text:
ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་ཐང་དུ་དྷ་ས་ས་གནས་མི་མང་ལ་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་གནང་བའི་གསུང་བཤད།
༢༠༠༨ ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༤ ཉིན། དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་པའི་ྋསྐྱབས་རྗེ་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་པའི་སྐྱབས་ཡུལ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གྱིས་མཚོན་པའི་ས་གནས་གཞུང་མང་ཛ་དྲག་ལས་འགུལ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་རྣམ་པ། འདིར་འཛོམས་པའི་མི་མང་ཚང་མར། ས་གནས་འགོ་འཛིན་གྱིས་ཉེ་ཆར་ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་མོར་འདུ་འཛོམས་དང་ཁྲོམ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གཏམ་བཤད་ཆེད་ཡོང་རོགས་ཞེས་མགྲོན་འབོད་གནང་ཡང༌། ལས་དོན་གཞན་ཞིག་ཆེད་སྔོན་ནས་དུས་ཚོད་བཟོས་ཟིན་པས་བཅར་ཐུབ་མ་སོང༌། སླར་ཡང་ད་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་བདུན་ཚིགས་ཀྱི་རིམ་པར་སྨོན་ལམ་དང་ཁྲོམ་སྐོར་འདིར་ཡོང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་གསུངས་ཙང་བཅར་བ་ཡིན།
ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦།༥༧ ཙམ་ནས་འགོ་ཚུགས་པའི་གཡོན་ཐལ་ཆེ་བའི་སྲིད་བྱུས་དེའི་དབང་གིས་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་དཀའ་སྡུག་ཆེན་པོ་མྱངས་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ལེགས་བྱང་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་སྡེབ་གསོད་དང་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་ནང་ལྷུང་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་བརྒལ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེའི་རིང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་རབས་གསུམ་གྱིས་མགོ་མ་བསྒུར་བ་དང༌། རེ་བ་མ་ཟད་པ། བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་བློས་མ་བཏང་བར་མུ་མཐུད་བཙན་རྒོལ་གནང་བ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ ༢༠༠༨ ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱིས་བོད་མི་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བོད་རང་དབང་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་མཐོང་ཐོས་ཉམས་མྱོང་མེད་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞི་བཅུ་མན་ཆད་ཀྱི་བོད་མི་ན་གཞོན་གྱིས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཡི་མ་རངས་པའི་མཁྲེགས་འཛིན་དང་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་མ་གྲགས་པའི་དྲག་གནོན་གྱི་དབང་གིས་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་སྲོག་ཤོར་བ་དང༌། དེ་ལས་མང་བ་ཞིག་ལ་རྨས་སྐྱོན་དང༌། ཉེས་རྡུང་བཙོན་འཇུག དྲང་བདེན་མིན་པའི་ཁྲིམས་གཅོད་བྱས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོང་དང་ཡོང་མུས་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལའང་ཞི་རྒོལ་མཚམས་མ་ཆད་པ་ནི་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཉིན་ལྟར་གསན་དང་གསན་བཞིན་པ་རེད། བོད་ནང་ཞི་རྒོལ་གནང་མཁན་ཚོས་ཞི་རྒོལ་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ག་རེ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ལུས་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་གསལ་པོར་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་པའི་མི་དེ་ཚོ་ནང་བཞིན་ག་རེ་བྱས་ནའང་ཉེན་ཁ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་ནས་ཞི་རྒོལ་དང་ལས་འགུལ་ནམ་ཡང་རྩོམ་གྱི་མེད། ཁ་ནས་འབོད་ཚིག་ཅིག་འཐོན་ནའང་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁོ་རང་ཚོས་བློས་བཏང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ལས་འགུལ་དེ་འདྲ་རྩོམ་གྱི་ཡོད་རེད། དེ་དང་མཉམ་དུ་ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་པའི་བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་ཚོས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དུ་བོད་ནང་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཆེད་སྐབས་དུས་དང་འཚམས་པའི་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་བརྩམ་དགོས་རྒྱུ་དེ་བཤད་མ་དགོས།
བོད་དུ་དྲག་གནོན་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་མ་ཐག་ནས་བཀའ་ཤག་གིས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལ་རེ་འདུན་ཞུས་པ་གཞིར་བཟུང་ྋདཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་དབུ་ཁྲིད་འོག་བོད་གཞུང་མང་ཛ་དྲག་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་ད་བར་བྱེས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་མ་འགལ་བའི་ཐོག་ནས་ལས་འགུལ་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་བརྩམས་ཡོད། དེ་ཚོའི་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐུགས་འགན་ཆེན་པོས་ཆ་ཤས་བཞེས་གནང་བ་དེ་ལ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ངོས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་དུང་ང་ཚོས་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་ལས་བརྩམ་རྒྱུ་མང་བ་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་མཁྱེན་དགོས།
འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསུམ་དུས་གསུང་འཕྲིན་ནང་ང་ཚོའི་བསམ་བློ་མང་ཤོས་དེ་ཕྱི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཨོ་ལམ་པིཀ་རྩེད་འགྲན་འདུ་འཛོམས་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ག་འདྲ་ཆགས་མིན་སྐོར་གཏོང་དགོས་ཞེས་བཀའ་གནང་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་ནང་ད་ལྟ་བཞིན་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་ཙམ་ཡང་ཐུབ་མེད། ང་ཚོས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསུང་འཕྲིན་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་གནང་བ་ཡིན་ན། དེ་མ་འོངས་མངོན་གཟིགས་ཀྱི་གསུང་ངོ་མ་རང་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ནང་དྲག་གནོན་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཨོ་ལམ་པིཀ་རྗེས་ལ་དྲག་གནོན་ག་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་བོད་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་དམར་ཤོག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྲང་ཆི་ལིང་གི་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་གཏམ་བརྗོད་ཁག་ནང་བལྟས་པ་ཡིན་ན། རྒྱུན་རིང་པོའི་བར་དུ་དམིགས་བསལ་གྱིས་དྲག་གནོན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ལ་དགོན་སྡེ་ཁག་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཉའ་གནོན་དང་དམ་དྲག་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དེ་ཚོ་བསྐྱར་དུ་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད། གང་ལྟར་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་བར་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་གནས་སྲིད་པ་དང༌། ད་ལྟ་ལས་དཀའ་ལག་ཁག་པ་དང་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་དེ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་དགོས། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བརྩམ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་དེ་དག་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་དགོས་པ་དང༌། ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་ད་དུང་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། གཞུང་མང་ཛ་དྲག་ལས་འགུལ་ཚོགས་ཆུང་ལ་ཡང་ཡང་སྙན་གསན་ཞུས་པ་བཞིན། སྐད་འབོད་དང༌། ཁྲོམ་སྐོར། མར་མེ་ཁྲོམ་སྐོར། ཟད་བཅད་ངོ་རྒོལ་དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེ་ཡང༌། དེ་དག་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ནང་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་མ་གཏོགས། ལོ་དང་ཟླ་བ་སྦྲེལ་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་ཡོང་ཆེད་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་མང་པོ་བརྩམ་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱནྡྷིས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་གྱི་རྩོད་ལེན་གནང་སྐབས་ཐོག་མ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྣམ་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། དེ་རྗེས་གཅིག་བསྣན་ནས་བཅུ་དགུ་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད། ལམ་སྟོན་དེ་ཚོའི་མཉམ་དུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱནྡྷིས་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཁ་ཤས་ལམ་ལ་མ་ཕྱིན་པ་དང༌། མ་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ནའང་སྐྱོན་ཆ་གང་ཡང་མེད། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་Constructive Programལ་ཉིན་གཅིག་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ནའང་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་གནོད་སྐྱོན་ཆེ་ཞེས་བཀའ་གནང་བ་དེ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་ཏན་ཏན་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད་འདུག དེར་བརྟེན་གཞུང་མང་ཛ་དྲག་ལས་འགུལ་ཚོགས་ཆུང་ནས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལམ་སྟོན་གནང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ༢༠༠༧ ལོའི་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་གྱི་བཀའ་ཤག་གི་གཏམ་བཤད་ནང་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་བསམ་འཆར་དུ་ཕུལ་ཡོད། དེ་ཚོའི་ཐོག་ད་དུང་གང་བསྣན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས། འདི་ལོའི་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་གྱི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ནང་སྔ་ལོ་བཀའ་ཤག་གིས་ལས་རིམ་རྣམ་གྲངས་ཞུས་པ་དེ་ཚོ་བསྐྱར་དུ་དྲན་གསོ་གནང་ནས་རྒྱབ་གཉེར་གནང་འདུག དེ་དགོས་གལ་ཆེན་པོར་གཟིགས་ནས་ད་རེས་བསྐྱར་ནན་གནང་བ་རེད་སྙམ། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ལ་ང་ཚོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་རུང་སོ་སོའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལས་དོན་འཐུས་ཤོར་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རྟག་ཏུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བཙལ་དགོས་ཤིང༌། གདན་ས་ཁག་ཏུ་ཡིན་ནའང་ཚོགས་ཆོས་རྭ་དང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཟླ་དུས་ཚེས་གྲངས་རྒྱས་བཀག་གིས་དུས་ཐོག་ཏུ་གནང་དགོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་ཅིག་ཡིན་ནའང་ལོ་སོ་སོའི་ལོ་དུས་རྒྱས་བཀག་གིས་འགྲོ་རྒྱུའི་སློབ་སྦྱོང་དང་རྒྱུགས་སྤྲོད་འཐུས་ཤོར་མེད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། མི་མང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རང་རང་གི་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་ཆ་ཚང་བཞག་ནས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ལས་འགུལ་བརྩམ་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་སོ་སོའི་སྐབས་བབ་ཀྱི་ལས་དོན་དེ་ཚོ་འཐུས་ཤོར་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རྩ་དོན་ཐོག་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་གྲུབ་འབྲས་འཐོན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཐོག་མི་རེ་ངོ་རེས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་དང་འཆར་གཞི་བསྒྲིག་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ། ད་རེས་འདིར་མང་ཚོགས་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ཡིན་ཙང་གོ་སྐབས་དེ་བླངས་ནས་བསྐྱར་དུ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་ཡིན།
ད་ལྟ་འདིར་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གྱིས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་དགོས་ཞེས་བཀའ་གནང་སོང༌། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་ལ་ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་སྐུ་ཚབ་ལྷན་རྒྱས་ཐོག་ནས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ནང་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་བཟོས་ཟིན། དེ་དག་རླུང་འཕྲིན་ཁག་གིས་མཚོན་བརྒྱུད་ལམ་ཚང་མའི་ནང་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཁྱེད་ཚོས་མ་གསན་པ་དང་མ་མཁྱེན་པ་གསར་པ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། གང་ཡོད་པ་དེ་སྔོན་མ་ནས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་བཟོས་ཟིན། ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་མཇུག་འབྲས་སྐོར་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་གྱི་བཀའ་ཤག་གི་གཏམ་བཤད་ནང་ཞིབ་ཚགས་པོས་སྙན་གསན་ཞུས་ཡོད། བཀའ་ཤག་གི་གཏམ་བཤད་དེ་མ་གསན་པ་དང་ཐུགས་སྣང་མ་གནང་བ་ཡིན་ན་བྱ་ཐབས་མེད། ཐུགས་སྣང་གནང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ནང་ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་འབྲེལ་མོལ་གྱི་གནས་བབ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་འཁོད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཆབ་སྲིད་ལ་ཐུགས་སྣང་ཡོད་ན་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ཡིག་ཕྲེང་དང་ཡིག་ཕྲེང་གི་དབར་གཉིས་ཀ་ཀློག་པ་ཡིན་ན་ཆ་ཚང་མཁྱེན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་རེད། དེས་ན་ཁྱེད་ཚོས་སྔར་མ་གསན་པ་དང་མ་མཁྱེན་པ་སྣོན་མ་གསར་པ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཡིན་ནའང་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་མཇུག་འབྲས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྐབས་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་བབ་གཟིགས་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་གནས་བབ་དེ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་ནང་བསྒྲགས་གཏམ་གང་སྤེལ་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་དང་བོད་མི་གཉིས་རྐྱང་རྐྱང་གི་སེམས་ཚོར་དང་གནས་བབ་ལ་གཞི་རྩ་བཞག་ནས་ཐུགས་ཞིབ་གནང་ན། བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་གནས་བབ་དེ་གསལ་པོ་མཁྱེན་ཐུབ་དཀའ། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བཤད་པ་དང༌། ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ངོ་གདོང་ལ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རང་གི་ཐོག་ནས་མཁྱེན་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ལམ་ཁག་པོ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྐབས་ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་གི་གནས་བབ། བོད་ནང་གི་གནས་བབ་བཅས་བསྡོམས་བརྒྱབས་ཏེ་གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་དང༌། ལྟ་ཕྱོགས། བཤད་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ནང་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཞི་མོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད་པ། ཞི་མོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་འགུལ་བསྐྱོད་ག་འདྲ་ཞིག་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ། རྒྱ་ནག་ལ་ཕན་གནོད་ག་རེ་འབྲེལ་གྱི་ཡོད་པ། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་མདུན་བསྐྱོད་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་བསྡོམས་བརྒྱབས་ཏེ་གཟིགས་དགོས། མདོར་ན་ཨ་རིའི་ནང་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ། བོད་པ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོའི་མདུན་ལ་ག་རེ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ། བོད་པ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་ཚོའི་མདུན་ལ་ག་རེ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ། ཕན་གནོད་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མ་བསྡོམས་བརྒྱབས་ཏེ་གཟིགས་ན་དེའི་ཐོག་ནས་གསལ་པོ་ཞིག་མཁྱེན་ཐུབ་རྒྱུ་ལས། ཐེངས་རེའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ནང་ག་རེ་བཤད་པ། སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་ཚོ་ཚུར་ལོག་ནས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་ག་རེ་བཤད་པ་དེ་དག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་གཟིགས་ན་ད་ལྟ་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ཞིབ་ཚགས་པོ་ཞིག་མཁྱེན་ཐུབ་དཀའ། རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཞུས་པའི་ཐོག་ནས་ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་ཞི་མོལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་གནང་བ་ཡིན་ན། ཐོག་མར་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་འབྲེལ་མོལ་བསྐྱར་མཐུད་བྱུང་རྗེས་དང་པོ་བསྒྲིགས་པའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ན་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ གྱི་ལོ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ལ་ཟིན་དགོས། གལ་ཏེ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་ ༢༠༠༧ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚུན་ལ་གནང་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ག་ཚོད་འགྱངས་ནའང་ ༢༠༠༨ ཕྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཟླ་མཇུག་དང་གཉིས་པའི་ཚེས་ཤར་ཙམ་ལས་ཕར་མ་འགྱངས་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་པ་རེད། གལ་སྲིད་དུས་ཚོད་དེ་འདྲ་ཞིག་ནང་ཞི་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་གནང་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ༢༠༠༨ ལོ་མཇུག་བར་ཕར་འཐེན་རྒྱུའི་བང་བསྒྲིགས་ཡོད། ༢༠༠༨ ནང་ཞི་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་གནང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དང་གོ་སྒྲིག་དང་པོ་ནས་མེད་རུང༌། ༢༠༠༨ ནང་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཙང༌། དེ་ལ་ཐུགས་བློས་མ་བཟོད་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཟླ་མཇུག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཧུ་ཅིན་ཐའོ་ལ་བཀའ་ཡིག་གནང་སྐབས་བོད་ནང་དྲག་གནོན་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ་དང༌། ཞི་བདེ་བརྟན་ལྷིང་བསྐྱར་གསོ་དགོས་རྒྱུ། བོད་མི་རྣམས་ལ་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་རྒྱུ་ལམ་སེང་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང༌། དེ་ལ་ཕན་ཆེད་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ངོས་ནས་ག་རེ་གནང་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་དང་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ཅེས་བཀའ་གནང་བ་རེད། དེ་ནས་འཕྲོས་ཏེ་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཧྲན་ཊན་ལ་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་གཉིས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ནང་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུར་ཞིག་གནང་བ་དེ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་མ་རེད། ནང་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྐབས་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་གང་མགྱོགས་གནང་དགོས་པ་དང༌། ཕྱི་ཟླ་ ༦ བདུན་ཕྲག་གཉིས་པ་ནས་མ་འགྱངས་པར་གནང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་བ་འདུག་ཅེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་མོས་མཐུན་བྱུང་བར་བརྟེན། ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་པེ་ཅིང་ལ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་གནང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དེ་བང་བསྒྲིགས་ཀྱང༌། ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ཟླ་སྟོད་ལ་སི་ཁྲོན་དུ་ས་ཡོམ་གྱི་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཙང༌། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ངོས་ནས་ཁོང་ཚོ་ས་ཡོམ་གྱི་མྱུར་སྐྱོབ་ལ་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་ཕར་འགྱངས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་རེད། བདུན་གཅིག་འགྱངས་རྗེས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་སྟབས་མ་འགྲིགས་པ་ཁ་ཤས་ཐོག་ནས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་ད་དུང་ཕར་འགྱངས་དགོས་བྱུང༌། གང་ལྟར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་ཕྲན་བུ་ཕྱིས་འགྱངས་ཕྱིན་པ་དེའི་དབང་གིས་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལ་མ་གཏོགས་གནང་ཐུབ་མེད། དེ་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཚོུད་ ༨།༣༠ ནས་ཕྱི་དྲོ་ཚོུད་ ༦།༣༠ བར་དུ་ཉིན་གང་རིང་གནང་ཡོད།
བོད་ནང་ཞི་བའི་གྱེན་ལངས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ནང་བོད་ལ་དྲག་གནོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་མཁྲེགས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཤོག་ཁག་གཅིག་དང༌། ཞི་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འགྲིགས་ཆགས་བཟོ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་མཁན་གྱི་ཤོག་ཁག་གཅིག་བཅས་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ནང་འགལ་ཟླ་ཆེན་པོ་དང༌། དེའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་དེ་གསལ་པོ་རེད། དེ་འདྲའི་འགྱུར་འགྲོས་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམིགས་བསལ་གོ་སྒྲིག་དང་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་དང༌། སི་ཁྲོན་ལ་ས་ཡོམ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོ་ཕྲན་བུ་བར་མཚམས་བཞག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ། ལྷག་པར་དུ་ས་འགུལ་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཐོག་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་གྱིས་མཚོན་པའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཚང་མས་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང༌། མགྱོགས་པོ། ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་པ་དེའི་དབང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་མཐོང་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་སྲིད་འཛིན་ཧུ་ཅིན་ཐའོའི་འཚམས་གཟིགས་རྗེས་ལ་ཕྲན་བུའི་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅས་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཁོ་ཚོའི་མཁྲེགས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཤོག་ཁག་དང་འགྲིགས་ཆགས་བཙལ་མཁན་གྱི་ཤོག་ཁག་གཉིས་དབར་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་བབ་དེའི་བར་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱིན། དེ་འདྲའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱ་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ལ་གནང་བའི་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད། ཕྱོགས་གཉིས་ཆ་ནས་ཧ་ཅང་རྣོ་ངར་ཆེན་པོས་བཀའ་མོལ་ཕར་ཚུར་གནང་རེས་བྱས་ནས་དོན་དམ་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་འགྲིགས་ཆགས་ཀྱི་ལམ་བཙལ་རྒྱུའི་ཐོག་མདུན་བསྐྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ད་རེས་འབྲེལ་མོལ་དེ་ཐེངས་བདུན་གྱི་ནང་ནས་སྡུག་ཤོས་དང་དཀའ་ལས་ཁག་ཤོས་བྱུང་ཞེས་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་ཡོད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རང་རེད། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་དྲུག་རིང་རྒྱ་ནག་གིས་མ་བཤད་པ་ཞིག་དང༌། གླེང་སློང་མ་བྱས་པ་ད་རེས་གསར་པ་གླེང་སློང་བྱས་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་བྱུང་མེད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་བཤད་མུས་དེ་རང་བསྐྱར་ལྡབ་མ་གཏོགས། ད་རེས་ལབ་མ་ཐུབ་པ་ལྷག་སོང་བ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་བྱུང་མེད། འོན་ཀྱང་ད་རེས་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ཞེས་ཟེར་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ ཉིན་བང་བསྒྲིགས་སྐབས་ད་རེས་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་བྱེད་རྒྱུའི་འབྲེལ་མོལ་དེའི་ཐོག་ལ་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་གྲུབ་འབྲས་ཕྲན་བུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་མེད་འགྲོ་བསམ་པའི་ཚོད་དཔག་བཞིན་མ་བྱུང་སྐབས་ད་རེས་ཡག་པོ་བྱུང་མ་སོང་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཏན་ཏན་སླེབས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོས་ནས་ད་རེས་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་སྒེར་གྱི་སྐུ་ཚབ་དང་གཏིང་ཟབ་པོའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དེ་ཕལ་ཆེར་དང་པོ་རེད། ཉེ་ཆར་ཧྲན་ཊན་ལ་འབྲེལ་མོལ་བྱས་པ་དེའང་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། གཞན་དེའི་ཁོང་ཚོས་སྔོན་ལ་ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་ལྷན་དུ་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་དེ་ཚོ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ནམ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད།
ད་རེས་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་ཆ་བཤད་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ག་རེ་ཕྱིན་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་ནང་ཟིང་ཆ་བྱུང་རྗེས་ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེར་སྐྱོན་འཛུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེ་ལ་མཚམས་འཇོག་གསུམ་གྱི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཞིང༌། འཚེ་བའི་ལས་ཀ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་དོན་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ། ཨོ་ལམ་པིཀ་རྩེད་འགྲན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་རྒྱུའི་ངན་བྱུས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་རེད། ཧྲན་ཊན་ལ་བཀའ་མོལ་བྱུང་སྐབས་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་དག་གཞི་རྩ་ཁྱོན་ནས་མེད་པ་དང༌། གལ་སྲིད་གཞི་རྩ་ཡོད་ན་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་མདུན་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་ཞེས་ཤུགས་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་ཡིན་ཙང༌། ཁོ་རང་ཚོས་ཁུངས་བསྐྱལ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་དངོས་མཐོང་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་འདྲ་གནང་གི་མེད་ན་མེད་པ་ལ་ཆ་བཞག་ནས་མཚམས་འཇོག་གསུམ་གསུམ་གྱི་རེ་འདུན་དེ་བཏོན་གྱི་མིན། ཡིན་ནའང་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་བཞིའི་རེ་འདུན་བཏོན་གྱི་ཡིན། དེ་ཡང་ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་འཚེ་བའི་ལས་དང༌། ཁ་བྲལ། ཨོ་ལམ་པིཀ་རྩེད་འགྲན་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་གཞི། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་གནང་རོགས་གནང་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་གནང་བ་ཡོངས་གྲགས་མ་རེད་དམ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། དགག་བྱ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མ་གནང་བ་དེ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་དང་གཅིག་པ་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་ག་དུས་ཡིན་ནའང་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་དགག་བྱ་གནང་དགོས་ཞེས་བཤད་འདུག དེ་བཞིན་དཔེ་འདྲ་པོ་མང་པོའང་བགྲངས་ཡོད། དཔེར་ན་ཨོ་ལམ་པིཀ་རྩེད་འགྲན་གྱི་མཛད་སྒོ་ལ་ཕེབས་ཀྱི་མིན་གསུང་མཁན་དེ་ཚོར་ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་སྐྱོན་བརྗོད་གནང་གི་མི་འདུག མཛད་སྒོ་ལ་ཕེབས་ཀྱི་མིན་གསུང་མཁན་དེ་ཚོ་ཁོ་རང་ཚོས་ཐུགས་འདོད་བྱས་ཏེ་ཐག་བཅད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་འདུག དེས་ན་དེ་ཚོ་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་རེད་མདོག་མདོག་རེད། གང་ལྟར་དེ་ཨོ་ལམ་པིཀ་རྩེད་འགྲན་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་རྒྱུའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་ཆགས་ཕྱིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ག་དུས་ཡིན་ནའང་ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ཚོར་སྐྱོན་བརྗོད་གནང་ནས་རྦད་དེ་རྒྱབ་སྐྱོར་རང་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག ཞལ་ཁ་བཞུགས་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་སོགས་བཤད་འདུག
ད་ཁྱེད་ཚོས་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གཟིགས་ཡོད་ཀྱི་རེད། མཚམས་འཇོག་གསུམ་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་ད་ལྟ་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པའི་མངོན་འདོད་ལ་བསྒྱུར་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁོ་རང་ཚོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ནང་ལོ་འདིའི་ལོ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ཅེས་བྲིས་འདུག་ཀྱང༌། དངོས་སུ་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཟླ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ཅེས་བཀའ་མོལ་བྱུང་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཟླ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད།
༢༠༠༨ ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཟླ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ལ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པ་གནང་རྒྱུ་དང༌། འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་གྲོས་གཞིའི་ནང་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་བོད་རིགས་ཚོའི་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱེད་སྟངས་ག་འདྲ་དགོས་པ། དེའི་བསམ་འཆར་དང་འཆར་གཞི་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བཤད་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུར་མོས་མཐུན་བྱུང་ཡོད། མོས་མཐུན་བྱུང་བ་བཞིན་རྗེས་ལ་ལག་ལེན་ལ་འཁེལ་གྲབས་ཡོད་མེད་ད་ལྟ་བལྟ་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་མ་འབྱོར་གོང་ཁོང་ཚོ་པེ་ཅིང་ནས་ཐོན་ལ་མ་ཐོན་སྐབས་ནས་ཤིན་ཧ་གསར་ཁང་གིས་མཚོན་པའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནང་ཁོ་ཚོས་ཕར་ག་རེ་བཤད་པ་དང༌། སྐུ་ཚབ་རྣམ་པའི་བཀའ་མོལ་ལ་ཉན་པ། རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་བཞིའི་རེ་འདུན་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ། ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་བཞིའི་ཐོག་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཕྱག་ལེན་ཐོག་ནས་གནང་བ་ཡིན་ན་འདི་ལོ་ལོ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ལ་འབྲེལ་མོལ་བརྒྱད་པ་དེ་བྱེད་རྒྱུ་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། དེའི་ནང་ཁོང་ཚོས་སྐུ་ཚབ་ཚོའི་བཀའ་མོལ་ལ་ཉན་པ་མ་གཏོགས་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པའི་ངོས་ནས་གང་བཤད་པ་དེ་བཀོད་མེད། དེས་ན་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཐེངས་བདུན་པའི་སྐབས་ལ་མོས་མཐུན་བྱུང་བ་བཞིན་ཐེངས་བརྒྱད་པ་ཡོང་གྲབས་ཡོད་མེད་ད་ལྟ་ཚོད་མ་ཐིག་པ་རེད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཀྱང་བལྟ་རྒྱུ་རེད། དེར་བརྟེན་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་གྱི་བཀའ་ཤག་གི་གཏམ་བཤད་ནང་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་མཚམས་འཇོག་གསུམ་གྱི་རེ་འདུན་ཞིག་བཏོན་ཡོད། དེ་དག་ནི་བོད་ནང་ཞི་བའི་གྱེན་ལངས་ལ་ཚད་མེད་ཀྱིས་དྲག་གནོན་དང་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཚང་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང༌། དགོན་སྡེ་གྲྭ་ཚང་ཁག་ནང་བརྟན་ལྷིང་མི་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་དང་ཐལ་ཆ་ཆེ་བ་དེ་དག་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་རིག་གཞུང་བཅས་པར་གནོད་གཞིའི་ལས་རིམ་ཆ་ཚང་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ཕྱོགས་ལ་གཞིགས་ནས་འབྲེལ་མོལ་རྗེས་མའི་གོ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན་ད་ཕན་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་དྲུག་དང༌། ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་ཧྲན་ཊན་གྱི་ནང་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་མོལ། ད་རེས་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པ་བཅས་ཀྱིས་ག་རེ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འགྲིགས་ཆགས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་འབད་རྩོལ་ཐོག་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་དང༌། ལུས་པ། མ་འདེང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དེ་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད། དེ་བཞིན་མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་སྟངས་དེ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཛད་ཕྱོགས་ལ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རག་ལུས་པ་དེའང་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཨོ་ལམ་པིཀ་རྩེད་འགྲན་གྱི་རྗེས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་བཅས་གསུམ་ག་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་དང༌། བྱེད་ཕྱོགས་ག་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་གཞི་ནས་ཐག་གཅད་དགོས་པ་དང༌། གསལ་པོ་ཆགས་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་བསྐྱར་ལྡབ་བྱས་ཡོད། དེ་དག་ནི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ། བོད་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གནས་བབ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་ནས་བཙལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཅས་རེད། འདི་དག་ནི་ང་ཚོའི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་རེད། དེ་ཚོ་གཞི་བཞག་ཐོག་ནས་ཐབས་ལམ་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་ཕྱོགས་ག་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་རིམ་པས་བལྟས་ཏེ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་ཆར་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་གྱི་བཀའ་ཤག་གི་གཏམ་བཤད་ནང་སེམས་ཐག་ཆོད་པོས་གསལ་པོ་བཟོས་པ་དེ་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་བྱུང་བའི་འབྲེལ་མོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དང༌། མ་འོངས་པར་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཚོའང་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་སྒོ་ཐམས་ཅད་དུ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་འབྱུང་འགྱུར་བདེ་སྡུག་གི་གནས་བབ་སྐོར་ཤ་སྟག་མ་གཏོགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་སྒེར་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཡས་གཡོན་ལ་ཡོད་པའི་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱི་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ཆེད་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་མེད་པ་དང༌། འབྲེལ་མོལ་གྱི་གྲོས་གཞིའི་ནང་རྩ་བ་ནས་སླེབས་ཀྱི་མེད་པ་དེའང་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པ་སུས་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་པ། སུས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་པ། རྒྱབ་མདུན་མདོ་སྦུག་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མ་འོངས་པར་རིམ་པས་བབ་གཟིགས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཡང་དག་པའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་འགྲོ་ཕྱོགས་དེ་རིམ་པས་གསལ་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་གྱི་གལ་གནད་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་དེ་ཙམ་རེད། དེ་མིན་ཁོ་ཚོས་ཚོུད་བརྒྱད་དགུ་ཞིག་རིང་ཁ་རྩོད་དང༌། ཕར་བཤད་ཚུར་བཤད་ཚང་མ་དགོས་པའང་མེད་ལ། བཤད་ནས་ཚར་རྒྱུའང་མེད། གང་ལྟར་ཕྱོགས་གཉིས་ཆ་ནས་གང་ལབ་ཐུབ་པ་དང་ལབ་དགོས་པ་ཆ་ཚང་ཕན་ཚུན་ལབ་རེས་བྱུང་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ང་ཚོས་ཕྲན་བུ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་གཞི་རྩ་ཡོད་པ་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཟླ་མཇུག་ལ་བྱེད་རྒྱུའི་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པ་དང༌། དེའི་སྐབས་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་གྲོས་གཞི་གཉིས་པོ་དེ་དོན་དག་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ད་རེས་ཁོ་རང་ཚོས་མོས་མཐུན་བྱུང་བ་བཞིན་ཁ་དོན་ཚིག་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་གམ་མི་འདུག་དེ་མགྱོགས་པོ་གསལ་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། གལ་ཏེ་མགྱོགས་པོ་གསལ་པོ་མ་ཆགས་ནའང་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཟླ་མཇུག་ཚུན་ཆད་ལ་གསལ་པོ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། དེ་རྗེས་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་ནའང་གསལ་པོ་དང་གཙང་མ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
མཐའ་བསྡོམས་ཉེ་ཆར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ནང་བོད་མི་སེར་སྐྱ་རྒན་གཞོན་མང་པོས་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དོན་དུ་ལས་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་བརྩམས་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ལུས་སྲོག་དང༌། ཐ་ན་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་གཅིག་ཡིན་ནའང་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག ང་ཚོའི་དྲན་ལམ་ལ་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་གི་བྱུང་རབས་ལ་ཕྱི་བལྟས་བསློག་ན་གཅིག་སྡུད་གཉའ་གནོན་རིང་ལུགས་འཛིན་མཁན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་འགྱུར་བ་མེད་པར་བརྟན་པོ་ཇི་སྲིད་ནམ་གནས་ཀྱི་བར་བསྡད་པ་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་བལྟས་པ་ཡིན་ནའང་ཧིཊ་ལར་དང་སོཝིཊ་ཡུནིཡན་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཙག་ནང་དམག་གིས་གཞུང་འཛིན་མཁན་དང་གཅིག་སྡུད་གཉའ་གནོན་གྱིས་གཞུང་འཛིན་མཁན་ཚང་མའི་མཐའ་མའི་གནས་བབ་ག་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། གཅིག་སྡུད་དབང་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་དེ་ཚོ་ཟག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་དང་ཐག་ཉེ་པོ་སླེབས་སྐབས་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་ཞིག་གང་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅེ་ན། ང་རྒྱལ་དང་གཞི་རྩ་མེད་པའི་གདེང་ཚོད་དེ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་ནང་དུའང་ང་རྒྱལ་དང་གཞི་རྩ་མེད་པའི་གདེང་ཚོད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་མཐོང་ཐུབ། དེར་བརྟེན་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྗོད་མ་དགོས། དེའི་སྐབས་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ལ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་མཁན་དེ་ཚོའི་ཁྲག་དང་རྔུལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་རེ་རེ་བཞིན་ནས་རིན་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། གྲངས་ཀ་བརྒྱབ་རྒྱུ་ཡོད་པ། ཆུད་ཟོས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་གནང་ཆོག ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་ཆེན་དེ་དག་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད་རེད། ཨ་རི་དང་རུ་སུ་དེ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་ཧ་ཅང་འཛེམས་ཟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལས་སླ་པོས་རྒྱ་ནག་ཁོང་ཁྲོ་བསླང་རྒྱུའི་བློ་ཁོག་སླེབས་ཀྱི་མེད། མི་འབོར་དང༌། དཔལ་འབྱོར། དམག་ཤུགས་བཅས་གང་ཐད་ནས་བལྟས་རུང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཉམ་དུ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུའི་གནས་སྟངས་ཤིག་མེད་རུང༌། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ནས་ཕྱིན་པ་རེད། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་དེ་ཁ་གཏད་གཅོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེའི་གནད་འགག་དེ་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཁོ་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲན་མི་ཐུབ། ང་ཚོ་ལ་བདེན་པ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱང་ཡོད་རེད། སྟོབས་ཤུགས་གསུམ་པོ་དེ་ང་ཚོས་མ་ཉམས་པར་ཉར་ཐུབ་ན་ང་ཚོ་རྒྱལ་ཁ་ལོངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ས་རིས་ཐང་གསལ་རེད་ལ། ཐག་གཅད་ཆོག་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དཔེར་ན་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་མཚོན་ན་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ། འཚེ་བ་བྱེད་མ་ཐུབ་ནའང་འཚེ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་ང་ཚོའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་ཉམས་ཆག་གཏོང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནས་ང་ཚོས་ཁ་གཏག་གཅོག་རྒྱུའི་རེ་བ་བསྡད་མེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་སོ་སོའི་བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་པར་གཡོ་སྒྱུ་དང་སྐྱག་རྫུན་བཤད་ནས་འགྲོ་རྒྱུའི་རྒྱ་ནག་གི་ཐབས་ལམ་བཞིན་བྱེད་ན་དེ་ནས་ང་ཚོས་ཁ་གཏད་མི་ཆོག ལྷག་པར་དུ་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་ན་ད་དུང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བསྒུག་དགོས་མ་གཏོགས། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་རེ་བ་བསྡད་མེད། དེར་བརྟེན་ཚོགས་པ་སྐྱིད་སྡུག་དང༌། མི་སྒེར། གཞུང་བཅས་གང་ཡིན་རུང༌། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ག་འདྲ་ཞིག་གནང་ནའང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དང་མི་འགལ་བ་དང༌། བདེན་པའི་གནས་ལུགས་དང་མི་འགལ་བ་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དེའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ལྷོད་གཡེང་མི་ཤོར་བ་ཞིག་གནང་རོགས་གནང༌། དེ་ལྷོད་གཡེང་ཤོར་ན་ང་ཚོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕམ་ཁ་མ་གཏོགས། རྒྱལ་ཁའི་རེ་བ་བརྒྱབ་རྒྱུ་ལྷག་གི་མ་རེད། དེ་ཚང་མས་གསལ་པོ་མཁྱེན་པ་གནང་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།།


c: text/html

text:
སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་གང་ཟག་གི་ཁྱད་ཆོས།
(བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་སྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིགས་ཚོགས་ཆུང་གིས།)
པདྨ་ཚེ་དབང་ཤཱསྟྲིས་བསྒྱུར།
བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་དམིགས་སུ་སླེབས་པའི་རེ་བ་ཡོད་མཁན་ཚང་མའི་ཐད་ལ། ཁོང་ཚོའི་འདོད་ཚུལ་ངོ་མ་གང་ཡིན་གྱི་སྐོར་ལ་ད་བར་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་རྟོག་ཐུབ་མེད། དེ་གང་གིས་ཞེས་ན། ད་ལྟ་བར་དུ་འོས་གཞི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གིས་སྤེལ་བའམ། ཡང་ན་ཁོང་ཚོའི་སྐོར་ལ་གཞན་གྱིས་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་མང་ཆེ་བ་འོས་གཞི་སོ་སོའི་སྐོར་ལ་ཡིན་པ་ལས། འདེམས་ཐོན་བྱུང་ན་ཁོང་ཚོས་སྲིད་ཇུས་གང་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་མིན། གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་དགོས་ན། འདི་ནི་ངེས་པར་དུ་སེལ་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་རེད།
གནས་སྟངས་འདི་དོན་མཐུན་འདྲོགས་འགོ་སློང་བའི་མཚུངས་དཔེ་ཞིག་ལ་སྦྱར་ན། ཡོངས་སུ་སྨིན་ལ་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་བསམ་བློ་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཁ་ཕྱོགས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དང་། དམའ་རིམ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ནང་ནང་སློབ་ཕྲུག་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་འཛིན་གྲའི་རྒན་བདག་ཏུ་འོས་འདེམས་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཡིན།
བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དེ་ལྟའི་སྐྱེད་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་པོ་དེ་མིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་བསླབ་བྱ་མང་དག་ལེན་རྒྱུ་ཡོད། ཉེ་བའི་ཆར་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་སྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ནང་ནས་གཅིག་གིས། བོད་མི་ཚོས་མིག་ལྟོས་བྱེད་འོས་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་གཅིག་ནི་འཇར་མན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་བ་ཆེན་པོ་མེཀས་ཝེབྷར་ཡིན་ཞེས་བྲིས་ཡོད།
ཝེབྷར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་དབང་འཛིན་པ་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་ཅེས་བྲིས་ཡོད། དེ་དག་ནི། ཡིད་འགུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཅན། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་བཅས་རེད། སྨིན་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དག་གིས། ཡིད་འགུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ལས་རང་ཉིད་རྒྱང་རིང་དུ་བཏང་སྟེ། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པའི་རྒྱུན་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་ཐབས་བྱེད་པའི་འགྲོས་ཞིག་ཡོད།
༡། ཡིད་འགུགས་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་དེ་ནི། དཔའ་བོའམ། ཡང་ན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན།
༢། སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ནི། བྱ་བ་ཡོངས་རྫོགས་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་སྟངས་སྔར་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་བྱེད་དགོས་པའི་རྟོག་འཆར་ལ་གཞི་རྟེན་བྱས་ཡོད།
༣། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ནི། གང་ཟག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་གཞན་དུ་སྒྲིག་འཛུགས་དག་ལ་གཞི་རྟེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལས་ཁུངས་ལམ་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཡིད་འགུགས་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་གཞིར་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་༼མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་ཞིག་ཡིན་པ་ཆར་བཞག་༽ཞིག་གི་ནང་དུ་འོས་གཞི་ཚོས་སྲིད་གཞུང་གིས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེ་ཁག་ལས་ཁ་བྲལ་ཏེ། རྒྱལ་ཞེན་ནམ། ལྷག་བསམ། དྲང་བདེན་བཅས་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་གིས་བློ་འགུགས་འུད་སྒྲོགས་བྱེད་པའི་འགྲོས་ཤིག་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་སྲོལ་རྒྱུན་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་པར་གཞི་རྟེན་བྱས་པའི་ལམ་ལུགས་ཞིག་གི་ནང་དུ་འོས་གཞི་ཚོས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལམ་ལུགས་ཞིག་ལ་རང་རང་གི་ཡིད་ཆེས་སམ། ཡིད་རྟོན་སྒྲོགས་ཀྱི་རེད།
འོས་གཞི་ཞིག་རང་ངོས་ནས་དཔའ་བོའམ། སྲོལ་རྒྱུན་པ་ཡིན་པ་དེར་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། ཨ་རིའི་ནང་དུ་དམག་འཐབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཇོརྗ། ཝཤིངཊོན། ནི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་བྱུང་བའི་དན་རྟགས་ར་འཕྲོད་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་དམག་འཐབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཛེཁེརི། ཊེལོར། ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕན་ནུས་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། གནད་དོན་འདིའི་རིགས་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པའི་དཀལ་ངལ་ནི་དེ་དག་གིས་༼གང་ཟག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་གོས་བཤུས་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་དེ་གང་ཡིན་གྱི་༽དོན་གནད་ཆེན་པོ་དེར་བལྟ་བར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དེས་ན་རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་དེ་སྐབས་འདིར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེང་རབས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྨང་གཞིའམ། རྟོག་དཔྱོད་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་དབང་ཆ་དེ་༼མིའི་མིན་པར་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་༽ཞེས་ཇཱོན། ཨེཌམས། ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་ལྟར་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་གནས་ཡོད། དེས་ལུཝིས་བཅུ་བཞིས་༼ང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན།༽ ཞེས་པའི་ཕལ་ཆེར་དྲན་གཏམ་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྐྱེས་པའམ། བུད་མེད་སུ་འདྲ་ཞིག་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་རེད།
འདོད་ཚུལ་འདི་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དེ་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ལ་རག་མ་ལས་པར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འགོ་ཁྲིད་དེའི་ལམ་སྟོན་འོག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་སྲིད་ཇུས་ཁག་ཡིན་ལ། མཐའ་མ་དེར་དེ་དག་ཀྱང་ཁོ་པའམ་ཁོ་མོ་ལས་ཆེ་བ་ཡིན།
འདི་ལས་ལྡོག་སྟེ་འགྲོ་བཞིན་པའི་བོད་མིའི་འོས་བསྡུ་དེས། ཧ་ལམ་བགྲོ་གླེང་ཆ་ཚང་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞི་རྟེན་བྱས་ཏེ་འོས་གཞི་ལེགས་ཤོས་སུ་ཡིན་ལ་བལྟ་གི་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་འདི་དག་གི་ནང་དུ། ནང་ཁུལ་བ་དང་། ཕྱི་ལོག་པ། ཉམས་མྱོང་ཅན། ཤེས་ཡོན་ཅན། གཞོན་སྐྱེས། བུད་མེད་ཅིག སེམས་ཤུགས་ཅན། ཆོལ་ཁ་དེ་ནས་ཡིན་པ། ཆོས་ལུགས་འདི་ནས་ཡིན་པ་བཅས་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་འོས་གཞི་བྱེ་བྲག་པ་སུ་རུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་བློ་ལ་འཐད་པའི་འོས་གཞི་དེའི་འདོད་ཚུལ་དངོས་གང་ཡིན་གསལ་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་རེད།
འདི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད། ཉེ་ཆར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་བགྲོ་གླེང་སྐབས་སུ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་འགའ་ཞིག་ཆུ་ཐིག་གི་ཚུལ་དུ་གསང་བརྟོལ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། གནད་དོན་གྱི་ཐད་ལ་འོས་གཞི་ཚོས་གསུང་བྱོན་པ་ཤས་ཆེར་བྱུང་མེད། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ཕུར་བུ་རྡོ་རྗེ་དང་། བློ་བཟང་སེང་གེ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་བཀྲེས་མཐོང་བཅས་ཀྱི་དབར་ལ་པོཊལེཎཌ་དུ་ཚོགས་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་སྐབས་སུ། ཚོགས་བཅར་བ་ཞིག་གིས་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་ཁོང་ཚོ་རང་རང་གི་སྲིད་ཇུས་འདོད་ཚུལ་ངོ་མ་གང་ཡིན་༼དྲི་ཁག་གཉིས་ཅན་ཞིག་༽བརྒྱུད་དེ་དྲིས་ཀྱང་། འོས་དམིགས་གསུམ་གས་ལན་འདེབས་ལ་གཡོལ་གནང་སོང་།
ཕྱོགས་མཚུངས། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པས་ཉེ་ཆར་སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཅན་ལགས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་ནས་གཅིག་ལ་རྒྱབ་གཉེར་བྱས་འདུག་ཀྱང་། སྐུ་ཞབས་ལགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛིན་ཕྱོགས་དང་། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཡོ་རོབ་བོད་མིའི་འཐུས་ཚབ་ཇི་ལྟར་གནང་མིན་གྱི་སྐོར་ལ་གང་ཡང་གསལ་མི་འདུག། འོས་འཕེན་མཁན་ཚོར་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མང་བ་ཤེས་པའི་འོས་འབབ་ཡོད། དཔེར་ན། མང་གཙོ་ཚོགས་པས་སྐུ་ཞབས་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཐད་དུ་མི་རིགས་སྡེབ་གསོད་བྱས་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་སིཔེན་དུ་བྱས་ཡོད་པའི་ནང་ཆ་ཤས་བླངས་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་མཚུངས་འོས་གཞི་རང་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཤོས་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་འདོད་ཚུལ་འཁོད་དགོས་པ་ཡིན།
༢༠༡༡ ལོའི་བོད་མིའི་འོས་བསྡུ་དེ་སྐད་གྲགས་སུ་ཆེ་བལྟ་རྒྱུའི་འགྲན་རྩོད་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་། འདི་དག་ནི་འོས་དམིགས་ཚོའི་རང་རང་གི་སྲིད་ཇུས་འདོད་ཚུལ་ལས་གཞན་པའི་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བློ་འགུགས་འུད་སྒྲོགས་བྱེད་པའི་སྟབས་མི་ལེགས་པའི་གནས་བབ་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་རེད། གྱོང་གུན་འཕོག་མཁན་ངོ་མ་དེ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཐོག་ལ་དགོས་ངེས་ཅན་དང་གནད་དུ་སྨིན་པའི་བགྲོ་གླེང་དང་བྲལ་བའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་དེ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་ནང་དུ་བོད་མི་རྣམས་དར་འཕེལ་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐོར་ལ་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་སྐུལ་མ་ཤུགས་ཆེ་ཐེབས་པའི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིག་གཏོང་འདུན་ངེས་པར་དུ་ཡོད།
བོད་མི་འོས་འཕེན་པ་ཚོ་ལ་འདིས་གོ་རྒྱུ་གང་ཡོད་དམ། འོས་དམིགས་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པ་ནི། འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ལོས་ཡིན། ང་ཚོས་ཁོང་རྣམ་པའི་འདས་དོན་ནས་ཁོང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་དང་། ཤེས་ཡོན། སེམས་ཤུགས། ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་ཉིད། འཆར་སྣང་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁུངས་སྣེ་བཙལ་ཏེ་དཔྱད་པ་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་དེ་གཅིག་པུས་འཐུས་པ་མིན། འོས་འཕེན་པ་ཚོས་འོས་དམིགས་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཟབ་ནན་དགོས་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་ཇུས་དང་འོས་བསྡུའི་སྡེང་ཆའི་ཐད་ལ་གསལ་ཁ་གཏོད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་ཡང་འདོན་དགོས། འོས་འཕེན་པ་ཚོས་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་། འོས་དམིགས་ཚོའི་གསལ་བསྒྲགས་དེ་འོས་བསྡུའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པར་ཆ་རྐྱེན་དང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས། འོས་འཕེན་པ་ཚོས་དྷ་རམ་ས་ལའི་རྒྱལ་ཁབ་བམ་སྲིད་གཞུང་གི་གྲུ་དེའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་འགོ་ཁྲིད་རྗེས་མ་དེའི་ཐོག་ལ་མནོ་བསམ་གཏོང་སྐབས་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་ས་དེར་ཁོང་གིས་འཁྲིད་ཀྱི་མེད་ན། གྲུ་དཔོན་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་དམ།།
(པདྨ་ཚེ་དབང་ཤཱསྟྲིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ ཟླ་༨ ཚེས་༢༧ ཉིན་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་མ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། འགོ་བརྗོད་དེ་༼སྲིད་ཇུས་དང་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དབར་གྱི་འགྲན་རྩོད།༽ ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་ཡིག་རྫོབ་ཉུང་བའི་ཆེད་གོང་ལྟར་བཞག་པ་ཡིན། བོད་འགྱུར་གྱི་གོ་བ་གསལ་པོ་མེད་རིགས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་མ་ཡིག་ལ་བསྟུན་གནང་ཡོང་བ་འཚལ།།)
འགྱུར་གྱི་མ་ཡིག་གཤམ་གསལ།
༡ ཕ་ཡུལ་དྲ་རྒྱ།
༢ བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་བསྐྱར་ཞིབ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༡༥ ནས་ཉིན་དྲུག་རིང་བྷ་ཎ་རཱ་སི་ཧིན་རྡུའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག ཝཱཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དཔལ་ཨ་ཏི་ཤ་ཚོགས་ཁང་དུ་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ཚོགས་ཆེན་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་བྷ་ན་ར་སི་ཧིན་རྡུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་རིགས་བདག་གི་སྐུ་ཚབ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཝེ་ཀེ་ཤུ་ལཱ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་མའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཨེ་ཆུ་བེ་ཤེར་ཝ་སུ་ཏ་ཝ། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ཝཱཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཉེ་བའི་རིགས་བདག་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་བསམ་གཏན་སོགས ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་མཛད་སྒོ་ཐོག་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཆོས་སྐུས་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ། ཚོགས་ཆེན་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་འགོ་བཙུགས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དགོས་དམིགས་གཙོ་བོ་སྐོར་གསུང་དོན། བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་འཚོགས་པ་བརྒྱུད། སྐབས་དེའི་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱར་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཐོ་སློབ་རྣམས་ལ་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཆེད་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་གོ་སྒྲིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་གོ་སྒྲིག་བྱས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་༡༠ འཚོགས་ཟིན་པ་རེད་ཅེས་དང་། ཚོགས་ཆེན་དགོས་དམིགས་ནི་འབོད་སྒྲ་གཅིག་དང་རྩ་དོན་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། འབོད་སྒྲ་ནི་རང་ངོ་རང་ཤེས་དང་རང་འགན་རང་འཁུར་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། རྩ་དོན་ནི་ཚོགས་ཆེན་འདི་ཉིད་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་རང་གི་མངོན་འདོད་དང་བསམ་ཚུལ་གླེང་ཐུབ་པའི་སྡིངས་ཆ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུད་དེ་རེད། ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ནི་གསུམ་དུ་ངེས་སྟེ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཆུང་དང་། གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་། སྤྱི་ཁྱབ་འབྲེལ་མཐུད་པ་གསུམ་ཆགས་ཡོད་པའི་སྐོར་གསུངས་སོང་། དེ་བཞིན་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་གཉན་ཐར་དང་སྤྱི་ཁྱབ་འབྲེལ་མཐུད་པ་ཉི་མ་ཚེ་རིང་གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་གསལ་བཤད་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༡༠་རེ་གནང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རྗེས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་བྷ་ན་ར་སི་ཧིན་རྡུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་རིགས་བདག་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་གསུང་གསལ། བློ་ཕམ་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་ངས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དངོས་སུ་མཇལ་མྱོང་མེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་གསུང་ལ་ཐོས་བསམ་དང་གནས་ཚུལ་རྣམས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སོགས་གསུང་མཁན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་གཟེངས་རྟགས་ཆེ་ཤོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡང་རེད་ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས་ཝཱཎ་མཐོ་སློབ་འདི་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་འོག་གསར་འཛུགས་གནང་བ་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
དེ་རྗེས་བྷ་ན་ར་སིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་མའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོས་གསུང་དོན། རྒྱ་གར་ནང་དུ་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་༣༠༠༠ ལྷག་གིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ཚང་མའི་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་ཐུབ་པ་ལ་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་དང་། མ་འོངས་པ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འབུམ་རམས་སློབ་མ་མང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆག་གི་རེད་ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས་གསུང་གསལ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་སློབ་གསོའི་ཐོག་བསམ་གཞིགས་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ནད་པ་དང་སྐྱོ་བ་རྣམས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཅག་གིས་གནད་དོན་འདི་རིགས་ལ་ད་རེས་བགྲོ་གླེང་བྱ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
དེ་རྗེས་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཉེ་བའི་རིགས་བདག་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་བསམ་གཏན་གྱིས་བོད་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཞིག་ཡིན་ལ་སྔར་བཙན་པོའི་སྐབས་དཔལ་ཡོན་དང་དམག་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཧ་ཅང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། སྟོད་རྒྱ་གར་ནས་སྨད་རྒྱ་ནག་བར་དུ་དབང་བསྒྱུར་མྱོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་། ཡང་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་གཙོས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་བྱ་དགོས་པ་གསུམ་ནི། ༡) སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གཞུང་དང་དེང་རབས་རིག་གཞུང་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་དང་། ༢) སོ་སོའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་ངང་ནས་སྦྱང་རྒྱུ། ༣) སྤྱི་ཚོགས་ལ་ལག་རྗེས་འཇོག་ཐུབ་པ་བཅས་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་སྐོར་གསུངས་སོང། ཡང་ཁོང་གིས་བོད་ཕྲུག་འབུམ་རམས་པའི་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། འབུམ་རབས་པ་ཟེར་དུས་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་འཛུལ་ནས་རྩོམ་བཤུ་བྱས་ཏེ་ལག་ཁྱེར་ཞིག་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགན་གཙུག་འཛིན་ཐོག་ཆེད་རྩོམ་ལེགས་པོ་ཞིག་འབྲི་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་མ་ཟད། ལྷག་དོན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འགན་ཁུར་བའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་གཞི་ཀྱང་གནད་ལ་འཁེལ་བ་གདམས་རྒྱུ་ནི་དོན་གྱི་གནད་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
ད་རེས་ཕྱི་ཚེས་༡༥ ནས་ཕྱི་ཚེས་༢༠ བར་ཉིན་དྲུག་གི་རིང་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་མཐོ་སློབ་ཚོགས་བཅར་བ་ཚོས་”དེང་དུས་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་རེ་བ་དང་གནས་སྟངས།”ཞེས་པའི་བརྗོད་དོན་གཅིག་གི་འོག་ལ་བརྗོད་གཞི་ཁག་མི་འདྲ་བ་བཞི་ནི། ༡) རིག་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་མདུམ་ལམ། ༢) གཞི་རིམ་གོང་འོག་གི་དགེ་རྒན་གྱི་སྤྲུས་ཚད། ༣) བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་མ་ལག་གསར་སྐྲུན། ༤) ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་དགོས་མིན་གྱི་གནད་དོན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་གནང་འཆར་དང་། ཕྱི་ཚེས་༢༡ ཉིན་ཤེས་ཡོན་ལྟ་སྐོར་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་གནས་ཁག་གཅིག་ལ་གནས་མཇལ་འགྲོ་འཆར་ཡོད་པ་རེད།།
ས་གནས་གསར་འགོད་པ་བཅོ་ལྔ་ཚེ་རིང་།


text:
〔ནང་དོན་གནད་བསྡུས།〕བོད་ཀྱི་སྤུར་སྦྱོང་བྱེད་སྲོལ་དག་ལས་བྱ་གཏོར་ལམ་སྲོལ་གྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། དེའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན། སྤུར་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བྱ་གཏོར་བྱེད་ཚུལ་གླེང་བ་དང་སྦྲགས་བོད་ཀྱི་བྱ་གཏོར་ལམ་སྲོལ་གྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་གང་བྱུང་གིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་སུན་འབྱིན་བཅས་བྱས་ཡོད།
བྱ་གཏོར་ནི་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྤུར་སྦྱོང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེར་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཁྱད་མཚར་ལྡན་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་མཉམ་འཇོག་དང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མི་འགའ་ཞིག་གིས་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དངོས་མ་རྟོགས་པའམ་ཡང་ན་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གསལ་པོ་མ་བྱས་པར། ཕྱིའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་ལྟ་ཞིབ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་མོས་བཞིན་དུ་བྲིས་རྐྱེན། ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བརྗོད་ཚུལ་ཁྱབ་གདལ་དུ་གྱུར། ད་དུང་། དེ་དག་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་སུ་དྲངས་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་བྱས་པས་གནོད་པའམ་ཆེན་པོ་ཐོན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་དེ་ལ་ཚན་རིག་དང་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། གོང་གི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་དེ་དག་གིས་བཟོས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་རྣམས་དག་ཐེར་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། བྱ་གཏོར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེར་བརྩི་འཇོག་དང་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན། ཏང་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་ང་ཚོར་གནད་དོན་འདི་རྒྱས་བཤད་ཡང་དག་ཅིག་བྱེད་པར་རེ་བ་བཏོན་ཡོད་ལ། འདིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པར་ལེགས་ཆ་ངེས་ཅན་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།
དང་པོ།
ཀྲུང་གོ་ནི་ས་ཁྱོན་ཆེ་ཞིང་མི་གྲངས་མང་ལ། རྒྱ་རིགས་ལས་གཞན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་དུ་མི་རིགས་མི་གཅིག་པར་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་ཀྱང་མི་གཅིག་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ། སྤུར་སྦྱོང་ལ་མཚོན་ནའང་། དུར་སྦས། ཆུ་བསྐྱུར། སྤུར་བཞུས། བཞུས་ནས་རུས་ཐལ་རླུང་ལ་བསྐུར་བ། ཡུལ་ངེས་མེད་དུ་སྦ་བ། རོ་སྒམ་ནང་དུ་བཞག་རྗེས་བྲག་གི་དབྱིངས་སུ་དཔྱངས་པ། བྱ་ལ་གཏོར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་གཅིག་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་འདི་དག་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤན་ཤུགས་དང་སློབ་སྦྱོང་བཅས་ཀྱིས་གོམས་སྲོལ་འགའ་ཞིག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་དུར་སྦས་གཏོང་ཡང་ད་ལྟ་སྤུར་བཞུས་བྱེད་པ་དང། ལ་ལས་ཆུར་བསྐྱུར་ཡང་ད་ལྟ་བྱ་གཏོར་བྱེད་པ་སོགས་ཡོད་དོ། བོད་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བཟུང་བྱ་གཏོར་བྱེད་བཞིན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། གནའ་བོའི་དུས་དེར་དུར་སྦས་གཏོང་གིན་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་ད་ལྟའང་སྲོལ་དེ་མ་ཉམས་པར་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བོད་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་མང་ཆེ་བར་བྱ་གཏོར་གྱི་ལམ་སྲོལ་དར་ཡོད། ﹙ས་ཁུལ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཏུ་ཆུར་བསྐྱུར་བ་དང་སྤུར་བཞུས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད།﹚ཅིའི་ཕྱིར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་རིགས་ཀྱིས་དུར་སྦས་གཏོང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་ན། ང་ཚོས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ལས་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། རྒྱ་ཡིག་གི《ཐང་ཡིག་གསར་མའི་》ནང་དུ“མི་ཤི་ཚེ་རོ་དུར་དུ་སྦ། བང་སོར་ཚོན་སྣ་འབྱུག་”ཅེས་དང་། 《ཐང་ཡིག་རྙིང་མ་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་གླེགས་བམ》ལས་“ཕ་མ་ཤི་ཚེ་སྐྲ་འབྲེག གདོང་ལ་ཚོས་ནག་པོ་འབྱུག་གྱོན་པའང་ནག་པོར་བྱེད། དུར་དུ་སྦས་ཟིན་ན་འདུན་ཡང་གྲོལ་བ་ཡིན་”ཞེས་དང་། ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ནང་དུ་“མི་ཤི་རྗེས་སྒོ་ཕྱུགས་གཡག་རྟ་སོགས་བསད་དེ་དུར་གྲོགས་སུ་སྦ། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་མགོ་བོ་བཅད་དེ་བང་སོའི་ཐོག་ཏུ་སྤུངས། བང་སོ་ནི་རྡོ་བ་བརྩིགས་ཏེ་གྲུབ་ལ། དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ཡིན་པས་ཀླད་ལེབ་མོའི་ཁང་པ་ཞིག་དང་མཚུངས།”ཞེས་བཀོད་འདུག《ཡིག་ཚང་རུས་སྦལ་མ》རུ་“གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཤི་ཚེ། བང་སོར་ཚོས་དཀར་པོ་འབྱུག་སྟེ། ལོགས་ཀྱི་བང་སོ་རྣམས་དང་མི་འདྲེས་པར་བྱེད།”“གཡུལ་དུ་ཤི་བ་རྣམས་ས་དེ་གར་སྦས་ལ། སྡོང་བོ་བཙུགས་ནས་མཆོད་འབུལ་སོགས་མི་བྱེད། ལྭ་ནག་པོ་གྱོན་ཞིང་ལོ་གཅིག་ལ་འདུན་བྱེད།”《ཐང་ཡིག་གསར་མ་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་》དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། ལིག་ཡོན་ཏྲིན་གྱིས་ལམ་བར་དུ་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་བང་སོ་མཐོང་སྟེ། “ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ལྷོ་ནུབ་ནི་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་བཅུད་ཆེ་ལ། ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱང་རྣམ་པར་མཛེས། གཙང་པོའི་འགྲམ་གཉིས་སུ་འོམ་བུ་ཤིང་གིས་ཁེངས་ཤིང་། རིའི་རྐེད་དུ་ཤུག་པ་དང་རི་འདབས་སུ་བང་སོ་མང་པོ་འདུག བང་སོའི་ལོགས་སུ་ས་ཁང་བརྩིགས་པ་ཚོས་དམར་པོས་བརྒྱན་ཡོད་ལ། གྱང་ངོས་སུ་སྟག་དཀར་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག དེ་གར་སྦ་བ་རྣམས་ནི་མི་ཆེད་དང་གཡུལ་དུ་དཔའ་བ་རྣམས་ཀྱི་གདུང་རེད། ཁོང་རྣམས་འཚོ་བའི་སྐབས་སུ་སྟག་ལྤགས་གྱོན་ཞིང་། འདས་པའི་རྗེས་སུ་སྟག་གི་གཟུགས་བརྙན་རི་མོར་བྲིས་ཏེ་དཔའ་བོའི་རྟགས་སུ་ངོམས་པ་འདྲ། ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཤི་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་རོ་ཡང་བང་སོའི་ལོགས་སུ་སྦས་འདུག”ཅེས་བཀོད་འདུག《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》ནད་གྲི་གུམ་བཙུན་པོ་ནས་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་བར་གྱི་བང་སོ་བཀོད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། “ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོ་ལ། དེའི་བང་སོ་མུ་ར་རི་ལ་བརྩིགས།། གྲལ་ནི་ཡབ་ཀྱི་རྒྱབ་ངོས་གཡས་ན་ཡོད།། དེ་ནི་མ་གྲོངས་པ་ནས་ཉིད་ཀྱིས་བརྩིགས།། མིང་ནི་འཕྲུལ་རི་གཙུག་སྣང་བྱ་བར་བཏགས།། དེ་ཡི་རྩ་ན་རྡོ་རིང་ཅིག་ཀྱང་ཡོད།། བང་སོ་ཕྱི་རྒྱན་ཅན་དུ་གྲགས་པར་འགྱུར།།”ཞེས་དང་། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་བང་སོ་ལ། “མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་གྱི་བང་སོ་ནི།། དོན་མཁར་མདའ་ཡིག་གཡོན་ཟུར་དེ་རུ་བརྩིགས།། བང་སོ་དེའང་རིན་ཆེན་ནོར་གྱིས་བཀང་།། མིང་ནི་ཁྲི་སྟེང་རྨང་རི་ཟེར་རོ་སྐད།།”བཅས་བཀོད་འདུག《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་》ལས་“རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོས་ལས་མཆེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐད་རིགས་གཞན་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་སྣང་བར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་མཚན་མི་གསལ་བ་ཞིག……གྲོངས་པའི་ཚེ་ཤ་རུས་རྣམས་གསེར་ཕྱེ་དང་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས། ལྕགས་སྣོད་དུ་བཅུག་སྟེ་ས་ལ་སྦ”ཞེས་པ་དང་། 《སྦ་བཞེད་》དུ་ཡང་“གསལ་སྣང་གི་བུ་མོ་ཤི་བའི་རོ་རྫའི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་མའི་མལ་འོག་ཏུ་སྦས”སོགས་བྱུང་བ་ལས། བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་རིགས་ཀྱིས་དུར་སྦས་བྱེད་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ནུས་སོ། དེས་ན་བྱ་གཏོར་གྱི་ལམ་ལུགས་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ངམ་ཟེར་ན། དེ་ལ་བོད་རིགས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གི་བཞེད་པར། བྱ་གཏོར་ནི་ཞི་བྱེད་གྲུབ་མཐའ་དར་བའི་དུས་དེར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཞི་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བོད་ཁུལ་དུ་དར་བའི་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དང་དེའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་བཙུན་པ་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་﹙?---༡༡༡༧﹚ཡིན། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་ཆོས་དད་པ་རྣམས་ས་སྟོང་ནགས་ཁྲོད་དང་དུར་ཁྲོད་སོགས་མི་མེད་དབེན་གནས་སུ་སོང་ནས་སྒོམ་རྒྱག་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོས་མི་ལུས་དོར་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་དར་སྤེལ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་ཆོས་དད་པ་ཚོས་ངན་ངོན་བབ་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་འཚོ་བར་རོལ་བཞིན་ཡོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་མེད་པས་དུས་རབས་༡༤--༡༥བར་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་མོད། ཁོང་ཚོས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཐབས་དེ་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱིས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས་ཁྱབ་གདལ་དུ་སོང་ལ། སྐབས་དེ་ནས་ད་བར་དུ་ལོ་ངོ་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་གཏོར་གྱི་ཆོ་ག་འདི་ཡུན་རིང་དུ་དར་སྤེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་དེ། ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་བ་བཅུའི་ནང་གི་དང་པོ་ནི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། མི་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་བེམ་པོ་རྒོད་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་﹙བྱ་རྒོད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྲོག་མི་གཅོད་﹚ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཡང་། ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འགའ་ཞིག་གི་ལྟ་བར། རྣམ་ཤེས་ནི་མགྲོན་པོ་དང་ལུས་ཕུང་ནི་མགྲོན་ཁང་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཁོང་ཚོའི་བཞེད་དགོངས་ནི་ལུས་དོར་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབས་ནང་དུའང་《སྟག་མོ་ལུས་སྦྱིན་》དང་རང་ལུས་བྱ་ལ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཡོད་པས། བྱ་གཏོར་གྱི་བསམ་བློའི་གཞི་རྩའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ནང་བསྟན་གྱི་བསམ་བློའི་དབར་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དོ།
དེས་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བྱ་གཏོར་དང་དེ་ལ་ནང་དོན་གང་དག་ཡོད་ཟེར་ན། དེར་ཆེས་སླ་བའི་སྒོ་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་དུ་བོད་རིགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། བེམ་པོ་ཁྱིམ་ན་ཉིན་༣---༥བར་འཇོག་པ་དང་དེ་ནས་བླ་མ་སོགས་ཁྱིམ་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ། ཚེ་འདས་བསྔོ་སྨོན་གསུངས་པ་དང་སྤུར་སྦྱོང་གི་གཟའ་སྐར་བཟང་པོ་ཞིག་བདམས་རྗེས་བེམ་པོ་དུར་ཁྲོད་དུ་སྐྱེལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་བྱ་གཏོར་བྱེད་སྐབས་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བར་ཐོག་མར་བསང་ཕུད་ནས་ལྷ་ལ་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་མི་སྣའམ་ཡང་ན་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་རྒན་པ་ཞིག་གིས་བེམ་པོའི་རྒྱབ་ལོགས་སུ་གྲིའི་རྨ་ཁ་ཞིག་བཏོད་རྗེས། ཅུང་ཐག་རིང་བའི་སར་སོང་ནས་བྱ་འབབ་པར་སྒུག་དགོས་པ་དང་། སྐབས་དེར་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས་མཁའ་ལས་མར་བབས་ནས་བེམ་པོའི་ཤ་དང་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་སོགས་གཙང་མ་བཟས་རྗེས། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གཉེར་བས་སྟ་རེ་ཞིག་གིས་རུས་པ་རྣམས་དུམ་བུར་བྱས་ཏེ་བྱ་རྒོད་ལ་སྟེར་བ་དེར་བྱ་གཏོར་ཟེར། འོན་ཀྱང་། བྱ་གཏོར་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ས་ཁུལ་དུའང་གོམས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། ས་ཁུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱིས་པ་ཤི་ཚེ་བྱ་གཏོར་མི་བྱེད་ལ། འགོས་ནད་ཀྱིས་ཤི་བའི་མིའང་བྱ་གཏོར་མི་བྱེད་པར་སྤུར་བཞུ་བའམ་ཡང་ན་ཅུང་གཏིང་ཟབ་སར་དུར་སྦས་གཏོང་ཞིང་། བླ་མ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་ལའང་བྱ་གཏོར་ལག་བསྟར་མི་བྱེད་པར་གདུང་བཞུ་བའམ་ཡང་ན་སྐུ་གདུང་རྟེན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། གོམས་སྲོལ་འདི་དག་ཀྱང་ས་ཁུལ་དག་གི་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ནས་རིགས་མི་གཅིག་པ་མང་ངོ་།
གཉིས་པ།
བྱ་གཏོར་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་ཤིག་ཡིན་རྐྱེན། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཁྱབ་གདལ་དུ་སོང་བ་དང། ད་དུང་མ་འོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་མང་པོའི་ནང་དུའང་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་བྱ་གཏོར་གྱི་གོམས་སྲོལ་འདིར་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། མིག་སྔར་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་དུ་གནས་པའི་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མགོ་རྨོངས་པའི་ཆ་དང་སྐྱོན་ཆར་ངོས་འཛིན་དང་། སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་གིས་དོན་དངོས་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་པའི་བརྗོད་སྟངས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་དང་། བོད་རིགས་དང་མི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་བར་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་མཐུན་སྒྲིལ་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་སོགས་ལ་བཟང་ཆ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད།
མིག་སྔར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་མི་འགའ་ཞིག་གིས་བྱ་གཏོར་ཞེས་པ་ནི་“བེམ་པོ་གླག་ལ་ཟ་རུ་བཅུག་པ་”དང་“བེན་པོ་ཁྭ་ཏ་དང་གོ་བོར་ཟ་རུ་བཅུག་པ་”སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་མཆིས་ལ། འདི་དག་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་བཀོད་པའམ་ཡང་ན་བཤད་རྒྱུན་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བྱ་གཏོར་གྱི་གོ་དོན་གསལ་པོ་མ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་དུར་ཁྲོད་དུ་བེམ་པོ་ཟ་བའི་བྱ་རིགས་དེ་ནི་གླག་མིན་ལ་ཁྭ་ཏ་དང་གོ་བོའང་མིན་པར། དེའི་མིང་ལ་རྒོད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། བྱ་རིགས་དེ་ལས་སྤུ་མདོག་དཀར་པོ་ཅན་ལ་ཐང་དཀར་དང་སྤུ་མདོག་ཁམ་ནག་ལ་ཐང་ནག་ཏུ་འབོད། སྨྱུག་ཐོགས་པ་ང་རང་ཐེངས་མང་པོ་ཞིག་བྱ་རྒོད་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་གྲོག་རོང་གཡང་གཟར་གྱི་ཁྲོད་དུ་རྟོག་དཔྱོད་དང་བྱ་རྒོད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག བྱ་རྒོད་གནས་པའི་ས་གནས་སུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རྒན་རབས་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ་ལས། བྱ་རྒོད་ལ་འདི་འདྲའི་ཁྱད་ཆོད་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག བྱ་རྒོད་ནི་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཏེ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ཕལ་ཆེར་ཁེར་རྐྱང་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ཉིན་ལྟར་ཞོགས་པ་སྔ་མོར། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཚོགས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་བྲག་རི་མཐོན་པོའི་རྩེ་ནས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཕུར་ལ། ས་སྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་ཕྱིར་བྲག་སྟེང་དུ་འབབ་ངེས། ཉིན་མོར་ས་གང་ཞིག་ན་སྲོག་ཆགས་ཤི་བའི་བེམ་པོ་ཡོད་པ་ཐོག་མར་ཁྭ་ཏས་རྙེད་ལ། ཁྭ་ཏས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ལྡིང་སྐོར་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་རྒོད་ལ་བརྡ་གཏོང་ཞིང་། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ནས་མར་བབས་ཏེ་བེམ་པོ་གཙང་མར་བཟས་རྗེས་ཕྱིར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཕུར་འགྲོ་བ་རེད། གཉིས། བྱ་རྒོད་ནི་གླག་དང་གོ་བ་གཉིས་དང་མི་འདྲ་སྟེ། རྒོད་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཤི་བའི་བེམ་པོ་བཟས་ནས་འཚོ་བ་ལས་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མི་སྲིད། བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེར་“རྒོད་ཀྱིས་གསོན་པོའི་ཤ་མི་ཟ།། གླག་གིས་ཤི་བའི་རོ་མི་ཟ།། ”ཞེས་པ་ཡང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་བཤད་བྱས། འོན་ཀྱང་། ཚིག་མཛོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ་“རྒོད་དམ་གླག་ནི་གཏུམ་དྲག་ཅན་གྱི་བྱ་ཞིག་སྟེ་ར་ལུག་དང་རི་བོང་སོགས་བཟུང་ནས་ཟ་”ཞེས་པ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། བྱ་རྒོད་ཀྱིས་འཚོལ་བའི་ཟས་ནི་ནད་ཀྱིས་ཤི་བའམ་ལྟོགས་ནས་ཤི་བ། ཡང་ན་གཅན་གཟན་སོགས་ཀྱིས་བཟས་རྗེས་ཀྱི་བེམ་པོའི་ལྷག་མ་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཕུང་ཤ་སོགས་ཡིན་པས། མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་“ཞི་བའི་དྲང་སྲོང་”ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱ་བ་ཡིན། གོང་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་བྱ་རྒོད་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་མཛའ་མཐུན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་དེ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དེའོ། བྱ་རྒོད་དང་མཉམ་དུ་ས་གནས་གཅིག་ཏུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ལ་གཤོག་པའི་སྣེ་མོ་དང་མགོ་བོ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་དབྱིབས་ཟད་ཧ་ལམ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པའི་བྱ་རིགས་དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་བཤད་པའི་“གོ་བོ”ཟེར་བ་དེ་རེད། བྱ་རིགས་འདི་ནི་ཁེར་རྐྱང་དུ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་པ་དང་སྐབས་འགར་བྱ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱིས་ཟས་འཕྲོག་རེས་བྱེད་པའང་ཡོད། བྱ་རིགས་འདི་དག་ནི་ནམ་རྒྱུན་དུ་རི་རྩེ་དང་གྲོག་རོང་གི་ཁྲོད་དུ་འཕུར་ལྡིང་བྱེད་བཞིན་ཟས་འཚོལ་ལ། དེ་ཚོས་ཀྱང་གསོན་པོའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མི་སྲིད། གོ་བོའི་ཆེས་ཆེ་བའི་ནུས་པ་ནི་རུས་པ་ཟ་རྒྱུད་དེ་ཡིན། དེར་རུས་པ་ཟ་བར་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡོད་དེ། ལྡིང་སྐོར་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་ས་ཐོག་གི་རུས་པ་མཐོང་ཚེ་མར་བབས་ནས་རུས་པ་ཁ་རུ་བཟུང་རྗེས་ཕྱིར་འཕུར་ལ། མཁའ་དབྱིངས་ནས་རུས་པ་སའི་ཐོག་གི་རྡོའི་སྟེང་དུ་མར་འཕངས་ནས་དུམ་བུར་བྱས་རྗེས་མར་བབས་ནས་གཙང་མར་ཟ་བ་ཡིན། ད་དུང་བྱ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་གླེང་བཞིན་པའི་བྱ་གླག་ཟེར་བ་དེ་རེད། དེའི་གཟུགས་དབྱིབས་ནི་བྱ་རྒོད་ལས་ཅུང་ཆུང་ལ་གཤོག་ཟུང་གི་སྣེ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། བྱ་གླག་ལ་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་བཟུང་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལྡན་ལ། ནམ་རྒྱུན་ཁྱིམ་ཚང་གིས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ར་ལུག་དང་བྱ་ཕོ་སོགས་ལའང་གནོད་པ་གཏོང་ངེས། བྱ་གླག་གིས་ཤི་བའི་བེམ་པོ་གཏན་ནས་མི་ཟ་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བ་མ་གཏོགས་གཞན་གྱིས་བསད་པའི་བེམ་པོ་མི་ཟ་བའོ། གཞན་ད་དུང་བྱ་གླག་ལས་ཆུང་བའི་བྱ་རིགས་འགའ་ཡོད་མོད། འདིར་འབྲེལ་བ་མེད་པས་རྒྱས་སྤྲོས་མ་བྱས་སོ། ཁོ་བོས་འདིར་བྱ་རིགས་དེ་དག་སྐོར་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འདས་སོང་གི་དུས་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་པའི་འཁྱོག་བཤད་ཀྱི་ཆ་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དུ་བྲིས་ཡོད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལྟ་ཚུལ་དེ་དག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་རེའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དཔེར་ན། “བོད་རིགས་ཀྱིས་མི་ཤི་རྗེས་རོ་བྱ་གླག་ལ་ཟ་རུ་འཇུག་པ་ཡིན།”“བྱ་གླག་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མི་རུང་”སོགས་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་འཁྱོག་བཤད་དེ་དག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་ལ་དེ་ནི་བོད་རིགས་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་ཡང་མི་འཚམས་པ་ཞིག་གོ དོན་དངོས་ཐོག་སྤྱང་ཀི་དང་བྱ་གླག་ནི་མཐོ་སྒང་གི་ཆེས་སྡུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་དགྲ་བོ་ཡིན་ལ། བྱ་རྒོད་ནི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཆེས་དགའ་ཞེན་ཆེ་བ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཡིན། གཞན་ཡང་། བྱ་གཏོར་གྱི་ལམ་སྲོལ་དར་བ་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ལྡན་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སུ་གྱུར་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དེ་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ནི་ཆེས་རྙོག་འཛིང་ལྡན་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བཅིངས་འགྲོལ་མ་བཏང་གོང་ལ་ལོག་སྤྱོད་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་དེ་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབས་བྱས་པས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་བརྗེད་དཀའ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད་ལ། དེ་མི་རིགས་གནད་དོན་གྱི་ནང་ནས་ཆེས་རྣོ་ངར་ཅན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་མྱོང་ཡོད། དེ་བཞིན་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་གཡོན་ཐལ་བསམ་བློའི་རླབས་རྒྱུན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་མི་འདས་རྗེས་བྱ་གཏོར་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པར་བཙན་གནོན་གྱིས་དུར་སྦས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས། བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བག་ཆགས་ངན་པ་བཟོས་ཡོད་ལ། མི་ལ་ལས་བྱ་གཏོར་ནི་“དམུ་རྒོད་ཀྱི་ལས་ཀ”དང་“བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྨོངས་དད་”ཅེས་ཟེར་གྱིན་ཡོད་ལ། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་བྱ་གཏོར་ལ་བརྙས་སྨོད་ཀྱིས་“ཁྲག་དམར་ཙ་རེ་བ་ཞིག་རེད”ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། གོང་གི་བཤད་རྒྱུད་འདི་རིགས་ནི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ལ་གནོད་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤུར་བཞུས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རིམས་ནད་འགོས་པར་སྔོན་འགོག་བྱེད་པ་དང་། གཙང་མར་བྱེད་པ། དུར་ས་མི་བཟོ་བ། ཞིང་ས་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པ། དཔལ་འབྱོར་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་བཅས་ཡིན་ལ། དོན་དངོས་ཐོག་བྱ་གཏོར་ཡང་གོང་གི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། བརྩེ་དུང་གི་གནད་དོན་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟེར་བ་དེ་གླེང་བར། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཙོ་བོར་བྱེད་རྒྱུ་ལས། གཞན་རིགས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟེར་བ་དེ་གླེང་བར། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཙོ་བོར་བྱེད་རྒྱུ་ལས། གཞན་རིགས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ཁོ་ཚོར་བཙན་གྱིས་དང་ལེན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་རྩོད་སྒྲུབ་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མ་ཡིན། གསར་བརྗེའི་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོ་བློ་མཐུན་ཞན་ཧྥུ་ཞ་﹙宣父侠﹚ཡིས་༡༩༢༦ལོར་བླ་བྲང་ཁུལ་དུ་བྱ་གཏོར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་མཐོང་ནས་“ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་འདིས་ང་ལ་སྤྲོ་བ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྐྱེས་སུ་བཅུག་སོང་། ངའི་བསམ་པར་གལ་ཏེ་ནང་ལོག་གི་མི་ཞིག་ལ་འདི་འདྲའི་སྦུར་སྦྱོང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས་ན། ཕལ་ཆེར་ལོག་ཆོས་དེ་དག་མེད་པར་བཟོ་ནུས”ཞེས་གསུངས་ཡོད། ཁོང་གིས་བྱ་གཏོར་ལམ་སྲོལ་ལ་བཟུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་བསྟུན་ནས་ཕྱོགས་ཞེན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་ལྟ་སྟངས་འཛིན་པ་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་བཅས་ནི་ཏང་གི་སྲིད་ཇུས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཏང་གི་འབྲེལ་ཡོད་རྩ་འཛིན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། བཀའ་ཁྲིམས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གསལ་པོར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་སྟེ། ང་ཚོའི་ཏང་གི་མི་རིགས་བྱ་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱས་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་ནི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དོན་ཆུང་ཞིག་མིན་པར་དེ་ནི་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་རིགས་བར་གྱི་འགལ་བ་མེད་པར་བཟོ་བ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་རྣམས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་དོན་ཆེན་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས་སྐོར་གླེང་སྐབས། གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་དག་གིས་ངེས་པར་དུ་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྒོ་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ལྟ་སྟངས་འཛིན་དགོས་པ་ལས། མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་མི་གཅིག་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཁྲེལ་དགོད་དང་བརྙས་སྨོད་བྱེད་མི་རུང་ལ། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་གང་འདོད་ལྟར་དཔྱད་འཇོག་མི་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་འཁྱོག་བཤད་སོགས་བྱེད་མི་རུང་ངོ།
གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་དོན་གླེང་བར། མི་རིགས་གང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཡིན་ཡང་འགྱུར་དུ་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་མཐུན་སི་ཏ་ལིན་གྱིས་“འཇིག་རྟེན་སྟེང་དུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོད་ཚད་གནས་སྐབས་ཙམ་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། རང་བྱུང་ཁམས་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་ངོ་།།”ཞེས་གསུངས་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་བསྟུན་ནས་དངོས་པོའི་འཚོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་ལ་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཀྱང་མི་མཐུད་དུ་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་ངེས། འདི་ནི་མིས་བཙན་གནོད་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རང་བྱུང་གི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ནི་སྣ་མང་ཅན་དང་རྙོག་འཛིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལས་གང་དག་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་པ་དང་གང་ཞིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་ནི་ལས་སླ་པོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན། ཐོག་མར་མི་རིགས་རང་གིས་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་གང་ཞིག་བཅོས་སྒྱུར་དང་། གང་ཞིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཐད་པ་བྱུང་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འོག མི་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་དང་མར་ལེ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤྱད་ནས་ནན་ཏན་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་གང་ཞིག་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཕན་རླབས་ཆེ་བ་དང་། གང་ཞིག་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་འཕེལ་ལ་ཕན་ཁ་མེད་པ་སོགས་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས་ལ། འདི་ལྟར་བྱས་ཚེ་གོམས་སྲོལ་གང་ཞིག་བཅོལ་སྒྱུར་དང་གང་ཞིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་བཏོན་ཆོག གལ་ཏེ་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་ནའང་ཐོག་མར་དེའི་གནས་ལུགས་གསལ་པོ་ཞིག་བཤད་རྗེས། མི་རིགས་རང་གིས་རང་འཐད་ཀྱིས་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། བྱ་གཏོར་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་འདི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང། དེས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐྱོན་ཆ་ཅི་ཡང་བཟོས་མེད། དེ་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་མིན་གྱི་སྐོར་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་ལས་དོན་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དོན་འདི་རིགས་ལ་གཟབ་ནན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་སྟེ། བཙན་གནོན་གྱི་བཀའ་བསྒོས་སོགས་མི་བྱེད་པར། ཅི་ནུས་ཀྱིས་དེ་ལ་ལྟ་རྟོག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། འདི་ལྟར་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་དང་མཐུན་ལ། མི་རིགས་ཁག་དབར་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་ཐུབ། གལ་ཏེ་དེའི་ཐད་ཐག་གཅོད་འོས་འཚམས་མ་བྱུང་ན། མི་རིགས་བར་དུ་འགལ་བ་སློང་ངེས་སོ། དེས་ན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་སྣང་ཆུང་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
འབྲུག་མོས་ཞུ་དག་བྱས།


text:
གོང་གི་སྐད་ཆ་གཉིས་ནི་བོང་རྫིའི་ཡིན་ས་རེད། མིན་པའི་རེ་བ་ཆེ། དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ངའི་སེམས་ལ་བོང་རྫི་ཁོས་མི་གསོན་པོ་ལ་སྐད་ཆ་ཤི་རོ་བཤད་ཀི་མ་རེད་བསམ། སྤྱིར་ང་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མ་དེ་སུ་ཡིན་མིན་དེ་དེ་འདྲ་གལ་ཆེན་པོ་མིན། གཙོ་བོ་བདེན་དོན་གསལ་བོ་ཡིན་པ་དེ་གལ། གཤམ་དུ་ངེད་ཀྱིས་དེ་སྔོན་འདིའི་སྐོར་ནས་ཧོར་ཁང་བྱམས་བསྟན་དར་ལགས་དང་ཁ་བརྡ་བྱས་པའི་རྗེས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་འགོད་པར་བྱ། དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བོང་རྫི་ཁོས་རྩོམ་དེ་2009་ལོར་བྲིས་པ་ཡིན་ཚུལ་ཁོ་རང་གིས་ཁས་བླངས་འདུག དེས་ན་དེའི་སྔོན་དུ་ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་པ་མ་ཟད། རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་བྲིས་ཚར་བ་རེད། དོན་དུ་སུ་རིག་གཞུང་གི་ཁྲམ་པ་ཡིན་མིན་དེ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།
འདི་དག་བོང་རྫི་ལ་འཕྲོད་པར་ཆུགས། ཚངས་དབང་གིས2017/3/11ལ།
ཞར་བཀོད། སྒྲོལ་དཀར་བྲིས་ཐང་དང་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད།
འདིར་བཤད་པའི་༼སྒྲོལ་དཀར་བྲིས་ཐང༽་དང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་བྱ་བ་ནི། མཆོག་སྤྲུལ་ཧཱུཾ་དཀར་རྡོ་རྗེ་ཚང་གིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པ་དང་། རེབ་གོང་བ་དགེ་རྒན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་ཆར་བཀོད་པའི་༼སྒྲོལ་མ་དཀར་མོ་༽དང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་གཉིས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཞིང་། དཔེ་ཆ་དེའི་གསལ་བཤད་དུ། ༼སྒྲོལ་དཀར་༽དང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་གཉིས་ནི་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཡོད།
དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡིད་ལ་མི་དྲན་ཡང་། ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ་2003་ལོ་ཡས་མས་ཤིག་ལ་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་དེ་ངའི་ལག་ཏུ་སོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དུས་དཔེ་ཆ་དེ་ལྟ་ཞོར་རོང་པོ་དགོན་ཆེན་དུ་ཕྱིན་ནས་རང་དང་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པའི་གྲྭ་བ་འགའ་དང་མཉམ་དུ། དགེ་ཆོས་ཀྱི་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་སྐོར་ལས་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དང་༼སྒྲོལ་མ་དཀར་མོའི་བྲིས་ཐང༽་གཉིས་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་ཡིན་མིན་ཐད་ནས་དོགས་པ་སྐྱེས་ཏེ་རྩོད་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན།
ངོ་མ་བཤད་ན། སྐབས་དེར་ང་ལའང་དེ་གཉིས་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། དགེ་ཆོས་ཚང་གི་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་རི་མོ་མ་རེད། རྩོམ་གཤིས་མ་རེད་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བཤད་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་ནི་བདེན།
ང་ལ་དོགས་སློང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་དོན་ནི། ༼སྒྲོལ་དཀར་བྲིས་ཐང་༽དེ་དང་། ༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་ནང་དུ། བར་འཇུག་རི་མོ་མང་པོ་ཡོད་པས། ངས་བར་འཇུག་རི་མོ་དེ་རྣམས་དང་རྩོམ་ཡིག་བཅས་ལ་ཞིབ་ཏུ་ལྟ་ཀློག་བྱས་པ་ཡིན། ངེད་ཀྱིས་ནི་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་མ་ཐོན་སྔོན་དུ། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི་༼མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་དེ་མཇལ་མྱོང་ལ། དེ་རུ་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་ཕྱག་བྲིས་ཡིན་ཟེར་བའི་རི་མོ་འགའ་ཡང་བཀོད་ཡོད། དེ་དག་ལ་ཞིབ་མཇལ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཕྱིས་སུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་རི་མོ་ཡིན་ཟེར་ཚད་ལ་ཞིབ་བསྡུར་དང་ཉམས་ཞིབ་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཁོང་གི་རི་མོའི་སྐོར་ལ་ངེས་ཟིན་དང་རྒྱུས་ལོན་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་སྙམ་པའི་གདེང་ཚོད་ཅུང་ཡོད། རི་མོ་པ་སུ་ཡིན་ཡང་རང་རང་ལ་ཚོན་མདངས་དང་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རི་མོ་རྣམས་ལའང་ཁྱད་ཆོས་དེ་འདྲ་ཞིག་འདུག
ད་དུང་སྙན་རྩོམ་ཁག་ཅིག་ཀྱང་བློར་བཟུང་སྟེ་གོམས་འཇགས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་ཕྱིན། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩོམ་གཤིས་དེ་ལའང་རྒྱུས་མངའ་མཆིས་པའི་ཚོར་སྣང་སྐྱེས། མ་རྩ་དེ་དག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་༼སྒྲོལ་དཀར༽་དང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་གཉིས་ཁོང་གི་ཕྱག་རྩོམ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ་ཁས་ལེན་དཀའ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ནས་རྩོད་པ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན།
སྤྱི་ལོ་2007ཡས་མས་ཤིག་ལ། གྲོགས་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་བློ་རྡོར་ལགས་དང་ངོ་ཤེས་བྱུང་། ཁོང་གིས་ང་ལ་དཔེ་རྙིང་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཉིད་ཀྱིས་བལྟ་རོགས་བྱ་དགོས་ཟེར། ཉིན་ཞིག་ལ་ཁོང་གིས་དཔེ་རྙིང་དེ་ངའི་རྩར་འཁྱེར་ཡོང་སྟེ་ངེད་གཉིས་ཞིབ་ལྟ་བྱས་པ་ཡིན། དཔེ་ཆ་དེ་སྤུས་ལེགས་ཤིག་རེད། ནང་དོན་ལ་བལྟས་རྗེས། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་གྲས་སུ་ཡོད་པའི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་སོང་།
འོན་ཏེ། རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཡེ་ཤུ་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་བུད་མེད་ཅིག་སྟེ་མིང་ལ་བསོད་ནམས་གཡང་འཛོམ་༼འདི་མོའི་བོད་མིང་ཡིན་པ་ལས་ཨ་རིའི་མིང་མིན་པར་འདོད༽ཟེར་བ་ཞིག་གིས་བསྒྲིགས་པ་དང་། འབའ་ཐང་བ་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ས་ཁྲ་དང་དཔེ་རིས་རྣམས་ནི་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས་བྲིས་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔེ་ཆ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་1922ལོར་དཔར་དུ་བཏབ་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཚར་འདུག
ངས་དཔེ་ཆ་དེའི་མཛད་བྱང་གླེང་གཞི་དེ་མཐོང་རྗེས། ༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་ནང་གི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དེ་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དེ་ནས་ལོ་དེའི་དབྱར་ཀ་ཞིག་ལ་ང་ལྷ་ས་ནས་རེབ་གོང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ལ། ཉིན་ཞིག་ལ་རེབ་གོང་ཁུལ་ཐོག་ཏུ་དགེ་རྒན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་ལ་ཐུག་བྱུང་བས། ངས་ལམ་སེང་ཁོ་ལ་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་ནང་གི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དེ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཕྱག་རྩོམ་མིན་པའི་སྐོར་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་། དགེ་རྒན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱིས་ངའི་སྐད་ཆ་དེར་དང་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ཉམས་ཤིག་བསྟན་ནས་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དེ་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་ཡིན་ཤག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཟེར།
དེ་ནས་མི་འགྱངས་པར་ང་སླར་ལྷ་སར་ལོག་ནས་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ལ་དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ཐད་བཅར་འདྲིར་སོང་བ་ཡིན། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་ནང་གི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དེ་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་གསུང་རྩོམ་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་སྐུ་ཚ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་སྐུ་ཚ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་ལ་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་འདི་དགེ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་ལྗགས་རྩོམ་ཡིན་མིན་ཞིབ་དཔྱོད་གནང་བར་ཞུ་ཞེས་བཤད་པ་ལས། དེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་མ་མྱོང་མོད། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རྩོམ་དེ་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་ཡིན་པ་གཞིར་བཞག་གིས་དཔར་དུ་བཏབ་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་འདུག་ཟེར།
སྐབས་དེར། སྐུ་ཞབས་བོང་རྫི་ལགས་ཀྱང་ལྷ་སར་ཐོན་ཡོད་པས། ངེད་གཉིས་བཤད་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐོར་གླེང་ནས་རྩོད་པ་ཐུག་བྱུང་། བོང་རྫི་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་ནི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་མ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་འདི་འདྲ་ཞིག་བརྩམས་ཐུབ་པའི་ཆུ་ཚད་མི་འདུག་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་རྣར་གཟན་པ་འགའ་བཤད་བྱུང་བས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་དེ་ཅུང་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར།
དེ་ནས་ངེད་ཀྱིས། ༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་མིན་པ་ནི་བདེན་པ་རེད་ཀྱང་། དེ་འདྲ་ཞིག་དགེ་ཆོས་ཚང་གིས་བརྩམས་མི་ཐུབ་པར་བཤད་པ་ནི་དྲང་བདེན་གྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། ༼རྒྱལ་ཁམས་གསེར་གྱི་ཐང་མ༽་རུ་འཁོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྐོར་ནི། ༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དུ་བཤད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྐོར་ལས་ཞིབ་ཆ་དང་ཁུངས་བཙན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་བཤད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། དགེ་ཆོས་ཚང་གི་༼གསེར་ཐང་༽དུ། དྲི་ཟའི་བཟོ་རྩལ་དང་གུཔྟའི་བཟོ་རྩལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ནི་དེང་གི་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བཤད་པ་དང་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ན། བོང་རྫི་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོས་འདི་ལྟར་དགེ་ཆོས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་ནི་ཕྱོགས་རེས་དང་ཕྲག་དོག་སོགས་གང་ཡང་མིན་ཚུལ་དང་། དེང་སང་གི་སློབ་གྲྭ་བ་ཚོས་དགེ་ཆོས་གཅིག་པུ་གླེང་ནས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་གཞན་དག་གི་མཛད་རྗེས་སོགས་མི་གླེང་བ་དེར་དམིགས་ནས་དགེ་ཆོས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་སོང་།
དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་2008ལོར། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་དང་། དགེ་བློ་དགའ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་ང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ལྟར་ང་ཚོས་མཉམ་དུ་རྒྱ་མ་ཁྲི་སྒང་གི་རྟེན་རྙིང་འགའ་རེ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ཅིག་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ཡིན། དེ་དུས་ངས་ཡང་བསྐྱར་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ལ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་ནང་གི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དང་། རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་བྲིས་༼སྒྲོལ་མ་དཀར་མོ་༽གཉིས་དགེ་ཆོས་ཚང་གི་མིན་ཚུལ་གྱི་གསལ་བཤད་ཡི་གེ་ཞིག་བྲི་ན་ལེགས་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་པ་ན། ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས། ༼སྒྲོལ་མ་དཀར་མོའི་བྲིས་ཐང་༽དང་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་གཉིས་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་ཕྱག་རྩོམ་མིན་པ་ནི་དངོས་ཐོག་བདེན་གསལ་རེད། སྒྲོལ་དཀར་དེ་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་བྲིས་ཡིན་པ་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་རང་གིས་འཕྲིན་ཡིག་ཅིག་བཏང་འོངས་པའི་ཡི་གེའི་ནང་དུ་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད་པ་དང་། ༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནང་བཞིན་ཨ་རིའི་ཡེ་ཤུ་ཆོས་སྤེལ་མཁན་བསོད་ནམས་གཡང་འཛོམ་དང་། འབའ་བ་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་དང་། སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་བཅས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྱུར་བྱས་ནས་དཔར་དུ་བཏབ་པ་ཞིག་པ་ཡིན་པ་དཔེ་ཆ་དེའི་མཛད་བྱང་དུ་གསལ་བ་དེ་རེད་ཅེས་གསུངས།
༼སྒྲོལ་དཀར་བྲིས་ཐང་༽ནི་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་བྲིས་ཡིན་ཚུལ་ནི། རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཡི་གེ་རུ།
གུས་ནས་བྲིས་པའི་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་སྐུ་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ཡིན་ཅེས་ཨ་ལྕེ་བདེ་སྐྱིད་ལགས་ལ་ཕུལ་མཁན་བྱུང་འདུག གསར་རྙེད་ནང་དུའང་འདུག ཅེས་གསལ་བ་དེར་བལྟས་ནའང་ཤེས་ཐུབ་ལ། གཞན་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་གྱི་གསལ་བཤད་ཡི་གེ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཕྲན་ལ་གནང་བ་དེའི་ཁ་བྱང་དུ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ ་༽ནང་གི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་དང་༼རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་ཞལ་ཐང་༽དེ་དག་མཁས་དབང་དེའི་ལྗགས་རྩོམ་དང་ཕྱག་བཟོ་མིན་པའི་སྐོར་གྱི་གསལ་བཤད་ཞུ་ཡིག་ཅེས་བྲིས་འདུག
རྩོམ་ཡིག་དེའི་མགོ་ཤོག་གི་གཤམ་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཡངས་པ་སྐུ་ཞབས་ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་མཆོག་ལ། ཁོ་བོས་ལག་དལ་དུ་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཐུང་ཁག་གཅིག་སྐུ་ཉིད་ནས་དཔྱད་གཞི་མཛད་རྒྱུར་ཕུལ་བ་ཡིན་པས། དེའི་ནང་ནོར་བ་མངས་དག་ཞིག་ཡོད་ངེས་ཡོ་སྲང་གི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་རེ་བ་དང་། ད་དུང་སྐུ་ཉིད་ནས་ཉར་ཚགས་གནང་རྒྱུ་ལས་པར་འགྲེམ་དང་གཞན་སྤྲོད་མི་གནང་བ་མཁྱེན་མཁྱེན།
ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱི་བུ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ནས་གུས་བཏུད་དང་བཅས་ཕུལ་བ་ལགས།
2008,6,6 ཞེས་བྲིས་ཡོད།
མདོར་ན། ༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་ནང་གི་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད༽་ནི། སྤྱི་ལོ་1922ལོར་དཔར་དུ་བཏབ་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཚར་བ་དང་། དེ་དུས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཚང་ནི་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་སོན་མ་ཐག་པ་ཞིག་དང་། རེབ་གོང་དང་ལྡེ་ཚ་དགོན་སོགས་སུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པས། རྒྱ་གར་ཕར་ཞོག་སྐབས་དེར་ལྷ་ས་ལའང་ཕེབས་མ་མྱོང་བ་ནི་ཧ་ཅང་གསལ་ལོ།།
༼སྒྲོལ་དཀར་ཞལ་ཐང་༽ཡང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཕྱག་བྲིས་མིན་པ་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་གསལ་བཤད་དང་ཧོར་ཁང་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བོར་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་པ་དེས་འཐུས་པར་བྱ། ངས་ད་ལྟའི་བར་དུ་གསལ་བསྒྲགས་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༼གསར་རྙེད་གསུང་རྩོམ༽་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་སྦྱིན་བདག་ཚོའི་མཚན་སྙན་ལ་གནོད་དོགས་ནས་མ་སྤེལ་བ་ཡིན་ཡང་། ད་བསམས་ན་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་སོང་།།
ཞེས་ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པས་སྤྱི་ལོ་2015ལོའི་ཟླ་བ་3ཚེས་4ལ་གུས་ཕུལ།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཆེ། གལ་ཏེ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ་རྩོམ་ཁུངས་དང་སྦྲེལ་ཐག་གསལ་པོར་འགོད་དགོས།
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/22953.html


text:
འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༩༣ གྱི་འཐུས་མི་ཚོས་འོས་ཤོག་བླུགས་ཏེ་ཨ་རིའི་ཇེ་རོ་སཱ་ལམ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བདག་དབང་ཐག་གཅོད་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པའི་མང་མོས་བྱུང་འདུག
སི་ཨན་ཨན་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཁ་སང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཛ་དྲག་ཚོགས་འདུའི་ཐོག ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇེ་རོ་སཱ་ལིམ་གྱི་ཐག་གཅོད་དེ་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་མིན་ཐད་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༩༣ གྱིས་འོས་བསྡུ་བྱས་སྐབས། རྒྱལ་ཁབ་ ༩ ཡིས་ཨ་རིར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ ༣༥ ལྷག་གིས་འོས་མ་བླུགས། རྒྱལ་ཁབ་ ༡༢༨ ཀྱིས་དགག་པ་བརྒྱབས་ཡོད་སྟབས། གྲོང་ཁྱེར་ཇེ་རོ་སཱ་ལམ་ཨེ་ཛི་རལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཡིན་སྐོར་གྱི་ཨ་རིའི་ཐག་གཅོད་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་པའི་མང་མོས་བྱུང་ཡོད་འདུག
ཨེ་ཛི་རལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་བྷན་ཇ་མེན་འོས་བསྡུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་མེད་ཀྱང་ཁོས། ང་ཚོས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་གཙོས་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཐེངས་འདིའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ལ་ཨེ་ཛི་རལ་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་མེད། ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ལྕམ་ནི་ཁི་ཧ་ལེ་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ཐོག ཨ་རི་ཁེར་རྐྱང་དུ་བཞག་སྟེ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་ཉིན་མོ་འདི་ང་ཚོས་དྲན་པ་བརྗེད་མི་སྲིད་ལ། མ་འོངས་པར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ང་ཚོ་སྐད་བཏང་སྟེ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་འཐུས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས་དུས། ང་ཚོས་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་སེམས་ལ་འཛིན་ངེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ང་ཚོས་གྲོང་ཁྱེར་ཇེ་རོ་སཱ་ལམ་ནང་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་གནས་སྤོ་བྱ་ངེས་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཁ་སང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་། ཨ་རིའི་ཐག་གཅོད་ལ་ངོས་ལེན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མར་ཨ་རིའི་རོགས་དངུལ་གཏོང་མཚམས་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཉེན་བརྡ་ཡང་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
ཁ་སང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཛ་དྲག་ཚོགས་འདུ་གྲོལ་རྗེས། ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ནས་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་ཨ་རིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ ༦༥ ལ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་མགྲོན་ཤོག་ཞིག་བཏང་སྟེ། ཁོང་ཚོས་ཨ་རི་དང་ཕྱོགས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་རྒྱུན་སྐྱོང་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་སྐབས་ཨ་རིའི་ཐག་གཅོད་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་མི་དགོས་ཞེས་ཨ་རིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ནི་ཨི་ཛི་རལ་དང་། མེ་ཁེ་རོ་ནེ་ཤི་ཡ(Micronesia)། ན་ཡོ་རོ(Nauru)། ཊོ་གྷོ(Togo)། ཊོན་གྷ(Tonga)། པཱ་ལོ(Palau)། མར་ཤལ་(Marshall)གླིང་ཕྲན། གྷོ་ཊི་མ་ལ(Guatemala)། ཧོན་ཌོ་ར་སི་(Honduras)བཅས་ཡིན་འདུག དེ་བཞིན་འོས་མ་བླུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༣༥ ལྷག་གི་ནང་ཁེ་ན་ཌ་དང་མེག་སེ་ཁའོ། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་སོགས་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།


c: application/xml

text:
ཅིག །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། དྲི་བྲལ་རང་སེམས་དག་པའི་ས་གཞི་ལ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་
སྟོང་པའི་ས་འཛིན་ཆེ། །མེད་ཀྱིང་རྫུན་པར་སྣང་བའི་གླིང་བཞི་སོགས། །རྨི་ལམ་ཡུལ་གྱི་རོལ་པ་ཇི་བཞིན་དབུ ། །རྗེ་གུང་ཐང་
པའི་གསུང་ན་གསལ།
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ། སློབ་དཔོན་ནག་པོ་སྤྱོད་པས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག
དེ་སྒྲ་སོགས། ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་སོགས་སྟོན་པའི་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་ཞིག་སྟེ། ༨༨དེ༡༡ ༨ འདི༡༡ རང་དང་ཉེ་བ་
ལ། ༨ འདི༡༡ ཐག་རིང་བ་ལ། ༨ དེ༡༡ སྦྱར་བ་ད་ང་། དུས་འདས་མ་འོང་ས་ལ། ༨༨དེ༡༡ སྦྱར་བ། དཔེར་ན།
ན་ནིང་གི་ལོ་དེ། ཞེས་པ་དང་། སང་ཕོད་ཀྱི་ལོ་དེ། ལྟ་བུ། ད་ལྟར་བ་ལ། ༨༨འདི༡༡ སྦྱར་བ། དཔེར་ན།
ད་ལོའི་ལོ་འདི། ལྟ་བུའོ། །སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བ་ལས། ཐ་སྙད་དབང་དུ་གསུམ་ཡིན་ཏ། ། དངོས་པོའི་དབང་
དུ་བཞི་རུ་འགྱུར། །དུས་ཀྱི་དབང་དུ་གཉིས་ཡིན་ན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །(4) ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་ན་གསུམ་ནི། ༿༡༾ སྤྱི་ལ་མ་ཡིན་པར་ཐད་ཀར་གྱི་ཐ་སྙད་སྟོན་པ། དཔེར་ན། བུད་མེད་མཛེས་མའོ།།
དེ་གཟུགས་བཟང་ང་ངོ་། །དེ་མདོག་ལེགས་སོ། །དེ་ནུ་མ་འཁྲང་ལ་ཟླུམ་། །དེ་སྐད་སྙན་ནོ་ལྟ་བུ། ༿༢༾ ཐ་
སྙད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་སྟོན་པ། དེ་ལ་ཡི་གེ་བྲིས་ཤིག་ལྟ་བུ་འབྲི་གཞི་དངོས་སུ་མི་གསལ་ཡ་ང་། དེ་སྒྲའི་
ཤུལ་དུ་ཤོག་བུ་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གྲང་ས་གཞན་ཞིག་བྱོར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ། ༿༢༾ ལྷག་
བཅས་ཀྱི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་སྟོན་པ། དཔེར་ན། ཤིང་བཅ་ད་དེ་མེ་ལ་འབུད། ལྟ་བུ། (2) དངོས་པོའི་དབང་དུ་
བྱས་ན་བཞི་ནི། ༿༡༾ བདེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ། ད་པེར་ན། དེ་རང་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བུ། ༿༢༾ གསང་
བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ། དེ་མ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ༿༢༾ བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་
ན། ཁོ་བོའི་གླེགས་བམ་དེ་ཀློགས་ཤིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ༿༡༾ ཕ་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ། ད་པེར་ན། རྡོ་
བ་དེ་འདེགས་ནུས་སས་མ། ལྟ་བུ། (8) དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གསུམ་ནི། ༿༡༾ འདས་པ་ལ་འཇུག་པ།
དཔེར་ན། ན་ནིང་གི་ལོ་དེ། ལྟ་བུ། ༿༢༾ མ་འོངས་པར་འཇུག་པ། དཔེར་ན། སང་ཉི་མ་ཤར་བའི་དུས་
དེར་འགྲོའོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཐམས་ཅ་ད་བསྡུས་ན་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། ལེགས་བཤད་ལྗོན་ད་བང་ལས། ཐ་སྙད་
འདས་མ་ཐག་པ་དང་། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཅན་གཉིས་ལ་འཇུག། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཉིས་སུ་འདུས།
དེ་རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷག་ ། ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བཅུ་གཅིག་པ་ནི། ད་གེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ་དེའི་གྲོགས་བྱེད་
པའི་དགེ་སློང་ལ་བཞམས་བསྒོ་དང་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཏེ་ཟློག་པ་ལྔས་བཟློག་ཀྱང་མི་གཏོང་བ་ནའོ། །
དེ་ཉིད། ༿༡༾ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་ཚིག །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་ཁོ་ན། གནས་ཚུལ། ཤེས་བྱའི་གནས། ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པ། ཡང་དག་པ། ཇི་བཞིན། ༿༢༾ དེ་ཁོ་ཉིད་ད། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ས་ཤིག


text:
དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།
དེ་ཡང་དཀར་མཛེས་དགོན་པའམ་རྒྱས་མིང་ལ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གོང་དུ་ཆགས་ཡོད། སའི་ཆགས་རིམ་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་སུམ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ(3400)ཡོད་པ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་དར་མདོ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ་སུམ་བརྒྱ་གྱ་ལྔ(385)ཡོད།
དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། དཀར་མཛེས་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་དོན་ནི། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་ཚེས་བཟང་ཞིག་སྐར་འཛིན་དུ་འདམས་ནས་རྨང་གཞི་འདིང་བའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་རྗེས་དགོན་པ་ཪྙིང་བ་བཤིག་སྟེ་དགོན་པ་གསར་བ་བཞེངས་པར། དགོན་པ་འདི་ཨང་དང་པོར་བཏབ་པས་སྐར་འཛིན་དགོན་ཞེས་མཚན་བཏགས། བཤད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ། ཁོང་གིས་རྡོ་དཀར་པོ་མང་པོ་ཡོད་པའི་སར་དགོན་པ་འདི་བཏབ་པས་དཀར་མཛེས་ཞེས་མིང་ཆགས་ཟེར། དཀར་མཛེས་ནི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས་ནས་དེང་སང་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་སྐར་འཛིན་ཡང་ཟེར། ཕྱིས་དཀར་མཛེས་ཞེས་འབོད་པ་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་གསར་དུ་བཏགས་པར་སྣང་། ཏྲེ་ཧོར་དང་། ཏྲེ་བོ། ཀྲེ་བོ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ས་ཁུལ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ནོ། འདི་ཡང་ཏྲེ་ཤོད་ཡིན་པས་ཏྲེ་དང་། ཧོར་གྱི་སྲས་རྒྱུད་སྡེ་དཔོན་རིམ་པས་སྐྱོང་བས་ཧོར་ཏེ། ཏྲེ་ཧོར་ཞེས་པའོ།
གཉིས་པ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་དང་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སེ་ཆེན་ཧུ་པེ་ལིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་མཆོད་གནས་སུ་གདན་དྲངས་པར། བར་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་འཕགས་པས་སྔོན་ས་པཎ་གྱིས་གདན་དྲངས་པའི་ནང་བསྟན་བྱིན་ཅན་[page 4] རྣམས་སེ་ཆེན་ལས་ཕྱིར་བསླངས་ནས་སྒ་ཨ་གཉན་དམ་པ་དང་སེ་ཆེན་གྱི་སྲས་ཝང་གཉིས་ལ་གནང་སྟེ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པར་བཀས་མངགས། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་དཀར་མཛེས་ཏྲེ་ཤོད་མནྡལ་མཐིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་ཪྙིང་བྱིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་བཞུགས་བྱས་པའི་སྡེ་གྲོང་པའི་ནང་དུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས། (སྡེ་མགོན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བདག་གི་གཞན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་པར་ཞུ)དེ་ནས་སྲས་ཝང་ས་འདིར་ཡུན་རིང་བཞུགས་ནས་སྒོམ་ཚན་གྲོང་དུ་(དེང་སང་སྒང་ལ་སྟེང་ཞེས་པ་འདི་ཡིན) བུད་མེད་ཞིག་ཆུང་མར་བླངས། སྐབས་དེར་ཡུལ་འདིའི་དཔོན་པོ་དཔྲ་བའི་བླ་མ(འདི་ནི་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན)བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ནས་གདན་ཁ་གང་མ་ཞིག་དང་ལྷམ་ཆ་བཅིག་བཅས་ཕུལ་ནས། བདག་གི་གདུང་རྒྱུད་འདི་ལ་བུ་མོ་ཞིག་བྱུང་ན་བདག་པོ་གང་ཡང་བྱེད་མི་དགོས། གལ་ཏེ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ཁྱེད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལེགས་པོ་གནང་དགོས་ཞེས་གསུངས་པར། དབྲ་བའི་བླ་མས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས། དེ་ནས་མི་རིང་བར་བུད་མེད་དེ་ལ་སྲས་ཞིག་འཁྲུངས་བར་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཁོང་གིས་བདག་ལ་མ་བསམ་བཞིན་དུ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་བུའི་མཚན་ལ་མ་བསམ་བུ་ཞེས་གསོལ། (འདི་ལ་ཆུང་མ་གསུམ་བླང་བའི་བུ་དྲུག་བྱུང་དེ་མ་གསུམ་བུ་དྲུག་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་)དེ་ནས་དབྲལ་བའི་བླ་མའི་སྔར་གྱི་ཁས་བླངས་ལྟར་མ་བསམ་བུ་ལ་སྒམ་ཚན་གྲོང་། ཀ་རྩི་འགོ། ཆའུ་རྡོ་བཅས་གྲོང་སྡེ་གསུམ་ཕུལ་བ་ཡིན། ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་རང་གི་སྲས་མ་བསམ་བུ་ལ་ཕོ་བྲང་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད། དེང་སང་ཧོར་ཁང་ནང་ཧོར་ཀླུ་འབུམ་ཕོ་བྲང་ངམ་ཀླུ་འབུམ་ཁང་རིང་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། དེའི་སྐབས་དབྲལ་བའི་བླ་མས་རང་གི་ནང་མི་རྣམས་ལ་བཤད་པར། སྔོན་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་ཕུལ་བའི་ལྷམ་འདི་ལ་དཔྱད་ན་ཁོང་གིས་རང་ཚང་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་སྟེན་འབྲེལ་དུ་འདུག་ཟེར་ཡང་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་། (རྫ་གཏེར་ཆེན་དགོན་དུ་བྱོན)དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཧོར་སྲས་མ་བསམ་བུ་ཡུལ་འདིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཏོ། །
མ་བསམ་བུའི་སྲས་ནག་འཇའ། དེའི་སྲས་ཨ་རྒྱས། དེའི་སྲས་འབུམ་དགེ་རྒྱས། དེའི་སྲས་བླ་མ་སྐྱབས། དེའི་སྲས་ནམ་མཁའ་བློ་བཟང་། དེའི་སྲས་མ་ཟུར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་ཁོང་གིས་ཡུལ་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་རྫ་ག་ཡུ་གོང་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་བ་དང་ཏྲེ་ཤོད་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཤིང་ཁོག་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་ཁོག་མན་ཆད་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་རྟེའུ་ནང་ཕྱིན་ནས་ཚ་ཕུ་སྟག་གཡག་ཟེར་བའི་གཙོ་བྱས་ཏེ་ཡུ་ལོང་རྒྱ་སྒོ་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་ནས་མཁར་ལོ་ཆོས་ཆེན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ལུང་ཕུ་ཤོག་པ་དང་ལ་བ་ཤོག་པ་གཉིས། རྫི་ནུབ་ཕལ་བོ་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རྒྱ་སྲས་ལ་[page 5] ཐོག་མན་ཆད་དང་། གེ་རི་ཨ་ཏིས་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རེ་རི་གྲོང་བ་རྣམས་དང་། ཡུ་ལ་ཨ་བརྟན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ཆོ་ལོ་སྣ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཧོར་ལ་མགོ་བཏགས། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ་དྲངས་པས་ཁྲོད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད་ཧོར་གྱིས་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྟེའུ་ཝ་ཞབས་ཤོག་གཉིས་དང་། ལྕགས་ཀང་ཤོག་གཉིས་བཅས་བཞི་པོ་དེ་རྒྱ་གཟི་སེང་གེའི་མངའ་འོག་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་གཡུལ་འཁྲུགས་བྱས་པས་ས་བཙན་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་ཐུབ་སྟེ། ཧོར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་བསད་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་སྤུངས་པ་དེའུ་ཙམ་བྱུང་བས་ཕྱིས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་བོད་དེའུ་ལི་ཟེར། དེ་ནས་ཧོར་དམག་གིས་རིམ་གྱིས་བློ་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཚོང་བ་མང་པོ་བཏང་ནས་མི་རྣམས་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་། ཧོར་དམག་རྣམས་ཉག་རོང་ནས་སོང་སྟེ་ཝ་ཞབས་ཀྱི་བརྩིབས་བསྐོར་ནས་ཚུར་འོངས་ཏེ་གློ་བུར་དུ་དམག་རྒྱབ་ནས་རྒྱ་གཟི་སེང་གེ་བསད་དེ་ཤོག་པ་བཞི་པོ་ཡོར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ནས་མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་གིས་བླ་མགོན་ཚང་བཅོམ་ནས་དབང་དུ་བསྡུས་ཡོད་པ་ལ། ལྕགས་མོ་ཚང་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་བཅོམ་ནས་ཧོར་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས། མདོར་ན་རྫ་ག་ཡི་གོང་མན་ཆད་དང་། ན་ཁྲད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད། རྟེའུ་ཆོ་ལོ་སྣ་ཟེར་བ་ཡན་ཆད། མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་ཚུན་ཆད་ཧོར་གྱི་མངའ་འབངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་མ་ཟུར་ཧོར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་འགོ་དཔོན་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཡབ་མ་ཟུར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། དེ་ལ་བཙུན་མོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་ཡུམ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་1644ལ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཏྲེ་ཧོར་ཁམས་ཚན་དུ་བཞུགས། ལོ་དེར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་གསོལ། ཧོར་གྱི་སྐུ་ངོ་སོང་བའི་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བདག་རྐྱེན་དང་གཟིགས་སྐྱོང་ཚད་མེད་གནང་སྟེ་རྗེས་སུ་བཟུང་། དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་མཁན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཡར་འཕེལ། གནས་བརྟན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། མཁན་ཆེན་ཞ་ལུ་བ་སོགས་བསྟེན་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདའ་བར་སྲུངས། གཞན་ཡང་གོང་གི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་དང་། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། རིག་འཛིན་པད་མ་འཕྲིན་ལས། གཏེར་སྟོན་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སོགས་གསར་ཪྙིང་གི་བླ་མ་དུ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་བཀའ་མཐའ་ཡས་པ་གསན། དེ་དུས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་[page 6] ཆེན་པོ་གོ་ཤྲཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས་པར་དེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་ཆེད། ཧོར་ཁོག་ཀུན་ཏུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཕུལ་ཏེ་རང་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སོ།།
གསུམ་པ། ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་དགོན་བཏབ་ཚུལ།
དེ་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་ཧོར་ཕྱོགས་སུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེ་ཡང་སྔོན་བླ་མ་དགེ་ལེགས་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བྱ་བ་ཞིག་གིས་ཤུག་རི་བྲག་ཕུག་གི་སར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ནས་མཚན་ལ་བྲག་ངོ་དགོན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་བྱ་བ་སྔོན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་དེར་བདག་གཉེར་བྱས་ཏེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱོན་ནས་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་དགོན་འདི་ཡ་གི་རྡོ་དཀར་སྤུངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ན་མཐའ་རུ་དགོན་པ་རྒྱས་པར་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་བཀའ་བཅུ་བས་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་བྲག་ངོ་དགོན་དེ་རྡོ་དཀར་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་ཤུལ་དེར་དུར་ཁྲོད་ཞིག་ཡོད་པ་རིའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སྤོར།(འོད་ཟེར་དུར་ཁྲོད་ཞེས་འབོད)དེའི་ཤུལ་དུ་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་ཏེ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆགས་སོ།
དེ་དུས་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཕུ་བོ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་ཁུ་བོ་ལ་གསོལ་བར། ཁུ་བོས་ཀྱང་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བའི་ལུང་བསྟན་ཚུལ་སྐོར་བསྙད་དེ་མཐར་ཁུ་དཔོན་རྣམ་གཉིས་ནས་བཀའ་བགྲོས་ལེགས་པར་མཛད་དེ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདེབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1622ལ་སྔར་ཡོད་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་མཚན་ལ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་གསོལ། (ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་[page 7] རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ནས་“བཤད་སྒྲུབ་”ཞེས་གསར་སྣོན་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་ཐམ་བཅས་1985ལོར་གནང་བ་ད་ལྟ་དཀར་དགོན་དུ་བཞུགས)ཕྱིས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་མདོ་བསྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དུ་བྱས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྫ་དགོན་གསར་བཀྲ་ཤིས་དགའ་ལྡན་གླིང་། ལྕོག་རི་དགོན། རྩིས་ཚང་དགོན་སོགས་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ལེགས་པར་བཏབ་སྟེ། དགོན་སྡེ་སོ་སོར་འདུལ་བའི་བཅོས་ཁྲིམས་དང་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན། བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་སོགས་འཇོག་པར་མཛད། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་འདི་ལ་གོས་ཆེན་སེར་པོའི་བཅའ་ཡིག་ཞེས་པ་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡོད་དོ།
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་ཟིན་པའི་འཕྲིན་ཡིག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བར། རྒྱལ་དབང་ཉིད་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་མདོ་སྨད་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་བཀའ་རྟགས་བསྒྲགས་པ་དང་། ད་དུང་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ལྟ་བུའི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་དང་། དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཅས་དགོས་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་ཤོག་སྩལ་བའོ།།
བཞི་པ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ་ནི།
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་མཁར་དཀར་པོ་ཐུགས་བརྩེགས་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞེས་མཚན་གསོལ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཞབས་གྲྭ་ཚང་དང་འདྲ་བ་བྱས་ནས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་འདོན་བཟང་སྐད་བཟང་མང་ཙམ་ཞིག་ཟུར་གྱི་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་སོགས་སྒྲུབ་མིའི་ཞབས་ཕྱི་ལ་བཞག་པ་ཡིན། བསྐང་གསོལ་དང་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན། འཆམ། གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དམག་ཟོར་མ་ལ་ཚེས་གཏོར་འབུལ་རྒྱུའི་སྐོར་དང་། ཟླ་རེར་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུའི་སྐོར་སོགས་དུས་མཆོད་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཆོ་ག་ཕལ་ཆེ་བ་ཀུན་གཟིགས་ལྔ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས། ཕྱིས་སུ་ཚེས་གཏོར་སྐོར་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས་པའོ། །ལོ་རེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་བཙུགས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་རང་ཉིད་ཚོགས་དབུར་མཛད་ནས་འཆམ་དང་གཏོར་རྒྱག་སོགས་གནང་བ་དང་། དེའི་ཕྱག་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད།[page 8]
ལྔ་པ། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ།
སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་བཞིན་དུ་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་བདག་འཇུག་ཆོས་སྐྱོང་སོ་སོའི་བསྐང་གསོ་གཏོང་བར་གྲྭ་བ་ཁ་ཤས་ཟུར་དུ་འཐེན་ཏེ་ཡོད་པ་ལ། ཕྱིས་སུ་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཀར་དགོན་དུ་གྲྭ་ཚང་གསུམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། བཅིངས་འགྲོལ་སྔན་གྲྭ་ས་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་སུ་གྲྭ་བ་སུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་བྱོན་མྱོང་།
དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཧོར་ཁོག་དུ་དགོན་སྡེ་མང་དུ་བཏབ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་མང་དུ་གནང་བ་དང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་ཏེ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མར་རྭ་ལོ་ཙཱའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཚུལ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ཐོན་ཏེ་མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྣམས་བྲན་བཞིན་དུ་འཁོར། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་བ། འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཉིས་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་ཏེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་བླང་དོར་ལའང་མི་དང་མི་ལ་ལབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། ར་ཧུ་ལ་བྲན་བཞིན་དུ་འབྲལ་མེད་སྐུ་དྲུང་དུ་བཞུགས་ནས་འཕྲིན་ལས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ཤིང་རྒྱུན་དུ་གཟིམས་ཁང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ཀུན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། ཁོང་སྐུ་ཚེ་རིང་བོ་མ་བཞུགས་ཀྱང་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་མཛད་དེ་བཀའ་བདྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན།
འོན་ཀྱང་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ཧོར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་དང་ཆོས་རྗེ་ཉིད་སྐུ་ན་གཞོན་སྟབས། དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཪྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད། བོན་པོ་སོགས་ཀྱི་དགོས་གནས་མང་པོ་གཏོར་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ནས་བཙན་དྲག་མང་དུ་མཛད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་དགོན་གནས་དེ་དག་གི་ཆོས་སྐྱོང་གི་གནོད་པ་ཡིན་ནམ། ཧོར་གྱི་དགོན་ཁག་འདི་རྣམས་སུ་སྐྱིད་སྡུག་གང་གི་ཐད་ལའང་ནང་མི་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདིའི་དང་དུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་དབང་ཤེད་ཆེ་བ་དག་གིས་འཐབ་རྩོད་དཀྲུགས་ཤིང་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ཇི་བཞིན་[page 9] བྲིས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཧོར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་རྩ་བ་ཡང་ཧོར་རིགས་དཔོན་པོ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན།
དྲུག་པ། དགོན་པའི་གདན་རབས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།
དེ་ལྟར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་ནས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་གདན་རབས་དང་པོ་མཛད། ཁོང་གི་རྒྱ་ཚབ་ཏུ་ཧོར་ཀུན་འདུལ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་ཕེབས། དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དགུ་ཡོད། ལམ་བྲག་གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། རབ་ཚལ། ནག་ཚང་། བྲག་དཀར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། འབྲུག་ལངས། བུ་རམ་སྣ་བཅས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ལམ་བྲག་དང་། གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར་བཅས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་རེས་མོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་མཛད་(འདི་གསུམ་ལ་གདན་ས་གསུམ་ཞེས་གྲགས་)པའོ།
བདུན་པ། གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་ལས་སྣེ་དང་གདན་རབས་སྐོར།
དང་པོ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་འདི་ལ་ལས་སྣེ་མཁན་པོ་གཅིག དབུ་མཛད་གཅིག དགེ་བསྐོས་གཅིག སྐུ་ཚབ་གཉིས། རྒན་པ་བཞི། མཆོད་དཔོན་གཅིག འཆམ་དཔོན་གཅིག་བཅས་ཡོད། མཁན་པོ་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི། དང་པོ་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་གི་གྲྭ་སར་ཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགར་ཐོས་བསམ་མཛད་དེ། མཐར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་འཕགས་ཚོགས་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་བཞེས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་དཀར་དགོན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་འཛིན་གྲྭ་རྒན་རིམ་ནས་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ། ཚོགས་ཆེན་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་མདོ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་བརྩི་བཞག་གནང་བ། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་སུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་པ། སྨོན་ལམ་སྐབས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་སོགས་བྱེད། དབུ་མཛད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ནི། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་སོགས་དགེ་འདུན་མང་པོའི་ཚོགས་སུ་ཐུགས་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་འབུལ་བ་དང་། འདོད་རྟ་དབྱངས། ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་སོགས་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད་[page 10] ཚེ་བྱིངས་འདྲེན་དུ་བསྐོ་བ་ཡིན། དགེ་བསྐོས་གྱིས་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་གྲྭ་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་ཆོས་འདུལ་བའི་བཅས་ཁྲིམས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས། ཕྱི་ནང་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་སྒྲིག་ལམ་སྐོར་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། སྐུ་ཚབ་གཉིས་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེས་ཡོང་སྒོ་དང་འགྲོ་སོང་ཕྱོགས་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། མཆོད་དཔོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ཚད་དང་མཆོད་གཏེར་གྱི་བཟོ་རྩལ་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། མཆོད་དཔོན་གྱི་རྩ་ཐིག་གར་སྟབས་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད།
རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་བྱོན་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་གདན་རབས་ཤེས་གསལ་མཚན་ཐོ་ནི། རབ་འབྱམས་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཚང་། སངས་རྒྱས་ཐུབ་དབང་། ཡ་མ་ཐར་ལམ། སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས། དཀོན་མཆོག་དངོས་གྲུབ། དགེ་སྐྱོར་དཔོན། ཚེ་རིང་བསམ་གཏན། སྟོབས་ལྡན། རྡོ་རྗེ་གནས་སྐྱབས། བསྟན་པ། ཆོས་གྲགས། དགེ་ཡོན་ཏན། ཀླུ་ཕྱུག བདེ་ལེགས་ཉི་མ། མཐུ་སྟོབས། བློ་དགའ་རྣམས་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་འདུག་ཡུན་ལོ་ངོ་གསུམ་རེ་ཡིན། མཁན་རབས་ཚང་མ་མཚན་ཐོ་མེད་པས་འགོད་མ་ནུས།
གཉིས་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བློ་བཟང་ཤེས་རབ། སྟོབས་སྡན། བློ་བཟང་བསམ་གཏན། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་སོ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་འགྲོ་དགོས། ལས་སྣེ་དགེ་བཤེས་ངེས་པར་ཡིན་མི་དགོས། ཡོན་ཏན་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་རྒན་ཞིག་གིས་བླ་མའི་འགན་ཁུར་ཆོག དབུ་མཛད་གཅིག རྒན་པ་གཉིས། མཆོད་གཡོག་གཅིག་བཅས་ཡོད།
གསུམ་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཨརྒ། པད་མ་ཚེ་རིང་། རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན། བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག ཡ་མ་བདེ་ལོགས། སྐལ་བཟང་སྟོབས་ལྡན་རྣམས་སོ། མཁན་པོ་འདི་དག་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་ཡོང་དགོས།
བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར།
དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དགོན་པའི་དམིགས་གསལ་གྱི་ནང་ཁྲིམས་འགའ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་བཅའ་ཡིག་སེར་པོ་ནང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་དགོས་ཏེ། གལ་སྲིད་སྡོམ་པ་དང་འགལ་ན་དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུ་ཐོག་དང་ལུས་ཐོག་གཉིས་ནས་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡིན།[page 11] གཞན་ཡང་དགོན་འདི་དང་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་བླ་མ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་རོང་ཆེན་ནས་ཡིན། ཁོང་གིས་དབུས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་རྫོགས་རྗེས་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་བཞིན་དཀར་མཛེས་ལ་ཕེབས་ནས་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཏེ། རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ལ་དང་པོ་སྒྲུང་སྙན་པོ་གསུངས་ཏེ་སློབ་མ་མང་དུ་འདུས་པར། རིམ་གྱིས་ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར་གནང་སྟེ་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡང་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་། ཧོར་ཆུ་ཉིན་སྲིབ་ཀུན་ལ་སྨྱུང་གནས་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་དོན་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེའི་སྐབས་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་བརྩི་འཇོག་ཆེར་མེད་པར། དཔེར་ན་དགོན་ནང་དུ་ཁྱིམ་གཞི་ཆགས་པ་སོགས་རང་མོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ནས་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་རྣམས་དག་བཅོས་དང་གྲྭ་ཚང་དུ་གདུགས་དཀར་བཟློག་ཆེན་སོགས་བཙུགས་པ་དང་། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཆོས་རར་ཚོགས་ལང་དམ་བཅའ་སོགས་ལ་བསྐུལ་བ་ནན་ཏན་མཛད། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་འདུན་པ་དང་མཉམ་དུ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་གནང་སྟེ་མདོ་མྱང་འདས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདུད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ཕུལ་བའི་སྔགས་དང་། ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་གཟུངས་གཉིས་ལ་འདོད་གསོལ་གསར་དུ་བརྩམས་ཏེ། གང་སེར་མ་བཅས་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་སྤྱི་སྒེར་སོ་སོའི་སྲུང་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་།
དགུ་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར།
དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གདན་ས་སོ་སོའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། དེང་སྐབས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དེ་ཅུང་དཀོན། སྔགས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མདོ་ཁྱད་གསོད། མདོ་ལ་མོས་ཁུལ་ཀྱིས་སྔགས་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ས་གནས་དཔོན་གྱིས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོ་ག་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གིས་འདོན་མི་ཆོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་སྦྱང་མི་ཆོག་པ་སོགས་གཏན་འབེབས་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་དགེ་བཤེས་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ལ་སྔགས་རམས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།
མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་ནི། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་སྦྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གྲྭ་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་བསྡུས་གྲྭ་རིགས་ལམ་ཆུ་བ་དང་། རིགས་ལམ་འབྲིང་བ་གཉིས་ལ་སྦྱངས་པ་རྫོགས་རྗེས་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གང་[page 12] རུང་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་ཙམ་ལ་དེ་གར་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་པ་ཡིན། གྲྭ་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་དབུས་གཙང་དུ་ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་ལ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དགེ་བཤེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ལེན་པའང་ཡོད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རྩ་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་ཉན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གར་ཐིག་དབྱངས་གསུམ་སོགས་ལ་སྦྱངས་ཏེ་ལམ་རིམ་གཉིས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གིས་གཙོ་བོ་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་དང་། བསྐང་གསོ། ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་སོགས་འདོན་ཆོས་སྐོར་ལ་རྦུངས་བརྩོན་བྱེད། བཤད་སྲོལ་ལ་མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་གསུམ་འབྲེལ་བར་བཤད་ཀྱང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་མང་གིས་གྲྭ་ཇ་སོགས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད།
བཅུ་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།
དང་པོ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་(འདུ་ཁང་སྤྱི་པའང་ཟེར་)གི་ནང་རྟེན་སྐོར་ལ། སྔོན་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཉིད་བཞེངས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བཞེངས་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གཞི་འདོམ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཡོད། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཕིབས་དང་། གཉྫི་ར། ཆོས་འཁོར། གདུགས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཡོད། ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། རྒྱ་ཕིབས་འོག་ལྷ་ཁང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་མ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ཞིག་གིས་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བ་དེ་བཞུགས། གཟིགས་རྒྱབ་བཀའ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། བྱམས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་སྨན་སྐུ་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སེང་གདོང་མ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ། འཇམ་དབྱངས་དང་ཕྱག་རྡོར། སྨན་བླ་བདེ་བཤེགས་བརྒྱད་བཅས་མདའ་ཚད་མ། ཚོགས་གྲལ་མགོར། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྐུ་འདྲ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ། འདུ་ཁང་སྒོའི་སྟེང་དུ་ལམ་བྲག འཁྲུངས་གསར། གཟིགས་རྒྱབ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། སྲུང་མ་ཁང་དགོན་པ་སྤྱིའི་སྲུང་མ། བཀའ་སྲུང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ལྷ་མོའི་སྐུ་བཅས་མདའ་ཚད་མ། བླ་མ་གསུམ་གྱི་གཟིམས་ཆུང་ནང་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན། རྗེ་ཡབ་[page 13] སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི། ཚེ་དཔག་མེད། རྣམ་རྒྱལ་མ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ། ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྣམ་སྲས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་བཅོ་ལྔ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གཟིགས་རྒྱབ་སྔགས་འཆང་གི་གདུང་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཡོད་པ། བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལི་སྐུ་ནང་གཟུངས་ལ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། གཞན་ཡང་ལི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཀུན་རིག་དཀྱིལ་འཁོར། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། འཁྲུངས་གསར་འཁྲུངས་རབས་སོགས་ཞལ་ཐང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཤར་ལི་ནུབ་ལིའི་སྐུ་བཪྙན་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་སྡོང་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གཟུངས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ན་བཟའ། སྐུ་གསེར་ཟངས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད་པ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། སྒོ་ཕྱི་ནང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་སྨན་སྐུ་སོགས་ཡོད།
གསུང་གི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དངུལ་བྲིས་ཆ་ཚང་གཅིག ཚལ་པར་སྣག་པར་ཚར་དགུ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་བཞི་སོགས་ཡོད། མདོན་ཁང་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ། ལྕམ་སྲིང་གཙོ་འཁོར་བཅས་མི་ཚད་མ། ཐང་སྟོང་པའི་སྐུ་བཪྙན། འཇིགས་བྱེད། གསང་འདུས། ཀུན་རིག རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་སོགས་བཞུགས།
གཉིས་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ནང་རྟེན་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སྒྲོལ་མ། བྱམས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས། སྟོན་པ་བཅས་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པ། ཤུཊ་སྡན་རིགས་ལྔ། དམག་ཟོར་མ། དམ་ཅན། ནོར་བདག་བཀའ་རྒྱ་མ། རྣམ་སྲས། མགོན་དཀར། རྒྱལ་བ་སེང་གེ་ང་རོ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྲུང་མ་ཁང་དུ་ནག་ཚང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཕྱག་བཟོ། མགོན་པོ། ལྕམ་སྲིང་། སྨན་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་སྐུ་འབུམ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བློས་བསླང་། ལྷ་མོའི་སྐུ། འཇིགས་བྱེད། རྟ་མགྲིན། ཆོས་རྒྱལ། ནུབ་ལིའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཞུགས།
རྒྱུ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་དབྱེན་འདུམ་མཆོད་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན་དང་། གཟིགས་རྒྱབ་གཤིམས་ཁང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐུ། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། རོང་ཚའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་བྱམས་པ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། གཞན་ཡང་གསེར་ཟངས་ལི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། ལྷ་མོ། རྟ་མགྲིན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང་། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་དབང་[page 14] དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། གསུང་རྟེན་སྐོར་ལ་སྡེ་དགེ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་བཀའ་འབུམ། ལམ་བྲག་གསུང་འབུམ། པཎ་ཆེན་ཆོས་རྒྱན་བཀའ་འབུམ། བཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འབུམ། རྒྱལ་བ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་འབུམ། གུང་ཐང་། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་བེའུ་བུམ་པོད་གསུམ། རྡོ་དྲིལ་ཆ་ཚང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཅས་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས།
གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྨན་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གདུགས་དཀར། རྒྱལ་བ་ཐུབ་བལྟན་རྒྱ་མཚོ། སྒྲོལ་མ་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ལོ་གྱོན་མ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་བཅས་མདའ་ཚད་པ། རྗེ་སྐུ་ཁང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མ་བཅས་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ། སྨན་སྐུ་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ། མགོན་པོ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་བཅས་ཐོག་ཚད་མ། ཤུགས་ལྡན་རྟེན་འདུས། བྱམས་ཁང་ནང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཅན། སྨན་བླའི་ཁང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྨད་བླའི་སྐུ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་དང་། སྨན་བླའི་བློས་བླང་། སྐུ་ལྔའི་རྟེན་འདུས་དང་སྲུང་མ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ་ཤར་ལི་ནུབ་ལི་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག
ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། རྒྱལ་དབང་པཎ་ཆེན་འཁྲུངས་རབས། ལམ་བྲག གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། གནས་བཅུ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་སོགས་ཞལ་ཐང་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཡོད། གསུང་རབ་ཀྱི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་པར་ཚར་གསུམ། རྗེ་ཡབ་སྲས། གཟིགས་རྒྱབ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས། ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་སྐོར་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག དགོན་པ་སྤྱིའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ་བཅས་སོ། འདི་ནི་མཁའ་ནང་བྱམས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞེས་གྲགས། གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་ཚེམ་དྲུབ་མ་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ཅན་གྱི་གོས་སྐུ།
བཞི་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བྱིན་ཅན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། རྗེ་ཡབ་སྲས། འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཡི་དམ་སྐོར་དང་། མགོན་ཆོས་རྒྱལ་རྟ་མགྲིན་སོགས་སྲུང་མའི་སྐོར། ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། གསེར་བྲིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་སོགས་ཞལ་ཐང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག གཞན་ཡང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་[page 15] རྟེན། མ་ཎི་དུང་འཁོར། གདུགས་དཀར་དུར་འཁོར། བླ་མ་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅུ་གཅིག་ལྷག གསུང་རབ་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ། ཧོར་ཆོས་རྗེའི་གསུང་འབུམ། བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བྲི་བར་མི་ནུས་སོ།།
བཅུ་གཅིག་པ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཞུགས་ཀྱི་དགོན་པའི་གནས་ཚུལ།
དེ་ཡང་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་1959ལོར་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་རེག་པར་སྟེ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བཞི་བར་ལ་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། 1958ལོའི་ཟླ་11པའི་ནང་དགོན་པའི་བླ་མ་དང་ལས་སྣེ་རྣམས་རྫོང་དུ་བསྡུས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ནང་ཞུགས་དགོན་པའི་སློབ་གསོ་སྒྲུབ། དེ་ནས་གྲྭ་པ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་དུ་ཞུགས། འཁྲུངས་གསར་གཟིགས་རྒྱབ་ལམ་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་1956ལོ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། རབ་ཚལ། བུ་རམ། འབྲུག་ལངས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལོ་མང་རབ་ཞིག་ལ་ཁུལ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་ཞུགས།
1966ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཟང་ཟིང་གི་གནམ་ས་གཡོ་བའི་སྐབས། དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་དང་གྲྭ་ཤག སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཐམས་ཅད་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་དང་ས་ལ་བརྡེབས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དགོན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཤུལ་མེད་དུ་རྨང་ནས་འཇིག་ཟིན།
བཅུ་གཉིས་པ། དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་བཞེངས་པའི་སྐོར།
ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་བལྟ་ཚུལ་དང་རྩ་བའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབབ་བྱས་པར། སྤྱི་ལོ་1981ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་། ལྷག་པར་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་དང་གྲྭ་ཤག་སོ་སོ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་རྩ་གཏོར་ཐེབས་པ་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་དཔལ་འབྱོར་སྟེང་བསྡོམས་སྒོར་ཁྲི་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་གནང་བའི་དངུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཞལ་འདེབས་[page 16] རྣམས་བསྡུས་ནས་ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་ནས་འགན་ཁུར། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ངག་དབང་ནས་འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀུན་ཇུས་བཀོད་ས་ཁྲ་བཟོ་རྒྱུ་དང་སྤུས་ཚད་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་འགན་ཁུར། འཛུགས་སྐྲུན་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་བོ་གསེར་ཆུ་ཞང་གི་སྔགས་རམ་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་དང་། རབ་ཚལ་སངས་རྒྱས་ཉི་མ། གྲོང་བྱང་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས། སུམ་ངོ་གྲ་དགའ། ལྷོ་བ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས། ཐིང་ཁ་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ། ཀ་རབ་པད་མ་ཚེ་སྒྲུབ། ཁོ་རྩེ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། མདའ་མདོ་བུ་ཕྲུག་བཅས་མི་བཅུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཉམས་གསོའི་འགན་ཁུར། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གཡང་དཀར། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་དགེ་པདྨ་ཚེ་དབང་། སྔགས་པའི་དབུ་མཛད་སྔགས་རམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གཅིག་ལྕོགས་བྱས། དགེ་བསྐོས་དགེ་སློང་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་བཅས་རྩ་འཛུགས་བྱས། སྤྱི་ལི་1981ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་དཀར་དགོན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་བཙུགས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་འཚོགས། འདུ་ཁང་གི་ཆ་ཚད་དང་འགྲོ་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཐིག་བཏབ་པའོ། སྤྱི་ལོ་1983ལ་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩེགས་ལྔ་ཡོད་པ་གཉེར་ཁང་དང་ཇ་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གྲུབ།
དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གྲྭ་ཚང་ཁག་དང་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་རྣམས་དང་། ལམ་བྲག་རྡོ་རྗེ་འཆང་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། ཁང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། གཞན་དགེ་སྟག་རིན་པོ་ཆེ། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན། ཤང་བཅུ་ལ་ཁང་ཚན་བཅུ། བདག་གཉེར་གྲྭ་ས་བཞིན་བྱ་རྒྱུ་དང་། གྲྭ་ཤག་ཁང་མིག་དྲུག་ལས་ཆེ་མི་ཆོག་པ་བྱས། གྲྭ་པ་ཚོ་གྲངས་མང་བ་མི་གཙོ། གཙང་བ་གཙོ་བོ་བྱས། ཤམ་བཅུ་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཉན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་བ་བཞིན། གྲྭ་པ་དག་སེལ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་རྨང་བརྟན་པར་བྱས། སྔོན་གྱི་ལུགས་མདོ་སྔགས་ཕྱོགས་ཞེན་སོགས་མེད་པ་དང་། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་བཞིན་གྲྭ་ཚང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་མི་དགོས་པ་བྱས། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་དགོན་པར་བཞུགས་དུས་ཚོགས་ཆོས་རར་ཕེབས་པ་ལས་གུ་ཡངས་སོགས་གཏན་ནས་མེད། དགོན་པའི་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་དང་། མཛད་སྒོ་དུས་ཆེན་སོགས་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ཉམས་གསོ་གྲུབ་པའོ། །ད་ལྟ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་ཆོས་རྭ་ཟླ་རེ་རེ་ལ་ཡོད་པ་བྱས། གྲྭ་བ་ཚང་མའི་འདོན་ཆོག་ཚང་མ་ལོ་ལྔ་ལ་བློ་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱུགས་ཕུལ་རྗེས། ཚང་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་སྒྲིག་ལམ་བཙུགས། གྲྭ་པ་རེ་རེའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་། དགེ་སློང་གི་ཕམ་ལྷག་བཅུ་བདུན། དགེ་ཚུལ་བླང་གི་འདས་སོ་དྲུག་གི་རྒྱུགས་འབུལ་བའི་སྲོལ་བཙུགས། དབྱར་གནས་སྐབས་སུ། ཡི་དམ་གྱི་[page 17] ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཉམས་ལེན་གཙ་བོར་བྱེད། དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཙམ་ལས་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ཚད་ལྡན་གྲྭ་བ་ལ་དགོན་པའི་དབང་ཡིག་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཟླ་རེར་ཕོག་སྤྲོད་པ་དང་། སྒྲིག་ལམ་དང་འགལ་བའི་རིགས་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་པ་ཡིན། གྲྭ་ཤག་ཀྱང་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་གྲུབ་ཟིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་སེར་མོ་བའི་གྲངས་ཀ་བརྒྱ་ཙམ་ཡིན་ནའང་། ད་ལྟ་དགོན་པར་དངོས་སུ་སེར་མོ་བ་དྲུག་བརྒྱ་ཞེ་བརྒྱད་(648)ལྷག་བཞུགས་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྔོན་མ་ལྟར་ན་གྲྭ་བ་རྣམས་དགོན་པ་འདིར་ཞུགས་ནས་འདོན་ཆོག་སོགས་བློ་འཛིན་རྫོགས་རྗེས། ཕལ་ཆེར་ལོ་ན་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཡས་མས་སུ་དབུས་གཙང་གི་གྲྭ་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་གང་རུང་ལ་ཕྱིན་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་སོགས་ལ་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པར། ད་ལྟ་དབུས་གཙང་གི་གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱ་གར་གྱི་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་པ་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་ལ་གྲྭ་པ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་རེད། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་1985ལོ་དར་མདོར་ལས་གནས་བསྒྱུར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་མཆོག་ནས་དགོན་པའི་འགན་བཞེས།
སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དགོན་པ་འདིར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནི་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་འགོ་འདྲེན་བྱས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཡིན། སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་སློབ་མ་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་གཉིས་ཡོད། དེ་ཚང་མ་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་པ་ཡིན། སློབ་མ་ཆེ་བ་ལོ་སོ་ལྔ་མན་ཆད་དང་ཆུང་བ་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཡན་ཆད་རྣམས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ཡོད། འཛིན་གྲྭ་དང་པོའི་སློབ་དེབ་ནི་བྱིས་པ་དག་ཡིག་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པའི་སློབ་དེབ་ནི་སུམ་ཅུ་པ་དང་། དབུ་ཅན་དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྦྱངས་པ་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་སློབ་དེབ་ནི་རྟགས་འཇུག་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང་། རྟོགས་བརྗོད་སྐོར་སོགས་ཡིན། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ལ་དགེ་རྒན་གསུམ་ཡོད། དེ་གསུམ་གྱི་ཟླ་རེའི་ཟླ་ཕོགས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་སྟེར་བ་ཡིན། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་རེའི་བསླབ་འབྲས་སྐར་གྲངས་ལྟར་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་སོགས་སློབ་གཉེར་ལ་བསྐུལ་བའི་བྱེད་ཐབས་མང་དུ་བཀོད་ཡོད།
བཅུ་གསུམ་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་གྱི་དོ་དམ།
དེང་སྐབས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་དོ་དམ་ཚན་ཁག་ནི། དམངས་[page 18] གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན། བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་རྣམས་འདེམ་བསྐོ་བྱ་ཚུལ་ནི། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་བ་དང་། ཁང་ཚན། དགེ་རྒན་རྣམས་འཚོགས་ནས་གཙོ་བོ་མི་ནུས་པ་ཅན་དང་གཞུང་དྲང་པོ་ཡིན་པ་རྣམས་འདམ། དེ་རྗེས་འདེམས་ཤོག་འཕེན་པ་དང་ལག་པ་ཡར་བཀྱགས་པའི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་ཉུང་དང་བསྟུན་ཏེ་གཏན་ཕབ་བྱེད་པ་ཡིན། གྲྭ་པའི་སྒྲིག་ལམ་གྱི་སྐོར་ཚང་མ་ཆོས་འདུལ་བ་དང་དགོན་པའི་ནང་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་སྲུང་དགོས་པ་ཡིན། བླ་སྤྲུལ་སུ་ཡིན་ཡང་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད། དགོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་གཞན་པའི་བྱ་ལས་ཚང་མ་བདག་གཉེར་ཚན་ཁག་གི་མི་རྣམས་ཚོགས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། དམིགས་བསལ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་རྣམས་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན།
བཅུ་བཞི་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངས་ཁུངས།
དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་མང་ཚོགས་ལ་ལག་མི་བརྐྱངས་བར་རང་ཁ་རང་གསོའི་ཆེད་1982ལོར་ལྕགས་པར་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། རྫོང་ཐོག་ཏུ་མགྲོན་ཁང་ལྔ་ཙམ་ལས་ཡོད། ཚོང་ཁང་ཆེ་ཆུང་འགའ་དང་ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་དུ་སྒོར་ཁྲི་སོ་བརྒྱད་སྤྲད་ནས་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཉོས་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་རྫོང་ཐོག་ཏུ་བཟོ་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་གོས་ལྷམ་སོགས་བཟོ་བ་དང་། བྱིས་པ་སྐྱོང་བའི་བུ་བཅོག་ཁང་ཞིག་དང་གྲོང་པ་དང་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་པོ་འཁྲུ་བའི་ཁྲུས་ཁང་། དགོན་པ་གཞུང་ལ་ཕྱུགས་ཟོག་འབྲི་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད་པ་རྣམས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་བཅོལ་ནས་ཁོ་ཚོའི་འབྲི་རེ་ནས་ལོ་རེ་ལ་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་གཉིས་རེ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་སྤྲོད་དགོས། བེའུ་རྣམས་འབྲོག་པ་རང་ལ་དབང་བ་དང་། མ་རྩ་ཡལ་མི་ཆོག་པ་ཡིན། དགོན་པ་གཞུང་ལ་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཡོང་སྒོ་དང་། དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཆུ་མགོ་སྤང་སྟེང་དུ་ས་མུའུ་བཅུ་ལྷག་ལ་ཤིང་ཏོག་ར་བ་བསྐོར་ཏེ་ཤིང་འབྲས་ཅན་གྱི་སྡོང་པོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་གྲོང་ཁྱིམ་དུ་ཞབས་བརྟན་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཡོན་གང་བྱུང་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས་པ་དང་། ཡོན་བདག་དབུལ་ཕྱུག་གང་ཡིན་ཡང་གྲྭ་པ་སྒེར་ལ་ཟུར་དུ་འབུལ་བ་བྱེད་མི་དགོས་པ་སོགས་སྔར་མེད་པའི་སྲོལ་བཟང་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་ས་ཞིང་མུའུ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་སོགས་གོང་གི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཚང་མ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་དབང་བས། མ་དངུལ་དེ་རྣམས་དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་དང་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བརྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་[page 19] དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཏེ་སྐྱེས་ཡུལ་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་པེ་ཅིན་དུ་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ། །
དཀར་དགོན་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའི་སྐོར།
༡. 《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད》༡༩༨༦ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན།
༢. ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་《ཧོར་གྱི་དཔོན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་དང་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆགས་ཚུལ》ཞེས་པ་ལག་བྲིས་མ།
༣. སྐྱབས་རྗེ་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》1982ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན།
༤. 《དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས》ཞེས་པའི་ལག་བྲིས་མ།
༥. ཁང་དམར་པས་བསྒྲིགས་པ་《ཧོར་གྱི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས》ཞེས་པའི་ལག་བྲིས་མ།
༦. ༡༩༦༢ལོར་འཕགས་ཡུལ་ནས་བསྒྲིགས་པའི་《དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་ཐོ་བཀོད》བྱ་བའི་ལག་བྲིས་མ།
༧. འཕགས་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོག་དྲིལ་མ།
༨. 《དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་བཏུས》ཞེས་པ། ༡༩༨༦ལོར་ཡ་ཨན་པར་འདེབས་བཟོ་གྲྭ་ནས་བཏོན།
༩. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག》བྱ་བ་༡༩༨༨ལོར་དཀར་མཛེས་ཚགས་པར་བཟོ་གྲྭ་ནས་བཏོན།
༡༠. ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ལག་བྲིས་མ་པོབ་གཅིག
༡༡. དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་དགུ་བཅུ་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་》ཤིང་པར་མ།
༡༢. དཀར་མཛེས་རྫོང་དང་ཁུལ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ཁང་བཅས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ག་ཇི་སྙེད་དང་། དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་བླ་རྒན་རྣམས་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་དང་ནག་ཚང་སྤྲུག་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་སོགས་ངག་ཐོག་ནས་རྩད་གཅོད་ཞིབ་དྲི་ཞུས་པ་རྣམས་སོ།།[page 20]


text:
ཀླད་ཀོར་
ཀླད་ཀོར་ 1.གྲངས་གནས་ཀྱི་མགོ་རྩོམ་སའི་ཀླད་ཀོར་ཏེ་རྟགས་༠་འདིའི་མིང་། 2.ལྷ་མོ་འཁྲབ་དུས་རྔོན་པའི་འབག་གི་ཐོད་ཀྱི་གོང་བ། 3.ཡི་གེའི་ཀླད་ཀྱི་ཐིག་ཀོར་ཏེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཡི་གེའི་ཀླད་དུ་བྲིས་པའི་དབྱིབས་སྒོར་སྒོར་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་གསལ་བྱེད་དག་ལ་ཞུགས་པའི་ང་རོ་འདོན་ཚུལ་ནི། ཀ་ནས་ང་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ལྔའི་ཀླད་ཀོར་ལ་ང་སྒྲ་དང༌། ཙ་ནས་ཉ་བར་གྱི་ཀླད་ཀོར་ལ་ཉ་སྒྲ། ཊ་ནས་ཎ་བར་གྱི་ཀླད་ཀོར་ལ་ཎ་སྒྲ། ཏ་ནས་ན་བར་གྱི་ཀླད་ཀོར་ལ་ན་སྒྲ། བ་ནས་མ་བར་གྱི་ཀླད་ཀོར་ལ་མ་སྒྲ། ཡ་ནས་ཀྵ་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་དགུའི་ཀླད་ཀོར་ལ་ང་སྒྲ། ཧཱུའི་ཀླད་ཀོར་ལ་ང་སྒྲ། ཨའི་ཀླད་ཀོར་ལ་ང་སྒྲ། ཨོ་ཡིག་གི་ཀླད་ཀོར་ལ་མ་སྒྲ་བཅས་སོ་སོའི་འཇུག་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲ་འདོན་ཚུལ་མི་འདྲ།