text:
ཝཱ་ཎ་སློབ་ཟུར་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་གསུང་བཤད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༦ ཉིན་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཝཱ་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཝཱ་ཎ་སློབ་ཟུར་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་གསུང་བཤད། དགེ་འདུན་པ་རྣམ་པ། རིགས་བདག་མཆོག ས་གནས་མང་པོ་ནས་ཕེབས་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདིའི་སློབ་ཟུར་རྣམ་པ་ཚང་མར་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་མང་པོ་ནས་སློབ་ཟུར་མང་པོ་ཕེབས་འདུག འདི་ཙམ་འཛོམས་ཀྱི་ཡོད་པའི་དོ་སྣང་མ་བྱུང་། འདིར་ཕེབས་པའི་ནང་མཁན་ལས་ཟུར་དང་། སློབ་གཉེར་ཁང་ཁག་གི་འགན་འཛིན། གཞུང་ཞབས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དང་། དེ་ཡང་གནད་འགག་ཡོད་པའི་ལས་དོན་ཐོག་ཐུགས་འགན་བཞེས་མཁན་རྣམས་དངོས་སུ་མཇལ་སྐབས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་རྒྱུ་དང་བློ་ཁ་ཚིམས་པོ་བྱུང་།
ནམ་རྒྱུན་ཁ་ཐོར་དགུ་ཐོར་དུ་ཡོད་དུས་གནད་འགག་ཡོད་པའི་མི་དེ་ཚོའང་དྲན་ཡུལ་ནང་གསལ་པོ་ཞིག་མེད། དེ་རིང་འདིར་རུབ་རུབ་འཛོམས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དྲན་རྟེན་གླེགས་བམ་དེའི་ནང་སློབ་ཐོན་པ་མང་པོའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་འདུག དེ་མཐོང་དུས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་།
དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་འགོ་འཛུགས་སྐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་གནད་འགག་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ཚང་མས་སྐད་ཆ་དང་པོ་འདྲི་རྒྱུ་དང་། རྟག་ཏུ་འདྲི་རྒྱུ་ནི་འདི་ནས་ཐོན་སྐབས་ལས་ཀ་ག་རེ་རག་གི་རེད་ཅེས་པ་དེ་རེད། ཁོང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ནང་འགྲོ་སོང་མང་པོ་བཏང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཙུགས་ནས་སློབ་ཐོན་ལས་མེད་མང་པོ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། འདིར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་གྱི་འཚོ་བ་ཞིག་འཐོབ་རྒྱུའི་ཧ་ལམ་ཚོད་དཔག་མ་ཐིག་པ་ཞིག་ཡོད་རེད། དེར་ཁག་ཡོད་པ་མ་རེད། སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་བཙུགས་སྐབས་འཆར་གཞི་བསམ་འཆར་དང་པོའི་ནང་སྦག་སར་བཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་འདིར་སྤོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཁུལ་རེད། དེར་བརྟེན་ཐེངས་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། ཕལ་ཆེར་གསུམ་པའི་སྐབས་སུའང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་སྦག་སར་ཡོད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་བཞིའི་དགེ་འདུན་གྲྭངས་མང་ཉུང་ལ་གཞིགས་པའི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཕེབས་པ་མ་གཏོགས། སྦག་ས་ནས་མ་ཡིན་པར་ཕྱི་ནས་འཛུལ་མཁན་ཁྱིམ་པ་སོགས་དམིགས་བསལ་གྱིས་བཅུག་པ་རེ་ཟུང་ལས་མེད།
སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ལེགས་བྱང་སྡེ་ཚན་ (Culture Department) གྱི་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ཅཽདྷརི་འདིར་ཕེབས་པ་རེད། དེ་དུས་ང་ཚོའི་སློབ་ཕྲུག་ཀྱང་སྦག་ས་ནས་ཕེབས་པའི་རབ་བྱུང་ཤ་སྟག་རེད། སཱ་ར་ནཱ་ཐའི་བོད་དགོན་ནང་ཚོགས་ཤིག་ཚོགས་ཏེ་ཁོང་གདན་འདྲེན་ཞུ་དུས་ང་ཡང་འབྱོར་ཟིན་ཙམ་ཡིན། དགོན་པའི་ནང་མཆོད་མཇལ་བྱེད་སྐབས་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་དེས་རང་གི་རོགས་པ་ཚོར་ “འདི་མཋ་ (དགོན་པ་) བཟོ་རྒྱུ་རེད་འདུག སློབ་གྲྭ་བཟོ་རྒྱུ་རེད་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་ངས་ཐོས་སོང་། ཚིག་དེ་ང་ལ་ཕོག་པོ་དང་མ་བདེ་བ་ཞིག་བྱུང་། དེ་དུས་ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་འདི་ནས་ཐོན་ཏེ་ལས་ཀ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་བཙུག་གི་མེད་ཅེས་བཤད་བསྡད་པ་རེད། ལན་དེ་ཁོང་ཚོའི་རྣ་བར་རྩ་བ་ནས་འགྲོ་གི་མེད། གལ་ཏེ་ལས་ཀའི་ཆེད་དུ་མིན་ན་སློབ་གྲྭ་ག་རེ་བྱས་ནས་བཙུག་དགོས་སམ་སྙམ་པ་ཞིག་ཡོད་འདུག
ཤེས་ཡོན་གྱི་དོན་དུ་སློབ་གྲྭ་བཙུག་དགོས་སྙམ་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་དེ་རྒྱ་གར་ནང་འདས་པའི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡས་མས་ཤིག་ལ་མེ་ཀོ་ལའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ (Education Policy of Macaulay) ཁྱབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་གྱི་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་བསམ་བློའི་མེད། དེར་བརྟེན་སློབ་གྲྭ་ཟེར་བ་དེ་འཚོ་ཐབས་རྐྱང་པ་བཙལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་འཚོ་ཐབས་ཤིག་བཙལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན་སློབ་གྲྭ་བཙུག་པའི་དགོས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། ནེཧརུ་(Nehru) དང་ཆག་ལ་ (Chagla) སོགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ནང་ལེགས་བྱང་གི་འཛིན་སྐྱོང་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་དགོངས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་རེད་མ་གཏོགས། དངོས་སུ་ལས་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་མཁན་ཚོའི་ནང་བསམ་བློ་དེ་མེད་པ་ཤ་སྟག་རེད།
དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ག་དུས་ཡིན་ནའང་ལས་ཀ་རག་པའི་ཆེད་དུ་མིན་པ་དང་། ད་དུང་ངས་ཚིག་དེ་ལས་རྩུབ་པ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ། འདི་ནས་མ་འོངས་པར་གླ་ཆ་བླངས་ཏེ་གཡོག་པོ་རྒྱུག་མཁན་ཞིག་བཟོ་བའི་ཆེད་དུ་མིན་པར། ཐོན་ཚེ་མི་གཞན་ལ་ཕར་ལས་ཀ་བསྐོལ་ཐུབ་ན་སྐོལ་མཁན་དང་། དེ་མ་བྱུང་ནའང་རང་མགོ་རང་ཐོན་བྱས་ཏེ་བདག་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་མ་གཏོགས། མིའི་གཡོག་པོ་རྒྱུག་མཁན་ཞིག་བཟོ་བའི་ཆེད་དུ་མ་རེད་ཅེས་བཤད་བསྡད་པ་རེད།
ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ཟུར་ཞིག་ནང་འདི་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོས་མི་ཚེའི་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་ཁྱོན་ནས་མ་རག་ན། བོད་ལ་ཡིན་ན་རབ་བྱུང་ཡིན་དུས་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་ཆོས་ཞུགས་བྱས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་མི་ཚེ་དགོན་པའི་ནང་ཁྱོལ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས། འཚོ་ཐབས་ཟུར་དུ་བཙལ་དགོས་དོན་མེད། འོན་ཀྱང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འདིར་ག་ཚོད་མང་བ་བསྡད་ནའང་ལོ་དགུ་དང་བཅུ་ནས་འཐོན་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ཉམས་ཞིབ་ལྟ་བུ་བྱེད་ན་ལོ་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བསྡད་ཐུབ་འགྲོ དེ་ནས་ཐོན་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་འགྲོ་སྟངས་སྡོད་སྟངས་མ་ཤེས་པ་ཞིག་ཆགས་ན། རྒྱ་གར་ཚོས་བཤད་པ་དེ་ལའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་འཁོར་གྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་ད་དུང་ཕྱི་ལ་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ལ་དེའི་སྐོར་སེམས་ཁྲལ་རྩ་བ་ནས་མེད་ཚུལ་བསྟན་བསྡད་པ་རེད། ལོ་རེའི་སློབ་གྲྭ་གསར་ཞུགས་ཡོང་མཁན་ཚོ་ལའང་དང་པོ་དེར་འཛུལ་རྒྱུགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མེད། རྗེས་མ་འཛུལ་རྒྱུགས་གཏང་དགོས་ཆགས་ཚར་བའི་རྗེས་སུའང་གསར་ཞུགས་ཚོར་ང་འདིར་ཡོད་སྐབས་རྟག་ཏུ་ཐུག་གི་ཡོད། གཅིག་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཐུགས་དྲན་གསོས་ཀྱི་རེད། སློབ་སྦྱོང་ཐོན་ནས་གཡོག་པོ་རྒྱུག་འཆར་ཡིན་ན་ཡོང་ས་ནོར་བ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཆགས་ཚར་བ་རེད། དེ་ཚོའི་ནང་གང་དུ་འགྲོ་འགྲོ་རེད། འདིར་ཡོང་ནས་ཁྱེད་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཕུགས་ཀྱི་རེ་འདུན་དེ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་ན་གཡོག་པོ་ཞིག་རག་གི་རེད་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡོད་ན། འདིར་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད། གཞན་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་རེད་ཅེས་ལོ་ལྟར་བཤད་བསྡད་པ་རེད། དེས་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ག་ཚོད་གཡོ་འགུལ་དང་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཀྱང་། འཆར་ཅན་གྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་ལྟ་བུ་ལོ་ལྟར་དེ་འདྲ་བཤད་བསྡད་པ་རེད།
དེ་ནས་ལོ་གང་འཚམས་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ། ཕལ་ཆེར་ ༡༩༩༠ ནང་ཡིན་པ་ཡོད། ཌོག་ཊར་བི་པེ་སིངྷ་ (Dr. Balmiki Prasad Singh) (IPS) མཆོག་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་ལེགས་བྱང་དྲུང་ཆེ་(Culture Secretary) རེད་ལ། གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདིའི་ཚོགས་གཙོ་ (Chairperson) ཡང་རེད། རྗེས་སུ་ཁོ་རང་ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ (Home Secretary) ཆགས་ཏེ་ལོ་དུས་མ་ཚང་བར་ང་ཚོའི་ཚོགས་གཙོའང་གནང་ནས་བཞུགས་པ་རེད། དེ་དུས་ཁོང་གིས་འདི་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་ལས་ཀ་མ་རག་པར་ལུས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་ (Survey) བྱེད་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བཀའ་གནང་གི་འདུག དེ་ནས་ང་ཚོས་གཏིང་ཟབ་མོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། གང་ཐུབ་ཐུབ་ཅིག་བྱེད་དུས་ལས་མེད་མང་པོ་རག་མ་སོང་། ཚང་མ་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་བདག་བསྡད་འདུག དགེ་རྒན་བྱེད་མཁན་ཡང་འདུག དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཡང་འདུག ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་གི་ཆོས་ཚོགས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཡང་འདུག བོད་གཞུང་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཡང་འདུག གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདིའི་ནང་ཤ་ཁུ་ཤ་ཐིམས་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཡང་འདུག དེར་བརྟེན་དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ལས་ཀ་ (Employment) ལ་བཞག་མེད། འོན་ཀྱང་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདི་ནས་ལས་མེད་(Unemployment) གཅིག་ཀྱང་ཐོན་མེད་ཅེས་གསུངས་ཀྱི་རེད། འབྲུའི་དོན་དུ་སོ་ནམ་བྱས་ནས་ཕུབ་མ་ཡོང་བ་ཆོས་ཉིད་རེད་ཅེས་པའི་དཔེ་དེའང་ཁོང་གིས་གསུང་མཁྱེན་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་། བོད་པའི་ལེགས་བྱང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
ད་ལན་འདིར་ཕེབས་མཁན་སློབ་ཟུར་ཚོའང་ཕྱག་ལས་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཤ་སྟག་གནང་མཁན་མ་གཏོགས། ཕྱག་ལས་གནད་འགག་ཆུང་ཆུང་གནང་མཁན་ཧ་ལམ་མེད་པའི་བཟོ་འདུག ངས་ཕྱག་ལས་གནད་འགག་ཆེ་ཆུང་དེ་གང་འདྲ་བརྩི་གི་ཡོད་ཅེ་ན། དང་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་། གཉིས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་མེད། དེ་ནི་དེང་སང་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ལྟར་བྱས་ན་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མེད་དེ་རེད། དེ་མིན་བསྟན་པ་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལའང་མི་ཕན་པའི་རྒྱལ་མང་ཚོ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་འཛིན་སྐྱོང་དཔོན་རིགས་ (CEO, Multinational company) ལྟར་ཟླ་རེར་གླ་ཕོགས་འབུམ་ཕྲག་བླངས་པ་གང་ཞིག་ལ་གྲུབ་དོན་དེ་སོ་སོའི་གྲོད་ཁོག་དང་ནང་མི་བུ་ཕྲུག་གསོ་ཆེད་ཙམ་རེད། བསྟན་པ་སེམས་ཅན་གང་ལའང་མི་ཕན་པའམ། ཡང་ན་རང་གི་ལེགས་བྱང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ནི་ལས་ཀ་ཧ་ཅང་གནད་འགག་ཆུང་ཆུང་ཆགས་འགྲོ་བ་རེད། ལས་ཀ་གནད་འགག་ཆུང་ཆུང་ག་རེ་ཆགས་པ་རེད་ཅེ་ན། ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཁོ་རང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཆགས་ཕྱིན་པ་རེད། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའང་ཆགས་མིན་མི་ཤེས། གཅིག་བྱས་ན་སྐྱེས་བུའང་མི་ཆགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་རེད། མི་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུ་མ་རེད་ཅེས་བཤད་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ། རྒྱལ་ཚབ་བཞི་པས་མཛད་པའི་ལམ་སྒྲོན་གྱི་འགྲེལ་པའི་ནང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་མཚན་ཉིད་བཞག་སྐབས། ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་དང་། དེ་ནས་ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་བློ་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཁོང་གཏོགས་མིན་ནམ་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་བློ་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་མ་རེད་མདོག་མདོག་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་ཅན་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཁོངས་གཏོགས་མིན་ན། སྐྱེས་པ་རེད་དེ། སྐྱེས་གོ་མ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚོའི་ནང་ལྟ་དུས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཙོ་བོ་བསྟན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་དུས། རང་གིས་ཀུན་སློང་བཅོས་ཤེས་ན། བོད་པའི་གཏམ་དཔེར། བཏབ་ས་དེར་སྨིན་པ་ཞེས་པ་དེ་བྱུང་བ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་མུ་མཐུད་གནང་ཐུབ་ན་སློབ་གྲྭ་འདིའི་མཚན་དོན་ལ་ཕན་མིན་ལ་ལྟོས་པར་། གང་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་གོ་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད། དེས་ན་དེའི་ཐོག་དགོངས་བཞེས་གནང་རོགས་ཞེས་ད་ལན་ང་ཚོ་མཇལ་བའི་སྐབས་སུ་ཞུ་འདོད་བྱུང་སོང་།
སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་བོད་རང་དབང་ཡོད་སྐབས་སློབ་སྦྱོང་སླད་བོད་དུ་འགྲོ་མཁན་གཉིས་ཀ་དམིགས་ཡུལ་མཉམ་དུ་བཟུང་ཡོད་རེད། སློབ་གྲྭའི་དམིགས་ཡུལ་བཞི་བཞག་པའི་ནང་ནས་གཅིག་དེ་རེད། སྔོན་མ་བོད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ད་ལྟ་བོད་དུ་འགྲོ་ས་མེད་པ་ཡིན་སྟབས། དེ་ཚོར་བདམ་ཁ་གསར་པ་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་གཅིག་རེད། ཡིན་ནའང་དང་པོ་དེར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་བ་མ་གཏོགས། ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་ཡོང་མཁན་དཀོན་པོ་རེད། དེང་སང་བོད་པ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཡོང་མཁན་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། མ་འོངས་པར་རྒྱ་གར་ནང་བོད་པ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ལྷག་གི་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ༢༠༡༤ ལོའི་རྒྱ་གར་གྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆ་ཤས་བླངས་འདུག དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུའི་ནང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ལྷག་ཨེ་ཡོང་། ཁོང་ཚོ་སྔོན་མ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། དངོས་གནས་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཐོག་ནས་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་འགྲིག་ཆགས་བྱུང་ན་ཕར་ལོག་ཆོག་ཆོག་རེད་ཟེར་རྒྱུ་དཀོན་དུ་དཀོན་དུ་འགྲོ་གི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ནི་དྲི་བ་ལོགས་ཀ་ཞིག་རེད། གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དྲི་བ་ཞིག་མ་རེད། དེང་སང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་། ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་མང་ཉུང་བསྡུར་ན་ཧི་མཱ་ལ་ཡ་ནས་མང་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་བཟོ་འདུག དེ་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་བཞག་པ་དང་མཚུངས་པ་བྱུང་བ་རེད། ཧི་མཱ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་ཁུལ་དངོས་སུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་འདི་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཟུར་དེ་ཚོས་དངོས་གནས་ཕྱག་ལས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གནང་མཁན་མང་པོ་འདུག རེ་གཉིས་ཙམ་ཆབ་སྲིད་ནང་ཕེབས་པའང་འདུག དེ་རང་དབང་རེད། མང་ཆེ་བ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག ལྷག་པར་དུ་བར་ལམ་བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱུང་བ་ཁག་ལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་དང་། མའི་སོར་རྣམ་གྲོལ་གླིང་སོགས་སྡེ་ཚན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཤོས་བྱུང་འདུག མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན། དགེ་རྒན་སོགས་མང་པོ་འདུག སོ་སོས་ཆོས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གང་ལ་གང་འཚམ་གནང་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་ཆགས་བསྡད་འདུག དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།
དེ་རིང་འདིར་གནད་ཡོད་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཐག་རིང་ནས་ཕེབས་ཏེ་ང་ཚོ་འཛོམས་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས། ངས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་ང་རང་གི་སེམས་ནང་ཡོད་པའི་འབྱུང་འགྱུར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་བབས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་དང་། རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ་འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཚོར་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་དོན་ཚན་གཅིག་གཉིས་ཤིག་ཞུས་ན། གཅིག་བྱས་ན་ཐུགས་ཕན་གསོས་སྲིད། གལ་ཏེ་ཐུགས་ཕན་མ་གསོས་པ་ཡིན་ནའང་བྱ་གཏོང་སྙན་སྒྲོན་གྱི་ཚུལ་དུ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་གཏམ་དཔེར། ཁ་ཆེམས་རླུང་ལ་བསྐུར་བའི་འཕྲིན་ཡིག་ལྟ་བུ་ཡིན།
ཐོག་མར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་སླེབས་ནས་ལོ་ ༦༠ ཟིན་གྲབས་ཡོད། ལོ་ ༦༠ དེ་བོད་པའི་སྐར་རྩིས་བརྩི་སྟངས་ལྟར་ན། རབ་བྱུང་གཅིག་གམ་དུས་རབས་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཧ་ཅང་རིང་པོ་རེད། དེའི་རིང་གནས་ཚུལ་སྡུག་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ལ། གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་མཐར་གཏུགས་ན་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་རྐྱང་གི་སྐུ་ངལ་བསྐྱོན་པ་དང་། དེའི་སྐུ་དྲིན་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནས་བཟུང་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་ནས་ཟུར་ཐོན་གནང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཙམ་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་གྱོང་གུན་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ང་ཚོས་མཐར་ཐུག་ལ་ཁེ་ཕན་ཞིག་བླངས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ་མ་རེད་ཅེས་པའི་དྲི་བ་དེ་ད་ལྟ་ལམ་སེང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལན་བརྒྱབ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་རེད། མ་འོངས་པར་དེའི་ཐོག་ནས་ཁེ་བཟང་ཆེན་པོ་འཐོབ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་བཤད་བསྡད་པ་དེ་ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཙམ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མ་རེད། ང་རང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཆ་བཞག་གི་ཡོད་རེད། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གནང་བ་དང་། དུས་གསུམ་གསལ་གཟིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ཙང་། དེ་ཏན་ཏན་ང་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་གྱི་རེད་ཅེས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཁེ་ཕན་དེ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཁས་མཛངས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ལེན་མ་ཐུབ་ན། ཁེ་ཕན་དེ་ལེན་མི་ཐུབ་པར། གྱོང་གུན་དེ་འཁུར་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ན། ཕུགས་ལ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱོན་པ་ཡིན་ཙང་། ལོངས་སྐུ་བཞིན་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་རེད། ང་རང་ཚོར་འདོད་པ་ཡོད་རུང་མེད་རུང་། དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ག་ཚོད་ལྷག་ཡོད་རེད། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པར་ཕེབས་བཞིན་ཡོད་རེད། བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་ནས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་ཟེར་བ་དེ་བྱ་ལོངས་བྱེད་ལོངས་ཡོད་པའི་རིང་པོ་ཞིག་གང་ཡང་མ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ནའི་བབ་དང་། རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་གནས་ཚུལ། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཕྱི་ནང་ལ་གནས་པའི་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་བསམ་བློའི་འགྲོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འཚར་ལོངས་ཡོང་སྟངས་དེ་ཚོ་ཚང་མར་བསྡོམས་ཤིག་བརྒྱབས་ནས་ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གནང་ན། ཉེན་ཁ་ཆེན་པོའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། ཉེན་ཁ་ཆེན་པོའི་དུས་ཚོད་ཟེར་བ་དེ་མཐའ་ཅིག་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་དོན་མེད། དེ་ནི་ཀླན་ཀ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་ཀླན་ཀ་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཀླན་ཀ་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ནང་འགྱུར་བ་དང་ཡར་རྒྱས་གཉིས་ཀ་ཡོང་རྒྱུ་མེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་ཡར་རྒྱས་ནི་དུས་དང་། གནས་སྐབས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དབང་གིས་ཀླན་ཀ་བྱུང་སྐབས་ཁ་ཐུག་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དེ་མཁས་མཛངས་རྣམ་དཔྱོད་ག་ཚོད་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་མིན་དང་། ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་དེའི་ཐོག་རག་ལུས་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པའི་ན་གཞོན་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་ཁྲིད་དང་ཁོང་གི་ཐུགས་རྗེའི་གྲིབ་བསིལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། དེ་མེད་པ་ཆགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཉིས་ཀ་འཐད་སྒྲུབ་རིགས་པའི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ག་རེ་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ག་རེ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་རེད། ང་ཚོར་སྟོབས་ཤུགས་ག་རེ་ཡོད་རེད། ང་ཚོར་ཞན་ཆ་ག་རེ་ཡོད་རེད། ཀླན་ཀ་ག་རེ་ཡོད་རེད། དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་ཡོད་རེད། དེའི་ཐོག་ད་ལྟ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དེ་ཐུགས་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་སྣང་བ་གདོང་འདེད་ཀྱིས་ཁ་ཐུག་ཁ་ཐུག་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་དེ་མང་བ་ཞིག་དང་། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་རྗེས་སུ་ག་རེ་ཡོང་སྲིད་མིན། དེ་ཡོང་བར་ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་མིན་དེའི་ཐོག་དགོངས་པ་བཞེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་མ་གཏོགས་མི་འདུག། དེར་བརྟེན་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་འཁྱེར་ཕྱོགས་ནང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་འཆར་སྣང་དེ་བསྐྲུན་དགོས་པ་ཞིག་དང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་འཆར་སྣང་དེ་དང་མཉམ་དུ་ལྟ་གྲུབ་ལ་གཞི་བརྟེན་བཅོལ་བའི་ཐབས་ལམ་བཙལ་ཤེས་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ན་གཞོན་ཚང་མ་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་བོད་པས་ཟུར་འཛུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང་། དངོས་སུ་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུ་བ་བརྟན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ནང་ལ་རེད། གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདི་ཙམ་མ་གཏོགས། ན་གཞོན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་མང་ཤོས་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ཁག་གི་ནང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཚོའི་ནང་ད་ལྟའང་ལོར་ཌི་མེ་ཀོ་ལེའི་ (Lord Macaulay) བྱིན་རླབས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་དེ་སྔོན་མ་ལས་ཆེ་བ་མེད་ནའང་ཆུང་བ་ཕྱིན་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་རེད། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་ང་ཚོའི་ཕུགས་ཀྱི་འཆར་སྣང་དང་ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཉིས་ཀ་བརླག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དེ་ཕྲན་བུ་མཐོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་སྤྱིར་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདི་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཟུར་དེ་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསམ་ཚུལ་བཟོ་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་མེད་པ་ཡིན་ནའང་ཚུད་དགོས་ཀྱི་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསམ་ཚུལ་བཟོ་མཁན་ (Opinion Maker) སྲ་ཐག་ཐག་ཅིག་མེད་ན། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ། བརྟན་པོ་བསྡད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསམ་བློའི་འགྲོ་ཕྱོགས་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ཐུབ་མཁན་འདིའི་ནང་ནས་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་འདིར་བཞུགས་པ་མང་ཆེ་བ་དེ་འདྲ་ཤ་སྟག་རེད། དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ངེས་པར་དུ་ཕུགས་བསམ་རིང་པོ་བཞེས་དགོས་པ་དང་། དེའི་འཆར་སྣང་དེའང་གསལ་པོ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཁ་ཐོར་དགུ་ཐོར་དུ་འགྲོ་མཁན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་དེ་ཚོ་གང་མགྱོགས་ཐོག་ནས་ལུང་པོ་སོ་སོའི་ཡུལ་མི་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད། ལུང་པའི་ཡུལ་མི་ཆགས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ཁོ་རང་ཚོའི་ལས་འགན་དང་པོ་དེ་རང་ཉིད་ལུང་པ་གང་གི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་དེའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེའི་ཞོར་ལ་སྔོན་མ་བོད་རིགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་པའི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་ཐུབ་ན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། སོ་སོ་ལུང་པ་གང་གི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ལུང་པ་དེའི་ཁེ་ཕན་དང་། བོད་པའི་ཁེ་ཕན་གཉིས་པོ་དེ་འགལ་ཟླར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བོད་པའི་ཁེ་ཕན་བློས་བཏང་ནས་རང་གི་ལུང་པའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁུར་དུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཆགས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།
རྒྱ་གར་ནང་ད་བར་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ངོས་ནས་འདིར་ཁྱེད་ཚོ་ཧ་ཅང་རྒྱུན་རིང་པོ་ཕྱིན་པ་རེད། སྐྱབས་བཅོལ་བ་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་མཁན་བྱུང་མེད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་གཅིག་བྱས་ན་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད། འོན་ཀྱང་ཚོད་དཔག་བྱས་ན། སོ་སོ་རང་འགུལ་ཐོག་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་བབ་བཞག་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མིའི་གནས་བབ་ལེན་པ་ཡིན་ན། ཁེ་བཟང་མང་པོ་ཞིག་འདུག་དགོངས་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་རེད། སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་སྲིད། དེ་ཡང་ག་ཚོད་གནད་དུ་སྨིན་པ་ཞིག་ཡོད་འགྲོ་མེད་འགྲོ་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེ་ཚོ་ངས་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ད་དུང་ང་ཚོ་བོད་ལ་ལོག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བར་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་ལུས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་གང་འདྲ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟ་ཡིན་ན་ཆོས་སྡེ་ཁག་དང་། དགོན་པ་ཁག སློབ་གྲྭ་ཁག གཞིས་ཆགས་ཁག་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་དང་། ཟུར་བཅད་ལྟ་བུ་ཡོད་རེད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་མེད་ན་གནས་བབས་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཡོད་པ་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུར་ང་ཚོས་ག་རེ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་ཚོའི་རིགས་དེ་ཏོག་ཙམ་དྲི་བ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་རེད།
དེ་དང་མཉམ་དུ་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ན་གཞོན་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་དེ་དམིགས་ཡུལ་གང་འདྲ་ཞིག་བཟུང་ནས་ཐབས་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་སྤྲད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེའི་སྐོར་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། སོ་སོར་ལངས་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་དེའང་གཅིག་བྱས་ན་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོས་ཁ་ནས་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རུང་། དངོས་གནས་ཟུར་དུ་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་བོད་པའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་རྒྱ་གར་ནང་མ་གཏོགས་མེད། འདིའི་ངོས་འཛིན་དེ་རྒྱུན་མཐུད་ནས་ཉར་ན་ཡག་གི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་གཡུག་བཞག་ན་ཡག་གི་རེད། གཡུག་བཞག་ན་ཁེ་ཕན་ག་རེ་རག་གི་ཡོད་རེད། ཉར་ན་གྱོང་ག་རེ་རག་གི་ཡོད་རེད། དེ་ཚོ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་རེད། དྲི་བ་དེ་ཚོར་ལན་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་དེ་བློ་ལ་བཞག་ནས་ལན་དེ་བཙལ་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ད་ལྟ་སོ་སོར་སྟབས་བདེ་ལོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ལན་དེ་བཙལ་གྱི་ཡོད་རེད། དེ་ཚོ་ཞིབ་ཚགས་པོས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལ་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་བབ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱི་རེད་དམ། ཡང་ན་མེད་པ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱི་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ན་གཞོན་དེ་ཚོ་སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་གང་འདྲ་ཞིག་སྤྲད་ཀྱི་རེད། མ་འོངས་པར་དམིགས་ཡུལ་གང་འདྲ་ཞིག་བཟུང་ནས་ཐབས་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་ཡོད་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རུབ་རུབ་གནས་སྡོད་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་དེ་ཚོར་འཛིན་སྐྱོང་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ་མ་རེད། ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ་མ་རེད། རྒན་པ་དེ་ཚོ་ཤི། གཞོན་པ་དེ་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཕྱིན། ཉིན་ཞིག་ས་ཆ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆགས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་དམ། དེ་ཚོའི་ཐོག་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་དང་། བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
དེ་བཞིན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་རེད། དེ་ད་བར་སྲ་ཚུགས་ནས་གནས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་དུ་སྲ་ཚུགས་ནས་གནས་དགོས་ཀྱི་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བོད་ལ་ལོག་འདོད་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོ་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ལོག་ཆོག་པའི་གནས་བབས་ཤིག་མ་ཆགས་པར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཞིག་སོང་བ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཡ་མཚན་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནང་ཀླན་ཀ་ག་རེ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཀླན་ཀ་དེ་ཚོར་གདོང་ལེན་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་རེད། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱི་འདུག
ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གཉིས་པོ་ནི་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོད་ན་མེད་ན་དེ་རེད། དེའི་རྒྱན་ཆའི་ཚུལ་དུ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཞིག་ཡོད་རེད། དེ་རིང་ཁ་སང་དྷ་རམ་ས་ལའི་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ལྟར་ན་མང་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་སྟངས་ཅོག་ཙེ་ཞིག་ཡིན་ན་ཀ་བ་གསུམ་ཅན་དེ་ཙམ་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། བཞི་ཡོད་ན་ཡག་གི་རེད། ༼ཞལ་ཤོབ་དང་སྦྲགས་ནས་གསུངས།༽ མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་པོ་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གནས་ཡོད་པ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་། ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་ཕྱོགས། དེས་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཀ་བ་གསུམ་གནས་ཕྱོགས་བཅས་ལ་ཐག་ཉེ་པོའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཚོའང་ང་ཚོའི་འཆར་སྣང་དང་དཔྱད་གཞིའི་ནང་ངེས་པར་དུ་སླེབས་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དེ་རྩ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཚད་ཚང་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུ་དེ་རེད། འཛིན་སྐྱོང་དང་ཁྲིམས་ཞིབ་གཉིས་ཀས་མཐའ་མ་འགན་འཁྱེར་ས་དེ་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལ་འཁྱེར་དགོས་པ་རེད། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དེ་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་མང་པོ་མེད་པའི་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འགལ་ཟླ་ཚོགས་པ་དང་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་ཟེར་བའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་མང་པོས་དེར་རླབས་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་འཕྲལ་ཕུགས་རྒྱང་གསུམ་ལ་ཁེ་ཕན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ཞན་ཆ་དང་སྐྱོན་ཡིན་པའང་དགོངས་པ་བཞེས་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ང་ཚོའི་འོས་བསྡུའི་ལམ་སྲོལ་ནང་དྭང་བླངས་བྱེད་མི་ཆོག་པ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་དྭང་བླངས་བྱེད་མཁན་དཀོན་པོ་རེད། མི་མང་གིས་འོས་གཞི་བདམས་པ་དང་། མཐའ་མའི་འོས་བསྡུ་གཉིས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པའི་འོས་བསྡུ་དེར་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མང་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་མང་པོས་བསམ་གྱི་ཡོད་རེད་ལ། བརྗོད་ཀྱིའང་ཡོད་རེད། དེ་ལ་མ་བསྡད་པར་ཉིན་ཞིག་ཞེ་པོ་ཞིག་རང་དབང་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྟར་འོས་ཤོག་སྒང་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་། འགྲན་བསྡུར། ཁ་གཏད་བྱས་ཏེ་ཧ་ཅང་འཁྲུག་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་དམ་མ་རེད། ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་དམ་མ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཧ་ཅང་དུམ་བུར་བཏུབས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་མང་གཙོ་དང་གཅིག་པ་བྱས་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་ག་པར་སླེབས་ཀྱི་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ད་ལྟ་ནང་བཞིན་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཁེ་ཕན་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོར་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཐུགས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཚོ་ཡོང་རྒྱུ་བསྡད་པའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཅུའི་ནང་ག་རེ་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ག་རེ་ཉེན་ཁ་ཡོད་རེད། ག་རེ་ཁེ་ཕན་ཡོད་རེད། དེ་ཚོའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསམ་བློ་བསྡུར་བ་དང་། གོ་བསྡུར། བགྲོ་གླེང་བྱེད་མཁན་དཀོན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག
དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཞན་ཆ་ཞིག་ག་རེ་ཡོད་རེད་ཅེ་ན། གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་གསལ་པོ་ཞིག་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་མཁན་མི་བྱེད་པ་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་སྒྲུག་མཁན་གྱིས་ཀྱང་མ་བསྒྲུགས་པར་གསལ་ཁ་མེད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་དང་། དེའི་འོག་ནས་མཚམས་རེ་གསལ་པོ་མེད་པ་དེའི་ཁེ་ཕན་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་རེ་ཟུང་གིས་རང་དོན་ཁོག་བཅུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཕན་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་བྱས་ན་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་པོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ང་ཚོ་བཀའ་ཤག་ནང་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་བདེན་པ་དང་། འཚེ་བ་མེད་པ། ཡང་དག་པའི་མང་གཙོ་རིང་ལུགས་ཞེས་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་གསུམ་བཞག་པ་དེ་བྱས་རྗེས་དང་ཕན་སེམས་གྱི་ཆེད་དུ་མ་རེད། བདེན་པ་དེ་མེད་ན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་བབ་ཐོག་ཡོད་པ་དེ་སའི་གོ་ལ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཐོག་རྒྱུན་རིང་པོ་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོར་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་བདེན་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པ་གཉིས་རེད་བསམས་ཏེ། ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་མ་ཤོར་བའི་དོན་དུ་མི་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ལས་མེད་རུང་། སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་མ་བརླགས་པར་བསྡད་ཐུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཚོ་འཁྱེར་བ་རེད། དེ་རིང་ཁ་སང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ནང་བདེན་པ་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩི་མཐོང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུ་ན། ཉེ་ཆར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་ནང་ང་ཚོའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་དེ་གསལ་ལ་མ་གསལ་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་མ་གཏོགས། མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་པར་མི་མང་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་པ་དང་། བསམ་ཚུལ་བསྡུར་བ། མང་གཙོའི་བརྒྱུད་ལམ་ནང་བགྲོ་གླེང་རྗེས་སུ་ཐག་བཅད་པ་ཞིག་མ་རེད་ཅེས་བསམས་བཞིན་དུ་ཤོད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ཚོ་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པའི་སྐྱག་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེ་ལ་ལན་འབྲི་མཁན་བྱུང་འདུག ཡིན་ནའང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་འདྲ་མིན་འགྲོ་དྲན་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། རང་བཙན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། རང་བཙན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་བཟུང་མི་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་མཁན་སུའང་མེད། ཡིན་ནའང་སྐད་ཆ་ག་རེ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤོད་དགོས་རེད་མ་གཏོགས། དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཡང་དག་པའི་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་སྐྱག་རྫུན་བཤད་ན། བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱིས་མི་མགོ་སྐོར་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། མ་འོངས་པར་དེ་ཚོའི་རིགས་དེས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དྲང་བདེན་གྱི་གནས་བབ་དེ་མར་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་མ་འོངས་པའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། མ་འོངས་པའི་བོད་པའི་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས། མ་འོངས་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས་བཅས་གསུམ་པོར་ད་ལྟ་ནས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཚོས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོར་འདོད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ནའང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་རྒྱབ་རྟེན་གང་འདྲ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་དྲང་པོ་དྲང་ཤག་དང་། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་གསུང་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དངོས་ཡོད་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་བཤད་ན་འགྲིག་གི་མེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་ལ་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་འགྲོ་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་ཡོང་། དེའི་ཐོག་ཁྱེད་རང་ཚོར་གཅིག་བྱས་ན་དགོངས་པ་འཁོར་ཡོད་ཀྱི་རེད། དགོངས་པ་འཁོར་མེད་ན་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་ཕན་པ་གནང་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཐུགས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་བསྡད་པ་ཞིག་རེད།
སྐད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཡོད་ན་མེད་ན་དེ་རེད། དེ་ཉར་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ་མ་རེད། མི་རིགས་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རང་བཞིན་གྱིས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་ཞིག་རེད། སྤྱིར་བཏང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ངས་བརྩི་གི་མེད་ལ། མི་བརྩི་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་བྱེད་དགོས་མ་རེད་ཅེས་བཤད་དུས་ཧ་ལས་ལས་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་གཉིས་རྦད་དེ་ཐ་དད་རེད། མ་ཁི་སི་ཁོ་རང་གིས་ཀྱང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་བྱེད་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད། མི་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་དང་ས་གནས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་གཉིས་ཀ་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་རེེད་ཅེ་ན། མི་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་ཡིན་ནའང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད་ལ། ས་གནས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཡིན་ནའང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་གཉིས་བཞག་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་ལམ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཆིག་བསྒྲིལ་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཚང་མ་ཆིག་བསྒྲིལ་ཡོང་བར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། མི་རིགས་གཞན་དག་གི་ཆེད་དུ་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་བློས་གཏོང་དགོས་ནའང་གཏོང་ཐུབ་དགོས་པ་བསམ་མཁན་ཚོའི་དགོངས་པ་བཞེས་ཕྱོགས་དང་ཁ་ཕྱོགས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་ཟེར་བ་དེ་མ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། མི་རིགས་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། མི་རིགས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ཡིན་ན་མི་རིགས་མཐུན་བསྒྲིལ་ཡོང་རྒྱུ་མེད། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མི་རིགས་མཐུན་བསྒྲིལ་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་གི་འདུག་བཤད་པ་དེ་དང་གཅིག་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་ནང་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་པོ་དེ་རེད། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་བོད་པ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་གང་ཡང་མ་རེད། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་བརླགས་པ་ཡིན་ན་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་། བོད་པའི་རིག་གཞུང་པོ་ཏི་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མ་དོན་མེད་དུ་ཆགས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། རྗེས་སུ་དངོས་རྫས་རྙིང་པ་སྔོག་མཁན་ཚོས་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་ནས་ག་རེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་མེད་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པ་ཆགས་སྲིད། དེར་བརྟེན་དེའི་སྐོར་ལ་ང་ཚོས་རང་བཞིན་གྱིས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ཧི་མཱ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཚོར་མཚོན་པ་ཡིན་ན། ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཚོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ངོས་འཛིན་གང་རེད་ཅེ་ན། ཁོང་ཚོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ལེགས་བྱང་དེ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ལེགས་བྱང་དང་ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་གཉིས་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་ཁ་ཤས་ཆེད་དུ་མངགས་ནས་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པའང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་དེ་ཆ་རྐྱེན་མེད་པར་བཞག་མེད། ཆོས་དད་རང་དབང་དེ་ཆ་རྐྱེན་དང་མཉམ་དུ་བཞག་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་ཆོས་ལུགས་ལ་བསྙད་པའི་ལམ་སྲོལ་ངན་པ་དཔེར་ན་རིགས་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་དང་། རིགས་ལ་བཟང་ངན་བརྩི་བ། རིགས་ཁ་ཤས་ལ་ལག་པ་འཆང་མི་ཆོག་པ་དེ་འདྲའི་རིགས་དེ་ཆོས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་རྩ་མེད་དུ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསལ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་གི་བཟང་སྤྱོད་དང་། མི་མང་གི་འཕྲོད་བསྟེན། མི་མང་གི་བདེ་འཇགས་བཅས་ལ་མ་གནོད་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་རེད་ཅེས་ཆ་རྐྱེན་གསུམ་ཙམ་བཀོད་འདུག དེར་བརྟེན་ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་ཟེར་བ་དེའི་ནང་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་ང་ཚོ་ཧི་མཱ་ཅལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཆོས་ལུགས་ནང་ཡོད་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་ནང་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་འདི་ལོའི་བར་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འདི་ལོ་ཁྲིམས་ཁང་ནས་དམར་མཆོད་ཆོག་གི་མ་རེད་གསུངས་དུས་དམར་མཆོད་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་རེད། ཁྲིམས་ཁང་གི་ཐག་གཅོད་དེ་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། རྩ་ཁྲིམས་ནང་དེ་འདྲ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན་པ་ཡིན་ནའང་། སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་བྱང་ (Tradition) གི་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྲོལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཉར་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། མི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་མ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ལུང་པ་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་དེ་དག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་དབྱངས་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་སྐད་ཡིག་དེའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད་དུས། དེ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལུང་པ་གཞན་ཞིག་གི་སྐད་ཡིག་ཡིན་པའི་སྣང་བ་མི་བྱེད་པར། དེ་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡིན་བསམས་པ་དང་། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་སྐད་ཡིག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་གི་སྐད་ཡིག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་བསམས་པ་བྱེད་དགོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རིང་ལུགས་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་གང་ཡང་མ་རེད། རྒྱ་གར་རང་གི་དཔལ་ནཱ་ལནྡཱ་ནས་བརྒྱུད་པ་དེ་ལུང་པ་སོ་སོའི་ནང་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་གཙང་མ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རེད། དྲི་མ་མེད་པ་ཞེ་ན། ནང་པ་ཡིན་བཤད་ཀྱིན་ལ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ནང་པ་ཡིན་བཤད་ཀྱིན་ལ་དམར་མཆོད་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ནང་པ་ཡིན་ན་ནང་པ་གཙང་མ་ཞིག་དང་། ནང་པ་མིན་ན་ཆོས་བརྒྱུད་ག་རེ་ཡིན་ནའང་དེ་གཙང་མ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན་དེང་སང་མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་དམར་མཆོད་བྱེད་པ་དེ་དག་དངོས་གནས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་རེད་དམ་མ་རེད་བགྲོ་གླེང་མང་པོ་ཡོད་རེད། བགྲོ་གླེང་དེ་དག་ཤུགས་ཆེན་པོས་སླེབས་ས་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་ལེགས་བྱང་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།
ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་རང་བཙན་བྱུང་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཤིག་གི་རིང་ལ་ས་མཚམས་ཁག་གི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་། ས་མཚམས་ཁག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལའང་སྐད་ཡིག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་རེད། ཡང་རིགས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱང་ཏོག་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དེ་ཚོ་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོའི་ཁ་ལ་ཧ་ཅང་བྱངས་ཚར་བའི་ཚིག་གཅིག་གི་འོག་ལ་འཁྱེར་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད། དེ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུན་ (Mukhyadhārā) (Mainstream) གྱི་ནང་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དགོས་རེད་ཟེར་རྒྱུ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དེ་ཚོ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ས་མཚམས་ཁག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དེ་ཚོ་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་བའི་རྒྱུན་གྱི་ནང་འདྲེས་དགོས་རེད་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་གོ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བརྒྱབ་པའམ་འགྲེལ་བཤད་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཚིག་རེད། གང་དུ་འཐེན་འཐེན་རེད། སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་ཆ་ཚང་ཕྱིས་བརྡར་བཏང་ནས་རྒྱ་ཐང་གི་མི་དེ་ཚོས་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཚང་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྩ་བའི་རྒྱུན་གྱི་ནང་སླེབས་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་ཡིན་ན། དེ་ཧ་ཅང་གི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད། མོ་རཱར་ཇི་དེ་སཱ་ཨཱི་ (Morarji Desai) རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་(Deputy Prime Minister) ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་ལ་དྭགས་ཀྱི་བླ་མ་བློ་བཟང་ཁོང་མཇལ་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། བླ་མ་བློ་བཟང་གིས་མང་པོ་ཞིག་ཞུས་ཡོད་པ་འདྲ། དཔེར་ན་ལ་དྭགས་ལ་གནམ་གྲུ་འགྲོ་གི་མི་འདུག སྨན་ཁང་མི་འདུག གཅིག་མི་འདུག གཉིས་མི་འདུག་ཅེས་མང་པོ་ཞིག་ཞུས་དུས། མོ་རཱར་ཇི་དེ་སཱ་ཨཱི་ནས་ཁྱེད་རང་གིས་ག་རེ་གསུང་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་ལ་དྭགས་དེ་ལ་དྭགས་ལ་གཞག་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ལ་དྭགས་དེ་བྷོམ་བྷེ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་རེད། ཁོང་གི་དྲི་བ་དེ་ཧ་ཅང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་རེད། མོ་རཱར་ཇི་བྷཱཨཱི་མཚམས་རེ་ཨུ་ཚུགས་ཚ་པོ་ཞིག་ཡོད་རེད་མ་གཏོགས། རྩ་བའི་དགོངས་པ་བཞེས་ཕྱོགས་གཱཾ་དྷཱི་དང་ཧ་ཅང་མཐུན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ལ་དྭགས་དེ་ལ་དྭགས་བྱས་ནས་བརྒྱ་ཆ་ག་ཚོད་བསྡད་ཡོད་རེད། བརྒྱ་ཆ་ག་ཚོད་བྷོམ་བྷེ་བཞིན་ཆགས་ཡོད་རེད། ལ་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་སླེ་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཧ་ལས་པ་ཞིག་འདུག རྩ་བའི་རྒྱུན་གྱི་ནང་ལ་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གཞན་དང་འདྲ་མཉམ་ལོངས་སྤྱད་རྒྱུའི་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་ཕེབས་ཀྱི་རེད་དམ། ཡང་ན་རྩ་བའི་རྒྱུན་གྱི་ནང་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་སོ་སོའི་ལྷམ་དང་ཞྭ་མོ་གྱོན་གོས་ཆ་ཚང་ཕུད་དེ་དམར་ཧྲེང་བྱས་ནས་མཆོང་གི་རེད། དེ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུན་དུ་ནས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་དགོངས་པ་མ་བཞེས་པ་ཡིན་ན། ཚིག་ཁ་ཤས་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེན་པོ་རེད། རྩ་བའི་རྒྱུན་ (Mainstream) དེ་དང་། ཡར་རྒྱས་(Development) ཞེས་པ་དེ་གཉིས་པོས་མི་མང་པོར་མགོ་སྐོར་ཐེབས་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་གར་རང་བཙན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་དུ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་ནང་ཡར་རྒྱས་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་ཚིག་གྲོགས་མེད་པར་རྐྱང་པ་ཞིག་ཡིག་ཆ་དེ་ཚོའི་ནང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་མེད། ཚིག་གྲོགས་གཅིག་དང་སྦྱར་ནས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན་སོ་ནམ་ཡར་རྒྱས་དང་བཟོ་ལས་ཡར་རྒྱས་ལྟ་བུ་རེད། དེང་སང་ཁྱད་གཞི་གང་ཡང་མེད་པར་ཡར་རྒྱས་ཡར་རྒྱས་ (Development) ཞེས་པའི་ཚིག་ཁོ་རང་གཅིག་པུ་རྡོག་རྡོག་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད། གོ་ལ་གཅིག་སྒྱུར་གྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཚིག་དེའི་འོག་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱུག་པ་ལེབ་རྡུང་ལྟར་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོ་ས་མཚམས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་། གདོད་མའི་མི་རིགས་དེ་ཚོར་ཞིབ་ཚགས་པོ་བལྟ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ང་ཕྱུག་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ང་ལ་སྒོར་མོ་མང་པོ་རག་གི་རེད་བསམས་པ་རྐྱང་རྐྱང་བྱས་ན། གནས་སྐབས་ཤིག་ལ་ཕྱུག་པོ་ཆགས་སྲིད་པ་རེད། པད་ཤག་མང་པོ་རག་སྲིད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱུག་པོ་ཆགས་པ་དེས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དེ་རྗེས་མ་གང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། སོ་སོར་རག་གི་ཡོད་རེད་དམ། ཡང་ན་མི་གཞན་ཞིག་གིས་འཁྱེར་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་གཟིགས་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ངོས་ལེན་ཡོད་པའི་སྐད་ཡིག་སུམ་ཅུ་བཞི་བཅུ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ནེ་པཱ་ལི་ཡོད་རེད། ཨིན་ཇི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཡིག་མ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་སྐད་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཧ་ཅང་ནོར་འཁྲུལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང་། ཞེད་སྣང་སྐུལ་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། ཚིག་དེ་བརྗེ་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། བྷོ་ཊཱི་བརྗོད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བྷོ་ཊཱི་དེ་ཚིག་བརྗེ་པོ་རྒྱག་པ་གང་ཡང་མ་རེད། སྐད་བརྗེ་པོ་བརྒྱབས་པ་རེད། བོད་སྐད་དེ་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ལ་བསྒྱུར་བ་རེད་མ་གཏོགས། དོན་དག་གཅིག་པ་རེད། བྷོ་ཊ་བྷཱ་ཥཱ་ལ་བྷོ་ཊཱི་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། ཡིན་ནའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། ནེ་པཱ་ལི་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཅིག་མིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེ་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ངོས་ལེན་བྱེད་ཆོག་པ་དང་ཟུར་མཆན་ནང་བཞག་ཆོག་པར། བོད་སྐད་དེ་བཞག་མི་ཆོག་ཟེར་བ་དེར་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད། བོད་པའི་གཏམ་དཔེར། གཡས་པ་སྤྱན་དང་གཡོན་པ་མིག་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་ངེས་པར་དུ་སྐད་ཡིག་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟུར་འཛར་ཐོ་གཞུང་ནང་སླེབས་པ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་དང་། མ་སླེབས་ན་གྱོང་ཡོད་པ་ཕྲན་བུ་ཡོད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། དངོས་གནས་རང་གི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ན། རྩ་ཁྲིམས་ནང་མ་ཚུད་པ་ཡིན་ནའང་རྩ་ཁྲིམས་ནས་བཀག་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ཚང་མས་མཁྱེན་དགོས་པ་དེ་ཐུགས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་བསམ་བློའི་ནང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འདུན་པ་དང་། རྩ་བའི་རྒྱུན་ནང་འགྲོ་བའི་འདུན་པ། དེ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཁེ་བཟང་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཀླད་པ་བཀྲུས་ནས་མང་པོ་ཞིག་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་ལམ་སེང་ཆ་མ་བཞག་པར་རང་གི་རིགས་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་དེ་ཡག་པོ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་རྙེད་ན་དེ་རང་རེད། དེ་མིན་གཞན་གྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཏུ་གློ་བུར་དུ་མ་སོང་ན་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
དེང་སང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་དང་། རྒྱ་ནག རཱ་ཤི་ཡ། སོག་ཡུལ། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བཅས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཚང་མའི་ནང་ཀླན་ཀ་དང་སུན་པོ་བཟོ་བསྡད་རྒྱུ་ཞིག་ནི་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་བ་ཚོ་རེད། དེ་ཚོས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་ཞིག་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་རྫོགས་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མགོ་སྐོར་གཏོང་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ནའང་། གནས་སྐབས་བསླུ་བྲིད་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྗེས་འཇུག་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཤེས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཁོང་ཚོས་དངོས་ཡོད་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་སུས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་ཆོག་ཅེས་གསུང་གི་ཡོད་རེད། ཨིན་སྐད་ལ་ Ban བྱས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་ནམ་ཡང་དེ་ལྟར་གནང་གི་མེད། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་མ་བསྟེན་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རེད། བསྟེན་ན་སྐྱོན་འདི་དང་འདི་རྣམས་ཡོད་ཅེས་གསུང་བ་མ་ཟད། རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན་ཁྱེད་རང་ཚོའི་འདོད་པ་རེད་ཅེས་ཀྱང་གསུང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གདན་སའི་ས་ཁུལ་ནང་བསྟེན་ནས་སྡོད་མཁན་ཚོར་སུས་ཀྱང་སུན་གཙེར་གང་ཡང་བཟོ་གི་མེད་ལ། ཁང་པ་དང་ས་ཆ་སོགས་ཚང་མ་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་ཚོས་ག་རེ་བྱས་ནས་བསྟེན་གྱི་ཡོད་ཅེས་བརྙས་བརྐོ་བར་འགྲོ་མཁན་སུའང་མེད། དེ་ནི་ Ban མིན་པའི་རྟགས་རེད། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་གསུང་ཆོས་ཞུ་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད་ཅེས་གསུང་བ་དེ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་གཞི་རིམ་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རེད། ཆོས་གནང་མཁན་གྱི་བླ་མས་སློབ་མ་སྣོད་དུ་རུང་དང་མི་རུང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཆོས་ཞུ་མཁན་གྱི་སློབ་མས་བླ་མ་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་ཡིན་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གང་ཟག་སོ་སོའི་འདོར་དུ་མེད་པའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལས་འགན་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་རྫུན་གཏམ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་གསུང་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་ཆར་མི་ཞིག་དང་སྐད་ཆ་བྱུང་། ཁོང་གིས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་ཆོས་ལ་མ་ཡོང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་གསུང་རྒྱུ་ལས་ཡོང་ཆོག་གི་མ་རེད་ཅེས་གསུང་ན་ཏོག་ཙམ་བདེ་པོ་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ཡིན་ནའང་ཡོང་ཆོག་གི་མ་རེད་གསུང་རྒྱུ་དེ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོབ་ཐང་རེད། སོ་སོའི་ཁྱིམ་ནང་ཇག་པ་ཞིག་འཛུལ་ན་དེ་འཛུལ་ཆོག་གི་མ་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག་གི་མ་རེད་དམ། གལ་ཏེ་ཇག་པ་འཛུལ་ཆོག་གི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་ཇག་པ་དེའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཕྱིན་པ་རེད་དམ། དེ་ཚོ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད།
དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཟུར་འཇོག་ (Boycott) བྱེད་རྒྱུ་དེའང་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་དྲག་ཤོས་ཤིག་ཟུར་འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ཚོང་ཁང་བདག་པོས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོ་ངའི་ཚོང་ཁང་ནང་ཡོང་མི་ཆོག་ཅེས་བྲིས་ཡོད་ན་དེ་འབྲི་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། ཚོང་ཁང་གི་ཅ་ལག་སུ་ལ་བཙོང་མི་བཙོང་དེ་ཚོང་ཁང་བདག་པོ་དེའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་རེད་མ་གཏོགས། དེ་ནི་ཉོ་མཁན་གྱི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡང་མ་རེད། ཉོ་མཁན་ཉུང་དུ་སོང་ན་གྱོང་རག་མཁན་དེ་ཚོང་ཁང་བདག་པོ་ཁོ་རང་རེད། ཉོ་མཁན་དེ་ཕར་ཙམ་ཚུར་ཙམ་ཕྱིན་ན་ཚོང་ཁང་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཡིན་གྱི་མ་རེད། དེ་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་ཏག་ཏག་བསྡད་ཀྱི་མ་རེད། དེས་ན་གཱཾནྡཱིས་མཐུན་འགྱུར་མི་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ནང་ཨིན་ཇིའི་ལུང་པ་ནས་བཟོས་པའི་རས་དང་ཅ་ལག་མ་ཉོས་པ་དེ་ཚོ་ཁོང་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བ་རེད་ཅེས་ཁྲིམས་ཁང་ནང་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ལར་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་འགྲོ་མིན་དེ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པ་ཚོས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གུ་ཡངས་ཚོགས་པ་ (Amnesty International) དང་། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ (National Commission of Human Rights) བཅས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ་མ་ཟད། ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་བྱས་ཟིན་པ་རེད། ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གང་ཡང་ཕྱིན་མི་འདུག་ཅེས་ཁྲིམས་མཐུན་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད། དེར་བརྟེན་སྐྱག་རྫུན་བཤད་ནས་འགྲིག་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་གང་ཡང་མེད། ཡང་ཁོ་ཚོས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཞལ་རྫུན་གནང་གི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཞལ་རྫུན་གནང་སོང་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་སོང་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དབྱེ་འབྱེད་སུ་ལའང་བྱས་མེད། སྨན་ཁང་ནང་མ་བསྐྱེལ་བ་དང་། སློབ་གྲྭའི་ནང་མ་བཅུག་པ་སོགས་མི་གཅིག་གི་མིང་ཡང་བཏོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཚོ་ཧམ་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱག་རྫུན་བཤད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤིག་རེད། དེ་འདྲ་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ཚོ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་རེད། དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་བྱེད་སྟངས་དེ་ལ་ངེས་པར་དུ་གསལ་བཤད་དང་། གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
སོ་སོའི་ལས་དོན་དེ་འཚོ་ཐབས་ཙམ་མིན་པར། བསྟན་འགྲོ་ལ་ཕན་ཆེད་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གནང་ན། དལ་བ་ཐོབ་པ་དེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ནའང་དལ་བ་ཐོབ་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་རྒྱུ་རེད། འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཟེར་བ་དེ་སྡུག་རུས་བརྒྱབས་པ་མིན་པར། སྡུག་རུས་བརྒྱབས་ན་དཀའ་ངལ་ཆེ་རོགས་རེད། དེ་ནི་སྤྲོ་ཤུགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལས་ཀ་ག་རེ་ཡིན་ནའང་དེར་འདུན་པ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
ཞར་བྱུང་དུ་ངག་སྐད་ཐོག་ནས་བཤད་པ་སྒྲ་འཛིན་འཁོར་ཐག་ནང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་དེང་སང་དར་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག ལྷག་པར་དུ་ངས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་མཐོ་སློབ་ནང་བཤད་པའི་སྒྲ་འཛིན་འཁོར་ཐག་མང་པོ་ཞིག་དེང་སང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་རྒྱུར་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག གལ་ཏེ་དེ་འོད་སྡེར་བཟོས་ནས་སྒྲ་འཛིན་འཁོར་ཐག་ཐོག་ནས་ཉན་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡག་པ་འདུག་སྙམ་བར་ལམ་ཞིག་ནས་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཁ་ནས་བཤད་པ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་དུས་རྗེས་སུ་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སྐད་ཡིག་ལ་གནོད་སྐྱོན་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ལར་ནས་ཚང་མ་ཡིག་སྐད་དུ་བཟོས་ནས་ཕབ་ཐུབ་མཁན་དཀོན་པོ་རེད། ང་རང་ལ་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་ཞིག་ལ། ངས་མཐོ་སློབ་འདིའི་རིགས་ཀྱི་གླུའི་འགྲེལ་བཤད་ཞུས་པ་ཞིག་འདི་གའི་རྒན་ལགས་ཚོས་དཀའ་ལས་མང་པོ་བརྒྱབས་ཏེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་འདུག རྗེས་སུ་དེ་པར་རྒྱག་འོས་པ་བཟོ་སྐབས་མང་ཆེ་བ་བསྐྱར་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། བསྐྱར་སྒྲིག་བྱས་པའི་རྗེས་སུའང་དང་པོ་ནས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་བཞིན་བྱུང་མི་འདུག གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཉིན་རེའི་གསར་ཤོག་ཐོག་བཏོན་དགོས་དུས་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་མ་བཀོད་ཐབས་མེད་རེད། དེ་མིན་སློབ་ཚན་དང་གཞུང་གི་སྐོར་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ངག་ཐོག་ནས་ཡོད་པ་དེ་ངག་ཐོག་ཏུ་ཉན་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་བཟོ་འདུག ངག་ཐོག་ནས་བཤད་པ་མང་པོ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བསྒྱུར་ན་བོད་པའི་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་དོ་ཕོག་འགྲོ་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོང་གི་འདུག། ཡིག་ཐོག་ཏུ་མ་ཕབ་ཐབས་མེད་ཡིན་ན། གང་ཐུབ་ཀྱིས་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མ་གཏོང་བར་ཁ་སྐད་དེ་ཡིག་སྐད་ལ་བསྒྱུར་ནས་ཕབ་ཐུབ་དགོས། དེ་མིན་གང་བཤད་པ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་གང་ཐུབ་མི་དགོས་པ་གནང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
དེ་བཞིན་རྩོམ་རིག་ལ་མཚོན་པ་ཡིན་ནའང་། སྔོན་མ་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ཟིན་ཙམ་ལ་ཡི་གེ་བྲིས་སྐབས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ངག་སྐད་དང་མཐུན་པར་འབྲི་དགོས་ཞེས་བརྗོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་། ཚང་མ་ངག་སྐད་ལ་བྲིས་ན། ཉིན་ཞིག་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དོན་མ་ཤེས་པའི་དུས་ཚོད་ཤར་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་མང་པོའི་ནང་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་མཐའ་མར་ཁ་ནས་བཤད་སྐབས་གང་ཐུབ་ཡིག་སྐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཡི་གེ་འབྲི་སྐབས་ངག་སྐད་བེད་སྤྱོད་མི་གཏོང་བ་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་རེད། ང་ཚོའི་རང་བཞིན་གྱི་བོད་སྐད་དེ་ངག་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་ཆགས་པའང་དངོས་ཡོད་རེད། ཡི་གེའི་ནང་གང་འབྲི་རུང་བ་དེ་ངག་ནས་སྨྲ་གི་མེད། ངག་ནས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡི་གེའི་ནང་འབྲི་གི་མེད། ཐ་དད་ཡོད་པ་དེ་ཐ་དད་ལ་བཞག་སྟེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྐབས་ཐ་དད་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡོད།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ས་གནས་མང་པོ་ནས་ཕེབས་འདུག ཐུགས་ཀྱི་ནང་ཚོར་བ་དང་བརྩེ་བ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཕེབས་པ་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད། ཚང་མར་གུས་ཞབས་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གྲྭ་སྒྲིག་གནང་མཁན་ཚོས་གྲྭ་སྒྲིག་རྒྱས་པོ་དང་། ཚགས་ཚུད་པོ་གནང་འདུག ངའི་བསམ་བློར་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱས་པོ་མེད་ན་ཡག་གི་རེད་བསམས་པ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཐུགས་འདོད་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་དམ་ཚིག་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་གང་ཐུབ་གནང་ཐུབ་པའི་འབད་རྩོལ་གནང་དགོས། ང་ཚོའི་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་གདམས་ངག་བརྗོད་པའི་དེའི་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདི་ནས་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པ་རྣམས་ནས་ཕྱག་ལས་གང་འདྲ་གནང་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཡོད་པ་དེ་གསལ་ཡོད། དེ་མ་བསྙེལ་བར་ཡང་ཡང་དྲན་པ་གནང་དགོས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།། །།


c: text/html

text:
ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླང་བྱ་ཁོང་དུ་བརྟན་པོ་ཆུད་པ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་ཧུར་ཐག་བསྐྱོད་དགོས་ཞེས་བཏོན་ཡོད། དེ་ནི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམ་གསར་པ་དང་འཚམ་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་བཅས་དང་། བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་འཚམ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་ཅིག་གང་མགྱོགས་ཆགས་པ་བྱས་ནས། 2020ལོར་སླེབས་སྐབས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་སྔར་ལས་བརྟན་པ་ཞིག་འདིང་རྒྱུར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དོན་སྙིང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད།
རང་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་བསྐྱོད་དགོས་པ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་དང་ངེས་པར་དུ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དམིགས་བསལ་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་རང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་སྔར་ན་མེད་པ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྨང་གཞི་དང་ཆ་རྐྱེན་བཟང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དམིགས་ཚད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་དང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་རྩ་ཆེའི་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་གནད་སྨིན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་ནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡང་ན་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྒུལ་ནུས་གསར་པ་མི་འདང་བ་དང་རང་བརྟེན་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ལེགས་པོ་མེད་པ་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་དོ་མི་མཉམ་ཞིང་གང་ལེགས་མ་བྱུང་བའི་བར་གྱི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་སེལ་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། ང་ཚོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་བསྒྱུར་ཏེ་ཚད་གཞི་དེ་བས་མཐོ་བའི་སྒོ་ནས་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་པོས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཀྲུང་དབྱང་གི་དགོངས་དོན་དང་དེ་བས་འཚམ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དེ་བས་མཚོན་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་སྒུག་དང་དེ་བས་མཐུན་པ་བཅས་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད།
ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལམ་བུར་བསྐྱོད་པར། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླང་བྱ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་ལ། བོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་དོན་དངོས་དང་ཡང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་བོད་དུ་བེད་སྤྱོད་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་བླང་བྱ་ཞིག ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་གསར་པ་ཞིག དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པར་བརྒྱུད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལམ་བུ་ཞིག བོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྦད་དེ་འཚམ་པ་དང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་ཁོང་དུ་གང་ལེགས་ཆུད་པ་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གདམ་ག་ཞིག་བཅས་ཡིན། ལམ་བུ་དེར་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་ངང་ཡག་པོ་ཕྱིན་ན་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་དེ་བས་རང་འགུལ་ཆེ་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྐབས་བརྟན་པོའི་ངང་རྒྱང་རིང་དུ་བསྐྱོད་ཐུབ།
ལྟ་བ་མཐུན་པ་དང་ངོས་འཛིན་ཡག་པོ་བྱུང་ན་ཐབས་ཤེས་གཞི་ནས་གནད་ལ་འཁེལ་བ་དང་། ལས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་གཞི་ནས་ནུས་པ་ཐོན་པ། དཔལ་འབྱོར་ལས་ཀའི་རང་འགུལ་དབང་ཆ་གཞི་ནས་ཁོང་དུ་བརྟན་པོ་ཆུད་ཐུབ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཁྲོད་གཤམ་གསལ་ཕྱོགས་ཁག་གི་ནང་དོན་ཟབ་མོ་ཚུད་པ་སྟེ། གཅིག་ནས། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གསར་གཏོད་དང་། མཐུན་སྦྱོར། ལྗང་མདོག སྒོ་འབྱེད། མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཟམ་མི་ཆད་པར་གཏོད་དགོས། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། གཉིས་ནས། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཐབ་ཇུས་དམིགས་ཚད་ཡིན་པའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་དམིགས་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ“ཡོད་མེད”ནས“ཡག་ཉེས”བར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་བླང་བྱ་ཞིག་ཡིན། གསུམ་ནས། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བརྟན་ཐོག་ཡར་བརྩོན་དང་། ཡག་ཐོག་ལེགས་བརྩོན། ཞན་ཆ་གསབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ལས་ཀའི་དལ་བྲེལ་དང་མང་ཉུང་ཁོང་དུ་ཏན་ཏིག་ཆུད་པ་བྱེད་དགོས། རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་དེ་ནི་ཀྲུང་དབྱང་གི་བརྟན་ཐོག་ཡར་བརྩོན་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དང་། བོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་བཏོན་པ་ཞིག་རེད། བཞི་ནས། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྩ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡིན་པའི“འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་ང་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པའི་བརྟག་ཐབས་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དོ་མི་མཉམ་ཞིང་གང་ལེགས་མ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་ནུས་ལྡན་ཞིག་དང་དམ་འཛིན་བྱ་གཞི་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པ་དང་ཡུན་རིང་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ལས་ཀའི་ཐད་དེ་བས་རང་འགུལ་དང་དོན་འཁྱོལ་ཐད་དེ་བས་གནད་སྨིན་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སོ།
དུས་རབས་གསར་པ་དང་འཚམ་པ་དང་། དམིགས་ཚད་གསར་པར་དམིགས་པ། བཀོད་སྒྲིག་གསར་པ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་དང་རིམ་ཁག་ལས་བྱེད་པས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ངེས་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་ཆོད་སེམས་དང་འགན་འཁྲི་ཁུར་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་བློ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ལེགས་འདོན་པ་དང་། རང་འགུལ་ངང་ལས་དོན་སྒྲུབ་པ། འགག་སྒྲོལ་དཀའ་སེལ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་འདི་ལོའི་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཀའི་ཐབས་ཇུས་བོད་དུ་རྩ་བ་ཚུགས་ནས་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་འགན་ལེན་བྱས་ནས། རང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བའི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཧུར་ཐག་གཏོད་དགོས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཆུ་བྱི་དམག་འཁྲུག་
ཆུ་བྱི་དམག་འཁྲུག[རྩོམ་སྒྲིག]
རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ས་སྤྲེལ(༡༩༠༨)ལོའི་ཟླ༡༠པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་པེ་ཅིང་ནས་བོད་དུ་ཕེབས་རྡོག་ཐོན་ཏེ་ས་བྱ(༡༩༠༩)ལོའི་ཟླ་༩ཚེས་༣༠ཉིན་ལྷ་སར་ཕེབས། ལོ་དེར་ཆིང་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་ནས་ཀྲའོ་ཨར་ཧྥུང་བོད་སྡོད་ཨམ་བན་དང་། ཟི་ཁྲོན་དང་ཡུན་ནན་མཐའ་མཚམས་དོན་གཅོད་བློན་ཆེན་དུ་བསྐོས་པ་དང་། ཀྲའོ་ཨར་ཧྥུང་གིས་ཟི་ཁྲོན་སྐམ་དམག་ནས་ཧྲག་སྒྲུག་མི་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ཆབ་མདོ་བརྒྱུད་ལྷ་སར་བཏང་བ་དེ་དག་དམག་ཁྲིམས་ཧ་ཅང་ཞན་སྟབས་ལམ་བར་མི་སེར་ལ་རྡབ་སིག་ཆེ་བའི་ཐོག་གསོད་རྡུང་སྲེག་བཅོམ་བྱས་རྐྱེན་མི་རིགས་འབྲེལ་བར་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ཀྲའོ་ཨར་ཧྥུང་གི་དམག་མི་ལྷ་སར་འབྱོར་སྐབས་ས་སྲུང་དམག་མིར(སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ས་སྲུང་དམག་མི་ཚོ་གྱོན་པ་སྣམ་བུ་སྔོན་པོ་དང་ཞྭ་མོ་སོག་ཞྭ་གྱོན་གྱི་ཡོད་སྐད)མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་བསད། དེ་ཉིན་ལྕགས་བྱི(༡༩༡༠)ལོའི་བོད་ཟླ༡ཚེས༣ཡིན་སྟབས་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་གྱི་གྲལ་འཛིན་འཁེལ་བས་སྨོན་ལམ་སྤྱི་ཁྱབ་ཕུན་ཁང་ཐའི་ཇི་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ་དང་། ལས་རོགས་རྩེ་མགྲོན་འཇམ་དབྱངས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཡོང་བའི་ལམ་བར་ཀླུ་སྦུག་རྒྱལ་སྒོའི(སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལྷོ་ངོས་ཐོག་རྩེག་ཚོང་ཁང་ཡོད་སའི་རྒྱུད)འགྲམ་དུ་ཟི་ཁྲོན་དམག་དང་ཐུག་པས་དེར་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་རྩེ་མགྲོན་འཇམ་དབྱངས་རྒྱལ་མཚན་དང་ཕུན་ཁང་ཐའི་ཇིའི་ཞབས་གྲས་གཅིག་བསད། ཕུན་ཁང་ཐའི་ཇི་རྨས་པ་སོགས་བྱུང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་དང་། བློན་ཆེན་བཤད་སྒྲ་དཔལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ། ཞོལ་ཁང་དོན་གྲུབ་ཕུན་ཚོགས། ཆང་ཁྱིམ་མཁྱེན་རབ་དཔལ་ལྡན། བཀའ་བློན་གསར་བྱུང་དང་། བསམ་ཕོ་བ། བཀའ་ཚབ་གུང་ཐང་པ་སོགས་ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་ཐོན་ཟིན་པ་མ་ཟད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གྱ་བདུན་པ་ཚེ་སྨོན་གླིང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྲིད་སྐྱོང་བསྐོས་པ་སོགས་དཔོན་རིགས་བྱིངས་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་མེད་ཁར། རྫོང་རྒྱབ་སྤྲོ་ཁང་དུ་འཆར་ཅན་གྱི་ཚེས་གསུམ་ཐོག་མདའི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོ་སྤེལ་བཞིན་པའི་སར་གནས་ཚུལ་ཐོས་སྐབས་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་ས་ཆ་དེ་རང་ནས་ཉེ་འདབས་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་བྲོས་འགྲོ་མཁན་ཡང་བྱུང་སྐད། ཟི་ཁྲོན་དམག་ནས་གང་བྱུང་དུ་མི་གསོད་རྐུ་འཕྲོག་སོགས་བྱས་སྟབས་དེ་ཚོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་སོང་བས་དྲག་ཟིང་ལངས་པ་མ་ཟད། ཟི་ཁྲོན་དམག་ནང་ཁུལ་དུའང་འགལ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ཟིང་ཆ་མང་པོ་ལངས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ལྷ་སར་མི་བདེ་བའི་དྲག་ཟིང་ཆེན་པོ་བྱུང་། སྐབས་དེར་བཀའ་བློན་ཚ་རོང་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་བཀའ་ཤག་གི་གཙོ་འགན་འཁུར་བཞིན་པ་དེས་ཉིན་མོ་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་སར་འགྲོ་བ་དང་། མཚན་མོ་ཀླུ་སྦུག་ཡ་མོན་ཨམ་བན་སར་འགྲོ་བ་སོགས(རེ་འགས་ལྷ་སར་བདེ་འཇགས་ཡོང་རེ་བྱས་པ་ཟེར་བ་དང་། ལ་ལས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཉན་རྣ་མཁན་ཡིན་སྐད། རེ་འགའས་ཟི་ཁྲོན་དམག་དཔུང་གི་ཉུལ་མ་རེད་ཟེར་བ་སོགས་ཤོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད)བྱས་པར་ལྷ་སར། སྔ་དྲོ་གསེར་བྱ་ཡིན་ཟེར། པོ་ཏ་ལ་ཕེབས་ཀྱིས། དགོང་མོ་གཡུ་བྱ་ཡིན་ཟེར། ཡ་མོན་གཞུང་ལ་ཕེབས་ཤག། ཟེར་བ་སོགས་ཡིག་སྐྱུར་སྦྱར་བ་དང་གླུ་གཞས་གཏོང་བ་སོགས་བྱས་ཏེ་གླེང་ཕྱོགས་བཟོས་མཐར་ཚ་རོང་བཀའ་བློན་དང་དེའི་བུ་བཀའ་མགྲོན་པོ་ཏ་ལའི་མདུན་དུ་དམར་གསོད་བཏང་། གཞན་ཡང་སྨོན་གྲོང་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང་དེའི་ཚ་བོ་རྩེ་དྲུང་ཞིག་སོགས་ཟི་ཁྲོན་དམག་གི་དགའ་ཉེ་ཡིན་ཚུལ་གྱིས་བསད་འདུག ལྷ་སའི་གྲོང་ཁུལ་དེ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ་ལྷོ་ངོས་ཕལ་ཆེར་ཟི་ཁྲོན་དམག་གིས་བཟུང་བ་དང་བྱང་ངོས་རྣམས་བོད་དམག་གིས་བཟུང་། དེ་སྔ་ས་ཕག(༡༨༩༩)ལོར་བསྟན་རྒྱས་གླིང་གི་དགོན་བདག་སྲིད་སྐྱོང་ཟུར་པ་དེ་མོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་ཀྱི་ཚ་བོ་ནོར་བུ་ཚེ་རིང་དང་དོན་ལྡན་སོགས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་བཀྲོང་སྟེ་དེ་མོ་བླ་བྲང་ནས་མུ་མཐུད་སྲིད་དབང་འཛིན་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཏེ་ཁམས་ཀྱི་ཉག་སྤྲུལ་དང་འཕྱོང་རྒྱས་དཔལ་རི་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་མཐུ་གཏད་ཐབས་བྱས་ཚུལ་གསང་བ་གྱར་སྟབས་དེ་མོ་སྲིད་ཟུར་དང་བླ་བྲང་གི་ལས་སྣེ་ལེ་ཐོགས་ཡོད་རིགས་འཛིན་བཟུང་ཐོག་འདྲི་ཞིབ་ཀྱིས་ངོས་ལེན་བྱས་པ་བཞིན་དེ་མོ་སྲིད་ཟུར་བསྟན་རྒྱས་གླིང་ཆོས་རར་མཚམས་སུ་བཞུགས་རྒྱུ་དང་། ནོར་བུ་ཚེ་རིང་སོགས་ལ་ཉེས་ཆད་ནན་པོ་བཅད་ཐོག་དེ་མོ་བླ་བྲང་གི་བདག་ཐོབ་གཞུང་བཞེས་སོགས་བྱས་པར་བསྟན་རྒྱས་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་ལས་སྣེ་ཁག་གཅིག་ནས་དུས་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་འཁོན་ལན་སློག་ཕྱིར་ཟི་ཁྲོན་དམག་དང་གཞོགས་འདེགས་ཀྱིས་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཐོག་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དགོན་པའི་ནང་ཟི་ཁྲོན་དམག་གི་རྟེན་གཞི་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་སོགས་བྱས་མཐར་ཟི་ཁྲོན་དམག་གིས་བཞི་སྡེ་དགོན་པ་མེ་ལ་བསྲེགས། བོད་དམག་དང་སེ་རའི་སེར་དམག(གྲྭ་པའི་དམག་མི)གིས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་སོགས་བྱས་པས་མཚོན་ལྷ་ས་གྲོང་ཁུལ་དུ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེ་བ་བྱུང་། སྐབས་དེར་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དམག་འཁྲུག་གི་དུས་སྐབས་བེད་སྤྱད་དེ་རྐུ་འཕྲོག་བྱས་ནས་ཕྱུག་པོ་ཆགས་པར་བརྟེན་ཕྱིས་སུ་མི་དེ་ཚོར་དམག་རྒྱགས་པ་ཞེས་བཏགས་སྐད།


text:
ཡོང་ཁུངས།:མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། སྤེལ་དུས།:2017-06-08 རྩོམ་པ་པོ།:མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།:པད་མ་རིག་འཛིན། ཀློགས་གྲངས།:
བསྟུད་མུར་ཉིན་འགའི་རིང་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་གནས་ཡུལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐྱེད་གྲོས་ཚོགས་དང་ལྟེ་གནས་ཚན་ཁག་གི་སློབ་སྦྱོང་གྲོས་ཚོགས། ཆེད་དོན་སློབ་སྦྱོང་གྲོས་ཚོགས། ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་སློབ་སྦྱོང་གྲོས་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤྱད་དེ། ནན་ཏན་སྒོས་ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་བརྒྱུད་སྒྲོག་བྱས་ཤིང་། སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་དངོས་ཡོད་དང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས། བསམ་བློ་དང་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་སྟེང་ནས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ། འདུ་ཤེས་གསར་བའི་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་ཕྱོགས་བཟུང་ནས། སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་གྱི་དངོས་ཡོད་ཕན་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་སྔོན་ལ་དགའ་བ་དང་མཚོ་སྔོན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། མཚོ་སྔོན་ལ་བྱས་རྗེས་འཇོག་པར་འབད་དེ། མགོ་རྕོམས་ས་གསར་བའི་སྟེང་དུ་འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་དང་འཆམ་མཐུན་མཛེས་སྡུག་གི་མཚོ་སྔོན་གསར་བ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།
ཚང་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་དོན། ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་བར་གསུམ་ཚང་མས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུངས་བཤད་གལ་ཆེན་རབས་དང་རིམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་མཚོ་སྔོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་སྐབས་གནང་བའི་གསུངས་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལོན་མིན་ལ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པའི་གནད་འགག་དུས་སྐབས་སུ་བསྡུས་པའི་གྲོས་ཚོགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་དོན་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་དངོས་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་འོས་འགན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་བཞིའི་འཕེལ་རྒྱས་ལམ་ཕྱོགས་ཆེར་བཏོད་ནས། ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་མ་འོངས་ལོ་ལྔའི་མཚོ་སྔོན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འོས་འགན་གཙོ་བོར་འཆར་འགོད་འཐེན་ནས། དུས་མཉམ་གཅིག་དང་སྔར་ལས་ལྷག་པ་བཞིའི་འབད་འཐབ་དམིགས་འབེན་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། སྐབས་གསར་བའི་སྟོབས་ལྡན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་བདམས་ཐོན་བྱུང་བར་མ་ཟད། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་དུས་མཉམ་གཅིག་ཏུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གསར་བཏོད་བྱས་ནས། ང་ཚོ་མུ་མཐུད་དུ་མདུན་ནས་མདུན་དུ་སྐྱོད་པར་ཁ་ཕྱོགས་གསར་བ་དང་མིག་རྒྱང་གསར་བ། གོ་སྐབས་གསར་བ་བཅས་བསྐྲུན་ཟེར།
ཚང་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་དོན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཏང་གི་མགོ་ཁྲིད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཐུན་མོང་ལྟ་བ་དང་ཤེས་རབ་ནུས་པ་སྔར་ལས་གཅིག་བསྡུས་བྱས་ཏེ། ཤུགས་ཆེན་པོས་ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི་བྱེད་ཕྱོགས་དར་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟང་བོ་དང་དངོས་གཉེར་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ལེགས་པོ། ལས་ཆོད་མཐོ་བའི་སྒྲུབ་སྟངས་བཅས་སྤྱད་དེ། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་དམིགས་འབེན་ཡོད་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་འབད་མཐར། གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་སྒོ་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་བསྡུ་བར་བསུ་མ་བྱེད་ཐུབ་དགོས་ཟེར།


text:
གཅིག རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་ཅི་འདྲ་བའི“སྤྱི་གླིང”ཞིག་ཡིན།
མདོ་ལ་རིང་མོ་ནི་རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བའི་རི་རྒྱུད་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། རྨ་འབྲིའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་ཅན་སྲུང་བའི་དམིགས་བསལ་ས་ཁོངས་ཤིག་ཀྱང་རེད། ཡིན་ཡང་གཏེར་མོད་པོ་གོ་རིམ་མེད་པར་སྔོག་འདོན་བྱས་པས། ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་ཆེན་པོ་ཐེབས། 2017ལོའི་ཟླ6པར། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གིས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་སོ་དྲུག་པའི་སྟེང《མདོ་ལ་རིང་མོ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ཚོད་ལྟའི་འཆར་གཞི》ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་དང་། རྩ་ཆེ་ལ་ཉམས་ཞན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་དེར་སྔར་ལས་གཟབ་ནན་དང་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོབ།
རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ལ“སྤྱི་གླིང”ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་དེ་ནི་མི་རྣམས་ལ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་དུ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་གླིང་ཀ་མིན་ལ། ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཆེད་དུ་གསར་སྤེལ་བྱེད་ཆོག་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ཡང་མིན། “རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ས་གནས་མང་པོའི་ནང་གི་ཉིང་བཅུད་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་རྩ་ཆེ་བའི་རང་བྱུང་གཅེས་ནོར་ཡིན།” འཛམ་གླིང་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་མནའ་འབྲེལ་གྱི་ཀྲུང་གོར་སྡོད་པའི་དབུ་བཞུགས་འཐུས་མི་ཀྲུའུ་ཁྲུན་ཆོན་གྱིས་བཤད་རྒྱུར། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་པའི་དམིགས་འབེན་ཐོག་མ་ནི་རང་བྱུང་སྣ་མང་ཅན་དང་དེར་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གི་ཆགས་སྟངས་དང་སྐྱེ་དངོས་འཕེལ་རིམ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཁོར་ཡུག་སློབ་གསོ་དང་ལྟ་སྐོར་དང་ངལ་གསོའི་འཚོ་བར་སྐུལ་འདེད། དེང་རབས་དང་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་འདུས་པའི“དམངས་ཡོངས་ལ་བདེ་སྐྱིད”སྐྲུན་པ་སོགས་ཡིན།
འཆར་གཞིའི་ནང་བཏོན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་ཆེས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགན་ནུས་འཆར་འགོད་གཙོ་གཞིའི་ཁྲོད་ཀྱི་གསར་སྤེལ་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་ས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་མ་མཐའི་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། ཆེས་གཟབ་ནན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལག་ཏུ་བསྟར་བ་ཞིག་ཡིན།
“རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་འདུ་ཤེས་གསུམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ནི་ཨང་དང་པོ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་རང་བཞིན། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་བཅས་ཡིན”ཞེས་ཆིང་ཧྭ་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དབྱང་རུའེ་ཡིས་བཤད། མཛེས་དཔྱོད་རོལ་མྱོང་དམིགས་བྱ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དང་བསྡུར་ན། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་ཀྲུང་གོའི་སྐྱེ་ཁམས་རིན་ཐང་དང་གདོད་མའི་རང་བཞིན།ཆ་ཚང་རང་བཞིན་བཅས་ཆེས་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འཐབ་ཇུས་གོ་གནས་ཆེས་ཆེར་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱེ་དངོས་བདེ་འཇགས་ས་ཁུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དཔེར་ན་གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་དང་དོམ་ཁྲ། བྱང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་སྟག་གཟིག ཧྲེན་ནུང་ཅ། ཝུའུ་དབྱི་རི་བོ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་ཚང་མར་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་འཛོམས།
རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་ཁུར་པས་“རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་ས་ཁུལ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ནས། མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རྒྱུན་འཛིན་དང་། མི་རབས་རྗེས་མར་རང་བྱུང་ཤུལ་བཞག་རྩ་ཆེན་འཇོག་པ་ཞིག་ཡིན”ཞེས་བཤད།
གཉིས། སུ་ལ་དབང་བ་དང་སུས་དོ་དམ་བྱེད།
གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ཚོར་བ་ཆེས་རྣོ་བའི“སྐྱི་མོ”དེ་ནི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་དག་ཞིང་དུ་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་འདུག
2016ལོར། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་དང་པོ་སྟེ། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་ལ་ཆོག་མཆན་ཐོབ། རྗེས་སུ་གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་དོ་དམ་ཅུས་བཙུགས་པ་དང་། དེར་གཏོགས་པའི་རྫོང་བཞིའི་རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་ཐོན་ཁུངས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། ཞིང་ཕྱུགས་སོགས་སྡེ་ཁག་གི་སྒྲིག་བཟོ་དང་འགན་ནུས། དེ་མིན་ཁྲིམས་ལྟར་སྟོབས་ཤུགས་ཧྲག་སྡེབ་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ། རྫོང་། ཞང་བཅས་རིམ་པ་བཞིར་ཁེབས་པའི་གཅིག་གྱུར་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་བཙུགས།
རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་ཁུར་པས་“རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་རྒྱལ་དམངས་ཡོངས་ལ་དབང་བ་ཡིན”ཞེས་བཤད། འཆར་གཞི་ལྟར་ན། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་དམངས་ཡོངས་ལ་དབང་བའི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་རྒྱུ་ཆའི་དབང་ཆ་དེ་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་གིས་རིམ་པ་བགོས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་རྗེས་རིམ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཐད་ཀར་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་དགོས། སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཁོངས་གཙོ་བོའི་ནང་གི་སྡོད་དམངས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོར་དང་། ཐུན་མོང་གི་ས་ཞིང་གླ་གཏོང་དང་བརྗེ་རེས་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད་དེ་བརྒྱུད་སྤོ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ནས། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་དོ་དམ་བྱེད་དགོས།
“འཆར་གཞིའི་ནང་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འགན་དབང་འཛུགས་པ་དང། རིམ་པ་བགོས་པའི་དོ་དམ་ནང་རྐྱེན། ནོར་སྲིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་སྣ་མང་ཅན་གྱི་མ་དངུལ་ཁག་ཐེག་ལམ་ལུགས་བཅས་གསལ་པོར་བཏོན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་གང་དག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བ་དང་། གང་དག་ནི་ཞིང་ཆེན་ལ་དབང་བ། གང་དག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས‘དབང’དང‘སྒོར་མོ’ཡི་གནད་དོན་རབ་དང་རིམ་པར་ལན་བཏབ་ཡོད”རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་སུའུ་དབྱང་གིས་དེ་ལྟར་བཤད།
སུའུ་དབྱང་གིས་མིག་སྔའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་གྱི་ཐར་ཐོར་དང་སྣ་མང་གི་དོ་དམ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ངེས་པར་བསྒྱུར་དགོས་པ་དང་། སྡེ་ཁག་དང་ས་ཁོངས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་གཏོར་ནས། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དོ་དམ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་ཁྲིམས་བསྟར། ཚོང་གཉེར་དོ་དམ་ལྟ་སྐུལ་སོགས་ལ་སྡེ་ཁག་གཅིག་གིས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་བསྟན།
ཀྲུའུ་ཁྲུན་ཆོན་གྱིས “གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་དང་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་གྱི་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་འཛུགས་ན། སྡེ་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་དང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ས་གནས་བར་མཐུན་སྦྱོར་དང་རམ་འདེགས་བྱེད་མི་དགོས་པ་མིན་པར། ཞབས་ཞུ་ཅན་གྱི་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་པ་དང་། སྡེ་ཁག་བར་དང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ས་གནས་བར། དེ་མིན་སྲིད་གཞུང་། ཁེ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པ། མི་སྒེར་སོགས་བར་གྱི་མཐུན་སྦྱོར་དང་རམ་འདེགས་བཅས་ལ་སྔར་ལས་ཤུགས་སྣོན་དགོས”ཞེས་བཤད།
རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་འཛུགས་ན། གཙོ་བོ་ནི་སྒྲིག་སྲོལ་གསར་སྐྲུན་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་པས་རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་གསར་སྐྲུན་སྒྲིག་སྲོལ་དང་སྒྲིག་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་ཐོག་མར་སྤེལ་བ་དང་། སྒྲིག་སྲོལ་ནང་རྐྱེན་བཅོས་བསྒྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ། སུ་ལ་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ན་དེར་འཛུགས་པ་དང་། གོ་རིམ་ཡོད་པ་དང་རིམ་པ་བགོས་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད།
གསུམ། མང་ཚོགས་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
དབྱང་རུའེ་ཡིས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་བའི་རང་བྱུང་ཤུལ་བཞག་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་མེས་པོའི་རིང་ནས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་མི་རབས་རྗེས་མར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གིས་ནམ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དེ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་པས “རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་ནི་གཙོ་བོ་མཉམ་དབང་དང་མཉམ་འཛུགས། མཉམ་རོལ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མངོན་ཡོད”ཅེས་བཤད། ནུས་ལྡན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་འོག སྤྱི་དམངས་ལ་ཚན་རིག་ཁྱབ་སྤེལ་དང་སློབ་གསོ། སྤྲོ་གསེང་བཅས་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྟེར་དགོས།
དབྱང་རུའེ་ཡིས་གྲོས་གཞི་བཏོན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་ལམ་ལུགས་ཇུས་འགོད་ཁྲོད་དུ་རྒྱལ་དམངས་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་དུ་ཞུགས་ཆོག་པའི་ཁེ་དབང་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གིས་རྒྱལ་དམངས་ཀྱི་ཕན་བདེ་རྩ་དོན་བྱས་ཏེ། རིན་གོང་དམའ་བའི་འཛིན་བྱང་བཙོང་བ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཁ་དན་བསྒོ་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས།


text:
ནམ་མཁའ། ཡོ་རུབ། མའོ་ཙེ་ཏུང་ཤི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་རབས་བདུན་བཅུའི་མཇུག་སྟེ། ཏིན་ཞའོ་ཕེན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་ནས་བཟུང་། བོད་རྒྱའི་བར་གྱི་གནད་དོན་ཐད་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ཟུང་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ། གྲོས་མོལ་ཐེངས་མང་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་རིང་ད་དུང་ཡང་བོད་ནང་གི་དམ་དྲགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་སྔར་བཞིན་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་ཕྱིན་མེད་པར་གནས་ཡོད། ཕྲན་ལྟ་བུ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་བོད་མི་ཕལ་བ་མང་པོའི་བསམ་ཚུལ་ལ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་མཁྲེགས་འཛིན་བྱས་ཏེ། བོད་རྒྱའི་གྲོས་མོལ་ལ་འབྲས་་་
གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཀླུ་སྒྲུབ་འབྲི་གུང་བ། —༨༠༠ དུས་དྲན་ལ། རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། (སྤྱི་ལོ༢༠༡༧ཟླ་༩ཚེས་༡༡་སྔ་དྲོའི་ཆར་ཨོ་གླིང་ནས་བྲིས། འདི་ནི་ང་ཁྱིམ་སར་བབས་རྗེས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།) ཉེ་བའི་ཆར། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་གཞན་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱི་ཁྱབ་ལྷན་ཁང་གིས་གུས་པའི་མིང་ཐོག་ཏུ་གནང་བའི་རྩོམ་སྐུལ་ཕྲིན་ཡིག་ཅིག་ལག་ཏུ་འབྱོར་བྱུང་། འཕྲིན་ཡིག་དེར་འདི་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པར་འབྲི་གུང་༧སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མགོན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་་་
བྷི་བྷི་སི་གསར་འགོ་པ། བྷི་ཀ་སཱ་པེན་ཌེ། ཨན་ན་བྷེ་རིས་སཱ་ནིན། ཉི་མ་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། རཱ་དི་ཀཱ་དང་ཡཱ་ཤོ་དཱ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་ཆེད་སློབ་གྲྭར་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་པར་ཉིན་གཅིག་ལ་ཆུ་ཚོད་ ༦ འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་བུ་མོ་སྤུན་གཉིས་ཧི་མ་ཡ་ལའི་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོར་གཞིས་ཆགས་པའི་གྲོང་གསེབ་མཐའ་འཁོབ་ཅིག་ཏུ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་གཉིས་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གོ་སྐབས་ཐོབ་དགོས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་་་
ཊེ་ཊི་ཡིས་བྲིས། སྐལ་ལྡན་གྱིས་བསྒྱུར། གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་འགོ་འཛུགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་མི་མང་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ ༡༩ པའི་ཐོག སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ལྔའི་འཆར་སྣང་རགས་བསྡུས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཆུ་ཚོད་ ༣ ལྷག་ཙམ་གྱི་གཏམ་བཤད་ནང་། ཞི་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་གནད་དོན་མང་པོ་རྙོག་འཛིང་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས་ལུགས་དང་། དམར་པོའི་ལྟ་གྲུབ་གཞུང་འཛིན་མི་སྣར་ལམ་་་
དེ་རིང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་༡༩ པ་མགོ་བཙུགས་པ་དང་བསྟུན། ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་ལས་ཡུན་དང་པོའི་འདས་པའི་ལོ་ལྔ་རིང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལས་དོན་ག་རེ་བྱས་ཡོད་པར་ཕྱིར་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ན།
་་་
ཀྲིན་ཝང་གིས་བརྩམས། བྱང་པ་རིག་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ལ་འོས་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་གདམ་དགོས་འབྱུང་ཚེ། དེ་ནི་ཆིན་རྒྱལ་རབས་(༢༢༡-༢༠༦)ཀྱི་སྐབས་ཆེས་ཐོག་མར་དབུས་གཞུང་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཡིག་འབྲུ་ནི་‘ཤུལ་འཛིན་’ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ངེས། སྲིད་འཛིན་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ལུགས་གང་ཡང་མེད་པར། གོང་མ་རིམ་བྱུང་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་བར་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་པ་མི་འདྲ་བར་འཕྲད་པའི་རྩོད་རྙོག་ཨང་དང་་་
ཉིའུ་ཊོན་མི་ནོ་ཡིས་བྲིས། སྐལ་ལྡན་གྱིས་བསྒྱུར། བརྩེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ཇི་མི་ཀ་ཊར་མཆོག་དང་། ཇོར་ཇི་བྷུ་ཤི་མཆོག བྷིལ་ཁི་ལིན་ཊན་མཆོག ཇོར་ཇི་ཌབ་ལུ་བྷུ་ཤི་མཆོག བྷཱ་རཀ་ཨོ་བྷཱ་མ་མཆོག་བཅས་རྣམ་པར་ཞུ་རྒྱུར། ཕྲན་གྱིས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཞལ་ཚོར་བ་དང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ལས་དོན་བསྒྲུབས་པའི་བསྐལ་བཟང་ཐོབ་པར་དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད། ཁྱེད་རྣམ་པ་རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡང་ཕྲན་གྱིས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་རིན་བྲལ་ཐུགས་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་སྲིད་་་


text:
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༧ ཉིན་བཀའ་ཤག་གིས་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་ཨ་རི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱས་པའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དང་། དོན་གཅོད་ལས་ཐོག་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་བརྗེ་པོ་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་མེད་པ་རེད།
ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བོད་སྐད་སྡེ་ཚན་ནས་དོན་གཅོད་ལས་ཐོག་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལ་གནས་འདྲི་བྱས་པའི་ལན་དུ། དོན་གཅོད་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གིས། “ང་ལ་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་ཨ་རིའི་ཞོགས་པ་རྒྱ་གར་གྱི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཕྱི་དྲོ་ཙམ་ལ་བཏང་འདུག རྒྱུ་མཚན་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་བཀོད་མི་འདུག དེ་སྔོན་ཁྱེད་རིང་ལ་ཉེན་བརྡ་མཐའ་མ་ཞིག་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཡོད་རེད། ད་ལྟ་བཀའ་ཤག་གིས་དོན་གཅོད་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་དུ་གཟིགས་སོང་། ཁྱེད་རང་གིས་ཕྱི་ཟླ་༡༡ ཚེས་༣༠ ནས་ལས་མཚམས་འཇོག་དགོས་རེད་ཅེས་གསུངས་འདུག ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་གནས་ཐོག་ལས་ཀ་བྱས་བསྡད་ཡོད་རེད། ཅིག་བྱས་ན་དྲང་དྲགས་པ་དང་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་ཆེ་དྲགས་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་ཡོད་ན་གང་ཤེས། དེ་མིན་སོ་སོས་ལས་ཀ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་རེད། རྗེས་ནས་བཀའ་ཤག་གིས་གསལ་བཤད་ཡོང་ན་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད་”ཅེས་གསུངས་འདུག
ཁོང་ལ་དེ་སྔོན་བཀའ་ཤག་ནས་ཉེན་བརྡ་འབྱོར་བའི་སྐོར་གསུང་དོན། “ཕྱི་ཟླ་༧ པའི་ནང་ཉེན་བརྡ་ཞིག་བཏང་འདུག ཉེན་བརྡ་དང་པོ་གཉིས་པ་ང་ལ་འབྱོར་མྱོང་མེད། ཡིན་ན་དེ་ཉེན་བརྡ་མཐའ་མ་ཡིན་གསུངས་འདུག ནམ་རྒྱུན་ཉེན་བརྡ་ཡིན་ན་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་རེད། དེ་འདྲ་གང་ཡང་མི་འདུག དེའི་ནང་སྲིད་སྐྱོང་ལ་བརྩི་ཡི་མི་འདུག བླངས་དོར་སྒྲིག་གཞི་དང་འགལ་གྱི་འདུག་ཅེས་གཙོ་བོ་དེ་རེད་འདུག ངས་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་ཕུལ་ཡིན། ངས་སྲིད་སྐྱོང་གི་བཀའ་མ་བརྩིས་པ་གང་ཡང་བྱས་མེད། ཡུལ་ཁྲིམས་དང་རྩིས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ནས་རྩིས་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཞུ་དགོས་པ་ཡུལ་ཁྲིམས་དང་རྩིས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པར་དཀའ་ངལ་མ་འཕྲད་ཆེད་དུ་ཞུས་པ་ལས། སྲིད་སྐྱོང་གི་གསུངས་པ་དེ་མ་ངས་ཞུས་མེད། བླངས་དོར་སྒྲིག་གཞི་དོན་ཚན་ག་རེ་ལ་འགལ་ཡོད་གསུངས་མི་འདུག བླངས་དོར་སྒྲིག་གཞི་དང་འགལ་མེད། བཀའ་བློན་གཞན་པ་ཚོས་གཟིགས་ཡོད་ན་བསམ་ནས། ཡིག་ཆ་དེ་ཚོ་དགོས་ན་ངས་ཕུལ་ཆོག་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་ནས་ལན་གང་ཡང་མི་འདུག་”ཅེས་གསུངས་འདུག
གསར་འགོད་པས། ཨ་རིའི་ཁེ་ལི་ཧྥོ་ནི་ཡར་ནང་བསྟན་འཛིན་དོན་ལ་རྙོག་གྲྭ་བྱུང་ནས། དེའི་ཚབ་ལ་བསྐོ་ཡ་རེད་ཟེར་བ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འདུག དེའི་ཐོག་ག་རེ་ཡིན་མིན་དྲིས་པར། ཁོང་གིས། “དེའི་སྐོར་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་ལ། རེ་བ་རྒྱག་གི་མེད་མེད་”ཅེས་གསུངས་འདུག
དོན་གཅོད་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གིས་མུ་མཐུད་གསུང་དོན། “གཙོ་བོ་གནས་ཚུལ་དེའི་རྐྱེན་པས། ང་ལ་ཁ་པར་མང་པོ་འབྱོར་ཡོང་གི། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕྱོགས་རེས་འདྲ་བྱས་ན་གནས་ཚུལ་དེ་ཆེན་པོ་འདྲ་ཆགས་འདྲ་ཆགས་ནས་ཉེན་ཁ་འདྲ་མཐོང་ཡོང་གི། ཕྱོགས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་གནང་རོགས། ང་སྒེར་ལ་ཁྱད་པར་མེད་རེེད། ང་ཚོའི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས། ཕྱོགས་སུ་ཡིན་ནའང་། སྐད་ཆ་ག་རེ་བཀྲམ་གྱི་ཡོད་ནའང་། སྤྱི་ཚོགས་དུམ་བུར་མི་འགྲོ་རྒྱུར་གཟབ་གཟབ་གནང་རོགས་”ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ ༢༠༡༧ ཟླ ༥ ཚེས ༢ ཉིན་བོད་མདོ་སྨད་བསང་ཆུ་འབོ་ར་བདར་མདོ་སྡེ་བའི་ཕ་བཟོད་པ་དང་། མ་སྒྲོལ་མ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བུ་རང་ལོ ༡༦ སོན་པ་ཕྱག་རྡོར་སྐྱབས་ལགས་ནས་འབོ་ར་དགོན་པའི་གླིང་སྐོར་ནང་། ‘’བོད་ལ་རང་དབང་དགོས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་ཕེབས་འཇུག་དགོས།’’ཞེས་དགོན་པ་ནས་འབོ་ར་ཡུལ་ཚོའི་ས་གནས་རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུགས་འདུག་ཀྱང་། མེ་ལྕེ་ལྷབ་ལྷབ་དུ་འབར་བའི་དབང་གིས་ས་ལ་འགྱེལ་འདུག དེ་མ་ཐག་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མི་འབྱོར་ནས་མེ་བསད་དེ་བཙན་འཁྱེར་བྱས་འདུག་པས། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་གི་གནས་སྟངས་ཅི་ཡིན་གསལ་ཁ་གང་ཡང་བྱུང་མེད།
ད་བར་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ ༡༤༨ ཀྱིས་རང་གི་གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་མེ་ལ་སྒྲོན་ཏེ། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་ཕེབས་འཇུག་དགོས་པ་དང་། བོད་ལ་རང་དབང་དགོས་སོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་བསྟུད་མར་བསྒྲགས་པར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་གནོན་བཙོན་འཇུག རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་གཏོང་བ་ལས་བོད་མི་ཚོའི་མངོན་འདོད་ངོ་མ་ཅི་ཡིན་དང་། གཅེས་ཤིང་རིན་ཐང་གཞལ་མེད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་མེ་ལ་སྦར་ཏེ་བོད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཞུ་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་ཉན་འཇོག་ཁྱོན་ནས་མི་གནང་བ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དག་ཐབས་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད། དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་ནི་རང་དབང་དང་ཤེས་ཡོན། མང་གཙོའི་བསམ་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་བཞིན་པར་འཛམ་གླིང་གི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་མང་སུས་ཀྱང་འགལ་ཟླའི་གླགས་མི་རྙེད་པས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་མི་སྤྱོད་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པ་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་ཐེར་འདོན་གནང་ངེས།
༸གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསེར་ཞལ་ལྷམ་མེར་བཞུགས་ཤིང་། གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་མི་མང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆོད་སེམས་ཧ་ཅང་བརྟན་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར། དེའི་རིན་ཐང་དུས་ལྟར་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་གནང་སྟེ། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་དག་གི་མངོན་འདོད་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ངེས་པར་དུ་བསྐྱོད་དགོས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེ་མིན་འདི་མུར་གནས་ཚེ་རང་སྲེག་གི་འགན་འཁུར་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡོད་པ་ནན་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན།།


text:
བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།
- བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཀོང་པོ་ཆབ་དཀར་དགོན་ནས་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་དུ་སྨན་པ་སློབ་མཁན་གྲྭ་རྒྱུན་ཁོངས་སུ་ཕེབས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་རིག་པར་དོན་གཉེར་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་དང་བརྩོན་གྲུས་གནང་བར་བརྟེན་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་སྔོན་སྦྱངས་ལས་སྨོན་བཟང་པོའི་མཐུ་ལས་མཁྱེན་དཔྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་དང་། དེ་མོ་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་སྐུའི་བླ་སྨན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བགྲེས་པ་བློ་གསལ་བཟང་པོ་དང་། སྐུ་གཞོན་པ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་གནང་ངོ་།
རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་། དེ་མོ་རྒྱལ་ཐོག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུར་ཐུགས་འཁུར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང་། བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ལྷག་བསམ་བཟང་པོར་བརྟེན་ནས་གསོ་རིག་《རྒྱུད་བཞི།》དང་འགྲེལ་པ་《བེེ་སྔོན།》 《མན་ངག་ལྷན་ཐབས།》 དེའི་《ལྡེའུ་མིག》 དེ་མིན་《གཡུ་ཐོག་བེ་བུམ།》དང་། 《གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོ་ག》 《སྨན་སྒྲུབ།》 《སྦྱིན་བསྲེག》 《དབང་ཆོག་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན།》 གཞན་ཡང་དྷརྨ་སེང་གེའི་གསུང་རྩོམ་《མདངས་བསྐངས་འོད་ཀྱི་དྲྭ་བ།》དང་། ཆོས་སྐྱོང་གི་《གསོལ་ཁ་མྱུར་མགྱོགས་གློག་གི་སྤུ་གྲི།》 《དམ་ཅན་སྡེ་དགུའི་མངོན་རྟོགས།》 ཐ་ན་སི་ཏུའི་སུམ་རྟགས་རྩ་འགྲེལ་བཅས་པ་པར་བརྐོས་མཛད་དེ་པར་ཤིང་རྣམས་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་གི་པར་ཁང་དུ་ཡིག་འཇོག་གནང་།
བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཕྱིར་《རྒྱུད་བཞི་》སོགས་པར་བརྐོས་ཞུས་དག་མཛད་པར་མ་ཟད། གསོ་རིག་བསྟན་པའི་རྩ་བ་འཆད་ཉན་ལ་ཐུག་པར་དགོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་གོང་མའི་གདམས་ངག་རྣམས་ཞལ་ནས་ཞལ་དང་། སྙན་ནས་སྙན། ཐུགས་ནས་ཐུགས་སུ་བརྒྱུད་དེ་བརྒྱུད་འཛིན་པ་གསོ་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་མཛད་ཀྱང་། སྐབས་དེའི་ལྕགས་རིའི་སྨན་སློབ་སྐལ་བ་དམན་པ་ཉུང་ཤས་ཀྱིས། བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་བཀའ་འཁྲིད་མི་ཞུ་བའི་ཁར་མངོན་སུམ་འཛེམ་མེད་ཀྱིས་ད་ལམ་སློབ་འཁྲིད་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་ནམ། བལ་ཡུལ་གྱི་པཎ་ཆུང་ཡིན་ན་མ་གཏོགས་རང་དང་རང་མཉམ་གྱི་རྩ་ནས་སློབ་འཁྲིད་ཞུ་དགོས་མེད་ཅེས་བཤད་ནས་སྤྱོད་ལོག་གིས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་མི་བྱེད་པའི་སྐོར་སྐབས་དེར་དེ་ལྟར་བཤད་མྱོང་ཡོད་པའི་མར་ར་ལགས་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་སྐྱ་བབས་ནས་ལྷ་སར་བཞུགས་པ་དེ་གཏོར་བཟོ་དཀར་རྒྱན་ཧ་ཅང་མཁས་པས་ལོ་གསར་སྐབས་ལྕགས་རིར་མཆོད་བཞེངས་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུ་གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་རྣམས་མཁས་དབང་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང་སོགས་ལ་བློ་འགྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་བཤད་བྱུང་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་དུས་མར་ར་ལགས་ཞེས་པ་བགྲང་བྱ་བདུན་ཅུ་ཙམ་ལ་ཕེབས་ཡོད་བཟོ་འདུག རྗེས་སུ་བཀྲས་ཁང་སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོས་རྒྱལ་བའི་བླ་སྨན་གནང་སྐབས་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་ནས་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པའི་རིགས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སྐྱ་རྩ་རང་བདག་ཅེས་པའི་གཏན་འབེབས་དང་འབྲེལ་གྲྭ་ཚབ་གསར་སྐོང་གནང་བའི་མཇུག་ཤོས་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་ཡིན་པར་གྲགས།
སྔོན་ཆད་ལོར་ལྟར་དབྱར་ཁ་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་སྨན་སྒྲུབ་ཉིན་གསུམ་ཙམ་འཆར་ཅན་ཚུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་སྨན་སྒྲུབ་ཉིན་བདུན་ཚོགས་ཏེ་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སྟ་གོན། ཚེས་བཅོ་ལྔར་གྲོལ་རྒྱུ། རྗེས་སུ་གཏོང་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་སོང་སྟེ་བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་ཉེར་དགུ་ལ་སྟ་གོན་དང་། ཚེས་སུམ་ཅུ་ནས་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་བར་སྨན་སྒྲུབ་ཟླ་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་བར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད། དེ་མོ་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་སྨན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ན། ཀ་ལི་དང་། བུམ་པ། ལྷུང་བཟེད་སོགས་དངུལ་གྱིས་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་རུང་། ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོར་མ་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ཀཱ་ལི་སོགས་ཟངས་ལ་དཀར་གཡའ་བཏང་ནས་བརྫུས་བཟོ་བྱས་ཤིང་། ཕྱོགས་མཚུངས་སྦྱིན་བསྲེག་དབང་ཆས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དང་། དབུ་མཛད་གཉིས་ལ་སྤྱན་ལྡན་སྤུས་ལེགས་གཉིས་ཡོད་པ་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་ཏེ། དེ་མིན་ཚང་མ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཚུལ་བྱས་ཀྱང་དོན་དུ་ཡ་ཤེར་ཐེབས་ཆག་གིས་བཟོས་ནས་འགྲིག་ཐབས་བྱས་པ་སོགས་འགལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་འདུག འོན་ཀྱང་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་སྲི་ཞུར་དགོངས་ཏེ་མུ་མཐུད་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་འདི་ཉིད་སྐྱེ་འགྲོའི་གསོས་སུ་སྨིན་པར་ཐུགས་ནུས་ཡོངས་རྫོགས་བཏོན་པའི་ཁར། རྩ་བའི་བླ་མ་སྐྱབས་རྗེ་དྷརྨ་སེང་གེ་གྲིབ་ཚེ་ཆོག་གླིང་དུ་ཞིང་ལ་ཕེབས་པའི་སྐུ་གདུང་གི་ཐུགས་ལྗགས་སྤྱན་གསུམ་ཚེ་ཆོག་གླིང་དགོན་པ་དང་རྩོད་གླེང་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་མོ་རྒྱལ་ཐོག་ལ་ཞུས་ཏེ་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་དུ་གདན་དྲངས་ནས་གཡུ་ཐོག་གསར་བཞེངས་ཀྱི་གཟུངས་བཞུགས་སུ་འབུལ་གནང་མཛད།
སྔོན་ཆད་དེ་མོ་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཚན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་སྐུ་དྲག་ཚོ་མ་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་དེ་མོར་དབུ་ཉེས་བྱུང་སྐབས་རྒྱུད་བཞི་པར་བྱང་ལ་ཨུ་རྒྱན་པདྨའི་སྐུ་བརྐོས་པ་འོས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཡིན་ཚུལ་ཁག་འདོགས་ཀྱིས་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར་བ་དང་། ཞོལ་རྡོ་རིང་མདུན་དུ་མགུལ་ལ་སྒོ་གཡོགས་ནས་བཞག་དུས་ལྕགས་རིའི་གྲྭ་པ་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོར་ཁ་ལུད་གཡུགས་པ་སོགས་མ་རབས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ངན་པ་བྱས་ཚུལ་ཡོན་ཀྲང་དམ་པས་བཀའ་འཁྲིད་གནང་སྐབས་ཐུགས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོས་དྲན་གསོ་གནང་བ་ཁོ་བོས་ཐོས་མྱོང་།
མཐར་འབྲུག་ཡུལ་ལ་རྒྱང་འབུད་བཏང་རྗེས་སུའང་ལྕགས་རིར་དད་ཞེན་ཆེ་བས་སྨན་སྒྲུབ་ཀྱི་མཆོས་རྫས་ཀ་རིང་བཞི་ལ་ཀ་འཕན་བཞི་དང་། རྒྱལ་མཚན་གསུམ། ཕྱེ་ཕུར་གསུམ། གདུང་ཁེབས་གཉིས། མཐོང་སྐོར་ལ་ལྕེ་འཛར་ཆ་ཚང་བཅས་འབུལ་གནང་མཛད་འདུག
རྗེས་སུ་བླ་མ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་ལྕགས་རིར་གསུང་ཆོས་གནང་སྐབས་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་སྲས་སྲོས་གཉིས་ཀྱང་གསུང་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས་ཚུལ་མཁས་དབང་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་གསུངས་བྱུང་བས་དེ་ལ་གཞིགས་ན་རྗེས་སུ་ཁྱིམ་ཐབ་བཞེས་དགོས་བྱུང་བ་འདྲ། མདོར་ན་ལྕགས་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་གི་འཚོ་བྱེད་གྲས་ནས་གསོ་རིག་འཆད་ཉན་དང་། སྨན་གཞུང་སོགས་པར་བརྐོས་མཛད་དེ་འགྲོ་དོན་འཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱེད་མཁན་ནི་བླ་སྨན་ཨུ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།
- འདི་ནི་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་《གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 13.11.2017 ཉིན། 10:22 AM<< སྔ་མ།


text:
མི་རྗེ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་དུ།
དྭངས་ཟུར་ཐུན་མོང་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ཟླ་༢ཚེས་༢༧ཉིན་ཕུལ།
(དཔལ་ལྡན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མི་རྗེ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་དུ།)
གུས་ཕྱག་དང་བཅས་ཞུ་གསོལ། ངེད་དབུས་དྭངས་སློབ་དམག་སྒར་ནས་རྒན་ཡོལ་དུ་ཐོན་པའི་བོད་ཕྲུག་དྭངས་ཟུར་ཁག་གཅིག་གི་བདེ་སྡུག་ཐུང་ཙམ་ཞུ་རྒྱུར། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩ཟླ་༡ནས་ད་བར་དྭངས་སློབ་ནས་བོད་ཕྲུག་༣༠༠ཙམ་རྒན་ཡོལ་དུ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད། ངེད་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་གང་ཙམ་དམག་སྒར་ནང་སྲི་ཞུ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡང་། services graduadeཞེས་དྭངས་སློབ་ཐོན་ནས་སྤྲོད་གི་ཡོད་པའི་དངུལ་དེ་ད་བར་རགས་མ་བྱུང་། དྭངས་སློབ་ཀྱི་དབུ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཁ་གྲགས་མ་ཐུབ་པ་དང་། ངེད་རྣམས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ལ་ཐེངས་མང་ཞུ་འབུལ་བྱས་ཀྱང་ཀྱང་ཕན་འབྲས་སྤུ་ཙམ་མ་བྱུང་བར་སོང་། མི་རྗེ་བཀའ་བློན་མཆོག་ལ་རོགས་རམ་གནང་རོགས་ཞེས་མི་ཞུ་ཀ་མེད་ལ་སོང་། བཀའ་བློན་ཕྱོགས་གིས་གུས་རྣམས་པའི་ བདེ་སྡུག་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་རོགས་རམ་གནང་རོགས་མཁྱེན། །ང་ཚོ་མི་རེར་ཉུང་མཐར་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཅིག་༡༠༠༠༠༠ནས་འབུམ་གསུམ་༣༠༠༠༠༠བར་དྭངས་སློབ་ནང་བདག་ཉར་བྱས་ཏེ་ལོ་གསུམ་ལྷག་འགྲོ་སོང་ཡང་། འགའ་རེས་རྒན་ཡོལ་རག་གི་ཟེར་བ་དང་། འགའ་རེས་གསོག་དངུལ་རགས་གི་རེད་ཟེར་བ་ཙམ་ལས། ད་ལྟའི་ཆར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཆའང་རགས་གིན་མིན་འདུག་པར་བརྟེན། མི་རྗེ་བཀའ་བློན་གཙོས་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་ནས་དྭངས་སློབ་ཀྱི་དབུ་འཛིན་རྣམས་དང་བཀའ་མོལ་གནང་ཏེ། གང་མགྱོགས་ཐག་གཅོད་གནང་ཐབས་སུ་རོགས་རམ་གནང་རོགས་ཞུ་མཁྱཻན། མཁྱེན།


text:
ཟླ་6ཚེས་17ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་གཙང་པོ་དང་མཚེའུའི་ཆུ་འགོའི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་ལྷ་ས་ནས་ཐོན་པ་དེ་ཐོག་ནས་ལོ་50ཙམ་སོང་རྗེས་རང་རྒྱལ་གྱི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་གཉིས་པ་དངོས་སུ་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། སླད་ཕྱིན་གྱི་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་པ་འབོར་ཆེན་གྱིས་ཁྱགས་རོམ་དང་ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་དང་། མཚེའུ་དང་ཆུ་དཔྱད་གནམ་གཤིས། སྐྱེ་དངོས་དང་སྣོད་བཅུད་འགྱུར་ལྡོག གནའ་བོའི་སྣོད་བཅུད་དང་གནའ་བོའི་ཁོར་ཡུག་སོགས་ཐད་ནས་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ་དཔོག་པར་དཀའ་བའི“སའི་གོ་ལའི་སྣེ་མོ་གསུམ་པར”གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་རེད།
ད་ཐེངས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ལོ་བཅུ་གྲངས་རིང་གི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་སྣོད་བཅུད་འགྱུར་ལྡོག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ཁང་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ཞིབ་འཇུག་སུའོ་ཡི་ཞིབ་འཇུག་པ་ད་ཐེངས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་མཐུན་སྦྱོར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཙུའུ་ཀྲང་ཞུས་པོ་ཆིང་གིས་དེ་རིང་འགོ་ཚུགས་པའི་གཙང་པོ་དང་མཚེའུའི་ཆུ་འགོའི་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཁག་དང་པོས་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོ་སྐུ་ལྷ་དར་གདོང་གངས་རིའི་རྩེ་དང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་འཕྲེད་ཐིག་གི་ཏུའུ་གྲངས་འབྲིང་དམའི་ཁྱགས་རོམ་ཆེ་ཤོས་བུ་རོགས་གངས་རི། བོད་ཀྱི་མཚོ་ཆེ་ཤོས་སེར་གླིང་མཚོ་སོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་གནའ་བོའི་སྣོད་བཅུད་དང་གནའ་བོའི་ཁོར་ཡུག་དང་། མཚེའུ་དང་ཆུ་དཔྱད་གནམ་གཤིས། སྣོད་བཅུད་དང་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག ཁྱགས་རོམ་དང་ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་ཐད་ནས་མཚོ་བོད་ས་མཐོར་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་རེད།
ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི་4000ཡན་གྱི་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ནི་རང་རྒྱལ་དང་དེ་བཞིན་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་གྱི་གཙང་པོའི་ཆུ་འགོ་ཡིན་པས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཐ་ན་སའི་གོ་ལའི་ཕྱེད་བྱང་མའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི“སྒུལ་ཆས”དང“སྙོམས་སྒྲིག་ཁུལ”ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་མ་ལག་ལ་རིགས་སྣ་མང་ལྡན་པ་དང་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་སྣ་ཁ་མང་པོ་ཡོད་པས་འཛམ་གླིང་ཐོག་རི་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་དངོས་རིགས་ཁག་དབྱེ་དང་འཕེལ་གྲུབ་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་དྲོད་ཚད་འཕར་བ་དང་། ཆར་ཆུ་བབས་ཚད་ཆེ་རུ་སོང་བ། ཁྱགས་རོམ་བཞུར་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ། མཚེའུའི་ཆུ་ཁ་རྒྱས་པ། ཆར་ཆུ་མང་དུ་སོང་བ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བོད་ཀྱི་མཚོ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་སེར་གླིང་མཚོ་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་མཚོ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་པ་དང་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་འདི་རང་རྒྱལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ཤོས་དང་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་མགྱོགས་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད།
ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། རང་རྒྱལ་གྱིས་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་དུས་འགོ་ནས་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་དུས་མཇུག་བར་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས་གཅིག་བྱེད་མྱོང་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་འབོར་ཆེན་བྱུང་ནས་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་སྟོང་ཆ་མང་པོ་གསབ་ཡོད།


text:
ཡོང་ཁུངས།:ཚྭ་འདམ་བོད་ཡིག་དྲ་བ། སྤེལ་དུས།:2016-07-05 རྩོམ་པ་པོ།:པད་མ་རིག་འཛིན། རྩོམ་སྒྲིག་པ།:པད་མ་རིག་འཛིན། ཀློགས་གྲངས།:
སོག་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཡུལ་དངོས།
ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་མིན་ཁི་པཱ་ཡཱ་དང་ཀྲུའུ་རིན་གཞོན་པ་ཚེ་ལྷ་གཉིས་ཀྱིས་རྩ་འཛུགས་སྒོས་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་སོག་རིགས་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བསྡུས། མིན་ཀྲུའུ་རིན་གྱིས་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་མོ་མཛད་པ་དང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཚོགས་ཞུགས་མི་སྣའི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་བྱ་བར་བཀོད་སྒྲིག་མཛད།
བོད་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཡུལ་དངོས།
ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་གསུམ་ཉིན། སྔོན་གྱི་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་རྩ་འཛུགས་སྒོས་མཚོ་ནུབ་བོད་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བསྡུས། ཚོགས་ཐོག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་བསྟན་དོན། ཉེ་བའི་ལོ་འདི་འགའི་རིང་དུ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་ཁྲོད་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་སོ་སོས་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར། དེ་མིན་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དང་མི་སྒེར་ཡོངས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་བླངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བོ་བྱས་པ་སྟེ། ངེད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་ཇུས་བཅའ་ཁྲིམས། སྒྲིག་སྲོལ་བཅས་རྩོམ་བསྒྱུར་གྱི་འགན་འཁྲི་དང་ལེན་བྱེད་པའི་ཞོར་དུ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་ལས་དོན་གང་མང་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་དེ། དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིགས་ཕྱོགས་ནས།བོད་ཡིག་གི《མཚོ་ནུབ་ཁུལ་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གཡང་ཊི་ཕྲེང་བ》དང་སོག་ཡིག་གི《སྟོད་སོག་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས།》དང 《ཁྱད་མཚར་བའི་མཚོ་སྔོན་པོ།》《སྟོད་སོག་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས།》《མཚོ་སྔོན་སོག་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ངག་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས》 སོགས་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་བོད་སོག་རིག་གནས་མཚོན་པའི་དཔེ་དེབ་འགྲེལ་སྤེལ་བྱས་ཡོད། གནའ་གཞུང་ཡིག་ཚང་གི་སྐོར་ནས།བོད་རྒྱ་སོག་གསུམ་གྱི 《ཚྭ་འདམ་བྲག་རིས།》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་འདི་པར་བསྐྲུན་བྱེད་པར2010ལོ་ནས་བཟུང་འཆར་གཞི་འཐེན་ཞིང2013ལོའི་ཟླ7པའི་ནང་དུ་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བསླེབས་སོང་། སྔོན་གྱི་མཚོ་ནུབ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་དང་ཀྲུའུ་རིན་གཞོན་པ་པཱ་ཡེ་གཉིས་གཙོ་བྱས་ཏེ། གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་ཐེམ་ཆེན་རྫོང་གི་ཀླུ་མང་དང་ཀླུ་སྲིན། གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་ཀླུ་སྲིན་དང་ཚ་ཚ་ཞིང་ཁའི་རྟ་ཕུར་ལུང་བ། ན་གོར་མོའི་འབྲོང་ལུང་། གཏེར་ལེན་ཁའི་ཧའེ་ཐི་ཐཱ་ལ་དང་པཱ་ཧན་མའོ་ལི་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དངོས་སུ་སོང་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རིང་ལ་པར་བརྒྱབ་པའི་ལས་ཀ་ཡོངས་སུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཏེ་པར་སྐྲུན་གྱི་ལས་ལ་མཐུན་རྐྱེན་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་བསྐྲུན། ས་གནས་དེ་དག་གི་སྔོན་བྱོན་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ལས་ༀ་ཡིག་དང་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བཤད་སུམ་བཅུ་ལས་ཀ་ཁ་ག་ང་དང་མཆོད་ཁྲི། རྡོ་རྗེ། ཉི་ཟླ། ས་ཞིང་རྨོ་བྱེད་ཀྱི་མཐོང་གཤོལ། གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ། ཤིང་རྟ། རི་དྭགས་ཀྱི་མགོ་སུག ལྤགས་པ། སྨྱུག་ས། སྐྱ་མི། རྔོན་པ། ཤྭ་ཁྱི། དེ་མིན། འབྲོང་དང་གཙོད། གླ། རྐྱང་། ཤྭ། རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ། མཛོ། སྤྱང་། ཝ། རྔ་མོང་ལ་སོགས་པ་མཐོ་སྒང་གི་འཚོ་བའི་རིག་གནས་དང་རང་བྱུང་གི་རིག་གནས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འདུས་པའི་དཔེ་དེབ་དེ་དཔར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། བོད་རྒྱ་དང་སོག་རྒྱ་སྐད་གཉིས་ལམ་ནས་དཔར་བསྐྲུན་བྱེད་གྲབས་ཡོད་པའི《མཚོ་ནུབ་ས་མིང་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་བརྡ་འགྲེལ》དང《མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་རི་ཆུ་རིག་གནས།》དཔར་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཆེད་མཁས་པར་སྤྲད་ནས་ཞུ་དག་མཛད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བཀྲམ་པར་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཏིངས་ཡོད། དྲ་རྒྱའི་བཟོ་སྐྲུན་ཐད་ནས། མི་རིགས་དྲ་རྒྱ་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་བོད་སོག་ཚྭ་འདམ་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་པར་གཞི་གསར་བ་ཇུས་འགོད་བྱས་ཏེ་བཟོ་བསྐྲུན་འགྲུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལེ་ཚན་ཡང་རྒྱ་ཆེའི་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་འཚོ་བ་དང་ཁེ་ཕན་སྲུང་བ་བཅས་ལ་ཁ་འཕྲོད་པ་དང་ན་གཞོན་སྨྱུག་ཐོགས་པ་ཡོངས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ཀྱི་བླ་མེད་གྲུབ་འབྲས་ངོམ་པའི་སེམས་འདུན་དང་འཚམ་པར་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དྲ་སྟེང་དུ་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་བརྒྱད་དུ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལམ་ནས་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཚན་སྤེལ་ཤེས་བྱ། བདེ་ཐང་གི་ཤེས་བྱ་བཅས་དུས་ཐོག་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ཞོར་དུ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་དྲ་རྩོམ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆ་སོ་སོ་དང་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ། ལས་ཁུངས་དང་མི་སྒེར་བཅས་ཀྱིས་བསྐུར་འོངས་པའི་རྩོམ་ཡིག་བརྒྱ་ལྷག་ཁྲོད་དུ་གཟེངས་སུ་ཐོབ་པ་རེ་བདམས་ནས་བྱ་དགའ་བསྩལ་ཏེ་མི་རིགས་རིག་གནས་དང་ཁྱད་པར་དུ་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་བ་དག་ལ་སྐུལ་སློང་དང་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད། དེ་མིན་རྒྱ་ཆེ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ཏེ་སོག་རྒྱ་དང་བོད་རྒྱའི་ལོ་སྟོད་ལོ་སྨད་ཀྱི《མཚོ་ནུབ་སྲིད་དོན།》དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་བཀྲམས་བཞིན་ཡོད། མི་རིགས་སློབ་གསོ་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ། ཚྭ་འདམ་གཞོང་བོད་སོག་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་སྙན་ངག་གྱེར་འདོན་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ལོ་རེ་བཞིན་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་ལོ་མར་སྣེ་འཁྲིད་དེ་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་སློབ་གསོ་ཅུའུ། ཁུལ་རྩོམ་རིག་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། ཁུལ་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་བཅས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲུབ་སྒོས་ལོ་རེར་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་རོགས་སྒྲུབ་འོག་ཉིས་སྟོང་བཅུའི་ལོ་ནས་བཟུང་སྤེལ་མགོ་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚྭ་འདམ་གཞོང་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་སྙན་ངག་གྱེར་འདོན་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་འདི་ལ་དགེ་སློབ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་དགའ་བསུ་ཐོབ་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཕན་འབྲས་བཞག་སྟེ། ཀུན་གྱིས་གདེང་འཇོག་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ལེགས་པོ་ཞིག་བླངས་ཡོད་པའི་ཁར་རྗེས་རབས་པ་ཚོས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བ་དམ་དུ་བཟུང་ཞིང་། ཕ་སྐད་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱེད་པར་དྲན་སྐུལ་དང་སེམས་སུ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ནས།རང་རིགས་ཀྱི་རིན་བྲལ་གསེར་ལས་དཀོན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས། དམངས་སྲོལ་བཅས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཁྱད་པར་དུ་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་ཤེས་བྱར་སྦྱང་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་པར་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་རང་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་ཆགས་པའི་དུང་བ་འདྲེན་པའི་དགེ་མཚན་བཅས་ལ་དམིགས་ནས་སྤེལ་བའི་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ད་སྔ་སྤེལ་རིམ་སྐབས་དྲུག་པར་བསླེབས་ཡོད། གཞི་རིམ་གྱི་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐབས་ཐོག་གི་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་ཆད་ལྷག་འགལ་འཛོལ་མེད་པར་གོ་བ་ལོན་པར་ཞབས་ཞུ་ལེགས་པོ་བསྒྲུབས་ཕྱིར་ལོ་རེ་རེར་མཚོ་ནུབ་ཁུལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གཞུང་ལས་ཁང་གིས་གཙོ་སྒྲུབ་སྒོས་གཞི་རིམ་ལས་བྱེད་པའི་སྐད་གཉིས་ལས་བྱེད་པར་གསོ་སྦྱོང་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
སོག་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཟུར་ཞིག
བོད་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཟུར་ཞིག
ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཁུལ་དམངས་ཆེན་དང་ཁུལ་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཅུའུ། ཁུལ་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ཅུའུ། ཁུལ་ཞིང་ཕྱུགས་ཅུའུ། ཁུལ་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་སྡེ་ཁག ཁུལ་རྩོམ་རིག་སྒྱུར་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། ཐེམ་ཆེན་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གཉིས་པ་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་དང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ50ལྷག་ཞུགས་ཤིང་།འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་དག་གིས་རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་ལས་དོན་ཐད་དུ་བསམ་འཆར་ལྷུག་པོ་བརྗོད་པ་དང་མཛུབ་སྟོན་གང་མང་མཛད། དེ་བས་མ་འོངས་པར་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་སྔར་བས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་དང་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་དཀའ་གནད་སེལ་པར་སེམས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་མ་ཟད། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་ས་ཁུལ་བསྐྲུན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གོང་སྤེལ་གཏོང་བར་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཐོན།


text:
ཙ་རིའི་གནས་སྐོར་དུས་ཆེན།
ཙ་རིའི་གནས་སྐོར་དུས་ཆེན་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀློ་ཡུལ་གྱི་གནས་རི་གྲགས་ཅན་ཙ་རི་ཊར་གནས་སྐོར་དུ་འགྲོ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་སྟེ། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ། བཀའ་བརྒྱུད་པ་གཙང་བ་རྒྱ་རས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་གནས་ཆེན་ཙ་རི་དེ་ཉིད་བདེ་མཆོག་གི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས། དུས་ངེས་ཅན་དུ་ཡིད་སེམས་དད་པས་ཕྱག་དང་སྐོར་བ་བྱས་ན་ལུས་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིག་འདག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་ཐུབ་པའི་ཕན་ཡོན་མཆིས་པ་གཟིགས་ནས། མཁའ་མཉམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་ལེགས་ཚོགས་འབྱུང་ཕྱིར། ལོ་སྐོར་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལས་སྤྲེལ་ལོ་ནམ་འཆར་ལ་གནས་ཆེན་ཙ་རིར་མཇལ་སྐོར་དུ་འགྲོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ་རེད། གཙང་བ་རྒྱ་རས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ1161ལོར་གཙང་མྱང་སྟོད་ཁུ་ལེའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། གདུང་རུས་རྒྱ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཡིན། དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་པར་འགྲོ་མགོན་ཕག་མོ་གྲུ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་དངོས་སློབ་གྲུབ་ཆེན་གླིང་རས་པ་པདྨ་རྡོ་རྗེ(1128-1188)ཚང་བླ་མར་བསྟེན་པས་དེའི་བུ་ཆེན་དུ་གྱུར། ཀློང་རྡོལ་དང་ར་ལུང་དགོན་པ་བཏབ། སླད་ནས་ཞེ་དྲུག་ལོར་དབུས་ཕྱོིགས་གནམ་གྱི་ཕུར་འབྲུག་དགོན་པ་བཏབ། ཙ་རིའི་གནས་སྒོ་ཕྱེས། སློབ་བརྒྱུད་བཟང་བོ་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བས་མི་ཕྱེད་འབྲུག་པ། འབྲུག་ཕྱེད་སྤྲང་བོ། སྤྲང་ཕྱེད་གྲུབ་ཐོབ་ཅེས་གྲགས། རང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ལྕགས་ལུག་སྤྱི་ལོ1211ལོར་དགོངས་པ་རྫོགས།
སྤྲེལ་ལོ་ལ་གནས་ཆེན་ཙ་རིའི་གནས་བསྐོར་དུས་ཆེན་གྱི་རྣམ་པ་ཧ་ཅང་གཟབ་རྒྱས་ལྡན་ཞིང་གཞི་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཇལ་སྐོར་བ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དུངས་པའི་པར་ལེན་མཁན་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་བགྲང་གིས་མི་ལང་པ་མ་བསྡུས་རང་འདུས་ཀྱིས་ཙ་རིའི་གནས་འདབས་སུ་ཐོན་ནས་ཙ་རིའི་གནས་བསྐོར་དུས་ཆེན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཞིང་འདུ་ལོང་གི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བྱེད། དུས་མཚུངས་སུ་ཙ་རིའི་བྱིན་རླབས་དང་མཉམ་པའི་བོད་ཁམས་ཀྱི་གནས་རི་གྲགས་ཅན་རོང་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་དང་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ཏི་སེ། འབྲོག་ལ་ཕྱིའི་གངས་ཀྱི་ར་བ། མདོ་སྨད་བྲག་དཀར་སྤྲེལ་རྫོང་། སྲིད་པའི་གངས་རྒན་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་གངས་རི་བཅས་སུ་ཡང་རྟ་ལོ་དང་སྤྲེལ་ལོ་སྤྲེལ་ཟླ་སྟེ་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་ཕྱོགས་ཡར་མར་གྱི་དད་ལྡན་མཇལ་བ་མང་བོ་ཡིད་སེམས་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་ངང་ཕྱག་མཆོད་མཇལ་སྐོར་ལ་འགྲོ་བའི་སྲོལ་ཡོད།
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1


text:
བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་བ་ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ༡༩༣༦ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་དགུང་ལོ་བདུན་ནས་ལྷ་ས་སྦྱར་པ་ཁང་གསར་སློབ་གྲྭར་བོད་ཡིག་དང་རྩིས་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད། དེ་ནས་མཁས་དབང་ཚྭ་སྤྲུལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་གི་དྲུང་དུ་སུམ་རྟགས་ལ་སྦྱངས་པ་གནང་བ་མ་ཟད་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ་རྩིས་པའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་མཁས་དབང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ་དང་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་དུ་དག་ཡིག་དང་སུམ་རྟགས། སྙན་ངག ལམ་སྒྲོན། བཤེས་སྤྲིངས། རྩིས་གཞུང་། སྨན་གཞུང་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་གང་ལེགས་མཛད། དེ་རྗེས་མཁས་མཆོག་ཟླ་བ་བཟང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ཡིག་བཤད་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དང་ལེགས་བཤད་སྣང་བ་དམ་པ་སོགས་ཟབ་སྦྱོང་གནང་། སྤྱི་ལོ༡༩༥༦ལོར་ཀྲུང་དབྱང་སྡེ་ཚོགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དང་ཀྲུང་གོ་གསར་བརྗེའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་གནང་། སློབ་གྲྭ་ཐོན་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་བོད་སྤྱིའི་སློབ་གྲྭ་དང་བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་ལས་ཁུངས་སོགས་ལ་དགེ་རྒན་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཕྱག་ལས་གནང་།
དེ་རྗེས་དེ་སྔའི་བོད་ལྗོངས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་དང་མར་ལེ་རིང་ལུགས་སློབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན། སློབ་གྲྭའི་ཏང་ཨུད་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་ཡི་པུའུ་ཀྲང་གཞོན་པ། ཆབ་སྲིད་ལོ་རྒྱུས་ཚན་པའི་ཀྲུའུ་རིན་སོགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་གནང་། དེ་རྗེས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རྩོམ་བསྒྱུར་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་གཞོན་པ། ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཁོངས་མི། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེ་མོ་གཞོན་པ། སྲིད་གྲོས་དོན་གཅོད་ཐིང་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་དང་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགན་བཞེས་མྱོང་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རིགས་གཅིག་མཁས་དབང་གི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་བོད་ལྗོངས་ནང་བསྟན་དུས་དེབ་ཀྱི་གཙོ་འགན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཧྲུའོ་ཧྲེ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་འཁུརགནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ཁོང་སྔ་རྗེས་སུ་རི་པིན་དང་ནོར་ཝེ། ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ། འཇར་མན། ཧྥ་རན་སི། ཨ་མེ་རི་ཁ། སི་ཕེན། ཧ འོ་ལན། ཐའེ་དབན། ཤང་ཀང་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་གནས་མང་པོར་རིག་ལམ་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པ་མ་ཟད་སྤྱི་ལོ༡༩༩༨ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་འཛམ་གླིང་བོད་རིག་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་དུ་འདམས་ཐོན་བྱུང་བ་རེད།
ཁོང་གི་སྔ་རྗེས་སུ《དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》དང《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རེའུ་མིག》《རྭ་སྟག་དོན་རྐྱེན་དང་དེའི་ངོ་བོའི་སྐོར》《ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་སུམ་བརྒྱ》《བོད་ཀྱི་བོན་དགོན་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟའི་གནས་བབ》བཅས་དེབ་ལྔ་རྩོམ་བསྒྱུར་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་བ་དང་། 《བོད་ཀྱི་གནད་བསྡུས》﹙རྒྱ་ཡིག﹚དང《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ》༽ཞེས་པ་སོགས་མཉམ་རྩོམ་དཔར་སྐྲུན་གནང་ཞིང་། དེ་བཞིན《ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཁ་འབྲལ་དང་ཁ་འབྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐོར་གླེང་བ》《བོན་གྱི་བསྟན་པ་འཕེལ་གྲིབ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ》《བོད་ཡིག་གི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་གླེང་བ》《བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་གོ་དོན་སྐོར་གླེང་བ》《སྟག་གཟིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདིའི་གོ་དོན་སྐོར་གླེང་བ》《བོད་ཅེས་པའི་མིང་གི་ཐོབ་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ》《བོད་ཀྱི་གནའ་སྲོལ་བཟང་པོ་ཁ་བཏགས་ཀྱི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ》《ལྷ་སའི་དར་པོ་ཆེ་བཞིའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས》ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་མང་དག་ཅིག་སྤེལ་གནང་བར་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གདེང་འཇོག་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་བཅས་སོ། །
《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན》གྱི་རྩོམ་པ་པོ་མཚམས་སྦྱོར་ལས་བཤུས།