text:
བོང་བུ།
བོང་བུ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ནང་དོན།
བོང་བུའི་བསྟན་བཅོས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དོ་རྒྱ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས།
དང་པོ་བོང་བུའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་བོང་བུ་ཞེས་པའི་མིང་ལ་དཔྱད་པ།
དུང་མཁན། མགྲིན་བཟང། ཕུར་སྣ་ཅན། རྡོ་རྗེ་ཅན། བོང་བུ། གུ་རུ་སོགས་འབོད་སྲོལ་འདུག དཔེར་ན། གུ་རུ་མ་འགྲོ་ན་ཆབ་མདོ་ནས་མི་འགྲོ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་འཁྲུངས་དཔེ་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་(ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པ་)ལས། བོང་བུ། བོང་བུ་ནི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཁུལ་ཕལ་ཆེར་མིས་བདག་གསོ་དང་བཀོད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། ཟས་ནི་རྩ་ལྡུམ་དང་། གཟན་ཆས། འབྲུ་རིགས་སོགས་བཟའ། སྤུ་མདོག་ནི་རྫ་སྐྱ་དང་ཐལ་མདོག ནག་པོ་སོགས་ཅི་རིགས་ཡོད་པ་དང་། རྣ་བ་རིང་ཞིང་རྐང་ལག་ཕྲ་ལ་ཅུང་ཟད་ཐུང་བ། རྨིག་པ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པ་སོགས་དཔེ་རིས་ལྟར་ལ། ཀུན་གྱིས་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བས་ཞིབ་པར་མ་བཀྲལ། མིང་གཞན་སྣ་ཆེན་དང་། སྐད་ཆེན། ཤུགས་འགྲོའི་ཕ། ཆོས་ཅན་རིང་། བྱིན་པ་གཙང་། བཟོད་པའི་མུ་ཁྱུད། གྲོང་དུ་འདྲེན། མགྲིན་བཟང་བོ་བཅས་སོ། བོང་བུ་ཅེས་པའི་མིང་གི་ཐད་ལ་བསམ་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་འགའ་བཀོད་ན། ༡༽ རྣམ་པ་རྟ་དང་འདྲ་ལ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཆུང་བའི་སྒོ་ཕྱུགས་ཤིག སྒྲ་བཤད་ནི་རྟ་ལས་བོང་ཚོད་ཆུང་བའི་ཆ་ནས་བོང་བུའམ་བོང་གུ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། དེ་ཡང་བོང་ནི་གཟུགས་པོའི་བོང་ཚད་དང་། བུའམ་གུ་ནི་ཆུང་བའི་དོན་ནོ། འོ་ན་བོངས་ཚོད་ཅེས་ས་མཐའི་ཡང་འཇུག་འབྲི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གདམ་ང་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། འདུལ་བ་གཞི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། མི་ཆེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་གསུམ་པ་དག་ལས་བོང་ཚོད་མ་ལྷག་གམ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང་། ཚནྡྲ་ད་སའི་བོད་དབྱིན་ཚིག་མཛོད་དུ་བོང་ཚོད་ཅེས་ས་མཐའ་མེད་པ་སྣང་། ༢༽ ར་ཕོ་ན་རེ། བོང་གསེབ་ལགས། བོང་མ་ཤི་སོང་། བོང་གསེབ་བོང་བོང་བོང་ཟེར་ནས་ཅེ་ཕེ་འདེབས། (ཕེ་འདེབས་པ་ནི་ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད། ངུས་པའི་དོན།) ར་ཕོ་སེམས་འཚབ་ནས་རྟབ་རྟབ་པོར་བོང་གསེབ་ཀུ་རེ་རྩེ་བ་ཡིན་ཅེས་བཤད། བོང་བུས་བུ་ཆི་བུ་ཆི་བུ་ཆི་ཟེར་ནས་ཟེར་ཞོར་ཕེ་འདེབས་(ངུ) མཚམས་བཞག་པའི་ངུ་བའི་གོ་རིམ་གྱི་སྒྲ་གདངས་ལ་རྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོང་བུ་ཅེས་མིང་བཏགས། ༣༽ འཛམ་གླིང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ནས་བཤད་ན་སྐད་རིག་རྙིང་བ་དག་ན་བོང་བུ་ལ་མིང་ཡག་སྡུག་གཉིས་རེ་ཡོད་མོད། བོང་བུ་ཅེས་པའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་ནི། བོང་བུའི་མིང་ལ་སྒི་རིག་སྐད་ལ་གྷ་རྡི་རོ་སི། ( gaidaros) དེ་སིང་ཀྲི་ཏའི་སྐད་དང་འདྲེས་ནས། གྷ་དྷ་བྷ། (gardabha) ངོ་བོར་གྱུར། དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཁ་ཆེའི་ཨུར་རྡོ་དང་། ཧིན་རྡིའི་སྐད་ཐོག་གི་གྷ་དྷ་( gadha) ཡི་ངོ་བོར་གྱུར། དེ་བོད་སྐད་ཐོག་སླེབས་པ་ན་གུ་རུ་འམ་གྭ་བ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པར་འདོད། དཔེར་ན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཆོ་ག་ན། ལ་ལ་བོང་བུ་གྭ་བ་ལ་ཞོན་པ།། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། (2)ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རི་གླིང་ན་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐད་ཡིག་ སི་པན་སྐད་ཐོག་གི་བྷོ་རོ་( burro) དེ་སིང་ཀྲི་ཏའི་སྐད་ཐོག་གི་བྷོ་རེ་མ། (bhurriama) ངོ་བོར་གྱུར་དེ་རིམ་བཞིན་བོད་ལ་སླེབས་པ་ན་བོང་བུའམ་བོང་གུའི་ངོ་བོར་གྱུར་བའོ། སྐད་རིགས་རྙིང་བ་དེ་དག་ལ་བོང་གི་སྒྲ་འདྲ་ཙམ་ཡོད་པས་སྒྲིག་ནུས་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་ཡང་། བོད་མི་ཡི་འབྱུང་ཁུངས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་གི་སྲིན་མོ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་གཅིག་དང་། ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་དགྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་སྲིད་སྒྲིབ་ལས་ཕམ་ནས། རི་བོ་གངས་ཅན་ཕྱོགས་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་འོང་བའི་རིགས་ལས་མཆེད་པ་གཉིས་བཤད་པ་ལས། ཕྱི་མ་དེས་རང་རང་གི་འཚོ་རྟེན་བོང་བུ་དང་དེའི་མིང་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གར་ནས་སྐབས་དེ་དུས་ཁྱེར་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར་ན་འབྲེལ་མེད་པ་གཏན་ནས་མིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བོད་ལ་བོང་བུ་སླེབས་པ་ཤིན་ཏུ་སྔ་བར་སེམས།
གཉིས་པ་བོང་བུའི་བྱུང་བ། བོང་བུའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གསུངས་ཚུལ་ལྟར་ན་ཐོག་མར་དུད་འགྲོ་གཞན་དང་འདྲ་བར་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དེ་མཛོད་འགྲེལ་ལས། དུད་འགྲོ་ནི་ཐང་དང་ཆུ་དང་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དག་ཡིན་ནོ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། འདི་ནི་དེང་སང་གི་ཚན་རིག་པའི་ནང་ཚན་སྲོག་ཆགས་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དང་མཐུན་ནམ་སྙམ་ལ། ༢༽ ཡང་དེང་སང་གི་བཤད་སྟངས་ལྟར་རམ་ཉེ་བརྒྱུད་ལྟར་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན་The wild ancestor of the donkey is the African wild ass, E. africanus. The donkey has been used as a working animal for at least 5000 years. བོང་བུ་ནི་ཐོག་མར་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་རྐྱང་རྒོད་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་སྤྱོད་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་ནས་ལོ་ལྔ་སྟོང་ཙམ་འདས། Asses were first domesticated around 3000 BC, probably in Egypt or Mesopotamia,[6][7] and have spread around the world.གཞན་ཡང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་སྟོང་གི་སྔོན་དུ་ཨ་རབ་གླིང་གི་ཨི་རྗི་ཕུ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་ཡང་རྐྱང་ཁྲ་ལས་མཆེད་ཅིང་རིམ་གྱིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་པ་ལས་སྒོ་ཟོག་ཏུ་གྱུར། དེ་རིམ་གྱིས་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ། དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་དུ་ཁྱབ་ཅིང་རིམ་གྱིས་བོད་ལ་འོང་བར་བཤད། འཇིགས་བྱེད་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བར་དཔག་ན་མ་མཐའ་ཡང་ལོ་ཉིས་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་ལ། བོད་ལ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་འོང་མིན་ཐད་ལ་ད་ལྟའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གཞི་རྩ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་བཞི་རྩ་འགྲེལ་ལ་དཔག་ན་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་དུས་བོང་བུ་ཡོད་དགོས་སམ་སྙམ། དེ་ལས་ཀྱང་སྔ་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ཡང་སེམས་དེ། སྔ་ས་ནས་བྱུང་བའི་བོན་གཞུང་འོག་ཏུ་འགོད་འགྱུར་ལྟར་དྲེའུ་དང་བོང་བུའི་གཟུངས་ཡང་ཡོད་པས་སོ། བན་དེའི་གཟུངས་འདུས་ན་ཡང་རྟ་བོང་གི་གཟུངས་ཡོད་པ་ཡང་འོག་ཏུ་འགོད་པར་བྱའོ། བན་བོན་གྱི་བོང་བུའི་གཟུངས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་བོད་པས་བོང་བུ་སྒོ་ཕྱུགས་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲོའོ། There are more than 40 million donkeys in the world, ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་བོང་བུ་ས་ཡ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པར་བཤད། བོང་བུའི་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བའི་གཉེན་ཚན་ནི། བོང་བུའི་པ་མེས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ནི་ ass རྐྱང་ཡིན། ཡང་བུ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་རྟ་དང་བོང་མ་འདྲེས་པ་ལས་jackབོང་དྲེལ་སྐྱེས། བོང་བུ་དང་རྐྱང་འདྲེས་པ་ལས་རྐྱང་མ་བོང་སྐྱེས་པ་ཡིན། བོང་གསེབ་དང་བོང་མ་སྡེབ་པ་ལས་donkey བོང་བུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། Jack donkeys are often used to mate with female horses to produce mules. བོང་གསེབ་དང་རྒོད་མ་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དྲེའུ་འམ་དྲེལ།
གསུམ་པ་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྨན་བཅོས་དང་རྨི་ལམ་བརྟག་ཐབས་སྐོར།
རྒྱུད་བཞི་ལས། ༡༽ བོང་བུའི་ལྕེ་ཡིས་འཁྲུ་བ་གཅོད། བོང་བུའི་ཤ་ཡིས་སྐྱུག་པ་གཅོད། བོང་ཁྲག་བྲུམ་བུ་ཚིགས་མིག་ཆུ་སེར་བཅོས།། བོང་བུའི་རྨིག་པས་ཆུ་འགག་སེལ། ཞེས་དང་ཡང་། ༢༽ རྟ་བོང་འོ་མས་གློ་གསོ་གློ་རྣག་འདྲེན།། ༣༽ གཞན་ཡང་རླུང་ནད་སེལ་བ་ལ་དཔལ་ལྡན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། “དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ནད་ལ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྨན་དཔྱད་བཞི་ཡིན་ཏེ། །རྟ་བོང་འཕྱི་བ་ལོ་ཤ་ཆེན་དང༌། འབྲུ་མར་ལོ་མར་བུ་རམ་སྒོག་སྐྱ་བཙོང་། །འོ་མ་ལྕ་བ་ར་མཉེ་ཟན་ཆང་དང༌། །བུར་ཆང་རུས་ཆང་རླུང་ནད་ཅན་གྱི་ཟས།། ཞེས་གསུངས། ༤༽ ཡང་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག ཁྱད་པར་ཉེར་གསུམ་སོ་སོར་བཅོས་པ་ནི།།། ཟུང་འཇུག་རླུང་ལ་དུལ་མར་མཆོག་ཡིན་ཏེ།། བུ་རམ་ཆང་དང་མར་རྙིང་ལུག་ཤ་ཡིབ།། འཕྱི་བ་རྟ་བོང་མི་ཤ་སྒོག་ཙོང་སོགས། ལྕི་སྣུམ་འཇམ་པོའི་ཟས་ཀྱིས་བཅོས་པར་བྱ།། ཞེས་དང་ཡང་། ༥༽ མན་ངག་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལས། བོང་ཁྲག་བཅུ་གཅིག་དང་། ཡང་ན་བུང་བུ་ནག་པོའི་གསོན་ཁྲག་ལ།། སུག་སྨེལ་སྒ་ཏིག་ཆུ་སེར་སྨན་གསུམ་དང་།། ཟི་ར་དཀར་པོ་དབང་ལག་སྔོ་ལྕགས་ཀྱུ།། ཀྱི་ལྕེ་དཀར་བོ་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་སྦྱར།། སོགས་གསུངས། ༦༽ དྲི་མེད་ཤེལ་གོང་ལས། བོང་ཁྲག་གྲུམ་བུ་ཚིགས་ཀྱིས་ཆུ་སེར་སེལ།། ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཁྲུངས་དཔེ་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་(ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པ་)ལས། བོང་བུ།…….. སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ་དང་རོ་ནུས། 1 ཤ་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་དྲོད། ནུས་པས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ལུས་ཟུངས་འཕེལ། 2 ཚིལ་གོང་མཚུངས། ནུས་པས་བྱུགས་པས་པགས་ནད་ཟ་ཕྲུག་དང་གླང་ཤུ། བས་ལྡག་སོགས་ལ་ཕན། 3 ཁྲག་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། འདི་ལ་མིང་གཞན་མགྲིན་མཚལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ནུས་པས་གྲུམ་བུའི་ཟུག་གཟེར་གཅོག ཡན་ལག་ཚིགས་ཀྱི་ཆུ་སེར་སེལ། མཇུག་མའི་ཁྲག་གིས་རྨ་ལ་ཕན། 4 འོ་མ་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། ནུས་པས་བློ་གཅོང་གི་ནད་སོགས་གསོ་ཞིང་། ཡན་ལག་གི་ཚིགས་ལ་ཞུགས་པའི་རླུང་ནད་སེལ། 5 རྨིག་པས་༼བོང་ཐོར་གྱི་ལག་པ་གཡས་པའི་རྩི་བཞར་བ་དང་རྒྱ་ཚ། ལྕམ་པ་སྦྱར་བ༽ དྲི་ཆུ་འགག་པ་འབྱིན། 6 བོང་གསེབ་ཆུ་ཡིས་སྣའི་ནད་སེལ། 7 བོང་བུ་ནག་པོའི་སྦངས་ཀྱིས་འབྱར་བྱས་པས་རྨ་ལ་ཕན། 8 ལྕེ་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། ནུས་པས༼ ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གཏོང་༽ འཁྲི་བ་གཅོད། 9 བོང་གསེབ་ཀྱི་རླིག་འབྲས་ཆགས་པ་མ་སྤྱད་སྔོན་བླང་བ་བོང་བུའི་འོ་མར་བཙོས་པས་རོ་ཙ་བསྐྱེད། སོགས་གསུངས་ཡོད་པས་མཚོན་སྨན་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། ཀློང་རྡོལ་བླ་མའི་ལྟས་སྣ་ཚོགས་བརྟག་ཐབས། གསེར་གྱི་ཕྱེ་མ་མང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་།། རྟ་བོང་སྒ་མེད་ཞོན་དང་གཅེར་བུ་སོགས།། སྔར་བསམ་ལས་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱི་ཐལ་ཡིན།། ཞེས་དང་། ༢༽ གཅེར་བུར་བོང་ཞོན་ལྷོ་ཕྱོགས་འགྲོ་བ་དང་།། མེ་ཏོག་དམར་བོ་ཤ་སྟག་རྨིས་པ་སོགས།། ཚེ་ཡི་བར་ཆད་འབྱུང་བའི་སྔ་རྟས་ཡིན།། ༣༽ བནྡེ་བོང་བུ་སྤྲེའུ་བྱི་ལ་རྟ།། ཁྱི་སོགས་རྨིས་ཚེ་རྒྱལ་བོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། ༤༽ རྔ་མོང་ཁ་ལྷོར་བུང་བུ་ཁ་ཤར་དང་།། སྤྲེའུ་ཁ་བྱང་བལྟས་ནས་གཞོན་པས་འགྲོ། གོས་དམར་གྱོན་དང་མེ་ཏོག་དམར་བོ་འཐུས།། ཐང་ལ་འགྲོ་དང་ཐོད་བཅིང་རྨིས་པ་འཆི།། གཤིན་དང་མཉམ་པོར་ཆང་འཐུང་གར་བྱེད་པ།། དེ་དག་འཆི་ལྟས་རྨི་ལམ་བརྟག་པའོ།། གསུངས་སོ། ༥༽ དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་བཞི་ལས་མ་ཧེ་རྟ་ཕག་བོང་བུ་རྔ་མོང་ལ། །གཅེར་བུར་ཞོན་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་འགྲོ་རྨིས་འཆི། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་བཅོས་སྨན་སྣ་བཟོ་སྟངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྨི་ལམ་བརྟག་ནས་འཛིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། དེ་མིན་དེང་སང་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་ནད་ལ་བོང་བུའི་འོ་མས་ཧ་ཅང་ཕན་གིན་འདུག་ཟེར། གཞན་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཆ་ལ་ལར་སྔོན་དུས་བྱིས་བ་མ་སྐྱེས་ན། བོང་བུའི་རྡོ་རྗེ་གོས་ཀྱིས་བཏུམས་ནས་ཕྱག་འཚལ་སྲོལ་ཡོད་གྲགས། དེ་བཞིན་དུ་ཟི་ཁྲོན་གི་ཀ་ལི་ཁྱིག་ཚོས་ནི་བོང་བུའི་རླུག་པས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། བྲོ་བ་ཆེ་བར་མ་ཟད་སྐྱེས་པ་ཚོའི་ཆགས་སྤྱོད་ནུས་ཤུགས་གསོ་བར་ཡིད་ཆེས་བྱེད། སྔོན་མ་ཟི་ཁྲོན་རྒྱ་མང་པོ་འབའ་མང་ར་ལས་ཀ་ལས་གི་ཡོང་སྐབས་ཅཱིན་མཱ་ཁྲང་(དམག་རྟ་གསོ་ར) གི་རྟ་རྒན་ཚང་མའི་རྡོ་རྗེ་བོར་སོང་སྐབས་ཁོ་ཚོས་རྐུ་མ་རྒྱབ་ནས་ཚལ་བཟོ་བཞིན་པ་ཤེས།།
བཞི་བ་བོང་བུའི་གཏམ་དཔེ་བསླབ་བྱ་སྐོར།
༡༽ བོང་མཇེ་ལངས་ཀིན་མ་འདུག་ད། དེ་ནི་ག་ལེར་བྱོས་དང་ཟེར་པའི་དོན་ཡིན ༢༽ བོང་བུ་དར་ཐོག་ལ་མ་འདེད་རོགས། ང་ལ་བཙུར་ཡོང་གིན་མ་འདུག་ཅེས་བའི་དོན་རེད། ༣༽ ཁྱོད་བོང་གསེབ་མ་རེད་མོད།ཟེར་ན་ངོ་ཚ་ཡོད་ཀིན་ཆུགས་ཟེར་པའི་དོན་རེད། ༤༽བོང་མ་བྲག་ཁར་དེད། ཟེར་ན་བོང་བུ་གཙམ་གཡེམ་བྱེད་ཀིན་འདུག་ཟེར་པའི་དོན་རེད། ༥༽ ནམ་ཚོད་བྱ་ཡིས་བཟུང་ཡང། རྒྱལ་ཁ་བོང་བུའི་འཕྲོག་སོང་། ༦ ༽བོང་སྐྱ་ལུའི་བསྟན་པ་དར་འདུག་ག། ༧༽ བོང་སྐྱ་ལི་གོམ་པ་རླུང་རེད། རྟ་འདོ་བ་དགོས་དོན་མེད་ཁུ། ༨ ལས་ཀ་ཐམས་ཅད་བོང་བུས་བྱེད་ནས། གཟི་བརྗིད་དང་སྙན་གྲགས་ཐམས་ཅད་རྟ་དང་དྲེལ་གྱིས་ཁྱེར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། ༩༽ ངན་པའི་བཟང་བསྟོད་མི་ཐེག བོང་བའི་གསེར་སྒ་མི་ཐེག ༡༠༽ཕོ་རབས་དང་རྒོད་པོ་ཤ་ཡིས་གསོས། ཕོ་འབྲིང་དང་ཉ་མོ་ཆུས་གསོས། ཕོ་ངན་དང་བོང་བུ་རྩམ་པས་གསོས། ༡༡༽ ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ལ། བོང་རྒན་ལ་གོང་ཆེ་དུས། ཀློའི་རྒན་ལ་དབང་ཆེ་དུས།ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཞིག་དར་ཡོད། ༡༢༽ འབྲས་ལྡན་བོང་གསེབ་སྐྱ་རིང་བོ།།བོང་ཁྱུར་ཧོ་སྐད་དི་རི་རི།།ཆགས་ལྡན་བན་ཆུང་བློ་ཡང་པོ།།ནག་མོའི་ཁྲོད་ན་ཀུ་རུ་རུ། ༡༣༽ བོང་བུའི་ནང་ཁྲོལ་མ་སྟོན། ༡༤༽ སྐྱིད་མྱི་ལ་རེ་ན་གྱ་ལ་གྱི་ལེ།། ཁལ་བོང་བུ་བཀལ་ན་ལྡ་ན་ལྡེམ་ནེ། ། ༡༥༽ བྱང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོས། རྒྱ་ཁེ་པའི་བོང་རྒན་རྒྱབ་མེད་པོ།། ཁོ་ཀུམ་མེ་ཀུམ་མེ་འདུག་དབང་མེད།། ཞེས་དང་ཡང་ཁོང་གིས། དབྱར་སོ་ཀའི་དུས་ཀྱི་བོང་བུ་དེ།། ཕོ་རེང་ངེ་རེང་ངེ་འདུག་དུས་མེད།། ༡༦༽ ས་སྐྱ་བླ་མས། གཟིག་ལྤགས་བཀབ་པའི་བོང་བུ་ཡིས།། ལོ་ཏོག་ཟོས་མཐར་གཞན་གྱིས་བསད་།། ཞེས་དང། ༡༧༽ ཡང་རྣལ་འབྱོར་བ་རུས་པའི་རྒྱན་ཅན་གྱིས། “མཁར་ཟུར་བཞི་ལོགས་བརྒྱད་རྩེ་དང་དགུ། །དུས་དེང་སང་བོང་བུའི་རྣ་བ་འདྲ། །འདི་ཡང་མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་དཔེ། །དཔེ་འདིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་ང་སྒྲུབ་པ་བྱེད། ། ཞེས་དང་ཡང་། ༡༨༽ཁོང་གིས། ཁ་ནས་དགོས་པའི་ཆོས་སྐད་ཀྱི་ལན་འདོན་རྒྱུ་མེད་པའི། མི་དགོས་པའི་འདོམས་ནས་ཆས་རྟ་བོང་བུ་བས་ཆེ་བ་དེ་མ་སྟོན་པར་སྦོས་ལ་ཁ་རོག་པར་སྡོད་”སོགས་ཀྱིས་མཚོན་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་དཔེ་བསླབ་བྱ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་མང་ཆེ་བ་ངན་པའི་དཔེར་བཀོད་ཡོད་ན་ཡང་། བཟང་བོའི་དཔེར་བཀོད་པ་ཡང་གཏན་ནས་མེད་པ་མིན་ཏེ། ༡༽ འཇིག་རྟེན་གཏམ་གྱི་དཔེ་ལ། བོང་བུ་བོང་བུ་མ་ཟེར།། སྨུག་ཆུང་དྲེལ་གྱི་ཨ་ཕ།། གླང་ངུ་གླང་ངུ་མ་ཟེར།། མཛོ་དཀར་ཁྱུང་གི་ཨ་ཕ།། ཞེས་དང་། ༢༽ རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་མགུར་ལས། བུ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་པོ་དང་འདྲ་བ་དབུས་སུ་ཐལ། །ཕ་ཅོང་རོང་བོང་བུ་དང་འདྲ་བ་ཤུལ་དུ་བོར། །” ཞེས་དང་། ༣༽ ཡང་ནུབ་གཅིག་གི་རྨི་ལམ་དུ་བོང་བུ་ཞིག་ལ་ཁ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞོན་ནས་རེ་བའི་གོས་གྱོན་པ་རྨིས་པ་རྗེ་བཙུན་ལ་ཞུས་པས། ཐེག་ཆེན་བོང་བུའི་རྟ་ཞོན་པ། །འཁོར་བ་དག་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཏེ། །མྱང་འདས་མདུན་དུ་བསུ་བར་བྱེད། །རེ་བ་ཀུན་གྱི་རེ་གནས་པ། །ཞེས་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་བོང་བུ་ལ་ཞོན་པའི་མཚུངས་དཔེར་བཀོད་ནས་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་ཐར་བར་བགྲོད་པའི་དཔེར་ཡང་བཀོད་ཡོད་དོ།།
ལྔ་བ་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་འདྲེ་སྐོར་དང་བོང་བུའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར།
༡༽ དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ནང་ལ་ལ་བོང་བུ་གྭ་བ་ལ་ཞོན་པ། ༢༽ རྙིང་མའི་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་གཏོར་བཟློག་འདོན་སྐབས་ལྟས་ངན་བོང་ཞོན། ༣༽ དགེ་ལུགས་འཇང་དགུན་ཆོས་ཚོགས་སྐབས་བོང་མགོ་སུག་ཏི། ༤༽ ད་དུང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་འདོན་སྐབས་དང་བློ་ངོར་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས། ཡི་དམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་“ཞབས་གཡས་ཀྱི་དང་པོས་མི། གཉིས་པས་མ་ཧེ། གསུམ་པས་གླང་། བཞི་པས་བོང་བུ། ལྔ་པས་རྔ་མོང༌། དྲུག་པས་ཁྱི། བདུན་པས་ལུག བརྒྱད་པས་ཅེ་སྦྱང༌། ཞབས་གཡས་པས་འདི་དག་མནན་པའོ། །” ༥༽ དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་ཞེ་དགུ་མའི་ནང་དུ་“རྡོ་རྗེ་བོང་བུ་བརྒྱད་དང་།”ཞེས་པ་ལྟར་འབྲས་བུའི་འཇིགས་བྱེད་རྡོ་རྗེ་བོང་བུ་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ༦༽ འབྲུམ་གྱི་མ་མོ་ཤི་ཏ་ལ་བོང་ཞོན་་ཅན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད། ༧༽ རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ན། བདེ་མཆོག་བོང་ཞལ་ཅན་བཞུགས། ༨༽ བདེ་མཆོག་ན་མཁའ་འགྲོ་མ ་བོང་ཞལ་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་ དང་དེའི་ལས་ཚོགས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་ལ་ལྷ་གྲངས་བཅུ་བདུན་ཡོད ། ཡབ་དཀའ་བཅུ་གསུམ་དང ། ཡུམ་དཀའ་བཞི་ཡོད ། ཡབ་དཀའ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་བདེ་མཆོག་བོང་ཞལ་ཅན་ཞིག་འདུག ། བོང་བུའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ནི། ༡༽ སྟོན་ཀ་རང་གིས་བཏང་བའི་གཡག་(སྟུག་དྲི་འམ་འཕྱན) ལ་རང་ཉིད་འདྲོགས་པ། ༢༽ དཔྱིད་ཀ་དབྱུག་པས་བརྒྱབ་ཀྱང་འགུལ་བསྐྱོད་མི་བྱེད་པ། ༣༽ དབྱར་ཀ་ཁལ་བཀལ་ཡོད་ན་ཡང་འཛག་༼འཁྲིག་པ་སྤྱོད༽་འེ་ཐུབ་བལྟ་བ། ༤༽ དགུན་ཁ་ཆབ་༼འཁྱག་པའམ་དར་༽ ཐོག་ལ་འདར་ནས་གོམས་པ་སྤོ་མི་ནུས་པ། ༥༽ འཕྲང་འགག་དོག་སའི་ལམ་ཁ་ནས་ཁལ་རྫོག་པ། ༦༽ མིང་སྲིང་ཡོད་ས་ནས་མཇེ་སྟོན་པ། ༧༽ སྐྲག་ས་འཚེར་ས་ནས་ཧེ་༼སྐད་བརྒྱབ་པ༽ འདེབས་པ། ༨༽ གཙང་སྦྲ་བྱེད་ས་ནས་སྟི་ལུ་གཏོང་བ། ༩༽ གཅིག་གིས་གཅིན་པ་གཏོང་སར་ཚང་མས་གཏོང་བ། ༡༠༽ ཞོན་མ་ཐག་ཏུ་ཁ་ཐུར་ལ་བང་རྒྱུགས་བྱེད་པ། ༡༡༽ སྤྱང་ཀི་མཐོང་ན་ཉལ་བའམ་སྤྱང་ཀི་ཡོད་སར་བཏུད་ནས་འགྲོ་བ། ༡༢༽ རྗེས་ལ་བཏུད་པ་ལ་འཕྲ་ཡིས་རྒྱགས་པ། བཅས་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་བོང་བུའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། བོང་བུའི་འོ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། ༡༽ བཞོ་མ་ཐག་ཁ་དོག་ཡག་ན་ཡང་ཅུང་མ་འགོར་བར་རུལ་འགྲོ་བ། ༢༽ རུལ་དྲི་ཁ་ན་ཡང་སིད་སོགས་ནད་ངན་རིགས་རྩ་ནས་འཇོམ་པ། ༣༽ གཅིན་སྙིའི་ན་ཚ་ལ་ཕན་པ། ༤༽ སྐྱེ་བ་ཕོ་ཡི་བསམ་སེའུ་ན་ཚ་སྨན་མཆོག་ཡིན་པ་བཅས་ནི་བོང་བུའི་འོ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།།
དྲུག་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་བོང་བུ།
༡༽ འདུལ་བ་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། “བ་ལང་དང་མ་ཧེ་དང་ར་དང་ལུག་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་རྔ་མོང་དང་བོང་བུ་དང་འབྲུ་ཙམ་པ་དང་། སྣོད་ཀྱང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆེད་དུ་བླང་ངོ་།” ཞེས་གཙོ་བོར་དགེ་འདུན་པས་ཀྱང་སྤྱི་བའི་ཆེད་དུ་བླང་རུང་བར་གསུངས་ཡོད།
༢༽ འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འཁྲིག་ཚིག་སྨྲ་བའི་ལྷག་མའི་སྐབས་སུ། ་“ཁྱོད་ལ་བོང་བུ་དག་དེ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག ཁྱོད་ཀྱི་དེར་མགལ་དུམ་དག་ཆུག་ཅིག་ཅེས་གཤེ་བ་དང་། བུད་མེད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་དང་བསྔགས་པ་མིན་པ་སོགས་དགེ་སློང་ལ་བརྗོད་པ་ན། དགེ་སློང་གིས་དེ་ཉིད་ཕྱིར་སྨྲ་བ་བསྒྲུབ་པ་དག་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། ” འདི་ནི་བོང་བུས་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ཡོད།
༣༽ འདུལ་བ་ལས་རྫས་དབང་མི་དབང་གི་ཚད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། “གསུམ་པ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་བོང་བུ་དང་དྲེའུ་དང་གོ་ཆ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་འབུལ་ལོ། །དབྱིག་དང་གསེར་དང་ཟངས་ལ་སོགས་པ་གཞན་བརྡུངས་སུ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ་ལོ། །ནོར་བི་དུརྱ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་དགོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ་ལོ། །” མི་ཤི་ཟིན་པ་ཞིག་གིས་རྫས་རྣམས་དགེ་འདུན་ལ་བསྔོས་ན་ཅི་ལྟར་བདག་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གསུངས་ཡོད།
༤༽ འདུལ་བ་ལས་ཤ་ཟ་མི་རུང་བ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། “སྟག་གི་གོད་མའི་ཤ་མི་བཟའ་སྟེ། དེ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བཀག་གོ །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་མི་བཟའོ། །རྟ་དང་བོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྨིག་གཅིག་པ་དང་། ཝ་དང་སྤྲེའུ་དང་། བྱ་ཤིང་རྟ་མོ་དང་། ཁ་དང་བྱ་རོག་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཆུ་སྐྱར་དང་། ཁྱི་དང་། བྱི་ཁྲ་དང་། འུག་པ་དང་། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་བྱ་མི་རོ་ཟ་བ་དག་དང་། བྱ་གར་དང་། ཕ་ཝང་དང་། ཆུ་དང་སྐམ་ལ་གནས་པའི་སྐྱིན་ཀོར། སྦལ་པ་དང་། དྲེའུ་སྲིན་ས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲིན་རིང་པོ་དང་། སྲིན་བུ་པད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཤ་ཤེས་ན་མི་བཟའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཙོ་བོར་ཤ་ཟ་རུང་མི་རུང་གི་ཆ་ནས་བོང་བུ་ལ་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད།
༤༽ “སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། གོ་ཀརྞ་དང་ཁྱུ་མཆོག་གི། །རུ་ཆེན་རྣམ་པར་མཐོང་བ་དང༌། །འདི་བདེན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས། །སེང་སྟག་བོང་བུ་ལ་སོགས་པའི། །རྭ་རྣམས་ལ་ནི་མེད་ཅེས་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡང༌། །མི་མཁས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་རྭ་མཐོང་བས། །བོང་བུའི་མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་འབྱུང༌། །ཇི་སྟེ་གཞན་གྱི་མ་མཐོང་ན། །བོང་བུའི་མེད་སྙམ་དེ་མི་འབྱུང༌། །ལོག་པར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་ན་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་འབྱུང༌། །” ཞེས་བོང་བུ་ལ་རྲ་གནས་ནས་མེད་པར་གསུངས་ཡོད།
༥༽དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་སྤྱོད་འཇུག་རྣམ་བཤད་ཟབ་རྒྱས་མཐའ་ཡས་སྙིང་པོ་ལས། “་སྤྱིར་ངན་སོང་པ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་སྟེ་དཔེར་ན་རྟ་དང་བོང་བུ་དང་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་སོང་ཡང་བྲན་དུ་བཀོལ་བ་དང་ལུག་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་གསོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །” ཞེས་དང་ཡང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། ༦༽ བོང་བུའི་བཀོད་སྤྱོད་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་རྡོག་པས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ་བ་ནས་གདབ་པས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ་བ་ལྔ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྟ་དང་མ་ཧེ་དང་བོང་བུ་དང་གླང་བོ་ཆེ་དང་གླང་ལ་སོགས་པའོ། གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ཞེས་བློ་སྦྱོང་གི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ནས་གཙོ་བོར་བོང་བུའི་བཀོད་སྤྱོད་ཆ་ནས་བཤད་ཡོད།
༨༽ ལྷུན་འགྲུབ་པན་ཊི་ཏའི་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ལས། ༡༽ “གལ་ཏེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འདོད་ན། མར་ཁུ་ཆེན་པོའི་མར་མེ་དབུལ། མི་དང༌། བོང་བུ་དང༌། རྔ་མོང་དང༌། ཁྱི་དང༌། ཝ་དང༌། མ་ཧེ་དང༌། གླང་པོ་དང༌། བ་ལང་དང༌། ལུག་དང༌། རི་དྭགས་དང༌། ཕག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་རྣམས་དབུལ་བར་བྱའོ།” ཞེས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བོང་བུའི་ཤ་དགོས་པར་བསྟན་ལ། ༢༽ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས། “ཕྱི་ནས་བོང་བུའི་གཅིན་དང༌། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྫིས་ལ་བླུགས་མ་ཡང་དག་པར་དགང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་རུ་འཁོར་ལོ་བཅུག་ལ་རོ་བསྲེགས་པའི་མེ་ལ་བཞག་སྟེ་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ལ། གཤིན་རྗེའི་སྦྱོར་བས་ཡི་གེ་བཅུ་པའི་སྔགས་བཟླས་པ་བྱས་ན་ཞག་གཅིག་གིས་རེངས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ཕྱིས་མི་འགྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། ༈ །”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེངས་པར་བྱེད་པའི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བོང་བུའི་གཅིན་དགོས་པར་ཡང་བསྟན། ༣༽ དེར་མ་ཟད་གཞུང་དེ་ལས། “དེ་ལ་ལས་ནི་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསད་པར་འདོད་ན། དེར་མིའི་རུས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང༌། བོང་བུའི་སྤངས་དང༌། ཚེར་མ་དང༌། སྐྲ་དང༌། སེན་མོ་དང༌། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མར་ཁུས་སྤྲུས་ལ། མ་ཧེའི་ཞལ་གྱི་སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཁ་ལྷོར་བལྟས་ཏེ། རོ་བསྲེགས་པའི་མེ་ལ་གང་གི་མིང་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བསྲེགས་ན་དེ་ཞག་བདུན་གྱིས་འཆིའོ། །”ཅེས་གསོད་པར་བྱེད་པའི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བོང་བུའི་སྦང་མ་དགོས་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་རྫས་སྦྱོར་སྡེབ་ཕྱོགས་ཐད་ནས་བོང་བུ་ཁ་དང་རུས་པ། ཁྲག་དང་ཁུ་བ། གཅིན་དང་སྦང་མ་སོགས་རྫས་སྦྱོར་གྱི་སྡེབ་ཕྱོགས་ཐད་ནས་གསུངས། མདོར་ན་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ལས་བོང་བུ་ནི་བརྗོད་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བཟུང་ཡོད་པ་ལྟར་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ན་ཡང་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་མང་པོ་ཡོད་དོ།།
བདུན་པ་བོད་པའི་བོང་བུའི་གཏམ་རྒྱུད།
༡༽ བོད་ཀྱི་གནའ་སྒྲུང་ཉི་ཆོས་བཟང་པོའི་སྒྲུང་ནས་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲུང་། མར་ཁྲལ་ཆག་ཡངས། དེ་ཡང་ལྷོ་ཁ་སྣེ་དོང་རྫོང་གི་རྒྱལ་པོ་དེས་མི་སེར་ཚོའི་ས་ནས་མར་ཁྲལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས་མི་སེར་ཚོའི་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་མི་མང་མཉམ་ཆུང་ཚོར་དཀའ་སྡུག་མཉམ་མྱོང་གནང་མཁན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཉེ་ཆོས་བཟང་པོར་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཞུས་ནས་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། བློ་རིག་བཀྲ་བའི་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་ཉིན་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ཐོག་སྐོར་ལ་ཕེབས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་རྩེད་མོ་རྩེད་ནས་བསྡད་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་ཚོར་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས། ལྦའི །བོང་བུ་ཨོང་རྟེའུ་ཡིས་བོང་བུ་ཨ་མའི་འོ་མ་འཐུང་གི་འདུག ཁྱེད་ཚོ་མགྱོགས་པོ་ཁ་ཕྲལ་བར་འགྲོོ་ཡི་མིན་ནམ། རྒྱུག་པ་དགོས་འདུག་གམ། ཞེས་ངར་སྐད་སྒྲགས་ནས་སྐད་བརྒྱབ་པ་རྒྱལ་པོས་གསན་ནས། ཀའི། ལྐུགས་པ། བོང་བུ་ཨོང་རྟེའུ་ཡིས་བོང་བུ་ཨ་མའི་འོ་མ་མ་འཐུང་ན་ག་རེ་འཐུང་དགོས་རེད་དམ། ཞེས་བཤད། ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་མགོ་བོ་ཕུར་ཕུར་བྱེད་བཞིན། ལགས་རེད། ལགས་རེད། ཡིན་ནའི་༌༌༌ཞེས་བཤད། རྒྱལ་པོས་བཤད་མི་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་ནས། བསྐྱར་དྲི་བྱས་པས་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས། ལགས་ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོས་རྒྱལ་པོའི་མར་ཁྲལ་ཆེ་ཐག་ཆོད་ནས་འབྲི་མར་འདེངས་ངེས་མེད་ཙང་བོང་བུའི་འོ་མའི་མར་བཏོན་ནས་ཕུལ་གྱི་ཡོད། ཅེས་ཞུས། རྒྱལ་པོ་ཧང་སངས་པ་དང་རྫོར་ཐག་ཆོད་ནས་མཛོད་ཁང་ནང་གི་བོང་བུའི་མར་ཚང་མ་ཕྱིར་གཡུག་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བ་མ་ཟད་དེ་ནས་བཟུང་མར་ཁྲལ་ཆག་ཡངས་གནང། ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་མི་མང་ཚོར་བརྡ་ལན་སྤྲད་ནས་མཛོད་ཁང་ནང་གི་འབྲི་མར་དེ་ཚོ་བོང་བུའི་མར་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་ཕྱིར་གཡུག་ནས་མི་མང་ཚོའི་འཚོ་བར་ཕན་ཐོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའི་སྒྲུང་དེ་ལྷན་དུ་ཀློག་ན་སྤྲོ་བ་འཕེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།
༢༽ བོད་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོང་བུའི་མཚར་སྒྲུང་།
གྲོགས་པོ་ཉི་མས་ཡིས་རང་གི་གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་རི་ལ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་གྲོགས་པོ་ཟླ་བའི་ཆུང་མ་ཡོད་སར་སོང་། གྲོགས་པོའི་ཆུང་མ་དང་ལྷན་དུ་ཉལ་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བར་གྲོགས་པོ་ཟླ་བས་་སྒོ་རྡུང་། གྲོགས་པོ་ཉི་མ་རྟབ་རྟབ་པོར་གབ་ས་ཡིབ་ས་བཙལ་མཐར་ཁང་བའི་སྦུག་ན་སླེ་བོ་ཞིག་གནམ་ལ་བཏགས་ཡོད་པ་མཐོང་། ཡར་འཛེགས་ནས་སླེ་བོ་ནང་ལ་འཛུལ་དེ་སྦས་ནས་བསྡད། གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་ཡོང་ནས་དགོང་ཟས་ཟས་རྗེས་སྐྱེས་སྨན་དང་ལྷན་དུ་ཉལ། ཟླ་བས་ཆུང་མ་ལ་བཤད་རྒྱུར། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་ན་ཡང་། བོང་བུའི་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་སྟངས་རྩ་ནས་བྱས་མྱོང་མི་འདུག་པས། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དགོང་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་བོང་བུའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བྱའོ་ཟེར། སྐྱེས་སྨན་ཡང་བོང་མ་ཡི་བཟོ་བལྟ་བསྟན་ནས་མར་ཀོག་ནས་བསྡད། ཟླ་བས་བོང་གསེབ་གྱི་བཟོ་བསྟན་ནས་བོང་བོང་བོང་ཅེས་སྐད་རྒྱབ་ནས་སྐྱེས་་སྨན་གྱི་རྐུབ་ཡོད་སར་ཕར་རྒྱུགས་ཚུར་རྒྱུགས་བྱས། གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་ཡ་མཚན་ནས་སླེ་བོ་ཁ་ནས་སྐེ་བསྲིངས་ནས་སྐེ་སོ་བལྟས། ཡིན་ན་ཡང་སྟབས་མ་ལེགས་པར་སླེ་བོའི་ལུང་ཐག་ཆད་ནས་ཁྲོག་སེ་ས་ལ་ལྷུང་། གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་ཧང་སང་ནས་རྒྱུགས་ནས་ཁྲོག་སྒྲ་གྲགས་སར་རྒྱུགས་ནས་སོང་དེ་བལྟ་སྐབས། གྲོགས་པོ་ཉི་མས་ལག་ཏུ་སླེ་བོ་བཟུང་ནས་ཡར་ལངས་བསྡད་ཡོད་པ་མཐོང་། ཟླ་བས་ཁྱོད་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་དྲིས། ཉི་མས་འདིར་བོང་བུ་མང་པོས་སྐབས་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་གོ་བས། རྟི་ལུད་༼སྦང་མ༽ འཐུ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་བཤད་པས། ཟླ་བ་ངོ་ཚ་ནས་བཤད་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་རེག་པར་ངོ་ཚ་ནས་པུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་གཞན་ལ་བཤད་མི་རུང་བའི་ཞུ་བ་བྱས། ཉི་མས་ཀྱང་གཞན་ལ་མི་བཤད་རྒྱུར་ཁས་བླངས་ནས་མནའ་བསྐྱལ། དེ་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག ཟླ་བ་བློ་རྩ་ནས་མ་བདེ་བར་ཉི་མའི་ནང་ལ་ཁུ་སུམ་སུམ་འཛུལ། ཁང་པའི་ནག་ཁུང་ཞིག་ལ་འཛུལ་ནས་ལྐོག་བལྟ་བྱས། ཉི་མས་རང་གི་ཆུང་མར་བཤད་རྒྱུར། ངེད་གཉིས་ཀས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁྲུག་པ་སྤྱད་ན་ཡང་རྟ་ཡི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བྱས་མྱོང་མི་འདུག་པས། ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་དེ་དགོང་རྟ་ཡི་སྤྱོད་སྟངས་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས། སྐྱེས་སྨན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཡ་མཚན་དུ་རྩིས་ནས་རྟ་འདོགས་སར་སོང་ནས་ཕར་འཁོར་ནས་ཨི་ཧི་ཧི་ཅེས་རྒོད་མའི་སྐད་རྒྱབ། ཉི་མ་་ཡང་རྟ་གསེབ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་རྐང་ལག་བཞི་ཀའི་ཐོག་ནས་ཀོག་ནས་རྟ་འདོགས་སར་རྒྱུགས། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཟླ་བའི་མགོ་ཀ་བ་ལ་་གདོང་གཏུགས་བརྒྱབ་པས། མིག་ལམ་ནས་སྐར་མ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཤར་བཞིན་དྲན་པ་བརྒྱལ། ཡུད་ཙམ་ནས་དྲན་པ་སོས་སྐབས། ད་དུང་སྐྱེས་སྨན་གྱིས་རྟ་འདོགས་ས་ན་ཁ་ཕར་འཁོར་ནས་ཨི་ཧི་ཧི་ཅེས་སྐད་རྒྱབ་ནས་མགྱོགས་སུ་ཡོང་དགོས་པའི་འབོད་པ་གཏོང་བཞིན་པ་ཐོས། ཟླ་བ་ཁོང་ཁྲོ་རབ་ཏུ་འབར་ཏེ། རྒྱུགས་ནས་སོང་དེ་ཆུང་མ་ལ་རྡུང་། ཉི་མས་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་རྒྱུགས་སོང་ནས་ཁོ་གཉིས་བཀག ཟླ་བས་ཉི་མར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་དྲིས། ཉི་མས་རྟ་རྒོད་མ་མང་པོས་འཚར་སྐད་གོ་བས་རྟ་ལུད་༼རྟ་སྦང་༽ འཐུ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་ལན་བཏབ་པས། ཟླ་བ་ཡང་ཁ་སྐྱེངས་ནས་ཅི་བཤད་འདི་བཤད་མ་བྱུང་བར་ལུས་སོ།། ཅེས་བོང་བུའི་མཚར་སྒྲུང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མཚོན་ཙམ་བཀོད་པའོ།།
བརྒྱད་པ་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་གླུ་དང་ཤགས།
༡༽ བོང་ལི་མགོའི་གསེར་སྒ་དེ།།རྟ་མདོ་བ་མིག་གིས་མ་རིག་རྟགས།།རང་ཐག་སྟེང་གི་གསེར་ཏོག་དེ།།དཀར་ལྷ་ཁང་མིག་གིས་མ་རིག་རྟགས།། ༢༽ བོང་སྐྱ་ལི་ཕར་ལ་གཡབ་ཟིག་བྱོས།། ནམ་ལངས་ཁ་ཙུག་ཀ་ཧོས་ལོང་ལོང་།། ཁལ་བཀལ་ན་རྟུ་ལི་ཐ་ར་ར།། ཁྱོད་ཐལ་སྤུང་ནང་ན་རྡུལ་ལྷོག་ལྷོག། ༣༽ ཁྱོད་བོང་རྒན་སྐྱ་ལི་རྟ་ལ་འགྲན།། ཁྱོད་རྟ་ལ་འགྲན་རྒྱུ་གང་ན་ཡོད།། སྡུག་སོག་པ་ཐོག་ན་ཐིག་ལེ་ཞིག། ཁྱོད་ཙེག་གུ་ར་མ་ལུག་ལ་འགྲན།། ཁྱོད་ལུག་ལ་འགྲན་རྒྱུ་གང་ན་ཡོད།། སྡུག་མ་ནེ་འོག་ན་ཙོམ་ཙོམ་ཞིག། ༤༽ བོང་སྐྱ་ལི་ཅི་ལི་མ་བོ །། ཇག་བཅའ་རྒྱུ་མ་ཟེར་ངའི་སྐེ །། དྲུག་རིལ་ལུ་མ་ཟིག་ཡོད་རུང་།། ཁྱོད་སྐྱེ་གི་སྐྱེས་འགང་དམའ་གི ། ༥༽ བོང་སྐྱ་ལི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཐ་མ་སྟེ།། རྩྭ་ཁམ་ཉག་ཅིག་གི་རྗེས་ལ་བསྙེགས།། དུས་དེང་སང་ངན་པ་མགོ་མཐོ་ན།། བོང་སྐྱ་ལིའི་བསྟན་པ་ཇེ་དར་རེད།། ༦༽ རྟ་འདོ་བ་ལག་ལ་མི་ཡོང་ཀི། བོང་སྐྱ་ལིར་ཞོན་ན་མི་འདོད་ཀི། ས་དེང་སང་ཨ་ཁུ་རྐང་ཐང་རེད།། ཁྱོད་རྐང་ཐང་ལ་ཁ་རྐང་རྗེན་རེད།། ཁྱོད་དགེ་བ་རེད་ལ་སྡིག་ཀ་རེད།། སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱང་འདིར་མཚོན་ཙམ་བཀོད་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ན་ཡང་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་གླུ་དང་ཤག་གང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་བོང་བུ་ནི་དཔེ་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བའི་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་འདུག།
དགུ་བ་དྲེའུ་དང་བོང་བུའི་གཟུངས་བཞུགས།
1] ༼བན་དེའི་གཟུངས་འདུས་ན་ཡོད་པའི་༽ བོང་བུའི་གཟུངས་བཞུགས་སོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ནི་ཏ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། བོང་ཕྱུགས་འདི་རྣམས་ལ་གློ་དང་རྒྱུ་ནད་ལག་ནད་དང་རྐང་ནད་བྱུང་བ་འདི་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཟུངས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨོཾ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ཧཱུཾ། ཨོཾ་ཏ་ཡ་ཐཱ། ཨོཾ་བཛྲ་ཧ་ལ་ཧ་ལ། ཧི་ལི་ཧི་ལི། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ། ཏིཥྠ་ཏིཥྠ། སརྦ་སརྦ་སྭཱ་ཏཱ། ཨོཾ་ནེ་ལཾ་བྷ་རེ་དྷོ་རད། བཛྲ་པཱ་ཎི་ཧཱུཾ་ཕཊ། བོང་བུ་འདི་ཡི་ནད་གདོན་འདི་རྣམས་ལས་སྲུང་ཤིག་སྲུང་ཤིག བོང་ཕྱུགས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནད་གདོན་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག རྐང་གཞི་ཕྱུགས་བོང་འདི་རྣམས་ལ་ནད་ཐམས་ཅད་སྲུང་དུ་གསོལ། སྦྱིན་བདག་འཁོར་བཅས་ཀྱི་ཕྱུགས་རྣམས་སྤེལ་ཅིག དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་བོང་བུའི་གཟུངས་མདོ་རྫོགས་སོ།། 2} ༼བོན་གྱི་ཆོ་ག་ན་ཡོད་པའི༽ དྲེའུ་དང་བོང་བུའི་གཟུངས་བཞུགས་སོ། ཞང་ཞུང་སྐད་དུ། པད་གྱེར་ཏྲི་ཡ་ཧྲིང་ཏེ་ཙི་ན་སྨར། བོད་སྐད་དུ། དུད་འགྲོའི་རྒྱལ་བོ་རྐང་བཞི་དྲེའུ་བོང་གཟུངས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། རི་ནག་འཇོམས་པའི་ཡང་ཕུག་ཏུ།། གསང་འདུས་ཞལ་གྱི་ཞབས་དྲུང་དུ།། ཁྱིམ་བདག་དྲུང་མི་རྡོ་ཚ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་གིས།། པུས་བཙུགས་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར། མེ་ཏོག་ཧ་རི་སེར་པོ་ཞིག་ཕུལ་ནས་འདི་སྐད་ཞུས་སོ། ཀྱེ་འགྲོ་བའི་མགོ་སྐྱོབས་གསང་བ་འདུས་པ་ལེགས། བདག་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་འཕྲོ་སད་ནས་ནི། ད་ལྟ་གསང་འདུས་གཤེན་གྱི་སྤྱན་སྔར་བདག་མཆིས་པས། འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་ལ། འཕྲལ་དུ་དྲེའུ་བོང་ལ་སོགས་པའི། ནད་དང་བར་ཆད་བསྲུང་བའི་གཟུངས་ཤིག་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ། དེ་ལ་གསང་འདུས་གཤེན་གྱི་བཀའ་རྩལ་པ། ལེགས་སོ་ཁྱིམ་བདག་ལ་སོགས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཉོན། རྐང་བཞི་རྟ་དྲེའུ་བོང་བུ་ལ་སོགས་ལ། རྔོ་དང་ལྷོད་དང་འཐིང་དང་སྡོམ། ཚ་གཟེར་གག་ལྷོག་གཡའ་དང་དུག ཁྱད་པར་གཟའ་བཙན་གྲུ་གཉན་ནད་ལ་སོགས། ་་་་་་་་་གོན་རྣམས་ལ་གསེར་སྐྱེམས་མཆོད། བདེན་པ་བདར་ཞིང་སྔགས་ཚིག་འདི་བརྗོད་པས། དྲེའུ་བོང་བུའི་ནད་རྣམས་འཇོོམས་པར་མཛོད། ཨ་ཨཱོཾ་ཧཱུཾ་རཾ་ཛ། ཨཱ་ཨ་དཀར་ས་ལེ་འོད་ཨ་ཡཾ་ཨོཾ་འདུ། སད་དོ་གྱེར་རོ་སྤུངས་སོ་ཧ་ར་སང་སང་། ན་ག་ཏྲི་ཡ་ཨུ་དུག་ཤིག་ཤིག དྲེའུ་བོང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ཁྲོལ་ཁྲོལ། ན་ག་ཏྲི་ཨུ་དུག་ཁྲོལ་ཁྲོལ། ན་ག་ཨུ་དུག་ཕུད་ཕུད། ན་ག་ར་ཙ་ཙ་སད་དོ། རགཱ་ཏྲི་ཨུ་དུག་ཤིག་ཤིག རཀྴ་ཏྲི་ཡ་ཨུ་དུག་སང་སང་། ཁྲོལ་ཁྲོལ། ན་ག་རཀྴ་ཨུ་ཏྲི་ཨུ་དུག་ཕུད། ཧུ་ལ་ཏྲི་ཡ་ཨུ་དུག་ཤིག་ཤིག དྲེའུ་དང་བོང་བུའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཧ་དུ་སད་རཾ་ཏུ་ན་ཁྲོལ་ཁྲོལ། རྐང་བཞིའི་ཕྱུགས་དང་རྟ་དྲེའུ་བོང་བུ་ལ་དྲང་སྲོང་བརྒྱད་ཀྱི་ནད་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཆིལ་ཆིལ། ས་ལེ་འོད་དེ་ཨ་དཀར་ཞི་ཞི་མལ་མལ། དྲེའུ་བོང་བུའི་སྐྲན་དང་ཆུ་འགག་ཕོ་ལོག་ཐམས་ཅད་རཾ་རཾ་ཡཾ་ཡཾ་ཨ་ཨ་ཧ་ར་སང་སང་ཚ་བའི་ནད་དང་གྲང་བའི་ནད་དང་སྦྱོད་ཀྱི་གདོན་ཐམས་ཅད་སང་སང་ཞི་ཞི་མལ་མལ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ལྟར་གཟུངས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་འདི་བརྗོད་པས། དྲེའུ་བོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟ་ནད་སྡོམ་ལྷོད་དང་། དྲེའུ་ནད་ཧག་ཤི་དང་། བོང་ནད་སྐྲང་འགག་དང་། གདུག་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག རྟ་དང་དྲེའུ་བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱུགས་ལུག་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་གྱུར་ཅིག བདག་དང་ཡོན་བདག་མི་ནོར་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་གཡང་སྐྱོངས་པར་གྱུར་ཅིག རྟ་གཡང་སྐྱོངས་པར་གྱུར་ཅིག ལུག་གཡང་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག ར་གཡང་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག དྲེའུ་གཡང་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག ནོར་ཟས་གྱི་གཡང་ནམ་མཁའི་ཆར་བཞིན་དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཅིག ཉི་ཟླ་བཞིན་དུ་ཚེ་བསྲིང་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་ཅིག ལོངས་སྤྱོད་ས་གཞི་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེ་ལ་དཔང་མཐོ་བར་གྱུར་ཅིག ནོར་ཕྱུགས་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་འཕེལ་ལ་དགོས་འདོད་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག ཀླུང་རྟ་སེང་གེ་བཞིན་དུ་གཞན་སྣང་ཟིལ་གྱི་མནོན་པར་གྱུར་ཅིག མི་གཡང་ཕྱུགས་གཡང་རྟ་གཡང་བ་གླང་གི་གཡང་ར་གཡང་ལུག་གཡང་ལ་སོགས་པ་ཕུག་སུ་བརྟེན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཕྲ་མིན་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ལ་དབང་བསྒྱུར་བར་གྱུར་ཅིག ཞེས་དྲེའུ་བོང་གཟུངས་དང་སྨོན་ལམ་བཅས་པ་འདི་གསང་བ་འདུས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གདམས་པའི་གཟུངས་རྫོགས་སོ། ཕྱིས་གུ་རུ་བོན་ཆུང་གི་གཏེར་མའོ། བཀྲི་ཤིས་བག་དྲོ་བྱིན་ཆེ་བར་ཤོག དགེའོ།། ༼རྟ་བོང་གི་གཟུངས་འདི་ནི་བོན་པོའི་གཞུང་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་ནོར་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་དང་ཆད་པ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་རེ་ཟུང་ཡོད་ན་ཡང་མ་ཕྱི་དབུ་མེད་བྲིས་མ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞིར་བཟུང་ནས་མ་བཅོས་པར་བཞག་ཡོད༽
བཅུ་བ་མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ། བོང་བུ་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རྡོ་སྦིས་འབུམ་རམས་པ་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་སོགས་བློ་ལྡན་འགས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་ས་བོན་འགའ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་འབྲེལ་བོང་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་འབྲི་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་གནང་བས་དང་དུ་བླངས་ནས། དོ་རྒྱ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦ལོའི་ཟླ་༣་པའི་ཚེས་༡༥་ཉིན་ཨ་རིའི་ཤར་ཕྱོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཧྥི་ལ་དྷེལ་ཧྥི་ཡ་ (philadelphia)ནས་མཇུག་རྫོགས་པར་བྲིས།། །།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]
ད་དུང་གཟིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།[རྩོམ་སྒྲིག]


c: text/html

text:
ཡག་བྱུང་། དཔའ་དྲག ངོ་རྒོལ་བ་རྣམས།
གྲུ་ཟུར་གྱི་ཨ་མཆོད།
བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་འགར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་པའི་དོད་དུ་“ཡག་བྱུང་”་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡང་འགར་“དཔའ་དྲག”་ཅེས་ལབ་ཀྱི་འདུག ངས་ད་ལྟ་ངོ་རྒོལ་བ་ཚོར་“ཡག་བྱུང”་ཞེས་ལབ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་ལ་མཉམ་ཞུགས་ཙམ་ཞིག་བྱས་པའི་ཆ་ནས་ཡིན། བཀའ་ཤག་གིས་ངོ་རྒོལ་བ་ཚོ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་གསུང་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་ངས་ཡག་བྱུང་ཟེར་བ་ནི་དེ་ལྟར་མིན་པར་ངོ་མ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་ཞེས་པའི་དོན་མཚོན་ཆེད་དུ་ཡིན།
ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པས་སྤྱི་བའི་ལས་དོན་དེ་མང་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཕུ་རུབ་སྤར་བྱས་ནས་སྒྲུབ་དགོས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པའི་ཚེ་མགོ་སྐོར་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་དང་ནོར་བ་སོགས་མང་ཡང་རྩ་བའི་ཀུན་སློང་འཆུག་མེད་ན་འགྲིག དེའི་ཕྱིར་སྤྱིར་ན་ལས་དོན་དེར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པ་དང་། མཉམ་ཞུགས་བྱས་པ་དེ་ལ་བཟང་ཞན་གྱི་ངོས་ཡོད་པ་གཞིར་བཅས་ལ་དེའི་བཟང་བའི་ངོས་ལ་བསམ་ནས་ཡག་བྱུང་ཞེས་འབྲི་བ་ཡིན། འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁུར་ཞིག་བླངས་ནས་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་བྲིས་པ་ཡང་ཡིན།
རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་ང་རང་ཁྱེད་ཅག་གིས་ནོར་སོང་བར་འབྲི་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡིན། ངས་རྙོག་དྲ་འདི་བྱུང་ནས་ད་བར་དུ་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་བློ་གཟུ་བོར་བཞག་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱས་ན་ཡང་བཀའ་ཤག་གིས་གསུང་བ་ལ་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་རྒོལ་བ་དག་གིས་གསུང་བ་ཚང་མ་བདེན་པ་ཡིན་པར་རྩ་བ་ནས་མཐོང་མ་སོང་། ཁྱེད་ཅག་གིས་རྐང་བཙུགས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དཀྲུག་ཆེད་དུ་བྱས་པ་མིན་ན་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཁྱེད་ཅག་གིས་ནོར་འཁྲུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱས་སོང་ལ། དེས་བོད་མི་ཧ་ཅང་ཧ་ཅང་མང་པོའི་སེམས་ཁམས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་དཀྲུགས་སོང་། ཚོགས་ཟུར་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ལ་ཧ་ཅང་གནོད་བྱུང་། སྲིད་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་མདུན་ལམ་ལ་ཡང་གནོད་ཡོད་ངེས།
དེའི་ཕྱིར་ད་བར་དུ་ཁོ་བོས་ཁྱེད་ཅག་དང་ཁྱེད་ཅག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བསམ་ཡོད་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་བྲིས་པ། མཆན་བརྒྱབ་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱེད་ཅག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་བྲིས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེར་བརྟེན་གུས་པ་ཁྱེད་ཅག་ལ་དགག་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་། ད་ལན་རྣམ་པ་ཚོས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་དེ་དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་བྱ་བ་ཐལ་ཆ་ཆེན་པོ་ཅན་དུ་མ་སོང་བར་མཇུལ་བསྒྲིལ་བ་སོང་སྟབས་གུས་པས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཡག་བྱུང་། དཔའ་དྲག་ཅེས་འབྲི་འདོད་པ་ཡིན།
རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་ངས་རང་ས་ནས་བྱེད་འོས་པ་དེ་བྱེད་ཐུབ་མོད་ངས་ནུས་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ན་མེད་པ་དག་ངས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡིན། གནའ་མི་བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེརཿ བྱར་བ་ཕྱོགས་བཞིས་བཀྱག་ན་གྲུ་བཞི་ལམ་མེར་ཟེར་དཔེ་ལྟར་། བྱར་བ་གྲུ་བཞི་ཞིག་མ་སྙེར་མ་ལྟེབ་པར་ཡར་བཀྱག་དགོས་ན་ཕྱོགས་བཞི་ཀ་ནས་མ་བཀྱག་པར་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་རེད། ཤར་ལྷོ་གཉིས་ཀ་ནས་བཀྱག་ཀྱང་མི་ཡོང་། ཤར་ནུབ་གཉིས་ནས་བཀྱག་ཀྱང་མི་འོང་། ཤར་ལྷོ་ནུབ་གསུམ་ནས་བཀྱག་ཀྱང་ད་དུང་ཡོང་ཐབས་མེད། ངེས་པར་དུ་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་བཞི་ཀ་ནས་འགྱོགས་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ད་གཟོད་བྱར་བ་དེ་གྲུབ་བཞི་ལམ་མེར་འགྲོ་བ་ཡིན།
ཤར་དང་ལྷོ་གཉི་ཀ་ནས་འགྱོགས་མཁན་གྱིས་བྱང་གི་ཕྱོགས་ནས་བཀྱག་ན་གཅིག་ནས་ཡག་པོ་ཞིག་འགྱོགས་མི་ཐུབ་ལ། གཉིས་ནས་རང་གི་ལས་ཀ་ཤར་དང་ལྷོ་ནས་འགྱོགས་དགོས་པ་དེ་ལ་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་གང་ཟག་གཅིག་གིས་ལྷོ་སྒོ་དང་བྱང་སྒོ་གཉིས་ཀ་སྲུང་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་རེད། ངས་མཐོང་ཕྱོགས་ནི་གཞུང་གིས་གནང་ཕྱོགས་དེ་འགྲིག་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་སྟབས་ངས་ཁྱེད་ཅག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར་མཐོང་མི་ཐུབ་ལ་ཁྱེད་ཅག་གིས་བྱས་པ་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་ཁྱེད་ཅག་གིས་ངས་མཐོང་བ་ལྟར་དུ་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་རེད།
མདོར་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ངས་མ་མཐོང་བའི་སྐྱོན་ཞིག་མཐོང་ནས་ངས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཁྱེད་ཅག་གིས་བྱས་པར་ཡག་བྱུང་། དཔའ་དྲག་ཅེས་འབྲི་བ་ཡིན། དེ་ནི་བཟང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་བསམ་པ་ཡིན། འདི་ཙམ་ངོས་ལེན་མི་ཐུབ་པ་ཡོད་མི་ཉན་བསམ་པ་ཡིན།
ལྷག་པར་དུ་ཁྱེད་ཅག་གི་ནང་དུ་དམིགས་ཡུལ་ངན་པ་གང་ཡང་འཆང་མཁན་མེད་པར་ཚང་མ་དངོས་གནས་སྤྱི་དོན་ཁོ་ན་ལ་བློས་མ་བཟོད་པར་ཡོང་བ་ཤ སྟག་ཡིན་ཚེ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་མཁན་དཀོན་པོ་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་དང་སྦྲག་ཁྱེད་རྣམས་ལ་དཔའ་དྲག་ཅེས་འབྲི་བ་ཡིན། དྲང་མོ་བཤད་ན་ཅི་སྟེ་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ངོ་མ་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གིས་བྱས་པ་ལྟར་ལས་འགུལ་དེ་འདྲ་སྤེལ་ཨེ་ཐུབ་མི་ཤེས་པས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་“དཔའ་དྲག”་ཅེས་འབྲི་བ་ཡིན།
མཐའ་དོན། ད་བར་ཁྱེད་ཅག་གིས་བྱས་པ་དག་སྒེར་གྱི་འཁོན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་མིན་ན་མ་འོངས་པར་བློ་དྲང་པོར་བསྲུང་ཐབས་བྱས་ནས་གཙོ་བོ་བོད་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་མི་གནོད་པ་ཞིག་གནང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ། ཁྱེད་རྣམ་པའི་ལས་འགུལ་དེ་ད་ལྟ་ཡག་ཐོག་ནས་འཚམས་བཞག་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ལས་འགུལ་འདི་ཡི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ང་ལ་ཡང་ཞོར་ལ་ཕན་ཐོགས་མང་པོ་བྱུང་། ད་ལན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཚོགས་ཐུན་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་ལས་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་ཚང་མ་ཉན་ཐུབ་སོང་། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་ཆ་ཚང་ལན་གཅིག་བལྟ་རོགས། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་དྲི་བ་དང་བཀའ་ཤག་གི་ལན་འདེབས་སོགས་ལས་བློ་བསྐྱེད་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུ་འདུག བྱ་དངོས་གང་ཡིན་རུང་ངོས་གཉིས་ཡོད་སྟབས་ད་ལན་གུས་པས་ལས་འགུལ་འདིའི་ངོས་བཟང་པ་དེ་ཇི་ཐུབ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་སྤེལ་ཐབས་བྱས་ཁུལ་ཡིན།
ཞོར་དུ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བོད་མི་གཞན་དག་ལ་ཞུ་རྒྱུ་ནི། སྣང་ས་འབོད་འབུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་ནང་ཨ་ནེ་སྙིད་མོ་མེད་ན་རྣམ་ཐར་དེ་ལ་བྲོ་བཅུད་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་གྷ་བྷར་སིང་མེད་ན་རྒྱ་གར་གློག་བརྙན་སྐད་གྲགས་ཅན་ཤོ་ལེ་ཞེས་པ་དེ་ལ་བྲོ་བ་གང་ཡང་འབྱུང་མི་ཐུབ་པ་བཞིན། འཕྲིན་ལས་སྐལ་བཟང་མེད་ན་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཡང་དག་པར་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བའི་བྲོ་བ་ཡོང་གི་མ་རེད། ཐལ་མ་ཆེ་ན་འདི་རིགས་དམངས་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཛེས་རྒྱན་ཡིན་པ་ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་ལ་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་དགོངས་པ་གུ་ཡངས་རེ་བཞེས་རོགས་ཞུ། ད་ནི་རེ་ཞིག་རྫོགས་སོ། ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ། གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས》(གཤམ་དུ“《ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས》”ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ)2018ལོའི་ཟླ་1པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་བཟུང་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། 《ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས》དེར་ཁྱོན་ས་བཅད་དགུ་དང་དོན་ཚན་ཞེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཆ་དང་། རིག་གནས་སློབ་གསོའི་ཁེ་དབང་། ངལ་རྩོལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་ལེན་གྱི་ཁེ་དབང་། རྒྱུ་ནོར་གྱི་ཁེ་དབང་། མི་ལུས་ཀྱི་དབང་ཆ། གཉེན་སྒྲིག་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཁེ་དབང་བཅས་ཕྱོགས་དྲུག་གི་ཐད་གཏན་འབེབས་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་ཡོད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། 《ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས》དེ་1994ལོར་དངོས་སུ་ཡོངས་བསྒྲགས་ཐེངས་དང་པོ་བྱས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། 1997ལོར་བཟོ་བཅོས་ཐེངས་དང་པོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། 2009ལོར་བཟོ་བཅོས་ཐེངས་གཉིས་པ་བརྒྱབ་པ་དང་ད་ཐེངས་ནི་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་ཐེངས་གསུམ་པ་ཡིན་པ་རེད།


text:
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོ་བ་མཁས་ཆེན་ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས།
སྤེལ་དུས 2018-04-12
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། རིན་ཆེན་གྱིས་བསྒྲིགས།
ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ༡༩༡༤ལོར་མཚོ་སྔོན་གཅན་ཚ་རྫོང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་པིས་ཅའ་སའོ(毕加索)་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ལྡན་པ་དང༌། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་རི་མོ་མཐའ་དག་ལས་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། ཁོར་ཡུག མི་སྣའི་ལས་དབང་བཅས་མངོན་སུམ་དུ་ཚོར་ཐུབ་ལ། སྤྱི་ལོ༡༩༢༡ལོར་ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ངང་རུང་དགོན་པར་ཞུགས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང༌ཞིང་། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་དགོན་པའི་ལྡེབས་རིས་དང་ལྷ་སྐུ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོ་རང་སྦྱོང་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས། ༡༩༣༦ལོར་ཁོང་ཉིད་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། ༡༩༤༢ལོ་སྟེ་དགུང་ལོ་༢༨སྟེང་ལྷ་སར་གནས་མཇལ་དུ་སོང་སྟེ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་པ་ཡིན། ༡༩༥༥ལོ་སྟེ་དགུང་ལོ་༤༡སྟེང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་སླེབས་ནས་དེ་གའི་རི་མོ་བའི་འགན་བཞེས། ༡༩༥༦ལོར་ཕོ་བྲང་ནོར་བུ་གླིང་གར་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་རི་མོ་《སྟོན་པའི་ཆོས་གསུང་པ་དང་》《ཁམས་གསུམ་ལ་བསམ་གཞིགས་གཏོང་བ》གཉིས་ཕྱག་བྲིས་གནང༌། ༡༩༨༡ལོར་རིག་རྫས་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་དང༌། བོད་ལྗོངས་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་པོའི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས། ༡༩༨༡ལོར་རྒྱ་གར་ནས་《བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམ་གསུམ》ཞེས་ པའི་རི་མོ་ཕྱག་བྲིས་གནང་། ༡༩༩༩ལོར་ཁོང་གིས་ལྷ་སའི་ཨ་མདོ་བྱམས་པའི་སྒེར་བཙུགས་མཛེས་རྩལ་སློབ་གྲྭ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་དང༌། དགུང་ལོ༨༥ལོན་པའི་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་དེའི་འགོ་འཛིན་དང་དགེ་རྒན་གྱི་འགན་བཞེས། ༢༠༠༢ལོའི་ཟླ༣པའི་ཚེས༢༨ཉིན་ལྷ་སར་འགྲོ་བའི་ལམ་བར་དུ་སྐུ་གཤེགས་སོ།།


text:
ང་ཚོ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་ཡིད་བརྟན་རུང་བའི་རྒྱུ་ནོར་ཉག་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ས་ཞིང་དང་སྒོ་ཟོག་ཡིན། ས་ཞིང་དང་སྒོ་ཟོག་ཚར་ན་མི་འགྱང་བར་ང་ཚོ་རང་གི་ས་ཐོག་ནས་བྲན་གཡོག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་ངེས་ཡིན།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚན་རྩལ་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བཞུད་ལམ་ལ་གཞིགས་ཡོང་དུས། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་གི་སྟོབས་འབྱོར་ནི་འཛམ་གླིང་གི་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་བླ་མེད་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་(超级强国)(Hyperpower)གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་ཀྱང་། ནུབ་རྒྱུད་དང་ལྷག་པར་དུ་བོད་ཁུལ་གྱི་མི་སྒེར་གྱི་ཡོང་སྒོ་(GDP)ད་དུང་འཛམ་གླིང་གི་དབུལ་བོ་རྒྱལ་ཁབ་བམ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་(发展中国家)ཆུ་ཚད་ལས་མ་འདས། དེ་ནི་ཨ་ཧྥེ་རུ་ཀའམ་ཧྥེ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མང་ཚོགས་ཕལ་ཆེ་བའི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས། བོད་རིགས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྱོར་ཕྱུགས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་ཅིང་། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་གཏིང་ཟབ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་གཅིག་ཏུ་བོད་རིགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་སྟོབས་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་བུ་བཞིན་ཟད་དེ་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེ་ཇེ་དབུལ་དང་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བཞིན་གདའ། བྱི་ལ་དཀར་ནག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གླགས་ལྟ་མཁས་པའི་ནང་ལོག་གི་ཚོང་བ་དང་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔོན་ངན་ཁག་རྐྱ་རྒྱབ་ནས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་འཇུས་ཤིང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ལ་རྟེན་ནས་མ་རྩ་གདོད་མའི་གསོག་འཇོག་(资本原始积累)གི་ནུས་ཤུགས་དཕྱུངས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གོམས་གཤིས་ཀྱིས་ཚོང་ལ་མཁས་པར་གྱུར་བའི་རྒྱ་དང་ཁ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་པའི་ཐོན་བསྐྱེད་དང་ཚོང་ར་སོགས་ཀྱི་མིད་ཐག་བསྡམས་པས་བོད་མིའི་འབྲོག་རྫས་དང་ཚོང་ལམ་ལ་རྟེན་ནས་གདོད་མའི་མ་རྩ་གསོག་འཇོག་གི་གོ་སྐབས་བཀག དེ་ནས་གྲངས་གནས་ཚན་རྩལ་གྱི་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་དེ་བས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ལུས་ཏེ་ཚན་རྩལ་ལ་རྟེན་ནས་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཤོར། དེང་སྐབས་མི་མང་བོས་ས་ཚོང་ཁང་ཚོང་ལ་རྟེན་ནས་ཕྱུག་པོར་གྱུར་བའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ས་ཞིང་ཕྱིར་བཙོང་ཟིན་པའི་ཡང་བསྐྱར་ལག་པ་སྟོང་བར་ལུས་ཡོད། རྒྱུ་འབྲས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁང་རིན་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ངན་གཡོའི་སྲིད་ཇུས་ལས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་མང་བོ་ཁང་བ་དང་སྨན་རིན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དོམ་འོག་ཏུ་འཚོ་བ་རོལ་ཏེ། ནམ་རྒྱུན་དངུལ་ཁང་དང་ཁྲིམས་ཁང་ཀྱི་མི་སྣ་ཡོང་ནས་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་བར་སེམས་ཁྲལ་གྱིས་མ་བཟོད་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད། དངུལ་ཁང་གི་ནང་དུ་དངུལ་འཛད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁང་བ་དང་ས་ཞིང་སོགས་བུ་ལོན་གཡར་དེ་ཉོས་ནས་སླར་གོང་མཐོན་པོའི་སྒོ་ནས་བཙོང་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་གྱིས། ཁང་རིན་གྱི་གོང་ཚད་དེ་མིའི་ཡོང་སྒོ་དང་རྦད་དེ་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གོང་དུ་འཕར་བས། ཁང་བ་ནི་མང་ཚོགས་དཀྱུས་མའི་གོད་ཆག་ཅིག་ཏུ་གྱུར། ༢༠༠༧་གྱི་ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རེའི་ཡོང་སྒོ་ནང་གི་(GDP)བརྒྱ་ཆའི་ཉི་ཤུ་ཡས་མས་དོམ་ཡིན་པ་དང་། ད་ལོར་གྲངས་ཚད་དེ་ཡར་འཕར་ནས་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ཅུ་ང་གསུམ་ཟིན། ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་གཞིགས་ནས་ཚོགས་ཆེན་༡༩་སྐབས་སུ་ཁང་བ་ནི་མི་འདུག་ས་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་སྒོར་མོ་བཙལ་སྤྱད་མིན་(房子不是用来炒的)ཅེས་ཀྲུད་དབྱང་གིས་འོ་དོད་བོས། ཚོང་བ་དང་སྲིད་གཞུང་དང་དངུལ་ཁང་སོགས་རྐྱ་བརྒྱབ་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་གསོག་སྒོར་བཙགས་ཟིན་པས། དབུལ་ཞིང་ཕོངས་བའི་མང་ཚོགས་ནི་ཚོང་བ་དང་དཔོན་པོའི་རྒྱ་ཆེན་གསོལ་མགྲོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ན་སྤྲང་འཁྱམས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྡོམ་པོ་ལྟར་འདུག་པ་མ་གཏོགས་བྱ་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་མགོ་མི་འཁོར་བར། རང་ཉིད་འཚོ་རྟེན་བྱེད་སའི་མཐར་ཐུག་གི་དཔལ་འབྱོར་འབྱུང་ཁུངས་ས་ཞིང་སོགས་རང་གར་བོར་བར་མི་བྱ་བར་བདག་སྐྱོང་དང་དོན་གཉེར་ཐབས་མཁས་བྱེད་དགོས་པ་མི་ཚད། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་དང་རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་གི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བདག་དབང་ཡང་གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་མི་ཤོར་བར་ཅི་ནུས་ཀྱང་བདག་ཏུ་ཟིན་ཐབས་བྱ་དགོས། ཕྱི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བདག་དབང་དམ་དུ་ཟིན། ནང་རོང་འབྲོག་ས་ཞིང་གི་བདག་དབང་མ་བོར་ན་ད་གཟོད་དོམ་གྱི་དགུ་ཞབས་སུ་མི་ལྷུང་བར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རང་ཚུགས་སམ་བཙན་ས་འཛིན་ཐུབ་པས་གནད་འདི་ལ་མ་འཕྱུགས་པར་བླངས་དོར་གྱིས།


text:
ཀྲུའུ་ཡོན་ཞིན་གྱིས་བརྩམས། རི་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་སྒྲིག་བསྒྱུར་བྱས།
དང་པོ།ཁྱིམ་ཚང་ནི་མི་ཚེའི་ནང་གི་གནས་འགངས་ཆེན་དེ་ཡིན།
མི་ཚེའི་གོ་རིམ་ནི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་མགོ་རྩོམ་པ་ཡིན། མི་ཚེ་གཅིག་ལ་མི་ནི་གཙོ་བོ་གནས་ཡུལ་བཞི་ནས་འཚོ་བ་ཡིན། དེ་ལས་དང་པོ་ནི་ཨ་མའི་མངལ་སྣོད་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་སྡུག་འཇམ་རྩུབ་སོགས་ནི་ཨ་མའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་དགོས་པ་ཡིན།
མི་ཚེའི་གནས་ཡུལ་གཉིས་པ་ནི་ད་གཟོད་ཁྱིམ་ཚང་ཡིན། ཨ་མའི་ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སླེབས་པ་ན། གཞི་ནས་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སླེབས་པ་ཡིན་ལ། བྱིས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྲེལ་བ་མཐའ་དག་ནི་ཕ་མ་གཙོའི་ཁྱིམ་མི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། སྐབས་ཐོག་དེར་ཁོ་ནི་ད་དུང་མི་ཚེའི་ཐོག་མའི་དུས་སྐབས་སུ་གནས་ཤིང་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་རང་མོས་རང་ཚུགས་བྱེད་པའི་དབང་འབྱོར་མེད་པས། ཁྱིམ་ཚང་ལ་མི་བརྟེན་རང་བརྟེན་ཡིན། དེ་ན་ཕ་མས་བྱིས་པའི་འཚར་སྐྱེ་ལ་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་ནུས་པ་ཐོན་ངེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན།
མི་ཚེའི་གནས་ཡུལ་གསུམ་པ་ནི་སློབ་ཁང་ཡིན། སློབ་གྲྭ་རེད་ཟེར་ན་དེ་འདྲ་མི་འཚམ། སློབ་གྲྭ་ནི་ཆེ་དྲགས་སོང་ལ། སློབ་གྲྭར་སོང་བ་ནས་ཡིན་པ་ནི་སློབ་ཁང་དུ་སོང་བ་ཡིན། སྔོན་ཆད་སློབ་ཁང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་སྣང་ཚུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་གི་ཚད་ནས་བལྟས་མྱོང་མེད་ན་ཡང་། དོན་གྱིས་བཤད་ན་བྱིས་པ་སློབ་ཁང་ནས་སྐྱིད་མི་སྐྱིད་དང་། སློབ་ཁང་ནང་གི་ཁོའི་འབྲེལ་བ་བཟང་མི་བཟང(དགེ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་སློབ་གྲོགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ)སོགས་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁོའི་འཚར་སྐྱེ་ལ་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཡོད།
གནས་ཡུལ་བཞི་པ་ནི་ལས་རྐང་ཡིན། སློབ་གྲྭ་ལས་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ལས་རྐང་དུ་ཞུགས་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། ལས་ཁུངས་གང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཁུངས་གང་དེའི་ཁོར་ཡུག་དང་ལས་གྲོགས་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ། དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་ཁོ་ལ་ཤན་ཤུགས་ཟབ་མོ་ཐེབས་པ་ཡིན།
གནས་ཡུལ་དེ་བཞི་པོའི་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཡུན་ཆེས་རིང་ལ་གལ་འགངས་ཆེས་ཆེ་བ་ནི་སྔར་བཞིན་ཁྱིམ་ཚང་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་ཚང་ནི་མི་དེ་གནས་སྐབས་གང་དུ་གནས་ཀྱང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ཁྱིམ་ཚང་ནི་མི་ཚེའི་ནང་གི་གནས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་དང་། ཐ་ན་གནས་ཡུལ་ཆེས་འགངས་ཆེན་དེ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཆོག མི་ཚེའི་གོ་རིམ་ནི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཕྱིར་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ལོག་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྱིམ་ཚང་ནི་ཤིན་ཏུ་དོ་སྣང་བྱ་རི་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་འུ་ཚོས་ད་དུང་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཞིབ་འཇུག་ལེགས་པོ་བྱ་ཐུབ་མེད།
གཉིས་པ།བྱིས་དུས་ནི་མི་ཚེའི་དུས་སྐབས་ཁྱད་དུ་འཚར་བ་ཞིག་ཡིན།
བྱིས་དུས་ཀྱི་གསང་བ་མང་ཆེ་ཤོས་ད་དུང་རྙེད་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་རྒྱུན་དུ་གོ་རྒྱུ་ཡོད། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་དུས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཞིག་ལ་བྱིས་པ་མི་རུ་བལྟས་མྱོང་མེད། ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཏུ་བྱིས་པ་བྲིས་ཡོད་དམ། ཧ་ཅང་ཉུང་། ནམ་ཡང་བརྗོད་སྟངས་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱིས་པ་ལ་སྐལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་བསྐྱུར་མེད། རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་གཟོད་བྱིས་པ་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་བ་དང་། བྱིས་པ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ་ཤེས། ལྷག་པར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས《བྱིས་པའི་རྩ་འཛིན》སྤེལ་རྗེས། བྱིས་པ་ནི་རང་ཚུགས་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་བྱིས་པའི་མི་གཞི་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ངོར་དྲངས།
ཡིན་ན་ཡང་། རྩ་འཛིན་ཞིག་སྤེལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་སྨིན་བྱུང་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ར་སྤྲད་ཡོད་ལ། བྱིས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མི་ལ་མཚོན་ན་དོན་སྙིང་ག་འདྲ་ཞིག་མཆིས་པར་མི་རྣམས་ལ་ངོས་ཟིན་གསལ་པོ་ཞིག་ཐོབ་མེད། སེམས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་མིའི་ཀླད་པརBlackBoxཞེས་པའི་བཏགས་མིང་ཞིག་སྦྱར་ཡོད་ལ། ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། བྱིས་པ་ནི་དངོས་ནསBlackBoxསྟེ་སྒམ་ནག་པོ་ནང་ན་ཅི་ཡོད་དཔོག་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཀུན་ནས་རྟོགས་དགོས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བྱིས་པ་ལ་ངོས་ཟིན་གསལ་ཞིང་ཟབ་པ་ཞིག་བསྐྱེད་ཐུབ་ཚེ། སློབ་གསོའི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ངང་གིས་སེལ་འགྲོ་ཡང་སྲིད།
བྱིས་པའི་ངོ་མཚར་བ་དང་རླབས་ཆེ་བའི་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོས་ད་དུང་ཤེས་ཡོད་པ་མ་རེད། བྱིས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཇི་ལྟར་ངོས་ཟིན་པ་དང་། བྱིས་པའི་རང་གཤིས་ནི་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་སོགས་ལ་ང་ཚོ་རྨོངས་ཡོད་པ་ང་ཚོས་སེམས་གཏིང་ནས་ཁས་ལེན་དགོས། སློབ་གསོའི་ཡུལ་ལ་ངོས་ཟིན་གསལ་པོ་སྐྱེས་མེད་པ་ནི་ང་ཚོའི་སློབ་གསོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། སློབ་གསོའི་བྱེད་ཐབས་མང་པོ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པར་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་ཁོ་ན་ཙམ་ལས། བྱིས་པ་ལ་ཡང་དག་ཅིང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངོས་ཟིན་ཐོབ་པའི་འོག་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་མ་ཡིན། རེད་དེ། མཚམས་རེར་དེ་ནི་ཚན་རིག་རང་སྟེང་གི་མ་སྨིན་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའང་ཡིན།
ང་ཚོས་ནམ་དུ་ཡང་བྱིས་པ་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་དགོས་པར་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། བདེ་སྐྱིད་དེ་ནི་མ་འོངས་པར་བཅོལ་བའི་ནོར་རྫས་ཤིག་ཏུ་བལྟས་ཡོད་པ། ཨ་མའི་ཐལ་ལྕག་སྨན་ཡིན། ཤ་ཚ་བའི་གཏམ་ལ་སྙན་མོ་མེད། བདེ་བར་སྡོད་ལ་མཁས་མི་སྲིད་ཅེས་པ་སོགས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་དང་གཏམ་དཔེ་ལས་རྟོགས་ཡོང་། ང་ཚོས་བྱིས་པར་སློབ་གསོ་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ། བདེ་དང་མི་བདེ་ལ་མུ་བཞི་བརྩི་རུ་ཡོད་དེ། ད་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡང་བདེ་བ། ད་མི་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་བདེ་བ། ད་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་མི་བདེ་བ། ད་མི་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡང་མི་བདེ་བ་སྟེ་བཞིའོ། ། ང་ཚོའི་དགེ་རྒན་དང་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་བཏང་མུ་གཉིས་པ་སྟེ་ད་མི་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་བདེ་བ་དེ་འདེམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། བྱིས་པ་ད་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡང་བདེ་བར་མི་ཆོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་དམ།
ང་ཚོའི་སློབ་གསོས་སྣ་སྒོ་ཀུན་ནས་བྱིས་པ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་འདང་མེད། ང་ཚོས་རང་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱིས་པ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དེ་ཤེས་དགོས། བྱིས་དུས་ནི་མ་གཞི་ནས་ཆེས་ངོ་མཚར་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན། བྱིས་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་བྱིས་པ་ཁོ་རང་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ཐད་ཀྱི་བརྩི་བཀུར་དེ་མ་དོར་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ཐབས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་འབྱུང་ངེས། ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན་སློབ་གསོ་ནི་དད་མོས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་དེ་རིགས་འཛུགས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་བྱིས་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཚུགས་པ་ནི་ང་ཚོའི་སློབ་གསོའི་སྣ་འཛིན་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོའི་སྣ་འཛིན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
གསུམ་པ།ཕ་མ་ནི་བྱིས་པའི་ཚེ་གང་གི་དགེ་རྒན་ཡིན།
ཕ་མ་ནི་མ་གཞི་ནས་བྱིས་པའི་ཆེས་ཐོག་མའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲུབ་ཡོད་དེ། བྱིས་པའི་ཆེས་ཐོག་མའི་དགེ་རྒན་ཡིན། དོན་གྱིས་བཤད་ན་བྱིས་པའི་ཚེ་གང་གི་དགེ་རྒན་ཡང་ཡིན། ཕ་མའི་རིན་ཐང་དང་དོན་སྙིང་། དེ་མིན་བྱིས་པར་ཐེབས་པའི་ཤན་ཤུགས་སོགས་ལ་ང་ཚོས་རྒྱུས་ལོན་གཏིང་གསལ་བ་ཞིག་ལོན་མེད། དོན་དངོས་ཐོག་བྱིས་པ་ནི་ཕ་མའི་བསྐྱེད་འབྲས་ཡིན། བྱིས་པ་ནི་ཡིན་པ་ངོ་མཚར་བའི་ས་བོན་ཞིག་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། དེ་ནི་ས་ཞིང་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བཏབ་ཀྱང་མེ་ཏོག་བཞད་སྲིད་ཀྱང་། ས་ཞིང་མི་འདྲ་ན་མེ་ཏོག་གི་མདངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་ངེས། དེ་བས་ཕ་མའི་ཤན་ཤུགས་ནི་ཟད་དུ་མེད་ལ་ཆེས་གནད་འགག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
བྱིས་པ་ནི་གང་དུ་གནས་ཀྱང་ཕ་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ཕ་མའི་སློབ་གསོ་ལས་ཐར་དུ་མེད། གལ་ཏེ་ཕ་མས་བྱིས་པར་སློབ་གསོ་མ་བཏང་ན་བྱིས་པ་ལོག་ལམ་དུ་འཁྱེར་སྲིད་ལ། གལ་ཏེ་སློབ་གསོ་གཏོང་ཐབས་ནོར་བ་ཡིན་ན་ལྷག་ཏུ་ལོག་ལམ་ལ་འཁྱེར་ངེས་པ་ཡིན། འཇོན་ཐང་ལྡན་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ནས་ང་ཚོས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལེགས་པོ་རེ་རྙེད་ངེས་ཤིང་། གནད་དོན་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ནས་ང་ཚོས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ངན་པ་རེ་རྙེད་སླ་བ་རེད།
བོད་ཀྱི་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་སྤུས་ནི་དངོས་ནས་མཐོར་འདེགས་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་ཀྱི་ཚད་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེ་བར་བྱིས་པའི་སློབ་གསོའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་དང་སྦྱོང་བ་ཅི་ཡང་སྔོན་དུ་སོང་ཡོད་པ་མ་རེད། ལས་རིགས་གང་དང་གང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་སྦྱོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་ཚད་ལེན་ངེས་ཅན་ཐོབ་དགོས་ཀྱང་། ཕ་དང་མ་བྱེད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་ཚད་ལེན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། མིག་སྔར་རང་རྟོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕ་མ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་འབད་པ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད།
ཕ་མ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་སློབ་ཆེན་དུ་རྒྱུགས་འཕྲོད་མིན་ཁོ་ན་ཚད་གཞིར་བཟུང་ནས་བྱིས་པ་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད། དོན་གྱིས་སློབ་གསོའི་དམིགས་ཡུལ་ངོ་མ་ནི་བྱིས་པས་རང་ཉིད་རྙེད་རྟོགས་བྱེད་པར་གྲོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཚད་གཞི་གཅིག་ཁོ་ནས་བྱིས་པ་བསྐྱངས་པའི་མཇུག་འབྲས་ནི་མི་ཕལ་ཆེ་བ་དཔར་ཤིང་གཅིག་ལས་ཐོན་པའི་དཔར་མ་བཞིན་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཡོད་པ་དེ་རེད།
ང་ཚོའི་ལས་ཀ་ནི་བྱིས་པས་ཁོ་རང་ཉིད་རྙེད་པ་དང་བྱིས་པ་ཁོ་རང་ཉིད་ལ་(པར་ངོས19པར་མཐུད་པ།)
བཞི་པ། ཁྱིམ་ཚང་ནི་མི་ངོ་མ་འབྱུང་བའི་གནས་མལ་དེ་ཡིན།
མི་ཞིག་གོ་མེད་བསམ་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་ནས་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་མི་རུ་འགྱུར་བའི་གོ་རིམ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དུས་ཡུན་རིང་མོ་དེ་བསྐྱལ་སའི་གནས་ནི་ཏག་ཏག་ཁྱིམ་ཚང་ཡིན། ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཐོག་མར་ཕ་མ་ལ་ཁྱིམ་བདག་ཅེས་འབོད་པ་འདི་ལ་བསམ་དགོས་པ་འདི་འདྲ་ཡོད་དེ། ཁྱིམ་བདག་གི་གོ་དོན་ནི་ཁྱིམ་ཚང་གང་དེའི་བདག་པོ་དང་དབང་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བྱིས་པའི་ལས་དབང་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་ཡིན། དེ་ནི་བརྩེ་སེམས་དང་འདྲ་མཉམ་དང་དམངས་གཙོ་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་དང་འགལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། འབོད་སྟངས་དེ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ལ། འབོད་སྟངས་དེས་མཚོན་པའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་ཡང་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས།
བསྒྱུར་བཅོས་འདི་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོའི་བསམ་བློ་འཛུགས་པར་ཕན་པ་ཆེ། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པས་གླེང་བའི“གཞོན་པའི་རིག་གནས”ཞེས་པ་དེའི་བསྟན་དོན་ནི་ཕ་མ་མང་ཆེ་བ་ཕྱོགས་སྒོ་མོ་ནས་བྱིས་པར་མི་དོ་སྟེ། བྱིས་པས་དང་ལེན་བྱེད་པའི་ཤེས་བྱ་དང་ཆ་འཕྲིན་ནི་ཕ་མ་ལས་མང་ལ། སློབ་སྦྱོང་གི་ནུས་པའང་ཕ་མ་ལས་ཆེ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་བས་ཁྱིམ་ཚང་གི་འབོད་སྟངས་ལས་མཚོན་པའི་བག་ཆགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས། འདྲ་མཉམ་གྱིས་བརྩི་བཀུར་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་ནི་བྱིས་པ་མ་ཟད་ཕ་མ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཡར་སྐྱེད་འབྱུང་བར་ཕན་པའི“གཉིས་ཕན་མཉམ་རྒྱལ”གྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡིན། །
འགྱུར་བར་གྲོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་ཚང་དང་སློབ་གྲྭ་ནི་དེ་འདྲའི་བདག་རྐྱེན་སྐྲུན་མཁན་གྱི་གནས་ཡུལ་འགངས་ཆེན་ཡིན། ཕ་མས་བྱིས་པ་རང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བདག་རྐྱེན་སྤྲད་དགོས། དེ་ནི་གནད་འགག་ཡིན། སེམས་ཁུར་བྱེད་རྒྱུ་མང་དྲགས་ན་བྱིས་པ་ནར་སོན་དཀའ་ལ། ཐེ་གཏོགས་བྱེད་རྒྱུ་མང་ན་བྱིས་པའི་འཇོན་ཐང་མངོན་པར་གེགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན།


text:
ང་ནང་པ་ཞིག་བྱེད་འདོད།
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༠༧༢༠༡༦༡༨༤༥) འབྲི་མཁན། གངས་དཀར་སེམས། ༠༧༢༠༡༦༡༧༡༡
ཚན་རིག་མཁས་དབང་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་Einstein གྱིས་ང་ནང་པ་ཞིག་བྱ་འདོད། ཅེས་བཤད།
ཚན་རིག་ནི་འགྲོ་བ་མིས་ནང་ཆོས་ལ་དཔང་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད།
གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡོད་ལ་དེའང་ཚན་རིག་དང་མི་འགལ་ཞིང་། ད་དུང་ཚན་རིག་གིས་དོན་གསར་པ་རྟོག་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡོངས་ཀྱིས་དེའི་ལྟ་བར་དཔང་རྟགས་བཏོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ཚེ། དེ་ནི་ནང་ཆོས་རེད། ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱི་( རྩོམ་བཏུས། ) ལེའུ་དང་པོ་ནང་གསལ།
ངས་ཚན་རིག་མཁས་དབང་ངོ་མ་ཞིག་ལ་འདི་འདྲ་གཏིང་ཟབ་པའི་དད་པ་ཞིག་མེད་པར་བསམ་བློས་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་མོད། གནས་སྟངས་དེར་རྣམ་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་གིས་མཚོན་ཐུབ། དེའང་ཚན་རིག་ལ་ཆོས་ལུགས་མེད་ན་ཞ་བོ་འདྲ་ལ། ཆོས་ལུགས་ལ་ཚན་རིག་མེད་ན་ལོང་བ་འདྲ། ( ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱི་རྩོམ་བཏུས།) ནས་བཏུས། ལེའུ་གསུམ་པ། ཧྲང་ཝུ་དཔར་ཁང་ནས་ ༡༩༧༩ ལོར་དཔར། ཤོག་གྲངས་ ༡༨༢ ནས་ ༡༨༣ བར།
ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་ནི་ཞི་བདེ་རིང་ལུགས་པ་ཞིག་རེད། ཁོ་ནི་མི་གཤིས་ལ་ཞི་འཇམ་ཡིན་པ་དུས་མཚུངས་ཁེངས་སྐྱུངས་ལྡན་པ། དེ་མིན་ཁེར་རྐྱང་གིས་འཚོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། གཞན་གྱི་གོང་བཀུར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ།
སྐབས་འགར་ཁོས་མཚར་གཏམ་བཤད་ཅིང་། ཡུལ་བསྐོར་འགྲོ་བའམ་རོལ་དབྱངས་དཀྲོལ་བ་བཅས་ལ་དགའ། ཁོ་ད་དུང་བློ་རྩེ་གཅིག་སྒྲིལ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་དང་། རྒྱུན་དུ་ཅ་དངོས་སོགས་གང་སར་གཡུག་ནས་འགྲོ་མཁན། བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་དངོས་ཁམས་ཀྱི་གནས་དོན་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ལས་མཐའ་འཁོར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣང་མེད་གཏོང་མཁན་ཞིག་རེད།
དེ་བཞིན་ཁོ་ནི་དཀར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་སྔོན་ཁོས་ངས་བསམ་པར་དཀར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་མི་ཚེའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ནི་ཆེས་དྭངས་གཙང་གི་ལུས་ཕུང་གི་འཁོས་སྙོམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་བརྟེན། དེ་དག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཕུག་བསམ་ལ་ཕན་ཐོག་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཅེས་བཤད་མྱོང་།
ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ cosmic religious feeling ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་མི་གཤིས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ལྷ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད། དེ་སྔོན་ཁོས། མ་འོངས་པའི་ཆོས་ལུགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་རེད། དེ་བས་ནང་ཆོས་སུ་མ་འོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་རེ་སྨོན་བཅང་བའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ལྡན་ཡོད། དེས་མི་གཤིས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ལྷ་ལས་བརྒལ་ཞིང་། ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་དང་ལྷའི་རིག་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ་རང་བྱུང་དང་རྣམ་པ་ཕྱོགས་གཉིས་འདུས། དེའང་རང་བྱུང་ཁམས་ཡོངས་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དོན་སྙིང་གི་སྒྲོམ་གཞིའི་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྩིས་ནས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་གི་རྩ་བའི་རྨང་གཞིར་བརྟེན་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ནང་ཆོས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་འདི་ཏག་ཏག་འཚམས་ཤིང་ཚད་འདི་ལྡན་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་དགོས་མཁོར་ཁ་ཕྱོགས་ཐུབ་པའི་ནུས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡོད་ཚེ། དེ་ནི་ངེས་པར་དུ་ནང་ཆོས་ཡིན་དགོས།
འདིའི་སྐོར་གྱི་ཨིན་ཡིག་གི་མ་རྩོམ་གཤམ་གསལ།
「The religion of the future will be a cosmic religion. Buddhism has the characteristics of what would be expected in a cosmic religion for the future: it transcends a personal God, avoids dogmas and theology; it covers both the natural & spiritual, and it is based on a religious sense aspiring from the experience of all things, natural and spiritual, as a meaningful unity. Buddhism answers this description. If there is any religion that would cope with modern scientific needs, it would be Buddhism. ------- Albert Einstein
[1954, from Albert Einstein:The Human Side, edited by Helen Dukas and Banesh Hoffman, Princeton University Press]
གོང་གསལ་གྱི་མ་རྩོམ་ནི་ཕཱོན་སི་ཊོན་སློབ་ཆེན་Princeton Universityཔར་སྐྲུན་ཁང་ནས། ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐོན་སྐོར། འགྲོ་བ་མི། ཞེས་པའི་དེབ་ནས་བཏུས་པ་ཞིག་ཡིན།
ཧྥོ་རོ་དབྱི་ཊེ་ Freud ཡི་ལྟ་བར་ཚོད་ལྟའི་དབར།
ཚན་རིག་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཧྥོ་རོ་དབྱི་ཊེ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་གཉིས་ཡིན།
ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱི་བློ་རིག་ནི་ཧ་ཅང་མྱུར་ཞིང་གཏིང་ཟབ་ལ། བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྱོན་མི་ཁྱབ་ས་མེད། ཁོས་དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དང་། རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་མྱོང་།
ཁོས་ཚན་རིག་ལ་ཚད་བཀག་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཁོའི་ཉིན་ཐོའི་ནང་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་གོང་གསལ་དཔེ་ཆའི་སྐོར་བཤད་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པར་ཚན་རིག་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་ཚེ། རིག་པ་དེ་འདྲ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ནང་ཆོས་རེད། ཅེས་བྲིས་ཡོད།
ནང་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡིན་རུང་། ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱིས་དེ་སྔོན་ནས་ནང་ཆོས་ནི་ཚན་རིག་ལས་བརྒལ་ཟིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་མཐོང་ཚར་ཡོད་པ་རེད།
ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་དང་ཧྥོ་རོ་དབྱི་ཊེ་གཉིས་ཀས་ཚན་རིག་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱིས་དོན་དངོས་རྟོག་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་འཛིན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཚན་རིག་གི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་བའི་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་གང་བྱུང་གིས་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པའམ་རྒོལ་རྡུང་བཏང་མེད་པ་རེད།
དེ་བས་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་དག་ལ་དོ་དབྱིངས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་འགྲེལ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་།
སྐབས་དེར་ཡཱོ་རོབ་ཏུ་དམིགས་གསལ་གྱི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡོད། ཁོས་གཞན་གྱི་སེམས་ཁམས་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་གང་ཟག་དེ་མིག་མདུན་ནས་གབ་ཡིབ་ཀྱང་བཟོ་ཐུབ་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སི་ Wolf Mason ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད། ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སི་ནི་ཝུའུ་ཟོ་ Warsaw གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཆུང་ཆུང་ལཱ་ཁ་ཉི་ཡའི་ La Nigeria can ཇེའུ་ Jew མི་ཚོ་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་ཅིག་ལ་སྐྱེས།
ཁོའི་བསམ་བློས་ཕ་རོལ་པོར་བཀའ་བཀོད་གཏོང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད། ༡༩༡༥ ལོར་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཧྥོ་རོ་དབྱི་ཊེ་གཉིས་ཀྱིས་སྐབས་དེའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཡ་མཚན་མི་སྣ་ཨང་དང་པོ་ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སི་ལ་ཝེ་ཡ་ནའི་གྲོང་རྡལ་གྱི་གཞིས་ཁང་ཞིག་ནང་འཛམ་གླིང་དུ་གྲགས་པ་འབར་བའི་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་ཤིག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཧྥོ་རོ་དབྱི་ཊེས་ཁ་ནས་སྒྲ་མ་ཐོན་པར་སེམས་ནས་ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སི་ལ་བཀའ་རྒྱ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཏང་། ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སིས་སྐར་མ་གཅིག་ནང་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁང་པའི་གསང་སྤྱོད་ནས་སྐམ་ཆུང་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་ནས་དེས་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱི་ཨ་ར་སྤུ་རྐང་གསུམ་བཀོག་དགོས་པ་བཤད། ཧྥོ་རོ་དབྱི་ཊེའི་སེམས་ནང་གི་བཀའ་རྒྱ་དེ་མཚམས་བཞག་མ་ཐག ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སིས་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས།
ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་ནི་ཨཱོ་ཧྥུ་མེ་སིས་རྫུ་འཕྲུལ་བཏང་ཡོད་པ་ལྟར་ཤིང་གི་མི་ཞིག་དང་མཚུངས་ཤིང་གཡོ་འགུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང་ཨཱོ་ཧྥུར་རྒོལ་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་ཁོས་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱི་ཨ་ར་རྐང་གསུམ་བཀོག་བཅུག་ཡོད་པ་དང་། དེའང་སྐར་མ་གཅིག་ཏག་ཏག་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པ་རེད།
རླབས་ཆེན་གྱི་མི་སྣ་གཉིས་སྲ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་དོན་དངོས་དེའི་མདུན་ནས་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་བཞིན་ཁའང་གདང་ནས་དེ་མུར་ལུས།
ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱིས། ངས་མི་མང་པོས་དེར་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། འདིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་སྐོར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་མིག་སྔར་ཐོན་བཞིན་པའི་ཚན་རིག་གིས་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་མང་ཙམ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་དང་། སའི་གོ་ལ་དང་མིའི་གཟུགས་ཕུང་སྐོར་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ཧ་གོ་ཐུབ།
མིའི་གཟུགས་ཕུང་གིས་དེང་རབས་ཚན་རིག་མཁས་དབང་ལ་མཚོན་ན་གསང་བ་ལྐོགས་འགྱུར་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དུས་ནམ་ཡང་གསང་བ་ལྐོགས་འགྱུར་ཞིག་རེད། ཚན་རིག་མཁས་དབང་རི་བོ་མཐོ་ས་ཤིག་ལ་འཛེགས་ཐུབ་སྟེ་གཅིག་བལྟས་རྗེས་དེར་ལྷ་རིག་སྨྲ་བ་པོ་དེ་སྔ་ས་ནས་བསྡད་ཟིན་ནས་ཡོད་པ་མཐོང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བཤད།
ང་ནང་པ་ཞིག་བྱ་འདོད། ཅེས་པའི་སྐོར་ཚན་རིག་མཁས་དབང་ཨཱེ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱིས་སོ་སོའི་སྒེར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ནང་། ང་ཆོས་པ་ཞིག་མིན། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ང་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ང་རང་ནང་པ་ཞིག་བྱ་འདོད་ཡོད། ཅེས་གསལ་པོ་བཤད་ཡོད་པ་རེད།
མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག
http://www.buddha.twmail.cc/2-1/Einstein.htm


text:
ཤིན་ཧྭ་དྲ་བའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། ལོ་གཅིག་དུས་གཅིག་གི་ལྷ་སའི་ཞོ་སྟོན་རིང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚོང་འགུགས་མ་འདྲེན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འོས་སྦྱོར་ངོ་སྤྲོད་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་ཁྱོན་གན་འཇོག་རྣམ་གྲངས་45ཡོད་པར་ཁྱོན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་102.05ཟིན་པའི་ནང་དངོས་སུ་གན་རྒྱ་བཞག་པའི་རྣམ་གྲངས་34ཡོད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་83.39ཟིན་གྱི་ཡོད་ཅིང་། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ལྷ་སར་མ་འཇོག་ལས་དར་བྱ་རྒྱུ་སླར་ཡང་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཧྲི་ཀྲང་གཞོན་པ་ཧྥང་ཀུའེ་ལིན་གྱིས“ཐོན་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བའི”འཐབ་ཇུས་ལ་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་བསྟུན་ནས་ས་གཙང་བདེ་ཐང་ཐོན་ལས་སྤུས་སྤོར་རིམ་སྤོར་དང་། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ངོ་མཚར་རབ་ཏུ་བཀྲ་བ། དེང་རབས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་བྱུང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་རེད།
འབྲོག་ལས་རྐྱང་པའི་རྫོང་ཡིན་པའི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་འདམ་གཞུང་རྫོང་གིས་འབྲི་གཡག་གསོ་ཚགས་ལ“ཀུང་སི་དང་རྟེན་གཞི། ཞིང་དུད”བཅས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་སྤྱད་པར་ཚན་རིག་ཅན་དང་ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ནས་ལོ་རེར་ལག་ཡོད་ཕྱུགས་རིགས་མགོ་གྲངས་ཁྲི་30ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། ཅི་ཡང་ཐང་ཧྥེང་ཧྲེང་ཕིན(པེ་ཅིང)ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིས་འདམ་གཞུང་རྫོང་དང་མཉམ་དུ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་20རུ་ཉམས་ལེན་ཆེད་སྒྲོམ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིན་འདམ་གཞུང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་དང་གན་རྒྱ་འཇོག་མཁན་ཀུང་སིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཅིང་ལི་ཧྲེང་ཞའོ་ལིན་གྱིས“བོད་ཀྱི་ཚགས་ཤའི་སྤུས་ཀ་དག་པས་ནང་སའི་འཛད་སྤྱོད་ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོ་ལོ་རེ་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང་ལྷག་དོན་དུ་འདི་ལོ་ནས་བཟུང་ལྷ་སས་ཁེ་ལས་ལ་བཏོན་པའི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་ཧ་ཅང་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་གའི་ཐོན་ལས་དང་འབྲེལ་མཐུད་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས‘ཅི་དབྱང་གནམ་མཚོ་འབྲི་གཡག་ཆེད་སྒྲོམ’བཙུཌ་ཏེ་འགྲེམས་ཚོང་གཉེར་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་བཤད་པ་རེད།
འདི་ལོ་ནས་བཟུང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་དང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གིས་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་མང་པོ་ཞིག་བཏོན་ཏེ་ཚོང་འགུགས་མ་འདྲེན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། ཧྥང་ཀུའེ་ལིན་གྱིས་ཁྲལ་འབབ་དང་དངུལ་རྩའི་ཐད། མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་དང་། གཉིས་གཏོད། དབུལ་སྐྱོར་སོགས་རྣམ་གྲངས་རིགས་14ལ་མ་འཇོག་བྱས་པར་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཚད་གཞི་9%གཞིར་བཟུང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོབ་ཁྲལ་འཇལ་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱུན་སྡོད་མི་འབོར་ལས་ཞུགས་ཐུབ་པའི་མི་གྲངས་ཀྱིས་ལས་བཟོའི་བསྡོམས་འབོར་གྱི་50%ཡན་བཟུང་བའི་ཁེ་ལས་དང་བོད་དུ་གཉེར་སྐྱོང་བྱས་པའི་ཡོང་འབབ་ཀྱིས་གཉེར་སྐྱོང་ཡོང་འབབ་བསྡོམས་འབོར་ནང་བཟུང་བའི་བསྡུར་ཚད་40%ཡན་ཟིན་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཚད་གཞི་12%གཞིར་བཟུང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོབ་ཁྲལ་འཇལ་དགོས། མ་འཇོག་མཁན་ལ་བོད་དུ་དངུལ་རྩའི་སྒྲིག་གཞིའི་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་གྱི་དངུལ་བུན་རག་ཚེ་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ལ་བསྩལ་བའི་གཟིགས་སྐྱོང་དངུལ་བུན་སྐྱེད་ཚད་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་ཅིང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དངུལ་བུན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྐྱེད་ཚད་ལས་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་2ཀྱིས་དམའ་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་རེད།


text:
༡༩༤༦ ལོར་སྒང་ཏོག་ཏུ་ Sikkim Durbar Press ཞེས་པས་པར་སྐྲུན་མཛད་པའི་ “ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞུགས་སོ་” ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་འོག་ཏུ་ “DHAMMAPADA”ཞེས་ཀྱང་འཁོད་པའི་ལྕགས་པར་མ་དེར་ “Translated into Tibetan by The Rev Gedun Chomphel” ཞེས་ “བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅེས་ཨིན་ཡིག་བྲིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ “With a Forward by Georges Roerich” ཞེས་རོལ་རིག་གིས་གླེང་བརྗོད་སྤེལ་ཡོད་ཅེས་བཀོད་འདུག འདི་ནི་ ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་དེབ་ཕྲེང་(Anagarika Dharmapala Trust Publication) གི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་བཏབ་འདུག
ཐོག་མར་དེབ་འདི་ལ་པར་སྐྲུན་བྱེད་པོས་གསལ་བཤད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བཀོད་འདུག དེ་བསྒྱུར་ན་འདི་ལྟར།
“པར་བསྐྲུན་པའི་གསལ་བཤད།
ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བོད་འགྱུར་པར་མ་འདི་སྤེལ་ཐུབ་པ་ལ་ང་ཚོ་དགའ་སྤྲོ་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་བྱུང་།
ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འཆད་ཁྲིད་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་སྤུན་གྲོགས་རྣམས་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པ་ཞིག་མིན་མོད། པཱ་ལིའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པ་འདི་གྲགས་ཆེན་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་གནང་བ་འདི་ལ་ནི་བོད་ཀྱི་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་མཛད་པར་འགྱུར།
འདིས་ནང་པའི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ་ རླབས་ཆེ་བའི་པཱ་ལིའི་སྐད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད་རྒྱུར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྣང་འདྲེན་པར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
ང་ཚོས་བཀུར་འོས་ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ལ་འགྱུར་འདི་ང་ཚོར་པར་སྐྲུན་ཆེད་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན།
ང་ཚོས་ད་དུང་སིངྒ་ལའི་(Ceylon)ཡུལ་གྱི་ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཀ་ དྷརྨ་པཱ་ལའི་ཡིད་ཆེས་ཐེབས་རྩའི་འགན་འཛིན་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་ ཇེ་ ཨར་ ཇཱ་ཡ་ཝར་དྷ་ན་(J. R. Jayawardhana) ལགས་ཀྱིས་ཐེབས་རྩའི་སྒོར་མོ་ ༡༠༠༠ དེབ་འདིའི་པར་སྐྲུན་ཆེད་སྤྱོད་རྒྱུའི་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དགོས་ཡོད།
དགེ་བས་ཕྱུག་པའི་ལས་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱིན་པར་སྨོན།
བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ལས་རོགས་དགེ་སློང་ ཨེམ་ སངྒཱ་ར་ཏ་ནཱ་ (M. Sangharatana)དང་། དངུལ་གཉེར་ལས་རོགས་ ཡུ་ དྷརྨ་ཇོ་ཏི་(U. Dhammajoti)གཉིས་ཀྱིས།”
ཞེས་འཁོད་འདུག
གླེང་བརྗོད་དམ་སྔོན་གླེང་དེ་ཨིན་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་གཉིས་ཀར་བྲིས་ཤིང་། འབྲི་མཁན་ནི་རོལ་རིག་རེད། ཨིན་ཡིག་གི་སྔོན་གླེང་དུ་འདི་ལྟར།
“སྔོན་གླེང་།
ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཡི་བར་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ནི་སླར་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་མཆོག་ཏུ་ལས་ཀྱིས་བྲེལ་བར་གྱུར།
ཨེ་ཤ་ཡ་ནང་མ་(Inner Asia)ཁུལ་དུ་སྡོད་པའི་བོད་ཡིག་ཀློག་མཁན་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཅན་ཚང་མ་ལ་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཅན་གྲས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བོད་འགྱུར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་བཀུར་འོས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གནང་བ་འདིར་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་ངེས།
ལོ་ཙཱ་བ་ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྙན་ངག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཁོང་གི་འགྱུར་འདི་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོམ་རིག་གི་རིན་ཐང་མཐོ་པོ་གཉིས་འཛོམས་ཡོད།
ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འགྱུར་ནི་བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་མེད་མོད། ཚིག་འགྲོས་ཅུང་མི་འདྲ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མང་པོ་ཞིག་ ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ (udana-varga)དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་དཔེར་ན་འདུལ་བ་ལྟ་བུར་བཀོད་འདུག རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་གླེང་འབུམ་གྱི་ཤོག་ངོས་ ༤༢༥ ན་༽ ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འགྱུར་བཀོད་འདུག (ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་རྐང་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཤོག་ངོས་ ༣༨༣ བ་༽ལ་བཀོད་འདུག ) ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཚིགས་བཅད་ ༡༧༣ པའི་ཚིག་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་ངོས་ ༤༦ བ༽ ན་གསལ། ཚིགས་བཅད་ ༡༧༦པ་དེ་ཤོག་ངོས་ ༡༤༢ བ་ ན་གསལ། ཚིག་འགྲོས་ཅུང་མི་འདྲ་བ་དེ་རྣམས་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་དང་བལ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་དཔེའི་མ་ཡིག་མི་མཚུངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་སྲིད།
ལོ་ཙཱ་བས་ གནའ་བོའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་ལེགས་སྦྱར་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་ཁག་(བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། བསྟན་འགྱུར། སྣ་ཚོགས། ཨང་ ༤༣༤༦ དང་། སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པ། བསྟན་འགྱུར། སྣ་ཚོགས། ཨང་ ༤༣༤༧)ན་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པ་ཞུ་ག་ལ་དགོས། ཁྲིམས་སྲོལ་དེ་དག་གིས་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ལ་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་གོ་རིམ་དེ་ངེས་པར་དུ་བརྗེ་དགོས་ན་མ་གཏོགས་མི་བརྗེ་བར་གདམས་ཡོད། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ལྷུག་རྣམས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་མ་ཡིག་ནས་རང་དབང་གི་འགྱུར་བྱེད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ལོ་ཙཱ་བ་ཚོར་སྤྲད་ཡོད། ཞེ་སའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་རྗོད་པ་ཡོངས་ལ་སྤྱོད་དགོས་པ་རེད། ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ནི་ཚིག་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུར་ཁ་གསལ་གྱིས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད། འདི་བཟློག་མེད་ཀྱི་སྐབས་དང་འཕྲད་ཚེ། བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་སྦྲེལ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མདུན་ས་ལ་གནད་དོན་དེ་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས་པའི་བཀོད་མངགས་བྱས་ཡོད། (པད་མ་དཀར་པོའི་ཆོས་འབྱུང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༠༢ བ་༽ དང་ ༡༠༣ བ་༽ལ་གཟིགས།)
ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ནི་ད་དུང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་(བཀའ་འགྱུར། མདོ་སྡེ། ཨང་ ༢༣༡ རཏྣ་རཀྴི་ཏ་དང་། རིན་ཆེན་འཚོ། ཆོས་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྒྱུར།) ལང་ཀར་གཤེགས་པ། (བཀའ་འགྱུར། མདོ་སྡེ། ཨང་ ༡༠༧ འགོས་ཆོས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།)གཉིས་ཀྱི་བོད་འགྱུར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བྱས་ཡོད། གསང་སྔགས་ཀྱི་འགྱུར་རྣམས་ནི་བཙན་པོའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་ན་ད་གཟོད་སྒྱུར་རུང་། ཁྲིམས་སྲོལ་འདི་དག་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་(རལ་པ་ཅན། ༨༡༧-༨༣༦)གྱིས་ཕོ་བྲང་འོན་ཅང་མདོར་(ལྷ་སའི་ལྷོ་ལ་ཆགས་ཡོད)རྟའི་ལོ་(ཕྱི་ལོ་ ༨༢༦)ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད་ལ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚང་མས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཡོད། (པད་མ་དཀར་པོའི་ཆོས་འབྱུང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༠༢ ན༽ དང་། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། ཨིས་ ཨོ་བྷེར་མིལ་ལཱར་(E. Obermiller)གྱིས་བསྒྱུར་པའི་པོད་གཉིས་པ། ཤོག་གྲངས་ ༡༩༦་ལ་གཟིགས།)
པོད་འདིའི་རྗེས་སུ་འདི་དང་འདྲ་བའི་པོད་མང་པོ་འབྱུང་ཞིང་། དེས་རྒྱ་གར་དང་གངས་ཅན་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བ་དེ་སླར་གསོ་ཡོང་བར་ཕན་པར་གྱུར་ཅིག། །།
འཇི་ རོལ་རིག་(G. Roerich)གིས་ ༡༩༤༤ ལོར་ཀུ་ལུ་ནས།”
ཞེས་སྤེལ་འདུག རོལ་རིག་གིས་ཨིན་ཡིག་ཏུ་སྤེལ་བའི་སྔོན་གླེང་གི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་སྔོན་གླེང་ཞིག་སྤེལ་འདུག དེ་ནི་འདི་ལྟར། “།།སྔོན་བརྗོད།།
༄༅།། །། དེ་ཡང་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་། །དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ལེགས་པར་བརྟག་ན། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན། རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བློ་ཅན་ཐཾད་ངེས་ལེགས་ཐར་པའི་ཞིང་དུ་འཁྲིད་པའི་འཇུག་ངོགས་བླ་ན་མེད་པར་ངེས་གཤིས། རྒྱ་བོད་ཧོར་སོག་གི་ཡུལ་གྲུ་དག་ཏུ་མ་ཟད། དེང་སང་གི་དུས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་ཏུ་ཡང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཁས་པ་ཆེས་མང་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་དང་། གནས་གཞི་དུ་མ་ཡང་གསར་དུ་ཚུགས་པ་ནི། ཀུན་གྱི་ཐུགས་ལ་གསལ་བ་དེ་བཞིན་ལགས་།
།གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ནི། མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་པའི་ཡུན་ལ་བསཊ་ཤིང་སྒྲུབ་པའི་་་་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་ཡན་ལག་དང་བཅས་གླེགས་བམ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྔར་ནས་བཞུགས་པའི་སྟེང་དུ། དུས་འདིར་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་སིངྒ་ལ་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཁྲོད་ན་གྲགས་ཆེ་བ། དྷརྨ་པ་དའི་མདོ་ཕྲན་འདི་ཉིད་བོད་སྐད་དུ་གསར་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནི། ངེས་པར་ཡི་རང་གི་དཔལ་དུ་གྱུར་ལ།
།སླད་ནས་ཀྱང་། ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྐད་དུ་གྲུབ་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་རིག་གནས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། ད་དུང་ཡང་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་བཞུགས་པ་འདི་ཀུན། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་དག་གིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་མེས་དབོན་གསུམ་གྱི་མཛད་སྒོ། སྒྲ་བསྒྱུར་ལོ་པཎ་མཁས་པའི་རྣམ་ཐར། གནའ་སྲོལ་བཟང་པོའི་གསེར་གྱི་ཟམ་པ་སླར་ཡང་ཚུགས་པའི་ཡིད་སྨོན་དང་བཅས།། །།
འཇོར་རྗེ་རོལ་རིག་པས།
དབྱིན་ཟླ་ཚེས་ལ་ ༡-༨-༡༩༤༤ ཡུལ་ན་གར་དུ།
།ལྷོ་ཕྱོགས་པའི་བསྟན་རྩིས་ཀྱིས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ ༢༤༨༨ ། རབ་བྱུང་ ༡༦ པའི་ཤིང་སྤྲེལ་ལོ།།” ཞེས་འཁོད་འདུག
དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཁ་ཤོག་ནང་མའི་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟར།
“སིངྒ་ལའི་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པ་དག་གི་མདོ་སྡེ་ལས་བྱུང་བའི།།
།།ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་གྱ་བརྒྱད་པ་ལ། ཝར་ཎཱ་སི་མཧཱ་བོདྷིའི་ཚོགས་ནས་སྒོར་ཆིག་སྟོང་གི་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ། འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་ལྕགས་པར་ལས་ཁུང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས།།
བོད་དཔེ་སྣེ་རིང་གི་གཟུགས་སུ་བསྒྲིགས་ན་འོས་རྒྱུ་ལ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ལྕགས་པར་དང་། དེབ་ཏུ་བཀོད་པ་འདིར། གནའ་སྲོལ་ལ་དམ་དོག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་འགལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞུ།།” ཞེས་བཀོད་འདུག
ཕྲན་གྱིས་ལྟ་བཞིན་པའི་པར་མ་དེ་ལ་ཤོག་ངོས་ ༡༥༨ ཡོད་ཅིང་། ༡༩༤༦ ལོར་ལྕགས་པར་མ་སླར་ཡང་ངོ་བཤུས་ཀྱིས་གདོང་ཐོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ ༡༩༧༦ ལོར་ལྡི་ལིར་པར་བཏབ་པ་དེ་རེད་འདུག
(མཆན། འདིར་ཨིན་ཡིག་ནས་གླེང་བརྗོད་གཉིས་འཕྲལ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་མའི་ཞུ་དག་སོང་མེད་པ་དགོངས་འཇགས་འཚལ། བཀྲ་ཤིས།)
Leave a Reply
བརྙན།
སྒྲ
དྲ་འབྲེལ།
བརྗོད་བྱ་གསར་པ།
རིག་པ་གསར་ཤོས།
སྡོམ་གྲངས།
- སྤྱིའི་སྤེལ་གྲངས། (༤)
- སྤྱིའི་མཆན་གྲངས། (༠)
- སྤྱིའི་ཀློག་གྲངས། (༨༧༣)


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ད་ལོ་ནས་བཟུང་། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲུག་ཆུ་རྫོང་གིས་ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་ཆད་འགྱངས་དང་གནས་ལུགས་མེད་པར་ལྐོག་ལེན་བྱེད་པའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་བྱ་བ་དམ་འཛིན་བྱས་པ་དང་། ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཁག་ཐེག་བྱས། མིག་སྔར་ཐུག་བར། མི་ཐེངས 95ཡིས་ཁ་པར་བཏང་ཞིང་འདྲི་རྩད་བྱས་པའི་གནད་དོན་བདག་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཟླ་ཕོགས་ཆད་འགྱངས་བྱས་པའི་གྱོད་གཞི9ཐག་གཅོད་བྱས་ཤིང་། ཞིང་བ་ལས་མི91གི་ཆད་འགྱངས་ཟླ་ཕོགས་སྒོར་ཁྲི383.4ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་ཆད་འགྱངས་བྱས་པའི་གནད་དོན་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་ངང་ཐག་གཅོད་བྱས་ཤིང་། གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་དང་ཁོངས་ཞུགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཇེ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་བ་དང་། ཆེད་དོན་ཞིབ་བཤེར་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་བཙུགས་ནས། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ངལ་རྩོལ་བའི་ངལ་རྩོལ་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། དུས་ལྟར་ཟླ་ཕོགས་སྤྲོད་པ་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆེད་དོན་ཞིབ་བཤེར་བྱས། “3.15”སོགས་བརྗོད་དོན་བྱས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་འགུལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས། 《ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱའི་བཅའ་ཁྲིམས》དང《ལས་ཞུགས་སྐུལ་འདེད་བཅའ་ཁྲིམས》སོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་། ལས་ཁུངས་དང་ངལ་རྩོལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་། དུས་རྒྱུན་ཞིབ་བཤེར་ལྟ་སྐྱོང་དང་ཆེད་དོན་སྐུལ་འདེད་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས། སྲིད་གཞུང་གི་མ་འཇོག་ལས་གཞི་དང་མི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱ་འཇོག་པ་དང་། ཟླ་ཕོགས་སྤྲོད་པ། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སོགས་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆེད་དོན་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས། ཁེ་ལས60ལ་ཞིབ་བཤེར་དང་མི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་ལས་བཟོ་ཚོགས34བར་དུ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་གན་རྒྱ་འཇོག་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས།
《འབྲུག་ཆུ་རྫོང་གི་ངལ་རྩོལ་འགན་སྲུང་གི་གློར་བྱུང་དོན་རྐྱེན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྔོན་ཇུས》དང་《འབྲུག་ཆུ་རྫོང་གི་གློར་བྱུང་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྐྱེན་འཕྲལ་སྡོམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྔོན་ཇུས》སོགས་དག་བཅོས་བྱས་པ་དང་། གནད་དོན་སྔོན་འགོག་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་གྱི་གཏན་འབེབས་དེ་བཟོ་སྐྲུན་ལས་གཞི་ལས་འགོ་རྩོམ་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་འཇོག་པ་དང་། ཁྲིམས་ལྟར་ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་ཆད་ལུས་མེད་པར་སྤྲོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བཞག་ཅིང་། ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་ཆད་ལུས་འབྱུང་བའི་གནད་དོན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བར་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་ཐོབ། མིག་སྔར། གསར་སྐྲུན་ལས་གཞི24ཡི་ཞིང་བ་ལས་མིའི་ཟླ་ཕོགས་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི100ལྷག་ཙམ་ཕྱིར་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ཐེར་འདོན་ཞུ་གཏུག་གི་གྱོད་གཞི་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་ཆེད། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཐེར་འདོན་ཞུ་གཏུག་གི་ཁ་པར་སྤྱི་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་། ཐེར་འདོན་ཞུ་གཏུག་གི་སྒམ་ཆུང་བཟོས་ཏེ། ཆེད་དུ་མི་སྣ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་གླེང་ཕྱོགས་ལ་དོ་འཁུར་བྱས་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་ཞུ་དང་ལེན་དང་ཕན་འབྲས་ལྡན་པ་ཁག་ཐེག་བྱས། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
རྡོ་དགོན་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ལགས་ནི1945ལོར་འཁྲུངས། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་མོའི་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་དང་། ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན། རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་གི་བོད་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་སློབ་གསོའི་རུ་ཁག་གི་སྣེ་ཁྲིད་པ། བོད་ལྗོངས་རིག་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གདན་ཞུས་ཞིབ་འཇུག་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སློབ་གསོ་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན། ཀྲུང་གོ་རྩོམ་པ་པོ་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བཅས་ཡིན།
2006ལོར་རྒྱལ་ཁབ་སློབ་གསོ་པུའུ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གྲགས་ཅན་དགེ་རྒན་གྱི་མིང་གནས་བསྩལ་བ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གཟིགས་བཟོས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད། མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་འབད་པ་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད་ཅིང་། སློབ་མ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ལས་གནས་ཐོག་གཙོ་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་བཞིན་ཡོད་ལ་སློབ་མ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་མཐོ་རིམ་ཆེད་ལས་ཀྱི་གོ་མིང་ཡང་ཐོབ་ཡོད། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཞར་ཞོར་དུ་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་རྒྱུན་འཁྱོངས་མཛད་ནས་སྙན་ངག་གི་སློབ་དེབ《མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན》དང་། 《བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་སློབ་དེབ》 བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་གྱི《ཞེ་སའི་ལག་དེབ་བློ་གསར་དགའ་སྟོན》 《བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་རྣམ་བཤད》བཅས་དང་། 《བྱིས་སྒྲུང་གྲགས་ཅན་ལྔ》ཞེས་པའི་བསྒྱུར་རྩོམ་ཞིག་བཅས་བརྩམས་དེབ་ཁག་ཅིག་དཔེ་སྐྲུན་གནང་ཡོད་པ་དང་། དཔྱད་རྩོམ་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བརྩམས་སྤེལ་གནང་ཡོད་ལ། བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བརྩམ་བྱ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་སྤེལ་མཛད་དེ་དུས་དེབ་ཁག་ནང་འཁོད་པ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོའི་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།


text:
ཉིན་ཤས་གོང་གསར་འགོད་པར་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལྟ་བཤེར་དག་ཐེར་གནས་ཚུལ་གྱི་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་དང་དག་ཐེར་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་བཏོན་གནང་བའི“ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་གྱི་དག་ཐེར་དོན་འཁྱོལ་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་ཚང་མར་བརྟེན་ས་ཡོད་པ་དང་བྱ་བ་ཚང་མར་ཕན་འབྲས་ཐོན་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི”ལས་ཀའི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགན་གལ་ཆེན་དང་། དམངས་འཚོའི་འདུ་འགོད་གལ་ཆེན། འཕེལ་རྒྱས་གནད་དོན་གལ་ཆེན་བཅས་སུ་བརྩིས་ནས་སྔར་བས་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། རང་འགུལ་ངང་ངོས་འཛིན་དང་། ཚང་མ་དང་ལེན། དག་ཐེར་ཧུར་ཐག་བཅས་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་རྩིས་སྤྲད་པ་དང་བསམ་འཆར་བཏོན་པའི་གནད་དོན་སྣ་ཚོགས་དག་ཐེར་ནུས་ལྡན་ཐུབ་ཡོད། མིག་སྔའི་བར། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་རྩིས་སྤྲད་པའི་ཡིག་བསྐུར་ངོ་བཅར་གྱི་གནད་དོན་115ཡི་ནང་ནས་གནད་དོན་104དག་ཐེར་ཟིན་པ་དང་གནད་དོན་11དག་ཐེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་དག་ཐེར་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་སྤྱི་འདོམས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དག་ཐེར་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་ལེགས་སྒྲིག་གང་ལེགས་བྱེད་པ། གྲོང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུའི་ཚོགས་འདུ་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་ཏང་ཙུའི་ཚོགས་འདུ། རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ། སྐུལ་སློང་བཀོད་སྒྲིག་ཚོགས་འདུ། དག་ཐེར་སྐུལ་འདེད་ཚོགས་འདུ་སོགས་ཐེངས་50ལྷག་ཙམ་འཚོགས་ནས་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བཤེར་དག་ཐེར་ལས་དོན་ལ་ཆེད་དོན་ཞིབ་འཇུག་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པའི་ཚུར་ལན་བསམ་འཆར་གྱི་དག་ཐེར་ཇུས་གཞི་དང་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བཤེར་དག་ཐེར་གྱི་སྤྱིའི་ལས་འགན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་གསལ་ཐོ་བཟོས་ཏེ་དམིགས་ཚད་དང་། བྱེད་ཐབས། དུས་ཚད། བླང་བྱ་བཅས་སྔར་བས་ཁ་གསལ་བཟོས་ཡོད།
མིག་སྔར། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཁེ་ལས་3ལས་མཚམས་བཞག་པ་དང་ཁེ་ལས་96ལ་དག་ཐེར་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཡོད། ཟླ་6ཚེས་22ཉིན་བར“ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་བསྐྲུན་པའི”ཁེ་ལས་6ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཆད་པ་བཅད་པ་དང་ཁྱོན་དངུལ་ཆད་སྒོར་ཁྲི་1027.934བཏང་བ་རེད།
བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་དག་ཐེར་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་མེད་པའི་འགན་འཁྲིའི་ཚན་པ་དང་། དག་ཐེར་བྱེད་ཤུགས་མི་འདང་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཁག་འགན་ཕར་དཀྲི་ཚུར་དཀྲི་དང་། གཡོ་ཟོལ། ཁྲལ་སེལ་སླ་བཅོས་ཀྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་མེད་པ་དང་ཐ་ན་དག་ཐེར་རྫུས་མ་བྱས་རིགས་ལ་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ་རེད། མིག་སྔར་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་མི་87སྐོང་འདྲི་བྱས་པ་དང་མི་33ལ་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་བཏང་བ་རེད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་དྲིལ་བསྒྲགས་གཏོང་སྤེལ་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་ལས་སྟེགས་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད། དུས་ཐོག་ཏུ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དག་ཐེར་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། དག་ཐེར་བྱེད་རིང་ཐབས་ཇུས་དམངས་ལ་འདྲི་བ་དང་དག་ཐེར་གྲུབ་འབྲས་དམངས་ལ་འདྲིས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལ་མི་ཚང་མས་དོ་ཁུར་དང་། ཚང་མས་རྒྱབ་སྐྱོར། ཚང་མ་ཞུགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཚ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར་བར་བྱས་ཡོད། ཉམས་མྱོང་དང་བྱེད་ཐབས་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱ་རྒྱུར་སྣང་ཆེན་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཚུར་ལན་གནད་དོན་དག་ཐེར་བྱ་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། གནད་དོན་དངོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རིང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་སྲོལ་སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་ཁ་གསལ་བཟོ་བ། འདི་ནས་དེ་ཤེས་དང་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་བཅས་ཀྱིས་དེ་སྔ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་བསམ་རུང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་བཅས་རེད།


text:
དྲོས་དམར་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ། [ཀན་ལྷོ]
ཉེ་བའི་ལོ་འདི་དག་ལ་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་སྟབས་ཇེ་བདེ་དང་། བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་སྔར་ལས་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁ་མཐུན་གྱི་གྲོགས་པོའམ་ལས་མཐུན་གྱི་ཕུ་ནུ། ཡང་ན་ཁྱིམ་མི་བཟའ་ཚང་སོགས་སྐོར་དང་སྐོར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་སོ་སོར་གནས་སྐོར་དུ་འགྲོ་མཁན་ཇེ་མང་ལ་འགྲོ་བཞིན་འདུག། བདག་ཀྱང་སྒང་པ་བོད་ཀྱི་མཐོན་པོའི་གནས་རི་དང་ཡངས་པའི་སྤང་ཐང་། དྭངས་པའི་ཆུ་རྒྱུན་སོགས་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ནམ་ཡང་འགོག་ཐབས་བྲལ་ཡང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གང་མང་ཞིག་གི་དབང་གིས་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་ནི་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ། བདག་གི་གྱོས་པོ(བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ)ལགས་ཀྱིས་དབུ་ཁྲིད་མཛད་པའི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རི་ཆུའི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་དང་འགྲོགས་ནས། བོད་ཡུལ་གྱི་རི་ཆུ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་ལྡན་པར་མ་ཟད། ཐོག་མར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་ཡུལ་ནི་བདག་གི་དྲན་པའི་ཞེ་རུ་ཡང་ཡང་འཁོར་བའི་མདོ་སྨད་ཀྱི་གཞི་བདག་ཆེན་པོ་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་ནམ་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་ཡིན།
ང་ཚོ་རྨ་ཆུའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལན་གྲུ་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ། རྨ་ཆུའི་མགོ་ཁུངས་སུ་མངོན་པར་བརྗིད་པའི་རྨ་རྒྱལ་གངས་རིའི་ཕྱོགས་སུ་བསྙེགས། དབྱར་ཟླ་བདུན་པའི་ཨ་མདོའི་ལུང་བ་ནི་སྟེང་ཕྱོགས་ལྷ་ཡི་ཞིང་ཁམས་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་དང་མཚུངས། ལམ་འགྲམ་གྱི་སྤང་ལྗོངས་སྔོན་མོ་གཡུ་ཡི་མེ་ལོང་དང་འདྲ་ཞིང་། ཕྲ་ཚོམ་མེ་ཏོག་སྣ་བརྒྱས་ཕན་ཚུན་ལ་བཀྲག་མདངས་འགྲན་བཞིན་སྡུག་གུར་བཀྲ། ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་སྔོ་ཞིང་དྭངས་ལ། མཚམས་མཚམས་སུ་སྤྲིན་དཀར་གྱི་ཁ་བཏགས་རིང་དུ་འཐེན་ནས་ང་ཚོར་དགའ་སྤྲོའི་བསུ་མ་བྱེད། ནམ་འཕང་གཅོད་པའི་ཐང་དཀར་རྒོད་པོས་ཡངས་པའི་ཨ་སྔོན་གྱི་མཐོངས་སུ་གཤོག་ཟུང་གི་སྟངས་སྟབས་ཅི་དགར་སྒྱུར་བཞིན་པའང་མཁའ་དབྱིངས་འདིའི་མིག་དབང་འདྲེན་པའི་མཛེས་སྡུག་ཅིག་ཅི་ལ་མིན། ང་ཚོས་ཉིན་གཅིག་གི་ལམ་ཐག་བརྒྱུད་མཐར་རྟ་བོ་གྲོང་རྡལ་དུ་འབྱོར་བ་དང་། གངས་སྐོར་ལ་འགྲོ་བའི་སྔོན་འགྲོའི་སྟ་གོན་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་རྗེས། ཕྱི་ཉིན་ཐོ་རངས་མ་བཀྱགས་གོང་ལམ་དུ་ཆས་རྒྱུའི་དུས་ཆད་བྱས།
ང་སྔོན་ཆད་མགོ་ལོག་ཏུ་ཐེངས་ཁ་ཤས་འབྱོར་མྱོང་ལ། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་དེད་ནས་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་མཁར་ཤུལ་མང་བོ་དང་། མགོ་ལོག་པའི་ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་འཕར་རྩར་འདྲེས་པའི་སྒྲུང་གླུའི་འགྱུར་ཁུགས་ལ་རོལ་བཞིན། གླིང་དཀར་ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་ཚོའི་ཡིད་འགུགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་གསོན་པོ་དག་འཚོལ་སྡུད་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ལ་འབད་མྱོང་།
ཡིན་ནའང་རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་གཟི་དཔལ་ལ་རྒྱང་ནས་ཡང་ཡང་ཞལ་མཇལ་བྱས་པ་ཙམ་ལས་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་སྐལ་བ་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་།
ད་ལན་གོ་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་མངོན་པར་གཅིག་ནས་གཅེས་འཛིན་དང་། གཉིས་ནས་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་འཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་བསམ་བཞིན། དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པར་ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་གཡོས་ནས་མཚན་མོའི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བའང་ཡོངས་སུ་ཕྲོགས་སོང་།
ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པའི་སྔ་མོར་ང་ཚོ་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་རྨ་ཆེན་གངས་སྐོར་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས། ལོ་དེ་ནི་ཏག་ཏག་རྟ་ཡི་ལོ་ལ་ཁེལ་འདུག ང་ཚོ་ཨ་མདོ་པ་རྣམས་ལུག་གི་ལོ་ལ་མཚོ་སྔོན་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོར་མཚོ་སྐོར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟ་ཡི་ལོར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་རར་གངས་སྐོར་དུ་འགྲོ་བ། སྤྲེལ་གྱི་ལོར་མདོ་སྨད་ཀྱི་རྫོང་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་བྲག་དཀར་སྤྲེལ་རྫོང་ལ་གནས་སྐོར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་འདུག གངས་སྐོར་ལ་ཕྱི་སྐོར་དང་ནང་སྐོར། བར་སྐོར་བཅས་བགྲོད་ལམ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། རླངས་འཁོར་གྱི་བགྲོད་ལམ་ནི་བར་སྐོར་ཡིན་པས། ང་ཚོ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་ལྷག་གི་ལམ་ཐག་བརྒྱུད་མཐར་ཁ་བའི་རྡུལ་མང་བརྩེགས་པའི་ལྷུན་པོའི་གཟུགས་སུ་མངོན་ཞིང་། མདོ་ཁམས་ས་ཡི་ཐིག་ལེའམ་རྨ་ཡུལ་གཡང་གི་ར་བ་ན་རབ་དཀར་ཞོ་གསར་སྤུངས་འདྲའི་དབྱིབས་ཀྱིས་འགྱིང་བའི་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་རྨ་རྒྱལ་གངས་ཀྱི་རི་བོའི་མདུན་དྲུང་དུ་སླེབས། ང་ཚོས་གངས་ཅན་བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་ལྷ་ཆབ་སྨན་བསང་གི་བདུག་པ་དང་གཙང་ཆབ་འོ་མའི་མཆོད་པ་བཤམས་ནས་ལྷ་བསང་ཕུད། ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་པའི་དད་ལྡན་མཇལ་པ་དང་གནས་སྐོར་པ་ཚང་མས་ཀྱང་། བསང་མཆོད་དང་རླུང་རྟ་གང་མང་སྤུར་ཏེ་ལྷ་འབོད་ཀླུ་འབོད་བྱེད་དུས། གློ་བུར་བར་སྣང་ནས་ཁ་བའི་མེ་ཏོག་གི་འདབ་མ་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་བབས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་གོས་དཀར་གྱི་ན་བཟས་བརྒྱན་པས། དབྱར་ཟླ་བདུན་པར་རང་བྱུང་གི་ངོ་མཚར་འདི་འདྲ་འབྱུང་བ་ནི་ཁ་བ་ཅན་ཞེས་འབོད་པའི་རང་རེའི་མཐོ་སྒང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཅི་མ་ཡིན་སྙམ། རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བྱུང་གི་མཛེས་པ་དང་། རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་གངས་རིའི་གཟི་དཔལ་སོགས་ལ་མཇལ་དུས། རང་ཉིད་ནི་ཅི་འདྲའི་ཉམ་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཐོག་མར་སྐྱེས་ཤིང་། དད་སེམས་དང་སྨོན་པ། དུངས་པ་སོགས་ཚོར་བ་གང་མང་ཞིག་སེམས་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཆར་བས། རང་དབང་མེད་པར་གུས་པའི་ཕྱག་གསུམ་འཚལ་དགོས་བྱུང་།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་ནི་བོད་ཁམས་གནས་རི་ཉེར་གཅིག་གི་ནང་གསེས། སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུའི་ཡ་གྱལ། ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས། བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་སྲུང་མ། གཏེར་མཛོད་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་སྲུང་བཅས་གནམ་ས་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་གནས་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། སྔོན་སྐྱེས་ཆེན་གྲངས་མེད་དང་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་མང་བོས་གནས་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དགེ་བསྙེན་ཟོ་དོར་གྱི་ཚུལ་དུ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ཏུ་བཞུགས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་རྨ་རིགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང་རྨ་འཁོར་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར་ཡོད་པར་བརྗོད། རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་གདོང་དང་སྐྲའི་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དད་ལྡན་གནས་སྐོར་པ་བགྲང་ལས་འདས་པ་གནས་འདིར་འབྱོར་ནས། ལ་ལས་རྒྱབ་ཏུ་རྡོག་ཁྲེས་དང་རུམ་ལ་བྲོ། ལག་ཏུ་འཁར་བ་ཐོགས་ནས་རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ལ་ལས་རང་ལུས་འདོམ་པ་གང་བོས་བརྐྱང་ཕྱག་འཚལ་བཞིན་འགྲོ། ད་དུང་ང་ཚོ་དང་འདྲ་བར་རླངས་འཁོར་དུ་བསྡད་དེ་འགྲོ་བ་སོགས་གནས་སྐོར་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ། རྟོག་ཞིབ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གངས་སྐོར་གྱི་བགྲོད་ལམ་འདི་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་བྱེད་ཅིང་། ལམ་བར་དུ་གནས་སྐོར་པར་དམིགས་པའི་རས་གུར་གྱི་ཟ་ཁང་དང་མགྲོན་ཁང་སོགས་སྐར་ཚོགས་ས་ལ་བབས་པ་ཇི་བཞིན་གང་སར་ཕུབ་ནས། རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་ཡོངས་ལ་ཆར་གཡོལ་དང་ཞག་འདུག་སོགས་བྱེད་པར་སྟབས་བདེ་མི་དམན་པ་བསྐྲུན་ཡོད། མགྲོན་ཁང་དང་ཟ་ཁང་ལ་ལས་ཟས་གླ་དང་འདུག་གླ་སོགས་མི་ལེན་པར། དགེ་བའི་ལས་ཏེ་ཚོགས་བསགས་སྦྱིན་གཏོང་གི་ཕྱོགས་ལ་འབད་བཞིན་འདུག སྐོར་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་ཀུན་ཏུ་སྔོན་བྱོན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཕུག་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་མང་དུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། གསར་དུ་བཞེངས་པའི་གེ་སར་རིག་གནས་ཕོ་བྲང་སོགས་སུ་གླིང་གེ་སར་དང་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཞིབ་རྒྱས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་འདུག་ཅིང་། བྲག་བརྐོས་སོགས་སུ་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་ནི་རྟ་དཀར་པོ་ལ་བཅིབས་ཤིང་ཕྱིང་ཞྭ་མནབས་པའི་འབྲོག་མི་ཞིག་གི་རྣམ་པར་མངོན་ཞིང་། ཁོང་གི་ཡབ་ཆེན་བསེ་རུ་ངང་ཡག་དང་མ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དྲག་རྒྱལ། གསང་ཡུམ་གོང་སྨན་ལྷ་རི། གཅུང་བོ་དགྲ་འདུལ་དབང་ཕྱུག གཉེར་བ་མགྲོན་རྒྱས་ཞལ་དཀར། བློན་པོ་དགེ་མཐོང་བྲག་དཀར། ཨ་མཆོད་ཁ་གསར་མ་ཎི་སོགས་རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཡོད་པར་མ་ཟད་། ང་ཚོས་རེ་རེ་ལ་ཉེ་མཇལ་དང་རྒྱང་མཇལ་བྱེད་བཞིན་འགྲོ་དུས། རྨ་ཆེན་གངས་རི་ནི་གཞིས་ཁྱིམ་དང་འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ཤིང་། དད་སྟོབས་ཆེ་བའི་མི་རིགས་འདིའི་ཤེས་རབ་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་ཞིག་འདིར་མངོན་པར་མཚོན་ཡོད་པ་རྟོགས།
ཁོར་ཡུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྨ་ཆེན་གངས་རི་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་དུ་གནས་ཤིང་། ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེས་ཤར་མཐའི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན། ཤིང་ལ་རྩ་བ་དང་ཆུ་ལ་འབབ་ཁུངས་ཡོད་པ་བཞིན། རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་ཁུགས་སོ་ཀུན་ཏུ་དངུལ་དཀར་གྱི་གཡུ་འབྲུག་ཚང་ལ་ཉལ་བ་ལྟ་བུའི་འཁྱག་རོམ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད་ལ། འཁྱག་རོམ་དེ་དག་གིས་རྨ་ཆུའི་མགོ་ཁུངས་ཀྱི་འཁྱག་རོམ་གྱི་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་ཟིན་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ཞུ་ནས་ཁྱེབ་ཆུ་དང་སྟོང་ཆུ། དབྱིག་ཆུ། ཆུ་སྔོན་སོགས་རྨ་ཀླུང་གསེར་ལྡན་སྒེག་མོའི་ཕང་བར་བབས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་མ་ཡུམ་ཆུ་བོ་འདིར་སྐྱེ་སྟོབས་དང་ཚེ་སྲོག་གནང་ཡོད་ལ། མི་ལོ་ལྔ་སྟོང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ཡང་སྦར་ཡོད། བདག་གི་གྱོས་པོ་ལགས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་ཐུགས་ཁུར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནང་བར་མ་ཟད་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི“ཀྲུང་ཧྭའི་ཆུ་ཡི་མཆོད་རྟེན”དང་། “གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ”ཞེས་པའི་རིག་གཞུང་གི་ལྟ་བ་ཐོག་མར་འདོན་མཁན་ཡིན་པས། ཁོང་གིས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཆུ་ཡི་འབྱུང་ཁུངས། ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས། ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས། འཁྱག་ནུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཅས་འབྱུང་ཁུངས་ལྔ་ཡིན་པར་བརྗོད། རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། ངེས་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་ཕུགས་རྒྱང་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་མི་དང་རང་བྱུང་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ནས་མཐོང་ཆེན་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ནི། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུན་སྲིང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ཆེན་དང་འབྲེལ་ཞིང་། བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་ཆེན་དང་འབྲེལ་ཡོད་པར་གསུངས། རེད་དེ། འདི་འདྲའི་འབྱོར་ཕྱུག་དང་དག་གཙང་གི་གནས་དམ་པ་ཞིག་ཏུ་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ནའང་། རྩྭ་སར་ནོར་ལུག་ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་འཚོ་སྐྱོང་དང་།
སྨན་རྩྭ་སོགས་གང་འདོད་དུ་རྐོ་བ། ད་དུང་གཏེར་ཁ་གང་འདོད་དུ་སྔོག་འདོན་དང་གཞུང་ལམ་འཕྲེད་གཅོད་སོགས་བྱས་ན། རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་ཁོར་ཡུག་འདི་ལ་སླར་སོས་དཀའ་བའི་རྨ་ཁ་བཟོ་སྲིད་པས། ང་ཚོས་རང་གི་བརྩེ་བའི་ཕ་དང་བྱམས་པའི་མ་བཞིན་རྨ་ཆུའི་མགོ་ཁུངས་ཀྱི་གངས་ཀྱི་ལྷུན་པོ་འདི་ལ་བཀུར་བསྟི་དང་། དཔྲལ་བའི་མིག་དང་ཁོང་གི་སྙིང་བཞིན་བདག་སྐྱོང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚད་མེད་གནང་རྒྱུ་ནི། དུས་རབས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་བོད་རིགས་ཕོ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་ཕྲག་སྟེང་དུ་བབས་པའི་འོས་འགན་གཡོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་ཡུལ་སྲོལ་སྐོར་གྱི་གད་སྙིགས་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བར་རླུང་རྟ་ཉུང་སྤུར་དང་དར་ལྕོག་ཉུང་འཐེན། མཚོ་གཏེར་ཉུང་འཕེན་སོགས་བྱེད་དགོས་ལ། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་རི་དྭགས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ནོར་ལུག་རྩྭ་སས་ཐེག་ཚད་ཀྱིས་འཚོ་སྐྱོང་། སྨན་རྩྭ་དང་མེ་ཏོག་ཉུང་འཐུ་སོགས་བྱས་ཏེ། རང་བྱུང་སྐྱེད་མའི་ཕངས་མེད་ཀྱི་བརྩེ་སེམས་ལ་དྲིན་ལན་གཞལ་དགོས།
གང་ལྟར་ང་ཚོས་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ལ་རྨ་ཆེན་གངས་རིར་གངས་སྐོར་ཐེངས་གཅིག་བྱས་པ་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྟོག་ཞིབ་འདི་བརྒྱུད་ནས་བདག་གིས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་འདིའི་གཞལ་མེད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་གསལ་རྟོགས་བྱུང་ཞིང་། ཧམ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྒྱུག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རྨ་ཆེན་གངས་རིར་རྩོལ་བྱུང་གི་རྨ་ཁ་གང་མང་བཟོས་ཡོད་པ་ཤེས་དུས། རང་ཉིད་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་འདུན་པ་བྲག་བཞིན་བརྟན་ཅིང་རྡོ་བཞིན་སྲ་བ་སེམས་གཏིང་ནས་དམ་བཅས་པར་མ་ཟད། གངས་རིའི་ཕུ་ནུ་ཡོངས་ལ་ཅོང་བརྡའི་ཚུལ་དུ་རྨ་ཆེན་གངས་རི་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་སྐོར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་མྱུར་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན།
ཀྱེེ། རྨ་ཆེན་གངས་རི། ཁྱེད་ནི་གངས་དཀར་གྱི་ཕོ་བྲང་དང་འཁྱག་རོམ་གྱི་འཇིག་རྟེན། གཙང་ཆབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ད་དུང་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དང་དད་སེམས་ཀྱི་མཆོད་གནས། ཤེས་རིག་དང་ཕན་བདེ་ཡི་འབྱུང་གནས་ལགས་ཏེ། སྲིད་པའི་རྨ་གཉན་རྒྱལ་པོ་ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་མང་ཞིག་ང་ཚོས་ད་དུང་རྟོགས་མེད་ཅིང་། ཁྱེད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ད་དུང་གསང་བའི་གཏེར་དུ་སྦས་ནས་ཡོད། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དུས་ཤིག་ཏུ། བདག་གམ་ཡང་ན་བདག་གི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་ལྷག་བསམ་གྱི་ཁ་བཏགས་དང་དྲི་མེད་དུངས་སེམས་ཀྱི་མར་མེ་བཏེགས་ནས། ཁྱེད་ཀྱི་སྒམ་བརླིང་གི་གཟི་སྤོབས་ལ་སླར་ཡང་མཇལ་དུ་ཡོང་དུས། ཁྱེད་ཀྱི་རྔམ་བརྗིད་གངས་དཀར་གྱི་རྩེ་མོ་སྔར་བཞིན་བརྟན་ཅིང་།
ཁྱེད་ཀྱི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་གཙང་ཆབ་ལྷུང་ལྷུང་དལ་གྱིས་འབབ་ལ། ཚང་ཚིང་ནགས་ཀྱི་གཡུ་ལོ་རྒྱས་པ། སྤང་ལྗོངས་སྔོན་མོར་སྨན་བསུང་འཐུལ་བའི་རང་བྱུང་གི་ཁོར་ཡུག་ཡིད་འཕྲོག་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་དང་། མི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ངོ་མཚར་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བ་ཞིག་སྔར་བཞིན་གནས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་ཡང་འདེབས་སོ། །