text:
༄༅། །སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༡༠༡ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་སྟེང་
སྨན་རྩིས་ཁང་འགན་འཛིན་མཆོག་གི་གསུང་བཤད།
དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་འབྲུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༦ ལོར་ྋརྒྱལ་མཆོག་ྋསྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་སྨན་རྩིས་ཁང་ཕྱག་བཏབ་ནས་ལོ་ ༡༠༡ འཁོར་བ་དང་། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ྋརྒྱལ་དབང་ྋསྐུ་ཕྲེང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་སྨན་རྩིས་ཁང་བསྐྱར་འཛུགས་གནང་ནས་མི་ལོ་ ༥༦ འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཉིན་མོ་ཡིན་སྟབས། འདིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པའི་མགྲོན་གྱི་གཙོ་བོ་མི་རྗེ་སྐུ་ངོ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་དང་། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་མི་རྗེ་འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བློན་མཆོག བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ། རང་དབང་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན་རྣམ་པ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་ཆུང་རྣམ་པ། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམ་པ། གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཚོགས་གཙོ་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ། གསར་འགོད་པ་རྣམ་པ། དེ་བཞིན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང་ལས་མི། བགྲེས་ཡོལ་བ་རྣམ་པ། སྨན་རྩིས་སློབ་ཕྲུག Vana ཁོངས་ཀྱི་ཟླ་དྲུག་འཇམ་དཔྱད་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
སྨན་རྩིས་ཁང་གི་རིག་གཞུང་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་ལས་བསྡོམས་རྣམས་འདིར་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ན་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྟེན། ལས་བསྡོམས་རྣམས་དྲུང་ཆེ་ཚེ་རིང་ཕུན་ཚོགས་ལགས་དང་། སྨན་པ་ཆོས་ལོ་ཐར་ལགས། འགན་འཛིན་དྲུང་ཡིག་བསོད་ནམས་དབྱངས་སྒྲོན་ལགས་བཅས་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཟོས་ཏེ་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལོ་མང་སྔོན་བོད་གཞུང་སྲི་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་གསལ། ལས་ཀ་བྱས་ཡོད་ན། ལས་བསྡོམས་སྐྱོར་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད་གསུངས་པ་ལྟར། སྡེ་ཚན་སོ་སོས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་བསྟན་པ་དང་། སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཕན་པའི་ལས་དོན་ཇི་བྱས་རིང་མིན་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འདིར་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་སྲིད་ཇུས། བྱེད་འཆར་རོབ་ཙམ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ལ།
སྨན་རྩིས་ཁང་ནི་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལོར་བསྐྱར་འཛུགས་གནང་ཞིང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་བོད་མི་རིགས་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཚོགས་སྡེ་གལ་ཆེ་ཤོས་གྲས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ལས་བྱེད། ལས་མི། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་ལངས་ཕྱོགས་ལྟར་འབད་པ་གང་ཐུབ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ལས་འགན་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་ཞབས་ཞུ་ལས་ལྷག་པ་མ་མཆིས་སྟབས། སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་ཞབས་ཞུ་བ་སྨན་པ་རྣམས་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་དང་མཐུན་པའི་ལྗགས་སྨིན་གསོལ་སྨན་ཁག རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྦྱོར་འབུལ་ཞུ་བཞིན་པ་དང་། སྐར་དཔྱད་རྩིས་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་སྐུ་ཡི་དགུང་ཀེག་རིགས་ལ་ཀེག་རྩིས་ལྟར་ཆོ་གའི་རིགས་ཀྱང་འཚེམས་ལུས་མེད་པར་འབུལ་ལམ་ཞུ་བཞིན་པ་ཡིན།
ད་ལྟའི་ཆར་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ངོ་བོ་དང་ལས་འགན་གྱི་ཐོག་ནས་འཛིན་སྐྱོང་ཁོངས་སྡེ་ཚན་ཁག་ ༡༡ དང་། རིག་གཞུང་ཁོངས་སྡེ་ཚན་ ༡༡ བཅས་སྡེ་ཚན་ ༢༢ དང་། འཛིན་སྐྱོང་ཚགས་ཚུད་དང་མཉམ་རུབ་ཆེད་སྒྲིག་གསལ་ལས་ཀའི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་དབང་ཚད་བགོ་འགྲེམས་བྱས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཁག་ ༩ བཅས་ཡོད། དེའི་ནང་སྨན་པ་གཙོ་བོ་ཚོགས་གཙོ་ཡིན་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་རྩིས་ལྷན་ཚོགས་ནི་ཚོགས་ཆུང་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན།
མི་ཤུགས་གོང་སྤེལ་སྡེ་ཚན་ཁོངས་ལས་བྱེད་དང་། ལས་མི། སློབ་ཕྲུག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།
སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དགོས་གལ་དང་བསྟུན་ཏེ་ལས་བྱེད་དང་ལས་མི་མང་དུ་སོང་ཡོད་ཅིང་ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་རྒྱ་སྐྱེད་ཕྱིན་པ་མངོན་གསལ་ཡིན་ནའང་། ད་དུང་སྨན་སྦྱོར་དང་སྔོ་སྦྱོར་སྡེ་ཚན་གཉིས་ནས་ལས་མི་མ་འདང་བའི་སྙན་ཞུ་མུ་མཐུད་ཡོང་བཞིན་འདུག་ལ། དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བར་རིམ་པས་ལས་བྱེད་དང་ལས་མི་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སྡེ་ཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ད་ཡོད་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་སྔ་དགོང་ལས་འཕར་བྱེད་དགོས་རིགས་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྒྲིག་གསལ་གནས་རིམ་སོ་སོའི་ཤེས་ཚད་ཆ་རྐྱེན་སྟེང་། འཛིན་སྐྱོང་བཀོད་ཁྱབ་ངོ་བོར་(Executive order) བཏང་སྟེ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་ཆ་རྐྱེན་སྤར་ཡོད་ཅིང་། དཔེར་ན། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་འོས་ཆོས་ཁོངས། M.A དང་ M.Com, M.Sc ཐོན་པའི་ལག་འཁྱེར་ཡོད་མཁན་སྒྲིག་གསལ་གནས་རིམ་དྲུག་པའི་ཁོངས་བཞག་གནང་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སྐབས་གནས་རིམ་དགུ་པ་དང་བཅུ་བའི་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཁྲོད་དུའང་གོང་གསལ་ལག་འཁྱེར་ཡོད་མཁན་ལ་ཡང་འཛུལ་བཞུགས་དགོས་པ་ལས་གནས་རིམ་ ༨།༧།༦ པར་ཐད་ཀར་ཡོང་ཐབས་མེད། དེ་བཞིན་སྒྲིག་གསལ་ཁོངས་སྨན་རྩིས་ལས་བྱེད་པའི་ཚོད་ལྟའི་དུས་ཡུན་ཟླ་ ༦ ཡིན་པ་ལོ་གཅིག་ལ་རིང་དུ་བཏང་ཡོད། B.A. M.A. སོགས་གནས་རིམ་ ༩།༡༠ པར་ཚང་ཀ་ཤིག་ཤིག་ཡོང་བ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་དང་། སྨན་རྩིས་ལས་བྱེད་དང་། ལས་མི་ཡོངས་ནས་ཧུར་བརྩོན་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན།
སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཉམ་ཐག་དང་། ལོ་ན་ ༦༥ ཡན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད། བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང་སྡོད་གཅིག་ནང་མི། བོད་མི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་བལྟ་སྐྱོང་ཆེ་སྨན་རིན་བརྒྱ་ཆ། གྲྭ་བཙུན། སློབ་ཕྲུག་བཅས་ལ་སྨན་སྦྱིན་ཕུལ་བ་ཟླ་རེར་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༣༡ གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་གཙོ་བོ་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་དང་། ཡང་སྒོས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་བསྟེན་གཏུགས་བྱེད་མཁན་གྱི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། ཉམ་ཐག་གི་ཐོ་གཞུང་འདེམ་སྒྲུག་ལ་མཚོན་ནའང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནང་ཤེས་འཕྲོད་གསུམ་གྱི་ཉམ་ཐག་འདེམ་སྒྲུག་སྲིད་ཇུས་ལས་གུ་ཡངས་པ་ཡོད་པས་སྨན་སྦྱིན་ཞུ་མཁན་གྱི་གྲངས་ཐོ་ཡང་མང་བ་ཡོད། སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་མཚོན་ན་ས་གནས་འགོ་འཛིན་སོ་སོས་གནང་བའི་ཐོ་གཞུང་རང་ལ་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་རྩ་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ད་དུང་ཐོ་གཞུང་ཁོངས་མ་ཚུད་པའི་ཉམ་ཐག་ལྷག་བསྡད་རིགས་ཡོད་ཚེ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་སོ་སོས་འཐུས་ཤོར་དང་ལྷོད་ཡངས་སུ་བཏང་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ངོས་འགན་འཛིན་ས་གནས་ཁག་ལ་རྟོགས་ཞིབ་ཏུ་བསྐྱོད་སྐབས་བརྗོད་ཡོད།
སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་ཁྲིམས་དང་བཟང་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་འགན་ཡོད་པའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ནས་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད་སྟབས། སྨན་རྒྱུ་སྤུས་ལེགས་མཁོ་སྒྲུབ་དང་། བཟོ་སྦྱོར་ཚད་ལྡན་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་ནན་པོ་སྨན་པ་གཙོ་བོ་དང་སྨན་སྦྱོར་འགན་འཛིན་གཉིས་ལ་བྱས་ཡོད། བླ་བྲང་དང་། གྲྭ་ཚང་ཁག་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོས་གསོལ་སྨན་དང་སྨན་པའི་མཐུན་འགྱུར་རེ་སྐུལ་ཞུ་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྨན་དང་སྨན་པ་གཉིས་ཀ་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་གཏོང་གནང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་མཁན་ལ་ངོས་ལེན་དང་མཐུན་འགྱུར་གང་ཐུབ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འགའ་ཞིག་གིས་སྨན་གཞན་ནས་མཁོ་སྒྲུབ་དང་སྨན་པ་རྒན་པ་ཞིག་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་གཏོང་གནང་ཡོང་བ་དང་། ཡང་སྨན་དེ་སྨན་རྩིས་ཁང་དང་སྨན་པ་ང་ཚོར་ཡོད་ཞུ་མཁན་རིགས་ལ་ཁས་ལེན་ཞུས་མེད།
ངོས་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱི་ལས་ཁུར་ཞུས་ནས་ལོ་ལྔ་འཁོར་བཞིན་ཡོད་པས་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་སྤྱིའི་གནས་བབས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་ཅིག་ཞུ་ན།
སྨན་སྦྱོར་ཁང་གི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྨན་དང་རིན་ཆེན་རིལ་བུའི་ཐོན་སྐྱེད་དཔྱད་བསྡུར་རེའུ་མིག
སྔོ་སྦྱོར་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་། དངུལ་འབོར། ཐོན་དངོས་རྣམ་གྲངས་དཔྱད་བསྡུར་རེའུ་མིག
སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབས་ཁོངས་བྱུང་སོང་འཕར་ཆག་གི་གནས་སྟངས།
ད་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་སྨན་པ་དང་སྨན་རྒྱུ་གཉིས་དགོས་མཁོ་ལྟར་མ་འདང་བའི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་སྨན་པ་མ་འདང་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་སླད་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དགོངས་གཞི་བཟུང་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་འདས་པའི་ལོ་ལྔའི་ནང་སྨན་རྩིས་སློབ་མ་བསྡུ་རུབ་ལོ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གསོ་རིག་སྨན་པ་སྐྱེད་སྲིང་སྔར་ལྷག་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གཞན་ཡང་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བར་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་དང་། བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་ཡུལ་མིའི་གནས་བབས་དང་མཐུན་པའི་ལས་གཞིའི་གསར་པ་ཁག་ཅིག་འཆར་འགོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ས་ཁུལ་དེ་དག་མཐའ་འཁོབ་དང་འགྲུལ་བཞུད་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཞན་པས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་རྣམས་འགྲོ་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་སྙམ་པ་དང་། ཕྱིན་ཀྱང་ཡུན་རིང་སྡོད་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་བརྟེན་ས་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་བཞིན་ཡོད།
ནད་རིགས་སྔོན་འགོག
སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༡༠༠ འཁོར་བའི་མཛད་སྒོའི་སྟེང་། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་ཕེབས་གསལ། འདིར་གསོ་བ་རིག་པར་ཆ་བཞག་ན། སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ད་བར་བྱས་རྗེས་དང་གྲུབ་འབྲས་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ནད་པ་མང་པོ་ཞེ་དྲགས་འདུག སྔོན་འགོག་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་གསལ་པོ་ཞེ་དྲགས་འདུག འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ནས་འཐུས་ཤོར་ཞེ་པོ་ཞིག་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདྲ་བོ་ཞིག་འདུག སྨན་རྩིས་ཁང་གི་བོད་སྨན་སྡེ་ཚན་ཁུངས་ནས་ཀྱང་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདྲ་བོ་ཞིག་འདུག་ཅེས་བཀའ་ལྕི་ཕེབས་མ་ཐག་ནུས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་ལས་གཞི་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བརྩམས་པའི་ཁོངས་སུ། འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་མིའི་སྡོད་གནས་ཁག་གི་སྨན་ཞབས་པ་དང་། འཕྲོད་ལས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་དུ་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་གི་ཟབ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུ་བསྐོང་འཚོགས་སྐབས། ཐུགས་འཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་སྨན་པ་ ༩ ཚོགས་ཞུགས་ཀྱི་ས་མིག་སྤྲད་གནང་བའི་སྟེང་། སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་འགན་ཆེ་ཙམ་ལེན་དགོས་པའི་རེ་འདུན་དང་སྦྲགས་བསྐྱར་དུ་ཚོགས་ཞུགས་པའི་ས་མིག་འཕར་མ་ཞུས་ཏེ། བོད་མིའི་འདུས་སྡོད་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ཁག་ནས་སྨན་པ་གྲངས་ ༢༨ ཚོགས་ཞུགས་ཞུས་པ་དང་། ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ནས་འགན་གཙོ་བཞེས་ཐོག དཔེ་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་དང་པར་སྐྲུན་སྡེ་ཚན། ལུས་སེམས་སྲོག་གི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་པ་དང་སྐར་རྩིས་པ་རྣམས་ནས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཁྱབ་བརྡལ་ཆེ་བའི་ནད་གཞི་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་དང་། གློ་ནད་ཊི་བི། ཕོ་བའི་འབྲས་ནད། ཁྲག་རླུང་སྟོད་འཚངས། དབུགས་མི་བདེ་བ། གྲུམ་བུ། གཅིན་སྙི། གཞན་ཡང་སྦྲུམ་མའི་འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ནད་རིགས་ནད་སྔོན་གྱི་དེབ་ཕྲེང་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༩ ཉིན་ལྡི་ལིར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་འབྱེད་ཀྱིས་འགྲེམས་སྤེལ་ཟིན་པ་དང་། དབུགས་སྦྱོང་ཡོ་གའི་སྐོར་གྱི་ལས་གཞི་དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་དྷ་ས་ལྷ་རྒྱལ་རིར་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཡོངས་ལ་ཡོ་གའི་སྒྲིག་ཆས་འགྲེམས་སྤེལ་དང་སྦྲགས་འགོ་འཛུགས་ཟིན་པ་དང་། ཡོ་གའི་དེབ་ཆུང་དེ་རིང་གི་མཛད་སྒོའི་སྟེང་དབུ་འབྱེད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་དུང་མུ་མཐུད་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཚོགས་ཆུང་ནས་སྙིང་ནད་དང་། རྩ་དཀར། མགོ་ནད། པགས་ནད། ཆམ་རིམས། བཤང་འགག གཞང་འབྲུམ། མོ་ནད་བཅས་ཀྱི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གོ་བདེའི་ཚིག་གི་ལམ་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུ་འཆར་ཡོད། ཡན་ལག་ཁག་གི་བརྟག་དཔྱད་སྨན་པ་རྣམས་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་མི་མང་དང་རྒན་གསོ་ཁང་སོགས་སུ་དུས་ཚོད་ཆ་བགོས་ཀྱིས་དུས་ནས་དུས་སུ་ཟས་སྤྱོད་སྤང་བླང་ལམ་སྟོན་དང་། ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་གི་སློབ་གསོ་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བཏང་བ་བཞིན་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་ཡོད། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གཅེས་སྲུང་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་མང་ཚོགས་མི་རེ་ངོ་རེ་གཉིས་ཀར་འགན་འཁྲི་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་སྟབས། ད་ནས་བཟུང་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཐོག་ལ་སྨན་རྩིས་ཁང་ངོས་ནས་གསོ་རིག་ལུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོ་དང་། བལྟ་བདེའི་ཡིག་ཆ་རྩོམ་སྒྲིག་དང་འོད་སྡེར་གསར་བཟོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཙམ་དཀའ་ངལ་མ་མངོན་ཡང་། གཙོ་ཆེ་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཡོངས་ནས་རང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐད་ལ་རང་དོན་རང་གཅེས་དགོས་པའི་ལས་དོན་དུ་དགོངས་ཏེ་ཟས་སྤྱོད་སྤང་བླང་རིམ་པའི་གནང་ཕྱོགས་མ་ནོར་བ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
གལ་ཆེའི་ལས་དོན་མཇུག་སྐྱོང་དང་ལས་འཆར་གསར་པ།
མིའི་ནུས་ཤུགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཚོགས་སྡེ་གང་ཞིག་ཚགས་ཚུད་དང་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཀྱང་མིའི་ནུས་ཤུགས་གོང་སྤེལ་སྡེ་ཚན་ཞིག་གསར་དུ་འཛུགས་ནས་སྨན་རྩིས་ཆེད་ལས་པ་དང་སྨན་རྩིས་ལས་སྣེ་རྣམས་ལ། དབུས་དང་ཅོན་ཏ་ར་གསོ་རིག་སློབ་གཉེར་ཁང་བཅས་སུ་ལོ་ལྟར་ཟབ་སྦྱོང་བཀོད་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་ཡོད། གཞན་ཡང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཆེད་གཏོང་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་ས་ལུ་སྒར་དུ་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་དང་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བརྟག་དཔྱད་སྨན་པ་རྣམས་ལ་ཆེད་ལས་པ་དང་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་སྨན་པ་རྒན་གྲས། འཛིན་སྐྱོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དུས་ཐུང་ཟབ་སྦྱོང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད་ལ། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀ་ལ་སྦུ་ར་གི་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་དྲན་དང་བསྟུན། སྨན་ཁང་སྦྱིན་བདག་གིས་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་སྨན་པ་རྣམས་ལ་དུས་ཡུན་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་ཟབ་སྦྱོང་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད།
སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་མཚན་སྲུང་བ་དང་། ཁ་ལོ་བ། ལྗིད་ཁོག་ཆེ་བའི་ཅ་དངོས་འོར་འདྲེན་གྱི་ལས་ཀ་མ་གཏོགས་ལས་གནས་གཞན་གང་དུའང་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་འཇོན་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་ལ་གོ་སྐབས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་འབུལ་བཞིན་ཡོད། དེ་མ་ཟད་བཀའ་ཤག་སྐབས་སྔ་རྗེས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་དང་། ཉེ་ཆར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བསྐོང་འཚོགས་གནང་བའི་བུད་མེད་ནུས་སྟོབས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཆོད་དགོངས་དོན་གཞི་བཅོལ་གྱིས་སྨན་རྩིས་ཁང་ངོས་ནས་མི་ཤུགས་གོང་སྤེལ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་སྐྱིད་འཛོམས་ལགས་དང་། ལས་བྱེད་བདེ་དོན་ཚོགས་གཞོན་པ་སངས་ལྷ་མོ་ལགས། མི་ཤུགས་གོང་སྤེལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་བྱེད་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཤེ་ལགས། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་བུད་མེད་ནུས་སྟོབས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་བཅར་བ་བློ་བཟང་སྒྲོལ་མ་ལགས། བུད་མེད་སྨན་པའི་སྐུ་ཚབ་གཅིག བུད་མེད་སྐར་རྩིས་པའི་སྐུ་ཚབ་གཅིག བུད་མེད་ལས་མིའི་སྐུ་ཚབ་གཅིག་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་བུད་མེད་ནུས་སྟོབས་གོང་སྤེལ་ཐོག་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཞུ་སྒོའི་ཐད་ཚོགས་ཆུང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད། ཚོགས་ཆུང་གི་སྙན་ཐོ་འབྱོར་མཚམས་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ལ་སྙན་སེང་དང་འབྲེལ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་རིགས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་བའི་མྱུར་ཚད་ལ་ཚང་མས་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་གཞི་སྣ་ཚོགས་རྩོམ་བཞིན་ཡོད་པར་ཡི་རང་དང་དེའི་རྗེས་འབྲང་ཞུ་བར། སྨན་རྫས་གང་ཞིག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེས་གནས་སུ་སྨན་རྩྭ་འདེབས་ལས་ཀྱི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་གནང་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ད་ལྟའི་དུས་དང་། འབྱུང་འགྱུར་ལའང་རང་གཞན་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ལས་གཞི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེའི་སླད་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་འགར་སྨན་རྩྭ་འདེབས་ལས་ཀྱི་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་ཅོན་ཏ་ར་ཁུལ་དུ་སྔོ་སྨན་འདེབས་ལས་འགོ་འཛུགས་ཞུས་ཟིན་པ་དང་། ཇེས་པ་ཁུལ་དུ་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ ༤ གླ་མེད་བོགས་མར་གནང་བ་དང་། རྟ་དབང་ཀིབ་ཏེ་རུ་བོད་རིགས་གཏོང་ཕོད་ཅན་ཞིག་ནས་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ ༣ ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ། རྟ་བོ་ཁུལ་ནས་ས་ཁྱོན་ཨེ་ཀར་ ༣ ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ་བ་བཅས་ས་ཆའི་མཐོ་ཚད་དང་སྐམ་གཤེར་གྱི་གནས་བབས་ལ་གཞིགས་ཏེ་སྨན་རྩྭ་གང་དག་འདེབས་འཛུགས་དགོས་མིན་ལས་འཆར་བསྒྲིགས་བཞིན་ཡོད་ལ། ལ་དྭགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ནས་ས་ཁྱོན་ཨེ་ཀར་ ༡༠ སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་ཕུལ་བ་དེ་ད་ལྟ་ཁ་ཆེའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ནས་ཧམ་ཟོས་བྱས་པའི་རྙོག་གླེང་ཡོད་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་མཚམས་སྨན་རྩྭ་འདེབས་ལས་འགོ་འཛུགས་ཞུ་འཆར་ཡོད། སྐྱེ་གནས་དང་མཐུན་པའི་སྨན་རྩྭ་འདེབས་ལས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྨན་རྩྭ་འདེབས་ལས་ཙམ་མིན་པར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྫས་རིགས་རྩ་སྟོང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་གཞི་བཅས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་རྒྱ་གར་དབུས་ས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པ་སོ་སོ་ནས་མི་རྒྱུའི་རོགས་རམ་ཐོབ་ཕྱིར་ནུས་པ་འདོན་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་དེང་སྐབས་སྔར་ལྷག་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་རིག་གཞུང་གཉིས་ནས་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་ནུས་པ་འདོན་ཐབས་སུ། ཆེད་བཙུགས་ལུས་སེམས་སྲོག་གི་སྡེ་ཚན་ནས་གནའ་རབས་དང་དེང་རབས་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་ལྟ་གྲུབ་མང་པོའི་ཉིང་ཁུ་བསྡུ་ལེན་མཁོ་འདོན་བྱས་ཏེ། འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ལས་གཙོ་བོ་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་ཚད་མཐོར་ཡོང་ཐབས་ལ་ད་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་ཚོགས་ཟིན་པ་དང་། དེ་སྔོན་ཚོགས་ཆེན་ཁག་གི་ཉམས་མྱོང་དང་དགོངས་འཆར་ལ་གཞིགས་ཏེ། ད་ལོ་ནས་བཟུང་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་རེ་གོ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་ནི། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སློབ་ཕྲུག་ ༡༠༠ ལྷག་དང་བོད་ཁྱིམ་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་གྱི་སློབ་མ་ ༡༠༠ ལྷག་གི་ཆེད་ལོ་འདིའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ - ༦ བར་《སེམས་ནད་སྔོན་འགོག་བྱ་ཐབས་》ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་སྟེང་ཚོགས་ཆེན་གཅིག་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་འཚོག་རྒྱུ་དང་། བརྗོད་གཞི་དེ་ཉིད་སྟེང་ཚོགས་ཆེན་གཅིག་ད་ལོའི་སྦྱིན་བདག་དང་བསྟུན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༢ ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མུམ་བྷེ་རུ་འཚོག་གཏན་འཁེལ་ཡོད།
འབྱུང་འགྱུར་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་སྲིད་པ་རེད་ཅེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན་ལྟར། སྔོན་འགྲོའི་གྲ་སྒྲིག་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་སྡེ་ཚན་ཆེད་འཛུགས་ཞུས་ཡོད། དེ་དང་རྒྱ་ཡིག་ཤེས་མཁན་གྱི་སྨན་པ་གཉིས་དང་རྒྱ་ཡིག་མ་ཤེས་མཁན་སྨན་པ་ ༢ བཅས་ཐའེ་ཝན་གཞུང་གི་སྨན་ཁང་དང་། སྒེར་གྱི་སྨན་ཁང་ཆེ་ཁག་ནང་ཀྲུང་དབྱིའི་ལུགས་ཀྱི་སྨན་དང་ཡང་སྒོས་སྐམ་ཁབ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་བཏང་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་སྨན་རྩིས་དྲ་རྒྱ་གསར་བཟོ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་རིག་པ་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་གཙོས་པའི་ཐའེ་ཝན་དང་། སིང་གྷ་པུར། ཧོང་ཀོང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུར་གང་སར་གནས་པའི་རྒྱ་རིགས་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་རིག་པར་ཤེས་རྟོགས་དང་། དགའ་མོས་བྱེད་མཁན། སྦྱང་འདོད་ཡོད་ཟེར་མཁན་མང་ནས་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཐའེ་ཝན་བྱམས་སེམས་ཚོགས་པ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་དང་། ཅོན་ཏ་ར་དང་སྦིར་ཁུལ། བདེ་སྐྱིད་གླིང་གཞིས་ཆགས་བཅས་ཟླ་ཕྱེད་རིང་བསྐོར་བསྐྱོད་སྐབས་ནད་པ་ ༩༠༨ སྨན་བཅོས་བྱས་པར་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པས། མུ་མཐུད་ནས་རྒྱ་རིགས་ཚོགས་སྡེ་དང་མི་སྒེར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་ལེན་ལས་གཞི་ཁག་སྒྲིག་བཞིན་ཡོད།
སྨན་རྩིས་ཁང་ནི་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་རིག་པ་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་མཁན་སྒྲིག་འཛུགས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། དམིགས་ཡུལ་དེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ད་ཡོད་ཐབས་ལམ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྨན་རྩིས་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་གསོ་རིག་ཐོན་དངོས་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཚོང་ཁང་གསར་འཛུགས་དང་རྒྱ་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ་དེ་གཅིག་ཡིན། དེལའང་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེ་སའམ། ཁྲོམ་གཞུང་ཁག་ཏུ་དེང་རབས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་ལ་བཟོ་བཀོད་ལེགས་པའི་སྨན་རྩིས་ཚོང་ཁང་དང་ཁྲོམ་ར་མཁོ་སྒྲུབ་སྔར་ལྷག་ཞུས་ཡོད། དེ་ནི་སྨན་རྩིས་ཁང་ངོས་ནས་དཔལ་འབྱོར་བསྡུ་རུབ་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཤིག་རྩ་ནས་མིན། གསོ་རིག་ཐོན་དངོས་རྣམས་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་དངོས་ཟོག་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཞི་རྩ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་སྲོལ་རྒྱུན་གསོ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་ལས་བྱུང་བ་ཕན་ཡོན་ཆེ་ཞིང་ཟུར་ཕོག་དབེན་པའི་ཐོན་དངོས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། དེའི་བརྒྱུད་ནས་བེད་སྤྱོད་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་རྩིས་རིག་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆ་འཇོག་དང་དགའ་མོས་གནང་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། མ་ཟད་ད་ཡོད་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཚོང་ཁང་ཚང་མའི་ནང་དུ་ལུས་བདེ་ཐང་ལ་མཁོ་བའི་གསོ་རིག་ཐོན་དོངས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་། སེམས་བདེ་ཐང་ལ་དམིགས་པའི་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་དེབ་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཉོ་སྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཚོང་ཁང་དུ་ཕེབས་མཁན་ཡོད་དོ་ཅོག་ནས་དེབ་རིགས་དེ་ཚོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ པ་ནས་བཟུང་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཟླ་བ་ལགས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ནང་དོན་རིག་པ་ནས་གསུངས་པའི་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་། བློ་རིག་རྣམ་བཞག་གི་སྐོར་ལ་གཙོ་བོ་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་སློབ་མ་དང་། ཞར་བྱུང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང་ལས་མི། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་དང་། དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་འགོ་འཛུགས་ཞུས་པར་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཟླ་བ་ལགས་ནས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་པ་བཞིན། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པ་ནས་བཟུང་མུ་མཐུད་ནང་དོན་རིག་པ་ནས་གསུངས་པའི་ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ། སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན། བློ་རིག་རྣམ་བཞག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་འཆད་ཁྲིད་མུ་མཐུད་གོ་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་། ྋསྐྱབས་རྗེ་རྫོགས་ཆེན་དགའ་ནོར་རིན་པོ་མཆོག་ནས་སྨན་རྩིས་ལས་སློབ་རྣམས་ལ་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་ལུང་གནང་བ་དང་། སྨན་སྦྱོར་ཁང་དུ་སྨན་སྒྲུབ་མཛད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་། སྐར་རྩིས་རིག་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་སྔགས་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པར་དགུང་དུ་འདེགས་པར་ཕན་ནུས་རླབས་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་བཞིན། འདི་ལོར་ཡང་མུ་མཐུད་རིན་པོ་མཆོག་དབུས་སུ་གདན་ཞུས་གནང་སྟེ་སྨན་རྩིས་པ་དང་། སྨན་རྩིས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་ལུང་དང་བླ་སྒྲུབ། སྨན་སྒྲུབ་སོགས་གནང་རྒྱུ་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་པ་བཞིན། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ཁག་གི་སྨན་པ་རྣམས་ཏི་ཛུ་གཞིས་ཆགས་སུ་ཉིན་གྲངས་ ༧ - ༡༠ རིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་ཆེད་བཅར་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་འཆར་བཟོ་བཞིན་པ་ཡིན།
ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་སྨན་སྐོར་དང་གཏམ་བཤད། འགྲེམས་སྟོན། རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྒྱས་ཐབས་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་འཚོལ་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་ངོས་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལས་འཁུར་ལོ་ལྔ་ཞུས་པའི་རིང་སྨན་རྩིས་པ་སྐོར་བསྐྱོད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་དེ། ༡༩༩༧ - ༢༠༡༡ བར་འགན་འཛིན་རིམ་པ་བཞི་ཡིས་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལས་མང་བ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེའི་ཁྲོད་ནས་ཕི་ལི་པིན་ (Philippines) ཀྱི་སྐོར་བསྐྱོད་གཅིག་པུ་དེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ནས་ཁེ་མེད་གྱོང་མེད་བྱུང་བ་ལས་གཞན་རྣམས་ནས་གསོ་བ་རིག་པ་དང་རྩིས་རིག་པའི་བསྟན་པ་ཁྱབ་སྤེལ་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་འཚོལ་སྒྲུབ་ཞུ་ཐུབ་ཡོད། ལྷག་པར་སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༡༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་རིམ་ཁྲོད་ཐའེ་ཝན་དང་། སིང་གྷ་པུར། ཡོ་རོབ། ཨ་རི། ཀེ་ན་ཊའི་ཤར་ནུབ། ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་བསྐོར་བསྐྱོད་ཧ་ཅང་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད་ལ། ཉམས་མྱོང་འདི་དག་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༡༠༡ འཁོར་བའི་ལས་རིམ་ཁག་དེ་ལས་གྲ་རྒྱས་པ་དང་ཚགས་ཚུད་ཡོང་བའི་སྤོབས་པ་དང་གདེང་ཚོད་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྨན་རྩིས་ཁང་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་བདག་ཅན་བོད་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༩ ཉིན་སྨན་རྩིས་ཁང་དང་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ [Legacy of Tibet] སྟེང་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་གི་དེབ་གྲངས་བརྒྱད་དབུ་འབྱེད་གནང་བ། དེ་རྗེས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གྲོང་ཁྱེར་སྦེང་ལོར་དུ་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་གི་ལས་གཞི་གསར་པའི་རྨང་རྡོ་གསར་འཛུགས་གནང་བ་བཅས་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་དུ་ཆེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། གཞན་ཡང་ལྡི་ལིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང་། ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད། ལྷོ་ཨ་རིའི་དོན་གཅོད། ཨོ་སི་ཀྲི་ལེ་ཡའི་དོན་གཅོད། ཐའེ་ཝན་དོན་གཅོད། སུའེ་སི་དོན་གཅོད། རུ་སོགས་དོན་གཅོད། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་ཁག་དང་། ཆོས་ཚོགས་ཁག་ནས་མཐུན་འགྱུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།།
ཁ་ཆེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་དང་སྨན་རྩིས་ཁང་དབར་འབྲེལ་བ།
སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་རྣམས་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་འཁྱེར་སེར་པོའི་ཐོག་ཕྱིར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མུས་ལ་བརྟེན། ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ནས་སྨན་པ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་བྱེད་ ༤༠ ཙམ་ལོ་གསུམ་རིང་རྡ་རམ་ས་ལར་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ཕེབས་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ྋརྒྱལ་དབང་ྋསྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཐོབ་ཡོད། འདི་ལོ་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་གང་ཅིའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་མ་ཟད། ཁོང་རྣམས་ནང་ཆོས་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་འབྲེལ་ཡོད་ཚོར་སྐུ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། འདི་ལོ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་བཞི་བསྐྱོད་ཐབས་འབད་བརྩོན་སླར་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ན་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་ཟུར་པ་གསུམ་མམ་བཞི་ལ་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཨ་རི་ཨེ་མོ་རི་མཐོ་སློབ་ Emory University, USA དང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར།
སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཨེ་མོ་རི་མཐོ་སློབ་དང་སྨན་རྩིས་ཁང་གཉིས་དབར་ Emory Tibet Medical Sciences Program ཞེས་པ་དང་ཐོག་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རོགས་རམ་ཐོག་འགོ་འཛུགས་ཞུས་ཡོད་ན་ཡང་། སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཇི་བྱུང་དང་། སྨན་རྩིས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་དོ་སྣང་བྱ་ཕྱོགས་ཐོག་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་ལོ་གཉིས་རྗེས་ལ་རོགས་རམ་མཚམས་འཇོག་གནང་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ལོ་གསུམ་པ་དེ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་སློབ་ཁྲིད་ཆེད་སྨན་པ་བཞིའི་ཚབ་ཏུ་སྨན་པ་དྲུག་བཏང་པ་དང་། ཨེ་མོ་རིའི་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་རང་ཉིད་བཞུགས་སྒར་དུ་བཅར་ཏེ་བོད་སྨན་ཐོག་ཉིན་ཤས་མྱོང་ཚོར་བྱུང་པ། དེའི་རྗེས་ཨེ་མོ་རི་སློབ་ཕྲུག་ཡང་བོད་སྨན་སྦྱོང་དུ་བཏང་བ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཞིག་གི་གཙོ་འཛིན་རང་ཉིད་བོད་སྨན་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་གནང་བ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཐོག་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་ཡོད།
འདི་ལོའི་ཉམས་གསོག་སྨན་པ་རྣམས་ལ་གོ་སྐབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་འབུལ་ཡོད་པ་ནི། འདི་ལོ་ནས་བཟུང་ཉམས་གསོག་སྨན་པ་རྣམས་ཉམས་གསོག་དུས་ཡུན་ལོ་གཅིག་འཁོར་རྗེས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཉུང་མཐའ་ལོ་གསུམ་རིང་ཞབས་འདེགས་འགྲུབ་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ལོའི་ཉམས་གསོག་ཟིན་པའི་སྨན་པ་གསར་པ་དྲུག་ལ་ཨེ་མོ་རི་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཆེས་མཐོའི་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་སྔོན་སོང་ལྟར་སྨན་པ་གྲངས་ ༡༡ ཕེབས་འདོད་ཡོད་པའི་ཞུ་སྙན་འབྱོར་བྱུང་། ཁོང་ཚོར་རྒྱུགས་བཞེས་ལམ་ནས་འདེམས་སྒྲུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ཨ་རི་མི་ནེ་སོ་ཊའི་མཐོ་སློབ་ University of Minnesota དང་སྨན་རྩིས་ཁང་དབར་འབྲེལ་བའི་སྐོར།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་ཁོང་ཚོའི་སྨན་སློབ་གྲངས་ ༡༥ - ༢༠ ཙམ་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མཐོ་སློབ་དེའི་དཔལ་འབྱོར་ཆ་རྐྱེན་འགྲིག་ངེས་བྱུང་ན་བརྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་རྒྱུར་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཨང་སར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་པ་ད་ལྟ་མཐོ་སློབ་ནས་དཔལ་འབྱོར་རྒྱབ་རྟེན་གོ་སྒྲིག་མ་ཐུབ་སྟབས་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ནད་རིགས་བྱེ་བྲག་ཐོག་འོད་སྡེར་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར།
སྨན་པ་གཙོ་བོ་མཆོག་གི་གཙོས་སྨན་པ་གྲངས་གསུམ་མམ་བཞི་ཡིས་ནད་རིགས་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་ཐོག་དོན་གནད་ལྡན་པའི་གཏམ་བཤད་གནང་ཏེ་འོད་སྡེར་བཟོ་འཆར་ཡོད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་སྨན་པ་དང་། སྨན་སློབ། མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན། སྒྲ་བསྡུ་འཇུག་བྱེད་ས་དེ་ཡང་ཨེ་ཤི་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་སྒྲ་འཇུག་ཁང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་འཐུས་ཆོག་པའི་སྐོར་ཉེ་སྔོན་ཨེ་ཤི་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་སྐལ་ལྡན་བློ་གྲོས་ལགས་འདིར་ཕེབས་སྐབས་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་དེ་མཇུག་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
སྨན་པ་དང་སྐར་རྩིས་བ་གསུམ་མམ་བཞི་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཆུང་འདྲ་མིན་ནས་ཨིན་ཡིག་ཐོག་སྨན་དང་རྩིས་ཀྱི་དེབ་རིགས་དང་། འོད་སྡེར་བཟོ་རྒྱའི་ལས་འགུལ་བརྩམས་ཡོད་པ་སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་ལས་ཞོར་ཐོག་སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ལོ་ ༡༠༡ གི་དུས་དྲན་མ་རྫོགས་གོང་པར་སྐྲུན་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།།
སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱིས་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༩ ལ།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
འདིར་ནོན། འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྐོར་གཟིགས།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 10.04.2017 ཉིན། 10:46 AM<< སྔ་མ།


c: text/html

text:
“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་གཞིགས་ཐ་ཐུན།
ལྷ་སྡེ་གནམ་ལོ་ཡག་དང་འབྲོག་མྱི་སྟག་ལྷ་རྒྱལ།
སྔོན་གླེང་།
“ཕྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གྱི་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་འཕར་མའི་ཉིན་གཉིས་པའི་སྟེང་། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཚབ་ཏུ། ‘ བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས’ དང་། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཚབ་ཏུ། ‘བདེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་གཏན་འབེབས་གནང་སོང”ཞེས >སྟེང་དུ་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ ༥ཚེས ༢༨ཉིན་བཀོད་འདུག འོ་ན། ཨིན་ཇིའི་ནང་གི “Central Tibetan Administration”ཞེས་པའི་ཚིག་འདིར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་མེད། ད་དུང་གསལ་ཁ་ཐོན་མི་འདུག
གསར་འགྱུར་འདི་མཐོང་མ་ཐག་བོད་ནང་གི་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་ལམ་ནས་བསམ་ཚུལ་དྲིས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི་བཅོ་ལྔས་རང་སྲོག་རང་གིས་བཅད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་བློ་ཕམ་ཚད་མེད་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་དང་མཉམ་དུ་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས་བཙན་བཟུང་ནས་ད་བར་དུ། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་གི་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་དེ་བོད་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་མེད་དུས། རྣམ་པ་ཚོས་དཀའ་ལས་མྱོང་མི་དགོས་པར་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཤོག་དང་། ང་ཚོས་མཉམ་དུ་ “རང་སྐྱོང་”ལོངས་སུ་སྤྱོད་དགོས་ཞེས་ཟེར། གཞན་མི་གསུམ་ལྷག་གིས་ཀུ་རེ་དང་སྦྲགས་ནས་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྱུར་བར་སྔ་ཕྱི་མེད་ཀྱང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འཐིམས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་གལ་གསུངས་སོང་། ལྷག་འཕྲོས་ཀྱི་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཧ་གོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་པས། དེའི་ཐད་ངོ་སྤྲོད་རང་བཞིན་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་ཅིག་འབྲི་དགོས་པར་མཐོང་གི་འདུག
དེ་བས། ཕྲན་གཉིས་ནས་ལས་འགན་འདི་ལྕོགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་གསར་བ་འདིར་རོབ་ཙམ་དཔྱད་པའི་ལས་སུ་ཞུགས་པའི་ཁུལ་ཡིན།
“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཟེར་བའི་རྒྱབ་མདུན།
ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཕེལ་ལ་ཉེ་བའི་ཐ་སྙད་འདིའི་བྱུང་རིམ་ལ་རོབ་ཙམ་བལྟས་ན། ཧ་ལམ་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༠ལོ་ནས་མི་མངོན་པ་ནས་དེང་སྐབས་མངོན་གསལ་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྩ་བའི་འབྱུང་རྩ་གྲོས་ཚོགས་ལ་བསྟན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་གཞིར་གྱུར་བའི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་ལ་ཕུལ་བའི༼བོད་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་༽དང་༼བོད་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་བའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆའི་འགྲེལ་བཤད༽ཅེས་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་གཉིས་ལ་ཐུག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེ་དུས་ནས་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས༼བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ༽དེ་གཉིས་ངོས་ལེན་གནང་རྒྱུ་ཕར་ཞོག་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ཀར“ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མདུན་ལམ་གྱི་གནད་དོན”སྒང་སྒྲུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས“དེང་ཕྱིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་ལ་མི་ཉན་པར་ཅི་ཞིག་ལས་རྒྱུ་ལ་ལྟ་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ཡོད།
དོན་ལ་མཁན་པོ་སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་མཆོག་གི་རྩོམ་ཡིག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར། “ལྐོག་བཤད་ཅིག་ཏུ། བཀའ་ཁྲི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་རི་རིན་པོ་ཆེ། སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གསུམ། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་མོལ་མཇུག་བསྡུའི་ལས་བསྡོམས་འབུལ་བར་བཅར་སྐབས་བསམ་ཚུལ་ཕུལ་བ་ཡིན་རབས་གླེང་གིན་འདུག”(༡) ཅེས་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཆགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་འགྲེལ་བཤད་གནང་སྐབས། “སི་ཝེ་ཌེན་སོགས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ནང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཆར་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པར་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་གཙོས་མཚན་རྟགས་སྐྱོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཁྲིམས་འཆར་བསྐྱར་སློག་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་མེད་པ་ཆགས་འགྲོ་བ་རེད”(༢)ཅེས་པ་ནི་ཆ་རྐྱེན་མེད་པའི་ལག་བསྟར་ལྟ་བུར་གོ་ཆོག་པར་སྙམ། དེ་མིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་འཕར་མའི་སྟེང་ཕུལ་བའི་གསུང་འཕྲིན་ནང་“བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛིགས”ཞེས་པའི་མིང་དེ་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གིས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ལ་ཞལ་པར་ཕུལ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མིང་དེ་“བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས”སུ་བསྒྱུར་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་མིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་དུས། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གིས་ཁ་པར་བརྒྱུད“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཞེས་བསྒྱུར་ན་ཞེས་བཀའ་ལན་གནང་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་བགྲོ་གླེང་སོགས་བརྒྱུད་རིམ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ ༥བའི་ཚེས ༢༧ཉིན། ལོ་ངོ ༢༠༠༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་བཅད་ཡོད་པའི་ཁར། ཐ་ན་ཡིག་ཐོག་གི་གསལ་བཤད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་ལས་སླ་བོས་ངང་ངག་ཐོག་གིས་ཀྱང་ཁ་པར་གཅིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ནང་བཅུག་འདུག
ཡིན་ན་ཡང། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེར་ཕྱིའི་གནོན་ཤུགས་གཅིག་པུ་ལས་ནང་གི་གནོན་ཤུགས་ཀྱང་མི་ཆུང་བ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་རུ་བཅུག་པ་ནི། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་མོལ་མཇུག་བསྡུའི་ལས་བསྡོམས་འབུལ་སྐབས་གནོན་ཤུགས་ཅི་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་པ་དང། ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གིས་ཞལ་པར་ཕུལ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཞལ་ནས“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཞེས་པའི་མིང་འདི་བཙན་གྱིས་བླངས་པ་ལས་ཀྱང་ར་འཕྲོད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ད་དུང་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གིས་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་འཕར་མར་བསྩལ་བའི་བཀའ་ཤོག་ཏུའང“ བོད་གཞུང་མང་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་སྤྱི་མགྲིན་གྱི་མཚན་ཐོག་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་༸སྙན་ཞུ་གཉིས་འབུལ་གནང་མཛད”ཅེས“ བོད་གཞུང”འབུར་དུ་བཏོད་ཡོད་པ་དང་ཡང“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བོད་མི་མང་གི་ཆེད”ཅེས་བཀའ་ཤོག་གཅིག་ལས་མིང་མ་འདྲ་བ་གཉིས་ཐོན་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དོགས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞག་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི་སྔར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་སྐུ་ཚབ་ཞིང་གཤེགས་བཀའ་ཟུར་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་པེ་ཅིན་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དེང་ཕྱིན་བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཅེས་བཀའ་མོལ་མ་གནང་རོགས་ཞེས་ཐད་ཀར་ཞུས་ཡོད།
དེ་མཚུངས་སུ་སད་ཀྱི་ཁར་སེར་བའི་དཔེ་བཞིན་ཨིན་ཇི་གཞུང་གིས་ཀྱང་ན་ནིང“བོད་ཀྱི་བདག་དབང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཡོད་ཅེས་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད”ཅིང་། བོད་དོན་རྒྱབ་བསྐྱོར་བ་ཚོར་དེ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་ཅིག་ཡིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱང་ཨིན་ཇི་གཞུང་ནས་བསྐྱོན་ཡོད། ཡིན་ནའང་། རྒྱ་ནག་གི་འཐབ་ཇུས་མཁས་དབང་ཁག་ཅིག་གིས་པེ་ཅིན་གཞུང་ལ“ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕ་ཡུལ་དུ་བསུས་ནས་ཡང་སྤྲུལ་འཁྲུངས་པ”ཞེས་པའི་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ཐབས་བཀོད་ཅིག་ཕུལ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་རེད་ལ། དེའི་དོན་ནི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཕ་ཡུལ་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་གདན་འདྲེན་དང་དེའི་འཕྲོས་ཕྱི་ནང་གང་དུ་སྐུའི་འཕེན་པ་རྫོགས་ཀྱང་པེ་ཅིན་གཞུང་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་དོན་བཤད་ཀྱི་ཡོད།
“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཟེར་བའི་མདུན་ལྗོངས།
“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཞེས་གླེང་མ་ཐག་ཕ་རོལ་བོར་འཛམ་གླིང་གི་གྲུ་ག་གང་སར་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ལས་གོ་བ་གཞན་སྟེར་རྒྱུ་མེད་ལ། བོད་མི་ཞེས་པའི་རྒྱབ་ཏུ་བཙན་བྱོལ་བ་བསྐུང་ཡོད་ཅིང་། བོད་དོན་སེལ་ཐབས་སུ་དམིགས་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩ་བ་ནས་དོར་ཚར་འདུག་པའང་ཤེས་ཐུབ། དེ་བས། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་གཏོར་ནས“རང་རང་མ་ཤི་རང་རང”ཞེས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་སྟེང་དུ་བསྐུལ་འདེད་བྱས་འདུག
ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒན་ལྷ་བཟང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། “ སྔོན་མ་ཡིན་ན་ང་ཚོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟེར་པ་ཞིག་ཡོད། ད་ལྟ་ངས་ཡིག་ཆ་འདིར་བལྟས་ཡོང་དུས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཞེས་འཁོད་འདུག གཞུང་འདི་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཙམ་གྱི་གཞུང་རེད་དམ། ཡང་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་བཙུགས་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ངོ་ཚབ་མཚོན་པའི་གཞུང་རེད་དམ། དབྱིན་སྐད་དུ་ ( Is this a government in Exile or Is this a government of Tibetans in Exile? ) གལ་སྲིད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གཅིག་པུའི་གཞུང་ཡིན་ཚེ། ཉིན་དེ་ནས་ངས་དཔྱ་ཁྲལ་མ་དངུལ་འབུལ་རྒྱུ་མིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་གཅིག་པོར་སྐྱིད་སྡུག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དགོས་དོན་མེད”༣ ཅེས་པ་ནི་རྒན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་སྨྱུག་ཐོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་དུའང་ད་ནས་བཟུང་དཔྱ་ཁྲལ་མ་དངུལ་འབུལ་ས་ཞིག་ལ་མ་གཏོགས་“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་”ལ་འབུལ་རྒྱུ་མེད་ཟེར་མཁན་མང་པོ་བྱུང་སོང་།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དོན་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུན་རིང་ཞིང་། ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ནས་ལོ་ངོ་གཉིས་སྟོང་ལྷག་བརྒལ་ཡོད་པས། “རང་གཞན་གཉིས་ཀར་རྒྱུས་ལོན་ན། ཐེངས་བརྒྱར་འཐབ་ཀྱང་ཕམ་པ་མེད”ཅེས་སྲིད་དོན་འཐབ་རྩལ་ལ་བསྡོམས་ཚིག་བཀོད་པར་མ་ཟད། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་རིགས་ལམ་དེ་དག་སྤྱི་བསྡོམས་ཀྱིས“གདེངས་ཚོད་མེད་པའི་འཐབ་འཁྲུག་རྒྱག་མི་རུང”ཞེས་མངག་བཅོལ་ནན་མོ་བྱས་ཡོད། དེ་བས། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ ༥ཚེས་ ༥ ཉིན་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ་ཞེས་པའི་སྟེང་། རྒྱ་ནག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་གི་མགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་ལ་ལན་འདེབས་བཅར་འདྲིའི་ནང་། “ ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་དབུས་གཞུང་ལ་སྤྲད་པའི‘བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར’ ཡིག་ཆ་དེ་གཞུང་གིས་སྐབས་ཐོག་དེར་ཕྱིར་སློག་ཟིན་ནའང་། ཡུལ་གྱར་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་བརྡ་ལན་ལ་སྒུག་ཡོད་སྐོར་མ་ཡིན་ཡིན་མདོག་བསྟན་དེ། ད་ལྟའི་བར་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་མགོ་སྐོར་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དབུས་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་། བོད་ཆེན་པོའི་ས་ཁུལ་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་གྲོས་མོལ་བྱ་མི་སྲིད། འབྲེལ་མོལ་གྱི་ཐད་དབུས་གཞུང་ལ་རྩ་གནད་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་སྒེར་གྱི་འཐུས་ཚབ་ཁོ་ན་ལས། གཞན‘ཡུལ་གྱར་སྲིད་གཞུང’དེར་སུ་ཞིག་གིས་བཀའ་བློན་གྱི་འགན་འཁུར་ཡང་རུང་། དེ་དག་ཚང་མ་ནི་མེས་རྒྱལ་ལ་ངོ་ལོག་པའི་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཤོག་ཁག་ཅིག་ལས་མ་འདས་པས། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་གཞུང་དང་གྲོས་མོལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡང་མེད། གལ་སྲིད་ཡུལ་གྱར་སྲིད་གཞུང་གིས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ལས་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། རང་འགུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྩ་འཐོར་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཙམ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་ཕན་ཚུན་གདོང་ཐུག་སྐབས་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ཁོ་ཚོ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱིན་མི་འདུག་ལ། རྒྱུན་པར་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་འཐུས་འཚབ་ཡིན་མདོག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་ལ་རྫུན་གཏམ་ཤོད་ཀྱིན་འདུག དེ་ནི་འབྲེལ་མོལ་ལ་བསམ་ངན་ཞེ་བཅངས་ཀྱིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ཞིག་རེད། གཉིས། འབྲེལ་མོལ་གྱི་ནང་དོན་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གནད་དོན་ཁོ་ན་དང་། ཆེས་མང་ནའང་ཁོའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་ཉུང་ཤོས་ཤིག་གི་མདུན་ལམ་གནད་དོན་ཡིན། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་དང་བསམ་འདུན་རྨང་ནས་དོར་ཏེ། དབུས་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་ཤེས་ཐོབ་ཐུབ་ལ་བརྩོན་རྒྱུ་དང་། ཁོ་རང་སྐུ་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་མིན་ཡིན། ”
དེ་མཚུངས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་ཀྲུའུ་ཞི་པདྨ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཕྱི་ཚེས ༡༩ཉིན་གསར་འགོད་པར་བརྗོད་དོན། དབུས་སྲིད་གཞུང་གི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་བོ་ཡིན། “འབྲེལ་མོལ་བྱེད་ནའང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྒེར་དང་ཁོའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་མིའི་མདུན་ལམ་གནད་དོན་ལས་མེད། … … གལ་སྲིད་ཁོ་བོས་བོད་རང་བཙན་གྱི་ལྟ་བ་དོར་ནས་མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་མཚམས་འཇོག་དང་། བོད་ལྗོངས་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང་ཐའེ་ཝན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་སྐད་ཆ་ཅི་ཡང་བཤད་ཆོག”( ༤)
གོང་གསལ་རྒྱ་རིགས་དཔོན་རིགས་འདི་དག་གི་གཏམ་བཤད་ལས་ག་རེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བོད་གཞུང་ནས་སྒྲིག་འཛུགས། སྒྲིག་འཛུགས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་སྡོད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ནའང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཟེར་བའང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་མདུན་ལམ་མ་གཏོགས་གླེང་རྒྱུ་ལྷག་མེད་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཡིན་པ་ངེས་པར་དུ་བོད་མི་ཚོས་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུའི་གནད་དོན་གྱིས་མཚོན་པའི་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཁག་ཅིག་རྒྱབ་ལོགས་སུ་ཡིབ་ཡོད་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ལམ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འཁྲིད་རྩིས་མེད་པའང་མིན།
“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”་དང་དབུ་ཁྲིད་གསར་བ།
སྔར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ནི་མོ་ཊ་ཀོབ་ཏོ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བསྡོམས་ཚིག་བཞག་ཡོད་པར་ལྟ་སྐབས། ཀོབ་ཏོ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་ད་དུང་བསྐོར་ནས་འགྲོ་ཆོག་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། སྟབས་ཉེས་ནས་དབུ་ཁྲིད་གསར་བ་ཐད་འདེམས་གནང་གྲུབ་མཚམས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སྔར་གྱི་མོ་ཊ་ཀོབ་ཏོ་ནས་བསྐོར་ནས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པར་མ་ཟད། གལ་སྲིད་མོ་ཊ་ཀོབ་ཏོ་དེ་བསྐོར་ནས་འགྲོ་དགོས་ཚེ་རྡོ་སྣུམ་ཐད་ཀར་པེ་ཅིན་ནས་ཉོ་དགོས་པ་དང་བཟོ་མཁན་རྒྱ་གར་ནས་གླ་ཆོག་མིན་ཡང་པེ་ཅིན་ལ་ཐུག་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ཚུད་ཡོད་པས། རྒྱལ་ཚབ་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་སྲིད་འགན་ཕུལ་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལས་ཀྱང་ཡ་ང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས“ངས་འོས་བསྡུའི་ལས་རིམ་སྐབས་ཆིག་སྒྲིལ་དང་གསར་གཏོད། རང་མགོ་རང་ཐོན་བཅས་གཞི་རིམ་གྱི་ལྟ་གྲུབ་གསུམ་བཤད་པ་ཡིན། ལས་གཞི་དེ་ཚོ་གཞི་ནས་མགོ་བརྩམ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་ལ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། ཁོང་གིས་ཆིག་སྒྲིལ་དང་གསར་གཏོད། རང་མགོ་རང་ཐོན་གསུམ་གྱི་ཐོག་ཕྱག་ལས་གནང་ཚར་ཡོད་པ་ཞིག་རེད” ཅེས་པའང་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གཏམ་དོན་སྙིང་ཅན་ཞིག་ཏུ་འདོད།
མ་གཞི་དབུ་ཁྲིད་གསར་བའི་ལག་པ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་སྒོ་རྒྱག་དགོས་ཐུག་ནའང་། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་ས་ཞིག་ལྷག་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་གནས་སྤོར་ནས་མུ་མཐུད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གཙང་སེལ་མ་ཡོང་བར་དུ་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། ད་ལྟ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ཁའང་རྦད་དེ་འགག་ཚར་བ་ཞིག་རེད།
“བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”་དང་མ་འོངས་རྒྱང་ལྟ།
རྒྱ་ནག་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་གི་བློན་ཆེན་གཞོན་པའི་བརྗོད་པ་ལྟར། “གལ་སྲིད་ཡུལ་གྱར་སྲིད་གཞུང་གིས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ལས་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། རང་འགུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྩ་འཐོར་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཙམ་རེད”ཅེས་པ་ལྟར། ད་ལྟ་རང་འགུལ་གྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་འཕོ་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད་པས། པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་རང་འགུལ་དབང་ཆ(Initiative)རག་ཡོད་ཅིང་། སྔར་ཕན་ཐོགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་སྔར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཞེས་བོད་ལ་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེར་འཇུས་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མུ་མཐུད་དུ་གླེང་སློང་གིས་ནུས་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ད་ལྟ་རྦད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་སྒོས་སུ་བོད་ལ་གནད་དོན་ཞེས་པ་ཞིག་མེད་ཅེས་གོང་དུ་གསལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱིན་པ་ལྟར་རེད་ལ། བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་སྟབས་བསྟུན(passive)གྱི་གནས་སྟངས་འོག་ཚུད་ནས་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་མིན་དང་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཆོག་མིན་ཙམ་གྱི་སྨྲ་དབང་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་ལྷག་མེད། དེ་བས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་《ཆུ་ངོགས་གཏམ་རྒྱུད་》ས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ཀློག་འོས་པའི་དུས་སུ་བབས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
འོ་ན། ད་ཐབས་ལམ་ཅི་ཡང་ལྷག་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེའང་མ་རེད། དབུས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་དེང་གི་བར་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་ལྟ་བ་ཁུར་ནས་ཡོང་ཡོད་པ་དང་ལས་འགུལ་ཡང་དེའི་ཐད་སྤེལ་ཡོད་པས། ‘བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང’ཞེས་པའི་མིང་བྱང་འདིར་བདག་པོ་རྒྱག་པའི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་དབུས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱིས་རང་དབང་སླར་གསོའི་རེ་བ་རྒྱག་ཡུལ་དུ་འགྱུར་སྲིད་པར་མ་ཟད། “བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་” ཟེར་བར་དང་བླངས་དཔྱ་དངུལ་མི་ཕུལ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞོན་ལྷན་ལ་ཕུལ་སྲིད་པར་མ་ཟད། དབུས་གཞོན་ལྷན་ནས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་དང་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་ཁུར་ཆེན་དང་དུ་བླངས་ནས་གྲ་སྒྲིག་གི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་མ་ནོར་བ་ཞིག་དང་ཐག་གཅོད་ཀྱི་རིམ་པ་དུས་བསྟུན་གྱིས་མ་འོངས་པར་འཇོག་པའི་ལས་གཞིའི་མགོ་བརྩམ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ།
༡ ༽བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཐབ་ཇུས་བར་ལ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་ལྟར་རྒྱས་ན་དེ་ལྟར་བོད་དོན་གྱི་རིན་ཐང་མཐོ་ནས་མཐོ་རུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་མདུན་ལྗོངས་ཡངས་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། བོད་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་པའི་གཞུང་ཞིག་གི་མིང་གནས་ངེས་པར་དུ་འཛིན་ཐུབ་དགོས་པའང་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུར་བརྗོད་ཆོག
༢ ༽རྒྱ་གར་ནག་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མགྱོགས་ཚད་དང་བསྟུན་ནས་སྣ་མང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་སྲིད་ཀྱང་རྒྱལ་སྲུང་འཐབ་ཇུས་ཐད་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱིས་ལྷོད་ཡངས་གཏོང་མི་སྲིད་པས། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་རིན་ཆེན་ནོར་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མིང་གནས་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཁག་ཐེག་གམ་ཁ་གཡར་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་ཆོག་གི་ཡོད།
༣༽ བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནི་ཨེ་ཤི་ཡ་ཤར་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་འཚོ་སྡོད་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ཡོད་པས། རིམ་པས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མིང་གནས་འདི་བཞིན་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་ཁར། དེར་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་འཕར་མ་ཞིག་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པས་ཡིན།
༤༽ བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གཞོན་སྐྱེས་མི་རབས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཕྲག་སྟེང་དུ་བླངས་དང་ལེན་བཞིན་པའི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད་པས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཞེས་པའི་མིང་གནས་འདིར་ཚོན་མདོག་ལྷག་མ་ཞིག་སྣོན་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཕུགས་བསམ་ནས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལམ་ཁར་འཇུག་ཐུབ་པར་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
༥༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བོད་ལ་བོད(Tibet)ཅེས་མི་འབོད་པར་བོད་མི(Tibetan) ཡང་ན་བོད་ཡུལ (Tibet area) ལྟ་བུར་བརྗོད་ཚེ་ཐད་ཀར་རྩོད་པ་རྒྱག་མཁན་དང་ཧང་སངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་མང་པོ་འདུག་པས། ཉུང་མཐར་འདི་དག་ཀྱང་བོད་མི་དམངས་ལ་མཚོན་ན་རྒྱབ་བསྐྱོར་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡན་གར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེའང་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་དམ་འཛིན་གྱིས་གོ་སྐབས་ནམ་ཡོང་ལ་སྒྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་གྱིས་སྒུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་བཞིན་ཡོད།
མཐའ་བསྡོམས་དང་རྟིང་བསྐུལ།
བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། “བུ་གོ་བ་ཅན་ལ་ཚིག་གཅིག རྟ་གོམ་པ་ཅན་ལ་ལྕག་གཅིག”ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར། “བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས”ཟེར་བའི་བྱུང་སྟངས་དང་ནུས་པ་ཅི་ཐོན་རྒྱུ་ཡིན་མིན་སྐོར་རོབ་ཙམ་གླེང་ཟིན་པའི་ཁུལ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང་རྒྱ་ནག་གསར་ལམ་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་མ་སོང་བའི་ཡར་སྔོན“བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང”གི་མིང་གནས་འདིར་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱི་ཉིན། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་བྱུང་སྲིད་ཀྱི་རེད་ལ། དེ་དུས་བོད་མི་ཚོས་ནང་འཁྲུག་གསར་བ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་ཐུག་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ཚོ་ནང་བཞིན་གཅིག་འོག་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བའི་ཤོག་ཁག་དུ་མར་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཁར། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སོ་བ་ཡིན་མིན་གྱི་བསྙོན་འཛུགས་འོག་ཡུན་རིང་ལྷག་མི་སྲིད་པའང་མིན། གཅིག་བྱས་ན་གྲ་སྒྲིག་བློ་མཐུན་ཚོའི་སྐད་མགོ་གཞན་ལས་མཐོ་མི་སྲིད་པའང་མིན། ཡིན་ནའང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གྱི་རིན་ཐང་ཡལ་མི་སྲིད་པས། བོད་ལ་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་མཁན་ནམ། རྒྱ་ནག་དང་འཛམ་གླིང་གི་འགྱུར་བར་བསྟུན་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་ཤོག་ཁག་དེར་རང་བཞིན་གྱིས་གུས་བརྩི་དང་རྒྱབ་བསྐྱོར་ཐོབ་ཀྱི་རེད།
ཕྱི་ལོ ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ ༥ཚེས ༢༩ཉིན་རྩོམ་མཇུག་བསྡུས།
མཆན། ༡ བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་། ཁ་བརྡ་ཚང་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ ལ་ སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གྲས་སུ་བཀོད།
༢ བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཡང་བསྐྱར་བསྐོ་མིན་མི་མང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད། བོད་ཀྱི་དུས་བབ་དྲ་རྒྱ། འདོན་སྤེལ། ༢༠༡༡/༠༥/༢༠
༣ བཙན་བྱོལ་བ་གཅིག་པུར་སྐྱིད་སྡུག་གི་སྒྲིག་འཛུཊ་དགོས་དོན་མེད། བོད་ཀྱི་དུས་བབ་དྲ་རྒྱ། འདོན་སྤེལ། ༢༠༡༡/༠༥/༢༢
༤ http://china.dwnews.com/news/2011-05-19/57730096-6.html

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2017ལོའི་ལུགས་རྙིང་མེ་བྱ་ལོའི་ལོ་གསར་བཅོ་ལྔའི་དུས་ཆེན་བཏང་ཚར་མ་ཐག བོད་རབ་རྒྱན་མེ་བྱ་ལོའི་དུས་ཆེན་ལ་སླེབས་པས། ཡུན་ནན་ཏ་ལིའི་རི་བོ་བྱ་རྐང་ལ་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ལ་ཐེངས་གཅིག་གི་“བྱ་ལོར་བྱ་རི་མཇལ་བའི་”སྲོལ་རྒྱུན་གནས་མཇལ་གྱི་འཚུབ་ཆ་དོད་པོའི་བྱེད་སྒོའི་སྐབས་དང་འཁེལ། འདྲ་པར་ནི་ཡུལ་སྐོར་བ་རེད།
ཏ་ལིའི་ཡུལ་སྐོར་ཚོགས་པའི་ལས་དོན་པས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། འདས་མ་ཐག་པའི་དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་། རི་བོ་བྱ་རྐང་གིས་ཡུལ་སྐོར་བ་སྣེ་ལེན་ཞུ་ཚད་མི་ཐེངས་འབུམ་གཅིག་ལས་བརྒལ་པས། ཧ་ཅང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཡོད། དེ་ནི་རི་བོ་བྱ་རྐང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུའང་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་ཡིན། འདྲ་པར་ནི་མཇལ་བ་ཡིན།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། རི་བོ་བྱ་རྐང་ནི་རྒྱ་བརྒྱུད་དང་ལྷོ་བརྒྱུད། བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བའི་གནས་མཆོག་ཞིག་ཡིན། ལུགས་རྙིང་དང་བོད་ལོའི་བྱ་ལོར་ས་གནས་ཁག་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་བཀུགས་ཏེ། མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་དང་ལྗོངས་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན། འདྲ་པར་ནི་རི་བོ་བྱ་རྐང་གི་གསེར་ཏོག་སྟེང་གི་དར་ལྕོག་ཡིན།
རི་བོ་བྱ་རྐང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐད་བརྒྱུད་མི་གཅིག་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པས་དད་བཀུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། སྐད་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཚང་མར་གསལ་བོར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་འོད་སྲུང་གིས་རི་བོ་བྱ་རྐང་གི་“ཧྭ་ཧྲིག་མིན་”དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ན་བཟའ་དང་ལྷུང་གཟེད་མཆོད་འབུལ་བྱས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བཞུགས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོ་བྱོན་པར་རེ་སྒུག་བྱས། རི་བོ་བྱ་རྐང་གི་གསེར་ཏོག་མཆོད་རྟེན་དུ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ཚ་བོའམ་སྲས་ཆེན་་ཀུན་དགའ་བོའི་ན་བཟའ་ལྷུང་གཟེད་མཆོད་འབུལ་གནང་ཡོད། འདྲ་པར་ནི་“ཧྭ་ཧྲིག་མིན་”རྩིག་ལྡེབས་མདུན་གྱི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཡིན། བཤད་རྒྱུན་ལ་ས་གནས་དེ་གར་དད་ལྡན་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཐུབ། མི་རིགས་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། ཡུན་ནན་ཏ་ལིའི་རི་བོ་བྱ་རྐང་དུ་གནས་པའི་ཡུན་ནན་ནུབ་ཀྱི་ཇ་རྟའི་གནའ་ལམ་གྱི་བསྣོལ་མཚམས་སུ། ཀྲུང་ཧྭའི་དབུས་རྒྱུད་རིག་གནས་དང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རིག་གནས། ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མ། ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་རིག་གནས་བཅས་གནའ་ནས་བཟུང་འཆམ་མཐུན་མཉམ་འདྲེས། མཉམ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆགས་པས་ཐུན་མོང་གི་ངག་རྒྱུན་ཡོད་པ་ལ་ཡ་མཚན་སྐྱེ་དགོས་དོན་མེད། དཔེར་ན། རི་བོ་བྱ་རྐང་རྒྱུད་ཀྱི་པའེ་རིགས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས་《གསེར་བྱའི་གེ་སར་སྒྲུང་》དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད། འདྲ་པར་ནི་གསེར་ཏོག་གི་བོད་ལུགས་མཆོད་རྟེན།
གསར་འགོད་པས་རི་བོ་བྱ་རྐང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས་བོད་རིགས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་། མིང་ངོ་སྤྲོད་བྱ་མི་འདོད་པའི་ལྷ་སའི་ཡུལ་སྐོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར། ན་ནིང་རི་བོ་བྱ་རྐང་དུ་གནས་མཇལ་དུ་ཡོང་མྱོང་། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ཡུན་ནན་དམངས་སྲོལ་ལ་ཐོག་མར་ལི་ཅཱང་ཝུན་ཧྥིན་དགོན་པར་“ཧྭ་ཧྲིག་མིན་”གྱི་སྒོའི་ལྡེ་མིག་ལེན་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་རི་བོ་བྱ་རྐང་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་ཚེ་ད་གཟོད་མཆོད་མཇལ་ཆ་ཚང་དང་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་། ཏག་ཏག་ད་ལོ་སླར་ཡང་བྱ་ལོར་འཁེལ་བས་ཡང་བསྐྱར་ཆེད་དུ་སླེབས་པ་ཡིན། འདྲ་པར་ནི་གསེར་ཏོག་གྱི་ལངྐར་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཡིན།


text:
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སི་རི་ལངྐའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་ཆོས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཚོར་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་བསྩལ་གནང་འདུག
དེ་ཡང་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སི་རི་ལངྐའི་ (Sri Lanka) བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དབུས་པའི་ཚོགས་མི་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དང་། སི་རི་ལངྐའི་ (Sri Lanka) ་བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་སམ་Sri Lanka Tibetan Buddhist brotherhood Society ཞེས་པའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་རྡ་མན་རྡ་པོ་ར་གེ་ (Damenda Porage) ལགས་ཀྱིས། ང་ཚོ་སི་རི་ལངྐའི་ (Sri Lanka) བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཐུན་ཚོིགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན། བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཆེད་བཅར་ཞུས་པའི་འཐུས་མི་བཅུ་དྲུག་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་གནང་བར་ཚོགས་མི་ཚང་མར་དགའ་ཚོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐྱེས་བྱུང་ཞེས་གསུངས་འདུག
ཡང་ཁོང་གིས། མཇལ་ཁའི་སྐབས་ཁོང་གི་ཚོིགས་པའི་ངོས་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཚོགས་པའི་འདས་པའི་ལོ་གསུམ་ཀྱི་ནང་Sri Lanka ནང་བོད་མིའི་དབར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་ཀྱི་ལས་འཆར་གང་དང་གང་སྤེལ་ཡོད་མེད་སྐོར་ཀྱི་དཔར་རིགས་དང་ཡིག་ཆ་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་སྐོར་དང་། ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་མ་འོངས་ལོ་ལྔའི་ནང་བོད་དང་Sri Lanka བར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་བཟང་དུ་གཏོང་ཐབས་དང་། གོ་རྟོགས་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་འབུམ་ཁག་ཅིག་Sri Lanka སྐད་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འབད་བརྩོནདང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས་པ་ཡིན་པ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་འདུག་ལ། ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་Sri Lanka འི་ནང་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུར་མུ་འཐུད་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཅེས་གསུངས་འདུག
བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་ངོས་ནས་ཚོགས་པ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་གནང་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་ཟུར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ལྡན་ལགས་ཡིན་ཞིང་། འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་སི་རི་ལངྐའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་སི་རི་ལངྐའི་གནས་རྟེན་སྡེ་པའི་དགེ་འདུན་པའི་དབར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་པ་དང་། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་སི་རི་ལངྐའི་གནད་ཡོད་དགེ་སློང་ཁག་གཅིག་མཇལ་འཕྲད་གནང་པ། དེ་བཞིན་མཁན་ཟུར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ལྡན་ལགས་སོགས་བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་སི་རི་ལངྐའི་ནང་གདན་ཞུས་ཐོག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་གོ་སྒྲིག་གནང་པ་སོགས་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
སི་རི་ལངྐའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཞེས་པ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་སི་རི་ལངྐའི་ནང་པ་དང་བོད་ཀྱི་ནང་པ་དབར་ཕན་ཚུན་ནང་ཆོས་རིག་གཞུང་ཐོག་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་དང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཆེད་དུ་༢༠༡༤་ལོར་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོགས་པ་དེའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་བཀོད་འདུག
གསར་འགོད་པ་སྐལྡན་བློ་གྲོས་དང་། གུ་རུ་ཆོས་སྐྱིད།


text:
རྩམ་པ་དང་མར་ཕྱུར་སྐོར།
སྤེལ་དུས 2017-07-28
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། རིན་ཆེན་གྱིས་བསྒྲིགས།
རྩམ་པ་ནི་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཟས་རིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་བཟོ་བདེ་བ་དང༌སྤྱོད་བདེ་བ། ཉར་བདེ་བ། འཁྱེར་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཛོམས་ཡོད། བཟའ་རྩམ་ལ་རིགས་མང་སྟེ་ནས་རྩམ་དང༌། ཡུག་རྩམ། སྲན་རྩམ་སོགས་ཡོད་དེ་རྒྱུན་ཟས་ནི་ནས་རྩམ་ཡིན་ཞིང༌། ནས་རྩམ་ནི་ཐོག་མར་ནས་སྐམ་དུ་བཅུག་རྗེས། ཆུ་འཁོལ་ཉུང་ཙམ་ཞིག་གི་ནང་དཀྲུགས་ཏེ་རྔོད་སྣོད་ནང་དུ་བརྔོས་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཡིན་ལ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་རོ་བཅུད་ལྡན། ཕྱུར་བ་ལ་ཡང་མངར་ཕྱུར་དང༌། སྔོ་ཕྱུར། སྐྱུར་ཕྱུར། སྐྱ་ཕྱུར་བཅས་ཡོད། མངར་ཕྱུར་ནི་མར་དང་སྤྲིས་མ་མ་བླངས་པར་བསྐོལ་བའི་ཕྱུར་བ་ཡིན་ཞིང༌། སྔོ་ཕྱུར་ནི་དར་བ་ལན་གཅིག་བསྐོལ་ཏེ་བཏོན་པའི་ཕྱུར་བ་རོ་བཅུད་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན། སྐྱུར་ཕྱུར་ནི་འོ་མ་བསྲུབས་རྗེས་དར་བ་ཅུང་རིང་བར་བསྐོལ་བ་ལས་བཏོན་པའི་ཕྱུར་བ་ཡིན་ཞིང༌། སྐྱ་ཕྱུར་ནི་ཕྱུར་ཁུའམ་སྔོ་ཁུ་ཡུན་རིང་བསྐོལ་ཏེ་བསྐམས་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱུར་བ་རོ་བཅུད་ཞན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལ་ལས་མིང་ལ་ཕྱུར་བའི་ཁཎྜ་ཡང་ཟེར།
རྩམ་པ་བཟའ་ཐབས་ལ་མར་ཟན་དང༌། ཟན་ཕྱེ། གཡིས(སྣུམ)རྩམ། ཞག་རྩམ། ཚིལ་རྩམ། ཡུག་རྩམ་བཅས་ཡོད་དེ། མར་ཟན་བརྫི་བྱེད་མར་ཁུའི་ནང་དུ་ཕྱུར་བ་དང་རྩམ་པ་བསྲེས་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཟན་ཕྱེ་ནི་མར་དང་ཕྱུར་བ། རྩམ་ཕྱེ་བཅས་བསྲེས་ནས་སྤགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ལ་ཟེར་ཞིང་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཁྱེར་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན། གཡིས་རྩམ་ནི་འབྲུ་སྣུམ་སྟེ་གཡིས་ཀྱི་ནང་རྩམ་ཕྱེ་བཏབ་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཞག་རྩམ་ནི་ནོར་ལུག་གི་ཤ་རུས་གདུས་པའི་ཞག་ནང་དུ་རྩམ་ཕྱེ་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཚིལ་རྩམ་ནི་ལུག་སོགས་ཀྱི་ཚིལ་བཙོས་པའམ་བཞུས་པའི་ནང་རྩམ་ཕྱེ་དང་བཟའ་ཚྭ་བཏབ་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཡུག་རྩམ་ནི་ཡུག་པོ་བརྔོས་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའི་ནང་ལ་མར་རམ་གཡིས་བླུགས་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། དེ་རིགས་ལ་བྲོ་བ་མི་གཅིག་པ་རེ་རེ་ཡོད་ལ་ནུས་པའང་ཁྱད་པར་བ་རེ་ཡོད་པས་བོད་མིའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ཆ་བཟུང་ཡོད་དོ།།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ལོ་གསར་གྱི་སྔ་ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས། ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས། ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས(ཀྲུང་གོ་གོ་ལའི་བརྙན་འཕྲིན་དྲ་བ)དང་དྲ་སྦྲེལ་བཅས་བརྒྱུད། 2018ལོའི་ལོ་གསར་གྱི་ཤིས་ཚིག་གསུངས་ཤིང་། ཤིས་ཚིག་གི་ནང་དོན་ཆ་ཚང་གཤམ་གསལ།
ལྷན་རྒྱས་སྐུ་ཁམས་བཟང་། དུས་ཚོད་ནི་ཤིན་ཏུ་འགྲོ་མགྱོགས་ཤིང་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་སྤྱི་ལོ་2018ལོ་བསུས་ཡོད། འདི་གར་ངས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་། ཤང་ཀང་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ། ཨའོ་མོན་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ། སྤུན་ཟླ་ཐའེ་དབན་བ། ཕྱིར་སྡོད་རང་མི་བཅས་ལ་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་གྲོགས་པོ་རྣམས་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
བྱས་པའི་ལས་ལ་འབྲས་བཟང་ཐོབ། ཉིན་བཞིན་རྣམ་པ་གསར་པ་ཐོན། སྤྱི་ལོ་2017ལོར། ང་ཚོས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་འཚོགས་ནས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྲུན་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ནང་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་80ཟིན་པའི་སྐས་རིམ་ལ་སླེབས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ལས་ཞུགས་གསར་པ་མི་ཁྲི་1300འཕར་བ། སྤྱི་ཚོགས་རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་མི་དུང་ཕྱུར་9ལྷག་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པ། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་མི་དུང་ཕྱུར་13.5ལ་ཁྱབ་པ། སླར་ཡང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་ཁྲི་1000ལྷག་ཙམ་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་ཡོད། “སྡོད་ཁང་ཁྲི་སྟོང་ཡངས་ཤིང་སྐྱིད། ཀུན་གྱི་བཞིན་ནས་འཛུམ་མདངས་འཕྱུར” མི་འབོར་དབུལ་པོ་ཁྲི་340ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁང་པ་གསར་པར་སྡོད་རྒྱུ་བྱུང་བ། སྡོད་ཁང་སྐྱོ་ཁུལ་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ལས་འགོ་བཙུགས་པའི་ནང་སྔ་སྣུར་དུ་སྡོད་ཁང་ཁྲི་600བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་བསྒྲུབས་ཡོད། དམངས་འཚོའི་བྱ་གཞག་ཁག་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་རིམ་བཞིན་ལེགས་བཅོས་བྱུང་བ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཚོར་སེམས། བདེ་འཇགས་ཚོར་སེམས་བཅས་སྔར་བས་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སླར་ཡང་གོམ་པ་ཆེན་པོ་སྤོས་ཡོད།
ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་དང་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་ཁའི་གཏམ་བཟང་ཡང་ཡང་གྲགས་ཡོད། སྲུང་སྐར“ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན”བར་སྣང་མཐོངས་སུ་འཕངས་པ་དང་། C919རྟགས་ཅན་གྱི་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་ཆེ་གྲས་འཕུར་སྐྱོད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། ཚད་རྡུལ་རྩིས་འཁོར་ཞིབ་བཟོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། མཚོ་སྐྱེས་ཆུ་འབྲས་ཐོན་འབོར་ཚོད་རྩིས་ཐུབ་པ། རང་རྒྱལ་ནས་ཐོན་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཨ་མ་མཚོ་ཐོག་བཏང་བ། “མཚོ་གཤོག”རྟགས་ཅན་གྱི་མཚོ་གཏིང་རླུང་འདེད་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་མཚོ་ནང་དུ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱས་པ། མཚོ་ཁོངས་ཀྱི་འབར་རུང་འཁྱགས་པ་སྔོག་འདོན་ཐོག་མར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། དབྱང་ཧྲན་གྱི་དུས་མཚམས་བཞི་པའི་རང་འགུལ་རྣམ་པའི་གྲུ་ཁ་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པ། ཀང་ཀྲུའུ་ཨའོ་ཟམ་ཆེན་ལས་གཞི་གཙོ་བོ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ། བསྐྱར་དར་རྟགས་ཅན་གྱི་མྱུར་བགྲོད་མེ་འཁོར་མེས་རྒྱལ་གྱི་ས་གཞི་ཆེ་མོར་བྱ་འཕུར་བ་ལྟར་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་གསར་གཏོད་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ངས་དགའ་འབོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ང་ཚོས་ཀྲུའུ་རི་ཧོ་མཉམ་འབྲེལ་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིར་དངོས་འཐབ་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་བཙུགས་ནས་ལོ་90འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུས་ཡོད། ཤང་ཀང་མེས་རྒྱལ་གྱི་པང་དུ་ལོག་ནས་ལོ་20འཁོར་བའི་སྐབས་དེར་ང་ཤང་ཀང་ལ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། མེས་རྒྱལ་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་སྟོབས་ཆེན་ཡོད་པས་ཤང་ཀང་ཡུན་རིང་དར་རྒྱས་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱུང་ལ་འབྱུང་འགྱུར་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་རེད། ང་ཚོས་ད་དུང་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་ལངས་ནས་ལོ་80འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོ་དང་ནན་ཅིང་དམར་གསོད་ཆེ་མོར་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་མཁན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་མཆོད་བྱེད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་འཚོགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་བློ་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་པ་དང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུས་ཡོད།
ང་ཚོས་རྒྱལ་ནང་དུ་ཕྱོགས་མང་ཕྱི་འབྲེལ་བྱེད་སྒོ་ཁ་ཤས་སྤེལ་བའི་ནང“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་སྐབས་དང་པོ་དང་། འབོ་གསེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་ཞ་མོན་གྱི་མཇལ་འཛོམས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་འཛམ་གླིང་སྲིད་ཏང་གི་མཐོ་རིམ་གླེང་མོལ་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཚུད་ཡོད། ང་ད་དུང་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་མང་གྲོས་ཚོགས་གལ་ཆེན་ཁ་ཤས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། 2017ལོའི་ལོ་འགོར། ང་ཏ་ཝོ་སིའི་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་གླེང་སྟེགས་ལོ་ཚོགས་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་རེ་ནེ་ཝའི་སྤྱི་ཁྱབ་པུར་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་སླར་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་དབུ་ཚོགས་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་དངོས་གཞི་མིན་པའི་གྲོས་ཚོགས་སོགས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། ཚོགས་ར་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་སོ་སོར་ངས་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཁག་དང་དགོངས་འཆར་བརྗེ་རེས་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། ཚང་མས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མཉམ་དུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐུབ་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་བྱུང་།
2017ལོར། ང་ལ་སླར་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མང་པོ་ལག་འབྱོར་བྱུང་བའི་ནང་དུ་བོད་ལྗོངས་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་ཡུལ་མི་ཚོ་དང་། ནང་སོག་སུའུ་ཉི་ཐེ་ཡིའུ་ཆི་ཝུའུ་ལན་རིག་གནས་རྟ་དམག་རུ་མི་ཚོ། ཤིས་ཨན་འགྲིམ་འགྲུལ་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་རྒན་གྲས་བཅས་ཡོད་ལ། ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་གྱི་དམག་མིར་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་མོ་བ་ཡང་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་ང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང་། རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཚོས་རྒྱལ་གཅེས་ལེགས་སྐྱེས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དེས་ང་ལ་མང་ཚོགས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ནི་ཆེས་རླབས་ཆེན་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བདེ་སྐྱིད་ནི་འབད་འཐབ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།
2018ལོ་ནི་ཀྲུང་གུང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ལོ་ཞིག་རེད། ཀྲུང་གུང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པས་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་སུམ་ཅུའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ཡོད། རིམ་པ་དགུ་ཡི་སྟེགས་བུ་དེ། ས་རྡོ་བརྩེགས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། འཆར་གཞི་དེ་དོན་དངོས་ལ་འགྱུར་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་སྟོང་བསམ་མི་འཆང་བ་དང་མིང་གྲགས་དོན་གཉེར་མི་བྱེད་པར་གོམ་པ་རེ་ལ་རྐང་རྗེས་རེ་རེ་དང་ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གི་སྒོ་ནས་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
2018ལོ་ནི་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་འཁོར་བར་བསུ་བ་ཞུ་བའི་ལོ་ཞིག་རེད། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ནི་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡར་ཐོན་གྱི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་ལམ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་ལམ་རེད། ང་ཚོས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བ་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ཏེ། རི་དང་ཕྲད་ན་གཤགས། ཆུ་དང་ཕྲད་ན་ཟམ་པ་བསྐྲུན་ནས་སྒྱུར་བཅོས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་དགོས།
2020ལོར་སླེབས་སྐབས། རང་རྒྱལ་གྱིས་ད་ལྟ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཚད་གཞིའི་འོག་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་དབུལ་སྒྲོལ་བྱ་རྒྱུ་ནི། ང་ཚོའི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ཁས་ལེན་རེད། 2020ལོར་སླེབས་པར་ལོ་གསུམ་ལས་མེད། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཏེ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་འདོན་པ་དང་གནད་སྨིན་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་གསར་པ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ལེན་དགོས། ལོ་གསུམ་སོང་རྗེས་དུས་བཀག་ལྟར་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས་ཤིང་། འདི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་སྤྱི་ཡོངས་ནས་དབུལ་པོའི་སྣང་ཚུལ་རྦད་དེ་མེད་པར་བཟོ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་མཉམ་དུ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་དང་མིའི་རིགས་ཧྲིལ་པོར་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག་འདི་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས།
མིག་སྔར། ཕྱོགས་ཁག་གིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ལ་རེ་བ་འཆང་བཞིན་ཡོད་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཡང་བྱེད་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་ལངས་ཕྱོགས་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནམ་འོག་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་རེད། ཀྲུང་གོ་འགན་འཁུར་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། ཀྲུང་གོས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གྲགས་དང་གནས་བབ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱ་རྒྱུ་དང་འཁུར་འོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འོས་འགན་དང་འགན་འཁྲི་ཧུར་ཐག་འཁུར་རྒྱུ། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་ཁས་ལེན་རྣམས་ཁ་དན་ཚིག་ལ་གནས་པ་བྱ་རྒྱུ། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཉམ་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུ། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་སྐྲུན་མཁན་དང་གོ་ལ་ཧྲི་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ་དེ་བས་དར་རྒྱས་དང་དེ་བས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་གཏོད་རྒྱུ་ཡིན།
རང་རེའི་རླབས་ཆེན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་གྲུབ་འབྲས་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། མི་དམངས་ཀྱིས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་ཆེ་ཤོས་བྱེད་ས་ནི་སློབ་གསོ་དང་ལས་ཞུགས། ཡོང་འབབ། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་། སྨན་བཅོས། རྒན་གསོ། གནས་སྡོད། ཁོར་ཡུག་སོགས་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་པ་དང་། ཚང་མར་གྲུབ་འབྲས་མང་པོ་ཐོབ་ཡོད་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱ་ཡུལ་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ངས་ཤེས་བྱུང་། ང་ཚོའི་དམངས་འཚོའི་ལས་དོན་ད་དུང་བློ་འདོད་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དག་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ལས་འགན་སྒྲུབ་སེམས་དང་འགན་འཁྲིའི་བསམ་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པའི་བྱ་བ་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་ཏན་ཏིག་སྒྲུབ་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད། རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་། ལས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་དྲོ་སྐྱིད་སེམས་ལ་འཇོག་པ་དང་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་པ་སྲིད་སྐྱོང་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྩིས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་སར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་སར་སེམས་ཁྲལ་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་སྔར་བས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།


text:
༈ རྒྱ་གར་གྲོང་ཁྱེར་པུ་ཎེ་རུ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་བ།
༄༅།། ༢༠༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་དིལླཱི་ནས་པུ་ཎེ་རུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས། ༢༠༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱ་གར་གྱི་རང་དབང་ལས་འགུལ་ (Indian Freedom Movement) དང་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ཨ་གཱ་ཁཱན་རྒྱལ་ཁང་ (Agha Khan Palace) དུ་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་སྐབས་དེར་སྣེ་ཤན་པས་སྣེ་ལེན་གྱིས་ཁང་ཁུངས་རེར་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཚགས་ཞུས་ཤིང་།
རྒྱལ་ཁང་དེ་ནི་རྒྱ་གར་གློད་བཀྲོལ་ལས་འགུལ་ (Quit India Movement) སྤེལ་སྐབས་ཨིན་ཇིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ ༡༩༤༢ ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༩ ནས་ ༡༩༤༤ ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༦ བར་ཟླ་བ་ཉེར་གཅིག་རིང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱཾདྡྷཱི་དང་། ཁོང་གི་ཆུང་མ་ཀསྟཱུརྦཱ། ཁོང་གི་སྒེར་དྲུང་མཧཱ་དེབ་དེསཱཨཱི། སརོཇིནཱི་ནཱཡ་ཌཱུ། མཱི་རཱ་བེན་སོགས་བཙོན་འཇུག་ཞུ་ས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཆུང་མ་ཀསྟཱུརྦཱ་དང་སྒེར་དྲུང་མཧཱ་དེབ་དེསཱཨཱི་འདས་གྲོངས་སོང་བའི་གནས་དེའང་ཡིན་འདུག
ཕྱི་དྲོ་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཨེས་ཨེམ་ཇོ་ཤཱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པའི་ཐེབས་རྩའི་ཚོགས་ཁང་དུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱཾདྷཱི་འཁྲུངས་ཏེ་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དུ་ “གཱཾདྷཱི་༡༥༠” ཞེས་པའི་ལོ་གསུམ་ཧྲིལ་པོའི་རིང་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཡོད། དེའང་ཐོག་མར་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པས་སྣང་གསལ་མར་མེ་ཞལ་དབྱེ་གནང་ཞིང་། དེ་ནས་སྐུ་ཞབས་སུ་གན་བ་རན་ཋ་ (Dr. Sugan Baranth) ལགས་ཀྱིས་ཚོགས་འདུའི་ངོ་སྤྲོད་གནང་རྗེས། སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ལ་དགའ་བསུ་མཚོན་ཆེད་ཁཱ་དཱི་སྐུད་པའི་ཕྲེང་བ་དང་རས་གོས་རེ་བསྐོན། དེ་ནས་གཱཾདྡྷཱིའི་རྗེས་འཇུག་པ་གྲགས་ཅན་ལྕམ་སྐུ་རཱདྷཱ་བྷཊྚ་དང་བཻདྱ་གཉིས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས། མཧཱརཱཥྚྲ་སརྦོདཡ་མཎྜལ་གྱི་དུས་དེབ་ཀྱི་དམིགས་བསལ་འདོན་ཐེངས་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་བརྡྷཱ་སེབཱ་གྲཱམ་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཇཡ་བནྟ་མཏཀར་ (Jaywant Matkar, President, Sevagram Ashram Pratishthan) ནས་གསུང་བཤད་གྲུབ་འཕྲལ། ལས་འགུལ་དབུ་འབྱེད་མཛད་པོ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ནི་རྒྱ་གར་ཙམ་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ལ་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཚུལ་དང་། ལས་འགན་ནི་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལུགས། དཀའ་རྙོག་སེལ་སྟངས་སྐོར་བདེན་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་དེ་དགོས་ཚུལ། དེང་རབས་ཀྱིས་ཆ་མི་སྙོམ་པ་ལྔ་ (ལུས་དང་སེམས། རང་དང་གཞན།
གང་ཟག་དང་སྤྱི་ཚོགས། འགྲན་བསྡུར་དང་མཉམ་ལས། ཐོབ་ཐང་དང་ལས་འགན།) བསྐྲུན་ཚུལ། དེ་དག་མི་སྙོམ་པ་ལས་དབུལ་ཕྱུག་གི་ཁྱད་པར་ཇེ་ཆེ་དང་། འཚེ་བ་ཇེ་འཕེལ། ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཆག་ཇེ་སོང་། ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་བསྲན་མེད་པ་ཇེ་འཕེལ་བཅས་བྱུང་ཚུལ། དེ་དག་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་ཚན་རིག་དང་། འཕྲུལ་ལས། མགོ་ཁྲིད་བཅས་ལ་མེད་ཚུལ། ༡༥༠ ལས་འགུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ ༥༠༠ རིང་གི་འཆར་གཞི་བསྒྲིག་ཐུབ་དགོས་པ། དེའི་ཆེད་དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཉེས་སྐྱོན་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལག་བསྟར་དགོས་པ། ཤོག་ཁག་མེད་པའི་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་དགོས་པ་སོགས་ཟབ་རྒྱས་གསུངས་ཏེ་ལས་འགུལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱང་གནང་།
དེ་ནས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་སྐུ་ཞབས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་ཚོགས་འདུ་གྲུབ། དེ་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་གཱཾདྷཱི་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་པ་གྲགས་ཆེ་འགའ་ཤས་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་དེར་གཱཾདྷཱིའི་རྗེས་འཇུག་གྲགས་ཆེ་བ་མང་པོ་ཕེབས་འཛོམས་འདུག་པ་བཅས།


text:
རྩོམ་པ་པོ། ཁྱུང༔སྨོན་ལམ།
༄༅། །བདག་ཅག་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་༸དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ལུང་དཀར་དཔོན་སློབ་དྲང་སྲོང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་(དྲང་སྲོང་གཡུང་དྲུང་)རིན་པོའི་(༡༩༣༡།༡༩༩༨)མཛད་རྣམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་རྩོམ་རྒྱུགས་སྐབས་སུ་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན།
༸ དཔག་མེད་ཚོགས་བསྐྱེད་ལས་བསྐྲུན་པའི།། མཚན་བཟང་ཉི་གཞོན་བྱེ་བའི་དཔལ།། ཐབས་ཤེས་སྐྱ་རེངས་གསར་པ་ཡིས།། མདོ་ཁམས་འཛིན་མའི་ཕང་བར་དྲངས།། ༸ སྨྲ་བརྗོད་འགྲོ་འདུག་བྱ་རྩོལ་གྱིས།། དབང་དུ་མ་གྱུར་བྱིས་དུས་ཤིག ། ཞིང་འདིའི་ལམ་སྟོན་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད།། འཕྲད་མེད་ཕ་རོལ་གནས་སུ་བཞུད།། ༸ བཅུ་ཕྲག་རིག་གཏེར་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ།། འབྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡེ་མིག་ཕུལ།། འབྲི་ཀློག་གཙོ་སྦྱང་ལ་ཞུགས་པས།། ཚེགས་མེད་ནོར་གྱི་སྙིང་པོ་ལོན།། ༸ བདུན་གཉིས་ལང་ཚོའི་ནར་སོན་ཞིང།། དཀར་ནག་ཕྱུགས་རིགས་འཚོ་སྐྱོང་སྐབས།། འདིར་སྣང་སྒྱུ་མའི་གཤིས་གཟིགས་ཏེ།། ཁྱིམ་སྤངས་ལུང་དགོན་གནས་སུ་བསྙེགས།། ༸ མཁན་སློབ་དཔང་པོ་གྲངས་ཚང་དབུས།། བསླབ་གཙང་སྡོམ་ཁྲིམས་ལེགས་མནོས་ཤིང།། སྤང་བླང་དམ་ཚིག་རྣམ་བཞག་ཀུན།། ཚུལ་བཞིན་སྲུང་བའི་གཡར་དམ་བཅས།། ༸ འདུས་སྡེའི་ཕྱི་ནང་བཅའ་སྒྲིག་དང།། གྱེར་དབྱངས་འབུད་བརྡུང་གར་འཆམ་སོགས།། ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ལ་བསྟེན་ནས།། ཀུན་ལས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པར་གནང།། ༸ ཀུན་མཁྱེན་གྲུབ་དབང་འཇའ་ལུས་པའི།། རྗེས་འཛིན་དམ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས།། བཀའ་ལུང་དབང་ཁྲིད་གདམས་དོན་རྣམས།། བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་ཞུས།། ༸ འཆར་འཁོད་སྒྲུབ་གྲྭའི་སྒྲིག་གཞི་ལ།། བསྟུན་པའི་སྔོན་འགྲོ་བསགས་སྦྱངས་དང།། དངོས་གཞིའི་ཉམས་ལེན་སྒོམ་སྒྲུབ་བཅས།། མཁྱེན་རྒྱུད་གྲོལ་བའི་བརྩོན་པ་མཛད།། ༸ དགུང་གྲངས་ཉེར་གཉིས་བཞེས་པའི་དུས།། རང་ཡུལ་སྡེ་དགོན་ཀུན་བཞག་ནས།། བློ་ཁ་མཐུན་པའི་གྲོགས་དང་བཅས།། ཕྱོགས་མེད་གནས་བསྐོར་ཕྱིར་དུ་ཕེབས།། ༸ རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་པའི།། གདན་ས་སྨན་རིའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར།། མཁན་སློབ་ཉི་ཟླ་ཟུང་གི་དྲུང།། གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཁྲིམས་རྣམས་བཞེས།། ༸ གྲྭ་ས་གོང་འོག་བར་གསུམ་གྱི།། དཔོན་གསས་མཁན་སློབ་ཐམས་ཅད་ལས།། རྒྱུད་ལུང་ཟབ་མོའི་ཁུངས་བཙུན་པའི།། ཞལ་གསུང་མན་ངག་ཇི་སྙེད་ཞུས།། ༸ རིམ་བཞིན་ཞུ་གཤེན་གདན་ས་སོགས།། སྒྲུབ་གནས་ཁྱད་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི།། བླ་སྤྲུལ་མཇལ་ཞིང་གདམས་དོན་གསན།། སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་བཞིན་བྱོན།། ༸ དགུང་གྲངས་ཉེར་བཞི་ཤིང་རྟ་ལོར།། ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་བླ་རི་སྟེ།། གངས་དཀར་ཏི་སེའི་གནས་མཇལ་དུ།། ཕེབས་ཤིང་ཕྱག་བསྐོར་སྒྲིབ་སྦྱོང་མཛད།། ༸ ཟླ་མེད་འགྲན་བྲལ་སྙིགས་འགྲོའི་མགོན།། མཁས་གྲུབ་འཇིགས་མེད་ནམ་མཁའི་དྲུང།། བརྡ་སྤྲོད་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་ཚོན་སྦྱངས།། གསུང་རབ་འབྲི་བཞེངས་རྒྱ་ཆེར་གནང།། ༸ འཇའ་ལུས་ཡབ་སྲས་རྗེས་འཛིན་ཕུལ།། རྣལ་འབྱོར་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱལ་མཚན་ལས།། མཛོད་ཆེན་ལྔ་གཙོས་ཤར་རྫའི་གསུང།། ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ཁྲིད་ལུང་གསན།། ༸ རང་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཞིང་ཁམས་སུ།། དུས་མིན་རླུང་ཡན་ལྡང་བའི་སྐབས།། ཉེན་ཡོལ་རྒྱ་བལ་གནས་ཀུན་འགྲིམས།། མཆོད་འབུལ་བསྐོར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེར་གནང།། ༸ སྲིད་པ་ཞང་ཞུང་སྨར་གྱི་ཡུལ།། ཁུ་ནུ་ལིད་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཏུ།། ཁྱུང་སྤྲུལ་དམ་པའི་མཆོད་སྡོང་བཞེངས།། བཀུར་བསྟི་ཕུ་དུད་རབ་གནས་མཛད།། ༸ ཆགས་བྲལ་བྱ་སྟངས་རྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས།། གཅིག་པུ་དབེན་པའི་གནས་སུ་བསྙེགས།། ཟས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་བསྟེན་ཞིང།། ཉམས་བཞེས་སྒོམ་སྒྲུབ་རྒྱུན་ལ་བརྩོན།། ༸ རྣམ་དཀར་ལས་འཕྲོ་བཟང་པོའི་མཐུས།། དྲིན་ཆེན་མཁན་སློབ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ།། མཇལ་བའི་སྐལ་བཟང་མངོན་ཐོབ་སྟེ།། ཕྱག་གཡོག་ཞབས་ཕྱིའི་ཕྱིར་དུ་འབྲངས།། ༸ ཆེས་སྙིགས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་གཅིག་པུ།། ༸སྐྱབས་མཆོག་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་གི།། ཐུགས་རྗེའི་དཔལ་ཤར་སྨན་དགོན་དུ།། ཞུགས་ཤིང་བསྟན་དོན་བསླད་མེད་བསྒྲུབ།། ༸ ཡོངས་འཛིན་སྨྲ་བའི་དབང་པོ་ལས།། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་དབང་ལུང་དང།། ཁྱད་པར་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི།། ལག་ལེན་དམར་ཁྲིད་དང་བཅས་ཞུས།། ༸ བསྟན་པ་ཉག་ཕྲའི་དུས་ཚིགས་འདིར།། བསྟན་ལ་སྨན་པའི་བློས་བསྐུལ་ཏེ།། དགུང་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བདུན་ནས།། འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་མཛད་པ་བསྐྱངས།། ༸ བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང།། ལྔ་ཟུང་རིག་པའི་གནས་ལ་བརྩོན།། མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་དཔལ་འབར་བའི།། རབ་འབྱམས་དགེ་བཤེས་མཚན་རྟགས་བཞེས།། ༸ རང་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཞིང་དུ་ཕེབས།། སྟོད་སྨད་བོན་གྱི་གནས་རི་དང།། བསྐྱར་བཞེངས་དགོན་རྟེན་བླ་སྡེ་མཇལ།། འཕགས་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད།། ༸ མཁན་སློབ་ཟུང་གི་བཀའ་དགོངས་དང།། རང་ཡུལ་སྡེ་དགོན་རེ་སྨོན་བཞིན།། བསྟན་པ་བསྐྱར་གསོའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ།། སླར་ཡང་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ཕེབས།། ༸ དཀའ་བའི་མཛད་འཕྲིན་དཀོན་པའི་ཟས།། ཁུར་གྱིས་བཞེས་ཏེ་དེ་མ་ཐག ། འཆར་ཅན་དུས་བསྟུན་བཀོད་སྒྲིག་ངོས།། བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་བཙུགས།། ༸ ཧོར་ཁྱུང་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི།། སློབ་ཚོགས་བཅུ་ཕྲག་བདུན་ལྷག་ལ།། མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་ཁྲིད་གདམས་ཀུན།། ནམ་ཉིན་ལྟོས་མེད་སྒོ་ནས་བསྩལ།། ༸ བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཟང་ལ།། མེད་དུ་མི་རུང་མཐུན་རྐྱེན་ཆེད།། རྒྱུན་མཁོའི་གསུང་རབ་འཕྲུལ་པར་ལས།། བསྐྲུན་པའི་གཙོ་འགན་ལྷུར་གྱིས་བཞེས།། ༸ འཕགས་ཡུལ་ནས་དྲངས་གསུང་རབ་དང།། མཉམ་མེད་གསུང་འབུམ་བརྒྱ་ཚར་བཅས།། གསུང་པོད་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཞིག ། ཕྱི་རབས་བསྟན་འགྲོའི་རྒྱན་དུ་བཞག།། ༸ སྨྲ་སེང་སྒྲུབ་བའི་རྒྱུན་གྲོན་དང།། ཉམ་ཐག་སློབ་མའི་འཚོ་གོས་ཀྱི།། མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་ལ་རོགས་མགོན་སོགས།། མེད་ཀྱང་ཉིད་ནས་སྐྱབས་འཇུག་བསྩལ།། ༸ བསྟན་སྦྱིན་དད་སྦྱིན་རང་ཁྱིམ་སོགས།། གང་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་བར།། རྟག་ཏུ་ཆད་མེད་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི།། མཛད་བཟང་ཁོ་ནར་གཞོལ་བར་མཛད།། ༸ བསྟན་པའི་མིང་ལས་མ་ལྷག་སྐབས།། མཁན་སློབ་ཟུང་གི་མཛད་རླབས་ཀྱི།། བསྟན་པ་བསྐྱར་གསོ་གནང་བའི་ཚུལ།། གཅིག་མིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསུངས།། ༸ མཁན་སློབ་ཟུང་གི་དྲིན་ལན་དང།། མཁའ་ཁྱབ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེད་ནི།། བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལས།། ལྷག་པ་མེད་ཅེས་རྣམ་ཀུན་གདམས།། ༸ བླ་མེད་ཐུགས་རྗེའི་གྲིབ་བསིལ་གྱིས།། འཚོ་བའི་རབ་འབྱམས་དགེ་བའི་བཤེས།། བཅུ་ཕྲག་གྲངས་འདས་བོད་ཡུལ་གྱི།། སྟོད་སྨད་གང་སར་བསྟན་དོན་བསྐྱངས།། ༸ མཁས་སྙན་གྲགས་དཀར་སྲིད་པའི་དབྱངས།། བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱང།། སྒོ་འགག་དབང་སྐྱོན་ཅན་ལ་ལས།། མ་དག་སླད་འདྲེས་ཚོར་ཡང་ཅི།། ༸ གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་གྲངས།། བཅུ་ཕྲག་ལྔ་ལྷག་བརྒལ་བ་ལས།། ཕུལ་བྱུང་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་མཁན།། ཁྱོད་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ།། ༸ བགྲང་བྱ་རེ་བརྒྱད་ས་སྟག་ལོར།། བསྟན་འགྲོའི་མཛད་འཕྲིན་མཐར་སོན་ཏེ།། ཟག་བྲལ་བོན་དབྱིངས་ཀློང་ཆེན་དུ།། མཚན་དཔེའི་བཀོད་པ་བསྡུ་ཚུལ་བསྟན།། ༸ འདི་བརྩམས་དགེ་ཚོགས་མཆིས་སོ་ཅོག ། དཔོན་གསས་བླ་མའི་ཞིང་དུ་འབུལ།། སྡེབས་ཉེས་བྲིས་ནོར་ཆད་སྐྱོན་ཀུན།། གུས་པ་བདག་གི་འཕྲག་ཏུ་ཁུར།། ཐ་ཚན་མུ་ཙུག་སྨར་རོ།།


text:
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༤ རེས་གཟའ་ཟླ་བ།
༄༅། །འདི་གར་ཚོགས་དྲུང་ལས་ཁུངས་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༥ ནས་ ༡༧ བར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དང་། ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གཅིག་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད།
དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་རྡ་ས་ནས་ཕེབས་ཐོན་གནང་རྒྱུ་དང། ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་སི་ཨེན་ཇི་ལི་སིར་ Los Angeles ཕེབས་ཐོན་གནང་རྒྱུ་། ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར། ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༨ ནས་ ༡༠ བར་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར་དང། ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་དོན་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་ Washington དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༢ ནས་ ༡༤ བར་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁག་གཅིག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་དང་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར། ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སན་ཕ་རན་སེ་སི་ཀོ་ San Francisco གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར། ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཡུ་ཊ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སལ་ལེག་ Salt Lake City,Utah ཀྱི་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར། ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་ཐོན་གནང་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ནས་ ༢༢ བར་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར་དང། ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ལྡི་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྡ་སར་ཕེབས་འབྱོར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཅས།།


text:
ས་བཅད་དང་པོ། ནང་པའི་མཁས་པ་ཚོས་རྒྱུད་བཞི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་གླེང་ཚུལ།
གཅིག རྒྱུད་བཞི་བཀའ་མ་འདོད་ཚུལ།
བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཁུངས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་གར་ལ་གཏུགས་རྐྱང་བྱ་རྒྱུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བྱས་སྟབས་གསོ་རིག«རྒྱུད་བཞི»ཡང་མི་ཕལ་ཆེར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པའི་མགོ་རྨོངས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་བཅིག་པ་ནས་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་བར་ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་གི་བོད་ཀྱི་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་རྒྱུད་བཞི་བཀའ་རུ་བཞེད། འགའ་ཞིག་བསྟན་བཅོས་སུ་བཞེད་པ་ནི་གང་ཟག་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་གྲུབ་མཐས་འཛིན་པའི་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་མེད། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བ་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དེ་བྱང་ལུགས་དང་ཟུར་ལུགས་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་པར་དེ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ཡང་གཙོ་བོར་བཀའ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ལུགས་གཉིས་སུ་བྱུང་། རྒྱུད་བཞི་བཀའ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ནི། གཙོ་བོ་བྱང་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་«རྒྱུད་བཞི»སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་པར་མུ་མཐུད་ནས་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་རེད། གསོ་རིག«རྒྱུད་བཞི»འདི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་མེད་ནའང་འཆད་པ་པོ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་རྒྱུད་འདི་བཀའ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། ཡང་། འགའ་ཞིག་གིས། གསུང་རབ་དང་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་ཀྱང་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་བ་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་ནུས་པ། ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ཏེ། དེས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསོ་རིག་«རྒྱུད་བཞི»འདིས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཟུག་རྔུལ་བཅོམ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་རེད། བཀའ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། «རྒྱུད་བཞི»འདི་བཀའ་ཡིན་ན་བཀའ་འགྱུར་ནང་དུ་མེད་པ་མ་ཟད། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་ཡབ་སྲས་སྐབས་སུ་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་ཆག«ལྡན་དཀར་མ»དང་། «འཕང་ཐང་མ»སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་མེད་པས་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ། བྱང་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བཟང་གིས། (1)“གསོ་རིག་རྒྱུད་དེ་བཻ་རོ་ཙ་ནས་བསྒྱུར། །རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་མཁན་པོ་པདྨས་ཀྱང་། །ཆོས་རྒྱལ་སྲས་ལ་རང་འགྱུར་མཛད་ནས་གསུངས། །བཻ་རོས་འདིའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་ཆེར་སྤྱད་པས། །སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་མི་མཁྱེན་ལྟར་བྱས་ནས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལའང་ལྐོག་ཏུ་གབ་པར་བསྟན། །ཡབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསང་བར་གདམ་པ་ན། །ལྷ་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་མ་སྤེལ་བས། །འཕང་ཐང་མ་དང་བཀའ་ཁོལ་མ་ཞེས་པའི། །བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་དཀར་ཆག་ཏུ། །མི་འབྱུང་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན། །”ཞེས་སོགས་རྒྱུད་བཞི་བཀའ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ནས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་བཀའ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཡོད་འདུག
གཉིས། རྒྱུད་བཞི་གཏེར་མ་འདོད་ཚུལ།
«རྒྱུད་བཞི»གཏེར་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ནི། སློབ་དཔོན་པདྨས་གཏེར་དུ་སྦས། གྲྭ་མངོན་དབང་ཕྱུག་འབར་གྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པ་ཡིན་ཞེས་རྙིང་མ་བ་ཁ་ཅིག་སྨྲ། གཏེར་མ་འདོད་པའི་ལུགས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཀོད་པར། (2) “གཏེར་མའི་ལུགས་ནི། ཐོག་མར་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་། ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་ཙ་ན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་ཡས་དབུ་རྩེའི་བར་ཁང་གི་ཀ་བ་བུམ་པ་ཅན་དུ་གཏེར་དུ་སྦས་པ་དེ་སྤྱི་ལོ་ 1038 ལོའི་བོད་ཟླ་ 7 པའི་ཚེས་ 15 ཉིན་གཏེར་སྟོན་གྲྭ་མངོན་དབང་ཕྱུག་འབར་བས་སྨན་སྲུང་ཞང་བློན་རྡོ་རྗེ་བདུད་འདུལ་གྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་གཏེར་ནས་བཞེས་ཏེ་འདྲ་བཤུས་ཀྱི་བུ་དཔེ་བཟོས་ཏེ་མ་དཔེ་རྔ་སོར་གཏེར་དུ་བཞུགས་པར་གྲགས། བུ་དཔེ་དེ་ལོ་གཅིག་གི་རིང་གཞན་ལ་གསང་སྟེ། ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་མཛད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ཡར་ལུང་གི་དགེ་བཤེས་ཁུ་སྟོན་དབུས་པ་དར་མ་གྲགས་པ་ཞུ་བར་གནང་། རེ་ཞིག་ཅིག་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་རྒྱ་མ་བཀྲོལ་བར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་བཞེས་མཛད། མཐར་བཀའ་རྒྱ་བཀྲོལ་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་སུམ་སྟོན་ཡེ་ཤེས་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤེལ་བའི་བརྒྱུད་པ་ནི་རྒྱུད་བཞི་གཏྲ་མའི་ལུགས་ཀྱི་དར་ཚུལ་རགས་ཙམ་མོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །
གཡུ་ཐོག་རྙིང་མའི་རྣམ་ཐར་ལས། ལོ་ཙཱ་བ་བཻ་རོ་ཙ་ན་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་ནས་པཎ་ཆེན་ཙནྡྲ་ཝའི་དྲུང་དུ་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ཞུས་ཤིང་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་གདམས་ངག་གནང་ཞིང་བསམ་ཡས་དབུ་རྩེར་ཀ་བ་བུམ་པ་ཅན་དུ་གཏེར་སྦས། གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་དགུང་ལོ་ཞེ་ལྔར་བཞེས་པའི་སྐབས་སུ་གཏེར་ནས་བཏོན་པར་བཤད།
གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་གསོ་རིག་གི་གདམས་ངག་རྣམས་གདུང་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་གནང་ནས་དེས་ཡི་གེར་བཀོད། དེ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་གྱིམ་ཚ་རྨ་ཆུང་བར་བརྒྱུད། ཁོང་གིས་བན་དེ་མི་བདུན་ལ་བརྒྱུད་དེ་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་སྐབས། དཔེ་ཆ་མེ་ལ་བསྲེག་པའི་གྲབས་བྱེད་དུས་བོན་པོ་མི་བདུན་གྱིས་ཁྱེར་ནས་གཙང་སྟོད་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་གི་གསང་ཕུག་ཏུ་སྦས། ཕྱིས་དུས་ལ་བབས་ཙ་ན། གཏང་གི་གཤེན་པོ་བུ་འཚོ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོས་གཏེར་ནས་བཞེས། གཡུ་ཐོག་པས་ཞུ་དག་གཏོང་།ཞེས་སོགས་འཁོད་འདུག
གསུམ། རྒྱུད་བཞི་མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་ཚུལ།
«རྒྱུད་བཞི»མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་བཞེད་མཁན་གཙོ་བོར་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན། བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། གླིང་སྨན་བཀྲ་འབུམ་པ། ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཡིན། ཟུར་མཁར་བའི་རྒྱུད་བཞི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་ལས། (3) “འོ་ན་རྒྱུད་བཞི་རྩོམ་མཁན་བོད་ཀྱི་གང་ཟག་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་དུ་མཁས་པ་མི་དགུ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བླ་སྨན་མི་དགུ། ཞང་རི་བོ་གཟི་བརྗིད་འབར་གྱི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་པའི་མཁས་པ་མི་དགུ། ཨ་ཙ་ར་ཕྱག་རྡུམ་གྱི་སློབ་མར་གྱུར་པའི་མཁས་པ་མི་དགུའི་ནང་ནས་གཡུ་ཐོག་རྒྱ་གར་བཛྲ་གྱི་བུ་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ།”ཞེས་རྒྱུད་བཞི་རྩོམ་པ་པོ་གང་གང་ཡིན་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་བཀོད་ཡོད་ལ། ཟུར་མཁར་བ་རང་གིས་བཞེད་པ་ནི་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་བརྩམས་པ་ཡིན་འདུག་སྟེ། རྒྱུད་བཞི་བཀའ་བསྟན་རྣམ་དབྱེ་ལས། “འོ་ན་རྒྱུད་བཞིས་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་འདུག་པས་སྐྱོན་མི་ཡོང་བ་ཨེ་ཡིན་ཟེར་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བཀའ་ཡིན་པ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་མཁས་བླུན་བར་མ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞིང་། དོན་ལ་མི་དཔྱོད་ཚིག་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་བཀའ་ཡིན་པ་ལྟར་མ་བྱས་ན་མ་མཐུས་པ་ཡིན། གཞན་དུ་ན་ཇ་དང་དཀར་ཡོལ་དང་། རྩ་ཆུ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་ནག་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་དང་། ཁུ་བྱུག་གི་སྐད་འདོན་ཞེས་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེ་ཡང་བཀའ་ལྟར་བཀོད་པ་ལ་འཆད་ལུགས་འདི་ཤེས་དགོས་ཏེ། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་བཀའ་ལྟར་མཛད་པའི་དགོངས་གཞི་ནི། གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་འཁྲུངས་པའི་གནས་དེ་ཚ་བསིལ་གྱི་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉི་ཟླའི་སྟོབས་ཅན་དང་། རྣམ་ཐར་བཀའ་རྒྱ་མ་ན་བཀོད་འདུག་པ་བཞིན་དུ། བླ་མ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས། །བདག་རང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་སམ་སྙམ། །ཞེས་པ་བཞིན་དུ། གཡུ་ཐོག་པ་རང་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས། སུམ་སྟོན་ཡེ་ཤེས་གཟུངས་ནི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཡིན་པ་བྱས་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དགོས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་མགུ་དཀའ་བ་རྣམས་ཁ་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་དང་། གངས་ཅན་འབིགས་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རི་རྣམས་ནི་དེ་དང་དེ་དངོས་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནུས་པ་ཡོན་ཏན་ཆ་མཚུངས་སུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་བརྩམས་པར་བཞེད་ཚུལ (4) “འདི་ཉིད (གཡུ་ཐོག་གསར་མ) མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དངོས་ཡིན་ཞིང་ཁོང་རང་གི་བཞུགས་གནས་དེའི་ཤར་ན་སྤང་རི་སྔོ་སྨན་མང་པོ་སྐྱེ་བ་སྤོས་ངད་ལྡན་དང་འདྲ་བ་དང་། ལྷོ་ན་སྔོ་སྨན་ཚ་བ་སྐྱེ་བ། བྱང་ན་གངས་རི་དང་བསིལ་སྨན་སྐྱེ་བ། ནུབ་ན་ནགས་ཚལ་སོགས་ཆ་མཐུན་ཡོད་པས་ཁོང་རང་གི་བཞུགས་གནས་དེ་སྨན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་དང་། ཐུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་བླ་དང་། ཀུན་རྟོགས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་འཁོར་སྡེ་བཞི་དང་། རྩོམ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་དང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མཛད་ནས་རྒྱུད་བཞི་བཤད་དོ་ཞེས་རྗེ་ཕྲིན་ལས་ཞབས་གསུངས་ལ། ཐུན་མོང་གི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྣང་བ་དག་པའི་གདུལ་བྱའི་ངོར་གླེང་གཞིར་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བདག་སེམས་སོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །
གླིང་སྨན་བཀྲ་འབུམ་པས་བཀའ་དང་གཏེར་མ་ཡིན་པར་དགག་ཅིང་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་བརྩམས་པར་བཞེད་ཚུལ། རྒྱུད་བཞི་བཀའ་འགྲེལ་ལས། (5) བཀའ་མར་བཞེད་པས་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་གསུངས་ཡིན་ཞེ་ན། སྨན་བླ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཡིན་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་སྐུའི་གསུང་མ་གཏོགས་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྨན་བླའི་སྐུ་བཞེངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བཀའ་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་གང་གསུངས་ཀྱང་སྐུ་གསེར་བཙོ་མའི་མདོག་ལས། མདོ་རྒྱུད་གང་གསུང་དེའི་ཕྱག་མཚན་གཞལ་ཡས་ཁང་སོགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་གསུངས་ཚུལ་ནི་མདོ་རྒྱུད་གང་ལའང་མི་འདུག་པས། རྒྱུད་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ཀྱང་སྐུ་མདོག་བསྒྱུར་དགོས་པ་མི་འདུག ལྷ་མོ་ཡིད་འཕྲོག་མས་སངས་རྒྱས་ལ་ཨ་རུ་ར་ཕུལ་བའི་ལུང་དྲངས་ཀྱང་། ཕྱག་ས་གནོན་མཉམ་བཞག་མ་གཏོགས་ཐུབ་པ་ཨ་རུ་ར་འཛིན་པ་ནི་མ་མཐོང་། གཞན་ཡུངས་ཀར་སོགས་བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད་ཕུལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྫས་མ་གཏོགས་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་པ་ནི་མ་མཐོང་། དངོས་པོ་གང་ཕུལ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད་དམ། མེད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཏེར་མར་བཞེད་པས་གྲྭ་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་གཏེར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་གཏེར་སྦས་པའི་ས་རྟགས་དང་འདོན་པའི་དུས་ཚོད་སོགས་ལ་གྲྭ་མངོན་གྱི་གཏེར་ཁར་གསོ་རིག་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པ་དང་། རྒྱུད་བཞི་འདི་ལ་གཏེར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་བརྡ་ཡིག་སོགས་མི་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ངག་འཁྱལ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་མེད།
གཡུ་ཐོག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཚུལ་ནི། རྒྱུད་བཞི་འདི་རྗེ་གཡུ་ཐོག་པས་བོད་བསིལ་བའི་ཡུལ་ཆོས་དང་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། ཞེས་དང་། རྗེ་གཡུ་ཐོག་པ་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་ལས། རང་ཉིད་གར་བལྟས་ལྟ་ན་སྡུག །ཅེས་དང་། རང་སྣང་བཻཌཱུར་ཡ་ཡི་འོད་དུ་གསལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་གཙང་གི་ཚོང་འདུས་མགུར་མོ་སྨན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་གི་ཡུལ་བཀོད། གཞལ་ཡས། སྨན་བླ་གཙོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རང་སྣང་སྤྲུལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་ནུས་མཐུའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མེད་པའི་མཁས་པ་ཡིན་སྟབས། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བདེན་དོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ཞལ་བཞེས་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལས་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མའི་མིང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མ་ཟད། གཏེར་སྟོན་བརྒྱ་རྩའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཀྱང་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མའི་མཚན་ཙམ་ཡང་སྨྲོས་མི་འདུག
ས་བཅད་གཉིས་པ། བོན་ལུགས་ཀྱི་གསོ་རིག་འབུམ་བཞིའི་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ།
གཅིག འབུམ་བཞི་གསུང་བའི་གནས་དང་འཁོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས།
ཀ «གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»ཐོག་མར་གསུངས་སའི་གནས་ནི། དེང་དུས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གངས་ཏི་སེའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡིན་པར་གསལ་ཏེ། «ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན»ལས། “གནས་མཆོག་དམ་པ་འོལ་མོ་གླིང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ། དབལ་སོ་གངས་ཀྱི་ར་བའི་ནང་དུ་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡང་མཚོ་མུ་ཁྱུད་བདལ་བའི་འཁོར་མོ་འཁོར་ཁྱུད་ཀྱི་གླིང་ན། ཡངས་ལ་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་བདལ་བ། ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་མོ་ཕུན་སུམ་དུ་འཚོགས་པ། རི་བོ་དང་རི་བྲན་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་ནེའུ་ཐང་དང་། ཆུ་བོ་དང་ཆུ་ཕྲན་དང་། ལུ་མ་དང་ལྡིང་ཀ་དང་། དཔག་བསམ་དང་ནགས་ཚལ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། སྨན་དང་། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དང་། རི་དྭགས་དང་། གཅན་གཟན་དང་། འདབ་ཆགས་དང་། ཆུ་གནས་དང་། གཡུང་དྭགས་དང་། མི་ནོར་དང་། ཡུལ་མཁར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་འཚོགས་པ་རུ་མངའ་འོ། །” ཞེས་དང་། ཡང་ “ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཤམ་པོ་ལྷ་རྩེ། བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཁོ་མ་ནེའུ་ཆུང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཁྲི་སྨོན་རྒྱལ་བཞེད། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བལ་པོ་སོ་བརྒྱད།” ཅེས་སོགས«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»གསུངས་ཡུལ་འོལ་མོ་གླིང་ཆེན་དང་། དེའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཡུལ་གཙོ་བོ་བཞི། དེའི་ཕྱིའི་གླིང་ཆེན་བཅུ་གཉིས་དང་ཡུལ་ཆེན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ན་དེང་དུས་མངའ་རིས་གངས་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་གྲོང་དང་ས་ཆའི་མིང་ཤ་སྟག་སྣང་བས། འདི་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»གསུངས་ཡུལ་དེ་ལྷའི་ཞིང་ཁམས་སོགས་གནས་གཞན་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཡུལ་དང་དེ་ལས་ཀྱང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་གསུངས་ཡོད་པ་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྫི་བོས་ཀྱང་ཤེས་སླ་བ་ཞིག་རེད།
ཁ། འབུམ་བཞི་གསུངས་པའི་འཁོར་ནི། རྨ་ལོ་དང་། གཡུ་ལོ། གཏོ་བུ་འབུམ་ཤེས། དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་སོགས་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད་པ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། གསོ་རིག་«རྒྱུད་བཞིའི»ནང་དུ་རྒྱུད་གསུང་བའི་འཁོར་ནི། ལྷའི་སྨན་པ་ཐ་སྐར་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་དང་། མེ་བཞིན་འཇུག་དང་། འགྲོ་བ་སྐྱོང་གི་བུ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་སོགས་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གི་མིང་བགྲང་ཡོད་པ་ལས་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་མི་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་པ་འདིས་ཀྱང་«རྒྱུད་བཞིའི»རྣམ་པ་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱུང་ཡོད་པར་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།
གཉིས། འབུམ་བཞིའི་གདམས་ངག་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ།
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་སྔ་ཤོས་ནི་མིག་སྔར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་རྣམས་ལས། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་གདུང་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱི་ཡབ་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་རྣམས་འཆད་ཉན་དང་རྒྱུད་འཛིན་སྤེལ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གཞུང་དེའི་མཇུག་བྱང་དུ། བདུད་བརྩི་སྨན་གྱི་མདོ་དགུའི་བརྒྱུད་རིམ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་གསུངས། དེས་དམུ་ཚ་ཏྲ་ཧེ་ལ་བཤད། དེས་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་ལ་བཤད། དེས་གྱིམ་ཚ་རྨ་ཆུང་ལ་བཤད། དེས་བན་དེ་མི་བདུན་ལ་བརྒྱུད་དེ་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་སྐབས། དཔེ་ཆ་མེ་ལ་བསྲེག་པའི་གྲབས་བྱེད་དུས་བོན་པོ་མི་བདུན་གྱིས་འཁྱེར་ནས་གཙང་སྟོད་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་གི་གསང་ཕུག་ཏུ་སྦས། ཕྱིས་དུས་ལ་བབས་ཙ་ན། གཙང་གི་གཤེན་པོ་བུ་འཚོ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པས་གཏེར་ཞལ་ཕྱེ་ནས། རྨེའུ་མཁས་པ་དཔལ་ཆེན་ལ་གདམས་པའོ། །བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཁམ་ཡུ་རྐ་གྱི་བཙུན་པ་དྲུང་མུ་ཉི་ཝེར་གྱིས་བགྱིས་པ་སརྦ་ཛ་ཡན་ཏུ། །
ས་བཅད་གསུམ་པ། རྒྱུད་བཞི་དང་འབུམ་བཞི་གོ་བསྡུར་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ།
གཅིག བྱུང་བའི་དུས་རབས་ལ་དཔྱད་པ།
ཀ བོན་གྱི་«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»བྱུང་བའི་དུས་ནི་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག གཞུང་འདིའི་ཐོག་མར་གདུང་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་རྨང་གཏིང་ཞིང་དེ་རྗེས་དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་ལྷ་རྗེ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ཡིག་ཟིན་བྲིས་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་བོན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་བསྣུབས་པའི་སྐབས་སུ་བན་དེ་རྣམས་ཀྱིས«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»མེར་བསྲེགས་གྲབས་བྱེད་དུས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཏེར་དུ་སྦས། དེ་ནས་མི་རིང་བར་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་གསལ་ཡོད་འདུག
ཁ། རྒྱུད་བཞི་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཁག་རྣམས་བཀའ་བསྟན་སོ་སོར་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་གསོ་རིག་གི་གཞུང་འདི་བཀའ་དང་། བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་མ་ཤེས་པར་མཁས་པ་སོ་སོའི་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བྱུང་འདུག དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་སྤྱི་ལོ་ 1545 ལོར་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་ 1565 ལོར་བརྩམས་གྲུབ་པའི་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ་«རྒྱུད་བཞི»རྩོམ་པ་པོ་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་། ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས་སྤྱི་ལོ་ 1571 ལོར་བརྩམས་«རྒྱུད་བཞི་བཀའ་བསྟན་རྣམ་དབྱེ»ལས། སླར་ཡང་«རྒྱུད་བཞི»རྩོམ་པ་པོ་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་«རྒྱུད་བཞི»བཞི་རྩོམ་པ་པོ་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཡིན་པའི་བཤད་སྲོལ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།
གཉིས། ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དཔྱད་པ།
«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»དང་«རྒྱུད་བཞི»གཉིས་པོར་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་དཔྱད་ན་ཁྱད་པར་ཆེར་མ་མཐོང་ཡང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆ་ནས་བལྟས་ན«གསོ་རིག་འབུམ་བཞི»ཚིག་སྦྱོར་རྣམས་ཚིག་རྐང་མི་སྙོམ་པ་དང་། སྡེབ་སྦྱོར་མི་སྙན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྐྱོན་མང་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་ནད་འབུམ་ནག་པོའི་རྗོད་ཚུལ་རྣམས་ཚིགས་བཅད་དང་ཚིག་ལྷུག་གང་ཡིན་དབྱེ་དཀའ་བ། གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་གི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་སོགས«དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི»ལས་བྱུང་བའི་རྟགས་མཚན་མང་བ་དང་། «དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི»ནི་ཚིག་རྐང་སྙོམ་པ་དང་། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་སྙན་པ། བརྡ་དག་དོན་གསལ་བ་སོགས«འབུམ་བཞི»ལས་བྱུང་ཕྱི་བ་དང་ཡར་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་གང་འཚམས་ཞིག་ཡོད།
ཀ བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ནི། «འབུམ་བཞི»ལས། གནས་མཆོག་དམ་པ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པ། དབལ་སོ་གངས་ཀྱི་ར་བའི་ནང་དུ་ཆགས་པའི། མཚོ་མུ་ཁྱུད་བདལ་བའི་གླིང་། ཞེས་པ་དེའི་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ན་གནས་པའི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་དང་། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི། དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ཆེན་བཅུ་དྲུག་སོགས་མདོར་ན་གངས་ཏི་སེའི་ཉེ་སྐོར་གྱི་ཞང་ཞུང་མངའ་རིས་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་ས་མིང་དང་། གནས་བཀོད་གསལ་པོར་ཡོད་པ་དང་། ཞུ་བ་པོ་དྲང་སྲོང་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་དང་། འཆད་པ་པོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སོགས་བསྟན་པ་དེ་དག«རྩ་རྒྱུད»དུ་ལྟ་ན་སྡུག་གི་ཞིང་ཁམས་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ན་རི་བོ་འབིགས་བྱེད་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ན་རི་བོ་མ་ལ་ཡ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ན་རི་བོ་སྤོས་ངད་ལྡན་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ན་རི་བོ་གངས་ཅན་སོགས་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་གནས་བཤད་དང་། རྒྱུད་ཞུ་བ་པོ་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་དང་། གསུང་པོ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་བཅོས་འདུག «ཐུགས་འབུམ་མཁའ་སྔོན»གྱི་ལེའུ་བདུན་པ་འབུམ་བཞིའི་ཆེ་བརྗོད་པ་འདི«རྩ་རྒྱུད»དུ་མེད་པས་རྩ་རྒྱུད་ལ་ལེའུ་དྲུག་ལས་མེད།
ཁ། «འབུམ་བཞིའི»གཉིས་པ«གསོ་བྱེད་སྨན་འབུམ་དཀར་པོ»དང་། «རྒྱུད་བཞིའི»«ཕྱི་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱུད»གཉིས་ལས། ལེའུ་གཉིས་པ་ཆུ་བརྟག་ཐབས་ལས་གདོན་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་གྲངས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བར་འདུག «སྨན་འབུམ་དཀར་པོར»ལེའུ་སོ་གཉིས་དང་། «ཕྱི་མ་རྒྱུད»ལ་ལེའུ་ཉེར་བདུན་ཏེ། དེ་ཡང་«སྨན་འབུམ་དཀར་པོའི»ལེའུ་དང་པོ་གླེང་སློང་གི་ལེའུ་དང་། ལེའུ་ཉེར་བདུན་པ་གཉེན་པོ་གཅིག་རྒྱུད། ལེའུ་ཉེར་བརྒྱད་པ་འགོག་སྲུང་། ལེའུ་སུམ་ཅུ་བ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ། ལེའུ་སོ་གཉིས་པ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་བསྟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ«སྨན་འབུམ»ལ་ལེའུ་ལྔ་ལྷག་པོ་བྱུང་འདུག འོན་ཀྱང་«ཕྱི་མ་རྒྱུད»ཀྱི་ནང་དུ་གོང་གསལ་གྱི་ལེའུ་འདི་དག་གི་ནང་དོན་ཕལ་ཆེར་ལེའུ་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་དུ་བསྡུས་འདུག
ག «འབུམ་བཞིའི»གསུམ་པ«དཔྱད་བུ་ཁྲ་བོ»དང་། «རྒྱུད་བཞིའི»གཉིས་པ«བཤད་རྒྱུད»གཉིས་ལེའུའི་གྲངས་དང་། བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཐུན་དུ་འདུག་ཀྱང་། གཞུང་འདིའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་སྨན་རྫས་ཀྱི་རོ་དྲུག་པོའི་ལྕི་སྣུམ་ལ་སོགས་འབྱུང་བའི་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གོ་རིམ་རྣམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཐབས་སྐོར་ལ་གཞུང་གཉིས་པོའི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་བྱུང་འདུག
ང་། «འབུམ་བཞིའི»བཞི་པ«ནད་འབུམ་ནག་པོ»དང་། «རྒྱུད་བཞིའི»གསུམ་པ«མན་ངག་རྒྱུད»གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར། སྤྱིར་རྒྱུད་བཞིའི་ལེའུ་བཞི་པ་བད་ཀན་སྨུག་པོ་ཞེས་པར། འབུམ་བཞི་ལས་ཁྲག་ནད་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་པ་གཞི་བཅས། ལེའུ་ཞེ་བཞི་པ་མན་ཆད་འབུམ་རྒྱུད་གཉིས་པོའི་ལེའུའི་གོ་རིམ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན། «ནད་འབུམ»ལས་གཟའ་ནད་བཅོས་པ་དང་། ཀླུ་འདོན་བཅོས་པའི་ལེའུ་ནང་གི་ཞང་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་སྔགས་རྣམས«མན་རྒྱུད»དུ་མི་སྣང་། རྒས་པ་གསོ་བ་བཅུད་ལེན་གྱི་ལེའུ་ལས་ཚེ་བཀྲགས་བསྐྱེད་པའི་ཞང་སྐད་ཀྱི་སྔགས་རྣམས«མན་རྒྱུད»དུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་སུ་བསྒྱུར་འདུག «མན་རྒྱུད»ལ་ལེའུ་གོ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་«ནད་འབུམ་ནག་པོ»ལ་བསྟོད་པའི་ལེའུ་དང་། གཉེར་གཏད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པས་ལེའུ་གོ་བཞི་ཡོད་འདུག
ས་བཅད་བཞི་པ། རང་ལུགས་«རྒྱུད་བཞི»བྱུང་ཚུལ་དང་རྩོམ་པ་པོ་གང་ཡིན་བཤད་པ།
གཅིག གཞན་ལུགས་ལ་དཔྱད་པ།བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་«རྒྱུད་བཞི»སངས་ཀྱི་གསུངས་ཡིན་པར་བཞེད་མཁན་འགའ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་དང་། ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ། ལྷག་པར་དུ་གླིང་སྨན་བཀྲ་འབུམ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀག་ཡོད་པ་དེ་ལས་གསལ་བཤད་མང་པོའི་དགོས་གལ་མ་མཐོང་། སྤྱིར་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་སྔོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་རྣམས་བཀའ་དང་། བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་བཀའ་བསྟན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་དང་། དབུས་པ་བློ་གསལ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་གསུངས་རབ་རྣམས་དབྱེ་བ་དང་སྡེ་ཚན་ཕྱེ་བའི་སྐབས་སུ། གསོ་རིག་«རྒྱུད་བཞི»འདི་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བའི་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་བཅུག་པ་འདིས་«རྒྱུད་བཞི»བོད་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གྲས་སུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷུང་འདུག


text:
དགའ་ལྡན་དགོན།
དགའ་ལྡན་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ནང་དོན།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
འབྲོག་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་པའི་གླིང་ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྷ་ས་ གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུ་འདས་པའི་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་ ཀྱི་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་ཞེས་པའི་གནས་སུ་ཆགས་ཡོད།འདི་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ ཆེན་པོས་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༤༠༩ལོར་ཆོ་འཕྲུལ་ སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་གྲོལ་མ་ཐག་སློབ་མ་ཉུང་ཤས་དང་བཅས་གནས་དེར་ ཕེབས་ནས་བརྟག་པར་མཛད་པས་གནམ་ས་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་བཤད་ སྒྲུབ་འཆད་ཉན་འཕེལ་བའི་གནས་བཟང་པོར་གཟིགས་ནས་ས་དེར་ དགོན་པ་འདེབས་པའི་ལྗགས་བཀོད་གནང་བ་ལྟར་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྒྱལ་ ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་དང་།འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ ནས་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཁྲིད་པ་དང་། དེའི་ཉེ་སྐོར་གྱི་སྐྱ་བཙུན་དང་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དང་བ་ཆེན་པོས་ ཞབས་འདེགས་ཞུས་པར་བརྟེན་ལོ་དེ་རང་ལ་གཟིམ་ཁང་གི་ཐོག་དྲངས་ བྲང་ཁང་(གྲྭ་ཤག་) བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ལ་གཞི་ བཏིང་བའང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ། བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་བྱ་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༡༧ལོར་རྗེའི་ལྗགས་བཀོད་བཞིན་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་གཙང་ ཁང་དང་། མགོན་ཁང་། ཁྱིམ་ཀ་བ་བདུན་ཅུའི་ས། སྒྲུབ་མཆོད་ཁང་བཅས་ གྲུབ། ལྕགས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༤༢༠ལོར་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེ་དང་། འདུལ་འཛིན་ གཉིས་ནས་རྗེའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་ནང་རྟེན་དུ་བཞུགས་པའི་གསེར་ གདུང་ཁང་བཞེངས། དགོན་པ་འདིར་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གཅིག་དང་། གྲྭ་ཚང་གཉིས།ཤར་རྩེ་དང་བྱང་རྩེ།ཁང་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དེ་བཞིན་ ཡངས་པ་ཅན་དང་། ལི་མ་ལྷ་ཁང་། བླ་མ་ལྷ་ཁང་། ཁྲི་ཐིག་ཁང་། ལྔ་མཆོད་ཁང་། བྱང་རྩེ་གཟིམ་ཁང་། པར་ཁང་སོགས་ཡོད་ཅིང་དགོན་པའི་དབྱིབས་རི་ལྡེབས་སུ་ཆགས་ སྟབས་ཐོག་བརྩེགས་སུ་གནས་ཏེ་རང་གཞི་ཡངས་པ་ལ་པིར་གྱིས་ བྲིས་པ་ལྟར་མངོན་ལ་གདན་སའི་མིང་ལ་ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ལས་ཀྱི་ རྡོ་རྗེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དགའ་ལྡན་ཞེས་མིང་བཏགས་ཏེ་དགེ་ ལུགས་པའི་དགོན་ནམ་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གཏོགས། དགོན་འདིའི་འདུ་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ནང་བཞུགས་ པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཙོང་ཁ་ པའི་སྐུ་བརྙན་ཆེ་བ་དང་། བྱམས་པའི་གསེར་སྐུ་ཆེ་བ།འདུ་ཁང་ ཆེན་མོའི་སྦུག་ཏུ་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་ཙོང་ཁ་པ་ ཆེན་པོའི་བཞུགས་ཁྲི་དང་།གསེར་ཁྲིའི་དབུ་ཐོད་དུ་དགའ་ལྡན་ལྷ་ བརྒྱའི་ཞིང་བཀོད།དེ་བཞིན་མི་དབང་ཕོ་ལྷས་བཞེངས་པའི་གསེར་ ཁྲིའི་སྟེང་གི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཆེས་ལེགས་བཟོ་དབྱིབས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།དེའི་འོག་ཏུ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་འབའ་ ཞིག་ལས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་འཛམ་ གླིང་གཡས་བཞག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ཡོད། ཡངས་ཅན་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་གི་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་གདུང་ བཞུགས་པའི་གསེར་གདུང་ཡིན།དེ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༡༩ལོར་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཚབ་དང་འདུལ་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་དངུལ་ཆེན་ བཅོ་བརྒྱད་ལྷག་ཙམ་ལ་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྲས་ཏེ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་ རྟེན་གྱི་དབྱིབས་སུ་བཞེངས།ཕྱིས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ནས་ཁྲི་ཐོག་ ལྔ་བཅུ་པ་བྱ་བྲལ་དགེ་འདུན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དངུལ་གདུང་གི་ཕྱི་ནས་གསེར་ སྦྱངས་བརྡུངས་ཀྱིས་བཏུམས་ཏེ་གསེར་གདུང་དུ་བསྒྱུར།དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་བཅོ་ ལྔ་པའི་ལྕགས་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོའི་ནང་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་ དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་དགུ་བཅུ་པ་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་བྱ་བ་གཙོ་བོར་བསྐོ་འཛུགས་ མཛད་དེ་གསེར་གདུང་ཉམས་གསོ་མཛད་པས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་བཟོ་བཀོད་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར།གསེར་གདུང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་ དང་མཁས་གྲུབ་རྗེས་སོགས་འཇམ་དབྱངས་གཙང་པ་བདུན་བརྒྱུས་ག་སོགས་པའི་ གདུང་རྟེན་དང་།རྗེ་རང་གི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་བྱིན་ཅན་སྐུ་རྒྱ་གར་མ་རྒྱ་ནག་མ་ གཉིས་བཅས་བཞུགས་ཡོད་ལ་གསེར་གདུང་ཁང་ནང་དུ་གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་པ་ དང་།འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་བཅས་སེའུ་ཐང་དགའ་ལྡན་ སེའི་ཐང་སྐུ་ངོ་མཚར་ཅན་བཞུགས།དེ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཏྰ་མིང་གི་ སྲས་ཟོན་ཏི་ཡིས་རང་གི་ཏི་ཤི་སེ་ར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་སློབ་མ་ཨ་མོ་གྷ་དང་ བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་གཉིས་ལ་ཕུལ་བ་དང་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གསེར་གདུང་ ཁང་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན།ཡངས་ཅན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྤུག་གི་གཙང་ཁང་ལྷོ་མའི་རྟེན་ གཙོ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་པ་བདུད་འདུལ་ཆེན་པོ་ སྐུ་ཚད་ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་ལས་མཐོ་གང་ཙམ་གྱིས་ཆེ་བ་ཐུབ་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་མར་གྲགས་ པ་བཞུགས།དེའི་བཞུགས་ཁང་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཕིབས་ཉིས་བརྩེགས། རྒྱལ་ཡོལ་ཁྲི་དྲུག་འགྱོགས།མདུན་དུ་འབྲུག་ཤ་འགྱུར་དང་བཅས་པ་འདི་ཕོ་ལྷ་མི་ དབང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བཞེངས་།གཙོ་བའི་མཐའ་སྐོར་དུ་རྒྱལ་ཚབ་ དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་གསེར་སྐུ་དང་། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་བཞེངས་པའི་ཐུམ་དབང་གི་གསེར་སྐུ་ ཆེ་བ་སོགས་བཞུགས།ཡངས་པ་ཅན་གྱི་འོག་ཤོད་མགོན་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་དཔལ་ རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བ་གཅིག་དང་།བཀའ་སྡོད་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེ་ཡབ་ཡུམ་ བཅས་པ་འདི་རྣམས་ནི་ཙོང་ཁ་པ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་བཞེངས་པ་བ་ཟད་རབ་གནས་ ཀྱང་མཛད།གཙོ་བོའི་མཐའ་སྐོར་དུ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང་།ལྷ་མི་ཕྱག་བཞི་མ།གནོད་ སྦྱིན་བཞི་དང་བཅས་པ་བཞུགས།ཡངས་པ་ཅན་གྱི་སྟེ་ཐོག་ཏུ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་ པའི་བློས་བསླངས་ལྷ་ཁང་ནང་གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་པ་ལྷ་སོ་གཉིས།དེའི་ཤར་དུ་ རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་གསུམ་བཅས་ཀྱི་བློས་བསླངས་ཀྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད།དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་ནང་གི་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་དངུལ་བྲེ་ཆེན་གཉིས་རེ་ དང་།འཁོར་ནང་མ་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལའང་དངུལ་ཆེན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་གར་བླུགས་ དང་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྲས་པ་དང་།ལྷ་གཞན་རྣམས་གསེར་ཟངས་ལས་བཞེངས་ པ་བཅས་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད།ལི་མ་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་བོ་སྣེ་གདོང་མི་དབང་ གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཙོང་ཁ་པར་ཕུལ་བའི་ཐུབ་དབང་བདུད་འདུལ་མའི་སྐུ་ལི་མ་དང་། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བློས་བསླངས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱིས་གཙོས་ཙོང་ཁ་པའི་ཐུགས་དམ་ རྟེན་ལི་མའི་སྐུ་དང་། གསེར་ཟངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་རྣམས་ཡོད། ཡང་བློ་གྲོས་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཞེངས་པའི་གསར་བ་ཁར་དུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་ ཐུབ་དབང་གི་གསེར་སྐུ་ཆེ་མོ་གཅིག་དང་།ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་བྱམས་པ།འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་ སྐུ་སོགས་གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བ་བཅུ་ཕྲག་སྐོར་ཡོད། བླ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ དངུལ་སྐུ་ཆེ་བ་གསུམ་དང་།གསེར་ཟངས་སྐུ་ཆེ་བ་གཉིས། ཇོ་འབྲོམ་ཡབ་སྲས།རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་དངུལ་སྐུ་རེ།སྡེ་སྲིད་ཟངས་རི་པས་ ཕུལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ།རྗེའི་གསུང་འབུམ་དམ་འབྱར་མ།གནས་ བརྟེན་བཅུ་དྲུག་གི་སེའུ་ཐང་ངོ་མཚར་ཅན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུགརྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་།ཇོ་བོ་རྗེ་ རྣམ་ཐར་ཞིང་བཀོད་སྐུ་ཆེ་བ་རེ་བཅས་བཞུགས།རྗེའི་གཟིམ་ཁང་ཁྲི་ཐོག་ཁང་དུ་རྟེན་ གཙོ་བོ་གོང་གསལ་བློས་བསླངས་གསུམ་གྱི་ལུགས་ཕུད་ད་དུང་དཔའ་བོ་འཇའ་ཚོན་མ་ སྟེ་ཥཀ་པྰ་ལ།རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་མེད།རྣམ་རྒྱལ་མ། གདུགས་དཀར། འཇམ་དབྱངས་སོགས་ ཀྱི་གསེར་སྐུ་བཞུགས། ལྔ་མཆོད་ཁང་དུ་ཙོང་ཁ་པའི་ཚེམས་འོད་ཟེར་མ་དང་།འཇམ་དབྱངས་རང་བྱོན་རིང་ བསྲེལ་མང་དུ་འཕེལ་བར་གྲགས་པ་དང་།རྗེའི་ཐུགས་དམ་གདུགས་དཀར་ཕྱག་སྟོང་ དབུ་སྟོང་གི་ཞག་ཐང་ཆེ་བ་གཅིག་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་བཞེངས་པའི་རྗེའི་འདྲ་ སྐུ་སོགས་བཞུགས། བྱང་རྩེའི་གཟིམ་ཁང་དུ་སྔོན་བཅོག་ལྡན་འདས་གླང་པོའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་སྐུ་རུས་ ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་།རྗེས་བཀྲ་ཤིས་གདོང་ཁ་མ། གསང་འདུས་དང་།བདེ་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གསེར་ཟངས་སྐུ།འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ ཆེའི་རྟེན་སྐལ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྐུ་གསུང་བྱོན་མ་སོགས་བཞུགས། པར་ཁང་དུ་རྗེ་ རང་གི་གཟིགས་དཔེ་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་། སྔགས་རིམ། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་བཅས་ཀྱི་པར་ཤིང་རྗིའི་ཕྲག་གནས་བ་བཞུགས་སོ།།སྐོར་ལམ་ གྱི་ཁྱོན་དུ་རིམ་པ་བཞིན་བདུད་རྩིའི་ཆུ་མིགཕྱག་མཁར་བུམ་པ།ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་། ཡིག་དྲུག་རང་བྱོན། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྗེས་རྣམས་དང་།ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་འབག་དུང་དཀར་གཏེར་ནས་ བཞེས་པའི་རྗེས་ཤུལ།རྗེ་རང་གི་ཕྱག་མཛུབ་ཀྱིས་བྲག་ལ་བྲིས་པའི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པའི་སྐུ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་།
དགོན་འདིའི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོར་མི་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན།འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ། སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ།གཞིས་ཀ་སྣེའུ་པ་སོགས་དང་ཕྱིས་སུ་རིམ་པར་བྱོན་པ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ རྒྱན།རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།གུ་ཤྲྰི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ། སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ། སྡེ་སྲིད་ཟངས་རི་པ། ལྷ་བཟང་། བཤད་གྲགས་ཕོ་ལྷ་བ།རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པ།གཞན་ཡང་ རྒྱ་སོགས་བོད་ཡོངས་ནས་བསྙེན་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་པའི་ གླིང་ཞེས་པ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ འདི་ནི་ཐོག་མར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་རྗེ་ཉིད་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ བརྩིས་པ་ནས་ཁྲི་ཆེན་ཀུན་དགའ་བར་གདའ་ལྡན་ཁྲི་པ་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་བྱོན་ཡོད་ཅིང་། དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ལ་སོགས་པ་མཁང་དབང་མང་པོས་གསར་དུ་ སྐྲུན་དང་ཉམས་གསོ་གནང་ནས་འདུས་སྡེ་རིམ་འཕར་གྱིས་གྲྭ་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ནས་ མཁང་པའི་དབང་པོ་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟར་ཐོན་ཞིང་ས་གཞིའི་ཁྱོན་དུ་འབྲུག་ལྟར་གྲགས།
དགོན་འདིར་གནའ་བོའི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེའི་རིགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ སེའུ་ཐང་དེ་རྣམས་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཡིག་རྫས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན།ངག་རྒྱུན་དུ་སེའི་ཐང་ དེ་དག་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་འཚེམ་དྲུབ་ཡིན་སྐད་ཀྱང་སྐུ་ཐང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་བཟོ་སྟངས་ལ་ གཞིགས་ན་ཡིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་འགོད་ཐོན་པའི་ཅང་སུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གོས་སྐུ་འཚེམ་དྲུབ་ མ་འདྲ།སེའི་ཐང་དེ་རྣམས་བཟོ་སྤུས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་རིག་རྫས་ གཞན་མཚུངས་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ཡིས་ལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༡ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་ གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས།ཡིན་ནའང་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོའི་རིག་གནས་ གསར་བརྗེའི་དུས་ཟིང་ནང་དགོན་པ་འདི་རྩ་གཏོར་དུ་སོང་ཡང་།༩༧༩ལོད་ཆ་ཏང་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནས་འགྲོ་གྲོན་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་སྤྱི་ཞི་༡ར་སླར་ཡང་བསྐྱར་གསོ་མཛད་ནས་ ལྔ་མཆོད་ཁང་དང་།གསེར་སྡོང་ཁང་།ཡངས་པ་ཅན།ཁྲི་ཐོག་ཁང་།གསེར་ཁྲི་ཁང་།མངའ་རིས་ སོགས་རགས་ཙམ་གྲུབ་སྟེ་གྲྭ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་ སྐོར་བ་དང་།དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་ཅིང་དོན་དང་མཐུན་པའི་ གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་གྱུར།