text:
མཚོ་སྲིད་གཞུང་ལས་ཐིན〔2017〕ཡིག་ཨང13པ།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམང་སྲིད་གཞུང་གཞུང་ལས་ཐིན་གྱི2017ལོའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་དེའི་འགན་འཁུར་ལས་བགོས་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་སྦྱོར།
གྲོང་ཁྱེར་དང་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སོ་སོ་དང་། གཞུང་ལས་ཁང་། ཐིན། ཅུས་སོ་སོ་བཅས་ལ།
2016ལོར། དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ཞིང་འགན་ཁུར་ལྕི་བའི་བཅོས་བསྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་གཏན་འཇགས་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་ཁ་ཕྱོགས་པ། ས་གནས་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོསォསྲིད་གཞུང་བྱ་བའི་སྙན་ཞུサལས་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ་དང་། ཚན་རིག་གིས་ཇུས་འགོད་བྱེད་པ་དང་བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་བྱས་ནས། དཔལ་འབྱོར་མར་རྒུད་པའི་གནོན་ཤུགས་བསྟུད་མར་འཕར་བ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་ཚད་དལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་དམ་བཅའ་པའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད། 2017ལོ་ནི“ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གལ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་བཅོས་སྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་དང་། དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་གོང་སྤེལ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་མཐོར་འདེགས། དམངས་འཚོའི་འགན་སྲུང་ནུས་པ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་བཅས་ལ་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པ་རེད། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ཡིད་འཐད་བྱུང་བ་བརྒྱུད་ད་ལྟ2017ལོའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྟངས་ཐད་བརྡ་སྦྱོར་བཏང་བ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
གཅིག སྤྱིའི་བསམ་ཕྱོགས།
2017ལོའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུའི་སྤྱིའི་བསམ་ཕྱོགས་ནི། གཏིང་ཟབ་མོས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་མཚོ་སྔོན་དུ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་སྐབས་བཏོན་པའི“ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི”གལ་ཆེན་བླང་བྱ་ལ་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། མི་དམངས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས། ཞིང་ཆེན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་དམ་པོར་སྙེགས་ཤིང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐུགས་ཁུར་ལ་ལན་ལེགས་པོར་སློག་དགོས། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་དམངས་འཚོའི་མངའ་ཁོངས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་ཁྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞུགས་པ། གཞུང་གཉེར་དམངས་གཉེར་མཉམ་སྒྲུབ་ཀྱི་འདོན་སྤྲོད་དཔེ་གཞི་རིམ་བཞིན་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་སྲིད་ཇུས་བསྡུས་གྲུབ་ལ་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་བ་དང་། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་སྡེབ་སྒྲིག་བྱེད་པ། འགྲོ་སོང་སྒྲིག་གཞི་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། གཞི་རྩའི་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་མང་ཚོགས་ཆེས་རེ་སྒུག་བྱེད་པའི་དོན་དག་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ། དམངས་འཚོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་ཅན་ཐག་གཅོད་པར་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་བ་དང་ཞན་ཆར་ཁ་གསབ་བྱས་ནས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྤྱི་ལ་ཁེ་ཕན་ཐོབ་པ་དང། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་སྤྱོད་རང་བཞིན་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། དམངས་འཚོའི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་གྱི་ལས་ཕྱོད་གདེང་འཇོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས་དངོས་ཕན་ཐོབ་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།
གཉིས། འགན་འཁུར་གཙོ་བོ་དང་ལས་བགོས།
(གཅིག) ཤུགས་ཆེན་པོས་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།
1. མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་འཆར་གཞི་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བར་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྒོང་རུམ་རྟེན་གཞི་དང་དམངས་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་དང་ལས་ཞུགས་ཀྱི་དངོས་སྦྱོང་རྟེན་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཞིང་། “སྟོན་ཁར་སྲིང་བལ་འཐུ་བ”དང“འཕང་འབྲས་འཐུ་བ”། “འཐེན་ཐུག་དཔལ་འབྱོར”སོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ངལ་ལས་ཚོང་རྫས་གྲགས་ཅན་གསོ་སྐྱོང་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ནས། བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ཀྱིས་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཚན་རྩལ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་དབུལ་སྐོར་ཅུས་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
2. ཐོན་ནུས་ལྷག་མ་མེད་པར་བཟོས་ནས་ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་བཟོ་པ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གཉིས་ཀྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
3. བོགས་གཏོང་གཞུང་ཁང་གི་རེ་ཞུའི་སྒོ་ཐེམ་ཇེ་དམར་བཏང་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོང་བའི་ལས་བཟོ་གཉེར་བའི་མི་སྣ་སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་མངའ་ཁོངས་སུ་འཇུག་དགོས། (ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
4. ལས་ཁུངས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱིས་རྒྱུགས་བླངས་ནས་ལས་མི5000ཡས་མས་བསྡུས་ཏེ། མཁར་གྲོང་གི་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་ཁྲི་ཚོ6སྣོན་པ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་དགོས་ཞིང་། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་པ་མི་ཐེངས་ཁྲི་ཚོ105གནས་སྤོ་ལས་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པ་ཁྲ་ིཚོ8ལ་རྩལ་ནུས་ཟབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་བྱེད་ཚད85%ཡན་སླེབས་པར་བྱེད་པ། མཁར་གྲོང་གི་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད3.5%ཡི་ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐིན་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(གཉིས) སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བར་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱ་དགོས།
5. ཟི་ལིང་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དང་ཐོ་མ་བཟོས་པའི་དབུལ་ཕོངས་ཁྱིམ་ཚང་གི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་སློབ་མ་དང་ཞིང་སྡེའི་ཆེས་དབུལ་པོར་རོགས་སྐྱོབ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལོ15ཡི་གྲོན་དངུལ་མི་ལེན་པར་སློབ་གསོ་ཐོབ་པར་འཇུག་དགོས། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭའི་སྤྱི་ཚོགས་ལག་ལེན་དང་སློབ་གྲྭའི་ཕྱི་རོལ་བྱ་འགུལ་གྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་ལས་གཞི་མེད་པར་གཏོང་ཞིང་། སློབ་མའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་གྲོན་དངུལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་སྒོར50ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་གྲོན་དངུལ་མི་ལེན་པའི་དགེ་ཐོན་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་གི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གསོའི“ལོ་གསུམ་འགུལ་སྐྱོད”འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། བྱིས་པའི་སློབ་ཁང75གསར་སྐྲུན་དང་རྒྱ་སྐྱེད་བྱ་དགོས། “ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཞན་ཆ་བཅོས་བསྒྱུར”ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། མཐོ་འབྲིང་དཀྱུས་མའི་སློབ་གཉེར་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ནས། ཁུལ་དྲུག་གི་སློབ་གསོའི“ཞན་ཆ་བཅོས་བསྒྱུར”གྱི་གཞི་རྩའི་འཛུགས་སྐྲུན་ས་གནས་ཆ་ཚང་དུ་སྒྲིག་པའི་མ་དངུལ་མེད་པར་བཟོ་དགོས། མཐོ་རིམ་སློབ་གསོ་དང་ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དངོས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། སློབ་གསོ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(གསུམ) གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་ཇེ་མང་གཏོང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།
6. ལས་ཁུངས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱི་ཟླ་ཕོགས་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་དུས་དང་བསྟུན་ནས་ས་གནས་ཟུར་བསྣན་གསབ་ཕོགས་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ནས། ས་གནས་ཀྱི་གསབ་ཕོགས་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གཉིས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་དགོས།)
7. ཁེ་ལས་ཀྱི་ཟླ་ཕོགས་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་ལྟ་རྟོག་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་དགོས།)
8. ཆེས་དམའི་ཟླ་ཕོགས་ཚད་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དགོས།)
9. ཞིང་སྡེའི་ཐུན་མོང་ཐོན་དབང་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས། ས་ཞིང་ལས་གཉེར་དབང་ཆ་རིམ་པ་ལྟར་སྐོར་སྐྱོད་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་རྒྱལ་ཁོངས་ཐོན་ཁུངས་ཐིན་གཉིས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འགན་འཁུར་དགོས།)
10. ཧུར་ཐག་གིས་རྣམ་པ་གསར་བའི་ལས་གཉེར་གཙོ་གཞི་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང། སྤྲོ་གསེང་དང་ལྟ་སྐོར་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་སོགས་ལས་རྣམ་གསར་བ་བཟོས་ནས། ཉི་འོད་དྲོད་ཁང2000དང་ལྷས་གསོ་ལྷས་ར5000གསར་སྐྲུན་དང་། ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་གསོ་སྤེལ་ར་བ100རོགས་སྐྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་བྱས་ཏེ། རོང་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་རང་བཞིན་དང་ལས་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དགོས།)
11. སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་བརྒྱུད་ནས་ཚད་འདེགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་ཞིང་དར་ཞིང་ཕན་གྱི་སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་སོ་སོ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་དམངས་སྤོ་སྒྱུར་རང་བཞིན་གྱི་ཡོང་སྒོ་ཕན་ཡོད་ཀྱིས་ཁ་སྣོན་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་སྤྱོད་འཐུས་ཡོང་སྒོ9%ཡན་འཕར་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐིན་བཅས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འགན་འཁུར་དགོས། )
(བཞི) སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།
12. དམངས་ཡོངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་འཆར་གཞི་ཁྲོད་ཞུགས་པར་མུ་མཐུད་དུ་ལག་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ཁེ་ལས་དང་ལས་ཁུངས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་མི་སྣའི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོ་མ་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རྒན་གསོའི་མ་དངུལ་ཟླ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཚད་གཞི་སྒོར15ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། སྒོར155ཡི་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
13.གྲོང་ཁྱེར་དམའ་སྲུང་ཟླ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཚད་གཞི་སྒོར50ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། སྒོར450སླེབས་པར་བྱ་དགོས། ཞིང་སྡེའི་དམའ་སྲུང་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཚད་གཞི་སྒོར350ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། སྒོར3320ལ་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། དཀའ་ངལ་ཆེས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་ལ་རོགས་སྐྱོབ་གསོ་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་ཤིང་། གཞི་རྩའི་འཚོ་བའི་ཚད་གཞི་དེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆེས་དམའི་འཚོ་བའི་ཚད་གཞིའི་ལྡབ1.5ལྟར་རྩིས་ཏེ་སྤྲོད་རྒྱུ། ནུས་པ་ཉམས་ཚད་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ཡོད་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེས་ཆེ་བའི་མི་སྣའི་ལྟ་སྐྱོང་ནད་གཡོག་གསབ་དངུལ་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆེས་དམའི་ཟླ་ཕོགས་ཚད་གཞིའི20%དང30%། 50%ལྟར་སྤྲོད་རྒྱུ། ཚོགས་པ་དཀའ་ཁག་ཅན་གྱི་དྲོད་ལེན་གསབ་དངུལ་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཞིང་སྡེའི་དམའ་སྲུང་ཁྱིམ་ཚང་ལོ་རེར་ཁྱིམ་ཚང་རེར་སྒོར800ཡི་ཚད་གཞི་ལྟར་དྲོད་ལེན་གསབ་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་། མཁར་གྲོང་དམའ་སྲུང་ཁྱིམ་ཚང་གི་དྲོད་ལེན་གསབ་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་སྒོར250ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། སྒོར1000ལ་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་དང་། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན། ཞིང་ཆེན་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
14. དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཁྱིམ་ཚང1000ལ་གེགས་མེད་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ་དང་། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཚབས་ཆེན་ཡིནཔའི་མི200ལ་རམ་འདེགས་རང་བཞིན་གྱི་ལས་ཞུགས་གསབ་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ། (ཞིང་ཆེན་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
15. སྐྱེ་ཁམས་དུར་འཇུག་གི་བྱ་དགའ་དང་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ནས། ས་ཆ་གྲོན་ཆུང་དང་སྐྱེ་ཁམས་དུར་འཇུག་བྱེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ལ་སྒོར800ནས་སྒོར3000བར་གྱི་བྱ་དགའི་གསབ་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ། (ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
16. ཞིང་པའི་སྡོད་ཁང་གི་འགན་བཅོལ་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། མཚོ་སྔོན་འགན་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་དོ་དམ་ཅུས་ཡིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(ལྔ) བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
17. དཀའ་གནས་ཅན་གྱི་བྱིས་པའི་འགན་སྲུང་ལ་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་དགོས་ཤིང་། ནད་གཞི་ལྗི་ཞིང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཚབས་ཆེན་ཡིན་པའི་བྱིས་པའི་སྡོད་བཅོས་གྲོན་དངུལ་རྩིས་ཞུ་དང་། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་དང་ནད་ཆེན་འགན་བཅོལ་སྲིད་ཇུས་ནང་དུ་འདུ་བའི་སྡོད་བཅོས་གྲོན་དངུལ་རྩིས་ཞུ10%ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཞིང་སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་ཚད་གཞི10%ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། ཚད་གྲངས་མཐོ་ཤོས་སྒོར་ཁྲི་ཚོ6ལ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་ཁྱིམ་བསྐྱུར་བྱིས་པའི་གཟིགས་སྐྱོང་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། ཧུར་བརྩོན་གྱིས“བྱིས་པའི་ཁྱིམ་གཞི”གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང། ཞིང་སྡེའི་ཁྱིམ་བསྐྱུར་བྱིས་པ“ལུགས་མཐུན་ལྟ་སྲུང་དང་མཉམ་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི”གཟིགས་སྐྱོང་ཆེད་གཉེར་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན། ཞིང་ཆེན་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
18. “དཔྱིད་མྱུག་འཚོ་བཅུད་འཆར་གཞི”སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ནས་སློབ་གྲྭ60ཡི་ཟ་ཁང་ལ་སྒྲིག་ཆས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
19. མུ་མཐུད་དུ་ཕྲུ་གུའི་འཚོ་བཅུད་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཞིང་། མངལ་ཆགས་པ་དང་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་སྡོད་བཅོས་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བའི་གསབ་དངུལ་དང་། རོང་འབྲོག་ཁུལ་བུད་མེད་ཀྱི“འབྲས་སྐྲན་གཉིས”གྲོན་དངུལ་མི་ལེན་པའི་ཞིབ་བཤེར་ལས་གཞི་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས། “འབྲས་སྐྲན་གཉིས”ལྡན་གྱི་བུད་མེད་དབུལ་ཕོངས་ཅན་རེ་ལ་སྒོར་ཁྲི་ཚོ1གི་རོགས་སྐྱོབ་གསབ་དངུལ་སྤྲོད་དགོས། མངལ་ཆགས་པ་དང་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་པའི་བུད་མེད་དང། ཕྲུ་གུ་ལོ5མན་གྱི་བྱིས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཚད་བརྟན་འཇགས་ངང་ཇེ་དམར་བཏང་ནས། བུད་མེད་དང་བྱིས་པའི་བདེ་ཐང་གི་ཆུ་ཚད་རིམ་བཞིན་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ཞིང་ཆེན་བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འགན་འཁུར་དགོས་ཤིང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(དྲུག) དམངས་ཡོངས་བདེ་ཐང་གི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
20. “བདེ་ཐང་མཚོ་སྔོན2030”གི་འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ནས་དམངས་ཡོངས་བདེ་ཐང(ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར)གི་ལས་གྲྭ་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ལུས་རྩལ་ཅུས་དང་ཞིང་ཆེན་ཟས་རིགས་སྨན་རིགས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་སོགས་སྡེ་ཁག་གིས་འགན་འཁྲི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འགན་ཁུར་དགོས།)
21. “ཉི་གཞོན་འཆར་གཞི”ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས་སློབ་གྲྭ200ལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་སྒྲིག་ཆས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན་གྱིས་སྣེ་འཁྲིད་དགོས།)
22. རིམ་བགོས་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་་གིས་སྣེ་ཁྲིད་དགོས།)
23. སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་གྲོན་དངུལ་གཏོང་སྟངས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་མ་དངུལ་བསྡུ་བའི་ཚད་གཞི་སྒོར70ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། སྒོར680ལ་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་བརྒལ་ཏེ་ས་གནས་གཞན་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་གྲོན་དངུལ་དུས་ལྟར་སྡོམ་རྩིས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
24. གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་གསབ་དངུལ་ཚད་གཞི་སྒོར5ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཞིང་། སྒོར55སླེབས་པར་བྱ་དགོས། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་གསར་སྐྲུན་བྱས་ནས། ཁྱིམ་ཚང་སྨན་པའི་གན་རྒྱ་འཇོག་པའི་ཞབས་ཞུ་ཁེབས་ཚད70%ཡན་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། སྡེ་བའི་སྨན་པའི་གླ་ཕོགས་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར5000ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
25. གཉེར་མ་སྒྲིག་གོང་གི་གསོ་རིག་བདེ་ཐང་ཞིབ་བཤེར་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་འཁྲིད་དགོས།)
26. འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེའི་དམིགས་བསལ་ཁྱིམ་ཚང་ལ་སྡོད་བཅོས་སྲུང་རོགས་འགན་བཅོལ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་ཤིང་། ཧུར་བརྩོན་གྱིས་བདེ་ཐང་འགན་བཅོལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། མཚོ་སྔོན་འགན་བཅོལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་ཀྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
27. འགོས་ནད་ཚབས་ཆེན་དང་ཡུལ་ནད་འགོག་བཅོས་བྱེད་པའི་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་བ་དང་། འདུས་འདྲིལ་གཅོང་ནད2000ལ་གྲོན་དངུལ་མི་ལེན་པར་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་དང་། ཐུམ་འབུ་ནད་ཡོད་པའི་མི་ཚོགས་ཁྲི100འདེམ་གསེས་ཞིབ་བཤེར་བྱ་དགོས། ཤེས་པ་འཆལ་བའི་ཚབས་ཆེན་ནད་པའི་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་མི(ཁྱིམ་ཚང)རེར་ལོ་རེར་སྒོར2400ཡི་ལྟ་སྐྱོང་གསབ་དངུལ་སྤྲོད་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཐད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ཅན་མི“མི་ཁྲི་ཚོ”གསོ་སྐྱོང་དང་ཟབ་སྦྱོང་གི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
28. ཁེ་དོན་ལས་སྡེ་ཚན་སོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་སྒྲིག་ཆས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་པར་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐར་མ15ཡི་ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར་ར་བ་སྐྲུན་པ་དང་། སྲིད་འཛིན་སྡེ་བའི་དམངས་ཡོངས་ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར་ས་ཚིགས466དང། སྡེ་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཡོངས་ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར་ས་ཚིགས68། གཞིས་ཁུལ་ཉི་གློག་ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར་བསིལ་ཁང300བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འགན་འཁུར་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ལུས་རྩལ་ཅུས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
29. ཧུར་བརྩོན་གྱིས་ཟས་རིགས་གནོད་མེད་དཔེ་སྟོན་རྫོང(གྲོང་ཁྱེར)གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། ཟས་རིགས་སྤུས་ཚད་གནོད་མེད་ཞིབ་བཤེར་ཚད་འཇལ་ས་ཚིགས32བཙུགས་ནས་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི“12331”ཟས་རིགས་དང་སྨན་རྫས་ཞུ་གཏུག་ཐེར་འདོན་གྱི་ཁ་པར་གཏོང་ལེན་ལྟེ་གནས་འཛུགས་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཟས་རིགས་དང་སྨན་རྫས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་ཡིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
(བདུན) འགྲོ་སྐྱོད་བདེ་བགྲོད་ཀྱི་ལས་གྲྭ་སྐྲུན་དགོས།
30. “བདེར་བགྲོད་ཟི་ལིང”གི་ལོ་གསུམ་གྱི་འགག་སྒྲོལ་འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། ཁུ་ནུའི་ལམ་ཆེན་གྱི་ནུབ་བསྲིངས་ལས་གཞིའི་ལས་མགོ་བརྩམས་ནས། ཁྱུང་ཆེན་རི་བོའི་ལམ་དང་ལྷོ་བྱང་མྱུར་སྐྱོད་གཞུང་ལམ་གྱི་ཕྱི་འབུད་སྒོ་སོགས་གཙོ་གནད་ལས་གཞི་སྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། (ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
31. ཅཱ་ཏིན་ནས་ནུབ་མཚོའི་བར་དང་ནུབ་མཚོ་ནས་ཚྭ་ཧན་ནོ་གཞུང་ལམ་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས། ཞིང་སྡེའི་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ6000དང་དམངས་ལ་སྟབས་བདེ་སྐྲུན་པའི་ཟམ་པ(ལམ་འོག་ཆུ་ལམ)200བཟོ་བཅོས་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་ནས། སྒྲིག་ཁོངས་གྲོང་ཚོའི་གཞུང་ལམ་བདེ་བགྲོད་བྱེད་ཚད97%མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངུལ་བུན་སྤྲོད་ཆེད་རིམ་པ་གཉིས་པའི་གཞུང་ལམ་དུ་གྲོན་དངུལ་ལེན་པ་མེད་པར་བཟོ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(བརྒྱད) མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཞུ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།
32. མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་སྡོད་དང་སྡེ་ཁུལ་རྒན་གསོ་རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། (མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
33. ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཁྱིམ་སྡོད་དང་སྡེ་ཁུལ་རྒན་གསོ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཁྱེར་གསར་འཛུགས་བྱ་དགོས། (ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
34. སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྱིམ་སྡོད་རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུ་ཉོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྱིམ་ཚང་འཛིན་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྐུལ་ཁྲིད་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་འགན་འཁྲི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འགན་འཁུར་དགོས།)
35. སྨན་བཅོས་དང་རྒན་གསོ་མཉམ་འབྲེལ་ལ་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་དང་རྒན་གསོ་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཀྱིས་གན་རྒྱ་བཞག་ནས་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཡན་གྱི་སྨན་ཁང་གིས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒན་པའི་ཆེད་ཚན་དང་རྒན་པ་སྨན་པར་བསྟེན་པའི་གེགས་མེད་རྒྱུ་ལམ་འཛུགས་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
36. སྨན་བཅོས་དང་རྒན་གསོ་མཉམ་འབྲེལ་ཞབས་ཞུའི་ལས་ཁུངས10གསར་འཛུགས་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གཉིས་ཀྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
37. བོད་ཁུལ་གྱི་ཁུལ6གི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁེར་འདུག་རྒན་པའི་ཚབ་གསོ་ཞབས་ཞུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་དགོས། དགུང་ལོ་མཐོ་བའི་གསབ་དངུལ་ཟླ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར20ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། སྒོར110ནས180བར་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་པའི་ཉིན་མོར་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས30དང་། ཞིང་སྡེའི་རོགས་རེས་བདེ་སྐྱིད་གླིང100གསར་འཛུགས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང200ལ་གེགས་མེད་སྒྲིག་ཆས་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཁུངས་སུ་རྒན་གསོའི་ཉལ་ཁྲི1000གསར་དུ་བསྣན་དགོས། (ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(དགུ) མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་དགོས།
38. གཞི་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས700 འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཏང་ཡོན་སློབ་གསོ་དང་ཞིང་ལས་ལག་རྩལ་ཁྱབ་སྤེལ། བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་སློབ་གསོ་སོགས་སྤྱི་བའི་ཞབས་ཞུའི་ཐོན་ཁུངས་སྡེབ་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཞབས་ཞུའི་རྩོལ་ནུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུ་ཉོ་བར་གཏིང་ཟབ་མོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས།“ཟློས་གར་གྲོང་གསེབ་ལ་སྐྱེལ་བའི”གཞི་རིམ་རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་ཐེངས500ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་དགོས། (ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
39. བོད་ཁུལ་གྱི་རྫོང4ཡི་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ཁྱིམ་ཚང་ལ་སྒྲ་སྡུད་འཕྲུལ་ཆས་ཁྲི་ཚོ2འགྲེམ་གཏོང་བྱེད་པ་དང་། རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་གློག་བརྙན་ཐེངས་ཁྲི་ཚོ5གཏོང་བའི་འགན་འཁུར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་མི་གྲངས་ཁྱབ་ཚད98.4%ལ་སླེབས་པར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
40. རིག་གནས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཐེབས་རྩ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྤྱི་ཚོགས་དང་དངུལ་རྩའི་མ་རྩ་རིག་གནས་ཁེ་ལས་ལ་གཏོང་བར་སྣེ་སྟོན་བྱས་ནས། རིག་གནས་འཛད་སྤྱོད་དང་རིག་གནས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་མཁོ་སྤྲོད་ནུས་པ་རིམ་བཞིན་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
(བཅུ) མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
41. “འགྱིག་སོབ”གྲོང་ཁྱེར་དང“སྦུག་ཁྱམས”གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཞབས་ཞུའི་རྩོལ་ནུས་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་དགོས། (ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་འགན་འཁུར་དགོས།)
42. མཁར་གྲོང་གི་སྤྱིལ་ཁྱིམ་ཁུལ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཁྲི་ཚོ5.6དང་ཞིང་སྡེའི་ཉེན་ཁང་ཁྲི་ཚོ6སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས། (ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
43. ཟི་ལིང་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་སུ་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཚོང་ར2གསར(བསྒྱུར)སྐྲུན་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས།)
44. གྲོང་ཚོ500ཡི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་། “མཛེས་པའི་མཁར་གྲོང”16དང“མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་པའི་ཞིང་གྲོང”300བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འགན་འཁུར་དགོས།)
45. “ལྗང་མདོག་གི་དབྱང་ཤག་སྟེ་མཐོ་སྒང་གཞིས་ཁྱིམ”8བཙུགས་ནས་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཚན་རྩལ་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང་། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་གཞོགས་འདེགས་བྱ་དགོས།)
46. ཙོང་ཆུའི་འབབ་རྒྱུན་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་ཤར་རྒྱུད་ཡུག་འབྲེལ་གྲོང་ཚོགས་ཀྱི་རླུང་ཁམས་སྦགས་བསླད་འགོག་བཅོས་བཅས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས། ཙོང་ཆུ་ཕྱིར་གཏོང་བཤགས་ངོས་ཀྱི་ཆུ་གཤིས་ཚད་ཐོན་གྱི་ཚད83.3%ཡན་ལ་སླེབས་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་སྤུས་ཚད་ལེགས་པའི་ཉིན་གྲངས་བསྡུར་ཚད84%ལ་སླེབས་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། (རིམ་པ་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་ཞིང་ཆེན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
47. གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གློག་ཚོང་ཞབས་ཞུའི་དྲ་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཞིང་། ཞིང་སྡེའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་རའི་ཞབས་ཞུ་ས་ཚིགས100དང་གྲོང་ཁྱེར་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གློག་རྡུལ་ཚོང་རའི་སྟབས་བདེ་ཞབས་ཞུ་ས་ཚིགས20གསར(སྒྱུར)སྐྲུན་བྱས་ནས། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་དང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྟབས་བདེའི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། (ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།)
གསུམ། འབྲེལ་ཡོད་བླང་བྱ།
(གཅིག) རྩ་འཛུགས་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་གཏོང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བའི་བྱ་བར་གཙིགས་འཛིན་ཚད་མཐོན་པོ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ནན་ཏན་གྱིས་བྱ་བའི་འཆར་འགོད་གཏན་འབེབས་བྱེད་པ་དང་། དུས་ཐོག་ཏུ་དམིགས་འབེན་འགན་འཁྲི་དབྱེ་ཕྲལ་དངོས་འབེབས་བྱས་ནས། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་ལས་འགན་ལས་བགོས་གསལ་བོ་ངེས་པ་དང་། ཟུར་བཙུགས་རྩིས་ཁྲ་འཛུགས་པ། དུས་ཡུན་གསོལ་བོ་ངེས་པ། དུས་ཚོད་ཀྱི་སྦྲེལ་ཚིགས་ལྟར་རིམ་པ་བཞིན་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ལས་རིམ་ལག་བསྟར་གྱི་གནས་ཚུལ་དུས་བཅད་ལྟར་ཁྱབ་སྒྲོག་བྱེད་ཅིང་། སྐོང་འདྲི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་། ལས་གཞིའི་ལས་རིམ་དལ་བའི་ས་གནས་དང་སྡེ་ཁག་ལ་སྐོང་འདྲི་བྱས་ནས། ད་ལོའི་དམངས་འཚོ་ལས་གྲྭའི་དོན་དངོས་བཅུ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།
(གཉིས) གཏོང་འཇོག་བྱེད་སྟངས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ས་གནས་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་ནོར་སྲིད་གཏོང་འཇོག་བྱེད་སྟངས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པར་དམིགས་པ་དང་། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་སྲིད་ཇུས་བསྡུས་གྲུབ་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་སྟོབས་ཤུགས་ཞུགས་པར་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་ལས་མ་དངུལ་གཏོང་འཇོག་གི་ཐེབས་རྩ་དང་མ་རྐང་བདག་དབང་གི་མ་དངུལ་གཏོང་བ། དངུལ་བུན་སྐྱེད་གསབ། དངུལ་རྩ་བརྩོན་སྐུལ། བྱ་དགའ་གསབ་དངུལ་དུ་སྒྱུར་བ། སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཞུ་ཉོ་བ་དངPPPརྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་བེད་སྤྱད་ནས། ཐབས་ལམ་མང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་དངུལ་གྲབས་གསོག་བྱས་ནས་དམངས་འཚོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་བཀོལ་བ་དང་། ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་མ་རྩའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སློག་སྒུལ། སྣེ་སྟོན་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱ་དགོས།
(གསུམ) ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། སྣེ་ཁྲིད་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་ལས་ཕྱོད་གདེང་འཇོག་དམིགས་ཚད་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་ཞིང་། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་གྱི་ལག་བསྟར་ལས་རིམ་ལ་རྗེས་འདེད་པ་དང་། དུས་ཐོག་ཏུ་དམངས་འཚོའི་འགྲོ་སོང་ལས་གཞིའི་ལས་ཕྱོད་གདེང་འཇོག་སྤེལ་བ་མ་ཟད། བྱ་དགའ་ཆད་གཅོད་དང་འགན་འདྲིའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཆ་འཕྲིན་སྤྱི་སྒྲོག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལྟ་སྐུལ་ནུས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། དོན་དངོས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཐོབ་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།
(བཞི) དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་ནས་དམངས་འཚོའི་ལས་གྲྭའི་དོན་དངོས་བཅུ་དངོས་འབེབས་བྱེད་པའི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་པ་དང་། དོན་དངོས་བཅུའི་དངོས་འབེབས་ལས་རིམ་དུས་ཐོག་ཏུ་རྗེས་འདེད་སྤེལ་གཏོང་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་དམངས་འཚོ་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་དམངས་འཚོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། དམངས་འཚོ་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་བསྐྲུན་དགོས་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་སྟོབས་ཤུགས་ཕན་ཡོད་ཀྱིས་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་དམངས་འཚོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་ཞུགས་ཏེ། གོང་འོག་མཉམ་འགུལ་དང་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་རོགས་རེས། ཕྱོགས་ཡོངས་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ལེགས་པོ་ཞིག་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས།


c: text/html

text:
བཙུན་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་དུ་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱས།
- Details
- དཔར་འགྲེམས་ཟླ་ཚེས།: Wednesday, 28 January 2015 06:22
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ལྷའི་འཐུང་ཆུ་གཙང་མའི་ལས་འཆར་ཐེངས་ ༡༧ པ་ལག་བསྟར་གྱིས་དྷ་སར་མེཀ་ལོར་ཡོད་པའི་བཙུན་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་དུ་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་འདིས་བཙུན་དགོན་འདིའི་ནང་བཙུན་མ་ ༡༧༥ དང་ལས་བྱེད་
༡༠ བཅས་གཙོས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༨༥ ཙམ་གྱིས་འཐུང་ཆུ་གཙང་མར་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་འདི་ཡང་དེ་སྔོན་གྱི་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་དང་གཅིག་མཚུངས་ལྟར། རྒྱུ་སྤུས་ལེགས་ཤིང་ཆུ་ཚོད་རེར་ཆུ་ལི་ཊར་ ༡༠༠ གཙང་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་ལི་ཊར་ ༥༠༠ ཡི་ཤོངས་ཚད་ལྡན་པའི་ངར་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་ཆུ་སྣོད་བཅས་ཡོད་པ་རེད།
ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་འདི་འཛུགས་རྗེས་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་དཀའ་ངལ་དང་། ཆུ་ཉོག་གི་ན་ཚའི་དཀའ་ངལ་སོགས་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ནས་འཕྲོད་བསྟེན་སྔར་ལྷག་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་ལ། ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་འདིའི་འགྲོ་གྲོན་ཞལ་འདེབས་གནང་མཁན་བླ་མ་ལི་ནཱ་ཡེ་ཤེས་མཁས་སྟོབས་ (Lama Lena Yeshe Kaytup) མཆོག་ལ་བཙུན་མ་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
བཙུན་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་དང་བཙན་བྱོལ་ནང་བཙུན་དགོན་རྙིང་ཤོས་ཤིག་རེད་འདུག
འདི་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོ་ནི་༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་ལོ་ཞེས་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་པ་ལྟར་ང་ཚོས་གཞིས་ཆགས་དང་། བཙུན་དགོན། གྲྭ་ཚང་། སློབ་གྲྭ་བཅས་ཀྱི་ནང་ཁྱོན་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ ༤ གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཉིན་ཤས་བསྟུད་མར་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ་ཆེད། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཞིང་། ཚང་མས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་སྤྲོ་སེམས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་དང་དཔའ་ངར་ཆེར་སྐྱེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་དེ་བས་ཕུལ་བྱུང་གི་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འཚོག་རྒྱུར་བསུ་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་རེད།
ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་དང་། ཤེས་དཔལ་ཡར་ཐོན། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལྟ་འདོད་ལ་ཉན་སྤྲོ་བ་བཅས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་ལེ་ཚན་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་དགའ་སྤྲོ་དང་འཆམ་མཐུན་གྱི་རྣམ་པ་བཏོད་དེ་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ་ཆེད། ཉེ་ཆར་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས“སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ། ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་བ་དང་སྲོག་ཤིང་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པའི”རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་བ་དང་འཁྲབ་སྟོན་ཚོགས་པས་སྡེ་ཁུལ་དང་། རྒན་གསོ་ཁང་། དྭ་ཕྲུག་ཁང་སོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་རིག་རྩལ་གྱི་སྟོན་མོ་གཟབ་རྒྱས་བཤམས་ཡོད།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས“ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལྟར་བརྩེ། སེམས་མཐུན་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མཉམ་དུ་གཏོད། སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ”ཞེས་པ་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་ནས་རླབས་ཆེན་ཏང་དང་རླབས་ཆེན་མེས་རྒྱལ་ལ་སྔར་བས་བསྟོད་གླུ་ཕུལ་བ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་བསྟོད་གླུ་ཕུལ་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འཚོག་རྒྱུར་ཧུར་བརྩོན་ཡར་ཐོན་དང་ཤེས་དཔལ་ཞི་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཏོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་ཀྱིས“སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ། བཟོ་ཚོགས་ཀྱིས་གཞི་རིམ་དུ་ཞབས་འདེགས་ཞུ”ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་ཁེ་ལས་12ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ལས་བཟོ་20ལ་རོགས་སྐྱོར་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2སྤྲད་པ་རེད།
རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱིས་ཉིན་ཤས་གོང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱིས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ་བའི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་གོམ་སྟབས་རྗེས་མའི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཐད་སླར་ཡང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་སྡེ་ཚན་དང་རྒྱ་ཆེའི་དགོན་སྡོད་ལས་བྱེད་པས“འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོ་བཙུགས་ཏེ་ཁ་གཏད་འཇལ་ཐབས་དང་བྱ་ཐབས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསར་གཏོད་བྱེད་པ་དང་། དཀའ་གནད་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སེལ་བ། ལས་དོན་ཁག་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྤེལ་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་དགོན་སྡེ་བརྟན་ལྷིང་དང་། གྲྭ་བཙུན་སེམས་ལྷིང་འཇགས། ཆོས་ལུགས་འཆམ་མཐུན་བཅས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་གྲུབ་འབྲས་ཐོག་ནས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་བསུ་བ་ཞུ་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།


text:
བོད་ཡིག་བྲི་ཀློག་རྩལ་སྦྱོང་སྟངས་བསམ་ཚུལ་གླེང་བ།
༄༅། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་སྤུད་པའི་སྐུ། །ཡིད་ཅན་ཉོན་མོངས་འཇོམས་མཛད་ཚངས་དབྱངས་གསུང་། །
བྱམས་དང་བརྩེ་བའི་ཕ་མཐར་སོན་པའི་ཐུགས། །མངའ་བའི་ཟླ་མེད་ཐུབ་པར་དད་ཕྱག་སྤུངས། །
བརྡ་སྤྲོད་ཕྱི་མོ་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་ལ། །བརྟེན་ནས་གངས་ཅན་སྐད་ཡིག་བྲི་ཀློག་གི །
ཚུལ་ལ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི། །གོ་རིམ་བསླབ་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱ། །
དེང་གི་དུས་འདིར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་ཉམ་དམས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མྱོང་ཚོར་དང་། སྤྱི་སྒེར་ཀུན་གྱིས་གླེང་བཞིན་ཡོད་ནའང་། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ཇི་དགོས་སྨྲ་བ་ཉུང་ལ། སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་བས་དཀོན། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་ཆག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཇི་ཡིན་རྩད་བཅད་དེ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པའི་ཐབས་འདི་དང་འདི་ཡིན་ཞེས་སྟོན་མཁན་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་དུ་ཟད།
རང་ཅག་ཁ་བ་ཅན་པའི་སྐད་ཡིག་བཟང་པོ་འདི་དེང་དུས་ཉམས་པའི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། མི་ཡུལ་དུ་འགྱར་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས་པས་གནས་ཚང་ཡུལ་ལུང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་། ནང་ཁུལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྤྱོད་སྒོ་ཉུང་བ་དང་། སྤྱད་ཀྱང་སྲེ་ལྷད་ཀྱི་ལམ་ནས་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་ལས་ཐབས་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་འདི་ལ་སྦྱང་པ་བྱས་ན་འཚོ་ཐབས་ལ་དོ་ཕོགས་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་གཞན་དགོས་མཁོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་གཟིགས་ཚུལ་དང་། རང་གི་སྐད་ཡིག་རང་གིས་བདག་གཅེས་དང་རྒྱུན་འཛིན། བེད་སྤྱོད། ཆེད་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་མི་འཁུར་བ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིོག་འདི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མ་རྩ་ཆེན་གཞན་མི་རིགས་སུ་ལའང་མེད་པའི་གཙིགས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པ་འམ་རྟོགས་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པ། གཞི་རིམ་སློབ་ཁག་ཏུ་བོད་ཡིག་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་སློབ་སྤེལ་བྱེད་མུས་ཡིན་ཡང་། གོང་གི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོང་འདོད་མེད་པ་དང་། ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཚུལ། བོད་སྐད་ཉན་བཤད་གཉིས་ལ་རྩལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་ཀྱང་ཀློག་རྩལ་ཞན་ལ་བྲི་རྩལ་ནི་དེ་བས་ཧ་ཅང་ཞན་པའི་ངང་ཚུལ་གྱིས་དག་ཆ་སོགས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཚེགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉམས་ཆག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་མཆིས།
གོང་གི་གནད་དོན་རྣམས་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་སླད་ཐབས་ལམ་འགའ་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ན། བོད་མི་ཡོངས་ནས་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་འདི་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་འཕྲོད་ནས་གནས་ཚད་མཐོ་བའི་གྲས་སུ་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་དང་གདེངས་སྤོབས་དགོས། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ལེགས་སྦྱར་གྱིད་སྐད་དང་དོ་མཉམ་པ་ཡིན་ཞིང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་སྟོན་ཐུབ་པའི་སྐད་ཡིག་ནི་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྔ་ཕྱིར་བསྩལ་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྐད་ཡིག་འདི་དང་དེའི་བརྒྱུད་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ནང་དོན་རིག་པ་གཙོས་རིག་གནས་ཇི་སྙད་ཅིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་གཙིགས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ངོ་འཕྲོད་དང་ཡིད་ཆེས་བཅོས་མིན་དགོས།
དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཡིག་རྩ་ཆེན་དེ་རྒྱུན་གནས་སོར་ཆུད་ཡོང་བའི་འགན་བོད་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ཡོད་པའང་སེམས་དགོས། དེས་ན་གཞི་རིམ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་དང་ཆོས་སྡེ་ཁག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་། བསླབ་གཞི་ཅི་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཞེ་ན། འཛིན་རིམ་བཞི་པ་བར་ད་ཡོད་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་དང་བསླབ་གཞི་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་འཐུས་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཀློག་རྩལ་སྒྲ་དག་པ་དང་སྦྱོང་བརྡར་མང་ཙམ་དགོས་པ་དང་། ཡིག་གཟུགས་ལ་ཐུགས་སྣང་མང་ཙམ་དགོས་གལ་མངོན།
འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་ནས་མཁས་མཆོག་དངུལ་ཆུ་དབྱངས་ཅན་སྒྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་ལྗོན་དབང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཚིག་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་ཡི་སྒྲ་སྦྱོར་དང་དོན་སྦྱོར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་སློབ་ཁྲིད་དང་། སློབ་ཕྲུག་གི་ངོས་ནས་དེ་འབྲེལ་དཔེར་བརྗོད་ངེས་པ་མ་བརྙེད་བར་བརྒྱབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ་སྦྱང་ཆ་དོད་པར་དགོས། སློབ་ཕྲུག་གི་དཔེར་བརྗོད་རྒྱབ་རིམ་བཞིན་དགེ་རྒན་ནས་ཞུས་དག་ནོར་བཅོས་ངེས་པར་གནང་གལ། ལྗོན་དབང་གི་རྩ་བ་ངེས་པར་དུ་བློ་འཛིན་གྱིས་ཚིག་དོན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལག་ལེན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ནས་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ནས་བྱིས་པ་དག་ཡིག་སོགས་འཇུག་བདེ་བའི་དག་ཡིག་རྒྱས་བསྡུས་འཚམ་པོ་ཞིག་བློ་འཛིན་གྱིས་ཚིག་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གལ་ཆེ། འཛིན་རིམ་བདུན་པ་ནས་ས་མཐའི་རྣམ་དབྱེ་ཡི་དག་ཡིག་ཅིག་བློ་འཛིན་དང་ཚིག་དོན་གཏིང་ཕྱིན་པ་སྦྱོང་དུ་བཅུག་དགོས། དེ་ནས་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པར་ མཁས་མཆོག་དངུལ་ཆུ་དབྱངས་ཅན་སྒྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་རྟགས་འཇུག་དཀའ་གནད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་བློ་འཛིན་གྱིས་ཡི་གེའི་སྐྱེ་གནས་དང་བྱེད་རྩོལ་དྲག་ཞན་དང་ཕོ་མོ་མ་ནིང་སོགས་གསལ་པོ་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཐོག་ནས་བྱ་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་སྟངས་ལེགས་པར་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས། དེ་ཡང་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་བློ་ལ་བཟུང་བའི་ལྗོན་དབང་དང་། དག་ཡིག ས་མཐའི་རྣམ་དབྱེ། རྟགས་འཇུག་དཀའ་གསལ་དུས་རྟག་ཏུ་ངག་སྐྱོར་གྱིས་འཛིན་རིམ་གོང་མར་བསླེབས་སྐབས་བརྗེད་དུ་མི་རུང་།
བོད་ཡིག་བྲི་ཀློག་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་རྨངས་གཞི་ནི། མིང་གི་ཚོགས། ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་ཚོགས། བྱ་བའི་ཚོགས་བཅས་ཚོགས་གསུམ་ལ་རགས་ལས་པ་ཡིན། ཚོགས་གསུམ་ལ་མི་རྨོངས་པའི་ཆེད་དུ་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་བློ་ཐོག་དང་འགྲེལ་བ་དོན་ཐོག་ཏུ་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སུམ་ཅུ་པའི་སྙིང་པོ་ལྗོན་དབང་དང་། རྟགས་འཇུག་གི་སྙིང་པོ་དཀའ་གསལ་མེ་ལོང་། དག་ཡིག་རྒྱས་བསྡུས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རྗེ་བཙུན་ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི་དག་པར་བྱེད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ། ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར་གྱིས་མཛད་པའི་དག་ཡིག་གཅེས་བསྡུས་འཁྲུལ་སྤོང་ལེགས་བཤད་སྐྱ་རེངས་གསར་པ། སློབ་ཆུང་དག་ཡིག་སོགས་གང་རུང་ཞིག་དང་། འཇུ་མི་ཕམ་པའི་ས་མཐའི་རྣམ་དབྱེ་བཅས་ལ་སྦྱང་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱས་ན་ཚིག་ཕྲད་དང་། བྱ་ཚིག མིང་ཚིག་བཅས་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར། ལེགས་བཤད་ལྗོན་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟགས་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་བྱ་ཚིག་ལ་མི་རྨོངས་པ་དང་། དག་ཡིག་ཁག་གི་ལམ་ནས་མིང་ཚིག་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར་ནས་བོད་ཡིག་བྲི་ཀློག་གཉིས་ལ་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་རྨངས་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན།
ད་ཆ་གོང་ཞུས་འཕལ་ཆེར་གཞི་རིམ་སློབ་ཁག་གི་བསླབ་གཞིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཀྱང་དགེ་སློབ་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་སྦྱོང་བརྡར་ཡོང་གི་མེད་ཚོད་དུ་སྣང་། ཡང་དགེ་རྒན་མང་དག་ནས་་དེ་ལྷག་གནང་བཞིན་ཡོད་པའང་སྨྲོས་ཅི་དགོས། དེང་གི་དུས་སུ་བློ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ནི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་ཞན་པའི་གྲས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ལྟ་ཡི་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྲད་རྣམ་དབྱེ་ཡི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་མིང་ཚིག་དང་དག་ཆ། བྱ་ཚིག་གི་འགྲོ་སྟངས་སོགས་དགོས་ངེས་རྣམས་ཚུལ་མཐུན་ཞིག་ཡོང་གི་མེད་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ཆོས་སུ་མཆིས། སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཙོས་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཐོག་མར་དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་ངོ་འཕྲོད་པ་ནས་བཟུང་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་བློ་འཛིན་མ་མཛད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེ་དག་གི་སྟེང་ནས་རྨངས་གཞི་བྲི་ཀློག་གདེངས་འཕེར་བ་ཞིག་གནང་གི་ཡོད། དེ་ནས་གང་ལ་གང་མོས་ཀྱིས་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་རྣམས་ལ་གསན་བསམ་མཛད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་དང་མྱོང་བས་བསྒྲུབས།
སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཚིག་འཕྲད་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་བྲི་རུ་འཇུག་པ་དང་ལྷན་དུ་བརྗོད་པ་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་དང་། འབྲི་རྩོམ་ཐུང་ཐུང་རིགས་བྲི་རུ་བཅུག་ནས་ཞུས་དག་ནོར་བཅོས་ཀྱང་སྐབས་སུ་གནང་གལ་ཆེ། དེ་བཞིན་འཛིན་གྲྭའི་གནས་ཚད་དང་དཔགས་པའི་ཀློག་ཆས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཀློག་ཏུ་བཅུག་རྒྱུ་ཡང་གནད་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན། དེང་དུས་རང་རེའི་བོད་ཕྲུག་རྣམས་སྤྱིར་དཔེ་དེབ་ཀློག་རྒྱུའི་གོམ་གཤིས་ཞན་པ་དང་། ལྷག་པར་བོད་ཡིག་གི་དེབ་ཀློག་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྩོམ་ཐུང་བྲི་མཁན་དེ་བས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་གླེང་གི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀློག་རྒྱུ་དང་བྲི་རྒྱུའི་སྤྲོ་སྣང་དང་གོམ་གཤིས་མེད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་འབྲི་ཀློག་གི་མ་རྩ་འམ་རྨངས་གཞི་ཞན་པའི་དབང་གིས། ཀློག་ན་ཚིག་དོན་དང་ནང་དོན་མི་རྟོགས་པ་དང་བྲིས་ན་ཚིག་ཕྲད་འཇུག་ཚུལ་དང་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་མི་ཤེས་པ་དང་བྱ་ཚིག་དང་མིང་ཚིག་གི་མི་ལྡང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀློག་མི་འདོད་པ་དང་བྲི་མི་སྒྱིས་པ་བཅས་ཡོང་བཞིན་འདུག གོང་ཞུས་ཕྲད་རྣམ་དབྱེ་འཇུག་ཚུལ་དང་མིང་ཚིག་ཡོང་གྲགས་རྣམས་ཀྱི་དག་ཆ་ཤེས་པ་དང་བྱ་ཚིག་འགྲོ་སྟངས་རོབས་ཙམ་ཤེས་ན་དཔེ་དེབ་ཀློག་རྒྱུ་དང་རྩོམ་ཐུང་བྲི་རྒྱུར་དཀའ་ཚེགས་མེད་ཅིང་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་བ་གདོན་མི་ཟ།
འོན་ཀྱང་དཔེར་བརྗོད་རྒྱག་སྐབས་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་དཔེར་བརྗོད་བཅུ་བྲི་རྒྱུ་ཡིན་ན། སློབ་ཕྲུག་ཅིག་ནས། བོད་དུ་འགྲོ གཡས་སུ་འགྲོ་སོགས་བྱ་ཚིག་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་མེད་ན་དོན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་གཅིག་ལས་བཅུའི་གོ་མི་ཆོད་པར་བརྟེན་དཔེར་བརྗོད་བཅུ་ལ་བྱ་བ་དང་བྱ་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ངེས་པར་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་ཕྲད་གཞན་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ་བར་བྱའོ།
ཕྲད་རྣམ་དབྱེ་ལ་མི་རྨོངས་པའི་ཆེད་དུ་སུམ་ཅུ་པའི་སྙིང་པོ་ལེགས་བཤད་ལྗོན་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོང་བརྡར་གནད་ལ་སྨིན་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་མིང་ཚིག་དག་ཆ་ལ་མི་རྨོངས་པའི་དོན་དུ་དག་ཡིག་གང་རུང་ཞིག་ལ་སྦྱང་ཆ་ལེགས་པར་བྱས། བྱ་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་དག་ཆ་བཅས་པ་རྟགས་འཇུག་གི་སྙིང་པོ་དཀའ་གསལ་ལ་སྦྱོང་བརྡར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། ད་གཟོད་བོད་ཡིག་བྲི་ཀློག་ལ་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་ཡོང་ངེས་ལགས། དེ་ནས་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྐོར་སྙན་ངག་མེ་ལོང་སོགས་ནས་ཟུར་འདོན་གྱིས་དགོས་ངེས་ཀྱི་དོན་རྒྱན་མི་ཉུང་བ་ངོ་སྤྲོད་དང་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ལམ་ནས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་དགོས། རྨངས་གཞི་བྲི་ཀློག་གང་ལེགས་ཡོད་གཤིས་ཚིག་རྒྱན་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་དང་དཔེར་བརྗོད་བྲི་རྒྱུར་དེ་ཙམ་དཀའ་ཚེགས་མེད་ཅིང་རྩོམ་རིག་ལ་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པ་ཆགས་ངེས། དེང་སང་དོན་རྒྱན་སོ་ལྔའི་ནང་གསེས་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དང་། དཔེ་རྒྱན།་གཟུགས་རྒྱན་སོགས་སློབ་ཁྲིད་སྐབས་ནང་དོན་ཕྲན་བུ་རྟོགས་ཀྱང་བྲི་ཀློག་གི་རྨངས་གཞི་མེད་སྟབས་དཔེར་བརྗོད་ཚད་ལྡན་བྲི་མི་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙན་ངག་གི་འབྲི་རྩོམ་ལ་དཀའ་ཚེགས་དང་ཉོབ་སྣང་འཆར་གྱི་ཡོད་འདུག
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཞོར་དུ་སྐད་ཡིག་གོ་སྟོབས་དང་ཡ་རབ་བཟང་སྤྱོད་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་གོ་རྟོགས་ཡོང་བའི་སླད་དུ་འཛིན་རིམ་ལ་དཔགས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་དང་། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་སོགས་ནས་གང་འོས་བསླབ་བྱའི་རྩ་ཚིག་བློ་འཛིན་དང་འགྲེལ་བ་གོ་བདེར་བཀྲལ་ན་ཕན་བརླབས་ཆེ། གཞན་ཡང་ལས་འབྲས་བླང་དོར་གྱི་གཏམ་བརྒྱུད་དང་། ལེགས་བཤད་གཏམ་བརྒྱུད་སོགས་དུས་ཚོད་ཀྱི་ལྡང་ན་སློབ་ཁྲིད་དང་། དེ་མིན་སློབ་ཕྲུག་རང་ངོས་ནས་ཀློག་ཏུ་བཅུག་ནའང་དགའ་མོས་དང་ཀློག་འདོད་ཡོང་བ་ངེས་ཏེ། ནང་དོན་གོ་རྟོགས་མི་དམན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
གོང་ཞུས་བསམ་ཚུལ་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བར་གཙོ་བོ་སློབ་དགེར་རགས་ལས་པ་དང་། དེ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་དང་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ལའང་རགས་ལས་ཡོད། ཡང་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་གཞུང་དང་། སྤྱི་ཚོགས། ཕ་མ། དགེ་སློབ་བཅས་ཚང་མའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ལ་གལ་ཆེན་དང་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཡིད་ཆེས་བཅོས་མིན་སེམས་ལ་ལྡན་དགོས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་སྐད་ནི་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་བར་མ་བསླབ་ཀ་མེད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡིན་ལས་གཞན་གལ་འགང་ཆེ་བ་མིན་པ་དགོངས་ན། རིང་མིན་ད་ཡོད་གནས་ཚད་ལས་ཉམ་དམས་སུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟའོ།
དེ་ལྟར་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སྒོ་ནས་རྨོངས་འཆར་དུ་སྤེལ་བ་ལ་ལེགས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་ལྡན་ཚེ་མ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཚེ་རབས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ལམ་སྣ་ཟིན་པར་བསྔོས། ཞེས་ཆོས་རྒྱལ་བཀྲ་ཤིས་མིང་ཅན་གྱིས་བསམ་ཚུལ་དུ་བྲིས་པའོ།། །།


text:
དེ་ཡང་བཀའ་བསྟན་བོད་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་ཚེ་ཐོག་མར་བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་དར་ཚུལ་སྐོར་མི་གླེང་ཀ་མེད་ཡིན་སྟབས་འདིར་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བོད་ལ་ནང་བསྟན་དར་ཚུལ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་དང་སྦྲགས་ཏེ་བོད་དུ་བཀའ་བསྟན་ཐོག་མར་བསྒྱུར་བའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།
དང་པོ། འགྱུར་གྱི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེ་བའི་སྐོར།
ཐོག་མར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ཚུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རིའི་རིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ཞེས་འབྱུང་ལ། ཚུལ་དེ་ནི་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས﹙1508---1566﹚མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ།“དེ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་པ། །རྒྱལ་སྲས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན།། །……དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་བཞེས་པ་སྐུ་མཁར་ཆེ། །ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་རྩེ་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ། །ནམ་མཁའ་འཇམ་ཚོན་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་བཀྲ།
།མེ་ཏོག་ཆར་དང་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་བྱུང་། །གདུགས་ཤར་ཚེ་ན་ཉེ་ཟེར་དང་འགྲོགས་ནས། །གསེར་ཤོག་ངོས་ལ་བེ་ཌཱུརྱས་བྲིས་པའི། །པང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག། ཡིད་དུ་འོང་བའི་གླེགས་བམ་རྣམ་གཉིས་དང་།
།གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་མུ་དྲའི་ཕྱག་བརྒྱ་དང་། ཙིནྡ་མ་ཎིའི་སྐོས་ཕོར་རྣམ་དྲུག་བབ། །་་་་་་་།།ཆོས་སམ་བོན་དུ་མཁྱེན་ཚུལ་མ་བསྟན་ཡང་། །གསེར་སྐྱེམས་གཡུ་སྔོན་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་དེ། །་་་་་་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པར་མཚན་གསོལ་ནས། །རྒྱལ་པོས་ཕྱག་སྐོར་བཀུར་སྟི་རྒྱ་ཆེར་བྱས། །”①ཞེས་བཀོད་ཅིང་། དེ་མིན་《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་》དང་《སུམ་པ་ཆོས་འབྱུང་》《གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང་》《བདུད་འཇོམས་ཆོས་འབྱུང་》སོགས་སུའང་གླེགས་བམ་གྱི་གྲངས་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་མདོ་སྡེ་དང་མཆོད་རྟེན་བཅས་“གཉན་པོ་གསང་བ”བབ་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་ཞལ་མཚུངས་སུ་བཀོད་འདུགཡང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཅུང་སྔ་བར་གྲགས་པ་《བཀའ་ཆེངས་ཀ་ཁོལ་མར》གཉན་པོ་གསང་བའི་བྱུང་ཚུལ་ཐད་ལྷ་སྒྲུང་དང་འདྲེས་པ་རྒྱས་ཙམ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་བསྟན་བྱ་ནང་དོན་ནི་མདོ་སྡེ་བཞིའི་གླེགས་བམ་དང་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བཅས་བཞུགས་པར་བཤད་པས་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་བརྩམས་སྐབས་དེ་དག་ཇི་བཞིན་འཁོད་པ་མང་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་དོན་དངོས་ཐོག་འབབ་པ་ཞིག་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་དབང་པོ་འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་﹙1392-1481﹚གྱིས་མཛད་པའི་《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོའི》ནང་དུ།“ནེལ་པ་པནྜི་ཏ་ན་རེ། བོན་པོ་ནམ་མཁའ་ལ་དགའ་བས་ནམ་མཁའ་ནས་བབས་ཟེར་བ་བོན་གཏམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་པཎྜི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ལི་ཐེ་སེས་ཆོས་དེ་དག་ཁྱེར་འོངས་པ་ལ། རྒྱལ་པོས་ཡི་གེ་མི་ཤེས་ཤིང་དོན་མི་གོ་བས་པཎྜི་ཏ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ཕྱིར་ལོག་ཟེར་བ་འདི་དག་པ་འདྲ་སྟེ”②ཞེས་གླེག་བམ་དང་མཆོད་རྟེན་དེ་དག་གནམ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལི་ཐེ་སེ་ཞུ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྣམས་ཡོང་བར་བཞེད་ཅིང་ནེལ་པའི་གསུང་ཐུགས་ལ་བབས་ཏེ་ཇི་བཞིན་དྲངས་ཡོད་པ་འདི་ཡིན། ཡང་དེའི་འཕྲོར་བློ་སེམས་འཚོ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁོ་ནས་བཙན་སྦྱར་གནང་བ་མ་གཏོགས། བོད་ལ་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་དང་རྟེན་རྣམས་ཐོག་མ་ནས་སྐད་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་མིས་ཁྱེར་ཡོང་བར་གསུངས་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་པའི་པཎྜི་ཏའི་བཞེད་དགོངས་ཡང་དག་པ་ཤ་སྟག་རེད། དེས་ན་མཐར་ཐུག་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་དང་རྟེན་གང་དང་ཇི་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་དེ། གོང་གསལ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་གསུང་ལྟར་ན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི《དཔང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱ་པ་》③དང་།《མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་》གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་《འདི་བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་བང་རིམ་བཞི་ཅན་ཞེས་འབྱུང་》དང་།མུ་དྲའི་ཕྱག་རྒྱ་(འདི་ཆོས་འབྱུང་རང་དུ་ཁྲུ་གང་ཙམ་གྱི་ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་ལ་ཡིག་དྲུག་རང་བྱུང་ཅན་ཡོད་ཅེས་གསུངས)ཙིནྡ་མ་ཎིའི་བརྐོས་ཕོར﹙འདི་བདུད་འཇོམས་ཆོས་འབྱུང་དུ་ཙིནྡ་མ་ཎིའི་གཟུངས་ཀྱི་བརྐོས་ཕོར་ཏེ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཟུངས་ཀྱི་བརྐོས་ཕོར་ཞེས་ར་བརྐོས་ཅན་གསུངས་པ་དག་འདུག་﹚བཅས་ཁྱོན་རྣམ་དྲུག་ཡོད་པར་གསུངས་མོད། ཙིནྡ་མ་ཎིའི་གཟུངས་དང་གཟུངས་ཡིག་བརྐོས་ཡུལ་གྱི་ཕོར་པ་གཉིས་སོ་སོར་བགྲང་བ་མིན་ན་དྲུག་མི་ཚང་བས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་གནས་སོ། །ཡང་ཆོས་འབྱུང་མང་ཆེ་བར《དཔང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱ་པ་》དང་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན། ཙིནྡ་མ་ཎིའི་བརྐོས་ཕོར་གསུམ་བྱུང་ཚུལ་ཐུན་མོང་དུ་བཀོད་པ་ཁྱབ་ཆེ་ལ། དེ་མིན་གཞན་ཁ་ཤས་གླེགས་བམ་སྐོར་ལ་ཡང་《མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག》དང་། ཁ་ཤས་སུ《མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན》དང་། ལ་ལར་《ཟ་མ་ཏོག་གི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་དྲུག་པ》བཅས་ཆོས་ཚན་མིང་མི་འདྲ་བ་ཅི་རིགས་ཤིག་བཀོད་པ་ཡོད་དོ། །གང་ལྟར་སྐབས་འདི་ལ་བོད་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གསུང་གི་རྟེན་གླེགས་བམ་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མཆོད་རྟེན་མ་ཟད། གཟུངས་ཡིག་བརྐོས་པའི་དངོས་རྫས་ཕོར་པའམ་ཅ་ག་གང་རུང་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་བོད་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་དང་བོད་འབངས་བྱིངས་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱངས་པ་ཡིན་སྟབས། རྟེན་དེ་རྣམས་མཆོད་བཀུར་གྱི་གནས་ཙམ་ལས་ཆོས་སྤེལ་གྱི་ནུས་པ་མ་ཐོན་པ་ཡིན་འདུག《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ་“སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྔགས་གཉིས་དང་ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་མཚོན་བྱེད་དུ་རྟེན་དེ་རྣམས་བྱུང་བ་ལ་་་་་”④ཞེས་དང་།《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་》དུའང་“……དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ཤི་དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཆབ་སྲིད་བོན་གྱིས་བསྐྱངས་སོ། །”⑤ཞེས་གསུངས་ཏེ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་དམ་པའི་ཆོས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་འགོ་བརྩམས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་། དོན་དུ་དེབ་སྔོན་མཁན་པོས། “དེ་ལ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་རིང་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཙམ་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། བྲི་བ་དང་བཀླགས་པ་དང་འཆད་པ་སོགས་ནི་མེད་དོ། །”⑥ཞེས་དང་། སུམ་པ་མཁན་པོས“འདིའི་དུས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་འགྲིག་ཅིང་”⑦ཞེས་སོགས་གསུང་པ་བཞིན་དེ། སྐབས་དེར་བོད་ཁམས་སུ་དམ་ཆོས་དར་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་རྒྱ་གར་ནས་ཨཱ་ཙཱ་རའམ་པཎྜི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་བྱ་བ་དང་བོད་མི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་ཤེས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ལི་ཐེ་སེ་བྱ་བས་སྐད་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན་ནས། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་དབང་སྒྱུར་མི་སྣ་བཙན་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་དང་མཇལ་ཏེ་འཚམས་རྟགས་སམ་མཇལ་རྟེན་དུ་གླེགས་བམ་དང་མཆོད་རྟེན་བརྐོས་ཕོར་བཅས་དངོས་པོ་འགའ་ཕུལ་བ་ལ། བཙན་པོས་ཕྱི་ནས་འོངས་པའོ་སྔོན་ཐོན་གྱི་རིག་གནས་མཚོན་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ངོ་མཚར་དུ་བཟུང་ནས་གཙིགས་སུ་བཀུར་ཏེ་མཆོད་གནས་སུ་བཞུགས་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་བཙན་པོའི་འཁོར་དང་བོད་འབངས་བྱིངས་ནི་བོན་ལུགས་ཁོ་ནར་དད་པ་བྱེད་སྟབས་བཙན་པོས་བོན་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་དང་ལེན་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བློ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གནམ་ནས་བབས་པར་བསྒྲགས་པ་མ་ཟད། མིང་ཡང་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་རེ་ཞིག་བཀའ་རྒྱའི་ཚུལ་དུ་མཆོད་བཀུར་གྱི་གནས་བཙན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་སྤེལ་གྱི་ནུས་པ་མ་ཐོན་ཏེ་ལུས་པར་མངོན་ནོ།།
དེ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་དངོས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས⑧ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་སོགས་བྱིས་པ་བློ་གསལ་ཅན་བཅུ་དྲུག་མངགས་པ་ལས་ཐོན་མིས་ཚ་གྲང་དཀའ་ཐུབ་མང་པོ་སྤྱད་ནས་རྒྱ་གར་ནས་སློབ་དཔོན་དུ་མ་བསྟེན་ཏེ་སྒྲ་བྱང་བར་བསླབས་ཤིང་། ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་ནས་བོད་ཡིག་གསར་རྩོམ་མཛད་པ་མ་ཟད། བོད་སྐད་དང་མཐུན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཏེ་དམ་ཆོས་རྣམས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་མཛད་ཅིང་ཐོན་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གསུང་རབ་མང་པོ་བསྒྱུར་ཞེས་བརྗོད། ཚུལ་དེའང་《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ་“རྒྱ་བལ་མཁས་པ་དུ་མ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། །གསུང་རབ་དུ་མ་བསྒྱུར་ཅིང་དར་བར་མཛད། །རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀུ་ས་ར་དང་བྲམ་ཟེ་ཤང་ཀ་ར་དང་། །ཁ་ཆེ་ཏ་ནུ་དང་། བལ་པོ་ཤྲི་ལ་མཉྫུ་དང་། རྒྱ་ནག་ཧ་ཤང་མ་ཧ་དེ་ཝ་ཆེ་རྣམས་བྱོན། ལོ་ཙཱ་བ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་དང་། དེའི་མཆན་བུ་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་དང་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་སོགས་ཀྱིས་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཏོག་གི་གཟུགངས། ཟླ་བ་སྒྲོན་མ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་སོགས་བསྒྱུར་ཅིང་ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲུག་བརྒྱ་པ་ཡང་བསྒྱུར་བར་གྲགས།གཙོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྒྱུད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བསྒྱུར་ཏེ་”⑨ཞེས་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་གི་དྲངས་འདྲེན་བཀོད་རྗེས།“འདི་ལས་འོད་ཟེར་རྣམ་བཀོད། ཆུ་ཀླུང་སྣ་ཚོགས། སྣང་བ་རོལ་པ། མཚན་རབ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་དེང་སང་གི་བཀའ་འགྱུར་ན་མི་སྣང་ལ་གཞན་དོན་ཞགས་ཆོ་ག་ཞིབ་མོ་ལ་ཆོ་ག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་འགྱུར་ཁྱད་མ་མ་གཏོགས་དེང་སང་བཞུགས་ལ། མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་པོ་འདི་སྤྱན་རས་གཟིག་ས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། ”⑩ཞེས་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་ལྟར་ན་སྐབས་དེར་བོད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་པནྜི་ཏ་གཉིས་དང་། ཁ་ཆེ་བལ་པོ་བཅས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་རེ་རེ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཤང་བཅས་ཕེབས་ཏེ་དེ་དག་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐོན་མི་དང་ཁོང་གི་ཕྱག་རོགས་པའམ་སྒྱུར་བྱེད་མཆན་བུ་བ་མི་གཉིས་བཅས་བཞུགས་ཚུལ་བཀོད་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་འགྱུར་ཆོས་ལའང་《འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གི་གཟུངས》དང་།《ཟླ་བ་སྒྲོན་མ》《མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་》《ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ》སོགས་དང་གཙོ་ཆེ་བ་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་བསྒྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ཡང་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་ཐོན་མིས་ཡི་གེ་གསར་སྐྲུན་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་མཛད་ཚུལ་བཀོད་རྗེས་“མདོ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་དང་། དཔང་སྐོང་དང་། མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར་རོ།། ”⑾ཞེས་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་ཏེ་སྔར་གྱི་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རིའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་རང་ལུགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གསུམ་མ་བཀོད་པ་མ་གཏོགས་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་སྒྱུར་ཚུལ་དང་དྲངས་འདྲེན་བཅས་དངོས་སུ་བཀོད་མི་འདུག དེ་མཚུངས་《གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང་》དུ་“སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བཞི་པ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་བོད་ན་ཡི་གེ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཉན་བཤན་བཤད་མི་ཤེས་པར་ཆོས་བློན་འདིས་བོད་ཡིག་ཀ་ཁ་འབྲུ་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས། ཆོས་སྒྱུར་བའི་སྲོལ་བཏོད།”⑿ཅེས་གསུངས་ལ་སྲོལ་བཏོད་པའི་བསྒྱུར་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཀོད་མེད། ཡང་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་རང་གི་གསུང་དུའང་“ཡང་རྒྱལ་པོས་ཐོན་མི་ལ་ཐུགས་དམ་གཉན་པོ་གསང་བ་དེར་ཅི་འདུག་ཀློགས་དང་གསུངས་པས་པང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་པ་དང་མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་བྱུང་སྐད། ལ་ལ་ནས་ཙིནྡ་མ་ཎིའི་གཟུངས། ཟ་མ་ཏོག པང་ཀོང་། མདོ་སྡེ་ལས་རྣམ་འབྱེད་དེ་བཞི་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་སྣང་།”⒀ཞེས་ཐོན་མིས་བཙན་པོའི་བཀའ་བཞིན་སྔོན་ཡབ་མེས་རིང་གི་ཐུགས་དམ་གཉན་པོ་གསང་བ་གཟིགས་པས་གོང་གསལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་གི་སྐོར་སྐབས་འདིར་གླེང་མི་འདུག བཙན་པོས་གཉན་པོ་གསང་བ་ལ་ཅི་འདུག་ཐོན་མིར་ཀློགས་གསུངས་པ་ལ་དཔག་ན་སྐབས་དེར་ཐོག་མར་ངག་སྒྱུར་གྱི་ལམ་ནས་དམ་ཆོས་དར་བའི་སྲོལ་བཙུག་པ་ཡིན་འདུག་སྙམ། གོང་ཞུས་ཆོས་འབྱུང་མང་ཆེ་བར་དཔང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱ་པ་དང་མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་གཉིས་ཞལ་མཚུངས་སུ་ཐུན་མོས་བསྒྱུར་བར་བཞེད་ཅིང་། སྒོས་སུ་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་﹙1700--1774﹚ཀྱིས་མཛད་པའི་《སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག》ཏུའང་“ཡ་པ་ལ། དཔང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱ་པ་ཐུ་མི་སཾ་བྷོ་ཊའི་འགྱུར། ”⒁ཞེས་དཀར་ཆག་ཏུ་ཐོན་མིའི་མཚན་དངོས་སུ་བཀོད་གནང་འདུག་མོད། འོན་ཏེ་བཀའ་འགྱུར་དཔར་ཁག་རྣམས་⒂ཀྱི་འགྱུར་བྱང་དུ་ཐོན་མིའི་མཚན་བཀོད་ཡོད་ས་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་ལ། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་རང་གི་མཇུག་བྱང་དུའང་“དཔང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱ་པ་རྫོགས་སོ།། བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་སུ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཕོ་བྲང་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར་དུ་ནམ་མཁའ་ལས་བབས་མི་རབས་ལྔ་ན་འདིའི་དོན་ཤེས་པ་འོང་ཞེས་རྨི་ལམ་དུ་ལུང་བསྟན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་སོ།།”⒃ཞེས་གླེགས་བམ་བྱུང་ཚུལ་དང་མི་རབས་ལྔ་ན་འདིའི་དོན་ཤེས་པ་འོང་བར་ལུང་བསྟན་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་དང་མཐུན་པའི་བཤད་ཚུལ་མ་གཏོགས་གཞན་ཚིག་རིས་ཅི་ཡང་མི་འདུག འདིར་མི་རབས་ལྔ་ན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོར་དམིགས་ཏེ་བཀོད་པ་ཡིན་ལ་ཞར་དུ་གླེགས་བམ་དེ་སྲོང་བཙན་སྐབས་བར་དུ་ནང་དོན་འགྱུར་བ་ཕར་ཞོག ཅི་ཡིན་གོ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ཤུགས་སུ་བསྟན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་མིན《མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན》དང་《ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ》སོགས་ཀྱི་འགྱུར་བྱང་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཐོན་མི་དང་སྐབས་དེའི་ལོ་པཎ་སུ་ཞིག་གི་མཚན་ཟུར་ཙམ་ཡང་བཀོད་ན་མ་མཐོང་ལ། དེས་ན་གོང་ཞུས་ལྟར་ཁོ་བོའི་བསམ་པར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་ཆོས་བློན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་དེང་སང་སྤྱོད་པའི་ཡི་གེ་འདི་གསར་བཅོས་གནང་སྟེ་ཐོག་མར་རྒྱལ་པའི་མདུན་དུ་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་《དཔང་སྐོང་ཕྱག་བརྒྱ་པ》 སོགས་ངག་བསྒྱུར་གྱིས་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་ཡིན་ཞིང་རིམ་གྱིས་ཡི་གེ་འཐུས་ཚང་དུ་སོང་རྗེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་སྟབས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་ཕྱེ་ཞེས་དམ་ཆོས་སྤེལ་བའི་དབུ་བརྩམས་པར་གསུངས་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་པའི་གཏམ་ཡིན་པས། སྐབས་དེར་ཐོན་མིས་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར་བར་བཤད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བསམ་མནོ་བཏང་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་མ་གཏོགས་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་སུ་གསུང་རབ་རྣམས་དཀར་ཆག་ཏུ་བཀོད་པ་ལ་མཛད་བྱང་དང་འགྱུར་བྱང་འགོད་པའི་སྲོལ་མི་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཕྱི་དར་སྐབས་གཞུང་དངོས་སུ་འགྱུར་བྱང་བསྣན་ཡོད་ལ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སུམ་ཅུ་ཁ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཁ་ཚང་བཀོད་ཡོད་ན་བཀའ་དྲིན་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་པོ་ཐོན་མིའི་མཚན་མི་འགོད་མི་སྲིད་པས། ཕལ་ཆེར་ཐོན་མིས་གཞུང་ཚང་བ་ཞིག་བསྒྱུར་མེད་ལ་དམ་ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་རྣམས་བོད་ཡིག་ཐོག་འགོད་ཐུབ་པ་ཙམ་གནང་བ་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞུང་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བསྒྱུར་ཡོད་ཐབས་མེད་པས་ན་འགྱུར་བྱང་དུ་མ་བཀོད་པ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར﹙1124---1192﹚གྱིས་མཛད་པའི་《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》 ཅེས་པར་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་བཅོས་ཚུལ་སྐོར་ལ། “དེར་རྒྱ་གར་ལ་མེད་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་གིས་ཁ་བསྐངས་ཏེ། ཀ་མད་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་བྱུང་སྟེ་ད་གཟོད་བོད་སྐདུ་དུ་བསྒྱུར་བཏུབ་ནས་རྒྱ་ཡིག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་བྲིས་ནས་རྒྱ་གར་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྟན་ནས་སྒྲ་བསྒྱུར་ནས་གཏན་ལ་ཕབ། བཤད་ཉན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྲོལ་ནི་མ་ཐོད་འབྲི་བ་དང་ཀློག་པའི་སྲོལ་ནི་མ་ཐོད་དེ།།”⒄ཞེས་བཀོད་པ་དོན་ལ་འབབ་ཅིང་། དེའི་འཕྲོར་མདོ་སྡེ་མང་པོ་བསྒྱུར་ཚུལ་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་སུ་ཐོན་མིའི་བཀའ་དྲིན་ནི་རྒྱ་ཡིག་ལས་བོད་ཡིག་ཏུ་བྲིས་ནས་རྒྱ་གར་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་གཞི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་གསལ་བ་ལྟར་རོ།


text:
དམིགས་བསལ་ཁོང་ཚོར་དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་བཤེར་ཡོང་རྒྱུའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་དག་ཚད་ལྡན་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་མེད་ཐད་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་དེ་ནན་བརྗོད་བྱས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
Saturday, October 31, 2009
ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ནས་བོད་མི་གཉིས་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་པའི་ཐོག་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་བ།
བོད་གཞུང་དྲ་གནས་ལས་དྲངས༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྒྱལ་ས་སྦ་རུ་སེལ་ (Brussels) དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ལྷན་ཁང་ནས་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བའི་ནང་འཁོད་དོན།ཉེ་ལམ་རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་མི་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་དང་ལོ་ཡག་གཉིས་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་པ་དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་འབྲིང་རིམ་མི་མང་ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༣ པའི་ནང་བོད་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཞི་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་ལ་སྲོག་ཐོག་གཏོང་རྒྱུའི་ཁྲིམས་ཆད་བཏང་ཡོད་པ་དེ་ཆག་ཡང་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པའི་ནང་སྲོག་ཐོག་གི་ཁྲིམས་ཆད་ཕོག་པའི་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་དང་ལོ་ཡག་གཉིས་ཀྱང་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ནང་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བའི་སྐབས་དྲག་ལས་རྩོམ་མཁན་ཚོར་རྒྱ་གཞུང་ནས་ཁྲིམས་ཆད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དེར་གུས་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་ནས་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་འོག་སྲོག་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོད་སེམས་དེ་སླར་ཡང་རྩ་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྲོག་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་ལྟར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཚེ། སྲོག་ཁྲིམས་ཕོག་པ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ལེན་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་ཉུང་མཐར་སྤྲོད་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་ཡང་ཞུས་ཡོད། སྲོག་ཁྲིམས་ཕོག་པ་རྣམ་ལ་ཉུང་མཐར་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་དཔེར་ན། དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་གཏུག་བྱེད་རྒྱུར་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཆ་རྐྱེན་འདང་ངེས་སྤྲོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཁྲིམས་ཆད་ཕོག་པའི་བོད་མི་རྣམས་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཁྲིམས་བཤེར་བྱས་ཡོད་མེད་དང༌།
དམིགས་བསལ་ཁོང་ཚོར་དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་བཤེར་ཡོང་རྒྱུའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་དག་ཚད་ལྡན་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་མེད་ཐད་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་དེ་ནན་བརྗོད་བྱས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དམིགས་བསལ་ཁོང་ཚོར་དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་བཤེར་ཡོང་རྒྱུའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་དག་ཚད་ལྡན་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་མེད་ཐད་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་དེ་ནན་བརྗོད་བྱས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཕྱོགས་མཚུངས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༣ ནང་བོད་ནང་ཞི་རྒོལ་སྐབས་ཀྱི་བཙོན་པ་སྲོག་ཁྲིམས་ཕོག་པ་ཚང་མ་ཆག་ཡང་གཏོང་དགོས་པ་རྒྱ་གཞུང་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་དེ་དག་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ལག་བསྟར་ཡོང་ཆེད་གོམ་པ་དང་པོ་དེ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ཨང་ ༦༢། ༡༤༩ དང༌། ཨང་ ༦༣། ༡༦༨ ནང་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་བཞིན་ཁྲིམས་ཆད་དུས་འགྱངས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ (Moratorium) ཞིག་འཛུགས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
གོང་འཁོད་བསྒྲགས་གཏམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གཤམ་གསལ།
(Turkey,Croatia and the former Yugoslav Republic of Macedonia, the countries of the stablisation and Association Process and potential candidates Albania, Bosnia and Herzegovinia,Montenegro and the EFTA countries Iceland,Liechtenstein and Norway, members of the European Economic Area, as well as the Republic of Moldova)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
(ནང་དོན་གནད་བསྡུས།) རྩོམ་ཡིག་འདིར་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ངོས་བཟུང་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོའི་བྱུང་འཕེལ་ངོ་སྤྲོད་དང་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་སྙན་ངག་གི་བྱུང་བ་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་བུད་མེད་སྙན་ངག་གི་ད་ལྟའི་གནས་བབ་དང་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཙམ་བཏོན་ཡོད།
(གནད་ཚིག) དེང་རབས་རྩོམ་རིག བུད་མེད་རྩོམ་རིག བུད་མེད་སྙན་ངག
དང་བོ། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས།
བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དབྱེ་མཚམས་ལ་ཀྲུང་གོ་གསར་བ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༩༥༡ལོར་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་པའི་དུས་དང་། ༡༩༨༠ལོར་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་སོགས་དེང་སྐབས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་པའི་སྡེར་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་འདུག གོ་བ་ལེན་སྟངས་དེ་དག་ལ་འགྲིག་མི་འགྲིག་གི་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་ནས་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ༎
དེ་ལ“སྤྱིར་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དེང་རབས་ཞེས་པར༡༩༤༩ལོའི་ཟླ༡༠བའི་ཚེས༡གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་ལ་ངོས་འཛིན་པ་རྒྱུག་ཆེ་ཤོས་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་ལ་མཚོན་ན༡༩༤༩ལོའི་ཟླ༡༠བའི་ཚེས༡གི་རྗེས་སུ་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཆེར་བྱུང་མེད་པས། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་བོ་ཚོས་བྲིས་པའི་རྩོམ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་རྩོམ་རིག་ནི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་འདི་ཉིད་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ཚུན་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་རིང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་མ་ཐག་ཡིན་པ་དང་། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་འགོ་ཚུགས་མ་ཐག་ཡིན་པས། སྤྱིར་རྩོམ་རིག་གི་ནང་དོན་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བསྟོད་རྩོམ་ལས་འདའ་ཐུབ་མེད་པ་དང་རྩོམ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཚིགས་བཅད་རྩོམ་ཐབས་ལས་བརྒལ་ཐུབ་མེད། དེ་བས། དུས་རབས༢༠བའི་ལོ་རབས༨༠ནི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གསར་བའི་མྱུ་གུ་འབུས་བའི་དུས་ཡིན།”①ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་འཆད་སྐབས་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་ལ་གསར་རྩོམ་གྱི་དཔལ་འབར་ཞིང་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཕྱུག་པའི་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་མཆོག་མི་གླེང་ཐབས་མེད་ཡིན། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་གི་ལེགས་ཆ་གང་ལེགས་རྒྱུད་འཛིན་ཐོག བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་བའི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བའི་སྲོལ་ཡང་ཁོང་གིས་གསར་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། དེ་བས། རྩོམ་རིག་གི་ནང་དོན་དེ་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་ལྟ་བུ་ཞིག་ནས་ནང་བསམ་པ་མཚོན་པའི་རྩོམ་རིག་ངོ་མར་འགྱུར་འགོ་ཚུགས་ཏེ་རྩོམ་རིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་ཕྱིན་ཡོད་ལ། རྩོམ་རིག་དང་ཀློག་པ་བོ་བར་གྱི་བར་ཐག་ཀྱང་ཉེ་རུ་བཅར་ཡོད། དཔེར་ན། རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་བྱ་ལྷ་ཡུལ་དང་ཀླུ་ཡུལ། དམྱལ་ཁམས་སོགས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སླེབས་པར་བྱས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་ལ་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ལྡན་ཏེ། གཅིག་ནས་རྩོམ་པ་བོའི་དཔུང་ཁག་ཆོས་ལུགས་པ་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་ལུགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་གཉིས་ཀ་བྱུང་བ། རྩོམ་པ་བོའི་ཐོབ་ཐང་མ་འདྲ་ན་དེའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། གཉིས་ནས་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་སྙིང་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་ལ་སྙིང་བོ་མེད་ཚུལ་ནས་འཁོར་བའི་སྙིང་བོ་བརྗོད་བྱར་བྱས་ཏེ་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་བོ་བྲིས་ཡོད། འཕོ་འགྱུར་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཡིས་རྩོམ་པ་བོ་དང་ཀློག་པ་བོའི་བར་གྱི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་ཕྱིན་ཡོད་པས་རྩོམ་རིག་དམངས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་དགེ་མཚན་འདུག་པས་རྩོམ་རིག་གི་འོས་འགན་འགྲུབ་ཡོད་ལ་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་དགོས་མཁོ་དང་དུས་རབས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བར་བྱས་ཡོད།
གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་གི་གོ་དོན་དང་ཤུགས་རྐྱེན།
བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ནི་ཕྱི་གླིང་པས་བུད་མེད་དབང་ཆ་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཆེད་ལས་འགུལ་ཐེངས་མང་སྤེལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ངེས་ཅན་དེའི་འོག་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་གི་སྣང་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་རེད། བོད་ལ་མཚོན་ནའང་། རང་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ཀྱང་བྱུང་ལ། ལོ་རབས༨༠བའི་རྗེས་སུ། སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ནང་ལོག་བུད་མེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་འདུ་ཤེས་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ནས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོ་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་། ཁོ་མོ་ཚོས་སྐྱེས་པ་ཚོའི་འཚོ་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་མི་འདྲ་བའི་བརྩམས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཀློག་པ་བོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཕུལ། བོད་རིགས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་དང་སྤུས་ཚད། དེ་མིན་ད་དུང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་སྦྱིན་ཡོད་པ་བདེན་ཀྱང་ད་ལྟའི་བར་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚད་གཞི་གཅིག་ཀྱང་བཞག་མེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་བར་མཚོན་ན་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ནི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་མི་དམན་པ་བླངས་ཡོད་པས། ད་ནི་ཅིས་ཀྱང་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ལ་ཚད་གཞི་ཅིག་འཇོག་དགོས་བྱུང་། དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ནང་། བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དེ་ནམ་ཡང་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་བའམ། ཐ་ན་མིག་ལ་མི་ཐོགས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་། ད་ནི་བུད་མེད་རྣམས་ལྐུགས་པའི་ལས་ལས་ཐར་ཏེ་གཞན་གྱི་འཁྱོག་བརྗོད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་དང་འདུ་ཤེས་དེ་ནས་རང་གི་སྣང་བརྙན་དང་རང་གི་འདུ་ཤེས་རང་གིས་བསྐྲུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད།
བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ནི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་ད་ལྟ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁ་སྙེག་བཞིན་པ་དང་མ་འོངས་པར་རེ་བས་ཁེངས་བའི་དཔུང་སྡེ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་ཚད་གཞི་ལ་རྩོད་གཞི་མི་འདྲ་བ་མང་བོ་ཡོད་དེ། རིགས་དང་བོ་ནི་རྩོམ་པ་བོ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་ལ་བརྩི་ཆོག རིགས་གཉིས་པ་ནི་རྩོམ་པ་བོ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་བུད་མེད་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་རྩོམ་ལ་ཟེར། རིགས་གསུམ་པ་ནི་རྩོམ་པ་བོ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ལས་རྩོམ་པ་བོ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་བྲིས་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཚོན་པ་དེ་ཡང་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱས་ཡོད། འདི་འདྲའི་ཚད་གཞི་ལ་མི་འདང་བའི་ཆ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། དེ་ཡང་། རིགས་དང་བོར་མཚོན་ནས་བཤད་ན། བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ནི་ཕོ་མོའི་རིགས་ཁོ་ན་ལས་བགར་བའི་རྩོམ་རིག་ཞིག་ཏུ་མངོན་པས་དཔེར་ན་ལོ་ཚོད་ལས་རིགས་བགར་སྟངས་ན་གཞོན་རྩོམ་རིག་དང་བྱིས་པའི་རྩོམ་རིག ས་ཁུལ་ལས་རིགས་བགར་སྟངས་དཔེར་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལྟ་བུ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་བགར་སྟངས་ཀྱིས་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་རྐྱེན་ལ་སྣང་མེད་བྱས་པ་མཚོན་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་དང་དེང་རབས་རང་བཞིན་གསལ་བོར་མིན་པ་མཚོན། རིགས་གཉིས་པ་ལ་མཚོན་ན། རྩོམ་པ་བོ་བུད་མེད་ཀྱིས་བྲིས་པ་མ་ཟད་བུད་མེད་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པ་ཞིག་ལ་བཤད་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ནི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། བུད་མེད་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་སྐྱེས་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བགར་ཐབས་བྲལ། དེ་བཞིན་རིགས་གསུམ་པ་ལ་མཚོན་ན། བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་རིགས་བགར་བའི་ཚད་གཞི་ལ་བཞག་ཡོད། ཡིན་ནའང་བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ཐོག་མ་ནས་མེད་པ་དང་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དེ་འདྲའི་ཚད་ལྡན་ཅན་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་། དེ་ན་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་འགོ་ཚུགས་ལ་དེང་རབས་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་བུད་མེད་བརྗོད་པ་གཙོ་བོ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གཙོ་བོ། བུད་མེད་ཀྱི་བསམ་གཞིགས་གཙོ་བོ། བུད་མེད་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་རྩོམ་རིག་ཅིག་ལ་བྱ། དེ་བས་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ནི་སྣང་མེད་བྱས་མི་ཆོག་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཚོས་གསར་རྩོམ་ནི་ཁོ་མོ་ཚོའི་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཡོད་པ་ལྟར། དཔེར་ན། བོད་རིགས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོ་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར། གསར་རྩོམ་ནི་ངའི་ཚེ་སྲོག་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་རྩོམ་རིག་དང་མ་འཕྲད་ཚེ། དེ་རིང་གི་ང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། གལ་ཏེ་རྩོམ་རིག་གིས་ལུས་སྟོབས་ཞན་པའི་ང་ལ་འཚོ་བཅུད་མ་གནང་ཚེ་དེ་རིང་གི་བདེ་ཐང་འདི་ཡོད་མི་སྲིད་ཞེས་བཤད་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་ནི་ནམ་ཡང་ལྷོད་པ་མེད་པའི་མི་ཚེའི་དགའ་གྲོགས་དང་སྐྱོ་གྲོགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བརྩི་དགོས་པ་ཡིན། སྔ་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོའི་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བསྒྲུབས་པ་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དེ་སྐས་རིམ་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པ་མཚོན།
བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བྱུང་བ་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་ན། དེ་ལ་དགྲ་བོ་ཆམ་ལ་འབེབ་པ་དང་བྲག་རི་ཐལ་བར་གཏོང་བ་ལྟ་བུའི་དྲག་ཤུལ་དང་དཔའ་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་སྐྱེས་པའི་རྩོམ་རིག་མཁོ་བ་མ་ཟད། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བཏགས་པའི་སྐྱེས་མའི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་མཁོ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་འདིས་ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཕོ་མཆོག་མོ་དམན་གྱི་ལྟ་བའི་འཆིང་རྒྱ་ལས་མ་གྲོལ་ན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེར་བྱུང་མི་སྲིད་དོ། དེ་ཡང་རིག་གནས་སྣ་མང་ཅན་གྱི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་བྱུང་བ་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དེའང་སྣ་གཅིག་རང་བཞིན་ནས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་དང་གཅིག
གཉིས་ནས་བུད་མེད་རྣམས་ནམ་ཡང་གཞན་གྱིས་འཁྱོག་བརྗོད་བྱས་པའི་སྣང་བརྙན་དང་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་ལྐུགས་པའི་ལས་དབང་དེ་ལས་ཐར་ཏེ་དོན་དངོས་གཞིར་བཟུང་ནས་རང་གི་སྣང་བརྙན་དང་རང་གི་འདུ་ཤེས་ངོ་མ་བ་སྟེ་ཀློག་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད། གསུམ་ནས་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་བྱུང་ནས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུའང་བུད་མེད་རྩོམ་རིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་འགོ་བརྩམས་པས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་མི་དམན་པ་བླངས་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་ཡིན། དཔེར་ན། རྒན་དཔལ་མོ་ལགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ལོ་ངོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་དེབ་༢༤པར་དུ་བསྐྲུན་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། དེར་མ་ཟད། དཔུང་ཁག་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་དེས་སྤུས་ཚད་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དཔུང་ཁག་མང་པོའི་ནང་ནས་སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་མང་པོ་བྱུང་བ་ཡང་ཐག་ཆོད་ཡིན།
གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ།
འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་ཁྱོན་དུ་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་བླ་ལྷག་གིས་ཉུང་བ་དེ་བཞིན་རང་རེའི་བོད་དུའང་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་ནི་རྩིས་ན་མཛུབ་མོ་བཀུག་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་འདི་ལ་སྙན་ངག་པ་ཚེ་སྐྱིད་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ལན་བཏབ་ཡོད་དེ།“རང་རེའི་བོད་ལ་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་བུད་མེད་ཚོའི་བསམ་བློའི་རང་དབང་བཙོན་དུ་ཚུད་པ་ཞིག་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་སྙམ།”② ལོ་ངོ་མང་བོའི་རིང་ལ་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོ་དང་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་ཞིག་གིས་བརྩམས་པའི་བརྩམས་ཆོས་གླེང་ཐབས་བྲལ་བ་ནི་རྩོམ་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་འབའ་ཞིག་གི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་པར། གཙོ་བོ་སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་བའི་སློབ་གསོའི་བྱེད་སྟངས་དང་འདུ་ཤེས། མི་རྣམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ལ་བཟུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་རག་ལས་ཏེ། དཔེར་ན།“རང་རེའི་བོད་ལ་མཚོན་ན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཁྲིམས་དང་བོ་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུའང་བུད་མེད་ཀྱི་ཁ་ལ་མི་ཉན་པ་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། བོད་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་བུ་བུ་མོ་གཉིས་ཡོད་ཚེ་བུར་དཔེ་ཆ་འདོན་དུ་འཇུག་པ་དང་བུ་མོར་ལག་ལས་ཀ་ཤེས་སུ་འཇུག་དགོས་ཟེར་ནས་ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བ་ཙག་ཙིག་ལ་བསྐུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བོད་སྤྱིའི་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་ཡོད་པ་འདྲ།”③དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཁ་དཔེ་ལ། བན་དེ་འགྲོ་ས་དབུས་དང་བུ་མོ་འགྲོ་ས་གནས་ཟེར་བ་སོགས་ལས། བུད་མེད་ལ་དྲང་སྙོམས་མིན་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་དག་ལས་བུད་མེད་ལ་ལྟ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་བཟུང་ཡོད་པ་རྟོགས་ལ། འདི་འདྲའི་བསམ་བློའི་འོག་ཏུ་བོད་རིགས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་རེ་སྨོན་དང་བརྩེ་དུང་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཡ་ང་བའི་གནོད་འཚེ་བཏང་ཡོད་པ་ནི་སྨྲ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་དུས་བུད་མེད་ཚོས་རང་གི་འཚོ་བ་ལ་རེ་སྨོན་དང་བརྩེ་དུང་སོགས་གླེང་ག་ལ་ཕོད་དེ། མི་ཕོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རང་ཉིད་ནི་སྐྱེས་མ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྔོན་མའི་བསོད་ནམས་མ་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་སྙམ་གྱིན་ཡོད་པས། ཁོ་མོ་ཚོས་ནམ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཚོ་དང་དབང་ཐང་དང་གོ་གནས་རྩོད་མི་ཕོད་ལ། ཐ་ན་མི་ཚེ་དང་ལས་དབང་ལའང་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་མི་ཕོད་པ་རེད། ང་ཚོ་མཐོ་སྒང་ན་གནས་པའི་བུད་མེད་ཚོའི་ལང་ཚོ་ཞིང་མཐའ་ནས་ཟད་ཅིང་། ཕུགས་འདུན་ལྷས་ར་ནས་བོར། གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཅིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བའི་རེ་སྨོན་དང་བརྩེ་དུང་སོགས་བྲིས་ཚེ་མི་ཚང་མས་དེ་ལ་འཕྱ་སྨོད་དང་སྡིགས་མོ་སོགས་ཅི་ཡང་བྱེད་ངེས་པས། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བུད་མེད་ལ་བསྩལ་བའི་ལས་དབང་ཉག་གཅིག་ཡིན། བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོ་ཞིག་གི་སྙིང་དབུས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་ལས“རང་རིགས་ཀྱི་ཁ་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དམན་སྐྱེས་དམན་ཞེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་དམན་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། དེ་བཞིན་མི་ནག་ནག་བཟོ་མཁན་ནག་མོ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་སོགས་བུད་མེད་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབས། འཕྱ་དམོད་བཅས་བྱེད་པའི་སྐད་ཆའམ་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་མང”④དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་རྩོམ་པ་བོས་རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་རྣམས་དང་།
ལྷག་པར་རིགས་མཐུན་བུད་མེད་རྣམས་ལ་དྲན་སྐུལ་དང་། འབོད་སྐུལ། སྐུལ་ལྕག་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བྱས་ཏེ་སྤྱིར་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོས་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། ལས་དབང་། བདེ་སྡུག་བཅས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། སྒོས་སུ་བུད་མེད་རང་ཉིད་ནས་རང་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་དང་ཕུགས་ལམ། བདེ་སྐྱིད་བཅས་ལ་གདུང་སེམས་ཟབ་མོ་བཅངས་ནས་འཁུར་སེམས་དང་། བརྩོན་ལེན། འབད་འཐབ་བཅས་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འབོད་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། སྤྱི་ཚོགས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་ན་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དཔེ་བཞིན། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་ཀྱང་མཁའ་ལྡིང་དར་མས་གཤོག་རླབས་སྒྱུར་བ་བཞིན་དེ་རིང་གསར་དུ་རྟོགས་པ་སང་ཉིན་རྙིང་བར་གྱུར་བའི་ཚད་དུ་སླེབས། འཕེལ་ཚད་ཀྱི་འགྲོས་དེ་དང་བསྟུན་རང་རེའི་ཁ་བ་རི་བོའི་གཙུག་ལག་རྩོམ་གྱི་རིག་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྙན་ངག་སྤྱི་ལའང་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གསར་བ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། སྔར་ཡོད་གོང་སྤེལ་དང་སྔར་མེད་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལྗགས་རྩོམ་མང་བོ་ཞིག་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་ཉམས་དགའ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཅིང་། རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སྤྱི་ལ་ཕྱོགས་སྟོན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གསར་རྩོམ་ཡང་མི་ཉུང་བ་སྣང་། མཛངས་མ་ཚེ་རིང་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསམ་པ་དེ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་། སོ་སོ་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ། གདེངས་ཚོད་མེད་པ་སོགས་མཐོང་དུས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཀྱི་འདུག དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཡིན་ཕྱིན་ནང་མི་དང་ཁྱིམ་གཞི་ལས་བརྒལ་བའི་བསམ་བློ་དང་ལས་འགན་མེད་པར་བསམ་བཞིན་པ་འདི་སྐྱོན་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་འདི་ནི་བུད་མེད་ཚོ་གཅིག་པུའི་སྐྱོན་ཆ་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། ལུགས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བཀག་རྒྱ་མང་བོ་ཞིག་ཚུལ་མཐུན་གྱིས་གཏོར་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཞེས་བཤད་པ་ནང་བཞིན། དེ་ལ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གིས“རང་གི་རང་དོན་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དོན་དང་།། རྒྱལ་བོའི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྲང་བོའི་འཚོ་ཐབས་སོགས།། ཆེ་ཆུང་བྱ་བ་གང་དང་གང་བྱེད་ཀྱང་།། མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་བུད་མེད་ཡིན།།”⑤ཞེས་པའི་བུད་མེད་ལ་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་བུ་ཞིག་སྤྲད། སྤྱི་ཚོགས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དཔེ་ལྟར། འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་ནས་དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཚེ། མི་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པ་སེལ་ངེས་པས། རང་རེའི་བོད་ལ་མཚོན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བར་ཞུགས་རྗེས། གོ་རྟོགས་སད་པའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོ་སྐོར་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་གསུམ་ལ་བསམ་གཞིགས་སྒོས་རང་གི་ལས་དབང་ལ་རང་གིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཏེ་སྨྱུ་གུ་བཟུང་ནས་སྙན་ངག་འབྲི་ཞོར་ཕུགས་འདུན་དང་རེ་སྙེག་གླེང་། དེ་ལ་སྙན་ངག་ཐན་ཐུན་རེ་བྲིས་མྱོང་བའི་སྙན་ངག་པ་ཚེ་སྐྱིད་ལྷ་མོ་ལ་མཚོན་ནའང་། སྙན་ངག་དང་འཚོ་བ་ནི་ཁ་འབྲལ་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ལ་སྙན་ངག་ཁྲོད་ན་འཚོ་བ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ན་སྙན་ངག་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད་འདུག་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན།
ད་ལྟའི་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་དང་སྙན་ངག་ཁྲོད་ད་དུང་མི་འདང་བའི་ཆ་དང་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཅུང་ཙམ་བརྗོད་ན།
གཅིག་ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་སྙན་ངག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ཞིག་ཧ་ལམ་མེད། དེ་ཡང་གཙོ་བོར་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་ག་གེ་མོའི་སྙན་ངག་དང་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་ག་གེ་མོ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་ལུས་ཡོད་པས་ང་ཚོས་ཅིས་ཀྱང་འདིའི་སྟོང་ཆ་སྐོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་སྙམ།
གཉིས་ནི་སྙན་ངག་པའི་གྲངས་ཀ་དང་སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཐད། ད་ལྟའི་བར་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་མང་དང་མང་དུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་བུད་མེད་སྙན་ངག་གི་སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་དོ་སྣང་གཙིགས་ཆེན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་སྙམ། གྲངས་ཀ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ན་སྤུས་ཀ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གྲངས་ཀ་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ་སྤུས་ཚད་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་ན་ཡང་མི་འགྲིག་པར་སྣང་བ་ནི་རང་གི་བསམ་ཚུལ་འབའ་ཞིག་གོ ། གསུམ་ནི་འགྲན་རྩོད་དང་སྤོབས་པའི་ཐད་ཀྱི་ཉམ་ཆུང་རང་བཞིན། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ནང་བཤད་ཕོད་པ་དང་སྒྲུབ་ཕོད་པ་ཉུང་ཉུང་ཡིན་སྟབས་ད་དུང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་སྟེགས་སུ་སྐྱེས་མ་ཚོར་དམིགས་བསལ་སྟེགས་བུ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེར་རྒན་འཆི་མེད་ལགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཡོད་དེ།“འགྲན་རྩོད་ནི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། ང་ཚོར་ཆེད་དུ‘རྩོམ་སྟེགས'ཤིག་གནང་སྟེ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་གསར་རྩོམ་ཐད་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ཀྱི་གནས་མལ་ལེགས་པོ་ཞིག་གནང་བ་ལས། འགྲན་རྩོད་ཀྱི་བར་གསེང་ཞིག་བསྩལ་བ་རྩ་བ་ནས་མིན་པས། ང་ཚོ་བུད་མེད་དག་གི་གསར་རྩོམ་ལ་ནམ་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་གསར་བ་ཡོད་མི་སྲིད”⑥ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་བུད་མེད་སྙན་ངག་པ་དང་སྙན་ངག་གི་ཁྲོད་མི་འདང་བའི་ཆ་དང་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པའི་ཆ་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཙམ་བཏོན་པའོ།།
ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་གཞི།
①ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བས་༢༠༡༤ལོའི་ཚེས་༢༣ཉིན་སྤེལ་བའི་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་བཀྲ་བྷ་ཡིས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་སྐོར་གླེང་བ།
②༢༠༠༩ལོའི་ཟླ༩བའི་ཚེས༢༠ཉིན་དགེ་ཆོས་དྲ་བས་གཙོ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་ཚེ་སྐྱིད་ལྷ་མོར་བཅར་འདྲི་བྱས་པའི་པར་ངོས་༩བ་ན་གསལ།
③རྣམ་སྲས། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་ལ་དཔྱད་པ་བློ་གསར་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༩བ། ཤོག་ངོས་༢༣ན་གསལ།
④འགྱུར་མེད་ཀྱིས་བསྒྲིགས། རྩོམ་དཔྱད་གཏམ་ཚོགས་ལས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་བོ་ཞིག་གི་སྙིང་དབུས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས༣༤༢ན་གསལ།
⑤དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༡༠བ། ཤོག་ངོས༡༣ན་གསལ།
⑥མགོན་པོ་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྲིགས། བོད་མིའི་དོགས་གཞི་དང་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་ཚུལ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༠༢༠ལོའི་ཟླ་༢པ། ཤོག་ངོས༡༠༥ན་གསལ།
⑦ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༠༡༣ལོའི་ཟླ་༣པ།
⑧ཐོག་མའི་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་མའི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་གངས་རིའི་བུ་མོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་༧པ།
⑨ར་རྫ་འཇམ་དབྱངས་སྐྱིད། ཟ་མ་མོའི་སྐྱིད་སྡུག་གངས་མ་ཆར། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༣པ།


text:
-
-
- ཀློག་གྲངས་: 1172
དཔེ་མཛོད་ངོ་སྤྲོད།
༄༅།། འདི་གའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་འདི་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་འདི་གར་གྲྭ་ཚང་དུ་བོད་ནས་གྲྭ་གཞོན་མང་དུ་འབྱོར་བས་དེ་དག་གི་སློབ་གཉེར་ཆེད། ༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་འོག་འདི་གའི་གྲྭ་ལྷུན་འགྲུབ་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་དུ་མས་བོད་ནས་དཔེ་ཆ་མང་པོ་བསྡུ་ལེན་གནང་སྟེ་ཐོག་མར་བཙུགས། དེ་རྗེས་གྲྭ་དཀོན་མཆོག་སྨོན་ལམ་དཔེ་མཛོད་འགན་འཛིན་དུ་བསྐོས་ནས་ད་བར་འགན་འཛིན་རིམ་པ་དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད། དཀོན་མཆོག་ཉི་མ། བློ་བཟང་བློ་གསལ། ཁ་ཤུལ་བརྩོན་འགྲུས། རྭ་ཆུང་ཐོགས་མེད། དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། མ་སངས་བརྩོན་འགྲུས། སླར་ཡང་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ་དང་ལས་བྱེད་རིམ་པས་དོ་དམ་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་ནས་གནས་པ་ཞིག་ཡིན།
༡༽ དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས།
འདི་གའི་དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་ལ་༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་དོན།
དང་པོ། དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་པས་དཔེ་དེབ་འབྱོར་རིམ་བཞིན་ཆད་ལུས་མེད་པར་ཐོ་འགོད་ཀྱིས་མ་དེབ་གསལ་བོ་ཁམས་དྭངས་བཟོ་དགོས། མ་དེབ་ཀྱི་ཨང་གྲངས་དང་དཔེ་ཐེལ་བཅས་ཆད་ལུས་མེད་པར་དཔེ་དེབ་སོ་སོར་རྒྱག་དགོས།
གཉིས་པ། དཔེ་དེབ་ཡོངས་རྫོགས་སྡེ་ཚན་དུ་ཕྱེས་ནས་དཀར་ཆག་བཟོ་བ་དང་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན། རྒྱལ་རབས། ཆོས་འབྱུང། སུམ་རྟགས། སྙན་ངག མངོན་བརྗོད། ཚིག་མཛོད། རྩིས། སྨན། སྒྲ། མཛོད། འདུལ་བ། དབུ་མ། ཕར་ཕྱིན། ཚད་མ། སྔགས་ཕྱོགས། རྩོམ་བྲིས། དུས་དེབ་སོགས་སྡེ་ཚན་སྡེ་ཚན་དུ་དབྱེ་ནས་དཀར་ཆག་མ་དེབ་གཞན་ཞིག་བཟོ་བ་དང་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་དགོས།
གསུམ་པ། སློབ་གཉེར་པའི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་པའི་དཔེ་དེབ་གཡར་སྤྲོད་བྱེད་སྟངས་སྐོར་གྱི་སྒྲིག་གཞི་གསར་བཟོ། ལོ་གཅིག་གི་ནང་དཔེ་དེབ་ཚུར་བསྡུ་བ་དང་ཕར་གཡར་པ་སོགས་ཐེངས་འགའ་ཤས་སྒྲིག་གཞི་བཞིན་བྱེད་དགོས། བདུན་རེའི་ནང་དཔེ་དེབ་ཀློག་པ་དང་གཡར་པོ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་དེའི་ཐོག་དཔེ་མཛོད་འགན་འཛིན་པས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ནས་དུས་ཚོད་དེར་ངེས་པར་འདུག་དགོས།
བཞི་པ། དེང་དུས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་དཔེ་དེབ་རེ་རེ་བཞིན་ནང་དོན་དང་རྩོམ་པ་པོ་བཅས་གསལ་པོར་ཕྱེས་ནས་གཟིགས་བདེའི་དཀར་ཆག་བཟོ་དགོས།
ལྔ་པ། དཔེ་དེབ་རྣམས་འབུ་དང་ཆུ། ཙི་ཙི་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པ་དང་དེབ་འཐུག་པོ་ཚོར་རྒྱབ་ཤ་རྒྱག་དགོས་པ། དེབ་བརླག་གཏོར་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལམ་བསྟེན་པ། དཔེ་དེབ་བརླག་གཏོར་དང་ཆུད་ཟོས་སོང་རིགས་ལ་ཉེས་ཆད་སྒྲུབ་སྟངས་བཅས་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་འཆར་གཞི་གསར་པོ་ཞིག་བཟོས་ནས་འབུལ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་སྤྱི་ཕེབས་ལྟར་བྱེད་མུས་ཡིན།
༢༽ དཔེ་དེབ་གཡར་སྤྲོད་བྱེད་སྟངས།
དང་པོ། འདི་གར་དཔེ་དེབ་སྣ་གཅིག་རེ་དེབ་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་མེད་སྟབས་གྲྭ་ཚང་འདིའི་ཁོངས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་མི་སུ་ལའང་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་དཔེ་དེབ་གཡར་སྤྲོད་མི་ཆོག
གཉིས་པ། གྲྭ་ཚང་རང་ཁོངས་ལ་སྐབས་བབས་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཁོ་ན་ལས་གཞན་གཡར་སྤྲོད་མི་ཆོག འོན་ཀྱང་དགེ་རྒན་ཚོར་སློབ་ཚན་མ་ཡིན་པའི་རིགས་དགོས་ཚེ་ཐེངས་རེེར་དེབ་མང་ཉུང་ལ་གཞིགས་ནས་དུས་བཀག་ལྟར་གཡར་ཆོག་རྒྱུ།
གསུམ་པ། དཔེ་དེབ་གཡར་སྤྲོད་སྐབས་དཔེ་མཛོད་ལས་བྱེད་པའི་སར་དོ་བདག་གི་མིང་དང་མཚན་རྟགས། འཛིན་གྲྭ། དཔེ་དེབ་ཀྱི་མཚན་བྱང་དང་ཨང་གྲངས། སྤུས་ཚད་བཟང་ཞན། ཟླ་ཚེས་བཅས་ཁ་གསལ་འགོད་དགོས།
བཞི་པ། དཔེ་དེབ་གང་གཡར་བ་རྣམས་ཟླ་གསུམ་རེའི་མཚམས་སམ་ལོ་འཁོར་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཟིན་པ་དང་དཔེ་མཛོད་ལས་བྱེད་པས་ཕྱིར་བསྡུ་རྩིས་ལེན་རེ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཡང་བསྐྱར་དགོས་རིགས་ལ་གཡར་ཐོ་གསར་བ་འགོད་དགོས།
ལྔ་པ། དོ་བདག་སོ་སོས་དཔེ་དེབ་ནང་ཤོག་གུ་ལྟེབ་རྩེག་རྒྱག་པའམ་བཀོག་གཤག་བྱེད་པ། མཆན་འབྲི་བ། རྟགས་འདེབས་པ་སོགས་དཔེ་དེབ་ལ་གནོན་སྐྱོན་འགྲོ་གཞིའི་རིགས་གཏན་འགོག་གིས་བདག་གཅེས་ཀྱི་འགན་ཆ་ཚང་འཁུར་དགོས། གལ་སྲིད་དེ་ལྟའི་སྐྱོན་བྱུང་ཚེ་ཉེས་འཇལ་གང་འོས་སྤྲོད་ལེན་དགོས་རྒྱུ།
དྲུག་པ། དཔེ་དེབ་བོར་བརླག་སོང་ཚེ་དོ་བདག་སོ་སོས་དེབ་རེར་མ་གནས་བཅུ་འགྱུར་གྱིས་འཇལ་དགོས་པ་བཅས་ཡིན།
༣༽ དཔེ་མཛོད་ནང་དུ་དཔེ་དེབ་འདྲ་མིན་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་སྐོར།
འདི་གའི་དཔེ་མཛོད་ནང་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་དང། བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཁག དབུ་ཕར་མཛོད་འདུལ་དང། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་ནང་ཆོས་སྐོར། གཞན་ཡང་ཆོས་འབྱུང་དང་གདན་རབས། རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས། སྨན་དང་རྩིས། རྩོམ་རིག། བརྡ་དག དཔྱད་རྩོམ། སྙན་གཞུང་དང་སྙན་ངག དུས་དེབ་དང་འཛིན་དེབ། བོད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་དང་། འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་གཏམ་ཚོགས་སོགས་དཔེ་དེབ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་དང། དེ་མིན་ཤེས་བྱ་དང་། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་། ནོར་སྡེ། ཚན་རིག ཕ་ཡུལ་སོགས་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ཚགས་པར་གང་མང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱ་མུས་བཞིན། ཁྱོན་བསྡོམས་དཔེ་དེབ་མི་འདྲ་བ་ ༦༧༠༠ ལྷག་ཡོད།
༤ ༽ སྒྲ་ཐག་དང་འོད་སྡེར་སོགས།
འདི་གའི་གྲྭ་ཚང་གི་དཔེ་མཛོད་ནང་དུ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་སློབ་ཁག་ཅིག་དང། མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་ཐོག་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་། གཞན་མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཚང་གིིས་བཀའ་ཁྲིད་གནང་བའི་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས། རྔ་ཡུལ་ཀིརྟིའི་དགོན་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཨ་ཁུ་ལྟག་ཆོས་ཚང་གིས་བཀའ་ཁྲིད་གནང་བ། དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དང། དབུ་མ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ། འབྲས་བློ་གླིང་གི་དགེ་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པའི་དཀའ་ཁྲིད་གནང་བ་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་དང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ། འདི་གར་གྲྭ་ཚང་རང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དགེ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་དགེ་འཇིགས་མེད་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བཀའ་ཁྲིད་གནང་བ་སྙན་ངག་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་དང་སི་ཏུའི་སུམ་འགྲེལ་དང་། རྟགས་འཇུག་དཀའ་གནད་གསལ་མེ། ལེགས་བཤད་ལྗོན་དབང་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཐག་དང་འོད་སྡེར་ཡང་གང་མང་ཡོད།
༥༽ བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ནས་དཔེ་དེབ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་སྟངས།
ལོ་རེ་བཞིན་འདི་གའི་ཕྱག་མཛོད་ཁང་གིས་མཐུན་སྦྱོར་འོག་གྲྭ་ཚང་རང་གིས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་དཔེ་དེབ་ཁག་གང་མང་ཉར་ཚགས་དང། དེ་མིན་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ནས་གསུང་འབུམ་དང་དེབ་སྤུས་ལེགས་གསར་ཐོན་རིགས་མངགས་ཉོ། གཞུང་སྒེར་ཁག་ནས་ཕུལ་པའི་དཔེ་དེབ་ཁག་ཐོ་འགོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
༦༽ འགྲེམ་སྤེལ་སྐོར།
འདི་གར་གྲྭ་ཚང་རང་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་དེབ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱ་གར་ནང་གི་གཞུང་སྒེར་གྱི་དཔེ་མཛོད་དང་ཚོགས་སྡེ། སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅས་ལ་པར་ཕུད་རེ་འབུལ་རྒྱུ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འདི་ནས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་དེབ་རྣམས་གཞུང་སྒེར་སུ་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་ཚེ་བརྒྱ་ཆའི་ཆག་ཡང་གིས་འཚོང་བཞིན་ཡོད།
འགན་འཛིན་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། ཁ་པར་ཨང། ༩༤༡༨༡༣༠༢༨༦
ལས་རོགས་ཨ་རིག་བརྩོན་འགྲུས། ཁ་པར་ཨང། ༩༨༨༢༧༧༩༩༩༩ ཡང་ན། ༩༨༡༦༢༦༢༨༨༨
༧༽ དཔེ་མཛོད་སྒོ་ཕྱེ་བའི་དུས་ཚོད།
ལོ་རེའི་ཕྱི་ཟླ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་བཞི་པའི་ཟླ་ཕྱེད་བར་དང། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར། ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས། བོད་མིས་སྒེར་ལང་སུམ་ཅུའི་དུས་དྲན། མང་གཙོའི་དུས་ཆེན། ༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་ཚེས། གྲྭ་ཚང་རང་གི་ཚུགས་ལོ་དང་ཆོས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཁག། གཞན་ཡང་གཟའ་སྤེན་པ་གཉིས་པ་དང་ཉི་མ་མ་གཏོགས་ཉིན་རེའི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད། ༨ ནས་ ༡༡ བར་དང། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ནས་ ༤ བར་སྒོ་ཕྱེ་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ལ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས།


text:
བཀའ་ལན། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ང་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཡིན་ནའང་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་རེད། དེ་ནས་གལ་ཆེ་བ་གཞན་ཞིག་ནི་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ནང་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ནས་སུམ་ཅུའི་བར་སློབ་གཉེར་བྱས་ཏེ་ཡོང་མཁན་ཚོའི་ནང་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གནང་ཐུབ་ངེས་དེ་འདྲ་ཐོན་ཡོང་གི་འདུག ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་བཤད་ན་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཙམ་རིང་ངོས་རང་ཕྱེད་རྒས་ཡོལ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཚང་མ་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་མ་འོངས་པར་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་ལྟར་འགྲོ་གི་རེད། གཞོན་ནུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ང་ཚོའི་དབུ་མའི་ལམ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད་ཕལ་ཆེར་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་འདུག དེ་ལ་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད་ང་ཚོས་གཉིས་སྨན་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་རིམ་པ་བྱས་པ་རེད་དེ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་ཐོན་ཐུབ་མེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་འོག་ནས་བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག ཡིན་ནའང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད། དེར་ཁྱོད་རང་ཚོ་གཡང་ང་(བ྄ློ་གཡེང་)བྱེད་དགོས་དོན་མེད།
དྲི་བ་གཉིས་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པའི་བོད་ཆེན་པོ་དང། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་དབྱེ་བགོས་དང་། གཉིས་རྩེག་ཐེབས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་མི་རིགས་གཞན་རྣམས་བོད་ཆེན་པོའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གིས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། བོད་རིགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཚོའི་མངོན་འདོད་ཇི་ལྟར་འགན་སྲུང་དང་ལག་སྟར་བྱེད་རྒྱུ།
བཀའ་ལན། ང་ཚོས་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱས་མེད། ཐ་སྙད་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་ཚུར་སྦྱར་གྱི་འདུག ང་ཚོས་ག་རེ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་ཚང་མར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་གྱུར་དགོས་པ་དང༌། བོད་རིགས་དེ་དག་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དགོས། རྩ་དོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་གནང་བ་འདྲ་པོ་རེད། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་པའི་སྐབས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོག་གཅིག་མཚུངས་བྱེད་དགོས་པ་གསུང་འདུག ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྲིད་བློན་ཝིན་ཅཱ་པའོ་ཡིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་བསྡོམས་ནང་གསལ་པོ་གསུངས་འདུག དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། གཞན་ཤིའི་ཙང་ཟེར་དུས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཅིག་པུར་གོ་འགྲོ་གི་འདུག དེ་འདྲ་མ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནང་བོད་མི་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ལས་དེ་མིན་བོད་མི་ས་ཡ་བཞི་ཙམ་ཞིག་ཞིང་ཆེན་ཁག་བཞིའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་དག་ལ་ཐོབ་ཐང་གཅིག་མཚུངས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་ངོས་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནས་ཡོང་བ་མིན། ངའི་འབྱུང་ཁུངས་རྩད་བཅད་ན་མཚོ་སྔོན་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་ནང་ནས་སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཕེབས་ཡོད། དཔེར་ན་དེང་སྐབས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ནང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་སྒར་ཁག་གི་ནང་དགེ་རྒན་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་ཆེན་ཁག་བཞི་པོ་དེ་དག་ནས་ཕེབས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནས་ཡོང་བ་ཉུང་ཉུང་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཆགས་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་གཅིག་གྱུར་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཁ་བྲལ་དང་རང་བཙན་བཤད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ང་ཚོ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་བསྡད་དེ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང་། དེ་བཞིན་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་སོགས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་བྱེད་དབང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་རིམ་པས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཚོས་འགན་འཁུར་དགོས། ཁོང་ཚོར་ཞེད་སྣང་མེད་པའི་ངང་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་བྱེད་ཆོག་པ་བྱུང་ན་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་དེ་སྔ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པའི་གོང་ནས་རྒྱ་རིགས་ཁ་ཤས་ཡོད། མ་ཟད་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང་། ལྷག་པར་ངོས་རང་སྐྱེ་སའི་ས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་རིགས་གང་འཚམས་ཡོད། དེ་ཚོ་ནི་སྔ་མོ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་ཚོས་བོད་རིགས་ཁེ་གཙང་དགོས། མི་རིགས་གཞན་དང་ལྷག་པར་རྒྱ་རིགས་བསྡད་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག་བརྗོད་ཀྱི་མ་རེད། ག་རེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེ་ན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཞེས་པའི་མིང་ཞིག་བཏགས་ཕྱིན་ཆད་ས་གནས་དེའི་མི་རིགས་དམིགས་བསལ་གྱིས་གྲངས་མང་བའི་མི་རིགས་ཆགས་པ་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྲངས་ཉུང་སྟབས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན། ས་ཁུལ་དེར་རྒྱ་མི་རིགས་སམ་མི་རིགས་གཞན་མང་བ་ཆགས་ཡོད་ན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་མིང་འདོགས་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་འབྲེལ་བ་བྱུང་མྱོང་ལྟར་ང་ཚོས་མཛའ་མཐུན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ཀྲུང་ཧྭ་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པ་འདི་མི་རིགས་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ནང་བཞིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་ཚུན་ཆད་རྒྱག་གི་ཡོད།
དྲི་བ་གསུམ་པ། ན་ནིང་ཧྥ་རན་སི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཞིག་ཏུ་ The Dalai Lama’s Demons ཞེས་པའི་གློན་བརྙན་ཞིག་བསྟན་པའི་ནང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་མཁན་གྱི་བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་པ་དང། ཁོ་ཚོ་ཚོང་ཁང་དང། སྨན་ཁང་། ཐ་ན་དགོན་པའི་ནང་དུའང་འགྲོ་མི་ཐུབ་པ་ཆགས་འདུག གློག་བརྙན་དེའི་ནང་ད་དུང་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་མཁན་གྱི་གྲྭ་པ་རྣམས་ངེས་པར་དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་དགོས་ཅེས་ཁྱེད་ཀྱིས་བཀའ་བཏང་འདུག དེའི་འཕྲོད་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས་བཤད་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་དང་བྱམས་བརྩེ་གསུང་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རང་དབང་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཏེ་ང་ཚོ་དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བྱུང་ཟེར། དེའི་ཐོག་ལ་ཁྱེད་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན།
བཀའ་ལན། རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ལྡན་ནི་ྋགོང་ས་ལྔ་པའི་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་རེད། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ལྔ་པས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ཞེས་པ་དེར་ངོས་འཛིན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བོད་དུ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་འབུམ་ཤིང་པར་རྐོས་པ་ཡོངས་གྲགས་པོད་༼ད་༽པའི་ནང་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲི་འབྱུང་པོ། ཞེས་གསུང་ཡོད། བྱས་ཙང་རྒྱུ་རྐྱེན་སྨོན་ལམ་ལོག་པ་དང་། ངོ་བོ་དམ་སྲི་འབྱུང་པོ། བྱེད་ལས་བས྄ྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་འཚེ་བ་བཅས་གསུངས་ཡོད། དམ་སྲི་ཡིན་པ་ནི་དོལ་རྒྱལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད།
སྔོན་མ་ངས་ཀྱང་བསྟེན་གསོལ་བྱས་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གང་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དུས་ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་དེ་རྙེད་པ་རེད། ངོས་ནས་ཀྱང་དེའི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་རིམ་པ་བྱས་ཏེ་མཐའ་མ་དེར་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངའི་ངོས་ནས་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་གཙང་མ་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་སྐབས་དེར་བོད་པ་ཚོའི་ནང་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་ཡོད་པ་དེར་ངོས་ནས་དམ་བསྒྲགས་བྱས་མེད། རྗེས་སུ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ལ་རྙོག་གྲ་བྱུང་བ་ངོས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དུས་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གིས་དེ་སྔ་མེད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་གསལ་པོ་ར་འཕྲོད་སོང་། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པས་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ནས་རིམ་པས་གནས་ཚུལ་དེ་མང་ཚོགས་ནང་དགའ་རབ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་པའི་སྐབས་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་ནས་རྙིང་མར་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་པ་རེད་ཟེར་བ་དང༌། ངོས་ནས་དོན་དངོས་དམ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་མ་རེད་འཁྲབ་སྟོན་ཙམ་བྱས་པ་རེད་ཟེར་མཁན་བྱུང་སོང༌། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་དང་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་ཡིན། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བ་རེད་ཟེར་ཡག་དེ་འདྲ་སུ་གཅིག་བྱུང་མེད། དགོན་པ་ཁག་ནང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་དང་མི་བསྟེན་མཁན་མཉམ་དུ་རུབ་རུབ་བྱས་ཏེ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཐོག་ནས་འགྲིག་གི་མི་འདུག དོལ་རྒྱལ་མི་བསྟེན་མཁན་དེ་དག་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཆོས་ཞུས་པ་ཤ་སྟག་རེད། བསྟེན་མཁན་གྱི་གྲས་ནི་ཆོས་ཞུ་མཁན་གྱི་བླ་མ་དང་མ་འགྲིག་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་དུས་བདེ་པོ་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་བསྡད་པ་ལས་ང་ཚོས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་ས྄ྟེ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་བར་སོང་དང༌། མ་གིར་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པ་ཁོ་རང་ཚོས་གྲྭ་ཚང་ཟུར་དུ་བཙུགས་སྟེ་བོད་མི་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་བསྡད་ཡོད་པ་ལས་དེར་སུ་གཅིག་གིས་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་མེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། མདོ་དོན་ངོས་ནས་གང་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་སྤྱིར་བཏང་ཆོས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་ཞེས་པ་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། ཆོས་གང་འདྲ་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ལྷ་དང་འདྲེ་གང་འདྲ་ཞིག་བསྟེན་དང་མི་བསྟེན་ཞེས་པ་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། དེ་བསྟེན་ན་སྐྱོན་འདུག་དགེ་མཚན་མི་འདུག་ཅེས་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ངའི་ལས་འགན་རེད། སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་དེ་དག་ངོས་ནས་བཤད་དགོས་ཀྱི་རེད། བཤད་ནས་ཉན་དང་མི་ཉན་མི་སོ་སོས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་སྐད་ཆ་དྲིས་འདུག གལ་སྲིད་ཁྱོད་རང་དེ་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། ཡིན་ནའང་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོའི་ཆོས་པ་ཚོས་གང་ཟག་ལ་དག་སྣང་སྦྱོང་བ་དང་ཆོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། ཆོས་ལ་ངེས་པར་དུ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེ་དྲང་དོན་རེད་དམ་ངེས་དོན་རེད་ཅེས་བརྟག་དཔྱད་དགོས་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་ས྄ྒྲུབ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱག་ལེན་གནང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གང་ཟག་ལ་མི་ར྄ྟོན་ཆོས་ལ་ར྄ྟོན་ཞེས་པ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
དྲི་བ་བཞི་པ། ངའི་དྲི་བ་ནི་ 2008 ལོའི་བོད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ནང་ཅིའི་ཕྱིར་གྲྭ་པ་དང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་རིགས་མི་སེར་དཀྱུས་མའི་ཐོག་ལག་པ་བསྐྱངས་པ་རེད། ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བྱེད་གཏེ་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་རེད།
བཀའ་ལན། ངོས་ཀྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ 2008 ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་ངོ་རྒོལ་དང་པོ་ཟླ་ 3 པའི་ཚེས་ 10 ཕྱི་དྲོ་ནས་འགོ་ཚུགས་འདུག དེ་ནས་མུ་མཐུད་ཚེས་ 11 དང་ 12,13 བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བྱུང་འདུག དེ་དག་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་ཤེས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་ནས་ལྷ་སར་ཡོང་མཁན་པ་གྲྭ་པ་བཀག་འགོག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེ་ནས་ཚེས་ 14 ཞོགས་པ་ཚོང་ཁང་ལ་མེ་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྡོ་ཞུས་པ། དངོས་པོ་བཅག་གཅོག་བྱས་པའི་སྐབས་སྤྱི་བདེའི་མི་སྣས་པར་བརྒྱབ་པ་ལས་བཀག་འགོག་གང་ཡང་བྱས་མ་སོང་ཞེས་དེ་ཉིན་ཞོགས་པ་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་རྗེས་སུ་ངོས་ཐུག་པར་ཡོང་སྟེ་ཁོ་པས་དངོས་སུ་མཐོང་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་ཚོའི་གྲས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་བཏང་བ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ "གསུམ་གཅིག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་" ཞེས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་ལས་ཟླ་ 3 པའི་ཚེས་ 10 ནས་འགོ་ཚུགས་པ་ཤོད་ཀྱི་མེད། ངོ་རྒོལ་དངོས་ཟླ་ 3 པའི་ཚེས་ 10 ནས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཚེས་ 14 ཞོགས་པར་རྐང་བཙུགས་ནས་ཟང་ཟིང་བྱེད་བཅུག་སྟེ་དེ་དག་ཆ་ཚང་པར་འདྲ་མིན་བརྒྱབ་རྗེས་པར་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་བོད་པས་ཟང་ཟིང་བྱས་སོང་ཞེས་བོད་པར་བསྙོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད། རྗེས་སུ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་བརྗོད་དོན་སྐབས་དེར་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་མྱོང་མེད་པའི་བོད་པ་དེ་འདྲ་ལྷ་སར་དབོར་འདྲེན་བྱས་སོང་ལ་ཟིང་སློང་མཁན་གྱི་བྱེད་གཏེ་མི་དེ་དག་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག དངོས་གནས་བྱས་ན་གནད་དོན་དེ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བྱེད་དགོས། དེ་གཅིག་རེད། དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་དགོན་པའི་མགོན་ཁང་ནང་སྔ་མོ་གྲི་དང་མདུང་མེ་མདའ་རྙིང་པ་བཙུགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་མར་བཏོན་ཏེ་དགོན་པས་དྲག་འཛིང་བྱེད་རྒྱུའི་ལག་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱས་འདུག་ཅེས་བསྙོན་འཛུགས་བྱས་བྱུང་ཞེས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། གང་ལྟར་མི་རེ་ཟུང་གིས་རླུང་ལངས་ཐོག་རྒྱ་རིགས་ལ་སུན་པོ་བཟོས་པ་ཏན་ཏན་བྱུང་ཡོད་སྲིད། དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་ན་ངོས་ནས་དགོངས་དག་ཞུ་གི་ཡིན། བོད་མི་འགའ་ཤས་རླུང་ལངས་ཐོག་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐབས་དེར་བོད་པས་རྒྱ་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་བརྫུན་བཟོ་བྱས་ཡོད། གཞན་བོད་པ་སྤྱི་བྱིངས་དེ་འདྲ་མ་རེད། བོད་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པར་ཁོང་ཚོར་ཁག་མེད། བོད་པར་རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་གཏོང་གི་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་བོད་མིས་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རང་ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་ལ་དགའ་ཞེན་བྱས་པ་ཡིན་ན་མ་འགྲིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། དེས་རྐྱེན་པས་བོད་པའི་སེམས་ནང་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཧ་ཆང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་རང་ཚོས་བོད་པས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་ཉན། ངས་ཐོས་པ་ལྟར་ན་ 2008 ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་སུ་ནམ་རྒྱུན་རྒྱའི་ས་ཁུལ་ལ་འགྲོ་མཁན་བོད་པ་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་པ་ནི་ཁོང་ཚོ་འགྲོ་སའི་གནས་ཚང་དང་ཚོང་ཁང་ཟ་ཁང་སོགས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཚོས་བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མིན་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མངགས་གཏོང་བྱས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ནང་བོད་རིགས་གཅིག་རང་ཡོད་པ་དེར་གནམ་གྲུའི་ཐང་ནས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་འདྲི་རྩད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་རིགས་ཚོ་སེམས་འཁྱག་གི་རེད།
དྲི་བ་ལྔ་པ། དེ་སྔ་བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་པ་དེ་ཐོག་མ་ནས་གཡོ་བྱུས་ཞིན་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན།
བཀའ་ལན། དེ་བཤད་ཁག་པོ་རེད། སྔོན་མ་བཅིངས་བགྲོལ་དམག་མི་ཆབ་མདོར་འབྱོར་སྐབས་བོད་དམག་དང་དམག་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་དམག་སྟོང་ཕྲག་བདུན་བརྒྱད་ཞིག་མེད་པ་བཟོས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཆབ་མདོའི་མདོ་སྤྱིའི་ལས་བྱའི་གྲས་སུ་སྨོན་གྲོང་མཁན་ཆུང་ (ཐུབ་བསྟན་དོན་ཡོད་) ཡོད་པ་རེད་ཁོང་གིས་ངོས་ལ་བཤད་དོན་སྐབས་དེར་དམག་དཔོན་ཝང་ཆིའི་མིང་ (ཆབ་མདོ་བཅིངས་བགྲོལ་གཏོང་མཁན་) གིས་ང་ཚོ་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ནང་ཁུལ་གསོད་རེས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་མིག་ཆུ་གཏོང་ཞོར་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཟེར། རེ་འགའ་ཕལ་ཆེར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་མིན་ནམ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་བཞིན་ཁྲོན་ཙང་ཀུང་ལུའུ་ (ཁམས་དབུས་གཞུང་ལམ་) དང་ཆིན་ཙང་ཀུང་ལུའུ་ (མདོ་དབུས་གཞུང་ལམ་) དེ་དག་བཟོ་སྐབས་མི་རེ་འགས་ཆུ་ལོག་ཡོང་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་པོས་ཆུ་བཀག་པ་སོགས་དངོས་གནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་བྱུང་ཡོད། དེའི་རིགས་ནི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཡིན་ས་རེད། གཞན་རིགས་ཤིག་དང་ཐོག་ནས་བསམ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་མིན་ངས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཡག་ཤོས་བྱུང་ན་གཞུང་གི་གསང་བའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་གཞི་ནས་གསལ་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བྱས་ན་ཕྱི་ལོ་ 1954 ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཟླ་བ་ལྔ་དྲུག་ཞིག་པེ་ཅིང་ལ་བསྡད་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་མའོ་ཙི་ཏུང་གིས་གཙོས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཕལ་ཆེ་བ་ངོས་ནས་མཇལ་བ་ཡིན། མའོ་ཙི་ཏུང་ཚར་མང་པོ་མཇལ་བ་ཡིན། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་དེ་དུས་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་མང་པོ་ཐུག་བྱུང་ཁོང་ཚོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཡིན་པ་དེ་དག་དངོས་གནས་གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་རྣམ་དག་ཡོད་པ། ངལ་རྩོལ་མི་མང་དང་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན། སྒེར་སེམས་མེད་པར་སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་མཁན་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བྱུང༌། དེ་དག་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་ཞིག་འདུག མའོ་ཙི་ཏུང་ལ་མཚོན་ནའང་ངོས་ལ་ཁས་ལེན་མང་པོ་གནང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕྱི་ལོ་ 1956 དང་ 1957 བར་ནས་གཡོན་ཐལ་སྒང་ལ་ཕྱིན་པ་འདྲ་པོ་མཐོང་བྱུང༌།
དྲི་བ་དྲུག་པ། གལ་སྲིད་འབྱུང་འགྱུར་རྒྱ་ནག་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་བྱུང་ན་བོད་དང་སྲིད་གཞུང་དེ་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་དགོས། ཁྱེད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་རོགས།
བཀའ་ལན། ད་ལྟ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་ཀ་ཡིན་ནའང་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ལས་ཀ་ཡིན་ནའང་རེད། དོན་མེད་རྙོག་གྲ་མང་པོ་ཞིག་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་དང༌། དོག་པ་རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག འདས་པའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་རིང་ངོས་རང་ཕྱི་ལ་བསྡད་པ་ཡིན། ཨ་རི་དང་། ཡུ་རོབ། ཉི་ཧོང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་བཅས་སུ་ངོས་ལ་ངོ་ཤེས་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཡོད་པས་ངོས་ནས་རྒྱུས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་དོན་དམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་མ་ཐུབ་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་མེད་པས་རེད། ཡིད་ཆེས་ཡོང་མ་ཐུབ་པ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་མེད་པར་ཕྱི་ལ་འདྲ་ཆགས་པོ་བྱས་པ་ལས་ནང་དུ་དེ་འདྲ་རང་མེད་པ་ཡིན་དུས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ནའང་རེད། ཤིན་ཅང་གི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ནའང་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལ་སྟོན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་དོན་དམ་མི་མང་གིས་མྱོང་བཞིན་པའི་ཚོར་བ་གཉིས་ལ་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ། དྲང་བདེན་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་བཟུང་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་བ་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་སེལ་འགྲོ་གི་རེད། བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་བསམ་པ་རྣམ་དག་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་ཁ་བྲལ་རྩོད་ཀྱི་མེད། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཚོན་ན་ང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཡོད་ཀྱང་ངོས་ནས་དེ་སྐོར་བསམ་བློ་གང་ཡང་གཏོང་གི་མེད། འོན་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་འདི་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་རྗེས་ལུས་རེད་དེར་བརྟེན་ཀྲུང་ཧྭ་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་བསྡད་པ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་སྟེ་ཁ་བྲལ་རྩོད་ཀྱི་མེད། གལ་ཆེ་ཤོས་གང་རེད་ཅེ་ན་བོད་ལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཡིན་པ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མཁས་པ་མང་པོས་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་གཏིང་ཟབ་པོ་དེ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བོད་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཧ་ལས་པའི་ཡག་པོ་ཆགས་འདུག ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྒྲ་བསྒྱུར་དང་དོན་བསྒྱུར་གཉིས་ཀ་ཧ་ཅང་གིས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ང་ཚོས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དེ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་བདག་པོ་རྒྱག་ཐུབ་ན་ཀྲུང་ཧྭ་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱིའི་རིག་གཞུང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་ནག་རང་གི་ལུང་པའང་ནང་པའི་ལུང་པ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། དེང་སྐབས་ནང་པ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཏན་ཏན་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ལ་གཉིས་ཕན་ཞིག་རེད་བསམ་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་དྲན་གྱི་ཡོད།
དྲི་བ་བདུན་པ། གལ་སྲིད་བོད་ལ་ཚད་མཐོའི་རང་སྐྱོང་དང་ཡང་ན་རང་བཙན་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ལ་བོད་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་དམ། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཁ་ཁ་བྱེད་རྒྱུ།
བཀའ་ལན། འདྲི་བ་འདིར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་དོན་མི་འདུག་གལ་སྲིད་ཁྱོད་ལ་དུས་ཚོད་བྱུང་ན་རྒྱ་གར་ལ་ཤོག་དང་། བཙན་བྱོལ་ལ་བསྡད་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གང་འདྲ་སྤེལ་ཡོད་མེད། ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་རིང་ང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཁྱོད་རང་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཤེས་ཀྱི་རེད། ངོས་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་ཕྱི་ལོ་ 1969 བཟུང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བླ་བྲང་དགོས་དང་མི་དགོས་བོད་མི་མང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས་ངོས་ནས་སེམས་འཁུར་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡག་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དང་། བོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཆ་མཚོན་པ་ཡིན་ནའང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྐྱོན་ཆག་མ་ཤོར་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ས་མཐོའི་ཁོར་ཡུག་འཕྲོ་རླག་ཤོར་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཆག་ཤོར་བ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་ས་མཐོན་པོ་དང་རླུང་སྐམ་པོ་ཡིན་དུས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བ་ཡིན་ན་སླར་གསོ་བྱེད་པར་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་པོ་འགོར་གྱི་རེད་ཟེར། དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་འདུག བོད་ས་མཐོའི་འཁྱག་རོམ་དེ་དག་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་ཀྱི་གཙང་པོ་མང་པོ་ཞིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས།
དྲི་བ་བརྒྱད་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་ཉིད་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དབང་ནུས་མཉམ་སྒྲིལ་སྐོར་ལ་གཟིགས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གྲགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་པ་རྣམས་བཏང་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཞི་བདེ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ཐུབ་བམ།
བཀའ་ལན། ང་མེད་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ནའང་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོ་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་མཁན་ཚོས་ང་མེད་པ་ནང་བཞིན་བྱས་ཏེ་འགན་འཁུར་དགོས་རེད་ཅེས་ངས་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་བཅུའི་གོང་ནས་བཤད་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གསག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། ལོ་ལྔ་རེའི་མཚམས་ལ་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་རེ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། ལོ་རྗེས་མར་མི་མང་གིས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་རེད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་དབུ་ཁྲིད་ཡོད་པ་རེད་ཁོང་ཚོས་གནང་གི་རེད། ངོས་རང་ཡོད་དང་མེད་ཁྱད་པར་མེད་པ་འདྲ་པོ་རེད།
དྲི་བ་དགུ་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་བོད་ལ་མང་གཙོའི་རང་སྐྱོང་དགོས་པ་གསུང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཀྱི་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་ས྄ྒྱུར་བྱེད་སྐབས་མང་གཙོའི་དབང་ས྄ྒྱུར་བྱེད་ཡོད་དམ། གལ་སྲིད་མེད་ན་ཁྱེད་རང་གིས་བོད་དུ་རྒྱ་དམར་ལས་ལྷག་པའི་མང་གཙོའི་དབང་ས྄ྒྱུར་བྱེད་ཐུབ་པའི་གདེང་ཚོད་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ།
བཀའ་ལན། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་བཞི་པ་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཇུས་གཏོགས་གང་ཡང་གནང་མེད། ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཆགས་པ་རེད། དེ་དུས་ནས་ཤར་རྒྱ་ནག་དང་། ལྷོ་རྒྱ་གར། བྱང་ཨུ་རུ་སུ་སོགས་ལ་མང་གཙོ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་མེད། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་གཅིག་མཚུངས་རེད། རེད་དེ་བོད་ནང་ལ་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་ཡང་དགོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་བརྩེ་བྱེད་དགོས་རེད་ཅེས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དཔེར་ན་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་རྗེས་སུ་བཅོས་བས྄ྒྱུར་བྱས་ཏེ་ས་བདག་ཚོར་འཐབ་འཛིན་བཏོང་སྐབས་ས་བདག་ཚོའི་ཚེ་གཡོག་ཚོའི་ནང་ནས་ས་བདག་ཚོའི་སྲོག་སྐྱོབ་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་ཡོང་མཁན་ས་བདག་མང་པོ་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཡོག་ཚོས་སྐབས་འཕྲལ་ལན་བསྐྱལ་ཏེ་བྲོས་ཐར་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚེ་གཡོག་གི་མིང་གཅིག་མཚུངས་རེད་དེ་དོན་ལ་ཕལ་ཆེར་ཁྱད་པར་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ 1955 ལོ་མཇུག་ནས་སི་ཁྲོན་རྒྱུད་ནས་བོད་ཁུལ་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བས྄ྒྱུར་བྱས་པ་རེད། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བས྄ྒྱུར་རྒྱ་ནག་ནང་བྱས་པ་ནང་བཞིན་བྱེད་དུས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྒང་རན་གྱི་མེད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བྱུང་འདུག དེའི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངོས་ནས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱོད་ཚོས་ཆ་འཇོག་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། རིམ་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུའི་རང་དབང་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཞིབ་འཇུག་ཐིལ་ཕྱིན་པ་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ྋསྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་མང་གཙོའི་དགོངས་པ་གང་འཚམ་བཞེས་འདུག ཡིན་ནའང་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་མེད། ཕྱི་ལོ་ 1952 ལོར་ངོས་རང་ལྷ་སར་ཡོད་དུས་ལེགས་བཅོས་སྤྱི་ཚོགས་ཞེས་ཁྲལ་དང་བུ་ལོན་གྱི་འགྲོ་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་བཅོས་བས྄ྒྱུར་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་མ་སོང་། དེ་ལྟར་ངོས་རང་བོད་ལ་ཡོད་དུས་ནས་བཅོས་བས྄ྒྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་མ་ཐག་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་ཏེ་ལག་ལེན་བཀལ་བ་ཡིན། མ་འོངས་བོད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་མཚམས་ངོས་ནས་འགན་འཁུར་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གང་ཡང་མེད། ཕྱི་ལོ་ 1992 ལོ་ནས་ངོས་ཀྱིས་གསལ་པོ་བཤད་ཟིན། ནམ་ཞིག་བོད་ལ་རང་སྐྱོང་ངམ་རང་དབང་གང་འཚམས་བྱུང་སོང་ན་ང་ཚོ་ལོག་གི་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་མཚམས་ངོས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་དམིགས་བསལ་གྱི་འགན་དབང་ཡོད་པ་ཚང་མ་ས་གནས་གཞུང་དེ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱིས་ངོས་ནས་འགན་འཁུར་གང་ཡང་ལེན་གྱི་མིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་བསམ་བློ་དེ་རང་ཡིན་མ་གཏོགས་མ་འོངས་པར་ངོས་ནས་འགན་འཁུར་གྱི་ཡིན་ཞེས་ནམ་ཡང་དྲན་གྱི་མེད།
དྲི་བ་བཅུ་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་སྡོད་དམངས་རྣམས་དང་ལྷག་པར་དུ་བོད་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་མི་མི་རབས་གཉིས་པ་སོགས་ལ་གཟིགས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད། ཚད་མཐོའི་རང་སྐྱོང་གིས་ཁོ་ཚོ་མཐའ་ཁོབ་ཅན་དུ་འགྱུར་སྲིད་ལ། དེ་ནི་ཁྱེད་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་རེད།
བཀའ་ལན། བོད་ནི་རང་སྐྱོང་གི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེའི་ནང་བོད་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཆགས་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་མིན་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ག་ཚོད་བསྡད་ཀྱང་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཚོའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་བྱུང་ན་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་རྩེད་མོ་དང་བཅས་དེ་ལྟར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཚོས་ང་ཚོར་ཁ་ལག་ཞིམ་པོ་བཟོས་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཚོར་སེམས་ཀྱི་ཁ་ལག་སྤྲད་ཅེས་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་སེམས་ཁྲལ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། གཞན་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་བོད་པར་མཐོང་ཆུང་བྱེད་མཁན། བོད་པའི་ཆོས་ལབ་དུས་སྡུག་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་བོད་པ་ལབ་དུས་དྲི་མ་ཚ་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དེ་དག་དྲི་མ་ཚ་པོའི་ནང་བསྡད་ཀྱང་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་དུས་སོ་སོའི་ས་ཆ་གཙང་མ་ཡོད་ས་དེར་ལོག་ཕྱིན་ན་བཟང༌། བོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཙོ་བོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གང་ཡང་གསུངས་མེད། སྔར་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གི་ནང་མཁན་པོ་མང་པོ་སོག་པོས་བྱས་མྱོང་ཡོད་ལ་རྒྱ་རིགས་དཔེ་ཆ་ལྟ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་མི་རིགས་ཁ་ཁ་རེད་དེ་དབྱེ་བ་ཁྱོན་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཚོའི་ནང་ནས་མཁས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་མཁན་པོ་བྱེད་ཆོག་ལ་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཡང་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། ཁྱད་པར་ཁྱོན་ནས་མེད།། ༎