text:
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | ཡུལ་ལྗོངས། རྫ་ཆུ་རུ་ཆུ་ཐོག་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དཀའ་པས་དུམ་བུར་ཕྱེ་སྟེ་སོ་སོར་བགོས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༢༡༠༠ལོའི་དུས་སུ་ཆུ་བོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་ཆེས་སྔ་བའི་ཚོ་ཁག་བྱུང་བ་དང་། ལྕགས་ཆས་དུས་རབས་ཀྱི་པྰན་ཁྲང་ཞེས་པའང་ཆུ་བོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་གནས་མྱོང་སྟེ།...
by སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས་པ། | ཡུལ་ལྗོངས། ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་རྒྱ་ཚ་རྫོང་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་ཡུལ་ཚོ་རུ་ཡོད། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དགོན་པ་ནས་ཆུ་ཚོད་བཞིའི་ནང་ལ་ང་ལ་སླེབས་ཐུབ་ཀྱང་། ས་ཆ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་ 5000m ཙམ་ན་ཡོད། མཚོ་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ཡིན་ཞིང་།...


c: text/html

text:
ཡོ་ག་ལག་ལེན་དམར་ཁྲིད་དབུ་ཚུགས་པ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས ༢༣ ཉིན་སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༥༦ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས། དྷ་སའི་ལྷ་རྒྱལ་རིའི་མདུན་ཐང་དུ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ལས་གཞིར་གཏོགས་པའི་དབུགས་སྦྱོང་ཡོ་གའི་ལག་ལེན་བྱེད་ཐབས་སྐོར་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་ཞིག་ཚོགས་གནང་ཡོད།
དེར་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་དྷ་ས་ས་གནས་འགོ་འཛིན་སྐུ་ངོ་ཟླ་བ་རིན་ཆེན་ལགས་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཙོས་ཡོ་གའི་དགེ་ཆེ་སྨན་པ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་དང་། ཡོ་གའི་དགེ་རྒན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ལགས། དེ་བཞིན་དོན་གཉེར་ལྡན་པའི་མི་མང་བརྒྱད་བཅུ་ལྷག་ཙམ་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད།
དེ་ནས་དབུ་བཞུགས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ཀྱིས་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་པའི་ལས་གཞི་འདིའི་ངོ་སྤྲོད་དང་། གལ་ཆེ་ཚུལ། མང་ཚོགས་གང་མང་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཞིང་ཉིན་ལྟར་དབུགས་སྦྱོང་ལག་ལེན་གནང་བའི་སྒོ་ནས་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་གྲུབ་རྗེས་དྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་དབུགས་སྦྱོང་ཡོ་ག་ལག་ལེན་གནང་བའི་སྐབས་ཡོ་གའི་གྱོན་ཆས་ཆ་ཚང་ཞིག་རིན་མེད་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཚང་མ་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས། དེ་ནས་ཡོ་གའི་སྨན་པས་ཡོ་ག་ལག་ལེན་དམར་ཁྲིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་ས་ཕྱོགས་དེ་གར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་རིང་མི་མང་ལ་དམར་ཁྲིད་བྱས་ནས་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད།
དེ་ནས་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ ནས་བཟུང་ཉིན་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་སྨན་པ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་ལྷ་རྒྱལ་རིའི་རྒན་གསོ་ཁང་གི་རྒན་གྲས་རྣམས་ཀྱི་གཙོས་དྷ་སའི་མི་མང་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་ཉིན་ལྟར་ཕྱི་དྲོ་ཕྱག་ཚོད་ 3 - 4:30 བར་ལག་ལེན་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཡོད། དེ་ནི་རྒས་པ་གསོ་བའི་ཡོ་ག་ཞེས་ལུས་གཞོན་སོ་དོད་པོར་གནས་ཐུབ་ཅིང་ནད་གཞི་སྔོན་འགོག་གི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན། ཡོ་གའི་ལག་ལེན་སློབ་ཁྲིད་དང་ལྷན་དུ་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་མི་སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཞུས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཟས་སྐོམ་བསྟེན་སྟངས་སྤྱི་དང་། རང་གི་རང་བཞིན་ལ་གཞིགས་པའི་ཟས་སྐོམ་སྤང་བླང་བྱེད་ཐབས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་། ཉིན་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ཉིན་ལྟར་མང་ཚོགས་ནས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད།
དེ་དང་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཚོགས་ཁང་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་དབུ་འབྱེད་གནང་བའི་ཡོ་གའི་དེབ་《 ཡོ་ག་ལས་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཤེས་བྱ། དེབ་ཕྲེང་༩》 ཞེས་པ་སྨན་པ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་དེ་ཡོ་ག་ལག་ལེན་དམར་ཁྲིད་ལ་ཉམས་ཞུགས་གནང་མཁན་དོན་གཉེར་ཅན་ཡོངས་ལ་རིན་མེད་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས་ཡོད། མ་འོངས་ཡོ་ག་དེ་དག་མུ་མཐུད་ཉམས་ལེན་ཡོང་ཆེད་ས་གནས་སོ་སོར་དེའི་ཐོག་དོ་དབྱིངས་ལྷག་པར་ཡོད་པ་གཅིག་ལ་སྣེ་ཁྲིད་པའམ་བསྐུལ་མ་གཏོང་མཁན་རྒན་བདག་གི་ཚུལ་དུ་བཀོད་བསྒྲིག་ཞུ་འཆར་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ། དྷ་སའི་ཁུལ་དུ་དོན་གཉེར་བ་གཅིག་ལ་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ལེགས་སྐྱེས་སྟོང་མིན་ཙམ་གནང་ནས་བསྐོ་མངགས་ཞུས་ཡོད། ཡོ་གའི་ལས་གཞི་འདི་གཙོ་བོ་རྒན་གྲས་གཙོས་དོན་གཉེར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གཅེས་སྲུང་དང་། ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་རིམ་པས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་ལ་བསྐོར་བསྐྱོད་གནང་འཆར་ཡོད།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 06.04.2017 ཉིན། 12:15 PM<< སྔ་མ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༄༅།།གངས་ལྗོངས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བདུན་པ་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་དུ་འཚོགས་པ།
དང་པོ། གངས་ལྗོངས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྒྱུད་རིམ།
གངས་ལྗོངས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ནང་ཆོས་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་ཆེན་འདི་ནི། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ ལོར་སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་བསྟན་བདག་ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས་ཆོས་ཀྱིི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལ་སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་ཁྲི་ཐོག་༤༤ པ་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་ཡོན་ཏན་དང་། སེར་ཤུལ་དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་བསོད་ནམས་སོགས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བའི་བགྲོ་གླེང་ཞིག་འཚོགས་ཐུབ་ན་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། ལྷག་པར་གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བློ་མིག་ལྡོང་ཞིང་རང་ལྟ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་ངན་འདིར་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྔགས་ཀུན་གྱི་ཡང་སྙིང་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ཕྱོགས་ལ་དགོས་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་སྐབས་བབ་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་ཁྲིད་སྦྱོང་མཛད་བཞིན་པ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་དོགས་སློང་སོགས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཆེ་ལུགས་ཞུས་པ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ངང་ནས་ཞལ་བཞེས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བླ་ན་མེད་པ་གནང་སྟེ་ཐེངས་དང་པོ་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་དུ་འཚོགས། སྐབས་དེར་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་། སྐུ་འབུམ་དགོན། རྔ་པ་ཀིརྟི་དགོན། རྔ་པ་སྒོ་མང་དགོན། རེབ་གོང་རོང་བོ་དགོན་ཆེན། འགོ་ལོག་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་དང་གཙང་དགོན་པ། ལབ་དགོན་པ། ཟིལ་དཀར་དགོན། དཀར་མཛེས་དགོན། བྲག་འགོ་དགོན། དར་རྒྱས་དགོན། རྫ་ཆུ་ཁའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཁག་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་སོན་པའི་མཁས་དབང་གདོང་ལྔའི་དབང་པོ་དག་གིས། རྒྱ་བོད་དབུ་མའི་གཞུང་གི་ལྡིང་ཁང་ནས་རིགས་པའི་རོལ་རྩེད་དང་ལུང་གི་རྔ་གསང་ལྡིར་བས་ཕན་ཚུན་བློ་སྐྱེད་ཀྱི་གྲུ་ཆར་བར་མེད་དུ་འཇོ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི། དེང་སྐབས་སུ་བགྲོ་གླེང་གི་མིང་བཏགས་ཏེ་གཏམ་འཆལ་དང་ཚིག་ངན་གྱིས་འུར་ཚོགས་དག་དང་གཏན་ནས་མི་མཚུངས་སོ། །
དེའི་ཕྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་༦ པའི་ནང་དུ་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གཉིས་པ་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་རྩེ་ཁོག་བུ་རྒུ་དགོན་དུ་འཚོགས་ཤིང་། དབུ་མའི་གཞུང་གི་དཀའ་གནད་ཆེན་པོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་གནང་སྟེ་བསྟན་ལ་སྨན་པའི་ལག་ལེན་དངོས་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། སླར་ཡང་ལོ་དེ་གའི་ཟླ་༡༠ པའི་ནང་དུ་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་དུ་འཚོགས། སྐབས་དེར་དགོས་དབང་གིས་ཉིན་དང་པོ་གསུམ་ལ་འདུལ་བ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཐད་ནས་དང་། ཉིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་སྔགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་བགྲོ་གླེང་གནང་སྟེ། དེང་གི་དུས་འདུལ་བསྟན་ཉམས་དམས་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། གཞི་གསུམ་གྱི་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་གནང་བ་དེས། དགོན་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྔོན་ཆད་དང་མི་འདྲ་བའི་བློ་སྐྱེད་དང་འཁྲུལ་སེལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༢ ལོར་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བཞི་པ་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་འགོ་ལོག་རྭ་རྒྱ་དགོན་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་སུ་འཚོགས། སྐབས་དེར་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་བཤེས་བླ་སྤྲུལ་མཁས་པ་སློབ་གསོ་བ་སོགས་སྔར་ལས་ཀྱང་མང་བ་ཕེབས་ཤིང་དབུ་མའི་གཞུང་གི་སྤྱི་དོན་གྱི་གནད་ཆེ་བའི་དྲི་བ་ཁག་གཅིག་གི་ཐོག་ལ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་གནང་ཞིང་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དགོངས་བཞེད་མཐར་ཐུག་པ་གསལ་བར་མཛད་དེ་ལོག་སྨྲ་འབྱུང་པོའི་གཏམ་གྱི་ཚང་ཚིང་དམིགས་མེད་དུ་བཅོམ་པའི་ཚུལ་སོགས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ།
ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་དུ་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་ལྔ་པ་དེ་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་དུ་འཚོགས། སླར་ཡང་འདུལ་བ་དང་སྔགས་ཕྱོགས་ལ་བགྲོ་གླེང་གཙོ་བོར་བྱས་ཤིང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དང་ལག་ལེན་མང་པོ་ཞིག་གི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་ལ་དཔྱད་པ་ན་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་གཡུལ་དུ་ཟ་བ་མང་པོ་ཐོབ།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༣ ལོར་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་དྲུག་པ་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་གཙང་དགོན་པ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང་དུ་འཚོགས། སྐབས་དེར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དབུ་མའི་སྐོར་ནས་བགྲོ་གླེང་མཛད་ཅིང་། རྗེ་བླ་མའི་རང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱོང་ལུགས་དང་དབུ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཕྲ་རགས་དང་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དེ་དེར་འདུས་པའི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་དབང་ཡོངས་རང་ལུགས་གཙང་མ་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་གཏིང་ཚུགས་པའི་བློ་སྐྱེད་བྱུུང་ཞེས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་གླེང་། དེ་ནས་ལོ་ཤས་རིང་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་གིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། བགྲོ་གླེང་འཇུག་སྐྱོང་མ་ཐུབ་རང་དགར་ལུས།
གཉིས་པ། ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བདུན་པ་ད་ལོར་འཚོགས་པ།
ཉེ་བའི་ཆར་བོད་རབ་གནས་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་ཧོར་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ནས་ ༡༠ བར་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༣ བར་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་ལ། གངས་ལྗོངས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་དུ་འཚོགས། ད་ལོའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་སྟེ། གདན་ས་སེར་འབྲས་དགེ་གསུམ་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་རྣམ་པའི་གཙོའི་དགེ་བཤེས་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་དང་། སེར་ཤུལ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་རྣམ་པ། པེ་ཅིང་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་ཅན་རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ། པེ་ཅིང་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་འཇིགས་མེད་བསམ་འགྲུབ། དཀར་མཛེས་ཡིག་ཚགས་ཁང་གི་ཡིག་སྒྱུར་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སྡེ་རོང་ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་མཁས་དབང་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། དགེ་རྒན་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན། དགེ་རྒན་ཤ་བོ་ཀླུ་རྒྱལ། བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་བཀའ་བསྟན་དཔེ་བསྡུར་ཁང་གི་ལྡོང་ཆུ་ཤེལ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དགེན་བྱམས་པ། དགེ་རྒན་དགེ་འདུན། དགེ་རྒན་རྨེ་རུ་ཡུལ་ལྷ་ཐར། དགེ་རྒན་ཀུན་དགའ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་བསོད་ནམས་རྒྱལ། གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ལྡོང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་འཕྲིན་སྦྱོར་ཀུན་འདུས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དགེན་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ། བཙན་པོའི་མགར་གྱི་དྲ་བའི་གཙོ་བདག་ཁཱ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། ཞིབ་འཇུག་པ། ཆེད་མཁས་པ་སོགས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཁས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་གདན་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་ཏེ་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བའི་སྐོར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཅེས་པ་དག་གི་དོན་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤྲོས་ཏེ་བརྒལ་བརྟགས་རིགས་ལམ་གྱིས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་མཛད་ཅིང་། ཆེད་མཁས་པ་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་སྣ་མང་ལ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་གནང་། དེ་ཡང་ཉིན་དང་པོར་སེར་ཤུལ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཙོ་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་བློ་ཤེས་ཀྱིས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་མདོར་འཛིན་མཛད། དེ་ནས་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་བསྟན་བདག་༸ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་མཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་འདི་ཚོགས་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་། སྤྱིར་ན་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་ངོས་ཐད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་སློབ་གཉེར་གལ་ཆེ་ཚུལ་དང་། དེ་དང་ཆབས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་དགོས་ལུགས་སོགས་ནས་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གནང་། དེ་ནས་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་དངོས་གཞི་དབུ་འཛུགས་སྐབས་སུ། སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་བློ་ཤེས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ངོ་སྤྲོད་དང་དམིགས་ཡུལ་སོགས་ནས་གསལ་བཤད་གནང་། དེ་ནས་མཁས་དབང་སོ་སོས་དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་སྐོར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་གསུང་བཤད་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གནང་ཞིང་། དེ་དག་ལ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ཞིབ་ཡིད་ཚིམས་པ་མཛད། ཉིན་གཉིས་པར་སེར་ཤུལ་དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་བསོད་ནམས་མཆོག་གིས་མདོར་འཛིན་མཛད་དེ། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཁག་ཅིག་དང་། སློབ་ཆེན་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་རེས་མོས་ཀྱིས་གཞུང་དང་རིག་གནས་སྣ་ཚོགས་ལ་སྔར་ལྟར་བགྲོ་གླེང་དཔྱད་ཞིབ་གནད་ལ་ཁེལ་བ་མཛད། དགོང་མོར་སེར་ཤུལ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཉེར་བ་ཡོངས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་ཆེན་མོ་འཚོགས་ཏེ། སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་ཀྱིས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ལ། དང་པོར་ཟུར་རྙིང་འཛིན་གྲྭས་ཚད་མ། ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭས་ཕར་ཕྱིན། དབུ་མ་དང་འདུལ་བ་དང་མཛོད་གསུམ་ཡང་རང་རང་གི་ཐད་ཀའི་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོས་ཁ་གསལ་ལ་བྱང་ཆ་ལྡན་པའི་རྟགས་གསལ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་རེ་གཏོང་ཞིང་། ཆུ་ཚོད་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀྱི་རིང་བཀའ་པོད་ཆེན་པོ་ལྔའི་དམ་བཅའ་ཆེན་མོ་འཚོགས་ཏེ་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།
ཉིན་གསུམ་པར་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཡར་རྒྱས་མཆོག་གིས་མདོར་འཛིན་མཛད་དེ། གཙོ་བོ་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཁག་གིས་རང་རང་ཆེད་མཁས་ཞིབ་འཇུག་མཛད་པའི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས། ཚན་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་གསུང་བཤད་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་སྔོན་ཆད་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའི་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་མཛད་དེ་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་གླེང་སྟེགས་གལ་ཆེན་ཞིག་བསྐྲུན་པས། ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་དང་སེར་སྐྱ་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་གདན་ཐོག་གཅིག་ཏུ། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་དགེ་བཤེས་དང་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་སློབ་ཆེན་དགེ་རྒན་ཁག་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་ལྟ་གྲུབ་སྣ་མང་། ཆོས་ལུགས་སྣ་མང་། རིག་གནས་སྣ་མང་བཅས་ལ་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་གནང་བའི་ཚོགས་འདུ་འདི་ལྟ་བུ་སྔོན་ཆད་མཐོང་ཐོས་མ་མྱོང་ཞེས་དེ་འདུས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་གླེང་།
ཉིན་བཞི་པར་གདན་ཞུ་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པའི་གཙོའི་ཚོགས་འདུ་བ་ཡོངས་མདོ་ཁམས་རྫ་ཆུ་ཁའི་ས་གནས་སུ་ཆེས་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྫ་དཔལ་དགེའི་མ་ཎི་རྡོ་འབུར་ལ་གནས་གཟིགས་དང་། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་རི་གྲགས་ཅན་རྫ་ཡི་རྫ་རྒྱལ་འཕེན་ཕྱུག་ལ་རླུང་རྟ་བསང་གསོལ་དང་འབྲེལ་ཆེས་མཐོ་སྒང་གི་སྤང་ལྗང་ལ་སྤྲོ་གསེང་མཛད། ཕྱི་དྲོར་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་རྟེན་གཙོ་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཚེམས་དང་། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཕྱག་ཕྲེང་། དཔལ་ནལེནྜའི་གཎ་ཌཱི། མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེས་ཕྱག་བཟོའི་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་གཙོའི་རྟེན་གཙོ་ཁག་ལ་གནས་མཇལ་མཛད།
གསུམ་པ། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དང་པོའི་མཐོ་རིམ་རབ་འབྱམས་པའི་མཛད་སྒོ།
བོད་རབ་གནས་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་ཧོར་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༥ ཉིན། དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ལ་ཕེབས་པའི་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་ཡོངས་དང་། སེར་ཤུལ་དགོན་པ་རང་གི་ཁྲི་ལས་ཟུར་རྣམ་པའི་གཙོའི་གྲྭ་ཚང་ཁག་བཞིའི་ལས་སྣེ་རྣམ་པ། དགེ་འདུན་སྟོང་གསུམ་ལ་ཉེ་བ་ཚོགས་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཚོགས་ཏེ། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དང་པོའི་མཐོ་རིམ་རབ་འབྱམས་པའི་མཛད་སྒོ་དབུ་འཛུགས་གནང་། དེ་ལ་ཐོག་མར་སེར་ཤུལ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཙོ་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་བློ་ཤེས་མཆོག་གིས། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་དམིགས་ཡུལ་དང་བརྒྱུད་རིམ་སོགས་གསལ་བཤད་གནང་། དེ་ནས་སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་བསྟན་བདག་༸ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེ་ ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས། སྤྱིར་སེར་ཤུལ་དགོན་དང་ལྷག་པར་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ངོ་སྤྲོད། ཕྱི་ནང་གི་དཀའ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་རིང་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དང་ཕྱ་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས་པའི་ཚུལ་སོགས་དང་། སློབ་མ་སྐྱོང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྟངས་དང་སྐྱོང་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ལུགས་དང་། བསླབ་བྱའི་གཞུང་ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་རྒྱ་གཞུང་དང་སྤྱི་གཞུང་ཡིན་ལུགས་དང་། མ་འོངས་པར་སློབ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་སློབ་མ་ཆོས་བརྒྱུད་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སློབ་སྦྱོང་གྲུབ་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་དེའི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཞིག་དང་། སློབ་གླིང་འདི་ནས་དགོན་པ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་གང་དུ་སོང་ཡང་། ཡུལ་དགོན་སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་དུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་གཏན་ནས་མི་རུང་བའི་ཚུལ་སོགས་ལས་གསུང་བཤད་གནད་ཆེ་ལ་དོན་ཟབ་པ་མང་པོ་གནང་། དེ་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཤིས་གཞོན་པ་ནོར་བུ་རྒྱལ་མཚན་དང་། གདན་ཞུའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་གསུམ་དང་གཙང་བཀྲིས་ལྷུན་པོ་ནས་དངོས་སུ་ཕེབས་མ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤིས་ཚིག་གནང་བ་རྣམས་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་། དེ་ནས་སེར་ཤུལ་རྫོང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་པུའུ་ཀྲང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲུང་དང་། དགོན་པའི་སྒྲིག་སྲུང་དགོས་པའི་གསུང་བཤད་གནང་། དེ་ནས་སྐུ་མགྲོན་གྱི་ནང་ནས་དགེ་འདུན་པའི་འཐུས་ཚབ་གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཙོ་གཞོན་པ་ལྡོང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་། སྐྱ་བོའི་འཐུས་ཚབ་སྡེ་རོང་ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་སྒོའི་མྱོང་ཚོར་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་དགོན་པ་དང་སློབ་གླིང་ཚང་མས་སེམས་སུ་བཅངས་དགོས་པ་དང་། ལག་ལེན་ལ་ཁེལ་དགོས་པ་དག་གནང་།
དེ་ནས་མཛད་སྒོའི་ལས་རིམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་སེར་ཤུལ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གསར་དུ་བཙུགས་ནས་ད་ལོའི་བར་ལོ་བཅུ་དྲུག་རིང་ལ་བསྟན་བདག་ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་ཁྲིད་དེ། དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཁག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས། དགེ་རྒན་རྣམ་པས་རྒྱུན་རིང་འབད་འབུངས་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་དང་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་བྱས། སློབ་གཉེར་བ་ཡོངས་ཀྱིས་བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ཐུན་མོང་རིག་གནས་དང་བསྡུས་གྲྭ་ཁག་གསུམ་གཞུང་ཆེན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གཞུང་གསར་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་དང་། དབུ་མ་གསར་རྙིང་། འདུལ་བ་གསར་རྙིང་། མཛོད་གསར་རྙིང་། སྔགས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་བཅས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་འཛིན་གྲྭ་ཡོངས་སུ་ཚང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་སྐབས་དང་པོའི་མཐོ་རིམ་རབ་འབྱམས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་བྱུང་བ་རྣམས་སློབ་གླིང་འདིའི་ཆེས་ཐོག་མའི་གྲུབ་འབྲས་དང་པོ་ཡིན་པས་མཐོ་རིམ་རབ་འབྱམས་པའི་ལག་ཁྱེར་དང་དཔང་ཡིག ལེགས་འབུལ་གྱ་ནོམ་པ་གནང་ཞིང་། དེ་དང་ཆབས་གཅིག་ཏུ་སྐབས་གཉིས་པའི་དབུ་མ་རབ་འབྱམས་པ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། སྐབས་གཉིས་པའི་ཕར་ཕྱིན་འབྱམས་པ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་དང་། སྐབས་དང་པོའི་ཚད་མ་རབ་འབྱམས་པ་སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད་བཅས་ལ་ཡང་རབ་འབྱམས་པའི་ཕྱག་ཁྱེར་དང་དཔང་ཡིག་ལེགས་འབུལ་བཅས་གནང་། དེ་ནས་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་རྐང་འཛིན་དགེ་རྒན་ཐུབ་དགའ། དགེ་རྒན་དོན་དགའ། དགེ་རྒན་བསྟན་པ་འཕྲིན་ལས་གསུམ་ལ་སེར་ཤུལ་དགོན་པའི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པར་བསྐོ་བཞག་གིས་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མ་སོགས་གཏེགས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས། དེ་ནས་སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་ཁྲི་ལས་ཐོག་པས། སེར་ཤུལ་དགོན་གྱི་བསྟན་བདག་བླ་མ་དང་དགོན་པའི་གཞུང་ཁག་བཞིའི་སྐུ་ཚབ་གནང་སྟེ། མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་རྣམ་པར་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་རིང་སློབ་ཁྲིད་དང་སྒྲིག་འཛུགས་སོགས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་སྐུ་ངལ་ཚད་མེད་སྐྱོན་པར་བཀའ་དྲིན་ངོ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་མཐར། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་ཐོས་བསམ་ནས་མཚན་ཐོ་སྒྲོགས་སྦྱང་གིས། དགེ་བཤེས་དང་དགེ་རྒན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་དང་ཕྱག་རྟགས་གྱ་ནོམ་པ་གནང་།
དེ་ནས་མཇུག་མཐར་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སེར་ཤུལ་དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་བསོད་ནམས་ཀྱིས། ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་གི་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་དང་། བསྟན་བདག་བླ་མའི་གཙོའི་དགོན་པའི་ལས་བྱེད་རྣམ་པ། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་སའི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམ་པ། དགེ་འདུན་འདུས་དམངས་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་མཛད་སྒོ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་མཛད། དེའི་ཕྱི་དྲོར་ཆུ་ཚོད་གསུམ་པའི་ཐོག་ལ། སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཙོ་སྒྲུབ་གནང་བའི་སེར་ཤུལ་དགོན་བྱང་ཆུབ་འོད་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་དང་། བྱང་ཆུབ་འོད་དྲ་ཚིགས་ཤར་གཏོང་གི་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་བསྡུས། དེ་ནས་ཉིན་ལྔའི་རིང་གི་བགྲོ་གླེང་དང་མཛད་སྒོ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བསྔོ་ལྟ་བུར་དགེ་བཤེས་རྣམ་པའི་གཙོའི་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་དང་། མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པ་ཡོངས་མཉམ་འཚོགས་ཀྱིས་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་དང་། མཇུག་ཏུ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་བསྔོ་བས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་ཐེངས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་དང་མཛད་སྒོ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང་འགྲོ་བ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་སྨན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཇུག་བསྡུས། དེའི་དགོང་མོར་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་སེར་ཤུལ་རྫོང་ཐོག་ཏུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བྱང་སྡེ་ཉི་མ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་ཆེན་མོར་གསོལ་ཚིགས་རྒྱས་པ་གནང་། དེ་དང་སྟབས་གཅིག་ཏུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གླུ་བ་གླུ་མ་ཁག་གཅིག་གིས་བྲོ་གར་དང་གླུ་དབྱངས་སྣ་ཚོགས་ཕུལ་ཞིང་། བགྲོ་གླེང་དང་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལུགས་ལེགས་ཀྱི་ངང་ནས་མཇུག་གྲོལ་བ་བྱས་སོ། །
ཞེས་གངས་ལྗོངས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བདུན་པ་དང་། བཀའ་པོད་ལྔ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དང་པོའི་མཐོ་རིམ་རབ་འབྱམས་པའི་མཛད་སྒོ་གཉིས་མདོ་ཁམས་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་དུ་འཚོགས་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་སུ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན།


text:
བོད་ཀྱི་དཔེ་སྐྲུན་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་ལགས་ནི༡༩༥༧ལོའི་ཟླ༦པར་མདོ་སྨད་བསང་ཆུ་རྫོང༼ད་ལྟ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུས།༽ རྒྱལ་མོ་དགོན་ཞང་དུ་སྐྱེས། ད་ལྟ་ཁོང་གིས་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་དང་། རྩོམ་ཞུས་པ་ཆེན་མོ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་སློབ་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་དགེ་རྒན། ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་གི་གདན་ཞུས་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན་སོགས་ཀྱི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་ཡོད།
རིག་པའི་གཤོག་རྩལ་ཤེས་བྱའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ངོམ་པའི་ལས་གནས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་མར་འཛུགས།
ཁོང་ནི༡༩༧༦ལོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཀན་ལྷོ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་ལས་གནས་བགོས། ༡༩༧༦ལོ་ནས༡༩༨༢ལོའི་བར་དེ་གའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་བོད་ཡིག་དཔེ་དེབ་ཀྱི་པར་ཞུས་དང་ཡིག་སྒྱུར། དཔེ་སྒྲིག་བཅས་ཀྱི་ལས་ལ་གཞོལ། ༡༩༧༨ལོ་ནས༡༩༨༡ལོའི་བར་དུ་སྔ་ཕྱིར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་དུ་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་དང་བོད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་དཔེ་ཁྲིད་བཅས་ལ་ཞུགས། ཁོང་གི་སྔ་མའི་དགེ་རྒན་དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས་ལགས་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་དང་། ངག་དབང་ཆོས་དར། ལྷག་པར་དུ་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་སོགས་དགེ་རྒན་བཀའ་དྲིན་ཅན་མང་པོའི་དྲུང་དུ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་རྩོམ་རིག ལོ་རྒྱུས། མངོན་བརྗོད། གྲུབ་མཐའ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྦྱང་བ་མི་དམན་པ་བྱས། ༡༩༨༢ལོའི་ཟླ༩པར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཁག་གི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཆེད་གཉེར་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་ཤིང། སྔ་ཕྱིར་དགེ་རྒན་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་དང་། གདན་ཞུས་དགེ་རྒན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང། མཆོག་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ། མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་འོད་གསལ་དང་སྐལ་བཟང་འགྱུར་མེད་སོགས་བོད་རིགས་དགེ་རྒན་རྣམས་དང་། དེ་མིན་རྒྱ་རིགས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བོད་མིང་དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་མཚོ། ཀུན་ཡུས་ཧྥང་སོགས་ཀྱི་ཞབས་པད་སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་སྐོར་དང་། བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་དང་རྒྱའི་གནའ་བོའི་སྐད་ཡིག་དང་དེང་རབས་ཀྱི་སྐད་བརྡ། མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་སྐོར་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བྱས་པ་དེས་ཕྱིས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཐད་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས།
༡༩༨༨ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་ལས་གནས་སྤར་ཏེ་བོད་ཡིག་དཔེ་དེབ་དང་《བཀའ་བསྟན།》དཔེ་བསྡུར་མའི་དཔེ་སྐྲུན་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་ཞོར་དུ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ཆུ་ཚད་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མི་དམན་པར་བརྟེན་ནས་དུས་ཡུན་ལོ་གཅིག་གི་ཡུན་ཙམ་ལ། ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་སྨྲ་བའི་མཁས་དབང་བསམ་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་《སྐར་རྩིས་ཀུན་འདུས་ནོར་བུ།》སྟོད་ཆ་དང་སྨད་ཆ་དེབ་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་ཀ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་། དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པས་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་དང་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བ་མ་ཟད་བྱ་དགའ་ཡང་གང་མང་ཐོབ། ༡༩༩༠ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་གཞོན་པ་དང་བོད་ཡིག་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དུ་བསྐོས་པ་ནས་དུས་ཕྱིས་བར་དུ། ལོ་རེའི་བོད་ཡིག་དཔེ་དེབ་དཔེ་སྐྲུན་གྱི་འཆར་གཞི་འགོད་པ་དང་ལག་བསྟར་གྱི་གཙོ་འགན་ཁུར་བ་མ་ཟད། དཔེ་དེབ་གལ་ཆེན་གྱི་མ་ཡིག་ཞིབ་བཤེར་དང་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བའི་འགན་ཡང་ཁུར་ཡོད་ལ། སྐབས་ལ་ལར་《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ།》དུས་དེབ་ཀྱི་མཐའ་མའི་ཞུ་དག་གི་བྱ་བའི་འགན་ཡང་ཁུར་མྱོང་། ཁོང་གིས་མགོ་ཁྲིད་དང་འབད་བརྩོན་གནང་འོག ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་《བཀའ་བསྟན།》(དཔེ་བསྡུར་མ)དཔེ་ཚོགས་དེབ་༢༣༢ཅན་པར་སྐྲུན་སྔ་གཞུག་ཏུ་ལྷོ་ནུབ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ལས་གཞན་ད་དུང་《གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་གི་ཉིང་བཅུད།》དང་། 《དེང་རབས་མཁས་པའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》《མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག། 》ཅེས་པ་དང་། 《ཁྱད་ནོར།》ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་སོགས་རིག་གཞུང་གི་རང་བཞིན་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་དཔེ་དེབ་སྐོར་ཞིག་ཇུས་འགོད་དང་དཔེ་སྐྲུན་པ་གནང་སྟེ་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པར་བྱ་དགའ་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་། ཁོང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་འགན་ཡང་ཁུར་བའི་《རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད།》དང་། 《གེ་སར་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》《བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས།》《སྡེ་དགེ་པར་ཁང་གི་དཀར་ཆག་ཆེན་མོ།》《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མཛེས་རྩལ་སྤྱི་བཤད།》《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》སོགས་དཔེ་དེབ་ལ་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོའི་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཐོབ་པ་མ་ཟད་བྱ་དགའ་ཡང་ཐེངས་མང་ཐོབ།
མཁས་དབང་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པ།རྣམ་དཔྱོད་དང་རིག་རྩལ་གྱིས་བསྐྲུན་པའི་སྣང་བརྙན་ཕྱི་རབས་ན་གཞོན་གསར་པའི་བགོ་སྐལ་དུ་འཇོག་པའི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པར་མངོན་པ།
༡༩༩༦་ནས་བཟུང་བྱ་བའི་དགོས་དབང་གིས《བཀའ་བསྟན།》དཔེ་བསྡུར་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་དབུ་འཛིན་གཞོན་པའི་འགན་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཁུར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཐད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་གྲངས་གནད་ཆེན་ཏེ་《བཀའ་བསྟན་འགྱུར།》(དཔེ་བསྡུར་མ།)པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་དབང་མང་པོས་གདེང་འཇོག་ཚད་མེད་གནང་བ་དང། 《བསྟན་འགྱུར།》ཁག་དང་པོར་༡༩༩༧ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་བྱ་དགའ་སྟེ་སྐབས་གསུམ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔེ་དེབ་བྱ་དགའ་ཐོབ། ༡༩༩༧ལོར་རྩོམ་ཞུས་གཞོན་པའི་ལས་ཐོབ་མནོས་པ་དང་།༢༠༠༤ལོར་རྩོམ་ཞུས་ཆེན་མོའི་ལས་ཐོབ་མནོས། ༡༩༩༧ལོ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མིའི་འགན་བཞེས་པ་དང། ༢༠༠༦ལོ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་གྱི་འགན་བཞེས་ཡོད།
མི་རིགས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་ལ་མི་རིགས་དེ་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་གསལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་ངེས་ཏེ། ང་ཚོ་རྗེས་རབས་པས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་འདོད། རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་ལགས་ཀྱིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་བརྒྱུད་མྱོང་བའི་ལམ་ཁར་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་གི་འབྲས་བུས་ཕྱུར་བུར་གཏམས་ཤིང་། བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་དང་སྒོས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཐད་དུ་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་འབྲས་བུ་བླངས་ཡོད། ༡༩༩༥ལོར་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ།》ཞེས་པ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། དེབ་འདི་ལ་༡༩༩༦ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་ཡིག་ཀློག་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་གསུམ་པ་དང་། སི་ཁྲོན་བོད་རིག་པའི་རིག་གཞུང་ཚོགས་པས་གནང་བའི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ཕུལ་བྱུང་ཅན་བཅས་ཀྱང་ཐོབ་མྱངས། དེབ་འདི༢༠༠༤ལོར་པར་གཞི་ཐེངས་གཉིས་པ་པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། ༢༠༠༦ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཇོ་མོ་གླང་མའི་བརྩམས་ཆོས་བྱ་དགའ་ཨང་གཉིས་པ་བཅས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཡང་ཐོབ་མྱངས་བས་མཚོན། ཁོང་གི་དེབ་དེ་ནི་སྔོན་རབས་ལོ་རྒྱུས་གཞན་དག་བསྐྱར་འབྲི་དང་ལད་ཟློས་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ལོ་ཚིགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་དང་ལྷག་པར་དུ་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་དང་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་སོགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་རང་བློས་གང་ལྕོགས་སུ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཐོག བོད་ཡིག་ལོ་རྒྱུས་ནང་གནས་ཚུལ་མི་གསལ་བ་དང་བྱུང་བ་སྟོང་བའི་རིགས་རྣམས་ཡིག་རིགས་གཞན་དག་ལས་ཁ་སྐོང་དང་ཟུར་ལྟ་རུ་བཟུང་སྟེ་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བྲིས་ཡོད་ལ། སྒོས་སུ་སྔ་རབས་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བོད་དབུས་གཙང་གི་རྒྱལ་བློན་དང་ཆོས་འབྱུང་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཆོས་ལུགས་རྐྱང་རྐྱང་འབྲི་བའི་སྲོལ་ལས་བརྒལ་ཏེ། བོད་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་པའི་མི་རིགས་གཞན་དག་དང་བོད་ས་གནས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཁ་གསབ་དང་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་ནི་དཔེ་དེབ་འདིའི་དགེ་མཚན་ཞིག་ཏུ་འཁུམས་ཤིང་། རྩོམ་གཤིས་ཐད་ཕལ་སྐད་དང་བརྡ་ལོག་མ་འདྲེས་པར་བོད་ཐུན་མོང་གིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཡིག་སྐད་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཇུག་པའི་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱང་བྱའི་ཟུར་ལྟར་འོས་ཤིང་འཚམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་དང་ནང་སྒོས་སུ་རང་རིགས་གསར་སློབ་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། སྔ་གཞུག་ཏུ་ལྷོ་ནུབ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ལས་གཞན་ད་དུང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཚན་དང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ། དཀར་མཛེས་ལས་བྱེད་སློབ་གྲྭ་སོགས་ཀྱི་སློབ་དེབ་དང་ཁྲིད་གཞིར་བཟུང་བར་མ་ཟད་བོད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་རྒྱུགས་གཞིར་ཡང་འདེམས་མྱངས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་མཁན་རྣམས་དང་སྒོས་སུ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་དག་གིས་དགའ་བསུ་དང་གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག
རིག་གཞུང་གཏམ་བཤད་གནང་བཞིན་པ།མི་རིགས་ལ་བཅངས་བའི་ལྷག་བསམ་གྱི་མཛད་རྗེས་ཟུངས་ཁྲག་གིས་བསྐྲུན་པའི་རིག་པའི་འོད་ཟེར་ལན་སྟོང་འཁྱིལ་བ།
གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་གང་མང་ཞིག་ཀྱང་བོད་ཁམས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་གཙོ་གྲས་རྣམས་སུ་བཀོད་ཡོད་དེ། 《ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་མ་ཡུམ་སུ་ཡིན་ལ་དཔྱད་པ།》དང་།《རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ལ་དཔྱད་པ།》《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སུམ་པ་དང་སུམ་པའི་རྒྱལ་ཁམས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།》 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་བེ་རི་དང་དང་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།》སོགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཐད་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་གང་མང་ཞིག་《བོད་ལྗོངས་ ཞིབ་འཇུག》དང་《ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག》 《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག》 《སྦྲང་ཆར།》《ཟླ་ཟེར།》《གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན།》《ཁ་བཏགས་དཀར་པོ།》《མཚོ་སྔོན་སློབ་གསོ།》《མཚོ་སྔོན་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ།》《མི་རིགས་སྐད་ཡིག》《བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ།》སོགས་སུ་བཀོད་པ་མ་ཟད། དེ་དག་ལས་དཔྱད་རྩོམ་སྐོར་ཞིག་《གེ་སར་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》དང་། 《བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།》སོགས་སུ་བདམས་ཏེ་པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཡོད། ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཞིག་གམ་གཞི་འཛིན་ས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་མཁན་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟོད་བསྔགས་ཚད་མེད་གནང་བཞིན་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་ལགས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་དངོས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། ས་སྐྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ནུབ་སོགས་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་དང་ཚིག་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་མ་སྦགས་པར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁ་གསལ་དོན་འདུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་བོད་ལྗོངས་པར་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་ཡང་ཡང་བསྒྲེངས་མྱངས། སྒོས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐད་དུ་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བ་བླངས་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཆེན་ཚོས་ཁས་ལེན་དང་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་གནང་ཡོད། གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་གང་མང་དུ་སྒྲོག་སྤེལ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱི་དང་ཡང་ན་འཛམ་གླིང་གི་མིའི་རིགས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་མཚམས་སྦྱོར་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད་དེ། ༡༩༩༨ལོར་ཨ་རིའི་དབྱིན་ཏེ་ཨན་ན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་སྤེལ་བའི་སྐབས་བརྒྱད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཕེབས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་སྦྱང་བྱས། ༢༠༠༠ལོར་ཧོ་ལན་ལའེ་ཏུན་དུ་སྤེལ་བའི་སྐབས་དགུ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་སྤྲད། ༢༠༠༡ལོར་ཨ་རིའི་ཆི་ཁ་གྷོོ་ནས་སྤེལ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔེ་དེབ་བཤམས་སྟོན་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ལ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པའི་ཞོར་དུ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པས་རྒྱལ་ཕྱིའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཆེན་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ཐོན། ༢༠༠༣ལོར་པེ་ཅིང་དུ་བསྡུས་པའི་སྐབས་བདུན་པའི་ཀྲུང་གོའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཏེ་བོད་རིགས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་བྱུ་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཚོགས་ཆེན་ལ་སྤྲད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ནང་དུ་པེ་ཅིན་བོད་རིག་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་ལྔ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུར་ཡང་ཐེངས་མང་པོ་ཞུགས་མྱོང།
བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཡོ་ལང་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་དང་། མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་ཞེན་རྣལ་མས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐད་དུ་གྲུབ་འབྲས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བླངས་ཡོད་པ་དེར། ང་ཚོས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་བསྟོད་པའི་མེ་ཏོག་ཅིས་ཀྱང་གཏོར་འོས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ད་དུང་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་བརྩོན་པའི་གོམ་ཁ་མ་ལྷོད་པར་སྔར་མུས་བཞིན་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ལ་བྲེལ་སྟབས་ཀྱིས་འཇུག་བཞིན་ཡོད་པས། ཁོང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལམ་བུ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ནས་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བཟང་ཡང་བསྐྱར་བསུས་ཡོང་བར་ང་ཚོ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། །
ཕོ་ལན་སློབ་ཆེན་དུ་རིག་གཞུང་འཚམས་འདྲི་གནང་བཞིན་པ།
རིག་གནས་ཀྱི་རྩ་ཁམས་སུ་ཟུངས་ཁྲག་གསར་པའི་འཚོ་བཅུད་རྒྱུ་ཞིང་སླར་ཡང་རིག་པའི་གསོན་ཤུགས་ལ་ཚེ་སྲོག་གིས་འཕར་རྩ་བརྟས་པ།
༡༩༨༤ལོར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་ཕྱིར་ལོག་ནས་བོད་ཡིག་དཔེ་དེབ་ཀྱི་དཔེ་སྒྲིག་དང་ཞུ་དག་གི་ལས་ལ་མུ་མཐུད་དུ་གཞོལ། སྔ་ཕྱིར་《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ།》དང་།《ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་རྣམ་ཐར།》《གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་རྣམ་ཐར།》གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ལས་《གྲུ་གུ་གོ་རྫོང་།》སོགས་དེབ་མང་པོ་དང།《ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་བོད་ཡིག་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད།》སོགས་དཔེ་རིགས་དཀོན་པོ་སྐོར་ཞིག་གི་དཔེ་སྒྲིག་གི་འགན་དང་དུ་བླངས་ཤིང་། དེ་ལས་གོང་གི་དཔེ་དེབ་དེ་གཉིས་ལ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་དཔེ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ།༡༩༨༦ལོར་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གླིང་དང་རིག་གནས་པུའུ། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་དོན་གཅོད་ཨུ་ལྷན་སོགས་པུའུ་ཨུ་བཞི་ཡིས་གནང་བའི་གེ་སར་སྒྲུང་མྱུར་སྐྱོབ་དང་ལེགས་སྒྲིག་གི་སྔོན་ཐོན་མི་སྒེར་གྱི་མཚན་སྙན་ཐོབ། ༡༩༨༧ལོར་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་བོད་ཡིག་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པར་བསྐོས་པ་དང་ལོ་དེར་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་གོ་མིང་ཐོབ།
ལྷག་བསམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་ལས་བསྐྲུན་པའི་རྣམ་དཀར་རིག་པའི་འདབ་བརྒྱ་ཕྱོགས་བཅུར་བཞད་པའི་མཛད་རྗེས་གནམ་ས་བཀྲ་བ།
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba


text:
ཚེས་12ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ་དང་། ཆུ། ས་རྒྱུ་བཅས་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ནས། གསར་དུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག》དང《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད》《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཐོལ་བྱུང་དོན་རྐྱེན་གྱི་འཕྲལ་སྡོམ་སྔོན་ཇུས》 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་རྒྱུ་སྦགས་བཙོག་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་པའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》བཅས་ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ་དང་། ཆུ། ས་རྒྱུ་བཅས་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞིའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཁོངས་ཞུགས་ཚན་པས་རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ་དང་། ཆུ། ས་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞི་ཆེ་གྲས་གསུམ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་ཐད་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་དབང་ཧའེ་ཀྲོའུ་ཡིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག“བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཆེ་གྲས་གསུམ”གྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། ཚད་མཐོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་འཁུར་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་དང་། དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ། ཕྱོགས་ཁག་མཉམ་འགུལ་བཅས་བྱས་ནས། བཀོད་སྒྲིག་ནང་དོན་ཁག་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ལྗོངས་ཡོངས་སུ་མིག་མངས་འགྲིག་སྐོར་གཅིག་ལྟར་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཆེ་གྲས་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐིག་དཔེ་རིས་དེ་སྔོ་ལྗང་ཡུན་གནས་དང་། ཆུ་བོ་རྒྱུན་འབབ། མཁའ་རླུང་གཙང་བ་བཅས་ཀྱི་མཛེས་ལྗོངས་ཤིག་ཏུ་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།


text:
༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་འོག ཕྱི་ལོ་གསར་པའི་བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་གི་ལས་འགུལ་ཐོག་མ་དེ་ཁ་ས་ཚེས་ ༡ ཉིན་དབུ་འཛུགས་གནང་འདུག་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ཎ་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ནང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱ་རི་བུ་ཕྲུག་ལགས་དང་། ཨ་ཀྲུག་ཚེ་བརྟན་ལགས། འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་ལགས། བུ་མོ་ཚེ་རིང་ལགས། ཚེ་རིང་གཡུ་སྒྲོན་ལགས། བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལགས་བཅས་ཀྱིས་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ཇི་བྷོ་པ་ཡ་ (Shri K.G. Bopaiah) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཞུ་སྙན་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་པས་མ་ཟད། ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ལ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམ་བསྒྲགས་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཞི་རྒོལ་ཆེད་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད་པའི་སྐོར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་གནས་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག
སྐབས་དེར་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་རྣམ་པར་གྲོས་ཚོགས་ནང་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པས་མ་ཟད། བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བར་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་བྱུང་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ་དང་སྦྲགས། བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་ལ་གང་ཐུབ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཡང་གནང་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་ཁུལ་དེར་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་ཆེད་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཀྱང་གནང་ཡོད། ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་དེར་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་བརྒྱུད་ཀར་ཎ་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་གཞུང་མང་གཉིས་ནས་ད་བར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་རྒྱ་ཆེ་གནང་བར་བོད་མི་ཚང་མའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུས་པ་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་རྡ་སར་མགྲོན་འབོད་ཡང་ཞུས་ཡོད།།


text:
༄༅།།རྩྭ་སའི་ལྕགས་ར་ཡིས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དང་རིག་གནས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར་གླེང་བ།
དང་པོ། ལྕགས་ར་དང་རྩྭ་ཐང་གི་ཚེ་སྲོག་གཞན་དགགཉིས་པ་། ལྕགས་ར་དང་འབྲོག་པའི་བརྡ་ཆད། ►
གཅིག ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྩྭ་ཐང་ནི་འབྲོག་པའི་སྡོད་ཡུལ་དང་ཕྱུགས་ལས་གཉེར་བའི་གཞི་མ་ཁོ་ནར་ངོས་བཟུང་ན་ནི་ང་ཚོ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྒེར་གཅོད་བསམ་ཚུལ་འབའ་ཞིག་ལས་མ་འདས་ཏེ། དེ་ནི་མི་དང་ང་ཚོའི་སྒོ་ཕྱུགས་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་འགྲོ་བ་གཞན་དག་གིས་འཚོ་རྟེན་འཆའ་བའི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་སོ། ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་རྩྭ་སར་བསྐོར་བའི་ལྕགས་ར་ལ་ད་ཕན་སྤྱོད་སྒོ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་རང་གི་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་འདང་ཚད་ཀྱི་རྩྭར་དམིགས་ནས་བསྐོར་ཞིང་འཚོ་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན།
ཡང་ཅིག་ཤོས་ནི་རྩྭ་ས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་ཐོག་མར་བསམ་པ་ནི་མི་རང་གི་ཁེ་དབང་དང་བསམ་འདུན་གཞིར་བཟུང་ཡོད་པ་ལས་རྩྭ་ཐང་གི་ཚེ་སྲོག་གཞན་དག་གི་བདེ་སྡུག་དང་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཆ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་པ་འདང་མེད་དེ། དཔེར་ན། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་རྩྭ་སའི་ལྕགས་རའི་རྒྱུད་དུ་བྱ་རིགས་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཤི་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། འདབ་ཆགས་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་ནི་གནམ་ལ་འཕུར་སྐབས་མཉམ་མ་བཞག་པའམ་ཡང་ན་མཚན་དུས་འཕུར་བའི་སྐབས་སུ་ལྕགས་སྐུད་ཕྲ་མོ་དེ་དག་མ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ནང་ལ་དཀྲིས་ནས་ཤི་བཞིན་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། ཡང་ང་ཚོས་ལྕགས་ར་བསྐོར་དུས་གཞུང་ཀའི་ཤིང་དུམ་འཛུགས་སར་བྲུས་པའི་ས་དོང་ཆེ་ཆུང་གང་རུང་རང་དགར་བཞག་ཐོག་སྲོག་ཆགས་ཆུང་ངུའི་རིགས་དག་དེར་ལྷུང་ནས་ཤི་བའང་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོར་བྱེད་ཅིང་འགྲོ་ཀུན་འདྲ་མཉམ་དུ་ལྟ་བའི་བོད་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་དགོངས་དོན་གྱིས་ཁྱད་གསོད་བྱེད་མི་ཐུབ་1 ལ། སྐྱེ་ཁམས་དོ་མཉམ་དགོས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་ག་ལ་མཐུན་ཏེ་མདོར་ན་རྩྭ་ཐང་ནི་ཚེ་སྲོག་དུ་མའི་འདུས་བྱས་ཤིག་ཡིན་པའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་སྙམ།
གཉིས། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རྩྭ་སར་བསྐོར་བའི་ལྕགས་ར་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པའི་ཚེ་སྲོག་དེ་དག་གི་གཤེད་མར་གྱུར་བ་ལས་གཞན་ད་དུང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ང་ཚོས་ཉེ་སྔོན་གྱི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནས་ཁོར་ཡུག་ཐད་ཀྱི་ལས་སྣ་བས་རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་བསྒྲགས་པའི་སྐད་འབོད་ལས་ཤེས་པ་ནི་རྩྭ་ཐང་གི་རི་དྭགས་དགོ་བ་སོགས་ལྕགས་སྐུད་ནང་དུ་དཀྲིས་ནས་ཤི་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ།
གཞན་ཡང་ཐ་ན་སྐབས་སྐབས་སུ་མ་མཐོང་བའམ་མཉམ་མ་བཞག་སྟབས་མི་ཡང་འཕྲུལ་རྟ་བཅས་པ་ལྕགས་སྐུད་དུ་དཀྲིས་ནས་ཤི་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཐོན་གྱིན་ཡོད་ཀྱང་། གནད་དོན་འདི་ལྟ་བུའི་མཇུག་འབྲས་ནི་རྒྱུན་པར་མི་སྒེར་རང་ཉིད་ལ་ཁག་འགེལ་བའམ་རང་ཉིད་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པར་འཕྲད་འདུག་པ་ལས་བཅོས་ཐབས་གཞན་མེད་པ་ལྟར་གནས་ཡོད།
གསུམ། ཉེ་སྔོན་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཝ་དང་། སྤྱང་ཀི། གསའ་སོགས་རྩྭ་ས་དང་ཕྱུགས་རའི་ཉེ་འདབས་སུ་སླེབས་ནས་མི་ཕྱུགས་གཉིས་ལ་འཇབ་རྒོལ་ཐེབས་ཚུལ་ཐོས་རྒྱུ་བྱུང་། དེ་ལའང་སྤྱིར་གཅན་གཟན་དེའི་རིགས་ཀྱིས་འབྲོག་པའི་ཕྱུགས་ལ་རྒོལ་བ་ནི་སྔར་ནས་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ཡང་དེང་གི་སྐབས་འདིར་གཅན་གཟན་གྱི་རིགས་འདི་དག་བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་འཇིགས་སྣང་དེ་ཙམ་མེད་པར་མི་དང་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་གནོད་འཚེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོང་བ་ནི། གཅིག་ན་རྩྭ་སར་ལྕགས་ར་བསྐོར་ཏེ་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རང་དགར་རྒྱུ་བའི་འགྲོ་ལམ་བཀག་ཟིན་པས། གཅན་གཟན་རྣམས་ནི་གང་སར་ཁ་ཟས་འཚོལ་བར་ཚད་བཀག་ཐེབས་ཤིང་ལྟོགས་ཀྱིས་མནར་ནས་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་འཇབ་རྒོལ་མི་བྱེད་རང་བྱེད་དུ་གྱུར་བ་རེད། གཉིས་ན་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེང་གི་སྨན་རྫས་བེད་སྤྱད་དེ་སྲོག་ཆགས་བྲ་ཡི་རིགས་སོགས་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དྲགས་པ་རེད། དཔེར་ན། ཝ་ཡི་ཁ་ཟས་གཙོ་བོ་བྲ་རྣམས་སྨན་རྫས་ཀྱིས་བསད་ནས་ཁ་གྲངས་ཉུང་དུ་ཆགས་པས། ཝ་ཡིས་སྒོ་ཕྱུགས་ལུ་གུ་མི་ཟ་ཐབས་མེད་བྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མི་ཡིས་དང་ཐོག་གི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་དེ་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དོ་སྣང་མེད་པའི་མཇུག་འབྲས་སུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་དོ།།
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས།
1 རཱོ་བྷིར་ཁྲི་ཨེ་ཁི་ཧྥོ (Rovert B. Ekvall) ཡི་དེབ་Fields on the Hoof: Nexus of Tibetan nomadic pastoralism ཡི་ཤོག་ངོས་༨༠ ནས་༨༣ བར་གསལ། ཨ་རིའི་ Waveland Press པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོར་པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར།


text:
བོད་ལྗོངས་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད་དང་ཡུན་ནན་བྱང་ཕྱོགས་ས་མཐོའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་སྨར་ཁམས་རྫོང་ཚྭ་ཁའི་ལོ་སྟོང་འགོར་བའི་གནའ་བོའི་ཚྭ་ཞིང་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེས་གདོད་མའི་ལག་ཤེས་ཚྭ་བསྐམ་བྱེད་སྟངས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་ཚྭ་ཞིང་ཡིན། 2016ལོར་ཚྭ་ཁའི་ལོ་སྟོང་འགོར་བའི་གནའ་བོའི་ཚྭ་ཞིང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་54ཟིན་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྤྱིའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་7500ཡོད། ད་ལོའི་དུས་ཚིགས་དང་པོའི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བའི་གྲངས་འབོར་མི་ཐེངས་54000ལ་བསླེབས་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྤྱིའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་600ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པས་སྨར་ཁམས་རྫོང་ཡུལ་སྐོར་ཅུས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་བོད་ལྗོངས་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྒྱལ་ཁབ་A5རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་བསྐྲུན་པར། སྨར་ཁམས་སྟོང་ལོའི་ཚྭ་ཞིང་ལྟེ་བར་བཟུང་ནས་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་ཡོད།
ཟླ་སྔོན་མར་A5རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་འཛུགས་པའི་སྙན་ཞུ་གོང་རིམ་དུ་ཕུལ། ད་ལྟ་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཐུས་ཚང་དུ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།
མིག་སྔར། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ཡུལ་སྐོར་ཅུས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་སྐོང་ཚོགས་བྱས་པའི་སྨར་ཁམས་སྟོང་ལོའི་ཚྭ་ཞིང་A5རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་སྙན་སེང་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་གྱི་ཆེད་དོན་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བསྟན་དོན། སྨར་ཁམས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་གནའ་བོ་དང་ཆེས་གདོད་མའི་ཚྭ་ཁའི་རིག་གནས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་གནས་རི་དང་གནས་མཚོ། རྩ་ཆེའི་སྲོག་ཆགས་རྩི་ཤིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་མཆོག ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡོད་པས། ལྗོངས་ཁུལ་འདི་དག་ཕྲེང་སྦྲེལ་དང་ཐོན་ཁུངས་སྡེབ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཧང་སངས་དགོས་པའི་ཚ་ཁའི་རིག་གནས་ཁུལ་རྒྱ་བསྐྱེད་བཙུགས་ཆོག ཆ་རྐྱེན་འདི་དག་ཚང་མས་སྨར་ཁམས་ཚྭ་ཁའི་སྟོང་ལོའི་ཚྭ་ཞིང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་A5རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གསར་འཛུགས་བྱེད་པར་རང་བྱུང་དང་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་འབེལ་པོ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ད་ལྟ་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་A4རིམ་པའི་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་ཡིན། སྨར་ཁམས་སུ་ཕེབས་ཚེ་དྲག་ཏུ་རྒྱུག་བཞིན་པའི་རྫ་ཆུའི་འགྲམས་ངོགས་སུ་རྡོག་པས་མནན་ནས་བགྲོད་པའི་ཚྭ་ལས་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཡང་གཟར་གྱི་ཕྲེང་ལམ་ཏུ་ཤིང་ཟོམ་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་འགྲོ་བ་མཐོང་བས། མི་རྣམས་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་ཐུན་མིན་གྱི་མཛེས་ལྗོངས་འདིའི་མཛེས་པས་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཡིན།
“ཚ་ཁའི་སྟོང་ལོའི་གནའ་བོའི་ཚྭ་ཞིང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་གདོད་མའི་ཚྭ་སྐམ་བྱེད་སྟངས་དང་ས་གནས་དམིགས་བསལ་གྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱིས་རང་བྱུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱད་དུ་འཚར་བའི་ལྟད་མོ་གྱུར་ཡོད། ད་ལོའི་ཟླ་3པ་ནས་བཟུང་། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་A5རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་སྙན་ཞུ་ལས་ཀའི་འགོ་བཙུགས་ཟིན་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ང་ཚོས་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་། དཔེར་ན། མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་འགྲོ་ལམ་རྒྱས་སྐྲུན་བྱས་པ་སྟེ། སྔོན་ཆད་ཚྭ་ཞིང་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཇ་རྟའི་གནའ་ལམ་བོད་ལྗོངས་ཚྭ་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བར་གྱི་བགྲོད་ལམ་དོགས་ལ་འཚང་ཁ་ཆེ། ཡུལ་སྐོར་བའི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལ་སྟབས་བདེ་འོངས་ཆེད་དུ་བགྲོད་ལམ་ཚན་པ་དེ་རྒྱས་སྐྲུན་གྱི་ལས་དོན་འགོ་བཙུགས་ཟིན།” སྨར་ཁམས་རྫོང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་གཞོན་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྗོད་རྒྱུར་སྨར་ཁམས་ཚྭ་ཁའི་སྟོང་ལོའི་ཚྭ་ཞིང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ནང་ཁུལ་དང་མཐའ་འཁོར་གྱི་འགྲུལ་ལམ་དེ་“ཡུལ་སྐོར་སྒོར་ལམ་”གྱི་འཆར་བཀོད་ལྟར་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་འཆར་ཡོད།
སྨར་ཁམས་རྫོང་ཡུལ་སྐོར་ཅུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་བསྡོམས་རྩིས་ལས་མངོན་པ་ལྟར་ན། 2016ལོར་ཚྭ་ཁའི་སྟོང་ལོའི་གནའ་བོའི་ཚྭ་ཞིང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་54ཟིན་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྤྱིའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་7500ཡོད། ད་ལོའི་དུས་ཚིགས་དང་པོའི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བའི་གྲངས་འབོར་མི་ཐེངས་54000ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྤྱིའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་600ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་དགོད་བཞིན་བརྗོད་རྒྱུར་“སྨར་ཁམས་དུ་ཕེབས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་ཆེ་བ་ནི་རང་གི་རླངས་འཁོར་བཏང་བའི་ཡུལ་སྐོར་པའམ་ཡུལ་སྐོར་བ་ཐར་ཐོར་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ལ་ཚོགས་པའི་ནང་ཞུགས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཉུང་བ་ཡོད། ས་འདིར་ཡུལ་སྐོར་བས་སྤྲོ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་རྩེད་འཇོར་ལ་རོལ་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཟས་ཀྱིས་འདོད་པ་སྐོང་ཐུབ་པ་དང་སྡོད་ཁང་ལེགས་པོ་ཡོད།”
ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་ལྟད་མོར་གཡེང་ནས་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ་དང་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ལ་ལར་སྒོ་བྱང་འཛིན་ཡིག་བསྡུ་བཞིན་ཡོད།
སྨར་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་མཛེས་ལྗོངས་གླེང་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར་ཞིབ་ཕྲའི་སྤྲོ་འཆམ་ས་རིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་། སྨར་ཁམས་དུ་ཕེབས་ཚེ་ཐོག་མར་མི་གླེང་ཐབས་མེད་པ་ནི་ཚྭ་ཁའི་སྟོང་ལོའི་གནའ་བོའི་ཚྭ་ཞིང་ཡིན། འདིར་ཁྱད་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ལ་ལྟད་མོར་རོལ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཚྭ་བཟོའི་ལག་ཤེས་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཤེས་རྟོགས་གནང་ཆོག ཁྱད་ལྡན་གྱི་གདོད་མའི་ཐོན་སྐྱེད་ཡོ་བྱད་དང་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཟོལ་མེད་བབ་ཆགས་པའི་ཚྭ་མིའི་དམངས་སྲོལ་ལ་ལྟད་མོར་རོལ་ཆོག ཚྭ་ཁ་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཚེ་ཀྲུང་གོའི་ཇ་རྟའི་གནའ་ལམ་བོད་ལྗོངས་ཚྭ་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་སླེབས་ཐུབ། སྨར་ཁམས་ནི་སི་ཁྲོན་དང་ཡུན་ནན། བོད་ལྗོངས་བཅས་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་འདྲེས་མཚམས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇ་རྟའི་གནའ་ལམ་གྱི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཚུགས་དང་པོ་ཡིན། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡུལ་སྐོར་བས་ཡུན་ནན་གྱི་ཇ་བོད་ལྗོངས་སུ་དབོར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཤེས་རྟོགས་བྱས་ཆོག འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནས་སྒོར་བུད་རྗེས་རྒྱང་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བོད་བཟོའི་སྡོད་ཁང་ཞིག་མཐོང་ཐུབ། དེ་ནི་བོད་རིགས་དང་འཇང་རིགས་སོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལས་གྲུབ་པའི་འཇང་རིགས་ཤང་ཡིན། ཤང་ནང་གི་འཇང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཉམས་དོད་པའི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཅ་ལག་ཁྱད་མཚར་མང་པོ་ཡུལ་སྐོར་བས་འཚོལ་རྟོགས་བྱ་བར་སྒུག་ཡོད། འདིར་ཡུལ་སྐོར་བ་རྣམ་པར་གསལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ལ། ཀྲུང་གོའི་ཇ་རྟའི་གནའ་ལམ་བོད་ལྗོངས་ཚྭ་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ཚྭ་ཞིང་ཁམས་པའི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་གྲོང་ཚོ། ཚྭ་དཀར་དང་ཚྭ་དམར་སྐམ་སའི་ར་བ་བཅས་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་སྒོ་བྱང་འཛིན་ཡིག་གི་རིན་ལ་བསྡོམས་པའི་སྒོར་90ཡིན།
འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ལམ་བར་དུ་ཟས་ལ་རྔམ་པ་རྣམ་པས། སྨར་ཁམས་འཇང་རིགས་ཀྱི་གྲོ་ཞིབ་ཧུབ་རིང་དང་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གཡོས་ཚོད་བཅས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་གི་ལྕེའི་མྱོང་བ་སྐོང་ཐུབ། འཇང་རིགས་ཤང་དང་ཆུ་ཚན་ཁ་ཤང་དུ་ད་དུང་འཇང་རིགས་དང་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་50ལྷག་ཙམ་ཡོད་པས་ཡུལ་སྐོར་བས་ངལ་གསོ་གནང་ཆོག “གལ་ཏེ་ཡུལ་སྐོར་ལམ་དུ་ལྷོད་ཤིག་ཤིག་གིས་ངལ་དུབ་སེལ་འདོད་ཚེ། ཆུ་ཚན་ཁ་ཤང་དུ་ཆུ་ཚན་དུ་སྤངས་རྒྱུ་ནི་གདམ་ག་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན། ཆུ་ཚན་ཁ་ཤང་དུ་ཆུ་ཚན་ཚོགས་པར་ཁྱོན་བསྡོམས་ཆུ་ཚན་མིག་108ཡོད་པ་ལ། ཆུ་མིག་བརྒྱ་ལ་ཟླ་བ་འཆར་ཞེས་པའི་སྙན་པའི་གྲགས་པ་འབར། ཆུའི་དྲོད་ཚད་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ་25℃ནས་80℃གང་རུང་ཡོད། གཏེར་རྫས་རིགས་སྣ་20ལྷག་འདུས་པས་ཆུ་ཚན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བྱུང་གི་ལུས་གསོ་ཁང་ཞིག་ཡིན། མིག་སྔར་སྟོང་ལོའི་གནའ་བོའི་ཚྭ་ཞིང་ནས་ཆུ་ཚན་ཁ་ཤང་བར་དུ་གཞུང་ལམ་གསར་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།”


text:
བོད་མིའི་ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པ་བའི་ཚོགས་པ་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་མཐོར་སྤེལ་པར་འབད་བརྩོན་བྱས་དང་བྱེད་མོས་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་༣པའི་ཚེས་༣ཉིན། འབྲི་རུའི་ནགས་ལྷ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་ཇི་ལྟར་བཀའ་གནང་པར་ལྟར་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པ་བའི་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་འབྲི་རུའི་སློབ་ཕྲུག་དང་གྲྭ་བཙོན་སོགས་གྲངས་༢༥ཙམ་ལ་དཔེ་མཛོད་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་།རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས། ད་དུང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་ཉིན་རེ་བཞིན་མཁོ་དགོས་ཆེ་བའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ཁག་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
(Visited 12 times, 1 visits today)


text:
«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གཉིས།
སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་ཚེ་རིང་།
དང་པོ། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པའི་གླུ »ཡི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་བཙལ་བའི་གོ་རིམ་གླེང་བ།
ད་ཅི་ལས་ཀ་གྲོལ་རྗེས། བདག་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིར་ལྡོག་སྐབས་ཀྱི་ལམ་བར་ནས་སྐད་འཕྲིན་གྱི་བར་སྟོང་ཉུལ་སྐབས། སྙན་ངག་པ་ཨ་ཁུ་རོང་པོ་གངས་དཀར་གྱི་སྐད་འཕྲིན་གྱི་བར་སྟོང་དུ‘‘བཙན་པོ་དྲ་བ’’རུ་དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་ཐོ་གསར་པ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་པའི་ཚིག་ཕྲེང་གཅིག་བྲིས་པ་མཐོང་། ཁ་སང་རྒན་ཚངས་དབང་བསྟན་པས་བྲིས་པའི‘‘«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བོད་འགྱུར་མའི་སྐོར་གླེང་བ’’བཀླགས་ཚར་ཙམ་ཡིན་སྟབས། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་ཐོ་གསར་པ་དེར་དོ་སྣང་གིས་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།
བདག་གིས་གོང་གི་དཔྱད་ཐོ་གསར་པ་འདི་ཆ་ཚང་ཞིག་ཀློག་ཁོམ་མ་བྱུང་ནའང་། ཨ་ཁུ་རོང་པོ་གངས་དཀར་གྱི་སྐད་འཕྲིན་གྱི་བར་སྟོང་དུ། ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་གསན་རྗེས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་གཉིས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཅིག་གི་ནང«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་རེ་ཟུང་དྲངས་འདུག་པར་མ་ཟད། ཕལ་ཆེར་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་ཚིགས་བཅད་དེ་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་ཐོན་པའི་འགྱུར་རྙིང་ཤོས་མིན་ནམ་སྙམ་ཞེས་མཆན་བུ་ཞིག་བཏབ་པ་ཡིན། དེ་རྗེས་ཁོང་གིས་དེ་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་རྙེད་ན་ཚུར་དྲངས་ཏེ་དེའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བྲིས་ན་ལེགས་ཚུལ་དང་། ད་དུང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་དང་དེབ་དཀར་མིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་གཞན་ལ་ཡང་གསེར་ངོ་གསེར་དུ་ཤེས་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།
དེ་ནས་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཁྱིམ་དུ་ལོག བདག་གིས་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ«ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་རེ་ཟུང་གསལ་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་སོང་བས་མ་རེད་མོད། ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་ལ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས‘‘ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ’’དེ་བསྐྱར་ཀློག་བྱེད་སྐབས་ཤིག་ལ། བསྟན་བཅོས་དེའི་ཚིགས་བཅད་རེ་ཟུང་སྔར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་སྐོར་བཙལ། སྐབས་དེར་བསྟན་བཅོས་དེའི་འགྱུར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག མཁས་དབང་དམ་པ་དེའི་འགྱུར་གཞན་དག་སྟེ«ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ལྟ་བུ་དང་། «ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད»བཅས་ལའང་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་གསན་རྗེས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་གཉིས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག་གི་ནང«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་རེ་ཟུང་ཡོད་པའང་ཤེས་པར་གྱུར།
ཁྱིམ་དུ་ཐོན་རྗེས། བདག་གིས་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་པ་གཅན་བཟོད་རྒྱམ་གྱི‘‘མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་བརྒྱུད་ནས་དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དང་ཉེ་བར་བཅར་བ’’ཞེས་པའི་དཔྱད་ཐོ་གསར་པ་འདི་བཀླགས་པ་ཡིན། ངོ་སྤྲོད་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་བྱས་འདུག་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། ངའི་དྲན་སྣང་ལ་༡༩༤༡ལོར་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་གྲོགས་པོ་རྒྱ་གར་པ་ཞིག་གིས་གྲོགས་མཛད་དེ«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐབས་དེར«ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚོགས་པའམ་ཆོས་ཚོགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་བསྟན་བཅོས་དེ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་བྲིས་པའི་དེབ་ཅིག་མཐོང་བའི་ཚོར་བ་འདུག་མོད། ད་ལྟ་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ནའང་དེབ་མིང་མ་དྲན། དེབ་དེ་འདྲ་ཞིག་དོན་དངོས་སུ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་མེད་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ། གལ་སྲིད་མ་འོངས་པར་མཇལ་ཡུལ་དུ་མངོན་ན་ནི་དམ་པ་ཁོང་གིས་བསྟན་བཅོས་དེ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་དང་། ད་དུང་ཁོང་གི་འགྱུར་གྱི་སྐོར་ལའང་ངེས་ཤེས་གསར་པ་ཞིག་རག་གི་སྙམ།
ནུབ་འཚལ་གྱི་རྗེས་སུ། བདག་གིས་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་ཚིགས་བཅད་དེ་དག་གང་དུ་ཡོད་མེད་སྐོར་བཙལ་འདོད་མ་བྱུང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁ་སང་དེ་རིང་བདག་གིས་བརྗོད་གཞི་གཞན་པ་ཞིག་ལ་འཇུས་ནས་བསྡད་ཡོད། སྐབས་རེར་བརྗོད་གཞི་ཞིག་གི་སྟེང་ལ་ངར་ལངས་ཡོད་སྐབས་བརྗོད་གཞི་གཞན་པ་ཞིག་ལ་གློ་བུར་དུ་འཇུ་དགོས་བྱུང་ཚེ། དེས་བརྗོད་གཞི་སྔ་མ་དེར་བཅངས་པའི་སེམས་ཁམས་དེ་རྦད་ཀྱིས་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་འདུག་པས་ཡིན། ཡིན་ནའང་། བདེན་དཔང་སྟོན་ཆེད་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམས་པར་རེ་ཞིག་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཕར་སློག་ཚུར་སློག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་འཁོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་མཻ་ཏྲི་པས་མཛད་པའི«དབང་བསྐུར་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །»ཞེས་པ་དེ་རེད་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀྲིཥྞ་པཎྜི་ཏ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་འདུག དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ནག་འཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་ཟེར་བ་ཞིག་དང་། གོ་རུབ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་གཉིས་འཁྲུངས་ཡོད་ནའང་། སྐབས་འདིའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་ནི་ནག་འཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་རེད་འདུག ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་དུ«དབང་བསྐུར་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ»འབྱུང་ཞིང་། «དབང་བསྐུར་བ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་བཀའ་འགྲེལ»ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཀྱང་མཛད་ཡོད་པ་མཇལ་བྱུང་།
ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་ལ། བདག་གིས་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་རེ་ཟུང་མཐོང་བ་དྲན་ནའང་། དོ་དགོང་ཞིབ་ཏུ་བཙལ་སྐབས། «དབང་བསྐུར་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ»འི་ནང«ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ལས་མི་འདུག དེ་ནི་འདི་ལྟར། ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ལས་ཀྱང་། དངོས་པོ་བདེན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། མི་བདེན་དངོས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་གཉིས་གའི་མཐའ་མཐོང་བ། །དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བའོ། ། ཞེས་པའོ། ། ཚིགས་བཅད་འདི་ད་ལྟ་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བསྒྱུར་པའི«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་དེ་དག་གི་ནང་མཇལ་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་ལྟ་ན་ཚིགས་བཅད་འདི་ནི«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་གཞན་ཞིག་གི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་ཡིན་པ་ཞོར་ནས་ཤེས་ཐུབ། གང་ལྟར། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་མིང་དང་དེའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁྲོད་དུ་བྱུང་དུས་ནི་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་རེད།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱས་ར་ནཱ་ཐས་བྲམ་ཟེ་པཎྚི་ཏ་ཀྲྀཥྞ་ཞེས་པ་དེའི་མདུན་ནས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་གསན་རྗེས་ལེའུ་རེ་ཟུང་ རྩེད་མོའི་ཚུལ་དུ་བསྒྱུར་སྐོར་ཞིག་གསུངས་འདུག་མོད། ཁོང་གིས་ལྷ་ཁྱབ་འཇུག་གི་མཚན་སྟོང་དང་། སྙིང་པོའི་གླུ་ཆེ་ཆུང་། ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ། སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་གླུ། དབང་ཕྱུག་གི་སམ་བ་ད་ཞེས་པ་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་གཞུང་ཅི་རིགས་པ་བྲམ་ཟེའི་པཎྜི་ཏ་གཞན་ཞིག་གི་ངག་ལས་ཐོས་ཚུལ་ཞིག་གསུངས་འདུག་གོ ། གང་ལྟར་མ་འོངས་པར་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱས་ར་ནཱ་ཐས་བསྒྱུར་བའི་ལེའུ་དེ་གཉིས་དང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བསྒྱུར་བའི«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་འགྱུར་ཆ་ཚང་འཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ནམ་ཞིག་འདབ་གཤོག་གཉིས་ལྡན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་གིས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འབྲལ་སྤང་དུ་འཆང་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་བོད་ཡིག་ཏུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །
དེས་ན་འདིར་བདག་གིས་སྙིང་པོ་ཡོད་མེད་ལ་ལྟོས་པར«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་བཙལ་བའི་གོ་རིམ་གླེང་ཟིན། ད་ནི་ནམ་གུང་བསླེབ་གྲབས་འདུག བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།
༢༠༡༧/༡༡/༠༢ ཉིན་བྲིས།
གཉིས་པ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བཤད་པ།
ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བདག་གིས‘‘«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་བཙལ་བའི་གོ་རིམ་གླེང་བ’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བྲིས་ཏེ་བཙན་པོ་དྲ་བར་སྤེལ་རྗེས། རྩོམ་ཡིག་དེའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་ཡང་བསྐྱར་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན། དེ་ནི‘‘༡༩༤༡ལོར་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་གྲོགས་པོ་རྒྱ་གར་པ་ཞིག་གིས་གྲོགས་མཛད་དེ«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐབས་དེར«ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ཚོགས་པའམ་ཆོས་ཚོགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་བསྟན་བཅོས་དེ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས’’པའི་སྐོར་ཡིན། བདག་གིས་གོང་གི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་དག་འབྲི་སྐབས་དྲན་སྣང་ཙམ་ཞིག་བཤད་ནས་ཆོག་པར་བྱས་པ་ཡིན་མོད། བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་བོད་འགྱུར་མའི་སྐོར་གླེང་གིན་ཡོད་སྟབས། བརྗོད་གཞི་འདི་དྲན་སྣང་ཙམ་དང་རབ་རིབ་ཅིག་བཤད་པ་ཡིན་ན་དོན་དག་ངོ་མ་དེ་བོར་སོང་བ་དང་འདྲ་བས། བདག་གིས་ཡང་བསྐྱར་བརྗོད་གཞི་འདི་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རེ་ཟུང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་སྐོར་ལ«ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད»དུ‘‘མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བུའི་གཞུང་དག་གི་ཁྲོད་ན་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ་རབ་དང་ཕུད་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཛོ་ཀི་དང་དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་གླེགས་བམ་རེ་འབྲལ་སྤང་དུ་འཆང་། འདི་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས། གླུའི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་ཞེས་པ་དེར་གསུངས་འདུག ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་ལེའུ་གཉིས་ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་པཎྚི་ཏ་ཀྲྀཥྞ་དང་ལྷན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། དཔེ་རྒྱུན་ཆད་པར་མངོན། ཕྲན་རང་ནས་མ་བཅོལ་ཁུར་བླངས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཀླུའི་(གླུའི)ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་ཟིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དཔེ་འདི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འགྲིམ་པའི་དུས་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་བར་མངོན།” [1]ཞེས་གསུངས་ཡོད། ད་དུང་ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་ཞེས་པ་ཇི་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་དང་། ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ནི་བྷ་ར་ཏའི་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ། རིག་བྱེད་མཐའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏོགས་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་གསུངས་མོད། རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་མིན།
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་ན་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་བཞི་ཙམ་མ་གཏོགས་ལེའུ་གཞན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་རེད། འདི་ནི་གོང་གི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་དེ་མཐོང་མ་ཐག་སེམས་ལ་འཁོར་ཡོང་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིན། སྔར་ཀ་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་པ་དགེ་སློང་རིག་འཛིན་དབང་པོ་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མ»ཞེས་པར་འཁོད་པ་དེའི་ནང་། ‘‘རྒྱ་གར་གྱི་བྷ་ག་ཝ་ཏི་གྷི་ཏི་ཟེར་བ་བཅོམ་ལྡན་གྱི་གླུ་ཟེར་བ་དེ། ཤྲཱི་ཀྲིཥྞ་འི་ཁུངས་གཏུགས་པ་ཡོད་ཚོད་མེད་ཚོད་གཅིག་རེད། དེའི་ནང་ནས་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཟེར་བ་ཞིག་དང་ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཟེར་བ་སོགས་ལེ་ཚན་འགའ་ཤས་ཤིག་བསྒྱུར་གནང་བ་རེད།” [2]ཅེས་གསལ་ལ། ཁོང་ལྟར་ན། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་མེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གློག་བརྙན་ཕབ་སྐྲུན་གནང་མཁན་སུད་སི་བ་སྐུ་ཞབས་ལཱུག་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེའུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་བར་ཁས་ལེན་བྱས་མི་འདུག[3] འོན་ཀྱང་། བཀྲས་མཐོང་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས»སུ‘‘བྷགཝཏགཱིཏའམ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་ཆ་ཚང་མིག་སྟོན་གནང་བྱུང་བས། དེའི་གོང་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཟིན་པ་མ་གཏོགས། རང་འགར་དཔེ་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་ན། ད་ལྟ་བུས་ནི་ཕྱི་རོལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་མི་འདུག ཐོག་མར་ལས་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་ཡང་གོས་གསར་རྙིང་བརྗེ་བ་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཀོད་འདུག དེ་སྐོར་ཚིགས་བཅད་དེ་ནི་རང་རེའི་བཀའ་བསྟན་ནང་དུ་འདུག་པས། ཁོང་ཚོས་བརྐུས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་དེ་ནི་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གཏིང་ཟབ་པོ་འདུག་པས་ཁོང་ཚོའི་ལྟ་བུའི་ཉིང་ཁུ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད་ཅེས་གསུངས།” [4]ཞེས་འབྱུང་བས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རང་གི་སློབ་མ་རཀ་ར་ཚང་ལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་མིག་སྟོན་གནང་བ་མ་ཟད། ལེའུ་བརྒྱད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་སྟངས་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། མཁས་དབང་དམ་པ་དེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མི་དགོས་པར་སྣང་། གལ་སྲིད་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྒྱུར་མེད་ན་ལེའུ་བརྒྱད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་གླེང་མི་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ད་ལྟ་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་མི་གསལ་བས་རེད། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། བདེ་སྦྱིན་བཟང་མོས་(Heather Stoddard) བྲིས་པའི་«ཨ་མདོའི་སྤྲང་ཀོག»ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་མཆན་ཞིག་ཏུའང་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུའི་བོད་འགྱུར་མའི་ལེའུ་བདུན་པ་མཐོང་བའི་གསལ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་གནང་འདུག[5]
ད་དུང་། «དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མ»འི་ནང་དུ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་གླུ་ཡི་སྐོར་བསྒྱུར་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་པའི་སྐོར«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས»སུ་གསལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་གསུངས་འདུག་མོད། བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་དེ་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྟ་བ་སྡུག་ཤོས་ཡིན་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་ཁྱབ་འཇུག་གི་ལྟ་བ་དེ་མཁྲེགས་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་དང་། ཤཾ་ཀར་ཨཱཙརྱས་ལྟ་བ་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ནང་པ་ལ་བཟོ་ལྟ་སྤྲད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
བདག་གིས་རྩོམ་ཡིག་སྔ་མའི་ནང་ཞུས་པ་བཞིན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»འདི་༡༩༤༡ལོར་བྲིས་པའི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མེད། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱག་ལས་གང་དང་གང་གནང་བ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁོང་གིས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་དང་། རྒྱལ་པོ་རཱ་མ་ཎའི་གཏམ་རྒྱུད། བྱ་ལེན་མའི་ཟློས་གར་སོགས་སྔ་གཞུག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་པར་སྙམ། བདག་གི་གྲོགས་པོ་ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས‘‘ལྕགས་སྤྲུལ་(ཕྱི་ལོ་༡༩༤༡)ལོར་«ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར»ཞེས་པ་དང་། «དཔལ་ནག་པོའི་གླུ་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར»ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། སཱ་མཱི་པ་བུངྔཧ་ནནད་ཞེས་པས་གྲོགས་མཛད་དེ་སཾསྐྲིཏ་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར།” [6]ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི«ལྷ་ས་ཆུང་བ»ཞེས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་དུ་དགེ་ཆོས་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ Swami Prabhavananda གཉིས་ཀྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་ཚིག་ཕྲེང་ཞིག་བྲིས་ཡོད་[7]པ་མཐོང་། Swami Prabhavananda ཞུ་བ་འདི་མུ་སྟེགས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་རེད་ལ། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་དང་ཨ་རི་བ་ Christopher Isherwood གཉིས་ཀྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་། མུ་སྟེགས་པའི་སློབ་དཔོན་འདི་དང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རེ་ཞིག་མཇལ་ཡུལ་དུ་མ་མངོན་པར་གྱུར།
«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»གང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྐོར་ལ་རག་ར་རིན་པོ་ཆེས‘‘གང་ལྟར་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ། རམ་ཀྲིཥྞའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་སྤར་ལ་བཀོད་འདུག་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་ལ་མཐོང་བྱུང་། ངོས་ནས་དགེ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེས་བསྒྱུར་གནང་བའི་རཱམཡཱཎ་ཆ་ཚང་བཤུས་བཅུག་ཏེ་དེའི་མཇུག་ཏུ། ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ་ཡང་བཤུས་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་བོས་རང་སུ་སི་ལ་འབྱོར་འཕྲལ་སྔོན་ལས་སམ། ཡང་ན་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཏང་བའི་ལས་གྲོགས་ཞིག་གིས། དཔེ་དེབ་མང་པོ་ཆུད་ཟོས་བཏང་གནང་སོང་བས།” [8]ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས། དོ་དགོང་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བདག་གིས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་འདི་སྔར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་བྲིས་པའི་དེབ་ཅིག་མཐོང་མྱོང་ཚུལ་ཞིག་བཤད་པ་དེ་ཕལ་ཆེར«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས»འདི་མིན་ནམ་སྙམ་དུ་བསམས་མོད། «ཨ་མདོའི་སྤྲང་ཀོག»ཅེས་པའི་དེབ་ཏུའང་རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་ Rama Krishna Vedanta ཞེས་པས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གླུ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་པར་སྐྲུན་བྱས་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་།
གང་ལྟར། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི‘‘ཀླུའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་ཟིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དཔེ་འདི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འགྲིམ་པའི་དུས་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་བར་མངོན།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས་༡༩༩༠ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི«དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ»དུ«ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད»དང་། «དཔལ་ནག་པོའི་གླུ་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར»ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནའང་། «དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ཡི་ལེའུ་ཆ་ཚང་མི་གསལ་བར་བལྟས་ན། མཁས་དབང་དམ་པ་དེས་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་ལ་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་གི་མ་ཡིག་དེ་གནང་སྐབས་ནས་བཟུང་ལེའུ་ཆ་ཚང་མེད་པ་འདྲ་བར་མངོན། འོན་ཀྱང་། རཀརས་མ་ཡིག་ཆ་ཚང་ལ་མཇལ་བ་དང་། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཏེ་པར་དུ་བཏབ་པ་སོགས་གསུངས་ཡོད་པས། ད་ནི་དེབ་དེ་མ་རག་ན་གནས་སྐབས་སུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་ནའང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་དུ་དེབ་ཅིག་པར་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་དཔར་གྲངས་རེ་ཟུང་ལས་དཔར་རྒྱུ་མེད་པ་འདྲ་བས། དེང་སང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བཞི་བཅུ་ནང་གི་གོང་གི་དེབ་རྙིང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རག་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན།
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»བསྒྱུར་པར་བརྟེན་ནས། ཁོང་ལ་རྣམ་རྟོག་ཅིག་ཏན་ཏན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་མཆིས། ཁོང་གིས“བོད་སྐྱོང་བསྟན་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ལས་ལ་འཁུ་ལྡོག་བྱེད་ཟེར་ནས་ཞེད་སྐྲག་སློང་པ་ཡང་འདུག་སྟེ། དྲུག་སྡེ་དག་གིས་གང་བསམ་པ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གོ་བས་ཐུགས་ནང་ཤིན་ཏུ་གཤིན་པར་འོས་མཆི། ” [9]ཞེས་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ཡང་། ཁོང་གིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར‘‘ང་རང་གིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་སྐབས། ངས་ཕྱི་རོལ་བའི་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུའམ། བྷགཝཏགཱིཏཱ་ཟེར་བ་འདི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། འདི་ནི་ནང་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡང་བའི་ཕྱི་རོལ་པའི་སློབ་དཔོན་ཤངྐརཨཱཅརྱ་ཟེར་བ་དེས། ནང་པའི་མཁས་པ་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱེད་དུས་ནག་པོའི་གླུ་འདི་རང་ལ་གཞི་བྱས་ཤིང་། གླུ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི། ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུའི་ནང་ཙན་གྱི་སྤྲུལ་པ་ནག་པོའམ། ཀྲིཥྞ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་མཆོག་ཏུ་བརྩི་སའི་སྟོན་པ་དེ་རེད། ང་རང་ནས་ཞིབ་ཏུ་བལྟ་དུས། ས་སྐྱ་པཎ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས། འཕྲོག་བྱེད་དགའ་བོ་རྩོད་པས་བརྟུལ་རྗེས་སུ། བོད་སྐྱོང་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ནས། ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤོག་གྱར་གཅིག་ཀྱང་བོད་དུ་བཏང་མི་ཆོག་པ་དམ་ཚིག་ལ་བཀའ་བཏགས་འདུག་པས། ད་ཆ་བསམས་སྐབས་ང་ལ་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཀའ་ཆད་བྱུང་བ་འདྲ།” [10]ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་ནུས་ཤིང་། དགོས་སར་སྐལ་ཆད་མི་དགོས་སར་ལྕགས་ལྷམ་ཟད་པའི་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་ནུས་མཐུ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཆ་མ་འཚལ་མོད། ཁོང་བཙོན་དུ་འགྲོ་དགོས་དོན་ནི་བོད་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཚོའི་བཀའ་ཆད་ཕོག་པས་ལན་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མཁས་དབང་དམ་པ་འདི་ལ་དོགས་པ་གཞན་དག་མཆིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས«དཔལ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ»ལྟ་བུ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་དོན་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་ཁོང་གིས“རང་རེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་དངོས་སུ་བལྟ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམས། དེ་མིན་ཕྲ་ས་ཉག་ས་བཙོག་ས་ཐམས་ཅད་ནན་གྱིས་བཙལ་ནས་ཕྱོགས་སྔར་དྲངས་པའི་གཞུང་དུམ་བུ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས། འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་མུ་སྟེགས་དེ་ཅི་ལྟ་བུའི་གླེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཨང་སྙམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཐལ་ཆེ། ཆག་ལ་ཁད་བྱས་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་བཞག་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་ཚོ་ལྷག་མེད་དུ་བཅག་པ་ལ། དཔའ་རྟགས་གང་ཡང་མི་འདུག”[11]ཅེས་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། «བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར»ལྟ་བུ་ནི་སྙན་ཚིག་འདྲེས་པའི་ཟློས་གར་ཡིན་པས། མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཟློས་གར་བསྒྱུར་མི་ནུས་པས། ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་རང་རེའི་མདུན་ལ་བཞག་ཚུལ་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་ལྗགས་རྩོམ་མང་པོ་ཞིག་རང་རེའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་ཀྱི་ཟུར་ངོས་ཤིག་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པ་འདུག་སྙམ་མོ། །
༢༠༡༧/༡༡/༠༩ ཉིན་བྲིས།
དཔྱད་ཡིག
[1] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། ༡༩༩༠ བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༨
[2] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རབ་བྱེད་ཞབས་བཏགས་མ། གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། སྐྱབས་རྗེ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༣ ཀིརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་། ཤོག་གྲངས་ ༦༩
[3] http://www.gobetweenfilms.com/wp-content/uploads/2010/09/PhD_Angry_Monk_07.pdf
[4] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བྲིས་པའོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་ ༢༢༦-༢༢༧
[5] Le mendiant de l’Amdo Heather Stoddard Publications de la Société d’ethnologie, Nanterre 1985 P 310
[6] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་། ༢༠༠༢ རྒྱ་གར། ཤོག་གྲངས་༡༥
[7] Little Lhasa: Reflections on Exiled Tibet. By Tsering Namgyal . Indus Source Book. p, 159
[8] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བྲིས་པའོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་ ༢༢7-༢༢༨
[9] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། ༡༩༩༠ བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༨
[10] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས་བྲིས་པའོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་ ༢༢༥
[11] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། ༡༩༩༠ བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༧


text:
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ལོ་གཅིག་གི་ལོ་མཇུག་ཏུ་སླེབས་མཚམས་འདིར། བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སླར་ཡང་འདུ་འགོད་གསར་པ་ཞིག་གི་དབུ་བརྩམས་པ་སྟེ། ཟླ12ཚེས12ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར། སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བོད་རིག་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་སྦྱོང་བརྡར་འཛིན་གྲྭ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སུ་དབུ་འབྱེད་མཛད་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་དང་རླུང་བརྙན་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དབུ་ཁྲིད་དང་། ཆེད་མཁས་བཅས་སློབ་འགོ་ཚུགས་པའི་མཛད་སྒོར་དབུ་ཞུགས་མཛད་ཅིང་། བོད་ལྗོངས་དང་། པེ་ཅིང་། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུའུ་སོགས་ས་ཁུལ་ནས་ཕེབས་པའི་བོད་རིག་པའི་དུས་དེབ་སྐོར་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ32སྦྱོང་བརྡར་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་ཡོད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ཐེངས་འདིའི་སྦྱོང་བརྡར་འཛིན་གྲྭའི་ཐོག་ཆེད་ལས་མཁས་པ6གིས་གཙོ་ཁྲིད་གནང་འཆར་དང་། ཁྲིད་གཞིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་བོད་རིག་པ་དང་། གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ཆེད་ལས་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པ་རེད། ཁག་སོ་སོར། “རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལེགས་པོ་ཞིག་ནི་སྣ་ཚོགས་བྱང་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ལ། དེ་བས་རིགས་གཅིག་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས།”དང་། “བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྲིམས་འཛུགས་དང་། སྐད་ཡིག་གི་ཁེ་དབང་བདག་སྲུང་།”“བོད་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས།”“དཔར་སྐྲུན་དང་འབྲེལ་བའི་མི་རིགས”“ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནད་དོན”“གློག་རྡུལ་ཅན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཀྱི་པར་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྟངས་འཛིན།”“ལྷོད་གཡེང་འཆོར་སླ་བའི་རྩོམ་སྒྲིག་དང་ཞུ་དག་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ།”སོགས་བརྗོད་གཞིར་བྱས་པའི་སློབ་ཁྲིད་ནང་དོན་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་འདུག
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ཐེངས་འདིའི་སྦྱོང་བརྡར་འཛིན་གྲྭ་ནི་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཚན་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གཞུང་ལས་ཁང་དང་། པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་དང་། རླུང་བརྙན་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་ཀྱི་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ལྟེ་གནས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་གཙོ་སྒྲུབ་དང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་དུས་དེབ་ཁང་ནས་སྒྲུབ་འགན་ཁུར་ལེན་བྱས་ཡོད་འདུག
ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་དགྲ་འདུལ་མཆོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར། དུས་རབས21 པ་ཤར་རྗེས། རྒྱལ་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་དཔུང་ཁག་ཟམ་མ་ཆད་པར་འཚར་ལོང་དང་། ནུས་སྟོབས་རྒྱས་བཞིན་མཆིས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་བཤམ་སྒྲོག་བྱེད་སའི་སྟེགས་བུ་སྟེ། བོད་རིག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་། རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ལེགས་དང་གྲ་ཇེ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དུས་མཚུངས། ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་ཕྱོགས་དྲིལ་སྒྲོག་གི་གལ་ཆེའི་ཁུར་འགན་བཞེས་ཡོད་ཅིང་། རིག་གཞུང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པའང་ཐོན་བཞིན་མཆིས། ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཉམས་སད་ཐེག་ཐུབ་ཅིང་། ལས་སྒོ་ཁག་སྤུས་དག་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔུང་ཁག་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁག་བསྒྲུབ་པའི་རེ་འདུན་ཡིན་ལ། མིག་སྔའི་བོད་རིག་པའི་ལས་དོན་གྱི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་གི་དགོས་མཁོ་ཡང་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།
འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཏུ་དགྲ་འདུལ་མཆོག་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་རེ་སྐུལ་གནང་བར། རེ་བར་རྣམ་པ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བརྒྱུད་ནས། རང་འཁྲིའི་ལས་སྒོའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང་། ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་གནད་འགག་ལ་ཚོད་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགག་གནད་དེ། “མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ལྔའི་བོད་ཁུལ་གྱི་བརྟན་ལྷིང་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས”པའི་དགོངས་གཞི་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་འབད་དགོས། གཉིས་ནི། ནང་དོན་གྱི་འགག་གནད་དེ། སྲིད་ཇུས་ཁག་ལ་གོ་རྟོགས་འཕེར་བ་བྱེད་པ་དང་། བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་དང་ཤེས་བྱ་སྣ་མང་ལ་བྱང་དགོས། གསུམ་ནི། ལས་སྒོའི་འགག་གནད་དེ། བོད་རིག་པའི་ཆེད་ལས་ཐད་ཀྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་། དུས་དེབ་ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཟམ་མ་ཆད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་བོད་རིག་པའི་ཆེད་ལས་དང་། གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ཆེད་ལས་གཉིས་ཀའི་ཐད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་བྱང་ཚད་མངོན་མཐོར་གཏོང་དགོས་ཞེས་གསུངས།
དགྲ་འདུལ་མཆོག་ནས་སྐུལ་མ་གནང་བ་ལྟར། ཚང་མས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་གལ་ཆེའི་གསུང་བཤད་ཁག་གི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་པའི་ཚགས་དེབ་གཉེར་བའི་འདུ་ཤེས་གོང་མཐོར་བཏང་སྟེ། དཀྱིལ་སྙིང་ལ་བསྟེན་ཏེ། སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཁྲོད་དུ་རང་སོའི་གནས་ཚད་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲོང་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་སེམས་སུ་བཅངས་ནས། ཟམ་མ་ཆད་པར་ལས་སྒོའི་འཇོན་ནུས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་དང་། སྦྱོང་བརྡར་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། འདུས་གྲུབ་ཅན་དང་། ཆེད་ལས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྙིང་ཕུར་བཏབ་བོ། །


text:
དང་པོ། སྤྱི་བཤད།
དེ་ཡང་སྤྱིར་ཕོ་བའི་ནད་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟགས་བཅོས་གང་ལ་དགོངས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཚ་གྲང་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལས་འདིར་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བད་རླུང་གཉིས་དང་རྐྱེན་དེའི་གྲོགས་སུ་འཕྲད་པའི་རོ་དྲུག་གི་ཟས་སྐོམ་གང་ཡང་མི་འཇུ་བ་དང་མི་འཕྲོད་པ། བཅུད་མེད་པ། མ་ཚོས་པ། མ་གོམས་པ། སྔ་མ་མ་ཞུ་བ་ཡང་ཕྱི་མར་སྲེད་པ་ལྡང་བས་ནན་གྱིས་བཟའ་བ། སྤྱོད་ལམ་དུ་རྩོལ་བས་བཅག་དྲགས་པ། དུས་མིན་དུ་ཟས་མཚམས་མེད་པ། བརླན་པའི་ཡུལ་དུ་འདུག་ཡུན་ལོན་པ་སོགས་རྒྱུ་བད་རླུང་གྲང་བ་དང་རྐྱེན་བཅུད་མེད་ཁ་ཟས་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁ་ཚང་བས་ཕོ་བ་ཞིང་ས་འདྲ་བའི་མེ་དྲོད་རྣམ་གསུམ་གསོ་མ་ཐུབ་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཉམས་པས་སྙིགས་མ་མ་ཞུ་བས་ཚང་བཅོས་ཤིང་བེ་སྣབས་ཀྱི་མཚོ་འཕྱུར་བས་ཕོ་བ་ཡུལ་ཐིག་གིས་གནས་བསྟན་པའི་དཀྱིལ་དབུས་ལྷེན་སྣ་རུས་པའི་འོག་ཏུ་གསོ་བྱ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོན་གང་མར་བཅལ་པའི་སར་མི་བདེ་ཞིང་མནན་མི་བཟོད་པས་ཁ་ཟས་མ་ཞུ་བར་ཚོགས་ཤིང་བཀང་སྙམ་བྱེད་པ་དུས་སུ་མ་བཅོས་པར་ཡུན་ལོན་ཞིང་ཕོ་བ་གཡོས་བཅུའི་བྱེད་པ་ཉམས་པས་ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་མ་ཞུ་བའི་ངོ་བོ་ཟགས་ཤིང་རུལ་བས་དྲི་རླངས་ངན་པ་ཕོ་བའི་ནང་སུལ་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བདུག་པས་ལྕགས་ལ་དྲེག་པ་ཆགས་པ་ལྟ་བུའི་ཕོ་བའི་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་ཟུངས་ཤོར་བས་ཟས་ཀྱི་དང་ག་ཞན་པ། ཟས་རྗེས་སྦོ་ཞིང་འཁྲོག་པ། ལན་རེར་སྒྲེག་ཅིང་ན་ཟུག་ལྡང་བ། བྲང་ཚ་ཞིང་འབྱར་བག་ཅན་སྐྱུག་པ།སྐབས་རེ་བཤང་བ་སྐམ་ལ་ཡང་ན་སྒྲ་བཅས་འཁྲོག་ཅིང་འཁྲུ་བ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་རྒྱུ་བད་རླུང་གྲང་བ་ལས་བསྐྱེད་པས་ཕོ་རུབ་ནད་ཀྱི་སྤྱི་བཤད་མདོར་བསྟན་པའོ། ། གྲོང་ཁྱེར་ལས་གྲོང་གསེབ་དང་། རོང་ཁུལ་ལས་འབྲོག་ཁུལ་ལ་བྱུང་བ་མང་།
གཉིས་པ། རྒྱུ་རྐྱེན།
བད་ཀན་ལྕི་ཞིང་བསིལ་བ་དང་རླུང་གི་ཡང་གཡོ་གྲང་བར་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཆེར་བསྐྱེད་པས་འགྲངས་རྗེས་དལ་བར་འདུག་པ། ཉིན་གཉིད་ལོག་པ། བརླན་སྟེང་ཉལ་བ། ཆུར་ཞུགས་པ་ཟས་སྐོམ་སྣུམ་བསྟེན་དྲགས་པ། ཚྭ་སྐྱུར་དང་རུལ་སུངས། གྱོང་རློན་དང་མ་གོམས་པ། མི་འཕྲོད་པ། ལྕི་ཞིང་བསིལ་བ་དང་། ངོ་བོ་མི་འཇུ་བའི་ཟས་སྐོམ་བསྟེན་དྲགས་པ་བཅས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བེ་སྣབས་འཕེལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།
གསུམ་པ། ནད་རྟགས།
ནད་རྟགས་གཙོ་བོར་ལྷེན་སྣའི་འོག་ཏུ་ཧྲེམ་མེར་ན་བ་དང་། འཇུ་སྟོབས་ཆུང་བ། སྦོ་ཞིང་འཁྲོག་པ། དང་ག་ཞན་པ། བྲང་ཚ་ཞིང་ཆུ་སྐྱུར་ཁར་འོང་བ། སྐབས་སུ་སྐྱུག་མེར་བྱེད་ཅིང་བད་ཀན་བེ་སྣབས་ཅན་སྐྱུགས་པ།ལན་རེར་འཁྲུ་མདོག་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤལ་བ། ལུས་སྟོབས་ཆུང་བ། ཤ་སྐམ་པ། ཁྱད་པར་ནམ་ཞོད་ཆེ་བའི་དུས་དང་། སྲོད་དང་སྔ་དྲོ། དེ་བཞིན་ཁ་ཟས་ཟོས་ཐོག་ན་ཞིང་བཀང་སྙམ་བྱེད་པ། ཟས་སྤྱོད་མི་འཕྲོད་དུས་ནད་ལྡང་ཆེ་བ། ལུས་ཤ་རྒུད་པ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །
བཞི་པ། བཅོས་ཐབས།
1. གསོ་ཚུལ། བད་ཀན་ངོ་བོ་བསིལ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སྨན་དཔྱད་ཟས་སྤྱོད་རྣམ་བཞི་དྲོད་དུ་སྤྲུག་སྟེ་མེ་དྲོད་གསོ་དགོས་པ་དང་། རང་བཞིན་ས་དང་འདྲ་བའི་གཉེན་པོའི་ཁ་ན་ལྕི་བའི་ཕྱིར་ལན་རེས་མི་སེལ་ཡུན་བསྲིངས་ནས་བསྟེན་པར་གཅེས།
2.གསོ་ཐབས་དངོས།
ཀ ཟས། འབྲུ་རྙིང་དང་། ཟན་དྲོན། ཆུ་སྐོལ། ཉ་ཤ ལུག་ཤ སྤྱང་ཀིའི་ཤ་སོགས་གསར་པ་དྲོ་ཞིང་རྩུབ་པའི་ཟས་སྐོམ་རྣམས་འགྲངས་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུ་བར་ནུས་པ་སྟེ་ལྟོ་བའི་ཆ་གཅིག་སྟོང་པར་བཞག་པའི་ཚད་ཙམ་དུ་ཉུང་ཟད་རེ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །
ནངས་མོ། འབྲས་ཐུག་དང་གོ་རེ། འོ་ཇ། (རན་ཙམ་བསྟེན་པ། རྒྱགས་དྲགས་མ་ཡིན་པ།)
ཉིན་གུང་། ཚོད་མའི་རིགས་དང་། གོ་རེ། ཇ། (ཇ་རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ། སྒོག་སྐྱ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་སོགས་མི་འཕེན་པ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཕོ་བར་གནོད།)
དགུང་མོ། ཐུག་པ། ( ཐུག་པའི་ནང་དུ་ཤ་དང་། ཚལ་རིགས་ཉུང་ཙམ།)
ཁ། སྤྱོད་ལམ། མེ་ཉི་སོགས་དྲོ་སར་སྡོད་པ། གོས་དྲོན་པོ་གྱོན་པ། ལྷག་པར་ཏུ་ཉིན་གཉིད་མི་ལོག་པ།
ག སྨན། བཙོ་ཟླ1g དྭངས་བཙོ1g དྭགས་སྨན་བཅོ་ལྔ1g བརྒྱད་ལྔ1g བདེ་སྙོམས1g ཞི་བྱེད་དྲུག་པ1g རུ་རྟ་དྲུག་པ1g
ང་། དཔྱད།དུགས། ཁ་ཟས་སྤྱོད་ལམ་དང་གཉེན་པོ་སྨན་གྱིས་ནད་ཡག་པོ་མི་ཞི་ན་གནས་བྱིན་ཅན་ཏེ་ཡར་ཀླུང་ཆུ་རྡོ་ལྟ་བུའི་དྲོད་དུགས། ཕོ་གྱོ་མོ་གྱོའི་དྲོད་དུགས། ཤིང་ཀུན་ཉེར་ལྔ་དང་སེ་འབྲུ་ལྔ་པ་མར་རྙིང་དང་བསྡེབས་པའི་སྣུམ་དུགས། ས་བོང་བའི་དྲོད་དུགས། ལན་ཚྭའི་དྲོད་དུགས། གཡི་སྤྱང་གི་པགས་པའི་སྤུ་དུགས་རྣམས་ཕན། ལྷེན་གསང་། མེ་ཉམས་གསང་གཉིས་སུ་ཁ་གསུམ་དུ་གདབ་པ་དང་། སྒལ་ཚིགས་བཅུ་གཉིས་པ། རྒྱབ་གསང་ཚིགས་པ་གསུམ་པ་བཅས་སུ་མེ་བཙའ་གདབ་དགོས།
ལྔ་པ། བླ་གཉན་ནད་དང་དེའི་བཅོས་ཐབས།
ཕོ་རུབ་ནད་ལ་བླ་གཉན་གྱི་ནད་ཁོང་ནད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་མ་ཞུ་བ་དང་། བད་ཀན་སེར་པོ། ཕོ་བ་སུར་ཡ། མ་ཞུ་གླང་ཐབས། ཕོ་འབྲས་བཅས་འབྱུང་ཉེན་ཆེ་བས་དུས་སུ་སེ་འབྲུའི་རིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཕོ་བ་ཞིང་ས་འདྲ་བའི་མེ་དྲོད་གསོས་ཐོག་བླ་གཉན་གྱི་ནད་གཞི་འདི་དག་བསྡོངས་མི་སྲིད།
དྲུག་པ། སྔོན་འགོག
ཐོག་མར་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བསྲུང་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཁ་ཟས་ཐད་ཚྭ་སྐྱུར་དང་། རུལ་སུངས། ཁེངས་པོ། མ་ཚོས་པ། མ་གོམས་པ། མི་འཕྲོད་པ། གྱོང་རློན་སྣུམ་པའི་རིགས་སོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་སྤང་དགོས། སྤྱོད་ལམ་ཐད་དུས་མིན་དུ་ཟ་བ་དང་། བརླན་སྟེང་དུ་ཉལ་བའམ་འདུག་དྲགས་པ་སོགས་སྤང་།


text:
སྔོན་མ་བོད་ནང་དུའང་བསྟན་པ་སྤྱི་བཙན་དང་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་གཉིས་ལས་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་བར་འཁྲུག་རྩོད་ཤོར་བ་དེ་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་སོང་།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༣ གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༩ པའི་ཐོག་དྷ་ས་མེག་གྷན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ཁང་དུ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག ཝེ་ཏི་ནམ་དང་ཨི་ཊ་ལི་ནས་འབྱོར་བའི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་དད་ལྡན་སྦྱིན་བདག་མི་༢༠༠ ལྷག་དང་། དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་གཞན་བཅས་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཀའ་ཆོས་གསུངས་སོང་།
གསུང་ཆོས་དངོས་དབུ་འཛུགས་མ་མཛད་གོང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ད་ཐེངས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་གོ་སྒྲིག་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གསུང་དོན་དུ། “དེ་རིང་འདིར་གངས་ལྗོངས་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་སློབ་གྲྭ་རིན་པོ་ཆེས་རྐང་འཁུར་བཞེས་པའི་ཐོག་གསར་རྒྱག་ལེགས་པར་ཟིན་ནས། ཁ་སང་ང་ཚོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་འཚོགས་པ་རེད། རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་ནས་དེ་རིང་འདིར་ཨི་ཊ་ལི་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་ཝེ་ཏི་ནམ་ནས་མང་པོ་ཞིག་འབྱོར་ཡོད་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོར་ཆོས་འབྲེལ་ཞིག་བྱུང་ན་ཟེར་ནས་ལམ་གཙོའི་བཤད་ལུང་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་འདི་འདྲ་གཏན་འཁེལ་བ་རེད། དེ་དང་ཆབ་ཅིག་གངས་ལྗོངས་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་གྲྭ་རྒྱུན་ནང་ལ་མོན་པའི་བུ་ཕྲུག་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་བསྡད་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་འདིེར་འབྱོར་ནས། ཁོང་ཚོར་རྒྱ་གར་སྐད་ནང་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འཕྲུལ་ཆས་དེ་མེད་པ་ཆགས་ནས། ཁ་ཐུག་ཕ་གིར་བསྒྱུར་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད། དེ་རིང་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་གདུལ་བྱ་དེ་དག་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱ་གར་ལ་ཐེངས་དང་པོ་འབྱོར་མཁན་གྱི་གསར་འབྱོར་དེ་འདྲ་གང་འཚམ་ཞིག་འདུག”ཅེས་གསུངས་སོང་།
དེ་བཞིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ག་འདྲ་ཡིན་མིན་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྐོར་གསུང་དོན།“སྔོན་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་དུས་རབས་༢༡ པའི་ནང་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། དེའི་ནང་ཚན་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་ཡོང་དུས། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་། དེ་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་ན། ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་དོན་ཆེ་ཞིག་བརྩི་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། གཞན་འཆར་ཅན་གྱི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཕྱིན་བཞག་ན་དགོས་པ་ཆེན་པོ་མི་འདུག” ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱམས་བརྩེ་དང་བཟོད་སྒོམ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་ལུགས་པ་ཚོས་དེ་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བཞིན་པ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཐོབ་མི་ཐུབ་པའི་སྐོར་ལ་གསུང་དོན་དུ། “ད་ལྟ་དུས་རབས་༢༡ པའི་ནང་ལ་སླེབས་ཡོད་རེད། འདས་པའི་ལོ་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱའི་ནང་ཕྱི་དངོས་པོ་ཧ་ལས་པ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་རེད། དུས་རབས་༢༠ ནང་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་རེད། ཡར་རྒྱས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་ལ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན། འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་རེད། གང་ལྟར་མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་འདྲ་པོ་དེ་ལས་སླ་པོ་ཟེར་དགོས་རེད་དམ། སྟབས་བདེ་པོའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་རེད། མི་ཚང་མར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མི་དགོས་པར་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་བརྩིས་ནས་(Economic) ཞེས་ག་ས་ག་ནས་བཤད་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ང་ཚོའི་མི་རབས་གོང་མའི་གོང་མ་ཚོས་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ན་དངོས་གནས་འཛམ་བུ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་དང་། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་ཚོད་དཔག་འདྲ་ཕལ་ཆེར་བྱས་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་འགྲུབ་ཡོད་མ་རེད། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཕྱིན་ཡོད་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་པ་བཟོ་བྱེད་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་རེད། དཔེར་ན། འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གོ་མཚོན་གྱི་རིགས་ཧ་ཅང་གིས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་མི་ལ་བརྡབ་གསིག་བཟོ་བྱེད་དང་། མི་ལ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས་བྱེད་ཅིག གསོད་རེས་གཏོང་བྱེད་ཆགས་བསྡད་འདུག་ཨ། འདས་པའི་ཉི་མ་གཉིས་གསུམ་ནང་ལ་མཚོན་ན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འཚེ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་བསྡད་འདུག ད་གང་ལྟར་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིིའི་ནང་ལ་འཚེ་བ་ཡོང་བ་དེ་ལུས་གཅིག་པུ་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་མ་རེད། སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བའི་ཆགས་སྡང་དང་། ཕྲག་དོག འགྲན་སེམས། དེ་འདྲ་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་དུས་མིས་མི་གསོད་པ་དང་། བཤུ་གཞོག་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལ་དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ནས། དངོས་པོ་རྐྱང་རྐྱང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བསྡད་པ་ལས་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ་ཟེར་བའི་ནང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་ནས། འཛམ་བུ་གླིང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་ཀྱང་། མིས་མི་གསོད་པ་དང་སྡུག་པོ་གཏོང་པ་སོགས་མདོར་ན་གང་འཚམ་ནས་ཆོས་དད་དེ་ཡང་། ཕྱོགས་འཐེན་བྱས་ནས་ང་ཚོ་དང་ཁྱོད་ཚོ་ཟེར་བའི་ཐོག་ཕྱིན་པ་དང་། ཆོས་དད་མི་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གསོད་རེས་གཏོང་བ་དེ་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱམས་བརྩེ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད། བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད། རང་ཚུགས་སྲུང་རྒྱུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད་དེ། དེ་འདྲ་གསུང་མཁན་ཆོས་བརྒྱུད་ཁོ་རང་གིས་རྙོག་དྲ་བཟོ་ཡི་ཡོད་རེད། དེ་རིང་ཁ་སང་འབར་མའི་ནང་ལ་མཚོན་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེན་འགོག་འདྲ་བྱས་ནས་འབར་མའི་ནང་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེ་ཚོར་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བ་ཨེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག་ཨ།”ཅེས་སོགས་དང་། སྔོན་མ་བོད་ནང་དུའང་བསྟན་པ་སྤྱི་བཙན་དང་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་གཉིས་ལས་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་ཕར་འཁྲུག་རྩོད་ཤོར་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་བར་བྱམས་བརྩེ་གལ་ཆེ་སྐོར་སོགས་ཟབ་རྒྱས་གསུང་རྗེས་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་གསུང་ཆོས་དངོས་སུ་དབུ་འཛུགས་གནང་སོང་།།
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིན་དོན་གྲུབ།


text:
ཟླ་6ཚེས་14ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ལུ་ཙེམ་པོག་གི་དབུ་བཞུགས་བློན་ཆེན་པེ་ཐེར་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ།
པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་6ཚེས་14ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། གོང་ཚེས་ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ལུ་ཙེམ་པོག་གི་དབུ་བཞུགས་བློན་ཆེན་པེ་ཐེར་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བསྟན་དོན། ཀྲུང་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་དབར་གྱི་སྤེལ་རེས་འབྲེལ་བར་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་། ཕྱི་འབྲེལ་བཙུགས་ནས་ལོ་45སོང་རིང་། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ལྷག་བསམ་དག་པའི་མཛའ་བཤེས་དང་གཉིས་ཁེ་གཉིས་ཕན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ལུ་ཙེམ་པོག་ཡོ་རོབ་མནའ་འབྲེལ་ནང་གི་མཉམ་ལས་རོགས་ཟླ་གལ་ཆེན་ལ་བརྩི་ཡི་ཡོད་པས། པུ་ཙེམ་པོག་དང་མཉམ་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཡུན་རིང་བརྟན་ལྷིང་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ཏེ་ཀྲུང་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་འདོད་ཡོད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་དར་སྤེལ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་སྟངས་འཛིན་རྒྱུ་དང་བརྩི་འཇོག་བྱེད་རེས་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་སྲོག་ཤིང་གི་ཁེ་ཕན་དང་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཐད་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་རེས་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་དངོས་སྒྲུབ་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་གཏོང་དང་། ལེགས་ཆ་རྒྱ་སྐྱེད། མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་སྔོག་འདོན་བཅས་བྱས་ཏེ་དངུལ་རྩ་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མཉམ་ལས་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མཁའ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་། མཐོ་གསར་ལག་རྩལ། ལྗང་མདོག་དཔལ་འབྱོར་སོགས་མཉམ་ལས་ཀྱི་འཕར་གཞི་གསར་པ་སྐྱེད་སྲིང་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་ཆུ་ཚད་དེ་བས་མཐོ་བའི་གཉིས་ཁེ་གཉིས་ཕན་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་གཉིས་པོས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”འཛུགས་སྐྲུན་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་དངུལ་རྩ་དང་ཐོན་ནུས་སོགས་ཀྱི་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྲེང་ཀྲོའུ་ནས་ལུ་ཙེམ་པོག་བར་གྱི“མཁའ་ཐོག་དར་གོས་ལམ་བུ”གཏོད་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། རིག་གནས་དང་། སློབ་གསོ། ལུས་རྩལ་སོགས་མི་ཆོས་སྤེལ་རེས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་མི་སྣ་འགྲོ་འོང་སྟབས་བདེ་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། ལུ་ཙེམ་པོག་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་དང་ཡོ་རོབ་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་མུ་མཐུད་བཏོན་ནས། ཡོ་རོབ་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་ཀྲུང་ཡོའི་མཉམ་ལས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་ཕྱིར་དེ་བས་མང་བའི་ཆ་རྐྱེན་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
པེ་ཐེར་གྱིས། ལུ་ཀྲུང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོ་ཕྱི་འབྲེལ་བཙུགས་ནས་ལོ་45སོང་ཚུན། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་དང་། དངུལ་རྩ། འགྲིམ་འགྲུལ། རིག་གནས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་ལ་འབྲས་བུ་གཡུར་དུ་ཟ་བ་ཐོབ་ཡོད་ཅིང་། ད་རེས་ང་རང་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པར་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མཉམ་ལས་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ལུ་ཀྲུང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཕན་ཚུན་གསབ་རེས་རང་བཞིན་ཆེ་བས། ལུ་ཙེམ་པོག་ཕྱོགས་ནས་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ་ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཕན་ཚུན་སློབ་སྦྱོང་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་དངུལ་རྩ་དང་། མ་འཇོག ཚན་རྩལ། ཡུལ་སྐོར། མི་ཆོས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གི་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་སྔར་བས་རྒྱ་སྐྱེད་དང“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་མཉམ་ལས་དམ་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ལུ་ཙེམ་པོག་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡོ་རོབ་དང་ཀྲུང་གོའི་དབར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་ཀྱི་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད་ལ། དོན་དེའི་སླད་དུ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་འདོན་འདོད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།


text:
༄༅། །ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉམས་རྒུད་ཚབས་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་མ་ཟད། བོད་རིགས་གནས་སྡོད་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁར་སླེབས་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ལ་བཅངས་པའི་འགྱུར་མེད་བརྩེ་ཞེན་དང། སྙིང་སྟོབས། སེམས་ཤུགས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྲོག་རྩ་ལྟ་བུའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་སླེབས་ཏེ། མང་ཚོགས་ནས་སོ་སོའི་ཤེས་འཇོན་ལ་གཞིགས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་དང་གློག་ཀླད་སོགས་ཀྱི་ནང་ལས་སླ་ཞིང་སྟབས་བདེ་པོའི་ངང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་ པར་བལྟས་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་མཐོང་མོད། བོད་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ལྷོད་གཡེང་སྣང་མེད་བཏང་ཚེ། བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་རྒྱུ་མ་ཟད། མན་ཇུའི་སྐད་ཡིག་བཞིན་རིམ་པས་རྩ་བརླག་ཏུའང་འགྲོ་ངེས་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་མི་རིགས་མཐུན་འབྲེལ་སོགས་ལ་གཞིགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་སྲིད་བྱུས་དོན་ལྡན་གཏན་འབེབས་དང་ལྷག་དོན་ལག་བསྟར་དགོས་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་།[PDF]
བོད་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་སྟངས།
July 26, 2016 By Tenzin Pema


text:
མི་རེ་རེ་ལ་རང་གི་འཚོལ་སྙེག་རེ་ཡོད། མི་རེ་རེ་ལ་རང་གི་དགའ་ཕྱོགས་རེ་ཡོད། ངེད་ཀྱི་ངོས་ནས། དཔལ་ཆེན་དབང་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་བླངས་པའི་གཞས་འདི་ནི། ཚིག་དང་དབྱངས། བརྙན་ཕབ། ཁ་དོག་སྣོན་འཕྲི། སྒྲིག་སྦྱོར་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་2016ལོའི་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གཞས་ཤིག་ཏུ་འདོད་པས། འདིར་ཆེད་དུ་འོས་སྦྱོར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ——གཞོན་གསར་དྲ་བ། དཔལ་ཆེན་དབང་རྒྱལ། ཕ་ཡུལ་ཁམས་ནང་ཆེན་ནས་ཡིན་པའི་འབྲོག་ཕྲུག་ཅིག་ཡིན་ལ། ཁོའི་ཁྱིམ་ཚང་ཡང་འབྲོག་ཁྱིམ་ཕལ་མོ་ཆེ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར། ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་བ་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ། ཨ་མ་ལགས་གཡང་ཁྱིམ་དྲོན་མོ་སྲུང་མཁན་དང་ཨ་ཕ་ལགས་ནི་ཕྱི་ལ་འགྲིམས་མཁན་ཞིག་ཡིན།
ཨ་ནུ་ཚན་སྡེབ་ནི་ཡུལ་ཤུལ་ནས་ཐོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དད་པ་རྣམ་དག་ཡོད་མཁན་གྱི་ན་གཞོན་གཉིས་ཏེ། ཁོ་གཉིས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ལ། གླུ་ཚིག་གི་ནང་དོན་དང་རོལ་དབྱངས། ད་དུང་བརྙན་ལེན་སྟངས་སོགས་མདོར་ན་གླུ་གཞས་ཧྲིལ་བོར་དེང་རབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་གླུ་སྙན་མོ། ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། གླུ་མ་མཚོ་མོ་ནི་1990ལོའི་ཟླ་10པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ཁམས་རྟའུ་གཡུ་ཁོག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་བཟུང་བོད་རང་གི་དམངས་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ན་ཆུང་བྱིས་པ་དག་གི་གྲས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། 2009ལོ་སྟེ། མོ་རང་མོ་ལོ་བཅུའི་ལང་ཚོའི་རྫོགས་པའི་དུས་ཚིགས་དེར་ན་ཆུང་གི་རྩེད་གླུ་ཞེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ཆེད་བསྒྲིགས་ཤིག་ཏུ་ཕ་ཡུལ་གཡུ་ཁོག་ཅེས་པའི་གླུ་གཞས་ཤིང་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ལ་ཐོག་མར་ཞུགས་ཤིང་།
༢༠༡༥ལོའི་སྤྱི་ཟླ༡༢བའི་ཚེས༢༨ཉིན་གཞས་མ་ཆོས་མཚོ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་བསྒྲིགས་གསར་བ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་གླུ་གཞས་དགུང་ཚོགས་བདེ་ལེགས་ངང་མཇུག་སྒྲིལ་ཞིང་། དགོང་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཞས་མ་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་མཚོ་དང་ཀླུ་མོ་མཚོ། ཕུལ་བྱུང་སྒྲོལ་མ། གཡང་དཀར་ལྷ་མོ། མགར་བསམ་འགྲུབ་ཚེ་རིང་། བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། སྐལ་བཟང་ཡོན་ཏན། བློ་བཟང་ཟླ་བ། ཚེ་རིང་བསམ་འགྲུབ་སོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་ཆེད་བསྒྲིགས་གསར་བ་སྦྲ་ནག་བདག་མོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་རྟེན་ལ། སོ་སོའི་སྙན་མོ་ངག་གི་དབྱངས་རྟ་སྐྱེས་སུ་བཏེགས། སྦྲ་ནག་གི་བདག་མོ་ཞེས་པའི་ཟེར་སྡེར་གསར་བ་འདི་ནི། གཞས་མ་ཆོས་མཚོ་སྐྱིད་ཀྱིས་ལོ་ངོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ལས་ཐོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། ཆེད་བསྒྲིགས་གསར་བ་འགྲེམས་སྤེལ་དགོང་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལྟད་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཐོབ།
ཐེངས་འདིར་ཧྥ་རན་སིའི་ཕ་རེ་སི་ལ་བློ་ཡུལ་ལས་འགོངས་པའི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་ཕ་རེ་སི་ལ་མྱ་ངན་ཞུ་བའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་རྫོགས་མི་འདོད་རྐྱེན་ངན་དང་བྲལ་ཏེ། བྱམས་བརྩེ་དང་ཞི་བདེ་མི་རེ་རེའི་སེམས་སུ་དུས་གཏན་དུ་གནས་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།
འབྲོག་མི། ༠ ཚིག མི་ཉག་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ། ལེན་མཁན། ཁ་བ་བོད་པ་བློ་ཚེ། གངས་རིའི་བུ་མོ་ཚེ་དབང་ལྷ་མོ།པད་མ། བསམ་ཁོ།
མདོ་འཛིན་པ་དང་གཞས་མ་ཚེ་རིང་ལྷ་མོ། ཚེ་རིང་ལྷ་མོ། 2005ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན།2005ལོ་ནས་ད་བར་དུ་མཚོ་སྔོན་བོད་སྐད་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི༼གསར་འགྱུར་མེ་ལོང༽ལེ་ཚན་གྱི་སྙན་སྒྲོན་པ་དང་།བོད་སྐད༼ཀྲུང་དབྱང་གསར་འགྱུར་མཉམ་སྒྲོག༽གི་སྙན་སྒྲོན་པ།དེ་མིན་རིག་རྩལ་ལེ་ཚན་མང་པོའི་མདོ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབས་མྱོང་།ལོ་རེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་སོགས་ཚོགས་འདུ་གལ་ཆེན་སྐོར་ཞིག་གི་གསར་འགོད་པ་དང་ཡུལ་དངོས་མདོ་འཛིན་པའི་འགན་ཁུར་མྱོང་མ་ཟད།
ང་ཚོ་མཉམ་དུ་ཡོད། ཚིག སྨིན་དབུས་པོ། རོལ་མོ་བ། གྲུ་བ་བསམ་འགྲུབ། ལེན་མཁན། ཚེ་དབང་ལྷ་མོ།
བོད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ། ཚིག་དང་དབྱངས། གཞས་པ། ཁོ་བསྟན། ༠ གངས་དཀར་རི་བོའི་འདབ་ནས་སྐྱེས་པ་ནས།། ཕྱི་རོལ་ཆ་རྐྱེན་བཟང་ཡང་ངན་ཡང་ཆོག ། སྦྲ་ནག་འཚོ་བ་སྐྱིད་ཀྱང་སྡུག་ཀྱང་ཆོག །
གནམ་མཚོ། ཁོ་མོ་ནི་རི་མཐོ་ཆུ་གཙང་གི་གནས་མཆོག་མདོ་སྨད་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཁྲི་ཀ་རྫོང་གི་ཡུལ་ལྷ་སྲིན་པོ་རྫ་རིའི་ཉེ་འདབས་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་གསར་བྱུང་གཞས་མ་ཞིག་ཡིན་ལ།
2014ལོའི་ཟླ12ཚེས27ཉིན་གངས་སྒྲ་བརྙན་ཨ་མདོའི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་བགྲོ་གླེང་འདུ་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པ་བླ་བྲང་དུ་བསྡུས་ཤིང་། ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཨ་མདོའི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་མཁན་དཔལ་མགོན་དང་དབྱངས་རྩོམ་མཁན་པདྨ། བདུད་བྷེ། རྡོ་རེད། སྨོན་ལམ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ། ཤེར་བསྟན། རྨ་ཆུའི་བསམ་གཏན། རོལ་མོ་བ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་འཛིན། གདུགས་དཀར་ཡག ཉི་མ་རོལ་ཚོགས་སོགས་མི་སྣ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཞུགས་ཡོད་ལ།


text:
འདས་ལོར་བོད་ནས་རང་ལོ་ ༦ ཡས་མས་ནས་ཕལ་ཆེ་བ་ལོ་ ༤༠ མར་འདབས་ཡིན་པའི་ཁྱོན་བོད་མི་སེར་སྐྱ་གྲངས་ ༦༠ ལྷག་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་བསླེབས་ཡོད་འདུག
འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་དབུས་སྣེ་ལེན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དཔལ་ལྡན་དོན་འགྲུབ་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡ ནས་ ༡༢ བར་བོད་ནས་ཁྱོན་བོད་མི་སེར་སྐྱ་རྒན་གཞོན་གྲངས་ ༦༠ ལྷག་བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་ལོ་ ༦ ཡས་མས་ནས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལོ་ ༤༠ མར་འདབས་ཡིན་ཞིང་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར། རང་ལོ་ ༦ ཡས་མས་ཅན་ཚུད་པའི་གྲྭ་བཙུན་ ༢༠ ལྷག་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མི་ ༢༠ ལྷག་སོ་སོའི་ལོ་ཚད་དང་བསྟུན་ཏེ་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་དང་སུ་ཇ་བོད་ཁྱིམ། དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སློབ་ཞུགས་བྱས། དེ་མིན་གྱི་ལོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཁག་ཅིག་རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་ཆོག་པའི་ཡིག་ཆ་ཆ་ཚང་བཟོས་རྗེས། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་སོགས་སུ་སོ་སོའི་གཉེན་ཚན་དང་མཉམ་དུ་རང་འཚོའི་གཏན་སྡོད་བྱས་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཛ་དྲག་དཀའ་ངལ་འོག་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོང་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་སྟབས། ནད་གཞི་ཛ་དྲག་ཅན་དེ་འདྲ་ག་ཚོད་བྱུང་ཡོད་དྲིས་པར་དཔལ་ལྡན་དོན་འགྲུབ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ནང་དུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་བྲལ་ཏེ་ཤི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཅེས་ལབ་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་ནང་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྗེ་འོད་ཟེར་ལ་བརྟེན་ནས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་སྨན་བཅོས་ཤིག་རག་ཨེ་ཡོང་བསམ་ནས་ཡོང་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོང་གི་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོར་བོད་ནས་མི་ ༡༠༠ ལྷག་འབྱོར་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་མི་ ༦༠ ལྷག་འབྱོར་བའི་ནང་དུ་གཉན་ནད་རག་དུག་གི་ནད་འབུ་(HIV)སོགས་འགོས་ནད་ཚབས་ཆེན་རིགས་ཡོད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མ་སོང་། ཡིན་ནའང་། མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་(Hepatitis B)ཡོད་མཁན་མང་པོ་འདུག དེ་ནས་སྨན་བཅོས་ཚབས་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་ཤིག་བྱུང་སོང་། དཔེར་ན་བུ་མོ་ཞིག་ལ་གློ་བ་དང་སྙིང་ནད་པ་ཆགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་སྨན་པ་ཚོས་སྙིང་བརྗེ་བོ་བརྒྱབ་དགོས་པ་དང་། སྙིང་བརྗེ་བོ་བརྒྱབ་ན་རྒྱ་སྒོར་འཕོན་ཆེན་འགྲོ་ཡི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག འདིར་བསླེབས་དུས་ང་ཚོས་བླ་སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་ལགས་སུ་བསྟན་ཏེ་གློ་བའི་ཆུ་བཏོན་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྨན་པ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་དེ་ཚོར་སྟོན་སྐབས་གློ་བ་ནད་པ་ཡིན་པས་སྙིང་གི་ནུས་ཤུགས་བཅགས་པ་ཡིན་སྟབས། གློ་བ་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་ན་སྙིང་གི་འཕར་ཚད་རང་བཞིན་གྱིས་ཚད་ལྡན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་པ་ལྟར། ཟླ་བ་མང་པོར་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་ཉར་དེ་སྨན་བཅོས་བྱས་པ་བརྒྱུད་ད་ལྟ་ཡག་པོ་དྲག་ཡོད་པ་མ་ཟད། མོ་རང་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།
གཞན་ཡང་། ས་ཆ་ཁུག་ཁྱོག་གི་རྒྱ་ནག་གི་སྨན་ཁང་ཆུང་ཆུང་དེ་ཚོས་ན་ཚ་ག་རེ་ན་བ་ཡིན་ནའང་། ཟུག་བཅག་གི་སྨན་སྤྲད་དེ་གནས་སྐབས་རིང་དྲག་ཐབས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་ཚ་གཞན་མང་པོ་བཟོ་ཡི་ཡོད་ས་རེད། དཔེར་ན། གྲྭ་བ་ཞིག་གིས་ཟུག་བཅག་གི་སྨན་མང་པོ་ཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་ཚ་མང་པོ་བསླངས་འདུག ཁོ་རང་གློ་བའི་གཉན་ཚད་(TB)དང་། མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་ (Hepatitis B )ཀྱི་འབུ་ཡི་ཚད་ཀྱང་མཐོ་བོ་ཞེ་དྲགས་ཡིན་པའི་ཁར། མཁལ་མ་གཅིག་ཀྱང་རྦད་དེ་རུལ་ནས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ཚར་བ་ཞིག་འདིར་ཕེབས་བྱུང་། ང་ཚོས་སྨན་བཅོས་ཡོད་དགུ་རྩལ་དྲུག་བྱས་ཏེ་བླ་སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཇི་བཞིན་མཁལ་མར་གཤག་བཅོས་བྱས་པ་དང་། གློ་བའི་གཉན་ཚད་སྨན་བཅོས་བྱས་རྗེས། དེང་སང་ཁོ་རང་ཡག་པོ་དྲག་སྟེ་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆར་ཡག་པོ་ལྟ་ཡི་འདུག ཁོང་འགྲོ་སྐབས་ང་ཚོར་ཡི་གེ་ཞིག་བཞག་སྟེ། ཁོང་བོད་ལ་ཡོད་དུས་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་དབུ་འཁྲིད་པའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ནས་ཉམ་ཐག་ཚོར་འདི་འདྲ་གཟིགས་སྐྱོང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད་དྲན་མ་སོང་ཡང་ཞེ་དྲགས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་བྱུང་ལབ་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
དབུས་སྣེ་ལེན་ཁང་གི་འབྱོར་ཐོའི་རོབ་རྩིས་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་བོད་ནས་སེར་སྐྱ་ཁྱོན་ ༧༧༠ བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༡༡ ལོར་ ༧༥༣། ༢༠༡༢ ལོར་ ༧༥༦། ༢༠༡༣ ལོར་ ༡༥༠། ༢༠༡༤ ལོར་ ༡༢༠། ༢༠༡༥ ལོར་ ༨༧། ༢༠༡༦ ལོར་ ༡༠༠ ལྷག་བཅས་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོང་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོའི་ཚུན་དུ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མང་ཤོས་དེ་ ༢༠༠༥ ལོར་ཁྱོན་བོད་མི་ ༣༡༢༩ ཙམ་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་ཡོད་པ་རེད།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས་《བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་དང་ཤར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གཅིག་གི་ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་ལས་དོན་ཇུས་གཞི་》(གཤམ་ལ་《ཇུས་གཞི་》ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ)པར་འགྲེམས་བྱས་ཏེ། རེས་སྐོར་གསར་པའི་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་སོགས་བཟོ་ལས་རྟེན་གཞི་རྙིང་པའི་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་དང་ཤར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གཅིག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ་ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།
《ཇུས་གཞིའི་》ནང་ནན་བཤད་བྱས་དོན། ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་ནི་རེས་སྐོར་གསར་པའི་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་སོགས་བཟོ་ལས་རྟེན་གཞི་རྙིང་པའི་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་དང་། བྱང་ཤར་དར་རྒྱས་དང“འཐབ་ཇུས་ཆེན་པོ་གསུམ”འབྲེལ་མཐུད་མཉམ་འདྲེས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ལ། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་བཏོན་ནས་ས་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་གསར་གཏོད་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཀྱང་རེད། བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་དང་ཤར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་མཉམ་ལས་ལ་ཡར་སྐུལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་དང་། ཐོན་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞི། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད། དེ་བཞིན་མཉམ་ལས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་བསམ་གཞིག་བྱས་ནས་ལེའོ་ཉིང་ཞིང་ཆེན་དང་ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན། ཅི་ལིན་ཞིང་ཆེན་དང་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན། ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན་དང་ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་བཅས་དང་། ཧྲེན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་དང་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར། ཏ་ལེན་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཧྲང་ཧའེ་གྲོང་ཁྱེར། ཁྲང་ཁྲུན་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར། ཧར་པིན་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཧྲེན་ཀྲེན་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་དབར་ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་རྒྱུ་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད་ཁར། ནང་སོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཤར་རྒྱུད་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་དབར་རང་འགུལ་ངང་འབྲེལ་མཐུད་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་བབ་མཐུན་གྱི་མཉམ་ལས་ལམ་སྲོལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་དགོས།
《ཇུས་གཞིའི་》ནང་བླང་བྱ་བཏོན་པར། 2020ལོར་སླེབས་སྐབས་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་དང་ཤར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གཅིག་གི་ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་ལ་གལ་ཆེ་ཞིང་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕྲེད་ཕྱོགས་མཉམ་འགུལ་དང་། གཞུང་ཕྱོགས་འབྲེལ་མཐུད། དུས་བཀག་གྲོས་མོལ། འཁོར་སྐྱོད་ནུས་ལྡན་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ། སྲིད་གཞུང་དང་། ཁེ་ལས། ཞིབ་འཇུག་སྒྲིག་གཞི་བཅས་དང་དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཞན་དག་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་ཞུགས་པའི་རིམ་པ་མང་བ་དང་། ཁྱབ་ཁོངས་ཡངས་པ། ཁོངས་གཏོགས་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་མཉམ་ལས་མ་ལག་འཛུགས་པ། རྒྱུན་གཏན་ཅན་གྱི་ལས་བྱེད་པའི་སྤེལ་རེས་དང་ཤེས་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལམ་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་ནས། བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་དུ་ཤར་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་སྤྱོད་གོ་ཆོད་པའི་སྒྱུར་བཅོས་གསར་གཏོད་བྱེད་ཐབས་འབོར་ཆེན་ཞིག་གང་མགྱོགས་འདྲ་བཟོ་དང་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་ལས་མཉམ་ལས་གླིང་སོགས་མཉམ་ལས་གལ་ཆེའི་ལས་སྟེགས་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཐུན་མོང་ཐོག་སྐྲུན་པ། མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་གྱི་ས་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་མཉམ་ལས་རྣམ་གྲངས་འབོར་ཆེན་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཅུང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་ཁ་གཏད་མཉམ་ལས་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་དང་འགན་ལེན་བྱེད་ཐབས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་5ཚེས་16ཉིན་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་དུ་ཀྲུང་གོར“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ལ་ཕེབས་པའི་ལོ་སི་མི་དམངས་གསར་བརྗེའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་པིན་དབྱང་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བ་དང་འབྲེལ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཉམ་དུ་བསྐྲུན་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བཟུང་ནས་གཉིས་ཕན་མཉམ་ལས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་གཉིས་ཁེའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བྱས་ནས་ཀྲུང་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་མཉམ་དུ་གཏོད་དགོས་ཞེས་གཅིག་མཐུན་ཐོག་གསུངས་པ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པིན་དབྱང“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ནང་ཞུགས་པ་དང་འབྲེལ་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཞུས་པ་དང་། ལོ་སི་ཕྱོགས་དང་ལྷག་པར་དུ་བློ་མཐུན་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་གླེང་སྟེགས་གཉེར་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ན་ནིང་ང་དང་བློ་མཐུན་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཐུག་འཕྲད་ཐེངས་གཉིས་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཐད་སྤེལ་རེས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་གལ་ཆེན་བྱུང་ཡོད། ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་ཐུན་མོང་འབད་བརྩོན་འོག་གོང་གསལ་གྱི་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་གལ་ཆེན་དག་དོན་འཁྱོལ་བྱུང་ནས་ཀྲུང་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་མདུན་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ནུས་ལྡན་ཐུབ་བཞིན་ཡོད་པས་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་། ལོ་སི་ཕྱོགས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་འཛུགས་སྐྲུན་ནང་ཧུར་ཐག་ཞུགས་པར་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཉམ་དུ་སྐྲུན་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བཟུང་ནས་ལོ་སི་དང་གཉིས་ཕན་མཉམ་ལས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་གཉིས་ཁེ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བྱས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་མཉམ་དུ་གཏོད་འདོད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ནི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཅིག་རེད། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ཀྲུང་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་ཀྲུང་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བ་ཡུན་རིང་སྐྱོན་བྲལ་དང་བརྟན་ལྷིང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཏང་གཉིས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་དབར་གྱི་འགྲོ་འོང་དམ་ཟབ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཐད་དགོངས་འཆར་བརྗེ་རེས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དང་རྩེ་རིམ་ཇུས་འགོད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། ངས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་པིན་དབྱང་དང་ལྷན་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་འཁོར་མཇལ་འཛོམས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་འདོད་ཡོད་ལ་བློ་མཐུན་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་རྟག་ཏུ་ཀྲུང་གོར་ཕེབས་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཏང་གཉིས་ཀྱི་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་ཏང་སྐྱོང་རྒྱལ་སྐྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་དང་ཕན་ཚུན་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཐུན་མོང་ཐོག་ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་པོས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་མཉམ་ལས་འཆར་འགོད་རྩ་གནད་ལ་མིང་རྟགས་འགོད་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བཟུང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་སྦྲེལ་མཐུད་དམ་ཟབ་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ་གཙོ་གནད་མཉམ་ལས་རྣམ་གྲངས་ནང་གཞོགས་འདེགས་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་དགོས། རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་སྦྱོར་གཞོགས་འདེགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཐུན་མོང་ཐོག་ཀྲུང་གོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་མནའ་འབྲེལ་འབྲེལ་བའི་ཁྱོན་ཡོངས་དང་ས་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
པིན་དབྱང་གིས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ལ་གཡུར་ཟའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་ཤིང་། ཁོང་གིས་དེ་ལས་ཡོ་རོབ་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ནུས་ལྡན་ཐུབ་ནས་ལོ་སིའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གོ་སྐབས་དེ་བས་མང་བ་ཐོབ་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ལོ་སི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ལོ་ཀྲུང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་འཛུགས་སྐྲུན་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་གྱི་མཉམ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བློ་ཡིད་ཚིམ་པོ་བྱུང་། ཏང་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་དབར་འགྲོ་འོང་དམ་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གྱི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་དང་ལས་བྱེད་པའི་སྤེལ་རེས་གསོ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཉོ་ཚོང་། མ་འཇོག རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དེ་བཞིན་ས་གནས་སོགས་ཀྱི་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཙམ་མ་ཟད། ཐ་ན་ས་ཁུལ་འདི་གའི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།


text:
བྷི་བྷི་སི་གསར་འགོད་པ་ཌི་རིའོ་ཝ་ཡེཏ་ཧེཌ་ (Andrew Whitehead) ལགས་ཀྱིས་བྲིས། ཉི་མ་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར།མཚམས་རེར་ང་ཚོས་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་བསམ་སྟེ་ང་རྒྱལ་བྱེད་སྐབས། རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་དང་འཕྲད་དུས། ད་གཟོད་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ནི་ད་དུང་ཐོས་རྒྱ་དང་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་རིང་ང་རྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཀཱ་ཤི་མིར་ (Kashmir) གྱི་ནང་རྒྱུན་པར་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་རྒྱལ་ས་ཤཱི་རི་ཎ་གྷར་ (Srinagar) དུ་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་རྒྱལ་ཁང་ཧཱ་རི་པྲ་བྷཏ་ (Hari Parbat) ཞེས་པ་དེར་ཐེངས་མང་པོར་ཕྱིན་མྱོང་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཤཱི་རི་ཎ་གྷར་གྱི་གནམ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་མི་སྡེ་ཆུང་ཆུང་འདིའི་ནང་ད་ལན་མ་གཏོགས་བསླེབས་མྱོང་མེད།
བོད་མི་ ༢༠༠༠ ལྷག་གིས་ཤཱི་རི་ཎ་གྷར་དུ་ཁྱིམ་གཞིས་གསར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ལ་བོད་རིཊ་ཁ་ཆེ་བ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོས་བཤད་ན། བོད་རིཊ་ཁ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་ད་དུང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཁ་ཤས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་ཁག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་། བཙན་བྱོལ་གྱི་བོད་རིཊ་ཁ་ཆེ་བ་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་ཀཱ་ཤི་མིར་ས་གནས་སུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཁོང་ཚོ་ནི་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པས་རེད་ཟེར།
བོད་རིཊ་ཁ་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བོད་དང་ཀཱ་ཤི་མིར་བར་གྱི་གནའ་བོའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་མང་པོ་ཞིག་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཚོང་འབྲེལ་དེས་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་ཚོང་པ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་ནང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་མགོ་རྙོག་གི་གནད་དོན་མང་པོ་རླབས་རིས་བཞིན་འཕྱུར་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་གོང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཟིང་འཁྲུག་དྲག་པོའི་ཁྲོད་གནའ་བོའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཟམ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཆད།
ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་གཞིས་གྲོང་རྙིང་པའི་སྟར་ཁའི་སྡོང་པོའི་སྐྱེད་ཚལ་འགྲམ་དུ་བོད་ཟས་ཟ་ཁང་དང་། རྒྱ་ལམ་གྱི་ཟུར་དུ་བོད་པའི་ངོ་གདོང་དང་འདྲ་བའི་བུད་མེད་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁ་བརྡ་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་བ་མ་ཟད། ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་གཡས་གཡོན་དུ་རྒན་རྒོན་ཁ་ཤས་ཀྱང་འགྲོ་འོང་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་སྐབས། ངའི་སེམས་ལ་དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེར་བོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་འདྲི་ཞིག་ངང་གིས་བསླེབས་བྱུང་། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཡུལ་མི་ཚོའི་ཁ་ནས་གྲོང་སྡེ་དེར་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཞེས་འབོད་པ་ཐོས་མ་ཐག་ངའི་དོགས་པ་གཏན་དུ་ཡལ་སོང་ལ། ང་གཞིས་གྲོང་འདིའི་ནང་ཕྱིན་སྐབས། ན་གཞོན་ཚོས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཆེད་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཀྱང་ཟུར་དུ་བཙུགས་འདུག
ཎ་སིར་ཀཱ་ཛི་ (Nasir Qazi) འབོད་པའི་ཚོང་པ་གཞོན་ནུ་ཞིག་གིས་ང་འཁྲིད་དེ་གཞིས་གྲོང་གཡས་གཡོན་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཎ་སིར་ཀཱ་ཛི་ལགས་ནི་གཞིས་གྲོང་དེའི་ན་གཞོན་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་རེད་འདུག སློབ་གྲྭ་དེའི་སྐོར་ལ་ཁོང་གིས། སློབ་གྲྭ་དེར་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཙམ་མིན་པར་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་ཀཱ་ཤི་མིར་སྤུན་ཟླ་མང་པོ་ཞིག་ལའང་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད་སྟབས། ང་རང་སྤོབས་པ་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་ས་གནས་དེར་ཅུང་ཟད་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཆགས་འདུག་པར་བརྟེན། བོད་ཕྲུག་ཙམ་མ་ཟད་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སློབ་ཞུགས་བྱས་འདུགསྤྱིར་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་མ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་ཚོས་སློབ་གྲྭའི་རྩིག་གྱང་ངོས་སུ་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཁུལ་དེར་ཕེབས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་པར་རྣམས་ལེགས་པར་བཀལ་འདུག སྐུ་ཞབས་ཀཱ་ཛི་ལགས་ཀྱིས། ང་ཚོས་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་གུས་ཞབས་ཞུ་ཡི་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་ཀྱང་ང་ཚོར་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོས་བརྗོད་ན། ཁོང་ཚོའི་མི་རྒྱུད་ནི་གནའ་བོའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་བརྒྱུད་པའི་ཚོང་འགྲུལ་བ་ཚོ་ཡིན་པ་དང་། ཚོང་འགྲུལ་བ་དེ་ཚོ་ནི་ལ་དྭགས་ས་འབྲེལ་གྱི་ཀཱ་ཤི་མིར་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཁོང་ཚོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་རྟེན་གཞི་བྱེད་པའི་ས་ཆའང་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་བོད་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་རྗེས་བོད་པའི་བུད་མེད་ཚོ་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་དང་རིག་གཞུང་གོམས་གཤིས་དང་དུ་བླངས་ཤིང་། ཚོང་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་དཀའ་ཁག་མེད་པར་གྱུར་བ་མ་ཟད། ཟུར་དུ་མཆོད་འབུལ་བྱ་རྒྱུའི་ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་ཡང་བཞེངས་ཐུབ་ཡོད་འདུག ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལ་དམིགས་བསལ་སྦྱང་པ་བྱས་པ་སོགས་རིམ་གྱིས་ཕྱི་མི་ཚོང་འགྲུལ་བ་དེ་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གྲོང་ཚོ་ཞིག་ཆགས། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ཚོ་བོད་དུ་ཡོད་སྐབས་ཁོང་ཚོར་བོད་པ་ཞེས་མི་འབོད་པར་ཁ་ཆེ་བ་”Khache” ཞེས་ཟེར། ཁ་ཆེ་ནི་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་མི་ལ་གོ་ཡི་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་བྱུང་།
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་བོད་མིའི་སྒེར་ལངས་ཆེན་མོ་བྱུང་རྗེས། ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་ནང་པའི་རྗེས་འབྲང་བ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བརྒལ་ཏེ་བྲོས་བྱོལ་དུ་སླེབས་སྐབས། བོད་རིགས་ཁ་ཆེའི་གྲོང་ཚོའི་ནང་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེ་བ་ཚོ་ལའང་བདེ་འཇགས་མེད་པར་ཚོར་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་རེད།
བོད་ནང་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་སྐབས་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་འགས་རྒྱ་ནག་དང་ལག་འབྲེལ་བྱས་པ་མཐོང་ཐོས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཆབ་སྲིད་དཀའ་རྙོག་བྱུང་སྟེ་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབ་སྐབས་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོ་ལའང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།
ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་སྐབས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་པའི་ཁ་ཆེ་བ་ནི་བཙན་བྱོལ་བའི་གྲས་སུ་མ་འཇོག་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་སླར་ཡང་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་ཡོང་བ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ། ལོགས་སུ་ཁ་ཆེ་བའི་གྲོང་སྡེ་ཞིག་སྤྲད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཁོང་ཚོའི་མི་རྒྱུད་ནི་ཀཱ་ཤི་མིར་ནས་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་འདུག
ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གོང་གི་དར་སྐུད་བརྒྱུད་ལམ་ནི་ད་ཆ་མེད་སྟབས། དེང་སྐབས་ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བས་ཤཱི་རི་ཎ་གྷར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་དུ་ལས་ཀ་ཙག་ཙིག་དང་ཚོང་ལས་གཉེར་བཞིན་འདུག ཁོང་ཚོའི་ལས་ཀ་ནི་སྔོན་མ་བོད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་ཁེ་བཟང་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་ཁ་ཆེ་བུད་མེད་ཀྱི་གོས་བྷུར་ཁ་ (burqas) ཚེམས་འདྲུབ་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་རྣམས་ལ་སྟོད་ཐུང་སོགས་ཚོང་བཞིན་ཡོད་འདུག
སྐུ་ཞབས་ཀཱའུ་ཛི་ལགས་ཀྱིས། ལོ་ཁ་ཤས་སྔོན་ཁོང་གི་ཨ་མ་ལགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཏེ། ལྷ་སར་ཁོང་ཚོའི་སྤུན་མཆེད་ཁ་ཤས་ལ་ཐུག་ཕྲད་གནང་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་བར་བོད་ནང་གི་སྤུན་མཆེད་དེ་དག་རྒྱ་གར་དུ་ཁོང་ཚོར་ཐུག་ཕྲད་བྱེད་པར་སླེབ་ཐུབ་ཡོད་མ་རེད་ཟེར།
སྐུ་ཞབས་ཀཱའུ་ཛི་ལགས་ཀྱིས་ང་ལ་ང་ཚོའི་མི་རྒྱུད་ནི་ས་ཆ་འདི་རང་གི་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་། འོན་ཀྱང་། ང་ལ་མཚོན་ན་དེར་ཡོད་བོད་པའི་ཁ་ཆེའི་མི་སྡེ་ནི་གནས་སྟངས་ཁྱད་ཚར་ནང་ལྷུང་འདུག་བསམ་གྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཀཱ་ཤི་མིར་ནང་དུ་ས་ཆ་བདག་ཐོབ་བྱེད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ས་ཆ་འདིར་གནས་སྡོད་བྱས་པའི་དཔང་རྟགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གལ་སྲིད་དཔང་རྟགས་མེད་ཚེ་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་ས་ཆ་ཉོ་ཚོང་གི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་རེད།
ས་ཆ་གང་དུ་ཡིན་ཡང་རང་ཉིད་ནི་དེའི་ཁོངས་གཏོགས་མ་ཡིན་པར་གཞན་ནས་སླེབས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ནང་རང་ལ་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་ཡོད། ད་ལྟ་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོ་གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་ནང་ལྷུང་བ་འདྲ་བོར་མཐོང་། དེར་བརྟེན། མ་འོངས་ཁོང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྲད་སྲིད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་ནང་ཁོང་ཚོ་ནི་ཀཱ་ཤི་མི་རི་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་གར་ནང་ཁོང་ཚོ་ནི་བོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་གང་དུ་ཕྱིན་ཡིན་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་ང་ཚོ་ནི་འདི་ཡིན་ཞེས་ལབ་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་འདུག
མ་ཡིག་གི་འབྲེལ་ཐགhttp://www.bbc.com/news/world-asia-india-42165908