text:
བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་དང་མདའ་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་བཞེས་མྱོང་བའི་ཉི་ཧོང་པ་ཞིག་གླེང་བ།
ཉི་ཧོང་གི་ཡུལ་འདིར་མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་ཕྱིན་པ་དང་། དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་ཡ་ཡོ་ཨིའི་( Yayoi )ཡུལ་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་ཡ་མ་ཐ་ཨི་ཁོ་ཀུ་( Yamataikoku)ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ནའང་། དུས་རབས་གསུམ་པའི་མཐའ་ལ་རྒྱལ་ཕྲན་དེ་མེད་པར་མངོན། དུས་རབས་བཞི་པའི་མགོ་ཙམ་ལ་ཡ་མ་ཐོ་( Yamato)གྲགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡུལ་འདིར་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་དབྱིབས་ཐོན་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་དང་ཁོ་རེ་ཡའི་དབར་དམག་འཐབ་ལན་མང་བྱུང་བས་ཡུལ་དེ་གཉིས་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་ཡ་མ་ཐོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་འབྱོར་འདུག་ལ། ཡུལ་འདིའི་ཤེས་རིག་དང་། ལམ་ལུགས། ཅ་ལག་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཡུལ་ནས་བླངས་པར་བཤད།ཡུལ་དེར་ཡ་མ་ཐོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབྱིབས་ཐོན་རྗེས། ཤཱོ་ཐོ་ཁུ་ཐ་ཨི་ཤིའི་(Shotoku taishi)དུས་རབས་སྟོད་སྨད་དང་། ཧེ་ཨི་ཨང་( Heian )དུས་རབས། ཁ་མ་ཁུ་རའི་(Kamakura)དུས་རབས། ན་རའི་( Nara)དུས་རབས། ལྷོ་བྱང་གཞུང་དང་མུ་རོ་མ་ཆི་( Muromachi )དང་དམག་གི་དུས་རབས། ཐོ་ཁུ་རྒ་ཝའི་( Tokugawa)དུས་རབས། མེ་ཨི་རྗི་( Meiji)དུས་རབས། ཐ་ཨི་ཤཱོ་( Taisho)དང་ཤཱོ་ཝའི་( Shawa)དུས་རབས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས«ཉི་ཧོང་ཆོས་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས»སུ་གསལ་ལོ། ། ཆོས་འབྱུང་དེའི་ནང་དུ་གོང་གསལ་ཉི་ཧོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གཞན་བོད་དུ་སླེབས་པའི་ཉི་ཧོང་པ་སྐོར་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཐོར་རེ་བ་ཞིག་གསལ་[1]མོད། ཁོ་བོས་གཤམ་དུ་གླེང་འདོད་པའི་མི་སྣ་དེའི་སྐོར་ལ་ནི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་གླེང་བརྗོད་བྱས་པ་མ་མཐོང་།
འོན་ཀྱང་། «ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག»ཅེས་པའི་དེབ་ཀྱི་གླེང་བརྗོད་དུ་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་ཐང་དང་བོད་གཉིས་དབར་ལ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་བྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྐབས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོས་རྒྱ་ནག་ཐང་གི་རྒྱལ་སར་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་མངགས་གཏོང་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཉི་ཧོང་གི་གོང་མ་ཀཱ་མུས་(Kammu)ཀྱང་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་ཀཱངྷོ་ནོ་མཱ་རུས་(Kadonomaru)རྒྱ་ནག་ཏུ་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་དང་། གཞུང་འབྲེལ་འཛུགས་ཆེད་མངགས་གཏོང་བྱས་འདུག སྐུ་ཚབ་དེས་རྒྱ་ནག་ཐང་དང་གཞུང་འབྲེལ་འཛུགས་པའི་ཞོར་དུ་བོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་སྐུ་ཚབ་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱས་རྗེས། ཁོང་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་གོང་མར་ཐང་གི་རྒྱལ་སར་ཤ་ཞེན་མེད་པའི་བློན་པོས་ཁེངས་ཤིང་། ཕྱི་ཚུལ་གཤིས་སྤྱོད་ངན་པའི་བོད་རིགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། ཞི་ལྷོད་ཀྱི་གོ་སྐབས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ཟིང་འཁྲུག་གི་གནས་སུ་ལྷུང་བ་སོགས་མདོར་ན་སྐབས་དེའི་ཐང་གི་རྒྱལ་སའི་གནས་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཉི་ཧོང་པས་བོད་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་བའི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་[2]པ་རེད། ཁོ་བོས་སྙན་ཐོ་དེ་གང་དུ་གསལ་མིན་ཐད་ལ་རྩོལ་བ་མ་བྱས་མོད། དུས་རབས་དགུ་པ་ནས་ཉི་ཤུ་པའི་བར་དུ་ཉི་བོད་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་བཙལ་ནའང་ད་ཕན་ལག་སོན་མ་བྱུང་།
ལར་ནས་ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་མི་རིགས་ཁག་ཅིག་བོད་ནས་ཡོང་སྐོར་གྱི་དེབ་དང་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་ཡོད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། ཉི་ཧོང་སྐད་ཀྱི་བྱ་ཚིག་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་བྱ་ཚིག་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཉི་ཧོང་གི་གྲངས་ཀ་གཅིག་ནས་བཅུ་བར་སྒྲ་འབོད་སྟངས་ཧ་ལམ་བོད་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་[3]ཚུལ་སོགས་གླེང་བ་བདེན་པ་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་ཡང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་ཨིན་ཇི་བ་དང་། ཨུ་རུ་སུའི་མི། ཨ་རི་བའི་མིས་གྲུ་གཟིངས་བཏང་ནས་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་དབུས་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཁམས་དེར་འབྱོར་ཞིང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་བོད་མིའང་ཉི་ཧོང་གི་ས་ཐོག་ཏུ་བསླེབས་ཡོད། ཉི་ཧོང་གི་མི་ལྷ་སར་འབྱོར་དུས་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་ཙམ་ཡིན་པས་ནུབ་གླིང་གི་མི་བོད་དུ་འབྱོར་དུས་དང་བསྡུར་ན་ལོ་ངོ་མང་པོ་ཞིག་འགོར་མེད། འོན་ཀྱང་། སྐབས་དེར་ཉི་ཧོང་པ་སྐོར་ཞིག་སླེབས་པ་དེར་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བོད་ཉིའི་བར་ལ་ནང་ཆོས་དང་། སྲིད་དོན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་འབྲེལ་ལམ་ལེགས་པོ་བྱུང་ཡོད་པས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་ཉི་ཧོང་པ་དག་ལས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མའི( Yasujiro Yajima )སྐོར་དམིགས་བསལ་གྱིས་གླེང་འདོད་བྱུང་། ཁོང་ནི་ཕྱི་གླིང་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ལྷ་སར་སླེབས་ནས་བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་བཞེས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་དུའང་བསྡད་མྱོང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཁོང་གི་སྐོར་འབྲི་རིན་མེད་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་མོད། ད་ཕན་བོད་ཡིག་ཏུ་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མའི་སྐོར་འཁོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་གོ་རིམ་ཚང་བ་ཞིག་ཧ་ལམ་ཡོད་པ་མ་མཐོང་བས། གཤམ་དུ་ཁོ་བོས་ཉི་ཧོང་པ་འདིའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གླེང་རྒྱུ་ཡིན།
ཉི་ཧོང་པ་བོད་དུ་འབྱོར་ཚུལ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༡༡ལོར་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཅི་མ་ལྷ་ས་འབྱོར་ཡོད་ལ། ཁོང་ཇི་ལྟར་སླེབས་པའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་འོག་ཏུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་མོད། ཁོང་ལྷ་སར་མ་འབྱོར་བའི་སྔོན་ལ་ཉི་ཧོང་པའི་བཙུན་པ་གསུམ་ལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་འབྱོར་ཟིན་ཡོད་པས་ཁོང་ནི་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ཉི་ཧོང་གི་མི་སྔ་ཤོས་དེ་མིན།
སྐབས་འདིར་ཁོང་གི་སྐོར་མ་ཞུས་པའི་སྔོན་ལ། ཉི་ཧོང་པའི་མི་གཞན་པ་སྐོར་ཞིག་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གླེང་ན། «ཉི་ཧོང་ཆོས་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས»སུ་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༩ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་བཙུན་པ་ཀ་བ་སྒུ་ཅི་ཨེ་ཀེ་(Ekai Kawaguchi) རྡོ་རྗེ་གླིང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལ་དྭགས་བརྒྱུད་རྗེས། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ནང་ལྷ་སར་འབྱོར་ཏེ་སེ་ར་གདན་སར་ལོ་གཅིག་ཙམ་རིང་སློབ་གཉེར་མཛད་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གསང་བའི་ཐོག་བོད་དུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་བས་ཉེན་ཁ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལན་གཅིག་རྒྱ་གར་དུ་བྲོས་བྱོལ་མཛད་དགོས་བྱུང་ནའང་། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁོང་བོད་དུ་ཡོང་ཆོག་པའི་བཀའ་ཁྲོལ་གནང་སྟེ་ཡང་བསྐྱར་བོད་དུ་ཕེབས་པ་དང་། བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ཉི་ཧོང་གི་མི་སྔ་ཤོས་དེ་ཁོང་ཡིན་པར་གླེང་ཡོད།[4] འོན་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་༡༨༩༩ལོའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཀ་བ་སྒུ་ཅི་ཨེ་ཀེ་རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་བཞུགས་ཏེ་བྷང་གྷལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ཤརཏ་ཅནྡྲའི་(Babu Sarat Chandra Das)མདུན་ནས་བོད་ཡིག་དང་ཨིན་ཡིག་སྦྱངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། སྤྱི་ལོ་༡༨༩༩ལོར་ལྷ་སར་ཕེབས་པའི་གནས་ཚུལ་མི་གསལ།
«མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ»དང་།[5] ཕྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ཏུ་ཁོང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༡ཡིན་ཞེས་བྲིས་འདུག་[6]ནའང་། «ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག»ཏུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༠ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་ཀ་བ་སྒུ་ཅི་ཨེ་ཀེ་ལྷ་སར་འབྱོར་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་སྙུང་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་འཁེལ་ཚུལ་གསུངས་འདུག[7] «ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག»ཅེས་པའི་དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཉི་ཧོང་པ་ཞིག་རེད་ལ། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༢ལོར་ལྷ་སར་འབྱོར་ཞིང་། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཀ་བ་སྒུ་ཅི་ཨེ་ཀེ་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བཙུན་པ་ཏོ་ཀོན ཏ་ཏས་(Tokan Tada)གསུངས་པ་དེ་བདེན་སྙམ་སྐྱེས་སོ།།
ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་༡༢པའི་ནང་ན་རི་ཏ ཡ་སི་ཏི་རུས་(Narita Yasuteru)རྒྱ་རིགས་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་རྒྱ་མི་ཅང་ལན་གཡོས་ཟེར་བར་མིང་བརྫུས་ནས་ལྷ་སར་འབྱོར་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༠༥ལོར་པེ་ཅིན་གཡུང་ཧྭོ་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་ཨ་ཀྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་དང་། སེ་རའི་མཁན་པོ་འོད་ཟེར་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག་བཙུན་པ་ཨེན་ག གཏེ་ར་མོ་ཏོ་(Enga Teramota)ཡང་ལྷ་སར་འབྱོར་འདུག ཞྭ་སྒབ་པ་ལྟར་ན། ཉི་ཧོང་ནང་པའི་བླ་ཆེན་ཀོ་ཇུའུ་ ཨོ་ཀྲ་ནིས་(Kozui Otani)ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་ལ་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་ཉི་བོད་གཉིས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཡོང་སྐོར་ཞུས་ཡོད་ལ། ཕན་ཚུན་སློབ་གཉེར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་ཀྱི་སྐད་སྒྱུར་མཁན་ནི་བཙུན་པ་ཨེན་ག ཏེ་ར་མོ་ཏོ་ཡིན་པ་རེད།[8]
དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༢ལོར་ཉི་ཧོང་ནས་ཚ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷན་དུ་བཙུན་པ་ཏོ་ཀོན ཏ་ཏ་དང་། ཨའོ་ཀོ བུན་ཀྱོ་(Aoki Bunkyo)གཉིས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ནས་ཀ་སྦུག་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པར་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ཁོང་གཉིས་བོད་དུ་འགྲོ་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་ཡོད། ཨའོ་ཀོ བུན་ཀྱོས་ལོ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀའི་རིང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དང་། རྒྱལ་རབས། སུམ་རྟགས་སོགས་སྦྱངས་ཏེ་ཉི་ཧོང་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས། ཁོང་གིས་ཐོག་ཀྱོ་ཞེས་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་གནང་འདུག་ཅིང་། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་དེབ་གཅིག་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་གསར་དུ་ཉམས་ཞིབ་ཅེས་པའི་དེབ་ཅིག་ཀྱང་བརྩམས་ཡོད་པར་གྲགས། ཏོ་ཀོན ཏ་ཏས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པར་སྲིད་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཕྱག་རོགས་གནང་ཡོད་ལ། ཁོང་ནི་དགེ་བཤེས་དམ་བཅའ་འཇོག་མཁན་གྱི་ཉི་ཧོང་པ་དང་པོ་དེའང་རེད། སྐབས་འདིར་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་གླེང་བར་འདོད་པ་ནི། འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་ ཆེལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) གྱིས་ཁོང་ནི“བོད་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ལྷ་ས་ལ་འགྲོ་མཁན་གྱི་ཡུ་རོབ་པ་ཐོག་མ་”དེ་ཡིན་སྐོར་བྲིས་པ་དེར། སྐུ་ཞབས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་ཁོང་གིས་ཕལ་ཆེར་དེའི་སྔོན་དུ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཉི་ཧོང་གི་བཙུན་པ་ཏོ་ཀོན ཏ་ཏ་དང་ཨའོ་ཀོ བུན་ཀྱོ་གཉིས་ལྷ་སར་ལྟ་སྐོར་དང་གནས་སྡོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐད་བཏང་བ་དེ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཚུལ་དང་། ད་དུང་དམག་མི་ཟུར་པ་དང་ཏཱོ་ཀྱོའི་དམག་མིའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་སྐད་བཏང་བ་ཤེས་ཀྱི་མེད་སྐོར་བྲིས་ཏེ་གསལ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་གནང་ཡོད་[9]པ་རེད།
གང་ལྟར། བར་སྐབས་དེ་དང་དེའི་ཕྱིས་སུ་ད་དུང་ཡང་ཉི་ཧོང་གི་མི་དཔེར་ན། བཙུན་པ་ཏོ་ཀོན ཏ་ཏ་དང་། ནོ་མོ་ཏོ ཛན་ཛོ( Nomoto Jinzo) ནི་ཤི་ཀཱ་ཝ ཨེ་ཆི་ཛོ( NishiKawa Ichizo)སོགས་ཀྱང་ལྷ་སར་འབྱོར་འདུག་མོད། སྐབས་དེར་ལྷ་སར་སླེབས་པའི་ཉི་ཧོང་པ་ཚོས་བོད་དུ་ཕྱག་ལས་ག་རེ་གནང་མིན་གྱི་སྐོར«ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག»དང་། «ཉི་ཧོང་ཆོས་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས» «མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ»བཅས་སུ་གསལ་བས་འདིར་ཞུ་རྒྱུ་མིན་ནའང་། ཉི་ཧོང་པ་འདི་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན། ཁོང་ཚོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྒྲིབ་དང་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་དུ་ཕེབས་ཤིང་། རེ་ཟུང་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་གསལ་ཉུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷ་སར་སླེབས་འདུག ཉི་ཧོང་པ་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ནི་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ཉི་ཧོང་པ་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམ་མཁན་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་པ་རེད་ལ། ལྷ་སར་བསླེབས་ནས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་དང་སྲིད་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཕྱག་ལས་ཅི་ཡང་མ་གནང་བར། གློ་བུར་དུ་བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་དང་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་དུ་བསྡད་མྱོང་མཁན་ཞིག་རེད།
ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ནི་སུ་ཡིན།
ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༢ལོའི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༣ཉིན་གྷན་མཱ་(Gunma) ཞེས་པའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཨིས་སེ་ཟ་ཁེའུ་(Isesaki)ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཁྲུངས། དམའ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཚམས་བཞག་སྟེ་ཨུ་རུ་སུ་དང་འཇར་པན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་ཤིང་། དམག་འཁྲུག་གི་ཁྲོད་དུ་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་ཡང་བཞེས་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༩༠༦ལོར་ཁོང་ཏོ་ཡ་མ་(Toyama)ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རལ་གྲི་གཡུག་རྩལ་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཕྱིན། བར་སྐབས་དེར་ཀ་བ་སྒུ་ཅིས་(Kawaguch)བྲིས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་ཐོ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་འགྲུལ་བསྐྱོད་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་བོད་མི་རྫུན་བཟོ་བྱེད་ཕྱིར་སྐྲ་རིང་པོའང་བཞག་འདུག
སྤྱི་ལོ་༡༩༠༨ལོར་ཁོང་རྒྱལ་ས་ཌོག་ཁྱོར་ཕྱིན་ཏེ་ཨིས་ཟ་བོ ཚི་ཙེས་(Isao Tsutsui) བཙུགས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་ཞུགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་འཕྲེད་བརྒལ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པའི་མི་སྣ་འཚོལ་བསྡུ་བྱས། ཨེན་ག གཏེ་ར་མོ་ཏོ་བོད་དུ་བསྐྱོད་པར་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་གླེང་གཞི་ཆགས་ཡོད་པས་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་གིས་ཁོང་ལ་མོས་མཐུན་བྱུང་།
སྤྱི་ལོ་༡༩༠༨ལོར་ཁོང་ཉི་ཧོང་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཧྲང་ཧེ་དང་། ཅཱ་རྔན། ནན་ཅིན། པེ་ཅིན་སོགས་བརྒྱུད་དེ་མཐར་ཁྲིན་ཏུར་འབྱོར་ཞིང་། ཡུལ་དེ་ནས་བོད་དུ་འགྲོ་བར་སྟ་གོན་བཏིངས་ནའང་ཁྲིན་ཏུའི་ས་མཚམས་ནས་རེ་ཞིག་བོད་དུ་འགྲོ་བར་ཆོག་མཆན་ཐོབ་མི་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༩༡༠ལོའི་སྟོན་ཁར་ལོ་གཅིག་གི་སྔོན་ལ་ཅཱ་རྔན་ནས་འཕྲད་མྱོང་བའི་བཙུན་པ་ཨེ་དབྱངས (Eyang) ལ་སླར་ཡང་ཐུག་ཅིང་། བཙུན་པ་དེ་ཇ་ཚོང་རྒྱག་མཁན་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ལྷ་སར་འགྲོ་བ་མཁྱེན་ཚོར་བྱུང་བས། ཁོང་གིས་ཇ་ཚོང་རྒྱག་མཁན་གྱི་འགོ་པ་དེར་རང་ཉིད་སོག་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྗིས་ཏེ་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བོད་དུ་འགྲོ་ཆོག་པའི་རེ་བ་ཞུས་འདུག ཚོང་དཔོན་གྱིས་ཁོང་གི་ལག་ན་མེ་མདའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཁོང་ནི་ཚོང་པ་སྐོར་ཚོ་དེའི་ཉེན་སྲུང་མི་སྣ་ཡིན་པའི་ཟོལ་གྱིས་མཉམ་དུ་ཁྲིད་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༡ལོའི་ཟླ་༣པའི་ཚེས་༤ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་འབྱོར། ཁོང་ནི་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་ཉི་ཧོང་པ་བཞི་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད་ལ། ཉི་ཧོང་གི་མི་གཞན་པ་དེ་དག་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་ནས་བོད་དུ་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ནི་ཟི་ཁྲོན་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་ཉི་ཧོང་གི་མི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཞྭ་སྒབ་པས་ཡ་ཇི་མ་མདོ་སྟོད་བརྒྱུད་ཆུ་གླང་༡༩༡༣ལོར་ལྷ་སར་འབྱོར་ཚུལ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་[11]མོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༣ལོར་ཁོང་འབྲས་ལྗོངས་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་སར་འབྱོར་ཚུལ་གསལ་པོ་རེད།
ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ལྷ་སར་འབྱོར་ནས་ཅང་མ་འགོར་བར་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཁོང་ནི་ནག་ཚོང་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་དེ་ལ་གཡོལ་ཆེད་ཟླ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ལམ་དེད་ནས་འབྲས་ལྗོངས་དང་། དེ་ནས་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཕྱིན་ཏེ་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༢ལོའི་ཟླ་༣པའི་ནང་ཉི་ཧོང་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་འདུག
ཁོང་ཉི་ཧོང་དུ་འབྱོར་ནས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ལ་རེ་བ་ཞུས་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་བོད་དུ་འགྲོ་བར་རོགས་དངུལ་བསླངས་པ་དེ་ངལ་བ་འབྲས་མེད་དུ་གྱུར་ནའང་། སྐབས་དེར་ཁོང་ཀ་བ་ཞིས་མ ནཱ་ནེ་བ་(Kawashima Naniwa)ཞུ་བ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ནི་མན་ཇུ་དང་སོག་པོ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཙན་ཆེད་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ཁོང་གིས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མར་རོགས་དངུལ་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པར་རེ་བ་བཏོན་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གྲུ་གཛིངས་ལ་བསྡད་དེ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ཞིང་། ཀ་སྦུག་ཁུལ་དུ་ཉི་ཧོང་ནས་ཡིན་པའི་བཙུན་པ་ཨའོ་ཀོ བུན་ཀྱོ་དང་ཏོ་ཀོན ཏ་ཏ་གཉིས་ལའང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་འདུག སྤྱི་ལོ་༡༩༡༣ལོའི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༣ཉིན་ཁོང་འབྲས་ལྗོངས་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་སར་འབྱོར་ཞིང་། དེ་མ་ཐག་ཁོང་གིས་བོད་གཞུང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣར་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་འཛུགས་པར་རྩོལ་བ་གནང་ནའང་། སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་ནི་སྲིད་དོན་གྱི་རྙོག་དྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་ཁེལ་ཡོད་པས་ཉི་ཧོང་དང་མཉམ་དུ་གཞུང་འབྲེལ་འཛུགས་པར་དོ་སྣང་གནང་མེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ལོ་གཉིས་རིང་ཚོང་ལས་གཉེར་ནས་ལྷ་སར་བསྡད་པ་དང་། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མས་ལྷ་སའི་ས་ཁྲ་ཞིག་བྲིས་པར་བརྟེན་ནས་དམག་སྤྱི་ཚ་རོང་དགྲ་འདུལ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་འདུག དམག་སྤྱི་ཚ་རོང་གིས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བས། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ཁོང་བོད་དམག་གི་སློབ་སྟོན་པར་བདམས་ཤིང་། རིམ་གྱིས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་དུ་བསྡད་ཡོད། ཁོང་ལྷ་སར་བསྡད་པའི་རིང་རྒྱ་གར་ཨིན་གཞུང་གིས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ལྷ་ས་ནས་ཕྱིར་ཕུད་གཏོང་དགོས་སྐོར་དང་། ཁོང་ནི་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་མངགས་པའི་གསང་ཉུལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་དོགས་པའང་ཟོས་ཡོད།[10]
ཁོང་ལྷ་སའི་ཚོང་པ་ཞིག་གི་བུ་མོ་ཞིག་ལ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། མ་འགྱངས་པར་ཁོང་གཉིས་ལ་བུ་ཞིག་སྐྱེས་འདུག འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་སྔར་ཡང་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཨིན་ཇིའི་སྐུ་ཚབ་ཇོར་རྗེ བྷོ་གལ (George Bogle) བོད་དུ་ཡོང་སྟེ་བོད་མོ་བདེ་ཆེན་ལ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་བུ་མོ་གཉིས་སྐྱེས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ནི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་མོ་ཞིག་དང་བཟའ་ཟླ་སྒྲིག་མཁན་གྱི་ནུབ་གླིང་པ་དང་པོ་རེད། དེ་ནས་ཨིན་གཞུང་འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་ སར་ བྷེ་སེལ་ གྷོལ་ཌིའང་(Sir Basil Gould )བོད་དུ་སླེབས་རྗེས་ཁམས་མོ་རིན་ཆེན་ལྷ་མོ་ཟེར་བ་ཞིག་ལ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཨིན་ཇིའི་ལུང་པར་གནས་སྤོར་བྱས་རྗེས། རིན་ཆེན་ལྷ་མོས«ང་ཚོ་བོད་མི»ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་བྲིས་ཏེ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། ཁོ་མོའི་དུར་སྒམ་ད་དུང་ཡང་ཡུལ་དེའི་དུར་ཁྲོད་ཅིག་ན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་བྱུང་། གང་ལྟར་ཡང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ནང་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མས་རང་གི་བཟའ་ཟླ་དང་བུ་གཉིས་འཁྲིད་དེ་ཉི་ཧོང་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས། ༡༩༢༣ལོར་བཟའ་ཟླ་ཚེ་ལས་འདས་པར་མ་ཟད། ཁོང་གི་བུ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དམག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ནས་དམག་སར་གྲོངས་པས། ཁོང་གི་ཚེ་མཇུག་གི་ལོ་ཟླ་དེ་དག་ནི་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པ་ཞིག་མིན་པར་བཤད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༣ལོའི་༢པའི་ཚེས་༢༣ཉིན་ཁོང་ཡང་མཆིན་ནད་ཅིག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་གྲོངས་འདུག་ལ། སྐབས་དེར་ཁོང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན་པ་རེད།
ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཆིན་ཡིན་ཀྲང་གིས་ཉི་ཧོང་གི་སྐད་དུ་བརྩམས་པའི«ཉི་ཧོང་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེ། ཉེ་རབས་ཀྱི་འཇར་པན་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད»ཅེས་པ་དང་། ཆན་ཐེན་ཧོང་ཡན་གྱིས་བརྩམས་པའི«འཛམ་གླིང་སྒང་དུ་དངུལ་མེད་པའི་འགྲུལ་བཞུད་པ་ཧྲི་ཏོ་པོ་ཀྲི་ལང་།» ཁྲང་ཙི་ཧེ་མེས་བརྩམས་པའི«འཇར་པན་གྱི་ཉེན་འཇུག་དང་མྱུལ་དཔྱད»སོགས་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་། ཁོ་བོས་ཉི་སྐད་མི་ཤེས་པས་གོང་གི་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་བོ། །
བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་དུ་གྱུར་པ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༡༣ལོར་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ཐེངས་གཉིས་པར་ལྷ་སར་འབྱོར་སྐབས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིར་བོད་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་གཞིགས་ཏེ་བོད་འདི་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་ཐོག་མར་བོད་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་སླར་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་དགོངས་པ་བཞེས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ཉི་ཧོང་དམག་གིས་ཨུ་རུ་སུ་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་ཡོད་པར་བརྟེན་ཉི་ཧོང་ནི་དཔེར་མཚོན་ལེགས་པོ་ཞིག་ཏུ་དགོངས་འདུག
ཡང་གཅིག་བཤད་ན། «ཏཱ་ལའི་བླ་མ»ཞེས་པའི་དེབ་ཏུ་གསལ་བར་གཞིགས་ན། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པར་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་ནི་བོད་ཀྱི་དམག་སྤྱི་ཆེ་བ་ཚ་རོང་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༥ལོར་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་བོད་དམག་སློབ་སྟོན་ཞུ་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་འདུག སྔར་རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་བཞུགས་རིང་། ཁོང་ཉི་ཧོང་གི་པེ་ཅིན་གཞུང་ཚབ་མི་སྣར་མཇལ་འཕྲད་དུ་བཅར་ཏེ་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་གསུང་གླེང་གནང་ཡོད་པ་དང་། གཞུང་ཚབ་པ་དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་དམག་མིར་དྲག་པོའི་དམག་སྦྱོང་སློབ་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་དང་འབྲེལ་ཏེ། ཉི་ཧོང་གི་འཕྲུལ་མདའ་ཐོན་གསར་ཁ་ཤས་ཀྱང་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་ཡོད་པས། རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་མཚོན་ན་ཉི་ཧོང་གི་དམག་དོན་གྱི་སྐོར་གསར་པ་ཅི་ཡང་མིན།
སྐབས་དེར། ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་བཀའ་དང་ལེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་དུ་བཞུགས་ནའང་། བོད་དམག་རྣམས་ཀྱིས་དམག་སྦྱོང་གསར་པ་དངོས་གཞི་མ་ཚུགས་གོང་ལ་ལམ་ལུགས་གང་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་མིན་གྱི་ཐད་དགོངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བས། བོད་གཞུང་གིས་ཨིན་ཇུ་དང་། ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཨིན་ཇིའི་དམག་སྦྱོང་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་སྐུ་ཞབས་སར་རྡར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྔར་རྒྱའི་དམག་སྒར་ཡོད་པའི་ས་གནས་སུ་ཨིན་ལུགས་ལྟར་དམག་སྦྱོང་སྤྲད་པ་དང་། ཕྱི་སོག་ནས་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་བླ་བྲང་ཆགས་ཡུལ་གྱི་ཐང་དུ་དམག་སྦྱོང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་འདུག ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མས་ནོར་གླིང་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱབ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་དམག་སྒར་གསར་པའི་བོད་དམག་རྣམས་ལ་དམག་སྦྱོང་སྤྲད་ཡོད་པས། བོད་དམག་རྣམས་ལ་ཨིན་ཇི་དང་། ཨུ་རུ་སུ། ཉི་ཧོང་བཅས་ཀྱི་དམག་སྦྱོང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཐོབ་ཡོད་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་ནའང་། སྲེག་ཤིང་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྐབས་དེར་རྒྱའི་དམག་སྦྱོང་ཡང་སྤྲད་ཚུལ་ཞིག་བྲིས་འདུག [12]
མཚམས་འདིར་གཞན་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེར་ལྷ་སར་བཞུགས་པའི་ཨའོ་ཀོ བུན་ཀྱོས་ཉི་ཧོང་གི་དམག་མིའི་ལག་དེབ་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་བསྒྱུར་གྱིས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་ལ་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་གྱི་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་པའི་གངས་རིའི་རྩེ་ནས་ཉི་མ་ཤར་བའི་འོད་ཟེར་དེའི་བློ་འདོན་པ་དམག་དཔོན་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་རེད་ཟེར་མཁན་ཡོད་ལ། ལར་ནས་བཙུན་པ་ཨའོ་ཀོ བུན་ཀྱོ་རེད་གླེང་མཁན་ཡོད་མོད། ཁོ་བོས་རེ་ཞིག་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱེད་འདོད་མ་བྱུང་།
འོན་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཀ་དང་སྐུ་སྲུང་དམག་སྒར་ནས་བོད་དམག་ན་གཞོན་སྐོར་ཞིག་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཨིན་ཇིའི་དམག་རྩེད་ལོ་ཤས་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་རྗེས་ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་མ་ཐག བོད་ཀྱི་དམག་སྒར་ཁག་ཏུ་ཨིན་ཇིའི་དམག་རྩལ་བསླབས་ཏེ་ཨིན་ཇིའི་དམག་རྩེད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་བཟོས་པས། ཨུ་རུ་སུ་དང་། ཉི་ཧོང་གི་དམག་སྦྱོང་ལམ་ལུགས་དེ་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་སར་རྡར་ལེགས་ལྡན་ལ་ཛ་སག་གི་གོ་གནས་ཀྱང་སྩལ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དམག་སྤྱི་ཆེ་བ་བཀའ་བློན་མདོ་མཁར་བ་ཕུན་ཚོགས་རབ་རྒྱས། དམག་སྤྱི་ཆུང་བ་ཛ་སག་མཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་སོགས་ཀྱིས་ཨིན་ཇིའི་དམག་རྩེད་ལམ་ལུགས་དེའི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ལ་བསྒྱུར་དུ་བཅུག་ནས་གཏན་འཁེལ་གནང་འདུག་[13] ལ། རཀ་རས་བྲིས་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་དུའང་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལྟར་གསལ་ལོ། །
རྒྱལ་དབང་མཆོག་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་རྗེས་བོད་དམག་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དམག་མིའི་ཆས་གོས་དང་། དམག་རྩེད། དར་ཆ། གོ་མཚོན་སོགས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བཏང་ཞིང་། སྐབས་དེར་བོད་དམག་གི་དམག་ཆས་ནི་ཧིན་ངྷུ་དང་ཨིན་ཇིའི་དམག་མིའི་དམག་གོས་དང་འདྲ་བར་རས་ས་མདོག་གི་སྟོད་ཐུང་སྨད་ཐུང་དང་། ལྷམ་འཇུར་ཏ། ཞྭ་མོ་ཐུག་ཁོག་དང་ཀེབ་ཞྭ་ཡིན་ནའང་། ཕྱིས་སུ་སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་གི་སྐབས་སུ་ཀ་དང་སྐུ་སྲུང་དམག་སྒར་མ་གཏོགས་དམག་སྒར་ཚང་མ་རིམ་པས་བོད་ཆས་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་སྣམ་ས་མདོག་གི་ཕྱུ་པ་གོང་བར་རྣམ་རྒྱ་ཐིག་གི་རྒྱན་ཅན། ཞྭ་མོ་དབྱར་ཁ་ཕྱིང་ཞྭ་མདོག་ཅན། དགུན་ཞྭ་འཕྱི་བའི་པགས་པའི་ནང་སྦྱར་གྱི་དམག་ཞྭ། ལྷམ་བོད་བཟོས་ཤོལ་ཙེ་སྣམ་བུ་ས་མདོག་གི་ཡུ་ཅན་བཅས་ལ་བསྒྱུར་འདུག[14]
སྐབས་དེའི་བོད་དམག་གི་གནས་ཚུལ་དང་། གོ་ལག དམག་རྩེད། དམག་དར་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་དམག་སྤྱི་ཁང་དང་། དེའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་འབབ། སྒྲིག་གཞི། འགན་དབང་སོགས་སྡིང་བྱ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི‘‘ཉེ་རབས་ཀྱི་བོད་དམག་དང་བོད་ལྗོངས་དམག་སྤྱི་ཁང་གི་སྐོར་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་འགའ་ཞིག’’ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་གསལ་བས། ཁོ་བོས་འདིར་བསྐྱར་དུ་མ་བཟླས་སོ། །
སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་བཞེས་པ།
ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མའི་བཞུགས་གནས་ནི་ཐོག་མར་དམག་སྤྱི་ཚ་རོང་གི་བཞུགས་ཤག་གི་ཉེ་འགྲམ་ཞིག་ཏུ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་ཚོད་འདུག་ནའང་། བོད་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆ་ཚང་ཨིན་ལུགས་ལྟར་བྱས་རྗེས། ཁོང་གིས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐུ་སྲུང་དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་བཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁོང་གི་བཞུགས་གནས་ཀྱང་ནོར་གླིང་དུ་གནས་སྤོར་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གང་དུ་ཕེབས་ནའང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྐུ་འཁོར་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག མན་ཇུ་རྒྱལ་རབས་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་དུས་མཇུག་ཏུ་མདའ་དཔོན་རེའི་མངའ་འོག་ཏུ་དམག་མི་ལྔ་བརྒྱ་རེ་གཏན་འབེབས་བཟོས་པར་གྲགས་མོད། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་གི་དུས་སུ་མདའ་དཔོན་ཁག་གཅིག་ལ་དམག་གྲངས་གཅིག་སྟོང་དང་། སྤྱིར་བཏང་མདའ་དཔོན་རེ་རེའི་འོག་ཏུ་དམག་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་རེ་ཉུང་མཐའ་ཡང་ཡོད་པར་བཤད།[15] སྲེག་ཤིང་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི‘‘དེ་སྔའི་བོད་དམག་ཀ་དང་སྐུ་སྲུང་དམག་སྒར་གྱི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་རང་ཉིད་སྐུ་སྲུང་རུ་དཔོན་བྱེད་མུས་སུ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟིང་འཁྲུག་ལངས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་འགའ་ཞིག’’ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་དུ་སྐབས་དེའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་གསལ་ཅིག་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་།
ནོར་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་དམག་སྒར་དེའི་དཀྱིལ་དུ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་གཟིམས་ཆུང་དང་། ཚོམས་ཆེན། ནང་མ་སྒང་སོགས་ཡོད་པ་དང་། གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་མདའ་དཔོན་གཉིས་དང་། རུ་བརྒྱ་ཡན་གྱི་ལས་ཤག མཐའ་སྐོར་དུ་དམག་གི་དཀྱུས་མ་ཤོང་ཐུབ་པའི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡོད་ལ། སྔར་སྐུ་སྲུང་དམག་སྒར་དུ་རྒྱལ་བའི་གཟིམས་ཆུང་ཡོད་པ་དེའི་ནང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་གནང་གི་ཡོད་ནའང་། ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་ནོར་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་དམག་སྒར་དེ་ཉི་ཧོང་གི་ལུགས་ལྟར་གསར་རྒྱག་བྱས་འདུག[16]
ཁོང་ལྷ་སར་བཞུགས་སྐབས་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་སྐྲ་ལྕོག་བརྒྱབ་པ་དང་། མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གཞུང་ཞབས་སྤྱི་བྱིངས་ལྟར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པར་གྲགས་ལ། སྤྱིར་བཏང་གཞུང་ཞབས་ཤོད་སྐོར་ཚོའི་སྤ་ཅོག་ཚོན་རྩི་དམར་པོ་ཡིན་རུང་ཁོང་གིས་དམིགས་བསལ་ཐོག་སྤ་ལྕོག་གི་ཚོན་རྩི་སེར་པོ་རྒྱག་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་གནང་ཚུལ་བྲིས་པ་མཐོང་ནའང་། «བོད་ཀྱི་དམག་སྤྱི་ཆེ་བ་ཚ་རོང་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ»གྱི་དེབ་ཏུ་ཉི་ཧོང་གི་དགེ་རྒན་དམག་དཔོན་ཡ་ཇི་མའི་ཐུགས་གཤིས་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཁོ་རང་ཡང་གཞུང་ཞབས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར། དབུ་ལ་དབུ་ལྕོག་བསྐྱོན་གནང་རྒྱུར་ཧ་ཅང་ཐུགས་མཉེས་པོ་གནང་སྟེ། དབུ་ལྕོག་བསྐྱོན་ཆོག་པའི་སྙན་སེང་ཞུས་དོན་ལྟར་དོན་སྨིན་སོན་པ་བྱུང་ནའང་། གཞུང་ཞབས་པ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་དབུ་ལྕོག་གི་རྩེ་དམར་རས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། ཁོང་དམིགས་བསལ་གྱི་དབུ་ལྕོག་གི་རྩེར་རས་སེར་པོ་བཏང་ན་འཐུས་རྒྱུ་ཞེས་པའི་བཀའ་ཕེབས་ཐོན་ལྟར། བོད་ལ་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་དབུ་ལྕོག་བསྐྱོན་ཐོག་གཞུང་གི་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གཞུང་ཞབས་པ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་བཅར་གྱི་ཡོད་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་[17]པ་རེད།
བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་ལོ་གསུམ་རིང་ཕྱི་མི་ཐོན་ཅིང་མཇལ་བཅར་ཡང་མི་གནང་བར་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་བཞག་མཛད་སྐབས། ཁོང་མདའ་སྲུང་དམག་དཔོན་གྱི་ལས་གནས་ལས་གནས་དབྱུང་བཏང་འདུག ཁོ་བོས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་ཙམ་ཤེས་འདོད་ཀྱིས་ཕུར་བུ་ལྕོག་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མཛད་པའི«རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར»སྟོད་སྨད་གཉིས་ལ་མཇལ་མོད། རྣམ་ཐར་འདིའི་ནང་དུ་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མའི་སྐོར་གྱི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་བྲིས་པ་མ་མཐོང་བས། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྣམ་ཐར་དེའི་ནང་དུ་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མེད་པར་གཟིགས་ནས་གསུང་སྐད་ཐོར་བ་ཐུགས་ཁག་མི་འདུག་སྙམ་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཀྱང་འགོག་མེད་དུ་སྐྱེས་སོང་།
ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཚ་རོང་དབྱངས་ཅན་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཚ་རོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ནང་དུ་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མར་ཐུགས་དོགས་ག་རེ་ཡོད་མེད་ཆ་མ་རྟོགས་པས། ཁོང་གི་ལྕམ་དང་ཨ་ཝ་བཅས་པ་ཉི་ཧོང་ལ་ཕྱིར་ལོག་གནང་དགོས་བྱུང་བ་རེད་[18]ཅེས་གསལ་ནའང་། ཏོ་ཀོན ཏ་ཏས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་སྐབས་མི་འགའ་བྱུས་བཏོན་ཏེ་ཁོང་ལས་གནས་ལས་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་དེ་ནི། ཡ་ཇི་མར་སྐུ་སྲུང་དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཐོབ་ཡོད་པར་ཨིན་གཞུང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཡོང་མིན་ཐད་བོད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་འགས་འཇིགས་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁོང་ལས་གནས་ནས་གནས་དབྱུང་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་[19]ཚུལ་གསུངས་ཡོད། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་སྐུ་མཚམས་སུ་མ་བཞུགས་པའི་སྔོན་ལ། རྒྱ་གར་ཨིན་གཞུང་གིས་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་བོད་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་སྙན་གསེང་ཞུས་ཡོད་ནའང་། ཁོང་གིས་གསན་བཞེས་གནང་མེད་པ་དེ་ལ་བལྟས་ན། ཨིན་གཞུང་གིས་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱས་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་གསལ་པོ་རེད་འདོད།
ཁོང་མདའ་སྲུང་དམག་དཔོན་གྱི་ལས་གནས་ལས་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་དམག་སྤྱི་ཚ་རོང་ཡང་བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་ལས་གནས་དབྱུང་བཏང་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཀ་དང་དམག་མི་དང་སྐུ་སྲུང་དམག་མིའི་དབར་ལ་རྩོད་རྙོག་བྱུང་བས་ཛ་སག་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་རྩ་དགོངས་ཞུ་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ད་དུང་སྐུ་སྲུང་དམག་རྩེད་དགེ་རྒན་མེ་འཇར་པདྨ་ཅན་རྡ་( Major Pema Chanda )ཞུ་བ་དེ་ཡང་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་འདུག་པས། སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན་བོད་ཀྱི་དམག་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་འགལ་འཛོལ་དང་འཐུས་ཤོར་མང་པོ་བྱུང་འདུག
དེ་ལ་འདིར་མཇུག་ཏུ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཧ་ལམ་ལོ་བདུན་བཞུགས་ཤིང་། དེའི་རིང་བོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་དང་། སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་དུ་བཞུགས་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་ནི་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཕྱི་གླིང་པ་སཱར་ ཆེལ་སི་ འབེལ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཡིབ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་སུ་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་མང་དག་ཅིག་བསྐྱངས་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ལགས་ཤིང་། མཛད་འཕྲིན་དེ་དག་བསྐྱངས་སྐབས་གང་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་བོད་མི་དྲག་གྲས་རྣམས་གཙོས་པའི་ཕྱི་གླིང་པ་འདི་ལྟ་བུའང་ཉི་མ་མེ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པར་འདོད། མདོར་ན། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་ཉི་ཧོང་པ་ཡཱ་སི་ཇི་རོ ཡ་ཇི་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཉི་ཧོང་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བོད་ལ་གནོད་པའི་ཕྱག་ལས་ཅི་ཡང་གནང་མེད་ལ། ཉི་ཧོང་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ད་དུང་ཡང་ཉི་བོད་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་ཆུ་བོ་མཚམས་མ་ཆད་པར་བཞུར་གྱིན་ཡོད་པ་ལགས་སོ། །
དཔྱད་ཡིག
[1] ཉི་ཧོང་ཆོས་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས། ཨཱ་ཙཱརྱ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་དང། ཐ་ཆི་ཁ་ཝ་མུ་ས་ཤི་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞུས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་ཚོགས་པ་ནས་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་པར་དུ་བསྐྲུན། ཧ་མ་མ་ཚུ། ཉི་ཧོང་། ༡༩༧༧ ཤོག་གྲངས་༧༦-༧༧
[2] ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག ཊོ་ཀན་ཊཱ་དྷཱ་ཡིས་བརྩམས། བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་འགྱུར་ཞུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ ཤོག་གྲངས་ X (སྒྱུར་པ་པོའི་གཏམ་ནང་གསལ)
[3] མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། པོད་གསུམ་པ། ༡༩༩༥ ཤོག་གྲངས་ ༡༣
[4] ཉི་ཧོང་ཆོས་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས། ཨཱ་ཙཱརྱ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་དང། ཐ་ཆི་ཁ་ཝ་མུ་ས་ཤི་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞུས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་ཚོགས་པ་ནས་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་པར་དུ་བསྐྲུན། ཧ་མ་མ་ཚུ། ཉི་ཧོང་། ༡༩༧༧ ཤོག་གྲངས་༧༦
[5] མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། པོད་གསུམ་པ། ༡༩༩༥ ཤོག་གྲངས་ ༨
[6] (1) http://www.tsemrinpoche.com/tsem-tulku-rinpoche/downloads/ekai-kawaguchi-three-years-in-tibet.html (2) http://www.np.emb-japan.go.jp/history/ekai.html
[7] ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག ཊོ་ཀན་ཊཱ་དྷཱ་ཡིས་བརྩམས། བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་འགྱུར་ཞུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ ཤོག་གྲངས་ ༨༤
[8] སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས། གླེགས་བམ་གཉིས་པ། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། ཀ་བློན་སྦུག་ཞྭ་སྒབ་ཤག ༡༩༧༦ ཤོག་གྲངས། ༡༤༦
[9] http://www.jamyangnorbu.com/blog/2008/07/19/black-annals-goldstein-the-negation-of-tibetan-history-part-i-tris/
[10] སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས། གླེགས་བམ་གཉིས་པ། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། ཀ་བློན་སྦུག་ཞྭ་སྒབ་ཤག ༡༩༧༦ ཤོག་གྲངས། ༢༢༨
[11] Le Dernier Dalai lama , Micheal Harris goodman, Claire Lumiere, 1986 , P, 129
[12] བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པ། ༡༩༩༤ ཤོག་གྲངས་ ༢༥༠
[13] བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། ། པོད་དྲུག་པ། སི་ཁྲོན་དཔེ་སྐྲུན་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ ཤོག་གྲངས་ ༤༠༥-༤༠༦
[14] བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། པོད་དྲུག་པ། སི་ཁྲོན་དཔེ་སྐྲུན་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ ཤོག་གྲངས་ ༤༠༥
[15] བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། པོད་དྲུག་པ། སི་ཁྲོན་དཔེ་སྐྲུན་ཚོགས་པ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ ཤོག་གྲངས་ ༤༠༣
[16] མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། པོད་གསུམ་པ། ༡༩༩༥ ཤོག་གྲངས་༡༡
[17] བོད་ཀྱི་དམག་སྤྱི་ཆེ་བ་ཚ་རོང་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ། ཚ་རོང་དབྱངས་ཅན་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས། ལྡི་ལིར་ཆ་མན་ཨིན་ཏྲར་པིར་སེ་ཁང་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན། ༢༠༠༤ ཤོག་གྲངས་ ༤༢-༤༣
[18] བོད་ཀྱི་དམག་སྤྱི་ཆེ་བ་ཚ་རོང་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ། ཚ་རོང་དབྱངས་ཅན་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས། ལྡི་ལིར་ཆ་མན་ཨིན་ཏྲར་པིར་སེ་ཁང་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན། ༢༠༠༤ ཤོག་གྲངས་ ༤༢-༤༣
[19] ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག ཊོ་ཀན་ཊཱ་དྷཱ་ཡིས་བརྩམས། བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་འགྱུར་ཞུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ ཤོག་གྲངས་༦༦


c: text/html

text:
འདི་ག་ཚགས་པར་ཁང་དུ་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཚེས་8ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་ནུས་སྒྱུར་བ་དང་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དོན་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་དེང་སྐབས་ཀྱི་ལས་དོན་གཙོ་གནད་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། སྲིད་གཞུང་གི་འགན་ནུས་སྒྱུར་བ་དང་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ནི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་ཐད་བཏོན་པའི་ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་སྐོང་ཚོགས་བྱས་པའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་ནུས་སྒྱུར་བ་དང་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བླང་བྱ་ཁ་གསལ་བཏོན་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ཡག་པོ་བྱ་ཆེད་ང་ཚོར་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་པོ་བསྟན་པ་རེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བླང་བྱ་ནན་པོར་གཞིགས་ཏེ་བརྟན་ལ་ཚད་དང་ལྡན་པ་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་སྟེ་མཆོང་སྐྱོད་ལྟ་བུའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་།
(པར་ངོས་བཞི་པར་གཟིགས)
(པར་ངོས་དང་པོར་མཐུད)འབྱོར་ཕྱུག་དང་ཞི་མཐུན། བདེ་སྐྱིད། ཁྲིམས་ལྡན། ཤེས་དཔལ། མཛེས་སྡུག་བཅས་ལྡན་པའི་བོད་བསྐྲུན་ཆེད་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་སྲོལ་གྱི་འགན་ལེན་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་བློ་ཡིད་ཚིམ་པའི་ཞབས་ཞུ་རྣམ་པའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ཧུར་ཐག་བསྐྲུན་དགོས་པ་དེ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནན་བཤད་བྱས་དོན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ངོས་འཛིན་སྔར་བས་ཟབ་ཏུ་བཏང་ཐོག་བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་ཐོག་གཅིག་གྱུར་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་ཀའི་བཀོད་སྒྲིག་ཐོག་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་དང་ལས་ཀའི་སྒྲིག་སྲོལ་ནན་དུ་བཏང་ནས་ཕན་འབྲས་ཐོན་རྒྱུར་བརྩོན་དགོས་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སྒྲིག་ཁུངས་དོ་དམ་གྱི་འགག་རྩ་དེར་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་ནི་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ། གསུམ་ནི་འགན་ནུས་བསྒྱུར་བའི་སྲོག་ཤིང་ལ་དམིགས་པ་བཅས་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནན་བཤད་བྱས་དོན། དུས་ཚིགས་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སྐྲུན་པའི་རྫོགས་ལྡན་དུས་ཚིགས་ཡིན་ལ་ལས་དོན་ཁག་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་བའི་འགག་རྩའི་དུས་མཚམས་ཀྱང་ཡིན། རྒྱ་མ་སྟོང་ཕྲག་གི་ཁུར་ཆེན་འཁུར་རྒྱུ་དེ་ཀུན་ལ་འགན་འཁྲི་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དམ་འཛིན་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བརྟན་ལྷིང་དམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཀྱིས་མི་མི་སྒུག་པ་དང་ལས་སྒྲུབ་ལས་གཏོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་འཁྱོལ་དམ་འཛིན་དང་དངོས་ཕན་དོན་གཉེར་བྱས་ནས་དུས་ཚིགས་གཉིས་པའི་ལས་དོན་གཙོ་གནད་ཁག་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཏན་ཏིག་བཏང་སྟེ་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དམིགས་ཚད་ལ་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་རྒྱུག་ལ་དམིགས་དགོས་ཤིང་། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་རྒྱུག་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ལེགས་སྒྲིག་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་མ་འཇོག་སྐུལ་ཁྲིད་དང་། རྣམ་གྲངས་སྣེ་ཁྲིད། ཁྲོམ་རའི་སྐུལ་སྤེལ། ནང་མཁོ་རྒྱ་བསྐྱེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་འཕེལ་བ་སོགས་ལ་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཕྲ་མུ་མཐུད་བཏོན་ནས་དཔལ་འབྱོར་རྒྱུན་སྲིང་དང་། སྐྱོན་བྲལ། མགྱོགས་མྱུར་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས། གཉིས་ནི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམིགས་དགོས་ཤིང་། རྣམ་གྲངས་གཙོ་གནད་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས་ལས་ཡུན་ལྡོག་རྩིས་རྒྱག་པ་དང་། འགན་འཁྲི་གསལ་བཟོ། སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྔ་ཙམ་ཨར་ལས་བྱེད་དགོས། གསུམ་ནི་འབྲུ་རིགས་ཐོན་འཕར་ལ་དམིགས་དགོས་ཤིང་། དཔྱིད་ཀའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་དམ་འཛིན་གྱིས་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་དམ་འཛིན་གྱིས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ལ་སླར་ཡང་ལོ་ལེགས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། བཞི་ནི་ལས་དོན་གཙོ་གནད་ལ་དམིགས་དགོས་ཤིང་། གཙོ་གནད་ལ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུར་དམ་འཛིན་གྱིས་ལས་ཀའི་འགན་འཁྲི་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་བཏང་ཐོག་ཁུར་སེམས་ཆེན་པོ་དང་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཤུགས་ཆེན་པོར་བརྟེན་ནས་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་བཅས་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་འཐུས་མི་ཡིན་པ་ཕུད། ལྷ་མཚོ་ལ་ད་དུང་གོ་མིང་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི"སྐལ་བཟང་མེ་ཏོག་མཛེས་ཤོས"དང་། འཇོ་མདའ་རྫོང་འཇོ་མདའ་གྲོང་རྡལ་སྐར་ཐང་གྲོང་ཚོའི་ཏང་ཀྲི་པུའི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། གྲོང་ཚོའི་བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི། སྐར་ཐང་གྲོང་ཚོའི་ཨན་ཞིན་ཁ་ལོ་བའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཙོ། སྐལ་བཟང་མེ་ཏོག་མི་རིགས་གྱོན་ཆས་ལས་སྣོན་བྲིན་ཚོང་འགན་འཁྲི་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་ཁྲིམས་མི་སོགས་རེད།
ལྷ་མཚོ་ཡིས་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་ངང་ནས་ཚང་མར་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པར་ཞུགས་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་གོ་བ་ལེན་བ་དང་ཚོར་ཤེས་བརྗོད་པ་རེད།
ལྷ་མཚོས་སེམས་འགུལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ངང་ནས"ཟླ་10ཚེས་16ཉིན། ང་ཚོ་པེ་ཅིང་ལ་སླེབས་སོང་། ཚེས་18ཉིན། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་འཐུས་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་ངའི་མི་ཚེ་འདིར་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོའི་ས་གདན་དམར་པོའི་ཐོག་ཐེངས་དང་པོ་བསྐྱོད་དེ་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་མཇལ་བ་མ་ཟད། ད་དུང་ཁོང་དང་མཉམ་པར་ཡང་བླངས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ཕྱི་དྲན་བྱེད་དུས། ངས་སྔར་བཞིན་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ལྟ་བུ་རེད་འདུག"ཅེས་བཤད་པ་རེད།
ལྷ་མཚོ་ཡིས་མུ་མཐུད་ནས"ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་ཞུའི་ནང‘དམངས་འཚོར་བདེ་སྐྱིད་ཇེ་ཆེ་ལྡན་པར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། ངེས་པར་དུ་དམངས་འཚོའི་ཕན་པ་གང་མང་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དམངས་འཚོའི་ཐད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གང་མང་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཏོན་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་གནས་ང་ཚོའི་སེམས་གཏིང་གི་སྐད་ཆ་གསུངས་པ་རེད། ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་ཁུར་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུས་འགོ་ཁྲིད་སྟོབས་ལྡན་གནང་བའི་འོག་ང་ཚོ་ཚང་མའི་འཚོ་བ་ད་གཟོད་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན"ཞེས་བཤད་པ་རེད།
ཟླ་11ཚེས་2ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ལྷ་མཚོས་སླར་ཡང་གྲོང་ཚོ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དུ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱས་ཤིང་། ཁོང་གིས་སྐར་ཐང་གྲོང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་མི་ཚང་མར་སྨན་བཅོས་དང་སློབ་གསོ། རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་སོགས་ཐད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལེགས་པོ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན། སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བར་སྲུང་སྐྱོང་། ཐུན་མོང་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱུག་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་གྲོང་མི་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྔོན་ཐོན་གཉིས་ལྡན་དུད་སྦྲེལ་དང་། གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་ལས་སྒྲུབ་རུ་ཁག གྲོང་ཚོའི"ཨུ་ལྷན་གཉིས"ཚན་པ་སོགས་ཀྱིས་གདོང་ལེན་དཔེ་བཟང་གི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་ལེགས་པོ་བྱས་པ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་གྲོང་ཚོ་ཡོངས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་བྱས་རྗེས་བཞག་པར་བསྔགས་སྐུལ་བྱས་པ་རེད།


text:
ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་སྐྱིད་སྡུག་ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་བཀླགས་པ།
སྒྲེ་བོ།
དྲིན་ཆེན་སྐྱེད་མའི་ཞལ་ངོ་ཙམ་ཡང་དྲན་ལམ་དུ་མི་གསལ་བའི་ནགས་ཚང་ཞི་ལུའམ་ནགས་ཚང་ནུས་བློ་ནི། རྨ་སྡེ་ཆུ་ཁ་མ་བྱ་བའི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་གི་ནང་ནས་ནགས་ཚང་ཚང་ཞེས་པའི་དུད་ཚང་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གི་བུ་སྤུན་ཆུང་བར་སྐྱེས། ཁོ་ནི་སྐྱོ་སྡུག་ལོ་ཟླ་འཕྲོ་འཕྲོར་འཐུད་དེ་ཁོ་ལག་རྒྱས་ཤིང་སྡུག་ཐོག་སྡུག་བཞག་གི་ལང་ཚོའི་འདབ་མས་འཁོར་ལོ་བསྐོར། ཕྱིས་སུ་སྔ་འདང་ཕྱི་འགྱོད་བགྱིད་ནུས་པའི་ད་ཚོད་དུ། ཨ་ནེ་རྟམ་ཁོས་ཁོ་ལ་དྲིན་ཅན་སྐྱེད་མའི་འདས་རྐྱེན་མ་ལུས་བཀྲལ་བར་བྱས། འོན་ཏེ། ཡོད་ཚད་འདས་ཟིན་པའི་གཞུག་ཏུ་ལས་དབང་ཟེར་བའི་ལྟ་བ་དག་སྣང་གི་སེམས་རྒྱ་འདིས། ད་དུང་། ནུས་བློ་དང་ནུས་བློ་ལྟ་བུའི་ལས་དབང་དང་གནས་བབ་གཅིག་པའི་མི་བུ་ཡོད་རྒུར། སྔར་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འཚོ་ཚིས་ཀྱི་ལམ་བུ་སྒུལ་སྐྱོམ་ཨེན་ཙམ་མེད་པར་གནས་མུས་བགྱིད།
འདི་ནི་སྐྱེད་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་འཚོ་བའི་བརྩེ་དུང་དང་རང་རང་ལས་ལ་བསྐོས་ལྟར་འཚོ་བའི་ཁ་དོག་སྣ་ལྡན་དུ་ཡིན་ངེས། ནུས་བློའི་སེམས་གཏིང་དུ་རྟག་ཏུ་བག་ལ་འབྱར་བའི་སྙིང་སྟོབས་གཟུངས་འཛིན་གྱི་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དེ། “བུ་རྒོད་པོ”འདི་ནི་ནུས་བློའི་ཨ་ཕ་དགྲ་འདུལ་གྱིས་གདམས་པའི་གསུངས་རབ་ཅིག་གོ ནུས་བློ་སྟེས་དབང་འདྲ་མིན་དང་འཕྲད་ཐེངས་རེར་མིག་ཟུང་མཆི་མས་ཁེངས་ཤིང་ངུ་སྙིང་དྲགས་པོ་ཞིག་ལྷོག་ལྷོག་ཏུ་གདུ་ཡོང་དུས། ཁོས་གདམ་པ་འདི་ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་སྔར་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྩ་དམ་པོ་འཇུས་ཏེ་སེམས་ཁོང་ཡོངས་སུ་ཇེ་མཁྲེགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བསྒྱུར།
རང་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་རང་གིས་གསོ་སྐྱོང་བགྱིད་དུས་ཨ་མ་བྲལ་བའི་གདུང་བ་ནི་སྔར་ལས་ཇེ་ཆེ་ཡིན། དྭ་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར་བའི་སེམས་གཅོང་སྐྱུར་མོ་རྟོགས་མཁན་ནི་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་གཅིག་པུར་གྱུར་བས། ཟླ་བའི་འོད་འོག་ཏུ་ནུས་བློས་ཨ་མ་ལྷག་ཏུ་དྲན་བཞིན་ཡོད། ཨ་མའི་བྱམས་བརྩེ། ཨ་མའི་གཅེས་དུང་། གང་ཡང་དྲན་བཞིན་ཡོད། མཚན་ནག་གི་ཁུགས་སོ་རེ་ནས་ནུས་བློ་ཅི་ཡིན་ཆ་མི་འཚལ་བར་གཉིད་ལས་སད། བསམས་གཞིག་གི་གཡང་དུ་ལྷུང་བས་གཉིད་དུ་མི་དབབ་ལ། བྱུང་རྒྱུལ་དུ་ཁོ་རུམ་པའི་ཨ་ནེ་སོགས་ལ་རང་དབང་མེད་པར་ཨ་མ་ཞེས་འབོད་སྐད་ཉོམ་དུང་ངེ་རེ་ཤོར།
རེད་དེ། ནམ་ཞར་ཡང་དྲན་གདུང་གི་མིག་ཆུ་མི་འབྱིད་དེ། འདི་ནི་བྱིས་པ་སེའུ་བཅུ་ཞིག་གི་ཁོག་ཏུ་གནས་པའི་རང་གི་ཕ་དམ་པའི་སྐད་ཆ་དེའི་དབང་གིས་སོ། ད་དུང་ནུས་བློའི་ཨ་ཕས”བུ་རྒོོད་པོ། ལག་ཆགས་དུས་ཡོང་རྒྱུ་མང་། ངུ་མི་ཉན”ཞེས་མ་འོངས་ལོ་ཟླའི་ནང་ཅི་འོང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བཞིན་སྟ་གོན་དང་སྦྲགས་འདི་ལྟར་རང་གི་ཉེ་འཁོར་ན་མི་གཞི་ཞིག་གསོ་བཞིན་གདའ།
ནགས་ཚང་ཚང་ལ་རིམ་བཞིན་གོ་ཆག་བསྟུད་མར་བྱུང་བས། སྐབས་ཤིག་ནས་ནགས་ཚང་ཚང་ཞེས་པ་ཞིག་ཁྱིམ་མེད་ཤུལ་མེད་དུ་གྱུར་ལ་ཁད། ཉེ་དུ་ཀུན་པོས་ནུས་བློའི་ཨ་ཕར་ཡང་བསྐྱར་གཉེན་སྟོན་བྱས་ན་ཞེས་རིམ་པར་བསྐུལ་ཡང་། དགྲ་འདུལ་གྱིས་བུ་ཆུང་ཉིས་ལ་མ་ཡར་ཞིག་དགོས་དོན་མེད་པས་དང་། ཅུང་ལག་ཆགས་ཚེ་གྲྭ་བར་གཞུག་འཇོག་ཅེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་སློག་པས་དེ་ལྟར་བྱས། ནུས་བློའི་ཨ་ཕ་ཉིན་མཚན་ཁ་བསྒྲིལ་ཏེ་གར་སོང་མེད་པར་ཕྱི་ལ་འཁྱམས་ཐེངས་རེར། ནུས་བློ་གདུང་སེམས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་མནར་བས་རྨི་ལམ་དུའང་རྒྱུན་དུ་ཨ་ཕ་ཁོ་ན་རྨིས། ཨ་ཅེ་ཚང་གིས་ནུས་བློ་རང་གི་བུ་རྒྱུད་བཞིན་བསྐྱངས་བསྐྱངས་རྗེས། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཅི་ཞིག་གིས་ནུས་བློའི་ཨ་ཕ་ཕྱིར་ཐོན་ཐེངས་ཤིག་ལ་ནུས་བློའི་མིག་གཡས་པས་མཐོང་ཐབས་བྲལ། འདི་ནི་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་ལུས་བའི་མཚོན་རྟགས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་སོང་། དེའི་ཚེ་དམངས་ཁྲོད་དུ་མཚོོན་ན་དྭ་ཕྲུག་ཞ་ར་མཐོང་བའི་སྙིང་རྗེ་བྱམས་པ་ཡི། ཐན་ལྟས་དང་རྣམ་རྟོག་འདྲ་མིན་གྱི་དམའ་འབེབ་དང་ཁྱད་གསོད་ཅིག་ཏུ་བརྩི་བར་གྲང་། འདི་ནི་མ་གཞི་ནས་ཆོས་ལུགས་རྐྱང་རྐྱང་གླེང་མཁན་དང་རྨོངས་དད་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་དག་གི་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་སོ།
ཡིན་ཡང་། དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཆེ་བའི་ལོ་རབས་དེ་ཐོན་ལ་ཉེ་བའི་དབང་གིས། ནུས་བློ་དང་ནུས་བློ་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་མེད་པར་གྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྙིང་ཞེན་དང་བླུན་རྨོངས་དག་གིས་ཁྱད་གསོད་དང་དམའ་འབེབ་ཀྱི་སྡུག་དེ་དེ་ཙམ་མྱངས་དགོས་བྱུང་མེད། དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཆེ་བའི་གནས་བབ་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་ནུས་བློས་མ་ཐེག་པའི་སྡུག་ཅིག་གང་དུ་ལྷག་ཡོད། བོད་རིགས་ཡོད་རྒུས་མྱངས་བའི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་ཀྱི་ཟུར་ཞིག གསོན་ཙམ་གྱུར་བའི་ནུས་བློའི་སྨྲ་ལྕེ་ལས་རགས་བསྡུས་ཤིག་ནི་དེ་རིང་ད་དུང་མྱོང་བྱར་གྱུར། འདི་ནི་མི་གསོན་པོའི་ཁྲག་དྲོན་མོས་བྲིས་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་དཀྱོག་མཚམས་ཤིག་སྟེ། དུས་གཏན་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཁོངས་ནས་གློད་མི་སྲིད་པའི་ཁྲག་ཡིིག་ཡིན། ཀློག་པ་པོ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་མིག་ཆུ་དང་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཚེགས་ཆེ་བའི་འགྱུར་མེད་སྤུན་ཟླ་ཞིག་གི་ལས་དབང་ཞིག་སྟེ། སྐྱབས་མེད་མགོན་དཔུང་མེད་པའི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་གྱི་ལས་དབང་མཚོན་པའི་ཨ་མ་མེད་པའི་དྭ་ཕྲུག་བློ་གཅོང་གཅིག མུ་གེ་དང་བརྙས་བཅོས་ཡང་ཡང་ཐེབས་པའི་ལོ་ཟླའི་བདེན་དཔང་ཅིག དགྲ་བོས་ཨ་ཕ་མིག་སྔར་ནས་བསྒྱེལ་བའི་ས་མཐའི་བཙོན་ཕྲུག་ཅིག ཡང་ནས་ཡང་དུ་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་ལྷག་པའི་ནུས་བློ་དང་ནུས་བློ་དག་གི་ལོ་ཟླའི་མུ་ཁྱུད་དུ་ཁྲག་དང་མཚོན་གྱིས་བརྟུལ་བའི་བཙན་ཤེད་སྣ་ཚོགས་ཐེབས། འདི་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བར་གསེང་འཐིམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ཞིག་གི་དཀྱོག་མཚམས་སུ་མངོན་པའི་ཟུར་ངོས་སོ།
དབུས་མཇལ་བ་ཆུང་ཆུང་།
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མ་ཤི་ཕུགས་འདུན་ཆེ་ས་ནི་སྟོད་ཉི་མ་ལྷ་སར་མཇལ་སྐོར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྷ་སའི་ཇོ་བོའི་མདུན་དུ་མཆོད་མེ་ཀོང་བུ་གང་འཇོག་པ་དེ་རེད། དེ་ནི་ཚེ་སྲོག་ལམ་བསྡོོས་བྱས་ཀྱང་འགྱོད་མེད་གདུང་མེད་ཀྱིས་ལོ་ཟླའི་ཕྲེང་བ་ཚལ་བར་གཤག་སྟེ་བསྐྱོད། ང་རང་ཆུང་དུས་བྱིས་དུས་ཀྱི་ཨ་མྱེའི་གནའ་གཏམ་ཁྲོད་ནས་དབུས་མཇལ་ཨ་སྐྱོ་ཞེས་ཡིད་མུག་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེ་ཐོས་མྱོང་ཡོད་པས། དེ་རིང་འདི་ནས་ནུས་བློ་ཀློག་སྐབས་སུ་ཨ་མྱེའི་གནའ་གཏམ་ཁྲོད་ཀྱི་དབུས་མཇལ་ཨ་སྐྱོ་ཞེས་པ་དེ་ནུས་བློ་ཡིན་སྣང་ཤར། ནུས་བློའི་དབུས་ལམ་ཐོག་ནས་དབུས་མཇལ་ཨ་སྐྱོ་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་མང་དག་བསྙད་པས་དེ་ནིི་ཡིན་ག་ལ་སྲིད། ཇག་རྐུན་དང་གཅན་གཟན། རླུང་ཆེན་དང་ཁང་ཆེན་ཁྲོད་ནས་ཀྱི་དབུས་མཇལ་བ་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་གི་ལམ་གྱི་འགག་འཕྲང་རེ་རེ་ནི། ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་ཤེད་ཀྱིས་འདེགས་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་ཚེགས་ཆེ་བའི་ལོ་ཟླའི་བར་གསེང་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དད་པ་ཆེར་སྐྱེས་ཀྱིས་བློས་གཏོང་སྣ་ཚོགས་དང་སྨོན་ལམ་གང་མང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེས་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན།
དེ་བས་བོད་དུ་དད་ཞེན་ལོས་ཆེ། ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་དང་བོད་མི་རིགས་གྱི་བར་ཐག ཐག་རིང་ནས་མཆེད་པའི་དད་འདུན་གྱིས་བརྟས་ཡོད། འདི་ནས་ཡང་”གཙུག་གཡུ”དྲན་ཡོང་། གས་སྲུབ་དོད་པའི་འཚོ་བའི་དར་རྒུད་ཁྲོད་དུ། ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ལྡན་ཞིང་དུ་ཕྱོགས་སྟོན་མཛད་མཁན་ཏེ། ལམ་བར་ནས་འཆི་ཉེན་ཆེ་བའི་གཡང་གཟར་བྲག་དམར། དབྱར་ཆུ་བྲུག་རླབས། སྤྱང་ཚོགས་སོགས་གཅན་གཟན་སྟུག་པོའི་མཆེ་སྡེར་འོག་ཏུ། ཇོ་བོར་དད་འདུན་ལྷད་མེད་ཀྱིས་གསོལ་ཞིང་བསྒོམས། ཐེངས་ཤིག་གི་མཇལ་ཁ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གང་དུ་མང་བསགས་པའི་ཚོགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཨང་ཞེས་རྨི་ལམ་དང་རྣམ་རྟོག་དུ་མའི་བར་ནས་རི་རྩེ་གངས་སྨུག་གིས་བཟུང་བའི་མཐོང་དབྱིངས་སུ་བལྟས་ཡོད། སྐབས་ཤིག་ནུས་བློ་ཁོ་ཚོ་ས་སྟོང་ཐང་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དུས་བོའུ་སྐད་ཐེངས་ཤས་གྲགས། གློ་བུར་དུ་ཚང་མ་དངངས་སྐྲག་བསླངས་ཤིང་ཡོངས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་འཕྲད་སོང་ཞེས་གོ་མཚོན་གྲ་སྒྲིག་དང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དུས། ཐག་མི་རིང་བའི་རི་ངོས་ཤིག་ནས་སྤྱང་ཚོགས་བརྒྱ་ཡན་མན་ཞིག་གྱེན་དུ་གཤར། རི་ཤམ་གྱི་གད་ཁུག་ཅིག་ཏུ་མི་གཟུགས་ཤིག་གསལ་མི་གསལ་གྱིས་མངོན། དེ་མུར་ཁོ་ཚོ་ཐད་དཀར་མི་དེར་གཟས་ནས་ཕྱིན། མི་དེ་བུ་མེད་ཅིག་ཡིན་ལ། མ་བུ་ཉིས་ཅན་གྱི་ཁོ་ཚོ་དང་ལས་དབང་གཅིག་པའི་དབུས་མཇལ་ཨ་སྐྱོ་ཉམ་ཆུང་ཞིག་རེད། ཁོ་མོའི་ལག་གཡས་པའི་ནང་དུ་དངུལ་གྱི་ཆབ་མ་ཞིག་བཟུང་འདུག་སྟེ། དེ་ནི་ལག་གཡོན་པའི་འོབས་ཀྱི་བུས་པ་དེར་སྤྱང་ཚོགས་འགོག་རྒོལ་སྤྱད་དེ་ཁྲག་གིས་བརླན། དེ་ཚོོད་དུ་མོས་སྐད་ཆ་ཤོད་མི་ནུས་ཤིང་མོའི་ལུས་ཧྲིལ་བོ་སྤྱང་ཚོགས་ཀྱིས་རྨས་ཟིན། འོན་ཏེ། མོས་ད་དུང་མིག་གིས་རིག་རིག་དང་ལག་བརྡ་ཐབས་ཆགས་ཤིག་གིས་བུས་པ་འདི་བདག་རོགས་ཤེས་ཞུ་བ་འཐེན་པ་འདྲ། དེ་ཁར་དུ་ནུས་བློའི་ཨ་ཕས་མོའི་ལག་འོབས་ཀྱི་བུས་པ་ཚུར་བླངས། མོས་ལག་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར། བུས་པ་དེའི་ལུས་ཐོག་རྨ་ཤུལ་ཡེ་ནས་མེད་པས་ཁོ་ཚོ་ཚང་མ་ཡ་མཚན འོན་ཏེ། མོས་ད་དུང་མིག་ཟུང་ཟུམ་ཟུམ་གྱིས་ལག་པས་མེ་མདའི་ཕྱོགས་སུ་བསྙབས། ཡང་མོས་ཐལ་མོ་སྦྱ། ནུས་བློའི་ཨ་ཕས་ཅི་ཞིག་ཤེས་པ་བཞིན་མོའི་དབྲལ་བར་མེ་མདའ་ཚད། ནམ་ཞར་ཡང་བུད་མེད་དེ་གསོན་དཔེ་ཨེན་ཙམ་མེད་པས་ག་ཤེད་དེ་ནས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ངང་ཁོ་ཚོ་ཚང་མ་ཧད་དེ་ལུས། མོས་ད་དུང་ཐལ་མོ་སྦྱར། ཚང་མ་ཁ་ཚུར་འཁོར་གླགས་སུ། ཀག་སེ་སོང་ཞིང་མོ་གཏན་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་བྲལ་བའི་དུས་ནི་དེ་རིང་རེད། དེ་ཁར་ནུས་བློས་ཨ་མ་དྲན་ཞིང་། སྐྱོ་གདུང་བཟོད་མེད་ཅིག་སྐྱེས་ཏེ་ཁུ་སིམ་མེ་རང་སར་བསྐྱོད། དེ་ལྟ་རྐྱེན་ངན་དང་འཕྲད་པ་ཇེ་མང་རེད། གངས་ཕྱིད་ཐེབས་པ། ཇག་པས་བསད་པ། སྤྱང་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་བསད་པའི་མི་རོ་རྟ་རོ་དག་དང་ཡང་ཡང་འཕྲད་པས། ནུས་བློ་སེམས་ནས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་རང་གི་འཆི་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འཕྲད་འོང་སྙམ་པའི་འཇིགས་སྐྲག་བར་མེད་སྐྱེས།
འདི་ནས་ཀློག་པ་པོ་ཞིག་གིས་ཕངས་སེམས་ཚད་མེད་ཤོར། ཡི་གེའི་ཐིག་ཕྲེང་བསྣོལ་བའི་མིག་ཟུང་མཆི་མས་མཐའ་བསྐོར་བྱས། དད་འདུན་འབའ་ཞིག་གི་སོ་ཁ་ནས་མི་རིགས་ཤིག་ཨ་སྐྱོད་ཆད་པོ་འགའ་འགྱུར་བཞིན། ཇག་རྐུན་དང་གཅན་གཟན་གྱི་རྒྱགས་ཕྱེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། གཟའ་ཚོོ་གཟའ་ཚོ་བྱས་ནས་གཡང་གཟར་དང་གྲོག་རུང་། ཁ་ཆར་བུ་ཡུག གངས་ཕྱིད། མུ་གེ་ཐེབས་ནས་འཇིག་བཞིན་ཡོད། རེད་དེ། བློ་སྤོབས་ཅི་ཞིག་གིས། ཤི་མགོ་ས་ལ་མ་བཞག་བར་ཉི་མ་ལྷ་ས་བསྐྱུད་ཐབས་མེད་ཅིང་། ཁྲག་རྣག་གི་གོམ་པའི་གདེགས་འཇོག་བར་ནས་ཉི་མ་ལྷ་ས་ཡང་ཡང་དྲན་བཞིན་ཡོད། སེན་མགོ་རྣག་དང་སེན་རྟིང་ཁྲག་གིས་རི་ཆུ་སྟོང་ཕྲག་ལ་འདི་ལྟར་རི་མོ་འབྲི་བཞིན། ཚེ་སྲོག་གི་རྫོགས་ཚིག་ཀྱང་ལྷ་སའི་ཇོ་བོའི་ཕྱིར་དུ་བཀོད་ཕོད། ནུས་བློ་བྱིས་པ་བསམ་མེད་ཅིག་གིས་ཀྱང་རྟ་འཕོངས་གཡག་འཕོངས་། རྐང་ཐང་ཚུན་གྱི་ཉིན་ཞག་ཁ་བསྒྲིལ་ཏེ་དབུས་ལ་སྙེག་གིན་ཇོ་བོ་བསྒོམས་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་རིག་གནས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཡར་འདེགས་སྟངས་ཤིིག་རེད། ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་ཡོད་ཚད་ལ་མཚམས་ཆོད་ཅིང་། གཏན་བྲལ་དུ་ཐུབ་པའི་སྙིང་རུས་ཤིག་ཨ་སྐྱོ་རེ་རེའི་སེམས་སུ་བརྟན་བརླིང་གིས་འགྱིངས་ཡོད། ནུས་བློ་ཡང་ལམ་ཚེགས་ཇི་ལྟར་ཆེ་ན་གདོང་ལེན་དང་སྤོབས་སེམས་དེ་བཞིན་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་གྱུར། འདི་ནི་བུ་རྒོད་པོ་ཟེར་བའི་མ་བརྡ་བུ་བརྡ་འཕྲོད་སོང་བས་ལོས་ཡིན། ཟླ་འགའི་ལམ་ཚེགས་དང་འཆི་གསོན་གྱི་བར་དོ་འགྲིམས་ཐེངས་མང་པོའི་ཁྲོད་དུ། མི་རོ་རྟ་རོ་མིག་ལམ་དུ་ཆད་པ་མེད་ཅིང་རང་ཉིད་ལའང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་སྐྱོམས་འདར་གང་མང་བརྒྱུད་མཐར། ཉི་མ་ལྷ་སའི་ཇོ་བོར་མཇལ་ཞིང་སྐྱབས་མགོན་གང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་མཇལ། དེ་བཞིིན་གྲངས་ཀས་མི་ལོན་པའི་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་དང་དེའི་འཁོར་དུ་ཆགས་པའི་མ་དགོན་བུ་དགོན་ཇི་སྙེད་མཇལ། གཙང་སྟོད་བཀྲིས་ལྷུན་པོ་མད་ཆད་ལུས་པ་མེད་པར་མཇལ་རྗེས། ལྷ་སའི་སྐོར་ལམ་མཐིལ་གྱི་ཡ་མ་བརླའི་སྐུ་དྲག་མི་དྲག་རྣམས་ཀྱི་སྒེར་སྡེམ་རིང་ལུགས་དང་ལྟག་སྒོ་ཡོད་ཙད་ཤེས་རྗེས། ནུས་བློ་དང་ཨ་སྐྱོ་དག་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ལྡོག་ཕེབས་བྱས། ལམ་ཚེགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་མྱངས་རྗེས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་གྱི་སྤང་དུ་བདེ་བླག་ངང་བསླེབས་ལམ་བར་ནས་རྒྱ་དམག་ཆ་རེ་དང་རྒྱ་མི་རེ་འགའ་ཐུག་པ་མང་མང་ཡིན་ནོ།
ཁྲི་མུན་བཙོན་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་།
བདག་ལ་ལྐོག་འགྱུར་གྱི་གནས་པའི་ཨ་མྱེའི་རྒན་རྒོན་རྣམས་ཀྱི་གནའ་གཏམ་ལྟ་བུའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་གི་ཟོལ་གྱིས”བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲ་བཞར་རྒྱ་ཆས་སྤྲས། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ར་བ་བཅད་རྒྱ་ཆས་སྤྲས”ཞེས་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་ཐོོས། དེ་ལྟ་དེ་ནི་གནའ་གཏམ་ཞིག་ལས་དངོས་སུ་བདག་དང་ཁྲག་རྒྱུན་གཅིག་པའི་ཡ་ཐོག་གོང་མ་དག་གིས་བརྒྱུད་ཡོད་པ་སུས་འཁས་འཆེས། དེ་ནི་མ་གཞི་ནས་”འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ”ཟེར་བ་ཅི་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་བའི་བྱིས་བློ་ཞིག ད་ཚོད་ལོ་རྒྱུས་དང་དེབ་རྒན་རེ་ཟུང་ལས་འདི་དང་ཆ་འདྲ་བའི་གོ་ལྡོག་སྤྱོད་ཚུལ་རེ་རེ་མྱོང་སྐལ་ཐོབ་པས། བདག་གི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱི་ཡ་ང་བའི་མུན་ནག་གི་ལོ་ཟླ་ཞིག་ཐོད་དུ་བླངས་ཏེ་མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་གི་དོན་དུ་ཟུངས་ཁྲག་དང་ཚེ་སྲོག་གིས་བློས་གཏོང་གཞལ་མཐའ་མེད་པའི་ལག་རྗེས་དེས་ཅིས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་སུ་འཇུག འདི་ནི་ད་དུང་ས་སྒང་འདིའི་བྲང་གཞུང་ན་འཚོ་བའི་བོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདིའི་མེ་རོ་རེད། ང་ཚོ་ལ་མུན་ནག་གི་ནམ་ཟླ་དེའི་ཁ་གཏད་དུ་ཉི་ཟླ་དང་འདྲ་བའི་ཚེ་སྲོོག་རླབས་ཆེན་རེ་རེ་འོད་ཀྱིས་འཚེར་མྱོང་བས་ང་ཚོ་ད་དུང་མུན་ནག་གི་གཏུང་དུ་ལུས་མེད། དེ་ནི་ཅིས་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ང་ཚོར་བསྟབས་པའི་ནག་ཉེས་དང་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་སུ་བཞག་པའི་མུན་ནག་གི་གདུང་འབོད་ཡིན། ནམ་ཞིག་མ་ཤི་ཕ་བསད་ཀྱི་གཅེས་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཁྲི་མུན་བཙོན་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་སྡུང་གྱོང་དང་མནར་གཅོད་ཐེབས་བཞིན་ཡོད། ཁོ་ནི་གོང་གི་ནགས་ཚང་ཞི་ལུའམ་ནགས་ཚང་ནུས་བློརེད།
ལར་ཁོ་ནི་བྱིས་པ་སྣབས་ལུག་ཅིག་ལས་ཅི་ཡང་མིན་ཡང་ད་ནི་ཁོའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་གཏུམ་སྤྱོད་ལགས་ཆགས་ཀྱིས། ཁོའི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱང་གནར་གཅོད་ཀྱི་ཐུ་འོག་ནས་འཆི་སྒུག་བཅའ་བ་འོ། དེ་ནི་དུས་ཁོ་བཙོན་དུ་བཙུད་ཅིང་ཁོ་བའི་ཕུ་བོ་འཇའ་པེ་དང་ལྷན་དུ་ཡོད། དེ་ནི་ཁོ་ཚོ་རྒྱ་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་དང་རྒྱང་བཀྱེད་དེ། རི་བྱོལ་གྱིས་ལྷ་སའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་ལམ་བར་ནས་རྒྱ་ལག་ཐེབས་པའི་དུས་རེད། ཁོ་ཚོ་ལམ་བར་ནས་ཐེངས་དུ་མར་རྒྱ་དམག་དང་གཡུལ་འགྱེད་བཀྱེས་ཞོར་ཉིན་ཞག་གང་མང་གབ་གཡོལ་ཀྱིས་ལམ་དུ་ཆས་རྗེས། ས་སྲོད་ཅིག་ལ་དམག་དཔུང་ཞིག་དང་གདོང་འཕྲད་དེ་ཡུན་ཙམ་ཞིག་ལ་མདེའུ་ཆར་འབེབས་འབེབས་བྱེད་ཅིང་དམག་ལྭ་ཅན་འགའ་རེ་་ཉག་ག་ཞིག་ནས་སྔོ་ཉིལ་ལེ་གཡུགས། ནུས་བློའི་ཨ་ཕའི་མེ་མདའི་མདེའུ་ཟད་ལ་ཉེ་ཞིང་ན་ཁུག་ཞིག་ནས་རྟ་ཁྲིད་བཞིན་པའི་གྲྭ་གཞོན་ཉིས་འཕྲོ་འཕྲོར་བསད། དེ་མ་ཐག་ནུས་བློའི་ཨ་ཕ་དགྲ་འདུལ་ཡར་ལངས་ཏེ་རྟར་ཞོན་ནས་རྒྱ་དམག་གི་ཆག་རར་གཟས་ནས་རི་གཤམ་ནས་གྱེན་དུ་རྒྱུག། རྟས་གོམ་པ་འགའ་བླངས་རྗེས་མེ་མདའི་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོ་ལྷན་དུ་དགྲ་འདུལ་གྱི་ལག་གི་མེ་མདའ་ས་ལ་ཟགས། དེ་ཁར་དགྲ་འདུལ་ཡང་རྟ་གོང་ནས་མར་ལྷུང་སྟེ་ས་ལ་བསྣར། དགྲ་འདུལ་གྱི་ཐད་དཀར་དུ་རྒྱ་དམག་ཅིག་གིས་མེ་མདའ་དགྲ་འདུལ་གཟས་ནས་ཉེ་བར་བཅར་སྐབས། དེ་མ་ཉིད་དུ་མེ་མདའི་སྐད་དང་ལྷན་དུ་རྒྱ་དམག་དེ་ས་ལ་བསྒྱེལ། དེ་ནི་དགྲ་འདུལ་གྱིས་རྒྱ་དམག་དུ་མ་བསད་པའི་ཆེས་ཐ་མ་དང་ཁོ་རང་གི་ལག་དམར་ཡང་ཡིན་སྲིད། གང་ལྟར་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་དགྲ་འདུལ་གྱིས་རུམ་ནས་ཐུང་མདའ་ཞིག་བླངས་ཏེ་བསད་དོ། དེ་ནས་དགྲ་འདུལ་གྱི་འཁྲིས་སུ་བཅར་དུས་འདི་ལྟར་ཁ་ཆེམས་ཤིག་བཞག་སྟེ”ཁྱེད་ཚོས་ངེས་པར་མགོ་འདོགས་ཞུས་དང་འཆི་ཉེན་མེད། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཚོའི་མགོ་པ་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན་ང་རེད་ཅེས་ཤོད། དེ་མ་གཏོགས་བོད་ཁམས་གང་སར་རྒྱ་དམར་ཁྱབ་ཡོད་པ་འདྲ། བྲོས་ནས་ཐར་ས་ཞིག་མེད། སྟབས་ལེགས་ན་ཞི་ལུ་ཉིས་ལ་ལྟ་རྟོག་ཡག་པོ་བྱ་རོགས། ང་ནི་ད་རེའི་འདང་མི་འདུག”ཅེས་རི་བྱོལ་གྱི་བློས་ཐུབ་གྲོགས་པོ་བསྟན་འཛིན་སོགས་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་ཚེ་ཡི་འཕེན་པ་རྫོགས།
དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་ཚོའི་ལག་ཟུང་བཅད་པ་བཞིན་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་མགོ་འདོགས་མི་བྱེད་ཐུ་མེད་རེད། བཙོན་རར་ལྷུང་སྟེ་འདྲི་རྟོག་དང་རྡུང་རྡེག་གི་ཁ་ནས་གཞན་གྱི་འཛུབ་རྩེར་གར་སྟོན་དེར་རྒྱུག་དགོས། འདི་ནས་བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ཡང་ཡང་གོ་མྱོང་བས་”འཐབ་རྩོད་དང་མུ་གེ”ཟེར་བའི་ལས་དེ་འཕྲད། འཐབ་རྩོད་ནི་དེ་སྔ་རང་གི་བླ་མ་ཡིན་ཞེས་གང་གི་དྲི་ཆུ་ཚུན་ཆད་ནས་བྱིན་རླབས་སུ་སྒོམ་མྱོང་ན་ཡང་། ད་རེའི་བླ་མའི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དེ་ཁོ་ཚོར་མགོ་སྐོར་གཏོང་མཁན། བཤུ་བཞོག་བྱེད་མཁན་ཞེས་བླ་མའི་ཞལ་ལ་མཆིལ་མ་འཕེན། བླ་མའི་སྒལ་བར་ཞོན། ཐ་ན་བླ་མ་དེ་ལ་བཙན་གྱིས་རང་གི་གཅིན་པ་བཏུང་དུ་འཇུག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་གསར་བརྗེ་དེ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་མི་གཤིས་སུ་ཚུགས་ཐུབ་དང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག ཐ་ན་གྱོན་ཆས་འཐུང་སྣོད་ཕོར་བ་ཚུར་ཆད་ཀྱི་སྟེང་ལ་བསླེབས་ཡོད།
མུ་གེ་ནི་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་གསར་བརྗེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དབུལ་ཕྱུག་མེད་པར་མཉམ་ཐོབ་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱལ་རོལ་ཏེ་་མིའི་ལྟོ་རྒྱབ་ལ་བསམ་མི་དགོས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་བསམ་དང་། སྟོང་བསམ་དེ་མངོན་གྱུར་ཡོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཡ་མཚན་ཅན་དག་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མྱུད་དུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ནས་བྱུང་།
དཀའ་སྡུག་འདི་ནི་ནུས་བློས་བཙོན་ཁང་བརྒྱུད་པའི་མཐོང་ཐོས་ཏེ། སྐབས་དེ་དུས་མི་རོ་ནི་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་གྱི་རོ་བཞིན་བཙོན་ཁང་ནས་ཕྱིར་ཕྱུང་བཞིན་ཡོད། ནངས་མོ་རེ་རེར་ས་དོང་རེ་ལས་ཆེས་ཉུང་བའི་ཚོད་ནི་མི་རོ་བཞི་དང་ལྔའི་བར་ཕྱིར་ཕྱུང་བཞིན་ཡོད། ས་དོང་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་ས་དོང་རེ་ལ་བཙོན་པ་བཞི་བཅུ་ལྔ་བཅུ་བཙུད་ཡོད། ནུས་བློ་ནི་ཁོ་བོ་ཡོད་སའི་ས་དོོང་གཅིག་གི་ཆ་རྒྱུས་ལས་མེད་ཀྱང་ནངས་མོ་རེ་ཁོའི་མིག་ལམ་དུ་མི་རོ་ནི་ཆད་པ་མེད། དེ་བཞིན་མཚམས་མཚམས་སུ་ས་དོང་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་བཙོན་ཨང་འདོན་ཏེ། བཙོན་པ་རེ་རེའི་བྲང་ངོས་སུ་རས་ལྷམ་པ་ཞིག་གི་ངོར་ཨང་གྲངས་བཞི་ལྡན་གྱི་ཨང་རྟགས་རེ་རེ་ཡོད། བཙོན་སྲུང་གིས་དེ་འདོན་དུས་ཨང་གྲངས་དོ་བདག་དག་དོང་ཁར་འགྲོ་དགོས། ཉིན་ཞིག་ནུས་བློའི་སྔོན་ནས་བཙོན་པ་ཉིིས་བོས། ཅུང་འགོར་རྗེས་ནུས་བློར་བོས་ཤིང་འདྲི་རྟོག་དང་ཚར་རྗེས་ཕྱིར་དོང་ནང་ཁྲིད་ཡོང་བའི་བར་ནས་ད་སོ་མ་ཁོའི་སྔོན་དུ་ཁྲིད་པའི་བཙོན་པ་ཅིག་ཤོས། ལུས་སྟེང་དུ་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་རེ་འགའ་དང་ཕོ་མཚན་སོགས་སུ་ལྕགས་སྲེག་བཙུགས་ཏེ་ལུས་ཡོངས་བསྲེགས་ནས་ཤི་ཡོད། དེ་བཞིན་ནམ་ཞིག་ནུས་བློ་དོང་སྒོར་འགྲོ་ཐེངས་ཤིག་ལ་བུད་མེད་ཅིག་གི་མཚན་མ་ནུ་མ་སོགས་སུ་ལྕགས་སྲེག་བཙུགས་ནས་ཤི་ཡོད། དེ་ནི་བུད་མེད་་ཉིས་མཉམ་དུ་འགོ་པ་དག་གིས་བཙན་གཡེམ་སོགས་བྱས་རྗེས། ཁྱོད་ཉིས་ཕྱིར་དོང་ནང་སོང་དུས་མི་སུ་ལ་ཤོད་མི་ཆོག་ཅེས་བཙན་ཤེད་བྱེད་དུས་བུད་མེད་དེས་ཁས་མ་བླངས་པས་རེད་ཟེར། འདི་ལྟར་བཤུ་བཞོག་དང་ཁྲིམས་འགལ། སྒེར་གཅོད་ཀྱི་སྡུལ་བསྔལ་འོག་ན། རིག་གསར་གྱི་ནག་ཉེས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ང་ཡི་མི་རིགས་འདིའི་ཚེ་སྲོག་འདི་ལྟར་གློ་བུར་དུ་འཇིག་གིན་ཡོད།
གཞན་སེམས་དང་གཞུང་དྲང་གིས་བརྟས་པའི་ང་ཡི་སྤུན་ཟླ་རྣམ་སྡུག་རྩུབ་ཀྱི་མཆི་སྡེར་འོག་ན་མགྱོགས་པོ་མགྱོགས་པོ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དགོན་པ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུལ་ཙམ་མེད་པར་ཐལ་བར་བརླགས། ཐ་ན་སྐ་རགས་སེར་པོ་ཅན་ཞིག་ས་སྟེང་མེད་པར་གྱུར་རྗེས། རིག་གསར་རམ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ཞིག་རྒན་གཞོན་མེད་པར་སློབ་གཉེར་གྱི་གནས་སུ་ཁྲིད། སྐད་ཡིག་དང་གོམས་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་སུ་བཙན་ཚུགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག འདི་ནི་འོ་སྐོལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བར་དུམ་དུ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་གྱི་དུས་རབས་དང་མཚུངས་སོ། མུན་ནག་དང་དཀའ་སྡུག་གི་འགག་འཕྲང་བརྒྱུད་བརྒྱུད་པའི་མཐའ་མར། ནུས་བློ་ནི་བསྐྱར་དུ་བཙོན་དོང་ནས་སློབ་གྲྭ་འགྲོ་བའི་སློབ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། རྡུང་རྡེག་དྲག་པོའི་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་སྟེ་ཁོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མདུན་ལམ་གྱི་འབྱུང་གནས་སྙེག་པའི་དཔེ་ཁུག་ཅན་ཞིག་རེད། བདག་གིས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་རིགས་འདིའི་མགོ་ཐོག་ཏུ་ནམ་མཁའ་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དཀྱེལ་ཡངས་ཞི་འཇགས་ཀྱི་ཉི་མ་ཞིག་ཤར་སྙམ། འདི་ནི་ནུས་བློ་བཙོན་གྲོལ་ཏོབ་སྟེ་མཚར་སྡུག་ལྡན་པའི་མ་ཡུམ་སླབ་གྲྭའི་སྒོ་གླེགས་ཕྱེས་པའི་རྒྱབ་གཟུགས་ཤིག་དང་མཉམ་དུ་བདག་ནི་བསམ་གཞིག་དང་འཆར་ཡན་གྱི་ཀློང་དུ་འདྲེས་སོང་།


text:
2017-04-14
རྩེ་རྩེ(梁恩富)ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སེར་ཤུལ་རྫོང་གི་མི་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ལོ༡༩༧༣ལོའི་ཟླ༢པར་སྐྱེས། པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གཉིས་པ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན། གཟབ་བྲིས་དང་འཁྱུག་བྲིས། འབྲུ་ཚ། སུག་རིང་། སམ་ཀྲི་ཏ་སོགས་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད། བོད་ཁུལ་གྱི་པིར་བྲིས་ཡིག་གཟུགས་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་ནི་སྐྱ་ཐིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད་དེ། སྐྱ་ཐིག་འདི་དག་ནི་ཟླུམ་གཟུགས་དང་གྲུ་བཞི། དྲང་འཁྱོག་དང་རིང་ཐུང་། སྦོམ་ཕྲ་དང་སྟེང་འོག གཡས་གཡོན་སོགས་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཡོད། མི་ཏོག་མཉམ་བཞད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་འདི་དག་ནི་བྱང་སྡེ་ཉི་མ་རྫ་ཆུ་ཁའི་ཆེས་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་ཡིན། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་སྤྱི་ལོ༡༩༩༢ལོར་སྔ་གཞུག་ཏུ་རྒྱལ་ཡོངས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་འགྲན་བསྡུར་ཁྲོད་ཨང་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ། བརྩམས་ཆོས་ལ་བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་སྒྱུ་རྩལ་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད། སི་ཁྲོན་དང་མཚོ་སྔོན། ཡུན་ནན། ཐེན་ཅིན་སོགས་ས་ཆ་ནས་ཡིག་གཟུགས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམ་སྟོན་བྱེད་མྱོང་ལ། བརྩམས་ཆོས་ལ་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་ཡིག་མཁན་དང་རི་མོ་བ། སྒྱུ་རྩལ་ཉར་ཚགས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །
དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།
རྩོམ་གསར། 10


text:
ཉིན་ཤས་བསྟུད་མར། པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ལྷ་སར་སྤེལ་གནང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཁག་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་ནས་ཚེས་27ཉིན་མེ་འཁོར་ལ་བཞུགས་ཏེ་གདན་ས་གཞིས་རྩེ་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་ཟིན་པ་རེད། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་ཏིང་ཡེ་ཤན་གྱིས་བཞུགས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ཕོ་བྲང་ནས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལ་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས་པ་རེད།
དབྱར་གཞུང་དུས་སུ་ལྷ་སར་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་ཅིང་། སྔོ་ལྗང་རྩི་ཤིང་གིས་ས་གཞི་ཡོངས་སུ་བརྒྱན། ལྷ་སར་བཞུགས་རིང་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྔ་རྗེས་སུ་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་གཟི་ཕུག་འབྲོག་ར་དང་། ཆུ་ཤུར་རྫོང་ཚལ་སྣེ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དེང་རབས་ཞིང་ལས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ། དུས་བཞི་བཀྲ་ཤིས་གྲོང་ཚོ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱ་ཡུལ་བཅས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་དང་། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ། སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ་རེད།
མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་ཤང་གཟི་ཕུག་འབྲོག་ར་ནི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་སྡེ་ཁུལ་འབྲོག་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་ས་ཚིགས་གྲས་ཤིག་རེད། རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་བརྒྱུད་ས་གནས་དེ་གའི་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་འབྲོག་པའི་བསམ་བློ་དང་འདུ་ཤེས་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་ནས་གཟི་ཕུག་གི་འབྲི་ཞོ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྩྭ་ཐང་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཞིང་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་འབབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་གཉིས་ཁེའི་ལམ་བུ་ཞིག་བཏོད་ཡོད། པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ས་ཆ་དངོས་སུ་བཞུགས་གླིང་གཟི་ཕུག་འབྲོག་རའི་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་གི་འགན་འཁུར་བའི་ངོ་སྤྲོད་གསན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བཀའ་འདྲི་ཡང་ཡང་གནང་སྟེ་མཉམ་ལས་ཁང་གི་ཕྱུགས་འཚོ་ས་དང་། དཀར་ཆུའི་ཐོན་རྫས་ཐོན་སྐྱེད། ལས་སྣོན་བརྒྱུད་རིམ། ཕྱིར་ཚོང་གནས་ཚུལ་བཅས་མཁྱེན་རྟོགས་ཞིབ་ཕྲ་གནང་རྗེས་འབྲོག་རའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་ལྕག་སྐུལ་གནང་བ་རེད།
ཆུ་ཤུར་རྫོང་ཚལ་སྣེ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དེང་རབས་ཞིང་ལས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་དུ་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ས་གནས་དེ་གའི་ལས་མི་དང་ལས་དོན་མི་སྣ་དང་བྱམས་བརྩེའི་ངང་གླེང་མོལ་གནང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་ས་གནས་དེ་གའི་དེང་རབས་ཞིང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱང་གནང་བ་རེད། ས་གཙང་བདེ་ཐང་ཐོན་རྫས་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་བཟོ་གྲྭར་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་འདེབས་འཛུགས་བྱས་པའི་གནོད་མེད་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚལ་དེ་བཞིན་གསར་གཏོད་གསར་སྤེལ་བྱས་པའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་སྣ་ཁ་མང་ཞིང་སྤུས་ཀ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད། པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས“ཐོན་རྫས་ལ་སྣ་ཁ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། རྒྱ་མ་རེར་རིན་གོང་ག་ཚོད་ཡིན་ནམ། ལོ་གཅིག་ལ་ཐོན་འབབ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། ཞིང་པའི་ལས་ཞུགས་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ”ཞེས་བྱམས་བརྩེའི་ངང་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་གླིང་དེའི་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་བྲོ་བ་གཟིགས་རྗེས“བྲོ་བ་ཧ་ཅང་ཞིམ་པོ་འདུག”ཅེས་གསུངས། གླིང་གིས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་ལས་ཞུགས་དང་འབབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་མཁྱེན་རྗེས་པཎ་ཆེན་མཆོག་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་ཁོང་ཚོར་སྨོན་འདུན་བཟང་པོའང་ཞུས་གནང་བ་རེད།
དེ་རྗེས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ཆུ་ཤུར་རྫོང་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་དུས་བཞི་བཀྲ་ཤིས་གྲོང་ཚོར་ཕེབས་པ་རེད། ཁོང་ཡིག་ཚགས་དང་གཱ་བཟོས་པའི་དུད་ཚང་དབུལ་པོ་ཆོས་བསྟན་དང་དབྱངས་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་ཏེ་འཚམས་འདྲི་གནང་བ་རེད། པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་འོག་ཚང་མའི་འཚོ་བར་གནམ་ས་བླ་འོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་འདུག ང་ཚོས་བདེ་སྐྱིད་ཚོར་བཞིན་དུ་དེང་གི་འཚོ་བར་གཅེས་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་ཚོས་བུ་ཕྲུག་ལ་སློབ་གསོ་ཁྲིད་སྟོན་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་ཚོར་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རིག་གནས་ཡག་པོ་སྦྱོང་དུ་འཇུག་པ་དང་ནམ་ཡང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཕེབས་ཁར་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ཁོང་ཚོར་དྲན་རྟེན་དངོས་རྫས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་འཚམས་འདྲིའི་དངུལ་ཡང་གནང་ནས་ཚང་མ་འཚོ་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བའི་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་ཞུས་གནང་བ་རེད།
སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་ཐུགས་ཁུར་ཟབ་མོ་གནང་མཁན་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལྷ་ས་གྲོང་ཁུལ་ལྷོ་རིའི་སྤྱི་གླིང་དང་། “སྔོ་ལྗང་རྩི་ཤིང་གིས་གྲོང་ཁྱེར་བསྐོར་བའི”བྱང་རིའི་སྣོད་བཅུད་སླར་གསོ་ནགས་གསོའི་འདུ་འགོད་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱ་ཡུལ། འདམ་ར་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སྣོད་བཅུད་ཆུ་རྒྱུད་ཉམས་གསོ་ཚོད་ལྟའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལས་ཡུལ་བཅས་སུ་ཕེབས་ནས་ས་ཆ་དངོས་སུ་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་ཞིབ་གནང་བ་རེད། ལྷ་སའི“ཤིང་སྣ་རི་འདེབས”འདུ་འགོད་ལ་དགའ་འོས་པའི་ཕན་འབྲས་ཐོན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་དེ་བས་ཡིད་དུ་འོང་བ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བཀོད་པ་དང་རྣམ་པ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ལེགས་སུ་སོང་བ་བཅས་གཟིགས་རྗེས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ཚད་མཐོའི་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བ་དང་སྦྲགས། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་ལྗང་མདོག་གི་ཁྱིམ་གཞིས་མཉམ་དུ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་བ་རེད།
དེའི་རིང་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ལྷ་སར་ཆོས་ལུགས་མཛད་སྒོ་སྤེལ་གནང་ཞིང་། སྔ་རྗེས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྟེན་མཇལ་ཕྱག་མཆོད་གནང་བ་དང་བཞུགས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱག་དབང་གནང་བ་རེད། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གུས་སྲོལ་མཛད་སྒོ་གཟབ་ཤོས་འཚོགས་ནས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ཕེབས་པར་བསུ་བ་ཞུས་ཤིང་། སེར་སྦྲེང་རུ་ཁག་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་དད་སེམས་བརྟན་པོས་མཇལ་ཁ་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་མདུན་དུ་གུས་ཕྱག་འཚལ་བ་རེད། རྟེན་མཇལ་ཕྱག་མཆོད་མཇུག་འགྲིལ་རྗེས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ཆོས་ཁྲིར་བཞུགས་ནས་ཚོགས་མཆོད་འཚོགས་པ་དང་གྲྭ་དམངས་ཚོར་ཕྱག་དབང་དང་སྐུ་འགྱེད་ཀྱང་གནང་བ་རེད། བཞུགས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱག་དབང་གནང་སྐབས། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་དཀར་གཙང་མཇལ་དར་ཁྱེར་ནས་རིམ་པ་བཞིན་གུས་ཚུལ་ལྟར་པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་ཆོས་ཁྲིའི་གམ་དུ་བཅར་ཏེ་སྐུ་འགྱེད་དང་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་རེད། པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་དབང་གནང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་ལྗགས་མདུད་དང་སྲུང་འཁོར་པར་མའང་གནང་བ་རེད།
ཟླ་7ཚེས་27ཉིན་པཎ་ཆེན་མཆོག་མེ་འཁོར་ལ་བཞུགས་ཏེ་གཞིས་རྩེར་ཕེབས་འབྱོར་ཟིན་ནས་མུ་མཐུད་ཆོས་ཕྱོགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། གཞིས་རྩེའི་མེ་འཁོར་བབས་ཚུགས་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་དུ་ཕ་ཡུལ་གྱི་ལས་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་དང་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལ་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་བསུ་བ་ཞུས་པ་རེད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བསྟན་ཁོ་དང་། ཧོ་ཝུན་ཧའོ། པད་མ་དབང་འདུས། ཀྲང་ཡན་ཆིང་། སྒྲུབ་ཁང་ཐུབ་བསྟན་མཁས་གྲུབ། ས་ལུང་ཕུན་ལགས། བསོད་ནམས་རིག་འཛིན་བཅས་འབྲེལ་ཡོད་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་པའང་ཡང་ན་ལྷན་དུ་ཕེབས་པ་རེད།


text:
ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་སྐོར།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༨ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འབུམ་སྡེ་ལ་བསྟན་འཛིན་སྒང་དུ་དཔལ་ལྡན་སྟོད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུས་སྡེས་གཙོས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ ༥༠༠ སྐོར་ལ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་ཆེན་སྩལ་རྗེས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་ཏུ་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་མ་བྱེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རོབ་ཙམ་ཞིག་ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་རེད། ངོ་ཐོག་ཤེས་མཁན་ཞིག་གིས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། རྙིང་མའི་ཐོག་ནས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ས་སྐྱའི་ཐོག་ནས་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཅེས་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་ཆེན། དགེ་ལུགས་པའི་ཐོག་ནས་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ཚོ་དངོས་གནས་བཤད་ཤེས་པ་གཅིག་དང༌། མཐོང་རྒྱ་ཆེ་བས་དཔེ་ཆ་མང་པོ་བལྟས་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་དངོས་གནས་གནད་འགག་བབས་ས་གཅིག་གི་སྒང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཏན་ཏན་རེད། ངས་ཆོས་ལུགས་བོན་པོས་མཚོན་པས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཚང་མ་དགོངས་པ་གཅིག་ཅེས་བཤད་པ་དེ། འདྲ་ཆགས་ཆགས་གཅིག་དང༌། མིའི་ངོ་སྲུང་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ལྟ་བུར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཐོང་གི་མེད་དམ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་མ་རེད། ངའི་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་དངོས་གནས་ཡོད། དགེ་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་ནའང༌། ༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཚང་མ་མིང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནའང་བབས་སའི་གནད་འགག་གཅིག་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།
ངེས་དོན་ལུང་རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང༌། །
ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས། །
དཔྱད་ན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་བབས། །ཞེས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་ལ། ྋགོང་ས་ྋལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཡང་འཐོར་བུ་འཐོར་བུ་དོན་ཡོང་གི་འདུག གང་ལྟར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཚང་མ་དངོས་གནས་དགོངས་པ་གཅིག་གི་ཐོག་ཏི་བབས་ཐག་ཆོད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕར་ཚུར་ཕྱོགས་རིས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡག་པོ་མིན། མ་གཞི་ཕྱོགས་རིས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་མེད་ན་ཡང་དེ་ཚོ་གཅིག་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།
ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་རྙིང་མ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ལ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་ཀྱང་མགོ་ཚོས་ལ་མ་ཚོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ། རྒྱུ་མཚན་ངོ་མ་ངས་ད་ལྟ་བཤད་པ་དེ་དག་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་གང་གི་ཐོག་ནས་ཀྱང་མ་རེད། མ་གཞི་ལར་ནས་བསྟན་པ་ལ་བསྲེ་ལྷད་ཟེར་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཁ་སང་ངས་རོབ་ཙམ་ལབ་པ་བཞིན། བསྟན་པ་ལ་བསྲེ་ལྷད་ཟེར་རྒྱུའི་དོན་དག་དེ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལྟ་ངན་མུན་སེལ་ནང་གསུངས་ཡོད། དེའི་བསྲེ་ལྷད་ཀྱི་དོན་དག་ག་འདྲ་གསུངས་ཡོད་ཟེར་ན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱོང་ལུགས་དང༌། དབུ་མའི་ལྟ་བ་འཛིན་ལུགས་དེ་ཚོའི་གྲས་དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་ཆོས་སྐད་འདིར་བསྲེ་བར་མི་བྱ་ཞེས་དང༌། དེའི་ཐད་དེར་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཞིག་བསྐྱོན།དེ་ནས་ས་སྐྱའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ལྟ་བའི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན། དེ་ནས་དེའི་མཚམས་དེ་ལ་རྗེ་བླ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱོང་ཚུལ་དེ་ཚོ་སོ་སོ་ནས་བཤད་ཡོང་སྐབས་དེ་ལྟ་བུའི་དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ལྟ་བའི་ཆོས་སྐད་འདིར་བསྲེ་བར་མི་བྱ་ཞེས་དང༌། དེའི་གཤམ་དུ་བསྡོམས་བསྐྱོན་པའི་སྐབས་ལ་གཞན་དག་གི་དོན་དང་ཐ་སྙད་གང་ཡང་འདིར་བསྲེ་བར་མི་བྱ་ཞིང༌། འདི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་བསྲེ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཡོད། འདི་གསལ་པོ་འདུག་གམ། འདིའི་དོན་དག་ནི། གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཟེར་བ་དང༌། གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཟེར་བ། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་དང༌། ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཟེར་རྒྱུ་ལྟ་བུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ཚོའི་གྲས་བསྲེས་ན། བསྲེ་ལྷད་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། འདི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་བསྲེ་བར་མི་བྱའོ། །གསུངས་ཡོང་དུས་རྙིང་མ་གཅིག་གིས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་མ་བལྟ་གསུངས་པ་མིན། བཀའ་བརྒྱུད་པ་གཅིག་གིས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་བལྟས་ན་བསྲེ་ལྷད་དུ་འགྲོ་བ་གསུངས་མེད། རྙིང་མ་བ་གཅིག་གིས་རྫོགས་ཆེན་རང་གི་མཁྲེགས་ཆོད་དང༌། ཐོད་རྒལ་ཉམས་ལེན་སྐོར་གསུངས་ཡོང་དུས་གསར་མའི་ཆོས་སྐད་ཕར་མ་བསྲེ་གསུངས་ཡོད།
དེ་ག་ནང་བཞིན་དཔལ་ས་སྐྱའི་ལམ་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུད་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་ཡོང་དུས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་ནང་གསུངས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཚོ་ཕར་མ་བསྲེ་གསུངས་ཡོད། འདིར་དེ་དག་གི་ཆོས་སྐད་བསྲེ་བར་མི་བྱ་ཞིང༌། འདི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་བསྲེ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་འདུག་གམ། དེའི་མཚན་གཞི་ངོས་བཟུང་ས་ཡག་ཤོས་དེ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་མཛད་ཡོད། ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ལྟ་བ་སྐྱོང་ཚུལ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ས་སྐྱ་པའི་ཆོས་སྐད། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་སྐད། རྙིང་མའི་ཆོས་སྐད་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཚོ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་དང༌། རྩ་འཇུག་རྣམ་བཤད་རྣམ་པ་གཉིས་དེ་ཚོའི་ཐ་སྙད་སོར་བཞག་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ལས་གཞན་དག་བསྲེས་མེད། ཡང་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ནང་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་རིག་འཛིན་ཞལ་ལུང་དང༌། བྱང་གཏེར་གྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཁོར་བ་སྙིང་གྲོལ་མན་ངག་དང་འབྲེལ་བའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་གཅིག་ཡོད། དེ་ཚོའི་ནང་ལ་རྫོགས་ཆེན་རང་གི་ཆོས་སྐད་ཁོ་ན་ལས་ས་སྐྱའི་ཆོས་སྐད་བསྲེས་མེད་ལ། དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་སྐད་ཀྱང་བསྲེས་མེད། དེ་འདྲ་དེ་ལ་བསྲེས་ལྷད་མ་བྱས་པ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལས་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མི་གཅིག་གིས་ས་སྐྱ་དང༌། རྙིང་མ་ཉམས་སུ་བཞེས་པ་དེ་དག་བསྲེ་ལྷད་བྱས་པའི་དོན་ལ་འགྲོ་བ་མིན།
ཕྱིས་སུ་རིགས་གཅིག་གིས་གོ་བ་ལ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་གཅིག་གིས་རྙིང་མའི་ཆོས་འཁོར་ལ་ལག་པ་འཆང་བ་ཙམ་གྱིས་བསྲེ་སླད་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མ་གཞི་ས་སྐྱ་ཕྲན་བུ་དྲག་པ་འདུག ཤུགས་ལྡན་ས་སྐྱ་ལ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་མ་ས་སྐྱ་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཙང་ས་སྐྱ་ཕྲན་བུ་དྲག་གི་རེད། བཀའ་བརྒྱུད་དང༌། རྙིང་མ། དེའི་ནང་ནས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་ཞེས་ལབ་དུས་རྙིང་དྲི་འཚུབ་འཚུབ་གཅིག་གི་སྒང་ལ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། དགེ་ལུགས་པའི་མི་གཅིག་གིས་རྙིང་མ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བྱས་ན་བསྲེ་སླད་བྱས་པ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་རེད་མི་འདུག དེ་བསྲེ་སླད་བྱས་པ་རྩ་བ་ནས་མ་ཡིན། བསྲེ་སླད་ཟེར་རྒྱུའི་དོན་དག་དེ་གཞུང་གང་ཡིན་གཅིག་བཤད་པའི་སྐབས་ལ། དཔེར་ན། གསང་བ་འདུས་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ལ་བདེ་མཆོག་གི་ཆོ་ག་གཅིག་ཕར་མཉམ་བསྲེས་བཏང་བ་ཡིན་ན་དེ་བསྲེ་སླད་བྱས་པ་རེད། གསང་བ་འདུས་པའི་རིམ་ལྔ་བཤད་པའི་སྐབས་ལ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་རིམ་སྐོར་ཐ་སྙད་སྦྱར་ནས་ཕྱིན་ན་འགྲིག་གི་མེད། བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པའི་རྫོགས་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་སྐབས་ལ་རིམ་ལྔ་རང་གི་འགྲོ་སྟངས་སྦྱར་ན་འགྲིག་གི་མེད། དོད་ཐུབ་བྱས་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད། དེ་ལྟ་བུར་བསྲེས་ཞེས་པའི་དོན་དག་དེ་རེད། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་དེའི་མཇུག་ཏུ་དེ་ལ་བསྲེས་ན་དམ་པ་གོང་མ་ཚོས་ཆོས་བརྒྱུད་མི་འདྲ་བ་སོ་སོ་སོ་སོའི་རང་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འཆར་གྱི་མ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། འོ་དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བསྲེས་ཟེར་རྒྱུ་དེ་མི་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་དེར་ཟེར་གྱི་མེད།
ཚུར་ཕྱོགས་དེ་ལ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་ནའང་མི་གཅིག་གིས་རྙིང་མའི་ཆོས་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས། ས་སྐྱའི་ཆོས་ཚང་མ་བྱེད་ཆོག་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། དེའི་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ། མདོ་བྱས་ན་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ཁུངས་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད། བསྟན་བཅོས་བྱས་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ཁུངས་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཁུངས་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད། ཤེས་སོང་ངམ། དགེ་ལུགས་པའི་མི་གཅིག་གིས་རྙིང་མའི་ཆོས་བྱས་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད། བྱ་རྒྱུ་མེད་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ལ་བླ་མའི་གསུང་རྒྱུན་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད། བླ་མའི་གསུང་རྒྱུན་དེ་དང་གཞུང་ཆེན་མོ་གཉིས་བསྡུར་ཏེ་གཉིས་པོ་དེ་མཐུན་གྱི་མི་འདུག་ན་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་ཡོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཞལ་གཟིགས་པའི་སྐབས་ལ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་མོ་དང་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ན། འདོར་རྒྱུ་མན་ངག་དག་ལ་བབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞུང་ཆེན་མོ་ནི་ནམ་ཡང་དོར་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ནན་པོ་བྱས་ནས་གསུངས་མི་འདུག་གམ། དེར་བརྟེན་གལ་ཏེ་བླ་མའི་གསུང་རྒྱུན་དེ་དང་གཞུང་ཆེན་པོ་གཉིས་པོ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ན་བླ་མའི་ཞལ་རྒྱུན་དོར་རྒྱུ་ལས་གཞུང་ཆེན་མོ་དོར་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད།
གཞུང་ཆེན་མོའི་ནང་ཁ་སང་ཞུས་པ་བཞིན། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང༌། །ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་དངོས་གནས་ནུས་པ་ཆེན་པོ་རེད། འདི་ང་ལ་ཉམས་མྱོང་གཅིག་བྱུང༌། ཉམས་མྱོང་ག་རེ་བྱུང་ཞེ་ན། ང་རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་ཁུ་ནུ་ཡིན་པ་རང་ལོ་བདུན་ཅུ་རྩ་གྲངས་སུ་སླེབས་པའི་སྤོ་ལགས་ཆོས་པ་རྣམ་དག་གཅིག་ངའི་སར་ཡོང་ནས་ཁོ་རང་ཚེ་དང་སྒྲུབ་པ་མཉམ་པ་བྱས་ཏེ་རི་ཁྲོད་འགྲིམས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར། ཁོ་རང་ཉམས་ལེན་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ། ཁོང་གིས་ང་ལ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་སྐད་ཆ་དྲིས་བྱུང༌། ང་ལ་ཐོད་རྒལ་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་མེད། ངས་ཐོད་རྒལ་སྦྱངས་མེད། མ་སྦྱངས་པ་ལ་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། ང་སེམས་སྐྱོ་བྱུང༌། ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པས།སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་ཡིན་ནའང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། དེ་འདྲའི་མི་སྤོ་བོ་ལགས་དེས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དད་པའི་ཐོག་ནས་ངའི་སར་སྐད་ཆ་འདྲི་བར་ཡོང་སྐབས་ངས་དེ་མ་ཤེས་སྟབས་ང་ལ་ལག་ཐོགས་སོང༌། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང༌། །ཞེས་པའི་དོན་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་ན། ཚིག་དེས་ཕན་མ་སོང༌། སྤྱིར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ན་གོལ་ས་ཡིན་པས་མ་ཚད་སྦོམ་པོ་བརྒྱད་བཤད་ཡོང་དུས།
མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་ཕྱག་རྒྱར་བསྟེན་དང་འདུ་ཤེས་གསུམ་བྲལ་སྙོམས་འཇུག་བྱེད། །
སྣོད་མི་རུང་ལ་གསང་རྫས་སྟོན་དང་ཚོགས་འཁོར་དུས་སུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད། །
དད་པས་འདྲི་ལ་ལན་ལོག་འདེབས་དང་ཉན་ཐོས་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར། ཉན་ཐོས་རང་མཚན་པ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་དུས། ང་རང་ཚོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན། བདག་པས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གཅིག་གིས་དགོས་པ་གཞན་མེད་པར་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཁོ་ནའི་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་མི་གཅིག་གི་ནང་ལ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་བསྡད་ན་རང་གི་གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་ལ་གནོད་པ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་སྟབས་ཉན་ཐོས་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གནས་ན་སྦོམ་པོའི་ཉེས་པ་ཕོག་པར་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཉན་རང་གི་ལམ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་བཀའ་སྩལ། །
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང༌། སློབ་ཕྲུག་བཅས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
དེ་ནས་བར་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྟངས་ལ་ལྟ་དུས་གནས་ཚུལ་གཉིས་མཐོང་གི་འདུག་ གནས་ཚུལ་གཅིག་ནི་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། རྒྱལ་བསྟན་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་རང་སོ་སོས་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་ནས་རྒྱལ་བསྟན་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་གི་ཐོག་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན། ང་རང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། གཞན་ལའང་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྙིང་མའི་བླ་སྤྲུལ་རྣམ་པ་ཚོ་དང་མཁས་དབང་རྣམ་པ་ཚོས་དགེ་ལུགས་དང་ས་སྐྱའི་གཞུང་ལ་གཟིགས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཞུ་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཡོངས་རྫོགས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཞུ་གི་ཡོད། རང་སོ་སོར་རྩ་བའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གཙོ་བོར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་ལའང་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་དག་སྣང་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་ཁྱབ་ཟེར་བ་ཁ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བའི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད།དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལས་རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང༌། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་སོགས་མདོར་ན་སྐུ་ཕྲེང་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཉམས་བཞེས་གནང་ཡོད་པ་རེད། དུས་ཕྱིས་སུ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དངོས་གནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཉམས་བཞེས་གནང་སྟེ་རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེ་བཞིན་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རིས་མེད་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་གནང་སྟེ་བཟང་པོའི་མིག་དཔེ་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ངས་རྒྱལ་བསྟན་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་གི་ཐོག་ནས་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཉམས་བཞེས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་དེར་འགལ་རྐྱེན་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད།
དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་སྲོལ་ཞིག་ལ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་རྙིང་མ་གནང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་ཚར་བཅད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་ངོས་འཛིན་གནང་མཁན་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་རྙིང་མ་གནང་བའི་རྐྱེན་ལས་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་ཚར་བཅད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྟབས། ངས་འདིར་རིས་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་བསྟན་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་སྲོལ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག སྔར་ནས་ཡོད་པའི་རིས་མེད་ཀྱི་ཕྱག་སྲོལ་འདི་ང་ཚོས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུར་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག དེ་དོན་ཚན་གཉིས་པ་ཡིན།
དོན་ཚན་གཞན་ཞིག་ནི་བར་སྐབས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཆོས་དངོས་གནས་ཤེས་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་རྒྱུར་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དང༌། ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་འདོན་རྒྱུ་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་རིམ་བཞིན་སྲུང་མའི་གསོལ་ཀ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་རྩི་མཁན་ཞིག་ཆགས་འདུག དཔེར་ན་ལྷ་ཁང་ཞིག་གི་ནང་བསྐྱོད་ན་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་དུ་བ་འཚུབ་འཚུབ་བྱེད་མཁན་གྱི་མཆོད་མེ་རྒྱུན་བཙུགས་ཤིག་ཡོད་ན་ཨང་དང་པོ་རེད། དེའི་ཟུར་ཞིག་ཏུ་མགོན་ཁང་ཡིན་ཞེས་ཁང་པ་ནག་ཁུང་ལྡེབས་རིས་ངོས་སུ་མཆེ་བ་གཙིགས་ཤིང་མིག་དང་ཁ་གདངས་པའི་རི་མོ་ཞེད་སྣང་ཚ་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད་དེའི་ནང་ཇ་དྲི་དང་ཆང་དྲི་ཐུལ་བ། དཀོན་གཉེར་ལའང་སྐྱེམས་ཡོན་ཡིན་ཞེས་དངུལ་ལོར་འཇོག་གི་འདུག འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་མདུན་དུ་མལ་དང་ལྷུང་བཟེད་བཞག་སྟེ་འདིར་ཕུལ་དགོས་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱས་ཀྱང་ཕུལ་མཁན་ཏོག་ཙམ་ཉུང་བ་ཡོད། དེར་བརྟེན་མགོན་ཁང་གི་དཀོན་གཉེར་དང་འདུ་ཁང་གི་དཀོན་གཉེར་གཉིས་བསྡུར་ན་མགོན་ཁང་གི་དཀོན་གཉེར་ལ་མཐོང་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཀོན་གཉེར་ཆང་འཐུང་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་གསེར་སྐྱེམས་ཕུལ་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་སོ་སོས་ཀྱང་འཐུང༌། ཁྱོད་ཚོས་སྲུང་མ་ཞེས་བཤད་དུས་རྩ་ཆེན་པོ་རྩི་གི་འདུག སྲུང་མའི་ནང་ལའང་སྲུང་མ་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་རྒྱུད་སྡེ་ནས་བཤད་པའི་སྲུང་མ་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་བཞིན་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ནང་ལའང་སྲུང་མ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱུད་སྡེ་ནས་བཤད་པའི་སྲུང་མ་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། དེར་ཁུངས་གཏུགས་ས་ཡོད། དེ་མིན་བར་སྐབས་མི་ཤི་བཙན་སྐྱེས་དེ་ཚོ་སྲུང་མའི་རྒྱལ་པོར་བརྩིས་པ་ཡིན་ན་ཏན་ཏན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བཟོ་གི་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་པའི་ཐོག་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
གང་ལྟར་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱིས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཕན་ཐོགས་འདི་བྱུང་ཞེས་བཤད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཐོག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་པ་དང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མིའི་བྱེད་སྟངས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཁམས་ཁུལ་དང༌། ལྷོ་ཁ་ཁུལ། གཙང་ཁུལ་བཅས་གང་སར་འདས་པའི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་དམ་ཚིག་སེལ་ལྷད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དོལ་རྒྱལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་དགེ་ལུགས་པ་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་ལ་མི་མཛེས་པ་མཐོང་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་རྩ་གཙོ་བོ་དོལ་རྒྱལ་ཆགས་ཡོད། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གསུང་ནང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཕྲན་བུ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་ལུགས་པར་ཟུར་ཟ་དང་ཀླན་ཀ་བྱེད་མཁན་ཡོང་མི་ཤེས། ༸འཇམ་མགོན་བླ་མའི་འགྲེལ་བཤད་དེ་དག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་དགོངས་པ་བླངས་ཏེ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གོ་བ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་མཐའ་དག་གསལ་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མཁས་པ་ཡིན་ཕྱིན། དེ་སྔ་རྙིང་མའི་ནང་ནས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཇི་སྙེད་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང༌། ས་སྐྱའི་ནང་ནས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད།
དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་ཞེས་འཇམ་མགོན་བླ་མས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལུང་གི་བསྟན་པ་དང༌། རྟོགས་པའི་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་དེ་ལ་ཆ་འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་སུས་ཀྱང་བསྙད་འདོགས་བྱེད་ས་རྩ་བ་ནས་མེད། དེང་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རྙིང་མ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་བྱས་ན་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་ཚར་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པ་དེས་རྐྱེན་པས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་འགལ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན།ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་སྔོན་མ་ནས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཐོག་དགོངས་པ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ཡིན་ན་དེའི་མཇུག་ཏུ་སྒོ་གསང་འཛུལ་མཁན་གྱི་གབ་འདྲེ་ག་རེ་ཡོད་དམ་བསམ་ནས་ཞེད་སྣང་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ང་ལ་ཤོད་མཁན་ཡོང་མྱོང༌། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྤུས་དག་པོ་འདི་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན།
ཁ་སང་དབྱིན་ཇིའི་སྦི་སྦི་སིའི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་ཐུག་བྱུང༌། ཁོས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་འདི་གཙོ་བོ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་དོན་དངོས་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག
དོན་ཚན་གསུམ་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ཡིན། རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་པ་ནང་ཁུལ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་ཡོད་པའི་དབུ་མ་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་པོ་འདི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རིས་མེད་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་གནང་ཡོད། དེས་རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་རིས་མེད་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གནང་བ་ཡིན་དུས། གཡང་པ་ཆོས་རྗེས་མཛད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ནང་སྐབས་དེར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐར་ཕྱོགས་རིས་མ་གནང་བར་བརྟེན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་པའི་རྒྱལ་བ་ཞྭ་སེར་མོ་བ་ཞེས་མཚན་གསོལ་མཁན་བྱུང་ཡོད། ཁོང་ནི་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་ཡང་སྲིད་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བླ་མ་དང༌། སེ་འབྲས་ཀྱི་མཁན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་དབུ་ཞྭ་པཎ་ཞྭ་སེར་པོ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་གནང་གི་ཡོད་སྟབས། རིས་མེད་པའི་རྒྱལ་བ་ཞྭ་སེར་མོ་བ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བྱུང་ཡོད། དངོས་གནས་རིས་མེད་གནང་བའི་ཕྱག་སྲོལ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
སྔར་ངའི་ངོ་ཤེས་ས་སྐྱའི་མཁན་པོ་རིན་ཆེན་ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ཧ་ཅང་མཁས་པ་ཡིན། ད་ཆ་གཤེགས་ཟིན། ཁོང་རང་ལུགས་ས་སྐྱ་དང་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སློབ་མ་གནང་སྟེ། ཁོང་གི་དྲུང་ནས་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་ལུང་མན་ངག་གསན་ཏེ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་གནང་མཁན་ཞིག་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་ཁམས་ནས་གཟིགས་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་རྗེས་གདན་སའི་དགེ་ལུགས་པའི་མཁན་པོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་འདྲ་མིན་གནང་བ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཡང་མཉམ་དུ་གནང་ཞིང༌། ཕྱིས་སུ་འཇམ་མགོན་གྱི་དབུ་ཚད་དང་དབུས་མཐའི་གཞུང་རྣམས་ཐུགས་ལ་མངའ་ཞིང་གང་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་བྱུང་སོང༌། ཁོང་ནི་སུ་གང་ལ་གོ་བསྟུན་མི་གནང་མཁན། སྣ་ཁུག་དུམ་དུམ་ཞིག་ཡོད། ངས་ཆོས་འགྲེལ་ཞུས་མེད་ཀྱང་ངའི་ཆོས་གྲོགས་ཡིན། ཁོང་ལ་དོགས་དཔྱོད་དང་བཀའ་འདྲི་མང་པོ་ཞུས་མྱོང༌། མཁན་པོ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་རེ་ཟུང་མ་གཏོགས་མེད།
བླ་མ་མཁན་པོ་ཚོའི་ནང་དུ་བོད་གངས་ཅན་པའི་བསྟན་པ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བ་དང༌། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་གནད་འགག་མཁྱེན་ནས་གསུང་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། འདི་བློ་ཕམ་དང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན། དངོས་གནས་སྔར་བོད་ལ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་པ་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་བྱུང་མ་མྱོང་བ་མིན། སྔར་ཡོད་པ་དེ་དག་ཉམས་འདུག དེ་འདྲའི་སྲོལ་བཟང་པོ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་སྤེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་དང་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་ཐ་ན་རྙིང་མའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སོ་སོའི་ཁང་པའི་ནང་བཞག་པ་ཡིན་ན། དོལ་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་པ་སྐྱེལ་གྱི་རེད། ཚར་གཅོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་ནས་མི་བདེ་བ་བཟོ་གི་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ཟླ་༩ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ལ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
དོན་ཚན་གཅིག་ནི་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བོད་ གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གནང་ཡོད་ལ། ཕྱག་སྲོལ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན་པས་ང་རང་ཡིད་འཕྲོག་ནས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རིས་མེད་ཉམས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད། ལྷག་དོན་རྙིང་མ་ཉམས་བཞེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད། ྋརྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང༌། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་རེད། ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་དགེ་ལུགས་པ་གནང་གི་ཡོད་ལ། རྙིང་མའི་ཆོས་ཀྱང་ཉམས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད། མདོ་སྟོད་སྨད་དབུས་གཙང་དང་བཅས་པའི་ས་ཁུལ་གང་སའི་སྔོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་གནང་བའི་ཕྱག་སྲོལ་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་ཁག་གཅིག་གིས་རང་རང་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་ཁེ་གཙང་གནང་བའི་ཕྱག་སྲོལ་ཡང་ཡོད། དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་དང༌། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་གཞི་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་བཅས་འཕྲལ་ཕུགས་གནས་ཚུལ་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་རིས་མེད་བྱ་རྒྱུ་འདིར་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་འདུག སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོག་ཆེན་པོ་འདུག སྤྱིའི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་རིས་མེད་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད།
དེང་སང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོས་དགེ་ལུགས་པ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་གིས་རྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་བྱས་པ་ཡིན་ན་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་པ་སྐྱེལ་གྱི་རེད་ཅེས་ཞེད་སྣང་བསྐུལ་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། དགེ་ལུགས་པ་གྲུབ་མཐའ་ཁེ་གཙང་འཛིན་མཁན་ཞིག་གི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་འདི་དག་གི་ཐོག་ནས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་ལ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་སོ་སོས་ཤེས་ནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ་དད་པ་སྐྱེས། འདིས་རང་ཉིད་ཡིད་ཚིམས་ཏེ། རྙིང་མ་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད། ས་སྐྱ་སོགས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས་མེད་པ་མཐོང་ན་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། རྙིང་མའི་ཆོས་ཞུ་འདོད་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་ནས་ཞེད་སྣང་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་བྱུང་ན། དེ་ནི་ཆོས་དད་རང་མོས་འཕྲོག་པ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་རིས་མེད་བྱེད་རྒྱུར་བར་ཆད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་འགལ་རྐྱེན་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨོ་རི་སའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆིབས་སྒྱུར་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
རང་རེ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཞིབ་ཚགས་པོའི་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་ཙམ་ཡོད། ནད་ན་ཚ་དང་གློ་བུར་གོད་ཆགས་འདྲ་ཡོང་སྐབས་ལྷས་གནོད་འདུག ཀླུས་གནོད་འདུག་ཅེས་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་འཕྲལ་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་ནི་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ནད་ན་ཚ་ལྟ་བུར་བཅོས་ཐབས་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐབས་མེད། ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་བྱས་དྲགས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་བསགས་རྒྱུར་མ་ཟད། སྐྱབས་འགྲོ་སྟོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པའི་དྲེགས་པ་སྤྱི་དང༌། རྩོད་པ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲི་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ཕྱི་གཉིས་མེད་དང༌། རང་གཞན་གཉིས་ཕུང་གི་ལས་གསོག་གི་ཡོད། བླང་དོར་གྱི་གནད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་རྒྱུ་ནི་ངོས་ཀྱི་འོས་འགན་ཡིན། ཉན་དང་མི་ཉན་རང་རང་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་ལ་མཚོན་ན། དེ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་ནང་ཕན་ཚུན་དམ་ཚིག་མི་མཐུན་པ་ཡོང་གི་ཡོད། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ནས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པ་མི་འདྲ་བར་དགོངས་ནས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་དང༌། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་སོགས་ནང་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མ་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འཇུག་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པར་ཡིད་ཆེས་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་རྗེས་འཇུག་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པར་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན། འོན་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཁྱེད་ཚོ་དང༌། ང་ཚོ་ཞེས་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་གྱིས་དམ་ཚིག་མི་གཙང་བ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་ཚང་མའི་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན།
བཙན་བྱོལ་ནང་དེ་སྔ་ཚོ་ཁག་བཅུ་གསུམ་ཟེར་བའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་ཡོད། དེ་སྐབས་བོད་གཞུང་ནས་དགེ་ལུགས་པར་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་འཁྱོག་བཤད་ཀྱི་གླེང་གཞི་བཟོ་མཁན་བྱུང་ཡོད། ཀརྨ་པ་སྐུ་གོང་མ་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ལ་བསྙུན་གཞི་བཞེས་ཏེ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་པ་རེད། ཡང་དེ་སྐབས་བོད་གཞུང་གིས་བཀྲོངས་པ་རེད་ཅེས་ཁུངས་ལུང་གཏན་ནས་མེད་པའི་འུད་སྒྲོག་བྱས་ཡོད།
སྔར་བཞུགས་སྒར་དུ་རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམ་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་ནས་ཆོས་ཚོགས་གྲོལ་ཏེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ཀ་སྦུག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་འཕྲལ་འབྲེལ་ཡོད་སློབ་མ་ཞིག་མཇལ་ཁར་བཅར་ནས་ད་རེས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ནང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཚང་མ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་འདྲ། འདི་གཏན་ནས་འགྲིགས་མི་འདུག་ཅེས་ཞུས་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་ཁ་ཤས་ནས་རྡ་སའི་གདུགས་ཆེན་པོ་དེའི་ཏོག་འཁྱོག་འདུག་ཅེས་ཟུར་ཟའི་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ནི་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་རྣམས་དང་ཐུགས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ལས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་མིན་ཟེར་ལོ་དང་ཐོས་ལོའི་སྐད་ཆར་གཞི་བཅོལ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཁ་ཤས་ནི་ཆེད་མངགས་ཕུང་དཀྲུག་གི་འཁྱོག་བཤད་སྤེལ་བ་ལས་བྱུང་བ་བཅས་དེ་དག་ལ་བདེན་དོན་སྤུ་ཙམ་མེད། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་ཐུགས་སྣང་མི་མཐུན་པ་དང༌། འཐེན་འཁྱེར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཅིག་རྩོད་པ་ཅན་གྱི་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་ཕ་རྒོད་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ཟེར་བའི་དེབ་ཐོན་པ་དེའི་ནང་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་རེད། དེབ་དེའི་ནང་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་དང༌། དད་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་སོགས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་གཞུང་ལུགས་དང༌། གདམས་པ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཚེ་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་ཚར་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བང་བསྒྲིག་ནས་བཀོད་དེ་གཞན་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་འདུག སྐབས་དེར་དྷ་ས་ཁུལ་ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་ནས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བརྙན་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔའི་ཕྱག་དཔེ་སོགས་ཡོད་པ་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་འཁོན་དོགས་ཀྱིས་ཕྱིར་བཏོན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད། དེ་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ངོས་རང་ཀ་རྡོར་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་ནས་དེ་གའི་བཀའ་རྙིང་གི་དགོན་པ་ཁག་གིས་གདན་ཞུ་ལྟར་ཆོས་མཇལ་དང་རབ་གནས་སོགས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཆོས་མཇལ་ཟིན་རྗེས་ཁོང་ཚོས་བསང་བདུགས་བྱས་ཏེ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བྱོན་པ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་ཡང༌། ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འདྲེ་ངན་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད། འབྲུག་པ་ཚོས་ཀྱང་དགེ་ལུགས་པར་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་དེང་སྐབས་དགེ་ལུགས་པའི་མཇུག་ཏུ་འདྲེ་ངན་གྱི་ལྟས་ངན་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད།
ཡང་བལ་ཡུལ་ཁུལ་གྱི་དགེ་ལུགས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་ལ་རྙིང་མའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་གསང་བ་འདུས་པའི་ཕྱག་དཔེའི་སྐོར་རྩད་གཅོད་གནང་བར། དགོན་པ་དེའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་གསང་བ་འདུས་པའི་སྐོར་གསལ་པོ་ཞུ་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཆོས་སྐོར་ཡིན་ན་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་ཅེས་བརྡ་ལན་ཕུལ་འདུག རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བསྟན་པ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གསང་བ་འདུས་པའི་ཆོས་སྐོར་གལ་ཆེན་པོ་གནང་བ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེས་རྒྱུད་གྲྭ་འཛུགས་པ་གནང་བ་དང༌། རྒྱུད་པའི་ཕྱག་ལེན་ནང་ལངས་ན་གསང་བ་འདུས་པ་དང༌། ཉལ་ན་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་གསུང་རྒྱུན་དུ་ཡོད། གང་ལྟར་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་གིས་གསང་བ་འདུས་པའི་སྐོར་མི་ཤེས་པ་འདི་གནས་ཚུལ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་མ་རེད་དམ།
ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཐོག་མ་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རིམ་པས་དཔལ་ས་སྐྱ་དང༌། རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་དང༌། ཕྱག་ལེན་རྣམས་ཞུས་ནས་རིས་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདིས་སྤྱི་སྒེར་གང་ལའང་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལ་མཚོན་ན། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ྋརྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་རིས་མེད་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་གནང་ཡོད། ྋརྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་རིས་མེད་ཉམས་བཞེས་གནང་བར་བརྟེན་ནས་ཁོང་ལ་རིས་མེད་པའི་ྋརྒྱལ་བ་ཞྭ་སེར་པོ་ཞུ་གི་ཡོད། ྋརྒྱལ་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བས་རིས་མེད་ཉམས་བཞེས་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྐོར་དམིགས་བསལ་ཉམས་བཞེས་ཡོད་མེད་མ་ཤེས་ཀྱང༌། དཔལ་ས་སྐྱ་དང༌། གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་སྐོར་ཉམས་བཞེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གནང་བ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན། རྣམ་ཀུན་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དགེ་ལུགས་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ཆོས་ལུགས་གཞན་ཉམས་བཞེས་གནང་ན་དམ་ཚིག་མི་གཙང་བར་བརྩིས་ནས་འབྲེལ་ཐག་གང་རིང་རིང་བྱེད་པ་དང༌། ཐ་ན་སྡང་ཟུག་དང་དགྲ་ཟླའི་འཁོན་སེམས་བཅངས་ནས་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་དང༌། ཆོས་པ་ནང་ཕན་ཚུན་དམ་ཚིག་དང་ཐུགས་སྣང་མི་གཤིན་པའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྩད་ཞིབ་ཡག་པོ་བྱས་ན་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་དང་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ནས་གང་ལྟར་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པའི་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲིར་གྱུར་ཡོད། ང་རང་གི་མི་ཚེ་འདིའི་ནང་དུའང་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ལྡན་སྤྲོས་པ་ཆེན་པོས་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོའི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་ཏུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཚང་མས་སྔ་ཕྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་དོ་སྣང་དང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་གནས་ཚུལ་མི་གཞན་གྱིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མི་དགོས་པར་སོ་སོས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ལྡི་ལི་བསམ་ཡས་གླིང་གཞིས་སྒར་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་གཅིག་མཇལ་ཁའི་ཐོག་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
ངས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དང་དག་སྣང་བྱས་ཏེ། ང་རང་གི་ངོས་ནས་ས་སྐྱ་དང༌། རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཆོས་བརྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་ལ་དད་པ་དང་དག་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དང༌། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་རྙིང་མའི་བླ་མ་མང་པོའི་དབང་བསྐུར་མན་ངག་སོགས་ཞུས་པ་ཡིན། ང་རང་གིས་ཉམས་ལེན་ལའང་ཕན་གྱི་འདུག དེ་ནི་ངས་ངོ་སྲུང་བྱས་པ་ཞིག་མིན། མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལེགས་བཤད་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་སུས་ཀྱང་ཐོན་མེད། དེ་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་གནས་ཡིན།
གསང་སྔགས་བླ་མེད་སྐབས་ཀྱི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་གཉུག་མའི་འོད་གསལ། གསང་བ་འདུས་པའི་ཆོས་སྐད་ལྟར་ན། སྟོང་པ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཞེས་པ་དེའི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ནང་དང༌། ལྷག་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་སེམས་གསལ་རིག་ལ་ཤན་ཕྱེ་བའི་ཐོག་ནས་རིག་པ་ངོ་སྤྲོད་ཅེས་པ་དེས་སྟོང་པ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་གོ་བ་ལྷག་པོ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་ངས་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་སྟེ་རྙིང་མ་དང༌། ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས་བཅས་ཚང་མ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་གནད་འགག་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད།
གཉིས་ནས་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་གནང་མཁན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཡང་རང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ཕན་ཚུན་དགག་པ་རྒྱག་རེས་ཀྱང་མང་པོ་བྱུང་འདུག མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགག་པ་བརྒྱབ་ན༑ དེ་ནི། མཁས་པ་མཁས་པའི་ནང་དུ་མཛེས། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན། རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྨོངས་ཞེན་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་ཞེན་ཁོག་གི་ཐོག་ནས་ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེང་སྐབས་ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་གྲབས་ཡོད་མེད་མ་ཤེས་པའི་མཚམས་འདིར། ཆོས་ལུགས་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པོ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད། དེས་ན་ངས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་མཐུན་པོ་འབྱུང་ཐབས་ལ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་ང་དང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། བླ་མ་ཚད་ལྡན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ཕ་རྒོད་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ཟེར་བའི་དེབ་གཅིག་བརྩམས་པ་དེའི་ནང་དུ་སྡེ་པ་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་པ་དང༌། དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་རྙིང་མའི་ཆོས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐའ་མ་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་གྱིས་ཚར་བཅད་པ་རེད་ཅེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་བཀོད་ཡོད། དེབ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་རྡ་རམ་ས་ལར་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེར་འབུམ་ཚོགས་འབུལ་བའི་སྐབས་སུ་ཨ་ནེ་ཁག་གཅིག་འབུམ་ཚོགས་ལ་སླེབས་མ་བྱུང༌། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་དྲིས་པར། དེབ་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་འདུག དེས་ཨ་ནེ་ཚོ་ཞེད་ནས་འབུམ་ཚོགས་ལ་ཡོང་མ་ནུས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་ངའི་རྣ་བར་ཕྱིན་མ་སོང༌། དེ་རྗེས་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན། རྐྱེན་གཅིག་དེ་བྱུང་ཡོད།
དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་སྦྱོང་བ་ལ། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ན་དགེ་ལུགས་ཁེ་གཙང་བྱས་ན་མ་གཏོགས་ཡོང་གི་མ་རེད་བརྗོད་པ་དེས་རྐྱེན་པས། དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་རྙིང་མའི་ཆོས་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་བཞག རྙིང་མའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཉར་བ་ཡིན་ནའང་གནོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན་ཨོ་རི་སའི་མི་ཚང་ཞིག་ལ་དོལ་རྒྱལ་གྱི་གཡང་བུམ་གྱིས་རྒྱུ་དངོས་དང། ཚོང་ལམ་འགྲོ་ཡོང་གི་རེད་བརྗོད་པར་བརྟེན་དོལ་རྒྱལ་ལམ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་གཡང་བུམ་ཞིག་ཉར་བ་དེས་རྐྱེན་པས་མི་ཚང་དེའི་ནང་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་པདྨ་བཀའ་ཐང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཉར་མ་ནུས་པར་ངོ་ཤེས་གཞན་ཞིག་གི་སར་བསྐྱལ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེས་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་རྒྱུར་གནོད་ཀྱི་འདུག བོད་ནང་ཆ་བཞག་ན། སྔར་ནས་བླ་མ་མང་པོས་དགག་པ་བསྐྱོན་ཡོད། ས་སྐྱའི་ནང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཡོད་ཀྱང༌། དགག་པ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཡོད། རྙིང་མ་ངོས་ནས་ལོས་ཡིན། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན། དེས་ན་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཡོང་བ་ལ་དེས་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ངས་དགག་པ་རྒྱག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་འདི་ཡིན།


text:
བཙུན་ཐར་རྒྱལ་ཁྱིམ་གྱི་སྒོར་བུད་མ་ཐག དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་ཐོན་བྱུང་། ངེད་ཚང་ནས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་དང་ཞེས་སྡེ་བར་ཐོན་མ་ཐག་པའི་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་ལ་དེ་ལྟར་ལབ་པ་དང་། ངོ་འཕྲད་མ་ཐག ཕ་རོལ་པོའི་ལག་པར་འཇུས་ནས་ཁོའི་ཁྱིམ་ལ་འཐེན་བཞིན་འདུག དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་ནི་ཞིན་ཧེ་རྫོང་ནོར་སྲིད་ཅུའུ་ཕྱི་དངུལ་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞིན་ཧེ་རྫོང་རྩི་ཀོར་ཐང་གྲོང་རྡལ་ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བར་སྡོད་པའི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
ལོ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ལ། ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བའི་བཙུན་ཐར་རྒྱལ་ནི་སྡེ་བའི་ནང་དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་དེར་བཙུན་ཐར་རྒྱལ་ཚང་ལ་ཁྱིམ་མི་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གསབ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། གནད་ཕིགས་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་བའི་མགོ་བརྩམས་རྗེས། བཙུན་ཐར་རྒྱལ་ཚང་ནི་སྡེ་བའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས།
ལོ་ཉེར་དགུ་ལ་སོན་པའི་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་སྡེ་བའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་རྗེས་ཡ་མཚན་པར་གྱུར། དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་བཤད་རྒྱུར། སྡེ་བ་འདིར་མ་ཡོང་བའི་སྔོན་ལ། ངས་ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བ་ནི་རྫོང་མཁར་དང་སྤྱི་ལེ་བརྒྱད་ཅུ་ཡས་མས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དབུལ་བོ་ཡིན་ཡང་དེ་འདྲ་དབུལ་བོ་དབུལ་རྐྱང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མི་དགོས་པར་བསམ། དེར་དངོས་སུ་ཡོང་བ་ན་ད་གཟོད་སྡེ་བ་འདི་དབུལ་བོ་ཡིན་པ་ནི་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་བསྐྱིས་དངུལ་ཡོད་པ་དང་། དབུལ་བོ་ཡིན་པས་སྡེ་བའི་ནང་ཐུན་མོང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་སྒོ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་ཤེས།
ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བར་ཁྱིམ་ཚང་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་དང་མི་བརྒྱད་བརྒྱ་དང་ཞེ་གསུམ་ཡོད་ལ། འབྲོག་ལས་རྐྱང་བ་གཉེར་བའི་སྡེ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། སྡེ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་དེ་གཙོ་བོ་ཕྱུགས་ལས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལས་གཞན། ད་དུང་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་བར་བརྟེན་དགོས། ཡིན་ནའང་། དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ཉུང་བ་དང་། རྒྱུ་སྤུས་ཞན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རིན་གོང་བཟང་པོར་བཙོང་མི་ཐུབ། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་ནོར་ལུག་ཡོད་ཀྱང་། རྩྭ་ས་ཆུང་བ་དང་། ནོར་ལུག་ཉུང་བས། ཆ་རྐྱེན་དེ་འདྲ་མི་བཟང་བ་རེད།
གནས་དེའི་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཚད་དེ་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་བློ་ཡུལ་འདས། སྡེ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོ་ན་གཞོན་ཞིང་གཞི་རིམ་བྱ་བའི་ཉམས་མྱོང་མེད་པའི་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་ལ་དེ་འདྲའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་མེད་པ་རེད། སྔོན་ཆད་ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བ་ནས་ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོའི་བྱ་བའི་འགན་ཁུར་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལྷ་ཐར་གྱི་བྱ་བའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་བ་ན། ཚང་མས་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱི་ཕྲག་པར་ལག་པས་རྡེབ་བཞིན་ངར་ཤུགས་བསྩལ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་སློང་དཀའ་བས། བྱ་བ་དལ་བུར་སྒྲུབ་དགོས་ཞེས་པ་ལྟར། ཡུལ་ལྷ་ཐར་ལ་ལྟོས་ནས་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་ནས་ཁ་རོག་གེར་ངེས་པར་དུ་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དོན་བཟང་འགའ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ད་གཟོད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ལ། དབུལ་སྐྱོར་བྱ་བའི་རུ་ཁག་གི་མིང་འདི་ད་གཟོད་དོན་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅ
སྡེ་བའི་ནང་བསྡད་པ་ན། དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་དང་སྡེ་བར་སྡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་གཞན་པ་རྣམས་མཉམ་དུ་སྡེ་བའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་། སྡེ་དམངས་ཀྱི་འཐུས་མི། ཏང་ཡོན་རྒན་པ། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སོང་ནས། འགོ་ཁྲིད་པའི་དཔུང་སྡེ་དང་། སྡེ་བའི་རྣམ་པ། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས། ཐུན་མོང་གི་ཡོང་སྒོ་སོགས་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ། ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བའི་མི་དམངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱས།
སྡེ་བའི་ནང་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་མེད་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ནད་སྟོན་པ་དང་སྨན་པ་སྟོན་པར་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ལོ་མང་པོར་སྡེ་བ་རིམ་པའི་གཞུང་ལམ་ཞིག་གསོ་མ་བྱས་པས། རྒྱུན་ལྡན་ངང་བགྲོད་དཀའ་ཞིང་། དགུན་ཁར་ནོར་ལུག་གིས་ཕྲུ་གུ་རྩེབས་སྐབས་གསོན་ཚད་དམའ་བ་སོགས་དོན་དག་མང་པོ་ཞིག་གནས། ཉིན་འགའི་རིང་ལ། དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་སྡེ་དམངས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁུར་བྱེད་ས་མང་པོ་ཞིག་འབྲི་དེབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཤར་མར་བྲིས། སྡེ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཟིན་པ་དང་། དུས་ནམ་ཞིག་ལ་སྡེ་བའི་ནང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དོན་དག་སྒྲུབ་ཐུབ་བམ་ཞེས་སྡེ་བའི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཧྲུའུ་ཅི་རྒན་པ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་འགྱུར་ལྡོག་དེའི་མགོ་ཡང་རེ་ཞིག་བརྩམས་བྱུང་།
དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་དང་ཁོའི་ལས་གྲོགས་ཚོས་དུས་ལྟར་གྲོང་རྡལ་ཏང་ཨུ་ལ་གནས་ཚུལ་ཡར་ཞུ་བྱས་པ་སྟེ། རང་འགུལ་སྒོས་གོང་རིམ་ལ་ནོར་སྲིད་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ། རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་སོགས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་མཐུད་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཏེ། སྔ་གཞུག་ཏུ་མ་དངུལ་སྒོར་མོ་འབུམ་ལྔ་ལྷག་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གཅིག་གསར་དུ་བཙུགས་ནས། སྨན་བཅོས་སྒྲིག་ཆས་དང་སྨན་རྫས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ར་བསྐོར་དང་། སྒོ་ཆེན། ས་ཁོད་སྙོམས་སར་ཨར་འདམ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྡེ་བ་རིམ་པའི་གཞུང་ལམ་ཞིག་གསོ་དང་། སྡེ་བའི་ལམ་འགྲམ་གཉིས་སུ་ཉི་འོད་ནུས་པའི་གློག་སྒྲོན་འཛུགས་དགོས་པ། ཕྱུགས་སྤྱིལ་ཁང་གྱ་བདུན་གསར་དུ་འཛུགས་དགོས་པ། གད་སྙིགས་ཀྱི་སྒམ་དང་གད་སྙིགས་འདྲུད་སྤྱད་ཀྱི་རླངས་འཁོར་བཅུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ། སྡེ་བ་རིམ་པའི་བྱིས་བཅོལ་ཐོག་ཁང་དང་། རིག་གནས་བྱ་འགུལ་ཁང་། སྤོ་ལོ་རྩེད་ས་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་ཞེས་བྲིས། སྡེ་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོས་པ་ན། དགའ་སྤྲོའི་ངང་ཁ་ཡང་ཟུམ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད་པ་རེད། རིམ་བཞིན་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པར་གྱུར་བའི་སྡེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་མཐོང་མ་ཐག དཔའ་བྷོ་ཞེས་ཁོའི་གཅེས་མིང་ནས་འབོད་ཀྱིན་འདུག
སྡེ་བར་བསྡད་ན་མང་ཚོགས་ཀྱི་མིག་མདུན་གྱི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་རྣམས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ནས་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ལམ་བུར་བསྐྱོད་དེ་དབུལ་ཐར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། མང་ཚོགས་ཚང་མས་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་ཡོད་པས། དཔའ་བྷོ་ཡི་བློ་སྤོབས་སྔར་ལས་ཇེ་ཆེར་གྱུར། དོན་ངོ་མར་བཤད་ན། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཚང་མར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མ་དངུལ་མེད་པ་དེ་རེད། གནད་དོན་དེ་ལ་དམིགས་ནས། ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་འགུལ་སྒོས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། རང་སྟོབས་རང་སྤེལ་བྱེད་པའི་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་བའི་བསམ་ཕྱོགས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱས།
དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་དང་ཁོའི་ལས་གྲོགས་ཚོས་མཉམ་དུ། ཞིན་ཧེ་རྫོང་གེ་སར་ཚོང་ལས་ལམ་གྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཐོན་ལས་ར་བ་ནས་ཚོང་ཁང་ཞིག་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། ལོ་རེར་སྒོར་མོ་ཁྲི་གསུམ་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་གླས་ཏེ། དབུལ་ཕོངས་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ་དང་། དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་མོ་འབུམ་དྲུག་དང་ཁྲི་དྲུག་ལྷག་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། མ་རྐང་དུ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པས་ཀྲུང་གོའི་རྡོ་སྣུམ་རྫས་འགྱུར་ཀུང་ཟིའི་ཞིན་ཧེ་ཡན་ལག་ཀུང་ཟིའི་ནང་མ་རྐང་བཞག་སྟེ། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་མི་རེར་ལོ་རེར་སྒོར་མོ་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུས་བྱ་དགའ་བྱིན། ཉིས་སྟོང་བཅུ་དྲུག་ལོའི་ཟླ་བཞི་བར། བྱ་བའི་རུ་ཁག་གིས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་བཅོ་བརྒྱད་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་མོ་སྟོང་གཉིས་རེ་བསྡུ་བར་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ཁྲ་ལྡང་སྡེ་བ་ནས་རང་འདེམ་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཕྱེས་སུ་བཅུག གྲོས་མོལ་བྱས་རྗེས། སྡེ་མི་བདེ་མཆོག་ལ་རང་འདེམ་ཚོང་ཁང་གི་འགན་གཙང་ལེན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་རེར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་སྒོར་མོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ང་ལྔའི་བྱ་དགའ་བྱིན།
དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་སྡེ་བའི་ནང་གི་ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་མཐུན་ཚོགས་ནས་སྒོར་མོ་སྟོང་ལྔ་བསྐྱིས་ནས་བཞོན་མ་གཅིག་དང་། བེའུ་གསུམ་ཉོས་པ་དང་། ད་ལྟ་སྒོ་ཕྱུགས་བཞི་བོ་དེ་སྒོ་ཕྱུགས་ལྔ་རུ་གྱུར་ཡོད། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཀུན་བཟང་ནི་སྡེ་བའི་ནང་གི་གསོ་སྤེལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཕ་མ་གཉིས་ལ་ན་རྒྱུ་མང་བོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་ཕྱུགས་རྣམས་སྔ་གཞུག་བྱས་ནས་བཙོངས་ཚར་བ་རེད། ལོ་འདི་འགར། ཁོས་སྒོ་ཕྱུགས་གསོ་བའི་ལས་ཀ་དེ་ཡང་བསྐྱར་མགོ་བརྩམས་བསམ་ཡང་། མ་དངུལ་མེད་པས་ཁོས་ལས་ཀ་དེ་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཡོད་པ་རེད། ཀུན་བཟང་གིས་བཤད་རྒྱུར། སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པས། ང་ཚོའི་འཚོ་བ་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེར་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཟེར།
ལོ་གཉིས་རིང་གི་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་བ་བརྒྱུད་དེ། དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་འདུ་ཤེས་དེ“ང་རང་དབུལ་ཕོངས་ལས་ཐར་དུ་འཇུག་དགོས”ཞེས་པ་ནས“ང་རང་དབུལ་ཐར་བྱེད་དགོས”ཞེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བཙུན་ཐར་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ལའང་ད་ལྟ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
བཙུན་ཐར་རྒྱལ་གྱིས་བཤད་རྒྱུར། སྡེ་བའི་ནང་ལས་གཞི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ང་རང་ཡང་ལས་ཀ་ལས་སར་སོང་ནས་ལས་ཀ་ལས་བཞིན་ཡོད་ལ། ད་དུང་གཞན་ལ་རོགས་བྱས་ནས་དབྱར་རྩ་བརྐོ་བཞིན་ཡོད། ན་ནིང་། སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་གསབ་དང་ཞོར་ལས་གཉེར་བའི་ཡོང་སྒོ་གཉིས་བསྣན་ན་སྒོར་མོ་ཁྲི་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། ད་ལོར་ངས་ད་དུང་སྒོར་མོ་མང་པོ་ཞིག་བཙལ་ནས་འཕྲུལ་རྟ་ཞིག་གསོ་ཁང་ཞིག་གཉེར་འདོད་ཡོད་ཟེར། བཙུན་ཐར་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཆ་དེ་ཐོས་རྗེས་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་བསྟོད་བསྔགས་ཡང་ཡང་བྱས།
ཐག་མི་རིང་བའི་ས་ནས་སྡེ་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་གདོང་ལ་འཛུམ་གྱིས་ཁེངས་ནས་དཔའ་བྷོ་སླེབས་བྱུང་ཞེས་དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་ལ་ལག་བརྡ་སྟོན་བཞིན་འདུག
དཔའ་ཆེན་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་ཕྱིར་ལག་བརྡ་སྟོན་བཞིན། འཛུམ་མདངས་དང་བཅས་མདུན་དུ་བསྐྱོད།
ལོ་ཙཱ། ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ།