text:
མུ་ཟི་གསལ་བཟང་འགོག་པ་ལ་མི་ལོ་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱར་བཞུགས་པར་གྲགས་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཡིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་སམ། །
རྩོམ་བྲིས་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དྲི་བ་གཏོང་མཁན། བོན་བུ།
དྲི་བ། མུ་ཟི་གསལ་བཟང་འགོག་པ་ལ་མི་ལོ་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱར་བཞུགས་པར་གྲགས་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཡིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་སམ།
ལན། སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་དྲང་སྲོང་མུ་ཟི་གསལ་བཟང་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་མ་འོངས་འདུལ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་འཛིན་པར་དགོངས་ནས་མདོ་སྨད་རྨ་རི་དེའུ་གསུམ་(ད་ལྟའི་ཆར་མདོ་སྨད་མཚོ་སྔོན་ཁྲི་ཀ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྲིན་པོ་རྫ་རྐེད་ཅེས་པའི་གནས་སུ་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། )ལ་འགོག་པར་བཞུགས་པར་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་༸སྨན་རིའི་མཁན་ཆེན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་རྩིས་ལས། “རྒྱལ་པོ་མུ་ལ་མུ་སངས་དུས། །འདུལ་བསྟན་ནང་འཁྲུགས་ཉམས་གྱུར་ནས། །མུ་ཟི་གསལ་བཟང་འགོག་པར་བཞུགས། ༢༨༧༢ (ཕྱི་ལོའི་སྔོན BC 911)” ཞེས་དང་།
ཡང་ “ས་སྤྲེལ་མུ་ཟི་གསལ་བཟང་ཉིད། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་ལས་བཞེངས་ནས། །གཙུག་གཤེན་རྒྱལ་བའི་རྣམ་རོལ་པ། །སོག་སྟོན་ཁྲི་འབར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། །དྲང་སྲོང་གཅིག་རྫོགས་སྡོམ་པ་དང་། །འདུལ་བ་རྒྱུད་དྲུག་གསུངས་ནས་སླར། །ཕུང་པོ་མ་བོར་བདེ་ཆེན་གཤེགས། །འདུལ་བསྟན་ཕྱི་དར་དབུ་ཟུག་ལོ། ༡༠༧༣ (ཕྱི་ལོ་888)” ཞེས་པར་བརྟག་ན་གོང་གི་མུ་ཟི་འགོག་པ་བཞུགས་ནས་ཕྱིས་མ་བཞེངས་བར་མི་ལོ་ ༡༧༩༩ ཙམ་སོང་འདུག་པས། དེས་ན་ནམ་རྒྱུན་མུ་ཟི་ལོ་ ༡༨༠༠ ལ་འགོག་པར་བཞུགས་གསུང་དོན་ཡང་འདི་དག་ཡིན་ལ།།
དེ་བཞིན་མུ་ཟི་ཐོག་མར་འགོག་པ་བཞུགས་པའི་དུས་ནི་ཡ་གོང་ཕམ་ཤིའི་འདུལ་སྡེ་ནང་འཁྲུག་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ་འཁེལ་ཡོད་པས་དེ་ནི་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ ༩༡༡ ནང་ཡིན། ཕྱིས་མུ་ཟི་འགོག་པ་ནས་བཞེངས་སྐབས་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ལ་སོན་སྐབས་དང་འཁེལ་བར་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་པས་དེས་ན་ཕྱི་ལོ་ ༨༨༠ ནང་ཙམ་ལ་ཡིན་སྙམ། དེས་ན་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཟིན་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་དེ་མིན་སྒ་སྟོན་གྱིས་(བསྟན་པའི་ཤན་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་མེ་ལོང་)ལས། མུ་ཟི་གསལ་བཟང་རྨ་རི་དེལ་གསུམ་བྲག །སུམ་བརྒྱའི་ལོ་ཙམ་འགོག་པར་བཞུགས་པ་ལ། །རྒྱ་ཕྲུག་ལོར་སད་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསླངས།” ཞེས་ལོ་སུམ་བརྒྱར་བཞུགས་པར་གྲགས་པའང་ཡོད་པར་མཁྱེན་དགོས་སོ།། །།


c: text/html

text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- གསར་འཕྲིན། »
- ས་གོ་ལའི་དྲོད་ནུས་སྤྱད་པའི་གློག་ནུས།
ཨ་རིའི་མེ་སི་ཅུ་སིཊ་འཕྲུལ་རིག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག་འཚོགས་པའི་མི་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གི་གྲོས་ཆོད་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ཨ་རིའི་གློག་ནུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཆ་ཚང་ས་འོག་རྡོ་ཤུན་གྱིས་དྲོས་པའི་གཤེར་རླངས་ལས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། ཁོང་ཚོས་དེ་འདྲའི་ས་དྲོད་བཟུང་སའི་བསྟི་གནས་ཁང་གང་སར་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། བསྟི་གནས་དེ་དག་ཏུ་ས་ཁར་ཨི་ཁུང་འབིགས་པ་དང་དེའི་ནང་དུ་གཤེར་རྫས་འཁོལ་དགོས་པ་དེ་དག་བརྗངས་ཏེ་དེ་དག་རླངས་ངོར་འགྱུར་རྗེས་དེས་གློག་ཁང་གི་གློག་བསྐྲུན་འཁོར་ལོ་རྣམས་བསྐོར་བ་དང་དེས་གློག་ནུས་བསྐྲུན་ཐུབ། ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་བརྗོད་དོན་ལྟར་ན་ཨ་རི་གཅིག་པོའི་ས་འོག་ཏུ་དྲོད་ནུས་ཇོལ་[Joule] ༡༠༢༤ ཙམ་ལྡན་པ་དང་། དེ་ལས་ང་ཚོས་བརྒྱ་ཆ་ ༡་༥ ཙམ་བཀོལ་སྤྱོད་ཐུབ་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལྟའི་ས་འོག་གི་དྲོད་ནུས་ལས་གློག་ནུས་གྷི་གྷ་ལྭཊ་[Gigawatt] བརྒྱ་ལྷག་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་གཅིག་གི་འགྲོ་གྲོན་ལས་བཟོ་བསྐྲུན་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཨ་རིའི་གློག་ནུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྐང་ཐུབ་པ་མ་ཚད་ད་དུང་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཙམ་ལྷག་གི་ཡོད་པ་རེད། གློག་ཁང་དེ་དག་གསར་རྒྱག་གི་རིན་གོང་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྡོ་སོལ་གློག་ཁང་གཅིག་དང་རྡུལ་ཕྲན་གློག་ཁང་གི་འགྲོ་གྲོན་གྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་ལས་མི་མཁོ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟའི་གློག་ཁང་གསར་རྒྱག་བྱེད་པར་དཀའ་གནད་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ས་ཁུང་འབིགས་སྐབས་ས་ཡོམ་རྒྱག་ཉེན་ཡོད་སའི་གནས་ལ་མ་ཁེལ་བ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་སུད་སི་འི་བྷ་སེལ་གྱི་བྱུང་རྐྱེན་འདི་ལྟར་ཡང་བསྐྱར་བྱུང་མི་སྲིད་པ་མིན་ཡོད། །ཇོལ་གཅིག་ནི་ཆུ་གྷ་རམ་གཅིག་དྲོད་ཚད་ཌིག་རི་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དྲོད་ནུས་ཤིག་ལ་ཟེར།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་9ཚེས་14ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཀྲུང་གོ་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པ་པེ་ཅིང་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་འཚོགས་པ་རེད། ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་། ལི་ཁེ་ཆང་། ལི་ཀྲན་ཧྲུའུ། དབང་དབྱང་། ཝང་ཧུའུ་ཉིང་། ཀྲའོ་ལེ་ཅི་སོགས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པ་དང་། ཧན་ཀྲེང་གིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཤིས་ཚིག་གསུངས་པ་རེད།
བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོའི་ནང་རྣམ་པ་བབ་བརླིང་ལྡན་ལ་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ངོས་སུ“ཀྲུང་གོ་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པ”ཞེས་པའི་འཕྲེད་འགེལ་ཡི་གེ་བཀལ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱབ་རས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་བཀལ་བའི་ཀྲུང་གོ་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་རྟགས་དེ་བས་མངོན་གསལ་དོད་པ་དང་གཞོགས་གཉིས་སུ་དར་དམར་བཅུ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་རེད། ཐོག་སོ་གཉིས་པའི་ལྟ་སྟེགས་ཐོག“བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། དུས་རབས་གསར་པའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་གི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་པ་བཅས་བྱས་ནས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གཅེན་གཅུང་མིང་སྲིང་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་གཏོད་དགོས”ཞེས་པའི་འཕྲེད་འགེལ་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཀལ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཡོངས་ས་གནས་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་འཐུས་མི་600ལྷག་ཙམ་གྱིས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཁྲི་8500ཡི་མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་བློ་ལ་བཅངས་ནས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་9དང་སྐར་མ་30ཡི་ཐོག་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི། ཀྲུང་དབྱང་དམག་ཨུད་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཡིན་པའི་ཞི་ཅིན་ཕིང་སོགས་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་རར་ཕེབས་སྐབས་ཚོགས་ར་ཡོངས་སུ་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ཐལ་མོའི་རྡེབ་སྒྲ་གྲགས།
རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་གླུའི་ཁྲོད་ཚོགས་ཆེན་འགོ་ཚུགས་པ་རེད།
ཧན་ཀྲེང་གིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་འགོ་བརྗོད་དུ་《དུས་རབས་གསར་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱང་སྐྱོད་ལམ་བུའི་ཐོག་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་དེ་བས་བདེ་སྐྱིད་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་གསར་པ་གཏོད་》ཅེས་འཁོད་པའི་ཤིས་ཚིག་གསུངས་པ་རེད། ཧན་ཀྲེང་གིས་དང་ཐོག་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པར་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དང་། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གཉེན་ཉེ་དང་གྲོགས་པོ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ལས་དོན་མི་སྣ་བཅས་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་གནང་བ་རེད།
ཧན་ཀྲེང་གིས་ཤིས་ཚིག་གསུང་སྐབས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན། རང་རྒྱལ་གྱི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་བླང་བྱ་ཁ་གསལ་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་གནང་སྟེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཆེད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད་ལ། རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་སའང་མཁོ་འདོན་གནང་ཡོད། ང་ཚོས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་གཏོད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཉམས་ཞན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་དང་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་སྲུང་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པའི་འགག་རྩའི་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་ཕྱུག་པོ་ཆགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རང་འཁྲིའི་འགན་འཁྲིར་བརྩི་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་གྱི་རླབས་ཆེན་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་དེ་བས་བདེ་སྐྱིད་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་གསར་པ་གཏོད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
ཧན་ཀྲེང་གིས་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དང་ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་ཐུན་མོང་ཐོག་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་པ། རིམ་ཁག་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ཏན་ཏིག་འཁུར་བ། རྒྱ་ཆེའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱིས་རང་རྟོགས་ངང་མི་སྒེར་གྱི་ཕུགས་བསམ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བཅས་བྱས་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གཏོད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
གུང་གཞོན་སྡེ་ཚོགས་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཧྲུའུ་ཅི་ཁྲུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཨང་དང་པོ་ཧོ་ཅུན་ཁོ་ཡིས་ཀྲུང་ཧྭ་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་དང་། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པ་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ཀྲུང་ཧྭ་རྒྱལ་ཡོངས་བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། ཀྲུང་གོ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལས་རིགས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། ཀྲུང་གོ་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་མཐུན་ཚོགས། ཀྲུང་ཧྭ་རྒྱལ་ཡོངས་ཚུར་ལོག་ཕྱིར་སྡོད་རང་མིའི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། ཀྲུང་ཧྭ་རྒྱལ་ཡོངས་ཐའེ་དབན་སྤུན་ཟླའི་མཐུན་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཤིག་ཚིག་གསུངས་པ་རེད།
ཤིས་ཚིག་ནང་མང་ཚོགས་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛུགས་ཁག་གིས་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་ལ་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཧུར་ཐག་ཞུ་བ་དང་། མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་པ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་རང་ངོས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཆེད་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་རེད།
ཀྲུང་གོ་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཀྲང་ཧའེ་ཏི་ཡིས་ཀྲུང་གོ་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་དྲུག་པའི་ཀྲུའུ་ཞི་ཚོགས་པའི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་འགོ་བརྗོད་དུ་《ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གཅེན་གཅུང་མིང་སྲིང་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས་མཉམ་དུ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱོར་འབྲིང་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་དགོས་》ཞེས་འཁོད་པའི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གནང་བ་རེད།
ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁབ་ཁང་། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས། ཀྲུང་དབྱང་དམག་ཨུད་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་ཁག་གཅིག་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་། དམག་དཔུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ། དམངས་གཙོ་ཏང་ཤོག་ཁག་གི་ཀྲུང་དབྱང་། རྒྱལ་ཡོངས་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། མི་དམངས་ཚོགས་པ་ཁག པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འགན་ཁུར་བློ་མཐུན་བཅས་དང་དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོ་དབང་སྐྱོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པའི་འཐུས་མི་སོགས་ཁྱོན་མི་3000ཙམ་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།


text:
ཟླ་༡༡ ཚིས་༢ ཉིན་འདི་ག་ཨ་མེ་རི་ཀར་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་གནང་གི་ཡོད་རེད་། ཐེངས་འདིའི་འོས་བསྡུའི་ནང་་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་མི་ཚང་མའི་འོས་བསྡུ་དང་། གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ས་དམིགས་འགའ་ཞིག དེ་བཞིན་མངའ་སྡེ་འགའ་ཞིག་གི་སྤྱི་ཁྱབ་སོགས་འོས་འདེམས་གནང་གི་ཡོད་།
འོས་བསྡུ་འདི་དམིགས་བསལ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་་ནི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཡག་ལ་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ནང་ད་ཡོད་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་མང་མོས་དེ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་མང་མོས་སུ་བསྒྱུར་གྱི་་ཡིན་པ་དེ་རེད་། གནད་དོན་དེ་ནི་དེང་ཨ་རིར་སྲིད་དོན་ལ་ཐུགས་སྣང་གནང་མཁན་ཚང་མས་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུའི་བརྗོད་གཞི་ཆགས་ཡོད་། ཚོད་དཔག་དེ་དངོས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ཁྱད་པར་གང་འདྲ་ཡོང་སྲིད་དམ། Continue reading “གལ་ཏེ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོས་བསྡུར་མང་མོས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན།”


text:
– བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས།
ངེས་པ་དོན་གྱི་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མཚན་སྙན་བླ་མཐོར་འཕགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྨན་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡར་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཐད་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།
གད་དེ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི་དགེ་བཅུ་ཚང་བའི་གནས་གནམ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་དང་ས་གཞི་པད་མ་འདབ་བརྒྱད་སོགས་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་གསལ་ཞིང་། ཕ་མཐའ་མི་མངོན་པའི་ལྗོངས་ཆེན་པོའི་མུ་ཁྱུད་གངས་རིའི་ཕྲེང་བས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་དབུས་འགྱུར་ལྷ་ལྡན་དག་པའི་ཞིང་གི་གྲུ་འཛིན་རི་བོར་གྲགས་པ་ནས་རྒྱང་གྲངས་གཅིག་དང་གཞུ་འདོམ་དྲུག་བརྒྱ་བདུན་བཅུ་ལས་མི་རིང་བར་ཉང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོའི་བྲན་དུ་གྱུར་བའི་ཡུལ། ནོར་བུའི་དྲ་བ་ཅན་གྱི་གདུངས་དང་། སྟོང་གསུམ་སྒྲས་ཁྱབ་པའི་དུང་དཀར། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་གཙོ་ཆེ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བྱོན་དུ་འབོད་པའི་མཚན་མ་སྟོན་ཟླ་ལྟར་གསལ་བའི་རྒྱབ་རི་མཐོ་ཞིང་ཆུ་བོ་གཡས་སུ་འབབ་པ། ལྗོན་ཤིང་དང་རྫིང་བུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་གྲོང་སྨད་ཅེས་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བའི་བུ་ཆེན་བཞིའི་ནང་གི་མཚུར་སྟོན་དབང་གི་རྡོ་རྗེ་ལས་ཆད་པའི་རིགས་མྱུག་ཡབ་ཨ་སུག་དང་། ཡུམ་རྣམ་པར་དཀར་བ་ལ་ཆེས་ཆེར་འདུན་པ་བུ་ཁྲིད་རྒྱལ་མོ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱི་མཛའ་བ་ལ་བརྟེན་རབ་བྱུང་ 11 ཆུ་སྦྲུལ་ (སྤྱི་ལོ་1653) ཟླ་ 7 ནང་སྐུ་འཁྲུངས། དམ་པ་དེ་སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་སྐུ་རྩེད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་སྔོ་སྣ་ཚོགས་བཏུས་ཏེ་སྨན་ཡིན་ཁུལ་དང་། ས་གཞོང་ལ་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་འབྲི་བ་སོགས་བྱིས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ལྡན།
ལྕགས་བྱི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1660) དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཞལ་ཁྱིམ་ལ་གཟིགས་ཏེ་ཕྱག་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་སོགས་མོས་གུས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅོས་མིན་མཛད་པ་དང་། པོ་ཏ་ལ་ནས་ཞལ་གྱེས་གནང་སྐབས་སྤྱན་ཆབ་བསིལ་ཞིང་། ཕྱོར་ལོག་ཕེབས་འདོད་མེད་པའི་ཐུགས་འཕྲེང་གི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་མཚོན་རང་ཡུམ་ལས་ཀྱང་ལྔ་ཆེན་པོར་དགྱེས་མོས་ཆེ་བ་མཛད།
དེ་རྗེས་མཁས་དབང་དཔལ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་དང་། རང་མེས་ས་སྐྱོང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། འདར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་སོགས་ལས་ཕྱག་བྲིས་དང་། རྩིས་རིགས་དཀར་ནག སྒྲ་སོགས་གསན་བཞེས་ཀྱི་དབུ་ཚུགས།
དགུང་ལོ 16 ས་སྤྲེ་ (སྤྱི་ལོ 1668) ལ་མེས་ཁུ་ས་སྶྐྱོང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་སྐབས་གྲོང་སྨད་སོགས་སུ་བཞུགས་ན་སྐུ་ཚེར་བད་གཅོད་ཀྱི་མཚན་མ་གསལ་བས་རེ་ཞིག་ཆུ་བཟང་དུ་བཞུགས་ན་ལེགས་ཞེས་ཐུགས་བརྟག་ཕེབས་པ་ལྟར་ཆུ་བཟང་དུ་བཞུགས། དེའི་རིང་སྔ་དགོང་སོགས་ལ་ཡི་དམ་གྱི་བཟླས་བསྙེན་དང་། ཞོགས་ལྟར་སྨན་གཞུང་སོགས་ཐུགས་འཛིན། དེ་མིན་སྐུ་ཡོན་གྱི་རིགས་གཞན་དག་ལ་སྦྱོར་བརྡར་མཛད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་དྲོ་ཉག་ཕྲན་འཕེན་པ། རི་ལ་གྱི་ལིང་གཏོང་བ། ཆུ་རྐྱལ་བཀྱོན་པ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིགས་ལའང་དགྱེས་མོས་ཆེ་བར་གྲགས།
དགུང་ལོ་ 18 ལྕགས་ཁྱི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ 1670) གྲྭ་ཐང་རྒྱུད་བཞི་སོར་བཞག་གི་པར་ཕུད་ཐོག་ནས་རྒྱུད་ཆུང་བ་གསུམ་ཐུགས་འཛིན་གནང་སྐབས་རྣམ་རྟོག་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཁྲུངས་པ་རྣམས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོར་སྙན་སེང་དང་སྦྲགས་གྲྭ་ཐང་རྒྱུད་བཞི་འདི་ལ་ཡང་བཅོས་བསྒྱུར་གྱིས་ས་བཅད་འཁྲུགས་པ། ཚིག་ཆད་པ་སོགས་མང་བས་ཧ་ཅང་ཁུངས་ཆོད་པར་མེད་ཚུལ་དང་། ད་ལམ་གྱི་པར་བྱང་བཀའ་རྩོམ་བཅད་ལྷུག་འདི་ཡང་ཅུང་ཐལ་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་པར་ཞུ་གནང་མཛད་སྐབས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དགྱེས་པའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་བྱང་ངོས་ནས་སོགས་དེ་བཞིན་གསུངས་པ་སོར་བཞག་དུ་བགྱིས་ནའང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཟེར་བ་བདེན་འདུག་པས་སླར་བཅད་བརྡར་ཞིག་ཏུབ་ན་ལེགས་འདུག་པས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའི་གནང་བ་ཐོབ། དེ་རྗེས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་གསན་དུས་རྒྱུད་བཞི་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་དབུའི་སྤྱི་བོར་བཞག་པ་དང་ཕྱག་ལ་གཏད་ནས། འགྲོ་ལྔ་མ་རིག་དུག་ལྔའི་རྒྱུད་ལ་ནི། ཞེས་སོགས་ནས། རྒྱུད་ཆེན་སྡེ་བཞི་མཇུག་དོན་བཅས་པ་ལྔ། །བཅོ་བརྒྱད་ཆ་ལག་དང་བཅས་གསོ་དཔྱད་ཀྱི། །གཞུང་དང་གདམས་པ་ཀུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བས། །ཚིག་དོན་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་གཟུངས་སྔགས་བཟླ་ཞིང་ཅང་ཏེའུ་ཡུན་རིང་བསྒྲགས་པ་གནང་སྐབས་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་ལ་སྔར་བཟུང་བའི་ཚིག་དོན་ངེས་དཀའ་བ་རྣམས་རང་ལམ་གྱིས་འཆར་བའི་སྣང་བ་དང། ལྷག་པར་བཤད་སྲོལ་སྐྱོངས་ཤིག་ཅེས་གསན་དུས་འཕྲལ་དུ་བྱའོ་སྙམ་པ་ཐུགས་ལ་ངུར་ངུར་ཤར་བ་སོགས་བྱིན་རླབས་ཐུགས་རྗེའི་འཇུག་པ་སྒོ་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཕྱིས་གསོ་རིག་ཐོག་མཛད་རྗེས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་བཀའི་དྲིན་ཡིན་པར་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་འཁྲུངས་པའི་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན་སྐབས་དེར་སྐུ་ན་དང་མཛད་འཕྲིན་ཟིན་མེད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་གྲྭ་ཐང་རྒྱུད་བཞིར་ཞུས་དག་གནང་མ་ཐུབ་པའི་སྐོར་སོགས་ཞིབ་གསལ་《དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁོག་འབུགས་ལེགས་བཤད་བེཻཌྰུརྱའི་མེ་ལོང་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན།》 ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་གི་རྒྱབ་ཤོག་ནས་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་གོ་གཉིས་ཀྱི་མདུན་ཤོག་བར་གསལ།
དགུང་ལོ་ 22 ཤིང་སྟག་ལོར་ (སྤྱི་ལོ 1674) རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བསྐྱར་དུ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་སྐུ་ཡོན་གང་ཅིར་བརྩོན་པ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷའི་རྗེས་གནང་ལེ་ཚན་བཀའ་དྲིན་དུ་སྩལ་ཞིང་ཐུགས་རྗེའི་གཟིགས་པ་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་མཛད།
དགུང་ལོ་ 23 ཤིང་ཡོས་ (སྤྱི་ལོ་1675) ལ་གེགས་ཆ་རྣམས་སངས་པར་བརྟེན་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་གམ་དུ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་སྟེ་སླར་ཡང་སྡེབ་སྦྱོར་དང་། སྙན་ངག སྒྲ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཕྱི་ནང་གི་རིག་པ་དུ་མ་སློབ་ཁྲིད་སྩལ། དེ་སྔ་སྐུ་ན་”ཆུང་དུས་འཁྲིད་ཀ་གསན་མྱོང་བའི་སྒྲ་རྩིས་ལ་སོགས་པའི་རི་མོ་དཀའ་བ་རང་མ་བྱུང་རུང་། ཧ་ཅང་དང་དོད་ཀྱང་བར་དེར་མ་བྱུང་བས་གོ་དོན་མ་རྙེད་རིགས་རྣམས་འདི་ལོ་ནས་བསམ་པ་རྙེད་པས་གོ་ཞིང་སྔར་གང་འཁྲིད་རྣམས་ཀྱང་གོ་དོན་རྙེད་བྱུང་”ཞེས་སྡེ་སྲིད་རང་རྣམ་ནང་གསལ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་རྒྱ་ཚོའི་ཐུགས་རིག་དང་། སྐུ་ཡོན། སྙིང་སྟོབས་བཅས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུ་འོས་བབ་ཆེ་བ་དང་། ལྷག་ཏུ་《བྷྲུམ་མཚན་རྡོ་རྗེའི་རྭ་གདེངས་ཐོག་མའི་རྒྱ་ཅན།》ནང་། “མུ་ནེའི་སྤྲུལ་པ་དཀོན་ཅོག་མིང་འཛིན་པ། །དབུ་རུ་སྨད་འབྱུང་བདུད་དབང་མ་གྱུར་ན། །པུར་རྒྱལ་བོད་འདི་སྤྲིན་དབར་ཉི་མ་བཞིན་བདེ།།》ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ལྷ་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་གི་འགན་བཞེས་དགོས་ཚུལ་བཀའ་ཕེབས། སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་དགོངས་པར་གཙོ་བོ་བསྟན་འགྲོ་རིས་མེད་ལ་ལྷག་བསམ་མི་དམན་པའི་ཐོག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་དགོངས་མཉེས་ཐབས་ཁོ་ནའི་ངང་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་གི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས་ནམ་ལྕོག་བར་སྐུ་བཅར་མཛད་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་ཕུགས་སུ་བླ་མའི་ཞབས་ཕྱིའི་རྐང་མ་འདྲེན་ཙམ་གྱི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་དང་། དབང་ལུང་འཁྲིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་སྤེལ་མཛད་དེ་རང་གཞན་མཐའ་དག་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཞིག་ཨེ་ཡོང་གི་རེད་འདོད་ཡོད་ཚུལ་སོགས་སྙན་གསེང་གནང་སྟབས་རེ་ཞིག་བཀའ་འཁྲོལ་ཏེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་གཉེར་པ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པར་སྲིད་སྐྱོང་བསྐོ་བཞག་སྩལ།
དགུང་ལོ་ 27 ས་ལུག་ (སྤྱི་ལོ་1679) ལ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཐུགས་འགན་བཞེས་དགོས་པའི་བཀའ་ནན་ཕེབས་དུས་རྗེ་བླ་མའི་ཐུགས་དང་འགལ་ན་མི་རུང་བར་དགོངས་ཏེ་སྲིད་སྐྱོང་གི་འགན་བཞེས་མཛད་དགོས་བྱུང་བ་ནི་གཏེར་བདག་གླིང་པའི་《རིག་འཛིན་ཐུགས་ཏིག་》ཅེས་པའི་ནང་“མུ་ནེའི་སྤྲུལ་པ་བློན་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ། །བུདྡྷའི(1)མིང་ཅན་ཁྲིམས་གཉིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར།།”ཞེས་དང་། གཏེར་སྟོན་དྲི་མེད་ཀུན་དགའི་ལུང་བསྟན་དུའང་“སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་མཚན་མངའ་བ། །འབྲུག་སྤྲུལ་ལོ་པ་རྟའམ་ལུག་གི་ལོ། །བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ཞིང་རང་སྐད་ཐོན་པ་བྱུང་། །བར་ཅད་བདུད་ཀྱི་མཚན་མ་བཟློག་གྱུར་ན། །སྐུ་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་འདྲེན།།”ཞེས་སོགས་ལུང་བསྟན་དུ་མར་གསལ་བར་གྲགས་པ་སྟེ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་བཞིན་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པས་སྲིད་སྐྱོང་སྔ་མ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བར་ཆོས་སྲིད་ཡོངས་ཀྱི་རྗེ་བོར་དབང་བསྐུར་ཐོག སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱིས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་འཛིན་དགོས་པའི་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་སྤྲས་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྕི་བོ་རྒྱ་ཧོར་ཀུན་ཏུ་སྩལ། སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་“ར་གན་གསེར་བརྫུས་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ན་ཚོད་ཆུང་ངུའི་དུས་བྱིས་པའི་རྩེད་མོར་སྔོ་སྣ་ཚོགས་བཏུས་ཏེ་སྨན་ཡིན་ཁུལ་དང་། ས་གཞོང་ལ་རི་མོ་ས་ཚོགས་འབྲི་བ། ཆོས་འཆད་སེར་སྦྲེང་གཏོར་རྒྱག་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་དུས་གམ་ན་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་བ་ཙམ་ལས་རང་བློར་བྱང་འཕགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་ཞོག སྐྱེ་བ་སྔ་མར་རིག་གནས་སོགས་ལ་སྦྱང་པ་ཆེ་བའི་ཡང་སྲིད་ཙམ་ཡང་ཡིན་བསམ་པ་མེད། བསམ་པ་རྙེད་ནས་བཟུང་མཆོག་གསུམ་ཚད་མར་འཛིན་ཅིང་། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འགྲོ་བ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཚང་མར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་དམན་པ་དང་། གཙོ་བོ་ཡབ་རྗེ་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཉིད་མཉེས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ཅིང་། དགོངས་བཞེད་དྲི་མ་མེད་པ་འཛིན་པའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་ཐོས་བསམ་ཧ་ཅང་ཡིད་ཚིམ་པ་ཞིག་གནང་མ་ཐུབ།” ཅེས་གསུངས། དོན་དུ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྩིས་རིག་དཀར་ནག་དང་། དབྱངས་འཆར། བརྡ་སྤྲོད། གསོ་དཔྱད་སོགས་ལ་རང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཐུགས་རིག་ཡོད་སྟབས་སྔོནཆད་དཔྱད་བྱ་དང་གབ་དཀྲུགས་ཀྱི་རིགས་སོགས་ལ་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་བཅོས་མང་དག་ཅིག་བརྩམས་པར་མཛད།
དགུང་ལོ་ 30 རྔ་ཆེན་ཞེས་པ་ཆུ་ཁྱི་ (སྤྱི་ལོ 1682) ཟླ་ 2 ཚེས་ 25 ཉིན་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་ལུགས་ཟུང་གི་སློབ་སྟོན་ཁྱད་པར་བ་དུ་མ་དང་། ལྷག་པར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱ་རྒྱ་མཚོར་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་ལ་རྒྱ་སྐྱོང་ལུགས། རེ་ཞིག་གསང་ཆའི་ངོས་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་བློས་མ་ཆོད་པ་མཐའ་དག་ལྷ་མོར་བརྟག་སྒྲིལ་གྱིས་ཤིག་སོགས་ཞལ་ཆེམས་དང་བཅས་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུས།
དགུང་ལོ་ 31 ཆུ་ཕག་ (སྤྱི་ལོ་ 1683) ལ་《བདེ་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ》དང་《རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ》 《གདན་བཞི་》ལ་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་གསུངས་པ་ཕྱོགས་ཙམ་དང་། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྐར་རྩིས་སུ་གྲགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་ཙི་ནར་གསུངས་པ་རྩིས་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱ་ནག་ནས་བསྒྱུར་བའི་ནག་རྩིས་སུ་གྲགས་པ། འཕགས་པ་ཕྱག་ན་པད་མ་གང་འདུལ་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་རང་ཡུམ་ཨུ་མ་ལ་གསུངས་པ་…གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྐོརསོགས་་་མཐའ་དག་གི་སྙིང་པོར་གྱུར་བ་སྔོན་མེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་《བཻ་ཌྰུར་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་དཔྱོད་ལྡན་སྙིང་ནོར་》ཤོག་བུ་མདའ་ཚད་དྲུག་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང་། དེའི་ལེ་ལག་དཀའ་གནད་ཀྱི་སྒོ་ལྕགས་དབྱེ་བའི་ལྡེ་མིག་《བུ་དཔེ་》བཅས་དཔེ་ཚན་ཁྱོན་བསྡོམས་པོད་ཚད་གསུམ་ལས་བརྒལ་བ། ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན་ངག་དབང་གིས་དྲིས་ལན་《གཡའ་སེལ་》དུ་གྲགས་པ་འཕྲོས་དོན་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་པའི་ཉིང་ཁུའི་ཁོག་ངེས་པར་ཕུག་པ་ཤོག་བུ་མདའ་ཚད་མ་ལྔ་བརྒྱར་ཉེ་བ་བཅས་གསར་རྩོམ་གནང་།
དགུང་ལོ་པ 35 མེ་ཡོས་ (སྤྱི་ལོ་ 1687) ལ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ཡི་འགྲེལ་པ་གསོ་བ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སྨན་བླའི་དགོངས་རྒྱན་རྒྱུད་བཞིའི་གསལ་བྱེད་བཻ་ཌྰུརསྔོན་པོ་མ་ལི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཤོག་བུ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པ་བརྩམས་པའི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ས་འབྲུག་ (སྤྱི་ལོ་1688) ཟླ་ 4 ཚེས་ 7 ལ་ལེགས་པར་གྲུབ། ས་སྦྲུལ་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་1689) གཞུང་འགྲེལ་འདི་ལ་གདེང་འཁེལ་བ་བཻ་དཀར་ལྟ་བུ་མ་བྱུང་བ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ་འདི་རོ་མགོ་མེད་ལ་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་ལྟ་བུའི་བྱེད་ཐབས་དཀའ་བ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་དོན་གསུངས་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་གཉུག་མར་གནས་པའི་སྨན་པ་མཐའ་དག་ལ་སྐྱོན་འདོན་མང་ཙམ་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་གནང་བར་སྐབས་དེར་དོགས་སློང་བཅུ་ཙམ་དང་། གཞན་མ་ཡི་གེ་བཤུ་སྐབས་དང་བྲིས་ཆ་འབྲི་དུས་ནོར་བ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་སུམ་ཅུ་སྐོར་བཏོན་པར་བཟོ་བཅོས་དང་ཅུང་ཟད་དོགས་པ་བྱུང་བའི་སྨན་རིགས་ངོ་བོ་ལེན་མི་ཆེད་གཏོང་གིས་ཞིབ་བསྡུར་གནང་རྗེས་ཐག་གཅོད་ལེགས་པར་མཛད་པར་བརྟེན་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་དབང་མང་པོས་བཻ་སྔོན་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཚད་ཐུབ་ལ་བཟུང་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་རྒྱས་ཆེ། དཔེར་ན། དཔལ་མང་དཀོན་ཅོག་དཔལ་གྱིས་མཛ་པའི་ >ཞེས་པའི་ནང་། “སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བྱང་ཟུར་ནས་བརྒྱུད་པའི་གསོ་དཔྱད་སྐོར་དུས་དབང་ལ་ལྟོས་པའི་གང་རྙེད་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་གསན་ཏེ་ >ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་ཡིག་འཇོག་དང་རིན་ཆེན་རིལ་བུ་ཕྱག་བསྟར་སོགས་ཕྱག་བཞེས་ཀྱང་རླབས་ཆེ་བར་བསྐྲུན་ཏེ་གསོ་རིག་གི་གཞི་རྩ་གཅིག་པུར་གནས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བཞིན་པ་ཁོ་ནའོ”ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ >དུའང་། “བྱང་ཟུར་གྱི་རིང་སྲོལ་འཛིན་པ་བར་མ་ཆད་པ་བྱུང་བའི་ནང་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་གྲགས་ཆེ་བ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱུད་འགྲེལ >དང་ >སོགས་མཛད། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡིག་ཆ་དེ་དག་འཕྲིན་ལས་ཆེ”ཞེས་གསུངས། ལྷག་པར་ལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཁོ་བོར་པོ་ཏ་ལའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་སྨན་དཔྱད་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ་མི་ཉུང་བ་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ནང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ངོ་མས་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བའི་སྨན་དཔེ་མང་པོའི་ཁ་ཤོག་སྟེང་མཚལ་ཡིག་དམར་པོ“སཱ་རས་(2)བརྟག་ཅིང་ཕྱི་མོ་རང་སོར་བཞག ལེགས་ཆ་ >མ་བུར་བཀོད”(3)ཅེས་པ་དངོས་སུ་མིག་ལམ་དུ་གྱུར་པས་ >ནི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སོམ་ཉི་བྲལ་བར་གྱུར། སྡེ་སྲིད་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་ལས་ཀྱང་། “རྟོགས་དཀའི་ཚིག་རྣམས་རྟོགས་པར་གསལ་བཀོད་ཅིང་། །སྨན་གྱི་རིང་ལུགས་སྨན་བླས་མངོན་སུམ་དུ། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་སྐལ་སྟེར་སྤྲུལ་ཞིང་ནས། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རིག་ཏུ་ཞུགས་མིན་ནམ།།”ཞེས་གསུངས་པ་དོན་ལ་གནས་པར་ངེས། གཞུང་འགྲེལ་ >འདི་དག་སྔ་སོར་ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལའི་པར་ཁང་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་སྡེ་དགེ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གིས་ལྷག་བསམ་བཟང་པོས་ཆོས་སྦྱིན་པར་གྱི་ཕྱི་མོ་གསར་དུ་སྤེལ་སྟབས་མཁས་དབང་ཞེ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱིས་མཇུག་བྱང་མཛད། དེ་མིན་སོགས་ཡུལ་གྱི་ཤིང་པར་དང་། པེ་ཅིང་ཟུང་ཅུ་ཟི་ལའང་ >ཟངས་པར་ཡོད།
རབ་ཚེས་ཀུན་འཛིན་ས་བྱི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1888) རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་སྲིད་སྐྱོང་ཡོངས་འཛིན་དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་བཟང་པོའི་མཐུ་ལས་རྒྱུད་ཆེན་རྣམ་བཞིས་གཙོས་མན་ངག་ཉམས་ཡིག་སྐོར་དང་། ཁྱད་པར་འགྲོ་མགོན་པན་ཆེན་ས་སྐྱོང་བུད་རྡའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་དང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་ >འདི་ཉིད་འཕྲིན་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་དབང་གིས་པར་གཞི་བགྲེས་ཟོམ་ཆེ་བར་བརྟེན་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་པར་བརྐོ་གསར་སྐྲུན་མཛད་པ་མ་ཟད། ཞུས་དག་པ་ཆབ་མདོ་གཞན་ཕན་འོད་ཟེར་(ཚན་གཞན་ལ་དྷརྨ་སེང་གེ་ཞུ།)དང་དེའི་ཞལ་སློབ་ལྔ་རིག་དབང་པོ་ཐོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་གནང་།
ཆུ་འབྲུག་ལོ་ (སྤྱི་ལོ་ 1892) བཀའ་བསྒྱུར་དགོངས་དོན་གསར་བརྐོས་སྨན་དཔེ་རྒྱུད་བཞི་རྩ་འགྲེལ་ལེ་ལག་དང་བཅས་པར་སྐབས་དེར་རྟོག་ཞིབ་ཆུང་སྐྱོན་གྱིས་ཤློཀ་ཆད་པ་དང་། ཚིག་འབྲུར་ནོར་སྐྱོན་ཡོད་རིགས་བསྐྱར་ཞུས་ནན་ཏན་ཞུ་བའི་ཐད་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བླ་སྨན་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྕགས་རིིའི་དགེ་ཟུར་དཔལ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས། དབུ་མཛད་དཀོན་མཆོག་དགེ་ལེགས་བཅས་ཀྱིས་ཞུས་དག་མཛད་པའི་ >པར་གཞི་དེ་དག་སྔོན་ཆད་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དང་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་བཞུགས། རབ་རྒྱལ་ལྕགས་སྤྲེལ་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1980) བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ >ལྕགས་པར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས།
དགུང་ལོ་ 38 ལྕགས་རྟ་ལོར་ (སྤྱི་ལོ 1690)  >ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་བརྒྱ་དང་སོ་གསུམ་ཤོག་ལྷེ་ཉིས་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བརྩམ་པའི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་དགུང་ལོ་ 39 ལྕགས་ལུག་(སྤྱི་ལོ་ 1691) ལ་བསྟི་གནས་དགའ་བཞི་(4)འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོར་ལེགས་པར་གྲུབ། རྗེས་སུ་ >འདི་ཉིད་ཆོས་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་སྐབས་རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་སྨོན་ཚིག་ཟབ་མོ་སྩལ། དེ་ནས་མི་རིང་བར་ལྷན་ཐབས་སྡེ་དགེའི་པར་མ་དང་། སྐུ་འབུམ་པར་མ། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་པར་མ། པེ་ཅིན་ཟུང་ཅུ་ཟིའི་པར་མ། སོག་ཡུལ་གྱི་པར་མ་སོགས་ཐོན་ཏེ་འགྲོ་ཕན་ཕ་མཐར་ཁྱབ་པ་བྱུང་།
རབ་ཚེས་ཀུན་འཛིན་ས་བྱི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1888) མན་ངག་ལྷན་ཐབས་འདི་ཡང་འཕྲིན་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་དབང་གིས་ཡི་གརའི་ཚོགས་རྣམས་མི་གསལ་བར་བརྟེན་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་པར་གཞི་གསར་སྐྲུན་མཛད་པ་དང་། ཆབ་མདོ་བ་གཞན་ཕན་འོད་ཟེར་རམ་དྷརྨ་སེང་གེ་མཆོག་ནས་ཞུས་དག་དང་པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་མཛད།
ཆུ་འབྲུག་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1892) སླར་ཡང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བཀའ་ལྟར་གོང་གསལ་བླ་སྨན་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་དག་དང་ཤོ་ལོ་ཀ་ཆད་པ་པར་ཤིང་གསར་བརྐོས། ཚིག་འབྲུར་ལྷག་ཆད་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་རིགས་གསར་བཅོས་གནང་བའི་པར་ཤིང་ཆ་ཚང་ལྕགས་པོ་རིར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ད་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཡོད།
ལྕགས་རྟ་ལོར་དེ་སྔོན་དུས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པས་བཀའི་གནང་བ་ཐོབ་པ་ལྟར་གྲྭ་ཐང་སོར་བཞག་གི་ >ལ་ཞུས་དག་ལེགས་བཅོས་མཛད་པའི་དབུ་ཚུགས། དེའི་སྐོར་ >མཇུག་བྱང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་རྒྱུད་བཞི་གའི་འབྲུ་འགྲེལ་ >བརྩམས་པར་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་སོགས་རྒྱུད་སྡེ། གསེར་འོད་དམ་པ་དང་། དཀོན་རྩེགས་སོགས་མདོ་སྡེ། ལུང་བཞི་དང་ཕྲན་ཚེགས་སོགས་འདུལ་བ། གདགས་པ་དང་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་མངོན་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། དེའི་རང་འགྲེལ། ཟླ་ཟེར། སྦྱོར་བ་བརྒྱད་པ། གཅེས་པ་གྲུབ་པ། འཚོ་བའི་མདོ། དངུལ་ཆུ་གྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་རིགས། སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་རྒྱ་ནག་ནས་བསྒྱུར་བའི་རིགས། འཁོར་ལོ་རྒྱལ་པོའི་བེ་བུམ་གྱིས་དབུས་ཞང་ཞུང་ནས་བསྒྱུར་བའི་རིགས། བདུད་རྩི་བམ་པོ་བདུན་པ། བདུད་རྩི་མཆོག་གི་གཞུང་ལུགས། བདུད་རྩི་བུམ་པ། སྣང་གསལ་ཤེལ་བུམ་སོགས་སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནས་གསུངས་རིགས། བི་ཇིའི་པོ་ཏི་ཁ་སེར། སྒྲོན་གསལ་གདམས་པ་སུམ་ཅུ། བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཆེ་ཆུང་། རྫོང་འཕྲང་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག ཡན་ལག་བཞི་པ། ཅ་ལག་བཅོ་བརྒྱད་དང་བཅས་བོད་དུ་སྔ་རབས་བྱུང་བའི་གཞུང་ལུགས། གཡུ་ཐོག་པའི་གསེར་མཆན་དང་། ཕྱག་དྲེག་མ། ཟུར་མཁར་རྙིང་པའི་རྒྱུད་བཞི་སྒམ་ནང་མ། རྒྱུད་རྙིང་རྫོང་ཁ། རྟག་བརྟན། བོ་དོང་པའི་རྒྱུད་སོགས་དང་། ལྕགས་སྨྱུག་གིས་བྲིས་པའི་རྒྱུད་རྙིང་ལེ་ཚན་འདྲ་དང་བསྟུན་པ་སོགས་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་སོ་འཚལ་གྱི་སྨན་དཔྱད་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་སླ་ཐབས་མ་ཡིན་པར་སོ་སོར་ཞིབ་བརྟག་མཛད་པ་དང་། ཁྱད་པར་གཡུ་ཐོག་པའི་ཕྱག་དྲེག་མ་དང་། ཟུར་མཁར་རྙིང་པའི་རྒྱུད་སྒམ་ནང་མ་གདན་དུ་བཏིང་། གྲྭ་ཐང་གི་རྒྱུད་བཞིར་ཚིག་ཆད་པ་སོགས་རྙིང་པ་རྣམས་མཐུན་པར་ཡོད་རིགས་གང་དེས་རིག་པས་ཀྱང་བརྟག་པར་མཛད་པ་ནི། དཔེར་ན། སྡོམ་ཚིག་ཏུ་བཤད་པ་ནང་གསེས་དུས་མ་ཚང་རིགས། ནད་རྟགས་བཤད་པར་བཅོས་ཆད་པ། ས་བཅད་འཁྲུགས་པ་སོགས་དང་། ལ་ལ་དག་འབྲུ་ནོར་གྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཅུང་ཟད། འཁྲུལ་རིགས་འོལ་སྤྱི་རྟགས་བཟོ་མིན་པའི་ལུང་རིགས་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ། བརྡ་རྙིང་གོ་དཀའ་ངེས་རྣམས་གསལ་དུ་བཏང་བར་མཛད་པ་སོགས་དགུང་གྲངས་སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད་ལྕགས་རྟ་ལོར་ཞུས་དག་པར་མཛད། དེ་ཡང་གང་དེའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་གསུང་ལས“ཨ་ཧོ་རྒྱལ་བཀའ་རྒྱུད་ཆེན་ཡིད་བཞིན་ནོར། །བྱང་ཟུར་མཁས་པས་བྱི་དོར་ལེགས་མཛད་ཀྱང་། །སླར་ཡང་སྦས་བཅས་དྲི་ཡིས་སྦགས་པ་ཀུན། །སཱ་རའི་ཤེས་བརྩོན་ལུང་རིགས་དཔྱད་གསུམ་གྱིས། །ལེགས་པར་བསྐྲུན་པའི་བསམ་འཕེལ་དབང་གི་རྒྱལ། །འགྲོ་ཀུན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་བཀོད་པས། །མི་དགེ་ཟུག་རྔུའི་དབུལ་བ་དྲུང་ཕྱུང་ནས། །ཚེ་ནོར་བདེ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཆར་དུ་བསྙིལ། །སྲིད་བཞིའི་འདྲེན་པ་ཕྱག་ན་པད་དཀར་འཆང་། །བྱམས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུར་བྱོན་པར་བརྟག་བརྟན་ཅིང་། །དགའ་ལྡན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཕོ་བྲང་ཆེའི། །ཆོས་སྲིད་དཀར་ཆའི་ཟླ་བཞིན་གོང་འཕེལ་ཤོག།” ཅེས་བྱུང་པ་ལྟར་ལགས་སོ།།
དེ་ནས་རབ་ཉི་ཆུ་གླང་ལོ་ (སྤྱི་ལོ་ 1733) སྡེ་དགེ་ས་སྐྱོང་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་གི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོར་ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལའི་ >ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པར་དུ་བརྐོས། དེའི་མཇུག་བྱང་ནང་། “འོན་ཀྱང་བར་སྐབས་དུས་དབང་གིས་སྨན་པ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་རིག་གནས་གང་ལའང་ཚུལ་བཞིན་སློབ་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་། བསླབ་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉུང་བས། གཞུང་འདིའང་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་ཇི་ལྟ་བ་ནུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ། ཟུར་མཁར་མཉམ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་དབོན་པོ་མཁས་དབང་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས་འགྲེལ་བཤད་དང་ཞུས་ཆེན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་ནང་སོ་ཡར་རྒྱབ་པས་པར་དུ་བརྐོ་བ་དང་། དེ་ལའང་དཔྱད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ནོར་ལུས་ཀྱི་རྙོག་མ་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་རྣམས་མི་དབང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་སྤྱོད་ཀྱི་ཀེ་ཏ་ཀས་བགྲུངས་པའི་ལྷ་ལྡན་པོ་ཏ་ལའི་པར་མ་འདི་ཉིད་ཀུན་གྱིས་ཡིད་རྟོན་པའི་གནས་སུ་རུང་བར་འདུག་པ་ལྟར་དེ་ཉིད་ལས་འབྲུ་ལེན་གྱིས་ཆེ་མོ་ཞུས་ཏེ”ཞེས་གསལ་བ་དང་། རིམ་པས་མཚོ་སྔོན་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་སོགས་ལའང་ལྷ་སའི་རྒྱུད་བཞི་གཞིར་བཟུང་པར་དུ་བརྐོས་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན། རྗེས་སུ་རབ་ཚེས་ས་བྱི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1888) རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་དེ་མོ་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་ >པར་བཞི་གསར་བསྐྲུན་དང་། སླར་ཡང་ཆུ་འབྲུག་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1892) བསྐྱར་ཞུས་མཛད་པའི་ཤིང་པར་ཆ་ཚང་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་བཞུགས། རབ་རྒྱལ་ལྕགས་སྤྲེལ་ལོར་ (1980) བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་སྡེ་དགེའི་ >པར་མ་གཞིར་བཟུང་ངོ་མཚར་འཕྲུལ་གྱི་ཕྱི་མོ་ལྕགས་པར་དཔེ་བསྐྲུན་གནང་བས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་སར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱབ་སྤེལ་བྱུང་།
དགུང་ལོ་ 43 ཤིང་ཕག་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་1695) ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུའི་དབུ་ཚུགསཔའི་སྐོར་《དུ་ཀུ་ལའི་གོས་བཟང་》ཆ་པའི་ཤོག་ལྷེ་སུམ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་ནང་། “རྗེ་བླ་མས་ཆུ་ལུག་ (སྤྱི་ལོ 1643) འབྲས་སྤུངས་ནུབ་མར་གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གླིང་འཛུགས་གནང་བ་འཐོར་ཞིག་གིས་ལམ་རྒྱུགས་མེད་ཅིང་། རྗེ་བླ་མའི་དགོངས་པ་རྫོགས་ཐབས་སུ་ཕན་སླེབས་ཆེ་བ་དང་བཅས་ཤིང་ཕག་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་ 1695) གསོ་རིག་གཙོ་གྱུར་གྱིས་ལྕགས་རི་བཻ་ཌཱུར་འགྲོ་ཕན་ལྟ་ན་ངོ་མཚར་རིག་བྱེད་གླིང་ཞེས་པ་བཙུགས་ཏེ། དེ་གར་གྲྭ་བཙུན་འོན་ཟུང་། ཟངས་རི་སོགས་དང་། ད་དུང་ཐོ་བཙུན་དང་། དད་བཙུན་མེད་ངེས་བཅས་དང་། ཁྱིམ་པའི་རིགས་བསླབ་སྦྱོང་བྱེད་མིའང་བསྡད་ཆོག་པའི་བཅའ་སྒྲིག་བཀོད་བཞིན་ཚུགས་སོ”ཞེས་གསལ་བ་དང་། ཡང་ཤོག་ལྷེ་སུམ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ནང་། “ལྕགས་པོ་རིར་བཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་བར་དུ་འཛིན་སྤྲས་ཧ་ཅང་ཞན་པས་ཤིན་ཏུ་གོག་ཅིང་། འདི་ཉིད་ཐང་སྟོང་ཆེན་པོར་གཉན་ཁ་ནག་གི་ཚུབ་དང་། དེ་ཉིད་དམ་བཏགས་ཀྱིས་སོགས་གཉན་པར་བྱེད་འདུག་པས་ཤིན་ཏུ་འཚེར་ཡང་། ཞིག་གསོ་མ་བྱས་ཀ་མེད་ལྟ་བུར་རྒྱ་ཆེར་མ་ཐུབ་ཀྱང་སྔར་རྙིང་ཀ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་ས་ལ་ཤིང་རྩི་དང་། ལྡེབས་སུ་གཙོ་བོ་རྗེ་བླ་མ། ཚེ་ལྷ་བཅས་དང་། ནུབ་རྒྱུད་ལྷོ་ནས་ཤར་དཀྱིལ་བར་གསོ་རིག་གི་ལུང་དང་། གཞུང་དོན་ལག་ལེན་གཉིས་ཀའི་སྐབས་བྱང་ཟུར་སོ་སོ་ནས་ད་ལྟ་ངེད་རང་བར་བླ་རྒྱུད། ཤར་སྐྱའི་ཕྱེད་དང་བྱང་སྐྱ་བཅས་པར་གཙུག་ལག་སྤོར་ཐང་གི་བླ་རྒྱུད། ཀ་བ་བཅུ་དྲུག་ལ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག གདུང་མར་སྨན་བླའི་གཟུངས་། ཀ་གདུང་ས་གཞན་རྣམས་ལ་སྨན་བླའི་ཕྱོགས་མདོག ལྡེབས་བྲིས་ཀྱི་གཞི་མ་གསང་སྔགས་སྔ་བསྒྱུར་གྱི་ཕྱོགས་མདོག གཙུག་ལག་ཁང་ཕྱིའི་ས་རྩི་མངོན་པའི་མདོག འདུ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་སྔར་གྱི་སྟོན་པའི་སྐུ་ཇོ་བོར་གྲགས་པ། རྗེ་བླ་མ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ། སྨན་རྒྱལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆེད་བཞི་གསུང་སྤྲུལ་དང་བཅས་པ། འཇམ་དབྱངས་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག ལྷ་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ། གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ། ཌ་ཀིའི་གཙོ་མ་དཔལ་ལྡན་ཕྲེང་བ། ཁ་ཆེ་ཟླ་མངོན། ངེད་རང་གི་འདྲ་འབག ཞང་བློན་དང་བཅས་པ། སྦུག་ལྕོག་ཧྲིལ་དུ་སྔར་གྱི་ཐང་སྟོང་པའི་རྟེན་རྙིང་དཀར་ཆག་ཏུ་འཁོད་པའི་སྟེང་གཙོ་བོ་གྲུབ་དབང་འདི་ཉིད་དུ་བཀའ་བབས་པའི་ཚེ་དཔག་མེད་གྲུབ་རྒྱལ་མའི་འཁོར་དུ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མཆེད་བརྒྱད། སྣང་བ་མཐའ་ཡས། ཀླུ་དབང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་སེང་གེ་སྒྲ། སྒྲོལ་དཀར། གྲུབ་དབང་ཐང་སྟོང་པ། རྣམ་སྲས་རྡོ་རྗེ་ཁྲབ་རིང་། རྩེ་མོར་གསེར་གྱི་གན་ཛི་ར་བཅས་སོ”ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར་ལྕགས་རིར་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཙམ་གྱི་ཉམས་གསོ་མཛད།
དགུང་ལོ་ 44 མེ་བྱི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ 1696) ལྕགས་རི་བཻ་ཌཱུར་འགྲོ་ཕན་ལྟ་ན་ངོ་མཚར་རིག་བྱེད་གླིང་ཞེས་པ་ཕྱག་བཏབ། དེའི་སྐོར་སྡེ་སྲིད་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ >ངམ་ >ལས། “རྗེ་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུའི་བསགས་སྦྱང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་སྦྱོང་དུ་དམིགས་ལྷ་ས་བར་སྐོར་ནས་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེར་སྐོར་འབུམ་གཅིག་ཆུ་བྱ་དབོ་ཟླར་གཙུགས་པ་རྫོགས་པར་ཉེ་བས་མེ་བྱི་ (སྤྱི་ལོ 1696) ནག་ཟླའི་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་ཇོ་རགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ན་མཉམ་གྱི་གྲྭ་པ་རྡོ་འཁུར་མི་དང་བཅས་གླིང་སྐོར་ལ་ཕྱིན། ཕྱི་དྲོ་ལྕགས་ཁ་རིའི་གནས་མཇལ་བགྱིས་པའི་རྩེར་སླེབས་སྐབས་བོད་ཀྱི་ས་དཔྱད་ལྟར་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་བླ་རི་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། རི་བོ་ངོས་གསུམ་དང་བཞིའི་ཁྱད་ཙམ་ལས་སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་སོགས་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་དང་མཐོང་ཡུལ་ཡ་མཚན་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་བས་རྐྱེན་བྱས་(5)ཆུ་ལུག་ (སྤྱི་ལོ་ 1643) རྗེ་བླ་མས་གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གླིང་འཛུགས་པ་གནང་ཡང་འཐོར་ཞིག་གིས་ལམ་དུ་མ་རྒྱུགས། བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་ནས་ལྷ་དབང་ལྕོག་དུ་སློབ་གྲྭ་དེ་གཉིས་འདུག་ཀྱང་ཧ་ཅང་གིས་བསྟན་འགྲོར་ཕན་སླེབས་མི་ཆེ་ཞིང་། ལར་བབས་དེང་སང་གསོ་བ་རིག་པ་འདི་རྗེ་མི་ལའི་གངས་ཏི་སིའི་དཔེ་བཞིན་སྙན་གྲགས་ས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ཀྱང་། དོན་སྨན་ངོ་སྡོང་འགྲེམ་སོགས་ལག་ལེན་དང་གཞུང་དོན་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཆར་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་སྡུགས་པ་འདུག་གཤིས། བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བརྣགས་ཏེ་བར་དུ་ནུབ་པ་དང་ལོག་ལམ་འཕྱན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་དུ་བཅུར་བའི་རང་རྩོམ་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་སྦྲགས་སྔགས་གྲྭ་བ་རྣམས་གཞན་མའི་སྡང་གཙེར་ལ་བརྟེན་བདག་ཐོབ་གང་ཡིན་གཞུང་དུ་ཕུལ་བའི་ཁོ་རང་ཚོ་ཟོས་བདེ་བྱས་ཆོག་པ་དགོས་ཚུལ་ནན་ཆེ་བ་བཞིན་དོན་སྨིན་བྱས་པའི་སྟེང་བསྣན་ཁ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གཞིས། སྤུས་རི་རྒྱུད་ནས་གྲྭ་ཁྲལ་སུམ་ཅུ་སྐོར་བསྡུས། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཞིག་གསོས་དང་། གསར་བཞེངས་སོགས་བྱས་པའི་ལྕགས་རི་བཻ་ཌཱུར་འགྲོ་ཕན་ལྟ་ན་ངོ་མཚར་རིག་བྱེད་གླིང་བཙུགས” ཞེས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་ལྕགས་པོ་རི་སྨན་གྱི་གྲྭ་ཚང་དངོས་གཞི་མེ་བྱི་ལོར་ཕྱག་བཏབ་པར་སེམས།
དགུང་ལོ་ 45 མེ་གླང་ (སྤྱི་ལོ་1697) ཟླ་ 5 ཚེས 25 ཉིན་སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ངོ་མ་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ནས་གྲྭ་ཚང་འདུས་ཚོགས་སུ་ >ཀྱི་ལྗགས་ལུང་གནང་། དེ་དུས་དྲུང་འཚོ་དར་མོ་བ་སོགས་སློབ་འཁོར་མང་པོ་ཡོད་པའི་སྐོར་ >ཡི་ཤོག་ལྷེ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་གྱི་མདུན་ཤོག་ཏུ་གསལ། གཞན་ཡང་རྣམ་ཐར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་བརྒྱ་ཉེར་བཞིའི་མདུན་ཤོག་ཏུ་“མེ་སྟག་ཟླ་ 12 ཚེས་ 8 ཉིན་ལྕགས་རི་བཻཌཱུར་རིག་བྱེད་གླིང་གི་གྲྭ་གསར་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོར་རྩ་རྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་དང་བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། མན་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་དང་གཉིས་ལེའུ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ། ཕྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པ་དང་། ཉེར་བདུན་པ། མཇུག་དོན་ནས་ཤོག་བུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་བཞེས། དེ་འཕྲོ་རྒྱུད་བཞིའི་རྒྱུགས་ཕྱིར་སྤྲད་”ཅེས་ད་དུང་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་གི་གྲྭ་པ་སྒྲགས་རྒྱས་གྲོངས་པ་སངས་རྒྱས་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསོ་རིག་ >རྒྱུགས་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོར་ཕུལ་བའི་སྐོར་འཁོད་པ་སོགས་ས་སྐྱོང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་རྗེས་འཛིན་རིག་པ་འདི་ཉིད་ཡར་ཟླའི་དཔལ་ལ་འགྲན་ནུས་པ་བྱུང་བའི་ཁར་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་ནས་འཚོ་བྱེད་མཁས་པ་མང་པོ་སྐྱེད་སྲིང་ཐུབ་སྟེ་སྨན་དཔྱད་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཀ་དར་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་མཚན་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱུང་།
དགུང་ལོ་ 51 ཆུ་ལུག་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་1703)  >ཞེས་བྱ་བ་བརྩམས་པར་མཛད་པ་ནི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ >དང་། བྲང་ཏི་དཔལ་ལྡན་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ >འཕན་ཡུལ་གྲོ་ས་བ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ་ >བྱང་པ་ལྷ་བཙུན་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད་པའི་ >དེ་སྲས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པ་ >མིའི་ཉི་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་བྱང་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་མཛད་པ་ >མཚོ་སྨད་མཁན་ཆེན་སྐ་བ་ཤྰཀྱ་དབང་ཕྱུག་གིས་མཛད་པ་ >བྱར་པོ་པཎ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱིས་མཛད་པ་ >འབྲུག་པ་པད་མ་དཀར་པོས་མཛད་པ་ >ལྷ་རྗེ་མི་ཕམ་བཟང་པོས་བྱས་པ་ >དེ་དང་དོན་གཅིག་པ་ཚིག་སྦྱོར་རྒྱས་པ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གྱི་སྨན་པ་ར་ཏྣའི་མིང་ཅན་གྱིས་སྦྱར་བ་ >སྐྱིད་ཤོད་པའི་བླ་སྨན་སྡིངས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ་ >དྭགས་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀརྨ་ཀུན་ཕན་པའི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ >བླ་རྟའམ་སྐྱེམ་པ་ཚེ་དབང་གིས་མཛད་པ་ >ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོའམ་ལེགས་བཤད་འཚོལ་གྱིས་མཛད་པ་ >ཚ་རོང་ཨྰ་ཡུའི་མིང་ཅན་གྱིས་མཛད་པའི་ >ཟུར་མཁར་བའི་སློབ་བུ་བུད་རྡ་ཨན་དས་མཛད་པ་ >དེ་མིན་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཕྱོགས་ལ་ཞང་སྟོན་ཞིག་པོས་མཛད་པའི་ >དང་། ལྷ་བཙུན་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད་པ་ >སོགས་ལ་དཔྱད་པ་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་གནང་སྟེ་སྔོན་ཆད་དགུང་ལོ་ 30 སྐོར་ནས་ཁོག་འབུགས་རྩམ་འབྲི་གནང་བའི་དབུ་བཙུགས་རུང་སྲིད་སྐྱོང་གི་གནང་སྒོ་ཆེ་ཕྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་མང་པོ་བརྩམས་པར་མཛད་པའི་དབང་གིས་ས་བོན་ཙམ་ལས་མེད་པ་འདི་དག་རབ་བྱུང་ 12 ཆུ་རྟ་ (སྤྱི་ལོ་ 1702) ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་ 25 ཉིན་དབུ་བཟུང་སྔོན་ཆད་ཁོག་འབུགས་སྔ་མ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་དང་། སྟོན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས་བཟུང་བའི་མཛད་པ། རིག་གནས་ལྔའི་བཤད་པ་སོགས་གསོ་དཔྱད་ཁོག་འབུགས་སུ་བཀོད་པ་བཤད་ཆེ་ནའང་། འདིར་གསོ་བ་རིག་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་རྫོགས་པ་དང་། དེ་དག་འཆད་ཉན་ནས་བརྩམས་པའི་སློབ་དཔོན་དང་། སློབ་མའི་རྣམ་གཞག དེའི་སློབ་དཔོན་གྱི་འཕྲོས་དོན་ལས་གསུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྐོར་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་པོའི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་བཅས་འཁོད་པའི་ >ཞེས་པ་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་ཡུན་ཏེ་ཆུ་ལུག་ (སྤྱི་ལོ་1703) སྟོན་ར་སྤྲེལ་ཟླ་ 5 ཚེས་ 13 ལ་ལེགས་པར་གྲུབ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཁུངས་ཧ་ཅང་བཙན་པར་བརྟེན་ཀུན་གྱིས་ཚད་མར་འཛིན་པའི་ཁོག་འབུགས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན།
དེ་བཞིན་སྨན་ཐང་བྲིས་ཆའི་སྐོར་ལ་གཙོ་བོར་བྲང་ཏི་ནས་བརྒྱུད་པའི་བྱང་ལུགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ལྷུན་ལྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་དངོས་དང་མཚུངས་པ་ལས་སྨན་ངོ་དང་། རྩ་ཐིག ཡུལ་ཐིག་བཅས་རྒྱུད་འབྲེལ་ཇི་ལྟ་བར་གསན་པའི་སྟེང་དེ་མིན་གྱི་ཟུར་ལུགས་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཁ་སྐོང་དང་ལེགས་སྒྲིག་གནང་སྟེ་སྔོན་མེད་ཀྱི་སྨན་ཐང་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གསར་སྐྲུན་མཛད། དེའི་སྐོར་ >(6)ཅེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་གི་མདུན་ཤོག་ཏུ་“བཻ་སྔོན་དང་མཐུན་པའི་སྡོང་འགྲེམས། ལུས་ཐིག རྩ་ཐིག སྨན་གྱི་རིགས་མ་ལུས་པའི་འཁྲུངས་དཔེ་སོགས་གསོ་བ་རིག་པ་དམར་ཁྲིད་མཛུབ་ཚུགས་སུ་ངོ་སྤྲོད་སྔོན་མེད་ཀྱི་བྲིས་ཆ་ཐང་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྐོར་”ཞེས་གསལ་བ་དང་། ཡང་ >མཇུག་བྱང་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བདུན་རྒྱབ་ཤོག་ཏུ། “སྟོད་ལུང་དངོས་གཞི་འབུམ་སྐྱབས་བྲིས་ཆའི་རས་གཞིའི་ཆེ་ཆུང་སོགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཀྱང་ད་ལམ་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པའི་སྐྱ་བྲིས་སྣག་གནོན་ལྷོ་བྲག་ནོར་བུ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཚོན་བྱུག་ལྷས་པ་དགེ་བསྙེན་གྱིས་བགྱིས་ཏེ”ཞེས་སྔ་མའི་ཁར་སྨན་ཐང་བཅུ་ཙམ་ཁ་སྐོང་གནང་།
དེ་རྗེས་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཁྲི་ཕེབས་སྐབས་ (མེ་གླང་སྤྱི་ལོ་1697) སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིག་པའི་གནས་ཆེན་ལྔའི་པོད་ཆེ་ཆུང་ཉི་ཤུར་ཉེ་བ་དང་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་ཐང་ཚད་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བའི་སྐོར་ >ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་མེད་གསུམ་གྱི་རྒྱབ་ཤོག་ཏུ་འཁོད། མཐའ་མར་ >ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་གོ་བཞིའི་རྒྱབ་ཤོག་ནང་གསལ་བའི་དོན་ལྟར་མཁས་ནས་བྱིས་པའི་བར་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བྲིས་ཆའི་ཐད་ལ་རྩ་བ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བྲིས་ཆ་བཞི། བཤད་པ་སྐུའི་རྒྱུད་ལ་བྲིས་ཆ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ། མན་ངག་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་བྲིས་ཆ་བཅུ་དྲུག ཕྱི་མ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བྲིས་ཆ་ཉེར་བཞི་བཅས་ཁྱོན་ཐང་ཚད་བཅུ་ཕྲག་བདུན་དང་ཉག་མ་དགུ་གསར་བཞེངས་གནང་། དེ་དག་ནང་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ། >གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་དང་། ད་དུང་ >  >  >དང་།  >གཡུ་ཐོག་པའི་ >སོགས་ཕུལ་བྱུང་སྨན་གཞུང་གི་ཉིང་ཁུས་ཁ་སྐོང་མཛད། ལྷག་པར་གནད་དོན་འགའ་རེའི་སར་ཐུགས་སྟོབས་ཆེན་པོས་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ་མཚམས་སྦྱོར་མཛད་པ་དཔེར་ན།  >བྲིས་ཆ་ཨང་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་པར་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞི་ཟུང་གི་ཡུལ་ཐིག་ཡོད་ལ། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ནང་གི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ལྷོ་བྲག་སྐུ་སྐྱེ་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་(7)ཅན་གྱིས་དངོས་སུ་ཕུང་པོ་ཁ་ཤས་ལ་བལྟས་པ་ལྟར་གྱི་མིའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱབ་མདུན་དང་། དོན་སྣོད་ཀྱི་འདྲ་དཔེ། སྙིང་དང་། སྙིང་རྩེ། གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་རི་མོ་ཟུར་པ་འགོད་གནང་དང་འབྲེལ་དེ་དག་གི་གསལ་བཤད་ཞིབ་པ་ >ཤོག་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་མེད་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱབ་ཤོག་ནང་། “འདི་དག་ནི་གཞུང་ལུགས་འདི་ཉིད་ནས་གསུངས་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཡུལ་ཐིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བལྟས་པའི་ཚེ་སྤྱིར་ནད་གདོན་དབང་གིས་མི་འདྲ་མི་འདྲ་ཙམ་དང་། ནད་སྙོམས་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་བྲིས་ཆ་ཟུར་པ་ལྟར་སྙིང་ཕོ་མོར་མ་ལྟོས་པར་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་རྩེ་ཐུར་དུ་གཏད་པ་དང་། མཆིན་དྲི་དཀར་པོའི་སྣེ་ཐུར་དུ་གཏད་པ། ཕོ་བ་ཕལ་ཆེར་མཆིན་པས་ཁེབས་པ། དེ་འོག་མཆེར་པ་བཅས་ཕོ་བ་ཆེར་མི་མངོན་པ་དང་། ལོང་ནས་ལྒང་པའི་བར་རྒྱུ་མས་ཁེངས་པ་སོགས་བྲིས་ཆ་ཟུར་པ་ལྟར་ནད་མེད་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པར་འབྱུང་བ”ཞེས་པ་ནས་“གཞུང་ལུགས་འདི་ཉིད་ལ་ཀླན་ཀ་མི་རུང”ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཅིག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་། གཉིས་ནས་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ་དང་ལེན་གནང་སྟེ་རི་མོ་མཁས་ཅན་ལྷོ་བྲག་སྐུ་སྐྱེ་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ཅན་གྱིས་ཕུང་པོ་དངོས་ལ་ལྟས་པའི་དོན་དངོས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད། དེ་བཞིན་སྨན་རྫས་སྐོར་ལའང་འགྲེལ་པ་མང་པོ་དང་གོ་སྡུར་ཐོགས་དོགས་གཞི་ཡོད་རིགས་སྐབས་དེའི་གཉུག་མར་གནས་པའི་སྨན་པ་དང་། རྒྱ་བལ་གྱི་སྨན་པ། ཐ་ན་སྨན་པ་རང་མིན་རུང་ལྷོ་མོན་རིགས་དང་། ལ་སྟོད་པ་སོགས་ལ་བཀའ་འདྲི་བསྐྱངས་ཏེ་ཁོང་པ་ཚོའི་རང་ཡུལ་ནས་འོང་བའི་སྨན་གྱི་སྐྱེ་སྟངས་ངག་བརྗོད་ལྟར་བྲིས་རྗེས་འདི་ག་ཡིན་ཟེར་བའི་བར་དཔྱད་པ་གནང་བས་མཚོན་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་སྨན་ཐང་རིན་བྲལ་འདི་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་དང་གསར་རྩོམ་གནང་བ་ནི་རང་རེ་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་གསར་གཏོད་ཅིག་ཡིན་ལ་རང་རྒྱལ་གསོ་རིག་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ནང་གི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།
མཐའ་མཇུག་སྨན་ཐང་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་མཚམས་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བླ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐང་ག་གཅིག་ཁ་སྐོང་གནང་སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་བྲིས་ཆ་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། གཙོ་ཐང་གི་མེ་ལོང་རྒྱབ་ཏུ་ལན་ཚ་དང་། ཚིགས་བཅད་ཤོ་ལོ་ཀ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པའི་ལྗགས་རྩོམ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་དོན།
1.སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་མཁའ་དབྱིངས་ལ་འཕགས་ཤིང་། །ཐུགས་རྗེའི་འཕུར་ལྡིང་གཡོ་བའི་གྲིབ་བསིལ་གྱིས། །ལས་ཉོན་ཟུག་རྔུའི་ལྟོ་འགྲོ་འཇོམས་པའི་གཉེན། །སྨན་གྱི་བླ་མ་མཁའ་ལྡིང་དབང་པོར་འདུད། (ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་དུག་སྦྲུལ་ཟོས་པའི་གཏམ་དང་སྦྱར་བའི་མཐའ་གཟུགས།)
2. གང་གི་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར་སྟོང་འཕྲོ་བས། །དུག་ལྔའི་མུན་པ་སེལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཚེ་རིག་རྒྱུད་ཆེན་པད་མོ་ཁ་འབྱེད་པ། །སྤྲུལ་པའི་དྲང་སྲོང་མཆེད་ལྔ་ཕྱག་གིས་གནས།། (ལྷན་ཅིག་བརྗོད་རྒྱན།)
3. ཐུགས་རྗེ་ནམ་མཁའི་ཀློང་ལས་གསོ་རིག་ཆར། །འབེབས་མཁས་ཕྱི་ནང་འཁོར་ཚོགས་དུ་མ་དང་། །ཟླ་སྔོན་བེ་རོ་དབང་ཕྱུག་འབར་ལ་སོགས། །ལོ་པཎ་གཏེར་འདོན་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་ལེགས་སྩོལ།། (བསྡུས་གཟུགས།)
4. རྗེས་འཛིན་རིག་པ་པད་མ་དཀར་པོའི་ཚལ། །མཁྱེན་དཔྱོད་ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་འབྱེད་པ་དང་། །ལུས་ཅན་ཕན་བདེའི་སྦྲང་རྩིས་ཁྱབ་མཛད་པ། །ལམ་འདིར་དྲིན་ཆེན་གུ་ཎ་ན་ཐར་འདུད།། (རིག་པའི་རྒྱུ།)
5. གསོ་རིག་སྡོང་འགྲེམ་རྩ་ཡུལ་ལྷའི་ཆུ་བོ། །བདག་བློ་གསར་ལྡན་དགའ་མའི་ལྟོ་བ་རུ། །འདྲེན་མཁས་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་དཔལ་ལྡན་ཕྲེང་། །ལ་སོགས་ལྷ་དང་བཤེས་བསྙེན་ཡོངས་ལ་འདུད།། (གང་གའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྦྱར་བའི་གཟུགས་ཅན།)
6. རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་རྩ་དང་ཡུལ་ཐིག་མཚོར། །སྦྱངས་པའི་མཁྱེན་རབ་ཟླ་བའི་འཁོར་ལོ་ཆེ། །བསྒྱུར་བས་འཐིབས་བུའི་མ་རིག་མུན་པའི་ཙོགས། །བྲང་ཏི་བྱར་པོ་པཎ་ཆེན་གྱིས་བསལ་ཡང་།། (གཟུགས་ཅན་འཕར་མ།)
7. དཀའ་གནད་གསུང་རྒྱུན་ཐན་པའི་སྤྲིན་བཞིན་ལས། །དགོངས་དོན་འབྱོར་པ་ཉིན་མོའི་སྐར་ཚོགས་ཀྱང་། །ཚིག་སྦྱོར་ཤེས་པ་རྟགས་བཀོད་གང་བདའི་ཚིག །སྨྲས་པའི་གཞུང་དོན་ལྟོ་འཕྱེའི་འགྲོས་ལྟར་འཁྱོག། (བོད་མཁས་པ་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་སོགས།)
8. དེ་ཕྱིར་དམ་པའི་དགོངས་དོན་མ་དྲོས་མཚོ། །ལེགས་པར་བཀྲལ་བའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞི། །ཆོས་འཁོར་རང་བློའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེར་འབབ་པའི། །མཐོང་རྟོགས་ཡི་གེར་བཀོད་ལ་ཀླན་ཀ་སུ།།
9. རྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུགས་སྡེབས་དགོངས་དོན་མ་ནོར་བ། །མ་ལུས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་རང་གཟུགས་ཤེལ། །ལོག་འཕྲུལ་རྙོག་པའི་ར་རི་ཕྲ་མོ་ཡང་། །ཕྱིས་སོ་དྲན་དབང་མཆིས་ན་དགའ་མགུར་སྤྱོད།། (གཉིས་གཟུགས།)
10. ཚིག་སྙན་ལོག་པའི་འདབ་མ་ཆེར་རྒྱས་པ། །རྣམ་དག་དགོངས་དོན་སྙིང་པོ་སྒྲིབ་པའི་བགེགས། །དོན་དམ་དྲན་དབང་དཔྱད་ན་ཨེ་རཎ་དྲིའི། །མཆེན་ཟླར་ལེགས་བཤད་རློམ་རྣམས་ངལ་གསོ་བྱོས།། (དཔེའི་གཟུགས།)
11. འོན་ཏེ་ཆེར་སྙིགས་སྐྱེ་དགུའི་ལེགས་བྱས་མཐུ། །དམར་ཆའི་རི་བོང་འཛིན་བཞིན་བྲི་བའི་དབང་། །ལེགས་བཤད་གསེར་ལས་འཁྲུལ་ལམ་རག་གན་ལ།… (བོད་མཁས་པ་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་བཟོས་ཀྱི་ཡིག་ཆ) །རིན་ཐང་ཆེ་བ་སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་གཤིས།།……(གསོ་དཔྱད་སོགས་ཆེ་ཕྲ་ཚད་ལྡན་ལས་ངན་པ་ལོག་པར་དགའ་བ།)
12.ཁྱད་པར་ཁོ་བོ་གསོ་རིག་བླ་སྨན་སོགས། །ཁྱད་མིང་ལྡན་འགྲོ་དོན་དངོས་སྐྱོང་བའི། །སྐལ་བ་དམན་པས་ཆེ་སྲིད་བཙན་པོ་ཡི། །ལུང་གིས་གཅུན་པའི་དབང་མེད་བྱ་གཞག་ལ།།
13. དུས་དབང་མོས་བློས་འཐད་པར་ལེགས་བཤད་འདི། །ཀུན་ལ་ཉི་མོས་དགའ་བའི་དཔལ་སྟེར་ཡང་། །འབྱུང་བྱའི་མིག་གིས་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་བཞིན། །ཀུན་གྱིས་ཚད་མར་འཛིན་པར་དཀའ་ན་ཡང་། །(གཉིས་པ་དང་བཞི་པར་ཡོད་པའི་ཟུང་ལྡན།)
14. ཕྱོགས་ལྷུང་འདམ་རྫབ་ར་རིང་བྲལ་ཞིང་། །ཞིབ་དཔྱོད་ཤེས་བརྩོན་དར་དྲག་ཆུ་ལས་སྐྱེས། །རྒྱ་ལ་མཆིས་ན་ཟེའུ་འབྲུ་རྒོད་སྲིད་སྙམ། །སཱ་རས་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་ཏེ་འཚམ་པར་བཀོད། །(མཐའ་དག་གཟུགས་ཅན་)ཅེས་སོ།།
དེ་རྗེས་རབ་ཚེས་ཆུ་ཕག་ལོར་(སྤྱི་ལོ་1923)རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་གསོ་རིག་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཐོག་ལྕགས་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་གི་སྨན་ཐང་མི་ཉུང་བ་ཐོར་གྱུར་སོང་རིགས་དེ་འཕྲལ་ཁ་བསྐོང་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས་སྐབས་གྲྭ་ཚང་ནས་སྨན་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་གཙོ་ཐང་བླ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་རྒྱབ་ལ་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་སྨོན་ཚིག་དང་། ཉམས་ཆག་ཁ་བསྐོང་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་སྙིང་གསལ་བཤད་ཀྱི་བཀའ་རྩོམ་ཚིགས་བཅད་དང་། ལྷུག་མ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་(8)ཀྱང་མཛད། དེ་ལྟར་མི་དབང་པཎྜིཏ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ཕྱག་བཏབ་པའི་ལྕགས་རི་བཻ་ཌཱུར་འགྲོ་ཕན་ལྟ་ན་ངོ་མཚར་རིག་བྱེད་གླིང་འདི་ཉིད་རྗེས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ >ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་དགུའི་མདུན་ཤོག་ལས། “དེ་ལྟ་བུའི་འཆད་ཉན་རིགས་ལམ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐྱངས་པ་དཀའ་ནའང་། རང་རྩོམ་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གཙོ་གྱུར་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་གི་གྲྭ་ཚང་ལྕགས་རི་བཻ་ཌཱུར་འགྲོ་ཕན་ལྟ་ན་ངོ་མཚར་རིག་བྱེད་གླིང་ཐོག་མ་རྒན་པ་ཁ་ཤས་ལ་དཔེ་འཛིན་གྱི་བསྐུལ་མའི་དགེ་རྒན་བཅོལ་བ་ཐེ་བའི་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང་ད་ལྟ་ཇེ་རྒྱས་ཀྱིས་གྲྭ་པ་བདན་ཅུར་ལོངས་པ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་རྒྱུད་དང་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་དང་། ཚོགས་མཆོད་སྨོན་ལམ་དུ་སྨན་རམས་པ་བྱེད་མི་ཡང་མི་ཉུང་ཞིང་། སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་ཆིག་བརྒྱུད་ཡིན་ངེས་རྣམས་གཟའ་སྐར་དུས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་བསལ་ངེས་མེད་དུ་རང་རང་གི་དམ་ཚིག་དང་བསྟུན་ནས་བཏུ་དགོས་པ་དང་། བྱིངས་རང་རང་གི་དུས་དམ་ཚིག་དང་བསྟུན་དགོས་ཏེ་བཏུས་པ་དང་། དཀྱུས་མ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་སྔར་ནས་རི་བྱིའི་གདོང་དུ་ཚང་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་འཐུ་བའི་རྒྱུན་སྣང་བ་འགའ་ཆ་ཆེར་མི་འདུག་པས་ལོ་ལྟར་སྨན་ངོ་དང་སྦྲགས་ཡེར་པ། ཉང་དོགས་ཉེ་ཀོར་གྱིས་མཚོན་པ་ཚོར་བཏུ་བར་བཏང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་རི་བྱིའི་དུས་སུ་ལོང་དང་བསྟུན་རྒྱུད་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་དེའི་དོན་ངོ་སྤྲོད་ངག་བཤད་བྱས་པ་སོགས་ནས་སྨན་ངོར་མཚོན་ན་སྔོན་ཆད་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་སྨན་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་གྱིས་སྨན་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་མང་བ་སོགས་མུ་མཐུད་ན་གསོ་རིག་གི་བསྟན་པར་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་ངེས་སུ་མཆིས་ཀྱང་། ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལས། སྔོན་བྱུང་གདོན་བགེགས་ཟད་པ་མེད་པའི་སྟེང་། །གསར་སྐྱེས་དམ་སྲི་དབྱར་མཚོ་ལྟར་འཕེལ་བའི། དུས་འདིར་ཞེས་སྩལ་བ་ལྟར་རྒྱལ་འགོང་དང་སྲི་སོགས་མཐའ་དབུས་འདྲེ་ངན་གྱིས་རྒྱུད་བསྒྱུར་ཏེ་ཤེས་བྱ་སྤྱི་ལས་ཀྱང་ཚེའི་རིག་བྱེད་འདིར་བློ་མི་འཇུག་པར་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་མགོ་གཏོགས་ཚ་རན་ལྟ་བུའི་སློབ་སྦྱངས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ལམ་འདིར་བློ་ཞུགས་ནས་ཚུལ་ལྡན་ཡོང་རིགས་རྣམས་ཀྱང་ས་པན་གྱིས། བླུན་པོའི་དྲུང་ན་མཁས་པ་བས། །སྤྲེའུ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །སྤྲེལ་འཛིན་ཟས་དང་ནོར་གྱིས་མཆོད། །མཁས་པ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། །ཞེས་མཁས་བླུན་མ་ཕྱེད་པས་འགྲོ་དོན་ཆུང་བ་སོགས་མ་འོངས་པར་ཡིད་བསམ་དང་མཐུན་པའི་བསྟན་འགྲོར་ཕན་སླེབས་མ་བྱུང་དོགས་”ཞེས་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་བ་ནི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང་འགལ་བ། རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་གཟིགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་ལས། “མང་མཐོས་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོར་གྲགས་རྣམས་ཀྱང་། །རང་བདེ་དུས་དང་སྦྱར་བའི་ཟང་ཟིང་འཁོར། །ལྷུར་ལེན་མཁས་པའི་བྱ་གཞག་ཉི་ནུབ་ཚེ། །རྩོམ་འཆད་རྩོམ་པའི་ཟླ་དཀར་སཱ་རའི་སྐྱོན།།” ཞེས་དང་།  >མཇུག་ཏུའང་། “བློ་གྲོས་མིག་བགྲད་གཞུང་ལ་བལྟས་བལྟས་ནས། །ཚིག་དོན་གོ་བ་ཉེར་བླངས་འདི་དང་འདི། །ངེས་ཤེས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཏེ་འཐད་མིན་གྱི། །གླེང་མོ་བྱས་ཀྱང་རང་ཉིད་ངལ་རྒྱུར་སྣང་།།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས། འོན་ཀྱང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྐྱེ་འགྲོར་སྨན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་རྡོ་བར་རི་མོ་བརྐོས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་སྔ་སོར་སྲིད་འབྱོར་མངའ་ཐང་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་སྐབས་སམ། ཡང་ན་ལོག་པར་འཁུ་བ་རྣམས་ཁ་རྒྱས་ཤིང་བར་ཆད་ཉེན་ཁའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་ཐུགས་ཀྱིས་འདོར་བ་མི་སྲིད་པ་ནི།  >ལས“མཐོ་རིས་དཔལ་འབྱོར་བརྒྱ་ཡིས་རྣམ་རྩེན་ཡང་། །གཞན་དོན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གཡེལ་བ་མེད། །ཆུ་གཏེར་རླུང་གི་རོལ་པ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་། །རྦ་རླབས་དུས་ལས་འདའ་བ་སྲིད་ན་མེད།།”ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འགྲོ་དོན་འཕྲིན་ལས་མུ་མཐུད་བསྐྱངས་པའི་ཁར་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་འདི་མི་ཉམས་ཡུན་གནས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་ཡངས་པས་དུག་གསུམ་ནད་ཀྱི་དཔུང་ཚོགས་འཇོམས་ཏེ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་མཛད་འཕྲིན་དབྱར་མཚོ་ལྟར་རྒྱས་ཤིང་། ལུས་ཅན་མཐའ་དག་དུས་མིན་འཆི་བ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཆེད་དུ་“འདི་ཉིད་ཉམས་བསྟར་ཐོས་འཛིན་འདུས་པའི་གྲྭ། །འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་བརྡ་ཐབས་ལྕགས་ཀྱི་རིར། །བཻ་ཌཱུར་ཡ་སྣང་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡི། །འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཚེ་རིག་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན། །སྤྲོ་བས་ལྟ་ན་སྡུག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །ངོས་དང་འཁོར་གྱིས་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །གཞན་དུ་ཁྱད་མེད་ངོ་མཚར་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས། །ཆོས་ཀུན་བདག་མེད་དོན་ཀྱང་རིག་བྱེད་གླིང་། །ཐོས་བསམ་མུ་ཁྱུད་རབ་ཡངས་པའི། །འཁོར་ལོ་བཤད་སྒྲུབ་ལྟེ་བ་ཅན། །དུག་གསུམ་གཏུམ་པའི་ནད་ཀྱི་དཔུང་། །མ་ལུས་ཕྱེ་མར་འཐག་བྱེད་ཅིང་། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་པའི། །འཕྲིན་ལས་སྔར་གྱི་ཆུ་ཀླུང་བཞིན། །འཕེལ་བའི་མཐུ་དེས་ལུས་ཅན་ཀུན། །དུས་མིན་འཆི་ལས་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག།” ཅེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ཚིག་གིས་མཚམས་སྦྱར་བ་སོགས་མདོར་ན་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པའི་རིང་སྐྱེ་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ངལ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སྨན་རྩིས་ལ་སོགས་པའི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་གི་གསུང་རྩོམ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་མཛད་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་། བཟོ་རིག་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་ཕྱག་མཚན་སོགས་ཀྱི་ཆ་ཚད་དང་བྲིས་དཔེ་ >སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་གྱི་ >  >ལྷུན་སྡིངས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེའི་ >ཚེ་རིག་འཛིན་པ་ངག་དཔལ་ལ་དོགས་གནས་ཀྱི་ལན་དང་བཅས་པའི་ >བོད་མཁས་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་ལ་དགག་པ་མཛད་པའི་ >སྙན་ངག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དན་ཌིའི་གཞུང་དང་མཐུན་པ་རྗེ་བླ་མ་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀུ་ལའི་དོན་བསྡུ་ >ནང་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ >དང་ཡིག་ཆ་ཟུར་པའི་རིགས། མཆོད་སྦྱིན་ཚོགས་མཆོད་ཆེ་མོ་ལེ་ལག་དང་བཅས་པའི་བཅའ་སྒྲིག་མདོ་རྒྱུད་ཤར་རིའི་ཕྲག་པ་ནས་དྲངས་པའི་ >བཀའ་གཉིས་པའི་དཀར་ཆག་ >མཆོད་སྡོང་ཆེན་པོ་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་དཀར་ཆག་གི་དོན་བསྡུ་ >ལོ་གསར་གྱིས་མཚོན་དགའ་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་བྱེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་དང་ཐ་སྙད་རིག་གནས་ལས་བརྩམས་པའི་འབེལ་གཏམ་ལྡེ་མིག་ >ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་པའི་གྲྭ་པ་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལྡན་རྣམས་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོས་དབུས་ཆོས་འཁོར་ཡས་མས་རྣམས་སུ་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོར་རབ་འབྱམས་གྲྭ་སྐོར་བྱེད་པའི་ >མཆོད་སྡོང་ཆེན་པོའི་དོ་དམ་བཟོ་རིག་འུ་ལག་རྣམས་ལ་གྲོལ་སྟོན་གྱི་སྐབས་ཁྱད་འཕགས་བཅུ་གསུམ་ལས་སྤྲོས་པའི་འབེལ་གཏམ་དྲུང་རམས་ཆགས་ཆོས་པས་བྱེད་རྒྱུའི་རྩ་ཚིག་ >  >  >དེ་དག་གི་འགྲེལ་པ་ >  >སྤྲུལ་པའི་ཆོས་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་ལ་གཡར་དམ་བསྒྲགས་པ་ >རྩ་འགྲེལ། ཚོགས་ཁྲོ་ལེ་ཚན་གྱི་ཁ་བྱང་། སྙན་དར་ཞལ་ཡིག དེབ་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་མགོ་བརྒྱངས་ཀྱི་རིགས། དྲུག་བརྒྱ་གྲུབ་ཆེན་གྱི་ཞལ་འདེབས། ཕུལ་དུས་ཀྱིས་མཚོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འཕྲིན་ལས་སོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དུ་མ་དང་། ད་དུང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ >གླེག་བམ་གསུམ། དཔལ་མཉམ་མེད་རི་བོ་དགའ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་དང་། གང་ཟག གནས་གཞི་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱུང་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ >དཀར་ཆག་རྒྱས་པ་དེ་ཉིད་སོགས་ཕྱག་རྗེས་དུ་མ་འཇོག་གནང་ཐོག་ད་དུང་རིམ་པར་གནང་རྒྱུའི་བཞེད་དགོངས་ཡོད་མུར་རབ་ཉི་ཤིང་བྱ་ལོར་(སྤྱི་ལོ་1725)གློ་བུར་དུ་བར་ཆད་བཟློག་ཏུ་མེད་པས་སྟོད་ལུང་སྣང་རྩེ་ཞེས་པར་སྐུ་སྲོག་ཤོར།
སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་ནི། གཙང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་བཀྲ་ཤིས་འཛོམས་ཞེས་པར་གྲོང་པ་རབ་བརྟན་གྱི་བུ། ཕ་མས་མིང་ལ་ནོར་བུ་རབ་བརྟན་ཞེས་བཏགས་པ་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཐོག་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་ཆོས་བཞུགས་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་མིང་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོར་བཏགས། བྱིས་པ་རང་གི་རྨི་ལྟས་སུ་སློབ་དཔོན་པད་མས་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་དུ་ཐོགས་གསུངས་པར་གྲགས་པ་དེས་ལོ་གཅིག་ཁོངས་སུ་དབུ་མ་འཇུག་པ་དང་མཛོད་རྩ་སོགས་ཤོག་གྲངས་ 664 ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་རྒྱུགས་སྤྲད། དེའི་སྐོར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གསན་རྗེས་གཞོན་ནུ་དེ་ཆེད་མངགས་ལྷ་སར་བཀའ་འགུགས་མཛད། བློ་འཛིན་ཚོད་ལྟའི་ཆེད་དུ་རྩ་རྒྱུད་དོ་ནུབ་གནང་ནས་སང་ཉིན་ཕྱེད་ལ་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུས་པས་སླད་བསྟན་འགྲོར་ཕན་དུ་རེ་བའི་དགོངས་པས་སྨན་དཔེ་བློ་འཛིན་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་གནང་། དེ་རྗེས་ >དང་ >སྣོལ་མར་ཟླ་རེ་གང་ཟིན་རྒྱུགས་ལེན་དང་། གོ་དོན་འགྲེལ་བཤད་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ངོ་མས་གནང་མཐར་ཟླ་བ་ལྔ་ལ་རྒྱུད་བཞི་བློ་འཛིན་ཚར། དེ་དག་མི་བརྗེད་པ་ཡོང་ཕྱིར་ཟླ་རེ་རྒྱུན་སྦྱོངས་ཐེངས་རེ་བྱེད་མཁན་དམིགས་འཛུགས་སོགས་ཐུགས་རེ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སློབ་མར་གྱུར། དེའི་སྐོར་ >མཇུག་ཏུ། “འཛིན་ཞེས་ཤེས་རབ་མགྲིན་རྔ་ཀུན་ལས་སྙན། །གོ་དོན་གཤོག་པའི་རྩལ་ཡང་མི་དམན་ཞིང་། །རིག་བྱེད་སྦྲང་རྩིའི་ཁུར་འཛིན་བྷ་མ་ར། །བློ་གསལ་གཞོན་ནུ་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་སོགས།།”ཞེས་གསུངས་ནས་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཤེས་རྩལ་དང་གོ་སྟོབས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད། དེ་བཞིན་རབ་ཉི་ཆུ་ལུག་ལོར་(སྤྱི་ལོ 1703)རྩོམ་འབྲི་གནང་བའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་སྨན་ཐང་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ཚན་ >བྲིས་ཆ་ཨང་དང་པོ་བླ་བརྒྱུད་སྐབས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་ཆགས་པ་ཆོས་འཕེལ་ལ་སྨན་དཔེ་ཞིག་གནང་བའི་ཚུལ་གྱི་སྣང་བརྙན་དང་། མཚན་བྱང་ལ། “སྐད་ཅིག་རྒྱུད་འགྲེལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ། །ཁོང་ཆུད་དོན་རྣམས་མི་གཡེལ་བ། །ལམ་འདིའི་ཐོག་མའི་སྣོད་ལྡན་པ། །གཞོན་ནུ་ཆགས་པ་ཆོས་རྣམས་འཕེལ།།”ཞེས་མི་རྗེ་སཱ་རའི་གསོ་དཔྱད་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་རྒྱུད་འཛིན་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། དེ་བཞིན་དངོས་སློབ་ངག་དབང་སངས་རྒྱས་དཔལ་བཟང་ངམ་བྰགིནྡྲ་ཤྲྰི་བྷདྲ་ཞེས་པ་ནི་ལྷོ་ཁ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་སྨན་པ་ཡིན། དེས་ >ཀྱི་གསང་སྨན་གབ་ཚིག་ཞལ་ཤེས་སྦྱོར་ཚད་སོགས་མ་སྦས་ལྷུག་པར་བཤད་པ་ >ཅེས་བྱ་བ་བརྩམས། དེའི་ལུང་རྒྱུན་ནི་མཁའ་འགྲོའི་གཙོ་མོ་དཔལ་ལྡན་ཕྲེང་བ་ཡི་ཉམས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་མི་དབང་སངས་རྒྱ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སྩལ་བར་གྲགས། དེ་ལ་ཚེ་རིག་པ་ བྰགིནྡྲ་ཤྲྰི་བྷདྲས་འདི་སྐོར་གྱི་ཞལ་ཤེས་ཚིག་རྒྱུད་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དམར་འཁྲིད་དུ་མནོས་ཞེས་བྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་རྒྱུད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་རྗེས་རབ་ཉི་ཆུ་འབྲུག་ལོར་(སྤྱི་ལོ 1712)ངག་དབང་སངས་རྒྱས་དཔལ་བཟང་ཞེས་པས་ > ཞེས་པ་སྨན་བླའི་ཞིང་ཁམས་རིན་ཆེན་བཞི་པའི་རི་བོའི་རྩེར་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྣང་བརྙན་དམ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་སུག་བྲིས་སུ་བཀོད་པའི་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས་བཅུ་བདུན་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་མཛད། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དུས་མིན་འཆི་བའི་འཇིགས་པས་སྐུ་ཚེ་འདས་རྗེས་ལའང་དམ་པ་དེའི་ཐུགས་སྨོན་བཟང་པོ་དུས་སུ་བདོ་བ་ལས་གསོ་རིག་འཆད་ཉན་གྱི་ལྟེ་བ་འགྲོ་ཕན་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་ཉམས་ཆགས་ཆེར་མ་བྱུང་བ་དང་། ཅུང་ཟད་བྱུང་རིགས་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་རྗེའི་བཀའ་དྲིན་ལས་དག་ཐེར་ཡོ་བསྲངས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུའི་གསོས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རིམ་པས་འཚོ་བྱེད་མཁས་པ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཡང་དུ་མ་བྱོན་པ་དཔེར་ན། གོང་གསལ་ལྕགས་རི་གྲྭ་པ་སྒྲགས་རྒྱལ་གྲོང་པ་སངས་རྒྱས་སྲིད་སྒྲུབ་ཅེས་པས་རྗེས་སུ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བླ་སྨན་པ་གནང་བ་དང་། ཁོང་གི་སྨན་རྒྱུད་ནི་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་དངོས་སློབ་སྨིན་གླིང་ངག་དབང་སངས་རྒྱས་དཔལ་བཟང་ཡིན་པ་ >མཇུག་ཏུ་གསལ་ཡོད། དེ་རྗེས་བླ་སྨན་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་ཞེས་པའང་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་གླིང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་སྨན་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇིའི་བླ་སྨན་དང་། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཞབས་འབམ་བསྙུང་དུས་བཅོས་ཀ་མཛད་པས་སྐུ་ཁམས་དྭངས་ཏེ་བདག་རྐྱེན་སྩལ། དམ་པ་དེ་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ནས་མདོ་སྨད་བྱང་རྒྱུད་དུ་གསོ་རིག་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། ལྕགས་པོ་རིར་བཞུགས་རིང་དཔྱད་འགོ་ཐོན་པའི་དངོས་སློབ་བཅུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་གཙང་སྨན་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་ཞེས་པ་བྱུང་། རྗེས་སུ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་ངག་གི་དབང་པོས་རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇི་གཉིས་ལ་ལྕགས་པོ་རི་ནས་སྨན་པའི་དགེ་རྒན་གདན་དྲངས་རྒྱུའི་སྙན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་འཚོ་བྱེད་མཁས་པ་གཙང་སྨན་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་གཏོང་གནང་མཛད། ཁོང་གིས་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གསོ་རིག་གཞན་ཕན་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་གནང་སྟེ་ཀན་ལྷོ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཁུལ་གྱི་བར་སོག རོང་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཁྱུང་། རྨ་ལྷོ་ཁུལ་བཅས་སུ་གཙང་སྨན་པའི་སློབ་རྒྱུད་འཛིན་པ་མང་པོ་བྱུང་ངོ་། གཞན་ཡང་སོག་ཡུལ་དུའང་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་གི་འཚོ་བྱེད་དགེ་རྒན་མཁས་པ་གདན་དྲངས་ཏེ་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་བཙུགས་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་དང་ལག་ལེན་ཐམས་ཅད་ལྕགས་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་ཇི་ལྟ་བ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་བཅས་ཀྱིས་སོག་ཡུལ་དུ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྕགས་པོ་རིར་དད་གུས་ཚད་མེད་བྱེད།
རང་ཅག་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ངོས་ནས་བཤད་ཀྱང་ཐོག་མར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་སུམ་པས་སྨན་རྩིས་ཁང་འདི་འཛུགས་གཉེར་མཛད་སྐབས་དེའི་འགོ་འཛིན་དུ་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་གི་ཚེ་རིག་འཛིན་པ་དུ་མའི་དབུས་ནས་བདམས་གསེས་ཀྱིས་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་བསྐོ་བཞག་སྩལ་བར་བརྟེན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འཆད་ཉན་མཐའ་དག་ཆུ་འགོ་གངས་ལ་ཐུག་པ་ལྟར་ལྕགས་པོ་རིའི་ཕྱག་བཞེས་རྒྱུད་འཛིན་ཐུབ་པའི་དགེ་ཚན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་ཞིང་། དེང་གི་ཆར་བོད་ལྗོངས་དང་དེ་མིན་བོད་རིགས་ཡོད་པའི་ཞིང་ཆེན་གཞན་དག ཐ་ན་འབྲུག་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས་སོགས་ཀྱི་ཚེ་རིག་འཛིན་པ་ཚོས་ཀྱང་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་སྨན་གཞུང་རྣམས་ལ་ཐོས་བསམ་ལྷུར་ལེན་གྱིས་འགྲོ་ཕན་རྣམས་དག་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་གནང་བཞིན་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངེས་པ་དོན་གྱི་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ཚུལ་དང་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་གཙོ་བོར་དྲངས་པ་འདི་ནི་སྔོན་དུ་ >ལྕགས་པར་དཔེ་སྐྲུན་སྐབས་སུ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་རྗེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ད་ལམ་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་མི་རྗེ་སཱ་རའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་བྱུང་བར་བརྟེན་ཡང་བསྐྱར་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་ཁ་སྐོང་འགའ་ཤས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས་པར་འགལ་འཁྲུལ་ཅི་མཆིས་ཟུར་གནས་མཁས་པའི་སྤྱན་སྔར་འཆགས་ཤིང་། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་མི་རྗེ་སཱ་རའི་མཛད་རྗེས་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ནས་ཆུ་ཐིག་ཙམ་ཞིག་དད་བརྩོན་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོས་བླངས་ཏེ་ཁ་སྒྱུར་མཚོན་གྱིས་མ་བསླད་པར་རི་མོའི་ལམ་དུ་སྤེལ་བའི་དགེ་བས་ཚེ་རིག་འདི་ཉིད་མི་ཉམས་ཡུན་གནས་ཀྱིས་འགྲོ་ཀུན་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་ཏེ་ཚེ་རིང་ནད་མེད་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་བྱམས་པའི་མིང་ཅན་གྱིས་རབ་རྒྱལ་ཤིང་གླང་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་དང་སྤྱི་ལོ་ 1985 ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ལེགས་པར་གྲུབ།།
བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དུ་བྱོན།
འཆན་འགྲེལ།
1) བུདྡྷ་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
2) སཱར་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དེ་རྒྱ་མཚོའི་དོན།
3)  >ལ་མ་དང་བུ་ཞེས་པ་ >ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ >གང་ཡིན་དཔྱད་པར་འཚལ།
4) དགའ་བཞི་ཞེས་པ་ནི། སྒོ་བཞི་དཀྱིལ་འཁོར་རིས་སུ་བྱས་པས་བླ་མ་རྣམས་དགའ། ཀ་བ་ཕུར་པ་རིས་སུ་བྱས་པས་སྔགས་པ་རྣམས་དགའ། ཟུར་བཞི་གཡུང་དྲུང་རིས་སུ་བྱས་པས་བོན་རྣམས་དགའ། རང་རང་གི་གཟུགས་རྣམས་བྱས་པས་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་དགའ་བས་དགའ་བཞི། ཡང་ན་ལྷ་ཀླུ་མི་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དགའ་བས་དགའ་བཞི་ཞེས་རྒྱལ་མཆོག་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ >ནང་གསལ།
5)  >ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་གོ་དགུའི་མདུན་ཤོག་ནང་”དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་སྐུའི་བསགས་སྦྱངས་ལ་དམིགས་ལྷ་ས་བར་སྐོར་ནས་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནིར་སྐོར་འབུམ་གཅིག་བསགས་པ་རྫོགས་ཏེ་ཇོ་རགས་སྐོར་རྡོའི་ཚུལ་དུ་གླིང་སྐོར་ལ་ཕྱིན། ཕྱི་དྲོ་ལྕགས་ཁ་རིའི་གནས་མཇལ་བྱས་པའི་རྩེར་སླེབས་སྐབས་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན་ཕྱག་རྡོར་བླ་རི་སེང་གེ་གནམ་མཆོངས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་བཞེད་ཀྱང་། རང་གི་ཡིད་ངོར་རི་བོའི་ངོས་གསུམ་དང་བཞིའི་ཁྱད་པར་ལས་སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་སོགས་འཆར་སྒོ་དང་མཐོང་སྣང་ཡ་མཚན་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། ལྷུན་སྡིང་དགའ་ལྡན་སྨན་བླ་རི་བོའི་ངོས་རྣམས་སུ་བལྟ་རྟོགས་ལ་བཏང་བར་ཆར་བསིལ་གྱི་ནུས་སྟོབས་གདགས་སྲིབས་དང་མ་འཛོལ་ཞིང་དེ་འདྲ་བའི་སྨན་རི་དེར་སྐྱེ་གི་ཡོད་བསམ་པ་སུ་ལའང་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་རྐེན་བྱས། རྗེ་བླ་མ་ལྔ་ཆེན་པོས་ནུབ་མར་གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གླིང་འཛུགས་པ་གནང་ཡང་འཐོར་ཞིག་གིས་ལམ་དུ་མ་རྒྱུགས་པའི་དགོངས་པ་སྐོང་སླད་དང་།” ཞེས་འདུག་པས་དོན་དུ་ལྕགས་པོ་རི་འདི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟིགས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་བྱུང་བར་གྲགས།
6)  >ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་གོ་གསུམ་གྱི་མདུན་ཤོག་ནང་། ལྷ་བྲིས་སྨན་ལུགས་དབུ་ཆེན་ལྷོ་བྲག་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་”ཞེས་འཁོད་པ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་མེད་བདུན་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་”བྲིས་པ་སྨན་ལུགས་དབུ་ཆེན་ལྷོ་བྲག་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ལ་གོན་པ་ཆ་འགྲིག་གིས་གཙོས་དགུ་ཚན་དངོས་དག་གཅིག་ལ་ཁ་བཏགས་དཀོན་ཅོག་རིན་ཆེན་མ་ཆེ་ལེགས། སྨན་རྙིང་ཡུག་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ་”ཞེས་གསལ།
7) ཨོཾ་སྭ་སྟི། རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་བླ་རིགས་ལྔ་ཡི། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་རྒྱུད་རྒྱལ་མ་དྲོས་མཚོར། །འཕྲིན་ལས་རིན་ཆེན་ཆབ་བཞི་ཆོས་སྐོར་གྱིས། །ཕན་བདེའི་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་འདི་ངོ་མཚར་རྨད། །གང་དེའི་དགོངས་དོན་འབུམ་ཕྲག་ཟླ་བའི་གཟུགས། །སྐལ་བཟང་ཡིད་མཁར་མ་འདྲེས་འཆར་བའི་འཕྲུལ། །བྲིས་ཐང་སྔོན་མེད་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཆེན་པོ། །སླར་ཡང་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་བསོད་ནམས་མཐུས། །ཐུབ་པའི་བསྟན་དར་དེ་འཛིན་ཞབས་བརྟན་ངོས། །མདད་འཕྲིན་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་། །ཁྱད་པར་རྒྱུད་བཞིའི་འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་ཀྱིས། །འགྲོ་ཀུན་དུས་མིན་འཇིགས་ལས་མྱུར་གྲོལ་ཤོག །ཅེས་པའང་གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གྲྭ་ཚང་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྔ་ཁུངས་སྨན་ཐང་ཁྱོན་བརྒྱད་ཅུ་ཚང་ངེས་ཡོད་འདུག་རུང་ཕྱོགས་འགྲོའི་སྨན་སྦྱིན་སོགས་ནས་གཡར་ངན་གྱིས་ཕྱིར་སྤྲོད་མ་བྱུང་བ་ད་ཆར་ངོ་ཡོད་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་ལས་མ་བསྡད་སྟབས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྩད་གཅོད་ཁ་གསལ་ཞིང་། བློ་གསལ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་གཡོ་བར། །བྱེད་པས་སྔོན་གྱི་དམ་དང་། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གང་གྱུར་བ། །སྡོམ་བརྩོན་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ཁྱོད། །ཡུན་རིང་གནས་ཤིང་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལ་འཇམ་པའི་དཔལ། །ཞུགས་ཤིང་ངག་ལ་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཅན་མ། །ཉེ་བར་ཞུགས་ནས་བློ་དང་ངག་གི་དཔལ། །ཕུན་དུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པས་འབྱོར་གྱུར་ཅིག །མ་ལུས་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཀུན་སྨན་དང་འབྲས་བཅུད་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། སྐྱེ་དགུའི་ཚོགས་རྣམས་འཚེ་བ་མེད་ལ་བདེ་བ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའང་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རབ་རྒྱས་ཏེ། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཚུལ་དྲི་མེད་སྤྱད་ནས་ཀུན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་གྱུར་ཅིག་ཤོང་སྟོན་ལའོ།།
– འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་དུས་དེབ་16 ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས།


text:
ཚེས་4ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་2018ལོའི་ལོ་འཁོར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་། སྔོན་ཐོན་ལ་གཟེངས་བསྟོད། ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས། 《2018ལོའི་ལོ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་འགན་འཁྲིའི་ཡི་གེ》འཇོག་པ། 2018ལོའི་ལས་དོན་གཙོ་བོ་བཀོད་སྒྲིག་བཅས་བྱས་པ་རེད།
འདི་ལོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཐད། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་2018ལོ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་འགོ་འཛུགས་པའི་ལོ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་བྱས་ནས་ལོ་40འཁོར་བའི་ལོ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གོང་མཐུད་འོག་འབྲེལ་གྱི་འགག་རྩའི་ལོ་བཅས་རེད། དེས་ན། ངེས་པར་དུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱེད་པ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང“མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི”སྐོར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ལྗོངས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཏང་ཨུད་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཕྱོགས་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མངོན་གསལ་དོད་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུ་སྒུལ་ཤུགས་སུ་བྱེད་པ། ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་སྣེ་འདྲེན་དུ་བྱེད་པ། གཞི་རིམ་གྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་འདེགས་སྐྱོར་དུ་བྱེད་པ། ཏང་ཨུད་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་འགན་ཁུར་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་པ། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་པ། ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་འགན་ལེན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་ལམ་སྲོལ་ཞིག་གང་མགྱོགས་ཆགས་པར་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན། རིག་ནུས་ཅན། ཆེད་ལས་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། མཉམ་འཛུགས་མཉམ་སྐྱོང་གི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཧུར་ཐག་གཏོད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། མི་དམངས་བདེ་སྡོད་ལས་བརྩོན་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་པ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་བྱས་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་སྔོན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ལྷ་ས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ལམ་བུ་གསར་པའི་ཐོག་སྐྱོད་ཕྱིར་ལེགས་སྐྱེས་སྔར་བས་ཆེན་པོ་འབུལ་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་བྱས་པ་རེད།


text:
Thursday, March 17, 2011
༄༅། །སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།
༄༅། །སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།
༄༅། །སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཐུན་མོང་ལ། ཆེད་དོན། ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཕྱི་ལོའི་གོང་གི་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་པའི་ནང་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་པའི་ནང་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་བར་ལོ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བའི་རིང་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་ཞེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པས་ཆོལ་གསུམ་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་པུར་རྒྱལ་བོད་ཅེས་བྱ་བ་ཤར་གླིང་དབུས་མའི་ནང་དཔུང་སྟོབས་དང་མངའ་ཐང་ཆེ་གྲས་སུ་གྱུར་ཏེ་རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་ཞེས་འདྲ་མཚུངས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་སུ་ཚུད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་རང་བཙན་པ་འབུར་དོད་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ཆོས་དང༌། རིག་གནས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་གང་ས་ནས་འཕགས་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར། ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་པའི་ནང་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་བ་ནས་ཆིག་བསྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་ཉམས་ཏེ་ལུང་ཚན་སོ་སོའི་སྒེར་བཙན་ཙམ་ལས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཚགས་ཚུད་མ་བྱུང་བའི་ཐོག ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་པའི་འགོ་འཛུགས་ནས་ཇིང་གེ་སི་ཁཱན་གྱི་ཧོར་དམག་འོག་རྒྱ་ནག་ཙམ་མ་ཟད་བོད་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང་ཚུད། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༠ ནང་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་ཆོལ་གསུམ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སྲིད་དབང་སླར་གསོ་མཛད་ཀྱང༌། རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་མཐའ་མཚམས་ཇི་བཞིན་སྐྱོང་མ་ཐུབ་ཁར། ལོ་ ༣༨༠ སྐོར་གྱི་ནང་ཕག་གྲུ་དང༌། རིན་སྤུངས། གཙང་པ་བཅས་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡང་བྱུང་སྟེ་སོ་སོའི་རྒྱལ་སའི་ཉེ་འདབས་ས་ཁུལ་ཙམ་ལས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་ཁྲིམས་དང་དབང་ལུང་གིས་མ་ཁྱབ་ཅིང༌། ནང་ཁུལ་བདེ་གཟར་མང་བས་བོད་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར།
ཕྱི་ལོ་ ༡༦༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་དབུ་ཁྲིད་གནང་སྲོལ་ཚུགས་ཤིང༌། བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གང་ཙམ་སྲ་བརྟན་དང༌། རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་དར་རྒྱས། བོད་འབངས་རྣམས་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་རོལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱིས་དགུང་ན་སོན་མཚམས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་ཁུར་རིམ་བཞེས་མཛད་ལམ་ཆགས། ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དགུ་པའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་པའི་འགོ་ཙམ་ནས་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཕྱི་འབྲེལ་ཇི་བཞིན་མ་བྱུང་ཁར། ྋརྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མངའ་དབང་བཞེས་པ་ནས་རིང་པོར་མ་སོང་བར་འགལ་རྐྱེན་དབང་གིས་སོག་ཡུལ་དང༌། རྒྱ་ནག རྒྱ་གར་བཅས་སུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་སྟེ་སླར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་བོད་ཀྱི་མངའ་དབང་གི་གནས་བབ་བསྐྱར་ནན་གསལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་བར་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གཟིགས་རྟོག་ཇི་བྱུང་བཞིན་བོད་འབངས་བདེ་ཐབས་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཕྲ་ཚུགས་ཐབས་སུ་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང༌། ལམ་ལུགས་ལེགས་བཅོས་སོགས་ལ་ཐུགས་བརྩོན་གནང་སྟེ་རླབས་ཆེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བྱུང་ནའང༌། ཐུགས་བཞེད་ཡོངས་རྫོགས་ཇི་བཞིན་མ་འགྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཆུ་སྤྲེལ་ཞལ་གདམས་ལས་དཔོག་ནུས། ཕྱོགས་མཚུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱལ་ཚབ་དང་སྲི་ཞུ་བ་ན་རིམ་གྱིས་ནོར་འཁྲུལ་དང་འཐུས་ཤོར་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་མོད། མདོ་དོན་བོད་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མངའ་དབང་མི་དམན་ཙམ་ལོ་བཞི་བརྒྱར་ཉེ་བའི་རིང་སྲ་བརྟན་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
ངོས་རང་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཁྲི་འདོན་བྱུང་རྗེས་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་གལ་ཆེ་བའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད་མུས་སུ། རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལས་མ་སོན་ཞིང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལམ་སྲོལ་ལྟ་ཅི། བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ལམ་ལུགས་ཁག་ཀྱང་ཆ་ཚང་རྒྱུས་མྱོང་མེད་སྐབས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཁུར་སྔ་བསྣུར་གྱིས་མ་ལེན་མཐུ་མེད་བྱུང་སྐབས། གནས་བབ་ཛ་དྲག་དང་རྐྱེན་ངན་རྣམ་མང་རུ་འཛིངས་སུ་ཡོད་ནའང༌། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྲོལ་སྔར་ལམ་དེབ་གསལ་ལྟ་བུ་མིན་པར་གནས་དུས་དང་འཚམས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཆེ་བསྐྱེད་ཡོད་ཁོངས་ནས། བསྒྱུར་བཅོས་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་སོགས་ཐབས་ཤེས་རྣམ་གྲངས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱས་རུང༌། ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་འདོད་བློ་ཁེངས་པའི་ལེགས་བཅོས་བྱེད་མ་ཐུབ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འབྱོར་མ་ཐག་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་གྲས་སུ་བརྩིས་ཏེ་བཀའ་བློན་ལས་ཁུངས་ཁག་ཆ་བགོས་གསར་འཛུགས་དང༌། མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སོགས་རིམ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་འགོ་ཚུགས།
རྒྱལ་ཁབ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡུལ་མི་ཡོངས་ནས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཀྱིས་འགན་ཁུར་བའི་ཐོག་ནས་གནས་དུས་དང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ལ་བསྟུན་ནས་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་མ་བྱས་པར། རྒྱུད་འཛིན་ལྟ་བུའི་འགོ་ཁྲིད་མི་གཅིག་ལ་བློས་འགེལ་གྱིས་མང་ཚོགས་འགན་ཁུར་མེད་པར་བསྡད་ན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་སྲ་བརྟན་གནས་མི་ཐུབ་པ་དང༌། ཡུལ་ལུང་གི་ཡར་རྒྱས་ཚུལ་བཞིན་ཡོང་མི་ཐུབ་པ་དངོས་མཐོང་ཁར། མི་གཅིག་དབང་འཛིན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ནི་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཟིན་པ་དང༌། དེང་རབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གུ་ཡངས་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་བཟང་ཤོས་ཡིན་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་གཞན་གྱི་ལད་མོ་དང་མཛེས་ཆོས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་བདེ་དོན་རང་ལ་དམིགས་ཏེ་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་ལག་ལེན་སྒོ་དུ་མ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་གསར་འཛུགས་དང༌། དེ་རྗེས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་འཆར་ཟིན་གསལ་བསྒྲགས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་བཅའ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་བཙུགས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་གྲངས་སྤར་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་རིང་ལག་བསྟར་ཐུབ་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་མིང་དོན་མཚུངས་པ་དང༌། སྤྱི་ལྷན་དབང་ལུང་ལྡན་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་སོགས་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་པའི་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཐོན་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མང་ཚོགས་ནས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ངོས་རང་རྒྱུན་ལྡན་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ཐོག་ཐེ་བྱུས་མི་དགོས་པར་ཕྱེད་རྒས་ཡོལ་ལྟ་བུས་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་སྨན་པའི་བྱེད་སྒོ་གཞན་གྱི་ཐོག་དུས་ཚོད་ཇེ་མང་གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བླངས་པ་ཡིན།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་སུ་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་དང༌། ཡུལ་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྗོད་ཚིག་བཀོད་པ་དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་ཡོང་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ཕུགས་དམིགས་བཟུང་བ་ཞིག་ཡིན།
མདོ་དོན་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་བོའམ་སྙིང་དོན་མཐར་ཐུག་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་གང་ཡང་མི་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར། མི་མང་གི་ཆེད་དུ་མི་མང་གིས་བདམས་པའི་མི་མང་གི་འགོ་ཁྲིད་རིམ་པས་མི་མང་གི་འགན་ཁུར་ཆ་ཚང་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་སྟབས། ད་ཆ་རང་རེའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཁུར་མ་དགོས་པར་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་སོ་སོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་འགན་ཁུར་བྱེད་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད།
དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཉེ་དུས་གསར་བྱུང་ཞིག་མིན་པར་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ལས་རིམ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་མང་ཚོགས་དང་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་འཇོན་དང༌། བསམ་སྤྱོད་མྱོང་གོམས་བཅས་ཚད་ལོང་ཡོང་རེས་ངང་སྒུག་བྱས།
མི་ལོ་བཞི་བརྒྱར་ཉེ་བའི་རིང་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱིས་དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་གོམས་ཤུགས་ཆེ་བའི་བོད་མི་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མེད་པའི་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བསམ་བློར་འཆར་དཀའ་བའི་སྔོན་གོམས་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་མང་ཚོགས་ནས་འཕྲལ་མར་ངོས་ལེན་ཡོང་ཐབས་དཀའ་བ་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ལྟར་འདས་པའི་ལོ་ ༥༠ ཙམ་གྱི་རིང་གཞིས་བྱེས་མང་ཚོགས་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང༌། འགན་ཁུར་གྱི་སེམས་སྟོབས་གོང་མཐོར་སྤེལ་ཐབས་སྒོ་དུ་མ་ནས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་གསུམ་དུས་གསུང་འཕྲིན་དུ་ "བོད་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བོད་མི་ཚོར་བྱུང་བའི་ཉིན་བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་མིན་ནི་བོད་མི་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གཞུང་གི་སྲོལ་ལུགས་འདི་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ངེས་པ་མེད། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ནི་བོད་མི་མང་རང་གིས་བྱེད་ངེས་ཡིན་ཞིང༌། ལྷག་པར་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་སྦྱང་བརྩོན་བྱས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཡར་ཐོན་ཅན་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་ངེས་ཡིན།" ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་ ༡༩༨༨ ལོའི་གསུམ་དུས་གསུང་འཕྲིན་ནང་ "ངས་དེ་སྔོན་ནས་ཐེངས་མང་ཤོད་མྱོང་བ་ལྟར། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ཡང་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་མིན་ནི་བོད་མི་མང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ངེས་ཡིན།" ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནས་བཟུང་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་སོགས་སུ་ད་ཕྱིན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ་གཞུང་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་ཆ་ཚང་འཁུར་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་ ༡༣ པའི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། སྐབས་དེའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་བཅས་ལ་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁྲིམས་འཆར་ཁག་གི་ཐོག་ངོས་ནས་མིང་རྟགས་འགོད་རྒྱུས་མཚོན་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་དེ་རིགས་མེད་པ་བཟོ་འགབ་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་མང་བགྲངས་ཏེ་གནས་སྐབས་ངང་འཐེན་དགོས་པའི་ཨུ་ནན་བྱུང་བ་ལྟར་དེ་མུས་སུ་ལུས། དེ་བཞིན་སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་བོད་གཞུང་མང་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་སྐབས་སུའང་ཞིབ་ཕྲ་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལྟར། ད་ཆ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་འདི་ཉིན་འགྱངས་ཞག་འཕུལ་དུ་མ་བཞག་པར་ད་རེས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་འདིའི་ཐོག་བཅའ་ཁྲིམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ལ་བསྐྱར་བཅོས་དགོས་ངེས་རྣམས་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱིས་ངོས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་བྱེད་སྒོ་གང་ཡང་མ་དགོས་པ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།
སྐབས་འདིར་ནན་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། བར་སྐབས་དེར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་གིས་མཚོན་བོད་ཕྱི་ནང་གི་མང་ཚོགས་དང༌། མི་སྒེར་མང་པོས་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་ངོས་ལ་སྔར་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཁུར་མུ་མཐུད་བྱ་དགོས་རེ་བསྐུལ་བྱུང་ཡང༌། ངོས་ཀྱི་སྲིད་དབང་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་འདི་འགན་ཁུར་བྱེད་འདོད་མེད་པའམ། སེམས་ཤུགས་ཆག་པ། བོད་མིའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་བློས་བཏང་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། བོད་མིའི་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། ཅི་སྟེ་ད་དུང་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཤས་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་པ་བྱུང་ན་ངོས་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དུས་ཤིག་ངེས་པར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་དང༌། ད་ལྟ་ངོས་རང་བདེ་ཐང་ཡོད་སྐབས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཆ་ཚང་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རང་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཐབས་སུ། ལམ་སྲོལ་འདི་ད་ལྟ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཚེ་སེལ་ཐབས་སུ་ངོས་ཀྱིས་མཐུན་འགྱུར་བྱེད་ཐུབ། དེ་མིན་འདི་མུར་ལུས་ཏེ་ནམ་ཞིག་གློ་བུར་ངོས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤར་ཚེ་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པས་དེ་འདྲ་མི་ཡོང་ཆེད་ད་ལྟ་ནས་ངེས་པར་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ལས་འགན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ངོས་རང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དབར་ལས་སྨོན་གྱི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཚང་མའི་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངོས་ནས་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་མི་སྲིད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་སྒྲུབ་ཐབས་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་རྒྱུན་འཁྱོངས་ངེས་པར་བྱེད་རྒྱུར་ཚང་མས་བློ་གཡེང་མི་དགོས།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༡ པའི་ནང་སྡེ་སྲིད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་སྔོན་སྲོལ་རྒྱུན་སྐྱོང་ལྟ་བུ་དང་བར་བརྒལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཙམ་ལས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་མི་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་མེད། དཻར་བརྟེན་ད་ལམ་བཅའ་ཁྲིམས་བསྐྱར་བཅོས་སྐབས་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ནས་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གཉིས་ཀའི་འགོ་ཁྲིད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་མི་སྣས་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཏེ་བཅའ་ཁྲིམས་ཡུལ་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ངེས་པར་བཟོ་དགོས་ཤིང༌། དེའི་འོག་རྗེས་འབྲེལ་དོན་ཚན་གཞན་དག་དང༌། ཁྲིམས་སྒྲིག་གཞན་ཁག་བསྐྱར་བཅོས་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་སམ་ལས་རིམ་ཇི་དགོས་ཚོགས་དུས་འདི་རང་དུ་གཏན་འབེབས་ལག་བསྟར་ངེས་པར་དུ་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ། དེ་ལྟར་བྱུང་མཚམས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་འཆར་ཟིན་དང་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་སོགས་ངོས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་སྲིད་དོན་གྱི་ཡིག་ཆ་འགའ་ཤས་རང་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་པའི་མིང་བྱང་ཡང་སྐབས་བསྟུན་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་དེ་དོན་ཡིད་འཇགས་འཚལ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་བཅས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆོས་སྨྲ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༡ དགེ་བར་བྲིས།། །།
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང། སྤྱི་འཐུས་སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་བཅས་ནས་རྒྱ་གར་དགུན་དུས་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་བཞིན་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན། གང་ཅིའི་འབྲེལ་ལམ་ཆེད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༨ ནས་ཚེས་ ༢༢ བར་ཉིན་ལྔའི་རིང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་ལས་རིམ་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་ཟིན།
སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་ད་བར་རྒྱ་གར་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག་ ༡༡ དང་། མངའ་སྡེ་ཁག་ ༡༩ ཡི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཁྱོན་ ༤༠ ལྷག་ཙམ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད་འདུག
དེ་ཡང་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་ (Constitution Club of India) ནང་ཚོགས་གནང་ཡོད་པ་དང། ཚོགས་འདུའི་ནང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་ ༧ ཙམ་ཕེབས་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག སྤྱི་འཐུས་སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་དང་། ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བཀའ་ཟུར་སྐུ་ངོ་འབྲོང་ཆུང་དངོས་གྲུབ་མཆོག འཕགས་བོད་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁང་དང་། ཚོགས་དྲུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་རྣམ་པ་བཅས་ཚོགས་འདུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་འདུག ཐེངས་དེར་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང་གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་འཆར་འོས་འཕེན་འགྲོ་བཞིན་པར་དུས་ཁོམ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་འགའ་ཞིག་ཕེབས་བཅར་ཞུ་ཐུབ་མེད།
ཚོགས་འདུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྔར་ལྷག་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐབས་དང་། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་ཐབས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཆེད་གྲོས་ཆོད་ཁག་བཞི་ཙམ་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག
ཉིན་ལྔའི་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་ལས་རིམ་ནང་། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་སྤྱི་ལྷན་གྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པར་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་མཇལ་འཕྲལ་གནང་བ་མ་ཟད། ཁོང་རྣམ་པའི་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྲོས་ཚོགས་ནང་དང་། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཚོགས་འདུ་མང་དག་ཞིག་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཀྱང་གནང་ཡོད་འདུག དཔེར་ན་རྒྱ་གར་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་བགྲེས་པ་སྐུ་ཞབས་ Vivek K Tankha མཆོག་ནས་ ”གལ་སྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ལྡི་ལིར་མཛད་འཆར་ཞིག་དང་སྟབས་སྒྲིག་འོག་ངེད་ཅག་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་དང་བོད་དོན་སླར་གསོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྡུ་བསྐོང་གནང་ཐུབ་ཚེ། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཁྱབ་སྤེལ་གོང་མཐོར་ཡོང་རྒྱུར་དེ་བས་ཕན་རླབས་དང་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་གནང།
དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་ནས་ ”དུས་ཡུན་ཉིན་ལྔའི་རིང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ ༤༠ ལྷག་ཙམ་མཉམ་བོད་དོན་ཐོག་མཇལ་མོལ་ཚགས་ཚུད་ནུས་ལྡན་བྱུང་བ་མ་ཟད་། གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། འབྱུང་འགྱུར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མང་དག་ཅིག་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་ཆེད་བཅར་ཞུ་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་བཞིན་ཞལ་བཞེས་གནང། ཐེངས་དེར་ཞུ་གཏུགས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེས་ རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་ལྷག་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།” ཞེས་གསུངས་གནང།
ཕྱི་ལོ ༢༠༡༤ ནས་ད་བར་སྤྱི་ལྷན་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་སྐབས་ ༡༦ པའི་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ ༢༡༠ ཙམ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཐུབ་ཡོད་པའི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་སྙིང་བསྡུས་སུ།


text:
༄༅།།མཁའ་དབྱིངས་ནས་ཀན་སུའུ་བོད་ཁུལ་གྱི་གཡུང་དྲུང་མཁར་ལ་ཐུར་ལྟ་བྱས་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2017ལོའི་ཟླ་ 11ཚེས་27ཉིན། 15:08) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། མཁའ་འགྲོ།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་11ཚེས་24ཉིན། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་རྒན་གྱ་རྩྭ་ཐང་དུ་ཆགས་པའི་གཡུང་དྲུང་མཁར་ནི་མཁར་འདིར་ཟུར་བརྒྱད་ཡོད་པས་མིང་དེ་ཐོགས་ཤིང་། ཁྱོན་བསྡོམས་རིང་ཚད་ལ་སྨི་2193ལྷག་ཡོད་ཅིང་། མཁར་ནང་དུ་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་300ཡོད་པ་རེད། འདི་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ཙོང་ཁ་ས་ཁུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་སུ་བཙུགས་པ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་དབང་གིས་འ་ཞ་དང་། ཐུ་བྷོད། མི་ཉག རྒྱལ་སྲས་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་འཕྲོག་རེས་དྲག་པོ་བྱེད་པའི་དམག་དོན་བྱེད་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། གནའ་བོའི་དར་གོས་འགྲུལ་ལམ་གྱི་འགག་མདོ་གལ་ཆེན་ཡང་ཡིན་པ་རེད།