text:
གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་མཚན་མོ་མང་པོར་བསམ་བློ་དྲུག་གསུམ་བཅོ་བརྒྱད་བཏང་མཐར། ད་གཟོད། རང་ཉིད་དང་ལོ་མང་མཉམ་དུ་གཤིབས་པའི་གཡག་རྒན་རོག་པོ་དེ་ལྷས་ར་ནས་བཙན་གྱིས་ཁྲིད་དེ་ཐད་ཀར་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་ཡོད་སའི་བཤས་རར་སོང་། ཕྱི་རོལ་དུ་གྲང་རླུང་འུར་འུར་དུ་ལྡང་བཞིན་འདུག རྣ་ལ་གཟན་པའི་གྲང་རླུང་གི་འུར་སྒྲ་དེས་ཁོའི་སེམས་ཀྱི་ལྷིང་འཇགས་དཀྲུགས་པ་མ་ཟད། གྲང་ཅང་ཅང་གི་འཁྱག་རླུང་དེས་ཁོའི་རྐང་མཐིལ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་དལ་གྱིས་ལུས་ཕུང་ཧྲིལ་པོར་གྲང་འདར་ཞིག་རྒྱག་ཏུ་བཅུག
ད་ནི་དགུན་ཟླ་གསུམ་པར་སླེབས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་། གྲང་རླུང་ངར་མས་ཁོའི་རྣ་ཅོག་ཟུང་གྲང་ཞིང་མཁྲེགས་པའི་གོར་མ་རྡོ་ལྟར་གྱུར་ཞིང་། འགྲམ་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་མཁུར་ཚོས་ཟུང་བྱུ་རུ་བཞིན་དམར་པོར་བཏང་ཡང་། ཁོས་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་གཡག་རྒན་གྱི་སྣ་ཐིག་ནས་བཟུང་སྟེ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གོམ་པ་མདུན་དུ་སྤོ་མཚམས་གཏན་ནས་འཇོག་མ་མྱོང་། ལམ་བར་དུ་ཁོས་གཡག་རྒན་རོག་པོའི་སྣ་ཐིག་ནས་བཟུང་སྟེ་མདུན་དུ་སྐྱོད་བཞིན་དོན་དག་མང་དག་ཅིག་ལ་འདང་རྒྱག་བྱས། ཁོ་རང་འཚོ་གནས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཡངས་ཤིང་མུ་མཐའ་བྲལ་བའི་རྩྭ་ཐང་དེའི་ཐོག་ཁོ་ལ་མཚོན་ན་གཡག་རྒན་རོག་པོ་ནི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བློས་ཐུབ་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཆུང་དུས་ནས་ཁོ་རང་གཡག་རྒན་རོག་པོའི་མིག་འོག་ཏུ་དལ་གྱིས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། དུས་རྒྱུན་གཡག་རྒན་རོག་པོས་ཁོ་མཐོང་མ་ཐག་བདག་པོ་ངོས་བཟུང་སྟེ་མགོ་བོ་ལན་འགའ་གཡུག་བཞིན་ཁོ་ལ་སྙིང་ཉེ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་ངེས་ཤིང་། ཁོས་ཀྱང་དུས་རྒྱུན་ས་ཐག་རིང་མོ་ནས་གཡག་རྒན་རོག་པོ་མཐོང་མ་ཐག་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱིད་སྣང་ཞིག་ངམ་ཤུགས་སུ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་པས། ཁོ་གཉིས་དབར་བརྩེ་དུང་ཧ་ཅང་ཟབ། འོན་ཀྱང་། ཉིན་འགའི་གོང་དུ་ཁོའི་ཆུང་མ་ནད་ཀྱིས་མནར་ཏེ་སྨན་ཁང་དུ་ལུས་པས། ཁོས་སྨན་རིན་འཚོལ་བའི་སླད་དུ་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོའི་གམ་དུ་དངུལ་གཡར་བར་སོང་ཡང་། ཁོ་ལ་དངུལ་སྐར་ལི་གཅིག་ཀྱང་གཡར་མཁན་མ་བྱུང་། མཐའ་མར་ཁོ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱར་བས། ད་གཟོད་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་ཀྱང་གཡག་རྒན་རོག་པོ་དེ་མ་འཚོང་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར། ངོ་མ་བཤད་ན། ཁོ་དང་གཡག་རྒན་རོག་པོའི་བར་ལ་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་བརྩེ་དུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འདས་སོང་གི་ལོ་ཟླ་དུ་མའི་ནང་ཁོས་གཡག་རྒན་རོག་པོར་ཁལ་བཀལ་ཏེ་ཤར་ནས་ནུབ་དང་། ལྷོ་ནས་བྱང་གི་ས་ཆ་དུ་མ་འགྲིམས་པས། གཡག་རྒན་རོག་པོས་ཁོ་ལ་རྔོ་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། གནད་དོན་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་འཁོར་དུས། ཁོས་གཡག་རྒན་རོག་པོར་སྙིང་རྗེ་དང་གདུང་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་ཏེ། མིག་ཟུང་ལ་མཆི་ཞགས་བར་མེད་འཁོར། འོན་ཀྱང་། གཡང་སྐྱབས་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཁོ་ལ་དེ་མ་གཏོགས་སྨན་རིན་འཚོལ་བའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་དམ། ཁོའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱི་དུས་ནས་ནོར་གནག་ཁོ་ནར་བརྟེན་ཏེ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། ས་ཞིང་མེད་ལ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་ཁུངས་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཁོ་རང་འཚོ་གནས་བྱ་ཡུལ་གྱི་འབྲོག་ཁུལ་དེར་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོ་མི་རབས་དུ་མའི་རིང་ནོར་གནག་ཁོ་ན་འཚོ་རྟེན་གཅིག་པུར་གྱུར་བས། ཁོ་ལ་ཐབས་བཀོད་གཞན་ཅི་ཡང་མ་མཆིས། དོ་ནུབ་ནམ་མཁའ་ན་སྐར་ཚོགས་མི་འདུག ཁོས་མིག་མདུན་གྱི་ཡོད་ཚད་ནག་ཆིལ་ཆིལ་དུ་མཐོང་། ཁོ་ལ་གློ་བུར་དུ་འཇིགས་སྣང་ཞིག་སྐྱེས། “འགྲོ་བ་མི་ཞེས་པ་ངོ་མ་ཅི་འདྲའི་གདུག་རྩུབ་ཅིག་དང་། དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ངོ་མ་ཅི་འདྲའི་ཉམ་ཆུང་ཞིག་རེད་ཨང་། ན་སོ་གཞོན་དུས་འགྲོ་བ་མིས་མ་འདོད་བཞིན་དུ་གང་འདོད་དུ་བཀོལ་ཞིང་། ན་སོ་རྒས་དུས་མྱུར་དུ་བཤས་རར་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཨང”ཁོས་དེ་ལྟར་ཆིག་ལབ་རྒྱག་ཞོར། རང་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་ལུགས་ལ་ཁོང་ཁྲོའི་བསམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ངམ་ཤུགས་སུ་སྐྱེས། ལྷག་པར་དུ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བའི་ཁོ་རང་འཚོ་གནས་བྱ་ཡུལ་གྱི་འབྲོག་ཁུལ་དེར་མཚོན་ན། གནས་དེའི་འབྲོག་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དུས་རྒྱུན་ནོར་ལུག་བཤས་རར་བསྐྱལ་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། ཐ་ན་བེའུ་དང་ལུ་གུ་སོགས་ཀྱི་གྲོད་པ་ལྟོགས་པར་ལུས་དོགས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་འབྲི་དང་ར་ལུག་གི་འོ་མ་འཇོ་བར་ཡང་འཛེམས་ཀྱིན་ཡོད་ལ། འབྲོག་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ནོར་གནག་མང་དག་ཅིག་རི་མགོར་དེད་དེ་ཚེ་ཐར་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པས། གནད་དོན་དེ་དག་ལ་བསམ་གཞིག་བྱེད་དུས། གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་འདྲ་བརྩམས་པར་སེམས་དབུས་སུ་གནོང་འགྱོད་ཀྱི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་ཁེངས།
བཤས་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་མི་ཚོགས་ཧ་ཅང་སྟུག ཞྭ་མོ་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་རྒན་གྲས་དེས་གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་ཁྲིད་འོང་བའི་གཡག་རྒན་དེ་མཐོང་བས་ཁོའི་ངོ་གདོང་ལ་འཛུམ་མདངས་ཤིག་ངང་གིས་འཕྱུར་འོངས། ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་གཞན་ཞིག་གིས་གཡང་སྐྱབས་ཀྱི་མིག་ཟུང་གི་མཐོང་ཡུལ་དུ་འབྲོང་འདྲ་བའི་གཡག་ཅིག་གི་སྐེ་ལ་གྲི་བཙུགས་ཏེ་སེ་གོལ་ཏོག་ཅིག་གི་ཡུན་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་སེམས་ཅན་གསོན་པོ་དེའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་བཅད་སོང་། གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་མིག་མདུན་གྱི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་མཐོང་འཕྲལ། ཁོའི་ལུས་ཡོངས་རློན་ཤུར་ཤུར་དང་། འདར་སིག་སིག་བྱེད་ཅིང་། དམར་ཆིལ་ཆིལ་དུ་བཞུར་བའི་ཁྲག་དམར་དང་། སྨྲེ་སྔགས་ཀྱི་འཁུན་སྒྲ མཆི་མ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་དུ་བཞུར་འོང་བའི་གཡག་རྒན་དེའི་མིག་ཟུང་སོགས་ཁོའི་ཡིད་ངོར་དྲན་ཐེངས་རེར། ཁོའི་ལུས་ཕུང་རང་དབང་མེད་པར་ལྕུག་ལྕུག་ཏུ་འདར། “ཨ་རོག གཡག་རྒན་དེ་འཚོང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ”ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་རྒན་གྲས་དེས་གཡང་སྐྱབས་ལ་དེ་ལྟར་དྲིས། “མིན། འཚོང་རྒྱུ་མིན”གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྗོད་བཞིན་གཡག་རྒན་རོག་པོའི་སྣ་ཐིག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕྱིར་ལོག་རྩིས་བྱས། མཚམས་འདིར་གཡང་སྐྱབས་ཀྱི་སེམས་སུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས། གཡག་རྒན་རོག་པོ་དེ་ལྟར་བཙོངས་ན། ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་དེ་ཚོས་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་གཏན་ནས་མེད་པར་གཡག་རྒན་རོག་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཟུང་གི་མཐོང་ཡུལ་དུ་བཤའ་ངེས་པས། ངས་སྡིག་པ་གནམ་ལ་མི་ཤོང་བ་ཞིག་གསོག་ངེས་རེད། ཁོས་དེ་ལྟར་བསམས།
འོན་ཀྱང་། སྨན་ཁང་གི་ནད་ཁྲིའི་ཐོག་ལུས་པའི་ཆུང་མའི་ངོ་མདོག་སྐྱ་བོ་དེ་དྲན་ན། ཁོས་གཡག་རྒན་རོག་པོ་ངེས་པར་དུ་འཚོང་དགོས་སྙམ། ཁོའི་སེམས་པ་རེ་ཞིག་རྡོ་ལེབ་ཚ་པོའི་སྟེང་གི་གྲོག་མ་ཇི་བཞིན་ཅི་བྱ་གཏོལ་བྲལ་དུ་གྱུར། ཁོས་ཁུག་མ་ནས་ཐ་མག་གི་སྒམ་ཆུང་ཞིག་བཏོན་ཏེ་དེ་ལ་མེ་བསྒྲོན་ནས་ཤེད་ཀྱིས་རྔུབ། “ངའི་གཡག་རྒན་འབྲོང་འདྲ་བ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒོར་ག་ཚོད་སྤྲོད” “སྒོར་སྟོང་གཅིག་དང་ལྔ་བརྒྱ་སྤྲོད། ཅི་འདྲ་འདུག”ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་དེས་ཐ་མག་རྐང་གཅིག་ལ་མེ་སྒྲོན་ཞོར་དེ་ལྟར་བཤད། ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་དེས་གཡང་སྐྱབས་ཀྱི་གཡག་རྒན་རོག་པོར་གོང་ཚད་དམའ་པོ་དེ་འདྲ་འབོད་དོན་ནི་གཡག་རྒན་གྱི་ཤ་ཤེད་བཟང་རྒྱུ་མེད་པས་ག་ལ་ཡིན། དེ་ནི་ཁོ་ཚོས་གཡང་སྐྱབས་ཀྱི་བྲེལ་འཚུབ་དང་དངངས་འཚབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་མཐོང་བས་ཡིན། གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་གོང་ཚད་ཇི་ལྟར་གཏམས་ཀྱང་ཞྭ་མོ་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་དེ་དག་གིས་གོང་ཚད་མཐོ་པོ་སྤྲད་ནས་གཡག་རྒན་རོག་པོ་དེ་ཉོ་རྩིས་མེད་པ་ཤེས་སྟབས། གཡང་སྐྱབས་ཀྱང་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱར་ཏེ་མཐར་སྒོར་སྟོང་གཅིག་དང་ལྔ་བརྒྱ་བྱས་ཏེ་གཡག་རྒན་གྱི་སྣ་ཐིག་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་རྒན་གྲས་དེའི་ལག་ཏུ་སྤྲད། གཡག་རྒན་རོག་པོའི་མིག་ཟུང་གཡང་སྐྱབས་ལ་ཅེ་རེར་ལྟ་བཞིན་འདུག གཡག་རྒན་རོག་པོས་གཡང་སྐྱབས་ལ་ཕམ་སེམས་སྐྱེས་པ་ཇི་བཞིན་གཡང་སྐྱབས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཕམ་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེས། མཚན་མོ་དེར་ཁ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བབས། གཡང་སྐྱབས་ཀྱི་མིག་མདུན་གྱི་ཡོད་ཚད་སྐྱ་ཆིལ་ཆིལ་དུ་གྱུར། ཁོས་གློ་བུར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱིས་དུས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་དྲན། འབུ་སྲིན་གྲོག་མ་ཙམ་ཞིག་གི་སྲོག་གཅོད་པར་ཡང་འཛེམ་པའི་ཆུང་དུས་ཀྱི་གཡའ་དག་དྭངས་གཙང་གི་འཚོ་བ་དག་དྲན། ད་དུང“བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་བུ”ཞེས་བསྟོད་ཚིག་གི་མེ་ཏོག་གཏོར་བའི་ཕ་མའི་གསུང་ངག་དག་ཀྱང་དྲན། གཡག་རྒན་རོག་པོ་དང་ཁོའི་བར་གྱི་ལས་དབང་དེ་ལྟར་མཇུག་རྫོགས་སོང་། གཡག་རྒན་བཙོངས་ཟིན་པས་ཁོའི་སེམས་པ་མཚོ་ཐོག་གི་གྲུ་ཆུང་ཇི་བཞིན་ལྷོད་ལ་གཏན་ནས་འབབ་ཐབས་བྲལ། ཁོས་ད་ནི་རང་གི་འཚོ་བའི་སླད་དུ་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བསགས་སོང་སྙམ། ཁོའི་ཡིད་སེམས་ཕྲ་མོ་ཡིད་ཆད་དང་གནོང་འགྱོད་ཅིག་གམ། ཡང་ན་རང་ཉིད་ལ་འཁང་སེམས་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གནོན་འདུག
ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་ཁོས་མལ་ལས་ལངས་ཏེ་གཡག་རྒན་རོག་པོ་བཙོངས་པའི་དངུལ་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དེ་འཁྱེར་ནས་སྨན་ཁང་དུ་ཆུང་མར་ལྟ་བར་སོང་། སྨན་ཁང་གི་སྨན་གཡོག་གིས་བཤད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མའི་གཟུགས་པོ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བས་ཤ་དང་ཤིང་ཏོག་སོགས་ཀྱི་འཚོ་བཅུད་ལྡན་པའི་ཟས་རིགས་འགའ་ཉོས་ཏེ་ཆུང་མའི་ལུས་ཟུངས་གསོ་དགོས་ཟེར། ཁོས་མྱུར་དུ་ཤ་ཁྲོམ་དུ་སོང་ནས་ཤ་ཉོ་བར་ཕྱིན། ཁྲོམ་རའི་ཐོག་ཤ་ཡི་གོང་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཆུང་མའི་ལུས་པོ་ཧ་ཅང་ཞན་པས་ཁོས་ངེས་པར་དུ་གཡག་ཤ་བཞི་ལིང་ཞིག་ཉོས་ཏེ་ཆུང་མའི་ལུས་ཟུངས་གསོ་དགོས་པས། ཁོ་ལའང་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད། ཁོས་དེ་འཕྲལ་གཡག་རྒན་རོག་པོ་བཙོངས་པའི་དངུལ་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དེ་སྤྱད་ནས་གཡག་ཤ་བཞི་ལིང་ཞིག་ཉོས། གློ་བུར་དུ་ཁོས་རང་གི་བསམ་སྦྱོར་ལ་དགོད་ཁ་ཞིག་འཆོར། རང་ཉིད་ཀྱི་གླེན་རྟགས་ཅན་གྱི་ཉོ་ཚོང་དེ་ལ་དགོད་ཁ་རེ་འཆོར་འོང་། ཁོ་ཡིད་ཐང་ཆད་པའི་ངང་སྨན་ཁང་དུ་འབྱོར། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། ཁོའི་ཆུང་མའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སྔ་མོ་ནས་ཆད་ཟིན་འདུག ཁོའི་མིག་མདུན་གྱི་ཡོད་དོ་ཅོག་ནག་རོག་རོག་ཏུ་གྱུར། “ངོ་མ་རེད། དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་རེད་ཡཱ”ཁོས་དེ་ལྟར་ཁ་ནས་གསལ་ལ་མི་གསལ་ངང་མུར་མུར་གྱི་ཆིག་ལབ་འགའ་རྒྱག་ཞོར་སྨན་ཁང་ལས་ཕྱིར་ཐོན། ཁོའི་སེམས་པ་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱོ་གདུང་གི་ཀློང་དུ་ཚུད། ལམ་བར་དུ་ཁོ་ནི་བླ་འཁྱེར་ཟིན་པའི་བར་དོའི་སེམས་སྟོང་དང་འདྲ་བར་ཚོར་བ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཁར། ཁོའི་མིག་མདུན་དུ་གཡག་རྒན་རོག་པོ་དང་ཆུང་མའི་ངོ་གདོང་རེས་མོས་ཀྱིས་འཆར་འོངས། སྐབས་དེ་དུས། མཁའ་མཐའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་དེའང་ཆུ་ལྷའི་ལྷ་མོའི་བསླུ་བྲིད་དང་འགྲོགས་ནས་དལ་བ་དལ་བུར་རྒྱང་དུ་བཞུད་སོང་། ས་གཞི་ཧྲིལ་པོར་ཤུལ་དུ་ལུས་པ་ནི་ཉི་མའི་དྲོད་ཁོལ་གྱི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་དང་། ནག་ཅིང་སྟུག་པའི་སྨག་རུམ་གྱི་ལྭ་བ་ཙམ་ལས་གཞན་ཅི། མཚན་མོ་དེར། གཡང་སྐྱབས་གང་ལ་བུད་སོང་། དགེ་བ་དང་བྱམས་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་རུམ་གང་བཅངས་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སླེབས་ཤིང་། འགྱོད་གདུང་དང་ཡིད་ཆད། ན་ཟུག་དང་སྡིག་པ་ཡི་བསམ་པ་རུམ་གང་འཁྱེར་ནས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གྱེས་སོང་། ཉི་མ་ནུབ་ཟིན། འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་པོ་མག་མོག་ཏུ་གྱུར་སོང་། མག་མོག་ཏུ་གྱུར་སོང་། །


c: text/html

text:
སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ལོ་དུས་ལ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་བྲིས་པ། འགོ་བ་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་འབྲུག་གྲགས།
སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ལོ་དུས་ལ་དཔྱད་པ།
(རྩོམ་ཡོང་ཁུངས། སྦྲ་སོག་འབྲི་གསུམ་དྲ་བ།)
འདིར་གཙོ་བོ་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་དང་། སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གཉིས་སོག་དམག་གིས་གཏོར་བའི་ལོ་དུས་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་རྒྱུ་ལས་རྩ་བའི་འབྲི་ལུང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ཁོ་བོས་ཟུར་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་འདིར་གླེང་རྒྱུ་མིན།
ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སོག་པོའི་བདུད་དམག་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱིས་བོད་ལ་གཏོར་བཅོམ་འཕྲོག་གསུམ་དང་། བསད་རྨས་བསྲེགས་གསུམ་གྱི་བྱ་ངན་ཐེངས་མང་སྤེལ་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་དམག་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་སྤེལ་ཡོད་དེ། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ཆེན་མོ་ལས། “འཁོར་བ་གཏིང་ནག་སྤྲུལ་པ་ནི། ཇིང་གིན་﹙གེར﹚རྒྱལ་པོ་བྱ་བ་འབྱུང་། འབུམ་ཚོ་གསུམ་གིས་དེད་དཔོན་བྱེད།…….ཧ་ལ་གདོང་བརྒྱད་སྤྲུལ་པ་ནི། དོར་ཏོ་﹙ཏ﹚ནག་པོ་བྱ་བ་འབྱུང།”ཞེས་ལུང་གིས་ཟིན་པ་ལྟར། སོག་པོ་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོ་﹙成吉思汗﹚དང་དམག་དཔོན་དོར་ཏ་ནག་པོ་སོགས་དམག་འཐབ་གཡུལ་འཁྲུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་བྱེ་བ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་འཚེ་དང་།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མཁན་གྱི་མི་སྣ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྔོན་གྱི་བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་སྔོན་གཟིགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལུང་བསྟན། སོག་དམག་ཐེངས་དང་པོ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོ་དན་རྒྱལ་པོས་ས་སྐྱ་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་དམིགས་ཏེ་དམག་དཔོན་དོར་ཏ་ནག་པོའི་སོག་དམག་བོད་ལ་བཏང་ནས་གཏོར་བཅོམ་བསད་རྨས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་ཏེ། མཁས་དབང་དུང་དཀར་གྱིས་མཛད་པའི་དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་མཆན་འགྲེལ་﹙༢༡༠﹚ནང་འཁོད་དང་། ཁོང་གི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།“༡༢༤༠ལོར་གོ་དན་རྒྱལ་པོས་དམག་དཔོན་དོར་ཏ་ནས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་སོག་དམག་བོད་དུ་བཏང་ནས། མདོ་སྟོད། མདོ་སྨད། སོག་ཆུ་ཁ་བཅས་བོད་མི་མཐོང་ཚད་གསོད་པ་དང་། ཁང་པ་མེར་བསྲེགས། རྒྱུ་དངོས་འཕྲོག་བཅོམ་བཅས་ཀྱི་དམག་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་རིམ་བཞིན་འཕན་པོར་འབྱོར་ནས་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་མེར་བསྲེགས། རྭ་སྒྲེང་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ཡང་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བཏང་། སྟག་ལུང་དགོན་པ་རྨུགས་པས་པསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་། གྲྭ་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བསད།”⑾ཅེས་འཁོད་པའི་ནང་། ‘སོག་ཆུ་ཁ།’ཞེས་པ་དེ་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཆགས་སར་ངོས་འཛིན་ཏེ་དགོན་དེ་སོག་ཆུ་དང་འཆམ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་འདུས་མདོའི་ཁ་ལ་ཆགས་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་བྱས་ན་དགོན་དེ་སོག་པོ་དོར་ཏ་ནག་པོས་གཏོར་ཟེར་ལ། དེ་ཙམ་མ་ཚད། ཁྱུང་རབས་རྣམ་དག་ཤེལ་ཕྲེང་ལས་བཤད་པ་ལྟར་བྱས་ན། ཐོག་མར་ཞང་ཞུང་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་གནམ་མཚོའི་དོ་ལ་སྒྲུབ་པ་བཞུགས་སྐབས་མཚོ་ལ་གནས་པའི་ཀླུ་སྲིན་གྱིས་འཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ་སྒྲུབ་ཕུག་བྲག་སྒོ་ཆུ་ཡིས་བཀག དེ་ཚེ་སྟོང་རྒྱུང་གིས་ཕྱག་ཆ་ཕུར་པ་འཕང་ནས་ཀླུ་སྲིན་ལ་བརྒྱབ་སྟེ་བསྒྲལ། དེ་འཆི་ཁ་ལ་ངས་ཁྱོད་སྲོག་ལན་ཐེངས་གསུམ་རྙོགས་ཟེར་ནས་དམོད་ངན་བོར་ནས་ཤི དེའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་འབྲེལ་བར། དཔོན་དགེ་དང་དཔོན་དབུས་གཉིས་སྟོང་རྒྱུང་གི་སྤྲུལ་པ་དང་། དོར་ཏ་ནག་པོ་སྔོན་ཀླུ་སྲིན་གྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པ་བརྟེན། དོར་ཏས་བླ་མ་གཉིས་བཀྲོངས་ཚུལ་ནི། ཁྱུང་རབས་ལས།“སྟོང་རྒྱུང་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་འདས། སྤྲུལ་པ་བོད་ཡུལ་སྐུ་གཉིས་འཁྲུངས། ཁྱུང་དཔོན་དགེ་དང་དཔོན་དབུས་གཉིས་ཡིན་ཞེས་གྲགས། ﹙དབྱིལ་གྱི་ལྡེ་མིག་འབྲིང་པོ་ལས། ཁྱུང་པོ་དགེ་བའི་མཚན་ཅན་འབྱུང་། སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་སྤྲུལ་པ་ཡིན། ཞེས་དང་། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལས། ངའི་མཆོག་གིས་སྤྲུལ་པ་ལས། ཁྱུང་པོ་དཔོན་དགེ་བྱ་བ་འབྱུང་། བསྐྱེད་རྫོགས་ས་ལམ་དོན་རྟོགས་ཅིང་། གྲུབ་རྟགས་དུ་རུ་ཁ་ལ་སྟོན། ཞེས་གསལ།﹚ཀླུ་སྲིན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི། ཧོར་གྱི་མི་ཆེན་དོར་ལྟོ་﹙ཏ﹚དང་། ཡེ་སྟོར་དམག་སྡེ་དཔུང་བཅས་སྐྱེ། དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ལན་ཆགས་བསྙེགས།……མཚོན་གྱིས་དབུ་བཅད་མ་ཆོད་པས། ཁོང་གཉིས་ཐུགས་ཞི་དྲག་གི་ངང་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ། དཔོན་དགེས་ན་རེ། ཕྱག་གི་སྲིན་མཛུབ་ལ་ཁྲག་བཏོན། ཁྲག་མཆོད་ནམ་མཁར་གཏོར་ནས་སུ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་བསྣུབས་ལ། སྲིད་པ་རྒྱལ་མོས་ར་མདའ་བཟློག ཅེས་གསུངས། དཔོན་དབུས་ན་རེ། དེ་རིང་ཐུགས་བསྐྱེད་མ་ལོག་ཐུགས་ཉིད་ཞི་བ་མཛོད། འདི་སྔོན་གྱི་སྲོག་གི་ལན་ཆགས་ཡིན་འདུག་པས། དགོངས་པ་ལྷོད་ལ་ལུས་སྦྱིན་པ་ཐོངས་ཤིག་གསུངས་ནས། དབུ་ཞྭ་གཉིས་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་ཕུད་ནས་ཐང་དུ་བཞག དགོངས་པ་ལྷོད་ནས་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་དབུ་ཆོད་དོ།……དེ་ནས་ཁྱུང་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། མདོ་བ་རྟ་རྗེ་ལྡིང་ཁྱུང་ཆིབས། མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ནས་སུ། ཞབས་ཀྱི་བཅག་པའི་ས་མལ་དུ། མེ་ཏོག་རེ་རེ་འཁྲུངས་སུ་བྱུང་། དེ་རྗེས་ཧོར་དམག་བྱུང་བ་ལ། འོ་བརྒྱད་ལུག་རྫིས་མཐོང་ནས་སུ། སྲིད་རྒྱལ་དབུ་བརྒྱ་ཕྱག་སྟོང་མ། ནམ་མཁར་གང་བའི་སྤྲུལ་པ་ཆགས། དེ་རྗེས་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། ཁྱུང་དཔོན་དབུས་དཔོན་དགེ་ཧོར་གྱིས་བཀྲོངས། ཁྱུང་པོ་ཨ་བླ་ཧོར་གྱིས་ཁྱེར། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས། སྲིད་པ་རྒྱལ་མོས་ར་མདའ་བཟློག གསུངས་པས་ལུག་རྫི་ཡང་སྐྲག་ནས་དེ་བཞིན་བཟླས། རྡོ་སེར་བྱ་སྒོང་ཙམ་རེ་དང་། ཐོག་རྒོད་ཆར་བཞིན་ཕབ་ཏུ་བྱུང་། ཧོར་དམག་མི་རྟ་ཐམས་ཅད་ནི། གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་བསད་ནས་བརླག ཁྱུང་པོ་སྐུ་མཆེད་སྐུ་གདུང་གཉིས། འོ་བརྒྱད་ཡུལ་གྱི་མི་སྡེ་ཡིས། ལུག་རིལ་ནང་དུ་ལྷན་བཞུས་པས། ཞག་དང་ཟླ་བ་མང་པོ་ལ། མེ་ཏོག་ཆར་བབ་གཞའ་ཚོན་ཟུག ཤ་རྐྱང་འབྲོང་རྒོས་བསྐོར་བ་བྱས། མི་མ་ཡིན་གྱིས་མཆོད་པ་ཕུལ། ཕྱིས་སུ་འོ་བརྒྱད་ཡུལ་སྡེ་ཡིས། གདུང་ཐལ་སློག་པས་རྟེན་གསུམ་ལ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཞི་ཁྲོ་ནི། རྒྱབ་སྤྲོད་﹙གྲགས་ཅན་གྱི་རྟེན་ཞི་ཁྲོ་རྒྱབ་སྤྲོད་ཟེར་བ་དེ་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་སོག་དམག་གིས་བཀྲོངས་དུས་གཅིག་ཐུགས་ཞི་བ་དང་། གཅིག་ཐུགས་དྲག་པོར་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་གདུང་གཉིས་མཉམ་དུ་ཞུགས་འབུལ་བྱས་རྗེས་རྟེན་ཞི་ཁྲོ་རྒྱབ་སྤྲོད་བྱུང་ཟེར།﹚སྟོང་རྒྱུང་ཞི་དྲག་པོ། རི་རྩེར་སྐུ་འབུམ་བཞེངས་པ་ཡང་། འོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བཞེངས་བྱིན་ཆེ་གྲགས།”⑿ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ན་ཁྱུང་པོ་དཔོན་དགེ་དང་དཔོན་དབུས་གཉིས་ནི་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་བླ་བརྒྱུད་ནང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དོར་ཏའི་དམག་གིས་བཀྲོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་བྱས་ན་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གཏོར་དུས་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཡིན་དགོས། དེ་བཞིན་སོག་དམག་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་གུ་ཤྲི་ཧན་གྱིས། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་དམིགས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་༡༦༣༧་ལོར་ཐོག་མར་མཚོ་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་སོག་པོ་ཆོག་ཐུའི་དཔུང་དམག་ཁྲི་བཞི་མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པར་མཇལ་ཏེ་འབུལ་རྟེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ་ནས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གུ་ཤི་ཧན་ལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་གནང་། དེ་ནས་སོག་ཡུལ་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ལོ་ཤས་བསྡད། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལས། “ངའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བུ། བེ་རི་རྒྱལ་བའི་མཚན་ཅན་འབྱུང་། གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ལྟ་བ་ཡི། སྤྱོད་ཚུལ་ཟབ་མོས་འགྲོ་བ་འདྲེན། ”ཞེས་ལུང་གི་བསྔགས་པའི་བེ་རི་དོན་ཡོད་རྒྱལ་པོ་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་ལ་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། མཁན་ཆེན་ཉི་མའི་རྣམ་ཐར་ལས། “ཁམས་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས་སུ། བོན་གཡུང་དྲུང་གི་བསྟན་པ་མེ་ལྟར་འབར།”ཞེས་པ་ལྟར། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་སྡོང་གྲོགས་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པས། སོག་པོ་གོ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ལ་འཕྲག་དོག་དང་ཞེ་སྡང་གི་བརྣག་པ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ཏེ། ༡༦༣༩ལོར་དམག་དྲངས་ཏེ། མཁན་ཆེན་ཉི་མའི་རྣམ་ཐར་ལས། “སོག་དམག་དང་འཁྲུགས་འཐབ་འགའ་ཞིག་བྱས་མཐར། བེ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཡང་སོག་པོར་ཤོར། དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་འགའ་ཞིག་གཏོར། འགའ་ཞིག་ཞྭ་བསྒྱུར། ཡབ་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་ནི་བཀྲོངས་བས། སྲས་སྟོབས་རྒྱལ་གཙོས་པའི་བེ་རི་མི་བརྒྱ་རྟ་བརྒྱ་ལི་ཐང་ཕྱོགས་སུ་བྲོས།”⒀ ཞེས་གསལ་བ་ལྟར། གོ་ཤིས་བེ་རི་དོན་ཡོད་རྒྱལ་པོ་གཏོར་ཕམ་བཏང་ཞིང་། ཁམས་ཁུལ་བོན་གྱི་དགོན་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དགོན་ཆུང་གྲངས་མང་གཏོར་བཅོམ་འཕྲོག་བསད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱ་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་ནས་ཞྭ་ བསྒྱུར། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཁམས་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་དུས་ནམ་ཡང་བསུབ་ཏུ་དཀའ་བའི་ཁྲག་གི་རི་མོ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་མི་རྣམས་ཁོང་འཁྲོ་ཟ་བའི་སྐབས་སུ་“དགྲ་ནག་པོ་སོག་པོ་སྟག་ཁྲིད་ཅན་གྱི་ལག་ཏུ་ཕོགས”﹙སོག་རྟ་ཁྲ་ཅན་དང་། རྟ་ཁྲབ་ཅན། སྟག་ཁྲིད་ཅན་སོགས་ཟེར་སྲོལ་དང་འབྲི་སྲོལ་མང་ཡང་དོན་དངོས་མིང་དེ་དག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཐོགས་མིན་སྐོར་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་པོ་མ་མཐོང་ཡང་སྔོན་དུས་སོག་པོ་ལ་རྟ་ཁྲལ་འབུལ་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ།﹚ཟེར་བའི་ཐ་ཚིག་གི་དམོད་མོ་དེ་ད་བར་གནས་ཡོད་པའོ།
དེ་ནས་སོག་དམག་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་སོག་པོ་ཇུན་གར་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱིས་༡༧༡༦ལོར་སོག་དམག་དྲུག་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བོད་དུ་བཏང་། དགེ་ལུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡིན་ཁུལ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༧༡༧ ལོར་སོག་དམག་ལྷ་སར་འབྱོར་ཏེ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ལྷ་བཟང་བཀྲོངས། དེའི་ཕྱི་ལོ་ནས་བཟུང་ཇུན་གར་བའི་དཔུང་དམག་གིས་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་ལ་གཙོ་བོ་ཪྙིང་མའི་དགོན་པ་དང་། བོན་པོའི་དགོན་པ། བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ལ་ཧ་ཅང་གི་སྡང་ཟུག་ཆེན་པོས་གཏོར་བཅོམ་བསད་རྨས་ཀྱི་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་བཏང་ནས་ལོ་གསུམ་རིང་རང་སྣང་གང་དྲན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཡོད་ཀྱང་། ༡༧༢༠ལོར་བོད་ཀྱིས་ཇུན་དམག་རྒོལ་ལན་གྱིས་ཕྱིར་བསྐྲོད་བཏང་ཐུབ་ཡོད།
བོན་དགོན་དུ་མ་ཞིག་སོག་པོའི་དམག་གིས་གཏོར་ཚུལ་བཤད་རྒྱུན་དང་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་མཐུན་ཡང་། ལ་ལས་སོག་པོ་དོར་ཏ་ནག་པོས་གཏོར་ཚུལ་དང་། ལ་ལས་གོ་ཤྲིས་དམག་གི་གཏོར་ཚུལ། ལ་ལས་ཇུན་གར་བའི་དམག་གིས་གཏོར་ཟེར་བ་བཅས་ཅུང་མི་མཐུན་ལ། དེ་དག་གི་བར་ལོ་རབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དཔེར་ན་དོར་ཏ་དང་ཇུན་གར་གཉིས་བར་ལོ་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་ཆེ་བས་གནད་དོན་འདི་དག་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དཔྱད་པ་ནན་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ། ཁོ་བོའི་ལྟ་ཚུལ་བྱས་ན། ལྷ་སའི་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་(གཏོར་ཤུལ་དེང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ཞང་སྟོན་གྲོང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་དུ་ཡོད།)དང་། བོན་སྟོད་གླང་མ་ལུང་གི་བོན་གྱི་དགོན་ཆེན།(གཏོར་ཤུལ་དེང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་བོན་ཐ་ཤང་ནང་ཡོད།)ཧོར་ཡུལ་བོན་གྱི་དགོན་ཆེན་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་།(གཏོར་ཤུལ་དེང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་རྫ་སྲིབ་གྲོང་རྡལ་ནང་འཆམ་མདའ་ཟེར་སར་ཡོད།)བཅས་བོན་གྱི་དགོན་ཆེན་ཁག་གསུམ་དེ་སོག་དམག་གིས་གཏོར་བའི་དགོན་ཤུལ་ཁག་གསུམ་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཀྱང་། དགོན་ཆེན་དེ་དག་ཐོག་མར་ཆགས་དུས་དང་། བར་དུ་གནས་དུས། ཐ་མར་གཏོར་དུས་སོགས་དུས་ཚོད་གཏན་ཁེལ་ཅན་ཞིག་ད་བར་མ་རྙེད་ཀྱང་། ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དཔྱད་གཏམ་ཁ་ཤས་ཞིག་གླེང་ན། སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་པ་ནི་གོང་བཤད་ལྟར་ཞང་སྟོན་དམ་པ་ཚུལ་ཤེས་ཀྱིས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྔགས་དགོན་དེ་ཉིད་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་མགོར་ཙམ་ལ་དགོན་འདི་རྣམ་དག་འདུལ་བའི་དགོན་སྡེ་གསར་དུ་བཙུགས་ལ། དགོན་དེ་གཏོར་དུས་ནི། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་མགོར་ཇུན་གར་དམག་གིས་༡༧༡༨ལོར་གཏོར་བར་ངེས་ཏེ། གཅིག་ན་ཇུན་དམག་གིས་ལོ་གསུམ་རིང་ལྷ་སའི་སྐོར་གཙོས་དབུས་གཙང་ཁུལ་ལ་གཙོ་བོ་རྙིང་མ་དང་བོན་པོའི་དགོན་པ་གཏོར་བཤིག་བྱས་པའི་ལོ་དེ་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་དང་། གཉིས་ན་ད་ལྟ་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་པའི་ཡུལ་མི་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་པ་དེ་སོག་པོ་ཇུན་གར་དམག་གིས་གཏོར་ཟེར་བ་ལས་དོར་ཏ་དང་གོ་ཤྲིས་གཏོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་རྒྱུ་མེད་པས་སོ།
སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་དང་། བོན་སྟོད་གླང་མ་ལུང་གཉིས་ནི། དཔལ་ཚུལ་བསྟན་འབྱུང་ལས། “དགོན་འདི་དང་པོ་ནམ་ཆགས་མ་ཤེས་ཀྱང་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ངེས་པར་ཡོད།”ཅེས་པའི་རབ་བྱུང་གསུམ་པ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ཡིན་ལ། བོན་བསྟན་ཕྱི་དར་སྐབས་བོན་གྱི་འདུལ་དགོན་ཆགས་སྔ་ཤོས་ནི་འདུས་སྡེ་ཆེན་མོ་གཡས་རུ་དབེན་ས་ཁ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཕྱག་བཏབ་ལ། སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་སོགས་དེ་ཚུན་ཆད་ཆགས་དགོས་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། དེས་ན་དགོན་པ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ་དེ་སྐོར་ཕྱག་བཏབ་ཡོད་སྲིད། སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་ཙམ་འཁོད་པ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཟེར་དྲ་བ་དང་། མཁར་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག་དག་ལས་འཁོད་པ་ལྟར་བྱས་ན། ཐོག་མར་ཧོར་གྱི་ཨ་ཆེན་འཐོར་བ་སྐྱ་བདུན་⒁བྱ་བ་གཙང་ས་སྐྱ་ལ་གཏེར་ལེན་ཟེར་བ་ལ་གསེར་ལེན་ཞེས་པ་གོ་ནས་སོག་ཡུལ་ནས་རིམ་བཞིན་ཡོང་སྟེ་མཐར་སོག་ན་ར་ཁུག་﹙དེང་སོག་གྲུ་ཁུག་ཟེར།﹚ལ་འབྱོར། དེ་ནས་མར་ཡོང་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ལ་འབྱོར་དུས། དགོན་པ་དེ་ཁྲིམས་བཙན་པོ་ཡོད་སྐད་ཁོང་ཚོས་དགོན་པའི་ཁྲིམས་དང་ལེན་མ་བྱས་ཏེ་ཁོ་ཚོས་དགོན་པར་འཁྲུགས་རྩོད་བསླང་ཞིང་མདའ་རྩལ་འགྲན་རེས་བྱས་པས་མཐར་ཁོ་ཚོ་རྒྱལ་ནས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་མར་ཁར་ལྷ་རྩེ་རྫོང་རྒྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། འཐོར་བ་སྐྱ་བདུན་ཡོང་བའི་དུས་དེ། མཁར་སྤྲུལ་གྱི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག་ལས། “དུས་དེ་ཙམ་ན་སྟོད་དུ་གཙང་པ་རྒྱལ་པོ་﹙ས་སྐྱས་བོད་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་བཤད། ﹚དང་། སྨད་དུ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོ་དང་། བར་དུ་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོ་གསུམ་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་གྱི་མི་དཔོན་རྣམས་ལ་དཔོན་མིང་ཆེར་མི་གྲགས།”ཞེས་འཁོད་པ་ལ་གཞིག་ན་ཨ་ཆེན་འཐོར་བ་སྐྱ་བདུན་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ལ་སླེབ་པའི་དུས་ཚོད་དེ་སྟོད་དུ་གཙང་པ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ས་སྐྱས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པས་དེ་ལྟར་ན། བོད་ས་སྐྱས་བཟུང་བའི་དུས་ཐོག་མ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས། སྤྱི་ལོ་ ༡༢༥༣ ལོར་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་ལོ་ནས་བརྩིས་པས་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཡིན་དགོས་པའོ།
དེས་ན་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་སོག་དམག་གིས་གཏོར་བའི་དུས་ཚོད་ལ་དཔྱད་པ་འགའ་ཞིག་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས། གོང་དུ་བཤད་པའི་སོག་དམག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ནང་དམག་དཔོན་དོར་ཏའི་སྐབས་སུ་བྱས་ན། དོར་ཏའི་དམག་བོད་ལ་སྔ་ཕྱི་ཐེངས་གཉིས་བྱུང་བའི་སྔ་མ་ནི། ༡༢༤༠ལོ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་༡༢༥༢ལོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་དགོན་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་གཏོར་དགོས་པར་བརྟེན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་བླ་རབས⒂རྣམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་མི་འགྲིག་ལ། གཉིས་ན་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་བར་ཕལ་ཆེར་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཡན་མན་རིང་ཧོར་ཡུལ་སྦྲ་ཆེན་ཁུལ་དུ་དགོན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད། གསུམ་ན་དགོན་དེ་ཆགས་པ་དང་ཞིག་པའི་བར་ཐག་ཐུང་ལ། ས་སྐྱའི་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་ཡོད་ཟེར་བ་དང་མི་མཐུན།
མཁས་པ་དཔལ་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་དེ་འགོང་པོ་ཇུན་གར་དམག་གིས་གཏོར་ཞེས་པ་དེ་ལ་མི་འཐད་པ་ཡོད་དེ། ཇུན་གར་དམག་གིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་ས་དབུས་གཙང་ཁུལ་མ་གཏོགས་ཁམས་ཕྱོགས་ལ་དེ་ཙམ་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། གལ་སྲིད་ཡིན་ན་༡༧༡༨ལོར་ཡིན་དགོས་པས་དེ་ལྟར་ན་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཡོངས་གྲགས་སོག་གཡུང་གླིང་གཏོར་རྗེས་ཧོར་ཡུལ་དགོན་པ་མེད་ནས་ཧོར་ཆོས་འབུམ་གྱི་སྲས་པོ་ཧོར་བླ་མུ་ཁྲིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༧༡༥ ལོར་དགོས་པའི་དབང་གིས་ལུང་བཟང་ཤེལ་བྲག་གི་རི་ཁྲོད་བཏབ་ཟེར་བ་སོགས་མི་འགྲིག་ལ། གཉིས་ན་ཡུལ་མིས་ཤོད་རྒྱུན་ལ་གོ་ཤྲིས་དམག་གིས་གཏོར་ཚུལ་ལས་ཇུན་གར་བས་གཏོར་ཚུལ་བཤད་རྒྱུ་མེད་པའོ།
དོན་དངོས་ཐོག་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གཏོར་བའི་དུས་ཚོད་དེ་དམག་དཔོན་དོར་ཏའི་སྐབས་སུ་བྱས་ན་ཅུང་སྔ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཇུན་གར་བའི་སྐབས་སུ་བྱས་ན་ཅུང་ཕྱི་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། ཕལ་ཆེར་དུས་ཚོད་ལ་གཞིག་ན་གོ་ཤྲི་ཧན་གྱི་དུས་ལ་འཚམས་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ན། སྤྱི་ལོ་༡༦༣༩ལོར་གོ་ཤྲི་ཧན་གྱི་དམག་དཔུང་ཁམས་ཕྱོགས་ལ་དྲངས་སྐབས་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བེ་རི་དོན་ཡོད་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ཤིང་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་བོན་དགོན་རྣམས་གཏོར་བཤིག་དང་རྩ་མེད་བཏང་བའི་ལོ་དེ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་ཡོད། སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་དེ་སོག་རྫོང་དང་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ལ་གནས་ཡོད་ལ། ཡུལ་དེའི་ཡུལ་མི་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ཤོད་རྒྱུན་ལ་དགོན་དེ་སོག་པོ་གོ་ཤྲིས་དམག་དྲངས་ཚུལ་དང་། ལྷག་ཏུ་སྐབས་དེར་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་དབུ་བླ་ཁྱུང་པོ་ཡིན་པས་དེའི་རིགས་ཡིན་པ་ཤེས་ན་སོག་དམག་གིས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་དེ་དམར་གསོད་གཏོང་བའི་ཉེན་ཁ་གཡོལ་ཆེད་ཁྱུང་པོ་དེ་འབྲུག་སྟག་ཅེས་པའི་མིང་བཏགས་ཚུལ་དང་། སོག་པོས་དགོན་དེ་གཏོར་རྗེས་དགོན་དེའི་རྟེན་གཙོ། དངུལ་སྐུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་། གསུང་རྟེན་ཁམས་ཆེན་པོད་དགུ། ཚོགས་དུང་རག་གཤོག་ཅན་རང་འཕུར་བྱུང་བ་ཞེས་པ་གཅིག གན་ཇི་ར་ཞེས་གསེར་འཕྲུ་བཀོར་བཞག་པ་གཅིག ཚོགས་ཟངས་ལྕགས་ཐག་རྒྱབ་པ་གཅིག་བཅས་སོག་ཙན་དན་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྔར་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ལྷ་སྡེ་ཡིན་ཡང་དེང་ཙན་དན་དགོན་པའི་ལྷ་སྡེར་གྱུར་པ་ཡོག་ནག་ཁུག་འབྲུག་སྟག་ཁག་གི་ནང་ལ་མཚོན་ན། སྔར་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གཏོར་དུས་ནས་བཟུང་། “ལྷ་གེ་ཁོད་དང་། མི་འབྲུག་སྟག”ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་འབྲུག་སྟག་ཁག་གི་མི་རབས་དུ་མའི་རིང་ཡི་དམ་གེ་ཁོད་བརྟེན་ནས་གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱག་ཆ་གཙོ་བོ། གྲི་སྲིའི་ཤུག་སྡོང་ལས་བཟོས་པའི་རྔ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དགུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བྱིན་ཆེ་བའི་རྔ་གསུམ་སྟེ། འབྲུག་སྟག་གི་གཤིན་རྗེ་ལང་ཡོ་ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་གཙང་ཚྭའི་དཀར་མོ་ལྷ་འབོད། སྨར་རྩའི་དམར་ནག་འཁྱིལ་བ་སོགས་ཅུང་གྲགས་ཆེ་བའི་རྔ་གསུམ་དང་། མདོར་ན། སྔར་ཕ་དགོན་གྲགས་པ་ཅན་ནས་བཟུང་། འབྲུག་སྟག་མི་རབས་དུ་མའི་རྟེན་སྐལ་དུ་གྱུར་པ། སྐུ་རྟེན་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་དང་། གསུང་རྟེན་ཁྲོ་བོ་སེར་འབོ། ཐུགས་རྟེན་ཞི་ཁྲོ་རྒྱབ་སྤྲོད། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཀོན་དུང་རྭ་ཁ་མ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྟེན་རྔ་གཤིན་རྗེ་ལང་ཡོ་སོགས་རྟེན་རྫས་བྱིན་ཅན་བརྩི་བ་དེ་དག་འགའ་ཞིག་རིག་གསར་སྐབས་བརླག་གཏོར་སོང་ལ། ཁ་ཤས་དེང་སྐབས་མཇལ་ཡུལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་ལ། གོ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཙམ་མ་ཚད་སོག་རྫོང་གི་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་ཞེས་པའི་རེ་ཤོད་དུ་རོང་པོ་བཀའ་དགོན་དང་། དཀར་ཤོད་དུ་གཅུང་པ་བཀའ་དགོན། སོག་ཤོད་དུ་གྲྭ་ཕུག་བཀའ་དགོན་སོགས་སྔར་བཀའ་རྒྱུད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཞྭ་བསྒྱུར་བྱས་ཞིང་། དེ་བས་ཀྱང་སྐབས་དེར་སོག་རྫོང་ཉེ་སྐོར་ལ་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་པ་མང་ཡང་དེ་དག་ཀུན། ཕྱི་གོ་ཤྲིའི་དམག་གིས་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན། ནང་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་སོག་ཉེ་སྐོར་བོན་རྙིང་བཀའ་གསུམ་གྱི་དགོན་རྣམས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་མཐར་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་ངོ་བོ་སོག་འཕེལ་རྒྱལ་གླིང་ངམ་ཙན་དན་དགོན་ཞེས་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ཏེ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཕོགས་དགོན་དང་པོ་དང་། མ་དགོན་གཉིས་པར་བཟོས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཧོར་སྦྲ་ཆེན་ཁུལ་ཡོངས་བོན་པོ་ཡིན་ཀྱང་། ‘གྲྭ་ཁྲལ་’ཞེས་པ་འདོད་པ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཧོར་ཕྲུག་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཙན་དན་དགོན་ལ་གྲྭ་ཁྲལ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱིས་རྒྱས་གདབ་པ་བཅས་ཞར་བྱུང་གི་ཚུལ་དུའོ།
གཞན་ཡང་སོག་དམག་གིས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གཏོར་སྐབས་བོན་གྱི་བསྟན་སྲུང་གཙོ་མོ་སྲིད་རྒྱལ་གྱིས་ར་མདའ་བཟློག་ཚུལ། འདིའི་སྐོར་གཏམ་རྒྱུད་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ལ། ཡོངས་གྲགས་སོག་པོས་དགོན་པ་གཏོར་རྗེས་ལུག་རྫི་རྒད་མོ་ཞིག་གིས་སྲིད་རྒྱལ་མཆོད་བསྟོད་བྱས་ཏེ། “བསྟན་དགྲ་སོག་པོ་སྟག་ཁྲིད་ཅན། མ་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོས་ར་མདའ་ཟློག”ཅེས་ཟེར་བ་ལ་སྲིད་རྒྱལ་གྱི་ར་མདས་རྡོ་ཡི་སེར་བ་ཕབས་ནས་སོག་དམག་གཏོར་ཕམ་བཏང་། གཏོར་ས་དེ་དེང་ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཆུ་གཉིས་ལ་ཟེར་སར་གཏོར་བས། དེ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཆུ་གཉིས་ལའི་མེ་རྡོ་ཤེལ་དཀར་ཟེར་བ་དེ་རྡོ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས། དེ་བཞིན་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་དེ་ཇུན་གར་དམག་གིས་གཏོར་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ལ་ས་ཆ་དེ་དེང་བར་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་དེ་བོན་པོའི་མི་སྣས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་གང་ཡང་མིན་ལ་དེ་ནི་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོའི་ནུས་མཐུ་ཁོ་ནས་དགོན་གནས་དེ་ད་བར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་ཆེས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། གཞན་ཡང་གནའ་དུས་ནས་ཧོར་གྱིས་བོན་ལ་སྡང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་དེ། བོན་སྐྱོང་ཕོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་མི་བདུད་ཀྱི་བསྐུལ་པའི་ནང་ནས། བོན་གྱི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོང་བའི་དཔེ་རྙིང་། ནག་པོ་བདུད་ཀྱི་ལྡ་ཟོར་སྲམ་ཞོན་མའི་བསྐུལ་པ་ལས། “ཧོར་ཡུལ་རྔམ་པའི་གླིང་བཞི་ན། ཧོར་འཛུམ་མུལ་བསམ་པ་ལག་རིང་དེས། ནག་པོ་བདུད་ལ་དོ་བསྡོས་སོ། བོན་པོ་བདག་ལ་འགྲན་བཙལ་ལོ། བོན་ལ་དགྲ་དང་རྐུ་དར་ན། དགྲ་ལ་ལྟས་ངན་བྱ་ཕོབས་ཤིག དེ་སྐད་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་དང་། འབྱམས་པ་ཁྲག་མགོ་ཆས་ཏེ་སོང་། ཧོར་འཛུམ་མུལ་ཡུལ་གྱི་མཁར་ལ་བབས། ཞལ་ནས་གདུག་པའི་ཐོག་རྡོ་འཕང་། ཧོར་འཛུམ་མུལ་བསམ་པ་ལག་རིང་སྙིང་ལ་རྒྱབ། སྲོག་རྩར་བདུད་ཀྱི་དཔའ་ཟས་བྱས། སྙིང་ཁྲག་བདུད་ཀྱི་དཔའ་སྐྱེམས་བྱས། མགོ་བོར་བདུད་ཀྱི་རྔམ་ཟས་བྱས། གཡང་གཞི་བདུད་ཀྱི་རུ་མཚོན་བྱས། དེ་རིང་དགྲ་ལ་བདུད་སྦད་ན། དགྲ་ལ་ལྟས་ངན་བྱ་ཕོབས་ཤིག”ཞེས་པ་ལྟར་སྔར་ཧོར་ཡུལ་ན། ཧོར་འཛུམ་མུལ་བསམ་པ་ལག་རིང་དེས་བོན་ལ་དགྲ་དང་གནོད་པ་བྱས་པས་མི་བདུད་ར་མདའ་སོང་སྟེ་ཧོར་གྱི་དགྲ་བོ་དེ་བཏུལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཆེས་གནའ་དུས་ནས་ཧོར་གྱིས་བོན་ལ་གནོད་འཚེ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།
མཐའ་མའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ནི་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་དེ་སོག་དམག་གིས་ཇི་ལྟར་གཏོར་ཚུལ་སྐོར་ཡིན་པས་སོག་པོ་ཇུན་གར་བའི་དམག་གིས་འབྲི་ལུང་དགོན་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༡༨ལོར་གཏོར་བ་ནས་བཟུང་ད་བར་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་ཙམ་གྱི་་དུས་ཡུན་ཞིག་རེད་སྙམ། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ལ། དུས་རབས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འགྱུར་བ་ལྟར། ས་གནས་འདིའི་མིང་ལའང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་དུ་མ་སོང་ཡོད་དེ་ཐོག་མར་གནས་འདིའི་མིང་ལ། རྗེའི་མགུར་ལྷ་﹙སྔར་བོད་རྗེ་རིམ་པས་མགུ༵ར་ལེན་པའི་སྐབས་མཆོད་བསྟོད་ཞུ་སའི་ཡུལ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ༵་གཙོ་བོ།﹚བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྟོད་ལྷ་ཟེ་ཟེའི་གནས་དང་། དེ་ནས་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སོ་བདུན་ནང་ནས་སྟོད་རོལ་ལུང་གསུམ་ཟེར་ལ། བར་དུ་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་ཟེར། དེང་ས་གནས་འདི་ཞང་སྟོན་ལུང་ངམ་ཞང་སྟོན་གྲོང་ཚོ་ཟེར། ཞང་སྟོན་ཟེར་དོན་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འབྲི་ལུང་དགོན་པའི་དགོན་བདག་ཞང་ཞུང་སྟོན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་བམ་ཞང་སྟོན་དམ་པ་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་གདན་ས་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། ས་གནས་འདིར་སྔར་སྲོལ་ད་གནས་ཐུབ་པ་གཅིག་ནི། དེང་གི་ཆར་ཡང་གྲོང་མི་ཀུན་གྱིས་བོན་གྱི་སྲུང་མ་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོའི་བསྐང་གསོལ་དང་འཕྲིན་བཅོལ་གཏོང་རྒྱུའི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་ལོ་མཆོད་སྐབས་ལ་ཡུལ་མི་ཚང་མ་བོན་བསྐོར་དུ་འགྲོ་བའི་སྲོལ་རྣམས་སྔར་སྲོལ་ད་གནས་བྱུང་ཐུབ་པ་དེ་དག་རེད། གཞན་ཡང་སྔར་འབྲི་ལུང་དགོན་པའི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་ལྷག་ལུས་གྲལ། གཤང་རྟ་བརྒྱ་མཛོ་བརྒྱ་མ་དང་། ཐོད་རུས་ལས་གྲུབ་པ་རིན་ཆེན་གྱི་ཐོད་ཌར། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་རིན་ཆེན་ཕུར་པ་ཁྲུ་གང་ཅན། གཡུའི་ལྕོགས་ཙེ། རྡོ་ནག་སྐུ་འདྲ་བཅས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་དུ་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སྐབས་གཤང་རྟ་བརྒྱ་མཛོ་བརྒྱ་མ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་རིག་གསར་སྐབས་གཏོར་བརླག་སོང་། གཤང་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་། བླ་རབས་དུ་མའི་བྱིན་རླབས། མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྩིས་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཡུལ་མིའི་སྤྱི་ནོར་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྟེན། ཚོང་ན་རིན་པ་རྟ་བརྒྱ་དང་མཛོ་བརྒྱ་སྤྲད་ཀྱང་མི་ཚོང་རྒྱུའི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་ཞིག་དུ་བརྩི་བའོ། ཞང་སྟོན་གྲོང་ཚོའི་གཤམ་དུ་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཤུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲི་ལུང་དགོན་ཇུན་གར་བས་གཏོར་དུས་དགོན་པའི་དབུ་བླ་མར་ཁྲིད་དེ་ས་ཆ་དེར་བཀྲོངས་ཟེར། དེ་རྗེས་ས་ཆ་དེར་དྲན་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཐོག་ཉིས་བརྩེགས་ཅན་ཞིག་བཞེངས་པས་མཆོད་རྟེན་ཤེས་རབ་བུམ་པ་ཟེར། རིག་གསར་སྐབས་གཏོར་བས་དེང་ཞིག་ཤུལ་ཙམ་ཞིག་ཡོད། གཞན་ཡང་ཞང་སྟོན་ལུང་པའི་ཕུགས་ལ་ཞང་སྟོན་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་དང་སྲིད་རྒྱལ་བླ་མཚོ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་རང་བྱུང་གི་ཡུལ་ལྗོངས་དུ་མ་ཡོད་པའོ།། །།
མཆན་འགྲེལ་སྐོར།
⑾ དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་མཆན་འགྲེལ། དུང་དཀར་གྱིས་མཛད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། དེབ་ཀྱི་ཤོག་གྲངས། ༣༡༥ ཕྲེང་ ༢༠ ལས་གསལ།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ ༢༠༠༩ལོའི་ཟླ་༩པར་པར་གཞི་གཉིས་པའི་དཔར་ཐེངས་དང་པོ་བཏབ། དེབ་གཟུགས་ཤོག་གྲངས་༥༢༦ཕྲེང་༩ ལས་གསལ།
⑿ ཁྱུང་རབས། དབྲ་དཀར་ཁྱུང་པོའི་གདུང་རབས་བྱོན་ཚུལ་རྣམ་དག་ཤེལ་ཕྲེང་། དཔེ་རྙིང་ལག་བྲིས། དཔེ་གཟུངས་ཤོག་གྲངས་བཞི་པའི་རྒྱབ་ངོས་ཕྲེང་གསུམ་པ་ནས། ཤོག་གྲངས་དྲུག་པའི་རྒྱབ་ཕྲེང་དང་པོའི་བར་དུ་གསལ་བའོ།
⒀ མཁན་ཆེན་ཉི་མའི་རྣམ་ཐར། མཚན་དངོས། དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་མཁན་པོ་སྒོ་སྟོན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་ཐར་ལེགས་བཤད་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་འགྲོ་ཀུན་བློ་མུན་སེལ་བའི་སྒྲོན་མེ། མཛད་པ་པོ་མཁན་ཆེན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༩ལོར་ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་དགོན་གྱི་བཀའ་བརྟེན་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ། དེབ་གཟུགས་ཤོག་གྲངས་ ༡༧༩ ཕྲེང་ ༡༧ ལས་གསལ།
⒁ མཁར་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག བྲིས་མ་དཔེ་གཟུགས་བོད་གྲངས། ༢༥༡ རྒྱབ་ངོས་ཕྲེང་ ༤ ལས། དེ་བདུན་ནི། རྒྱལ་པོ་གུ་རོན་ཨོ་ལོན་ཉིད་དང་། གི་ཁྱིམ་ཁོར་གྷུ་རུ་ར་དང་། གི་ཁྱིམ་དོན་ར་དུར་གུ་སུ་དང་། གི་ཁྱིམ་རོང་པོ་འཕྲུ་དམར་ཅན་དང་། ཁྰ་ཇུ་མུར་ཐུ་རན་ཆི་དང་། ཁྰ་དུར་ཁོན་ཨ་རོ་དྷ་དང་། ཁྰ་ཚོར་རྒན་ཨུང་ཝ་ཤིས་དང་བདུན་ནོ། ཞེས་གསལ།
⒂ དཔལ་ཚུལ་བསྟན་འབྱུང་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱལ་ལས།“སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ནི་དང་པོ་ཞུ་ཚང་གིས་བཏབས་པ་མིན་ཀྱང་བར་དུ་གདན་སར་གྱུར་ཅིང་ཞུ་བཙུན་གཡུང་དྲུང་ཁྲི་འོད་སོགས་བཞུགས། དགོན་འདི་དང་པོ་ནམ་ཆགས་མ་ཤེས་ཀྱང་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ངེས་པར་ཡོད། གྲྭ་ཚང་གླིང་བཞི་དང་འདུས་གྲྭ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་འཚོགས་ཤིང་ཚོགས་དུང་ཡང་གླིང་བཞིར་བཞི་གཏོང་དགོས་པར་གྲགས། ཞུ་ཚང་དང་ཁྱུང་གི་བླ་བྲང་ཁག་བཞུགས་ཁར་འབྲུག་སྟག་ཚང་གི་བླ་མ་རྣམས་སོགས་གཞན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཀྱང་མང་དུ་བྱོན་ཏེ་རགས་རིམ་གྱི་མཚན། མཁས་བཙུན་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར། མངའ་རིས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། ཁྱུང་སྒོམ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། ཞུ་བཙུན་གཡུང་དྲུང་ཁྲི་འོད། ཁྱུང་སྟོན་གཡུང་དྲུང་འོད་ཟེར། ཞུ་ཁྲི་འོད་རྒྱལ་མཚན། ཁྱུང་པོ་དཔོན་དགེ། དཔོན་རིན་སོགས་བཞུགས་ཤིང་དར་རྒྱས་ཆེ་སྒང་འགོང་པོ་ཇུན་གར་བའི་དཔུང་གིས་གཏོར་བཤིགས་མི་གནས་པར་བྱས།”ཞེས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས་སམ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་མགྲིན་རྒྱན་རབ་གསལ་ཆུ་ཤེལ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། དཔལ་ཚུལ་ལམ་དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྩམས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ ༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༧པར་དཔར་ཐེངས་༢པར་བཏབ། དེབ་གཟུགས་ཤོག་གྲངས་༣༨༣ཕྲེང་༣ལས་དྲངས།
(གསལ་བཤད། འདིར་དྲངས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གིས་བྲིས་གནང་བའི་(སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས)ཞེས་པ་ལས་མདོ་ཁམས་སྦྲ་སོག་འབྲི་གསུམ་སྐྱིད་ཚོགས་ཀྱི་རེ་ཞུས་ལྟར་ཟུར་དུ་ཕྱུང་ཡོད་འདུག)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་དགོས།
སྤེལ་དུས 2018-05-02
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། ཁྲུའུ་ཝུའུ་ཀན།
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་སྒྲོན་ནང“ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། མི་རིགས་ཁག་དབར་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་། སྤེལ་རེས། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། མི་རིགས་ཁག་སེ་འབྲུའི་གོང་བུ་བཞིན་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་ཐོག་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས”ཞེས་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད། རྣམ་བཤད་དུམ་བུ་གལ་ཆེན་དེའི་ནང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཆེས་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱང་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་མཁའ་རླུང་དང་ཉི་འོད་ཇི་བཞིན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་དགོས།
མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བར་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། མཐུན་སྒྲིལ་བརྟན་ལྷིང་ནི་བདེ་སྐྱིད་དང་། ཁ་ཕྲལ་ཟང་ཟིང་ནི་ཆག་སྒོ་ཡིན་པ་དེ་བོད་ལྗོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལག་ལེན་ལས་ར་འཕྲོད་ཐུབ་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་སྐབས་དུས་གང་ཞིག་ཏུ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་དང་། དུས་གང་ཞིག་ཏུ་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་བྱུང་ཚེ། དེ་དུས་དཔལ་འབྱོར་སྐྱོན་བྲལ་ངང་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་ནས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལེགས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ལས་ལྡོག་ཚེ་སྤྱི་ཚོགས་ཟང་ཟིང་དང་། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་འགལ་རྐྱེན་འཕྲད་པ་དང་། མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་བདེ་སྐྱིད་ལ་འགན་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡར་ཐོན་གྱི་རྨང་རྡོ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མིག་འབྲས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་བཞིན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་བཞིན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།
མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བར་ངེས་པར་དུ་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིང་རིང་ལུགས་ཀྱི་མེས་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་ཀྱི་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིང་རིང་ལུགས་ཀྱི་མེས་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་ནི་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལས་དོན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་དང་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཡིན་ལ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བའི་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། དེར་བརྟེན་རིམ་ཁག་ལས་བྱེད་པས་ངེས་པར་དུ་ལས་དོན་དེ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་འདུ་འགོད་དང་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འདུ་འགོད་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཚོས་ཡང་དག་པའི་མེས་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ད་དུང་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་དང་། ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོའི་བྱེད་སྒོར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ལྷག་དོན་དུ་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་དང་དེང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་ཆོས་ལུགས་མི་སྣར་སློབ་གསོ་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཚོས་རང་རྟོགས་ངང་རླབས་ཆེན་མེས་རྒྱལ་ལ་བརྩེ་སེམས་ཟབ་མོ་བཅངས་པ་དེ་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་མེས་རྒྱལ་གྱི་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་རང་རྟོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས།


text:
བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་བཤད་པ།
[ཟླ་ཚེས། 2015-09-28 22:27:31][རྩོམ་པ་པོ། བྱ་བཏང་སྤྲུལ་སྐུ་ཤེས་རབ་བློ་གྲོས།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ།
སྐྱེ་མེད་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མཐའ་དང་བྲལ། མ་འགག་སྣང་སྲིད་བཀོད་པ་རང་བཞིན་རྫོགས། ཐུགས་རྗེས་འཁོར་འདས་ཡོངས་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་གདལ། གཞི་གནས་སྐུ་གསུམ་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ས་བཅུ་ལམ་ལྔའི་བདག་ཉིད་འཕགས་ཚོགས་སྡེ། གོང་མ་ཆེ་དྲུག་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་དང་། གདུང་རྒྱུད་བཅུ་གསུམ་མཁས་བཞི་ཨ་སྙན་རྫོགས། རྒྱུད་པ་རིམ་བྱུང་ད་ལྟའི་མཁན་སློབ་བར། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་རྒྱུད་འཛིན་ཚོགས་ལ་འདུད། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སྤང་བསྒྱུར་གྲོལ་བའི་ལམ། འཆད་རྩོད་རྩོམ་དང་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་སོགས། བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་རྣམས། གེགས་མེད་སྡོང་མཛད་རྩ་གསུམ་བོན་སྐྱོང་ཚོགས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱིས་མཆོད་པ་རྟག་ཏུ་འབུལ། མཆོད་པར་བརྗོད་དང་བཤད་པར་བྱ་བ་འོ། བཤད་པའི་ཡུལ་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། རབ་བརྒྱད་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེས། དང་པོ་སྟོང་གསུམ་ཞིང་འདིར་འདུལ་བའི་ཐབས། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་ཡིས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་འཕྲིན་ལས་མ་འགག་པས། རིགས་དྲུག་ཞིང་དང་ཁྱད་པར་ལྷ་ཀླུ་མི། ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གྱི་གནས་མཆོག་སོགས། གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བློ། འདུལ་བྱེད་བོན་ཡང་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུང་། གསུང་པའི་བོན་ནི་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་དང་། སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་སོགས་དྲང་དོན་ངེས། སེམས་ཅན་བློ་ཚོད་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུང་། རབ་ལ་གྲོལ་ལམ་འབྲིང་ལ་བསྒྱུར་ལམ་དང་། ཐ་མར་སྤང་ལམ་དེ་དག་རེ་རེ་ཡིས། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་དམ་ཚིག་ཕྲིན། ལྔ་རེ་སྟོན་ཏེ་མཛད་ཆེན་བཅུ་གཉིས་དང་།
མཛད་པ་དྲུག་བཅུ་མཛད་ཕྲན་སུམ་བརྒྱ་སོགས། ཉོན་མོངས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གཉེན་པོ་ལ།
ཡེ་ཤེས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུང་པ་བཞིན། སྟོན་པའི་བསྟན་ཡུན་མི་ལོ་ཁྲི་གསུམ་རིང་། སྐུ་བསྟན་ཁྲི་གཅིག་དེ་བཞིན་གསུང་བསྟན་ཁྲི། ཐུགས་བསྟན་ཁྲི་གཅིག་ད་ལྟ་གསུང་བསྟན་སྐབས། ཞལ་ནས་གསུང་དང་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་བཀའ། རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ་བཅས་གླེག་བུམ་གྲངས། བྱེ་བ་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་སྟོང་གསུང་ན་ཡང་། བོན་ལ་རྐྱེན་ངན་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་བྱུང་། དང་པོ་བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས། གཉིས་པ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གླང་དར་དང་། ཐ་མ་རིག་གསར་ཡན་ལ་བསྟན་པ་འདི། བར་ཆོད་དབུ་གཡོག་ཐེངས་བཞི་བྱུང་བའི་རྐྱེན། དེང་གི་ཆ་ལ་བདག་ཅག་སྟོན་པའི་བཀའ། མིག་སྔར་པོད་གྲངས་བརྒྱ་དང་དོན་བརྒྱད་ལས། མ་བཞུགས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཞན་པའི་དབང་། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། འོན་ཀྱང་རིག་གསར་གོང་ལ་བཀའ་འགྱུར་ནི། སྟོད་སྨད་བར་གྱི་དགོན་སྡེ་མཐའ་དག་ལ། ལག་བྲིས་གཙང་མ་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་སྐད་གྲགས། བཤད་སྒྲོས་ཞིག་ལ་འདི་འདྲ་ཟེར་སྲོལ་འདུག ཀ་རུ་དཔོན་གྱིས་ཤིང་པར་དབུ་འཛུགས་མཛད། ཁྲོ་སྐྱབས་རྒྱལ་པོས་ཁྲོ་པར་བསྐོས་ཆག་མཛད། ཡིན་ཡང་པོ་ཏི་ཁ་ཤས་བཞེངས་པ་ལས། ལེགས་གྲུབ་མ་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བཤད་སྲོལ་སྣང་། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་འདི་ལ་ཅུང་ཞིག་བཤད་པ་ལའང་། གོང་ལྟར་ད་ལྟའི་མིག་སྔར་བཀའ་འགྱུར་འདི། ཟུར་ཙམ་བརྗོད་འདོད་སྔར་ནས་ཡོད་ན་ཡང་། གླེང་བའི་གོ་སྐབས་དེ་རིང་དངོས་སུ་བྱུང་། སེར་ཆེན་ཧོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱལ་པོ་ཡི། ཀློང་ཆེན་ག་རྒྱ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། ཉག་རོང་བསྟན་གཉིས་གསང་སྔགས་གླིང་པ་ལ། བསྟན་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁོང་ལ་ཕུལ། ག་རྒྱ་གྲྭ་པ་ལགས་ནས་བཀའ་འགྱུར་དང་། གསང་གླིང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སོགས་ཉག་ཡུལ་དུ། བླ་བསྟན་རྣམ་གཉིས་གཙོར་བྱས་སྐུ་འཁོར་ཚོ། ལོ་གྲངས་ཟླ་གྲངས་དཀའ་ལས་ཀྱ་ཀྱོག་དང་། རྟ་ཁལ་ཐོག་ལ་ཆེ་བཅོལ་ལེགས་པར་ཞུས་། བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་འདི་ཉིད་མ་གཏོགས་པ། སྟོད་སྨད་བར་ལ་ཡ་འཐོར་རེ་འགའ་ལས། ཆ་ཚང་ཡོད་མཁན་འདི་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན། འོ་ན་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་བཞུགས་པའི་ཚུལ། སྦྱིན་བདག་ཁམས་ཆེན་ག་རྒྱ་འགྲམ་ནག་དང་། བླ་མ་བྱིན་ཆེན་གཏེར་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་གཉིས། དཔའ་རྩལ་བློ་ཁོག་ཆེ་བ་ཉག་ཡུལ་མིས། དབལ་ཁྱུང་སྡེ་དགོན་གཉིས་ཀྱིས་ནུས་ཤུགས་ལས། ཉིན་སྐར་ལྟ་བུའི་བཀའ་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན། ཉག་སྨད་ཕར་རྒྱབ་བུ་ཡིས་བྱས་རྗེས་ཡིན། རྒྱུན་དུ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོའི་ཐུགས་ཁུར་འོག། བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་སོན་རྩྭ་འདི་ཉིད་ལྷག རིག་གསར་རྗེས་ལ་བསྟན་པ་སླར་གསོའི་སྐབས། གཅིག་དགུ་བརྒྱད་བཅུ་ཐམ་པའི་དབྱར་སྟོད་ལ། གྲུབ་དབང་དམ་པ་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ། ང་རང་ཁུ་དབོན་གཉིས་བཅས་ཉག་ཡུལ་དུ། སྔོན་ལས་འཕྲལ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་དབང་། ས་ནག་རི་ཁྲོད་སླེབ་ནས་ཟླ་ཤས་རྗེས། གལ་གནད་ཆེན་པོ་དགོངས་ནས་དབལ་ཁྱུང་དགོན། བཀའ་འགྱུར་མཇལ་ཁ་ཞུ་མཁན་དང་པོ་ཆགས། མཇལ་ཁ་ཞུས་པའི་གནས་སྐབས་དམ་པ་ཁོང་། བཤུམ་ཐེངས་ལེན་གསུམ་མཛད་པའི་ཐ་མ་ལ། བླ་ཆེན་དྲན་པའི་ཞལ་ནས་འདི་འདྲ་གསུང་། ང་ཡི་བོན་འདི་ནུབ་པ་འདྲ་ལ་ནུབ་མི་སྲིད། གསུང་ཡང་སྟོད་སྨད་བར་ལ་བཀའ་འགྱུར་འདི་ལས་མེད། མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་དོན། ཉག་ཁོག་བླ་ཆེན་ཁྱུང་པོ་བདུད་འདུལ་དང་། ཁྱུང་པོ་རི་ཁོད་ཨ་གཡུང་རིན་པོ་ཆེ། སུ་ལ་མཁས་གྲུབ་གཡུང་དྲུང་དབང་རྒྱལ་དང་། ཀུན་གྲོལ་ལྷ་སྲས་མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོ་སོགས། སྐྱེས་ཆེན་བླ་སྤྲུལ་མཁས་གྲུབ་རྣམ་པ་ཚོས། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་མཉམ་བཞུགས་ཐེངས་མང་མཛད། དེ་རྗེས་ཨ་ཚོང་སྐལ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཨ་གཡུང་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྣམ་གཉིས་ནས། པར་བསྐྲུན་དང་པོར་མཛད་དེ་སྟོད་སྨད་ཁྱབ། དེ་རྗེས་ལྷ་སྲས་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་དང་། མཁའ་འགྲོ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། ལོ་མང་རིང་ལ་དཀའ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱུང་། དུས་ངན་མི་ཡི་དྲང་བདེན་བྱེད་མཁན་དོགས། སྟོད་སྨད་བར་གྱི་ལྷ་སྲས་ཡིད་ཆེས་དཀོན། དཔལ་འབྱོར་མཐུན་རྐྱེན་སྡོང་གྲོགས་བྱེད་མཁན་ཉུང་། དེ་ཡི་གོང་དུ་ཀུན་གྲོལ་ལྷ་སྲས་དང་། ཨ་ཁུ་དམ་པ་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་གྲོས་འདི་ལྟར་བཞག ཨ་ཁུ་དམ་པས་འཕྲུལ་འཁོར་སྤུས་ལེགས་ཞིག། ཉོ་སྟེ་སྟེང་ཆེན་རྫོང་ལ་ཆུ་གློག་ཆ་རྐྱེན་བཟང་། བཀའ་འགྱུར་པར་བསྐྲུན་སྟེང་ཆེན་མཛད་ཆག་གནང་། འཕྲུལ་འཁོར་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ང་ཚོའི་མི། ཉག་ཡུལ་རྒྱ་ཞིག་གྲྭ་པ་དབང་ལི་དང་། འཆི་མེད་ཚེ་རིང་དེ་གཉིས་ལོ་ཤས་རིང་། བཟོ་གྲར་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་མི་བཞག་ན་ཡང་། བོན་འབངས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཞན་པ་དང་། བསྟན་པ་འདི་ལ་བར་ཆོད་མང་བའི་རྐྱེན། གྲུབ་ཆེན་ཉི་མ་ཞིང་ཁམས་གཞན་ལ་གཟིགས། མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་གྲལ་གཤེགས། གོང་གི་འཆར་གཞི་དེ་ཚོ་དེ་མཚམས་ལུས། ཀུན་གྲོལ་ལྷ་སྲས་དཔལ་འབྱོར་ཆ་རྐྱེན་ཞན། དེ་དུས་བདག་གི་ཧོར་ཁྱུང་སྟོད་སྨད་དང་། བོད་ལྗོངས་མངའ་ཁུལ་ཡོངས་ལ་འབོད་བསྐུལ་ཞུས། བཀའ་འགྱུར་རེ་ལ་སྒོར་མོ་བཞི་སྟོང་བསྡུས། ཁྱོན་བསྡོམ་ཁྲི་ཚོ་ལྔ་བཅུ་ཡན་མན་ཞིག། དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས། དེ་ཚོ་བཀའ་འགྱུར་མ་རྩའི་ཁོངས་ལ་གཏོགས། གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་བས་ཧོར་གྱི་མཆོད་རྟེན་གཉིས། བཞེངས་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ལྷ་སྲས་གདན་འདྲེན་ཞུས། དེ་དུས་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ཡག་པོར་ཕྱིན། བཀའ་འགྱུར་ཆེད་ལས་ཡར་མར་ཕེབས་སྣོད་ཞིག རྨ་རོང་གྲགས་པས་རླུང་འཁོར་སྤུས་ལེགས་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་རླུང་རྟ་ཡར་དར་སྐབས། ཕྱི་ནང་མི་མཐུན་གེགས་རྣམས་རང་སར་ཞི། མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་གང་མང་སོང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་བསྟན་འཛིན་དང་། ལྷག་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་གཉིས་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག བཀའ་འགྱུར་པར་བསྐྲུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། ཐ་མའི་རྒྱལ་ཁ་རང་ལ་ཐོབ་པའི་སྐབས། མ་དཔེ་ཇི་བཞིན་དཔར་སྐྲུན་ལེགས་པོར་གནང་། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་མཛད། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། དེ་རྗེས་བླ་མ་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ཆེས། གོང་གི་ག་རྒྱའི་བཀའ་འགྱུར་དེ་ཉིད་ནི། བྲིས་པ་མང་པོས་སུག་བྲིས་བྱས་པའི་དབང་། བརྡ་གསར་དག་ཆའི་འགྲོས་ལ་བསྟན་པའི་ཚེ། དག་ཆ་དེ་ཙམ་མི་འདུག་དགོངས་རྗེས་སུ། ར་མ་ཀུན་བཟང་ལ་སོགས་མཁས་མང་འགས། དག་བཅོས་མང་ཙམ་གནང་སྟེ་པར་བསྐྲུན་མཛད། བྲིས་གཟུགས་ལེགས་པར་ཁྲ་བྲིས་གཞི་བཟུང་ནས། ཁ་དོག་མཛེས་པར་མཚོན་ཁྲའི་པར་བསྐྲུན་གནང་། ཕྱི་ནང་སྟོད་སྨད་ཀུན་ལ་མཁོ་འདོན་སྤེལ། ཡང་གཅིག་རག་ཤི་ཀུན་གསལ་སྙིང་པོ་ནས། བོན་བསྟན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་བཀའ་བབས་བཞིན། བཀའ་འགྱུར་དེབ་གཟུགས་ཅན་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ། ཀུན་གསལ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཙོ་འགན་ཆེ་བཞེས་འོག མཁས་པའི་ཚོགས་དང་མཐུན་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནས། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཆོག་གསུང་བཞིན་ཀུན་གསལ་ནས། ལོ་མང་རིང་ལ་ནག་ཆུ་ས་གནས་སུ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་སྡོད་གནས་མཐུན་རྐྱེན་སོགས། བརྩོན་འགྲུས་ཚགས་༼ དཀའ་ངལ་༽དང་ཡོ་བྱད་རྒྱུ་གཏོང་སྟེ། དག་ཆ་ཞུ་དག་ཆེད་བསྒྲིགས་སྟ་གོན་སྐབས། རྗེས་སུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་སྨོན་འདུན་གཙང་མ་ཞུ།
༡. ད་དུང་རྩེ་དྲུག་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་འོད་ཟེར་ནས། བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་རྒྱ་ཡིག་ཕབ་བསྒྱུར་དང་། ལོ་ཙཱ་རྒྱ་བོད་མཁས་ཅན་མང་དག་ཞིག ཇུས་བཀོད་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་གནང་བཞིན་མཆིས། ཕྱི་རྒྱལ་བཞུགས་པའི་དགེ་བཤེས་མཁས་གྲུབ་ཚོས། བཀའ་འགྱུར་དེ་ཉིད་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག དེང་སྐབས་བསྒྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་། དེ་ཚོ་ཚང་མ་བསྟན་པའི་སྤྱི་དོན་ནོ། །
༢. བསྟན་པའི་སྤྱི་དོན་མཐར་ཐུག་གཟིགས་མཁན་ཚོ། མ་འོང་བསྟན་པའི་སོན་རྩ་མེ་ལོང་དེ། མི་རབས་རྗེས་མའི་མི་ལ་བཞག་དགོས་ཚེ། བརྡ་གསལ་དག་ཆའི་ཞུ་དག་མཛད་པའི་དུས། དང་པོ་ཚིག་དེ་མགོ་མཇུག་མ་ལོག་པ། གཉིས་པ་མིང་གཞི་སྔོན་རྗེས་ཡང་འཇུག་དང་། འདོགས་ཅན་སྒྲ་འཕུལ་ལ་སོགས་རེ་རེ་བཞིན། གློག་ཀླད་ནང་དུ་ཆེད་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་སྐབས། དག་དང་མ་དག་ཉེན་ཁ་དེ་དུས་ཆེ། མ་དཔེ་དེ་ལ་དག་ཆ་ཡོད་ན་ཡང་། གློག་ཀླད་ནང་དུ་དག་ཆ་མེད་པའི་ཁར། ཚིག་གི་མགོ་འཇུག་ལོག་པའི་སྐྱོན་ཆེར་མཐོང་། བཀའ་འགྱུར་པོད་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ཡན་མན་ཞིག མཁས་པ་རེ་འགས་ལོ་ཟླ་ཁ་ཤས་རིང་། དག་བཅོས་ཕྲན་ཙམ་བྱས་མཐར་མགྱོགས་མྱུར་དུ། པར་བསྐྲུན་སུ་སྔ་གང་མགྱོགས་འགྲན་རྩོད་འོག ཚོང་ཁེ་འཁོར་རྒྱུག་ཡོངས་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས། དེ་འདྲ་དག་བཅོས་པར་བསྐྲུན་བརྩོན་ན་ཡང་། དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཡིན་དང་མིན་ནམ་དཔྱད། དེ་ལས་མ་དཔེ་ཇི་བཞིན་སོར་བཞག་བསྐྲུན་ན་སྙམ།
༣. འོ་ན་དག་བཅོས་བྱས་ན་ཅི་འདྲ་བྱེད་དགོས་སམ། ཕྱི་ནང་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་མཁས་པའི་ཚོགས། ནུས་ཤུགས་གཅིག་བསྒྲིལ་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད། མཁས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ཡན་མན་བགྲོ་གླེང་འོག མཁས་པ་རེ་ལ་པོ་ཏི་རེ་རེ་སྤྲད། པོ་ཏི་རེ་ལ་མང་ཉུང་ཡོད་ཀྱང་རུང་། ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་རོགས་སྐྱོར་གནང། ཟླ་འཕྲིན་དུས་རབས་བཟང་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་འོག དགེ་བཤེས་གླིང་དང་གཤེན་བསྟན་གླིང་ས་དང་། རྫོགས་ཆེན་གླིང་སོགས་གླིང་སྟེགས་མང་པོ་ཡོད། དོན་མེད་རང་བསྟོད་གཞན་སྨད་ཟུར་ཟ་དང་། དེང་དུས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་དག་དང་མ་དག་སྐོར། འདི་ཕྱི་གཉིས་མེད་འཆལ་གཏམ་འབའ་ཞིག་དང་། པར་རིས་ཡིག་ཉུབ་མང་ཙམ་མཁོ་འདོན་བྱེད། དེ་ཚོ་ཡང་བལྟ་བྱས་ཏེ་དུས་འདའ་ལས། དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བགྲོ་གླེང་གནང་ན་བསམ།
༤. བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མི་ཡིན་སྟབས། བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུའི་ཕྱག་ལས་ངོ་མ་དེ། མི་མེད་ཡུལ་དུ་སོང་ཡང་ལྷ་ཀླུས་སྡོང་གྲོགས་མཛད། གསུང་པ་དེ་ནི་བོན་ཉིད་ཁོ་ན་ཟད། རྩོད་ལྡན་མར་འགྲིབ་དུས་ཀྱི་བསྐལ་ཁུག་ལ། གསུང་བསྟན་ཐ་མ་སྟོང་ཕྲག་ཡ་མ་ཟུང་། ཐར་པ་དང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ། དེ་ཚེ་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་ཤེས་ལྡན་མིས། ཐོས་བསམ་ལྟ་དཔྱོད་བྱེད་ཡུལ་སྟོན་པའི་བཀའ། བཀའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལེགས་བཤད་རྣམ་དག་དང་། དྲིན་ཆེན་བླ་མའི་ཞལ་གདམས་ཐོལ་ལེ་བ། གསུམ་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་སྟེ་དངོས་པོའི་གཤིས། ཕྱི་ལྟར་ཚན་རྩལ་དངོས་པོའི་རྦ་རླབས་ཤུགས། ནང་ལྟར་ཤེས་ལྡན་རིག་པའི་དབལ་སོ་རྣོ། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་འབད་བརྩོན་འོག གོང་་གི་དཔར་བསྐྲུན་རིམས་པའི་རྒྱུ་རྩལ་རྣམས། འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ཡིན་ནའང་། བསྟན་རྩ་མཐར་ཐུག་ཉག་ཡུལ་དབལ་ཁྱུང་དུ། ལག་བྲིས་གཙང་མ་བཀའ་འགྱུར་དེ་ཉིད་ཡིན། འདི་ཉིད་ཐོག་མཐའ་བར་གྱི་བདག་གཅེས་མཁན། ད་ཕྱི་གང་ལ་བཞུགས་པའི་དྲིན་ཆེན་རྣམས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་སྐྱེས་ཆེན་དང་། སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་སུ་འདྲ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། བློ་དཔྱད་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མྱོང་ཨེ་ཡོད་དམ། ཤ་ཐུད་ཞིམ་པོ་མར་དང་ཚིལ་གྱི་དྲིན། ཚང་མའི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་བཞག་རོགས་གྱིས། མ་འོང་པ་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར། མདོ་དབུས་ཁམས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་ཚོར། གལ་གནད་ཆེ་བའི་དོན་ཞིག་ཞུ་དགོས་ན། བསྟན་པའི་སོན་རྩ་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་དེ། རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་ནང་ལ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་རིག་དངོས་དེ་ལ་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། དེ་ལ་བཞག་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་དགོས། གཞན་གྱི་ངག་ལས་ཐོས་པའི་ཚིག་ཞིག་ཞུ། དབལ་ཁྱུང་དགོན་པའི་གཙོ་འཛིན་ངོ་མ་ནི། བླ་རྒན་གཡུང་དྲུང་དོན་འགྲུབ་གསུང་ཚུལ་ལས། ཉག་རོང་རྫོང་སོགས་སྲིད་གཞུང་རིམ་པ་ལ། སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཡུལ་ཕྱི་ནང་རྟེན་དང་བཅས། ཡར་ཞུ་ཐེངས་མང་བྱས་ཀྱང་དོན་མ་སྨིན། དེ་བཞིན་པར་བསྐྲུན་བྱེད་རིམ་མང་ན་ཡང་། དེ་སྔོན་ཐུགས་ཁུར་གནང་མཁན་སུ་མ་བྱུང་། བོན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་སྐྱེས་ཆེན་མི་དྲག་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་དགོན་སྡེ་སོགས། ཁེ་ཚོང་བེད་སྤྱོད་མཛད་མཁན་མང་ན་ཡང་། རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་སུ་མ་མཆིས། གསལ་པོར་ཞུས་ན་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་དེ། བཤམས་སའི་ལྷ་ཁང་བརྟེན་པོ་གཙང་མ་ཞིག ད་ལྟ་བར་དུ་མ་འགྲུབ་གསང་བའི་གཏམ། ཐོས་པའི་གཏམ་དེ་གསལ་པོར་ཞུ་དོན་ནི། བསྟན་གཙོ་དེ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཁོ་ན་སྨོན། དེ་ལྟར་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་དགོན་སྡེ་དང་། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་རྣམ་པ་ཚོ། ཚོང་ལས་ཁེ་དཔོག་ཆེ་བའི་དད་སྦྱིན་ཚོ། བསྟན་ལ་ཤ་ཞེན་ཡོད་པའི་བློ་མཐུན་ཚོ། འདི་ལ་བསམ་གཞིགས་ཏོག་ཙམ་བཏང་ན་བསམ། བདག་གི་བསམ་ཚུལ་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་ཡིན། དོན་གྱི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གང་ཡོད་ལྟར། ཡར་བསྟོད་མར་སྨད་འཕྲུལ་ལྡེམ་བྱས་པའི་ལུགས། དེ་འདྲའི་གཤིས་ཀ་རང་ལ་ཡེ་ནས་མེད། གོང་ཞུས་གཏམ་ཉོབ་དེ་ཚོ་གཟིགས་པའི་སྐབས། དོན་ཡོད་ཕྲན་ཙམ་འདུག་ན་ཐུགས་དབུས་འཇག དོན་མེད་ཐུགས་ལ་ཕོག་ན་མཐོལ་ལོ་བཤགས། བོད་ཟླ་༦པའི་གཟར་སྐར་འགྲུབ་སྦྱོར་ལ། རྨེའུ་བྱ་སྤྲུལ་ཤེས་བློ་བདག་གིས་སྦྱར།


text:
ར་རྒྱ་ཀིརྟི་སོགས་ནས་རེབ་གོང་དུ་འཚམས་འདྲི།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ ” ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་རང་དབང་དགོས”ཞེས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་སྐུ་གཤེགས་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་རེབ་གོང་ཡུལ་གྱི་དགོན་གྲོང་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་བླ་སྤྲུལ། སྡེ་དཔོན། གཞན་ཡང་མི་སྒེར་ཕོན་ཆེ་འབྱོར་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་དང་ཐག་རིང་ཐུང་གི་ཡུལ་མགོ་ལོག་ར་རྒྱ་དང་རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་གྲྭ་མང་སྐོར་གཉིས་སླེབས་ནས་སྨོན་ལམ་གསུངས་འདོན་གནང་འདུག་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གསུངས་འདོན་གནང་སྐབས་འདོན་ཆས་སོགས་རང་འགྲིག་གིས་བསྣམས་ནས་དད་ལྡན་དང་བ་འདྲེན་པ་གནང་འདུག གཞན་རེབ་གོང་ཤ་སྦྲང་སྡེ་བ་འདི་ནས་མཆེད་པའི་མཚོ་ལྷོ་ཐུན་ཏེ་ཤ་སྦྲང་ཚོ་དྲུག་གི་སྡེ་མི་རླངས་འཁོར་ ༡༥ ཙམ་མྱ་ངན་ཞུ་བར་ཡོང་སྐབས་ལམ་བར་དུ་བཀག་འདུག དེ་བཞིན་གཅན་ཚ་དང་དཔའ་ལུང་བཅས་ཀྱི་མི་སྣ་རིམ་འབྱོར་བྱུང་སྟེ། ཟ་འབྲུ་རླངས་འཁོར་ཆེ་བའི་ནང་ཁེངས་པ་ཕུལ་འདུག་པ་མ་ཟད། འདས་པོའི་ཨ་མར་མཇལ་བ་སོགས་ཁོང་གི་ཁྱིམ་དུ་མ་ཤོང་བར་ཁྱིམ་ཚང་གཞན་གཉིས་སུ་སྣེ་ལེན་བྱེད་དགོས་ཆགས་འདུག
གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐད་སྐུ་གཤེགས་ཁོང་གི་སྐུ་ཟླ་སྒྲོལ་དཀར་མཚོ་ལགས་སུ་སེམས་གསོའི་བཀའ་མོལ་ཞུས་སྐབས། ཁོ་མོས་སྐབས་དེར” སྤྱིར་བཏང་སེམས་སྐྱོ་ནའང་། རང་གིས་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་། མི་མང་པོས་སེམས་གསོ་གཏོང་སྐབས། འཆི་དགོས་པ་དེ་གཡོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། འཆི་སྟངས་ཀྱང་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། ཁོང་གི་འཆི་སྟངས་འདི་ནི་(ཙ་ཡ་)རླབས་ཆེན་རེད་འདོད་ཀི”ཅེས་གསུངས་འདུག


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན་ལྟར་ན། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐོར་ཞིབ་རྩ་འཛུགས་དང་པོས་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་རྨ་ཆེན་རྫོང་དང་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་། པད་མ་རྫོང་བཅས་ལ་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་བཞི་ཡི་རྒྱུན་ལྡན་གཟིགས་ཞིབ་སྐོར་གཡེང་གནང་། དེ་ཡང་ཟླ5པའི་ཚེས3ཉིན་ནས་ཟླ5པའི་ཚེས5ཉིན་བར་གཟིགས་ཞིབ་བྱ་བའི་སྐུལ་སློང་གྲོས་ཚོགས་བསྡུས་པ་རེད། གྲོས་ཚོགས་སྟེང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐོར་ཞིབ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་བ་བློ་བཟང་ཟླ་བས་སྐུལ་སློང་ཐད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་སྐོར་ཞིབ་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་པུ་ཀྲིན་ཧྭ་ཡིས་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་ཐད་ལ་བླང་བྱ་བཏོན། མགོ་ལོག་ཁུལ་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱི་ཀྲང་དང་རྫོང་གསུམ་གྱི་ཏང་ཨུའི་འགན་ཁུར་བློ་མཐུན་སོ་སོས་ཀྱང་ཐེངས་འདིའི་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་ཐད་ལ་རང་རང་གི་བསམ་འཆར་བཏོན་ཡོད།
བློ་བཟང་ཟླ་བས་བསྟན་དོན། སྐོར་ཞིབ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་འབུར་དུ་ཐོན་པར་བྱེད་པ། ཁུལ་དང་རྫོང་རིམ་པའི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ལ་ལྟ་རྟོག་ནན་མོ་བྱེད་པ། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་བསྐྲུན་དང་བསམ་བློའི་འཛུགས་བསྐྲུན། རྩ་འཛུགས་འཛུགས་བསྐྲུན། སྤྱོད་ལམ་འཛུགས་བསྐྲུན། སྒྲིག་ཁྲིམས་འཛུགས་བསྐྲུན་སོགས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་རུལ་སུངས་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་དྲག་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ལ་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་བཤེར་ནན་མོ་བྱེད་པ། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་དགོས་མཁོ་ལྟར་མི་སྒེར་ལ་མི་གཙང“ལྐོག་དངུལ”ཡོད་མེད་ཐད་རྩད་གཅོད་ནན་མོ་བྱེད་པ། བཟོ་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ཐད་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་སྒོས་ལས་བསྡུ་ཚོང་འགུགས་བྱེད་པ། ལས་བྱེད་མི་སྣའི་མི་དོན་ཡིག་ཚགས་རྫུན་བཟོ་བྱེད་པ་གསུམ་གྱི་ཐད་ལ། ཆེད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེ་དང་མཉམ་པོར་སྐོར་ཞིབ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཁུལ་དང་རྫོང་སོ་སོའི་བྱ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡང་ཞིབ་བཤེར་ནན་མོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
པུ་ཀྲིན་ཧྭ་ཡིས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། མགོ་ལོག་ཁུལ་གྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་རང་འགུལ་སྒོས་ཞིང་ཆེན་ཧྲིལ་པོའི་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་གཉིས་པའི་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་སྐུལ་སློང་སྡེ་ཁག་གི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་རྟོག་མཐོན་པོ་དང་ལས་འགན་ཕྲག་ཏུ་ལེན་པ། དོན་དངོས་ཀྱིས་ཡོངས་ཁྱབ་སྒོས་ཏང་གི་འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཕྲག་ཏུ་ལེན་ཕོད་པ་དང་། ཤུགས་གང་ཡོད་སྒོས་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བར་རམ་འདེགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་སྐོར་ཞིབ་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་གོང་འོག་གཉིས་ཀར་སྔོག་འདོན་བྱེད་པའི་ཐད་བྱེད་ཐབས་ནུས་ལྡན་སྤྱོད་པ། “སྐོར་ཞིབ་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་ཚད”ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། “སྐོར་ཞིབ་བསྣོལ་སྦྲེལ་བྱེད་པ”དང“སྐོར་ཞིབ་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པ” “འཕྲུལ་ཆས་རྣམ་པའི”སྐོར་ཞིབ་བྱེད་པ། དོན་དངོས་ཐད་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་ཐད“རྣོ་གྲི”རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་ནུས་ཐོན་དུ་འཇུག་དགོས།
ཝུའུ་དབྱི་ཀྲང་གིས་བསྟན་དོན། ཐེངས་འདིའི་སྐོར་ཞིབ་བྱ་འགུལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་ཡིས་མགོ་ལོག་ཁུལ་གྱི་བྱ་བའི་ཐད་ལ་བཟུང་བའི་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་མགོ་ལོག་ཁུལ་ཏང་ཨུ། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཡོན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་དོ་ཁུར་གཅེས་སྐྱོང་དེ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ་ལ། ཐེངས་འདིའི་སྐོར་ཞིབ་བྱ་འགུལ་དེ་ཏང་གཤིས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཞིབ་བཤེར་བྱ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བར་ཧུར་ཐག་སྒོས་རམ་འདེགས་བྱེད་པ། རང་རྟོག་སྒོས་ལྟ་སྐུལ་ཚད་ལེན་བྱ་བ་དང་ལེན་བྱེད་པ། ཤུགས་གང་ཡོད་སྒོས་བཅོས་སྐྱོང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པ། ཐུན་མོང་སྒོས་སྐོར་ཞིབ་བྱ་བ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་དགོས་ཟེར།
རྨ་ཆེན་རྫོང་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ལིག་ཙེ་ཅོན་དང་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་གི་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་སུང་ཅིས་ཀྲིན། པད་མ་རྫོང་གི་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཤ་བོ་སྐྱབས་བཅས་ཀྱིས་རང་རང་གི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་དང་། སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་དགོངས་དོན་གལ་ཆེན་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་མ་ཟད། ཞིབ་ཆ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་མཐོར་འདེགས་དང་ལྟ་བཤེར་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་རང་རྟོག་འདུ་ཤེས་དང་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་པ། སྐོར་ཞིབ་བྱ་བའི་ཕན་འབྲས་དངོས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱིས་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་དང་ཏང་གི་འགན་འཁྲི་ལག་ལེན་དངོས་འབབ་གསལ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་དཔལ་སྐྱབས།


text:
གྲྭ་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་མཉམ་དུ་ཁ་བརྡ་གློལ་པ།
༢༠༡༧།༠༦།༡༦ཉིན་སྤེལ། རྒྱ་མིའི་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ལྷ་ས་རུ་ཐོག་མར་ན་ཆེན་གློག་ཁང་བཙུགས་ཏེ་ཟླ་༧ནང་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡོང་དཀར་ཆིལ་ལེ་བཏང་བ་རེད། ཅེས་གྲྭ་ཁོང་གིས་བརྗོད་སོང་།
ངའི་མིང་ལ་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་དང་ལོ་༨༢། ང་རང་སྐྱེས་ས་ནི་ལྷ་སའི་པ་སྐོར་ནང་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ལོར་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་ཡིན།
རྒྱ་མི་ལྷ་སར་སླེབས་ཏེ་མི་མང་ལ། "མིག་གིས་འཛམ་གླིང་མཐོང་བ། སེམས་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་བཅངས་པ།།" ཞེས་པའི་སྐོར་ནས་སློབ་གསོ་སྤེལ་སོང་།
ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཤོར་བའི་ཐོག་མར་ལྷ་ས་རུ་ན་ཆེན་གློག་ཁང་བཙུགས་ཤིང་། ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་ཟླ་༧ནང་གློག་འཐེན་ཚར་དགོས་པའི་འཆར་གཞི་ལྟར་དེ་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་རེད། སྔོན་མའི་བོད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་གློག་ཁང་ནི་རྩེ་པོ་ཏ་ལ་དང་ནོར་གླིང་མ་གཏོགས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་མིང་ལ་འཇར་མན་གློག་ཁང་ཟེར། སྐབས་དེ་དུས་འཇར་མན་མི་གཉིས་ཤིག་ལྷ་སར་སླེབས་ཡོད་ཅིང་། དེ་གཉིས་འཇར་མན་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག་མོད་བདེན་མིན་མི་ཤེས། གང་ལྟར་ན་ཆེན་གློག་ཁང་བཙུགས་ཏེ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་གློག་གིས་ཁྲ་ཐང་ཐང་བྱས་ཤིང་གློག་རིན་སྤྲད་དགོས་འཁེལ་བ་རེད།
གློག་ཁང་བཙུགས་རྗེས་རྒྱ་མིའི་རླངས་འཁོར་རིགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་སླེབས་ཤིང་། རླངས་འཁོར་ལམ་དང་ས་ཞིང་འདེབས་འཛུགས་ཀྱིས་ལས་ཀར་ཞུགས་མཁན་ལ་དངུལ་ཏ་ཡང་ཕོན་ཆེ་སྤྲད་པས། ལྷ་སའི་ཁྱིམ་ཚང་ཕྱུག་གྲོས་དེ་ཚོ་ཡང་གླ་ཆ་ཡག་པོ་འདུག་ཟེར་ནས་ལས་ཀར་ཞུགས་པ་རེད། དངུལ་ཏ་ཡང་ཆར་བ་འབབ་འབབ་རེད།། རྒྱ་གོང་ཁྲན་ཕ་མའི་ཕ་མ་རེད།། ཅེས་པའི་ཁྲམ་གླུ་ལྟར་སྐབས་དེར་དགའ་ཐག་ཆོད་པ་རེད། (ཧཧཧཧཧཧཧ བཞད་མོ་གནང་བ།) ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་འཛུགས་བསྐྲུན་ཡར་རྒྱས་སོང་མེད་ཅིང་། བོད་གཞུང་གི་སྐབས་སུ་ལྷ་སར་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་སྐོར་ནས་སྐྱོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་རེད། ལས་ཀའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་ན། ལས་ཁུངས་ཁག་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་ནས་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད་ཅིང་། ལས་རིགས་དེ་དག་ནི་ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ་རྒྱ་མིས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་ལས་རིགས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཐུབ་མེད་པ་རེད།
༧གོང་ས་མཆོག་དང་ངེད་གཉིས་ལོ་ཟླ་ཡིན་ཞིང་། ཞེ་ས་ཞུས་ན་དགོངས་ཟླ་རེད། ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་ནས་བཟུང་མཇལ་མྱོང་ཡོད། བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་དཔལ་ལྡན་ནེ་རོ་དང་ཨིན་ངྷིར་གན་ངྷི་སོགས་གྱེན་འཕུར་གནམ་གྲུ་ནང་བསུ་མར་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་ད་ལྟ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ཕྱག་བཏབ་པ།
ང་རང་རྩེ་པོ་ཏ་ལར་ཡོད་པའི་ཀུན་བདེ་གླིང་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཡིན། དེར་གྲྭ་བ་༡༡༢ཡོད་ཅིང་ལོ་རེར་འབྲུ་བལ་རེའི་ཕོག་རྒྱགས་ཀྱི་ཡོད། ལྷ་སའི་གླིང་བཞིའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་རེད། (ཚེ་སྨོན་གླིང་། ཀུན་བདེ་གླིང་། བསྟན་རྒྱས་གླིང་། ཚེ་ཆོག་གླིང་། )ད་ལྟ་རྒྱ་མིས་གླིང་བཞི་ཆ་ཚང་ཧ་གོ་མ་སོང་མོད། ང་ཚོའི་དགོན་པ་དེ་རུ་མགྲོན་ཁང་རྒྱབ་ཡོད་པ་རེད།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ནི་ལོ་བཅུའི་རིང་རེད། (༡༩༦༦ནས་༡༩༧༦) ཁོ་ཚོས་འབྲས་བཏབ་ན་འབྲས་སྐྱེས་པ་དང་ནས་བཏབ་ན་ནས་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ། མི་ཤི་ན་མི་ལ་སྐྱེས་པ་དང་ཁྱི་ཤི་ན་ཁྱི་ལ་སྐྱེས་པ་རེད་ཟེར། ཁྱོད་ཚོས་ཨ་ཅེ་སྣང་ས་འདས་ལོག་བྱུང་བ་དེ་སུས་མཐོང་བ་རེད་ཟེར། ང་ཚོས་ཕྱིར་ལན་དུ། མི་ཤི་ན་མི་ལ་སྐྱེས་པ་དང་ཁྱི་ཤི་ན་ཁྱི་ལ་སྐྱེས་པ་སུས་མཐོང་བ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན།
རྙིང་གཏོར་གསར་འཛུགས་ཟེར་ཞིང་། ལྷ་འདྲེ་གདོན་བགེགས་མར་གཡུགས་བཞག་ན་སོ་སོའི་ཁང་པ་ནང་མི་བསྡད་སའི་ཁེ་ཕན་ཡོང་གི་རེད། དེ་བས་ལྷ་ནི་མགོ་སྐོར་མཁན་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་མིན་རིག་གནས་གསར་རྗེ་ཟེར་བ་དེར་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཤིག་སྨིན་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སོ་སོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་རུང་ལས་ཤིག་བསགས་ཡོང་དུས། ལྷག་པར་དུ་སྐུ་དྲག་དང་ཞིང་བྲན་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སེར་ལ་ས་ཆ་བོག་མར་བཏང་སྟེ་ཁྲལ་བསྡུ་ཨུ་ལག་མང་པོར་བཀོད། གཉའ་གནོན་དང་བཤུ་གཞོགས་བྱས་པའི་ལས་འབྲས་སྨིན་པ་རེད། གུང་ཁྲན་ཏིང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་དུས་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་བྱས་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་སྐུ་ངོའི་གོ་སར་ཡོད་དུས་གོས་ཆེན་གྱི་དུག་ལོག་དང་ཁ་ལག་ཞིམ་པོ། གཡོག་དང་གཡོག་མོ་བཀོད་དེ་མ་ཅང་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་མ་ཎི་ཕྲེང་སྐོར་གཅིག་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། སོ་སོི་རྐྱེན་ངན་པར་ཕྲད་དེ་བཙོན་ཁང་ལ་སླེབས་དུས་མ་ཎི་དྲན་པ་རེད། དཔེ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། ཐང་བདེ་བོར་སླེབས་དུས་གླུ་ཨ་ལ་ཐ་ལ།། དགྲ་དྲག་པོ་སླེབས་དུས་ལྷ་ཨྱོན་པདྨ།། ལྷ་ས་ནས་རླངས་འཁོར་བཏང་སྟེ་ཐག་རིང་བྱང་ཐང་སོགས་སུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། བྱང་ཐང་དུ་སླེབས་པ་ཡིན་ན་ཁོ་ཚོས་བྱ་ཏེ་གསད་དེ་ཁ་ལག་བཟོ་བ་དང་ཨ་རག་འཐུང་བ་བཅས་བྱེད་ཅིང་། ལྷ་སའི་བུ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རླངས་འཁོར་གཏོང་ཤེས་ཤིང་ཁོ་ཚོར་ཁ་ལོ་བའི་གཡོགས་པོ་ཟེར་བ་རེད།
ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལའི་ནང་གི་རྒྱུ་ནོར་རྩ་ཆེན་རིགས་ནི་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་ཁྱེར་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་དག་ནི་ལྷ་སའི་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་དག་གིས་ཁྱེར་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ནང་གི་གསེར་སྡོང་མཆོད་རྟེན་༡༣ཡོད་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བརྟེན་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་ནི་རིག་གནས་གསར་རྗེ་སྐབས་སུ་ཆ་ཚང་གཏོར་བས་ན། ང་ཚོས་གསར་བཞེངས་བྱས་ཀྱང་འདི་ནི་ཆོས་བྱེད་ས་མ་རེད། འདི་ནི་མི་མང་ལ་བཤུ་གཞོགས་བྱས་པས་ན། ཁྱོད་ཚོར་ཁབ་སྐུད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་མ་རེད་ཟེར། ཅེས་སྐབས་དེའི་གྲྭ་ཁོ་རང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་ཚོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད།


text:
སྐུ་མཁར་མ་རུ།
ཕ་བོང་ཁ་ཞེས་པའི་མིང་གཞན་ལ་སྐུ་མཁར་མ་རུ་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་གི་ཉེ་འགྲམ་ཉང་རའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རི་བོ་གྲུ་དམར་ཐོག་ཕོ་བྲང་བཞེངས་པ་དང་། དུས་མཚུངས་ཉང་རར་ཕོ་བྲང་གཞན་ཞིག་བཏང་གནང་ཞིང་།དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཕ་བོང་ཁའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ“སྐུ་མཁར་མ་རུ”ཞེས་པ་དེ་རེད།
ཉིན་ཞིག་གི་ཞོགས་པ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་བློན་པོ་རྣམས་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་ཡང་སྟེང་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྱོགས་བཞིའི་ཡུལ་ལྗོངས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས་གློ་བུར་དུ་བྱང་ངོས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་རིའི་འདབས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་སྔོན་པོའི་ཁྲོད་དུ་དངོས་པོ་ནག་རིལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གཟིགས་ནས་དཔོན་བློན་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ནག་རིལ་དེ་ནི་ཐག་ཞགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འཇལ་ཐུབ་ཙམ་ཡོད་པའི་རྡོ་ནག་རུས་སྦལ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་མཆོག་ལ་ཆེད་མངགས་ཕོ་བྲང་ཞིག་བཞེངས་ནས་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་གནང་རྒྱུར་ཕན་པའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན། ཐོག་བརྩེགས་དགུ་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་ཞིག་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་རྡོ་ནག་ལས་གྲུབ་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་སྟེང་དུ་འགྱིང་ངེར་བཞེངས་ལ། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་སྐུ་མཁར་མ་རུར་ལོ་ངོ་ལྔ་ལ་འབད་པ་གནང་མཐར་བོད་རང་གི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། སྲོང་བཙན་པོས་ལོ་གསུམ་ལ་ཐུ་མི་མཆོག་རང་གི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ཡི་གེ་བསླབས་པར་གྲགས།
ཕོ་བྲང་བཞེངས་དགོས་དོན་ནི་གཅིག་ནས་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཛད་ཡུལ་དང་། གཉིས་ནས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་དགོངས་པའི་སྐབས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོས་སྤོར་ཐང་རྩིས་བསྐོར་བས། གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་འོ་ཐང་མཚོ་དེར་སྲིན་མོའི་སྙིང་ཁྲག་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་གེགས་སེལ་ཆེད། ས་བདག་གསེར་གྱི་རུས་སྦལ་དབྱིབས་ཕ་བོང་ཆེན་པོའི་སྟེང་ཕོ་བྲང་བཞེངས་ན་ལེགས་པས་རྩིག་རྨང་དུ་ཁྲོ་ཆུ་བཞུས་ནས་དགུ་བརྩེགས། ཕྱོགས་བཞིར་མི་འགྱུར་བའི་ལྕགས་ཐག་བཞིས་བརྟན་པར་བྱེད་ཅེས་འཁོད་ཡོད། རུས་སྦལ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་རྒྱ་བཟའི་སྐུ་མཁར་བཞེངས། ཕ་བོང་ཁའི་དཀར་ཆག་ཏུའང་། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་ལོ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་མཛད་པར་དམ་བཅས་ནས་བསྒྲུབས་པས། ཞག་གསུམ་ནས་འཕགས་མཆོག་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་ཞལ་གཟིགས། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བསྩལ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་འདོད་དོན་ཇི་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁོ་བོ་གསུམ་གྱི་མདུན་དུ་སྨོན་ལམ་གྱིས་དང་ཁོ་བོ་གསུམ་ཞིང་གི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་འདོད་དོན་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུང་གི་སྣང་བ་བྱིན་པ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་བཏབ་པས་ཇི་བཞིན་གྲུབ། ཡི་དམ་གསུམ་པོ་རྡོ་ལ་ཐིམས་ནས་རྡོ་དེར་རང་བྱོན་དུ་ཕེབས། ཕྱིས་ལྷ་བཟོ་བས་གསལ་དུ་བཏང་། ད་ལྟ་རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་རང་ཡིན། ད་དུང་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་གྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་བདེ་མཆོག་གི་སྤྱན་འབུར་ཚུགས་སུ་ཡོད་པ། ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་གི་ཕུག་པར་གནས་དེའི་སྒོ་སྲུང་ཡིན་ཟེར་བ་ལྷ་མོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་དང་། ཐོན་མི་ས་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེར་དཔེ་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་གྱི་ཡིག་དྲུག་མའི་ཡིག་ཕུད། རུལ་སྦལ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཕ་བོང་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་པོ་འཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། གནས་དེར་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་མ་བཞེངས་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྒྲུབ་པ་མཛད་ཡུལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བློན་འབངས་གསུམ་གྱིས་ཐོན་མི་ས་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་ནས་བསྣམས་ཕེབས་པའི་ཡི་གེ་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་སོགས་སྦྱང་པ་གནང་ཡུལ་གྱི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།
གནས་དེར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལོ་ཟླའི་ནང་དར་རྒུད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་བཙན་པོ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་བོད་ཡོངས་ལ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་ན། ཕ་བོང་ཁ་ལ་ཡང་རབ་བྱུང་མང་པོ་སྒྲུབ་པ་མཛད་པ་ནས་བཞུགས་གནང་ནས་ཆོས་ཁྲིམས་དང་རྒྱལ་ཁྲིམས་གཉིས་ཀ་དར་རྒྱས་བྱུང་ཡོད། བོད་རྒྱལ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་སྐབས་བོད་སྤྱི་ནས་དགེ་འདུན་མང་པོ་མཐའ་ལ་བསྐྲད། ཕོ་བྲང་དགུ་བརྩེགས་ཀྱང་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་སུ་བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བའི་དངོས་སློབ་བྲག་དཀར་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པ་ས་ལུག་སྤྱི་ལོ1619ལོར་འཁོན་གྱི་བཙུན་པ་ཕ་བོང་ཁ་ཆེན་པོ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་སོགས་རྒྱལ་བའི་བཤེས་གཉེན་རིམ་བྱོན་གྱིས་དར་རྒྱས་སུ་མཛད། དགེ་འདུན་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ཆོས་སྡེ་བཙུགས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ཕོ་བྲང་གསུམ་ཐོག་དང་། འཁོན་ཏོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་བཞེངས། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ནང་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་རུང་སྐུ་རྟེན་མང་ཆེ་བ་རྡོ་སྐུ་ཡིན་པས་སྣང་མེད་དུ་བཞུགས། དེང་སྐབས་རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་སོགས་གསར་བཞེངས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་དང་། ཐོན་མི་ས་བྷོ་ཊའི་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གི་ཡིག་ཕུད་སོགས་བཞུགས། ཕ་བོང་ཁའི་ཤར་ངོས་ཉེ་འགྲམ་དུ་དུར་ཁྲོད་བྱ་གཏོར་བྱེད་སའི་གནས་ཀྱང་ཡོད་དོ།།


text:
མཆན:“ཧྥན་སི”-འདི་ཕལ་ཆེར་མིང་ཚིག་གསར་བ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་འདོད། སྒྲ་བསྒྱུར་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན། དབྱིན་སྐད་དུ Fans དང་། རྒྱའི་སྐད་དུའང་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱིས 粉丝 ཞེས་བྲིས་འདུག ནང་དོན་ནི། ལས་རྩལ་བ་དང་། གླུ་བ་གླུ་མ། གློག་བརྙན་འཁྲབ་མཁན་ལ་སོགས་ལ་དགའ་མོས་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ལ་གོ འདི་ལྟ་བུའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཐད་ཀར་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ན་དགེ་མཚན་ཡོད་པར་འདོད་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན། གཅིག་བགྱིས་ན་བོད་རང་ལ་མིང་ཚིག་འདི་དང་ནང་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་སྲིད། ང་རང་ཐ་སྙད་ལ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་བྲལ།
རིག་གཞུང་པ་སྐུ་ཞབས་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་དགག་རྒྱག་གི་སྨྲ་བརྗོད་སྤེལ་བ་ཙམ་གྱིས་ལས་གནས་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་། གོ་ས་ནས་མར་ལ་ཕབ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་ཧྲི་ཅ་གྲོང་རིག་གནས་རླུང་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགྱུར་པར་སྐྲུན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་ཙུ་ཁྲོང་ཥིག་ལགས་ཀྱིས་མའོ་ཡི་རྗེས་མཇུག་པ་མའོ་ཧྥན་གྱི་སྤྱོད་ངན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་སྟབས་གཞུང་གིས་རྡུང་རྡེག་བཏང་། དེ་མིན་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རང་དབང་རིང་ལུགས་པ་སྐུ་ཞབས་མོ་ཡས་ཧྲི་ཡི་དྲྭ་ཚིགས་དང་ཝེ་པའོ་སོགས་ནག་གསུབ་བྱས། རང་དབང་རིང་ལུགས་པ་ཁྲིམས་ལུགས་ཆེད་མཁས་པ་སྐུ་ཞབས་ཥིག་ཝེ་ཧྥང་ལ་མའོ་ཧྥན་གྱིས་རུབ་རྡུང་བྱས། གཞན་ཡང་སྐུ་ཞབས་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཁན་རྩོམ་པ་པོ་ལུ་ཡང་ལགས་ལ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྗེས་མཇུག་པ་མའོ་ཡི་ཧྥན་སི་ཡིས་གཅར་རྡུང་བྱས་། བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པས་སྐུ་ཞབས་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱས་པས་ལས་གནས་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་། དེ་ལྟ་བུའི་རབ་དང་རིམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དག་ལ་སེམས་ཁུར་མི་བྱེད་རང་བྱེད་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་མི་དམངས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཉེན་རེར་ཇེ་ཆེ་ཇེ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ལོ་གསར་བའི་མགོ་བརྩམས་མ་ཐག་ཙམ་ལ། རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཏོང་བཟོ་སྐྲུན་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཝེ་པའོ་ཡི་སྟེང་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་བརྗོད་པར་བརྟེན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྗེས་མཇུག་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁ་རྡུང་དྲག་པོ་བྱས་མཐར། ཧྲན་ཏུང་གི་རྩོམ་པ་པོ་ལུ་ཡང་སོགས་ཀྱིས་ལག་ཏུ “དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད” ཅེས་བྲིས་པའི་འཕྲད་དར་འཕྱར་ནས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་སྐབས། དུས་ཐོག་ས་ཐོག་དེ་ནས་མའོ་ཡི་ཧྥན་སིས་རྩོམ་པ་པོ་ལུ་ཡང་ལ་གཅར་རྡུང་དྲག་པོ་བྱས་པ་རེད།
གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། དྲག་རྒོལ་བ་ཚོས་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོས་དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དག་གི་ཁྲོད་མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ལ་གཅར་རྡུང་དྲག་པོ་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཉེན་རྟོག་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ལྟད་མོ་བའི་ཚུལ་བཟུང་བ་ལས་འོས་འགན་ཁུར་དུ་བླངས་བའི་འགོག་ཐབས་ཅི་ཡང་སྤེལ་མི་འདུག
དེ་བཞིན་དུ་ཨེ་ཞི་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་སྨྲ་བརྗོད་ཝེ་པའོ་སྟེང་སྤེལ་རྗེས། ཧྲན་ཏུང་སློབ་ཆེན་གཞུང་གིས་ཏེང་ཞི་ཁྲོ་ཡི་ལས་མཚམས་བཅད་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ཏེ། འཛིན་སྐྱོང་ཉེས་ཆད་བཅད་པའི་མ་ཚད། ཁྲིམས་སྲོལ་ལྟར་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཕབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་མཐའ་དག་མཚམས་བཅད་ཡོད་འདུག
དེ་མིན་ཡང་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཥིག་ནན་ལུའོ་ཥིག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཝེ་པའོ་བརྒྱུད་དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་སྦྲགས་མའོ་ཡི་རྗེས་མཇུག་མཁན་མའོ་ཧྥན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་སྟབས་ལས་ཀ་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་ཡོད་པ་རེད། འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐད་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དེས་བཏོན་པའི་བརྡ་སྦྱོར་ནང་། ལུའོ་ཥིག་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཟུར་བ་ལིའུ་ཡོང་གིས་ལུའོ་ཥིག་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་ལས་རིམ་བཟོ་སྒྲིག་པ་ཡིན་མདོག་གིས་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཝེ་པའོ་སྟེང་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་དེ་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐ་ཤལ་རིགས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་དང་། ལས་རིགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་འགལ་བ་ཐལ་དྲགས་པས། ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་བཞག་ཡོད། ཅེས་བཀོད་འདུག
དོན་རྐྱེན་རབ་དང་རིམ་པ་དེ་དག་ལས་མངོན་པ་ཞིག་ནི། གཞུང་འཛིན་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ལོ་རྒྱུས་དང་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ལ་བཏང་འཛིན་ནན་མོ་བྱས་པ་དང་འགྲོས་མཉམ་དུ། མི་དམངས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྡོག་འགྲོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་རྒྱ་ནག་ཡོངས་སུ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་དྲག་ཏུ་འཕེལ་གྱིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལ་དོགས་པ་ཟ་མཁན་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ལས་རིགས་འཚོ་ཐབས་དང་མཚན་སྙན་ལ་ཉེན་ཁའི་འཇིགས་པ་ཐེབས་ངེས་ཡིན། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་དེ་ཚོར་སྐོར་རྡུང་བྱེད་མཁན་ཚོ་ལ་གཞུང་གི་མ་རིག་མ་གོ་ཁད་བྱེད་པ་མ་ཟད་ལྐོག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་ཡོད།
ཞི་ཅིང་ཕེང་གཞུང་གིས་གཞུང་དང་སྨྲ་གདངས་བརྗོད་ཚུལ་མི་གཅིག་པའི་སྨྲ་བརྗོད་མཐའ་དག་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་ཞོར་དུ། མི་དམངས་རིང་ལུགས་དང་བཟོ་བ་གྲལ་རིམ་གྱི་བློ་ཁ་ལ་བཏང་འཛིན་དང་བེད་སྤྱོད། ཡང་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མི་རིགས་རིང་ལུགས་དང་ཕྱི་གཞན་ཟུར་འབུད་རིང་ལུགས་བཅས་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་གྱིན་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་དབང་སྡེམ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།
རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་ལོ ༨ ནས ༡༤རུ་བསྣུར།
ཉེ་ལམ་རྒྱ་ནག་སློབ་གསོ་ལྷན་ཁང་གི་བཀའ་རྒྱའི་ཡིག་ཆ་བཀྲམས་ནས་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་རིམ་གྱི་བསླབ་གཞི་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཏེ། དེ་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྒྱད་རིང་གི་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་ཅེས་པའི་བཤད་སྲོལ་དེ་ལོ་བཅུ་བཞི་རིང་གི་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་ཏུ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་དགོས་ལུགས་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་འདུག ཉི་ཧོང་གི་བཙན་འཛུལ་ལ་འགོག་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གཞི་རྒྱ་ཇེ་རིང་ཇེ་ཆེར་བཏང་བ་བརྒྱུད་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་རྒྱལ་སྐྱོབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་བཤད་མཛེས་བཟོ་བྱེད་འཆར་ཡིན་པས། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་པའི་ཡོང་ཁུངས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པས་ཀྱང་རེད།
དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་མའོ་ཧྥན་གཡོན་ཐལ་པའི་རྒོལ་རྡུང་གི་དམིགས་འབེན་དུ་གྱུར་དོན་ནི། ཁོང་གིས་ལོ་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་ཝེ་པའོ་སྟེང་སྤེལ་བའི་དཔྱད་བརྗོད་ཁག་ཅིག་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། དེའི་ནང་དཔྱད་བརྗོད་གཅིག་ནི་སྤྱི་ཟླ ༡༢ པའི་ཚེས ༢༦ སྟེ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་ཝེ་པའོ་སྟེང་སྤེལ་འདུག ཝེ་པའོ་སྤེལ་རྩོམ་དེའི་ནང་། “གལ་ཏེ་མའོ་ཙེ་ཏུང ༡༩༤༥ ལོར་ཤི་བ་ཡིན་ན། རྒྱ་ནག་པ་འབུམ་དྲུག་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་འཆི་མི་དགོས། གལ་ཏེ ༥༨ ལོར་ཤི་ཚེ། རྒྱ་ནག་པ་བྱེ་བ་གསུམ་ལྟོག་ཤི་མི་ཐེབས། གལ་ཏེ ༦༦ ལོར་ཤི་ཚེ། རྒྱ་ནག་པ་བྱེ་བ་གཉིས་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་འཆི་མི་དགོས། ༧༦ལོར་ད་གཟོད་ཤི་བ་རེད། ང་ཚོ་ལ་ད་གཟོད་ཁ་ལ་ཟ་རྒྱུ་ཞིག་རེག་པ་རེད། མའོ་ཡི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཤིག་ནི། ཤི་བ་དེ་རེད།” ཅེས་བྲིས་འདུག ཡིན་ན་ཡང་། ད་ལྟ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡི་ཝེ་པའོ་ནག་གསུབ་བྱས་ཟིན་པས་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་སྨྲ་བརྗོད་ཟེར་བ་འདི་དག་ཀྱང་མཐོང་ཐབས་མེད།
མའོ་ཧྥན་ཟེར་བ་དེ་ནི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་བ་དང་དམག་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་ལོག་པའི་དམག་མི་རྒན་པས་གྲུབ་པའི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྗེས་མཇུག་པ་གཡོན་ཐལ་པའི་ཤོག་ཁག་ཅིག་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ཤོག་ཁག་དེས་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རིགས་བསྟུད་མར་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་ལ། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བཀའ་དྲིན་མངོན་སུམ་གསལ་རྗེན་དུ་འུར་བསྟོད་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད། མའོ་ཡི་རྗེས་མཇུག་ཤོག་ཁག་དེས་ནམ་རྒྱུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཐུན་མོང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་ཡང་ན་དམར་ཤོག་ཚོགས་མི་དག་ལ་དགག་རྒྱག་བྱེད་པ་མ་ཟད་འཕྱ་སྨོད་བྱེད་གྱིན་ལས། ཁོང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་དེང་གཞུང་གི་ཁག་ཐེག་ཡོད་པ་མཚོན་འདུག
ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཞི་ཅིང་ཕེང་གིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དར་ཆ་ཡང་བསྐྱར་སྒྲེང་བ་དང་། ལས་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཡང་བསྐྱར་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་གཞུང་དང་ལྟ་དད་ཐ་དད་མཁན་ལ་རྡུང་རྡེག་དང་འཇིགས་སྐུལ་གྱིན་ཡོད་པས། དེ་དང་དེ་སྔ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་དམར་ཆུང་དམག་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་གཉིས་བསམ་བློ་གཅིག་པ། ཐབས་ཇུས་གཅིག་པ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།
མའོ་ཧྥན་དང་མའོ་ཡི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པའི་གཡོལ་ཐལ་ཤོག་ཁག་ངན་འཛོམས་བྱེད་སའི་ཝུ་ཡུག་ཀྲི་ཞིང(乌有之乡)ཟེར་བའི་དྲྭ་ཚིགས་སུ། ཉེ་ལམ་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ནས། མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན། ཞི་ཅིང་ཕེང་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན། དམར་ཤོག་ཚོགས་པར་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་སྐོར་ཞིག་འཆུན་འདོམས་བྱས་པར་ཡིད་ཚིམ་པའི་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་འགྱུར་བཏོན་འདུག
༢༠༡༥ ལོར། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་མདོ་འཛིན་པ་གྲགས་ཅན་པི་ཧྥུ་ཅན་གྱིས་ཆང་ཁ་ཞིག་ཏུ་ཁ་མཚར་ཀུ་རེ་ཡི་ཚུལ་དུ་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དུམ་བུ་ཞིག་ཕྱིར་བཀྲམས་པའི་ནང་། ཁོང་གིས་སྨྲ་བརྗོད་ཅུང་རྩུབ་མོས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྩོད་གླེང་མི་ཆུང་བ་ཞིག་བསླངས་པ་དང་། དོན་རྐྱེན་དེའི་རྗེས་སུ་མདོ་འཛིན་པ་པི་ཧྥུ་ཅན་རྒྱ་ནག་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་གར་སྟེགས་སྟེང་ཐོན་མྱོང་མེད། གོ་ཚོད་ལ་གནས་དབྱུང་བཏང་འདུག
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ནི་མའོ་ཧྥན་གྱི་དགག་པ་རྒྱག་ཡུལ་དམིགས་འབེན་གསར་ཤོས་དེ་རེད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏེང་ཞིང་ཁྲོ་ཡིས་སྨྲ་བ་ཅི་ཞིག་བརྗོད་མིན་ལ་མ་བལྟས་པར། གལ་ཏེ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་བའི་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་ཀྱང་། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་བྱེད་རྒྱུ་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་འགག་རྒྱག་དང་རྡུང་རྡེག་བྱེད་སྲོལ་དེ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཟེར་བའི་གཞུང་ཞིག་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་རྦད་དེ་འགལ་ཟླ་ཡིན། དེ་དང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཞིག་མཐོང་སོང་ངམ།


text:
ཤིས་ཚང་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ།
གླེང་སློང་བའི་གཏམ།
དེ་རིང་ཁོ་བོས་འདིར་བྲི་བར་བྱ་བའི་རྩོམ་ཐུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་བྱོན་པའི་མཁས་དབང་པྲ་ཏི་བས་མཛད་པའི་སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་བཤད་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཕྱིས་ཀྱི་དཔར་སྐྲུན་སྔ་ཕྱིའི་ཁྲོད་ནས་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིག་ནོར་རེ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་པ་དག་གཞུང་འདིའི་པར་གྱི་ཕྱི་མོ་ཁག་ཅིག་དང་བསྡུར་ཏེ་མ་དག་པ་དག་པར་སེལ་བའི་བགྱི་བ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བརྩམ་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཚུལ་འདི་འོ་ཅག་གི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་དག་གིས་ད་སྔར་མ་རྟོགས་པ་དང་མ་ཚོར་བ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་ཡིན་མི་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ཅག་གིས་བརྗོད་བྱའི་གནད་ཆུང་ཙག་འདི་འདྲ་ལ་དུས་ཚོད་གྲོན་ཏེ་ཐུགས་སྣང་གནང་འདོད་མ་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་ཐུགས་ཉམས་མ་བཞག་པའམ། སྐྱོན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཅི་རིགས་སུ་ངེས། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ནོར་བ་ནོར་བར་མ་གླེང་བར་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་འདི་མུར་ཕྱིན་ཚེ་ནམ་ཞིག་མོན་ཡུལ་རྡོར་གཅོད་ཀྱི་དཔེར་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ལས་འོས་མེད་པས། ཁོ་བོས་སུས་ཀྱང་མ་སྐུལ་བའི་ལས་འདི་དང་དུ་བླངས་པ་ཡིན། ཁོ་བོའི་དག་སེལ་འདིས་པྲ་ཏིའི་སུམ་ཅུ་བའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་གནད་ཕིགས་པར་རྔོ་མ་ཐོགས་ནའང་གཞན་ལ་གོ་བ་ལོག་པར་མི་སྟེར་བའི་གདེང་བརྟན་པོ་ཡོད།
དང་བོ། གཞུང་འདིའི་ཆེ་བརྗོད་དང་འབྲེལ་ཏེ་པར་གྱི་ཕྱི་མོ་གླེང་བ།
དེའང་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་དཔལ་བཟང་བོས་མཛད་པའི་སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་བཤད་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་པ་ནི་སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་འགྲོས་དག་ཅིང་། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་གཏིང་ཟབ་པ། བརྗོད་པ་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཕྲེང་མཛེས་པ། ལྷག་པར་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་བ་ཚོས་བལྟས་ན་བློ་སྐྱེད་སྟེར་ཕུལ་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་པ་གཟུར་གནས་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་ཞལ་གཅིག་གྲགས་སུ་ཁས་ལེན་ལ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་དབང་བོས་ཀྱང་། སྐབས་དེར་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་པྲ་ཏིའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཁྲིད་རྒྱུན་དར་སྤེལ་དང་སྦྲགས། གཞུང་འདིའི་པར་གསར་དུ་རྐོ་བཞེངས་ཀྱིས་དཔར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཀྱང་ཁོང་གིས་མཛད་ཅིང་། མཇུག་བྱང་དུ། “རིག་གནས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་སོན་པའི་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་སུམ་ཅུ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་འདི། དགོངས་འགྲེལ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་བློ་སྐྱེད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན། ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་དཔར་དུ་སྒྲུབ་པའི་དཔར་བྱང་དུ་རིག་གནས་སྨྲ་བ་བཙུན་པ་དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་བོས་སྦྱར་བའོ།།”[1]ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་འདིར་དམིགས་བསལ་ཆེ་བརྗོད་དང་བསྔགས་པ་བླ་མེད་མཛད་ཡོད།
དེ་ལྟར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སུམ་ཅུ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་འདིར་ཁོ་བོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ན་སྔ་ཕྱིར་པར་གྱི་ཕྱི་མོ་རིགས་གསུམ་བྱུང་ཡོད་པར་འདྲ་སྟེ། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་པར་མ་དེ་དང་། ལྷ་སའི་ཞོལ་པར་ཁང་གི་པར་མ། ཞྭ་དམར་པཎྜིཏའི་གདན་ས་དྷཱི་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས་ཀྱི་པར་མ་བཅས་བཞུགས་པ་ལས། ཕྱིས་སུ་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྔ་ཕྱིར་དཔར་སྐྲུན་ཐེངས་འགར་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དྷཱི་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས་ཀྱི་པར་མ་དེ་ལས་བུ་ཡིག་བཅད་པ་རེད་འདུག་ལ། སྐབས་ཀྱི་གླེང་བར་བྱ་བའི་ཡིག་ནོར་དེ་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་པར་མ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་སྙམ།
གཉིས་པ། སྐབས་དོན་གྱི་ཡིག་ནོར་དངོས་གླེང་བ།
དེའང་སྔ་མོར་གསུང་རབ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་པར་ཤིང་རྐོ་འབྲི་ཡི་སྐབས་དང་། ཕྱིས་སུ་གློག་རྡུལ་ཚན་རྩལ་གྱིས་ཡི་གེ་གཏགས་འཇུག་གི་སྐབས་གང་ཡིན་ནའང་། གཟབ་ནན་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་བར་ནས་ཡིག་ནོར་རེ་ཟུང་འབྱུང་ངེས་པ་ནི་བསམ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཡིག་ནོར་ཡིག་ནོར་དུ་ངོས་མ་བཟུང་བར་ནོར་བ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ཉེས་པ་ཚབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཙ་ན། འདིར་ཁོ་བོས་མིག་སྔར་པྲ་ཏིའི་སུམ་ཅུ་བ་འཆད་ཉན་གྱི་སྐབས་གང་སར་ཡིག་ནོར་ཡིག་ནོར་དུ་ངོས་འཛིན་དོགས་སློང་བྱེད་ཀྱིན་མེད་པའི་དོན་གནད་ཁག་གཉིས་གླེང་བར་འདོད་པ་ཡིན།
དོན་གནད་དང་བོ་ནི། སུམ་ཅུ་བའི་མཆོད་བརྗོོད་དུ། སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་མཛད་མཁས་རྣམས་དང་།།བླ་མ་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་སྐབས། “དེ་ཡང་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་ཕྲད་རྐྱེན་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་བསྒྱུར་བ་དང་། དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་སྡེབ་ཅིང་སྦྱོར་བས་སྡེབ་སྦྱོར་ཏེ།”[2] ཞེས་པའི་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པ་ཕྱིས་ཀྱི་པར་མ་ཁག་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་འགྲེང་བུ་ཅན་དུ་བཅོས་འདུག་[3]ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སུ་མཁས་པ་མང་བོས་འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་དེ་ཁོ་ནར་འཆད་ཀྱིན་འདུག འདི་ནི་སྐད་ཆ་ཆུང་ཆུང་བྱས་ན་གུག་གུ་དང་འགྲེང་བུའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཞིག་རེད་མོད། སྐབས་འདིའི་པྲ་ཏིའི་དགོངས་པ་དངོས་རྟོགས་འདོད་ན་ངེས་པར་གུག་འགྲེང་གཉིས་མ་ནོར་བར་དགོས་པ་རེད།
དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཞིབ་པར་སྤྲོ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཞེས་པ་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། ལྕི་ཡང་སོགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་རིག་གནས་ཀྱང་འདིར་དོན་གྱིས་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་ལྟར། པྲ་ཏིས་སྐབས་འདིའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་རིག་པ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པར་བགྱིས་ཏེ། བརྗོད་པ་དུམ་བུ་དེའི་ཚིག་སྦྱོར་དུ་རྐྱེན་དང་། བསྒྱུར་བ། དབྱི་བ། རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འགའ་ཆེད་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་འདོད། དེའང་རྐྱེན་དང་བསྒྱུར་བ། དབྱི་བ། རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་རིག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་སྟེ། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས།(༡༢༧༦-༡༣༤༢) “རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྣམ་འགྱུར་རྣམས།།བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་ཡིན།།”[4]ཞེས་ལེགས་སྦྱར་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་ན། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དང་། རྣམ་འགྱུར་གསུམ་དུ་འདུ་བར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པ་འཆད་པའི་སྐབས། “རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་དང་།།ཡི་གེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི།།སྒྱུར་དང་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ།།”[5]ཞེས་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བ་དང་། ཡི་གེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྱུར་བ་དང་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་ཞིབ་པར་གསུངས་[6]ཤིང་། དེ་དང་འབྲེལ་བར་སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བས་(༡༤༠༥-?)ཀྱང་། “ཡི་གེ་སྒྱུར་བའམ་དབྱི་བ་གང་རུང་གིས་ཡི་གེའི་ལུས་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་”[7]པར་གསུངས་པའི་ཚུལ་འདི་དག་ལ་ངེས་ཆ་ཅུང་ཙམ་རྙེད་ན། ད་གཟོད་བོད་སྐད་བརྡ་སྤྲོད་དུ་འབྱུང་བའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་ལ་གོ་བ་ལྷག་པོ་རེ་ཡོད་པའང་ཞོར་དུ་ཤེས་ལ། སྐབས་འདིའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པའང་བསྒྱུར་བ་དང་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་གོ་ན་གོ་བ་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་ཆགས་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་ཤེས་བརྟན་པོ་ཞིག་བརྙེད་ངེས་ཡིན།
ཡང་སྐབས་འདིའི་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དབྱི་བ་ནི་བྱ་ཚིག་ཕྱིས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་སྟེ། ཡི་གེའི་མགོ་འདོགས་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་མིང་གཞི་གང་ཞིག་ལས་བསུབས་པའམ་དོར་པ་ལ་གོ་དགོས་པ་འདྲ་ཞིང་། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བར། ཨཱ་ལི་ཕྱིས་ནས་གཉིས་པ་སྦྱར།།ཞེས་པ་དང། ལ་དོན་སུ་ལ་ཨུ་ཕྱིས་ནས།།ཞེས་པ་དག་ལ་བསམ་ན་ལྷག་ཏུ་ངོ་འཕྲོད་སླ་བར་སྙམ། རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་མིང་གཞི་གང་ཞིག་ལས་དབྱངས་དང་མགོ་འདོགས་ཕྱིས་ཏེ་ཡི་གེའི་གཟུགས་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན། ལ་དོན་སུ་ལ་ཨུ་ཕྱིས་ནས།།དེ་ལ་གསུམ་པའི་དང་པོ་སྦྱར།།དེ་ལ་ཨཱ་ལི་གསུམ་པ་སྦྱར།།ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྟེ་ཞེས་པའི་ཕྲད་གྲུབ་ཚུལ་དེ་ལས་དབྱི་བ་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉི་ག་མཚོན་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའོ།།
དེ་ལྟར་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་ངོས་ཟིན་པ་ན། ད་ནི་གོང་གི་བརྗོད་པ་དུམ་བུ་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་པ་དེ་“དབྱངས་དང་མགོ་འདོགས་ཕན་ཚུན་དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་”གྱི་སྒོ་ནས་སྡེབ་ཅིང་སྦྱོར་བས་ན་སྡེབ་སྦྱོར་ཞེས་བཀྲལ་ན་སྔ་ཕྱི་གོང་འོག་ཚང་མ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ལྟར་ཧ་ཅང་འབྲེལ་ཆགས་པར་འདོད།
གཞན་ཡང་། སྐབས་འདིའི་ཡི་གེ་མ་དག་པ་དེ་ནི་ཐོག་མར་པར་གཞི་གང་ལ་བརྟེན་སའི་དྷཱི་ཚ་པར་མ་རང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་དྷཱི་ཚ་པར་མ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་གཞི་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་ཡང་། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་པར་མ་[8]དང་། ལྷ་སའི་ཞོལ་པར་མ་[9]གཉི་གར་“དབྱི་བའི་རྣམ་འགྱུར་”ཞེས་གུག་གུ་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་དུ་མཆིས་པས་འགྲེང་བུ་ལ་ནོར་དོགས་ཡེ་ནས་མི་འདུག
ཡིན་ནའང་། ཅུང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ། ལོ་འགའི་གོང་དུ་ལྷ་སའི་ཞོལ་པར་མ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བསྒྲིགས་པར་གསལ་བའི་པྲ་ཏིའི་གསུང་འབུམ་པོད་གཅིག་བཞུགས་པ་དེའི་ཁྲོད་དུའང་གོང་ལྟར་ཡིག་ནོར་གཅིག་མཚུངས་སུ་བྲིས་འདུག་པས།[10] གནད་འདི་ལ་ད་སྔར་དཔེ་ཆ་ཞུ་སྒྲིག་པ་དང་། སུམ་རྟགས་འཆད་ཉན་པ་དག་གིས་དོ་སྣང་ཆེར་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ནི་ས་རིས་ཐང་གསལ་ལྟར་ཕྱོགས་གང་སར་མཇལ་དུ་སྣང་ངོ་།།
དོན་གནད་གཉིས་པ་ནི། བདག་སྒྲའི་དཔེ་བརྗོད་སྐབས་ཀྱི་སེ་ར་པ་དང་། ལྷ་ས་པ་ཞེས་པ་ཡིག་ཏུ་བཅོས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རེད། འདི་ནི་ཕྱིས་སུ་གློག་རྡུལ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོན་གཅིག་བུའང་མིན་པར། བླ་བྲང་པར་མ་ནས་བུ་ཡིག་བཅད་པའི་ལྷ་སའི་ཞོལ་པར་མ་[11]རུའང་། ལྷ་ས་པ་དང་། སེ་ར་པ་ཞེས་གསལ་བར་འཁོད་འདུག འོན་ཀྱང་། ཞོལ་པར་མའི་མ་ཡིག་ཡིན་པར་གསལ་བའི་བླ་བྲང་པར་མ་རུ། སེ་ར་བ་ཞེས་པ་དེ་ཙམ་མི་གསལ་ཡང་། ལྷ་ས་བ་ཞེས་པའི་བ་ཡིག་མངོན་གསལ་དུ་མཆིས་པས། ཞོལ་པར་དང་ཕྱིས་ཀྱི་གློག་རྡུལ་པར་གཞི་ཁག་ཏུ་པ་ཡིག་བྲིས་པ་ནི་བསམ་བཞིན་དང་མ་ཤེས་པ་ཅི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ངེས།
སྤྱིར་པྲ་ཏིའི་སུམ་ཅུ་བ་དང་། རྟགས་འཇུག་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས། དག་ཡིག་སྨྲ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པ་གང་དུའང་བདག་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་མི་གསལ་ལ། པྲ་ཏི་རང་གི་རང་ལུགས་གང་ཡིན་ཡང་གསལ་ཁ་ཡེ་ནས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་བོས་བསམ་ན། སྐབས་འདིའི་དཔེ་བརྗོད་དེ་དག་པྲ་ཏིས་“མིང་གང་གི་མཐར་པ་བ་པོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྔར་མེད་པ་ལ་གསར་དུ་སྦྱར་ན་རང་རང་གི་བདག་པོའམ་རང་ཉིད་གང་ལ་ལྡན་པའི་གཞི་སྟོན་པའི་སྒྲར་འཇུག་པར་”གསུངས་པ་ལས། བ་ཡིག་བདག་སྒྲར་འཇུག་པའི་དཔེར། སེ་ར་བ་དང་། ལྷ་ས་བ། ཞེས་པ་སོགས་བཞག་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས། སེ་ར་པ་དང་ལྷ་ས་པ་ཞེས་བྲིས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་པར་རྐོ་འབྲི་མཁན་ཞིག་གིས་ཆེད་དུ་བཅོས་པའམ་པྲ་ཏིའི་དགོངས་པ་མ་ལོན་པར་སྙམ། འོ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སེ་ར་བ་དང་། ལྷ་ས་བ་ཞེས་པ་སོགས་པྲ་ཏིས་བ་ཡིག་བདག་སྒྲར་འཇུག་པའི་དཔེ་བརྗོད་དུ་བཞག་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ནི་གཅིག་ནས་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོས་(༡༧༢༨-༡༧༩༡) ཆེད་དུ་རྐོ་བཞེངས་གནང་བའི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་པར་མར་སེ་ར་བ་དང་། ལྷ་ས་བ། ཞེས་བ་ཡིག་མངོན་པར་གསལ་བ་དང། གཉིས་ནས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་(༡༦༩༩-༡༧༧༤) གྱིས་ཁོང་གི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན་དུ། བདག་སྒྲའི་སྐབས་བ་ཡིག་བདག་སྒྲར་བཞེད་མཁན་ཁག་ཅིག་ཕྱོགས་སྔར་བཟུང་སྟེ་བཀག་པ་ལས་གཅིག་ནི་པྲ་ཏིའི་སེ་ར་བ་དང་ལྷ་ས་བ་ཞེས་པའི་དཔེ་བརྗོད་འདི་ཡིན་པར་འདོད།
གལ་ཏེ་པྲ་ཏིས། སེ་ར་བ་དང་ལྷ་ས་བ་ཞེས་པ་བ་ཡིག་བདག་སྒྲར་འཇུག་པའི་དཔེ་བརྗོད་དུ་བཞག་པ་མིན་ཚེ། སི་ཏུས། “ལྷ་ས་བ་དང་། སེ་ར་བ་ལྟ་བུ་ནི་གྲོང་པའི་སྐད་ཕལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དཔེར་མི་འོས་ཏེ་”[12]ཞེས་དཔེ་འདི་དགག་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་ཡང་ངོས་གཟུང་དགོས་པ་ལ། ང་ཚོས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཡར་སྔོན་གྱི་སུམ་རྟགས་སྔ་འགྲེལ་ཁག་ལ་མཇལ་ཚེ། གོང་བརྗོད་ལྷ་ས་བ་དང་སེ་ར་བ་ཞེས་པ་བདག་སྒྲའི་དཔེ་བརྗོད་དུ་བཞག་པ་གཞན་མི་སྣང་ཞིང་། སྐབས་འདིའི་དགག་ཡུལ་པྲ་ཏི་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་པས་ན། ཁོ་བོས་སེ་ར་བ་དང་ལྷ་ས་བ་ཞེས་པ་བ་ཡིག་བདག་སྒྲར་བཞེད་པའི་པྲ་ཏིའི་དཔེ་བརྗོད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། དེས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་པྲ་ཏིའི་སུམ་རྟགས་པར་མ་ཁག་ཏུ་སེ་ར་པ་དང་ལྷ་ས་པ་ཞེས་བཅོས་པ་ནི་པྲ་ཏིའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་། སྐབས་འདིར་སི་ཏུའི་དཔེ་དེ་དགག་ཡུལ་གྱི་ཁ་ཅིག་ངོས་མ་ཟིན་པ་བཅས་ཀྱིས་བ་ཡིག་པ་ཡིག་ཏུ་བཅོས་པ་ཡིན་པར་སྙམ།
དེ་ལྟར་བ་ཡིག་པ་ཡིག་ཏུ་བཅོས་པའི་གནད་འདི་ནི་གནད་སྔ་མ་ལྟར་དོན་གྱི་གོ་བ་ལ་གནོད་ཚབས་ཅི་ཡང་མི་ཆེ་མོད། མཛད་པ་བོའི་ཐོག་མའི་དགོངས་པ་དངོས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚིག་དོན་གང་ལའང་ང་ཚོར་གར་ཐོད་ཐོད་དུ་ལག་པ་འཆང་བའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་དེ་ཤེས་ན་ལེགས་ཨང་།
གསུམ་པ། མཇུག་བསྡུ་བ།
གོང་དུ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཡིག་ནོར་གཉིས་ཀྱི་དག་སེལ་དུ་ཁོ་བོས་ཡིག་ཚོགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་ཅུང་ཙམ་བགྱིས་པ་འདི་ནི། ཉེ་བའི་ལོ་འདི་འགར་དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ་སོགས་རིག་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་ལྟེ་བ་དུ་མར་མཁས་པ་རྒན་གཞོན་མང་བོས་པྲ་ཏིའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་འཆད་སྤེལ་བྱས་དང་བྱེད་ཀྱིན་པ་མང་དུ་མཐོང་ཞིང་། ཁོང་ཅག་གི་འཆད་ཁྲིད་སྒྲ་འཇུག་སོ་སོར་ཡང་རིམ་གྱིས་ཉན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་གོང་གི་གནད་དོན་གཉིས་པོ་དེར་སུས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་དོགས་སློང་ཙམ་ཡང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་མཐོང་བས། ད་བར་དུ་མཁས་པའི་སྤྱན་ཟུར་དུ་མ་ཐོགས་པའི་གནད་ཀ་ཆུང་ཆུང་འདི་ཁོ་བོས་འདི་ལྟར་གླེང་བསླངས་པ་ལ་ཉེས་འཛོལ་འཁྲུལ་གསུམ་གྱི་ཆ་རེ་མཆིས་ཚེ་གཟུར་གནས་ཀུན་གྱི་སྤྱན་སྔར་སྙིང་ནས་འཆགས་སོ།།
༢༠༡༨ ལོའི་ཟླ་ ༠༥ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྫོགས་པར་བྲིས།
[མཆན་དང་རྟེན་ཁུངས།]
[1] བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ།(ཤིང་པར།) བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་པར་མ། ལྡེབ་མ། (༣༩ ན )
[2] སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་བཤད་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན། བླ་བྲང་པར་མ། ལྡེབ་མ། (༧ ན ) ཐིག་ཕྲེང་། ༢
[3]  >ཞེས་བྱ་བ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ བར་དཔར་གཞི་དང་བོ་བསྒྲིགས། ༡༩༩༢ ལོའི་ཟླ་ ༣ པར་དཔར་ཐེངས་བཞི་བ་དཔར། ཤོག་ངོས། (P.10)
[4] དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་མཛད།  >ཞེས་བྱ་བ། ཁྲོཾ་ཐར་འཇམ་བློས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་  >(པོད་ཉེར་གསུམ་པ།) སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༢ པ། དཔར་ཐེངས་དང་བོ། ཤོག་ངོས། (P.351)
[5] གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས།(P.352)
[6]  > གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས།(P.357)
[7] སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་གྱིས་མཛད།  >ཞེས་བྱ་བ།  >(པོད་དང་བོ།) [ལྷ་ས།]དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། [པེ་ཅིང་།]ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༣ པ། དཔར་ཐེངས་དང་བོ། ཤོག་ངོས།(P.66)
[8] བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་པར་མ། ལྡེབ་མ། (༧ན ༢) ན་གསལ།
[9] ལྷ་སའི་ཞོལ་པར་མ། ལྡེབ་མ། (༦ བ ༢ ) ན་གསལ།
[10]  > [ལྷ་ས།]སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་གིས་དཔར། ཤོག་ངོས། (P.366) ན་གསལ།
[11] ཞོལ་པར་མ་དེ་ནི་བླ་བྲང་པར་མ་ལས་བུ་ཡིག་བཅད་པ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། བླ་བྲང་པར་མའི་མཇུག་གི་དཔར་བྱང་སྨོན་ཚིག་དེ་ཇི་བཞིན་ཞོལ་པར་མའི་མཇུག་ཏུ་གསལ་ལ། པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་གི་མཇུག་བྱང་དུ་གསུང་བ་བོ་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོ་ཡིན་པའི་ཚུལ་སོགས་འཁོད་པ་དེ་བསམ་བཞིན་པར་དུ་མ་བརྐོས་པ་ཡིན་ནམ་ཞོལ་པར་དུ་མི་སྣང་ངོ་།།
[12] སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བརྩམས།  > [ཟི་ལིང་།]མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ པར་དཔར་གཞི་གཉིས་པ་བསྒྲིགས་ཤིང་དཔར་ཐེངས་དང་བོ་དཔར། ཤོག་ངོས།(P.113)
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/27126.html


text:
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 24, 2017 | ཡུལ་ལྗོངས།རྫ་ཆུ་རུ་ཆུ་ཐོག་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དཀའ་པས་དུམ་བུར་ཕྱེ་སྟེ་སོ་སོར་བགོས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༢༡༠༠ལོའི་དུས་སུ་ཆུ་བོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་ཆེས་སྔ་བའི་ཚོ་ཁག་བྱུང་བ་དང་། ལྕགས་ཆས་དུས་རབས་ཀྱི་པྰན་ཁྲང་ཞེས་པའང་ཆུ་བོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་གནས་མྱོང་སྟེ།...
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | Sep 24, 2017 | ཡུལ་ལྗོངས།ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་རྒྱ་ཚ་རྫོང་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་ཡུལ་ཚོ་རུ་ཡོད། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དགོན་པ་ནས་ཆུ་ཚོད་བཞིའི་ནང་ལ་ང་ལ་སླེབས་ཐུབ་ཀྱང་། ས་ཆ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་ 5000m ཙམ་ན་ཡོད། མཚོ་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ཡིན་ཞིང་།...


text:
སྤྱི་ཟླ ༡༢ ཚེས ༢༢ཉིན། པེ་ཅིང་མི་དམངས་འབྲིང་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་གཉིས་པས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་མིང་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་ཕུ་ཀྲི་ཆང་ལ་ཁྲིམས་ཆད་ལོ་གསུམ་དང་། ཁྲིམས་ཆད་ཕྱིར་འགྱངས་ལོ་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་རེད།
ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་རྗང ཁིར་བྷེ (John Kirby) ཡིས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་མིང་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་ཕུ་ཀྲི་ཆང་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་པར་ཨ་རིས་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཕུ་ཀྲི་ཆང་ཟླ ༡༩འི་རིང་བཀག་ཉར་བྱས་རྗེས། “མི་རིགས་ཞེ་འཁོན་སྐུལ་སློང”དང་། “བསྙད་རྐོ་ཟིང་སློང” ཟེར་བའི་མག་མོག་གི་ཉེས་མིང་བཏགས་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ཆད་བཅད་ཡོད་པར། ཨ་རིར་མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྐུ་ཞབས་ཕུ་ཀྲི་ཆང་ལ་ཉེས་ཡོད་ཁྲིམས་ཆད་བཅད་པ་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་རྒྱུར་ཨ་རི་གཞུང་གིས་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བཀོད་འདུག
དེ་བཞིན་དུ་ཨ་རི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་གསར་འགྱུར་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཨེ་ལེ་ཙི་བྷེ་ཐི ཊི་རུ་ཌེའོ (Elizabeth Trudeau) ལགས་ཀྱིས་གཟའ་མིག་དམར་གྱི་འཆར་ཅན་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སྟེང་། ཨ་རི་གཞུང་གིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞི་བདེའི་རྣམ་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཕྱོགས་ཐད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་། དྲྭ་རྒྱ་ལས་འགུལ་བ། གསར་འགོད་པ། ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་སོགས་ཀྱིས་དོགས་འདྲི་བྱས་པར་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་འཛིན་བཟུང་དང་བཀག་ཉར་བྱས་དང་བྱེད་ཀྱིན་པར་བློ་འཚབ་ཡོད། ང་ཚོས་བལྟས་ན་ཁོང་ཚོ་ནི་གཞུང་གི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པ་ལས་དགྲ་བོ་མ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་སེར་གྱི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང་། རྒྱ་ནག་རང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སུ་གསལ་བ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་བྱས་པའི་དྲང་བདེན་ཁྲིམས་གཅོད་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག
དེ་མིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་རྒྱ་ནག་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་སི་མས་ཐི(Smith)དང་། གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་རུ་བྷ་ཨོ(Rubio)ལགས་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྐུ་ཞབས་ཕུ་ཀྲི་ཆང་པེ་ཅིང་ལྟ་སྐྱོང་ཁང་དང་པོ་ནས་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་པར་དགའ་ཞིང་བློ་བདེ་བོ་བྱུང་ཡང་། ཁོང་གི་ཁྲིམས་ཆད་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་རང་དབང་ཐོབ་མེད། ཁོང་ལ་ཉེས་ཡོད་ཁྲིམས་ཆད་བཅད་པ་དེས་དོན་དངོས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་འོད་དུ་འཚེར་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྐར་ཆེན་ཞིག་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུུར་བཀག་འགོག་བྱས་པ་རེད་ཅེས་དང་། ཡང་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་སི་ནས་ཐི་དང་རུ་བྷ་ཨོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་དུ་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཕུ་ཀྲི་ཆང་གི་ཉེས་ཡོད་ཁྲིམས་ཆད་རྩིས་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་འདུག
ཨ་རི་གཞུང་གིས་དེང་ཐོག་ནས་བཟུང་ཕུ་ཀྲི་ཆང་གི་གྱོད་དོན་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་ལ། ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ ༡༢ ཚེས ༡༤འི་ཉིན་ཕུ་ཀྲི་ཆང་ལ་འདྲི་གཅོད་ཀྱི་ཉིན་མོར། རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་ན་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་དོན་གཅོད་ཁང་གི་དྲུང་ཡིག་ཌ་ནོལ བྷ་ཡེར Daniel Biers གྱིས་རྒྱ་ནག་ཉེན་རྟོག་མི་སྣའི་སུན་གཙེར་དང་གཏོར་བརླག་ལ་མ་འཛེམ་པར། ཁྲིམས་ཁང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཕུ་ཀྲི་ཆང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚོན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་དེ་སྒྲོག་སྦྱང་གནང་བ་རེད།


text:
ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེའི་སློབ་གཉེར་པ་བཀའ་རམས་པ་ཚ་རོང་སྐལ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་ལོ་མང་རིང་བོན་གྱི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྩོད་སྦྱོང་དང་འབད་པ་ལྷོད་མེད་གནང་བའི་འབྲས་རྟགས་སུ་ད་ལོར་སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་གྱི་མཚན་བཏགས་བཞེས་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར་ཁོང་གིས་གཡས་རུའི་མཁས་གྲུབ་སྟོན་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་སྟོན་པ་བརྒྱད་པ་བོན་གྱི་སྤྱན་ལྡན་ཆེན་པོ་ཞེས་གྲགས་སྙན་གྱི་བ་དན་སྲིད་རྩེར་གཡོ་བ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད་ལེའུ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལེའུ་དང་པོའི་གཞུང་དོན་གསལ་བར་བྱས་ནས་ ༼ཚད་མའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད་ལས་ལེའུ་དང་པོའི་མཆན་འགྲེལ་གཞུང་དོན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།༽ཞེས་བྱ་བ་བརྩམས་གནང་ཡོད་པར་རྒྱ་ཆེ་ཚད་མའི་གཞུང་ལ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་ངེས་སུ་དམིགས་ནས་འདི་ག་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་རྒྱ་ཆེ་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པ་ལགས་ན་ཕྱག་དེབ་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོ་ཡོངས་ཀྱི་སྨོན་འདུན་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག
ཅེས་ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༡ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ལ་བྲིས་པ་དགེའོ།།
ཚ་རོང་སྐལ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ནི། ཚ་བ་དཔའ་ཤོད་ཝ་དག་གྲོང་དུ་སྐྱེས། རང་ལོ་དགུ་ཙམ་ནས་ཁྱུང་བླ་གཡུང་དྲུང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཡི་གེ་འདོན་ཀློག་སོགས་བསླབ་པ་དོན་གཉེར། ཕྱི་ལོ་(2000)ལོར་བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པར་འབྱོར་ནས། དེ་གའི་ཉིན་སློབ་ཏུ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དམའ་རིམ་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན། དེ་རྗེས་རང་གི་ཞང་པོ་དང་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་མཆོག་གི་བཀའ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་(2001)ལོར་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་མཁན་སློབ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མདུན་དུ་གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས། ཕྱི་ལོ་(2002)ལོར་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེའི་སྒྲིག་ཁོངས་སུ་ཞུགས། སློབ་གཉེར་གྱི་ཞོར་དུ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བ་མཆོག་གི་བཀའ་མངགས་ལྟར་(2013)ནས་སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་ཀུན་བཏུས་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་དུ་ལས་ཀ་བྱས།
ཕྱི་ལོ་(2012/2017)བར་སྨན་རིའི་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེར་རིག་གནས་འགན་འཛིན་དང་། ཕྱི་ལོ་(2013/2014)ལ་སྨན་རིའི་འཆམ་མཇུག ཕྱི་ལོ་(2015/2016)ལ་སྨན་རིའི་འཆམ་དཔོན། ཕྱི་ལོ་(2012/2017)བར་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་ལ་འཆམ་གྱི་འགན་འཛིན། (2013)ལོར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེའི་རྒྱུན་ལས་རྩིས་པའི་ལས་དོན་བཅས་ཞུས།
ཕྱི་ལོ་(2014/2016)བར་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་དཔལ་ལྡན་སྨན་རིའི་བླ་སྤྱིའི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་འཛིན་གྲྭ་འོག་མ་རྣམས་ལ་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་བྱས། (2017)ལོར་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་མཁན་སློབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཀའ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་གནང་ཡོད་པ་བཅས་སོ།།
1,549 total views, 7 views today


text:
ཆུ་བོ་གླེང་བ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ནི་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་མཚུངས་ཤིང་། ཆུ་བོ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཐུན་མོང་གི་ཚེ་སྲོག་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། ཕན་ནུས། ཆུ་བོའི་ཁྱབ་ཁོངས། འཐུང་ཆུ་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སོགས་རགས་ཙམ་བརྗོད་ཡོད།
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས། ཆུ་བོའི་ཕན་ནུས། གྲོན་ཆུང་།
གླེང་གཞི།
བརྩེ་བའི་བླ་སྲོག་དང་སྙིང་ཉེ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་གི་ཆེད་དུ། མིའི་རིགས་ཀྱིས་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་བགྲང་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆུ་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཚན་པ་གཅིག་རེད་ཅེས་གླེང་ཆོག ངས་འདི་ནས་དུས་ཆེན་ག་གེ་མོ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱིན་མེད་ལ་སེམས་གཙོ་སྨྲ་བ་དང་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་གསང་བ་ཕྲ་མོ་ཞིག་དེ་བས་ཀྱང་གསལ་བཤད་བྱེད་ཀྱིན་མེད། བདག་གིས་འདི་ནས་གླེང་འདོད་པའི་དོན་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱི་བླ་སྲོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ལྟར་རང་གི་འཚོ་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ལའང་དུང་བ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཡོད་དགོས་པའི་ཞུ་མཆིད་རྣལ་མ་ཞིག་ཡིན། ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ནི་སེམས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རེ་རེའི་ཕྲག་ཏུ་བབ་པའི་འོས་འགན་ཡིན་ན། ཁོར་ཡུག་སྤྱིའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་ཤོས་སུ་གྱུར་པའི་ཆུ་དང་གཙང་བོར་གཅེས་སྐྱོང་གནང་བ་ནི་ང་ཚོ་ཐེ་བའི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་བླ་སྲོག་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བའི་བཤོལ་དུ་མེད་པའི་ལས་དོན་ཞིག་མིན་ནམ་ཅི། གནད་དོན་འདི་གསེད་བཀྲོལ་ཡོང་ཆེད་བདག་གིས་ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཕན་ནུས་སོགས་ས་བཅད་གཅིག་དང་། འཐུང་ཆུ་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་གླེང་བ་བཅས་ས་བཅད་གཉིས་སུ་དྲིལ་ནས་གླེང་བར་འདོད།
ས་བཅད་དང་པོ། ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཕན་ནུས་སོགས་གླེང་བ།
དང་པོ། ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འཐུང་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས།
གནའ་བོའི་གྷི་རི་སིའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཐེ་ལེ་སི་ཡིས། ཆུ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ཞེས་དང་། འཇར་པན་ཚན་རིག་པ་ཅང་པིང་ཧྲིང་གིས། ཆུ་ནི་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་ཚེ་སྲོག་ཡོད་ཚད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།[1] ཞེས་ལེགས་པར་གདམས་པ་ལྟར་དྭངས་གཙང་གི་ཆུ་ཐིགས་རེ་རེས་སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ང་ཚོས་ཆུ་བོ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་དགོས། ཆུ་བོ་སྲུང་སྐྱོང་དགོས་ན་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཕན་ནུས་སོགས་སྔོན་དུ་ཤེས་དགོས་ སྙམ། ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཆུ་མིག་དྭངས་གསལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཡིན་ཏེ། གནས་མཆོག་སྐྱེས་དངོས་སྣ་མང་རྟོག་ཞིབ་སྟབས་རྒྱལ་ལས། གནའ་བོའི་གངས་རི་དང་། སྲིད་པའི་ཁ་བ་བསྟི་ཆགས། གཞན་ཡང་ཆར་འབབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱུང་ཞིང་། འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་ནང་གི་ཆུ་རྡུལ་སོགས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་སྐྱེས། མཁའ་དབུགས་དང་ས་གཤིས་ནང་གི་བརླན་གཤེར་གྱི་ཆ་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཏེ་གྲུབ་ཡོད།[2] ཅེས་བཤད་པ་ལྟར་ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཆུ་བོ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་དག་ཅིག་བྱེད་དགོས་ན་ཐོག་མར་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ས་གོ་ལའི་སྟེང་དུ་ཆུ་བོའི་རིགས་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་དང་འཁྱག་རོམ། མཚོ་དང་མཚེའུ། ཆུ་ཀླུང་དང་ཆུ་ཕྲན་ཆེ་ ཆུང་ཡོད། ད་རུང་ས་སྟེང་གི་ཆུ་དང་ས་འོག་གི་ཆུ། ཆུ་ཚན་དང་ཆུ་རུལ། ཟིལ་པ། སེར་བ། ཆར་པ། ཁ་བ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། ཆུ་བོ་ནི་རླུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་རྒྱུན་པར་བཟའ་བཏུང་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་སྤྱོད་རུང་བའི་དྭངས་གཙང་གི་ཆུ་ནི་ག་ས་གང་ནས་འབྱུང་མི་སྲིད། སའི་གོ་ལའི་ལྷོ་བྱང་གི་འཁྱག་རོམ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་ལས་སའི་སྟེང་འོག་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། གཙང་བོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་རླན་གཤེར་འཁོར་སྐྱོད་ལས་མཁའ་དབྱིངས་ནས་འབབ་བཞིན་ཡོད་པ། སྐྱེ་དངོས་དང་རྩྭ་ཐང་ས་གཞི་སོགས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་ཆུ་ཕོར་གང་མ་རྫོགས་ནའང་རང་ནུས་ཀྱི་ཆུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད། ལྗོན་ཤིང་དང་རྩྭ་ཐང་སོགས་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་རིགས་དང་ས་གཞི་དང་གཙང་བོ་ཆུ་ཕྲན་སོགས་ལ་བདག་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱས་ནའང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ། ཆུ་བོའི་ཕན་ནུས།
སྐྱོ་ཉིན་རྩི་ཆུའི་ཁོར་སྲུང་ཞེས་པའི་དེབ་ལས། ཆུ་གཙང་མ་བརྙོགས་ན་ཀླུ་མི་དགའ། །རྩྭ་རྩི་ཤིང་བཅད་ན་ཚེ་མི་རིང་། ། རི་བཟར་བོ་བསློགས་ན་ས་མི་དགའ། །དྲི་ངན་པ་བདུག་ན་གནམ་མི་དགའ། །ཞེས་དང་། གད་སྙིགས་ཆུ་ལ་དོར་བ་ནི། ཆུ་ལ་དུག་དྲངས་པ་དང་འདྲ།[3] ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ཆུ་བོ་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་འཐུང་ཆུ་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་སྦགས་བཙོག་བཟོ་མི་རུང་། ཆུ་བོ་ནི་ཚེ་སྲོག་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་འཛམ་གླིང་ས་སྒང་གི་གཞི་ཆ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆུ་བོས་བཟུང་ཡོད་ལ། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འཐུང་ཆུ་ཆོག་པའི་ཆུ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། རྩི་ཤིང་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་དག་ནི་ཆར་ཆུས་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་ཅིང་། ཆུ་བོས་ནགས་ཚལ་སོགས་རྩི་ཤིང་གི་ས་ཁུལ་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་པས་ཆུ་དང་སྐྱེ་དངོས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོར་ཡོད་པས་ཆུ་མེད་ན་རྩི་ཤིང་སོགས་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། ས་སྒང་ཐོག་ཏུ་འཚོ་བའི་སྐྱེ་འགྲོ་དག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད། ཆུ་བོ་ཡོད་པས་སྡོང་འཛུགས་ནགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱུགས་ལས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པ། ཞིང་ལས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་འཐུང་ཆུ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་མང་པོ་ཞིག་སྲུང་བཞིན་ཡོད་དེ། ཁོར་ཡུག་ཚན་རིག་གི་སྐོར་ལས། འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་གྱི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་དཀོན་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད།
དང་པོ། ཞིང་ལས་དང་བཟོ་ལས། འཚོ་བར་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཆུའི་ཚད་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕར་བར་གྱུར། ཞིང་ལས་ལ་བེད་སྤྱོད་པའི་ཆུ་དང་བཟོ་ལས་ལ་བེད་སྤྱོད་པའི་ཆུ་སོ་སོར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བ་ཚྭ་མེད་པའི་ཆུ་བེད་སྤྱོད་ཚད་ཀྱི་70%དང་22 ཟིན་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་ཡང་དགོས་མཁོའི་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། མི་གྲངས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཇེ་མང་དང གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་འཚོ་བར་སྤྱོད་པའི་ཆུ་དགོས་མཁོའི་ཚད་ཀྱང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་བར་གྱུར།
དུས་རབས་20འགོ་ནས། བཟོ་ལས་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཡིས་ཆུ་སྤྱིའི་བཀོད་སྤྱོད 22. ~7% ལས་ཟིན་མེད། འཛམ་གླིང་གི་མི་གྲངས་དང་བཟོ་ལས་ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་བརྒྱུད་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཟད་གྲོན་ཇེ་ཆེར་གྱུར། སྤྱི་ལོ་1900ལོ་ནས་1975ལོའི་བར། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཆུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་ལོ་རེ་བཞིན3%~5%མགྱོགས་ཚད་ཀྱིས་འཕར་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་ལོ་20ནང་ལྡབ་རེ་འཕར་ཡོད། བཟོ་ལས་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་འཕར་ཚད་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས། 1950ལོར་ཆུའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་22.7% ཡིན་པ་དང་། 2000ལོར་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཆུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་རྒྱ་དཔངས་སྨི་[m3]དུང་ཕྱུར་60000ཡིན་པས། འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་སྤྱིའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་15%ཟིན་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་བཞི་བཅུའི་རིང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཆུ་ལྡབ་ 40 འཕར་ཡོད། ཞིང་ལས་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ལྡབ་ 2 འཕར་ཡོད། འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཟིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་ལས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཆུ་ 40% ཟིན་ཡོད། དེའི་ནང་ 2/3 ལྕགས་རིགས་བཙོ་སྦྱངས་དང་རྡོ་སྣུམ། རྫས་འགྱུར་བཟོ་གྲྭ། ཤོག་བུ་བཟོ་གྲྭ་དང་ཟས་རིགས་ཁེ་ལས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བཏང་བ་ཡིན། བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་བསྡུར་ན། འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཟོ་ལས་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཆུའི་ཚད་ཅུང་ཉུང་། མེ་རེའི་སྤྱི་སྙོམ་གྱིས་རྒྱ་དཔངས་སྨི་ 20-40[m3] ཡིན།[4]
གཉིས་པ་ནི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་སྦགས་བཙོག་ཆེན་པོ་ཕོག་པས་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་ལས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཕུད་པའི་བཙོག་ཆུ་ལོ་རེ་ལ་རྒྱ་དཔངས་སྨི་དུང་ཕྱུར་30000[m3]ཟིན་ཅིང་། ས་འོག་གི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཕྱེད་ལ་སྦགས་བཙོག་ཐེབས་ཡོད།[5]⑤ ཅེས་དང་།
གསུམ་པ་ནི་ཤིང་ནགས་གང་འདོད་དུ་བཅད་པས་ཆར་ཆུ་ཉུང་བར་གྱུར་ཞིང་ས་འོག་གི་ཆུ་ལ་ཁ་གསབ་མ་ཐོབ། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་རེ་བཞིན་རྒྱ་དཔགས་སྨི་དུང་ཕྱུར་5500 ས་འོག་ནས་འཐེན་ཞིང་། ས་ཁུལ་མང་བོ་ནས་ས་འོག་གི་ཆུ་འཐེན་པར་ཚོད་འཛིན་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད།[6]⑥ ཞེས་ལེགས་པར་བཤད་པར་ལྟར་ཆུ་བོ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་མོ་ཡིན་པར་གྲགས་པའང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཨང་། ཆུའི་བྱེ་བྲག་ཆར་ཆུས་མིའི་ལུས་སྟེང་གི་དུག་ནད་སེལ་ཏེ། གནས་མཆོག་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རྟོག་ཞིབ་སྟབས་རྒྱལ་ལས། ཆུའི་བྱེ་བྲག་ཆུས་མིའི་ལུས་སྟེང་གི་དུག་ནད་སེལ་ཞིང་ལུས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཧ་ཅང་ཕན་ནུས་ལྡན། ད་རུང་སྐར་མ་རི་ཥི་ཤར་བའི་ཆུ་སོགས་ཀྱིས་ནད་ཡམས་འགོག་པ།[7] ཞེས་མདོ་རྒྱུད་སོགས་ལས་གསུངས། ཆུ་ཡིས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁ་དབུགས་སྙོམ་སྒྲིག་དང་། ཆུས་ཁོར་ཡུག་གི་སྦགས་བཙོག་གཙང་མ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དོ། །
གསུམ་པ། ཆུ་བོའི་ཁྱབ་ཁོངས།
སའི་གོ་ལ་ངོས་ 70% ནི་ཆུས་བཀང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སའི་གོ་ལའི་མིང་ལ་ཆུའི་གོ་ལ་ ཞེས་གྲགས། ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་སྤྱིའི་བརླན་ས་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་[kilometer]གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་ཚོ་4.7[km2] ཡོད་པ་དང་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་འདིར་རླན་གཤེར་དང་ས་ཁམས་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཡུལ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མང་དུ་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་རྩྭ་ཐང་གི་བརླན་ས་དང་། མཚོ་རྫིང་གི་བརླན་ས། ཆུ་ཀླུང་གི་བརླན་ས། ནགས་ཚལ་གྱི་བརླན་ས་སོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཡོད། ལྷག་ཏུ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ་གཙོས་པའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ཆུང་གྲངས་མང་གིས་ཆུའི་ས་ཁོངས་བཟུང་ཡོད་དོ། །
ས་བཅད་གཉིས་པ། ཆུ་བོ་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་གླེང་བ།
དང་པོ། ཚེ་སྲོག་གི་ཕྱེད་ཀ་ནི་ཆུ་བོ་ཡིན་ཚུལ།
ཆུ་བོ་ནི་ང་ཚོ་སྐྱེ་འགྲོ་ཐུན་མོང་ལ་དབང་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་རེད། མིའི་རིགས་ལ་ཆུ་བོ་བཙོག་པ་བཟོ་བ་དང་། ནགས་ཚལ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་བ་ནས་མེད། ང་ཚོའི་འགྲོ་བ་མི་གཙོས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་60%—70%ཙམ་ཆུས་བཟུང་ཡོད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཆུ་མེད་ན་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཙོས་སྲོག་ཆགས་གཅིག་ཀྱང་ས་ཆེན་མོའི་ཐོག་ཏུ་འཚོ་མི་ཐུབ་པ་ཤེས་དགོས། སྐྱེ་དངོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རླན་གྱི་གྲུབ་ཆ་མེད་པ་ཡིན་ན། འཐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལས་གསོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་ངང་འཚོ་མི་སྲིད་པས་ཆུ་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས།
གཉིས་པ། འཛམ་གླིང་གི་ཆུའི་འབོར་ཚད།
སྤྱིར་ས་གོ་ལ་ཧྲིལ་བོ་འདིའི་ 70% ཆུས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། ཡིན་ནའང་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཏུང་ཆུར་སྤྱོད་རུང་བའི་ཆུ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་། སའི་གོ་ལའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཆུའི་ 1% ཙམ་ལས་འཐུང་ཆུར་སྤྱོད་མི་རུང་བ་ཡིན། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། དེང་སང་ཡང་ཧྥེ་གླིང་སོགས་ས་ཁུལ་གང་མང་ཞིག་ན་ལོ་ལྟར་འཐུང་ཆུའི་དཀའ་ངལ་ལ་འཕྲད་དེ་མི་དང་སྲོག་ཆགས་གྲངས་ལས་འདས་པ་འཆི་བཞིན་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་པས་ཚོད་དཔག་ལྟར་ན། མི་རིང་བར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་གང་མང་ཞིག་ལ་འཐུང་ཆུའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། འདི་ལྟར་ཁོར་ཡུག་གཏོར་རླག་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་སོང་ན་ལོ1500རྗེས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཐུང་ཆུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་འགྲོ་བའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད།
གསུམ་པ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་དགོས་ཚུལ།
དེང་སང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་ལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཆུ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས། ཆུ་ལེན་གནས་དང་། གཙང་སྤྱོད་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆུ་སྤྱོད་མཁན་མེད་ནའང་ཆུ་སྒོ་གཏན་མེད་པ། ཡང་ན་ད་དུང་ཆུ་ཐིགས་འཛག་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་འདི་འདྲ་མཐོང་ཚེ་ལམ་སང་ཆུ་སྒོ་གཏན་དགོས། ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་ནི་ཚེ་སྲོག་ལས་གལ་ཆེ་བའི་འདུ་ཤེས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་ང་ཚོ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་སྐྱེ་འགྲོ་ཐུན་མོང་གི་འཚོ་གནས་ལ་འགན་ཁུར་དགོས། དཔེར་ན། སྐར་ཆ་རེར་ཆུ་ཐིགས་རེ་འཛག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུས་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ནང་དུ་ལུས་ཕུང་གཙང་མ་ཞིག་འཁྲུ་བྱེད་དང་ཡང་ན་སྔོ་ཚལ་ས་ཞིང་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་འགར་ཆུ་འདྲེན་ཐུབ་པ་ཞིག་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཆེད་མཁས་པ་དག་གིས་བཤད། རྒྱུན་པར་ལག་པ་དང་། ངོ་གདོང་། རྐང་པ། བཞིན་སྔོ་ཚལ་དང་གྱོན་པ་སོགས་འཁྲུད་སྐབས་རབ་བྱུང་ན་ཀ་ཏོ་ར་སྤྱད་དེ་ཆུ་བླངས་ནས་སྤྱད་ན་ཧ་ཅང་གྲོན་ཆུང་བྱ་ཐུབ། ད་དུང་ལན་གཅིག་སྤྱོད་ཟིན་ཡང་འདག་རྫས་དང་རྫས་འགྱུར་སོགས་ཀྱིས་ལྷད་མ་འདྲེས་པའི་ཆུ་དག་ནི། འཛུགས་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་ར་བ། སྣོད་ཆས་རས་ཕྱགས་སོགས་བཀྲུ་ཆོག་ལ། གལ་ཏེ་ཆུ་སྒོ་ཕྱེས་ནས་བཀྲུ་ནའང་སྤྱོད་སྒོ་དང་བསྟུན་ནས་ཆུ་སྒོ་ཕྱེ་ཚད་ལ་ཚོད་འཛིན་དགོས།
བཞི་པ། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་ཚུལ་སྐོར།
མིའི་འཐུང་ཆུ་ནི་ཧ་ཅང་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ཆུ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་རི་མཐོ་ས་དང་། ས་གཙང་ས། ཆུ་བོ་མང་སའི་གནས་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡིན་པས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གོང་བཞིན་ཆུ་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་དགོས་ལ། ལྷག་ཏུ་སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་བོ་རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ་གཙོས་པའི་ཆུ་བོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས། ཤེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་འགན་ཁུར་དགོས། ལྷག་པར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་བ་དག་གིས་དགུན་ཁར་ཆུ་སྦུག་འཁྱག་གས་སོགས་ཆག་སྐྱོན་འབྱུང་ཉེན་ཡོད་པས་དུས་མིན་དུ་ཆུ་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་མི་རུང་། དབྱར་ལྗོངས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་མེད་པར་ཆུ་གཙང་གང་སར་འདྲེན་པ་སོགས་དེ་ལས་ཀྱང་མི་བྱ་བ་མཁྱེན། ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་ལྡན་ཡོངས་ཀྱི་མ་འོངས་བའི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོར་ཡོད་པས་སོ་སོས་མིག་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིངས་ནས། སྤྱིར་ན་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོ་དང་། བྱེ་བྲག་དྭངས་གཙང་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུ་བོར་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཆུ་ལ་གྲོན་ཆུང་མ་བྱས་ན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་། གྲོང་ཁྱེར་སོ་སོ་དང་མི་མང་འཚོགས་ས་ནས་ཆུ་གྲོན་[ཆུ་ཏོན་ton]གཅིག་ལ་སྒོར་ 3—5 བར་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཉམས་པར་མ་བཞག་ན་དཔལ་འབྱོར་ཀྱང་མང་པོ་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། ཆུ་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱས་ན་སྤྱིར་ན་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ཚེ་སྲོག་གི་རྒྱུན་བསྲིང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དཔལ་འབྱོར་ལའང་གྲོན་ཆུང་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།
མཇུག་བསྡུ་བ།
མདོར་བསྡུས་ན། འཇར་པན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཅང་པིང་ཧྲིང་གིས། ས་ཡི་གོ་ལའི་ཆུ་དྭངས་གཙང་བཟོ་བའི་ལས་འགན་སུ་ཞིག་གིས་འཁུར་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འཁུར་དགོས་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོ་ནི་ཆུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ང་ཚོ་ནི་ས་ཡི་གོ་ལའི་ཐོག་ཏུ་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པས། ས་ཡི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་ཆུ་གཙང་མ་བྱེད་པའི་འོས་འགན་ཡོད་པ་རེད།[8] ཅེས་ལེགས་པར་གདམས་པ་ལྟར་ཚེ་སྲོག་ཡོད་ཚད་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཞིང་ཁམས་ཤིག་བསྐྲུན་དགོས་ན་སའི་གོ་ལ་ཁ་མ་བྲལ་བའི་སྔོན་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོ་དང་། ལྷག་ཏུ་རང་བྱུང་གི་ཆུ་བོ་དྭངས་གཙང་ལྡན་པ་དག་སྔར་བཞིན་མུ་ནས་མུ་རུ་གནས་ཐུབ་པར་དགོས། ཆུ་ནི་ཆེས་དྭངས་གཙང་ལྡན་པའི་ངང་ཚེ་སྲོག་གྲངས་མང་ཞིག་རྒྱུན་སྲིང་བྱས་ནས་བཞུར་གྱིན་ཡོད། ཆུ་བོས་འགྲོ་བ་མི་གཙོས་པའི་སེམས་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཚེ་སྲོག་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་རང་ཉིད་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ཆུ་བོ་གད་སྙིགས་དང་། མི་གཙང་བའི་རྫས་ངན་སོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་འབག་བཙོག་བཟོ་མི་རུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་དགོས། ཆུ་བོ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་སྲོག་མང་པོ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་མཚུངས། ཆུ་ནི་སའི་གོ་ལའི་སྲོག་རྩ་ཡིན་པ་དང་། ཆུས་སྐྱེ་དངོས་སྦྲུམ་པར་བྱས་པ་དང་། གསོ་རླུང་བསྐྱེད་པ། སྲོག་ཆགས་སོགས་བསྐྲུན་པ་རེད་དོ། །
[ ]རྟགས་འདིའི་ནང་གི་མཆན་རྣམས་རྩོམ་སྒྲིགས་པས་བཀོད་པ་ཡིན།
མཆན།
① འཇར་པན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཅང་པིང་ཧྲིང་གིས་བརྩམས་ཤིང་འདན་མ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རྒྱལ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་ >དེབ་གསུམ་པ་ལོ་ཉིན་མི་རིགས་རིག་གནས་དར་སྤེལ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2016ལོའི་ཟླ་12པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་81པ།
② ཟུར་མང་ཕ་ཁྱིམ་གཅེས་སྐྱོང་ཚོགས་པས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ >སྤྱི་ལོ་2015ལོའི་ཟླ་1པོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་61པ།
③ རྩི་ཆུ་ཁོར་སྲུང་མཉམ་ལས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོར་སྲུང་དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་ >མར་མེའི་རིག་མཛོད་པར་ ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2017ལོའི་ཟླ་6པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་5 པ།
④བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་དང་། ཐང་སྐོར་དབུས་སྐྱབས། ཏིང་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་གསུམ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་མ་འོངས་པའི་ཉི་གཞོན་མི་རིགས་ སྐད་ཡིག་གི་བྱིས་པའི་གཞི་སྤུས་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས་ལས་ >མི་རིགས་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ཟླ་བ་5པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་227པ།
⑤ བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་དང་། ཐང་སྐོར་དབུས་སྐྱབས། ཏིང་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་གསུམ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་མ་འོངས་པའི་ཉི་གཞོན་མི་རིགས་ སྐད་ཡིག་གི་བྱིས་པའི་གཞི་སྤུས་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས་ལས་ >མི་རིགས་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ཟླ་བ་5པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་228པ།
⑥ བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་དང་། ཐང་སྐོར་དབུས་སྐྱབས། ཏིང་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་གསུམ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་མ་འོངས་པའི་ཉི་གཞོན་མི་རིགས་ སྐད་ཡིག་གི་བྱིས་པའི་གཞི་སྤུས་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས་ལས་ >མི་རིགས་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང ་གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ཟླ་བ་5པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་228པ།
⑦ ཟུར་མང་ཕ་ཁྱིམ་གཅེས་སྐྱོང་ཚོགས་པས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ >སྤྱི་ལོ་2015ལོའི་ཟླ་1པོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་62པ།
⑧ འཇར་པན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཅང་པིང་ཧྲིང་གིས་བརྩམས་ཤིང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྒྱུར་བའི་ >དེབ་དང་པོ་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2016ལོའི་ཟླ་1 པོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་202 པ།
[1]འཇར་པན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཅང་པིང་ཧྲིང་གིས་བརྩམས་ཤིང་འདན་མ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རྒྱལ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་ >དེབ་གསུམ་པ་ལོ་ཉིན་མི་རིགས་རིག་གནས་དར་སྤེལ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2016ལོའི་ཟླ་12པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་81པ།
[2] ཟུར་མང་ཕ་ཁྱིམ་གཅེས་སྐྱོང་ཚོགས་པས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ >སྤྱི་ལོ་2015ལོའི་ཟླ་1པོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་61པ།
[3] རྩི་ཆུ་ཁོར་སྲུང་མཉམ་ལས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོར་སྲུང་དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་ >མར་མེའི་རིག་མཛོད་པར་ ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2017ལོའི་ཟླ་6པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་5 པ།
[4] བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་དང་། ཐང་སྐོར་དབུས་སྐྱབས། ཏིང་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་གསུམ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་མ་འོངས་པའི་ཉི་གཞོན་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་བྱིས་པའི་གཞི་སྤུས་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས་ལས་ >མི་རིགས་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ཟླ་བ་5པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་227པ།
[5] མ་འོངས་པའི་ཉི་གཞོན་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་བྱིས་པའི་གཞི་སྤུས་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས་ལས་ >མི་རིགས་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ཟླ་བ་5པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་228པ།
[6] མ་འོངས་པའི་ཉི་གཞོན་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་བྱིས་པའི་གཞི་སྤུས་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས་ལས་ >མི་རིགས་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ཟླ་བ་5པར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་228པ།
[7] ཟུར་མང་ཕ་ཁྱིམ་གཅེས་སྐྱོང་ཚོགས་པས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ >སྤྱི་ལོ་2015ལོའི་ཟླ་1པོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་62པ།
[8] ཆུ་ཡིས་དྲིས་ལན་ཤེས། དེབ་དང་པོ་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2016ལོའི་ཟླ་1 པོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས 202 པ།


text:
ལྟ་གྲངས།
ཨེན་སུ་ཐན(爱因斯坦)དང་ཉིང་རྡུལ་འཕུར་འདེལ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཀུན་ལ་གསལ་ཏེ། ཁོང་གིས་ཧྥུ་ལན་ཁུ་ལེན(富兰克林·罗斯福)ལ་བསྐུར་བ་ཞེས་བའི་གྲགས་ཅན་གྱི་འཕྲིན་ཡིག་དེར་མིང་རྟགས་བཀོད་ནས་ཨ་རིར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉིང་རྡུལ་དམག་འཁྲུག་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་སྐུལ་མ་བྱས་པ་མ་ཟད། འཁྲུག་ཆེན་རྗེས་སུ་ཁོང་ད་དུང་ ཉིང་རྡུལ་དམག་འཁྲུག་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་འབད་འབུང་ཆེན་པོ་བྱས། འོན་ཀྱང་། དེ་དག་ནི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་དྲུད་པའི་ཁེར་རྐྱང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཁོ་ན་མིན་པར། དོན་དངོས་ཐོག ཨེན་སུ་ཐན་གྱིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་གཅིག་གིས་མཚོན་ན། ཁོང་གི་་མི་ཚེ་གང་བོ་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་མཉམ་བྱའི་བར་ན་སོམ་ཉིའི་དྲ་བར་ཚུད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
ཨེན་སུ་ཐན་ཆེས་ཐོག་མར་ཆབ་སྲིད་བྱ་གཞག་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་གིས་་པོ་ལེན(柏林)དུ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་འགན་བཞེས་བཞིན་ཡོད་ལ། མི་མགོ་སྙེ་རྡོག་འབྲེག་འབྲེག་ལྟ་བུར་གསོད་པ་སོགས་དངོས་སུ་མཐོང་བས་སྡང་སེམས་དྲག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ། དམག་འཁྲུག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྔམ་སྟོན་གྱི་ནང་དུ་ཚུད། ཁོང་གིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་མི་དམངས་ཀྱིས་དམག་མི་བསྡུ་བར་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐུལ་འདེད་དང་རྒྱལ་ནང་གི་ངོ་རྒོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པས། ཁོང་གི་ལས་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ལ་སྡང་མིག་སྤྲད། དེའི་རྗེས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་པ་དང་ལེགས་བཅོས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱབ་པས། འདིས་ཀྱང་མི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་མ་ཟད་། མ་འགྱངས་བར་ཁོང་གི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་གིས་ཀྱང་ཨ་རིར་བཅར་འདྲི་བྱེད་པར་དཀའ་ཁག་སྐྲུན། ཐ་ན། སློབ་རྒྱུན་སྤེལ་བ་ཡང་དཀའ་བསྔལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
ཨེན་སུ་ཐན་གྱི་རླབས་ཆེ་བའི་བྱ་གཞག་གཉིས་པ་ནི་ཡིའུ་ཐའེ་犹太རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་རིང་ལུགས་ཡིན། ཁོ་རང་ཁྲག་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་ཡིའུ་ཐའེ(犹太)མི་ཡིན་ཡང་། 《དམ་པའི་གསུང་རབ་ 》 ཁྲོད་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གི་བཤད་ཚུལ་དང་ལེན་མི་བྱེད། འདི་འདྲ་ཡིན་རུང་། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་དང་པོའི་སྔོན་དང་དེའི་བར་དུ། ཡིའུ་ཐའེ་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རིང་ལུགས་ལ་ངོས་འཛིན་སྔོན་ལས་གསལ་བ་དྱུང་། འདིས་ཁོ་རང་དལ་བུར་ཡིའུ་ཐའེ་བའི་ཚོགས་པ་དང་ཉེ་བར་བཅར་དུ་བཅུག དེའི་རྗེས་སུ་ཁོ་རང་དངོས་གནས་འཛེམ་མེད་ལྷུག་པོར་བརྗོད་མཁན་གྱི་ཡིའུ་ཐའེ་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་མི་དགའ་བའི་སྡང་མིག་འཕང་ཡང་། ཁོང་གི་འདོད་ཚུལ་སྤེལ་བར་བཀག་འགོག་བྱེད་མ་ཐུབ། ཁོང་གི་གཞུང་ལུགས་སྤེལ་མ་ཐག་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་སྐད་ཆ་མང་བོ་ཞིག་ཐོན་པ་མ་ཟད། ཐ་ན། ཨེན་སུ་ཐན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྩ་་འཛུགས་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་། མི་ཞིག་ལ་གཞན་པར་ངན་སྐུལ་ནས་ཨེན་སུ་ཐན་ལྐོག་གསོད་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཉེས་བ་ལྟར་ཐག་གཅད། (ཨ་སྒོར་༦གི་ཆད་པ་ལས་མ་བཅད) འོན་ཀྱང་། ཨེན་སུ་ཐན་རང་ནི་ཧ་ཅང་བབ་བརླིང་བའི་སྒོ་ནས།  >ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་པར་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས། ཁོང་གིས་གལ་ཏེ་ང་ལ་དངོས་གནས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ཚེ། མི་གཅིག་གིས་ང་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་ན་ཆོག་ཅེས་པ་དགག་ལན་སློག
༡༩༣༣ལོར། ཞི་ཐི་ལི(希特勒)སྲིད་སྟེགས་དུ་བུད། འདིའི་སྐབས་ཨེན་སུ་ཐན་ཨ་རིར་་ཡོད། ཁོས་ད་ནས་བཟུང་ཕྱིར་འཇར་མན་དུ་མི་ལོག་རྒྱུའི་གཏམ་བསྒྲགས། རྗེས་ནས་ན་ཙིའི(纳粹)དང་བླངས་དམག་གིས་ཁོང་གི་ཁང་བར་བསྔོག་བཤེར་བྱས་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་དངུལ་ཁང་གི་རྩིས་ཐོའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་གཞུང་བཞེས་བཏང་། པོ་ལེན་གྱི་ཚགས་པར་ཁང་ཞིག་གི་འགོ་བརྗོད་དུ་“ཨེན་སུ་ཐན་སྐོར་གྱི་འཕྲིན་བཟང་ཞིག་སྟེ། ཁོ་ཕྱིར་འོང་མི་སྲིད་”ཅེས་བཀོད་ཡོད། ཨེན་སུ་ཐན་གྱིས་ན་ཙིའི་འཇིགས་སྐུལ་འོག་ཞི་བདེ་རིང་ལུགས་དོར་ཞིང་། མཇུག་མཐར། མཇར་མན་གྱི་ཚན་རིག་པས་ཉིང་རྡུལ་འཕུར་འདེལ་བཟོ་བར་སེམས་ཁྲལ་བྱུང་བས། ཨ་རིར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉིང་རྡུལ་འཕུར་འདེལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་བའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་ཉིང་རྡུལ་འཕུར་འདེལ་འཕེལ་ཐོག་མ་འབར་གས་མ་བྱས་སྔོན་ནས་ཉིང་རྡུལ་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཁའི་ཚུལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གསལ་འདེབས་བྱས་པ་མ་ཟད། ཉིང་རྡུལ་མཚོན་ཆས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་བའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན།
ཨེན་སུ་ཐན་གྱི་མི་ཚེའི་ཧྲིལ་པོར་ ཞི་བདེའི་དོན་དུ་འབད་འབུང་དང་ཤུགས་སྣོན་རྒྱབ་པའི་ཁྲོད་ཧ་ཅང་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་མེད་པ་དང་། གྲོགས་པོ་ཉུང་ངུ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཁོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་མེད། འོན་ཀྱང་། ཁོའི་ངག་ཐོག་གིས་ཡིའུ་ཐའེ་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དེ་༡༩༥༢ལོ་ནས་ཁས་བླངས་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་རང་དབྱི་སི་རེལ(以色列)གྱི་ཙུང་ཐུང་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཆབ་སྲིད་ཁྲོད་དུ་རྣམ་དག་ཟོལ་མེད་ཡིན་དྲག་འདུག་བསམ་ཏེ། གུས་པའི་ངང་ནས་དང་ལེན་བྱས་མེད། འོན་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་དངོས་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་མིན་ཏེ། ཡང་བསྐྱར་ཨེན་སུ་ཐན་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་གཅིག་བེད་སྤྱད་ན། “ཆབ་སྲིད་ནི་གནད་སྐབས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་། མཉམ་བྱ་གཅིག་ནི་གཏན་དུ་གནས་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ངར་མཚོན་ན། མཉམ་བྱ་ནི་དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ཡོད་དོ།།།