོ་མདོག་ཀྱང་འགྱུར་སོང་། ཅུང་ཙམ་རྗེས་རྫི་བོ་དེས”ཤི་བོ་ལ་ཆ་རྒྱག་པ་འདྲེ་ཡི་ལུགས་ཨེ་རེད། ཅེས་ཟུར་ཟ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྨྲས་པས། དཀར་མཚོས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་གོ་ནས་ཡིད་བློང་བློང་བོར་གྱུར། དེ་ནས་དཀར་མཚོས་རྫི་བོ་འདིས་ང་ལ་ལྟ་ཚོད་ལེན་གྱི་འདུག་བསམ་ནས”ཁྱོས་ཤོབ་བཤད་དགོས་མ་རེད། དོན་གྲུབ་ལ་དོན་དག་ཅི་ཡང་བུད་མེད་པ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཅེས་བཤད་དེ་རྫི་བོ་དེ་དང་ཁ་གྱེས་ཏེ་འགྲོ་རྩིས་བྱས་པ་ན། “ཡིད་ཆེས་རུང་མ་ཆེས་རུང་གང་ལྟར་དོན་གྲུབ་ནི་རྡོ་བཀྲས་བསད་སོང་། ” ཞེས་མགོ་མཇུག་མེད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་དེ་རྒྱབ་བསྒྱུར་ནས་བུད་སོང་། དཀར་མཚོ་ཐོག་མར་རྫི་བོ་དེ་ཡི་སྐད་ཆར་ཡིད་ཆེས་མེད་ཀྱང་མོས་རྡོ་བཀྲའི་ཡ་ཡུད་ཀྱི་གཤིས་ཀར་སེམས་ཚེ། རྡོ་བཀྲ་ལྟ་བུའི་མི་དེ་ཚོས་ལས་ངན་དེ་འདྲ་ཞིག་བརྩམས་སྲིད་པ་གདོན་མི་ཟ་བསམས་ནས་རྫི་བོ་དེ་ཡི་སྐད་ནི་གཡོ་ལྷད་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ཐུབ།
དཀར་མཚོས་ཕོ་གཞོན་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནས་བྱས་རྗེས་ཀྱི་མཛུབ་རིས་བཀོད་ལོང་མེད་པར་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱོ་བའི་ཚོར་རླབས་ཤིག་ཡིད་ཀྱི་གཏིང་ནས་སྐྱེས་ཤིང་གདོང་གི་ངོས་སུ་མཆེད་སོང་། དོན་གྲུབ་དེ་ལྟར་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་རང་ཉིད་ལ་འགྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཚོར་ནས་འགྱོད་པ་དྲག་པོས་དཀར་མཚོ་ཡི་སེམས་པ་རབ་ཏུ་གདུང་། རྡོ་བཀྲས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་གསོད་བླངས་པ་དེ་ནི་ཤ་འཁོན་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དཀར་མཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། མོ་ནི་ཤེད་མེད་སྟོབས་མེད་ཀྱི་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པས་ཤི་བོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་མ་ཎི་ཕྲེང་སྐོར་བསག་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་ནས་བཟུང་དཀར་མཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཟབ་སར་དོན་གྲུབ་ལ་ཆད་པའི་ལེན་ཆགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་གསུབ་མེད་དུ་མཆིས། མི་ཁ་ནི་རླུང་ཡན་ཞིག་དང་མཚུངས་པས་དུས་ཚོད་ཆེར་མ་ཕྱིན་པར་སྡེ་བའི་ཁྲོད་དུ་རྡོས་བཀྲས་དཀར་མཚོ་ཡི་ཆེད་དུ་དོན་གྲུབ་བསད་དེ་བྲོས་བྱོལ་ལ་སོང་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཁྱབ་སོང་། ཟས་མི་ཁ་རྒྱུད་ན་ཇེ་ཆུང་དང་། གཏམ་མི་ཁ་རྒྱུད་ན་ཇེ་ཆེ་ཟེར་བའི་གནའ་གཏམ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། དཀར་མཚོས་སྔོན་ལ་རྡོ་བཀྲ་དང་ཐུག་རྒྱུའི་ཁ་ཆད་བྱས་ཀྱང་དོན་གྲུབ་བར་དུ་འཚང་ནས་དཀར་མཚོ་དང་བཙན་གྱིས་འགྲོགས་པར་བརྟེན། རྡོ་བཀྲས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་གཉའ་གནོན་དང་མཐོང་ཆུང་བཏང་བར་ཁོང་ཁྲོས་བཟོད་མ་ཐུབ་པར། དོན་གྲུབ་བསད་པ་རེད་སོགས་དྲང་པོའི་གཏམ་ལ་འཁྱོག་པའི་སྒྲོ་བཏགས་བའི་གཏམ་འཆལ་ཞིག་སྡེ་བའི་མི་ཚོགས་སུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར། མི་ཡི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཁྱབ་པའི་སྐད་ཆ་ནི་ཕྱོགས་ཞེན་དང་འཐེན་ཁྱེར་གྱི་རྫུན་བསྲེས་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ལས། དོན་དངོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཟུང་ནས་དྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐིག་སྣེ་སྲུང་མཁན་ཇི་ཙམ་ཡོད་སྲིད་དམ། ནར་སོན་བཞིན་པའི་དྭངས་གཙང་གི་བུ་མོ་ཞིག་ལ་མི་ཁ་ནག་པོས་ཕོག་ཐུག་དང་མིང་ཤས་བཟོས་ཡོད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་མི་ཞིག་གཡོ་སྒྱུས་ཁེངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གདོང་གཏད་དེ་འཚོ་བར་ངལ་འཕྲང་གི་ལམ་བུ་ཇི་སྲིད་ཅིག་རྒྱུད་དགོས་པ་རེད་ཨང་།
འབྲས་ལྡན་གསེར་གྱི་ནམ་དུས་དེ་དགུན་རླུང་བཙན་པོས་ཕར་ཕར་དེད་ནས་རི་ཀླུང་ཐང་གསུམ་གྱི་ས་གཞི་ཁྱོན་དུ་གོས་དཀར་གྱི་དར་རས་འཐེན་ལ་ཉེ་བའི་མཚམས་དེར། ཇེ་དགའ་ཚང་གི་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས་གཉེན་སྟོན་བཤམས་ནས་ཚེ་ཡག་གི་བུ་མོ་དཀར་མཚོ་ལྷ་དར་གྱི་མནའ་མར་བསུ་བའི་སྟ་གོན་བྱས་བཞིན་ཡོད། ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས་རང་གི་ཤག་པོ་འདས་པོའི་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་ངོ་ལ་བལྟས་ནས། དཀར་མཚོའི་ཐད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཉོག་གཏམ་ལ་སྣང་བ་མ་བཞག་པར་ཁོ་མོ་རང་གི་བུ་ལྷ་དར་ལ་མནའ་མར་བསུས་ཏེ། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཚོ་བ་ཁེར་རྐྱང་དུ་མི་ལུས་པའི་ཆེད་དུ་ཡུལ་གང་ཞིག་ནས་ཁྲིད་ཡོང་བའི་བུ་མོ་རྐང་འཐེང་ཞིག་ལག་རོགས་ལ་བཞག་པ་རེད། དཀར་མཚོས་དེ་སྔོན་ཨ་མ་ལ་རང་ཉིད་མནའ་མར་མ་ཕྱིན་པའི་གོང་དུ་ལྷ་དར་གྱི་མི་གཤིས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འདོད་པའི་རེ་བ་སྟོན་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་སྐུལ་འདེེད་ཡང་ཡང་བཏང་བ་ལྟར་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་ཐག་གཅོད་མགྱོགས་པོ་བྱས་པས། ཁོ་གཉིས་བར་ལ་འདྲིས་གཤིབ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་དང་ཁོམ་ལོང་བྱུང་མེད། ཐོག་མར་དཀར་མཚོས་མནའ་མར་འགྲོ་རྒྱུ་ལ་ལོ་ཤས་རིང་རྒོལ་དགོས་བསམ་མྱོང་ཡང་། མི་ཁའི་དཀྲོག་གཏམ་དང་གཏམ་འཆལ་དེས་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གི་རྣ་བ་སུན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཇེ་དགའ་ཚང་ལ་ཡང་དོགས་པ་དང་ལབ་གླེང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་པས་མུ་མཐུད་དེ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ན། རང་གི་མདུན་ལམ་ཡང་འཐོར་ཉེན་ཆེ་འདུག་སྙམ་ནས་མོས་མཐུན་བྱས་པ་རེད།
གསུམ་པ།
དཀར་མཚོ་ལྷ་དར་གྱི་མནའ་མར་བསུས་ནས་ལོ་འཁོར་གསུམ་ཕྱིན་ནའང་ཨ་ཡེ་ལུག་མོས་མོ་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཡག་པ་ཞིག་ཉིན་གཅིག་ཙམ་ལའང་བསྟན་མ་མྱོང་། རྫ་རི་ལ་གྲིབ་ནག་གུག་པ་འདྲ་བའི་ཨ་ཡེ་ལུག་མོའི་རྣམ་འགྱུར་གྲང་ཤུར་ཤུར་དེས། དཀར་མཚོའི་ལས་ཀའི་གདེང་སྤོབས་དང་འཚོ་བའི་སྤྲོ་སྣང་ཡོད་ཚད་ཡོངས་སུ་བཅོམ་ནས་གུ་དོག་པའི་ཁོར་ཡུག་ཞིག་ཏུ་འཁྲིད། དེ་ལྟར་ན་གཤིས་སྤྱོད་རྩུབ་ལ་བསམ་ཤེས་མེད་པའི་ཨ་ཡེ་ལུག་མོའི་གཤིས་ཀ་འདི་ལ་དཀར་མཚོ་ཨ་ཐང་གཏིང་ནས་ཆད་དེ། མོས་ཚེ་འདི་ལ་ལུས་དྲོ་པའི་གོས་དང་ལྟོ་རྒྱགས་པའི་ཟས་ཤིག་མ་རག་ནའང་། རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པའི་སྡུག་ཡུས་ཀྱི་ཁུར་པོས་མི་སེམས་གཙགས་པའི་ཁོར་ཡུག་འདི་ནས། བྲོས་བྱོལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་མནོ་ཞིག་ཁོ་མོའི་ཀླད་ཁྱམས་སུ་ཚོད་ཚོད་ལ་ཐེངས་འགར་འཁོར་མྱོང་མོད། མག་པ་ཚང་གི་ཕ་མའི་ངོ་སྲུང་དགོས་དུས་རྩ་བའི་ཆ་ནས་སླ་མོ་ཞིག་མིན་ཡང་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐོག་གི་མནའ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། བསྟུན་མཁས་དང་འདྲིས་གཤིབ་བྱས་ན་དཀའ་སྡུག་གང་ལའང་གདོང་ལེན་ཐུབ་ཅིང་། རིང་པོར་མ་འགོར་བར་འཆམ་མཐུན་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་གཏམས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་ངེས་ན། ཁྱོད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གདེང་ཚོད་དང་སྤོབས་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་ལས། ཏོག་ཙམ་འགྲིག་མི་འགྲིག་གིས་ཁོན་འཛིན་བཅངས་མི་རུང་བ་སོགས་ཨ་མ་ཚེ་ཡག་གིས་བསླབས་འདོམས་བྱས་པ་དག་རེ་རེ་བྱས་ཏེ་དཀར་མཚོས་དྲན་ཡོང་དུས། བྲོས་འདོད་ཀྱི་ཚོར་བའི་ངར་ཤུགས་ཅམ་གྱིས་བཅག་ནས་ཚེར་མ་ལྟ་བུའི་ཁོར་ཡུག་ལ་བསྲན་ནས། ཞོགས་སྔ་ལངས་དང་དགོང་ཕྱི་ཉལ་བྱས་ཏེ་དུད་ཚང་འདི་ཡི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཐོད་ཏུ་བླངས།
ད་ལོའི་གངས་ཆེན་དེས་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བ་ཀུན་ལ་གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད། དུད་ཁྱིམ་རེ་ནས་འཁྱག་མུག་གིས་ཉིན་རེ་སྒོ་ཟོག་གཉིས་རེ་ཙམ་ཉུང་མཐར་ཤི་འགྲོ་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཚོས་དབྱར་སྟོན་གཉིས་ལ་གསོག་རུབ་བྱས་པའི་གཟན་ཆག་ཕལ་ཆེར་སྟོང་ལ་ཉེ་བས། ཕྱེ་བོ་སྡེ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་ཚེགས་དང་དངངས་འཚབ་བྱེད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར། འོན་ཀྱང་ཇེ་དགའ་ཚང་ལ་ད་དུང་ཉིན་ཉི་ཤུ་ཙམ་འདང་བའི་གཟན་ཆག་ཡོད་པ་ནི་མནའ་མ་དཀར་མཚོ་ལས་ཀ་བཟང་བའི་མཐུས་རེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས་པ་ལོས་ཡིན། སྔ་ཉིན་མོས་ཁྱིམ་མཚེས་ཚང་ལ་ལྐོག་ནས་ཉིན་ཤས་རིང་འདང་བའི་གཟན་ཆག་གཏོང་ཕོད་ཆེན་པོས་སྤྲད་པ་སྡེ་བས་ཤེས་ཏེ། དོན་འདི་ཁ་མང་ལྕེ་རིང་སུ་ཞིག་གིས་ཨ་ཡེ་ལུག་མོའི་རྣ་རྩར་བླུགས་པ་ཡིན་ནམ། ཨ་ཡེས་མཆུ་གཏོ་མུག་མུག་དང་གདོང་པ་རོག་རོག་ཏུ”ཁ་ནག་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་སྒོ་ཟོག་མུག་ཤི་ཐེབས་སུ་འཇུག་འདོད་ནི་ཨེ་རེད། མི་ཡག་ཡག་མདོག་དང་མི་བཟང་བཟང་མདོག་བྱས་ཏེ་ཡང་སྙིང་ཅི་བྱེད་འདོད་པ་ཡིན། ཁྱོད་བཟང་པོ་དང་ཡག་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ད་བར་ང་ལ་ཚ་བོ་ཞིག་མི་སྐྱེ་དོན་ཅི་རེད། སྡུག་དགུ་ལ་ལུས་རྒྱུ་མ་ཁྱོད་ངེད་ཚང་ལ་འདུག་མ་འདོད་ན་བུད་སོང་། ” ཞེས་བསྐྱར་ཟློས་ཡང་ཟློས་ཀྱིས་དམོད་བརྡུངས་དྲག་པོ་བྱས། དཀར་མཚོས་སེམས་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་བཤད་འདོད་ཀྱང་། གཅིག་ནས་ཨ་ཡེ་ལུག་མོ་རང་རློམ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་གཉིས་ནས་ཁྲོ་གཏུམ་ཆེ་སྟབས། མོའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མི་ཉན་བའི་ཁར་སྡུག་ཉེས་ན་རླུང་འཕར་ནས་ནད་ལོག་ཀྱང་འབྱུང་ཉེན་ཆེ་བསམས་ཏེ་ཁ་ཁུ་སིམ་མེར་མགོ་བོ་སྨད་དེ་བསྡད། ཨ་ཡེ་ལུག་མོའི་ནད་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་རང་གི་འདུག་རོགས་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཇག་པའི་ཚོན་འོག་ཏུ་ཤོར་བའི་ལོ་དེ་ནས་བྱུང་བ་འདྲ།
ད་ལྟ་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བས་གཅིག་མཐུན་གྱིས་རེ་བ་དང་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ས་གཅིག་པུ་ནི། གནམ་རྒན་མས་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་ཏེ་ཁ་བའི་འབབ་ཤུགས་དྲག་པོ་འདི་མཚམས་ཆད་དེ། ཕྱེ་བོ་སྡེ་བའི་མི་ཕྱུགས་སྒོ་ཟོག་རྐུན་པོ་དཀའ་སྡུག་གི་འཕྲང་ལམ་འདི་ནས་མགྱོགས་མྱུར་དུ་ཐར་ཐུབ་ན་ཅི་མ་རུང་ཨང་སྙམ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། འོན་ཏེ་མནའ་མ་དཀར་མཚོ་ལ་ཁོང་ཚོ་ཡོད་ཚད་ལས་ལྕི་བའི་རྡོག་ཁྲེས་སྣོན་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ལྷ་དར་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅི་ཡང་གོ་རྒྱུ་མེད་པས་རེད། ལྷ་དར་གྱི་ཕ་དམ་པ་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱིས་སྔ་ས་ནས་ལྷ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གནས་སྐོར་དང་ཇོ་བོའི་ཞལ་མཇལ་ཞུ་རུ་བསྐྱོད་འདོད་ཡོད་རབས་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་བཤད་བཞིན་ཡོད་ནའང་ཚེ་སྲོག་གིས་མ་བསྲིང་བས། ཨ་ཡེ་ལུག་མོས་གཅིག་ནས་ཚེ་སྐྱབས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཡི་རེ་འདུན་བསྐང་རྒྱུ་དང་། གཉིས་ནས་ཁོང་གིས་ཕྱི་མའི་འཕྲང་ལམ་ནས་བདེ་བའི་ལམ་སྣེ་རྙེད་དེ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་ཕྱིར། ལྷ་དར་ལ་འདས་པོའི་རུས་ཆག་དང་མཆོད་རྫས་བསྐུར་ནས་ལྷ་སར་བརྫང་པ་རེད།
ཐོག་མར་ཨ་ཡེ་ལུག་མོས་ལྷ་དར་གང་མགྱོགསས་ངང་ཚུར་འཁོར་ཡོང་བའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ལྷ་དར་ཕྱིན་ནས་ལོ་འཁོར་འགྲོ་ཡང་ཁོ་ཡི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གོ་རིག་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཁེར་རྐྱང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་དྲན་སྣང་གི་གདུང་བ། འཆི་གསོན་གྱི་སེམས་ཁྲལ་སོགས་ལ་ཁོ་མོས་འདང་རྒྱག་གིན་ཁོ་ཡང་རང་གི་ཁྱོ་བོ་ལྟར་ཇག་པས་བར་ཆད་བཏང་བ་མིན་འགྲོ་བསམ་ནས། སེམས་སྡུག་དྲག་པོས་མནར་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་མནའ་མའི་མདུན་ནས་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འདི་དག་ལུས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་སྟེང་མི་མངོན་པའི་སྦས་གསང་གང་ཐུབ་ཐུབ་བྱེད། འདི་ནི་ཨ་ཡེས་ལུག་མོས་མནའ་མའི་མདུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་ཉམས་ཤོར་མི་འདོད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་ངོ་མ་བྱས་ན་གླེན་རྟགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཁུམས། སྐབས་དེར་དཀར་ཚོའི་སེམས་པ་ཡང་དངས་སྐྲག་དང་འཇིགས་སྣང་གདུང་བ་བཅས་ཀྱིས་རྦ་རླབས་ཕྱུར་ཕྱུར་བྱེད་བཞིན། ཕུ་རྒྱུག་མདའ་རྒྱུག་བྱས་ཏེ་ཡར་བླ་མ་མོ་པ་ལ་ཕྱག་མོ་ཞུས་པས་མོ་བབས་ཡག་པོ་འདུག་བཅའ་བ་རིམ་གྲོ་འགའ་བྱས་ན་སྐྱོན་ས་མ་རེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་མོ་བབས་པས། ཨ་མཆོད་གདན་དྲངས་ཏེ་བཅའ་བ་རིམ་གྲོ་གང་བབས་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་ལ། མར་སྐྱ་མི་དང་ཨ་སྐྱོ་བ་སོགས་རིག་རིག་ཐུག་ཚད་ལ་དྲིས་ཀྱང་ཚང་མ་མགོ་བོ་འཕྲེད་ལ་གཡུག་མཁན་རྐྱང་རྐྱང་རེད། དོན་རྡོག་རྡོག་གྲང་ལྷག་གིས་གཙགས་པའི་དགུན་ཟླ་གསུམ་གྱི་ནང། མནའ་མ་དཀར་མཚོས་ཇེ་དགའ་ཚང་གི་སྒོ་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡོད་ཚད་ཧུར་ཧུར་འབད་འབད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཤིང་ཨ་ཡེ་ལུག་མོར་རང་ནུས་གང་ལྕོགས་ཀྱིས་ཁ་དྲིན་ལག་ཡུས་མེད་པར་ནད་གཡོག་བྱས་ནས། རང་གི་ཁྱོ་བོ་ལྷ་དར་ཚུར་ནམ་འཁོར་ཡོང་བ་ལ་རེ་ལྟོས་བཅངས་ནས་ངང་བསྒུགས་བྱས་ཏེ་བསྡད།
དུས་ཚོད་ཀྱི་རྟ་ཕོ་འགྲོ་མགྱོགསས་པས་ད་ཆ་ཁ་བ་བབས་མཚམས་ཆད་ནས། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གངས་ལ་ཕོག་སྟེ་འཛིན་མའི་ཁྱོན་ནས་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་འཐེན་པ་ལྟ་བུའི་འོད་ལམ་ལམ་བྱེད་པས་མིག་གིས་ཡང་བལྟ་མི་བཟོད་པ་ཞིག་རེད། སྡེ་བས་སྒོ་ཟོག་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་སར་འདེད་པའི་སྟ་གོན་ལ་རེམ་ཞིང་གསེར་འོད་འབར་བའི་གངས་དཀར་གྱི་དབྱིངས་སུ། གནག་ཕྱུགས་དག་ནི་རྫི་བོའི་བཀོད་འདོམས་འོག་ནག་ཤ་རེར་ཐ་ཐོར་དུ་གཤར་ཞིང་། དུད་ཁྱིམ་རེ་རེའི་ཁང་ཀླད་ནས་དུ་བའི་ལྕང་ལོ་སྔོན་མོ་རེ་རེ་གཡའ་དག་པའི་མཁའ་དབུགས་ཁྲོད་གྱ་གྱུར་ལྡིང་། སྐབས་དེར་ཇེ་དགའ་ཚང་གི་སྒོ་ཟོག་ད་དུང་ལྷས་ནས་ཕུད་མེད་པས་དོན་དག་ཚབས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་ཤེས་ཡོང་། སྐྱིད་ཉི་མ་གཉིས་བརྩེགས་མེད་པར་སྡུག་ཉི་མ་གསུམ་བརྩེགས་ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁ་དཔེ་དེ་ཏག་ཏག་མནའ་མ་དཀར་མཚོའི་མགོ་ཐོག་ཏུ་ལྷུང་། མོས་འོ་མ་བཞོ་ཟོ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་བླངས་པ་དེ་ཁྱིམ་ཕུག་གི་སྣོད་ཆས་འཇོག་སར་བཞག་ནས་ཚུར་ཨ་ཡེ་ལུག་མོ་ལ་སྔ་ཇ་ལྡུད་དུ་ཡོང་བར་བརྩམས་པ་ན། ཨ་ཡེ་ལུག་མོ་ནི་ཁ་ཝུ་བ་འཛར་རེར་གན་རྐྱལ་དུ་ལོག་ནས་འགུལ་མེད་དུ་བརྒྱལ་འདུག་པས། བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་མིག་སྔོན་གྱི་གནས་ཚུལ་འདིས་ཁོ་མོ་ཧ་ལས་ཤིང་ཧོན་ཐོར་ཏེ། ཨ་མ་མ་་་ཞེས་སྐད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཤོར་བ་དང་ཕྱི་ནུར་བྱས་པས་ལག་གི་ཇ་ཕོར་སར་ཤོར་ནས་དུམ་བུ་གཉིས་ལ་སོང་འདུག དེ་ནས་མོས་སེམས་སྲ་སྲ་དང་སྙིང་དཔའ་དཔའ་བྱས་ཏེ་ཨ་ཡེའི་དབུགས་ལ་དཔྱད་པར། མཆུ་སྣའི་མཚམས་སུ་དྲོད་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་བསྡད་མེད་ཐོག་མིག་གྱེན་དུ་བགྲད་དེ་ངོ་གདོང་གང་བོ་ཆུ་རྡོ་སྔོ་ཡུའི་མདོག་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པས་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆད་ཟིན་པ་ཤེས་ནས། སྒོ་ཟོག་གི་ལས་ཀ་ཁྱིམ་མཚེས་དང་དགའ་ས་དག་ལ་བཅོལ་ཏེ། རྟབ་རྟབ་པོར་ཨ་མཆོད་གདན་དྲངས་ནས་ཨ་ཡེའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཐར་ལམ་གྱི་འདས་མཆོད་སྤུས་གཙང་ཞིང་འཛོལ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབས། སྐབས་ཐོག་དེར་ཇེ་དགའ་ཚང་ལ་མཚོན་ན་མནའ་མ་དཀར་མཚོ་ནི་ངོ་མ་ནང་གི་ནོར་བུ་དང་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རེད།
བཞི་པ།
མནའ་མ་དཀར་མཚོས་འཚོ་བའི་ཁུར་པོ་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་ལོ་ཟླས་མོའི་ལང་ཚོའི་རུས་རྐང་མཐའ་དག་རེ་རེ་ནས་བཅོམ་ཟིན་པས། རྒས་ཉམས་དོད་ནས་ལོ་ཚོད་དང་སྙོམ་དཀའ་བའི་ཚད་དུ་བསླེབས་ཡོད། དུས་དེ་ཙམ་ལ་ཏག་ཏག་ལྷ་དར་དབུས་པ་སྐོར་ཞིག་དང་འགྲོགས་ནས་རྟ་དང་ཁལ་མ་མང་པོ་དེད་དེ་ཁྱིམ་དུ་འཁོར་ཡོང་བས། བལྟས་ཚོད་ལ་ཁོ་ད་བར་ཕལ་ཆེར་ཚོང་ཟོག་མཁོ་སྒྲུབ་དང་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་ཆེད་རྒྱུག་བསྡད་པའི་བཟོ་ཞིག་མངོན་ཡོང་། ཡུན་རིང་དྲན་པའི་ཁྱོ་བོ་ལྷ་དར་གློ་བུར་དུ་མ་བསམ་ས་ནས་བསླེབས་སྟབས་དཀར་མཚོའི་དགའ་བའི་སྙིང་ཆུང་ལུ་གུ་ལྡིང་ལྡིང་དང་སྤྲོ་བའི་སེམས་པ་རྟ་ཕོ་རྒྱུག་རྒྱུག་བྱེད། ཐོག་མར་ལྷ་དར་གྱིས་རང་གི་ཨ་མ་ཉེ་འཁོར་ལ་མེད་པ་སྣང་བ་བྱུང་ཡང་ཨ་མའི་ཚེ་ཡིས་མ་ཟིན་པའི་སྐོར་ལ་སྣང་དོགས་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་། དེ་ནས་ཁོས་ག་ལེར་རང་གི་མ་བཟང་མོ་ཞིང་ལ་ཕེབས་ཟིན་པ་རིམ་གྱིས་ཤེས་ཏེ། ཤི་དོན་ཤི་རྐྱེན་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆའི་མགོ་རྔ་འདྲི་ལོང་མེད་པར། ”ཡུག་མོ་རབས་ཆད་མ་ཁྱོད་ངའི་མནའ་མར་ཡོང་ནས་བཟུང་། ངེད་ཚང་ལ་བཀྲ་ཤིས་པ་ཉིན་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མ་མྱོང་། དེ་སྔོན་ཁྱོད་དང་གཉེན་བསྒྲིགས་པས་ངའི་ཕ་རྒན་གྱི་སྲོག་ཇག་པས་བཀུམས་སོང་། ཡང་ད་ལྟ་ང་མེད་ཤུལ་དུ་ཁྱོས་ངའི་མ་རྒན་སྡུག་ཐང་མནར་གཅོད་བཏང་ནས་བསད་འདུག སྡུག་གི་སྣེ་འདྲེན་མ་ཁྱོད་དེ་རིང་རྩ་མོ་མི་འཇོག་ཁོ་ཐག་ཡིན། ” ཞེས་སྨྱོ་བ་ལྟར་སྐད་ཆེན་པོས་སྡིག་བཞིན་རྟ་ལྕག་གནམ་ལ་ཕྱར་ཏེ་བརྡུངས་བར་བརྩམས་པ་ན། དེར་གནས་རོགས་པ་ཚོས་བར་སྡུམ་འགོག་སྲུང་བྱས་པས་མོའི་ལུས་ཀྱིས་ལྕག་ཚན་གྱི་རྡུང་རྡེག་མྱོང་མ་དགོས་ཙམ་བྱུང་ཡང་། ཕྱི་མི་ཡི་སྔོན་ནས་སུ་ལའང་མ་འཛེམ་པར་འཁང་ར་དང་འཁོན་སེམས་འདྲེས་པའི་དམའ་འབེབས་ཀྱི་དམོད་པ་ཅི་སྡུག་ཅི་ངན་སྨྲས་འོངས་བས། ད་སོ་མ་དགའ་སྤྲོས་མེ་ཏོག་འཁྲུངས་བའི་དཀར་མཚོའི་སེམས་པ་དེ་ཐོར་བྱུང་དུ་བབས་པའི་སེར་རྒོད་འདྲ་བའི་སྡིགས་དམོད་ཀྱིས་རྨིག་མེད་དུ་བཅོམ་སོང་ན། ཁོང་ཁྲོ་དང་སེམས་སྡུག་གཅིག་ཏུ་འབར་ནས་སྙིང་དམར་པོ་དུམ་བུ་དགུ་ལ་གཏུབས་པ་འདྲ་བའི་ན་ཟུག་ཅིག་ཤ་གསེང་རུས་གཏིང་ནས་ལངས་སོང་།
ཇ་ཡུན་གཉིས་ཙམ་སོང་མཚམས་ལྷ་དར་གཞི་ནས་ལྷོད་ལ་བབས་ཏེ་བཤད་དོན”ངས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན། ད་ནས་འུ་གཉིས་ཤ་ཁ་ཁ་དང་གྲི་སོ་སོ་ཡིན། མ་གཞི་ནས་ངའི་སེམས་ནང་ཁྱོད་གཡོག་མོ་ཙམ་ལས་བཟའ་ཚང་གི་ཚད་དུ་བཞག་མྱོང་མེད། ཁྱི་སྤྱང་ངན་འབྲེལ་བྱེད་མཁན་ཁྱོད་ངའི་ཁྱིམ་དང་སྡེ་བ་འདི་ནས་ཁ་བྲལ་དགོས། འདི་ནི་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་དང་ཉལ་རོགས་བྱས་པའི་ངོ་ལ་བལྟས་ནས་གུ་ཡང་གི་ཐག་གཅོད་ཡིན། ” ཞེས་དཀར་མཚོའི་རྣ་རྩར་ཚེར་མ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་རྣམས་བཙན་གྱིས་བླུགས། མོས”ཡག་ན་སྡུག་ན་འུ་གཉིས་ལུགས་མཐུན་གྱི་བཟའ་ཚང་རེད། ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་དམ་པ་འུ་ཚང་ལ་དྲིན་ཆེན་ཡིན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མ་ཡང་ངའི་མ་དང་ཁྱད་མེད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་ཨ་མ་ཇི་ལྟར་གསོད་ཕོད་དེ་ངས་ཁོ་མོར་རང་ནུས་གང་ལྕོགས་ཀྱིས་ལྟ་སྐྱོང་བྱས་པ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་ཨེ་ཆོག་གི”ཞེས་སེམས་ཆུང་ངང་ཁོ་ཡི་བསམ་མནོ་ཡོ་སྲང་བྱེད་པའི་དྲང་གཏམ་སྨྲས་ཀྱང་། སྐད་ཆ་འདི་ནི་སྟག་གཟིག་ལ་ངར་བསླང་བ་ལྟར་གྱུར་ནས། ལྷ་དར་ཁྲོ་ཉམས་དང་བཅས་ཡར་ལངས་ཏེ”ཁྱོད་ཡུགས་ས་མ་ཞིག་གཡོག་མོ་ཕལ་བ་ཙམ་ལས་འོས་བབས་མེད། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་དང་དོན་གྲུབ་བཅས་ཚང་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསད་པ་རེད། ཁ་ནག་མ་ཁྱོས་ད་དུང་སུ་འཁྲིད་རྩིས་ཡོད། རྗེས་མ་དེ་ངའི་སྲོག་ཨེ་རེད། “ཅེས་ངར་ངར་རྫིག་རྫིག་ཀྱིས་གཤེ་གཤེ་བཏང་བ་དང་། མཛུབ་མོ་ཐོད་པར་ཀེར་ནས་ལྕག་ཚན་གྱིས་སྐྱེལ་མི་དགོས་ན་ཁ་རྐུབ་བཙུམ་སྟེ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འདི་ནས་ཁ་བྲལ་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་། བལྟས་ཚོད་ལ་ཁོས་དཀར་མཚོ་ཁྱི་ལྡོམ་བཞིན་སྤྱུགས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་གེགས་བར་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་བཟོ་ཞིག་མངོན་འོངས་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་སྡེ་བའི་ནང་དཀར་མཚོ་ཡི་སྐོར་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་དཀྲོག་གཏམ་དང་ལབ་གླེང་ངན་པ་ཟམ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞིག་ཆུ་སྐོལ་བཞིན་འཁོལ་གྱི་ཡོད་པས། རང་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་མཐོང་སྲུང་བའི་ཆེད་དུ་ལྷ་དར་གྱིས་དཀར་མཚོ་ལ་སྡུག་གྱོང་འདི་སྤྲད་པ་རེད།
དཀར་མཚོས་ནམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ཚུལ་དུ་བཟུང་ནས་ལུགས་མཐུན་དྲང་བཞག་གི་འཚོ་བར་ཧུར་གིས་འབུངས་ཀྱང་ཞེ་མེར་བའི་མཇུག་འབྲས་ཀྱིས་རང་ཉིད་བཙིར་ཡོང་བ་ཚོར་དུས། ཁོ་མོས་ཞིབ་འདང་གཞུ་འདྲ་བ་ཞིག་བཀུག་པས་ད་ལྟ་ལེ་བདའ་དང་འཁང་ར་ཁུར་མཁན་ལྷ་དར་ཡིན་དགོས་པ་ལས་རང་ཉིད་ནི་ཉེས་མེད་དྭངས་གཙང་ཞིག་ཡིན་པ་ད་གཟོད་རྟོགས་ཀྱང་། བོང་བུ་གསོས་པའི་ཁེ་མེད་པར་རྔ་མ་བོར་བའི་ངན་ཁག་ཟེར་བ་དེ་མ་བསམ་ས་ནས་རང་གིས་ཁུར་དགོས་བྱུང་བ་ནི་ངོ་མ་འཇིག་རྟེན་དཀར་ནག་གོ་ལྡོག་པ་རང་དུ་འདོད། སྐྱིད་སྤང་ཁའི་རྩྭ་ལོ་མཉམ་བཟའ་དང་སྡུག་སྔོན་མོའི་ཆུ་བོ་མཉམ་འཐུང་བྱས་ཏེ། མི་ལོ་ཨ་ལོང་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་རིང་མགོ་སྔས་ཐོག་གཅིག་དང་ལུས་གདན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བའི་ལྷ་དར་གྱི་ཞེ་འཁོན་སྡང་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་དམོད་ཚིག་གིས་མནའ་མ་དཀར་ཚོའི་སེམས་དྲུང་ནས་རྨས་ཡོད་པས། གཏམ་ལ་ཚོན་ཆ་མེད་ཀྱང་མི་སྙིང་དུམ་བུར་གཏུབས་ཟེར་བའི་གནའ་གཏམ་དེ་བདེན་པར་གྱུར། དཀར་ཚོའི་དྭངས་བའི་ཡིད་ཀྱི་ངོགས་སུ་ཁོའི་འགྱུར་ལྡོག་ནི་ཤོང་དཀའ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སྟབས། མི་ཁོག་མི་ཡིས་མི་ལོན། ཁྱི་ཁོག་དབྱུག་པས་མི་ལོན་ཟེར་བའི་ཁོ་མོའི་ཨ་མའི་གཏམ་དཔེ་དེ་ཡིད་ལ་ཝ་ལེར་འཆར།
དཀར་མཚོ་ཐོག་མར་ལྷ་དར་གྱིས་མནའ་མར་ཡོང་དུས་ཟོག་སྐལ་དང་རྒྱན་གོས་ཉུང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། ད་ཆ་ཁོ་མོ་ལྷ་དར་གྱིས་སྤྱུག་དུས་ལག་ཏུ་རྡོག་ཁྲེས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་ཅི་ཡང་དར་མེད་པས། ཚུལ་འདིས་དབང་སྒྱུར་བྲལ་གྱི་དུས་སུ་འཐབ་རྩོད་ཕོག་པའི་མི་བུ་གང་ཞིག་གིས་སྣང་རིས་གསོན་པོ་ཞིག་མངོན་པར་བྱེད། ད་ནི་དཀར་མཚོ་ནམ་རྒྱུན་ལས་དྲག་ཏུ་གཡུགས་པའི་རླུང་འཚུབ་དང་སྤྲིན་ནག་རབ་ཏུ་འཁྲིགས་པའི་དགོང་མོ་དེར། རས་ལྭ་སྐྱ་བོ་ཞིག་གིས་མགོ་བོ་བཏུམས་ཏེ་ཁྱུ་དང་བྲལ་བའི་སོས་ཀའི་མ་མོ་ཇི་བཞིན་ལུས་འཁུམ་འཁུམ་དང་གཉའ་ཞུམ་ཞུམ་བྱས་ནས་ལམ་སྣེ་མི་མཐོང་བའི་ལམ་བུ་ཞིག་བརྒྱུད་དེ། གྲང་ངར་དང་མུན་སྨག་ལ་གདོང་གཏད་ནས་གོམ་ཚུགས་ཁྱར་ཁྱོར་ངང་སོང་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཕ་བོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཁད་དུ་བསླེབས། དེ་ནས་ཕ་བོང་དེའི་འོག་ཏུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱིས་དམག་འཐབ་ལ་བག་ཙམ་གཞའ་ནས་གང་དུ་འགྲོ་དགོས་མིན་འདང་རྒྱག་བྱས་ཀྱང་འདི་ན་འགྲོ་སྙམ་པའི་ས་ཆ་ཞིག་མ་རྙེད་པས་ཕ་བོང་འདི་དོ་དགོང་གི་གནས་ཚང་བྱས་ན་འོས་པར་མཐོང་། དཀར་མཚོ་ཕ་བོང་དེ་ལ་ཁེན་ནས་དབུགས་རིང་ཐན་ཐུན་རེ་འཐེན་གྱིན་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གང་ཞིག་ཏུ་འཚོ་ཐབས་བྱས་ན་ད་གཟོད་འོས་འཚམས་ཡིན་མིན་ཞིབ་འདང་འཕངས་ནའང་། དཀར་མཚོ་ཡི་སྐོར་གྱི་དཀྲོག་གཏམ་རླུང་ཡན་ལྟར་གང་སར་ཁྱབ་ནས་ཡོད་སྟབས་གང་དུ་སོང་ནའང་ཁོ་མོར་སྡང་ཟུག་དང་གཉའ་གནོན་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་ལས། རང་གི་སེམས་འདུན་བཞིན་ལྷིང་འཇགས་དང་ཞི་བདེ་ཡིས་གཏམས་པའི་འགྲོ་ཡུལ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་པ་ཚོར། དཀར་མཚོས་དེ་དུས་གལ་ཏེ་ཨ་མས་མི་ལུས་གསེར་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་སྔ་ཚེ་ནས་སྐྱར་ཏེ་ཕྱིན་མེད་ཚེ་ཁོ་མོའི་སྐྱིད་སྡུག་ཡོད་ཚད་གླེང་ས་ཡོད་ལ། རང་གི་འཚོ་བ་བརྟེན་ས་ཡང་ཡོད་ངེས་ཤིང་དེ་དུས་ཆུ་ཁམ་གང་ལས་མེད་ཀྱང་དགའ་སྤྲོ་ཡི་འཚོ་བར་འཁོད་ཡོད་པ་རེད་ཨང་། བསམ་པའི་ཨ་མ་དྲན་པའི་ཚོར་འདུ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་ལུས་ལ་འཁྱུད་འོངས་བ་ན། ཀྱེ་ཧུད་་་ང་ངོ་མ་ཁ་ནག་མ་ཞིག་རེད་འདུག་ཅེས་ཆོ་ངེ་འདོན་བཞིན་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་དུ་བབས། དེ་ནས་ཁོ་མོས་དྲེག་པས་ཚོས་པའི་ལག་མགོས་མིག་ཆུ་འབྱིན་ཞོར་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་སུ་མིག་ཡར་ཕྱོགས་ཏེ་བལྟས་པས་སྐར་མ་རེ་ཟུང་སྤྲིན་ཀྱི་གསེང་ནས་མངོན་ཆུང་དུ་ཤར་ཙམ་ཤར་ཙམ་བྱེད་པ་ལས། ཡོད་ཚད་དུ་སྤྲིན་སྟུག་པོས་དམ་པོར་བསྒྲིབས་འདུག འཇིགས་སུ་རུང་བའི་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ད་དུང་བར་མཚམས་མེད་པར་རི་གཞོངས་དང་རི་སུལ། སྤང་ཐང་དང་བྲག་ངོགས་སུ་འུར་འུར་ཤུར་ཤུར་དུ་རྡེབ་ཀྱིན་འདུག དོ་དགོང་གི་གནམ་འདིས་ཀྱང་དཀར་མཚོ་ཡི་ཉམ་ཐག་ཞིང་ཡ་ང་བའི་སེམས་ཁམས་ལ་མྱ་ངན་གྱི་འོ་དོད་འབུད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས། ནུབ་དེར་མཐའ་མཇུག་ཏུ་དཀར་མཚོས་རང་ཉིད་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་ཞིག་འདེམས་ཡོད་པ་དང་། ལམ་དེ་ནི་སྔ་ས་ནས་ཆེད་དུ་རང་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ནས་བཞག་འདུག་སྙམ་ཞིང་ཕ་བོང་ལ་རྒྱབ་བསྙེས་ཏེ་གཉིད་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུ་བར་བརྩོན།
དེ་རིང་གི་གནམ་ངོ་ནི་མདང་དགོང་ལྟར་གྲང་ངར་ཆེན་པོ་ཞིག་མེད་ལ་ནམ་མཁའ་ཡང་སྤྲིན་པས་དེ་ཙམ་བསྒྲིབས་མེད། འོན་ཀྱང་མདང་དགོང་ལས་མི་འདྲ་བ་སྟེ་སྨུག་པ་སྟུག་པོ་ཞིག་གིས་ཕྱེ་བོ་སྡེ་བའི་རི་ཀླུང་ཡོད་ཚད་བཏུམས་ནས་རྡོག་སྣེ་ཙམ་ལས་མཐོང་མི་ཐུབ་པར་འདུག སྨུག་པའི་ཡོལ་རས་འཐེན་པའི་གསེང་ནས་བར་བར་ལ་རྫི་བོ་སུ་ཞིག་གིས་སྤྱང་ཀི་བདའ་བའི་ཀི་རིང་ཐན་ཐུན་རེ་མཆེད་ཡོང་ལ། ཡང་མཚམས་ལན་རེར་རི་མགོའི་ཕུ་ནས་ལ་གཞས་སྙན་མོ་ཞིག་དབྱངས་སུ་བཀུག་པ་བྲག་ཅ་དང་བསྡོངས་ཏེ་སྡེ་འདབས་སུ་ལྷང་ལྷང་ཐོར་དུས་རྒྱུན་ལྟར་ན་སྨུག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫི་བོའི་གླུ་སྐད་ནང་མནའ་མ་དཀར་མཚོའི་སྐད་ངག་འདྲེས་ཡོད་མོད། དེ་རིང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྨུག་སྤྲིན་གྱི་ཡོལ་རས་ངོས་སུ་མནའ་མ་དཀར་མཚོའི་མིག་ཆུ་བཞུར་ཡོད། ད་ནི་དཀར་མཚོས་མདང་དགོང་ཐག་བཅད་པའི་ལམ་དེ་འཇུས་ནས་ཕ་བོང་ཆེན་པོ་དེ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཐོད་པ་གཡང་ཁ་གཟར་བའི་རྫ་འགག་གི་འཕང་ལ་ཕྱོགས་ནས་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་གི་གོམ་ཁ་སྨུག་སྤྲིན་གྱི་བར་ལ་འཚང་ནས་ཁྱར་ཁྱོར་དུ་ཆས་སོ། །


c: text/html

text:
སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ཐེ་གེ ཐེ་གེ་ནི་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་ལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བྱིས་པའི་རོལ་རྩེད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་གེ་རྩེ་བར་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐེ་གེའི་རྒྱུ་ཆ་ནི་ར་ལུག་གི་རྗེ་ངར་དང་རྐང་མགོ་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་རུས་པ་རྡོག་རྡོག་དེ་ཡིན་པ་དང་།...
ཁ་བཏགས་འཇོག་རེས། རྩ་ཐང་སྟེང་དུ་བྱིས་པ་ཚོ་གོར་གོར་མེ་ལོང་གི་དབྱིབས་ལྟར་སྒྲིག་དགོས། བྱིས་པ་རེ་རེའི་དབར་ལ་བར་སྟོང་ཆུང་ཆུང་རེ་བཞག་སྟེ་ཚང་མ་སར་སྡོད་དུ་འཇུག་དགོས།...
སྤྱང་ཀི་དང་མ་མོ་རྩེ་བ། སྤྱང་ཀི་དང་མ་མོའི་རྩེད་མོ་ནི་བྱིས་པ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་གྱིས་རྩེ་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན། རྩེད་མོ་འདི་རྩེ་སྐབས་བྱིས་པ་ལུས་སྟོབས་དང་ཤེད་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་བྱིས་པ་གཉིས་འདེམས་དགོས།...
རྐང་གཅིག་ལག་གཉིས་ཤིང་གི་སྡེར་མོ་ཅན།། རྟའི་སྒྲོགཁ་མི་གྲགས་པའི་དགེ་རྒན།། དཔེ་ཆཁྱོད་སྡོད་ང་འགྲོ།། རྐང་རྗེསགུར་དཀར་པོ་ནང་གི་ཟས་རང་ཆགས།། རྐངགྲལ་བཞི་གྲུ་བཞི་མ།། གྲུ་ག་བཞི་ན་དགེ་སློང་བཞི།། ཏ་ལེནའགྲོ་མི་ཤེས་མ་མོ་སུག་བཞི་མ།། ཅོག་ཙེང་མ་ཐུག་ཐོར་འགྲོ།། ཟིལ་བལྕགས་ཀྱི་སྐས་མེད་ན་ཤིང་གི་ཉག་ལ་མི་བུད།།...
༄༅།། སྔོན་མ་ཞིག་ན། དགོན་པ་ཞིག་གི་མཐའ་ན་ཞི་མི་ཚོན་པོ་ཞིག་ཡོད། ཉིན་ཞིག་ཞི་མི་དེ་གྲྭ་ཤག་ཏུ་འཛུལ་ནས་བན་ཆུང་ཞིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྐུ་བཞིན་ཡོད་དུས། བན་ཆུང་གིས་ཞི་མིའི་རྔ་མ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་ཚུར་འཐེན། ཞི་མིས་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་ཕར་འཐེན་ཏེ་རྔ་སྣེ་ཆད་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ཞི་མི་དེ་གྲྭ
Leadership is not a position or a tittle. It is action and example. དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་འཇོན་ནུས་ནི་གོ་གནས་ཙམ་དང་ཡང་ན་མཚན་བྱང་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་ནི་ལག་ལེན་ཞིག་དང་མིག་དཔེ་ཞིག་ཡིན། Leaders don't create followers, they create more leaders. Tom...
༄༅།། ང་རྒྱལ་གྱི་མཇུག་འབྲས། རྫིང་བུ་ཞིག་གི་ནང་དུ། རུས་སྦལ་ཞིག་དང་ངང་བ་གཉིས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་དུས་ཡུན་རིང་བོ་ཞིག་ལ་ཆར་བ་མ་བབས་པས་རྫིང་བུ་བསྐམ་སོང་བ་རེད། ངང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རུས་སྤལ་ལ། ཀྭ་ཡེ་གྲོགས་པོ། ད་ངེད་གཉིས་འདིར་འདུག་བཟོད་མི་བདེ་བས།...
མཐུན་པ་སྤུན་བཞི། ༄༅ །།...
ར་མ་དང་ཁྱི། ༄༅ །། སྔོན་༼ཆད་ཅིག་༽ལ་ལུང་བ་ཞིག་ན་ར་མ་ཞིག་ཡོད། ར་མ་དེ་ལ་གྲོགས་པོ་ཁྱི་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ཁྱི་དེ་བཙན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། སྤྱང་ཀི་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེས་ར་མ་དེ་ཟ་བསམ་༼བཞིན་༽ཡོད་ནའང་། ཁྱི་དེས་ར་མ་ཟ་༼རུ་མ་བཅུག་༽པ་རེད། ཉིན་ཞིག་སྤྱང་ཀི་དེ་ཝ་མོའི་སར་སོང་སྟེ། ཨ་ཅེ་ཝ་མོ།...
Items: 1 - 10 of 199

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་དུང་བ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ།
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཐོན་རིམ་༡.༡་ཅན་ནི། བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་དང་། དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད། བོད་དབྱིན་ཚིག་མཛོད་བཅས་སྡེ་ཚན་གསུམ་ཡོད་པའི་མཉེན་ཆས་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན་ལ། ཚིག་མཛོད་འདིར་བསྡོམས་པའི་མ་ཚིག་ཉིས་འབུམ་ལྷག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྡེ་ཚན་གཅིག་ནས་གཞན་ལ་ཐད་ཀར་བརྒྱུད་ནས་འཚོལ་ཐུབ་པ་བཟོས་ཡོད་པས་སྟབས་བདེ་བ་ དང་། དེ་སྔོན་སྨོན་ལམ་ཚིག་ཐོན་རིམ་དང་པོ་སྐར་ཁུང་རྟགས་ཅན་གྱི་གློག་ ཀླད་(Windows)ཁོ་ནའི་ནང་མ་གཏོགས་བེད་སྤྱོད་མི་ཐུབ་ཀྱང་། ད་ཆ་ཀུ་ཤུ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཀློག་ཀླད་ནང་དུའང་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པར་གཏོང་ཐུབ་པ་ བཟོས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང། ཀུ་ཤུ་རྟགས་ཅན་གྱི་གློག་ཀླད་ནང་བོད་དབྱིན་ཡིག་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱེད་ ནའང་ཚིག་མཛོད་འདིར་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པར་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཡིན་པས་བོད་ཡིག་དང་ དབྱིན་ཡིག་འབྲི་ཀློག་སྦྱོང་གསུམ་བྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ཚིག་མཛོད་འདི་ནི་དྲ་འབྱེད་མཉེན་ཆས་ཁག་དང་ཀུ་ཤུ་བཟོ་ཚོང་ཁག་གིས་བཟོས་པའི་ མཉེན་ཆས་མང་ཆེ་བར་ཐད་ཀར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཆོག་པས་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོང་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐངས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ ༡.༡ ནི་སྐར་ཁུང་རྟགས་ཅན་གྱི་གློག་ཀླད་(Windows) ནང་ལའང་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པར་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་གྱི་ཚིག་མཛོད་ལས་ཁ་འབྱེད་མགྱོགས་པ་དང་། བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ལ་ཞུ་དག་དང་བསྐྱར་བཅོས་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱས་ཡོད་པས་ཕན་ཐོགས་ གང་ལེགས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད།
འོན་ཀྱང་ད་དུང་ཚིག་མཛོད་འདིའི་ནང་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་རིགས་ཡོད་སྲིད་ན། བེད་སྤྱོད་གནང་མཁན་ཚོས་དུས་ཐོག་ལ་འདི་གར་འབྲེལ་བ་གནང་ན་རིམ་པས་ཡར་རྒྱས་ གཏོང་ཆོག་པ་མ་ཟད། འདི་ག་སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ ཞིག་ཀྱང་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་མཆིས་ན། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང། བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཚུལ་ནི་ཚིག་མཛོད་འདི་སྒྲིག་འཇུག་བྱས་རྗེས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ ཚུལ་འདི་ག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་ www.monlamit.org ལ་གཟིགས་རོགས།
ཚིག་མཛོད་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བོད་མི་རིགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་རྩར་གྱུར་པའི་བོད་ ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་པས། ཚོགས་སྒེར་སུས་ཀྱང་ཚོང་བསྒྱུར་གཏན་ནས་བྱེད་མི་ཆོག ཚིག་མཛོད་འདི་བཞིན་འདི་གའི་དྲ་རྒྱའི་ལམ་ནས་ཐད་ཀར་ཕབ་ལེན་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། མཉེན་ཆས་འདི་ཕན་ཚུན་ལ་ངོ་སྤྲོད་དང་བརྒྱུད་སྤྲོད་གང་མང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུ།
མཐའ་དོན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་དབྱར་མཚོ་ལྟར་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་བཅས།
(Mac OS)ཀུ་ཤུའི་ནང་ཕབ་ལེན་བྱེད་ས། པའེ་ཏུའུ་དྲ་སྡེར། ཅིན་ཧྲན་མྱུར་སྡེར།
(Windows)སྐར་ཁུང་ནང་ཕབ་ལེན་བྱེད་ས། པའེ་ཏུའུ་དྲ་སྡེར། ཅིན་ཧྲན་མྱུར་སྡེར།
[རྩོམ་གྱི་ཡོང་ཁུངས། བོད་ཡིག་བརྡ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་དྲ་བ།] [རྩོམ་པ་པོ། སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་།] [སྤེལ་དུས། 2013-04-22]


text:
༢༦།བཟའ་འཁོན།
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༢༢༢༠༡༧༠༧༥༡) འབྲི་མཁན། གངས་དཀར་སེམས། ༠༤༢༠༡༧༡༥༣༥
༢༦།བཟའ་འཁོན།
(བརྩམས་སྒྲུང་ཡིག་བརྒྱ་མ།)
couple quarrele 夫妻吵嘴
ཁྲོམ་གཞུང་དུ་སྐྱེས་པ་འགའ་ཁ་བརྡ་དང་བཅས་དགོད་མོ་ཤུགས་ཀྱིས་ཤོར། གྲོགས་པ་ཀ་པས། ཁོ་རེ། ནག་མོ་ཟེར་བ་དེ་ལ་མགོ་ཡར་བཀྱག་བཅུག་ན་དེ་ནས་ཚར་སོང་བ་རེད། ནག་མོ་ཟེར་བ་དེར་ཚོད་ཙམ་བྱས་ནས་བཞག་ན་ཡག་ལེ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་ནག་མོས་ནང་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བཅུག་པ་དང་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པར་ཇུས་གཤམ་བཅུག་ན་དོན་དག་གྲུབ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་དེར་འགག་རྡོ་བཞག་ངེས།
འོན་ཀྱང་གྲོགས་པོ་ཁྱེད་རང་གི་ནག་མོ་དེ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་བཙན་ཤོས་ཅིག་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག་ག ཁྱེད་ནག་མོ་ལ་སྐྲག་སྐྲག་པ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཐག་གིས་ཆོད། ཧ་ཧ་ཧ་ཧ སྐད་ཆ་དེའི་མཇུག་མཐུད་དེ་གྲོགས་པོ་ཁ་པས། ངོ་མ་ཁྱོད་ནག་མོ་ལ་སྐྲག་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག ག་རེ་ཡིན་ཡང་ནག་མོའི་ཁ་ལ་ཉན་དགོས་དོན་མེད། ཁྱོད་རང་ཡང་སྐྱེས་པ་ཕོ་ཞིག་རེད། མོས་རྒྱུན་དུ་ཁ་མང་པོ་བྱེད་དུས་དེར་སྣང་མེད་གཏོང་དང་དེ་ག་རེད། དེ་འདྲ་མོའི་ཁ་ལ་གཅིག་གཅིག་གཉིས་ཉན་བསྡད་ན་མོ་སྐྱག་ལང་ཤོར་ནས་ཁྱོད་རང་མོའི་དབང་དུ་བསྡུ་ངེས་རེད།་་་་
དེ་ནས་ཁྱོ་ག་ཕྱི་པོར་ཁྱིམ་དུ་ལོག་མ་ཐག་ཐད་ཀར་ཉལ་ཁྲིར་བསྡད་དེ་བཟའ་ཟླ་མོར་ཡ་མ་བྱེད། རྒྱུན་གཏན་ལྟར་ན་ཁྱོ་གས་རྟག་པར་ཁྱིམ་སྒོ་ནས་འཛུལ་མ་ཐག་མོ་རང་ལ་འོ་སྦྱར་བ་དང་ཡང་ན་འཚམ་འདྲི་བྱེད་རྗེས་གཞི་ནས་ཁོ་རང་དུས་རྒྱུན་བསྡད་སའི་གདན་ཁྲིར་འཛེག་པའི་གོམ་གཤིས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་མོད། དེ་རིང་ཁོས་མོ་ལ་སྐད་ཆ་ཙམ་ཡང་མ་བཤད་པར་ཐད་ཀར་མལ་ཁྲིར་འཛེགས་པས་བཟའ་ཟླ་མོའང་ཏོག་ཙམ་མ་བདེ་བ་བྱུང་། མོས་ཐབ་ཀར་ཟས་གཡོ་བསྐོལ་བྱེད་བཞིན་ཁྱོ་བོའི་གདོང་ལ་ཟུར་ལྟ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ནོར་བུ། དེང་སང་ཁྱེད་རང་རྒྱུན་དུ་ཕྱི་པོ་མ་གཏོགས་ནང་དུ་ལོག་གི་མི་འདུག གཞུང་གི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཡོད་པ་འདྲ། ཞེས་པར་ཁྱོ་གས་དེ་མུར་ལས་ཀ་མེད། ལམ་བར་གྲོགས་པོ་ཐུག་ནས་ཁ་བརྡ་བྱས་བསྡད་ཡིན།
བཟའ་ཟླ་མོས་སླར་ཡང་ཁྱེད་རང་ཁྱིམ་དུ་མ་ལོག་པར་རྟག་པར་ང་གཅིག་པུར་ནང་དུ་བསྡད་དགོས་འཁེལ་གྱི་འདུག ངའི་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ངའི་གནས་སྟངས་ཅི་འདྲ་རེད་ཙམ་ཡང་བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག དེང་སང་ང་ཁེར་རྐྱང་ནང་ལ་སྡོད་མང་དྲག་ནས་སུན་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག ཁྱེད་རང་ནང་ལ་ལོག་ནས་ང་དང་མཉམ་དུ་མང་ཙམ་སྡོད་རོགས། ཁྱོ་གས་ག་རེ། ཁྱོད་ཕྲུ་གུ་འདྲ་པོ་ང་ངེས་པར་དུ་མཉམ་དུ་སྡོད་དགོས་པ་མ་རེད། སོ་སོའང་ང་ནང་བཞིན་ཕྱི་ལ་འཁྱམ་སོང་ན་འགྲིག་གི་རེད། ང་སྐྱེས་པ་ཕོ་ཞིག་གིས་བྱེད་འདོད་པའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཡོད།
བཟའ་ཟླ་མོས། འགྲིག་གི་རེད། སང་ཉིན་ནས་ང་ཕྱི་ལ་འཁྱམ་འགྲོ་གི་ཡིན། ཁྱོ་གས། འཁྱམ་ཀ་རྒྱུགས། སུ་ཡིས་རང་མ་འགྲོ་ཟེར་གྱི་འདུག བཟའ་ཟླ་མོས་དེང་སང་རང་ག་རེ་བྱས་པ་རེད། ང་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་འཇོག་གི་མི་འདུག ང་ཁྱོད་ཀྱི་ཁང་པ་འདིའི་ནང་གི་ཉལ་རོགས་དང་ཡང་ན་མགྲོན་པོ་དེ་འདྲ་མ་རེད་ད། ང་ཁྱོད་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་རེད། སྔ་ཙམ་ནང་ལ་ལོག་ནས་ལྷོད་ལྷོད་བྱེད་ན་མ་འགྲིག་པ་ག་རེ་འདུག་གམ། དེ་སྔོན་ནས་ནང་གི་དོན་དག་མང་པོ་ཞིག་ཁྱོད་དང་གྲོས་བསྡུར་འདྲ་བྱ་དགོས་བསམ་ཡང་། ཁྱོད་ཉིན་རྟག་པར་ཕྱི་པོ་མ་གཏོགས་ནང་ལ་མི་ལོག ནང་ལ་སླེབས་པ་ནས་སོ་སོའི་ལས་ཀ་དེ་ཚོ་བྱེད་དེ་ང་ལ་ཡ་ཙམ་ཡང་བྱེད་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ང་ཁྱོད་ཀྱི་གཡོག་མོ་རེད་བསམ་སོང་ངེ་། ཧམ་པ་ཇེ་ཆེ་རེད། ཅེས་མོས་རླུང་ཅུང་ཙམ་ལང་བཞིན་སྐད་ཆ་བཤད་མཚམས་འདིར་བཞག་ནས་ཁྱོ་ག་ལ་ཟུར་མིག་གིས་ལྟ་ཙམ་ལྟ་ཙམ་ཡང་བྱས།
འོན་ཀྱང་ཁྱོ་གས་མོའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་གོ་མ་ཐག་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་མོ་ལ་སེམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ཧད་ཀྱིས་ཡར་ལང་ནས་གོས་གྱོན་ནས་ཕྱི་ལ་འགྲོ་བརྩིས་བྱས་པར་མཐོང་དུས་བཟའ་ཟླ་མོ་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་ཞིག་འབར། མོས་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་མ་བཤད་པར་རླུང་ལང་ཐེངས་གཅིག་གིས་ལག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཐབ་ཀར་བཞག་པའི་ཟས་སྣོད་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་ས་ལ་གཡུག་ནས་ཁང་མིག་གཞན་ཞིག་ཏུ་འཛུལ་ཏེ་བཟོད་མ་ཐུབ་པར་ངུ་ཤོར། ཁྱོ་གས་ཧུན། ངས་གྲོགས་པོ་ཚོས་ཟེར་བ་དེ་ངོ་མ་བདེན་པ་རེད་འདུག ད་ནག་མོ་འདི་ངོ་མ་སྐྱག་ལང་ཤོར་འདུག མོའི་སྐད་ཆ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ཚོར་ཉན་པ་ལས་ཕྱི་ལ་འཁྱམ་སོང་ན་དགའ། ཁྱོ་གས་དེ་ལྟར་བཟའ་ཟླ་མོ་ལ་ཕྱི་མིག་ཙམ་མ་ལྟ་བར་རླུང་འཚུབ་འཚུབ་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་སོང།


text:
རྩོམ་སྒྲིག་པའི་གཏམ།
ཞི་བའི་ལྷ་གཅིག་སྙིང་རྗེས་ཁྲོས་པའི་ཉམས། །
བརྩེ་བའི་མཛད་ཕྲིན་དྲག་པོའི་གློག་ཕྲེང་འཁྲིགས། །
བྱམས་པའི་དགྱེས་བཞད་སྡིག་ཅན་སྲོག་གི་གཤེད། །
གངས་རིའི་མགོན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོར་འདུད། །
ཤེས་རབ་སྤྱན་གྱིས་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་གཟིགས། །
ཚད་མེད་བརྩེ་བས་གངས་རིའི་བདེ་སྡུག་དགོངས། །
ཆེ་བའི་ཕྲིན་ལས་དུས་ཀྱི་མཐའ་ན་གསལ། །
སྔ་ཕྱིའི་ལོ་པཎ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་དྲན། །
དྲི་མེད་མཁྱེན་གཏེར་ཉི་ཟླའི་གཟི་འོད་ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེའི་རླབས་ཀྱིས་མཛེས།།
ཡང་དག་བདེན་པའི་གསུང་གི་ལམ་སྟོན་རིས་མེད་གདུལ་བྱའི་དཔལ་དུ་ཤར།།
རླབས་ཆེན་མཛད་བརྒྱའི་གདུགས་དཀར་འཁོར་ལོ་ཡངས་པའི་ས་ཆེན་རྒྱན་དུ་གཡོ།།
འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཕྱག་ན་པདྨོ་འདབ་བརྒྱད་སྙིང་གི་གུར་དུ་བཞུགས།།
ཞེས་མཁས་གྲུབ་གོང་མ་དག་གི་མཛད་རྗེས་དང་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་བར་དཀའ་བ་སེམས་ལ་བཟུང་ནས། ཁ་བ་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་ཞབས་འདེགས་སུ་འབུལ་བའི་རེ་འདུན་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ། སྣ་མང་ཤེས་བྱའི་བང་བ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ལས་ཀར་འབད་པ་ཕྲན་ཙམ་བགྱིས་པའི་རིམ་པ་ཞུ་ན། དེང་མི་རིགས་སོ་སོས་རང་རང་གི་དཔལ་ཡོན་སྣ་བརྒྱས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་ཤིང་། སྤོབས་པ་དང་གཟི་བརྗིད་མཐོ་རུ་བཏེག་པའི་དུས་རབས་གསར་བའི་ནང་། རང་རེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡབ་མེས་གོང་མའི་ཤུལ་བཞག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཁུར་ཏེ། འདས་པའི་བྱ་བཞག་ལ་ཕྱིར་མིག་དང་མ་འོངས་པའི་དམིགས་འདུན་ལ་རྒྱང་ལྟ་བྱ་དགོས་པ་ནི་དུས་རབས་ཀྱིས་བོད་མི་དག་གི་སྤྱི་འགན་དུ་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་འདི་ནས་ལོ་ཤས་རིང་འབད་འབུངས་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་དང་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན།
ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ཞིག་བསྒྲིག་པ་ལ་སྒྲིག་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་དགོས་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོས་དང་པོ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་རྩ་སྒྲོམ་ཇི་ལྟར་བསྒྲིག་པའི་སྐོར་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཚེ། ད་ཕན་བོད་ལ་ཚིག་མཛོད་ཇི་ལྟར་བསྒྲིག་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱུང་མེད་པས། ང་ཚོས་འདི་ནས་དེང་རབས་འཛམ་གླིང་ན་ཡོངས་གྲགས་ཚད་ལྡན་དུ་རྩི་བའི་ཚིག་མཛོད་གྲགས་ཆེན་ཁག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྒྲིག་སྟངས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཤིང་། བོད་རང་གི་སྐད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲོས་ལ་དཔྱད་ནས་དུས་རབས་ཀྱི་རྗེས་ཟིན་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་བསྒྲིག་འཆར་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཐོག་མར་བོད་རང་གིས་ད་སྔོན་བསྒྲིགས་ཟིན་པའི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལོ་རྒྱུས་དང་ལེགས་ཆ་བསྡུ་ལེན། མ་འདང་སར་ཁ་སྐོང་བྱེད་དགོས་སྟབས། བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་རིམ་པ་ལ་དུས་རབས་རེ་རེ་བཞིན་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་མེད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་དག་སྔོན་ཐོན་ཚིག་མཛོད་ཁག་དང་མཉམ་འགྲོ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད། མ་འོངས་པ་ཡར་རྒྱས་ག་འདྲ་གཏོང་དགོས་མིན། ང་ཚོས་འདི་ནས་གསར་དུ་བསྒྲིགས་པའི་ཚིག་མཛོད་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གང་ཞིག་བསྣན་ཡོད་མེད་བཅས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གླེང་རྒྱུ།
སྤྱིར་འཛམ་གླིང་གི་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་འཕེལ་རིམ་ལ་བལྟས་ན། ཤེས་བྱ་ཀུན་འདུས་སམ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་(Wikipedia)འཁོད་པ་ལྟར་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་༢༣༠༠ཙམ་ནས་བཟོས་པའི་རྡོ་བརྐོས་ཚིག་མཛོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མ་སོས་རི་ཡ་(Syria)ནས་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། དུས་རབས་བཞི་པའི་ནང་བསྒྲིགས་པའི་ལེགས་སྦྱར་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཨམྲཀོཥ་འམ་འཆི་མེད་མཛོད་གཉིས་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་པ་ལས། ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་པར་རྒྱ་སྐད་ནང་བྲིས་པའི་(Erya)ཚིག་མཛོད་ཡིན་མིན་གྱི་རྩོད་གཞི་ཆགས་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བྲིས་པའི་ཉི་ཧོང་གི་(Niina)ཡང་ལག་སོན་བྱུང་མེད་ཅིང་། ཡོ་རོབ་དུ་དབྱིན་ཇི་དང་། ལ་ཊེན། ཧྥ་རན་སི་སོགས་སྐད་ཡིག་སྣ་མང་ཅན་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༢༠ ནང་ཙམ་ལས་བྱུང་མེད་ལ། དབྱིན་ཇི་ཚིག་མཛོད་ཐོག་མ་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༦༠༤ ལ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། རྩོད་མེད་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལོངས་ཤིང་དངོས་ཡོད་ཚིག་མཛོད་འཛམ་གླིང་གི་ཚིག་མཛོད་སྔ་ཤོས་གསུམ་པ་དེ་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་སྐུ་དྲིན་ཅན་ཚོས་བསྒྲིགས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་འཁོད་ལྟར་ན་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ནས་ཚིག་མཛོད་དང་ཚིག་གཏེར་ཡོད་པའི་སྒྲོས་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་དཔེ་དངོས་གང་ཡིན་ཞིབ་འཇུག་ཐུབ་མེད་པར་ལུས་ཡོད་མོད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བཻ་རོ་ཙ་ནས་སྨན་གྱི་ཚིག་མཛོད་མིང་དོན་བརྡ་སྤྲོད་ལྔ་པ་ཞེས། སྡེ་ཚན་ལྔའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་སྟེ། དང་པོ་སྡེ་ཚན་མིང་དོན་ངོ་སྤྲོད་ཅེས། གཉིས་ཚན་སུམ་ཚན་སོགས་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བ། དཔེར་ན། ཨ་རུ་ར་དང་བ་རུ་ར། །སྐྱུ་རུ་ར་གསུམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ་རྒྱ་སྐད་མིང་དོན་བརྡ་སྤྲོད། དཔེར་ན། མཱུ་ལ། རྩ་བ། པར་ནི། ལོ་མ། པིཥྤ། མེ་ཏོག གེ་སར། འབྲུ་ཞེས་ཅེས་བསྒྱུར་འགྲེལ་དུ་བཀོད་ཡོད། གསུམ་པ་གབ་ཡིག་མིང་དོན་ངོ་སྤྲོད་ནི། སྨན་གྱི་གསང་མིང་རྣམས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མིང་གིས་འགྲེལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན། སྲོག་གི་མེ་ཏོག དོམ་མཁྲིས། དྲི་ཆེན་ལྟེ་བ། གླ་རྩི། རྩི་བོ་ཆེ། ཤིང་ཀུན་ཞེས་གསང་བའི་མིང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མིང་གིས་བཀྲལ་ཡོད། བཞི་བ་ངོ་བོ་མིང་དོན་བརྡ་སྤྲོད་ལ། འདྲ་བའི་དཔེ་དང་སྦྱར་ནས་ལོ་མ། མེ་ཏོག འབྲས་བུ། རྩ་བ། དབྱིབས། ཁ་དོག མིང་གི་རྣམས་གྲངས་བཅས་གསལ་བཤད་གནང་ནས་དོན་འགྲེལ་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ཞིབ་གསལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། དར་ཡན་སྨུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །སྐྱེ་གནས་ཐང་དང་རྡོ་གསེབ་སྐྱེས། །ལོ་མ་ལེབ་ཆུང་སྲད་ཆུང་འདྲ། །མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ར་གཟར་འདྲ། །གང་བུ་གྲོག་མའི་གཟུགས་པོ་འདྲ། །རྩ་བ་རྒྱུས་ཕྲན་བཤད་པ་འདྲ། །ཐོ་དཀར་སྨུག་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །སྔོན་མོ་ཆབ་འདྲེན་ཞེས་སུ་བཤད། །ཅེས་དང་། ལྔ་པ་བཟང་ངན་མིང་དོན་བརྡ་སྤྲོད་སྐབས། བརྟག་ཐབས་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་སྟེ། ཙནྡན་བཟང་ངན་ཆུ་ལ་དྲིས། །ཆུར་བྱིང་དྲི་མེད་སྟོན་ན་བཟང་། །ཨ་རུ་ར་ནི་མེ་ལ་དྲིས། །དྲི་ཆེ་ཆིར་ཆིར་བྱུང་ན་བཟང་། །ཞེས་དོན་ཚན་ཆེན་པོ་ལྔ་འམ་འགྲེལ་ལུགས་མ་འདྲ་བ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གཏན་ཕབ་པའི་ཆེད་ལས་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་གི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཨང་གཉིས་པ་རུ་ཆགས་ཡོད།
བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་ཕྱི་ལོ་ ༨༠༦ གི་ལོར་པཎྜི་ཏ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང༌། དཱ་ན་ཤཱི་ལ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེ་སོགས་དྲིན་ཅན་ལོ་པཎ་རྣམ་གསུམ་དང་། བོད་ཀྱི་མཁན་པོ་རཏྣ་རཀྵི་ཏ་དང༌། དྷརྨྨ་ཏཱ་ཤཱི་ལ་དང༌། ཛ་ཡ་རཀྵི་ཏ་དང༌། མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝརྨྨ་དང༌། རཏྣེནྡྲ་ཤཱི་ལ་སོགས་ལོ་པཎ་མང་པོ་གདན་འཛོམས་ནས་སྔོན་གྱི་འགྱུར་རྣམས་དག་བཅོས་དང༌། གཞུང་ཚད་བམ་པོར་གྲངས་ངེས་པ་བྱས་པ་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་སྒྲ་གཞུང་དང་བོད་སྐད་གཉིས་ཆར་མཐུན་ཞིང༌། གོ་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་བཙད་པོའི་སྤྱན་སྔར་བནྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། བནྡེ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཚོགས་ཏེ། རྗེ་བློན་གདན་འཛོམས་ཤིང་། དུམ་བུ་དང་པོའི་ནང་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་རྩ་དོན་ཆེན་པོ་གསུམ། བསྒྱུར་བའི་ཐབས་བཞི། དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཚན་བཞི་གཏན་འབེབས་དང་། དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ནང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་དཔེ་མཚོན་འགའ་བཀོད་པ་དང་། ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་སྐད་ཤན་སྦྱར་གྱི་མིང་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་གི་འགྲེལ་བཤད་འཁོད་པའི་ཚིག་མཛོད་ཡིན།
དེ་ཡང་དང་པོ་མ་ཚིག་སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཤིང་། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བཀོད་ཡོད་པས་དུས་རབས་དེ་ལ་དཔག་ན་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚིག་མཛོད་རིམ་པ་དང་པོ་དང་། ད་ཆ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་ནས་རྙེད་པའི་ཡོངས་གྲགས་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ་དང་། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཐོག་མ། བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཐོག་མ་ཡིན་པར་གཞིག་ན་ཡང་། བོད་ལ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་དར་ནས་ད་བར་མི་ལོ་ ༡༢༡༠ ལྷག་ཕྱིན་ཡོད་ལ།
ཚིག་མཛོད་འདིས་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ནས་འགྲེལ་བཤད་གནང་སྟངས་ངོ་མཚར་ལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ཚིག་མཛོད་སྒྲིག་སྟངས་དང་འགྲེལ་བཤད་ཤེས་ཆེད་འདིར་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་ན།
“ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལ། དང་པོ་མ་ཚིག་ལ་དྷརྨྨ་ཀཱ་ཡ་ཞེས་ལེགས་སྦྱར་དང་དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བོད་་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ནས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་སྦྱར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ། སམྦྷོ་ག་ཀཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྐྱིད་པ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་པ་མྱོང་བར་མཛད་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ། ནིརྨྨཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སོ་སོ་ཅིས་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་ཐབས་ཐབས་སུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པ་ལ་བྱ་བས་ན། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་’’
ཞེས་སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར་ལ་བོད་ཡིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུས་ཐོག་དེ་རང་ལ་བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་ཆེན་པོར་ཐ་སྙད་དགུ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཙམ་བསྒྱུར་འགྲེལ་བྱས་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ཤཱསྟཱ། སྟོན་པ། ཛི་ནཿ རྒྱལ་བ། ལོ་ཀ་ཛྱེཥྛཿ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ། ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བརྗེད་བྱང་དུ་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་དང༌། ཤེས་རབ་འབུམ་པ་དང༌། ཡོ་ག་ཙཱརྱ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ཐ་དད་པ་མང་པོའི་ནང་ནས་དོན་འདུས་པའི་ཚིག་འཇེབས་འཇེབས་མདོ་ཙམ་བཏུས་ཏེ། མ་ཚིག་དང་འགྲེལ་ཚིག་གཉིས་ཀ་བོད་སྐད་ཡིན་པ་དོན་འགྲེལ་དང་གྲངས་འགྲེལ་སོགས་བྱས་ཡོད་པ། དཔེར་ན། མ་ཚིག་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ལ། ‘‘འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་མདུད་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་འཁོར་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དགྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནམ་ཞིག་ན་གནོད་པ་མ་བྱས་པར་མི་བཏང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་’’ཞེས་དོན་འགྲེལ་དང་། ‘‘གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། བསྟན་དུ་ཡང་མེད་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པ་དང་གསུམ་མོ་’’ལྟ་བུ་གྲངས་འགྲེལ་དུ་བཀོད་པ་སོགས་ཧ་ཅང་སྤུས་ལེགས་པའི་ཚིག་མཛོད་འདི་དག་ནི་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱའི་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་རིགས་མ་འདྲ་བ་བཞིཟ་ཡིན་ཞིང་།
ད་ལྟའི་བར་རང་རེའི་མིག་གི་རྒྱན་དུ་ལྷང་ངེར་བཞུགས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་ཆར་ཡང་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་ཆེད་བེད་སྤྱོད་གནང་དང་གནང་བཞིན་ཡོད་ལ། འདི་དག་གི་བཀའ་དྲིན་དང་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དུ་བཀའ་བསྟན་པོད་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བསྒྱུར་ཞུས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཐ་སྙད་ཁག་གཅིག་གྱུར་དང་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཏུན་ཧོང་ནས་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཐོན་པ་ཡང་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆེས་སྔ་བའི་གྲས་ཡིན།
བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱང་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་གླིང་པ(Orazio della Penna)ཨོ་ར་ཛིའོ་ཌེལ་ལ་ཕེན་ན་ཞེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༡༦/༡༠/༡ ཉིན་བོད་དུ་སླེབས། སེ་རར་ཟླ་བ་ ༩ དགུའི་རིང་སློབ་གཉེར་དང་བཅའ་སྡོད་བྱས། བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་སོགས་སེ་རའི་མཁས་པ་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་ལོ་བཞིའི་རིང་སྦྱངས། མ་ཚིག་ ༣,༣༠༠ སུམ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པའི་བོད་དང་ཨི་ཊ་ལིའི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་དེ་སེ་རར་བརྩམས། དེ་ནི་བོད་དང་ཨི་ཊ་ལིའམ་ཡུ་རོབ་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཁྱད་པར་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་སྐད་ལྔ་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་བསྒྲིགས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༣༤ ལ་ཟངས་དཀར་གྱི་སློབ་དཔོན་རྗེ་སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཕྱི་གླིང་གི་སློབ་གཉེར་པ་ཀོ་རོ་ཤི་ཅོ་མ་ཤཱན་དོར་(Alexander Csoma de Ko”ros)གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མིང་གི་མཛོད་ཅེས་བོད་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་བསྒྲིགས་པ་བོད་དབྱིན་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པར་སྣང་།
དེ་ལྟར་བོད་སྐད་དང་གཞན་སྐད་ཤན་སྦྱར་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་ཚིག་མཛོད་འདྲ་མིན་ཧ་ཅང་མང་པོ་དར་ཡོད་པ་འདིས། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ནང་འདྲེན་དང་། རང་གི་རིག་གཞུང་དར་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་ནུས་ལ། ཡབ་མེས་གོང་མ་དག་གི་མཛད་རྗེས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ། དེ་བཞིན་ཉེ་བའི་དུས་རབས་ནང་སྤྱི་དང་སྒེར་མང་པོས་ཚིག་མཛོད་གང་འཚམ་མང་པོ་བསྒྲིགས་དང་སྒྲིག་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཕལ་མོ་ཆེ་ཐ་སྙད་ཅིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཙམ་ལས་དེང་རབས་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་མཛོད་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་ཡིན་པས། ད་ཆ་རང་རེ་དུས་རབས་འདིར་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་། དུས་རབས་ཀྱི་རྗེས་ཟིན་པའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་བསྒྲིག་དགོས་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཡིན་པ་ལས་གྲངས་ཀ་ཙམ་གྱིས་ཚིམས་ནས་སྡོད་པ་ནི་རྒུད་པའི་སྒོ་ཉག་གཅིག་ཏུ་མཐོང་ལ།
ཚིག་མཛོད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་མང་ཡང་མ་ཚིག་གི་གྲངས་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་དེ་ལས་ཞན་པ། འདི་དག་ལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་མ་ནུས་ཚེ། ང་ཚོ་མི་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔུན་ནས་ངོ་གནོང་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱིའི་གྱོང་གུད་ཅིག་ཏུ་ངེས་པས་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ང་ཚོའི་ཡབ་མེས་གོང་མ་དག་གི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཚིག་མཛོད་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔོན་ཐོན་གྱི་གྲས་སུ་སླེབས་ཡོད་པ། གོང་སྨོས་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་བའི་ཚིག་མཛོད་ཁག་དང་ང་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་སྔ་ཤོས་དག་བསྡུར་ན་ཤེས་ནུས། ཡིན་ཡང་། དུས་རབས་འདིར་ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་མང་པོའི་དབང་གིས་རང་རེ་མི་རིགས་འཆི་གསོན་གྱི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན།
དེས་ན་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་འདི་བླ་ན་མེད་པའི་ལས་དོན་གྱི་ལམ་བུ་དང་། འབུར་དུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་སྲིད། མདོར་ན་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་པ་དག་མཉམ་འབྲེལ་གནང་ནས་མ་འོངས་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ལ་ལེགས་སྐྱེས་ཅི་ཞིག་འཇོག་དགོས་མིན། རང་གི་རིག་གཞུང་གིས་རང་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྐྱོབ་ཏུ་འཇུག་རྒྱུ་ལ་བསམ་གཞིག་ནན་མོ་གཏོང་དགོས་པའི་དུས་སུ་བབས་པར་མཐོང་། རིག་གཞུང་ཞིག་གིས་མི་རིགས་སྐྱོབ་ཐུབ་མིན་ནི། མི་རིགས་དེས་རིག་གཞུང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ལ་རག་ལས་པར་སེམས།
དུས་དང་དགོས་མཁོ་ཁོར་ཡུག་བཅས་ལ་གཞིག་ནས་བླང་དོར་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རིག་གཞུང་བེད་སྤྱོད་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ལས། ལར་ཞེན་དང་རང་མཐོང་། དམ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་རིག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་ཀྱང་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་ལ། མི་རིགས་ཀྱིས་རིག་གཞུང་ཡང་སྐྱོབ་མི་ནུས་སྟབས། འདི་ནས་ང་ཚོས་བོད་རང་སྐད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་སྟེ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་དོན་ལ་གནས་དགོས་པ་དང་གཅིག སྔར་ཡོད་རྒྱུན་འཛིན་ཙམ་མ་ཟད་གཙོ་བོ་གསར་གཏོད་དམ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དགོས་པ་དང་གཉིས། སྐད་ཡིག་གྲགས་ཅན་གཞན་གྱི་སྤྱི་འགྲོས་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཆགས་དགོས་པ་དང་གསུམ། དབྱེ་གཞི་དབྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་དུ་མ་སོང་ཞིང་དགོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་བཀར་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དབྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་དགོས་པ་དང་བཞི་གཞི་ལ་བཟུང་ཞིང་། མི་རེ་གཉིས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གཙོར་འདོན་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཕྱི་ནང་གི་ཆེད་མཁས་པ་མང་པོར་འདྲི་གཏུགས་འབྲེལ་འདྲིས་རྒྱུས་ལོན་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། ཁྱད་པར་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པར་སྙན་གསན་ཕབ་ཅིང་། ཆོས་བརྒྱུད་རང་རང་གི་ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་དམིགས་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁག་གི་འགྲེལ་བཤད་དང་གོ་དོན་གང་ཡིན་མདོ་སྔགས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་འཇུག་དོན། སྒྲ་མཐུན་དོན་དཔག་གི་སྐབས་ཤན་ཕྱེ་ནས་འགྲེལ་བཤད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་གྱི་ཡུལ་སྐད་བསྡུ་སྒྲིག ཚོ་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་གོམས་སྲོལ། སྨན་རྩིས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་རིག་ཚན་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་པར་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཕྱོགས་མེད་རིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ཡོད་སྟབས། ཉེ་རབས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་ཚིག་མཛོད་ཁག་ཅིག་གི་མིང་བརྡའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་ཐད་གནད་དོན་ཡོད་པ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་སོགས་མཚོན་པའི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ལྟ་ཚུལ་གྱིས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད་པ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁ་མི་ཚང་བ། གཞུང་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་འགྲེལ་ལོག་བརྒྱབ་པ་ཁག་གཙང་སེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་བར་དུ་ང་ཚོས་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་དང་མཁས་པ་མང་པོའི་དགོངས་ཚུལ་བཅས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་འདི་ལ་སྔར་མེད་ཁྱད་ཆོས་གང་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།
སྔ་མ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ན་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་འདིར་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ།
དང་པོ། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལེགས་པར་ངོས་བཟུང་ཡོད། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁག་ལེགས་པར་ངོས་མ་ཟིན་ཕྱིན། མ་ཚིག་གི་སྤུས་ཚད་འཇལ་བའི་ཚད་གཞི་མི་རྙེད་ལ། འགྲེལ་ཚིག་གི་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱང་ལེགས་པར་ངོས་མི་ཟིན་ཅིང་། སྐད་ཡིག་སློབ་གཉེར་བ་དག་གིས་ཚིག་གི་གོ་རིམ་དང་རྣམ་གཞག སྐད་ཡིག་གི་གནད་ལེགས་པར་མི་རྟོགས་མོད། ད་བར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕལ་མོ་ཆེ་རྩེ་མོ་ནས་བསྐོར་བ་ལས་རྩ་བ་ནས་བསྔོགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་མ་བྱུང་བས་གཞི་རིམ་མི་དམངས་དང་སྐད་ཡིག་གཉིས་པ་སློབ་མཁན་ཁག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཧ་ལམ་མཛུབ་མོ་གཟུགས་ས་རྙེད་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན།
དབྱིན་སྐད་དུ་ Part of speech ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། ད་བར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་མིང་དང་དབྱེ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོ་རྒན་བསམ་གཏན་གྱིས་གཙོ་བསྒྲིགས་གནང་བའི་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་སུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིགས་ཞེས། མིང་ཚིག ཚབ་ཚིག རྒྱན་ཚིག གྲངས་ཚིག ལས་ཚིག བསྣན་ཚིག སྦྱོར་ཚིག སྦྲེལ་ཚིག གྲོགས་ཚིག འབོད་སྒྲ་བཅས་སྡེ་ཚན་བཅུ་ཅན་ཞིག་བཀོད་ཡོད། དེ་རྗེས་རྒྱ་མི་ཀྲང་ལེན་ཧྲིན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་གྱི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཐ་སྙད་ཅེས་པའི་དེབ་སྒྲིག་སྐབས། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ལོར་བོད་ལྗོངས། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། པེ་ཅིན་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༡ ལོར་པར་དུ་བཏབ་པའི་ནང་། མིང་ཚིག བྱ་ཚིག རྒྱན་ཚིག ཚད་གཞིའི་ཚིག ཚབ་ཚིག བསྣན་ཚིག སྦྱོར་ཚིག སྦྲེལ་ཚིག ཚིག་གྲོགས། ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་ཅེས་དབྱེ་བ་བཅུ་གཅིག་བཀར་ཡོད། འདི་གཉིས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ནང་དབྱེ་བ་འདི་རིགས་ཕྱེ་བའི་ཐོག་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། ཞིབ་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་མེད་པ། བོད་རང་གི་སྐད་བརྡའི་གཤིས་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆུང་བ་བཅས་ཀྱིས་ད་བར་སྐད་ཡིག་གསར་སློབ་དང་གཞི་རིམ་སློབ་ཚན་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་ཐུབ་མེད།
དེ་རྗེས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར། རྒྱ་ཡིག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་དབྱེ་བ་བཀར་ཡོད་པ། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ། བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ། ཁྱད་གཞིའི་མིང་། ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་མིང་། སྤྱི་སྒྲ་དང་དེ་སྒྲ། གྲངས་ཚིག ཕྲད། ཚིག་རྒྱན། ཚིག་གྲོགས། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན། འབོད་སྒྲ་བཅས་དང་། ལྕགས་ཐར་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྤྱི་རྣམ་རིག་འཕྲུལ་སྣང་མཛོད་དུ། མིང་གི་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། ཁྱད་གཞི་བརྗོད་པའི་མིང་། ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་། བྱ་བ་བརྗོད་པའི་མིང་། གྲངས་ཀ་བརྗོད་པའི་མིང་། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་མིང་། ཤུགས་འདོན་པའི་མིང་། ངེས་བཟུང་གི་མིང་། གསལ་བྱེད་ཀྱི་མིང་། ཚིག་ཕྲད། འབོད་ངག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མིང་། ཆེད་མིང་། སྐད་ཆ། བརྡ་སྤྲོད། དཔེ་ཆོས། ཚིག་བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཀར། སུམ་པ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་གི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། མིང་གི་དབྱེ་བ་ལ། མིང་ཚིག བྱ་ཚིག རྒྱན་ཚིག གྲངས་ཚིག ཚད་ཚིག ཚབ་ཚིག བསྣན་ཚིག འབོད་ཚིག ཚིག་ཕྲད། སྦྱོར་ཚིག སྦྲེལ་ཚིག་བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད། དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གསལ་བྱེད་ངག་སྒྲོན་དུ། མིང་གི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་པོའི་མིང་། ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་མིང་། བྱ་བའི་མིང་། གྲངས་ཀའི་མིང་བཅས་སུ་ཕྱེ་འདུག ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་གསར་བསྒྲིགས་སྨྲ་སྒོའི་ལྡེ་མིག་ཏུ། བརྗོད་པ་ངག་གི་ཆ་ཤས་ཞེས། མིང་ཚིག མིང་ཚབ། མིང་གྲོགས། མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཚིག བྱ་ཚིག ཁྱད་ཚིག རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚིག མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག གནས་སམ་ཕྱོགས་དང་དུས་བརྗོད་པའི་ཚིག ཚིག་ཕྲད། སྤྱི་སྒྲ་དང་དྲི་ཚིག འབོད་སྒྲ་བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད་པ་སོགས་དབྱེ་སྒོ་དང་མིང་འདོགས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་མཆིས་ལ།
བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་གི་མཛོད་དུ་བོད་ཡིག་ཐོག་དབྱེ་བ་བཀར་མེད་ཀྱང་། དབྱིན་ཇི་ལ་དབྱེ་བ་དགུ་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་དང་འདོར་ལེན། སྔ་རབས་མཁས་པའི་གསུང་རྩོམ་སྣ་མང་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་། ང་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་ནང་མིང་ཚིག ༩༧༨༦༣ རྒྱན་ཚིག ༤༠༠༣ བྱ་ཚིག ༢༧༧༦ བསྣན་ཚིག ༥༥༨ སྒྲུབ་ཚིག ༩༡ ཚབ་ཚིག ༡༩༡ ཕྲད་ཚིག ༢༣༠ འབོད་ཚིག ༡༡༨ གྲངས་ཚིག ༣༥༦ འཇལ་ཚིག ༤༨ གྲོགས་ཚིག ༩༢ མཚུངས་ཚིག ༩༨་བཅས་ཁྱོན་ཐ་སྙད་ཆིག་འབུམ་བདུན་སྟོང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་ཙམ་དབྱེ་བ་འདི་དག་གི་ཁོངས་སུ་བཅུག་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་དཔྱད་བསྡུར་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བའམ་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་བྱས་ཡོད་པ།
མིང་ཚིག རྒྱན་ཚིག བྱ་ཚིག བསྣན་ཚིག ཕྲད་ཚིག ཚབ་ཚིག གྲོགས་ཚིག སྒྲུབ་ཚིག གྲངས་ཚིག འཇལ་ཚིག མཚུངས་ཚིག འབོད་ཚིག་བཅས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་ལ། འདི་ལྟར་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་ནི་ཚིག་མཛོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྐད་ཡིག་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལ་ཆེས་མཁོ་གལ་ཆེ་བ་སྟེ། ཉམས་ཞིབ་པ་དང་ཉམས་མྱོང་ཅན་མང་པོས་གསུངས་ན། སྤྱིར་སྐད་ཡིག་གཉིས་པ་ཞིག་སྦྱོང་བའི་དུས་ཡུན་ལོ་གསུམ་ཙམ་ཡིན་ཡང་། མི་རིགས་གཞན་པའི་བོད་སྐད་སྦྱོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་གསུམ་ནང་བོད་སྐད་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ། གཙོ་བོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་རིགས་བཀར་མ་ཐུབ་པ་ལ་ཐུག་ཡོད་པར་གསུང་གིན་ཡོད་པ་དོན་ལ་ཡང་གནས་ངེས། དེས་ན་ང་ཚོས་དབྱེ་ཞིབ་བླང་དོར་ཞིབ་ནན་སྒོས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་། དོགས་སློང་། དཔྱད་བརྗོད། དབྱེ་བ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་མང་ཙམ་ཡོད་པ་ཟུར་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་རྒྱས་པ་ཞིག་འདོན་འཆར་ལགས་པས་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ།
གཉིས་པ། ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་འགྲོས་ལྟར་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚད་གཞི་གཏན་འབེབས། འགྲེལ་བྱའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཙམ་ཕྱེ་ཞིང་། དེ་དག་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིབ་གསལ་བཟོས་ཡོད། འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ལའང་།
༡ དོན་འགྲེལ། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་མཚན་ཉིད་དང་། སྨན་རྫས་སྐྱེ་དངོས་སོགས་ལ་གྲུབ་ཆ་དང་། བྱེད་ལས་དང་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བ།
༢ ཚིག་འགྲེལ། རྗེས་གྲུབ་གྱི་མིང་རྣམས་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བ།
༣ གྲངས་འགྲེལ། དབྱེ་བ་ཁག་རྣམ་གྲངས་གྲངས་འདྲེན་དང་ཁུངས་ལུང་གསལ་སྟོན།
༤ རིས་འགྲེལ། མཆོད་རྫས་ཀྱི་རིགས་དང་རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་སོགས་དཔེ་རིས་བཀོད་ནས་འགྲེལ་བ།
༥ སྐབས་འགྲེལ། སྒྲ་མཐུན་དོན་དཔག་རྣམས། དུས་གནས་སོགས་སྐབས་ཐོབ་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐབས་ཤན་ཕྱེ་ནས་འགྲེལ་བ།
༦ མིང་འགྲེལ། དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཡོངས་གྲགས་མ་ཡིན་པའི་མིང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བ།
༧ དཔེ་འགྲེལ། སྙན་ངག་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་དོན་མཐུན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་འཇོག་པ།
༧ སྒྲུང་འགྲེལ། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་རིགས་མང་པོའི་མིང་གི་བྱུང་རིམ་དང་འབྲེལ་ནས་བཤད་པ།
༨ ཞོར་འགྲེལ། འབྱུང་ཁུངས་དང་སྤྱོད་སྒོ་ཁག་ཐ་སྙད་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་བེད་སྤྱོད་སོགས་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ།
༩ རྣམ་པ་བཀོད་འགྲེལ། རྒྱན་ཚིག་གི་རིགས་ལ་མཚོན་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་བཀོད་འབྲི་བྱེད་པ།
༡༠ ལྡོག་འགྲེལ། རྒྱན་ཚིག་གི་སྐོར་འགའ་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་འགྲེལ་བ།
༡༡ འབྱུང་འགྲེལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་བྱུང་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་དགོས། དཔེར་ན། དུས། ཡུལ། བྱ་བ། མི་སྣ་བཅས་བཀོད་ནས་འགྲེལ་བ།
༡༢ བསྒྱུར་འགྲེལ། སྐད་ཡིག་གཅིག་གི་དགྲོལ་བྱའི་མིང་ལ་སྐད་ཡིག་གཞན་པ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བ་བཅས་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་འཇུག་དོན་མ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་བཀོད་ཡོད། ཐ་སྙད་ཁག་གི་འཇུག་དོན་ཞིབ་པར་མ་ཕྱེ་བར་ཚིག་མཛོད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་དོན་གཅིག་ཙམ་ལས་མ་བཀོད་པས་ཡིག་སྒྱུར་པ་དག་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེན་འབྱུང་གིན་ཡོད་པ། དཔེར་ན། རྒྱ་དབྱིན་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་མཁན་འགས་གདོན་མི་ཟ་ཞེས་པ་འདྲེ་མི་ཟ་དང་། གདོན་འདྲེ་མི་ཟ་མཁན། དེ་བཞིན་རྐང་པ་བཞི་པའི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ལྟ་བུའི་སྐབས་རྐང་པ་བཞི་པ་དུད་འགྲོ་ལ་བསྒྱུར་པ་སོགས་དགོད་བྲོ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་བྱུང་མྱོང་། འདི་དག་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དག་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་དོན་སོ་སོར་མ་བྱས་པ་དང་ཞིབ་མ་ཚགས་པ་ལ་ཐུག་ཡོད།
གསུམ་པ། རིག་ཚན་མ་འདྲ་བའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད། རྩོམ་རིག་གི་བརྡ་ཆད། གསོ་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ཚན་རིག་གི་བརྡ་ཆད། བཟོ་རིག་གི་བརྡ་ཆད། རྩིས་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད། དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་བརྡ་ཆད། དམག་དོན་རིག་པའི་བརྡ་ཆད། འཛིན་སྐྱོང་གི་བརྡ་ཆད། སྒྲ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད། ཤེས་ཡོན་ནམ་སློབ་གསོའི་བརྡ་ཆད། ཚད་མ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་བཅས་བཅུ་དྲུག་གཏན་འབེབས་དང་།
བཞི་པ། སྤྱོད་སྒོའི་རྣམ་གྲངས་ལ། མངོན་བརྗོད། བརྡ་རྙིང་། ཞེ་ས། བརྙས་ཚིག ཡུལ་སྐད། ལོག་སྐད། དཔེ་ཆོས་བཅས་དང་།
ལྔ་པ། རྒྱུན་སྤྱོད་གཏན་འབེབས་བྱས་པ། དེ་ཡང་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ། བཀོལ་ཡུན་རིང་བ། ཐ་སྙད་མང་པོའི་གྲུབ་གཞིར་ཆགས་པ་ལ་ཚད་གཞི་བཟུང་ཡོད།
དྲུག་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། འདི་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། གཙོ་བོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འོག་ཏུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཡོད།
བདུན་པ། འདྲ་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདྲ་བ་མིན་ཡང་ཕྱོགས་འདྲ་བའི་ཚིག་རྣམས་ཟུར་དུ་བཀོད་ནས་འབྲི་རྩོམ་དང་གོ་བ་ལེན་པར་ལས་སླ་རུ་བཏང་བ་སོགས་ཅུང་ཞིབ་ཚགས་པོ་བྱས་ཡོད་པ་ཚིག་མཛོད་ངོ་སྤྲོད་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་ལ་གཟིགས་ན་མཐོང་ཐུབ།
བརྒྱད་པ། ལྡོག་ཚིག་ངོས་འཛིན། རྒྱན་ཚིག་དང་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་གི་ལྡོག་ཚིག་ངོས་བཟུང་སྟེ་གསར་སློབ་དང་སྐད་ཡིག་གཉིས་པ་སྦྱོང་མཁན་རྣམས་ལ་སྟབས་བདེ་རུ་བཏང་ཡོད།
དགུ་པ། བསྡུར་རིམ། ཚད་ཡོད་པའི་རྒྱན་ཚིག་རྣམས་ལ་བསྡུར་རིམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསར་དུ་ཕྱེ་ཡོད།
བཅུ་པ། བསྡུས་ཚིག ཚིག་རིང་པོ་ཁག་ལ་བསྡུས་ཚིག་བཀོད་ནས་རྩོམ་འབྲི་དང་གོ་བ་ལེན་པ་ལས་སླ་རུ་བཏང་བ།
བཅུ་གཅིག་པ། དཔེ་རིས། ཚིག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཙམ་གྱིས་གོ་ཁག་པའི་བཅའ་དངོས་དང་ལུས་རྩལ་སོགས་ལ་དཔེ་རིས་བཀོད་ཡོད།
བཅུ་གཉིས་པ། དཔེར་བརྗོད། སྐད་ཡིག་དང་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སོགས་ལ་དོན་མཐུན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་བཞག་ཡོད།
གང་ལྟར་དོན་གནད་རེ་རེར་སྔ་སྲོལ་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་དང་དེང་རབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་གི་སྤྱི་འགྲོས་བཅས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་ཐེངས་མང་བྱས་པ་ལས། རང་སྣང་གང་དྲན་དང་ཤ་གཟུག་ཟ་རྐྱང་བྱས་པ་ཞིག་མིན་པས་གང་འཚམ་ཡིད་བརྟན་འཕེར་བ་ཡིན། དེང་སང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་ཚིག་མཛོད་ལ་མིང་མཛོད་ཅེས་མིང་འདོགས་དགོས་པའི་དགོངས་ཚུལ་འདོན་མཁན་ཡོད་ཀྱང་།
འདིར་ཚིག་མཛོད་ཅེས་མིང་བཀོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན། གོམས་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་ཡིག་འཁོད་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཤོས་རྣམས་སུ་ཚིག་གི་མཛོད་དང་ཚིག་གི་གཏེར་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དོན་གྱི་སྟེང་ནས་ཀྱང་ཚིག་མཛོད་ཅེས་བཀོལ་ན་གོ་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་ཡིན། དེ་ཡང་ཚིག་ཅེས་པ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལ་གོ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འདིར་ཚིག་ཅེས་པ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་(word)ཅེས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ལ། བོད་རང་གི་སྐད་ལ་ཡང་ཚིག་ཅེས་པ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལ་གོ་ན་ཁྱབ་ཆུང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་པ་ད། དེ་བོད་སྐད་དུ་ཚིག་ཅེས་པར་བསྒྱུར་བ་ཙམ་ལས། བོད་རང་སྐད་ལ་ཚིག་ཅེས་པ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཚིག་ཁོ་ན་ལ་གོ་ཡི་མེད་ལ། ལེགས་སྦྱར་དུ་བོད་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་པ་ལ་སྒྲ་མ་འདྲ་བ། པ་ད་དང་ཤབྡ་ལྟ་བུ་སོ་སོར་ཡོད་ཀྱང་བོད་སྐད་དུ་གཉིས་ཆར་ལ་ཚིག་ཅེས་མིང་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་དོན་སོ་སོར་ཡོད་པ་ཤེས་གལ་ཆེ། དེ་མིན་བོད་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ལེགས་སྦྱར་གྱི་པ་དའི་འཇུག་དོན་ཁོ་ན་ལ་གོ་མི་རུང་། དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ Dictionnary ལ་ལེགས་སྦྱར་དུ་ཤབྡ་ཀོཥཞེས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་བཞིན་པ་བོད་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་མཛོད་དམ་ཚིག་མཛོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། མིང་མཛོད་ཀྱི་སྐད་དོད་སང་ཛྙཱ་ཀོ་ཥ་ཞེས་གཏན་ནས་བཀོལ་མེད་ལ། པ་ད་ཀོ་ཥ་ཞེས་དེ་བས་བཀོལ་མེད། དེས་ན་ཚིག་ཅེས་པ་འདི་བོད་སྐད་ནང་བཀོལ་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚོགས་གསུམ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཚིག་ཁོ་ན་ལ་གོ་ཡི་མེད་པ་ཤེས་ན་ཚིག་མཛོད་ཅེས་བརྗོད་ན་དོན་དང་མི་འགལ་ལ། གོམས་སྲོལ་དུ་ཡང་ཆགས་ཡོད་སྟབས་དགོས་པ་དམིགས་བསལ་མེད་པར་ཐ་སྙད་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་ན་མགོ་རྨོངས་བྱེད་ཙམ་ལས་མེད་པས་སོར་འཇོག་བྱས་ཡོད། འདིར་གླེང་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་བྱ། གོང་དུ་སྨོས་པ་དག་དཔེར་མཚོན་ཙམ་ལས་བོད་སྐད་ཡིག་ནང་ཚིག་ཅེས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ། ཕལ་མོ་ཆེ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལ་གོ་ཡི་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། དེས་ན་ཚིག་མཛོད་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཛོད་ལ་གོ་ཡི་ཡོད་སྟབས། དགོས་པ་དམིགས་བསལ་མེད་པར་ཐ་སྙད་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་ན་མགོ་རྨོངས་བྱེད་ཙམ་ལས་མེད་པས་སོར་འཇོག་བྱས་ཡོད། འདིར་གླེང་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་བྱ།
ཚིག་མཛོད་ནི་རྩོམ་ཡིག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་བཀོལ་ཁྱབ་ཆེ་བ། མཁས་བླུན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་སུ་ལ་ཡང་མཁོ་གལ་ཆེ་བ། བཀོལ་ཡུན་རིང་བ། ལྷག་པར་སློབ་གཉེར་མཁན་གསར་བ་དང་། ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་ལ་ཚིག་མཛོད་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་དང་ཞིབ་ཚགས་ལ་གཏོང་དགོས་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་པས། འདི་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་དབང་མང་པོའི་དགོངས་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་དང་བགྲོ་གླེང་གི་རིམ་པ་མང་པོ་བྱས་པ་དང་།
ལས་རོགས་རྣམ་པས་ཀྱང་ངལ་བ་དང་ལེན་དང་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་སྟེ། བོད་རང་གི་སྔར་ཡོད་ཚིག་མཛོད་ཁག་གི་ལེགས་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་དང་། དེའི་ཐོག་དེང་རབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིམ་པའི་ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ཁག་གི་སྒྲིག་སྟངས་ལས་ལེགས་ཆ་བླངས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཚད་ལོངས་པའི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཅིག་སྒྲིག་བཟོ་བྱ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ཡོད། བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཁག་སོགས་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་སློབ་གཉེར་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་མཁན་ཚོར་ཕན་ཐོགས་དང་། བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་པ་དང། སློབ་ཕྲུག་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་སྔར་ལྷག་ཡོང་བའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོའི་ལས་དོན་འདིར་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ལྡན་དག་གིས་དགོངས་ཚུལ་དང་ལམ་སྟོན་ལྷུག་སྩོལ་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ།
ཆོས་འབྱོར་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པ་ཁ་བའི་ལྗོངས། །
དུས་ཀྱི་མུན་ནག་འཁྲིགས་པའི་མྱ་ངན་ཀློང་།།
མ་འོངས་དམིགས་འདུན་འཚོལ་ལ་བྲེལ་བའི་ཚེ། །
འབད་པ་འདི་འདྲའང་སྲིན་བུའི་འཕོངས་མེ་ཙམ།།
ཤེས་འཇོན་ཉི་ཟླའི་གཟི་འོད་མ་རྒྱས་ཀྱང་། །
ནང་གི་དུང་སེམས་ཕྲ་མོའི་དྲོད་ཀྱི་རྒྱུན།།
ལུས་སེམས་དར་སྐུད་འབྲེལ་བ་ཞིག་ན་ཡང་། །
བསིལ་ལྡན་རི་བོའི་ཁོངས་སུ་ལྷོད་ཀྱིས་འཛུམ།།
གངས་ཅན་ཨ་མས་གསོས་པའི་ཟས་རིན་དུ། །
ཤེས་རིག་དཔལ་ལ་ཆགས་པའི་ལམ་བུ་ནས།།
ཡུན་རིང་བསགས་པའི་རྔུལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་དག །
རིགས་མཐུན་སྤུན་ཟླ་དགྱེས་པའི་སྐྱེས་སུ་བཏེག།།
དྲང་པོའི་གཤིས་ལ་བྱམས་བརྩེ་འོད་ཀྱིས་འཁྱུད། །
བདེན་པའི་ཡུས་ལ་གླེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་འཐམ།།
ཆོས་རིག་དཔལ་ལ་ཡོད་ཚད་འདུན་པ་གཏོད། །
ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་རེ་བ་མངོན་གྱུར་ཤོག །
ཅེས་སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་མིང་ཙམ་ཁུར་བ་འཇུ་བསྟན་སྐྱོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༥ ལ་བྲིས།


text:
གཙོ་ངོས།>>
ཞིབ་འཇུག>>ལོ་རྒྱུས།
རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༠༢ཚེས་༠༨ཉིན།
༄༅།།མངའ་རིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་མངའ་རིས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ནི་བོད་སིལ་བུའི་དུས་སུ་མངའ་བདག་འོད་སྲུང་གི་གདུང་རྒྱུད་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་སྲས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་བར་པ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་960ཡས་མས་སུ་མངའ་རིས་གུ་གེར་རྒྱལ་ས་བཟུང་སྟེ་རིམ་གྱིས་དེང་གི་མངའ་རིས་རྩ་མདའ་རྫོང་ལྟེ་བ་བྱས་ནས། ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་①ལས་སྤུ་རང་དང་ཞང་ཞུང་སྐོར་གཅིག་ཅེས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནས་བཟུང་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1618བར་དུ་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་བདུན་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བའི་ནང་། ཡུལ་དེའི་ས་གནས་རྒྱལ་པོ་བྱས་པའི་རྒྱལ་རབས་སམ་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།
དེ་ལ་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་མཐའ་མ་ཁྲི་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་ལ་སྲས་ཡུམ་བརྟན་དང་འོད་སྲུང་གཉིས་འཁྲུངས་པ་ལས་རྒྱལ་སྲས་གཉིས་སོ་སོའི་ཡུམ་གྱི་ཕྱོགས་ཞང་བློན་རྣམས་མ་མཐུན་ཏེ། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་སྟོབས་ཤུགས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་བློན་འབངས་ཐ་དད་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་ཡུམ་བརྟན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དབུ་རུ་སྟེ་དེང་གི་ལྷ་ས་ཕྱོགས་དང་། འོད་སྲུང་གིས་གཡོ་རུ་སྟེ་དེང་གི་ལྷོ་ཁ་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་དབུ་གཡོ་འཁྲུག་པ་བྱས་ཏེ་ལོ་མང་རིང་མངའ་ཐང་འཕྲོག་རྩོད་བརྒྱབ། མངའ་བདག་འོད་སྲུང་ལ་སྲས་དཔལ་འཁོར་བཙན་འཁྲུངས་ཤིང་། འདིས་ཐོག་མར་གཡོ་རུ་ལ་དབང་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ཡུམ་བརྟན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་དབུ་རུ་མ་ཟད་རིམ་གྱིས་གཡོ་རུའི་ཕྱོགས་ལ་དབང་བྱས་པས། དཔལ་འཁོར་བཙན་བློན་འབངས་འཁོར་བཅས་གཡས་རུ་གཙང་ཕྱོགས་སུ་བྱོལ་ནས་མཐར་ཁོང་ཉིད་གཙང་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེ་①ནས་བློན་པོ་སྙགས་སྟག་རྩེ་བྱ་བས་བཀྲོངས། ཡང་དེ་བཀྲོངས་རྐྱེན་ནི་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》རུ་“སྙགས་ཕྱེད་གཙང་དུ་བཤུག་པར་བྱས་པ་དང་། གཙང་གི་འདྲེ་(འབྲེ་)ཕྱེད་མར་ཡར་ལུངས་སུ་དབབ་པར་བྱས་པས་སོ། །”②ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་སྐབས་དེར་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་འཁོར་སྙགས་དང་བཅས་པའི་བློན་འབངས་མང་པོ་ཞིག་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་གྱར་ལ་ཡོང་བ་དང་། གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སེར་མང་པོ་མར་རང་ཡུལ་ཡར་ལུང་དུ་འགྲོ་རུ་བཅུག་སྟབས། བློན་སྙགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ལ་མ་རངས་ནས་ཁོང་བཀྲོངས་པ་ཡིན་འདུག་ལ། འདིས་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཡ་ཡོམ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་བོད་འབངས་བྱིངས་ལ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་མཚོན་ཐུབ་བོ། །
དེ་ལྟར་དཔལ་འཁོར་བཙན་ལ་བཙུན་མོ་ཆེན་ཆུན་①གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཆུན་མ་མཆིམས་བཟའི་སྲས་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དང་། ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟའ་ལ་སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གཅེན་གཅུང་②གཉིས་འཁྲུངས། དེ་ནས་ཡུམ་བརྟན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་དབུ་གཡོ་མ་ཟད་གཙང་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱང་བཟུང་བས། དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྲས་གཉིས་ལ་སྟོད་③དང་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་བྱོལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་བར་བརྟེན། གཅེན་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ་གྱིས་ལ་སྟོད་ལྷོ་བྱང་གི་ཡུལ་རྣམས་བཟུང་ནས་ཕྱིས་སུ་སྲས་སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་བྱོན་ལ། མངའ་རིས་གུང་ཐང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཡང་འདི་ནས་མཆེད་པ་ཡིན། གཅུང་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་དེའང་《ཉང་ཆོས་འབྱུང་》དུ། “ཁྲི་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ཆིབས་ཁ་གྱེན་ལ་བསྐྱོད་ནས་མངའ་རིས་སྟོད་དུ་གཤེགས་པ་ལ། བློན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་གཙང་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་བར་དུ་བསྐྱལ་ནས། ཞང་པ་ཚབ་ཉི་མ་རྡོ་རྗེ་ཡིས་དྲེའུ་གཅིག་ཕུལ། ཅོག་རོ་ཕག་ཤ་ལྷ་ལེགས་ཀྱིས་སྤྱང་ཁུའི་ཐུལ་བ་གཅིག་ཕུལ། རྗེ་ཁྲི་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་ཞལ་ནས། ངས་སྟོད་ཕྱོགས་འདིར་རྒྱལ་ས་ཟིན་ན་ཁྱེད་གཉིས་ལ་བསླང་རྒྱུ་རེ་ཡོད་དོ་གསུངས་ནས་སོ་སོར་བྱོན་ཏེ། མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་བྱང་དུ་བཞུགས་ནས། བློན་པོ་ཤེས་རིག་ཆེ་བ་གསུམ་སྟོད་བསྐོར་གསུམ་བལྟ་རུ་བཏང་བས་བློན་པོ་སྤུ་(རང་)དུ་བལྟ་རུ་བཏང་བ་འཁོར་ནས་བྱུང་བས། རང་རེ་རྗེ་བློན་རྣམས་གསུངས་ནས་དང་པོ་སྤུ་རང་དུ་བྱོན་ནས་ཚོང་མང་པོ་མཛད། མི་རྣམས་ཟས་ཀྱིས་བྲིད། ཐམས་ཅད་དད་པ་བྱས་ནས་ཁྲིམས་བཅས་དབང་དུ་འདུས་པ་དང་། དམག་བཤམས་གུ་གེ་ལ་བརྒྱབ། མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག ། དེ་ནས་མར་ཡུལ་དུ་བྱོན། རྒྱལ་ཁྲིམས་བཅས། ཉེས་པ་ཤོར་བ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་བླངས། མགོ་བྲེགས་ནས་དེ་ལྟར་སྟོད་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་རྒྱལ་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་འདྲ་བས་མནན། དེ་ནས་སྤུ་རང་དུ་སྐུ་མཁར་ཉི་ཟུང་བརྩིགས། སྟོད་ཀྱི་མངའ་བདག་མཛད། དེ་ནས་ཞང་བློན་གཉིས་ཀྱིས་བུ་མོ་གཉིས་བཙུན་མོར་ཕུལ་ལོ། ། པ་ཚབ་མ་ལ་ཚ་བོ་མ་བྱུང་། ཅོག་རོ་བཟའ་ཟངས་ཁ་མ་ལ་སྲས་གསུམ་བྱུང་།① ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ཐོག་མར་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་དུས་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་རྟོག་ཞིབ་དང་སྦྲགས་རང་ཉིད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པ་དང་འབྱོར་པ་ལྡན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས། དང་པོ་ཚོང་ལས་སོགས་བྱས་ནས་འབྱོར་པའི་རྨང་གཞི་ཇེ་རྒྱས་ཡོད་པ་བྱས་ཐོག། ཡུལ་མི་རྣམས་ཞི་དྲག་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་མངའ་རིས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱི་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱས། སྲིད་ཀྱི་ལྟེ་བ་སྤུ་རང་དུ་མཛད་དེ་ཕོ་བྲང་སྐུ་མཁར་ཉི་གཟུངས་བྱ་བ་བརྒྱབ་ཅིང་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་སྤེལ་བ་ཡིན་འདུག་ལ། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་②སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་མངའ་རིས་སུ་ཕེབས་སྐབས་སྤུ་རང་ནས་བློན་པོ་ཁྱུང་དཔལ་ལྡན་གྲུབ་པ་དང་མེ་ཉག་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་རྟ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསུས་ནས་དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་བཙན་བྱ་བ་ཞིག་གིས་སྤུ་རང་དུ་བཞུགས་པར་ཞུས་ནས་འབྲོ་བཟའ་འཁོར་སྐྱོང་བྱ་བའི་བཙུན་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཁབ་ཏུ་ཕུལ་བས་སྲས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་འཁྲུངས་པར་བཤད་མོད་དེ། གང་ལྟར་སྐབས་དེར་ཐོག་མར་སྤུ་རང་ནས་རྒྱལ་ས་ཟིན་རྗེས་རིམ་གྱིས་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ཡིན་འདུག་གོ།
དེ་ལྟར་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ལ་བཙུན་མོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ལ་སྲས་མ་བྱུང་ཞིང་། ཅོག་རོའམ་འབྲོ་བཟའ་ལ་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་པ་ཆེ་བ་དཔལ་གྱི་མགོན་དང་། བར་པ་བཀྲ་ཤིས་མགོན། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་བཅས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་བྱོན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ནར་སོན་རྗེས་ཡབ་རྒྱལ་པོས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་འབངས་ཁག་གསུམ་དུ་བགོས་ནས། སྲས་གསུམ་པོར་རང་རང་ཐད་མངའ་རིས་སྤྱད་ནས་ཡུལ་སྡེ་སྐོར་ཚན་གསུམ་བྱས་ནས་སོ་སོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་དུས་ཕྱིས་བར་ཡུལ་གྲུ་ཐ་དད་དུ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་ནས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞེས་མིང་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། ཡང་སྲས་གསུམ་གྱིས་མངའ་རིས་བཟུང་ཚུལ་ཐད་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཁ་ཅུང་ཟད་མི་མཚུངས་པ་འབྱུང་མོད། དེ་ལ་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་》དང་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་མཛད་པའི་《བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང་》བྱ་བར། “དེ་ལ་སྲས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་བྱུང་སྟེ། རིག་པ་མགོན། བཀྲ་ཤིས་མགོན། ལྡེ་གཙུག་མགོན། ཆེ་བ་རིག་པ་མགོན་གྱིས་མར་ཡུལ་འབྲུ་ཤའི་བར་དང་། འབྲིང་བ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་གྱིས་ཞང་ཞུང་ཡ་རྩེ་དང་བཅས་པ། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་གྱིས་པི་ཏི་ཅོང་འང་ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་བཅས་བཟུང་ཞེས་འདི་ནི་རིག་ཅིང་(རིགས་ཤིང་)འཐད་ལ་ཁུངས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་གུ་གེ་དང་སྤུ་རང་གཉིས་སུ་མགོན་གཉིས་ཕོག་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །”①ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་སྲས་ཆེ་བ་རིག་པའམ་དཔལ་གྱི་མགོན་གྱིས་མར་ཡུལ་②ཏེ་དེང་གི་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་དང་བར་པ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་གྱིས་སྤུ་རང་དང་ཞང་ཞུང་ངམ་གུ་གེ་དང་། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་གྱིས་ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་སྟེ་དེང་གི་ལ་དྭགས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་བཅས་སོ་སོས་དབང་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་མང་ཆེ་བར་སྲས་ཆེ་བས་མང་ཡུལ་③དང་བར་པས་སྤུ་རང་དང་ཆུང་བས་ཞང་ཞུང་ངམ་གུ་གེ་བཟུང་ཟེར་བ་དེ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པ་གོང་གི་ལུང་ཚིག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ །
དེ་ལྟར་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ནི་མགོན་གསུམ་གྱི་བར་པ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་བཟུང་བ་ནི་ཞང་ཞུང་མཐིལ་གྱི་སྤུ་རང་དང་གུ་གེ་གཉིས་ཏེ་དེང་གི་སྤུ་རང་རྫོང་དང་རྩ་མདའ་རྫོང་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་མངའ་རིས་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཡིན། སྤྱི་ལོ་964ཡས་མས་སུ་ཁོང་ལ་སྲས་འཁོར་ལོ་ལྡེ་དང་དྲང་སྲོང་ལྡེ་④གཉིས་འཁྲུངས་པ་པོད་ཡོངས་སུ་རང་གི་བུ་བུ་མོར་གཅེས་མིང་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་སྲས་འཁོར་རེ་དང་སྲོང་ངེ་ཞེས་ཆུང་མིང་བཀོད་པ་ཁོང་གཉིས་བྱོན། དེ་ལ་སྲས་ཆེ་བ་འཁོར་རེས་གུ་གེ་དང་ཆུང་བ་སྲོང་ངེས་སྤུ་རང་བཟུང་བར་བཤད། འཁོར་རེས་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་ཁབ་བཞེས་པ་ལ་སྲས་ན་ག་རཱ་ཛ་དང་དེ་བ་རཱ་ཛ་གཉིས་འཁྲུངས་ཤིང་ཕྱིས་སུ་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བཤད། ཡབ་འཁོར་རེ་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་པ་མེ་སྤྲེལ་(སྤྱི་ལོ་996)ལ་མངའ་རིས་གུ་གེའི་མཐོ་ལྡིང་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་①བཞེངས་ནས་བསྟན་པའི་ཞབས་ཏོག་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཡང་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་སྙི་བ་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ཁྱེའུ་བློ་རྣོ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་རྒྱ་གར་དུ་ཆོས་བསླབ་ཏུ་བཏང་ཡང་གཞན་རྣམས་ཚད་པས་ཤི་བས་ཆོས་བསླབས་ནས་ཚུར་སླེབས་མཁན་ཁོང་གཉིས་ལས་མེད་པར་གྲགས་ལ། འདི་གཉིས་ཕྱི་ནང་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་གསང་སྔགས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་སྟབས། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གཉིས་དང་སྒོས་སུ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་དམ་ཆོས་མང་པོ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་མང་པོ་གསར་བསྒྱུར་དང་འགྱུར་ཞུས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྣམས་ད་ལྟའང་བཀའ་བསྟན་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པ་ང་ཚོས་མཇལ་ཐུབ་པ་འདི་དག་གིས་མཚོན། ཁོང་གཉིས་དམ་ཆོས་བསྒྱུར་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མཁས་པ་བགྲེས་གཞོན་ནམ། ཡང་ན་ལོ་ཙཱ་བ་དང་མཆན་བུའི་ལོ་ཙཱ་བའི་དབང་གིས་བོད་ཡོངས་གྲགས་སུ་མཚན་གྱི་མགོར་ལོ་ཆེན་དང་ལོ་ཆུང་ཞེས་སྦྱར་སྲོལ་བྱུང་བ་འདི་ལགས་ཤིང་། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ནས་བོད་ལ་འདུལ་བ་སྟོད་དར་དང་གསང་སྔགས་གསར་མའི་སྲོལ་རིམ་གྱིས་དར་སྤེལ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
ཡང་སྐབས་འདིར་ལོ་ཆུང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ལ་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་པའི་《རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་》ཏུ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བཀོད་པར་བསྟུན། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ 《དེབ་དམར་》འགྲེལ་པ་དང་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》བཅས་སུ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པ་གཞིར་བཞག་བྱུང་བས་སྔར་ཁོ་བོ་①སོགས་ཕྱིས་རྩོམ་རྣམས་སུ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བསམ་མནོ་མ་བཏང་བར་བྲིས་ཉེས་བྱས་པ་བྱུང་། དོན་དུ་མཁས་པ་འཆུགས་ན་འདོམ་གང་ཞེས་པའི་དཔེར་སོང་སྣང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ལོ་ཆུང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་འདི་པ་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》ཞེས་པའི་ནང་“ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་། སྙི་བ་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཚུར་ལོག་”②ཅེས་གདུང་རུས་སྙི་བ་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག་པར་མ་ཟད། 《ཉང་ཆོས་འབྱུང་》དུའང་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་འཕྲོར་“སྤུ་རང་གི་ལོ་ཆུང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ལས།”③ ཞེས་ལོ་ཆུང་འདི་པ་འཁྲུངས་ཡུལ་སྤུ་རང་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བཀོད་འདུག་ལ། ཁོ་བོ་མངའ་རིས་ལ་སོང་སྐབས་མཐོ་ལྡིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཇལ་དུས་ཀྱང་གྱང་ཐང་གི་ལྡེབས་རིས་ཤིག་ཏུ་ལོ་ཆུང་གི་སྐུ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་པའི་གཤམ་དུའང་ལོ་ཆུང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་མཚན་གྱི་ཡི་གེ་གསལ་པོར་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ར་འཕྲོད་འདུག ། དེས་ན་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་གྲགས་ཆེ་བའི་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁུ་བོ་ཡིན་ལ་གདུང་རུས་རྔོག་དང་འཁྲུངས་ཡུལ་བོད་དབུས་ཡར་འབྲོག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་གསང་ཕུ་བཏབ་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་དབུས་སུ་ཕེབས་སྐབས་ཏེ་ཤིང་བྱ་(སྤྱི་ལོ་1045)ལ་ཐོག་མར་མཇལ་བ་བཅས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་པས། ང་ཚོས་མཚན་དང་ལོ་ཚོད་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་མཁས་པ་སོ་སོ་བ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་གོ་ནས་རིགས་རུས་ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་བྱ་མི་ཉན་པ་མཐོང་ནས་འདིར་མཐའ་དཔྱོད་ཟུར་ཙམ་ཐལ་དགོས་བྱུང་ཞིང་། ཡང་ 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ་ལོ་ཆུང་འདི་པའི་མཚན་ལ་གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཅེས་བཀོད་པར་བརྟེན་དེང་སང་གི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་འགའ་རེས་རྟོག་དཔྱོད་མ་གནང་སྟེ། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་ཟླ་ལ་ལོ་ཆུང་གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཅེས་བཀོད་ཀྱང་། གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་བཞི་པ་འོད་ལྡེའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡིན་པ་《ཉང་ཆོས་འབྱུང་》དུ་“ཞི་བ་འོད་ཀྱིས་ཁ་ཆེ་པཎྜི་ཏ་དྷ་ན་ཏ་ལ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དུས་འཁོར་བསྒྱུར། མང་ནང་གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ།”①ཅེས་གདུང་རུས་སམ་འཁྲུངས་ཡུལ་མང་ནང་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པ་བཞིན་འདི་པ་ཡང་ལོ་ཆུང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་གང་ཟག་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ། འདིར་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་འདི་བགོ་བཤའ་ལྟ་བུར་མིང་རུས་མི་གཅིག་པ་ཅི་དགར་སོ་སོར་འགོད་པ་ནི་འོས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་སོ། །
དེ་ལྟར་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་འཁོར་རེའི་སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་རྒྱལ་སྲིད་གཅུང་སྲོང་ངེ་ལ་གཏད་ནས་དགུང་ལོ་ང་གཉིས་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་ཞུ་བ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་②མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་བསྩལ་ལ། འཁོར་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་རྒྱལ་པོ་ལྷའི་སྲས་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བླ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་སྟབས་ཀུན་གྱིས་ལྷ་བླ་མ་ཞེས་ཞུ་བས་མཚན་དུ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་ཐོགས་པ་དང་། ཡང་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་གདན་འདྲེན་ཆེད་གར་ལོག་ཏུ་གསེར་སྒྲུབ་ཏུ་ཕེབས་ཚུལ་སོགས་གཏམ་རྒྱུད་མཚར་ལ་རིང་བ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་ཚུལ་《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》སྟེང་①དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་ཡོད་པ་བཞིན་ལགས་པས་འདིར་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོའོ། །
ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་གཅུང་སྲོང་ངེ་ལ་གཏད་རྗེས་དེས་ཀྱང་ཐོག་མར་སྤུ་རང་དུ་ཁ་ཆར་རམ་འཁོར་ཆགས་ལྷ་ཁང་②རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་པ་བཞེངས་པར་བཤད་ལ། དེ་ནས་གུ་གེར་རྒྱལ་ས་བྱས་ཏེ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ལྟེ་བ་རྩ་རངས་མཁར་ལ་བྱས་ནས་བཟུང་གེ་གུ་རྒྱལ་རྒྱུད་རིམ་པར་བྱོན་པ་ཡིན་མོད། ཡོངས་གྲགས་ལ་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ནས་མངའ་རིས་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང་བ་ལྟར་ཁོང་ཡང་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་སུ་བརྩིས་པས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་དང་པོ་དང་། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་རྒྱལ་རབས་གཉིས་པ། སྲོང་ངེ་རྒྱལ་རབས་གསུམ་པ་དང་། ལྷ་ལྡེ་བྱ་བ་རྒྱལ་རབས་བཞི་པ་བྱས་འདུག ། ཡང་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་རྒྱལ་པོ་སྐུ་མཆེད་འདི་གཉིས་གཅེན་གཅུང་གང་ཡིན་ཐད་མཚན་འགོད་སྟངས་མི་མཐུན་པ་ཁག་གཉིས་བྱུང་བས་ན། སོ་སོས་བཟུང་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཐད་ལའང་དེ་མཐུན་གྱི་ལུགས་གཉིས་བྱུང་འདུག་སྟེ། དང་པོ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཅུང་སྔ་ཤོས་ 《ཉང་ཆོས་འབྱུང་》དང་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ།》 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་།》 《དེབ་དམར།》 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད།》 《རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག》 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས།》 《སུམ་པ་ཆོས་འབྱུང་》སོགས་སུ་གཅེན་འཁོར་རེའམ་ཁོ་རེ་དང་གཅུང་སྲོང་ངེ་ཡིན་པར་བཀོད་ལ། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཡང་གཅེན་འཁོར་རེས་གུ་གེ་དང་གཅུང་སྲོང་ངེས་སྤུ་རང་བཟུང་བར་བཞེད། ཡང་《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་》དུ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཅེན་སྲོང་ངེ་དང་གཅུང་འཁོར་རེ་ཞེས་བཀོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དང་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་《བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང་》ཞེས་པ་སོགས་སུ་ལུགས་དེ་འཐད་ལྡན་དུ་བཀོད་པར་བརྟེན། དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ལུགས་གཉིས་རེས་མོས་ལྟ་བུར་འབྱུང་བས་རྙོག་དྲ་ཅུང་ཟད་འདུག་མོད། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་ལུགས་སྔ་མ་བཞིན་བཀོད་ན་དག་པར་སེམས་ཏེ། གཙོ་བོ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དེ་དག་བརྩམས་པའི་དུས་རབས་ཅུང་ཟད་སྔ་བས་མཛད་མཁན་ཁོང་རྣམ་པས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་རིགས་མང་དག་ཅིག་གཟིགས་མྱོང་ཡོད་པས་དང་། ཡང་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་གཅུང་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཡིན་པས་མི་ཚད་ཁོང་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་འཁོར་ཆགས་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་བཅས་ཁ་མཚུངས་པས་ན། སྲོང་ངེ་ནི་གཅུང་དང་ཁོང་གིས་ཐོག་མར་སྤུ་རང་ནས་རྒྱལ་ས་བཟུང་ནས་བཞུགས་པ་ཕྱིས་སུ་གཅེན་རྒྱལ་པོ་ཡབ་སྲས་ཚང་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཁོང་གིས་སྤུ་རང་དང་གུ་གེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་ཟླ་བསྒྲིལ་ནས་རྩ་རངས་སུ་རྒྱལ་ས་བཟུང་བ་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་དངོས་ཀྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ནའང་རྣ་བར་འགྲོ་སྙམ་མོ།
གཞན་ཡང་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་རྒྱུ་ཐོག་མར་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་ཧུར་བརྩོན་བྱས་ཀྱང་མ་འགྲུབ་སྟེ། ཕྱིས་སུ་དབོན་པོ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་ཁུ་བོའི་ཞལ་ཆེམས་བཞིན་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་བརྫངས་ཏེ་ད་གཟོད་གདན་དྲངས་ཐུབ་པ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་མཁས་པ་རྣམས་ཞལ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་མོད། འོན་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཤོས་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》དང་《ཉང་ཆོས་འབྱུང་》སོགས་འགའ་རེ་མ་གཏོགས་གཞན་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གྲགས་ཆེ་བ་《དེབ་དམར་》དང་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།》《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་།》 《དེབ་དམར་གསར་པ།》 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་》སོགས་སུ་སྲོང་ངེའི་སྲས་ལྷ་ལྡེ་དང་། དེའི་སྲས་འོད་ལྡེ་དང་བྱང་ཆུབ་འོད་ཅེས་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་འོད་དེ་ནི་ལྷ་བླ་མའི་གཅུང་སྲོང་ངེའི་ཚ་བོ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་གོང་སྨྲས་དེ་དག་གི་ནང་དུ་འགོད་ཚུལ་མཐུན་པ་དང་། ཡང་《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་》དུ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་བྱ་བ་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་མཁན་དེ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ལ་སྲས་རཱ་ཛ་རྣམ་གཉིས་འཁྲུངས་པ་ལས། ཕྱི་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཡིན་པར་བཤད་པ་སོགས་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་དང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ལུགས་གཉིས་བྱུང་འདུག ། འོན་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ཚེ་ལུགས་དེ་གཉིས་ལ་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་འདུག་སྟེ། དང་པོ་ལྟར་ན་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཅེས་པ་ལྷ་བླ་མའི་གཅུང་སྲོང་ངེའི་སྲས་ཀྱི་སྲས་ཏེ་ཚ་བོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཚིགས་ལ་བསམ་མནོ་མ་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷ་བླ་མ་ནས་མི་རབས་གསུམ་པའི་སྐབས་ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ཚེ་ཁུ་བོ་ལྷ་བླ་མ་དང་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་གཉིས་དགུང་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས་དགོས་པར་མ་ཟད། ཚ་བོ་དང་ཡང་ཚ་གཉིས་ལའང་ལོ་ན་ཧ་ཅང་གཞོན་པའི་དུས་ནས་སྲས་འཁྲུང་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་མི་འབབ་རང་འབབ་ཡིན། གང་ཞེ་ན། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ལོ་ཆེན་གཉིས་ཕལ་ཆེར་དགུང་མཉམ་ཡིན་པ་དང་ཡོངས་གྲགས་ལ་ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་དུས་ལོ་ཆེན་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་བཞེས་ཡོད་པ་ཞལ་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཡང་ལུགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ལོ་ཚིགས་ཐད་སྦྱར་ཐུབ་རུང་འོན་ཏེ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་དང་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་གཉིས་ཡབ་སྲས་སུ་འཇོག་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་“ཁུ་བོའི་ཞལ་ཆེམས་”བཞིན་གདན་དྲངས་པ་ཡིན་པས་“ཁུ་དབོན་”དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་དང་། དེ་མིན་ལྷ་བླ་མའི་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ཀྱི་སྲས་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་བྱང་ཆུབ་འོད་དང་ཞི་བ་འོད་ཅེས་ཐོགས་ཚུལ་དང་ཐ་ན་སྲས་འཁྲུངས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐད་ལའང་སྔ་རབས་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་དོགས་མེད་ཞལ་མཐུན་ཞིག་ནི་མིན་ཏེ། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་《བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང་》བྱ་བའི་ནང་དུ་“ལོ་རྒྱུས་དེར་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་དང་། དེ་ཝ་རཱ་ཛ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་འོད་དང་ཞི་བ་འོད་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ད་དུང་བཙལ་དགོས་པར་སྣང་'①ཞེས་བཙལ་གཞིར་བཅོལ་བ་དང་། ཡང་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》དུ་“ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་སྲས་མི་མངའ། སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་གཅུང་ལ་བྱིན།”②ཅེས་ཁོང་ལ་སྲས་མི་མངའ་བར་བཞེད་པའང་ཡོད་པས་མཚོན། མཁས་པ་ཁོང་ཚོས་དོན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་གསལ་བས་ཚུལ་དེའང་ཅུང་ཟད་བརྗོད་དཀལབར་འདུག་སྙམ། འོ་ན་ཁྱེད་རང་གིས་ཅི་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་སྔ་ཤོས་ཏེ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་མགོར་བརྩམས་གྲུབ་པའི་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》བྱ་བར། “གཅུང་པོ་སྲོང་ངེའི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་བཙན་དང་གཅུང་སྲོང་ངེའོ ། བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་ལ་སྲས་གཉིས་ཏེ། འོད་ལྡེ་དང་བྱང་ཆུབ་འོད་དོ། །”① ཞེས་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དམ་ཁོ་རེ་ཁོང་གི་གཅུང་སྲོང་ངེའི་མཚན་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་བཙན་ཞེས་འབོད་པ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། བྱང་ཆུབ་འོད་ནི་སྲོང་ངེའམ་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་ཡིན་ཚུལ་བཅས་ཀྱང་ཁ་གསལ་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཡིན་ངེས་ཤིང་། འདིས་ནི་གོང་གི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འགལ་བ་དེ་གཙང་སེལ་གནང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ན་ལྷ་བླ་མ་དང་བྱང་ཆུབ་འོད་གཉིས་ཀྱི་ཁུ་དབོན་གྱི་འབྲེལ་བ་གཏན་འཇགས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ལོ་ཚིགས་ཐད་ཀྱང་མི་རབས་གསུམ་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་སྒུག་མ་དགོས་པས་འབྱོར་བ་དང་། གཉིས་སུ་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》དུ་“ཁུ་དབོན་དང་ཡབ་སྲས་འཛོམས་པའི་དུས་དེར།”②ཞེས་ཁུ་བོ་ཁོ་རེའམ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་དབོན་པོ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད། ཡབ་སྲོང་ངེའམ་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་ཡིན་པ་བཅས་རིམ་པ་བཞིན་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པས་ན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྲོང་ངེའི་སྲས་ལྷ་ལྡེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པའང་ར་སྤྲོད་གསལ་པོར་བྱུང་བ་ཡིན་འདུག །
ལར་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་བཙན་ནམ་ལྷ་ལྡེ་ནི་སྲོང་ངེའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་སྲོང་ངེའི་སྲས་ལྷ་ལྡེ་དང་དེའི་སྲས་འོད་ལྡེ། བྱང་ཆུབ་འོད། ཞི་བ་འོད་ཅེས་འདི་གསུམ་ལ་ཡབ་ལྷ་ལྡེ་བྱ་བའི་རྒྱལ་རབས་རྐྱང་པ་ཞིག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་སོར་ལས་ཐོན་པར་ཟད་ཀྱི། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ན་མི་རབས་ལྷག་མ་དེ་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་དགོས་སོ། །
དེ་ལྟར་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་བཞི་པ་ནི་འོད་ལྡེ་ཡིན་དགོས་ལ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐབས་སུ་གཅུང་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་གདན་དྲངས་པ་ནི་ཡབ་སྲས་དང་ཁུ་དབོན་འདི་དག་གི་མཛད་རྗེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་པ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་པ་བཞིན་དང་། ཡང་སྔར་མ་གྲགས་པ་ཞིག་ནི་གུ་གེ་ངག་དབང་གྲགས་པས་མཛད་པའི་《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》བྱ་བར་བོད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཁུ་བོ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་གར་ལོག་གིས་བཙོན་དུ་བཟུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་ནི་དོན་དངོས་སུ་དབོན་པོ་འོད་ལྡེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། “གཅེན་འོད་ལྡེ་བཙན་སྐུ་ཤེད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་སྐུ་ན་གཞོན་ནུ་ནས་ཐུགས་རྒྱལ་ཅན་དུ་འཁྲུངས་པ། འཁྲུག་པ་ལ་འཇམ་ཐེངས་གཅིག་མར་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པའི་དུས་སུ་དཔེ་ཐུབ་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་མཇུག་ཏུ་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་དམག་མཛད་པས་དེར་དབུ་འཇམ་མོ། གཅུང་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་བླུས་པས། ཁོང་ཉིད་དང་སྐར་བའི་གསེར་དགོས་ཟེར་ནས། མ་ཁུགས་ཏེ་རེ་ཤིག་དེ་ཉིད་དུ་བཞུགས་སོ། ། ལྕག་དྲ་གྲོལ་ནས་བྲོས་པས་སྔོན་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ལྕགས་དུག་བྱུང་ནས། བཤུལ་དཀར་གྲོངས་སོ་ཟེར།”①ཞེས་གསལ་པོར་བཀོད་པ་བཞིན་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་གཅེན་འོད་ལྡེས་བྲུ་ཤར་དམག་དྲངས་པས། དེར་བཙོན་དུ་བཟུང་བ་ལ་བླུ་ཡོན་གསེར་དགོས་པ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་བཀྲོངས་པས་བླུ་ཡོན་གྱི་གསེར་དེ་དག་གིས་ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤ་གདན་དྲངས་ཚུལ་ཞིབ་གསལ་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་བཞིན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སྒྲོག་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་འོད་ལྡེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བྱུང་བ་ཡིན་པ་འདིའོ །
དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་འོད་ལྡེའི་སྲས་རྩེ་ལྡེའམ་མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེ་①ཡང་ཟེར་ལ། འདི་པའི་རིང་བོད་དབུས་གཙང་ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མཁས་པ་ལོ་ཙཱ་བ་བཅས་ཡོད་དགུ་འདུས་ཏེ་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་མེ་འབྲུག་ཆོས་འཁོར་②བྱ་བ་འཚོགས་པ་སོ་གས་མཛད་རྗེས་ཆེ་བར་བཤད། དེའི་སྲས་འབར་ལྡེ་དང་། དེའི་སྲས་བཀྲ་ཤིས་ལྡེ། དེའི་སྲས་བྷ་ལྡེའམ་བྷ་ནེ་བྱ་བ་དང་། དེའི་སྲས་ནཱ་ག་དེ་ཝ་དང་། དེའི་སྲས་བཙན་ཕྱུག་ལྡེ་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་གྱི་ཡི་གེ་འགའ་རེ་འབྲི་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་རབས་བརྗོད་ལུགས་ཕལ་ཆེར་ཁ་མཚུངས་སོ། །
དེ་ནས་བཙན་ཕྱུག་ལྡེའི་སྲས་ཤིག་ཡ་རྩེར་བྱོན་ཏེ་ཡ་རྩེ་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང་ནས་དེ་དག་གིས་བོད་ཡུལ་དུ་ལྷ་རྟེན་བཞེངས་པ་དང་ས་འབྲི་དགེ་གསུམ་གྱི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཀྱང་བྱས་སྟབས། རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་མང་ཆེ་བར་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་བཙན་ཕྱུག་ལྡེའི་འཕྲོར་ཡ་རྩེ་རྒྱལ་རྒྱུད་གྱི་བྱུང་བ་བཀོད་པས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕྲོ་མ་རྣམས་འཁོད་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་། དེང་སང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་འཛིན་ས་ཉག་གཅིག་ནི་གུ་གེ་ངག་དབང་གྲགས་པའི་《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》ངམ་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བྲིས་པ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རིགས་གཞན་པ་དཀོན་པས། འདིར་ཡང་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་འབྲི་རྒྱུ་དཀའ་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་དེ་དག་གི་མཛད་རྗེས་དང་སྒོས་སུ་གུ་གེའི་རྒྱལ་མཁར་དང་དེའི་གནའ་ཤུལ་སྐོར་བཅས་ནི། དེང་སང་གི་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་①རྣམས་ཀྱི་དེབ་དང་བརྙན་དེབ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད་པས་ཤེས་འདོད་དག་གིས་དེ་རིགས་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ་བ་ལས། ཁོ་བོས་ནི་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་འགའ་ལ་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་དཔྱད་པ་ཐུང་ཐུང་འདི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕུལ་བ་ལགས་སོ།། །།
རྩོམ་ཡིག་འདི་2003ལོར་《བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་》ཅེས་པའི་ཨང་གཉིས་པའི་ཐོག་བཀོད་ཡོད།
① འདི་ལ་བརྗོད་ཚུལ་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་མངའ་རིས་སྐོ།ར་གསུམ་ཞེས་ཞང་ཞུང་གུ་གེ་སྐོར་གཅིག་དང་། མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་སྐོར་གཅིག ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་སྐོར་གཅིག་ཅེས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་གྱིས་བཟུང་བའི་སོ་སོའི་མངའ་ཁོངས་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་སྐོར་ཚན་གསུམ་དུ་བྱས་པས་མིང་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་གྲགས་ཆེ་ལ། ཡང་གཞན་ཞིག་ནི་ཡུལ་དེ་གསུམ་གངས་མཚོ་གཡའ་གསུམ་གྱིས་བསྐོར་བ་བརྒྱབ་ནས་ཡོད་པས་བསྐོར་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཟེར། དེ་མིན་བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་སྐོར་གསུམ་ཞེས་འདྲེན་ཚུལ་ཡང་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།
①ཡུལ་འདི་དེང་གི་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་ལྷ་རྩེ་རྫོང་གི་བྱང་ཤར་མཚམས་ཀྱི་ལེ་དབར་བརྒྱད་དགུའི་སར་ཡོད་ལ། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་རྒྱལ་རྩེ་ཞེས་ཀྱང་བཀོད་ཡོད་དོ། །
② མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》ཞེས་པ་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་376པར་གསལ།
①བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ཆེན་ཆུན་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་འགོད་སྟངས་ཆེ་ཆུང་གོ་ལྡོག་པ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ཡང་འདིར་གྲགས་ཆེ་བ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན།
② བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གཅེན་གཅུང་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་འགོད་སྟངས་ཆེ་ཆུང་གོ་ལྡོག་པ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ཡང་འདིར་གྲགས་ཆེ་བ་ལྟར་བཀོད་པ།
③ བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ནུབ་གཙང་ལྷ་རྩེ་ཡན་ཆད་ནས་སྟོད་མངའ་རིས་མན་ཆད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྤྱི་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ལ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལས་ལྷོ་ནི་དེང་གི་དིང་རི་རྫོང་དང་། བྱང་ནི་དེང་གི་ངམ་རིང་རྫོང་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གཉིས་ལ་གོ་དགོས་པའོ།
① ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་》ཅེས་པ་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་l987ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་457པ་ནས་458བར་གསལ།
② 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ་》ཞེས་པ་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1990ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་181པར་གསལ།
① 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ་》ཞེས་པ་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1990ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་73པར་གསལ།
② བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་ཆེ་བར་དཔལ་གྱི་མགོན་གྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ནི་མང་ཡུལ་ལམ་མང་ཡུལ་ལ་དྭགས་ཞེས་བཀོད་པ་འདུག་ཀྱང་། དོན་དུ་མར་ཡུལ་ཡིན་དགོས་ཏེ། མར་ཡུལ་ནི་མངའ་རིས་བྱང་རྒྱུད་དེང་སང་གི་རུ་ཐོག་རྫོང་དང་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཟེར་རོ།།
③མང་ཡུལ་ནི་མངའ་རིས་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད་དེང་སང་གི་སྐྱིད་རོང་རྫོང་ཁོངས་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་ཞེས་པ་སྔར་གུང་ཐང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ལ་ཟེར་རོ། །
① 2001ལོར་ཁོ་བོ་ཆེད་དུ་མཇལ་བར་སོང་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མགོན་ཁང་། མཆོད་རྟེན་སོགས་འགའ་རེ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ལ། ནང་རྟེན་མང་ཆེ་བ་འབྱུང་བཞིའི་ཁམས་སུ་ཐིམ་པས་ལྷག་ལུས་ཉུང་ངོ་། །
① ཁོ་བོས་བྲིས་པ་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ་》1995ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི་པར་གཞི་དང་པོར་ནོར་འདུག་པ་ཕྱིས་སུ་པར་གཞི་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་དག་བཅོས་བྱས་ཡོད།
② མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་381པར་གསལ།
③ ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་》ཅེས་པ་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1988ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་462པར་གསལ།
① ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་》ཅེས་པ་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1988ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་465པར་གསལ།
② 《དེབ་སྔོན་》སོགས་འགལརེར་རྟེན་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བཤད་པ་མང་ཐོས་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོས་《བསྟན་རྩིས་གསལ་བའི་ཉིན་བྱེད་》དུ་བཤད་ལུགས་དེ་མི་དག་པ་མཁན་པོའི་མཚན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ལས་དྲངས་ཏེ་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡང་དག་པར་སེམས་དགོས་སོ། །
① 《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》2002ལོའི་དེབ་གཉིས་པའི་སྟེང་གི་གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོའི་རྩོམ་ཡིག་ཏུ་གསལ།
① 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ་》ཞེས་པ་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1990ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་74པར་གསལ།
② མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་381པར་གསལ།
①② མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་བསྐྲུན་པའི་ཤོག་ངོས་381པར་གསལ།
① གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པས་བརྩམས་པའི་《མངའ་རིས་རྒྱལ་རབས་》ཞེས་པ་1999ལོར་ཐོ་ལིང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ནས་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་འཁོར་བར་རྗེས་དྲན་ཞུ་སྐབས་དཔར་བཏབ་པའི་ཤོག་ངོས་61པར་གསལ།
① རྒྱལ་པོ་འདི་པའི་མཚན་ཡང་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》གི་ཤོག་ངོས་384པར་“གཅེན་པོ་རྩེ་ལྡེ་ཞེས་པ་མངའ་བདག་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་ཕུ་བོ་སྟེ་འོད་ལྡེའོ། །”ཞེས་འོད་ལྡེའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་འདོད་པ་དང་། ཡང་རྩེ་ལྡེའི་དོད་དུ་བསོད་ནམས་ལྡེ་ཞེས་བཀོད་པ་སོགས་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་བརྟག་དགོས་རིགས་མང་ཙམ་འདུག་གོ།
②བོད་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཕལ་ཆེར་མངའ་རིས་སུ་འདུས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བསྙེན་བཀུར་དང་བདག་རྐྱེན་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་འཁོར་འདི་དང་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བཙུགས་པ་བཅས་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཞེས་གྲགས་སོ། །
①དེ་དག་ལས་གོ་བདེ་བ་ནི་1996ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པ་གངས་རི་བ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ནུབ་ངོས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འཆི་མེད་རྔ་སྒྲ་》བྱ་བ་དང་། བོན་ལུགས་མཁས་དབང་བསྟན་འཛིན་དབང་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་《སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་ཕྲེང་བ་》ཞེས་པ་སོགས་ལ་གཟིགས་པར་ཞུའོ། །
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1