text:
ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་། ཟླ་11ཚེས་9ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ལྷ་སར་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་པའི་སྙན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་རེད། ཀྲུང་དབྱང་སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་དང་། ཀྲུང་དབྱང་སྒྱུར་བཅོས་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་བཅས་ཡིན་པའི་མུའུ་ཧུང་གིས་སྒྲོག་འགྲེལ་སྙན་ཞུ་གནང་ཞིང་། འདི་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་སྙན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བཞིན་པ།
ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་། ཟླ་11ཚེས་9ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་པའི་སྙན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ་ལྷ་སར་འཚོགས་ཤིང་། ཀྲུང་དབྱང་སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་དང་། ཀྲུང་དབྱང་སྒྱུར་བཅོས་གཞུང་དོན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་མུའུ་ཧུང་གིས་སྒྲོག་འགྲེལ་སྙན་ཞུ་གནང་བ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཏང་ཙུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཏིང་ཡེ་ཤན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀྲོང་ཡན། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་ནོར་བུ་དོན་གྲུབ་དང་། བསྟན་ཁོ། ཙེང་དབན་མིང་། སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས། ཧོ་ཝུན་ཧའོ། པད་མ་དབང་འདུས་བཅས་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
སྙན་ཞུའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མུའུ་ཧུང་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་རང་རྒྱལ་ལ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་པ། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག “ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་དང“ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་ཇུས། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་བཅས་ཕྱོགས་བརྒྱད་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་ཆ་ཚང་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས། གཏིང་ཟབ་བཅས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་རེད།
མུའུ་ཧུང་གིས་སྒྲོག་འགྲེལ་གནང་སྐབས་བསྟན་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ལ་འབད་འབུངས་ལྷོད་མེད་བྱེད་པ་བཅས་རེད། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་བར་སྒམ་ནན་གྱིས་གསལ་སྟོན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲི་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་དོན་གཉེར་བྱ་ཆེད་རེད། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲི་འདི་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མིར་ཟམ་མི་ཆད་པར་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་དགོས་པར་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཤིག་རེད།
མུའུ་ཧུང་གིས་བསྟན་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དུས་རབས་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཐོག་གཞི་ཚུགས་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཡུན་རིང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དམིགས་ཏེ། སྒམ་བརླིང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་གནང་བ་མ་ཟད། དགོངས་པ་དེ་རང་རེའི་ཏང་གི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་བློར་གཏན་འཁེལ་བྱས་ནས་ཏང་གི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་བློར་སླར་ཡང་དུས་བསྟུན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་གྱི་ལོ་5ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་ལོ་5ཡིན་པས། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་ལ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལའང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། འཕོ་འགྱུར་དེ་དག་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཁོངས་ཡངས་པ། ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པ། ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ལྡན་པས། ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལོ་རྒྱུས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་ཁྲོད་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།
མུའུ་ཧུང་གིས་བསྟན་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་པ་བཏོན་ཡོད། དུས་རབས་གསར་པར་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པ་དང་། ལས་འགན་གསར་པ། བླང་བྱ་གསར་པ་བཅས་ལྡན་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་འཐབ་ཇུས་བསམ་བློའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ལས་ཀའི་རྩ་དོན་རང་བཞིན་དང་། ཆ་ཚང་རང་བཞིན། མ་འོངས་སྔོན་མཐོང་རང་བཞིན། གསར་གཏོད་རང་བཞིན་བཅས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དུས་རབས་གསར་པའི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཛད་ཇུས་གལ་ཆེན་བཟོ་བ། འཕེལ་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་དང་སྲིད་ཇུས་ཁག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོ“མི་དམངས་ཀྱི་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་དོ་མི་སྙོམས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་མི་ཚང་བའི་འཕེལ་རྒྱས་དབར་གྱི་འགལ་བར”བསྒྱུར་པ་དང་དེར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོའི་འགྲེལ་བཤད་གསར་པ་དང་དེ་སྔའི་འགྲེལ་བཤད་དབར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ཡང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད། “དངོས་པོ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ”ནས“མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོའི”བར་དང“རྗེས་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད”ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ནས“དོ་མི་སྙོམས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་མི་ཚང་བའི་འཕེལ་རྒྱས”ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བར་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་བླང་བྱ་མཚོན་པ་མ་ཟད། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླང་བྱ་གཙོ་བོའང་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་འཕེལ་རིམ་དུས་མཚམས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་དུས་བབ་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཆ་རྐྱེན་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་རྗེས་གནང་བའི་ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་རང་རེའི་ཏང་གིས་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་འཚམ་པར་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་གདམ་ག་ཞིག་ཀྱང་རེད། ད་དུང“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་ཇུས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་དམངས་སེམས་གཅིག་མཐུན་གྱིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་སྐུལ་སློང་བྱ་རྒྱུར་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད།
མུའུ་ཧུང་གིས་བསྟན་དོན། ལྕགས་རྡུང་བར་ཐོ་བ་མཁྲེགས་དགོས། མི་དམངས་ཀྱིས་རླབས་ཆེན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང་། རླབས་ཆེན་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རླབས་ཆེན་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བཅས་བྱེད་པར་ཏང་གིས་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ངེས་པར་དུ་རིག་པ་དྭངས་གསལ་གྱིས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་འཕྲད་པའི་དུས་བབ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་འོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་གཙོ་གནད་ལས་འགན་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མི་ཐེབས་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མི་ཐེབས་པའི་སྒོ་ནས་ཏང་དེ་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་སྙན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་སྐབས་བསྟན་དོན། བློ་མཐུན་མུའུ་ཧུང་ཆེད་མངགས་བོད་དུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སྒྲོག་འགྲེལ་གནང་བར་ཕེབས་པ་ལས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་གནང་ལུགས་དང་། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་དོ་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ལུགས། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཟབ་མོ་གནང་ལུགས་བཅས་གང་ལེགས་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཟུར་ཁྲིད་སྙན་ཞུའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ཁ་གསལ་བ་དང་། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གོ་རིམ་ལྡན་ལ་ཆ་ཚང་བ། དོན་སྙིང་ཟབ་ཅིང་གོ་བདེ་བ། གཙོ་གནད་འབུར་དུ་ཐོན་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ལྡན་ལ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གཏིང་ཚད་ཀྱང་ཡོད་པ། གོང་རིམ་གྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་ལ་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱང་ཐུབ་པས། དེ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་ལྷག་པར་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་ལེན་པའི་ལྡེ་མིག་ཅིག་རེད་ལ། ང་ཚོས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་དེ་བས་ཆ་ཚང་བ་དང་། དེ་བས་གོ་རིམ་དང་ལྡན་པ། དེ་བས་ཡང་དག་པ། དེ་བས་གཏིང་ཟབ་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོ་བ་ཡང་ལེན་ཐུབ། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་མིག་སྔ་དང་སླད་ཕྱིན་དུས་སྐབས་ཤིག་རིང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་ཨང་དང་པོར་ངེས་པར་དུ་བརྩིས་ནས་བློ་མཐུན་མུའུ་ཧུང་གི་ཟུར་ཁྲིད་སྙན་ཞུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པ་དང་ཉིན་རེའི་གྲོས་རིམ་གལ་ཆེན་ནང་བཅུག་སྟེ་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་། བཀོད་སྒྲིག་ཞིབ་ཚགས། སྒྲིག་འཛུགས་ཞིབ་ཚགས་བཅས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་གཏིང་ཟབ་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས་ཡག་པོ་རྒྱ་ཁྱབ། ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་བོད་དུ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
གཅིག་ནས་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ཏེ་སྲོག་ཤིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྩི་བ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་གལ་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྩིས་ནས“འདུ་ཤེས་བཞི”རང་རྟོགས་ངང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས།
གཉིས་ནས་དགོངས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གོ་བ་བླངས་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དགོས། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་གཙོ་རྐང་འདིར་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་མི་རིགས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ། ཀྲུང་དབྱང་གི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་གནང་བའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི“རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བར་ངེས་པར་དུ་མཐའ་མཚམས་སྐྱོང་དགོས་པ་དང་མཐའ་མཚམས་སྐྱོང་བར་སྔོན་ལ་བོད་ལྗོངས་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པའི”འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང“མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི”མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་ནག་ཆུས་ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྗོན་ཤིང་འཛུགས་པའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་དེ་བཞིན་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་མང་ཚོགས་ལ་སྤྲིངས་གནང་བའི་འཕྲིན་ལན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཡང་དག་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། མ་རྩོམ་ཀློག་པ་དང་། མ་ཡིག་སྦྱོང་བ། རྩ་བའི་གནས་ལུགས་ལ་གོ་བ་ལེན་པ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས། བློ་རྩེ་བསྒྲིམས་ནས་སྦྱོང་བ་དང་། བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྦྱོང་བ། གཏིང་ཟབ་སྦྱོང་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་གྱི་ཉིང་བཅུད་དང་སྲོག་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་ཁོང་དུ་ཡང་དག་ཆུད་པར་བྱས་ནས་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་དང་། གོ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལོན་པ། མཐའ་གསལ་མཐིལ་རྟོགས་བྱས་ཏེ་ནང་སེམས་སུ་འཇགས་པ་དང་ཕྱི་ལག་ལེན་ཐོག་འཁྱོལ་བ་བྱེད་དགོས།
གསུམ་ནས་བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་གཞི་ཚུགས་ཏེ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་སྒྲོག་འགྲེལ་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་བོད་ལ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་དང་བྱུང་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་གོ་བདེ་ཤེས་སླའི་སྐད་ཆ་དང་། ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་གྲངས་གཞི། གསོན་ཉམས་དོད་པའི་དཔེ་མཚོན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་སྣ་མང་གི་བྱ་ཐབས་བཅས་སྤྱད་དེ་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཁྱབ་དང་སྒྲོག་འགྲེལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཁེ་ལས་དང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ། ལས་ཁུངས། སློབ་གྲྭ སྡེ་ཁུལ། དགོན་སྡེ། དམག་སྒར། དྲ་རྒྱ་བཅས་སུ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ཁྱིམ་ཚང་ཚང་མས་ཤེས་པ་དང་མི་སེམས་སུ་ཟུག་པར་བྱེད་དགོས། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ནི་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་དང་། ཏང་གི་གཙོ་འཛིན་ཡིན་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཟབ་མོ་གནང་ནས་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཚོར་ཏང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་། དམག་དཔུང་གི་དམག་སྤྱི། མི་དམངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་བཅས་ལ་དེ་བས་བརྩི་བཀུར་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་དེ་བས་བརྩི་བཀུར། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལམ་ལུགས་ལ་དེ་བས་བརྩི་བཀུར་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་གནང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཤོད་དགོས།
བཞི་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཕན་འབྲས་ཐོན་པར་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་སྤྱིའི་དམིགས་ཚད་དང་། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་གཞི་འཛིན་ས་དང་ཤུགས་རྒྱག་ས། དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་དང་མི་སེམས་གཅིག་འགྲིལ་གཞི་ཚུགས་ས་དང་དོན་ལ་འབབ་ས་བཅས་ལ་བརྩིས་ནས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་དང་། བརྟན་ལྷིང་། སྣོད་བཅུད་བཅས་དོན་ཆེན་གསུམ་ལ་དམ་པོར་གཞིགས་ཏེ་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་བ། ནམ་ཡང་འབད་འཐབ་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་བསྐྲུན་པའི་རླབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ལེན་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་པ་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་བཅངས་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདོད་མངོན་འགྱུར་གྱི་བོད་ཀྱི་ལེའུ་ཞིག་ཡག་པོ་བརྩམས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་ཐུགས་བློ་བདེ་བ་དང་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་བློ་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་དགོས།


c: text/html

text:
ཨ་རིན།
དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་ཁྲོད། ཕྱོགས་རིས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་སྨད་པའི་ཚིག་སྟེ། སྐྱེ་བོ་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བོ་གཞན་གཅིག་གི་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་འོས་འཚམ་མིན་པའི་གདེང་འཇོག་དང་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་བ་དེར་གོ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་སེམས་ངོས་ནས་རིས་སུ་བོར་བའམ་ཡང་ན་ཟུར་གཅིག་གི་ལྟ་རྟོག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་དེས་ཕྱོགས་རིས་བསྐྱེད་པར་
བྱེད། ཡིན་ནའང་། དབྱིན་ཇིའི་ཆབ་སྲིད་པ་པུར་ཁེ་ལགས་ཀྱིས“མི་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་རིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བར་བྱེད”པའི་ལྟ་དགོངས་བཏོན་ཏེ། ཕྱོགས་རིས་ལ་ཟུར་གཞན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། “སྟོང་བསམ” དང་བསྡུར་ཚེ་ཕྱོགས་རིས་ལ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་རིན་ཐང་བདོག་པར་འདོད་ཡོད།
དེས་ན་པུར་ཁེ་ཡིས་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་ནང་དོན་ནི། སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་ལ་ཐོག་མ་ནས་མངའ་བའི་ཤེས་བྱའི་ཚད་བཀག་གིས་གནད་དོན་ག་གེ་མོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་འཐུས་ཚང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ་གོ་བ་ཡིན་ཞིང་། མར་ཁེ་སིས་ཀྱང་འགྲོ་མིའི་ཤེས་བྱར་ཚད་བཀག་ཡོད་ལ། ནམ་ཞར་མཐའ་ཡས་པའི་ཤེས་བྱ་ཡོད་ཚད་ཁོང་དུ་ཆུད་མི་ཐུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་ཚད་མེད་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཡོད། དེ་ལྟར་འགྲོ་མིའི་ཤེས་བྱ་ལ་ཚད་ཡོད་པས་ནམ་ཡིན་ཡང་དུས་རབས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་ཆུ་ཚད་ངོས་ནས་ཚོད་འཛིན་ཐེབས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་ཚད་བཀག་དེ་པུར་ཁེ་ཡིས་ངོས་འཛིན་གྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏིང་ཇེ་ཟབ་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཉམས་མྱོང་ཁྲོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐུབ་པར་བསྙད་ཡོད།
དོན་གྱིས་དེ་འདྲ་སྟེ། ཕྱོགས་རིས་འདི་དག་དོན་དངོས་སུ་འགྲོ་མིའི་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི་བསམ་གཞིགས་དང་ལག་ལེན་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གསོག་འཇོག་གིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། ཕྱོགས་རིས་འདི་དག་མེད་ཚེ་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན། ང་ཚོས་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པའི“ཕྱོགས་རིས”ཀྱི་ཤེས་བྱར་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། “ཕྱོགས་རིས”འདིས་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་དང་རིན་ཐང་ལྟ་བ་གྲུབ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ང་ཚོའི་བྱ་བྱེད་འདུ་ཤེས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པའང་ཐོན་བཞིན་ཡོད། ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འདི་དག་གནའ་བོའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ནས་མི་རབས་རེ་རེར་བརྒྱུད་ཅིང་འོང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འདི་དག་གི་ཁྲོད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་ཕན་སུམ་ཚོགས་པ་འཛོམས་ཡོད། དེ་བས། ཕྱོགས་རིས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་གང་དེ་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་ཁྱོན་ནས་མེད་དེ། ཕྱོགས་རིས་ནམ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། གལ་སྲིད་ཕྱོགས་རིས་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ད་གཟོད་ཆེས་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་རིས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་མིའི་ཤེས་བྱ་དང་དཔྱོད་ཤེས་ལ་ཚད་ཡོད་པས་སོ།།
— ཞེས་པའི་བཀླགས་ཐོ་ལས་བཤུས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས།
[ཟླ་ཚེས། 2014-12-05 20:10:44][རྩོམ་པ་པོ། རིན་ཆེན་གྱིས་བསྒྲིགས།][རྩོམ་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་དྲ་བ། ][ཀློག་གྲངས། ]
ཞང་ཞུང་གི་གྲགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཁྲི་ཝེར་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེའི་རྒྱལ་ས་ནི། གངས་ཆེན་པོ་ཏི་སེའི་མདུན། རི་སྤོས་ངད་ལྡན་གྱི་རྩ་བ། མཚོ་མུ་ལེ་ཁྱུད་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ། ག་ལྗང་གཡུ་ལོ་རྫོང་མཁར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་དང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་གངས་ཏི་སེའི་མདུན་ཞོལ་དུ་གསས་ཁང་ནོར་བུ་སྤུངས་རྩེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བཞེངས། དེང་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན༼རྒྱང་གྲགས་དགོན༽ཞེས་པ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགོན་གཞིས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། སྤུངས་རྒྱུང་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱི་རུ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་པུ་མར་ཧྲེང་གི་ཡུལ་ལམ་དེང་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་པུ་ཧྲེང་ངམ་པུ་རང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ཁམས་དེའི་སྟག་ཆེན་རྔམ་རྫོང་མཁར་ཞེས་བྱ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་ནས། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་མཛད་པ་དང་གུ་ཝེར་ནོར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལྗང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་ཙི་ནའི་ཡུལ་ཤོད་དུམ་པ་ཚལ་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གུང་དུམ་དུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཕོ་བྲང་གསེར་གྱི་མཁར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁབ་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་མཛད་པ་དང་སྟག་སྣ་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེམ་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་ཙི་ཎའི་ཡུལ་སྤོས་རི་ངད་ལྡན་གྱི་རྩ་བ་གྲོང་ཁྱེར་སྟག་སྣ་གླིང་གི་དབུས། དེང་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོན་རི་སྟག་སྣ་རོང་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་དེར་ཡོད་པའི་སྟག་སྣ་དབལ་གྱི་རྫོང་མཁར་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་གནང་བ་དང་སད་ཧྲི་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨུཏྤལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་གི་ཡུལ་མུ་རྫོང་ཆེན་པོ་ཁྲོ་ཆུའི་མཁར་ཞེས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་ཤིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་པ་དང་། སླས་ཀྲ་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་གི་ཡུལ་དབུས་དངུལ་མཁར་དཀར་པོ་ཁྲོ་ཆུའི་རྨང་རྡོ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེར་བཞུགས་ནས་ཁབ་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་པ་དང་མུ་མར་ཐོག་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ཎ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་རུ་ཐོག་གི་ཡུལ་རུ་ཐོག་གནམ་རྫོང་མཁར་དུ་གནས་བཅོས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་མཛད་པའི་ཚུལ་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ〔ཐོབ34ཕ8–ཐོབ་35ཕ11〕ལས་གསལ་བ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་བྱོན་པའི་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་དང་ལོ་དུས་སོགས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་མོད། གངས་རིའི་དཀར་ཆག་ཏུ་རྒྱངས་རི་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་གསུམ་དང་། ཁྱུང་ལུང་རྒྱལ་བ་མཉེས་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གསུམ། པུ་མར་ཧྲེང་གི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཉིས། ཞང་ཞུང་ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཉིས། ཞང་ཞུང་ཏ་རོག་གི་རྒྱལ་པོ་གཉིས། ཞང་ཞུང་སྟ་སྒོའི་རྒྱལ་པོ་གཉིས། ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་གི་རྒྱལ་པོ་གཅིག ཞང་ཞུང་ལ་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཅིག ཞང་ཞུང་རུ་ཐོག་གི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་བཅས་དངོས་བསྟན་དུ་རྒྱལ་རབས་བཅུ་བདུན་གྱི་མཚན་འཁོད་ཡོད་འདུག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་རྒྱལ་པོ་གསུམ་མམ་གཉིས། རེ་རེས་ཡུལ་རེར་རྒྱལ་དས་མཛད་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན། རྒྱལ་ཐོག་གསུམ་མམ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་རིང་ལ་རྒྱལ་རྒྱུད་བར་མ་ཆད་པས་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གོ་རིམ་དེ་བཞིན་དུ་འོངས་ཡོད་པའང་སྲིད། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གངས་རིའི་དཀར་ཆག་ཏུ་འཁོད་པའི་རིམ་པ་དེས་ནི་རྒྱལ་ཐོག་གི་རིམ་ པའང་མཚོན་དགོས་པ་ཡིན། ཚུལ་འདི་ཕྱོགས་རེར་དེ་ལུགས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་སྲིད་མོད། ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མཚོན་མི་ཐུབ་པ་ནི་སྟག་སྣ་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོ་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་མཚན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཐོག་གཉིས་དུས་རིམ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚུལ་དུས་རིམ་བར་མའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་གཤེན་བོན་གྱི་གནས་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་གསལ་བར་སྤྲོས་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན། གངས་རིའི་དཀར་ཆག་ཏུ་དངོས་བསྟན་རྒྱལ་རབས་བཅུ་བདུན་ལས་མི་གསལ་ཞིང་། སོགས་སྒྲས་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གི་མཚན་དང་། དེའི་རྒྱལ་ས་གང་དུ་ཡིན་པ་བཅས་ངེས་དགོས་པ་དེ་ནི་ཁྲོ་འགྲེལ་དུ་ཞང་ཞུང་ཙི་ནའི་ ཡུལ་ཤོད་དུམ་པ་ཚལ་གྱི་གསེར་མཁར་དུ་གུ་ཝེར་ནོར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལྗང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་མཛད་པར་གསལ་བ་དེ་རང་དུ་ངེས་སམ་སྙམས། རྒྱལ་ པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ༼བྱ་རུ་ཅན༽ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཡོད་འདུག་པ་དེའི་དགོངས་དོན་ནི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དབང་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་མཚན་རྟགས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་དབུ་ཞྭ་ཕལ་ཆེར་རྨོག་ཞུའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་གཡས་གཡོན་དུ་རྒྱལ་པོ་སོ་སོའི་མཚན་རྟགས་ལྡན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་དང་། ཤེལ་གྱི་རིགས། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པའི་རྭ་ཐུང་ལ་སྦོམ་པ་རེ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ལ་ཟེར་ཞིང་། དབུ་ཞྭའམ་དབུ་རྨོག་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གནད་ཆེ་བའི་གཤེན་པོ་རྣམས་ལའང་ཡོད་པ་སྟེ། ཞང་ཞུང་མེ་རིའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་བྲིས་ཐང་རྣམས་སུ་གསལ་པོར་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཚུལ་འདིའི་སྐོར་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ〔ཐོབ36ཕ20〕ལས་འདིར་བཤད་བྱ་རུ་ཞེས་ པའི་གོ་གནས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཏེ་བྱ་ཁྱུང་གི་རྭ་ཡི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་དབུ་རྒྱན་བཟོ་བའི་སྲོལ་འདུག་ཅིང་། གཞན་ཡང་མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་རྟགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མཆོད་པའི་ཞིང་དང་བཀུར་བའི་གནས་ལ་ཡང་བརྒྱན་སྲོལ་ཡོད་དོ། མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་ལ་བྱ་རུ་ཁྱུང་རུས་བརྒྱན་པ་དང་། ཡི་དམ་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་འགའ་ལ་ཡང་དབུ་ལ་གནམ་ལྕགས་བྱ་རུ་ཁྱུང་རུ་འཁྲུངས་ཞེས་ དང་། རྣམ་དག་སྒྲུབ་པ〔ཤ312〕བྱ་རུ་ཐོབ་པའི་གཤེན་བརྒྱད་དེ། འགྱུར་མེད་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན། ཞེས་སོགས་བརྒྱད་བཤད་དོ། བྱ་ཡི་སྤྱི་རྗེ་ཁྱུང་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ཡི་མགོའི་གཡས་གཡོན་དུ་རྭ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་ཕྲ་སྦོམ་དང་རིང་ཐུང་གི་ཚད་དབྱིབས་སོགས་གསལ་བར་བཤད་པ་དཀའ་ཡང་བློ་ཡིས་རགས་ཙམ་དཔྱད་ཚེ་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་རུ་ལ་བྱ་རུ་ཞེས་དང་། བྱ་ཁྱུང་གི་རུ་དབྱིབས་མཚུངས་པས་ཁྱུང་རུ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན། བྱ་རུ་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཇི་ལྟར་དབང་བསྒྱུར་ཡོད་པའི་སྐོར་འདི་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་རེ་བྱུང་ཡོད། ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་ལས་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ནས་བཟུང་། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་རིམ་པར་བཀོད་པ་དེས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལུགས་སུ་གནང་ཡོད་ལ། འདུལ་རྒྱུད་ཀྱི་དྲང་སྲོང་གྲགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་བདག་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡིན་པའི་རིམ་པས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཞལ་གསལ་དུ་བཏང་ཡོད། བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཅིག་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཉུང་བསྡུས〔ཐོབ624ཤ36བ3〕ལས་འདི་བྱོན་ཚུལ་ནི་སྐབས་འགར་གཉིས་གསུམ་ཙམ་མཉམ་སྡེབས་དང་། སྐབས་འགར་རེ་རེ་བྱོན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་སྟངས་འདི་ལ་དཔྱད་ན་རྒྱལ་ས་དང་། མཚན་ཐ་དད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་པ་དང་། བྱུང་དུས་ཀྱང་མཉམ་མི་མཉམ་ཅི་རིགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པར་བཞེད་པ་འདྲ་ཞིག་སྣང་། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་གདུང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྒྱལ་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་དག་ཡིན་པ་དང་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དབང་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་འཐད་མོད། བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དབང་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་སྟབས་དེ་རྣམས་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཞང་ཞུང་ཁག་བགོས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་ཡོད་པ་ནི་མི་འཚམ་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་རིགས་ལ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་སོ་སོའི་མཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཡུལ་ཁམས་དང་རྒྱལ་སའི་མིང་གིས་མཚན་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་དེའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་སམ་རྒྱལ་པོའི་བཞུགས་གནས༼རྒྱལ་པོའི་ཁབ༽ཅེས་པ་དེ་གང་དུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ངེས་སམ་སྙམ་ཞེས་པ་སོགས་ནི་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུངས་རྩོམ་ལས་བཏུས་ཏེ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།
ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་མཁར་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནས་ཕྱེས་ཏེ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གཙོས་བོད་ཀྱི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཕལ་ཆེ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་གི་ལ་དྭགས་དང་ཁུ་ནུ། བལ་པོའི་ནང་སྟོད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཆ་ཚང་ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ས་ཁྱོན་དུ་བརྩིས་ཡོད། དེ་བཞིན་སྒོ་པ་ལ་ཡང་སྒོ་ཕུགས་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་ཞང་ཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་རྒྱལ་ཕྲན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་མེད། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཞང་ཞུང་ཡུལ་ཁྱོན་ནི་ཧ་ཅང་གི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དམག་འབུམ་སྡེ་ལྷག་ཡོད་རབས་སོགས་དང༌། བོད་ནི་དེའི་ཟུར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དམག་ཁྲི་སྡེ་ཙམ་ལས་མེད་པར་བསྟན་ཡོད། དང་པོ་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་གྱི་རིང་བོན་སྲིད་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་དང༌། བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས་རྒྱལ་གཤེན་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཆེད་འགལ་འཁྲུག་ཤོར་བ། སླར་རྒྱལ་སྲས་སྤུ་སྡེ་ནས་སྲོང་བཙན་བར་བོན་སྲིད་མཉམ་འབྲེལ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང༌། སྲོང་བཙན་ནས་རིམ་པར་བོན་གཤེན་གྱི་སྐུ་དབང་མར་ཉམས་པ་དང་མཐར་བོད་ཡུལ་འདིར་གཤེན་པོས་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་དོན་གནང་ཕྱོགས་དེ་རེ་ཞིག་མཇུག་བསྡུས།
ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་། ཁྱད་པར་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་གཙོས་པའི་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མངའ་དབང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲིད་པ་གནམ་ནས་བསྐོས་པའི་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གུ་ལང་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞུང་ཞག་ཟིལ་གནོན་རྒྱལ་པོ་རླབས་ཆེན་ཁྱུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཧྲི་དོ་གྱེར་སྤུངས་རྒྱལ་པོ་ཀང་ཀ་ཤེལ་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གསུམ་ནི་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན། རྒྱབ་རི་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་དུ་ཆགས་སོ།། དེང་དུས་ཀྱི་རྒྱང་བསྒྲགས་དགོན་ཞེས་པ་དེ་ཁུལ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཚོ་བྱུང་བའི་དུས་ལ་དཔྱད་ན་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ན་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་བྱུང་། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་བོ་ལིག་མི་རྐྱ་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་དང་མཉམ་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ། ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཅིག་གྱུར་གྱི་དུས་སྐབས་ལོ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་དུ་ལོ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་པ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་མཁྱེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དུས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཚོས་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ནང་བཞིན་སྲིད་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྲོལ་ལུགས་བྱུང་ཡོད་མེད་མ་ངེས་ནའང་ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བོད་འདི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དུས་སྐབས་དེར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མིང་གཞན་ཞིག་མེད་པ་ནི་མངོན་གསལ་ཐུབ་པ་དེ་ག་རེད། བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཤེས་རིག་གང་ཅིའི་ཐད་ཞང་ཞུང་ལས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་དར་རྒྱས་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས་མཐར་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་དེ་སུམ་འབར་བགྲོད་པའི་ལམ་ཁར་དམག་གིས་བཀྲོངས་པ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་མངའ་རིས་བོད་རྒྱལ་པོའི་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་སླར་ཡང་ཞང་བོད་གཅིག་གྱུར་ གྱི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་བསྟན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་རིས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གོང་མ་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུགས་འཁུར་གནང་མྱོང་བའི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བསྟན་གྱི་ཡོག་རེད།


text:
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་བར་མཁར་ལྕགས་རྩེ་(石堡城)འཕྲོག་རྩོད་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ཧེ་མི་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་སྐྱོང་རྣམ་རྒྱལ་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་སྲིད་འཛིན་པ་འབྲུམ་པ་ཧུ་ཐོག་ཐུ།(མཚན་ཆ་ཚང་མ་ཤེས… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
— མཁས་དབང་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་ལགས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པར་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བར་ཕུལ་པ། འཇིགས་བྲལ་རྣམ་དཔྱོད་རྟ་བདུན་འཁོར་ལོའི་འགྲོས། །མཐའ་མེད་ཤེས་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ཙོང་ཁ་ཚེ་བརྟན་རྒྱལ་གྱི་ཟིན་ཐོ་དང་པོ། རྒྱལ་མོ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོལ་མ། རྒྱལ་མོ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོལ་མ། གང་གི་རྒྱལ་མོ་རེད། དྲི་བ་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་མགྲ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྤྱི་ཆིངས་དང་། དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིག་པ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་ཁུལ་བྱས་ཡོད… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
བྱིས་པར་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་ཉིན་གང་བོར་འཛུམ་མདངས་མེད་པས་རྒྱུ་མཚན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། བྱིས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཐ་དག་ཕ་མའི་སློབ་གསོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། གཤམ་གྱི་ཚ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དབུས་ཀྱི་ལྷ་ལྡན་ཉི་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ལས་གཞན། ང་རང་ཆེས་འགྲོ་བར་མོས་པ་ནི་གནའ་བོའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་སྟེང་དུ་ཡོད་ཅིང་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་བོད་མི་ར… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དགྱ་ནག་ཏུ། མི་དམངས་ཞེས་པ་འདི་ཆ་འཇོག་འཕེར་པོ་མེད་པའི་གོ་དོན་རབ་རིབ་ཅིག་ཡིན། ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་བྱང་ནས་མི་སེར་གྱི་ལས་མཐའ་དག་ཏུ་མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཡི… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ཁྱུང་བཟང་གིས་གཞི་རིམ་པའི་དེབ་ལ་བྲིས་པ། ཁྱུང་བཟང་། བདེ་མཆོག་ནི་རེབ་གོང་གི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན། སྙུག་མིང་ལ་གཞི་རིམ་པ་ཟེར་ཞིང་། ཆུང་ངུ་ནས་རྩོམ་འབྲི… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེའི་ནུབ་རྒྱུད་དང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ལ། ཁུལ་དེའི་ནུབ་རྒྱུད་དང་བྱང་རྒྱུད་དུ་ས་དགའ་རྫོང་། འབྲོང་པ་རྫ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
བྲག་དཀར་རྟ་སོ་དགོན་ནི་སྐྱིད་རོང་རྫོང་དཀར་གྲོལ་བརྡལ་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་འགྲམ་དུ་ཆགས་ལ། རྫོང་དང་ས་ལེ་དབར་༤༠ལྷག་གི་རི་སྐེད་དུ་བསྐྲུན་ཡོད། དགོན་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཟེར་པ་འདི་ནི། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་མོ་རྗེས་ཏེ།བརྒྱད་ཅ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
གསལ་བཤད། མ་རྩོམ་སྤྱི་ལོ་1935ལོའི་《ཨེ་ཤ་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ་》དུས་དེབ་དུ་འཁོད་འདུག་ཅིང་། རྩོམ་འདིར་བྱུང་བའི་ས་མིང་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་པ་པོའི་སྒྲ་ཕབ་ལ་ལད་ཟ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ངས་དཔེ་ཆ་འདི་ཉོས་ནས་ལས་ཞོར་དུ་ཉིན་གཉིས་ཙམ་ལ་བལྟས་རྗེས་ང་རང་ཉིན་བཞིར་ངལ་གསོས་བ་དང་ཕྱི་ཉིན་མལ་ལས་ལངས་མ་ཐག་དེབ་འདིའི་ཀློག་འཕྲོ་བཀླགས་པ་ཡིན། ཆུ་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
( གེ་ཀྱན་ཞུང་ནི། ཧྥུ་ཏན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། དེ་སྔ་ཧྥུ་ཏན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ས་ཁམས་ཞིབ་འཇུག་སོའུ་དང… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
སྤྱི་ལོ ༢༠༠༤ ལོར་དུང་དཀར་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་པར་དུ་བཏབ་སྟེ་ཡོངས་ཁྱབ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། ནམ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་མ་དྲན་ཡང་དུང་དཀར་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། གསར་བྱོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་རྣམ་བརྗོད་པའི་དུས་ན་… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
༢༠༡༨-༤-༣ཉིན་བོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ་འབྲི་མཁན་གྲགས་ཅན་ནག་པོ་སྐལ་བཟང་ཉིད་ང་ཚོ་དང་གཏན་དུ་གྱེས་པར་མྱ་ངན་ཞུ། གཅིག … ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
བཙན་པོའི་དུས་སུ་ལི་ཡུལ་མཐོང་ཁྱབ་ཀྱི་ནང་ཚན་ཏེ། བོད་སྐད་ལ་ཤ་ཅུ་དང་རྒྱ་སྐད་དུ་ཧྲ་ཀྲིག་(沙州)ཏུ་འབོད་པའི་ཏུན་ཧོང་ནི་ཀུསྟན་(ཤིན་ཅང་།)དང་མཚོ་སྔོན། ས… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ནག་པོ་སྐལ་བཟང་ལགས་ཟླ་འདིའི་ཚེས་གསུམ་ལ་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་སྐད་འཕྲིན་དུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་ཀློག་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
ནམ་རྒྱུན་དཔེ་ཆ་ཚར་གཅིག་བཀླག་ཐེངས་རེ་རེ་ནི། རང་གི་རིག་པ་ཉོབ་པར་གྱུར་རྗེས་དངངས་འཚབ་དང་ཞེད་སྣང་ལས་བྱུང་བའི་རེ་སྐུལ་ཡིན་ལ། དཔེ་ཆ་ཚར་གཅིག་ལག་ཏུ་ཐ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
འོ་ལགས་སོ།། ཐོག་མར་བོད་ཁུལ་བྱིས་པའི་སློབ་གསོའི་བགྲོ་གླེང་འདི་ཉིད་སྒྲུབ་མཁན་དང་།འདི་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་གཉིས་དང་བཅས་པས་འདི་འདྲ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་ཀུན་ལ་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་བའི་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་ཚུལ་ཞིག་མཆིས་པ་དེ་ནི། ཀུའོ་མོ་རུའོ་སོགས་སྲིད་གཞུང… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
(ནང་དོན་གནད་བསྡུས།)འདིའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ཨང་རྩིས་རིག་པ་བཀོད་དེ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ད… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
© 2018 བཙན་པོ་དྲ་བ། — WordPress སྤྱད་ནས་བཟོས། — 青ICP备17000686号
— དཔེ་སྒྲོམ་རྩོམ་པ་པོ། Anders Noren — ཀླད། ↑


text:
ཚེས་5ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། རང་ལྗོངས་ཀྱི“2018ལོའི་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་སྒོ་སློབ་གྲྭར་སྤེལ་བའི་མཛད་སྒོ་དང་དཔྱིད་དུས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་སློབ་གྲྭའི་གདན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ”བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་ཁུལ་གསར་པར་ལེགས་གྲུབ་ལྡན་པའི་ངང་གཉེར་བ་རེད། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀྲོང་ཡན་གྱིས་གཟིགས་ཞིབ་དང་མཛུབ་ཁྲིད་གནང་སྐབས། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་ཞུགས་སྔོན་ལ་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་དང་ལས་ཞུགས་ཧུར་ཐག་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲིད་གཞུང་བྱེད་པའི་ལས་ཞུགས་དང་ཁྲོམ་རའི་ལས་ཞུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བཅས་བྱས་ཏེ་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་སོགས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་སྤྱིའི་ཐབས་ལམ་མང་བའི་ལས་ཞུགས་དང་ལས་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་དང་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ལས་ཞུགས་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཐུན་མོང་ཐོག་རྩོམ་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་ཁུལ་གསར་པར་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་གི་ཁེ་ལས་300ཡི་གདན་ཞུའི་འགྲེམས་སྟེགས་རིམ་པ་བཞིན་གྲལ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་དང་དེར་ཡོང་བའི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ཚོས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་འདོད་པ་ཡོད་པའི་ཁེ་ལས་ལ་ལས་གནས་བློ་འདྲི་བྱས་པ་དང་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སྤྲད། ཀྲོང་ཡན་གདན་ཞུའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཏེ་གདན་ཞུའི་གསལ་བརྡར་གཟིགས་ནས“ཁེ་ལས་ལ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གང་འདྲ་དགོས་པ”དང་། “ལས་ཀ་འཚོལ་མཁན་ལ་རེ་བ་གང་ཡོད་པ” “གླ་ཆ་དང་ཐོབ་ཐང་གང་འདྲ་ཡོད་མེད”སོགས་ཀྱི་ཐད་མི་སྤྱོད་ཚན་པ་དང་སྤེལ་རེས་གནང་ཞིང་། ད་ཐེངས་ཀྱི་གདན་ཞུའི་ཚོགས་འདུས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མར་ལས་གནས་4000ལྷག་ཙམ་མཁོ་འདོན་བྱས་པ་མཁྱེན་སྐབས། ཀྲོང་ཡན་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་ཁོང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་སྔོན་དཔག་གི་དགོས་མཁོ་ལུགས་མཐུན་འདོན་སྤྲོད་དང་། ཞབས་ཞུའི་བརྒྱུད་རིམ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་དང་མི་སྤྱོད་ཚན་པར་དེ་བས་སྟབས་བདེ་དང་། ནུས་ཆེ། གནད་འཁེལ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་མངག་གནང་བ་རེད།
ཀྲོང་ཡན་གྱིས་གདན་ཞུའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་མཐོ་རུ་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ་དང་འགན་འཁྲི་འཁུར་བར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་རང་འགུལ་ངང་བྱས་རྗེས་འཇོག་པ་དང་གནད་འཕིགས་ཤུགས་འདོན།སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང་། ལས་གནས་གསར་སྤེལ། རང་བརྟེན་ལས་གཏོད་ལ་སྐུལ་ལྕག ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་གཏོང་། ལས་ཞུགས་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་ཐད་གཞོལ་བ་དང་དེ་བས་མཐོ་བའི་བླང་བྱ་དང་དེ་བས་ནུས་ལྡན་གྱི་བྱེད་ཐབས་ཐོག་ནས་ཁྲོམ་རའི་ལས་ཞུགས་དང་ཐབས་ལམ་མང་བའི་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ཁྲོམ་རའི་ལས་ཞུགས་དེ་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་གདམ་ག་དང་པོ་དང་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་མངོན་འགྱུར་བྱེད་སའི་གར་སྟེགས་ཡག་ཤོས་སུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། ཀྲོང་ཡན་གྱིས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ཚོས་ཆེད་ལས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དང་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་གདན་ཞུའི་ནང་ཧུར་ཐག་ཞུཌ་པ་དང་ཁེ་ལས་ནང་ཤེས་རྩལ་ངོམས་ཏེ་དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ལྗོངས་ལ་གསོན་ཤུཌ་གསར་པ་བསྣན་ཆེད། “བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་སྲུང་མཁན་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་སྐྲུན་མཁན”ཞིག་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། མི་སྤྱོད་ཚན་པ་ཁག་གིས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་ཡངས་པོ་ཞིག་མཁོ་འདོན་བྱས་ནས་ཁོང་ཚོ་ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་དང་དཔལ་འབྱོར་འཛུཌ་སྐྲུན་གྱི་སྟོབས་གསར་དམག་དཔུང་དུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་བ་རེད།


text:
༡༽དྷ་རམ་ས་ལ།
དྷ་རམ་ས་ལ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་དང་། ༧སྤྱི་ནོར༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཞུགས་སྒར། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་ཚང་། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་རེ་གནས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་སླར་གསོའི་ལས་འགུལ་གྱི་རྟེན་གཞི་བཅས་ཡིན།
དེ་སྔོན་བལྟས་མདོག་མེད་པའི་རི་ཁུག་ལུང་སྟོང་དེ་འཛམ་གླིང་མཚོ་ལྔ་གླིང་དྲུག་གི་ལྟད་མོ་བའི་ཚོགས་རྣམས་མ་བཏུས་རང་འདུས་ཀྱི་འདུ་ཡུལ་དུ་གྱུར་དོན་ནི། གནས་དེ་ན་དེང་གི་འཁྲུག་ཟིང་རྒོད་པའི་དུས་རབས་འདིར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་སྨན་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེད་འབད་བརྩོན་མི་ལྷོད་པ་གནང་མཁན་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག བོད་མིའི་ཚེ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་སྐྱབས་མགོན༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བཞུགས་ཡོད་པས་ཡིན་ལ་། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་གི་བསྡུས་གཟུགས་མཚོན་ཞིང་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་འཛིན་པའི་བཙན་བྱོལ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་བོད་གཞུང་ཆགས་ཡོད་པས་ཀྱང་ཡིན།
གཤམ་དུ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་བརྗོད་གཞི་དྷ་རམ་ས་ལ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུས་ན། དེ་ཡང་རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ལྷོ་བྱང་ན་འགྱིང་བའི་སྟོད་ན་གངས་རི། བར་ན་རྫ་རི། སྐེད་ན་སྤང་རི། མཐའ་ན་ནགས་རི་ཆགས་པའི་ལྟ་བའི་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་རྡོ་ལཱ་རི་རྒྱུད་དུ་འབོད་པའི་ཀློང་ན། རི་ཆུང་ཆུང་ཌ་རུ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྒྱ་གར་ཡུལ་མིས་མེག་ལོད་གྷན་ཇེ(McLeod Ganj )ཞེས་འབོད་ཅིང་། མེག་ལོད་ཞེས་པ་ནི་དབྱིན་སྐད་ཡིན་ཞིང་། དབྱིན་ཇིའི་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང། དེ་སྔོན་དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་གར་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་ས་ཁུལ་དེ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་གི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་པས་དབྱིན་ཇིའི་རུས་མིང་དེ་ས་མིང་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་སྲིད། གྷན་ཇེ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དེ་གྲོང་ཚོ་ཞེས་པའི་དོན་རེད།
བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་དང་། ༧གོང་ས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཞུགས་སྒར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང། དེ་མིན་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་དང་སྒྲིག་འཛུགས། སློབ་གྲྭ། དགོན་པ། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སྡོད་ཁང་། དེ་བཞིན་ས་གནས་རྒྱ་གར་དུད་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་བཅས་རི་བོ་དེའི་གཡས་གཡོན་སྟེང་མཐའ་རུ་རིའི་ཆགས་རིམ་བཞིན་ཆགས་ཡོད།
དོན་དངོས་སུ། དྷ་རམ་ས་ལ་ཞེས་པ་དེ་མེག་ལོད་གྷན་ཇེ་ཞེས་པའི་ཌ་རུའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བའི་རི་བོ་དེའི་ཞོལ་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་བརྡལ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་དྷ་རམ་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་གདངས་ངོ་མ་ལྟར་ན་ས་ལ་མིན་པར་ཞཱར་ལ་ཟེར་བ་དང་། དེའི་དོན་ནི་ཁང་པའི་དོན་རེད། དེ་ལྟ་ན། དྷ་རམ་ས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཁང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། སྔོན་ཆད་འགྲོ་ལམ་གྱི་ས་ཚུགས་སུ་ཁང་པ་ཆུང་ཆུང་རེ་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་ལམ་འགྲོ་བ་ཚོར་ཞག་འདུག་ཆེད་བསྐྲུན་པ་ཞིག་དང་། ནང་སྒོས་སུ་ཆོས་ཞུ་བ་ཚོར་ལམ་བར་དུ་ཞག་སྡོད་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་ནས་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་ཡིན་ལ། དེང་སང་གི་སྐད་ཆས་བཤད་ན་བདག་པོ་མེད་པའི་མགྲོན་ཁང་རེད། དྷ་རམ་ས་ལ་ཞེས་པ་དང་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་དམིགས་བསལ་གཞུང་ཡིག་དང་དམག་དོན་གསང་ཡིག དཔོན་རིགས་ཚོ་ལམ་བར་ནས་ངལ་གསོ་བྱེད་ས། བང་མིའི་ཞོན་རྟ་བརྗེ་སྤོར་བྱེད་སའི་ས་ཚུགས་ཡོད་པ་དེ་དང་ཆ་འདྲ། ཡིན་ན་ཡང་། དྷ་རམ་ས་ལ་ནི་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཆོས་ཞུ་བའི་སྟབས་བདེ་དམིགས་པ་ཤར་སྟག་རེད།
༢༽དྷ་ས་དེ་ལྷ་ས་གཉིས་པར་གྱུར།
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་པས་ཕྱི་ལོ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་ནག་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས། བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་དང་། ཁམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་དཔུང་འཇུག་གིས་ཆབ་མདོ་བར་དྲག་པོས་བཙན་འཛིན་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ ༡༩༥༡ ལོར། བཙན་དབང་གཡོ་ཇུས་ལ་བསྟེན་ནས༼གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན༽ཟེར་བ་བཞག་ནས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་འཕྲོག་བྱས། ཕྱི་ལོ ༡༩༥༩ ཟླ ༣ ཚེས ༡༠ ཉིན། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ལོ་རྒྱུས་སུ༼ལྷ་སའི་གྱེན་ལངས༽ཞེས་པའི་བོད་མིའི་མ་བསྐུལ་རང་བྱུང་གི་རྒྱའི་བཙན་འཛིན་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱུང་རྗེས། ༧གོང་ས༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཙོས་བོད་མི་ཁྲི་བརྒྱད་ལྷག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ ༡༩༥༩ ཟླ ༤ ཚེས ༢༤ཉིན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དེ་བཙན་བྱོལ་གྱི་ངོ་བོས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་མཱ་སུ་རི་རུ་སྤོ་འཛུགས་གནང་བ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཞིང་། སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རོ་ཡིས“‘བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང’ཞེས་མིང་བཏགས་ན་རྩ་བ་ནས་འགྲིག་གི་མ་རེད”ཅེས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བཏོན་ཡང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས“ངོས་དང་ངོས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་གང་དུ་ཡོད་ན་དེར་བོད་རྒྱ་ཆེ་མི་དམངས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད ”ཅེས་གསུངས་ནས་མཚན་གནས་སོར་འཇོག་གནང་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ ༡༩༦༠ ཟླ ༥བར། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དྷ་རམ་ས་ལར་གནས་མ་སྤོར་པའི་གོང་དུ། ༧གོང་ས ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཀའ་ལྟར་སྐབས་དེའི་ལས་ཐོག་བཀའ་བློན་ཀུན་ཏི་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་ལགས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཞིབ་བཤེར་ཆེད་ཕེབས་པ་དང་། ཁོང་ཕྱིར་མཱ་སུ་རིར་ཕེབས་ནས༧གོང་ས་མཆོག་ལ“དྷ་རམ་ས་ལའི་ཆུ་མཱ་སུ་རིའི་འོ་མ་ལས་ཀྱང་ཞིམ་པ་འདུག”ཅེས་སྙན་སེང་ཕུལ་། དེ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དེ་རྒྱ་གར་མཱ་སུ་རི་ནས་ད་ལྟའི་བོད་གཞུང་དང་གཞུགས་སྒར་ཆགས་སའི་དྷ་རམ་ས་ལར་སྤོར་བ་རེད།
འོན་ཀྱང་། འཕྱ་སྨོད་ཀྱི་གཞི་རུ་གྱུར་བ་ཞིག་ནི། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་ལས་མ་འགོར་བར། “སྐུ་ངོ་ཀུན་ཏི་གླིང་གིས་མཱ་སོ་རིའི་འོ་མ་དྲན་ནས་མ་སྡོད་པར་ཕྱིར་མཱ་སུ་རིར་གནས་སྤོར་བ་རེད” ཅེས ༧གོང་ས་མཆོག་གི༼ངོས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་དམངས༽ནང་བཀོད་འདུག
༣༽གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས།
བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ནི། བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚང་མས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་རང་གི་གཞུང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་མ་ལག་ལས་ཁུངས་གཙོ་བོ། དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་དུ་འབོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང་། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་བཅས་དང་། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་ངམ་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་དེ་ཆོལ་ཁ་རེ་ལ་འཐུས་མི་བཅུ་རེ་དང་། ས་སྐྱ། དགེ་ལུགས། རྙིང་མ། བཀའ་རྒྱུད། བོན་བཅས་གྲུབ་མཐའ་རེ་ལ་འཐུས་མི་གཉིས་རེ། བྱང་ཨ་རི་དང་ཡོ་རུབ་ལ་འཐུས་མི་གཉིས་རེ་བཅས། དམངས་གཙོའི་འདེམས་བསྐོ་ལས་བྱུང་བའི་འཐུས་མི ༤༤ས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་བཀའ་ཤག་ནི་འཛིན་སྐྱོང་སྡེན་ཚན་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་མཐོ་ཤོས་དང་། བཀའ་ཤག་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་བཀའ་བློན་ལས་ཁུངས་བདུན་ཡོད་པ་དག་ནི། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས། དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས། བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས། འཕྲོད་བསྟེན་སལ་ཁུངས་བཅས་ཡིན། དེ་མིན་འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་རྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་། ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་བཅས་རང་དབང་ཅན་གྱི་ལས་ཁུངས་གསུམ་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད།
༤༽སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་།
བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། ཨ་རི། སུའུ་ཝེ་སི་ལནྡི། ཉི་ཧོང་། དབྱིན་ཇི། ཨུ་རུ་སི། བྷེལ་རྗེམ། ཧྥ་རན་སི། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ ཨོ་སི་ཊི་རེ་ལེ་ཡ། ཐེ་ཝན། བྷིར་ཛལ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་གསུམ་དུ་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་ཡོད།
༥༽གཞིས་ཆགས་དང་སློབ་གྲྭ།
རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་བཅས་སུ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག ༥༦ ཡོད་ཅིང་། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་སོ་ནམ་ཞིང་ལས་དང་། བཟོ་ཞིང་མཉམ་འབྲེལ་ལས་རིགས། རུམ་འཐག ཕྱི་ཚོང་། ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས། སུད་ཚོང་བཅས་ཡིན་པ་དང་། གོང་ཞུས་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་དུ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལྟ་སྐྱོང་འོག་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང ༧༧ དང་། སློབ་མ ༡༧༠༠༠ལྷག་ཡོད། དེ་མིན་བོད་ནས་འབྱོར་བའི་ལོ་ན་ཅུང་ཆེ་བ་དང་། སློབ་གྲྭ་འགྲོ་མ་མྱོང་པའི་ན་གཞོན་ཚོར་དམིགས་ནས་བྷེ་རས་སློབ་གྲྭ་དང་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭ་གཉིས་བཙུགས་ཡོད། དེ་བཞིན་སཱ་ར་མཐོ་སློབ་དང་། ནོར་གླིང་མཐོ་སློབ། ཝ་ར་ནཱ་སི་མཐོ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐོ་སློབ་བཅས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་བཞི་ཡོད།
༦༽དགོན་སྡེ།
ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་དེབ་བསྐྱལ་བྱས་ཟིན་པ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ན་སེར་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱིས་གཙོས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དགོས་པ ༢༢༣ ཡོད་པ་དང་། ཁྱོན་བསྡོམས་པའི་དགེ་འདུན་པ ༣༠༠༠༠ ལྷག་ཡོད། དེ་མིན་དེབ་བསྐྱལ་བྱས་མེད་མཁན་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་དེབ་བསྐྱལ་བྱས་པའི་དགོན་པའང་མང་པོ་ཡོད།
དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ། གྲྭ་པ་དང་སློབ་མའི་གྲངས་ཀ་བསྡུར་ཚེ། དགོན་པའི་གྲངས་ཀ་སློབ་གྲྭའི་གྲངས་ཀ་ལས་ལྡབ་གཅིག་གི་མང་པ་དང་། དགེ་འདུན་པའི་ཞལ་གྲངས་སློམ་མའི་གྲངས་ཀ་ལས་ལྡབ་གཉིས་ཀྱི་མང་བ་འདུག
༧༽གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྔ།
༡༽བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས། ༢༽བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས། ༣༽རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ ༤༽བོད་ཀྱི་དགུ་བཅུ་གསུམ་ལས་འགུལ་ཚོགས་པ།
༥༽བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ།
༨༽གཞུང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས།
བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དབུ་བརྙས་པ་ནས་བཟུང་། གཞུང་འབྲེལ་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་ནི་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་བདེ་དོན་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་རྒྱུ། ཅིག་ཤས་ནི་བོད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་གནང་རྒྱུ།
བདེ་དོན་གྱི་ལས་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོ་ནི། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་སྲ་བརྟན་འཛུགས་རྒྱུ། བོད་མི་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་པའི་སྤོབས་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་གནང་རྒྱུ་བཅས་རེད།
དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་སྲ་བརྟན་གནང་རྒྱུ་ནི། མ་འོངས་བོད་གསར་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཞིག་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་འཕེལ་རིམ་ནང་། ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ ༡༩༦༠ ཟླ ༩ ཚེས ༢ ཉིན་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༠ ལོར ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དེ་བས་ཀྱང་ཟབ་བརླིང་ངང་དམངས་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་ཡང་རྒྱས་དང་། བརྟན་ཚུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་གནང་མཛད་ནས། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཡང ༤༦ བར་སྤར་ཆ་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་མོད། ད་ལྟ ༧གོང་ས ༧ རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཐད་བསྐོས་སྤྱི་འཐུས་གསུམ་གྱི་ལམ་ལུགས་སྲོལ་མེད་པར་བཏང་ཡོད་ཅིང་། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་འགན་འཛིན་བཀའ་བློན་རྣམས་འདེམས་བསྐོ་གནང་རྒྱུའི་འགན་དབང་ཆ་ཚང་བཞེས་རྒྱུ། དེ་བཞིན་བཀའ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་འགན་ཁུར་ལེན་གྱིས་ལས་དོན་ལས་སྙན་སེང་དང་། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པའི་དྲི་བར་གསལ་བཤད་ལན་འདེབས་གནང་དགོས་པ། དེ་མཚུངས་འཛིན་སྐྱོང་གིས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་པའི་དྲང་བདེན་མིན་པའི་ཐག་གཅོད་རིགས་གནང་ཚེ། བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཉན་ཞིབ་རྩད་གཅོད་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་རེད།
༩༽ཆབ་སྲིད་འཕོ་འགྱུར།
ཕྱི་ལོ ༢༠༠༡ ལོར། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བསྐྱར་བཅོས་གནང་སྟེ། བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་བཙན་བྱོལ་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་གདམ་རྒྱུ་དང་། བདམས་ཐོན་བཀའ་བློན་ཁྲི་བས་ཕྱག་རོགས་བཀའ་བློན་བདུན་ལས་མི་མང་བ་མིང་འདོན་བྱ་རྒྱུ་དང་། མིང་འདོན་བཀའ་བློན་འོས་མི་དག་ལ་སྤྱི་འཐུས་ངོ་ཡོད་རྩ་འབོར་གྱི ༥༠% ཡན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ངོས་ལེན་དགོས་པའི་སྒྲིག་གཞི་གཏན་འབེབས་དང་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད།
དེ་ལྟར་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འོས་བསྡུ་ལས་བཀའ་བློ་ཁྲི་བ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱི་ལོ ༢༠༠༡ ལོའི་ཟླ ༩ ཚེས ༥ ཉིན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མི་དམངས་འོས་བསྡུ་ལས་བྱུང་བའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་ཐོག་མ་རུ་གྱུར་ནས་ལས་ཁུར་དམ་བཅའ་ཕུལ་བ་རེད།
༧གོང་ས ༧ རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཕྱེད་རྒན་ཡོན་གྱི་མཛད་པ་བཞེས་ནས་ལོ་བཅུའི་རྗེས་ཏེ། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ ༨ ཚེས ༨ཉིན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མི་དམངས་ཀྱིས་བདམས་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་བློ་བཟང་སེང་གེར་བསྩལ་པ་དང་། གསར་བདམས་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་དེ་བཀས་བཀོད་པའི་བློན་པོ་མིན་པར་དམངས་གཙོའི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་བྱུང་བ་གང་ཞིག་ལ། བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་ཞེས་པའི་མཚན་གནས་ཀྱང་སྲིད་སྐྱོང་དུ་བསྒྱུར་བའི་མ་ཚད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནི ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་མཚན་གནས་ཡིན་པ་དང་གཅིག གཞན་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་བྱུང་སྲིད་པའི་གནད་དོན་འགར་གཞིགས་ནས། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོབ་དེའང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་བསྒྱུར་གནང་བ་རེད།
༧གོང་ས ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ནས་འགན་དབང་བཞེས་མེད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་སུ། “༧གོང་ས༧སྐྱབས་མགོན་བཅུ་བཞི་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད། བླང་དོར་ལམ་སྟོན་པ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་ཆིག་བསྒྲིལ་གྱི་མཚོན་རྟགས། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་བཅས་ཡིན།” ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།
༡༠༽མི་འབོར།
ད་ལྟའི་ཆར། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱིས་གཙོས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ ༡༣༠༠༠༠ ཙམ་ཡོད་དང་། རྒྱ་གར་ན་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ ༩༤༢༠༣ ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ན་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ ༡༣༥༡༤ ཡོད། འབྲུག་ཡུལ་ན་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོ་བ ༡༢༩༨ ཡོད། དེ་མིན་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ ༢༠༠༠༠ ལྷག་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
མཆན། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྲངས་ཀ་དེ་བོད་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༠ ལོར་སྤེལ་བའི་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་ལས་དོན་སྙན་ཐོར་གཞི་བཅོལ་བ།
དྷ་རམ་ས་ལ།
༡༽དྷ་རམ་ས་ལ།


text:
དབྱིན་དེབ་སྟེང་གི1882ལོའི་དམུ་གཤེན་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་སྐོར།
[ཟླ་ཚེས། 2017-06-08 12:38:57][རྩོམ་པ་པོ། ཅོག་རོ་གཡུང་དྲུང་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་བསྒྱུར།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
དབྱིན་དེབ“ལྷ་ས་དང་བོད་དབུས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད”ནང་འཁོད་པའི1882ལོའི་དམུ་གཤེན་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་སྐོར།
༼ལྷ་ས་དང་བོད་དབུས་འགྲུལ་བཞུད།༽ 《The journey of Lhasa and central Tibet 》རྩོམ་པ་པོ། ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra das
སྔོན་འགྲོའི་གསལ་བཤད།
གྲགས་ཅན་གྱི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་དང་སྔོན་དབྱིན་གཞུང་ཆེན་མོའི་གསང་ཉུལ་བ་ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra dasནི་སྟེས་དབང་ལྟ་བུས་ནད་གཞིས་རྐྱེན་པས་1874ལོར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་གྲོང་རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཐི་ཡ་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ། ཁོའི་ཐོག་མའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བསིལ་ཞིང་གཙང་བའི་རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་མཁའ་རླུང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནད་གཞི་གསོ་བར་ཕན་ཆེ་ངེས་སྙམ། སྐབས་དེར་དབྱིན་གཞུང་གིས་ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁ་ཤས་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་མི་སེར་སྤེལ་གྱི་ཡོད། བོད་ལ་མཚོན་ན་ཡང་སྐབས་དེར་དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཐི་ཡ་སློབ་གྲྭ་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་གསང་ཉུལ་བྱ་བ་གནད་དུ་ཟུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྐད།
1879ལོ་དང་1881ལོར་རཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra das་བོད་ལ་ཐེངས་གཉིས་སླེབས། འོན་ཀྱང་ཁོ་བོའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད་དང་དེར་སེམས་གཏིང་ནས་དག་ཞེན་ཡོད་པ་ཡིན་སྐད། དེ་ཚོ་ཁོས་ཕྱིས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་བྲིས་དང་ནང་ཆོས་རིག་གཞུང་སྐོར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དེ་ཚོ་ནང་ནས་མཐོང་ཐུབ། གང་ལྟར་ཁོས་གསང་ཉུལ་གྱི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད་འབྲེལ་ཡོད་འགྲོ་གྲོན་དང་མཐུན་རྐྱེན་འོག་རང་གི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཀ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་བྱ་ཐུབ་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཁོས་རང་རེའི་གདན་ས་ཁག་ནས་རྩ་ཆེན་གྱི་འཕགས་བོད་གསུང་རབ་མང་པོ་རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་འཁྱེར་ཕྱིན།
ཐེངས་འདིར་ཞུ་རྒྱུ་ནི་1882ལོར་ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra dasདང་མཉམ་དུ་ཡོང་བའི་རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྲྭ་པ་ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོ་བྱ་བ་དེ་དང་ཁོ་རང་གཙང་སྟོད་ས་སྐྱ་ནས་ནས་བོ་དོང་བརྒྱུད་འཇད་གཞུང་(དེང་གི་གཞིས་རྩེ་ས་གནས་བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་།)ཁུལ་དུ་སླེབས་པ་དང་། ལྷག་དོན་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་རྩེར་སླེབས་པའི་སྐོར་ཡིན།
གཤམ་ལ་ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra das གྱིས་བྲིས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་བྲིས་དཔེ་དེབ་༼ལྷ་ས་དང་བོད་དབུས་གྱི་འགྲུལ་བཞུད།༽《Journey to lhasa central tibet》གྱི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་༼བཀྲིས་ལྷུན་དགོན་དུ་ལོག་པ་དང་ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོས་བོནདགོན་རི་རྒྱལ་གཤེན་དར་མཇལ་བ།༽ ཞེས་པའི་ནང་འཁོད་པ་རྣམས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་བོད་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་ཡོད། གཙོ་བོའི་ཟིན་བྲིས་འདིིའི་ནང་སྐབས་དེའི་བོན་དགོན་རི་རྒྱལ་དགོན་རྩེའི་གནས་སྟངས་དང་སྒྲིག་ལམ། དོ་དམ་གཉེར་ལུགས། ཕྱི་རོལ་རྣམ་པ། རྗེ་མཁས་གྲུབ་དང་འགྲོ་གླེང་བྱུང་བའི་རྣམས་པ། དེ་བཞིན་དངུལ་ཆུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཡ་མཚན་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་བའི་མིག་ལམ་ཞིག་ནས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་བའི་འདྲེན་བྱེད་ཡུལ་དུ་བསྟན་འདུག་པས་ཁོ་བོས་རྩ་ཆེན་དུ་འཛིན་ནས་རང་ཡུལ་འཇད་གཞུང་སྐྱ་མོ་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་མཛོད་འཛིན་ས་དེར་དུས་རབས་༡༩ཡི་ནང་ཕྱི་རོལ་པ་དང་འཐམ་འདྲིས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་འབྲེལ་ཡོད་དོ་སྣང་འཇོག་མཁན་བོད་ཡིག་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ལགས། དགེའོ། །
དངོས་གཞིའི་ཟིན་བྲིས་ནང་དོན།
ལོ་དེའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་21་ཐོག་ཁོ་བོ་དང་སོག་པོའི་གྲྭ་པ་ཆོས་བཀྲ་ཤིས་བྱ་བ་ཞིག་བོ་དོང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་དུ་སླེབས་པ་དང་དེ་ནུབ་ཐང་སྤད་གྲོང་ཚོར་ཞག་སྡོད་བྱས། དེ་རྗེས་གཙང་པོའི་བྱང་ཕྱོགས་འཇད་ཁུལ་དུ་མ་ཕྱིན་པར་རྟ་ནག་ཕྱོགས་སུ་འཆས། རྟ་ནག་མྱུག་ཁུལ་དུ་སླེབས་པ་དང་འདིར་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་རྫ་ཆས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་རྒྱུ་འདུག ཡིན་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོ་གཞིས་རྩེ་ནས་ཡོང་བ་ཤེས་མ་ཐག་རིམ་ནད་བསེ་བེ་(天花病)འགོས་པའི་ཞེད་སྣང་གིས་གནས་ཚང་གཡར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མ་འབྱོར། ཚེས་26ཉིན་ང་ཚོ་རྟ་ནག་སྟོང་ཆུའི་ལྕགས་ཟམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད། དེ་དགོང་རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་དགོན་དུ་ཞག་སྡོད་བྱས། ཚེས་28ཉིན་ཐུབ་བསྟན་དགོན་ནས་ཁ་བྲལ་རྗེས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་མེ་ལེ་(མེ་ལེ་གཅིག་ལ་ཀུང་ལི་1.6)ཉི་ཤུ་ཙམ་བསྐྱོད་རྗེས་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་འབུར་རུ་ཆུ་ཚན་ཞེས་པར་སླེབས་སོང་།
འདིར་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཆབ་ཚན་ལ་བཞུགས་མྱོང་ཟེར་བ་དང་། ཁོང་གི་བཞུགས་སྒར་བསྐྱོན་ས་དེ་ལྕགས་རི་དམའ་པོ་ཞིག་གིས་སྐོར་འདུག གོ་ཐོས་ལ་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཉེ་དུས་འདིར་ཆུ་ཚན་དུས་འདིའི་ཀླུ་ཡི་གནོད་པ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་བསྙུན་གཞི་ཕོག་ཚུལ་བྱུང་འདུག དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་་འདིར་འདུས་ནས་ཀླུ་གསོལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་འདྲ་མིན་སྤེལ་དགོས་བྱུང་བ་རེད་ཟེར། འདི་ཁུལ་དུ་སྦྲུལ་ནག་པོ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ ཡིན་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཟེར་བར་མི་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད། གལ་སྲིད་ཁྱིམ་ནང་འཛུལ་ཡོང་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཚེ་བ་བྱེད་སྲོལ་མི་འདུག
ཉིན་གཉིས་པར་ང་ཚོས་རྗིད་ལ་རྒྱབ་ནས་དར་སྡིངས་སྐྱིད་གཤོང་གྲོང་ཚོར་སླེབས། ཡིན་ཡང་འདིར་གནས་ཚང་གཡར་མཁན་མ་འབྱོར། ཚེས་30ཉིན་དངོས་སུ་གཤེན་དར་སྡིངས་སུ་འབྱོར། འདིའི་ཉེ་འཁོར་དུ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་བོན་དགོན་རི་རྒྱལ་དགོན་ཆགས་འདུག ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོས་རང་ཉིད་འབྲས་ལྗོངས་ནས་བོད་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་གནས་མཆོག་ཁག་མཇལ་བར་ཡོང་མཁན་གྱི་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་རི་རྒྱལ་དགོན་ལ་བཅར་སྒོ་འཚུགས། ཁོས་དགེ་འདུན་པ་ལ་མང་ཇ་བཏང་བ་དང་ཏྲམ་ཀ་ལྔ་ཡི་སྐུ་འགྱེད་ཕུལ། དེས་རྐྱེན་པས་དགོན་པའི་རྟེན་ཁག་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་འཆིས། དགེ་འདུན་པས་ང་ཚོ་འདུ་ཁང་ནང་འཁྲིད་པ་དང་དེ་རྗེས་ཐོག་ཁའི་ལྷ་ཁང་ཁག་ཏུ་འཁྲིད་བྱུང་། དེར་བོན་གྱི་ལྷ་ཚོགས་སྐུ་བརྙན་མང་།
རི་རྒྱལ་དགོན་རྩེ།
ཉིན་གཉིས་པ་མང་ཇ་བཏང་དུས་ད་ལྟ་དགོན་ནང་ཁྱོན་བསྡོམས་གྲྭ་པ་སུམ་ཅུ་ཡོད་པ་ཤེས གྲྭ་གྲངས་ཉུང་པོ་འདི་འདྲ་རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གྲྭ་པ་མང་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་རོང་ནས་ཡིན་པ་དང་ད་ཆ་བྱང་ཁུལ་དུ་འདུལ་བྱ་རིམ་གྲོར་ཡོད་ཟེར། རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་དབུ་མཛད་ཀྱིས་ང་ཚོ་མུན་ནག་པའི་ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་རིམ་བཞིན་ལྟ་སྐོར་དུ་འཁྲིད་བྱུང་། དཔའ་འབར་དང་སྒྲོན་མེའི་འོད་ལ་རྟེན་ནས་ད་གཟོད་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་ཞལ་ཐང་དང་ལྷ་ཚོགས་འདྲ་སྐུ་མང་པོ་མཐོང་། དེ་རྗེས་དགོན་འདི་རྗེ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་ང་ཚོར་མཇལ་ཁ་གནང་། ཁོང་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་ཡིན་ཡང་ཤིན་དུ་ཐང་ཤ་དོད་ལ་གཟུགས་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན། ཁོང་གིས་ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོ་ལ་བོན་གྱི་ཆབ་ནག་(བོན་གྱི་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་ནང་གསེས།)སྐོར་མང་པོ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔེ་ཆ་ཁ་ཤས་ཀྱང་གཡར་པོ་གནང་། རི་རྒྱལ་གཤེན་དར་གྱི་གོང་དུ་ཆེས་སྔ་བའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དར་སྡིངས་གསེར་སྒོ་ཁྲ་མོ་ཡིན། དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ལས་ཀྱང་དུས་རབས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྔ་བར་ཡོད་པར་གྲགས། ཕྱིས་སུ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་སོག་པོ་ཇུན་གར་བས་ལྷ་ཁང་མང་པོར་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་བ་དང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་ཆེའི་དངུལ་བྲིས་མཐིང་ཤོག་དཔེ་ཆ་ལ་སོགས་མང་པོ་བྲག་ཕུག་ནང་གཏེར་ལ་སྦས། དེས་རྐྱེན་པས་ད་ཆ་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་རྣམས་ཤིན་དུ་དཀོན་ལ། དེ་ཚོའི་སྐོར་སོམ་ཉིའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད།
དར་སྡིངས་གསེར་སྒོ་ཁྲ་མོ།
དགོན་གྱི་རྟེན་དང་སྐུ་འདྲ་རྣམས་ནི་ཤིན་དུ་རྙིང་ལ་གནའ་བོའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན། དེའི་ནང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཤང་དང་རྒྱུ་ཆ་ཟང་སྤུས་དག་ལས་གྲུབ་པའི་སྦུག་ཆལ། ད་དུང་དཔལ་བོ་བདུན་དང་འབྲེལ་བའི་ལྡེབས་རིས། ཞལ་ཐང་འབོར་ཆེན། མཐིང་ཤོག་སྟེང་གསེར་དངུལ་གྱིས་བྲིས་པའི་དཔེ་ཆ་པོད་ཁ་ཤས་བཅས་འདུག འདུ་ཁང་གི་ཡང་རྩེའི་ཐོག་ཁར་ཀ་བ་བཞི་ཅུ་ཞེ་གཉིས་ལྡན་ལ། དགོན་པའི་མཐའ་འཁོར་ཀུན་དུ་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་མཆོད་རྟེན་དང་མན་ཐང་མ་ནི་ལག་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་ཁེངས། དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐོར་བ་གཡས་ནས་གཡོན་དུ་སྐོར་གྱི་འདུག
རི་རྒྱལ་དགོན་དུ་ད་ལྟ་གཤེན་ཚང་ཡན་ལག་བཞི་(གཤེས་སྲས་བཞི་མིན་ནམ་སྙམ།)ཡི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད། མ་གཞི་ཁོང་ཚོས་དབང་ལུང་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་བཟའ་མི་བུ་ཕྲུག་ཚང་མ་ཡོད། དེས་མ་ཟད་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་། ཁྱིམ་རྒྱུད་འདིའི་ཡུམ་ནི་འབྲས་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་སྲིད་སྐྱོང་(sikyong)གི་གཅེན་མོ་ཡིན་པར་གྲགས། པན་ཆེན་སྐུ་ཐོག་གོང་མ་ནི་འབྲས་ལྗོངས་སྲས་མོའི་ཚ་བོ་ཡིན། དེས་རྐྱེན་གཤེན་ཚང་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ཞང་ཞེས་འབོད་གྱི་ཡོད། པན་ཆེན་སྐུ་ཐོག་གོང་མ་ནི་བཀྲུས་ནས་མ་དག་པའི་བོན་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ཡིན་པ་མ་ཟད་གཤེན་ལུགས་དང་བྲུ་ལུགས་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ། དུས་རྒྱུན་མི་རྣམས་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་བོན་ཁྱིམ་ནས་འཁྲུངས་དོན་ག་རེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད། ཐ་ན་བོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཕྱི་པ་དང་བོན་པོ་རེད་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ཀྱི་ཡོད་སྐད།
དགོན་འདིའི་ནང་གྲྭ་ཁོངས་རིགས་གཉིས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཁམས་ཚན་དང་ཁམས་པ་ཁམས་ཚན་རེད། གྲྭ་པ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཁམས་པ་ཁམས་ཚན་ནས་ཡིན། དགོན་གྱི་དོ་དམ་ཐད་དབུ་མཛད་གཅིག་དང་ཆོས་ཁྲིམས་གཉིས། དགེ་བསྐོས་གཉིས། སྤྱི་གཉེར་གཉིས། སྐུ་གཉེར་གཉིས་བཅས་ཡོད། དོ་དམ་གནང་མཁན་གྱི་དགེ་འདུན་པའི་ཆས་གོས་ནི་དགེ་ལུགས་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང་འདྲ། སྤྱིར་ཡང་རྩེ་མོ་རྣོ་བའི་ཞྭ་སེར་དང་ཟླ་སྒམ་སེར་པོ་གནབས། གྲྭ་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་སྐེ་རགས་སྟེང་ཆབ་རིལ་བཏགས་པ་དང་ཁ་མདོག་སེར་པོའི་ཞབས་ཟོན་གྱོན་འདུག ཁོང་ཚོ་དེ་མིན་གྱི་ཚོན་མདོག་སྔོན་པོ་དང་ལྗང་ཁུ། ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱི་གྱོན་མི་ཆོག དུས་རྒྱུན་དགོན་ནང་གཅིག་འགྱུར་གྱི་ཤམ་ཐབས་དང་སྟོད་འགག་ལ་སོགས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཏན་འབེབས་ལྟར་གྱོན་དགོས།
འདུ་ཁང་ནང་ཚོགས་འཚོགས་སྐབས་ཞབས་ཟོན་ཚང་མ་སྒོ་འགྲམ་དུ་ཕུད་ནས་འཇོག་སྲོལ་འདུག ཚོགས་ཀྱི་མང་ཇའི་འགྲོ་གྲོན་གཤེན་ཚང་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། གཤེན་ཚང་གི་དཔའ་འབྱོར་ཡོང་ཁུངས་མང་ཆེ་བ་ནི་བྱང་གི་བོན་སྡེའི་ཞལ་འདེབས་དང་དཀོར་རྫས་ལ་བརྟེན་ཡོད། ཁམས་པ་ཁམས་ཚན་ནང་གྲྭ་བ་ཁྱོན་བསྡོམས་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད། ཁོང་ཚོ་དབྱར་ཁའི་རིང་མང་ཆེ་བ་བྱང་གི་བོན་སྡེའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཞབས་བསྟན་རིམ་གྲོ་སོགས་ལ་བསྐྱོད་དགོས་པ་དང་དགུན་དུས་དགོན་དུ་བཞུགས། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དགོན་ནང་ཆོ་ག་དང་ཞབས་བསྟན་སྒྲུབ་སྐབས་དགེ་ལུགས་པའི་གདན་ས་ཆེན་མོ་ལྟར་གསོལ་ཇ་གང་འདོདད་འཐུང་ཆོག་ལ་དམིགས་གསལ་གྱི་འཛེམས་སྲོལ་གང་ཡང་མེད།
འདིར་ཡོད་ཀྱི་གྲྭ་པ་རྣམས་སོ་སོའི་སོ་ཐར་སྡོམ་ཁྲིམས་ལ་རྟེན་ནས་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། ཐོག་མ་དེའི་མིང་ལ་གཤེན་ཚང་སྲུང་ལུགས་ཟེར་བ་དང་ལོ་ངོ་དྲུག་བཅུ་ལ་སླེབས་དུས་སྡོམ་ཁྲིམས་ལེན་གྱི་ཡོད། གཞན་དེའི་མིང་ལ་གཤེན་ཚང་ལུགས་ཟེར་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔེ་འདོན་ཡིག་རྒྱུགས་གྲུབ་ཚེ་གང་མགྱོགས་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་དགོས།
འདིར་བཞུགས་པའི་རྗེ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་གཞན་ལ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་བ་དང་། ཁོང་ནི་སྡོམ་ཁྲིམས་དམ་དུ་འཛིན་མཁན་གྱི་རབ་བྱུང་པ་ཏག་ཏག་ཅིག་རེད། (མཆན། འདིའི་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་མཁས་གྲུབ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞལ་སློབ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་པ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་མཚན་ཞུ་བ་དེ་ཡིན་པར་འདོད་སྙམ།)
འབྲེལ་ཡོད་དགེ་འདུན་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཁག་ལ་བཅའ་ཡིག་ཞེས་འབོད་ལ་དེ་ནི་བོད་ཤོག་སྟེང་བྲིས་ནས་དགོན་པའི་ནང་ཀུན་གྱིས་མཐོང་སར་བཀྲམས་འདུག གལ་སྲིད་གྲྭ་བཙུན་གྱིས་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་འགལ་བའི་ཉེས་དམིགས་བསག་ཚེ་ཆད་པ་བཅད་པ་དང་ཡང་ན་དགོན་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱེད། འོན་ཀྱང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་རྐྱིན་ཚབ་འཇལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་འདུག་སྟེ་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཡིག་གཏན་འབེབས་བྱེད་མཁན་གྱི་བླ་མ་ལ་དངུལ་སྤྲད་པ་དང་ཡང་ན་དོ་དམ་དགེ་འདུན་རྣམས་དང་དགེ་འདུན་ཀུན་ལ་དགྱེས་དངུལ་སྤྲད་རྒྱུ་དེ་རེད།
ཡུལ་འདི་གའི་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་སྟོན་ལུགས་སྲོལ་དང་སྐུ་ཕུང་རྗེས་འཇུག་བྱེད་སྲོལ་བོད་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དང་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་སུ་འཆིས། གཤིན་པོའི་སྐུ་ཕུང་ཁང་པའི་ནང་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་འཇོག་ལ། དེ་རྗེས་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་ནང་འཁྱེར་ནས་བསྔོ་སྨོན་བཞུ་ཡི་ཡོད། ཉིན་བཞི་པའི་ཐོག་གཤིན་པོའི་རྒྱན་གོས་རྙིང་པ་འགའ་ལྷ་སྐུའི་མདུན་དུ་འཇོག་ནས་གསོལ་བ་སྨོོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་རྣམ་ཤེས་ཐར་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་རེ་འདོད་བཞུ། མཐའ་མཇུག་སྐུ་ཕུང་དུར་ཁྲོད་དུ་འདྲེན་ནས་བྱ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བཏང་།
ཟླ་8པའི་ཚེས་5ཉིན་ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོ་གཤེན་དར་སྡིངས་ནས་ཁ་བྲལ་བ་དང་ཉིན་དགུང་གླང་འཕགས་ཆུ་ཚན་(གླང་མ་ཆབ་ཁ་ཆུ་ཚན།)དུ་སླེབས། དེར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ལྷ་ཁང་གསེར་པོ་ཞིག་འདུག་ལ་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་མི་སྣ་གཅིག་འདུག ཆུ་ཚན་ནི་ཚ་དྲགས་ནས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་རིང་ཤ་ཡང་ཚོས་མ་ཡོང་ངམ་སྙམ་པ་གདའ།
དེ་ནས་དངུལ་ཆུ་རི་ཁྲོད་ལ་སླེབས། དེར་དངུལ་ཆུ་རིན་པོ་ཆེ་(དངུལ་ཆུ་དབྱངས་ཆེན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་མིན་ནམ་སྙམ།1809-1882)མཇལ་བ་དང་། ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་ཀ་ལི་ཀ་ཏའི་ལྕགས་ལམ་དང་ཏར་ཁང་ཁ་པར་ལ་སོགས་ཐག་རིང་འགྲུལ་པའི་ཁ་ནས་ཐོས་པ་མང་པོ་ཡ་མཚན་དང་དད་སྣང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཆ་དྲིས་བྱུང་། ད་དུང་ཁོང་གིས་ཟེར་བ་ལྟར་ན། དེང་དུས་ཁ་པར་ཞེས་འ་ཅ་ལག་གསར་པ་ཞིག་འདུག་སྟེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐོ་བ་ཞིག་རྡུངས་སྟེ་རྒྱང་རིང་པོའི་ས་ནས་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་ཟེར་བ་དང་།(རྩོམ་པོ་པོའི་མཆན། ངས་དེ་སྔོན་ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་མིས་ཁ་པར་མཐོང་བའི་སྐོར་བཤད་པ་ཐོས་མྱོང་ཡང་བོད་པས་དེ་སྐོར་བཤད་པ་ད་བར་གོ་མ་བྱུང་། འདིར་བླ་མ་ཁོང་ལ་གོ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་མོར་སེ་གློག་བརྡ་ཡིན་ངེས། དེ་ནི་ཐོ་བ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གིས་མཐེབ་གཤོང་སྟེང་བརྡུང་དགོས། 1876ལོར་ཕྱི་གླིང་བ་པེ་འར་གྱིས་ཁ་པར་གཞི་ནས་གསར་དུ་གཏོད། ) ད་དུང་ས་སྣུམ་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་འབར་ཐུབ་པའི་ས་བཞུ་བཅས་ལ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་དེའི་གནས་ལུགས་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་འདུག
ཉིན་གཉིས་པར་དངུལ་ཆུ་རིན་པོ་ཆེས་ཡང་བསྐྱར་ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོ་འབོད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་སྟངས་དང་སྲིད་གཞུང་སྒྲིག་གཞི། ཚོང་དོན་དང་ཁྲིམས་ལུགས་སྐོར་སོགས་ལ་སྐད་ཆ་མང་པོ་དྲིས་པ་མ་ཟད། ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོས་ལན་བཏབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟིན་བྲིས་རྒྱབ་སོང་། དེ་ཉིན་དངུལ་ཆུ་ནས་ཁ་བྲལ་རྗེས་རོང་མཚོ་གྲུ་ཁར་སླེབས། དེར་ཀོ་གྲུ་བསྡད་ནས་གཙང་པོ་བརྒལ། དེ་ནུབ་རྗེ་རོང་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་གླིང་དུ་བསྡད། དེར་ཡང་གནས་ཚར་གཡར་མཁན་མ་འབྱོར་བས་ལུག་ལྷས་ཞིག་ནང་མ་བསྡད་ཀ་མེད་བྱུང་། དེ་ནས་ས་སྐྱ་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་བར་ལམ་གཉིས་འདུག་ལ། གཅིག་ནི་དོན་གྲུབ་གླིང་བརྒྱུད་ནས་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་ནི་ལྷ་རྩེ་བརྒྱུད་ནས་རེད་འདུག ཨོ་རྒྱན་རྒྱ་མཚོ་དང་བཅས་ལམ་ཕྱི་མ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱིན། དེ་ནི་ཐག་ཉེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཟླ་8་པའི་ཚེས་10ཉིན་ལྷ་རྩེ་རྫོང་དུ་འབྱོར།
དངུལ་ཆུ་རི་ཁྲོད།
1879ལོར་ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra dasགཡག་གཞོན་ནས་དོན་ཁྱ་ལ་རྒྱབ་བཞིན་པའི་རི་མོ།
ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra dasགྱིས་བྲིས་པའི་གཙང་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ས་བཀྲ།
ཅོག་རོ་གཡུང་དྲུང་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཙི་ནའི་བྱང་ཕྱོགས་པེ་ཅིང་གྲོང་ནས་བསྒྱུར།


text:
༄༅།།དོན་དངོས་དང་ངོ་མཚར་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན།
ཁྲེན་ཁའེ་ཤན་གྱིས།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 04ཚེས་02ཉིན། 10:32) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། བསྟན་འཛིན།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། དུས་རབས་20པའི་ལོ་རབས་60པར། ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ལས་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་རྩོམ་རིག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ཀློག་པ་པོའི་མཐོང་འཆོས་སུ་གྱུར་ཡོད། ལོ་རབས་80པར་སླེབས་སྐབས་པོར་ཧེ་སི་དང་། ཁ་ཞི་ཡ·མར་ཁེ་སི། པར་ཁ་སི·ལུའེ་ས། ཁ་ལོ་སི་·ཧྥུའུ་ཨེན་ཐེ་སི་སོགས་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་མང་ཆེ་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། ངོ་མཚར་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་གིས་ཀྲུང་གོའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོར་མཐོང་ཐོས་གསར་པ་བྱུང་བ་མ་ཟད། མོ་ཡན་དང་། སུའུ་ཐུང་། ཝང་ཧྲོ་སོགས་ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་པ་པོ་མང་ཆེ་བའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།
“ངའི་མི་ཚེའི་དུས་མཚམས་དང་པོ་1973ལོའི་ཟླ་9ཚེས་11ཉིན་མཇུག་འགྲིལ་སོང”
ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་རྗེས་ལོ་རབས་80པར་ཆར་རྗེས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བཞིན་ཐོན་པའི་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཁག་གཅིག་ལ་ཀྲུང་གོའི་ཀློག་པ་པོས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཅིང་། ཆི་ལིའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་དབྱི་ཧྲ་པེར·ཨ་ལེན་ཏེ་ནི་དེའི་ནང་གི་ཕུལ་བྱུང་མཚོན་བྱེད་ཅིག་རེད། ཁོང་རྩོམ་རིག་ལས་ལ་གཞོལ་རྗེས་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་ངོ་མཚར་དང་དོན་དངོས་ཕན་ཚུན་གཅིག་རྟེན་གཅིག་མཚོན་བྱས་པའི་《རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་》དང་། 《བརྩེ་དུང་དང་གྲིབ་གཟུགས་》《དབྱི་ཝ·ལུའུ་ན་》སོགས་ནི་རྩོམ་རིག་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་རྗེས་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་རྩོམ་རིག་ལ་མུ་མཐུད་གཟི་མདངས་འཕྲོ་བའི་མཚོན་བྱེད་དུ་བརྩི་གི་ཡོད།
1942ལོར། དབྱི་ཧྲ་པེར·ཨ་ལེན་ཏེ་ཕེ་རུའི་རྒྱལ་ས་ལི་མར་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གི་ཕ་ཐོ་མ་སི·ཨ་ལེན་ཏེ་སྐབས་དེ་དུས་ཕེ་རུར་བཅའ་སྡོད་ཆི་ལིའི་ཕྱི་འབྲེལ་དཔོན་གྱི་འགན་འཁུར་མུས་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཆི་ལིའི་མི་དམངས་ཀྱིས་བདམས་པའི་ཙུང་ཐུང་སའར་ཝ་ཏོ·ཨ་ལེན་ཏེའི་ཕ་རྒྱུད་གཅུང་པོ་ཡིན་པ་རེད། 1945ལོར་ཁོང་གི་ཕ་མ་བཟའ་ཚང་ཁ་བྲལ་རྗེས་ཨ་མས་ཕྲུ་གུ་གསུམ་འཁྲིད་དེ་ཆི་ལིའི་ཧྲེང་ཏེ་ཡ་ཀོར་ཡོད་པའི་ཡང་སྤོའི་ཁྱིམ་དུ་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ནས་བསྡད། 1953ལོར་དབྱི་ཧྲ་པེར་གྱི་ཨ་མས་ཆེད་ལས་ཕྱི་འབྲེལ་དཔོན་ལ་མོང·ཝུའུ་དབྱི་ཏོ་པུའུ་ལོ་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྔ་རྗེས་སུ་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་པོ་ལི་ཝེ་ཡ་དང་ལི་པ་ནོན་དུ་བསྐྱོད། 1958ལོར་རྒྱལ་ནང་དུ་ལོག་རྗེས་ཁོང་ལ་རང་བྱུང་དང་བཟོ་སྐྲུན་རིག་པའི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་སྨི་ཀེར·ཧྥུ་ལི་ཡ་སི་ངོ་ཤེས་ནས་བཟའ་ཟླར་གྱུར།
1973ལོའི་ཟླ་9ཚེས་11ཉིན་གྱི་གཟའ་མིག་དམར་ལ་ཆི་ལིའི་སྐམ་དམག་གི་དམག་དཔོན་ཕི་ནུའོ་ཐེས་དམག་དོན་སྲིད་འགྱུར་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཏང་གི་མི་སྣ་སར་ཝ་ཏོ·ཨ་ལེན་ཏེས་འགོ་ཁྲིད་པའི་དམངས་འདེམས་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་སྟེ་དུས་ཡུན་ལོ་17རིང་གི་དམག་དོན་སྒེར་གཅོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་འགོ་ཚུགས། ད་ཐེངས་ཀྱི་སྲིད་འགྱུར་ལས་དབྱི་ཧྲ་པེར་གྱི་འཚོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་སྟེ། གཉེན་ཉེ་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་དུ་ཚུད་པ་དང་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡུལ་གྱར་ལ་མི་འགྲོ་ཀ་མེད་བྱུང་། བཟའ་ཟླ་དང་ཕྲུ་གུ་གཉིས་འཁྲིད་དེ་ཝེ་ནེ་ཙུའེ་ལར་འབྱོར་སྐབས་དབྱི་ཧྲ་པེར་གྱིས་ཁྱིམ་གྱི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རའི་ས་ཕྲན་བུ་འཁྱེར་ཡོད། ཁོང་གིས“ངའི་མི་ཚེའི་དུས་མཚམས་དང་པོ་1973ལོའི་ཟླ་9ཚེས་11ཉིན་མཇུག་འགྲིལ་སོང”ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་སྐྱོད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། མཐར་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ལས་རིགས་སུ་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
1990ལོར། དམངས་ཀྱིས་བདམས་པའི་ཙུང་ཐུང་ཕ་ཐེ་ལི་ཤིས་ཨའོ·ཨེར་ཝུན་གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་འགོ་ཚུགས། ཕ་ཡུལ་དང་གྱེས་ནས་ལོ་15སོང་རྗེས་དབྱི་ཧྲ་པེར་ཆི་ལིར་ལོག་པ་དང་ཨེར་ཝུན་གྱི་ལག་ནས་ཅ་པུའུ་ལེ་ལ·སྨི་སི་ཐེ་ལར་གྱི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཡང་བླངས་ཡོད། ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ཟླའི་ནང་ཁོང་ལ་ཆི་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་དང་། ཏན་མག་གི་ཨན་ཐུའུ་ཧྲེང་གི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ། ཆི་ལིའི་ཧྲེང་ཏེ་ཡ་ཀོ་སློབ་ཆེན་གྱི་མཚན་འཛིན་འབུམ་རམས་པའི་མཚན་སྙན་སོགས་རག་ཡོད།
དཔེ་སྐྲུན་ཚོང་པས་ཁོང་ལ“སྨད་གཡོགས་གྱོན་པའི་མའར་ཁེ་སི”ཞེས་འབོད་པ།
དབྱི་ཧྲ་པེར·ཨ་ལེན་ཏེའི་གསར་རྩོམ་གྱི་མི་ཚེར་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་སྐབས། 《རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་》ནི་ཁོང་ཉིད་རྩོམ་རིག་ལས་རིགས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཕུལ་བྱུང་ཞིག་རེད། 1981ལོར་དགུང་ལོ་99ལ་སོན་པའི་ཡང་སྤོ་ཡིས་ཟས་བཅད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྲོག་གཅོད་རྒྱུའི་ཐག་བཅད་ཅིང་། དབྱི་ཧྲ་པེར་གྱིས་ཡང་སྤོ་ལ་འཕྲིན་ཡིག་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་ནི《རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས》ཞེས་པ་དེ་ལགས། དེ་ནི་ཚིག་ཚོགས་ལ་བརྩེ་བས་བཅིངས་པ་གང་ཞིག་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་བཀོད་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡུལ་གྱར་བྱེད་རིང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྤོ་དང་ཡང་རྨོའི་ཁྱིམ་ཚང་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཚིག་མཚོན་རྣོ་ལ་དགོད་བྲོ་བའི་རྣམ་པ་བརྒྱུད་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་གི་ཁྱིམ་ཚང་གཉིས་པོའི་དར་རྒུད་བརྗོད་པ་དེས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་འཕོ་འགྱུར་མཚོན་ཡོད། 1982ལོར་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། ལོ་དེ་རང་ལ་མའར་ཁེ་སིར་ནོར་པེའི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་རག་པ་དང་། ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས་འཛམ་གླིང་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཟད་ངོ་མཚར་དང་དོན་དངོས་རིང་ལུགས་དེ་ཉིད་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་ཉམས་འགྱུར་གྱི་བཀྲག་མདངས་འཚེར་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལ་ཏིང་མེ་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཁྲོད་དུ་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་དབྱི་ཧྲ་པེར་གྱི་སྙན་གྲགས་གང་སར་ཆོད་པས་དཔེ་སྐྲུན་ཚོང་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ཁོང་ལ“སྨད་གཡོགས་གྱོན་པའི་མའར་ཁེ་སི”ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད།
དུས་རབས་21ལ་སླེབས་རྗེས་དབྱི་ཧྲ་པེར·ཨ་ལེན་ཏེའི་བརྩམས་ཆོས་ལེགས་གྲས་མུ་མཐུད་ཐོན་ཡོད། བརྩམས་སྒྲུང་《པར་རྙིང་པ་》ཞེས་པའི་ནང་《རྒྱུ་ནོར་གྱི་བུ་མོ་》དང་《རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་》ཞེས་པའི་ནང་གི་མི་སྣ་སླར་ཡང་མངོན་ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་ཇི་བཞིན་བརྗོད་པའི་མུ་འབྲེལ་རྩོམ་ཡིག་གསུམ་གྲུབ་ཡོད། བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོའི་མུ་འབྲེལ་བརྩམས་ཆོས་གསུམ་གཞན་ཞིག་ནི“བྱ་གླག་དང་མེ་གླིང་གཟིག་གི་དྲན་ཤེས”ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་ཡ་མ་ཤུན་ནགས་ཚལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་ངོ་མཚར་མཉམ་དུ་གནས་པའི་དབྱིན་ཏི་ཨན་གྱི་གདོད་མའི་ཚོ་ཁག་གི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་བརྗོད་པའི་《གཅན་གཟན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་》ཞེས་པ་ཡོད་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་སྣང་མངོན་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་《གསེར་འབྲུག་གི་འཛམ་གླིང་》ཞེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ཁེན་ནི་ཡའི་ནགས་ཁྲོད་དུ་ཐོན་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་《མི་ཆུང་གི་ནགས་ཚལ་》ཞེས་པའང་ཡོད། མུ་འབྲེལ་བརྩམས་སྒྲུང་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་རྩོམ་པ་པོས་རིགས་རྒྱུད་མི་འདྲ་བར་མཛེས་སྡུག་དང་ཞི་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་རེ་འདུན་བཟང་པོ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།