text:
༄༅།།ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་དང་ཁོང་གི་མཛད་པ་གླེང་བ།
ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་པོ་དྲ་བ། རྩོམ་པ་པོ། དབང་མོ་སྐྱིད།
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་རམ་མཚན་གཞན་ལ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་རྗེ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་དུ་གྲགས་པ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཀུན་ལ་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་པཎ་ཊི་ཏ་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་འཚོ་གཞེས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ནི་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་སུ་འཁེལ་ཞིང་། ཁོང་ལ་མདོ་སྨད་ནས་དབུས་གཙང་དུ་གྲྭ་སྐོར་ལ་འགྲོ་བའི་བསྐལ་བ་ཡག་པོ་ཐོབ། རྗེ་ཕུར་བུ་ལྕོག་པ་ངག་དབང་བྱམས་པ་སོགས་དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ལ་བསྟེན་ནས་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གསན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གིས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཅིང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་སོགས་འགྲིམས་རྗེས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་བཀའ་ལུང་ལྟར་ཕྱིར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་དང་སློབ་བུ་གསོ་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། ཁོང་གིས་རྭ་རྒྱ་དགོན་སོགས་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཆོ་ག་ཆོས་ཐོག་གི་སྲོལ་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། སྐུ་ཚེ་མཇུག་དུ་ཡང་ཁྲི་ཀ་དང་རྔ་བ་སོགས་མདོ་སྨད་ཀྱི་གནས་ཀུན་ཏུ་ཕེབས་ནས་བཤད་ཁྲིད་ལྗགས་ལུང་སྩོལ་བ་སོགས་བུ་སློབ་གསོ་སྐྱོང་གི་ལས་བར་མ་ཆད་པར་ནན་ཏན་མཛད་པས་བྱས་རྗེས་བླ་ན་མཐོ། རྗེ་འདི་ཉིད་ལ་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ནུབ་པས་ད་ལྟ་ཉུང་ངུ་ལས་མཐོང་ཆོས་སུ་མ་གྱུར། དེ་བས་དེང་སང་དམ་པ་འདིར་དོ་སྣང་དང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་མཁན་ཉུང་ལ། རྗེ་ཁོང་གི་མཛད་པ་ཤེས་མཁན་དེ་ལས་ཀྱང་ཉུང་། དེ་བས་དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གུས་མོས་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆར་གཞིར་བཅོལ་ནས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་སྐོར་དང་། སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ། རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་ཚུལ། ཆོ་ག་ཆོས་ཐོག་གི་སྲོལ་བཙུགས་པའི་སྐོར། དགེ་འདུན་པའི་བསླབ་ཁྲིམས་དག་ཐེར་མཛད་པའི་སྐོར། བུ་སློབ་བསྐྱངས་ཚུལ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁ་མཆུ་འཁྲུག་རྩོད་བསྡུམས་པའི་སྐོར། གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར། ཞར་བྱུང་མཇུག་སྡུད་པའི་གཏམ་བཅས་ཁག་བརྒྱད་ལ་དབྱེ་ནས་དཔྱད་ཁུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས་མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་སྟོན་གནང་བར་ཞུའོ། །
དང་པོ། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་སྐོར་བཤད་པ།
ལར་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ནི་ཨ་རིག་གི་སར་འཁྲུངས་ཞེས་པ་ལས། ཨ་རིག་ཞེས་པའི་ཡང་སྙིང་ད་ལྟའི་ས་ཆ་གང་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ཤེས་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ་སྟོང་གཅིག་དང་བདུན་བརྒྱའི་ཡར་སྔོན་ཙམ་ལ་ཨ་རིག་ཅེས་པའི་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོ་བ་ཤོག་པ་ཆེ་ཤོས་དེར་མགོ་ལོག་གི་ཚོ་བ་གཞན་གྱི་འཕྲོག་བཅོམ་ཐེབས་པ་དང་། ཚོ་བ་རང་གི་ནང་དུ་ཡང་ནང་དམེ་བྱུང་སྟབས་ཁ་འཐོར་དུ་སོང་སྟེ་ས་གནས་གཞན་དུ་གནས་སྤར་བས་དེང་སང་གི་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཨ་རིག་དང་། རྨ་ལྷོ་རྫོང་གི་གཙང་ཨ་རིག རྐང་ཚའི་ཨ་རིག་ནག་ཚང་། མདོ་ལ་རྫོང་གི་ཨ་རིག་འབྲོང་ཐུབ་མ་སོགས་སུ་གྱེས། དེ་མིན་རྔ་བ་དང་ནག་ཆུ། ཁམས་ཕྱོགས་བཅས་སུ་ཡང་ཨ་རིག་ཚོ་བའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡོད་པར་བཤད། གཞན་ཨ་རིག་ཚོ་བའི་མགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཐད་ལའང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་འགའ་རེ་ཡོད་དེ། མཁས་དབང་དོར་ཞིས་བརྩམས་པའི《མུན་འཇོམས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》ལས"སྔོན་མདོ་ལའི་རྒྱུད་དུ་ཨ་ཕྱུག་དང་དཔའ་ཕྱུག་ཅེས་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་ཨ་ཕྱུག་གི་རྒྱུད་པ་རྣམས་འཕེལ་བས་ཨ་རིག་དང་། དཔའ་ཕྱུག་གི་རྒྱུད་པ་རྣམས་འཕེལ་བས་དཔའ་རིས་སུ་གྲགས"①ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། ཡང《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》དུ། "སྔོན་རྨ་ཆུའི་ཁུག་སོ་ནུབ་ངོས་ན་ཨ་རིག་གི་ས་ཆ་ཡོད་ཅིང། འབྲོང་བ་རྡོ་རྗེའི་བུ་ཨ་རིག་དང་། པདྨ་དབང་གྲགས། བླ་མ་མགོན་གསུམ་གྱི་སྔ་མ་རྨ་ཆེན་གངས་བསྐོར་ལ་སོང་སྐབས་ཨ་ཡིག་རིག་པས་མི་རྒྱུད་ལ་མིང་དེ་ལྟར་གྲགས་ཞེས་དང་། ཡང་ཆུ་ནག་གཡའ་སྔོན་གྱི་རྫ་འདབས་སུ་གཞི་བདག་གི་བུ་ཞིག་སྐྱེས་པར་ཨ་རིག་བནྡེ་གྲགས་པ་དབང་ཕྱུག་ཟེར། དེར་བུ་དགུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་ལས་ཨ་རིག་ཚོ་བ་ཁག་བྱུང་བ་དེང་སང་དུད་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན"②ཞེས་འཁོད་འདུག་པ་སོགས་བཞེད་ཚུལ་མི་མཐུན། གང་ལྟར་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཨ་རིག་ཅེས་པ་ནི། གཙོ་བོ་མདོ་ལའི་ཨ་རིག་ལ་གོ་དགོས་པར་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་ཨ་རིག་ལ་ཚོ་བ་བཅུ་གཅིག་ཏེ། འབྲོང་ཐུབ་དང་། དབུས་ལུང་། སྡེ་མང་། བེ་ཧུ། ཧོར་གདོང་། བེ་ཇང་། ཕོ་སྐོར། ནག་ཚང་། ཨ་ཁུ་རུ་བ། ཕུ་རྫ། མང་བཟའ་བཅས་ཡོད་པ་ལས། འབྲོང་ཐུབ་དང་ཨ་ཁུ་རུ་བ་སོགས་ཚོ་བ་དྲུག་མདོ་ལར་གནས་སྤོས་འདུག་པས་སྔར་གྱི་ཚོ་བ་བཅུ་གཅིག་གི་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་དང། ཐོན་སྐྱེད་ཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སོགས་ཀྱང་མ་ཉམས་པར་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་པས་ཡིན་སྙམ། ཨ་རིག་གུར་སྒར་དུ་གྲགས་པའི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་གུར་ཆེས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མདོ་ལའི་ཨ་རིག་དགོན་པར་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་རྨ་ཆེན་གངས་འདབས་ཀྱི་ཨ་རིག་ཚོ་བ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་ཏེ། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ཡིག་ཆ་མཐོང་ཚད་ཀུན་ཏུ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་བཀས་སྐུལ་ལྟར་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་ནས་འགྲོ་དོན་བསྐྱངས་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་པ་ལས་གསལ་བོར་དཔག་ནུས། གླིང་བ་མཁས་བཙུན་བཟང་བོ་ཞེས་པས་བརྩམས་པའི་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་རྣམ་ཐར་ལག་བྲིས་མ་ཞིག་ཏུ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་ཕོ་རྟ(སྤྱི་ལོ1726)ལོར་ཨ་རིག་ཁྱེབ་ཀྱི་སའི་འཚབ་ཤུལ་ཟེར་བའི་ཚོ་བར་ཡབ་མ་ཁྱེ་འཕགས་པ་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་སྐྱིད་བཟང་པོ་ཅོག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས③ཞེས་འཁོད་འདུག དེ་ཡང་ཨ་རིག་ཁྱེབ་ཅེས་པ་ནི་རྨ་ཆེན་སྦོམ་རའི་ལྷོ་ཞོལ་དང་ཉེ་བའི་ས་ཞིག་ཡིན་པ་བྲག་དགོན་གྱིས་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དུ་གསུངས། དེས་ན་འཚབ་ཤུལ་ཞེས་པའང་དེ་དུས་ཀྱི་མགོ་ལོག་གི་ཚོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཞར་ལ་རྟོགས་ཐུབ་པོ། །
གཉིས་པ། སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ་བཤད་པ།
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་འདི་ཉིད་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་མི་གཞི་དང་ཤེས་རབ་བཟང་བས་ཕྱོགས་དེའི་དགེ་བཤེས་རྒྱ་ལི་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་དར་ཞུ་བས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལས་བསླངས་ཏེ་གསོ་སྐྱོང་གནང་། "ཆན་ལུང་གོང་མ་ཁྲི་ལོ་བདུན་པ(1742ལོ)སྟེ་རང་ལོ་བཅུ་བདུན་པའི་སྟེང་རྗེ་དེས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་ལྷ་སར་བརྫངས་པས་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སེར་བྱེས་མཁས་མང་གྲྭ་ཚང་ལ་ཞུགས། "④ ལོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རིང་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་དབུ་ཕར་འདུལ་མཛོད་ཐུགས་ལ་བྱང་བར་གྱུར། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་དང་མཛོད་ཊཱིཀ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན། རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་ཐལ་ཕལ་ཆེར་ཐུགས་ལ་བྱང་བར་བཟུང་ནས། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་མཁས་དབང་མང་པོས་གསལ་ཁ་འབྱེད་མ་ནུས་པའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་སོ་སོར་བཀྲལ་ནས་གོ་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམས་པའི་འགྲེལ་བ་དུ་མ་གནང་། དཔེར་ན་དགེ་བཤེས་བརྒྱ་ཕྲག་གི་དབུས་སུ་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས་སོགས་ལ་འགྲེལ་བ་ཉེར་གཅིག་གནང་། དེ་ལྟར་རྩོད་རྒྱུགས་བློ་རྒྱུགས་གང་ནས་ཀྱང་ཆེས་བཟང་བས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་དགོས་བྱུང་བར། "ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའི་ཉིན་དང་པོར་ཀླུ་འབུམ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་བཏང་བས་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ལ་ཨ་རིག་ལུང་བར་རྩྭ་མི་སྐྱེ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཚིག་འཁྲིར་བརྩིས་ཏེ་འགང་ཆུང་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བདག་སྐྱེས་འགོག་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཇོག་མཚམས་ཡིན་པས་དཔྱད་བྱར་སྣང་། ཉིན་གཉིས་པར་རྒྱ་སེང་གེ་སོགས་མཛོད་འདུལ་གྱི་དགེ་བཤེས་གཞོན་པ་མང་པོ་ལངས་པས་མཛོད་ནས་འཛིན་མཚམས་ལ་ནང་འགལ་འགའ་ཞིག་བྱུང་ཡང་སྤྱིར་སློབ་གཉེར་བ་གྲགས་ཅན་ཡིན་པས་ཤོར་གྲས་སུ་མེད་པར་ཨང་དང་པོ་བྱུང"⑤ཞེས་པ་ལྟར། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་རྗེས་ཁོང་ཉིད་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ནས་སྔགས་ལ་སྦྱངས། དེ་ནས་ཕུར་བུ་ལྕོག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་རྗེ་ངག་དབང་བྱམས་པའི་དྲུང་ནས་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གསན་པ་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞོར་རྗེའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་བློར་བཟུང་སྟེ་སྐུ་འདའ་ཁའི་བར་ཞལ་འདོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཛད། ལོ་དྲུག་ལ་བླ་མའི་རྒྱལ་ཚབ་མཛད་དེ་རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ལ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་ཕུལ་བ་དང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་རྫོགས་ཀྱི་ལས་སློབ་མཛད་པ་སོགས་ཁྲིད་ལུང་མན་ངག་གི་རྒྱུན་སྤེལ་བའི་ལས་མང་དུ་མཛད། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་མོ་ཆེ་གནང་བའི་གྲལ་དུ་ཞུགས་ཏེ། དབང་ཡོན་དུ་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འབུལ་བའི་དམ་བཅའ་མཛད་པས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་མཐོང་ཆེན་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་གནང་། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་ད་དུང་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་སོགས་ལས་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན་ཏེ་ཆོས་འབྲེལ་ཟབ་མོ་བཙུགས་པ་དང་། རིག་པའི་ཀློང་བརྡོལ་ཏེ་མདོ་སྔགས་གཞུང་མང་དང་ལྷག་པར་དུ་དབུ་མ་ལ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་བས་མཁས་མང་ཀུན་ཀྱིས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་བསྔགས་ལ། ཨ་རིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཞེས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་ངོ་། །
གསུམ་པ། རྭ་རྒྱ་དགོན་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཏབ་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་དགོས་པར་བཀས་བསྐུལ་བ་དང་། རང་གི་ཕ་ཡུལ་ཨ་རིག་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཕ་མ་རྒན་རྒོན་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱན་འདྲེན་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་དགོས་ཚུལ་གྱི་ཞུ་ནན་ཆེ་བས་དབུས་གཙང་གི་ལོ་ངོ་བཅུ་གསུམ་རིང་གི་གྲྭ་སྐོར་རེ་ཞིག་མཚམས་བཞག སྤྱི་ལོ1755ལོར་དགེ་བཤེས་ཚང་ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་སོགས་ཁོང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཟབ་པའི་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཕྲ་མང་པོའི་སྐྱེལ་མ་དང་བཅས་ལྷ་སར་ཁ་བྲལ་ནས་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས། མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་སོག་གི་སྐྱ་སེར་མང་པོས་དབང་ཞུས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་སྔོན་པོ་ཨ་རིག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚེ་དཔལ་མདོ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་སོག་པོའི་དཔོན་པོ་དེའུ་ཆིང་ཞུ་བས་དགེ་བཤེས་ཚང་ལ་ནན་ཞུ་ཆེ་བས་ཕྱོགས་དེ་རུ་དབང་ལུང་རྗེས་གསུམ་འདོད་མོས་ལྟར་བསྩལ་བ་དང་། དེ་དང་མཐུན་པར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཆ་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་བཀའ་ཆོས་ཅི་རིགས་གསུང་སྟེ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་མོས་བསྐངས་པས་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་ཀྱི་འགན་འཁུར་མྱུར་མོའི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་རེ་ཞིག་ལུས། དགོན་གནས་འཚོལ་བ་དང་ས་འདུལ་བ། འབྲེལ་འཇོག་མཁན་གྱི་སྦྱིན་བདག་འཚོལ་བ་སོགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་ནན་ཏན་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་སོ་བཞི་བ(1769ལོ)སྟེ་དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་བཞེས་པ་ས་གླང་ལོར་དགོན་པ་འདེབས་འགོ་བཙུགས། དེ་ལ་ཤིང་བཟའ་པཎ་ཊི་ཏས་མཛད་པའི་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མ་ལས"ཞེ་བཞི་བཞེས་པར་རབ་འདོད་ས་གླང་ལོར། །བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་སོགས་ལས་ལུང་ཟིན་བཞིན། །དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཞེས་གྲགས་པའི། །ཆོས་སྡེ་གསར་བསྐྲུན་མཛད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །"⑥ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་ས་དཔྱད་ལེགས་པར་བཏང་བ་ན་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་ཟེར་བ་དེ་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་གྱི་ལུང་གིས་གསལ་བར་ཟིན་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གཟིགས། དེ་ནི་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལེའུ་ཉེར་དྲུག་པ་ལས། "རྭ་ནི་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། "ཞེས་པས་དགོན་གནས་ཀྱི་མིང་དང་། "ངེད་མཁའ་འགྲོའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་པ་འདྲ། ཆོས་དགེ་བཅུའི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བར་བྱེད། "⑦ཅེས་པས་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་ཞེས་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་པ་པོའི་མཚན་སྒྲ་གསལ་བར་ཐོན་པ་ཡིན་འདུག དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་པར་ཀ་བ་དང་སྡོང་ཆེན། གླ་མིའི་ལྟོ་ཆས་སོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པོ་དགོས་པས་མི་ཕལ་བ་དག་གིས་འགྲུབ་པར་དཀའ་ཡང་། དེ་དུས་དགེ་བཤེས་ཚང་ལ་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཡོད་པ་དང་། བླ་སྤྲུལ་སེར་སྐྱ་ཐུན་མོང་གི་ཁས་ལེན་ཐོབ་ཡོད་པས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་གྱི་ཡོན་བདག་ཀྱང་ཚེགས་མེད་དུ་བྱུང་། "ལོ་དེར་དྲི་གཙང་ཁང་ཀ་བ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཐོག་དཔངས་སུ་བརྐྱངས་ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ཞིག་གཞི་གྲུབ་པར་བགྱིས་པའི་ཀ་བ་ཉི་ཤུ་བོ་དང་། གཞན་སྡོང་ཆེན་བཅུ་བཅས་ཧོ་ཤོས་ཙང་གི་དང་། ཨི་ཅིང་ཐེ་ཇའི་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་ཕུལ་ཞིང་། ཨ་རིག་འཚབ་ཤུལ་གྱི་དཔོན་པོ་བཱེ་ཅིང་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་དཔོན་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དད་འདུན་ཁོ་ནས་སྡོང་ཆེན་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དྲངས་ནས་ཕུལ། སླད་ནས་དྲི་གཙང་ཁང་འདུ་ཁང་གི་སྤེན་པད་ཁས་བླངས་ཤིང་གླ་མིའི་ལྟོ་ཆས་སོགས་རྒྱ་ཆེན་བསྒྲུབས།"⑧དེར་མཐུད་ལོ་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ཀ་བ་བཞི་བཅུ་ཅན་གྱི་འདུ་ཁང་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བ། རུང་ཁང་ཀ་དྲུག་མ་སྟེང་ཤོད་གཉིས། ཆོས་རར་ལྷ་ཁང་ཀ་བཞི་མ་སོགས་བཞེངས་པ་དང་། སྐྱེད་ཤིང་སོགས་མང་དུ་བཙུགས་ཏེ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་སོ་བདུན་པར(1772ལོར)དགོན་པ་གཞི་གྲུབ། དགོན་མིང་ལ་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་བཏགས། "པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་དྲུང་དུ་དགོན་པ་ཕུལ་ནས་འཛིན་བདག་ཞུས་པས་ཞལ་བཞེས་མཛད་པ་མ་ཟད། དགེ་བཤེས་ཚང་ལ་བཀའ་ཤོག་ཞིབ་རྒྱས་གཟེངས་བསྟོད་དང་ཨེར་ཏེ་ནི་མེར་རྒན་མཁན་པོ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོ་གནང་།"⑨ རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་སྟག་ལོའི་སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་ལྷ་བབ་དུས་ཆེན་དང་བསྟུན་ལྷ་ཁང་ནང་དུ་གྲྭ་ཚང་བཞུགས་རྒྱུར་མཛད་པ་ལ། "ཐོག་མའི་གྲ་རྒྱུན་ལ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགེ་བཤེས་ཁྲི་རྒན་ཚང་ཚུད་པའི་རབ་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་ཙམ་དང་། དད་འདུས་ཀྱི་དགེ་སློང་དྲུག་བདུན་དང་བཅས་ཕྱོགས་འདིར་སྔར་མེད་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཞིག་བཙུགས།"⑩རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་གསར་དུ་བཏབ་པས་ས་ཕྱོགས་དེར་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་འཕེལ་བར་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཙུགས་པ་དང་། དགེ་བཤེས་ཚང་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ཐུགས་སྨོན་རླབས་ཆེན་དེའི་ཆ་ཙམ་ཡང་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་རེད། དགོན་པར་སེར་བྱེས་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཙུགས་པས་རྩོད་པར་བྱང་ཞིང་གཞུང་མང་ཐུགས་ལ་ཆུད་པའི་སློབ་བུ་མང་པོ་འབྱུང་བར་སློབ་གསོའི་སྒྲིག་གཞི་ཡག་པོ་མཁོ་འདོན་བྱས་པ་རེད། རྗེས་སུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་ཤིང་བཟའ་པཎ་ཊི་ཏ་དང་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་སོགས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཁག་ཅིག་བྱུང་བ་ཡང་དགོན་པའི་སློབ་གསོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་པོ་དེ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་དོ། །
བཞི་བ། ཆོ་ག་ཆོས་ཐོག་གི་སྲོལ་བཙུགས་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
ཤིང་བཟའ་པཎ་ཊི་ཏས་མཛད་པའི《ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མ》ལས། "སྡེ་འདིར་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ཇི་བཞིན་དུ། །ཟླ་ཆོས་དྲུག་དང་ཟླ་ཕྱེད་དུས་ཆོས་བཟུང་། །དབྱར་གནས་རིགས་གྲྭ་དུས་སྨོན་ཆགས་མེད་རིགས། །གཏོང་ཐེབས་བཅའ་ཁྲིམས་བསྡམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །"ཞེས་པ་ནང་བཞིན། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1769ལོའི་ཟླ་བ་དགུ་བའི་ལྷ་བབ་དུས་ཆེན་དང་བསྟུན་ནས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང་ཇི་བཞིན་ཡིན་པའི་ཆོས་ཐོག་གསར་དུ་བཙུགས། ཆོས་ཐོག་དེ་དག་ནི། ཟླ་དགུ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ནས་སྟོན་ཆོས་ཆེན་མོ་ཐོག་མར་བཙུགས་ནས་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་བར་དུ་འཛིན་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་བར་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོ་དང་། ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དཔྱིད་ཆོས་དང་པོ་དང་། གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཞི་བའི་ཚེས་བརྒྱད་བར་དཔྱིད་ཆོས་གཉིས་པ་དང་། བཞི་བའི་བཅུ་བདུན་ནས་ལྔ་པའི་ཚེས་གཅིག་བར་དཔྱིད་ཆོས་གསུམ་པ། ལྔ་བའི་བཅུ་བཞི་ནས་དྲུག་པའི་བཅུ་བཞིའི་བར་དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ་དང་། བདུན་པའི་བཅུ་བདུན་ནས་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་བར་སྟོན་ཆོས་དང་པོ་དང་། བརྒྱད་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་དགུ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྟོན་ཆོས་གཉིས་པ་དང་། ཟླ་བཤོལ་ཡོད་ཚེ་མར་ངོ་ཡར་ངོའི་བཅོ་ལྔའི་ཆོས་ཐོག་རེ་ངེས་པར་འཛིན་དགོས་པ་བཅས་གཏན་འབེབ་གནངས། གཞན་རྒྱུན་ཇ་ཚོགས་ཐེངས་རེར་ནམ་ཡང་ཆག་མེད་དང་། ལོ་རེ་བཞིན་ཟླ་ཆོས་དྲུག་རེ་དང་བཅོ་ལྔར་ཆོས་གཉིས་རེ་བཅས་ཆོས་ཐོག་བརྒྱད་རེ། ཆོས་ཐོག་གང་ཡིན་ལ་མང་ཇ་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་རེ་དང་ཆོས་གྲྭ་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་རེ། ཚོགས་བར་གྱི་དམ་བཅའ་རྩོད་པ་སོགས་སེར་བྱེས་ནང་བཞིན་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ། ལྔ་མཆོད་སྨོན་ལམ། བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་སོགས་དང་། དེ་དག་གི་སྐབས་རྣམས་སུ་ཕོགས་ཇ་ཚུལ། ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་འདི་ཕན་ཚུན་གྱི་བཅས་མཚམས་སོགས་གསལ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ། ཆོ་ག་ཆོས་ཐོག་གི་སྲོལ་དེ་རྣམས་གསར་དུ་བཙུགས་པ་དང་བསྟུན། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས"སེར་བྱེས་སྒྲིག་ལམ་ཡིག་ཆ་གཞིར་བྱས་པའི་སྟེང་། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་དང་། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ། ཕར་ཕྱིན་དར་ཊཱི་ཀ་རྩ་འཇུག་གི་ཊཱི་ཀ་ཆེན། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་སོགས་གཞུང་ཆེན་མོའི་འཛིན་སྐྱོང་གཙོ་བོར་བཏོན་པའི་འཆད་ཉན་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་བཙུགས" རིགས་གྲྭ་དང་། རིགས་ཆུང་གི་སྐོར་དང་། ལོ་རེ་རེའི་ནང་དུ་གླིང་བསྲེ་ལ་དཀའ་བཅུ་དང་། རྡོ་གཅལ་དང་། སྨོན་ལམ་རབ་འབྱམས་པའི་མིང་བཏགས་གང་ཡིན་གྱི་བཤད་པ་དམ་བཅའ་སོགས་ཐམས་ཅད་སེར་བྱེས་ནང་ལྟར་གྱི་དེབ་ཡིག་སོར་གནས་བྱས། དེ་ལྟར་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་སེར་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་ལྟར་གྱི་ཆོ་ག་ཆོས་ཐོག་དང་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཏུ་བཙུགས་པས་དགོན་པའི་སྒྲིག་གཞི་ཚགས་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གྲྭ་བའི་སློབ་གཉེར་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་མདོ་སྨད་ས་ཁུལ་ལ་མཚོན་ན་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོའི་བཅོས་སྒྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག རྒྱུ་མཚན་ནི་དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་གདན་ས་སེར་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐོག་གི་སྲོལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་སྒུལ་བར་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པ་ཉུང་བས་ཡིན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་མཚོན་ན་ཡང་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་པས་བསྟན་པའི་མགོ་ཁུངས་དབུས་གཙང་ལ་གཏུགས་པ་དང་། དབུས་གཙང་གིས་རྒྱ་གར་ལ་གཏུགས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་རྭ་རྒྱར་ཐད་ཀར་སེར་བྱེས་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཐོག་དང་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་བཙུགས་པ་དེས་མདོ་སྨད་ཡུལ་གྲུ་གཞན་གྱི་འཆད་ཉན་གྱི་སྒྲིག་གཞིར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པས་ན། དགེ་བཤེས་ཚང་གི་བསྒྱུར་བཅོས་ཆུང་ཆུང་དེས་ཨ་རིག་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་མདོ་སྨད་གྱི་བསྟན་པའི་དག་ཐེར་ལ་དགེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་དོ། །
ལྔ་བ། དགེ་འདུན་པའི་བསླབ་ཁྲིམས་དག་ཐེར་མཛད་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་རང་ཉིད་ནི་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ཕྲ་མོ་དག་མིག་འབྲས་ལྟར་སྲུང་མཁན་གྱི་འདུལ་འཛིན་མཁན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་དབུས་གཙང་གི་གདན་ས་ཆེན་མོ་རྣམས་དང་ལྷག་པར་དུ་སེར་བྱེས་ལྟར་གྱི་དགེ་འདུན་ཐུན་མོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། སྐུ་ཚེ་མཇུག་ཏུ་གནས་ངེས་མེད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་སྐབས་ཀྱང་གྲྭ་རིགས་རྣམས་ལ་གྲྭ་བའི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར་གྱི་ཞལ་ཏ་མང་པོ་གནང་། ཁོང་གི་འབད་བརྩོན་དེ་དག་གིས་མདོ་སྨད་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དགེ་འདུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱེད་ནུས་གལ་ཆེན་བཏོན་འདུག་ཏེ། "ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཁ་ཤོམ་ལག་ཤོམ་མ་བྱས་ན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་ཐ་སྙད་མེད། "ཅེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ལྟར་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁ་རྒྱུན་དུ་གྲགས་ཡོད་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་ཐུབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨ་རིག་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རུ་ཆོས་སྡེ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སྤྱོད་ལམ་ལ་དེ་འདྲའི་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད། དཔེར་ན་དེ་དུས་གྲྭ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རང་གི་སྡེ་བ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་དབང་འཛིན་གྱི་ཡོད་པས། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས། སྔོན་གྱི་དགེ་ཚུལ་སློང་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཟེར་བ་རེད། དེང་སང་སྡོམ་པ་བླངས་ཚར་ནས་སླར་ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་གྲྭ་བས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པས། དེ་ཚོ་རབ་བྱུང་བ་མ་རེད། དེ་ལ་མིང་ཞིག་འདོགས་ན་རབ་མཛད་ཟེར་དགོས་གསུངས་ཤིང་། ལྟ་སྤྱོད་དེ་རིགས་གཙང་སེལ་བྱས་ནས་དགོན་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་ལ་དག་ཐེར་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་དེར་ཡོད་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐོག་གི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཆོས་མཚམས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་གཉིས་གཏན་འབེབ་བྱས་ཡོད་པ་ནི། ཆོས་ཐོག་གི་སྒྲིག་ལམ་ལ་ཁོང་གིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི"ཚོགས་བཞུགས་ཀུན་སྤྱོད་བཞེས་པ་བཞེས་ལུགས། ཞལ་འདོན་གསུང་ལུགས། ན་བཟའ་མནབ་ལུགས། སིལ་སྙན་དཀྲོལ་ལུགས། ཕྱག་རྒྱ་འཕྱང་ལུགས། ནང་མཆོད་འཐོར་ལུགས། དྲིལ་སྟོབས་གནང་ལུགས། གདངས་རིང་ཐུང་། མདོར་ན་ཚིག་ཕྲད་སྦྱོར་ལུགས། སྐུ་མཚམས་བྱེད་ལུགས། ཐ་ན་གནས་ཁང་བྱི་དོར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཀྲམ་ལུགས། མཆོད་པ་བཤམས་ལུགས། ཕྱག་འཚལ་ལུགས། མཎྚལ་འབུལ་ལུགས། གང་ཡིན་གྱི་སྐབས་སུ་འདོན་པ་གསུང་ལུགས"ཞེས་པ་སོགས་གསལ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། ཆོས་མཚམས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར་ལ་སྟོན་དུས་འབྲུ་སྒྲུབ་ལ་དགེ་སྐོས་ཀྱིས་གནང་བ་བྱུང་ན་སོང་ཆོག་ཀྱང་ལམ་བར་དུ་སོག་ཆས་སྤྲས་པ་དང་། མདའ་གཞུ་དང་། མེ་མདའ་སོགས་ཐོགས་ས་མེད་ཅེས་དང་། གྲོང་ཆོག་སོགས་སུའང་གྲྭ་བ་བཞི་ཙམ་ཚོགས་ཕྱིན་འདོན་ཆ་བཞུགས་ཚུལ་སོགས་ཆོས་སྡེ་རང་གི་ཁྲིམས་ལ་གནས་དགོས་པ། "ཁྲིམས་གྲོགས་མེད་པར་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་གླེང་གཞི་བྱུང་ཕྱིན་ཆོས་སྲུང་དཔང་བཞུགས་ཀྱི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་དག་མ་ཐོན་ན་གནས་དབྱུང་བྱ་དགོས་པ"སོགས་སྒྲིག་ལམ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་མང་པོ་གཏན་འབེབ་བྱས་ཡོད། དེ་དག་ཞིབ་རྒྱས་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་བཅའ་ཡིག་བློ་གསལ་གཉིས་འཐུང་འགུགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་རུ་གསལ་བས་ཤེས་འདོད་མཁན་ཚོས་དེར་གཟིགས་འཐུས་སོ། །
དྲུག་པ། བུ་སློབ་བསྐྱངས་པའི་སྐོར།
དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་བསྟན་པའི་ཁུར་ཆེན་བཏེགས་ནས་བུ་སློབ་མང་པོ་ཞིག་བསྐྱངས། དེའི་ཁྲོད་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་ལྟ་བུར་འཁུམས་པ་ནི་ཤིང་བཟའ་པཎྡི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་འདུག དེ་བས་མི་རྣམས་ཀྱི་རྗེ་འདི་གཉིས་ལ་ཤིང་བཟའ་དཔོན་སློབ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་ཤིང་བཟའ་པཎ་ཊི་ཏ་འདི་ཉིད་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཐུགས་ཞིབ་མོས་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་དེ་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་བདག་རྐྱེན་གང་ལེགས་སྦྱར་ཏེ་ལྷ་སར་བརྫངས། སེར་བྱེས་བྱ་བྲལ་ཁམས་ཚན་དུ་ཞུགས་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་མོ་ལུག་ལོར་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་ནས་ལྷ་རམས་པ་ཨང་དང་པོའི་ཐོབ་ཐང་བླངས་པས་བོད་གཞུང་ས་མཆོག་ནས་པཎྡི་ཏའི་བཀའ་ཤོག་གནང་། དེ་ནས་རྗེ་འདི་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་རྒྱུད་གྲྭར་འགྲིམས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཆེན་མོ་དང་། དགེ་བསྐོས་ཐོན་པར་མཛད། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཁྱི་བྱི་ལོར་ཕྱིར་རང་དགོན་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ལ་སླེབས་ཏེ། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་། དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་། རྟ་མགྲིན་གྲྭ་ཚང་སོགས་རིམ་གྱིས་གསར་འཛུགས་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོར་ཤིང་བཟའ་པཎྡི་ཏ་ལས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། འདི་བ་ཨ་རིག་ཆུ་སྟོད་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་བྱི་ལོར་འཁྲུངས། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་ར་ཡོབ་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའི་སྤྲུལ་སྐུར་ཐག་བཅད་པ་དང་། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། རྗེ་འདི་བ་རྭ་རྒྱའི་ཉེ་འཁོར་རྒོད་པོ་རྫོང་དང་མཚོ་སྙིང་སོགས་སུ་སྐུ་མཚམས་བསྡད་མྱོང་། གསེར་ཁང་དུ་འདུག་སྦྱར་གྱིས་ལོ་མཚམས་ཁ་ཤས་གནང་བས་གསེར་ཁང་པར་གྲགས། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་སོང་བ་དང་། སྔ་གཞུག་ཏུ་བྱ་ཁྱུང་དང་། ཁྲི་ཀ ལ་མོ་བདེ་ཆེན། རོང་བོ། དཔའ་རིས་མཆོད་རྟེན་ཐང་། དགོན་ལུང་། གསེར་ཁོག སྐུ་འབུམ། ཏན་ཏིག རི་བོ་རྩེ་ལྔ་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་འགྲོ་དོན་བསྐྱངས་མྱོང། སྤྱིར་བཏང་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་དང་། ཤིང་བཟའ་པཎྡི་ཏ། ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་པ་གསུམ་ལ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དུ་འདྲེན་གྱིན་ཡོད།
རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་གླང་ལོ་སྟེ(1773ལོ)རང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་པ་ནས་བཟུང་དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་གདན་ས་ཤིང་བཟང་པཎྡི་ཏར་གཏད་ནས་རང་ཉིད་བྱ་བཏང་གི་ཚུལ་གྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཕེབས་ནས་བསྟན་པ་དག་ཐེར་དང་བུ་སློབ་གསོ་སྐྱོང་གི་ལས་ལ་ཞུགས། སྐབས་དེར་དགོན་པ་མང་པོས་སྤྱན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་ཆོས་འཁོར་ཡང་ཡང་བསྐོར། དེ་ལ་གཙོ་བོར"ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་རིགས་བརྒྱའི་ཅོད་པན་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་ལ་ཕེབས་ཏེ་དབང་དཀའ་བཤད་དཀའ་ཁྲིད་ལུང་སོགས་ཟབ་ཆོས་ཡང་ཡང་བསྩལ"ཏེ། སློབ་བུ་མང་པོར་ཆོས་འབྲེལ་བཙུགས་པ་དང་། ཡང་ཁོང་གི་སློབ་མའི་གཙོར་གྱུར་པ་གཙང་སྤྲུལ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་གཙང་དགོན་དོན་འགྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་གཙང་པཎྜི་ཏ་གཙོས་སྐྱེས་ཆེན་དང་བླ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་དབང་ལུང་མན་ངག་མང་པོ་གནང་སྟེ་སློབ་བུའི་འཁོར་ཚོགས་བསྐྱངས་པ་དང་། རོང་བོ་ནོ་མོན་ཧན་ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོས་ཁོང་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཞུས་པས་ཕྱོགས་དེར་ཕེབས་ནས་དབང་ལུང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་བསྩལ་བ་དང་། གཡེར་གཤོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཁོང་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་ལ་ཕེབས་ཏེ་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསུང་སྟེ་སློབ་བུའི་འཁོར་རྣམས་བསྐྱངས་པ་དང་། ལཱ་མོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས་ཞུས་པ་ལྟར་བདེ་ཆེན་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྱོགས་དེའི་དད་ལྡན་སློབ་འབངས་ལ་དབང་ལུང་ཅི་རིགས་བསྩལ། དེ་ལྟར་དགེ་བཤེས་ཚང་སྔ་གཞུག་ཏུ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དང་། བཙན་པོའི་དགོན་ཆེན། བྱ་ཁྱུང་། ཆོས་བཟང་དགོན། སྟོང་སྐོར་དགོན། རོང་བོ་དགོན་ཆེན་སོགས་ལྷོ་རྒྱུད་དང་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ལ་ཕེབས་ཏེ་བོད་སོག་གི་བླ་དཔོན་ཆེ་ཕྲ་ཅི་རིགས་ལ་རང་རང་འདོད་མོས་ལྟར་དབང་ལུང་བཤད་ཁྲིད་མང་པོ་གནང་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་བུ་མང་དུ་བསྐྱངས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་དུ་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ་བསྟན་པའི་ཁུར་ཆེན་འདེགས་མཁན་བྱུང་བ་ལ་གཙོ་བོར་ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་དང་། སྨིན་གྲོལ་བཙན་པོ་འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས། ཚ་གན་ནོ་མོན་ཧན་རིན་པོ་ཆེ། སྟོང་སྐོར་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། ལྭ་མོ་གསེར་ཁྲི་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། གཙང་པཎྡི་ཏ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། རོང་བོ་ནོ་མོན་ཧན་ཤར་སྐལ་ལྡན་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས། གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས། ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་སོགས་སོ། །
བདུན་པ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁ་མཆུ་འཁྲུག་རྩོད་བསྡུམས་པའི་སྐོར་བཤད་པ།
རྣམ་ཐར་གསོལ་འདེབས་ཚིགས་བཅད་མ་ལས། "སྐད་དང་ཆ་ལུགས་མི་མཐུན་རྒྱ་བོད་ཀྱི། །འཁྲུགས་ཆེན་མེ་དཔུང་མཆེད་ནས་བཟློག་དཀའ་རྣམས། །ཐབས་མཁས་ཆར་གྱིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅིལ། །མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །"ཞེས་པ་ནང་བཞིན། དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་རང་ཉིད་ཕེབས་ས་དང་བཞུགས་ས་གང་དུ་ཡང་གཞུང་མང་མཁྱེན་པའི་བློ་རྩལ་དང་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་གྱི་སྐད་རིགས་མཁྱེན་པའི་ལེགས་ཆ་སྤྱད་ནས་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་བྱུང་བའི་ཁ་མཆུ་རྩོད་གླེང་མང་པོ་བསྡུམས་པ་རེད། དཔེར་ན། "ཁོང་ཉིད་དབུས་གཙང་ནས་ཕྱིར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་བཞུགས་སྐབས་ཤིག་ལ། ཆིན་དབང་བསྟན་འཛིན་དབང་ཕྱུག་གི་བུ་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་ཞེས་པ་དེས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་པོར་བཟུང་ནས། གོང་མར་ཡང་ཡང་མཇལ་མྱོང་། ཐེངས་ཞིག་ལ་མཇལ་འཕྲིན་གནང་སྐབས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་བདེ་འཇགས་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྲིས། རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱིས་བདེ་འཇགས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མགོ་ལོག་བཙན་ཤུགས་ཆེ་བས་དབུས་གཙང་ལ་འགྲོ་མིའི་ལམ་ཁ་དཀའ་བར་འདུག་ཞུས། ཆིན་དབང་གི་དམག་ཕུལ་ཏེ་མགོ་ལོག་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ནས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་བར་ལ་ཟློག་དཀའ་བའི་འཁྲུག་ཆེན་བྱུང་། སྐབས་དེར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཚང་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་གྱི་སྐད་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་མི་མཁྱེན་པ་མེད་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ནས་རྒྱ་དམག་གི་བློ་ཁ་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བར་མ་ཟད་དམག་མང་ཕྱིར་རང་སར་བསྐྱོད་པ་རེད། "གཞན་ཨ་རིག་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རུ་འབྲོག་པའི་ཚོ་བ་དང་རུ་སྐོར་བར་དུ་རྩ་ས་རྩོད་གླེང་དང་ཇག་རྐུན་འཕྲོག་བཅོམ་སོགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་རྒྱུན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཡང་དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་དེ་དག་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོ་སྐོན་བློ་འགུག་གི་བསླབ་བྱ་གནང་སྟེ་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱས་པའི་དཔེ་ཤིན་ཏུ་མང་། དཔེར་ན"རྒྱ་ཟའི་ཚག་ལོ་དང་བོང་སྟག་རུ་ལོ་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྨ་ཉིན་སྲིབ་ཀུན་ལ་ཇག་རྐུན་འཁྱམ་གསུམ་བྱས་པ་དང་དགོན་པའི་རྟ་ཟོག་མང་དུ་བརྐུས་ཀྱང་སུ་ཡིས་འགོག་མ་ཐུབ་པར་དགེ་བཤེས་ཚང་ལ་ཞུས་པར། དེ་གཉིས་མདུན་དུ་བོས་ཏེ་ཁོང་གི་ཞལ་ནས་འུ་ཅག་མིང་གི་འདོགས་ལུགས་གཅིག་ཡིན། ངེད་ཚོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། ཁྱེད་ཚོ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། དེང་སང་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་རྒྱུ་ཅན་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ནུས་པ་ཆུང་བས་ཁྱེད་ཚོར་དགོན་པ་གཏོད་ཟེར་བ་དང་། དགོན་པར་རྟ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འདམ་ཁ་བཏང་སྟེ་རེ་རེ་ལོངས། ངས་ཨ་མཆོད་དགུང་ཞག་གི་བསམ་པ་འཛིན། ད་ཕྱིན་ཆད་དམག་ཁ་ཇག་ཁ་དགོན་པ་དང་ལྷ་སྡེ་གང་ཡིན་ལ་མ་སྐོར། སྐོར་མཁན་བྱུང་ན་ཁ་བརྡ་ཤོད་ཅེས་བསླབ་བྱ་དང་ཆོས་བསྟན་ནས་སེམས་རྒྱུད་བཏུལ་བས་ཁོ་གཉིས་ནས་རྗེས་ཕྱོགས་བརྐུ་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་མི་བྱེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཅིང་ཕྱི་ཉིན་ནས་ཡ་རབས་གཤིས་བཟང་གི་མི་སྣ་གཉིས་སུ་གྱུར་པར་ཀུན་མཚར་སྐྱེས"དེ་ལྟར་དགེ་བཤེས་ཚང་གི་རང་གི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་གྱོད་གཞི་དང་རྩོད་གླེང་མང་པོ་ཞི་བར་བྱས་པའི་རྣམ་ཐར་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ནས་རེ་རེ་བཞིན་མ་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ། །
བརྒྱད་པ། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་གསུངས་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་པ།
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ནི་ངེས་དོན་རྩོད་བྲལ་གྱི་མཁས་པའི་དབང་བོ་ཡིན་པས་གསུང་རྩོམ་གཏོས་ཆེ་བ་བརྩམས་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་ལག་ཟིན་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤིན་ཏུ་ཕངས། བཞུགས་ཡོད་པ་དག་མགོ་ལོག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་ཚོགས་འཚོལ་སྡུད་དག་སྒྲིག་དཔེ་སྐྲུན་བྱ་བའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་ཁོངས་མི་རྣམ་པའི་ལྷག་བསམ་དག་པའི་བསྡུ་སྒྲིག་ལ་བརྟེན། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་ནས་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་བཀྲམ་འདུག དེར་འཁོད་གསུང་རྩོམ་ལ《ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཟིན་བྲིས་དམ་པའི་མན་ངག་ཕན་བདེའི་དཔལ་སྟེར》དང་། 《དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་བློ་གསར་ཡིད་ཀྱི་གཉིས་འཐུང་འགུགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ》《དགེ་བསྙེན་རབ་གཟིགས་ཀྱི་བསང་མཆོད》《མཐུ་ཆེན་དྲེགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྨ་གཉན་ཆེན་པོ་ཧེད་པོ་ཁྱུང་མགོན་ཡར་སེང་བྱ་རོག་གདོང་ཞེས་གྲགས་པ་གཙོ་གྱུར་གྱི་གསོལ་མཆོད་འདོད་དགུའི་ཆར་འབེབས་རེ་བ་ཀུན་སྐོང》བཅས་ཡོད། གཞན《གསང་འདུས་བསྙེན་ཡིག》དང་། 《ཀུན་རིག་བསྙེན་ཡིག》《ཐུགས་ཆེན་སྨོན་ལམ》《ཀླུ་དབང་བསྙེན་ཡིག》དང་། 《ཀླུ་དབང་རྒྱལ་པོའི་བུམ་སྒྲུབ》གཙོས་གསུང་རྩོམ་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད་ཀྱང་བསྟན་པའི་གེགས་ཆག་གི་དབང་གིས་ནུབ་སྟེ་ད་ལྟ་འཐོར་རེ་བ་ཙམ་ལས་མེད་དོ། །
མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ།
ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་འཚོ་གཞེས་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་དུ་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པར་བརྟེན་བསྟན་པ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་དང་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་སྐལ་བཟང་གི་དུས་ཤིག་རེད། ཡིན་ཡང་མདོ་སྨད་ཨ་རིག་གི་ས་ཆ་སྟེ་དེང་སང་གི་མགོ་ལོག་རྒྱུད་དུ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཅུང་ཉག་ཕྲ་ཚོད་འདུག ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་དབུས་སུ་གྲྭ་སྐོར་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་རྗེས་ཕྱིར་ཨ་རིག་གི་ས་ཆར་ཕེབས་ནས་ཡུལ་དེར་སྔ་ན་མེད་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཐོག་མ་སྟེ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་བཏབ་པ་དང་། དེ་རུ་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་དང་དགེ་འདུན་པའི་སྒྲིག་ལམ་བཙུགས་པ། ཤིང་བཟང་པཎྡི་ཏ་དང་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་སོགས་ས་གནས་རང་གི་བུ་སློབ་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་དང་དེ་དག་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་དབུས་སུ་སློབ་གཉེར་དུ་བརྫངས་པ་སོགས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བརྒྱུད་མགོ་ལོག་གི་རྒྱུད་དུ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། གཞན་དུ་ན་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་འདི་བ་སེར་བྱེས་ན་ཡོད་དུས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དང་། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། ལྕང་སྐྱ་སོགས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པར་ཕུལ་ནས་དགོན་བདག་མཛད་དུ་བཅུག་པ་སོགས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བརྒྱུད་སྐབས་དེའི་དབུས་གཙང་དང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་བཏང་འདུག་སྙམ། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་འདི་བ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཐུགས་ཐོག་ནས་ཤར་ཤར་འདོན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ལ། གཞུང་ཆེན་པོད་ལྔར་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་དབུ་མ་སོགས་སྔོན་གྱིས་མཁས་པས་མ་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་རྣམས་གསལ་བར་བཀྲལ་ཡོད་པར་གྲགས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་དུ་ཡང་། "ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་དབལ་མང་པཎ་ཊི་ཏས་མཇལ་བར། ཁྱོད་པོ་ཏི་ལྔ་ལས་ཅི་ལ་མཁས་ཞེས་གསུངས། དབུ་མ་ལ་སྦྱངས་པ་ཆེ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པས། འོ་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་འདི་ཇི་ཡིན་གསུང་ནས་མདུན་ན་ཅོག་ཙེ་ཞིག་ཡོད་འདུག་པ་ལ་ཕྱག་མཛུབ་ཀེར་ཀེར་མཛད། དེ་ཅོག་ཙེ་ལགས་ཞུས་པས། ཅོག་ཙེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཅོག་ཙེའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུང་པར་ལན་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པར་ལུས་གསུངས་པ་འདི་ངེས་པར་ཐལ་རང་གི་ལྟ་བའི་གནད་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ"ཞེས་བཀོད་འདུག་པར་དཔག་པས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཀྱི་དབུ་མའི་སྐོར་གྱི་རྟོགས་པ་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས། རྗེ་འདི་བ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་གྲགས་པ་ཡང་རྐྱེན་འདི་འདྲར་གཞིགས་ནས་བཤད་པ་མིན་ནམ་སྙམ། དེང་གི་དུས་སུ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་དུས་དབང་དུ་གྱུར་ནས་མི་གནས་པས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་ཉིད་ཤེས་མཁན་དང་། ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེར་གདེངས་འཇོག་བྱེད་མཁན་དེ་བས་ཉུང་། དེས་ན་ང་ཚོས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་གོང་བཀུར། མཛད་རྗེས་ལ་ཡི་རང་བྱ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལ་རྩོམ་འདི་བྲིས་སོ།།
ཞེས་རོང་ཆེན་་ལྷ་རྒྱལ་དཔལ་གྱིས་མཚོ་སྔོན་པོ་དྲ་བ་ལས་བཏུས་སོ།


c: text/html

text:
བོད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་བཅུ་གཉིས།
དེ་ཡང་ཤྭ་བ་ཡུ་མོའི་བརླ་འདྲ་བའི་རི་སྟེང་དུ་བཏབ་པ་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མིང་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་སྐད་ཀྱང་ཕྱིས་ཡིག་རྒྱུན་དུ་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་ཞེས་འབྲི་རྒྱུན་དར་རོ།།
ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནི། ལྷ་ས་དམར་པོ་རིའི་སྟེང་དུ་ཆགས་ཤིང་། ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་། ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པར(ཕྱི་ལོ ༦༣༥ལོར)བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བཞེངས་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོ ༡༣༠༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཕྱི་ལོ ༡༦༥༢ ལོར་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༦༩༠ ལོར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་དང་གསེར་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་བཞེངས་འགོ་ཚུགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༩༣ ལོར་ལས་མཇུག་འགྲིལ། དེ་རྗེས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་གྱིས་བྱོན་ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་རིམ་པ་གནང་བ་སོགས་ད་ཡོད་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན། འཛུགས་སྐྲུན་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཕོ་བྲང་དང་མཁར་རྫོང་། དགོན་པ་བཅས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་བརྗིད་ཆགས་ཉམས་དགའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཞིག་ཡིན། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༣ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ “འཛམ་གླིང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག” ནང་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་འདུག
ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༦༣༩ ལོར་བཞེངས་པའི་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ངམ་དགའ་བཞི་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་ལ་ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་འབོད། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་སུ་འོ་ཐང་མཚོ་ཞེས་པའི་སྟེང་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱི་ཐུགས་འདོད་དང་ཐང་གོང་མའི་སྲས་མོ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོས་སྤོར་ཐང་རྩིས་སྐོར་ཞུས་ནས། བོད་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་བཞེངས་པར་གྲགས་པ་ད་བར་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། དེ་ཡང་སྤོར་ཐང་རྩིས་ལ་བོད་ཀྱི་ས་དབྱིབས་དེ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ལས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས། བོད་རིགས་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་དང་མཆོད་འབུལ་ཞུ་ཡུལ་གཙོ་བོ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ལྟ་སྐོར་གནང་ཡུལ། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་མཆོག་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད།
བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ནི། བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྲ་ནང་རྫོང་ཁོངས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་འདབས་ཤིག་ན་གནས་ཤིང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྒྱས་མིང་དུ་དཔལ་བྲག་དམར་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཞུ་བ། དེ་ནི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་།མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་གསུམ་གྱིས་བཞེངས་སུ་བཅུག་པར་གྲགས་ཤིང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་བཞིན་གླིང་བཞི་རི་རབ་ཉི་ཟླ་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་བཞིན་བཞེངས། དེ་བཞེངས་ནས་བློན་འབངས་ཀྱི་བུ་བློ་རྣོ་བ་བདུན་(སད་མི་མི་བདུན་)རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཉིད་རིམ་བཞིན་ “སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དགེ་འདུན་གསུམ་” འཛོམས་སུ་གྱུར་པ་རེད།
གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ། བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་དམ་པའི་ཆོས་དར་ཡུལ། རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་པཎ་དུ་མ་བྱོན་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་མང་པོ་བསྒྱུར་བའི་གནས་མཆོག་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་འཕང་མཐོ་བ། རྒྱུ་བཟང་ལ་བཀོད་པ་ལེགས་པ་བཅས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
སྐུ་མཁར་མ་རུ་ནི། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་གི་ཉེ་འགྲམ་ཉང་རའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རི་བོ་གྲུ་དམར་ཐོག་ཕོ་བྲང་བཞེངས་པ་དང་། དུས་མཚུངས་ཉང་རར་ཕོ་བྲང་གཞན་ཞིག་བཏང་གནང་ཞིང་། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཕ་བོང་ཁའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ “སྐུ་མཁར་མ་རུ་” ཞེས་པ་དེ་རེད།
སྲོང་བཙན་གྱིས་དེ་མཆོག་རིར་ཕེབས་སྐབས་དངོས་པོ་ནག་རིལ་དེ་ནི་ཐག་ཞགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འཇལ་ཐུབ་ཙམ་ཡོད་པའི་རྡོ་ནག་རུས་སྦལ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་མཆོག་ལ་ཆེད་མངགས་ཕོ་བྲང་ཞིག་བཞེངས་ནས་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་གནང་རྒྱུར་ཕན་པའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན། ཐོག་བརྩེགས་དགུ་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་ཞིག་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་རྡོ་ནག་ལས་གྲུབ་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་སྟེང་དུ་འགྱིང་ངེར་བཞེངས་པ་རེད། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་སྐུ་མཁར་མ་རུར་ལོ་ལྔ་ལ་འབད་འཐབ་གནང་མཐར་བོད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ལོ་གསུམ་ལ་ཐོན་མི་མཆོག་རང་གི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ཡི་གེ་བསླབས་པར་གྲགས་པས། ང་ཚོར་སྐུ་མཁར་མ་རུ་ཞེས་པ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མྱོང་བ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།།
རྒྱལ་རོང་བཙན་རྫོང་ནི། ཨ་མདོའི་ཤར་ལྷོའི་མཐའ་ན་ཡོད་པའི་ལུང་བ་ཕུ་རིང་ལ་འགག་དོག་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན། ས་དེའི་འགག་སོ་སོ་ན་སྲ་ཞིང་བརྟན་ལ་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་པའི་བཙན་རྫོང་མང་པོ་ཀེ་རེ་འགྱིང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རྫོང་སྟོང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཞེས་གྲགས་པའི་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་རྡོ་བརྩིགས་བཙན་རྫོང་རེད། ཐོག་མར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་བརྩིགས་པ་དང་། མང་ཆེ་བ་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་ཆུ་ཆེན་དང་བཙན་ལྷ་ཟེར་བའི་ས་ཆར་དམག་རྒྱག་པའི་དུས་སུ་བརྩིགས་པ་ཡིན་པར་བཤད།
གནའ་བོའི་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་དུ་ཤེས་རིག་དང་། རིག་གནས། བཟོ་རྩལ་སོགས་དར་ཡོད་པ་དང་། ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་ཡང་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་དུ་མཐོང་ཐུབ། སྔོན་ཆད་ནས་བན་བོན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་དུ་བོད་ཀྱི་རྩེར་སོན་གྱི་བཟོ་རྩལ་དང་ཤེས་རིག་རིག་གནས་དར་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་པའི་རྗེས་ཤུལ་མཐོང་ཐུབ་པ་རེད། དེ་ལས་ཡུལ་འདིའི་འབག་དང་གསོབ། འཇིམ་བཟོ། གསེར་དངུལ་མགར་བ་དག་ནི་ལག་རྩལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་བཟོ་རྩལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ནི། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མངའ་རིས་ཁུལ་རྩ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གནའ་བོའི་མཁར་གྲོང་གི་ཤུལ་རྙིང་ཞིག་ཡིན། གནའ་ཤུལ་གྱང་རོ་རྣམས་རི་འདབས་ཀྱི་དེའུ་འབུར་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཆགས་ཤིང་། གཞན་ཡང་མཆོད་རྟེན་ཁག་གསུམ།ལྷ་ཁང་དང་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་མང་བར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་དང་གུ་གེ་རྒྱལ་བློན་མི་ཉུང་བའི་འདྲ་རིས་ཀྱང་བཞེངས་ཡོད་པ་སོགས་རིག་དངོས་མང་པོ་ཡོད།
གུ་གེ་རྒྱལ་ཕྲན་ནི་བོད་རྗེ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་རྗེ་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་ཆེན་མའི་སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱིས་བཙུགས་ནས་རྒྱལ་ཐོག་བཅུ་དྲུག་ཙམ་བྱུང་། དེང་སྐབས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་སྲས་ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་གྱིས་བཟུང་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཤུལ་རྙིང་རེད། ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་གཅིག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། དུས་རབས་དགུ་བའི་ནང་དུ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་འདིར་གུ་གེའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཤིང་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་རིག་གནས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་གུ་གེའི་དཔལ་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་། ༡༩༦༡ ལོར་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་དང་པོའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཁག་ཏུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་རེད།
ཕོ་བྲང་རྒྱལ་མཁར་རྩེ་ནི། དེང་སྐྱབས་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ཀྲོན་ཆུས་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི 4020ཡོད་ཅིང་། བལྟོས་བཅས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི་ 125 ཡོད་ལ། བོད་སྲིད་གཞུང་རྙིང་པའི་རྒྱལ་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་གནས་ས་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་འབྲུག་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༦༤ལོར་ནང་ཆེན་འཕགས་པ་དཔལ་བཟང་གིས་རྫོང་བཙན་མང་པོ་བརྩིགས་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། འདིར་རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་རྣམས་བཞུགས་མྱོང་བ་དང་། ཕོ་ལྷ་མི་དབང་གིས་ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་བྱས་པ། དེ་བཞིན་བོད་ཤིང་འབྲུག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༤ལོར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་དབྱིན་ཇི་བཙན་འཛུལ་དམག་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གཡུལ་ས་བཅས་བྱས་པའི་རྫོང་བཙན་འདི་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་དངོས་དཔང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་མཁར་རྫོང་འདིའི་གཡུལ་སའི་ཐོག་དབྱིན་ཇི་བཙན་འཛུལ་པར་རྒོལ་རྡུང་ཚ་ནན་སྤྲད་དེ་ཕ་ཡུལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དམག་འཐབ་ནང་ཇི་སྲིད་བར་ནུབ་ཐབས་མེད་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད།
ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནི། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་བྱང་མཐའི་ལི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་རྫོང་ནས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉེར་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་ཡོད་པའི་མོ་ཀོ་ཁུའུ་འམ་ལྷ་སྐུ་སྟོང་གི་བྲག་ཕུག་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཡོངས་གྲགས་སུ་ལོ་ངོ་ཕལ་ཆེར་སྟོང་གཉིས་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་གནའ་དུས་སུ་རང་རེ་དང་ཕྱི་གླིང་བར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་རྒྱུ་ལམ་འགངས་ཆེན་ཞིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཚོང་བ། ལག་ཤེས་བཟོ་པ། རབ་བྱུང་བཙུན་པ་རྣམས་ཡུལ་འདི་ལ་འཛོམས་ཏེ། རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བར་སྐབས་ཀྱི་རིང་ལ་གྱུར་ཡོད་མྱོང་བ་ཞིག་རེད། ད་ལྟའང་ད་དུང་བྲག་ཕུག་ ༤༩༢ཡོད་པ་དང་ལྡེབས་རིས་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་བཞི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ལྷག་དང་ལྷ་སྐུ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་མཆིས་ཤིང་། དེ་མིན་ད་དུང་གཏེར་མའི་བྲག་ཕུག་ལས་གནའ་རབས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་འབོར་ཆེན་བྱུང་བ་རེད། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཏུན་ཧོང་བདག་གེར་བཟུང་ནས་བྲག་ཕུག་སུམ་བཅུ་ལྷག་བརྐོས་པ་དང་། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ངོས་ནས་ཏུན་ཧོང་ནས་བུད་པའི་རྒྱུ་ཆ་དག་ནི་ཁུངས་འཛིན་དང་ཡང་ན་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད།
སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་ནི། བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་ལྷོ་བྲག་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྲས་བྱ་བའི་ཡུལ་ཚོར་མངའ་ཞིང་། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ ༡༠༨༠ ཡས་མས་སུ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་མར་བ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་བཞེངས་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་མཁར་རྙིང་ཞིག་ཡིན།
རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་སྡིག་སྒྲུབ་སྦྱངས་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་བྱེད་པར་ལྷོ་བྲག་ཏུ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་མཇལ། ཡིན་ན་ཡང་། བླ་མ་མར་པས་ཆོས་གསུང་རྒྱུ་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་པར་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་ལོ་དྲུག་དང་ཟླ་དྲུག་རིང་དུ་སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེའི་སྐུ་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཀྱང་། མི་ལ་རས་པས་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་མཁར་ལས་རྣམས་གྲུབ་པ་དང་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་ཉམས་སད་རྣམས་ཐེག་པར་བྱས་མཐར་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་ནི་རྒྱབ་བྲག་རི་ལ་བརྟེན་ནས་གནའ་མཁར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟར་བཞེངས་འདུག་ལ། དུས་རབས ༡༦ བའི་དུས་འགོར་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་བཙུགས་ཤིང་། རྗེས་སོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཞིག་གསོ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༤ལ་བསམ་འགྲུབ་དགོན་གྱི་དགོན་བདག་བླ་མས་ཞིག་གསོ་བྱས་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་རེད།
ཁ་རུབ་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ནི། བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་རྫོང་ཆབ་མདོ་ཁ་རུབ་སྡེ་གྲོང་དུ་ཆགས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ལོ་ནས་གསར་དུ་ཐོན་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཡུལ་དེའི་རྫ་ཆུའི་ནུབ་འགྲམ་དུ་ཡོད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲུ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། ཚོད་དཔག་ལྟར་ན། ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཁྲུ་གྲུ་བཞི་མ་ཆིག་ཁྲི་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། ད་ཕན་སྔོག་ཐེངས་སྔ་རྟིང་གཉིས་ལ་བསྡོམས་པས་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲུ་གྲུ་བཞི་མ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་བསྔོགས་ཏེ་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རྫས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ནི། ཁང་ཤུལ་དང་རྡོ་རྩིག རྡོ་ཆས། རུས་ཆས། རྫ་ལེབ། རྒྱན་ཆའི་དངོས་ཆས་སོགས་མང་དུ་རྙེད་ཡོད་པ་རེད།
འདི་དག་ལ་ད་ནས་ཡར་ལ་བརྩིས་ན་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནས་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རིག་གནས་འཚོ་བའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་མེད་མི་རུང་བའི་དཔང་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མདོ་ཁམས་ཡན་དང་དབུས་གཙང་མན་གྱི་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་གི་ཤེས་རིག་གི་རྣམ་པ་མཚོན་ཡོད།།
ལྕགས་ཟམ་ནི། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྟེ་བ་དར་རྩེ་མདོའི་ཤར་ཕྱོགས་ལྕགས་ཟམ་རྫོང་གྲོང་དུ་བཞུར་བའི་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་སྟེང་དུ་བཙུགས་ཡོད། ཟམ་པ་བཞེངས་མཁན་བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་གནའ་ཤུགས་གྲགས་ཅན་གྱི་གྲས་སུ་བགྲང་ལ། ཟམ་པ་འདི་ནི་གྲུབ་ཐོབ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབངས་ཀྱི་བདེ་རྩའི་ཆེད་དུ་ལྕགས་ཟམ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་བཙུགས་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་པས་ཡུལ་དེའི་དེབ་ཐེར་དང་ཡུལ་མིའི་ངག་སྒྲོས་སུའང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཞིག་གིས་ལས་དཔོན་བྱས་ནས་བཞེངས་པའི་ངག་རྒྱུན་འདུག
ལྕགས་ཟམ་འདི་ནི་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཅན་གྱི་དཔུང་པའི་སྦོམ་ཕྲ་ཙམ་གྱི་ལྕགས་ཐག་བཅུ་གསུམ་ལས་བསྐྲུན་པའི་ཟམ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པས། དེ་ནི་དུས་སྐབས་ཤིག་གི་བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱ་བར་དཔྱད་གཞིར་འོས་པའི་གནའ་ཤུལ་གྱི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་ཞིག་རེད། ད་སྐབས་ཟམ་པ་འདི་ནི། ཏཱ་ཏའོ་ཧོའི་གཡུལ་འགྱེད་ཅེས་པའི་དམར་དམག་རྒྱང་སྐྱོད་སྐབས་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་བརྒལ་དུས་ཀྱི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་གསོ་བྱེད་ས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རིག་དངོས་བདག་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་དུ་བཀོད་ཡོད། །
ཡོང་ཁུངས་དྲ་བ་གཞན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
རྒྱལ་གཅེས་པ་དོན་འགྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ཨ་རིར་འབྱོར་བ།
༢༠༡༧།༡༢།༢༩ཉིན་སྤེལ། དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ཨ་རིར་འབྱོར་མ་ཐག་ཁོང་གིས། ལོ་མང་གི་རྗེས་སུ་ང་ལ་ཉེན་མེད་བདེ་འཇགས་དང་རང་དབང་གི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་བ་དེ་རིང་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན། འཇིག་བྲས་ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་ཕབ་བསྐྲུན་བྱེད་མཁན་དོན་འགྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ཨ་རིའི་ཁ་ལི་ཧྥོར་ནེ་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་སན་ཧྥི་རན་སི་ཁོ་( San Francisco )ནང་འབྱོར་ཏེ་བཟའ་མི་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་བྱུང་ཡོད་འདུག
ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ ༤༣ ཡིན་པའི་དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ཨ་རིར་འབྱོར་མ་ཐག་ཁོང་གིས། ལོ་མང་གི་རྗེས་སུ་ང་ལ་ཉེན་མེད་བདེ་འཇགས་དང་རང་དབང་གི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་བ་དེ་རིང་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། སྙིང་ཉེ་བའི་ནང་མི་ཚོར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཐུགས་འཕྲད་ཡོང་བའི་གོ་སྐབས་སྐྲུན་མཁན་ཚང་མར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་རང་གི་ལུང་པ་རྒྱབ་ཏུ་བཞག་དགོས་བྱུང་སོང་། ཞེས་བརྗོད་འདུག
དེ་ཡང་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་མགོ་ལོག་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱིས་དོན་འགྲུབ་དབང་ཆེན་དང་ཕྲད་སྐབས་ངོ་དེབ་བརྒྱུད་དེ་ཁོང་གིས་བརྗོད་པར། "ཡ། འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་། ད་ལྟའི་སྐྱིད་སྡུག མ་འོངས་པའི་ཕུགས་འདུན་སོགས་གཅིག་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམ་པ་ལགས། དེ་རིང་ཡང་ང་ཚོ་ཐེངས་གཅིག་དགའ་འོས་པའི་བྱ་དངོས་ཤིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ང་རང་ཚོའི་མཐར་ཐུག་གི་ཕུགས་འདུན་མིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་བྱ་བཞག་གི་མཇུག་བསྡོམས་ནི་ག་ལ་ཡིན། འདི་ནི་བདེན་དོན་ཆེད་དུ་ཤི་གསོན་གྱི་སོ་མཚམས་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་གཡུལ་འགྱེད་ཐེངས་མང་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ལ། བདེན་པ་ལ་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་མཁན་ཚོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ནུས་པའང་ཡིན་སྲིད། འདི་ནི་ང་རང་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་ལ་དྲང་བདེན་གྱི་བརྡ་ཞིག་བཏང་བའང་ཡིན་སྲིད། དངོས་གནས་བཤད་ན་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་ལ་བདེན་པ་ནི་རི་ལྟ་བུ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འཛད་མཐའ་མེད་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་པ་ནི་སྨྲོས་ཅི་དགོས། སྟོབས་ཤུགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱལ་ཁའང་མུ་མཐུད་ནས་འབྱུང་ངེས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ད་ཐེངས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་པའི་བྱ་དངོས་འདི་ཡང་རང་རེའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ད་ཐེངས་ཀྱི་ལས་དོན་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཡོངས་ལ་སྙིང་ནས་བཀའ་དྲིན་དཔག་མེད་དུ་ཆེ། ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་བ་འདིའི་ནང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་དང་། ཅི་བསམ་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ལས་རླུང་རྟ་དར་བ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་གྲངས་མེད་ཞུ། ཞེས་མགོ་ལོག་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཕུལ་བ་དགེའོ།། །། " ཞེས་འཁོད་དེ་གཏམ་བརྗོད་གནང་འདུག
དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ནས་ “འཇིགས་བྲལ་” ཞེས་པའི་དངོས་དོན་གློག་བརྙན་ཕབ་སྐྲུན་བྱས་པར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༣ ནང་ཟིང་སློང་རྒྱུད་སྐུལ་བྱེད་པའི་ནག་ཉེས་གཡོགས་ཏེ་ལོ་ ༦ བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༥ ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟི་ལིང་བཙོན་ཁང་ནས་ཁོང་ཀློད་གྲོལ་བཏང་རྗེས། རྒྱ་གཞུང་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོང་གི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་དམ་དྲག་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ཀྱི་ལས་གྲོགས་གྲྭ་མགོ་ལོག་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱང་སྐབས་དེར་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཏེ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ པའི་ནང་རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་བདེ་འབྱོར་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་སུད་སིའི་ནང་གནས་སྡོད་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་གནོན་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ག་འདྲ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་འཛམ་གླིང་ཐོག་ར་སྤྲོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་དངོས་ཡོད་དཀའ་སྡུག་ཕབ་སྐྲུན་བྱས་པའི་འཇིགས་བྲལ་ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ། སུད་སིའི་ཛུས་རིག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད་པའི་དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་ཀྱི་གཉེན་ཉེ་འཇམ་དབྱངས་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་གཙོ་གཉེར་གནང་སྟེ། བོད་དོན་གློག་བརྙན་ཚོགས་པ་ནས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་ཡོད་པ་དང་། དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་ལགས་འཛིན་བཟུང་བྱས་རྗེས། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ལྷ་མོ་མཚོ་ལགས་ནས་ཁོང་འཕྲལ་དུ་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་ཆེད། རྒྱ་གར་ནང་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཉན་ཞིབ་ཚོགས་འདུ་དང་གཏམ་བཤད་བགྲོ་གླེང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་། མོ་རང་གི་ཁྱོ་ག་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་དང་། བཙོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་མི་གཉེན་འབྲེལ་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གཏམ་བཤད་དང་ཞི་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་སྲིད་དོན་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་མ་བུ་ཚོ་ཨ་རིར་གནས་སྤོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད།


text:
《རྡོ་རིང་པཎྜི་ཏའི་རྣམ་ཐར》གྱི་མིང་ཆ་ཚང་ལ《དགའ་བཞི་བའི་མི་རབས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ》ཞེས་བྱ། དེ་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་རང་གི་ཕ་གུང་པཎྜི་ཏ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་གཙོ་བོར་བྲིས་པའི་རང་རྣམ་ཞིག་ཡིན།
རྩོམ་པ་པོ་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་དངོས་ལ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ(1760-?)ཟེར། ཁོང་ནི་བཀའ་བློན་ཁང་ཆེན་པའི་ཡང་ཚ་རེད། རྡོ་རིང་ཞེས་པ་ནི་ཁོང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་སའི་སྡོད་ཤག་གི་མིང་དང་། དགའ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་གཙང་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཁོང་ཚང་གི་གཞིས་ཀའི་མིང་ཡིན་པས། ཁོང་ཚང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལ་དགའ་བཞི་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅེས་ཟེར།
བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་དགུང་ལོ་ཕྲ་དུས་ནས་བཟུང་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་སྦ་རི་དང་། ཐོགས་མེད། སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་བླ་མ་ཆོས་རྫོང་པ་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་དུ་བསྟེན་ཏེ《སྙན་ངག་མེ་ལོང》དང་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་སྦྱངས་ཤིང་། སོག་པོ་དང་། རྒྱ་གར། བལ་བོ། ཨ་རབ་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡང་སྦྱངས་མྱོང་། སོག་སྐད་ལ་ཐོགས་པ་མེད། གཞན་རྒྱ་ཡུལ་དུ་དར་ཆེ་བའི་ཡན་ཆིང་སོགས་རོ་ཆའི་གཏོང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གནང་སྟེ་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཉན་པར་སྤྲོ་བའི་སྒྲ་སྙན་དང་། འཕྲེད་གླིང་། ཡན་ཆིང་སོགས་མཉམ་གཏོང་བྱེད་སྲོལ་གྱི་ལག་ཁྲིད་ཀྱང་ཐོག་མ་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལགས་སོ།། རྩོམ་རིག་འབྲི་རྩོམ་གྱི་ཐད་ནས་ཁོང་སྙན་ངག་རྩོམ་པ་ལ་ཧ་ཅང་མཁས། མི་ཚེ་གང་བོར་སྙན་ངག་བརྒྱ་རུ་ཉེ་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་དེ་དག་བསྡོམས་ན་ཤོ་ལོ་ཀ1600ལྷག་ཡོད། 1793ལོའི་ལོ་སར་གྱི་སྐབས་སུ་པེ་ཅིན་དུ་བྲིས་པའི《བདེ་སྡུག་རོ་སྙོམས་ཀྱི་མགུར་དབྱངས》ཞེས་པའི་སྙན་རྩོམ་དེ་དགའ་ལྡན་བྱིན་ཆགས་གླིང་གི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཛ་སག་སྟོང་འཁོར་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡིས་རྒྱ་དང་། མཉྫུ་དང་། སོག་པོ་བཅས་ཀྱི་ཡི་གེར་བསྒྱུར།
ཁོང་ལ་བརྩམས་ཆོས་གཞན་པའང་འགའ་རེ་ཞིག་མཆིས་ཏེ། 1776ལོ་སྟེ་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཐོག སྤོ་བོ་མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུང་རིང《གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད》ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ《རྒྱལ་བུ་གྲགས་པའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》ཞེས་པ་བརྩམས། 1779ལོར《གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་དཔེ་འཇུན་པས་མཛད་པ་ཧོར་ཕར་འདུལ》ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། 1785ལོར་རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུལ་འདེབས་དང་དུ་བླངས་ཏེ། 《སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་སྡེ་བཞིའི་སྒོ་འཕར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་གཏམ》ཞེས་བྱ་བ་བརྩམས།1795ལོར་ཁོང་གིས་རང་གི་བུ་ལ《སྙན་ངག་མེ་ལོང》འཁྲིད་དུས། སྙན་ངག་གི་དཔེར་བརྗོད《བློ་གསར་ཡིད་དབང་འདྲེན་བྱེད་རྣམ་དཔྱོད་གསེར་གྱི་ཤིང་རྟ》ཞེས་བྱ་བ་བརྩམས། འདི་ནི་ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་མོའི《སྙན་འགྲེལ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས》ལ་བསྟུན་ཞིང་བློ་གསར་རྣམས་ལ་ཁ་གཏད་ནས《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་ལེའུ་གསུམ་པོའི་རྒྱན་སོ་སོར་གོ་སླ་བའི་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་རེ་བཞག་ཡོད་པ་ཞིག་གོ ། 1793ལོར་པེ་ཅིན་ནས་ཕྱིར་བོད་ལ་ཡོང་མ་ཐག་ཏུ་ཁོང་གིས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་སྲས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་དྲིན་གཟོ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོ་སླ་བའི་འབོལ་རྩོམ་ཞིག་ཀྱང་བརྩམས་ཡོད། ཁོང་གིས་རང་གི་བུའི་རེ་འདུན་ལྟར། བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་དང་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རྣམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་བསླབ་བྱ་སྡུད་ལེན་བྱེད་དུ་འཇུག་ཕྱིར། 1801ལོའི་ཡས་མས་ཤིག་ལ《རྡོ་རིང་པཎྚི་ཏའི་རྣམ་ཐར》བརྩམས་སོ། ། གཞན་ཡང《ཆར་སྤྲིན་རྨ་བྱའི་ཟློས་གར》དང《སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཚིག་ཉུང་དོན་བཟང་ཨུཏྥལ་ཡི་རྣ་རྒྱན》སོགས་ཡོད།
⑴རྣམ་ཐར་འདིའི་ནང་དུ་རྩོམ་པ་པོ་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་སྤྱི་ལོ1700ནས1806ལོའི་བར་གྱི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ལྷག་རིང་གི་དགའ་བཞི་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་མི་རབས་ལྔའི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་བརྗོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དམ་ཟབ་ཡིན་པའི་དོན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དང་མི་སྣ་གཙོ་བོ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བྲིས་ཡོད།
⑵རྩོམ་པ་པོས་རང་གི་ཡབ་གུང་པཎྚི་ཏ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐུ་དྲག་གི་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བརྗོད་ཡོད། དེ་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཆོ་ག་དང་། དགོན་པ་ཞིག་གསོ། ཆོས་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་རྣམས་བརྗོད་ཡོད།
⑶རྩོམ་པ་པོ་འདི་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དང་མི་མཐུན་པའི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཁོང་ཉིད་བལ་ཡུལ་དང་། སི་ཁྲོན། པེ་ཅིན་སོགས་ལ་བསླེབས་མྱོང་བར་མ་ཟད། གཙང་དང་ལྷོ་ཁ་སོགས་སུ་མཇལ་སྐོར་ལའང་ཕྱིན་མྱོང་། དེ་བས་རྣམ་ཐར་གྱི་ནང་དུ་ས་ཆ་སོ་སོའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་དུ་མཚར་བ་མང་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2373623 位访客


text:
ཉེ་སྔོན། བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དཔེ་ཚོགས《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》ཞེས་པ་དེབ་ཕྲེང་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། ཡིག་རྙིང་དཔེ་ཚོགས་འདི་ནི་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར་དང་ལན་གྲུའུ་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི“ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི”གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་པར་སྐྲུན་འཆར་འགོད་ལས་གཞི་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཡིག་རིགས་པར་སྐྲུན་ཆེད་སྤྱོད་རོགས་དངུལ་ལས་གཞི། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི2011ལོའི་གལ་ཆེའི་རྨང་གཞིའི་ཚན་ཞིབ་ལས་གཞི་བཅས་ཡིན་ནོ། །
《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》ནི་བོད་དམངས་ཁྲོད་དུ་བོན་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་བརྒྱུད་ཉར་བྱས་པའི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་བྲིས་མ་ཁ་ཐོར་གནས་པ་དག་འཚོལ་སྡུད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ནང་དོན་ལ་གནའ་ཉམས་ལྡན་ཞིང་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བཅུ་བ་ནས་བཅུ་གསུམ་བར་གྱི་ཡིག་ཆ་རེད། ལག་བྲིས་མ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱལ་ནང་དུ་དཔེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་དང་འཕགས་ཡུལ་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་མངོན་གསལ་མ་ཐེབས་པའི་གོང་གི་ཆབ་ནག་སྲིད་པ་རྒྱུད་བོན་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཏེ་སྲིད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡིན། ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ནི་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་བོད་དུ་མ་དར་བའི་གོང་གི་བོད་རང་སའི་རིག་གནས་སྲོལ་རྒྱུན་ཏེ། སྲིད་པའི་ཆགས་རབས་དང་། ལྷ་རབས་ཀྱི་མཆེད་ཚུལ། སེམས་ཅན་གྱི་བྱུང་རབས་བཅས་དང་། གཞན་ཡང་གཏོ་མདོས་གླུད་འཕེན་དང་། བླ་བསླུ་བླ་འབོད། ཕྱྭ་འབོད་གཡང་འབོད། བསང་སེལ་བརྒྱག་བརྔན་སོགས་སྲིད་པའི་བོན་གྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ། བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ། གོམས་སྲོལ་རིག་གནས། གཏན་ཚིགས་ཤེར་རྟོགས། གཟའ་སྐར་ས་རྒྱུས། འབྱུང་བཅོས་སྨན་དཔྱད། སྐད་དང་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱི་རིག་སྒོ་མང་པོར་འབྲེལ་འདུག་ཅིང་། བོད་ཀྱི་མེས་པོ་ཚོས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་རྒྱུ་བར་ངོས་འཛིན་དང་། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དོན་བྱ་ལ་སྔོན་དཔག མིའི་སྐྱེ་འཆིའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསམ་གཞིགས། བསམ་བློའི་གོ་རིམ་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་པ་སོགས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་ཤེས་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་མངོན་པར་མཚོན་ཡོད་པས། བོད་མིའི་ཤེས་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་། བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས། ཚན་རྩལ་ལོ་རྒྱུས། གསོ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་འཚོལ་ཞིབ་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆའི་གལ་ཆེའི་ཁ་གསབ་ཏུའང་གྱུར་ཡོད་དོ། །
མིག་སྔར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ན་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་ལག་བྲིས་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་མ་ཕྱི་ཇི་བཞིན་པར་བརྒྱབ་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། 《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》ནི་པར་སློག་བརྒྱབ་ནས་ཡིག་ཆའི་ཕྱི་མོའི་རྣམ་པ་སོར་འཇོག་བྱས་པ་མ་ཟད། དབུ་མེད་བྲིས་མ་དེ་དག་དབུ་ཅན་དུ་ཕབ་ནས་ཐིག་ཕྲེང་རེ་རེ་བཞིན་འཕལ་ག་འཕྲོད་པར་བཀོད་ནས་ཀློག་མཁན་གྱིས་ཕྱི་མོའི་ཡིག་ཆ་དང་ཐོད་གཏུག་བདེ་བར་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་བྱུང་བའི་སྐོང་ཡིག་དག་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བཀྲལ་བ་དང་། སྲིད་པའི་བོན་གྱི་བརྡ་ཆད་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། གྲངས་ཀས་མཚོན་པའི་ཡི་གེ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྡ་རྟགས་སོགས་དཀའ་གནད་ཡོད་རིགས་ལ་མཆན་བུ་བཏབ་ནས་གོ་བདེ་བར་བཏང་བ། ཡིག་ཆ་ཧྲིལ་བོར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་རིགས་དབྱེ་མཛད་ནས་རྐྱ་མི་འཁྲུགས་པར་བཅོས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཆེད་མཁས་པས་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཡི་གེའི་ལམ་ནས་གླེང་སློང་གི་ཚུལ་དུ་ཡིག་ཆ་ཧྲིལ་བོར་ཕྱོགས་སྡོམ་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་སྤེལ་ཏེ། རྗེས་ཕྱོགས་ཡིག་ཆ་འདིའི་རིན་ཐང་སྔོན་འདོན་གང་ལེགས་བྱེད་པར་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བོ་སྦྱར་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས། ལས་གཞི་འདིའི་བྱ་བའི་དཀའ་ཚེགས་དང་པར་སྐྲུན་རྒྱུ་སྤུས་གང་གི་ཆ་ནས་བལྟས་ཀྱང་ཡིག་རྙིང་དག་སྒྲིག་པར་སྐྲུན་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་བསླེབས་པ་མཐོང་ཐུབ།
《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》དག་སྒྲིག་པར་སྐྲུན་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ནི། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་བཟང་བོ་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་ལས་གཞིའི་དགོངས་འཆར་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་བཟང་བོ་རྒྱུན་འཛིན་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ། གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སྡུད་ཉར་དང་དག་སྒྲིག སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བཅས་བྱེད་པར་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཡིན། དཔེ་ཚོགས་པར་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་འདིའི་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་ཆ་དང་། སྤུས་ཀའི་ཆ། འཐུས་ཚང་གི་ཆ། རིག་གཞུང་རིན་ཐང་གི་ཆ། རིག་གནས་གསོག་འཇོག་གི་ཆ་སོགས་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་ཁྱབ་ཁོངས་འདིའི་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཡང་རྩེའི་གྲས་སུ་སོན་འདུག་གོ །
གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ།།
1,387 total views, 2 views today


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཨི་སི་ཏོ་ནི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང་། ཨི་སི་ཏོ་ནི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ལྕམ་སྐུ་ (Yoko Alender) མཆོག་དང་། ཁོང་གི་སྐུ་ཟླ་སྐུ་ཞབས་ (Mr. Priit Juurmann) ལགས། དེ་བཞིན་ཨི་སི་ཏོ་ནི་ཡའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་འབྲེལ་མཐུད་པ་སྐུ་ཞབས་ (Mr. Roy Strider, Coordinator for Tibet support related activities in Estonia) ལགས་བཅས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་དུ་ཕེབས་སྐབས་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད།
དེའི་སྐབས་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་ནག་ནང་ཕེབས་པའི་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན་ ༡༩༥༦ ལོར་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་རྒྱ་གར་ལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་སོགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱུང་བའི་སྐོར། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནས་ད་བར་གྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་སྙིང་བསྡུས་དང་། ཆབས་ཅིག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་། ཚོགས་འདུའི་འགྲོ་ལུགས། ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གསུངས་གནང་ཡོད།
དེ་བཞིན་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་ཐབས་བྲལ་ཏེ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བཞིན་པ་དང་། ད་བར་བོད་མི་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་གྲངས་ ༡༥༢ ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་ཡོད་པའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་དང་། ཕྱོགས་མཚུངས་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་དང་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་གལ་ཆེ་ཡིན་ལུགས། ད་དུང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་ཕེབས་ཏེ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སོགས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ཐོག་གསུངས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་བཏང་གནང་བར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་ལན་འདེབས་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད། དེ་རྗེས་ཁོང་རྣམས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་གཟིགས་བསྐོར་དུ་ཕེབས་གནང་ཡོད་པ་བཅས།།


text:
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ས་སྐྱ་རྫོང་ཁྲིམས་འཛིན་ཅུས་ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་ལྟེ་གནས་ཀྱི“1+1”དང་བླངས་ཁྲིམས་རྩོད་པས་ཁྲིམས་རྟེན་ནུས་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་ལས་དོན་སྤེལ་ནས་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་པ་རེད།
གནད་སྨིན་ཁྲིམས་སྐྱོར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཁྲིམས་སྐྱོང་དབུལ་སྐྱོར་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ཤིང་། མང་ཚོགས་དབུལ་པོའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཆུ་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུར་དམིཌ་ཏེ《ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་སྲོལ་ཡིག》དང་། 《རྒན་རྒོན་གྱི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》 《ངལ་རྩོལ་བཅའ་ཁྲིམས》 《གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཞིང་འགན་གཙང་བཅའ་ཁྲིམས》དེ་བཞིན་མང་ཚོགས་དབུལ་པོའི་ཁེ་དབང་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ཁར། མང་ཚོགས་དབུལ་པོས་སེམས་ཁུར་བྱེད་པའི་འཚོ་སྐྱོང་དང་། གཉེན་སྒྲིག ས་ཞིང་རྒྱུན་འཁོར། འགྲིམ་འགྲུལ་ལས་འཛོལ་ཁྲོད་ཀྱི་མི་ལུས་གནོད་སྐྱོན་སྐྱིན་གསབ། ཞིང་པ་ལས་མིའི་གླ་ཆ་འདེད་ལེན་སོགས་ཁྲིམས་ལུགས་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་མང་ཚོགས་དབུལ་པོར་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་རེ་ཞུའི་འགྲོ་ལུགས་གཉེར་རོགས་ཀྱང་བྱས་པ་རེད།
རོགས་སྐྱོར་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་བྱས་ནས་དུད་ཚང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཤིང་། དབུལ་སྐྱོར་དང་དམངས་སྲིད་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་འདྲི་རྟོགས་དང་། མཐིལ་རྟོགས་བརྟག་དཔྱད། དྲིལ་བསྒྲགས་སྐུལ་སློང་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ནས་ཁྲིམས་དོན་ཞབས་ཞུ་དང་ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་མཁོ་བའི་མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་གནད་སྨིན་གསལ་འབྱེད་བྱས་པ་དང་། མང་ཚོགས་དབུལ་པོར་དུས་ཐོག་དང་། ཆེད་ལས། སྤུས་ལེགས་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་དོན་ཞབས་ཞུ་དང་ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། མང་ཚོགས་དབུལ་པོའི་ལུགས་མཐུན་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་བྱས་པ། མང་ཚོགས་དབུལ་པོའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་གི་མ་གནས་ཆུང་དུ་བཏང་བ། དུད་ཚང་དབུལ་པོ་དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་བྱེད་པར་ཁྲིམས་དོན་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་རེད།


text:
དེབ་འདི་ནི་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གསན་པའི་ཐོ། གསུང་རྩོམ་ཐོར་བུ་གང་རྙེད་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས་པའི་དཔེ་དེབ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱོན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་དབུ་འཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཚོར་དཔེ་དེབ་འདི་ནི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་གཏེར་མཛོད་དང་། ལྷག་པར་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་དེབ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་རིན་ཐང་ཙམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། འདི་ཕྱིའི་ལམ་སྟོན་གྱི་དམིགས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
རང་བྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི། (སྤྱི་ལོ་ 1924 ཟླ་ 8 ཚེས་ 14 – སྤྱི་ལོ་ 1981 ཟླ་ 11 ཚེས་ 5) བོད་ཤར་ཕྱོགས་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེར་སྐུ་འཁྲུངས། 1930 ལོར་ཀརྨ་པའི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པར་ཁྲི་འདོན་མཛད། 1955 ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས། 1956 ལོར་རྒྱ་གར་དུ་སྟོན་པ་སྐུ་བལྟམས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་མཛད་སྒོར་ཕེབས། 1959 ལོར་རྒྱ་གར་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས། 1965 ལོར་འབྲས་ལྗོངས་སུ་རུམ་བཏེག་དགོན་ཕྱག་བཏབས། 1974 ལོ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ནང་ཆོས་སྤེལ་ཏེ་ཆོས་ཚོགས་དང་སློབ་རྒྱུན་མང་དུ་འཕེལ། དགུང་གྲངས་ལྔ་བརྒྱད་ཐོག་ཨ་རིར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། སྐུ་གདུང་འབྲས་ལྗོངས་གདན་སར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཞུགས་སུ་ཕུལ་ཏོ། །ད་དུང་བལྟ་ཀློག • Read More • 閱讀更多


text:
ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་(༡༦༧༧ ནས་ ༡༧༥༡ བར་)གྱིས་དོལ་རྒྱལ་དམ་བསྒྲགས་མཛད་པ།
ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར། དགེ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་ཆི་ཐུ་ནོ་མིན་ཧན་གྱི་རྣམ་ཐར་མཁའ་སྤྱོད་འགྲུབ་པའི་གཏམ་སྙན་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེའི་ཤོག་གྲངས་ ༦༦ རྒྱབ་ཤོག་ཡིག་ཕྲེང་ལྔ་པར།
དེ་སྔོན་ནས་རྒྱལ་འགོང་གདུག་པ་ཅན་ཞིག་བྲག་སོབ་སྐོར་གྱི་མི་ཞིག་གི་ཁོག་ཏུ་བརླམས་ཏེ་བབས་པ་དང༌། བྱེད་མང་བའི་བླ་ཟུར་དང་ཁམས་ཚན་འགའ་ཞིག་ནས་གསོལ་མཆོད་བྱེད་ཁུལ་གྱིས་བསྟེན་པ་དང་བྱང་རྩེའི་རི་རྩེ་ལ་ལྷ་ཐོ་ཞིག་ཀྱང་བརྒྱབ་འདུག་པ་རྣམས་མི་འཚམ་པ་ཆེན་པོར་གཟིགས་ནས། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དུས་ནས་བཟུང་དགོན་གནས་འདི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་སྲུང་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་པའི་ཕྱག་སྲོལ་མེད་པས་ཕྱིན་ཆད་དེ་རིགས་གཏན་ནས་བྱེད་མི་ཆོག་ཅེས་ཚོགས་སུ་བསྒྲགས། ལྷ་ཐོ་དེ་ཡང་བཤིག་ནས་རྡོ་རྡོ་མལ་དང་ས་ས་ལམ་དུ་བསྐྱལ། སྐུ་རྟེན་དེ་ལ་ཡང་ཁོག་ཞུགས་བྱེད་བཅུག་ཐོག་ཕྱིན་ཆད་བབས་ས་མེད་པའི་བཀའ་བསྒྱུར་བས་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་གསུང་ཕྱིན་ད་འགྲོ་བ་ལས་འོས་མེད་ཟེར་ནས་བབས་ཕུལ་ཞིང་རྒྱལ་འགོང་དེ་སྟག་རྩེ་ཞོལ་དུ་བྲོས། རྗེ་ཉིད་སྐུ་མཚམས་ཐོག་ཞིག་བཞུགས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གཏོར་རྫོང་དེ་ཡང་ཚོགས་སུ་འཛུགས་པ་གནང། ཞེས་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པས་གསུངས་པ་དེ་དང་འདི་གཉིས་ཏག་ཏག་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད། དགའ་ལྡན་གྱི་བྱེད་པ་མང་བའི་བླ་ཟུར་དང་ཁམས་ཚན་འགའ་ཞིག་ནས་དྲེགས་པ་དེ་བསྟེན་པས་ལྷ་ཐོ་ཡང་བཤིགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་བསྟེན་མི་ཆོག་པ་དམ་བསྒྲགས་མཛད་པ་གསུངས་ཡོད།


text:
སྲིད་སྐྱོང་དང་མཛངས་མ་སུ་ལའང་དམིཊ་བསལ་མེད།
གངས་རིའི་ཉི་མ། ཨེ་མིས་ཏྲིས་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན།
རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་སུ་དང་སུ་ལ་མཚོན་ནའང་སྐད་ཡིག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གང་དེའི་ངོ་བོ་འཚོ་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པས། དེང་གི་ཆར་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་སྟངས་གནང་ལུགས་ཐད་ཐབས་ཇུས་འདྲ་མིན་ཡོད། དེ་འདྲའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡང་སྐད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་དང་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་དར་འཕེལ་རྒྱུན་འཛིན་ཕྱིར་ཡིན་པར་འདོད། ང་ཚོ་ཕྱི་སྡོད་བོད་པ་ཚོ་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་སྟེ། འཇར་མན་དང་ཧྥ་རན་སི་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲིད་ཇུས་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོ་ཅིའི་ཕྱིར་ད་དུང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་བ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྲོག་ཤིང་དགོས་མིན་ཐད་ནས། བོད་མི་མཐོ་དམན་དང་སྐྱ་སེར། རྒན་གཞོན། ཕོ་མོ་སུ་ཞིག་ལའང་དམིགས་བསལ་དང་ཆག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཉིན་ཤས་གོང་། བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་གྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་གི་བོད་ཀྱི་མཛངས་མིའི་དབུ་རྒྱན་ཐོབ་པའི་བསྟན་འཛིན་སངས་ཉི་ལགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཁ་ཤས་མཐོང་། རྩོམ་ཡིག་དེ་དག་ཁག་གཉིས་སུ་ཕྱེས་འདུག ཕྱོགས་ཁག་གཅིག་གིས་ཁོ་མོའི་བོད་སྐད་བསྐྱོན་སྟངས་ལ་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་དགོས་རབས་དང་རྗེས་ཕྱོགས་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ན་འགྲིག་པར་གླེང་། ཕྱོགས་གཞན་དེས་སྐད་ཡིག་གི་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཚེ་སྲོག་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་བོད་སྐད་བསྐྱོན་མ་ཤེས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་ཚུལ་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས། བགྲོ་གླེང་གི་ཕྱོགས་ཁག་དེ་གཉིས་ཆ་མཐར་དེད་ན། བོད་མི་རིགས་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མ་འོངས་པར་ཤ་ཚ་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཐོག་ནས་རང་གི་མི་རིགས་འདིའི་ཆེད་དུ་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱས་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། འོན་ཀྱང་། ལྷ་ཐོད་དཀར་མཉམ་དུ་འདྲེ་རྣ་ནག་མ་ཅེས་པའི་དཔེ་བཞིན་དུ། སྐབས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་རིན་ཐུང་ཆུང་དུ་གཏོང་འདོད་དང་། བོད་སྐད་ཡིག་འདི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་མ་ཤེས་ནའང་འགྲིག་པ་ཞིག་ཏུ་བཟོ་འདོད་ལ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་བཞིན་པའི་ར་མ་ལུག་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་རེད། ང་ཚོས་དྲ་ཐོག་ཁག་ནས་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་རོབ་ཙམ་བྱས་ན་སྡེར་མོ་སྤུ་གསེང་དུ་བརྐུངས་ནས་ཡོད་པའི་ལྦ་མོ་དེ་དག་ལྷང་ངེར་མཐོང་ངེས་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོ་བ་ཚོར་ཁྱད་ཆོས་ཁ་ཤས་ཡོད།
༡) ཁོ་བ་ཚོ་མང་བོ་ཞིག་གིས་སོ་སོས་བོད་སྐད་ཡིག་སྔོན་ནས་བརླགས་ཏེ་ར་མ་ལུག་ཏུ་གྱུར་ཚར་བ་ཤ་སྟག་ཡིན།
༢)བོད་སྐད་ཡིག་དང་དེའི་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་སོང་ན་བོད་སྐད་ཡིག་གི་རྨང་གཞི་ཙམ་ཡང་མེད་མཁན་སོ་སོའི་མདུན་ལམ་ལ་གནོད་དོགས་ཀྱིས་ཡིན།
༣)ཅོལ་ཆུང་གཞན་རྗེས་འབྲང་ཟེར་བ་བཞིན་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་ནས་རང་ཉིད་གུ་ཡངས་པོ་དང་ཁོག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞན་ལ་སྟོན་ཆེད་ཡིན། མི་འདིའི་རིགས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཚོང་རྫས་ཤིག་གི་ཚད་དུ་བརྩིས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འདི་ནི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་ང་ཚོ་ཚང་མས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
བོད་ཀྱི་མཛངས་མ་ཡིན་ནའང་འདྲ་གཞན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་འབུར་ཐོན་བྱེད་ཐུབ་པའི་བོད་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ལོས་དགོས། བཀུར་བསྟི་བྱེད་དགོས་དང་དགོས། འདི་ནི་མཐར་དེད་ན་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ཆེད་མ་ཡིན་ནམ། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ཡིག་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཐུག་དུས། བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་དང་བོད་ཀྱི་མཛངས་མ་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དམིགས་བསལ་དང་ཆག་ཡང་བཏང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་། ཁོར་ཡུག་དང་སློབ་གྲྭ གཞུང་སོགས་ལ་ཁག་དཀྲིས་གནང་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་གོམས་གཤིས་སུ་སྔོན་མ་ནས་འཇགས་ཡོད། མ་ཟད་གནས་ལུགས་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ཉེས་འགེབས་དང་ཧམ་པ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་རེད། ཁོང་ཚོ་ནི་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་གི་ཚེ་སྲོག་གཅོད་མཁན་དངོས་ཡིན། འོན་ན། བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཕྱིར་དུ་རྒྱ་ནག་བཙོན་ལ་ཚུད་ཅིང་བོད་སྐད་གི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་གང་གི་ལས་ཀ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང་ཤོར་བཞིན་པའི་བོད་ནང་གི་རྒན་གཞོན་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཚང་མས་སུ་ལ་ཁག་དཀྲིས་གནང་དགོས་སམ། སྲིད་སྐྱོང་དང་མཛངས་མ་ལྟ་བུ་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཐོན་མཁན་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཚོས། བོད་སྐད་བོད་ཡིག་མ་ཤེས་ན་སྒེར་སོ་སོའི་ངོ་ཚ་རེད། དེ་ལ་ཆག་ཡང་དང་དམིགས་བསལ་བྱེད་དགོས་དོན་ཅི་ཡོད། བོད་སྐད་ཡིག་འདི་རིན་གོང་ཆག་ཡང་ཆོག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོང་རྫས་མ་རེད་མོད། སྤྱིར་ན་སྲིད་སྐྱོང་དང་མཛངས་མ་ཙམ་ཡང་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རིག་གཞུང་ལ་ཁྲེལ་མེད་ནའང་ང་ཚོས་གདོང་པ་ཕྱི་ལ་བསྟན་ན་ངོ་ཚ་དགོས་ས་གསུམ་ཡོད།
དང་པོ། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཡིན། དམར་བོའི་སྲིད་ཇུས་འོག་ཏུ་བོད་པ་ཚོར་བོད་རང་གི་སྐད་དང་ཡིག་གེ་སྦྱང་བའི་གོ་སྐབས་མེད། རྒྱ་ནག་གིས་ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་གཏོང་བཞིན་འདུག་ང་ཚོའི་ངོ་བོ་འཕྲོག་བཞིན་འདུག་ཟེར་མཁན་དེ་ང་ཚོ་ཕྱི་སྡོད་བོད་པ་ཚོ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན། ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཅི་ཞིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
གཉིས་པ། བོད་དོོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོ་ཡིན། ནམ་རྒྱུན་ཕྱི་རྒྱལ་སྦྱིན་བདག་ཚོར་ང་ཚོས་སྒྲུང་འདྲ་མིན་འཆད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་མཐུན་རྐྱེན་མེད་རབས་དང་བོད་སྐད་ཡིག་གི་གནས་སྟངས་ཉག་ཕྲ་བོ་ཡིན་པ། ད་དུང་ང་ཚོ་འདིར་བོད་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་སོགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་ཡོང་བ་ཡིན་རབས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བགྲང་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་ཁག་གི་འོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་ང་ཚོ་དོན་ངོ་མར་ཁ་ཏན་ཚིག་ལ་གནས་ཨེ་ཡོད་དམ།
གསུམ་པ། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་ཚོ་ཡིན། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་ཁྲིམས་དང་དྲག་ཤུགས་ག་ཚོད་བཙན་ནའང་། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་བློས་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་ཤིང་བརྟན་པོ་བཟུང་ཡོད། མེས་དབོན་གོང་མ་ཚོའི་མགོ་འཕངས་མཐོན་པོ་ནམ་ཡང་གཞན་འོག་ཏུ་བརྫི་རུ་བཅུག་མེད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་བོད་ཡིག་ཚད་ལྡན་ཞིག་བསླབ་རྒྱུ་ཕར་བཞག ཐ་ན་བོད་སྐད་གཙང་མ་ཞིག་བཤད་པར་ཡང་བོད་པ་ནང་ཁུལ་དུ་ཁ་རྡུང་དང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད། འདི་དག་ཚང་མ་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ངོ་ཚ་མ་རེད་དམ། ཀློག་མཚམས་འདིར་ཐོན་དུས། ད་དུང་རང་ཉིད་གུ་ཡངས་དང་དེང་རབས་ཅན་པ་ཡིན་མདོག་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས། ངའི་བསམ་ཚུལ་ནི་སྒེར་གཅོད་དང་མཁྲེགས་འཛིན་རྗེས་ལུས་རེད་ཅེས་འཕྱ་སྨོད་བྱེད་སྲིད་ལ་དགག་བཞག་ཀྱང་བྱེད་སྲིད། འོན་ཀྱང་། སྐད་ཡིག་ཐོག་གི་གུ་ཡངས་དང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་གོ་དོན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཁྱེད་ཚོས་ཉི་ཧོང་དང་། ཀོ་རི་ཡ། འཇར་མན། ཧྥ་རན་སི་སོགས་སྔོན་ཐོན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྐད་ཡིག་སྲིད་ཇུས་སྐོར་ལ་རྒྱུས་ལན་རེ་བྱས་ན་གསལ་བོར་ཤེས་ངེས་ཡིན།
ངས་སེམས་གཏམ་དམར་རྗེན་འདི་ཁྱེད་ཚོར་ཕུལ་དགོས་པར་རྒྱུ་མཚན་ཁ་ཤས་ཡོད།
དང་པོ། ང་ནི་རླབས་ཆེན་གྱི་ ༧ཀུན་གཟིགས་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ “ གཞན་སྐད་ཤེས་པ་ང་རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་ནའང་། གལ་ཏེ། མ་ཤེས་ནའང་མི་སྐྱོན། གལ་སྲིད། ངས་བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག་མ་ཤེས་ན་དེ་ངའི་ངོ་ཚ་རེད་ལ་ཞབས་འདྲེན་ཡང་རེད་ ” ཅེས་གསུངས་ཡོད། འདི་ནི་མི་ལོ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་བཙོན་དུ་བཞུགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག་གི་ཁ་ཆེམས་རེད། དེའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཕྱིར་དུ་ཡོད་ཚད་བློས་གཏོང་བྱེད་མི་ཐུབ་ནའང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་ཙམ་སྦྱོང་མི་ཐུབ་དོན་ཅི་རེད།
གཉིས་པ། བོད་ནང་གི་སློབ་ཆུང་དང་སློབ་འབྲིང་། མཐོ་སློབ་ཁག་གི་བོད་རིགས་སློབ་མ་དང་དགེ་རྒན་སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཚོའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མི་ལོ་མང་བོར་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་ས་ནས་སློབ་མ་ཚོའི་ལག་ཏུ་འཕྲེད་དར་འཕྱར་ཏེ་སྐད་ཡིག་གི་བདག་དབང་ཕྱིར་སྤྲོད་དང་། བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་དགོས་ཞེས་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གཏའ་མར་བཞག་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་མཐོང་ལོས་ཡོད། སློབ་མ་རྒན་གཞོན་མང་པོ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར། བཙོན་ལ་བཅུགས། རང་ཤི་རྒྱག་དགོས་བྱུང་། དགེ་རྒན་གང་མང་རྒྱང་ཕུད་བཏང་བ་སོགས་བྱས་ནའང་། ད་ལྟ། ད་དུང་ཁོ་ཚོས་བློས་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད།
གསུམ་པ། བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་འབར་བའི་མེ་ལྕེ་རེ་རེའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་རེ་རེའི་ཆེད་དུ་ཡིན། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁ་ཆེམས་ནང་དུ་བོད་པས་བོད་ཡིག་སྦྱོངས། བོད་སྐད་གཙང་མ་ཤོད་སོགས་ཀྱི་འབོད་ཚིག་བཀོད་ནས་རེ་རེ་བཞིན་ཕེབས་སོང་། གནད་དོན་འདི་འདྲའི་མང་བོ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ། ང་ཚོས་ད་དུང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཤེས་ཁུལ་དང་མ་གོ་ཁུལ། ཡང་ན་སོ་སོའི་ཅིག་ཅིག་ཡིན་མདོག་བསྟན་ནས་སྐད་ཡིག་ལ་མི་སྒེར་ཁ་ཤས་ལ་དམིགས་བསལ་དགོས་ཞེས་བཤད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ངོ་ཚབ་མཚོན་མཁན་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས་མིང་རྟགས་ཐོག་མར་བླངས་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་རྗེས་སུ་ག་ལེར་སྦྱངས་ཚོག་ན། སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞིག་གི་མཐར་ཕྱིན་ལགས་རྟགས་སྔོན་ལ་བླངས་ནས་སློབ་སྦྱོང་རྗེས་ནས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། གནས་བབ་དེ་འདྲ་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དང་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་འཛམ་གླིང་འདིར་ཡོད་དམ།
གང་ལྟར། དམིགས་བསལ་དང་ཆག་ཡང་འདི་དག་གིས་ག་ལེར་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཚེ་སྲོག་རྩད་ནས་གཅོད་བཞིན་ཡོད་པས་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྐྱེས་པའི་མི་རབས་གསར་བ་ཚོས་སྐད་སྒྱུར་མཁན་ཁྲིད་ནས་རང་གི་གཉེན་ཉེ་ལ་ཐུག་འཕྲད་དུ་བསྐྱོད་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཀྱང་མི་ཤར་བའི་ངེས་པ་མེད། སྐབས་དེར། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནག་ཉེས་དེ་ནི་ད་ལྟ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁ་གཡང་སྒྲོག་མཁན་འདི་དག་གི་བྱས་རྗེས་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་བརྗེད་ཨ།
ངེད་དྲ་ཚིགས།


text:
༄༅། །བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་ ༥༧ ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཁྱད་པར་ཅན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་ཉིན་མོ་འདི་ནི། འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོའི་རྣམ་རོལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་ན་ཕྲ་ཡང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང་། རྒྱ་གར་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་རྒྱ་གར་རང་དབང་མང་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱང་མང་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་བཅོས་མཛད་འགོ་བརྩམས་གནང་མཛད་ཡོད་ནའང། བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་དམག་དཔུང་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྐྱེན་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་ལྟར་མཛད་ཐབས་མ་བྱུང་ཁར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་མ་ཕེབས་ཐབས་མེད་གྱུར་པ་དང་། གང་གི་ཞབས་རྗེས་སུ་བོད་མི་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱད་ལྷག་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཡོད། མགོན་པོ་གང་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་བཙུགས་དང་ཆབས་ཅིག་ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཆེད་འཛུགས་མཛད་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་དང་པོའི་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་འཁུར་དམ་འབུལ་ཞུས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་དོན་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་གནང་མཛད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་ཚད་སྤར་བ་དང་འབྲེལ་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པ་ལྟར། ལོ་དེར་སྐབས་ ༡༡ པའི་སྤྱི་འཐུས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོག་མཆན་བསྩལ་བ་ནས་བཟུང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འདི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཐོག་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ ༢༧ ཙམ་གཏན་འབེབས་དང་དེ་དག་ལ་བསྐྱར་བཅོས་དགོས་རིགས་རྣམས་གནང་མུས་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་མགོན་པོ་གང་གི་བཀའ་དགོངས་བཞིན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་ ༡༢ པའི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ ༡༡ པར་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ལ་བསྐྱར་བཅོས་དང་འབྲེལ་བཀའ་ཁྲི་མི་མང་ནས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་ཞུ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་གཏོད།
ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཡུན་དགག་དགོས་བདེ་དོན་དུ་མར་གཟིགས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཐུགས་འགན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འགོ་འཁྲིད་རྣམས་ལ་བསྩལ་གནང་གི་རླབས་ཆེན་དཀྱེལ་ཆེའི་དགོངས་པ་བཞིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་ ༡༤ པའི་གྲོས་ཚོགས་འཕར་མ་བསྐོངས་ཚོགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་བསྐྱར་བཅོས་ཐེངས་ཉེར་ལྔ་པ་དང་། དེའི་རྗེས་འབྲེལ་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ལ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་ ༡༥ པའི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ ༢ པར་བསྐྱར་བཅོས་གནང་བ་སོགས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། བོད་དང་བོད་མིའི་མགོན་སྐྱབས་དང་མཚོན་རྟགས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལམ་སྟོན་བཞིན་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འགོ་འཁྲིད་ཚོས་འགན་འཁུར་གྱིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་མང་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
དེ་ཡང་བོད་མིའི་མང་གཙོ་ནི་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བོད་མི་མང་ལ་གསོལ་བསྩལ་གནང་བའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་མི་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་སོ་སོར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ། ཆིག་སྒྲིལ་ཐོག་བོད་མིའི་ནུས་ཤུགས་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེར་དོན་ཆེན་ཆགས་ཡོད་པས་བོད་མི་ཚང་མས་ཁུར་མཉམ་བཞེས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་གནོན་འོག་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ལ་མང་གཙོའི་རང་དབང་ལྟ་ཅི་ཐ་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་འགྲོ་འོང་དང་། སྨྲ་བརྗོད། ཆོས་དད། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་བྱ་རྒྱུའི་རང་དབང་ཡོངས་སུ་བྲལ་ཏེ། རྒྱ་ནག་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། རིག་གཞུང་གི་རྨང་གཞི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད་པར་བརྟེན། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་གནང་དང་གནང་མུས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ཀྱིས་མིག་མདུན་གྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ན་ཙམ་ལ་མ་གཟིགས་པར། མ་འོངས་བོད་མི་རིགས་དང་། རིག་གཞུང་གོ་ལ་འདིའི་ཐོག་གནས་དང་མི་གནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་སྔར་ལས་ཤུགས་ཆེར་དམ་དོན་གནང་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༧ ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་ནང་ཤེས་རྟོགས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོར་བྱུང་བ་བོད་མི་གྲངས་ ༡༤༩ ཡིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཆེད་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བའི་ཁྲོད་ཁག་ཅིག་རྒྱ་གཞུང་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་། དམག་མི་བཅས་ནས་སྐབས་དེར་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཁོངས་འདི་ལོར་རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་དང་། བློ་བཟང་སྐལ་བཟང་ལགས། བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་ལགས་བཅས་གློད་བཀྲོལ་བཏང་ཡོད་གནས་འདུག་ཀྱང་། བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་ལགས་ཀྱི་རྐང་པ་གཡས་པ་བཏུབ་ཡོད་གནས་ཙམ་ལས་ཁོང་རྣམས་བཙོན་འཇུག་བྱས་རིང་མནར་གཅོད་རྡུང་རྡེག་ཇི་མྱོང་དང་། བཙོན་གྲོལ་བཏང་རྗེས་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་ཡོད་མེད་ཁ་གསལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གསོན་པོར་གནས་པ་ཡོངས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་འགན་ཁུར་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གཞུང་དང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན། རང་དབང་གི་རྟོག་ཞིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་དམ་ཡང་ན་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་བབ་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་། དོ་ཁུར་གྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྨན་བཅོས་ཡོང་ཐབས་བྱ་དགོས་པ་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོར་རོང་རྒྱས་ཨ་གྲགས་ལགས་ཀྱི་ཚ་བོ་ལི་ཐང་དགོན་ཆེན་གྱི་དབུ་མཛད་ཟུར་པ་ཨ་ཀྲུག་བློ་སྤོ་ལགས་ལོ་ ༡༠ བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་དུས་ཡུན་ཚང་རྗེས། འདི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༡ གི་མཚན་མོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཙམ་ལ་གློད་གྲོལ་བཏང་འདུག་ཀྱང་ཁོང་གི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་སྟངས་ཇི་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག གཞན་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ལ་ཡ་ང་བའི་མནར་གཅོད་རྡུང་བརྡེག་དང་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཌི་སི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རང་དབང་ཁང་པ་ Freedom House ཞེས་པས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་ཐོ་བཏོན་པའི་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༨ ནང་ནས། རྒྱ་ནག་དེ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེས་སྡུག་ཤོས་ཨང་ ༢ པ་ཡིན་པ་གསལ་བཏོན་དང་། དེ་བཞིན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ ༣༤ པའི་ཐོག་ཏུའང་རྒྱ་ནག་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་བབ་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་གི་ཡོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད། ཉེ་བའི་ཆར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་དང་རྒྱ་ནག་ནང་རང་དབང་དང་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པོ་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་ནང་ཡུན་རིང་མནར་གཅོད་འོག་སྙུན་གཞི་ཚབས་ཆེ་ཕོག་རྐྱེན་མཐར་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་བཅས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཆེས་སྡུག་ཤོས་གྲས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད།
རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཟེར་བར་ཁ་གཡར་ཏེ་དགོན་སྡེ་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཟེར་བའི་ལས་ཁུངས་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་བཙུགས་ཏེ། ཆོས་བྱེད་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ནང་ཁྲིམས་ལ་ཐེ་བྱུས་བྱས་ནས་གྲྭ་བཙུན་ཚད་བཀག་གི་ཐོག་ནས་ཆོས་གཞུག་བྱ་རྒྱུའི་རང་དབང་མེད་པར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་ཆེེད་བཤམས་སྟོན་ཁང་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ནས། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་རྣམས་རྒྱ་གཞུང་གི་དཔལ་འབྱོར་གསོག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོང་རར་གྱུར་ཡོད། འདི་ལོར་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་ Rex Tillerson མཆོག་གིས་ལོ་རེའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་སྙན་ཐོ་ངོ་སྤྲོད་གནང་སྐབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རྒྱ་ནག་ནི་ཆོས་དད་རང་དབང་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྡུག་ཤོས་གྲས་སུ་བཅུག་པ་དང་། བོད་ནང་སོགས་ལ་ཆོས་དད་རང་དབང་མ་སྤྲད་པར་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་སོགས་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་ཏེ་མནར་གཅོད་གཏོང་གི་ཡོད་ལུགས་སྐོར་ཐེར་འདོན་ཤུགས་ཆེ་གནང་འདུག
དེ་བཞིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལས་ཡོངས་སུ་བརྒལ་བའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་ལས་འགུལ་སོགས་ད་བར་བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་འགུལ་ཟམ་མ་ཆད་པ་སྤེལ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། མི་རིགས་དང་བཅས་པ་ཆགས་འཇིག་གི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད་པ་དང་། དེང་སྐབས་“སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་”ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་དང་། གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་དང་སློབ་མ། དགོན་སྡེའི་གྲྭ་བཙུན་བཅས་ཀྱིས་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རང་དབང་མེད་པར་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཟེར་བའི་དམར་ཤོག་ལྟ་གྲུབ་ཀྱིས་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་བསམ་སྤྱོད་ཀྱི་རང་དབང་དང་། འགྲོ་འོང་གི་རང་དབང་། ཆོས་དད་ཀྱི་རང་དབང་བཅས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཆེས་མུན་ནག་གི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད།
བོད་ནང་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་གིས་མཚོན་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཅོམ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཐོག ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་གྱི་དྷི་གནས་སུ་ཟངས་གཏེར་སྔོགས་བཞིན་པ་དང་། ཧོར་གཙང་གཉའ་གོང་བྲག་དཀར་མཁའ་འགྲོའི་ཕོ་བྲང་གི་འགག་སྒོ་གཏོར་བཤིག མཚོ་སྔོན་པོའི་ཉེ་འཁོར་ནས་རྡོ་སོལ་དབོར་འདྲེན་དང་ཧ་ཡང་བཟོ་གྲྭ་བཙུགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་རྒུད་དང་། ཡུལ་མིར་དཀའ་ངལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་བོད་ནང་”དམངས་ཕྱུག་བོད་དར་”ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་རང་བྱུང་གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་གང་ཡོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ནང་། རྒྱ་རིགས་ཁེ་ལས་པ་ཁག་གིས་མ་དངུལ་ཕོན་ཆེ་བཏང་ནས་ས་གནས་བོད་རིགས་མི་མང་ལ་མི་རིགས་ས་གནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པར་བོད་སའི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་། ཨར་སྐྲུན། ལམ་བཟོ་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་རང་སྐྱོང་གི་ས་ཁོངས་ནས་བརྒལ་ཏེ་ཡོང་བའི་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ལས་པ་ཚོས་ཧམ་འཕྲོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདི་ལོར་སོག་རྫོང་དུ་བརྒྱད་གཅིག་དམག་གི་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དུས་སྟོན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་གཅན་གཟན་པགས་རིགས་ངེས་པར་དུ་གྱོན་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་ཡང་བཏང་འདུག ལྷག་པར་དུ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མོས་མཐུན་ཡོད་མེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་ཅིག་ཏུ་ལྕགས་ལམ་བཟོ་བསྐྲུན་དང་། དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་ཕོན་ཆེ་འགྲེམས་འཇོག་བྱེད་བཞིན་པ་ནི། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་བཞིན་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ནང་བཙན་འཛུལ་གྱི་བྱ་ངན་ད་དུང་མུ་མཐུད་སྤེལ་འཆར་གྱི་སྔོན་རྟགས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༩༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཟེར་བའི་ཐོག་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་གཏམ་བཤད་ནང་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དེ་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་སྐབས་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་དུ་མང་གཙོ་ཕྱོགས་གཏོགས་པ་ཚོའི་ངོ་རྒོལ་ལ་ཁྲག་དྲི་འཐུལ་བའི་དྲག་གནོན་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནན་བཤད་བྱས་པར་གཞིགས་ན་རྒྱ་གཞུང་གིས་དམར་ཤོག་གི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་དམ་བསྒྲགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དང་། དེ་བཞིན་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོས་བོད་ནང་གི་བོད་མིར་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་སོགས་ལ་སེམས་འཚབ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་སྐོར་དང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་སླར་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་གྲོས་མོལ་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་ཐབས་གནང་དགོས་པའི་སྐུལ་འདེབས་གནང་ཡོད། ཉེ་ལམ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པས་དབུས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཆེད་ཞུ་བསྐུལ་གནང་བར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྲོས་ཚོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་ཞལ་བཞེས་ཀྱང་གནང་ཡོད། མདོར་ན་བོད་དོན་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་འདིར་གཙོ་བོར་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་སེམས་ཤུགས་སྔར་ལྷག་གིས་མདུན་བསྐྱོད་བྱ་དགོས་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེར་ཆགས་ཡོད།
འདི་ལོར་བོད་རྔ་པ་ཁུལ་གཟི་ཚ་སྡེ་དགུའི་ནང་ས་ཡོམ་དང་། རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་ཧི་མ་ཅཱལ་དང་། གུ་ཇུ་རཱ་ཏི་སོགས་མངའ་སྡེ་ཁག་ཅིག་དང་། དེ་བཞིན་བལ་ཡུལ་སོགས་ནང་ཆུ་ལོག་གིས་མི་ཤི་རྐྱེན་ཆག་ཆེན་པོར་བྱུང་བར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཡིད་གདུང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད་གོད་ཆག་དེ་རིགས་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་སྨོན་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ནང་མི་བཅས་པར་དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
བོད་མིའི་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་སོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གཞུང་དང་། གྲོས་ཚོགས། ཚོགས་པ། མི་སྒེར་བཅས་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་དབུས་སའི་གཞུང་དང་། མི་མང་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མཐའ་དོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་༸སྐུ་ཚེ་༸ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ལ།།


text:
ལི་ལི་གྷི་རིན་བྷེ་ལ་ཊ་(Lilly Greenblatt)ཡིས་བྲིས།
སྐལ་ལྡན་གྱིས་བསྒྱུར།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་སྒྲོལ་མས་ལི་ལི་གྷི་རིན་བྷེ་ལ་ཊ་(Lilly Greenblatt)ལ་ཁོ་མོའི་སྙན་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིར་སྙན་གྲགས་ཇི་ལྟར་རྒྱས་ཚུལ་དང་། སྙན་དབྱངས་ཀྱི་ནང་དོན་དངོས་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་སྒྲོལ་མ་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ནང་པའི་བཙུན་མ་རོག་(rock star Buddhist nun)རོལ་དབྱངས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་མགོ་བོ་གཡུགས་ཏེ་སྤྲོ་སྐྱིད་ལ་རོལ་ཆེད་ཙམ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད།
ཁོ་མོས། “རོལ་དབྱངས་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད། གཅིག་ནི་རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་རང་སེམས་ཕྱིར་འདོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་སར་འཕྱོ་ཞིང་ལུས་པོ་གཡོ་སྒུལ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། གཞན་དེ་ནི་རང་སེམས་ནང་དུ་འགུག་པ་དང་། ལྷོད་པོར་གནས་པ། གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་བཅང་བའི་རེ་དོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྣང་ནས་སྲུང་བར་བྱེད་པ། འགྲོ་སྡོད་སྤྱོད་གསུམ་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།” ཞེས་ཟེར།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་སྙན་དབྱངས་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟོད་དབྱངས་དང་མགུར་གླུ། ཤེས་པ་དང་གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐབས་ཤིག་དང་། སེམས་ཞི་ཞིང་མཉམ་པར་འཇོག་པ། རང་སེམས་འཆིང་རྒྱ་ལས་འགྲོལ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།
ཁོ་མོས། “སྙན་མགུར་དང་བསྟོད་དབྱངས་ལ་ལང་ལོང་དུ་འཁྲུག་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད།” ཟེར།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་སྒྲོལ་མའི་ཆུང་དུས་ཀྱི་མིང་ལ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༡ ལོར་བལ་ཡུལ་གྱི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས། ཆུང་དུས་ལོ་མང་རིང་ཁོ་མོའི་པཱ་ལགས་ཀྱིས་རྡུང་རྡེག་དྲག་པོ་བཏང་རྐྱེན། ལོ་ན་ ༡༠ ལས་མ་སོན་པའི་བུ་མོ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་སྐྱིད་ཀྱིས། འཇེག་རྟེན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་སུན་སྣང་གིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དམ་བཅའ་བཞག
ལོ་ན་ ༡༣ ཐོག་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཊུ་ཡི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་འདབས་སུ་ཆགས་པའི་བཙུན་དགོན་ནཱ་གྷི་དགོན་པར་ཆོས་ཞུགས་བྱས། སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ། དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཐབས་དང་། མི་ཚེར་དམིགས་འདུན་བཟང་པོ་འཆང་བའི་བླང་དོར་གྱི་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་མང་པོ་ཐོབ་ཡོད། ཁོ་མོས། “ད་བར་ལས་དོན་ཅི་ཞིག་བྱས་ཀྱང་བླ་མའི་གདམས་ངག་དང་འགལ་བའི་ལས་ངན་ནམ་ཡང་བརྩམས་མྱོང་མེད།” ཟེར།
ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཆུང་དུས་དགོན་པར་ཆོས་ཞུགས་མ་བྱས་གོང་། ཁོང་ཁྲོ་ཚ་ལ་སྣང་བ་མི་སྐྱིད་པའི་བུ་མོ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་མོའི་པཱ་ལགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣང་བ་ཞིག་བྱིན་མེད་ན། ད་གཟོད་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་སློང་དང་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ད་ལྟའི་མི་ཚེ་འདི་སྐྱེལ་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཟེར།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱིས། “ངའི་མི་ཚེར་འགྱུར་བ་གཏོང་མཁན་གྱི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་གཉིས་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་དང་བླ་མ་གཉིས་ཡིན། ང་ལ་མཚོན་ན་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ངས་ཁོང་གཉིས་ཀ་གཅིག་མཚུངས་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད།” ཟེར།
གྷི་ཊཱར་(Guitarist)རོལ་མོ་དཀྲོལ་མཁན་སི་ཊིབ་ཊི་བྷེ་ཙེ་(Steve Tibbetts)རང་ཉིད་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་དང་ལྷན་དུ་བཙུན་དགོན་དེར་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་ཐེངས་ཤིག་ལ། མོ་ལོ་ ༢༢ ལ་སོན་པའི་ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་སྙན་དབྱངས་འགྱུར་ཁུགས་ལ་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་དང་། ཁོ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟོད་དབྱངས་སྒྲ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཨ་རིར་ཁྱེར་ནས། གྷི་ཊཱར་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་དང་ལྷན་དུ་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས། སི་ཊིབ་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་སྟབས། གྷི་ཊཱར་དང་ལྷན་དུ་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པའི་འཁོར་ཐག་ཁོ་མོར་བསྐུར་ཏེ། བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་འཁོར་ཐག་ཧྲིལ་པོ་སྒྲ་འཇུག་བྱེད་པའི་རེ་བ་བཏོན།
ཁོ་མོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་འཁོར་ཐག་དང་པོ་༼ཆོས།༽ཞེས་པ་དེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། ད་བར་འཁོར་ཐག་དང་འོད་སྡེར་རིགས་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་ ༡༢ འདོན་སྤེལ་བྱས་ཟིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཀྱིས་སྙན་དབྱངས་གྱེར་བཞིན་ཡོད།
ཁོ་མོ་བཙུན་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཁོ་མོས་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ལས་དོན་བརྒྱུད་གསོག་སྒྲུབ་བྱས་པའི་མ་དངུལ་ཡོངས་རྫོགས་བཙུན་མའི་བདེ་དོན་ཐེབས་རྩ་(The Nun’s Welfare Foundation)སོགས་དགེ་རྩ་ཁོ་ནར་གཏོང་གི་ཡོད།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱིས། “ངས་ཕོ་བྲང་ཉོ་བསམ་པ་མེད་ལ། གནམ་གྲུ་དང་། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་གྱོན་ཆས། རོལ་རོའི་སི་(Roll Roysce)རྟགས་ཅན་གྱི་རླངས་འཁོར་སོགས་ང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཡུལ་ཞིག་མིན། ངས་སེམས་དབུས་ནས་དགའ་མོས་བྱ་ཡུལ་ནི་དངོས་ཡོད་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་མི་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།” ཟེར།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་བཙུན་མའི་བདེ་དོན་ཐེབས་རྩས་ཨར་ཡ་ཏཱ་ར་སློབ་གྲྭ་(Arya Tara School)གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། ལོ་ ༥ ནས་ ༡༨ བར་གྱི་བཙུན་མ་གྲངས་ ༨༥ ཙམ་གྱིས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་ལྷན། ཚན་རིག་དང་། ཨང་རྩིས། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་སློབ་གཉེར་གྱིས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བཙུན་མའི་སློབ་གཉེར་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་ཡིན།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལམ་བུ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའི་སློབ་གྲྭ་དེའི་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་མིག་དཔེར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོས་ཀྱང་དེང་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བཙུན་མ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕུགས་བསམ་འཆང་བཞིན་ཡོད། ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་སྤྱིར་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། ཡང་སྒོས་བཙུན་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཐོག་མར་སྙན་དབྱངས་ཀྱི་འཁོར་ཐག་གསར་བཟོ་བྱེད་སྐབས། རང་དབང་དང་མིང་གྲགས་དོན་གཉེར་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད།
ཁོ་མོས། “བཙུན་མ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་པར་རང་རིགས་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་གཙོས་མི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཧང་སང་བ་རེད།” ཟེར། ད་ཆ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་ཆེད་ལས་ལ་གདེང་འཇོག་དང་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་པ་འཆང་བ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
ཁོ་མོས། “བུད་མེད་ཅིག་གམ་བཙུན་མ་ཞིག་དེ་ལྟར་མང་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལང་བ་ལམ་ལུགས་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པར་བརྩི་བ་དང་། ང་ལ་མཚོན་ན་སུན་སྣང་གི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་མི་ཉུང་བ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ད་ཆ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངའི་སྙན་དབྱངས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ངས་ཆག་གྲུམ་དུ་ཤོར་བའི་བརྩེ་དུང་གི་སྐྱོ་གཞས་ཤིག་གཏོང་གི་མེད་པས་ཡིན།” ཟེར།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་དགེ་རྩའི་ལས་དོན་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་མ་དངུལ་ཚན་པའི་བལ་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དང་པོའི་ལས་ཁུར་ཡང་འཁྱེར་བཞིན་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་བཙུན་མའི་བདེ་དོན་ཐེབས་རྩས་ཨཱ་རོ་རྒྱ་བདེ་རྩ་(Aarogya Foundation)ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། བདེ་རྩ་དེས་བལ་ཡུལ་ནང་གི་མཁལ་མ་ནད་པར་སྨན་དོད་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་གི་ཡོད། ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཨ་མ་ལགས་མཁལ་མའི་ནད་ཀྱིས་གནར་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་དང་། སྐབས་དེར་མཁལ་མ་བརྗེ་ལེན་གྱི་གཤག་བཅོས་བྱ་ཡུལ་ཐག་ཉེ་ཤོས་རྒྱ་གར་ཡིན། ཁོ་མོས་ཨ་མ་ལགས་ཐེངས་གཉིས་རྒྱ་གར་དུ་ཁྲིད་ཀྱང་དྲག་སྐྱེད་མ་བྱུང་བ་རེད།
ཁོ་མོས། “ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཨ་མར་ཕྱིས་འབྱུང་ནུས་པ་གང་ཡོད་ཀྱིས་མཁལ་མ་ནད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན།”ཟེར། ཨཱ་རོ་རྒྱ་ཐེབས་རྩ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་རྗེས་ཐེབས་རྩ་དེས། བལ་པོའི་གཞུང་ལ་བལ་ཡུལ་ནང་གི་ཉམ་དག་མཁལ་མ་ནད་པར་རིན་མེད་མཁལ་ཚབ་དང་གཤག་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད།
ཨ་ནེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིར་སྙན་གྲགས་རྒྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཁོ་མོ་ནི་མིང་གྲགས་དོན་གཉེར་ཅན་ཞིག་མིན་ལ། བཙུན་མ་རོག་རོལ་དབྱངས་པ་(rock star nun)ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་དེར་དེ་བས་ཀྱང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད།
ཁོ་མོས། “ང་ཚོ་མི་ཟེར་བ་དེ་མིང་འདྲ་མིན་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ངས་རང་ཉིད་ལ་མིང་བྱང་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ལ། ང་ནི་རང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེར་དགའ་པོ་ཡོད།”ཟེར། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ནས་ཨ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དང་ཇར་མ་ནི། སིན་གྷ་པོར། བོད། ཐའི་ཝན། ཨ་རི་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན།
ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟོད་དབྱངས་གཞན་ལ་ཐོས་པར་བྱེད་པ་ནི། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་རྒྱུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། སྙན་དབྱངས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ད་ལྟའི་དུས་རབས་ལ་ངེས་པར་དགོས་མཁོ་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
ཁོ་མོས། “རོལ་དབྱངས་ཞེས་པ་ནི་ས་གནས་དང་། ལོ་ཚད། མི་རིགས་སོགས་དབྱེ་མཚམས་མེད་པར་ཚང་མས་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་ཡིན།” ཟེར།
མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག https://www.lionsroar.com/meet-the-rock-star-buddhist-nun-who-sings-for-spiritual-freedom/


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་གི་མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྤེལ་ཐབས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་ཚོར་དམིགས་བསལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཙམ་ལ་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་རྣམས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་ཕེབས་པ་དང་། གཏོང་ལེན་ཉལ་ཁང་གི་གི་སློབ་ཕྲུག་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་རྒན་རྣམ་པར་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་སྤྱན་འབུལ་ཞུས། ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༠༠ ཙམ་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཚོགས་མགོན་དུ་དབུ་བཞུགས་མཛད་རྗེས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་འཚམ་འདྲིའི་གུས་ཕྱག་དང་འབྲེལ་ཚོགས་འདི་འདིར་རྡ་ས་བོད་ཁྱིམ་དང་མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ། སམ་བྷོ་ཊ་བོད་སློབ། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས། བལ་ཡུལ་གངས་ཅན་བདེ་རྩ། བྷུན་ཏར་དང་ས་རཱ་མཐོ་སློབ། བྷེང་ལོར་མཐོ་སློབ། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད། སྦྱིན་བདག ཤི་རི་ན་གར་བཅས་ནས་སླེབས་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་ ༣༠༣ ཡོད་པ་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས་པ་དང་། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་དང་ཕྱབ་དེབ་ཁ་ཤས་བཏོན་གནང་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་འཛིན་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སོགས་ཚུད་པའི་ཚོགས་འདུ་རིམ་པར་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་མངའ་གསོལ་གནང་ཡོད་པའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་བའི་སྐོར་དང་།
གཞན་ཡང་། ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༧ དང་ ༢༨ ལ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དགེ་རྒན་ཚོར་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གནང་སྐབས་བཀའ་བློན་ཁོང་དང་ཤེས་ཡོན་འཛིན་བཅར་བ་དང་། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོར་གཟིགས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཕྱག་རོགས་ཞུ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ནན་ཆེར་བཀའ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། ཤི་ལོང་ཁུལ་ལ་འཚམས་གཟིགས་ཤིག་གི་སྐབས་སུ་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བསྟན་འཛིན་སྟག་ལྷ་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་མདུན་གྱིས་བོད་པའི་དགེ་རྒན་ཚོར་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་དང་མཇལ་ཁ་ཞིག་ལ་དགོངས་བཞེས་གནང་གི་འདུག་པས་དེ་ལྟར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཕེབས་པར་ང་ཚོས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བོད་ཁྱིམ་ཁག་གཉིས་དང་སམ་བྷོ་ཊ་བཅས་ནས་མཉམ་རུམ་གྱིས་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་དང་ལྟ་གྲུབ་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་སོགས་དེ་རིང་འདིར་འབྱོར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཅེས་སོགས་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་།
དེ་རྗེས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གང་སར་བཀའ་སླེབས་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་ནས་རང་རེའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ཐེངས་དང་པོར་ཁྲིད་མཁན་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཡག་ཤོས་དང་སྤུས་དག་ཤོས་ཁྲིད་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་དུ་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་བཀའ་སློབ་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་སྤུས་ཚད་ལྡན་པ་ཡོད་ཅེས་མིག་དཔེ་ལྟ་ས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བོད་པའི་གཤིས་ཀ་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་པ་ངོམས་ཆོག་པ་ཞིག་འབྱུང་གི་རེད། དེར་བརྟེན་གལ་ཆེན་དོན་ཆེན་བརྩི་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུང་བཤད་གནང་།
དེ་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་གལ་ཆེན་དོན་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད། ཞིབ་ཕྲ་ངོས་ནས་བཤད་དགོས་པ་མི་འདུག་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་བཀའ་བློན་ཚོ་དང་གཙོ་བོ་ང་ཕོད་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཕོད་ཀྱིས་རྒྱ་མི་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱས། རང་སྐྱོང་རྫོང་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོོན་ལྷན་ཁང་ནང་དུའང་དྲུང་ཆེ་རེད། ང་ཚོས་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་མྱོང་། དེ་ནས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་སོ་སོར་རང་དབང་ཡོད་པ་རེད། བོད་ལ་ཡོད་དུས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོ་རང་དབང་རེད་ཟེར་དགོས་སམ། བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ཞེས་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཟེར་ནའང་འདྲ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ཟེར་ནའང་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོའི་བོད་པ་ཚོ་སྔར་མེད་གསར་གཏོད་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་སྔར་ལམ་གྱི་ལུགས་སྲོལ་དེད་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་ཡོད་པ་རེད། དོན་དག་ཁྱོན་ནས་མེད་པ་དེ་འདྲ་ལ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཡི་རེད། ཅེས་དེ་སྔ་ལྷ་སར་གཞུང་ཞབས་ཤིག་ལ་སྲིད་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ནས་ཉེས་པ་བཏང་བའི་སྐོར་དྲན་གསོ་གནང་བ་དང་།
ཡང་། རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་ལམ་ལུགས་བསྡད་མེད་པ་དང་ཐབ་གསར་གཞི་གསར་ཆགས་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་དཔལ་ལྡན་ནེ་ཧ་རུ་ཡོད་དུས་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་འགྲོ་སོང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འགན་ཆ་ཚང་བཞེས་ནས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་དུ་སོ་སོས་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་མེད་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་ཚད་འདོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱུང་། ཡིན་ནའང་། ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་དུས་ཨ་གསར་དང་སྦྲགས་ནས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། རིམ་གྱིས་འཆར་ཅན་སྒང་ལ་ཕྱིན་ནས་བོད་པའི་དཔེ་ལ། ཡར་བརླངས་པ་མར་ཐིགས་པ་ཟེར་བ་ལྟར་ཡར་བརླངས་མར་ཐིགས་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་འགྲིག་བསྡད་པ་ལྟར་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ཡར་རྒྱས་ལ་གཏོང་མ་དགོས་པར་ནམ་རྒྱུན་འཆར་ཅན་གྱི་ལས་ཀས་ཆོག་ཤེས་བྱས་ཏེ་འགྲིག་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་ཆ་ཅི་ཞིག་འདུག སྐྱོན་སེལ་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག ལེགས་ཆ་བླངས་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དུས་དང་དུས་ལ་ཚོགས་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱས་གོ་བསྡུས་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལ་ཚང་མས་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱས་དགོས། ངོས་ཀྱིས་སྔོན་ནས་བཀའ་ཤག་ལ་ཁྱོད་རང་ཚོ་བཀའ་སྒུག་རིང་ལུགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོས་བསམ་བློ་འཁོར་ནས་མར་ལབ་ན་གཏོགས་སོ་སོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རང་འགུལ་གྱི་ཐོག་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པར་བཀའ་སྒུག་ནས་བསྡད་པ་ཞིག་རེད། འཛིན་སྐྱོང་གི་སྡེ་ཚན་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་བཀའ་ཕེབས་སོང་ཞེས་གཅིག་བྱས། སོ་སོ་ནམ་རྒྱུན་འཆར་ཅན་ལྟར་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་ཡིན་ན་འཐུས་ཤོར་ལ་འགྲོ་གི་རེད། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
འདིར་གསུངས་པ་ལྟར་ཚང་མས་སེམས་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། བྱམས་བརྩེ་ཟེར་བ་ཚིག་ཙམ་མ་གྱི་སྐད་ཆ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་མི་ལ་བྱམས་བརྩེ་ངོ་སྤྲོད་དང་བསླབ་བྱ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་རྒན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་འཛིན་གྲྭ་ཚོགས་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སློབ་ཕྲུག་གི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་ནས། འཛིན་གྲྭ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ལ་སློབ་ཚན་ལ་རྒྱུགས་འཕྲོད་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་རེད། བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་དེར་སློབ་ཕྲུག་གི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་གུས་པ་དང་བརྩེ་བ་བསླེབས་པས་དགེ་རྒན་གྱིས་བསླབས་པ་དེའང་སློབ་ཕྲུག་གི་སེམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱམས་བརྩེ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འཛིན་གྲྭ་འཚོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཁྲལ་ལྟར་བསླབ་པ་དེ་སློབ་ཕྲུག་གིས་སེམས་གཏིང་ལ་འཛིན་མི་ཐུབ་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་རེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་ཉེར་ཞི་བ། ། ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བརྩོན་བཅས་ལུང་གིས་ཕྱུགས། ། དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ལ་སྨྲ་མཁས་ལྡན།། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་བསྟེན། ། ཞེས་གསུངས་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་གི་དགེ་རྒན་ཡིན་ནའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་གང་ཤེས་མ་གཏོགས་བརྩེ་བ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་དུ། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ།། ཅེས་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་འགྲེལ་བཤད་སྐྱོན་པའི་སྐབས་སུ་རང་མ་བཏུལ་བར་གཞན་གདུལ་བའི་གནས་མེད་པས་གཞན་རྒྱུད་འདུལ་བར་འདོད་པའི་མི་དེས་ཐོག་མར་རང་གི་རྒྱུད་བཏུལ་བ་ཞིག་དགོས་སོ། ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་དགེ་ཕྲུག་ཚོར་བྱམས་བརྩེ་སྤེལ་བ་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་སྔོན་ལ་སོ་སོ་རང་ཉིད་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཞེས་དང་།
མུ་མཐུད་དུ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། བྱམས་བརྩེ་ཟེར་བ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པུའི་སྐད་ཆ་མ་རེད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཉིན་རེར་ང་ཚོས་གསར་འགྱུར་ཉན་པའི་སྐབས་སུ་མིས་མི་ལ་སྡུག་པོ་བཏང་ནས་མིས་མི་གསོད་རེས་གཏོང་བ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་འདུག ད་གང་དྲག་བསམ་པ་ཡོང་གི་འདུག སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་ཚེ་ཕན་ཐོགས་མི་འདུག ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་ཚོས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་སྟོན་པའམ་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་བསྡད་པ་རེད། དེས་ཕན་རྒྱུ་མི་འདུག གང་ལྟར་མིས་བཟོས་པའི་རྙོག་དྲ་མིས་སེལ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ལྷ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སེལ་ཐབས་མེད། དེ་ངོས་རང་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ངོས་རང་ལ་མཚོན་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་རེད། ཉིན་རེར་ཁ་འདོན་ཆུ་ཚོད་ལྔ་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དུས་དཔྱད་སྒོམ་བྱེད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། གཙོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་སྐོར་ལ་ཉིན་རེར་བཞིན་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་སྟེེང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་ང་ཚོ་བོད་ལ་མཚོན་ནའང་རྒྱ་མི་མ་སླེབས་སྔོན་ལ་ཞབས་བརྟན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འཚོགས་ཡང་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང། སྐབས་རེ་ཆོས་སྐྱོང་ཚོས་སྔ་ས་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་དགོས་ཡང་དེ་གསུངས་མཁན་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་དྲན་གྱི་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་མི་རང་གིས་འགུལ་བསྐྱོད་མ་བྱས་པར་སྔར་ལམ་རང་ལ་འཁོར་བསྡད་པས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་ཤོར་ནས་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དེ་བྱུང་བ་རེད།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་རྒྱལ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཚོའི་སྐབས་དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པ། དགུ་བ་བཅས་སུ་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ཞེས་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། དེ་ནས་བོད་སིལ་བུར་འཐོར་ནས་སྤྱི་སེམས་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད། ། ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བར་ཆུང་ས་ནས་ཕྲག་དོག་དང་འགྲན་སེམས། རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་དུ་དགའ་མ་དགའ་བྱས་ཏེ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་མགུལ་གཅུས་ནས་བཀྲོངས་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ནས་བཟུང་སྤྱི་བའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། སྟབས་ཡག་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱ་ིབསྟན་པ་འདིས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྦད་དེ་ང་ཚོས་གོ་ཐང་གློད་འདུག ང་ཚོ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཆགས་པ་དང་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་གནས་དང་མི་གནས་ཟེར་བའི་མཚམས་ལ་སླེབས་པ་རེད། ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་སྔ་བོད་ལ་རྐྱེན་ངན་མང་པོ་བྱུང་ཡང་མི་རིགས་རྩ་མེད་འགྲོ་བ་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཕལ་ཆེར་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད།
དེང་སང་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་ཡིན་པས་ལས་ཀ་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་ཚགས་ཚུད་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། དེས་སྲིད་ཇུས་བཟུང་ཡོང་དུས་དེ་སྔ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་པོ་དང་དམག་དཔོན་དེ་འདྲ་ཡོང་ནས་དགོན་པ་མེར་བསྲེགས་གཏོང་བ་སོགས་ཨ་མདོ་ཁུལ་དང་། ཁམས་ཁུལ་དུ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་པོ་རང་བྱུང་མེད། ད་ལྟ་བོད་ཡུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་བསམ་པའི་དུས་ཚོད་སླེབས་འདུག ཡིན་ནའང་། བོད་ནང་གི་གཞིས་བཞུགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་འདུག རྒྱ་ནག་ལ་སློབ་གྲྭར་བཞག་ཡོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བོད་སྐད་ཁྱོན་ནས་བརྒྱབ་མ་ཆོག་པ་དང་། སོ་སོའི་ཁྱིམ་ལའང་འབྲེལ་བ་བྱས་མ་ཆོག་པར་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཆོས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཆོས་མེད་རིང་ལུགས་ཆེད་མངགས་བསླབ་ཡོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་ཚགས་པར་སྒང་ལ་སླེབས་འདུག ཆོས་ང་ཚོས་ཁྱོན་ནས་བྱེད་ཡ་ཡོད་པ་མ་རེད་ལབ་འདུག གང་ལྟར་མི་རབས་བརྗེ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་ཞེན་དང་སོ་སོའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒང་ལ་ཧ་ཅང་བློ་རྩ་བརྟན་པོ་རེད། སྲོག་གི་ཉེན་ཁ་ཡོད་མཁན་ཚོ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དུས་ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་བཅས།།


text:
༅༅།། བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་པ་ཞིག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥།༥༦ ནས་ཚོང་ལས་གཉེར་བའི་ཁེ་འབབ་བསགས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ ལོར་རྒྱ་གར་ལ་དབྱིན་སྐད་དང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་བར་སོང་བ་རེད་ཟེར་ན་སྐུ་ཉིད་ཡིད་ཆེས་སམ།
བོད་མི་དེས་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རིར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་རྗེས་ ༡༩༦༣ ལོར་བོད་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་སེམས་བཅངས་ནས་སྐྱིད་པའི་འཚོ་བ་དང་མཐོ༌བའི་གོ་གནས་ཚང་མ་བསྐྱུར་ཏེ་བོད་ལ་ལོག་པ་རེད་ཟེར་ན་ཁྱེད་རང་ཡིད་ཆེས་ས་ཨེ་རེད།
ད་དུང་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་བབ་དབང་གིས་ཐོག་མའི་བརྩེ་དུང་ཆགས་སའི་བུ་མོ་དང་ཁ་བྲལ་དགོས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་བུད་མེད་གཅིག་གི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབས་ཆེད་ཨ་རིར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ། ཐ་མ་དེ་ཡང་བསྐྱུར་ནས་བོད་རིགས་སྨད་ཚོང་མ་ཞིག་དང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་བྱས་པ་རེད་ཟེར་ན་ཁྱེད་རང་ཡིད་ཆེས་སམ།
འདི་དག་ནི་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ཡང་ཡིད་མ་ཆེས་རང་ཆེས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱང་ཡིན། འདི་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པར། ཁྱེད་དང་ང་ཚོའི་མདུན་དུ་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་པའི་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་པ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཕན་བདེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་པའི་ནང་གསལ་ཡོད།
བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་དང་པོ་དེ་དོ་བདག་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་དང་ཨ་རི་བ་གྷོལྜ་སི་ཊཻན། ཨ་རི་བ་སའི་བྷན་ཤུ་བཅས་མི་གསུམ་གྱིས་བརྩམས་པ་དང་། དེབ་གཉིས་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་དང་སའི་བྷན་ཤུ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩམས་པ་རེད། ད་ཐེངས་ཕྲན་གྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཞིང་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་གནང་བའི་དེབ་འདིའི་ནང་། གོང་གསལ་དེབ་དང་པོ་ཆ་ཚང་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེབ་གཉིས་པའི་ནང་དོན་སྙིང་བསྡུས་སུ་བཀོད་ཡོད། (དེབ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེབ་གཉིས་པ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་གལ་མེད་) དེ་ཙམ་མ་ཟད་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་དང་། བོད་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་གནས་སྟངས་ཐད་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་སྔ་རྗེས་སོགས་ཀྱང་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་ཡོད་པས། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་མི་ཚེ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེ་དེབ་ཆ་ཚང་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད།
དེབ་འདིའི་དཀར་ཆག་དང་གླེང་བརྗོད། ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཞི། ལྷན་ཐབས༌སོགས་བསྡོམས་ན་ཤོག་གྲངས་ ༤༡༠ ཙམ་ཡོད་ཅིང་། བར་འཇུག་ཏུ་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་འདྲ་པར་ ༡༧ བཀོད་ཡོད། དེབ་གཟུགས་ཧ་ཅང་མཐུག་པོ༌མ་ཆགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིག་གཟུགས་ཆུང་ཙམ་སྤྱད་དེ་ཤོག་ངོས་རེར་ཡིག་ཕྲེང་ ༢༨ ཤོང་བ་བྱས་ཡོད།
དེབ་དེ་ཕྲན་གྱིས་བསྒྱུར་ཟིན་རྗེས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་སྐད་གསུམ་སྨྲ་བ་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་དང་། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་པར་སྐྲུན་དང་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་སྐད་གསུམ་སྨྲ་བ་ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་གྱིས་མ་རྩོམ་དང་བསྡུར་ཏེ་ཞུ་དག་དང་། བོད་གཞུང་བདེ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་དྲུང་འཕར་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་འཕགས་པ་ཚེ་རིང་གིས་རྒྱ་ཡིག་གི་འགྱུར་དང་བསྡུར་ཏེ་ཞུ་དག བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་སྡེ་ཚན་ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དང་འཕགས་ཡུལ་ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་སློབ་དཔོན་དང་རིག་གནས་སྨྲ་བ་རེ་མདོ་སེངྒེས་བོད་ཚིག་གི་དག་སྡེབ་ལ་ཞུ་བཅོས་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་ཐོག ཕྲན་རང་གིས་ཀྱང་ཞུ་དག་ཐེངས་མང་བྱས་པས། སྒྱུར་སྐྱོན་དང་ཡིག་ནོར་ཉུང་བའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་མཆིས།
དཔེ་དེབ་བྱུས་འགོད་དང་པར་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཐད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ལྡན་པའི་ཚེ་རྣམ་ལགས་དང་བུ་མོ་འཆི་མེད་དབང་མོས་དེབ་འདིའི་རྒྱབ་ཤོག་བྱུས་འགོད་དང་དེབ་གཟུགས་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བཟོ་འགོད་དང་སྒྲིག་རིམ་སོགས་ཀྱང་དེང་རབས་པར་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་གཞུང་ལུགས་དང་ཚད་མཐུན་བྱུང་ཡོད་པའི་ཁུལ་ཡིན།
ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཞིར་ཁྱོན་བསྡོམས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ལེའུ་དང་པོ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་སྐྱེ་ཡུལ་གྲོང་གསེབ་ནས་བོད་གཞུང་གིས་ཁྲལ་འཕྱག་བརྒྱབ་སྟེ་ལྷ་སའི་མཆོད་སྤྲིན་གར་རོལ་བའི་ཁོངས་སུ་བཅུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། ལེའུ་གཉིས་པ་ནི། ལྷ་སར་གར་ཕྲུག་བྱེད་རིང་གི་དཀའ་ངལ་དང་ལྷག་པར་གནས་ཚང་གིས་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་བར་བརྟེན་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་སོགས་ཡིན། ལེའུ་གསུམ་པ་ནི་མཚན་མཐུན་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་མཉམ་དུ་ནང་མིའི་མཚམས་སྦྱོར་འོག་བུད་མེད་གཅིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཀྱང་ཁྱིམ་ཚང་དེས་མཐོང་ཆུང་བྱས་སྟབས་བཟའ་ཚང་ཁ་བྲལ་བ། རྩེ་ཕྱག་མཛོད་ཁང་གི་ལས་བྱར་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད། ལེའུ་བཞི་པའི་ནང་བུད་མེད་མཛེས་མ་ཞིག་དང་བརྩེ་བ་ཆགས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་བཙས་ཀྱང་ཁ་བྲལ་དགོས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་རང་གི་ཕའི་འཁོན་ལན་སློག་པའི་འབྲས་བུར་ཁྲིམས་རར་ཁ་མཆུ་ཐུག་པའི་སྐོར་སོགས་ཡིན།
ལེའུ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༥༧ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་སོང་ནས་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང་། བོད་རྒྱ་ནག་ཏུ་གི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤོར་ཏེ་བོད་མི་མང་པོ་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་སྐབས། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཚིག་ཐོ་བསྡུ་བར་བསྐྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན། ལེའུ་དྲུག་པ་ནི་ཨ་རིར་བསྐྱོད་དེ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་རྗེས་གོ་རྟོགས་རྙེད་པ་དང་། བུད་མེད་ཅིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ། ཐ་མ་བསམ་གཞིགས་དང་འཐབ་རྩོད་མང་པོ་བྱས་རྗེས་བོད་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཆེད་ཡོད་ཚད་བསྐྱུར་ནས་བོད་ལ་ལོག་པའི་སྐོར་ཡིན།
ལེའུ་བདུན་པ་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་རྒྱ་ཡིག་དང་དམར་པོའི་གཞུང་ལུགས་སྦྱངས་པའི་དཀའ་ཚེགས་དང་རང་གི་ཕ་མ་གཉིས་ལ་ཉེས་མེད་འཐབ་འཛིང་ཕོག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལངས་པ་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་མཇལ་བར་བསྐྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད། ལེའུ་དགུ་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་གིས་འཐབ་འཛིང་བྱས་པ་དང་། ཐ་མ་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་སྐོར་རེད། ལེའུ་བཅུ་པ་ནི་རྒྱ་ནག་དང་བོད་དུ་ཡོད་པའི་བཙོན་ཁང་ཁག་གི་ནང་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་ཚུལ་དང་རྗེས་སུ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད།
ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི། ཞན་ཡང་སློབ་གྲྭར་སྡུག་ལས་བྱེད་བཅུག་པའི་སྐོར་དང་། སྡུག་ལས་དེ་ནས་ཐར་ཆེད་ལྷ་སའི་བུད་མེད་ཅིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཀྱང་བོད་ལ་སྤོ་མ་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི། རང་ཉིད་བཙོན་ནས་གློད་ཀྱང་བཙོན་པ་ལྟར་གྱི་སྡུག་ཐང་སྤྱོད་པ་འདི་དྲང་པོ་མིན་པར་ཤེས་ནས་པེ་ཅིང་ལ་གསང་བྲོས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ལ་ཞུ་གཏུགས་བྱས་པ་དང་ཞུ་གཏུགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྐོར་རེད། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ཞན་ཡང་དུ་རང་གི་བཟའ་ཟླ་བསུས་ཏེ་དབྱིན་བོད་རྒྱ་གསུམ་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་གསར་རྩོམ་གྱི་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ནས་བོད་ལ་ལོག་ཐུབ་པ་བྱུང་བའི་སྐོར་རེད།
ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་བྱེད་ཞོར་ལྷ་སའི་ནང་མཚན་མོའི་དབྱིན་སྐད་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་བཙུགས་པ་དང་། བོད་རྒྱ་མི་རིགས་དབར་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་ཐད་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་བྱེད་སྟངས་ཐད་དཔང་རྟགས་འབོར་ཆེན་དྲངས་ཏེ་ ༡༩༨༦ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ། ལྷག་པར་དབྱིན་སྐད་སློབ་གྲྭའི་ཁེ་འབབ་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་སྤྱད་དེ་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་བཙུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད།
དེ་རྗེས་ལྷན་ཐབས་དང་པོ་བཀོད་པའི་ནང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་གཉིས་པའི་ནང་དོན་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་ནས་རྒན་ཡོལ་ཞུས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཁ་གདན་ཚོང་གཉེར་བྱས་པ་དང་། ཁ་གདན་བཙོང་པའི་ཁེ་འབབ་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་མང་པོར་སློབ་གྲྭ་བདུན་ཅུ་ལྷག་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་སྙིང་བསྡུས་སུ་བཀོད་ཡོད།
ལྷན་ཐབས་གཉིས་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལོའི་ཟླ་བ་ ༢ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་ཡིན་ཞིང་། ལྷན་ཐབས་གསུམ་པ་ནི། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་ཐད་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ༌ཡིན། ལྷན་ཐབས་བཞི་པ་ནི། ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཕ་སྐད་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིག་བྱེད་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།
ལྷན་ཐབས་ལྔ་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་རྣམ་པར་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་སྐོར་ལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་རྣམ་པའི་དགོངས་འཆར་ཡིན། ལྷན་ཐབས་དྲུག་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་རེད། ལྷན་ཐབས་བདུན་པ་ནི། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དང་། ལྷན་ཐབས་བརྒྱད་པ་ནི། སྐྱེད་མེད་བུ་ལོན་གྱི་ལས་གཞིའི་སྐོར་བཅས་ཡིན། མཇུག་ཏུ་དེབ་འདི་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྒྱུར་བ་པོའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་རེ་གསལ་ཡོད།
དེབ་འདི་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་ཉོ་ཐུབ་ཅིང་། དེབ་རེར་ཧིན་སྒོར་ ༣༠༠ རེད།། །།དེབ་འདིའི་སྙིང་དོན་ཐད། ཕྲན་གྱིས"དེབ་འདི་ནི་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་འགོ་སྟོད་བོད་ནང་བསྐྱལ་བ་དང་། བར་དུ་ཨ་རི་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སད་པ། མཐའ་མ་བོད་ནང་དཀའ་སྡུག་མང་པོ་མྱངས་རྗེས་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་རྣམས་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་ལམ་ནས་བརྗོད་པ་ཞིག་ལགས་"ཞེས་དེབ་ཀྱི་རྒྱབ་ཤོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།