text:
ཕྲན་གྱིས“ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་འཚོལ་ཞིབ་”ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་བྲིས་པ་རེད་ལ། སྐབས་དེར་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདིར་དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་མ་འཛོམས་སྟབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཚེའི་རི་མོ་གསལ་ལ་མ་གསལ་ཞིག་ཀྱང་འབྲི་ཐུབ་བྱུང་མི་འདུག ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ལ་མཇལ་ཐེངས་རེར་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཤིང་། ཉེ་ཆར་བརྗོད་གཞི་གཞན་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་བསྔོགས་སྐབས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐོར་ལ་བསྡུ་རུབ་བྱས་པའི་ཟིན་ཐོའི་ཤོག་ལེབ་འགའ་མཐོང་བྱུང་བར་བརྟེན། སྔར་བྲིས་ཟིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལ་སྣོན་འཕྲི་དང་ཁ་གསབ་བྱེད་པར་འདུན་པ་ཞིག་སྐྱེས་བྱུང་། སྤྱིར་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཞེ་གཅིག་པ་ལྷ་སྲས་དར་མ་(803-842)ཞེས་གྲགས་པ་བཀྲོངས་མཁན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའམ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཞུ་བ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་འབྱུང་སོགས་སུ་ངེས་པར་དུ་འཁོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཛད་པ་ཁག་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ནའང་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་དང་ཟུར་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ངག་རྒྱུན་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་འཕོས་ཟིན་འདུག དེས་ན་ཕྲན་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གང་རྙེད་པ་ཁག་ངོ་སྤྲོད་དང་བཅས་ཞིབ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུའི་ཁུལ་ཡིན་ལ། མ་རྙེད་པ་ཁག་ཕྱིས་སུ་རིམ་གྱིས་ཁ་སྐོང་ཞུ་འཆར་ཡོད་ལགས་ཞེས་དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་འདི་ཙམ་ཞུ་བ་ཡིན།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་། འཁྲུངས་ལོ། སྟག་ཉ་བཟང་གི་སྐོར།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་འཁོད་སྔ་ཤོས་ནི་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ཞེས་པ་འདི་ཡིན། “ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ལ་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ་”དང་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་མ་”ཞེས་དཀར་ཆག་གཉིས་ཡོད་[1] ལ། དཀར་ཆག་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་བླ་མ་ཟངས་རི་བ་ཞུ་བ་ཞིག་གིས་འབྲི་རྩོམ་གནང་བའམ་ཡང་ན་གཏེར་ལས་བཏོན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བླ་མ་ཟངས་རི་བ་ནི་རྗེ་རས་ཆུང་བའི་ཐུགས་སྲས་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། “དེབ་ཐེར་སྔོན་པོའི་”ནང་དུ་“དེ་ལ་སྤྱིར་སློབ་མ་མང་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་བཅུ་གསུམ་བྱོན་ནས། ་་་ བུར་སྒོམ་ནག་པོ། ལ་སྟོད་པ་ཟངས་རི་རས་པ། ་་་”[2] ཞེས་གསལ་བའི་ལ་སྟོད་པ་ཟངས་རི་རས་པ་ནི་བླ་མ་ཟངས་རི་བ་ཡིན་པར་གྲགས། དེས་ན་གོང་གི་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”གི་ནང་དུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་“འབྲོམ་སྟོད་དགུང་མོ་ཆེར་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས།”[3]ཞེས་འཁོད་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་(1504-1566)དཀར་ཆག་དེ་ལ་གཟིགས་ནས་“ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་”གྱི་ནང་དུ་“གཞན་ཡང་ཡེར་པ་དང་ཆུ་བོ་རི་ལ་སོགས་ལ་སྒོམ་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཙུགས་པ་ལས་གྲུབ་ཐོབ་མང་དུ་བྱུང་སྟེ་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་བླ་མ་ཟངས་རི་བས་ཡེར་པའི་བསོས་པའི་སྤེའུ་སེར་པོ་ཐོན་པ་ལས། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་འབྲོམ་སྟོད་དགུང་མོ་ཆེར་སྐུ་འཁྲུངས། ་་་”[4]ཞེས་ལོ་རྒྱུས་དུམ་བུ་ཞིག་དྲངས་འདུག བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་(1813-1894)བརྩམས་པའི་“རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ཆེན་མོའི་”ནང་དུ་“དབུ་རུ་འགྲམ་སྟོད་གུད་མོ་ཆེར་འཁྲུངས།”[5]ཞེས་དང་། རྡོ་སྦིས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་(1884-1968)བརྩམས་པའི་“ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་”ཀྱི་ནང་དུ་“ཁོང་ནི་དབུ་རུ་གུང་པོ་ཆེར་འཁྲུངས།”[6]ཞེས་གསལ་བ་དང་། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་གྱིས་ཀྱང་“འབྲོམ་སྟོད་གུང་མོ་ཆེར་སྐུ་འཁྲུངས།”[7]ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་གོང་གི་དཀར་ཆག་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྐྱར་ཟློས་གནང་རྐྱང་བྱས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ས་ཆ་འདི་རེད་ཅེས་གསལ་ཁ་མཛད་མེད། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་(1927-1997)ཀྱིས་“འབྲོམ་སྟོད་དགུང་མོ་ཆེ་ནི་འབྲོམ་ཐོད་ཤང་སྙན་རོང་ཞེས་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་གུར་པ་ཞེས་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ།”[8]ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། ས་ཆ་དེ་ནི་དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་སྟག་རྩེ་རྗོང་འབྲོམ་ཤང་ངམ་ཡང་ན་ཆུ་ཤུར་རྫོང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད།
དེ་མིན་གཞན་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་སྐོར་ལ་ངག་རྒྱུན་གཉིས་ཡོད་པའི་གཅིག་ནི་ལྷོ་ཁ་བ་ཚོས་ལྷོ་བྲག་ཏུ་ལྷ་ལུང་དགོན་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་གཉིས་རྩེ་རྣམ་རྫོང་གླིང་དུ་ལྷ་ལུང་བླ་མ་ཚང་ཟེར་བའི་མི་ཚང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་དུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། ངག་རྒྱུན་འདི་གཉིས་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཏུ་བཀོད་པ་མ་མཐོང་མོད། ངག་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་རྫུན་མ་མིན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་སྟབས་འདིར་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་མིང་ལ་ལྷ་ལུང་ཟེར་བའི་མི་ཡོད་པ་དཔེར་ན་ལྷ་ལུང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་དང་། ལྷ་ལུང་བློན་པོ་རྗེ་སྐར་གོང་། ལྷ་ལུང་བཟའ་མེ་ཏོག་མ་ལྟ་བུའང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དང་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་ལ། ལྷ་ལུང་ཞེས་པ་ནི་རུས་རྒྱུད་ཅིག་གམ་ཡང་ན་ཡུལ་མིང་གང་ཡིན་ད་དུང་བཤད་དཀའ་མོད། འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ་རླུང་ནམ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྒྲགས་ཀྱི་ལྷ་ལུང་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་(1698-1755)ལྟར་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་“ལྷ་ལུང་”ཞེས་པ་ནི་“ལྷས་ལུང་”ཡིན་པ་འདི་ལྟར་“ཡི་དམ་ལྷ་དང་བླ་མས་བདུད་འདུལ་དཔའ་བོར་ལུང་བསྟན་པར་ལྷས་ལུང་དུ་གྲགས།”[9]ཞེས་གསུངས་ལ། “བདུད་འཇོམས་ཆོས་འབྱུང་”གི་ནང་དུའང་གོང་གི་ཚིག་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་བཤུས་འདུག སྤྱིར་“ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ་”ཞེས་པའི་“ལྷ་ལུང་”མིང་ཅན་འདི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའམ་ཡང་ན་དེའི་གོང་རོལ་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། “ལྷས་ལུང་”ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་མཛེས་རྒྱན་སྤྲས་པས་སླད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རེད་སྙམ།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོར་རེ་བ་ཞིག་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ཏུ་གསལ་བ་དང་། “སྦ་བཞེད་”སླད་ཅན་དུ་གྲགས་པའི་“ཆོས་འབྱུང་གི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ།” “སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མའི་”ནང་དུའང་ཟུར་ཙམ་འབྱུང་མོད། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ལོའི་སྐོར་མི་གསལ། ད་ནི་ཕྱིས་བྱུང་གི་ཡིག་ཆ་བེད་སྤྱད་ན་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་“ལྷ་སྲས་མུ་རུབ་སྐུ་གཤེགས་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན།”[10]ཞེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཚིག་དུམ་འདི་ནི་“བླ་མ་དགོངས་འདུས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་བཀའ་རྒྱ་མ་”ལས་དྲངས་པ་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་“མེ་སྟག་གམ་མེ་ཡོས་གང་རིག་ཏུ་འཁྲུངས་དགོས་ལ། རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཅན་སྒྲོལ་དུས་དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་དུ་ཕེབས་ཡོད།”[11]ཅེས་གསུངས་ཡོད། ཕྲན་གྱིས་གོང་གི་བཀའ་རྒྱ་མ་དེ་བཙལ་འཚོལ་བྱས་ནའང་མ་ཐོབ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་སྲས་མུ་རུབ་བཙན་པོ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་(742-797)གྱི་སྲས་འབྲིང་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་བློན་པོ་ཞང་གི་བུ་དབུ་རིང་བྱ་བ་བསད་པས། བློན་ཆེན་འགོས་ཀྱིས་ཞལ་ལྕེ་དགའ་གསུམ་དང་འདར་གསུམ་བྱ་བ་བཅད་དེ་ཁོང་ས་མཐར་སྤྱུགས་པ་དང་། གཅེན་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་(774-797)སྐུ་གཤེགས་རྗེས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བཞག་ཐམས་ཅད་གཅུང་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱིས་བསྐྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད། ཁོང་གི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་གསལ་པོ་མེད་ནའང་། གཅུང་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ནི་སྤྱི་ལོ་༧༧༦ལོར་འཁྲུངས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༨༡༥ལོར་སྐུ་གཤེགས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་མུ་རུབ་བཙན་པོ་ནི་ཁོང་གི་གཅུང་པོའི་སྔོན་དུ་འདས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད།
ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་གྱིས་“མེ་སྟག་སྤྱི་ལོ་༧༨༦ལོའམ་ཡང་ན་མེ་ཡོས་སྤྱི་ལོ་༧༨༧ཙམ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་རེད་”[12]གསུངས་འདུག ཁོང་གི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་སའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་མཛད་པའི་“བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ་”ཞེས་པ་འདི་མིན་ནམ་སྙམ། གདོང་ཐོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་“མེ་སྟག་༨༤༦འཁྲུངས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མ་བཀྲོངས་དུས་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག་ཡིན།”[13]ཞེས་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད། གདོང་ཐོག་ཚང་གི་ལོ་ཚིགས་འདི་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འདས་ལོའི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་དབང་གིས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་གིས་གསུངས་པའི་ལོ་ཚིགས་དེའི་ནང་གི་དྲུག་ཅུ་སྐོར་གཅིག་འཕྲི་ན་ཀ་ཐོག་ཚང་དང་ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་གྱིས་གསུངས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་མཐུན་པར་སྣང་། དེས་ན་ལོ་ཚིགས་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༧༨༤ལོར་འཁྲུངས་པའམ་ཡང་ན་སྤྱི་ལོ་༧༨༦ལོར་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་འདྲ་ནའང་ད་དུང་བརྟག་པར་འཚལ། ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་དུ་གྲགས་པའི་སྦ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྡུར་ནས་བཤད་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་ཡས་མས་སུ་འཁྲུངས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐྱ་མིང་ལ་སྟག་ཉ་བཟང་དང་། སྐུ་ན་གཞོན་དུས་དམག་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་“ཡེར་བའི་དཀར་ཆག་”གི་ནང་དུ་ཅུང་ཟད་གསལ་བ་ལུང་དྲངས་ན་འདི་ལྟར། “ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མིང་སྐྱའི་མིང་སྟག་ཉ་བཟང་ཞུ་བ་ལགས། འབྲོམ་སྟོད་དགུང་མོ་ཆེར་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་བསྲུངས་ཏེ་རྒྱ་བོད་བྱེ་མའི་ཐོག་ཏུ་རྒྱའི་དམག་རྣམས་བཏུལ་ལོ། རིན་པོ་ཆེའི་གཡུང་དྲུང་ལ་བོར་ཏེ་སྟོང་བདེ་ན་མི་བསྐྱོད་པ་ཡོད། ལྷས་ཀྱི་ལྗང་ར་ན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡོད། དེ་ཡན་ཆད་ན་རྒྱ་ནག་པོ་ཡོད། དེ་མན་ཆད་ན་བོད་ཀྱི་གུང་མོ་ཆེའི་དཔོན་སྟག་ཉ་བཟང་བྱ་བ་ལགས། མདུང་ཕྲག་པ་གཡས་པ་བཀལ་ནས་རྨོག་ཕྲག་པ་གཡོན་པ་ལ་བཀལ་ནས་ཡོང་ཙ་ན་”[14]ཞེས་འཁོད་འདུག་ལ། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གཞན་དུའང་དཀར་ཆག་འདི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཁོང་དམག་ལ་ཞུགས་ཏེ་དཔའ་རྟགས་བཞག་ཚུལ་དང་། སོ་བློན་གྱི་གོ་བབ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་འདུག
དེང་སང་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་དམག་དཔོན་དག་གི་མིང་འཚོལ་བར་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། ཕྲན་གྱིས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གིས་གཙོས་པའི་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ཞིབ་མོར་མཇལ་ནའང་སྟག་ཉ་བཟང་གིས་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་དམག་དཔུང་མཛད་པའི་སྐོར་མ་མཐོང་ལ། “སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་”དང་“རྦ་བཞེད་”དུ་འབྱུང་བའི་“ཞང་རྒྱ་ཉེ་ཉ་བཟང་”ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་“སྟག་ཉ་བཟང་”མིན། སྤྱིར་སྟག་ཉ་བཟང་ཞེས་པའི་“སྟག་”འདི་མཐོང་སྐབས་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་དཔའ་བོ་ལ་སྟག་གིས་བསྟོད་པ་དང་། སྡར་མ་ལ་ཝ་ཡིས་སྨད་པ་སོགས་ཐོབ་དང་གོ་ས་སྟེར་བའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་སྟབས། ཁོང་གི་མཚན་གྱི་དབུ་ལ་སྦྱར་བའི་སྟག་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་མིན་ནམ་དྲན་ནའང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྟག་རྩེ་རྗོང་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡུལ་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཐོགས་དོན་ཀྱང་རི་བོ་སྟག་ལྟ་བུའི་རྩེ་མོར་གནས་པས་རྫོང་ངམ་རྫོང་བཙན་པོ་སྟག་ལྟ་བུའི་དོན་སོགས་ལའང་འཇུག་པས། ཡུལ་མིང་རུས་མིང་དུ་ཐོགས་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། སྐུ་མཆེད། མཁན་པོར་བཞུགས་པའི་སྐོར།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”གི་ནང་དུ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། སྟག་ཉ་བཟང་གིས་“གོ་ཆ་རྣམས་ཕུད་དུས་སུ། རིན་པོ་ཆེ་རྟོགས་བཟུངས་ཀྱི་ནང་ན། བྲ་ཉེ་ལ་ནི་གང་སྐྱེས་པ། རྐང་མཐིལ་ལ་ནི་དམར་པོ་ཅན། ཤི་ནས་དམྱལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཟེར་བ་ཐོས་པས། རྐང་མཐིལ་གྱི་སུལ་ལ་བལྟས་པས་རྨེ་བ་དམར་པོ་འདུག་པས། ཀློག་མཁན་ལ་སྐྱ་ལས་ཀློག་དང་བྱས་པས། དེ་བཞིན་དུ་འདུག་ཟེར། དེར་ཡབ་མཆེད་གཉིས། ཁོ་རང་སྤུན་གསུམ་བསམ་ཡས་ན་པཎྜི་ཏ་བཞུགས་པའི་སར་ཕྱིན། རབ་ཏུ་བྱུང་པའི་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་བྷི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་། སློབ་དཔོན་པདྨ་སམ་བྷ་བ་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གསུམ་བླངས།”[15]ཞེས་གསལ་བ་འདིའི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་ཁོང་དམག་མི་ཡིན་སྐབས་སུ་ཞིག་གི་ལུང་བསྟན་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་གློ་བུར་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་ནས་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཤེས་ཐུབ་ནའང་། སློབ་དཔོན་བྷི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ཞུ་བ་ཁོང་བོད་དུ་དངོས་སུ་ཕེབས་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་ནའང་། ཕྲན་གྱིས་“སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ་”དང་། “མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་”གི་ནང་དུ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་བྷི་མ་ལ་མི་ཏྲ་སྤྱན་དྲངས་ཚུལ་ཟུར་ཙམ་གསལ་བ་དང་། “རྙིང་མའི་རྒྱུད་འབུམ་”གྱི་ནང་དུའང་མཁན་པོ་བྷི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་གཡུ་སྒྲ་སྙིང་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཀྲ་ཤིས་མི་འགྱུར་བར་གསལ་བར་གནས་པའི་རྒྱུད་སོགས་བསྒྱུར་བ་མཐོང་བྱུང་བ་གང་ལྟར་ཡང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་མཆེད་གསུམ་དུས་མཉམ་དུ་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་ནས་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་ཡོད་ཚེ། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཀྱང་སད་མི་བདུན་གྱི་གྲས་སུ་ཡོད་དགོས་ནའང་དེ་ལྟར་མི་གསལ་བས་ཁོང་ཕྱིས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འོག་ཏུ་འཆད་རྩིས་ཡོད།
ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་“ལྷས་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་གཉགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མཱ་རའི་སློབ་མ་དཔལ་གྱི་མིང་ཅན་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲགས་དང་། ལོ་བཅུ་བདུན་པར་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚངས་སུ་གུ་རུ་པདྨའི་ཞལ་མཇལ་ཞིང་། མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་།”[16]ཞེས་གསུངས་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྙིང་གྲས་ཅན་“ཉང་རལ་ཆོས་འབྱུང་”དང་། “ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་”ལྟ་བུའི་ནང་དུ་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མཱ་རའི་སློབ་མ་དཔལ་གྱི་མིང་ཅན་བརྒྱད་ཀྱི་གྲས་སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་མེད་ལ། ཕྱིས་སུ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་འབྱུང་གྲགས་ཅན་“གུ་བཀྲ་ཆོས་འབྱུང་”དང་། “དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་ཆོས་འབྱུང་”སོགས་ཀྱི་ནང་དུ“ཐང་བཟང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་”ཞེས་པ་“ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེར་”བསྒྱུར་འདུག་པ་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ། ད་དུང་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་ཕེབས་སྐབས་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་བ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་སུ་བཟུང་ཡོད་ཚེ། སྐབས་དེར་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་མེད་ལ། མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ནི་བསམ་ཡས་དགོན་པ་བཞེངས་གྲུབ་རྗེས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སློབ་དཔོན་ལ་དབང་ཡོན་དུ་ཕུལ་བ་ཡོངས་གྲགས་ལྟ་བུ་ཡིན། སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་གི་ཡུལ་དེ་ཡང་འབྲུག་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་གནས་ཆེན་བརྒྱད་ཡོད་པའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་སྟབས། མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཀ་ཐོག་ཚང་གི་གསུང་འདི་དག་གཡོ་བ་མེད་པར་སེམས་ལ་ཟུག་འགྲོ་བ་ཞིག་མ་རེད།
དེ་ནས་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་དད་པའི་ས་བོན་”དུ་“བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་དབྱངས་དང་། དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ། རབ་འབྱོར་དབང་པོ་དང་གསུམ་སྐུ་མཆེད་ཡིན།”[17]ཞེས་འབྱུང་ལ། བཙུན་པ་དཔལ་དབྱངས་ཟེར་བ་ཁོང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར་“སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ་”བྱ་བ་ལས་“བཙན་པོའི་ཞལ་ནས་ངའི་བློན་པོ་དགེ་སློང་མེད་པས། ངའི་ཞང་བློན་རྣམས་ལ་དེ་བཏུབ་བམ་མི་བཏུབ་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བའི་ལན་དུ། བཏུབ་བམ་སད་པར་བྱ་གསུངས་ནས། བོད་ལ་དད་པ་ཆེ་བར་འབའ་ཁྲི་གཟིགས་དགེ་སློང་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་བཙན་པོ་དགྱེས་ཏེ་དེའི་ཞབས་སྤྱི་བོར་བླངས་ནས་ཁྱོད་བོད་ཀྱི་རཏྣ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་བས་མིང་ཀྱང་སྦ་རཏྣ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། བོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྔ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།”[18]ཞེས་འབྱུང་། ཡང་། “ཁྲི་གཟིགས་དགེ་སློང་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་མཚན་སྦ་དཔལ་དབྱངས་སུ་བཏགས་”[19]ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། སྦ་དཔལ་དབྱངས་ནི་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བའི་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། ཁོང་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་རབས་གཉིས་པར་བཞུགས་མྱོང་། སྟོན་རྩེན་སྟོན་མིན་གྱི་རྩོད་པ་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་གཏན་འབེབས་མཛད་སྐབས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བའི་གྲས་སུ་ཡོད། འདིར་གསལ་པོར་ཞུ་འདོད་པ་ནི། སྦ་དཔལ་དབྱངས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཞང་བློན་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་བཀྲོངས་མཁན་ནི་ཁོང་གི་ཉེ་འབྲེལ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རེད། སྐབས་རེར་“སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མའི་”ནང་དུ་“སྦ་རྨ་གཟིགས་(ཁྲི་བཞེར)གྱི་བུ་རཏྣར།”[20]ཞེས་འབྱུང་བ་དང་དེ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱི་ཡབ་ཀྱི་མཚན་མིན་ནམ་སྙམ་ལ། སྐབས་འདིར་འབྱུང་བའི་“སྦ་”འདི་ལའང་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་རེ་ཡོད་ནའང་། རྦ་དང་དབའ། དབས། ཡང་ན་འབའ་སོགས་གཅིག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་མཆེད་པའི་རུས་རྒྱུད་འདིས་བཙན་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་མ་གཅིག་གྱུར་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་བཞག་ཡོད་ལ། བོད་སིལ་བུར་འཐོར་རྗེས་རྒྱ་དང་ཡུ་གུར་གཉིས་བསྡོངས་ནས་དབའ་ཁྲོམ་བཞེར་བཀྲོངས་ནས་བཟུང་རུས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་འདིས་བོད་ལ་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་ལེའུ་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ་ཡོད།
མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ལས་སྦ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་སད་མི་བདུན་སོགས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་ལགས་ཀྱང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མི་གསལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སད་མི་བདུན་གྱི་མཚན་མཐུན་མིན་སྣ་ཚོགས་མཆིས་པ་དཔེར་ན། “སྦ་བཞེད་”དུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་མཆེད་ལྷ་ལུང་རབ་འབྱོར་དབྱངས་སད་མི་བདུན་གྱི་གྲས་སུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྲན་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་ཡིག་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞིབ་བསྡུར་མཛད་ཡོད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཡོད་དོ། གང་ལྟར་འདི་དག་གིས་མཚོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསམ་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཕྱིས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནའང་མཁན་པོ་སུ་ཞིག་གི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་ཡོད་མེད་འཁྲུན་ཐག་གཅོད་ནུས་བྲལ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་པ་བ་ཚོར་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་མནོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མཇལ་རྒྱུ་མེད་ལ། ཇོ་མོ་གཅེན་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙན་དང་སྲུ་བཙན་མོ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་མི་བརྒྱ་ལྷག་(སྐབས་དེར་མི་སུམ་བརྒྱ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྲགས)མཁན་པོ་སྦ་རཏྣ་(སྐབས་འདིར་སྦ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོར་གོ་དགོས་པ་འདྲ)ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའང་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་དྲན། གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ཏུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་མཆེད་གསུམ་སློབ་དཔོན་བྷི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གསལ་མོད། ཕྲན་གྱིས་ད་ཕན་མཐོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ལས་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ན་བྷི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ཞུ་བ་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོར་བཞུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པས་ཞལ་ལུང་འདི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཐུན་དཀའ་བས་ཡིད་ཆེས་བྱ་ཐབས་བྲལ། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་བོད་དུ་དུས་ཡུན་ཇི་ཙམ་བཞུགས་པའི་ལོ་དུས་ངེས་གཏན་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ཞིག་མེད་ནའང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས་ཡོད་ཚེ་ཞུ་ཡུལ་ནི་བསམ་ཡས་སམ་ཡང་ན་བྲག་ཡེར་པ་གང་རུང་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་ཆགས་མོད། དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་དཀའ་སེ་ཞིག་འདུག
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོར་མཁའ་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་ཏུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་“ཁོང་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་རབས་དགུ་པ་ཡིན་པ་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་བྲིས་མའི་གྲས་ནས་བདག་གིས་རྙེད་བྱུང་།”[21]ཞེས་དང་། ཉེ་ཆར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་སམ་བན་(Sam Van Schaik)གྱིས་བརྩམས་པའི་“བོད། ལོ་རྒྱུས་ཤིག་”ཅེས་པའི་ནང་དུའང་ཁོང་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་རབས་དགུ་པ་ཡིན་[22]པའི་སྐོར་འབྲི་རྩོམ་གནང་ཡོད། སྐབས་དེའི་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་པོ་རྣམས་མཁན་པོར་བཞུགས་ཡུན་གྱི་ལོ་དུས་དང་། མཁན་རབས་རེ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་འཚོལ་བར་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་མ་འཛོམས་པར་བརྟེན་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་བྲལ་མོད། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཀྱི་མཁན་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཤཱནྟི་ཞུ་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་རབས་གསུམ་པ་ཡིན་པ་འདྲ། དེར་བརྟེན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་རབས་དགུ་པར་ཕེབས་སྐབས་ཁོང་དགུང་ལོ་མཐོ་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས། ཡིན་ནའང་། ཁོང་བྲག་ཡེར་པར་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ན་དེ་ལའང་འགལ་འཛོལ་ཞིག་ཡོད་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དང་བསྟན་བཅོས་རྙིང་པ་དག་གི་ཤུགས་བསྟན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས། བར་སྐབས་དེར་“ཆོས་ཀྱི་བློན་པོ་”ཞེས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟབས། རིམ་བཞིན་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་པོ་ཚོས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་དེའི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་དེ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་མངོན།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཡེར་པར་ཕེབས་པ་དང་། ལྷ་སྲས་དར་མ་བཀྲོངས་པ། མདོ་སྨད་དུ་བྲོས་བཤོལ་གནང་བའི་སྐོར།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཡེར་པ་ཞེས་པའི་སྒྲུབ་གནས་དེར་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་ནའང་། “ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ཏུ་“སྐུ་མཆེད་གསུམ་པོ་གྲིབ་ཀྱི་དཀར་མོ་རོང་དུ་བསྒོམས་པས་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་ཆས་གོས་ལྷགས་པས་ཁྱེར་བ་བསྙེགས་པས་ཡེར་པ་ལྷ་རི་སྙིང་པོར་ཤུག་པ་བྱ་ཕོང་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲིས་ནས་འདུག ཁོང་ས་དཔྱད་ལ་མཁས་པས་རི་དེ་གནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ལ་གཟིགས་ནས་ཡབ་མཆེད་སྤྱན་དྲངས་ནས་མཆོད་པའི་རྟེན་བཙུགས་ཤིང་སྦལ་སྙོས་གཉིས་བྱང་ཚྭ་ཁུར་བཏང་ནས་བྲག་ཕུག་བྲུས།”[23]ཞེས་སོགས་འཁོད་འདུག ཁོང་གི་སྒྲུབ་ཕུག་ནི་སྲོང་བཙན་ཕུག་གི་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་གཟིམ་ཕུག་དེ་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། ཁོང་གིས་སྒྲུབ་ཕུག་དེ་ནས་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞབས་ཏོག་བསྒྲུབས་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་ཤིང་རབ་གནས་ལེགས་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་སོགས་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ཏུ་གསལ་བས་འདིར་རྒྱས་སྤྲོས་མ་བྱས་ལ། ཁོང་གིས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་མཛད་པས་གྲུབ་པ་ཐོབ་ཅིང་རྗུ་འཕྲུལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་གྲགས་ཤིང་། དེའི་ལེགས་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གི་མཚན་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་གྲས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་རེད།
འོན་ཀྱང་། “ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”གི་ནང་དུ་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཡོད་པ་གསལ་བ་དང་། ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་སྦ་དཔལ་དབྱངས་ནི་རྒྱལ་པོ་མུ་ནེ་བཙན་པོའི་རིང་དུ་སྐུ་གཤེགས་ཡོད་པ་འདྲ། ཁོང་སྐུ་གཤེགས་ཁར་“ཇོ་མོ་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྱན་ཆབ་ཕྱུང་།”[24]ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། འདི་ལ་དཔྱད་ན་དུས་སྐབས་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་གམ་ཡང་ན་མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་འཁེལ་བ་ལྟ་བུ་སྣང་ནའང་། སྐབས་དེར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་པོར་ངེས་པར་དུ་བཞུགས་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་གིས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་མ་བཀྲོངས་བར་དུ་བྲག་ཡེར་པ་ནས་བསམ་ཡས་སུ་གཤེགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་མཁན་པོ་ནི་སྦ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་དང་སྦ་དཔལ་དབྱངས་རྣམ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཀྱི་མཁན་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཤཱནྟི་ཞུ་བ་ཡིན་སྟབས། བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཐོ་གུང་བསྒྲིགས་ན་དོན་དངོས་སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཁན་པོར་ག་དུས་ཤིག་ལ་ཕེབས་པ་མི་ཤེས་པས་དཔྱད་པར་འཚལ།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཡེར་པར་བཞུགས་སྐབས། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་མི་གཞོན་མང་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བརྟེན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གྱོང་གུད་ཕོག་པས། རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་གཙོས་པའི་བློན་ཆེན་དབའ་རྒྱལ་ཏོ་རེ་སྟག་གཉའ་སོགས་ཀྱིས་མི་གཞོན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་བཀག་པ་དང་། གྲྭ་པ་འགའ་ཤས་ཁྱིམ་དུ་ཕབ་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྡུག་པོ་བྱུང་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་འབྱུང་རྙིང་པ་དཔེར་ན་“སྦ་བཞེད་”དང་“ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་”སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མས་ཆོས་བསྣུབས་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་གསལ་བ་དང་། ཉེ་རབས་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་སྟབས་ཕྲན་གྱིས་ཡིག་ཚོགས་བསྐྱུངས་པ་ཡིན། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་གྱིས་བརྩམས་པའི་“བཙན་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ལེགས་པོ་ཞིག་རེད་སྙམ།
གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་དང་བསམ་ཡས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཚོའི་གནས་སྟངས་གནམ་ས་བླ་འོག་ཏུ་སྒྱུར་བཞིན་པའི་དུས་དེར། དཔལ་གྱི་མགོན་པོ་དང་དཔལ་གྱི་ལྷ་མོས་གཙོས་པའི་གྲིབ་ཀྱི་བཙན་རྫོང་གསུམ་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེར་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་གསོད་དགོས་པའི་སྐུལ་སློང་དང་། གསོད་པའི་དུས་སུ་གྲོགས་དན་མཛད་པར་ཁས་ལེན་མཛད་པ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པར་མཁྱེན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་“སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མའི་”ནང་དུ་གསལ་བ་དང་། ཕྱིས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་པ་ཚོས་ཀྱང་འདི་ལ་གཙིགས་ཆེན་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་“ཉང་རལ་ཆོས་འབྱུང་”གི་ནང་དུ་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་འདུག་ལ། གཞན་“ཆོས་འབྱུང་གི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ་”དང་། “ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་”སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་ཕོད་ཀ་དང་ཞྭ་དཀར་ཕྱི་ནག་པོ་གྱོན་ཞིང་། ཕུ་ཐུང་དུ་ལྕགས་མདའ་ལྕགས་གཞུ་བཅུག དེ་ནས་རྟ་དཀར་སོལ་བ་ཞུགས་པ་ལ་བྱོན་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་གཟིགས་བཞིན་ཡོད་པའི་གླགས་དང་བསྟུན་ནས་མདའ་འཕངས་ཏེ་བཀྲོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་མོད། “ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་”གི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་མདའ་ཡིས་བཀྲོངས་པར་མིན་པར་“རྒྱལ་པོའི་སྐེ་རལ་གྲིས་བཅད་དོ།”[25]ཞེས་དང་། “སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་”ལས་“སྙིང་གར་མདུང་བརྒྱབ་ནས་བཀྲོངས་སོ།”[26]ཞེས་འབྱུང་བ་སོགས་མདོར་ན་སྤྱི་ལོ་༨༤༢ལོར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་བཀྲོངས་པར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་མེད་ལ། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུའང་རྒྱལ་པོ་“བཀྲོངས་” ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འབྱུང་ངོ་།
དེ་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་མི་གཞན་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་བཏབ་ནས་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ཡོད་པ་དཔེར་ན་“ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་”ཏུ་“འབངས་ལྔ་ཡོད་པ་རྒོད་མ་དཀར་པོ་ཡོད་པ་གཡར། རྒྱལ་བོ་གསོད་པའི་དུས་བྱས།”[27]ཞེས་དང་། ཡང་། “དར་མ་དཔོན་གཡོག་གཉིས་དང་འཛོམས་པའི་དུས་བཏབ།”[28]ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ། “ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་”དུའང་“ཡེར་པ་ལྷ་རི་སྙིང་པོ་ན་བཞུགས་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་གསོད་པའི་གྲོས་ བྱས།”[29]ཞེས་གསལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་ལ་བརྟག་ན་ཤེས་ནུས་པ་ཞིག་རེད་ལ། སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་རྒྱལ་པོ་དཀྲོང་འདོད་པའི་སྔགས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུའང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་དགའ་བའི་བློན་པོ་ཡོད་སྟབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་མི་དེ་དག་གི་གཞོགས་འདེགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་བཀྲོངས་པ་གསལ་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་གིས་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་རྗེས་ཕྱིར་བྲག་ཡེར་པར་ཕེབས་ཚུལ་གྱི་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འདྲེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་བདེན་པ་འདྲ་ནའང་བདེན་སྟོབས་མི་ཆེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གོང་དུ་ཟུར་ཙམ་གླེང་ཟིན་པ་ལྟར། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་དཀྲོང་པར་ཐབས་ཇུས་བཏིངས་ཡོད་སྟབས། ཁོང་ཕྱིར་སྒྲུབ་གནས་སུ་ཕེབས་ན་ཐབས་ཇུས་གནང་མེད་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཁོང་ལ་རྗེས་འདེད་གཏོང་མཁན་དེས་ཀྱང་ཁོང་ནི་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་མཁན་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་བཀྲོངས་རྗེས། ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་རྡོ་རྗེ་སྤུན་དྲུག་སོགས་ཀྱང་འབྲུག་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་གདུང་རྒྱུད་འཕེལ་ཚུལ་སོགས་“འབྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས། འབྲུག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་”རུ་གསལ་བས་འདིར་མ་བྲིས། འོན་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེའི་ནང་དུ་ཁོང་“ཁམས་སུ་བྲོས་”ཞེས་འབྱུང་ནའང་། ཁོང་ཇི་ལྟར་བྲོས་ཚུལ་དང་། ས་ཆ་གང་དང་གང་བརྒྱུད་ནས་བྲོས་པ་སོགས་མི་གསལ་བས། ཕྲན་གྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཙལ་སྐབས་“ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་བཀའ་འབུམ་”ལས་“དེ་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལྷོ་ཁམས་བརྒྱུད་ནས་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ནོ།”[30]ཞེས་དང་། “ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རམ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེངྒེའི་བཀའ་འབུམ་”དུ་“དེ་ནས་ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་བྲོས་པས་ཐར།”[31]ཞེས་གསལ་བ་གཉིས་རྙེད་བྱུང་། སྐབས་འདིའི་ལྷོ་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་མི་ཉག་དར་རྩེ་མདོའི་ཕྱོགས་ལ་གོ་དགོས་པས། ཕལ་ཆེར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མ་བཀྲོངས་རྗེས་ཁོང་ཡུ་གུར་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ཏེ་དར་སི་ཚོང་ལམ་བརྒྱུད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཁམས་དར་རྩེ་མདོར་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། ཕྱིས་སུ་ཁོང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུས་པའི་ཁ་སྐོང་དུ་བཞུགས་མ་ཐུབ་པའི་སྐབས་དེར། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྒྱའི་ཧྭ་ཤང་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་རྒྱའི་ཧྭ་ཤང་གཉིས་ལ་དར་སི་ཚོང་ལམ་དང་འཁེལ་བའི་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད་ཆོག་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་མི་ཉག་ཕྱོགས་སུའང་བླ་མ་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པའི་གྲགས་སྐད་ཆེ་ཞིང་། ཁོང་གིས་གནས་ཆེན་རི་བོ་གངས་དཀར་དང་། མི་ཉག་ལྔ་བརྩེགས་ཕོ་བྲང་སོགས་སུ་གྲུབ་རྟགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་ངག་རྒྱུན་ད་དུང་ཡང་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པར་བརྟག་ན་ཁོང་དར་རྩེ་མདོར་སླེབས་ཡོད་ཚོད་འདུག
འོན་ཀྱང་། “དན་ཏིག་དཀར་ཆག་”ཏུ་དན་ཏིག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨ་མ་ཅར་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེ་ནས་བོད་དམག་གིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཟིན་ལ་ཁད་བྱེད་སྐབས། ཁོང་ཐུགས་འཇིགས་ཏེ་གསུང་སྐད་ཤོར་བ་དང་། དེ་ནས་བྲོས་ཏེ་རྨ་ཆུའི་ཕར་འགྲམ་དུ་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཁོང་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་པའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་དྲངས་ཡོད་[32]པ་དེ་དང་། “རྨ་འགྲམ་བྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་”ལས་“མཁས་པ་མི་གསུམ་ལ་དམེ་གྲིབ་ཕོག་པར་དོགས་ནས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་གནས་འདི་དང་ཐག་ཉེ་བའི་སྒོམ་གཞི་ཟེར་བར་ཕེབས་པར་བཅུག་ཅིང་ལྕགས་ཀྱི་མདའ་གཞུ་སྒྲུབ་ཁང་མདུན་གྱི་འབུམ་ཁང་གླས་ཞེས་པར་གཏེར་དུ་བཅུག་ཀྱང་རྡོ་སྤུངས་མཛད།”[33]ཞེས་འབྱུང་བ་ལས་མདའ་གཞུ་སྦས་ཚུལ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁོང་དར་རྩེ་མདོ་ནས་མ་བཞུགས་པར་ཐད་ཀར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་པར་མངོན།
ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་མཇལ་བའི་སྔ་རྗེས་དང་། སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་པ། མཐར་སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར།
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ཏེ། གར་ལོག་དང་། དེ་ནས་ཧོར་ཡུལ་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཐོག་མར་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ར་ཞེས་པའི་སར་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའང་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་ཐོག་མར་མཇལ་བར་གྲགས་ཤིང་། ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་ཞལ་མཇལ་བྱུང་སྐབས། གོང་དུ་གླེང་བ་ལྟར། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེར་རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་པའི་སྡིག་ཅན་དང་དམེ་ཅན་དུ་བལྟས་ནས་ཅུང་རྒྱང་རིང་དུ་བསྡད་ཅིང་། རྒྱལ་པོ་དགྲོང་བྱེད་ཀྱི་མདའ་གཞུ་སྒྲུབ་ཕུག་གི་འདབས་སུ་སྦས་པ་དང་། དེང་སང་དེར་“འབུམ་ཁང་འཇའ་འོད་མ་”ཞེས་འབོད་ཟེར། གང་ལྟར་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་སྐུ་སྲུང་མཛད་ཕྱིར་མར་གཡོ་གཙང་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་མཐོང་བའི་ཤ་མ་ལུང་པའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་མདོ་སྨད་རྫོང་གསུམ་མམ་རྫོང་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་སྟོད་ཅིག་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་ཤིང་། དེང་སང་ཡང་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཕུག་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ། “ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་”སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཕུག་ནི་“དེ་ནས་གསང་བའི་རིམ་པ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ན་འུག་རྫོང་སྟེ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་དང་དེའི་ཀླད་ཀྱི་བྲག་ལྡེབས་སུ་མཆོད་རྟེན་ཆ་བརྒྱད་རང་བྱོན་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སོན་ཐུབ།” [34]ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་རོ།
ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་ཡང་དགོན་དུ་ཕེབས་པ་དང་། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་སྔོན་དེར། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེར་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུ་བའི་ཁ་སྐོང་དུ་བཞུགས་པར་ཞུས་སྐབས། ཁོང་ཁམས་ཀློང་ཐང་ན་བཞུགས་པ་“ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་”དུ་“སྔར་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་བ་གསུམ་ཀློང་ཐང་ན་འདུག་པར་ཐོས་ནས་བཙལ་བས་ཁོང་ན་རེ་ངས་རྒྱལ་པོ་བསད་པས་ཁ་སྐོང་འོང་གཞན་བཙལ་གྱི་གསུངས་་་།”[35]ཞེས་འབྱུང་ལ། “བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་རྣམ་ཐར་”དུ་“སྐབས་དེར་ཤར་སྟོང་རིའི་ལྷ་ལུང་སྒྲུབ་ཕུག་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བཞུགས་པ་ལ་ཞུས་པས། ངས་སྡིག་རྒྱལ་གླང་དར་མ་བསད་པས་ཁ་སྐོང་དུ་མི་འོས་”[36]ཞེས་གསལ་བ་ལ་བལྟས་ན་ཁོང་མདོ་སྨད་དུ་བཞུགས་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ཨ་ལགས་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་(1910-1985)གིས་དཔལ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བར་བླ་ཆེན་པོ་མདོ་སྨད་དུ་འཁྲུངས་པ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཡང་ལྷ་ལུང་སྒྲུབ་ཕུག་ན་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། དགེ་སློང་གིས་ཁ་སྐོང་འཚོལ་བའི་དོན་དུ་དན་ཏིག་ནས་ཁམས་ཀློང་ཐང་འདྲ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་དགག་པ་མཛད་འདུག ཡང་། ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་(1136-1204)གྱིས་“རྒྱ་དར་རྩེའི་ཚོང་འདུས་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་ཞུས། ་་་”[37]ཞེས་ཁམས་དར་རྩེ་མདོ་ན་བཞུགས་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ལ། སྤྱིར་“ཉལ་རལ་ཆོས་འབྱུང་”ནི་ཆོས་འབྱུང་རྙིང་པའི་གྲལ་ནས་གདེང་ཚོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནའང་། སྐབས་དེར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཁམས་དར་རྩེ་མདོར་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མ་མཐོང་བས། རེ་ཞིག་ཨ་ལགས་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གི་གསུང་དེ་གཞི་ལ་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། “སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི་”ནང་དུ་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དུ་དབུས་པ་མི་དྲུག་དང་རྒྱའི་ཧྭ་ཤང་གཉིས་འཛོམས་ཏེ་བརྒྱད་པོ་འཚོགས་ནས། ལྷ་ལུང་དཔལ་དབྱངས་རབ་འབྱོར་གྱིས་མཁན་པོ་བགྱིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལའང་དཔྱད་དགོས་པར་སྣང་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ན་མི་གཅིག་བསད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་དགེ་སློང་གི་ཁ་བསྐོང་མི་རུང་བ་གསུངས་ཡོད་བཞིན་དུ། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེར་དགེ་སློང་གི་ཁ་སྐོང་ཞུས་པ་དེ་ལའང་དོགས་པ་ཞིག་མི་སྐྱེས་ཀ་མེད་རེད།
གང་ལྟར་ཡང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དན་ཏིག་དང་། སྟོང་རི་གཡུ་མཚོའི་འགྲམ་དང་ཉེ་བའི་ལྷ་ལུང་སྒྲུབ་ཕུག་སོགས་སུ་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད་ལ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་(1801-1866)ཀྱིས་“གང་ལྟར་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་བླ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གང་ནས་བསླང་བའི་གཞིར་གྱུར་པས་འཕགས་ཡུལ་དབུས་འགྱུར་འཆང་གཉིས་པར་བསྔགས་འོས་པ་འདི་བྱུང་། དན་ཏིག་རྒྱལ་བུ་དོན་གྲུབ་ཕེབས་པའི་གནས་སུ་བཤད་ཅིང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་ཡུན་རིང་སྒྲུབ་པ་མཛད་”[38]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དན་ཏིག་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བཞུགས་སའི་བྲག་གི་ཕུག་པ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ད་དུང་ཡུལ་མིའི་ངག་ལ་འཇགས་བསྡད་ཡོད།
ནེའུ་པཎྜི་ཏ་གྲགས་པ་སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས་དང་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུང་ལ་ཚེ་དབང་གནང་བ་ཞེས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་དབུས་སུ་ཕེབས་པ་ལྟ་བུ་བསྟན་ཡོད་ནའང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཁམས་སུ་བྲོས་ཏེ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་པས་འོད་སྲུངས་སྐུ་ནར་སོན་རྗེས་ཆོས་འབུལ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ལ། འོད་སྲུང་ལ་མཚོན་ན་ཁོང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་གསོད་མཁན་ཡིན་སྟབས་དེ་ལྟར་གནང་མི་སྲིད་པས་གསུང་རྒྱུན་འདི་མ་དག་པ་རེད་སྙམ། དེས་ན་ཁོང་དན་ཏིག་ཕྱོགས་ནས་ཁམས་ཀློང་ཐང་དུ་ཕེབས་པ་“ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་”སུ་“སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་རི་བོ་དན་ཏིག་དང་ཁམས་ལྡན་ཐང་དུ་བྱོན་ནས་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་མང་པོ་བྱས།”[39]ཞེས་འབྱུང་ལ། ད་དུང་ཁམས་འདན་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དུ་ཕེབས་ཚུལ་“ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་རྒྱ་མོ་བཟའ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་རྒྱལ་དབང་པདྨ་ཀཱ་ར་རྗེ་འབངས་དང་བཅས་པ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར། ་་་ རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས།”[40]ཞེས་གསལ་བ་འདི་རེད། ལྷག་པར་དུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཁམས་ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་ཕེབས་ཚུལ་ཞིག་“འདན་མའི་ལོ་རྒྱུས་གསེར་གྱི་འོད་ཐིག་”ཏུ་གསལ་བ་དྲངས་ན་“བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་ལྡན་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ། རིག་པའི་དཔའ་བོ་འཇུ་མི་ཕམ་བཅས་སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་གནས།”[41]ཞེས་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དུས་ད་ལྟའང་ཡུལ་དེར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གནང་སའི་ཕུག་པ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་གདུང་རྟེན་ལས་བཞེངས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན། ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཞེ་གཅིག་པ་ལྷ་སྲས་དར་མ་ཞེས་གྲགས་པ་བཀྲོངས་མཁན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའམ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཞུ་བ་ཁོང་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་ཀློང་ཐང་ནས་སྐུ་གཤེགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། སྐུ་གཤེགས་ཡུལ་ནི་ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་ངམ་ཡང་ན་ཁོང་གི་སྒྲུབ་ཕུག་གང་ཡིན་མ་ཤེས་མོད། ངག་རྒྱུན་དུ་སྐུ་འོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡལ་བར་གྲགས་པའམ་ཡང་ན་འཇའ་ལུས་སུ་འཐིམ་ཚུལ་གྱི་རྗོད་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་འདུག
ད་ནི་མཐའ་བསྡོམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འདི་འདྲ་ཞིག་བརྗོད་འདོད་བྱུང་། ཀ་ཐོག་ཚང་གིས་གསུངས་པའི་ལོ་ཚིགས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༧༨༤ལོར་འཁྲུངས་པའམ་ཡང་ན་སྤྱི་ལོ་༧༨༦ལོར་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཁོང་གི་གཤེགས་ལོ་མི་ཤེས་ཀྱང་། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་སྐབས་ཁོང་མདོ་སྨད་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་མེད། སྤྱིར་བླ་ཆེན་པོའི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་སྐོར་ལ་བཞེད་པ་མང་ནའང་། སྐབས་འདིར་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱིད་རྟག་ཅེས་པར་བསྟུན་ནས་བཤད་པའི་བླ་ཆེན་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་དེ་སྤྱི་ལོ་༨༩༢ དང་འདས་ལོ་སྤྱི་ལོ་༩༧༥ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་བླ་ཆེན་པོ་བསྙེན་པར་རྫོགས་དུས་ནི་སྤྱི་ལོ་༩༤༡རེད། དེས་ན་བླ་ཆེན་པོ་བསྙེན་པར་རྫོགས་སྐབས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་༡༥༧ཡས་མས་ལ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་དན་ཏིན་ཕྱོགས་ན་བཞུགས་ཤིང་། དེ་ནས་ཁམས་ཀློང་ཐང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པ་སོགས་ལ་རོབ་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུའམ་ཡང་ན་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་ལྷག་ལ་བཞུགས་པ་འདྲ་བས། འདི་ན་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག་ལ། ཕྲན་གྱིས་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་གང་ཟག་གཅིག་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ། ཡང་ན་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་མིན་གསལ་པོ་མི་ཤེས་པས་དོགས་པ་ཞིག་རང་ཤུགས་སུ་སྐྱེས་བྱུང་། དོགས་པ་ནི་དོགས་པ་རང་ཡིན་ལ། དོགས་པ་དེ་སེལ་བར་ད་དུང་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙན་མ་རྙེད་པར་བརྟེན་རེ་ཞིག་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
རྩོམ་པ་པོ་སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་ཚེ་རིང་། ཧྥ་རན་སི་གནས་བཞུགས།
________________________________________ * བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སོགས་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། [1] དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ལོ། ཤོག་གྲངས ༡༨༦༨ “ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་འདི་ལ་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་སྟེ། ལ་སྟོད་དམ་པ་དམར་པོས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་དང་། བླ་མ་ཟངས་རི་བས་བྲག་ཡེར་པ་ཉམས་གསོ་གནང་སྐབས་སྤེའུ་སེར་པོ་ནས་ཐོན་པའི་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་མ་བཅས་ཡོད་”ཅེས་བཞི་རུ་ཕྱེ་གནང་མཛད་ཡོད། ཕྲག་གྱིས་འདྲི་རྩད་བྱས་པ་ལྟར་ན་དཀར་ཆག་འདི་ལ་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ་དང་། ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་མ་གཉིས་ལས་མེད་པར་གྲགས། [2] དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ། ལྦཱ་ཎ་བཛྲ་བིདྱྰ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༢ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༢༥ [3] ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཤིང་པར། ཤོག་གྲངས ༡- ༢ བར། [4] ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ལོ། ཤོག་གྲངས ༡༩༢ [5] རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ཆེན་མོ། བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་། པོད་དང་པོ། ༢༠༠༧-༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས ༤༢༠ [6] ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་གནས་མཆོག་མདོ་སྨད་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་བདེན་གཏམ་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༩ [7] བོད་སིལ་བུའི་དུས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་ཕྲེང་བ། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༡ ལོ། ཤོག་གྲངས ༦༩ [8] དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༡༦༧ [9] ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བཀའ་འབུམ། སྨད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༠ [10] ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བཀའ་འབུམ། སྨད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༠ [11] ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བཀའ་འབུམ། སྨད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༠ [12] བོད་སིལ་བུའི་དུས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཤེལ་དཀར་ཕྲེང་བ། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༡ ལོ། ཤོག་གྲངས ༦༩ [13] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་གཟུར་གནས་དཔྱོད་ལྡན་དགྱེས་པའི་དབྱངས་སྙན། གདོང་ཐོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། ས་པན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་། ༢༠༠༤ ལོ། ཤོག་གྲངས ༡༤༦ [14] ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཤིང་པར། ཤོག་གྲངས ༡- ༢ བར། [15] ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཤིང་པར། ཤོག་གྲངས ༡- ༢ བར། [16] ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བཀའ་འབུམ། སྨད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༠ [17] སྒྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་དད་པའི་ས་བོན། སྣུམ་པར། ལྷ་ས་ཆབ་གྲོས་ནས་པར་བཏབ། ཤོག་གྲངས ༢༤ [18] སྦ་བཞེད། སྦ་གསལ་སྣང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༠ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༨ [19] སྦ་བཞེད། སྦ་གསལ་སྣང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༠ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༨ [20] སྦ་བཞེད། སྦ་གསལ་སྣང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༠ ལོ། ཤོག་གྲངས ༥༩ ལུང་འདི་ནི་སྒྲིག་མཁན་གྱི་མཆན་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ། ད་དུང་“སྦ་ཁྲི་བཞེར་གྱི་བུ་སང་ཤི་ཏ་ཡང་ཟེར་”བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་བརྟེན། ཕྲན་གྱིས་སྦ་བཞེད་ཁག་མ་འདྲ་བ་བཞི་བཀླགས་ནས་བསྡུར་ནའང་། སྐབས་རེར་སྦ་གསལ་སྣང་དང་། སྦ་དཔལ་དབྱངས། རྒྱའི་བཙུན་པ་སངས་ཤི་གསུམ་གང་ཟག་སུ་ཡིན་གསལ་པོ་མི་ཤེས་པ་དང་། དེ་དག་གང་ཟག་གཅིག་ལ་འཁྲུལ་ཉེན་ཆེ་བས་ཞིབ་འཇུག་ངྱེད་དགོས་པར་སྣང་། [21] མདའ་དང་འཕང་། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན། སྟོད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧ ལོ། ཤོག་གྲངས ༡༤ [22] Tibet: A History. Sam Van Schaik. Yale University Press. Publication 2011. P 46 “ Lhalung Palgyi Dorjee was the ninth abbot of Samye, the great temple built in the reign of Trisong Detsen.” [23] ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཤིང་པར། ཤོག་གྲངས ༣ – ༤ བར། [24] སྦ་བཞེད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྲིགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ ལོ། ཤོག་གྲངས ༡༥༤ [25] མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ། མཁས་པ་ལྡེའུ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་གྲངས ༣༥༦ [26] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ། བོད་ལྗོངས་ཡིག་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༠ ལོ། ཤོག་གྲངས ༣༡ [27] ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཤིང་པར། ཤོག་གྲངས ༤ – ༥ བར། [28] ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ། ཤིང་པར། ཤོག་གྲངས ༤ – ༥བར། [29] མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ། མཁས་པ་ལྡེའུ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་གྲངས ༣༥༦ [30] ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་བཀའ་འབུམ་བཞུགས་སོ། སྟོད་ཆ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༢༨ [31] ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རམ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེངྒེའི་བཀའ་འབུམ། ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་མན་ངག་གི་བྱུང་ཚུལ་གསུང་ངག་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཉི་འོད་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ། ཤིང་པར་དུ་གསལ། ཤོག་གྲངས་མི་གསལ། [32] མདོ་སྨད་གྲུབ་པའི་གནས་ཆེན་དན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་རི་བོ་ལེ་ལག་དང་བཅས་པའི་དཀར་ཆག་དོན་ལྡན་ངག་གི་རྒྱུད་མངས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། ཤིང་པར། ཅ། དན་ཏིག ཉེར་གསུམ། [33] མདོ་སྨད་གནས་ཆེན་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་བཞུགས་སོ། བློ་བཟང་སྙན་གྲགས། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༢ ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༣ [34] ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་གནས་མཆོག་མདོ་སྨད་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་བདེན་གཏམ་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༩ [35] ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༤༥ [36] བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཐུབ་བསྟན་ཁང་བཟང་མཛེས་པའི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། ཤིང་པར། ག བླ་ཆེན དྲུག [37] ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོའི་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད། ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༠ ལོ། ཤོག་གྲངས ༤༣༤ [38] མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་། བྲག་སྒོམ་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས། རིག་གནས་མྱུར་སྐྱོབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཤོག་གྲངས ༡༩ [39] ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་གནས་མཆོག་མདོ་སྨད་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་བདེན་གཏམ་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས ༣༠ [40] ཁམས་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བར་བཤད་པ་ཐུབ་བསྟན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༩ ལོ། ཤོག་གྲངས ༢༦༦ [41] འདན་མའི་ལོ་རྒྱུས་གསེར་གྱི་འོད་ཐིག འདན་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག སམ་བྷོ་ཊ་པར་སྒྲིག་ལྟེ་གནས། ༢༠༠༢ ལོ། ཤོག་གྲངས ༩༤
2,155 total views, 2 views today


c: text/html

text:
༼ ༤ ༽
“ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞི”ཡི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དངོས་འབེབས་བྱས་ཏེ། འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་འཆམ་མཐུན་མཛེས་སྡུག་གི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།
——ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྟེང་གི་སྙན་ཞུ།
དྲུག་པ། ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གིས་ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་ཤུགས་སྣོན་དང་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་སྟེ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་ནན་མོ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།
ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་བཅོས་སྐྱོང་ནན་མོ་བྱེད་ན་གནད་འགག་ནི་ནན་མོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། གཟབ་ནན་བྱེད་ཚད་སྔར་ལས་ལྷག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། ང་ཚོས་ངེས་པར་ངོས་ཟིན་གསལ་པོ་ཡོད་དགོས་པ་དང་རང་རྟོགས་ཀྱིས་རེ་བ་ནན་མོ་འདོན་དགོས། ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གིས་ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་ཤུགས་སྣོན་དང་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་མཚོ་སྔོན་དུ་བྱ་བར་རྟོག་དཔྱོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་གསུང་བའི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ལེན་པ་དང་རང་རྟོགས་ཀྱིས་ལག་བསྟར་དངོས་འབེབས་བྱས་ཏེ། “སྐྱེ་ཁམས་གཉིས”མཉམ་དུ་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། “འགན་འཁྲི་གཉིས”མཉམ་དུ་ཁུར་པ། རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་མཚུངས་སུ་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་ཐད་ཀྱི་ཆུ་བོ་གཙང་ཞིང་རི་བོ་སྔོ་ལྗང་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།
(གཅིག) རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དྲག་ཆས་གོ་གནས་འབུར་ཐོན་ཡིན་སར་འཇོག་དགོས། མཚོ་སྔོན་གྱི་ལས་དོན་མཐའ་དག་ཐད་མུ་མཐུད་དུ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་དང་གསར་གཏོད་གསར་པ་ལྡན་པ་ནི། མདོར་དེད་ན་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་གྱི་ཚན་རིག་གི་མཛུབ་ཁྲིད་ལ་རག་ལས་ཡོད། དེང་སྐབས་དང་ཕྱིན་ཆད། ང་ཚོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དེ་འགན་ཁུར་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། “སློབ་པ་གཉིས་དང་བྱེད་པ་གཅིག”ཐེག་བྱད་བྱས་ཏེ། འགན་འཁྲི་དང་སེམས་བསམ་པའི་སྟེང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ལ། བདེན་ལུགས་ལ་སྙེག་པའི་འདུན་མས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། དགོངས་དོན་གཏིང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་ངོས་ཟིན་དང་། ཧུར་ཐག་གིས་ལངས་ཕྱོགས་དང་བྱེད་ཐབས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། བསམ་བློ་དང་བྱ་བའི་དངོས་ཡོད་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། གོ་བ་གཏིང་ཟབ་མོ་ལེན་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཁྲོད་ཁ་ཕྱོགས་དང་རིགས་ལམ། དྲིས་ལན་འཚོལ་བར་འབད་དགོས། དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པའི་ལག་ལེན་དང་། མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས། ཕུགས་བསམ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཏང་གཤིས་གསོ་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས། བྱ་བའི་འགག་སྒོ་འབྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་རྙེད་དགོས།
(གཉིས) རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ངང་ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བ་ནན་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། ནན་ཏན་སྒོས《རྣམ་པ་གསར་པའི་འོག་ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་སྐོར་གྱི་ཚད་གཞི་འགའ》དང《ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཏང་ནང་གི་ལྟ་སྐུལ་སྲོལ་ཡིག》སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཕུགས་བསམ་བརྟན་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། ཆབ་སྲིད་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ། ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ། ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་ཏན་སྒོས་བརྩི་སྲུང་བཅས་བྱེད་དགོས། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་གཏན་འཁེལ་སྣ་ཚོགས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱེད་པ་དང་། ནང་དོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཏོང་བ། རྣམ་པ་དང་བྱེད་ཐབས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས། འགུག་ཤུགས་དང་ཕན་ནུས་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། སློབ་སྦྱོང་མཐོར་འདེགས་དང་སེམས་གཏམ་བཤད་ས། སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ས། བསམ་བློ་བརྗེ་རེས། ཏང་གཤིས་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ཕན་ལྡན་ལས་སྟེགས་སུ་བསྐྲུན་ཏེ། དངོས་གནས་ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་ཆབ་སྲིད་རང་བཞིན་དང་དུས་རབས་རང་བཞིན། རྩ་དོན་རང་བཞིན། འཐབ་འཛིང་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནང་གི་ལྟ་སྐུལ་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ནང་གི་ལྟ་སྐུལ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། གནད་དོན་རྙེད་པ་དང་ཡོ་བསྲང་བྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་གྱི་ནང་རྐྱེན་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས། ལྟ་སྐུལ་དྲ་བ་བཙུགས་ཏེ། ལྟ་སྐུལ་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་འགྲིལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྟ་སྐུལ་གྱི་དངོས་ཕན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།
(གསུམ) བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེ་དང་འཇོན་མིའི་དཔུང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་དང་ཏང་ལ་བློ་དཀར་བ་དེ་བླང་བྱ་དང་པོར་བཟུང་ནས། ཆབ་སྲིད་སྟེང་དུ་བློ་གཏད་ཆོག་པ་དང་མེས་རྒྱལ་གྱི་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་རྦད་ཆོད་བྱེད་པ། མངའ་ཁོངས་ཕྱི་ནང་གི་དགྲར་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཕོད་མཁན་ཤུགས་ཆེན་པོས་འདེམ་བསྐོ་བྱེད་དགོས་ལ། “ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞི”ཡི་བླང་བྱ་ཆེན་པོ་དངོས་འབེབས་བྱེད་དུས་འགན་ཁུར་ཕོད་ལ་བྱས་རྗེས་ངོ་མ་བཞག་པ། ཡུན་རིང་བོར་གཞི་རིམ་གྱི་ལས་ཡུལ་དང་པོ་དང་ཁུ་སིམ་པར་ལུས་འབུལ་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དམིགས་སུ་བཟུང་སྟེ་མི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་པོ་ཞིག་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས། རྗེས་གྲབས་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དགོས་པ་དང་། གཙོ་བོ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་སྟེང་དུ་འབད་དགོས། ཁྲུའུ་རིམ་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཕུལ་བྱུང་ཅན་བརྗེ་རེས་དང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་ཕུལ་བྱུང་ཅན་གཞི་རིམ་དུ་འགྲོ་བ། མགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཆེད་ལས་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས། ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེའི་མགོ་ཁུངས་ལས་གྲྭ་སོགས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རིམ་པ་སོ་སོའི་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་དང་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། གཟབ་ནན་གྱི་སྒྲིག་ལམ་གྱིས་ལས་བྱེད་པར་གཅུན་སྡོམ་བྱེད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་གཏན་འབེབས་སྣ་ཚོགས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱེད་པ། རྩ་དོན་བརྗོད་པ་ལས་འབྲེལ་བ་མི་བརྗོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། ལས་བྱེད་པའི་སེམས་སུ་སྐྲག་ས་ཡོད་པ་དང་གཏམ་གླེང་ལ་འཛེམ་དོགས་བྱེད་པ། བྱ་སྤྱོད་ལ་ཚད་བཀག་ལྡན་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། བཅོས་བསྒྱུར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་གསར་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བ། ཕམ་པར་དཀྱེལ་ཡངས་སྒོམ་པ་བཅས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་པའི་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་ནན་མོ་དང་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ཐུགས་ཁུར་བྱེད་པ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས། ས་བབ་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་ལས་བྱེད་པ་བརྗེ་རེས་དང་ཟླ་ཕོགས་མི་གཅོག་པར་ངལ་གསོ་བ། བདེ་ཐང་ལུས་བཤེར། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། རྒྱ་ཆེའི་ལས་བྱེད་པར་སེམས་བདེ་མོས་ལས་རྐང་དུ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་ཏུ་འཇུག་དགོས། བུད་མེད་ལས་བྱེད་པ་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ། ཏང་ཕྱིའི་ལས་བྱེད་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས། བརྩེ་སེམས་ལྡན་པའི་ངང་ལས་བྱེད་པ་རྒན་པ་དང་མཚོ་སྔོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས།
མཚོ་སྔོན་གསར་པ་བསྐྲུན་པ་ནི། མཐོ་སྒང་དུ་རྐང་ཚུགས་པ་དང་མཐོ་སྒང་འཛུགས་སྐྲུན། མཐོ་སྒང་ལ་ལུས་འབུལ་བྱེད་པའི་བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་འཇོན་མི་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད། ཏང་གིས་འཇོན་མིར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ཤུགས་ཆེན་སྒོས་འཇོན་མིར་བརྟེན་ནས་ཞིང་ཆེན་སྟོབས་ལྡན་དུ་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར། འཇོན་མི་འདྲེན་པའམ་སྐྱེད་སྲིང་། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་གོང་སྤེལ་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ནུབ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལྡན་པའི་འཇོན་མིའི་ཞིང་ཁམས་གང་ནུས་སྒོས་བསྐྲུན་དགོས། འཇོན་མི་གོང་སྤེལ་གྱི་ཐེག་བྱད་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ། “རྩེ་གྲས་གསར་གཏོད་འཇོན་མི་སྟོང་གི་འཆར་གཞི”ཡིས་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་། “འབྲིང་རིམ་དང་དམའ་རིམ་འཇོན་མི་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི”རྨང་གཞི་བྱེད་པ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་སྲུང་སོགས་ཁོངས་གཏོགས་གལ་ཆེན་བཅུའི“འཇོན་མི་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ནང་འདྲེན་དང་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་བཟོ་འགོད”རྒྱབ་རྟེན་དུ་འཛིན་པ། ཞི་འཇམ་སྒོས་འཇོན་མི་ནང་འདྲེན་དང་རིག་སྟོབས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འཇོན་མི་ནང་འདྲེན་དང་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་མ་ལག་ཆགས་སུ་བཅུག་སྟེ། མཚོ་སྔོན་གསར་པ་བསྐྲུན་པར་འཇོན་མི་དང་རིག་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཨུས་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་ཤེས་ཡོན་ལ་བརྩི་འཇོག འཇོན་མིར་བརྩི་འཇོག གསར་གཏོད་ལ་བརྩི་འཇོག་བཅས་བྱེད་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་བཙུགས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཇོན་མི་ངོས་ཟིན་པ་དང་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ། བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་སྟུག་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ནས། མཚོ་སྔོན་འདི་འཇོན་མི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཤེས་རིག་ངོམ་པ་དང་ཕུགས་བསམ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས།
(བཞི) བསྟུད་མར“གཞི་གསུམ”འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་རྩ་འཛུགས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། ཞང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི“ཡོད་པ་བརྒྱད”ཀྱི་བཟོ་འགོད་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། “འབྲེལ་དྲ+མཚོ་སྔོན་གྱི་ཏང་འཛུགས”ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ། རོང་འབྲོག་ཁུལ་དང་སྤྱི་དབང་ལམ་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་ཁེ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བཅས་ནས་ཏང་ཡོན་སྡུད་ལེན་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། སྡེ་བའི(ཧྲེ)ལས་བྱེད་པའི་གླ་ཕོགས་འཕར་བའི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། འགན་ཕོག་པའི་སྡེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི“རྒན་གསུམ”མི་སྣའི་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། སྒྲིག་ལམ་ལྷོད་ཅིང་ལས་དོན་མི་བསྒྲུབ་པའི་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ལ་དམིགས་ནས། ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་ཆེད་མངགས་དང་སྡེ་བའི་ལས་བྱེད་པར་སློབ་གསོ་དང་ཟབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན། བྱ་བའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་དག་ཐེར་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་དེ་རིགས་སོ་སོའི་མང་ཚོགས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཆམ་མཐུན་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་བརྟན་འཇགས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་འཐབ་འཛིང་གི་བཙན་རྫོང་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དགོས། རྨང་གཞིའི་བྱ་བ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། རྨང་གཞིའི་བྱ་བ་ཚད་ཐིག་ཏུ་བསླེབ་པའི་བྱ་འགུལ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། མ་ལག་དང་ལས་རིགས་དང་རྫོང་ཁོངས་བཅས་བགོས་ནས་མཁར་གྲོང་ལ་ཁེབས་པ་དང་། གོང་འོག་སྦྲེལ་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུ་སྟེགས་བུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགན་ནུས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། ལས་རྐང་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་བ། ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཕྱོད་ནུས་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ། བསྟུད་མར་སྒྱིད་ལུག་དང་ལེ་ལོའི་སྣང་ཚུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས། བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ཞིབ་ཚགས་ཡིན་ཞིང་ཕན་ནུས་མཐོ་བའི་ངང་བསྒྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གཞི་རྩའི་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། ཆབ་སྲིད་ནུས་པ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ནུས་པ། ཆེད་ལས་ནུས་པ་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པར་དམིགས་ནས། ལས་རྐང་མི་འདྲ་བའི་དགོས་མཁོ་ལྟར་གཙོ་བོ་ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་བཅས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ དང་། ལས་རྐང་ཐོག་གི་འགན་ཁུར་ལེགས་པར་འཁུར་བ་དང་རང་བབས་ཀྱི་བྱ་བ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ། མང་ཚོགས་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ། གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པ་དང་བྱ་བ་དངོས་འབེབས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་བྱེད་དགོས།
(ལྔ) སྲོལ་བཟང་སྒྲིག་གཅུན་མུ་མཐུད་དུ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་། སྤྱོད་ཚུལ་བསྒྱུར་བཅོས་དང་རུལ་སུངས་ལ་ཆད་པ་བཅད་པ་བརྒྱུད་ཏང་སེམས་དང་དམངས་སེམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། ཏང་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བར་ཐག་ཉེ་རུ་བཏང་བར་ང་ཚོར་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་སྐྱེས་ཡོད། སྲོལ་བཟང་སྒྲིག་གཅུན་ངེས་པར་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་ལྷོད་མེད་རྒྱུན་སྲུང་བྱེད་དགོས། མི་གཙང་སྲོལ་ངན་ཀུན་ལ་ཁ་གཏད་བྱེད་ཕོད་པ་དང་། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ཡི་གནད་དོན་མགོ་བུད་མ་ཐག་ཐག་གཅོད་པ། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ཡི་གནད་དོན་ལྐོག་གྱུར་གཞན་འགྱུར་དང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་སྲོལ་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། མང་ཚོགས་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་ལེགས་བཅོས་དང་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ། ལས་བྱེད་པ་གཞི་རིམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་བྱ་བ་དངོས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པར་བྱས་ཏེ། ནམ་ཡང་མང་ཚོགས་དང་ཁ་མི་འབྲལ་བའི་སྦྲེལ་ཐག་བཟོ་དགོས། གནོན་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྣམ་པ་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་སྲུང་བྱེད་པ་དང་། རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་གཅིག་བྱུང་ན་གཅིག་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། ལྟ་ཞིབ་མྱུལ་དཔྱད་བྱ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས“རྣོ་གྲི་ངར་མ”ཡི་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། ལྟ་སྐུལ་སྒྲིག་བསྟར་གྱི“རྣམ་པ་བཞི”སྤྱད་ནས་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་རྡུང་དྲག་པོ་ཐེབས་པའི་རྣམ་པ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གྱོད་གཞི་ཀུན་ལ་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་སློབ་གསོའི་གསལ་འདེབས་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ། གྱོད་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་འགྲེལ་བར་གཙིགས་མཐོང་བྱེད་པ་དང་། དཔེ་མཚོན་ཅན་ཀུན་དྲི་ལ་སྒྲོག་བྱེད་པ་རྒྱུན་ལྡན་གཏོང་བ་དང་གླེང་མོལ་བྱེད་པ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། ཉེན་བརྡ་དང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པར་སློབ་གསོ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་ཉམས་རྟོགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། ཡ་རབས་སྤྱོད་ལེགས་དང་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཚོ་བའི་དགའ་ཕྱོགས་རྒྱུན་སྲུང་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་སྐྱོང་ནན་མོ་བྱེད་པ་གཞི་རིམ་དུ་བསྐྱོད་པར་སྐུལ་འདེད་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རུལ་སུངས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ནན་མོ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས། མང་ཚོགས་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་སྐྱོང་ནན་མོ་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་མཐོང་དུ་འཇུག་དགོས།
“ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞི”ཡི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་དངོས་འབེབས་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། ཚད་མཐོན་པོའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཧུར་བརྩོན་རང་བཞིན་སྐུལ་སློང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་མགོ་ཁྲིད་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱེད་པ་དེ་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་དང་གཅིག་གྱུར་མཐོན་པོ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཆབ་སྲིད་ཤུགས་ཆེན་པོས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བདག་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་སོ་སོ་དང་ལས་རིགས་སོ་སོ་ཁ་མཐུན་ཞེ་མཐུན་དང་ཞེ་མཐུན་ཕྱོགས་མཚུངས། བསམ་སྦྱོར་གཅིག་མཐུན་བཅས་ཡོང་བའི་སྒྲིལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཅིག་སྡུད་བྱེད་དགོས། ཏང་ཨུའི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་དང་། ཏང་ཨུའི་སྤྱི་ཡོངས་འཛིན་སྐྱོང་དང་ཕྱོགས་སོ་སོའི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་བྱ་བའི་ནང་རྐྱེན་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་ཚད་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་བྱེད་ཕྱོགས་སྲིད་ཇུས་བཅས་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས། མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། དམངས་ཆེན་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་འགན་ནུས་ཁྲིམས་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་མགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ཏང་མང་མཉམ་ལས་དང་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་དམངས་གཙོའི་བརྗོད་གཞི་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་དང་སྲིད་ཞུགས་སྲིད་གླེང་། དམངས་གཙོ་ལྟ་སྐུལ་བཅས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། དམངས་གཙོ་ཏང་ཁག་དང་ཏང་ཁག་གང་ལའང་མི་གཏོགས་པའི་མི་སྣ། བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་སྔར་ལས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། ཁྲིམས་ལྟར་ཞིང་ཆེན་སྐྱོང་བའི་འཕེལ་རིམ་ལ་མྱུར་དུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་འཛུགས་པ་དང་གཟབ་ནན་གྱིས་ཁྲིམས་སྐྱོང་བ། དྲང་གཞག་གིས་ཁྲིམས་འཛིན་པ། དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། བཟོ་ཚོགས་དང་གུང་གཞོན་ཚོགས་པ། བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་རྩ་འཛུགས་བཅོས་བསྒྱུར་དང་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱ་བའི་སྤྱི་སྟེགས་གསར་གཏོད་དང་། མང་ཚོགས་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་འཆམ་མཐུན་མཛེས་སྡུག་གི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་དོན་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་དམངས་གཙོ་སྔར་ལས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་དང་ཁེ་དོན་ལས་སྡེ་ཁག་གི་དམངས་གཙོ་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཏང་གིས་དམག་དཔུང་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། གཉིས་བཀུར་མཉམ་འཛུགས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། དམངས་དམག་མཉམ་འདྲེས་དང་གཏིང་ཟབ་སྒོས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
“ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞི”ཡི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་དངོས་འབེབས་བྱེད་ན་ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་སྒོས་དར་སྤེལ་བྱེད་དགོས། “ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག”འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སློབ་སྦྱོང་མ་བྱས་ན་རང་འགན་མ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་བསམ་བློའི་བརྩོན་ལེན་དང་བྱ་བའི་འགན་ལེན། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་བཅས་སུ་བརྩིས་ཏེ། རང་རྟོགས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་དང་རང་འགུལ་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་། ཡུན་རིང་པོར་སློབ་སྦྱོང་། མི་དམངས་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བཅས་བྱས་ཏེ། སློབ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འོངས་པར་བསྐྱོད་དགོས། “ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག”ནི་དངོས་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་དངོས་སྒྲུབ་བྱས་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་གཟེར་རྡེབ་སྙིང་སྟོབས་སྤེལ་ནས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་དངོས་སྒྲུབ་དང་། དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དངོས་སྒྲུབ། བྱེ་བྲག་གིས་བྱ་བ་རེ་རེ་བཞིན་བསྒྲུབས་ནས་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས། “ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག”ནི་ཁག་ཁུར་དུ་ལེན་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། ཁག་ཁུར་གྱིས་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཤིས་ཀ་མཚོན་ཡོད། ང་ཚོས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པ་ཁྲིད་ཕྱོགས་སུ་བརྩི་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། བློ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་འགན་འཁུར་བ་དང་དཀའ་ངལ་གདོང་གིས་བསུས་ནས། “དཀའ་མཁྲེགས”གཏོར་བ་དང་། “འགོག་རྡོ”མེད་པར་བཏང་སྟེ། བཅོས་བསྒྱུར་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་འདོན་དགོས།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ། ང་ཚོ་དུས་རབས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས། མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་གནས་སོ་སོར་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་རྒྱས་ཤིང་རེ་བས་ཁེངས་ཡོད། ང་ཚོ་ད་ལྟ་བཞིན་མཚོ་སྔོན་དུ་འཚོ་གནས་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་གཏན་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་མ་མྱོང་ལ། ད་ལྟ་བཞིན་མ་འོངས་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་མ་མྱོང་། ང་ཚོས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕེན་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་པོ་བྱས་ནས། མཚོ་སྔོན་ལ་དགའ་མོས་དང་མཚོ་སྔོན་འཛུགས་སྐྲུན། མཚོ་སྔོན་ལ་གསོལ་འབུལ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས་མགོ་ཚུགས་ས་གསར་པ་ཞིག་ནས་འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་འཆམ་མཐུན་མཛེས་སྡུག་གི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་བསྐྲུན་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་བཏོད་དེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འཚོག་པར་བསུ་མ་བྱེད་དགོས། །

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་། པད་མ་འཕྲིན་ལས། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ཆེ་དགྲ་ལྷ། ཏིང་ཡེ་ཤན། ཀྲོང་ཡན་བཅས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པ།འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་། བསྟན་ཁོས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གནང་བ། ཀའོ་དབྱང་གིས་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙན་སྒྲོན་གནང་བ།
ཟླ་1ཚེས་23ཉིན་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཚོས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་ལྷ་སར་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ཀྲུའུ་ཞི་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ།
ཟླ་1ཚེས་23ཉིན་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཚོས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་ལྷ་སར་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། འདི་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་བསྟན་ཁོས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚབ་ཞུས་ནས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ།
ཚེས་23ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་ལྷ་སར་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཚོགས་འདུའི་རིང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་ཚོས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟེ་བའི་ལས་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་དང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ། སྲིད་ཞུགས་སྲིད་གླེང་བཅས་ཀྱི་འགན་ནུས་ཏན་ཏིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་ཐབས་འདོན་ཇུས་འདོན་གྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་སྒྲུབ་ཕྱིར་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་རྒྱུ་རེད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་། པད་མ་འཕྲིན་ལས། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ཆེ་དགྲ་ལྷ། ཀྲོང་ཡན། ཞུས་ཡུང་། ནོར་བུ་དོན་གྲུབ། ཝང་གཡུང་ཅུན། ཙེང་དབན་མིང་། ཅང་ཅེ། སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས། པད་མ་དབང་འདུས། ལེགས་མཆོག་སོགས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་པ་དང་འབྲེལ་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཡང་ཞུས་པ་རེད།
ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་བློ་མཐུན་ཚོགས་ཆེན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བ་དང་མཛུབ་ཁྲིད་གནང་བར་ཕེབས་པ་རེད།
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ཀྲུའུ་ཞི་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ཀྲུའུ་ཞི་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་ཏིང་ཡེ་ཤན་དང་། བསྟན་ཁོ། ཀའོ་དབྱང་། སྒྲུབ་ཁང་ཐུབ་བསྟན་མཁས་གྲུབ། ཚེ་སྨོན་གླིང་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས། བློ་བཟང་འགྱུར་མེད། རྫོང་ལྷོ་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། ས་ལུང་ཕུན་ལགས། བསོད་ནམས་རིག་འཛིན། ངག་དབང་། ང་ཕོད་འཇིགས་ཡོན། ཐུབ་བསྟན་འཕྲིན་ལས་བཅས་ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་མདུན་གྲལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོར་ཨུ་ཡོན་518ཕེབས་དགོས་པ་དང་ཨུ་ཡོན་483དངོས་སུ་ཕེབས་པ་དེ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི《སྲོལ་ཡིག》ནང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་མཐུན་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་3དང་སྐར་མ་40ཐོག་བརྗིད་ཉམས་ཆེ་བའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་གླུའི་སྒྲའི་ཁྲོད་དུ་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འགོ་ཚུགས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བ་རེད།
འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་སྐབས་ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ནི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཀྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་དང་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེའི་མཛུབ་སྟོན་བླང་བྱ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་ནམ་ཡང་འབད་འཐབ་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་པོ་བྱེད་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཡག་པོ་རྩོམ་པ་བཅས་ཀྱི་འགག་རྩའི་དུས་སུ་འཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།
འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་། སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ། དེ་བཞིན་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ཉན་རྒྱུ་དང་གྲོས་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་གྲོས་འཆམ་ཡང་བྱ་རྒྱུ། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་གནས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙན་སྒྲོན་ཉན་རྒྱུ་དང་གྲོས་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་གྲོས་འཆམ་ཡང་བྱ་རྒྱུ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོར་ཟུར་ཞུགས་བྱས་ཏེ་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྙན་སྒྲོན་གཞན་དག་ཉན་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་གྲོས་བསྡུར་ཡང་བྱ་རྒྱུ། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་དང་། ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། དྲུང་ཆེ། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་བཅས་གདམ་རྒྱུ། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཆོད་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་དང་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་གནས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙན་སྒྲོན་གྱི་གྲོས་ཆོད་ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་གྲོས་འཆམ་ཡང་བྱ་རྒྱུ་བཅས་རེད་ཅེས་བསྟན་གནང་བ་རེད།
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བཀའ་མངགས་ལྟར། སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་བསྟན་ཁོས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ། 《ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན》གནང་ཞིང་། སྙན་སྒྲོན་ནང་ལོ་ལྔའི་རིང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཁས་མཛངས་ལྡན་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་མཛུབ་ཁྲིད་ཞིབ་ཚགས་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་འགྱུར་མེད་སྟབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད། ཀྲུའུ་ཞི་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་བཅས་ཀྱི་འོག སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྔར་བས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཏང་གིས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང་། སྔར་བས་བློ་རྩ་བརྟན་པོ་དང་རང་རྟོགས་ངང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་དང་། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཐེ་ཞུགས་ཚན་པ། རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་བཅས་ལ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་པ། ཏང་གི་དར་ཆ་དར་ཆར་བརྩི་བ་དང་། ཏང་གི་ཁ་ཕྱོགས་ཁ་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ། ཏང་གི་འདོད་བློ་འདོད་བློར་བརྩི་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཞེད་དགོངས་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ས་དང་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པར་བརྟེན་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མཐུན་སྒྲིལ་དང་དམངས་གཙོའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རིན་ཐང་དང་ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆ་རྣམས་མངོན་ཐུབ་ནས་གསར་གཏོད་དང་ལག་ལེན་བྱེད་རིང་བོད་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་གོང་འཕེལ་གསར་པ་དང་། ཚད་བརྒལ་གསར་པ། རྣམ་པ་གསར་གཏོད་བཅས་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།
སྙན་སྒྲོན་ནང་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བརྟན་པོར་བསྲུངས་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཟམ་མི་ཆད་པར་བརྟན་དུ་བཏང་བ་དང་། ལམ་ལུགས་ཅན་དང་། ཚད་ལྡན་ཅན། བརྒྱུད་རིམ་ཅན་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་གྲོས་མོལ་དམངས་གཙོའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ། མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་དམངས་གཙོའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་འདུ་ཤེས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་སྲིད་གྲོས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཟམ་མི་ཆད་པར་བརྟན་དུ་བཏང་བ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཨང་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་བཅས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ། ལྟེ་བའི་ལས་འགན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། རང་བྱུང་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་། རང་བྱུང་ལ་བསྟུན་པ། རང་བྱུང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་བྱས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རོགས་འདེགས་བྱས་པ། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ངེས་གནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་དམངས་གཙོ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། སྤྱི་ཡོངས་མཉམ་སྒུལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་པ་སོགས་ཕྱོགས་དགུ་ཡི་ཐད་ནས་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གཙོ་འཛིན་ལ་གོང་བཀུར་དང་སྲོག་ཤིང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཏང་གིས་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐད་རང་རྟོགས་གསར་པ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། འགན་འཁྲི་གཙོ་བོ་དང་བྱ་གཞག་གཙོ་བོར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དམིགས་ཏེ་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་ལ་རོགས་འདེགས་བྱེད་པའི་ཐད་བྱ་སྤྱོད་གསར་པ་མངོན་པར་བྱ་རྒྱུ། ངོ་བོའི་ངེས་གནས་ཁོང་དུ་ཡང་དག་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་དམངས་གཙོ་འཛུགས་སྐྱོང་ཐད་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་ཡོང་བར་བྱ་རྒྱུ། སེམས་ནུས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་གང་ཐུབ་བྱས་ཏེ་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་དང་མཉམ་སྒུལ་ཆེན་པོར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་རྣམ་པ་གསར་པ་ཆགས་པར་བྱ་རྒྱུ། རྒྱུན་སྲིང་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ཨུ་ཡོན་གྱི་བྱེད་པོའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པའི་ཐད་རྣམ་པ་གསར་པ་མངོན་པར་བྱ་རྒྱུ། རྒྱུན་སྲིང་ལྷོད་མེད་ངང་རྩ་སྲ་རྨང་བརྟན་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཐད་གཟུགས་བརྙན་གསར་པ་གཏོད་རྒྱུ་སོགས་ཕྱོགས་དྲུག་ནས་2018ལོའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད།
སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀའོ་དབྱང་གིས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ། 《གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་གནས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐབས་བཅུ་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྙན་སྒྲོན》གནང་ཞིང་། སྙན་སྒྲོན་ནང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ཚུན། རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་དང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཐེ་ཞུགས་ཚན་པ་དང་ཆེད་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཁག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་བ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱེད་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་སྲིད་གྲོས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་ཁག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ཐུག་པའི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་པ་བཅས་ཀྱིས་གྲོས་གཞི་2405བཏོན་པ་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་བརྒྱུད་གྲོས་གཞི་2347གྲོས་ཁོངས་སུ་བཅུག་ཡོད། 2017ལོའི་ལོ་མཇུག་བར། གྲོས་གཞི་ཚང་མ་གཉེར་སྒྲུབ་ལན་འདེབས་ཟིན་པ་དང་གཉེར་སྒྲུབ་ལན་འདེབས་བྱེད་ཚད་100%ཟིན་པའི་ནང་བཏོན་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་པའམ་ཡང་ན་དང་ལེན་བྱས་པའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་1216ཡོད་པ་དེས་52%བཟུང་བ་དང་། ཐག་གཅོད་བྱེད་རྩིས་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་དང་ལེན་བྱེད་རྩིས་ཡོད་པའི་གྲོས་གཞི་666ཡོད་པ་དེས་28%བཟུང་བ། ཆ་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པར་གནས་སྐབས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དཀའ་བའམ་ཡང་ན་དཔྱད་གཞིར་ཉར་བ་དང་དེ་བཞིན་གྲོས་གཞི་གཞན་དག་465ཡོད་པ་དེས་20%བཟུང་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད།
ཀྲུའུ་ཞི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་བཞུགས་མཁན་གྲས་སུ་ད་དུང་རྡོ་ཐོགས་དང་། སྐར་མ། ཀྲོའུ་ཁྲུན་ལའེ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། ཤིང་རྩ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས། འོད་ཟེར། ཞུས་ཞུའེ་ཀོང་། ཅུས་ཅན་ཧྭ། ལི་ཝུན་ཧན། ཉི་མ་ཚེ་རིང་། ཀྲང་ཞའོ་ཧྭ། ཅི་གོ་ཀང་། ལྕགས་རྭ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། མོང་ཏེ་ལི། བདེ་སྐྱིད། རྡོ་རྗེ་ཚེ་གྲུབ། རྒྱལ་མཚན། འཆི་མེད་རིག་འཛིན། ཝང་ཧའེ་ཀྲོའུ། ཧྲི་མོའུ་ཅུན། ཀྲང་ཡུང་ཙེ། ཀྲང་ཡན་ཆིང་སོགས་ཡོད་པ་རེད།
གདན་ཞུས་ལྟར་ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པའི་གྲས་སུ། བོད་དུ་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་། ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་མིན་པའི་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་པའི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ། ལྗོངས་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས། སྡེ་ཚོགས་ལྗོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ལྗོངས་བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས། ལྗོངས་བཟོ་ཚོང་ལྷན་ཚོགས། ལྗོངས་ཚན་རྩལ་མཐུན་ཚོགས། ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བློ་མཐུན། ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་མིན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་དང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་བཅས་ཡོད་པ་རེད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ལྷ་སར་བཅའ་སྡོད་ནེ་པ་ལའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁེ་སྐྱོང་ལས་ཤག་གི་ཁེ་སྐྱོང་བ་སྐུ་ཞབས་ཕུའུ་ལུའུ་སུའུ་ཐེ་མུའུ·ཏུང་ཀེའར་སོགས་ཚོགས་འདུར་ཟུར་ཉན་གནང་བར་གདན་དྲངས་ཡོད་པ་རེད།


text:
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་བསམ་བློ། ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གདན་ཐོབ་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་མི་བོ་ཆེ་གཉིས་རེད། ཁོང་གཉིས་ཀ་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་མི་ཚད། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་རང་རང་ལ་དགོངས་བཞེད་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་གནད་ཅན་གྱི་མི་སྣ་གཉིས་ཡིན་པའོ། །
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་གོ་མིན་སྲིད་གཞུང་དང་ཀྲུང་གོ་གསར་པའི་སྐབས་སུ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་མང་པོ་གནང་མྱོང་བ་དང་། སྔ་ཕྱིར“བསྟན་པའི་རོགས་མགོན་སྒྲོལ་སྟོན་ཁྲན་སི”དང“རྒྱལ་གཅེས་རྒན་པོ”སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་བཞེས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྒྱ་གར་ཀ་བློན་སྦུག་ཏུ་བཙུགས་པའི“ནུབ་བོད་ལེགས་བཅོས་སྐྱིད་སྡུག”གི་ཕྱག་ལས་གནང་རོགས་བྱས་ཤིང་། གཞན་བོད་གཞུང་གི་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་ལའང་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་དགོངས་འཆར་མང་པོ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།
ཁོང་གཉིས་ལ་མཚོན་ན་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྩོད་ཟླའི་འབྲེལ་བའང་ཡོད་པ་སྟེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི >ལ་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས >ཞེས་པའི་དགག་ལན་རྒྱས་པ་ཞིག་མཛད་པ་དང་། གཞན་འཇིག་རྟེན་རིལ་མོའམ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་མིན་ཐད་ནས་ཀྱང་ཁོང་གཉིས་རྩོད་པ་ཚ་ངར་བྱས་པར་གྲགས།
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ནས། དགེ་ལ་མི་འདུན་སྡུག་ལ་འདུན། །ཆོས་སྤྱོད་མི་འཕེལ་ཆོས་མིན་འཕེལ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་བརྩེ་འཛུམ་གྱིས། །ཉི་མས་པདྨོ་བཞིན་དུ་སྐྱོང་། །དགེ་སྡིག་མེད་ཅེས་མི་སྨྲ་བར། །འདུན་མོས་དམ་པའི་དོན་ལ་སྐྱེད། །ཆོས་ཚུལ་ལོག་པར་སྨྲ་བའི་གཏམ། །འཕེལ་ན་ཕྱི་མར་རྣམ་སྨིན་ལྕི། །ཤེས་པས་གཞལ་བྱའི་ཕ་མཐར་འགྲིམ། །རབ་འབྱམས་གཞུང་མང་ཐང་མར་བརྡལ། །རྒྱ་ཆེན་ལུང་རིགས་ཐོག་སེར་འབེབས། །མཚོ་སྐྱེས་འདབ་སྟོང་ལྡན་པའི་དཔེ། །ཞེས་གསུང་སྐབས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་ལོ་ཡི་འཁོར་མོ་བདུན་འགོར་འདུག་ལ། གལ་ཏེ་དགེ་ཆོས་ཁོང་སྐབས་དེར་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་གནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཕྱིར་རང་གི་དགེ་རྒན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་གླུ་མང་པོ་ལེན་པར་གདོན་མི་ཟའོ། །
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས >ལྗགས་རྩོམ་གནང་དུས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་རྩོམ་སྐུལ་གནང་མཁན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་ལོ་ངོ་ཉེར་ལྔ་འགོར་བའི་རྗེས་ནས་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་སླར་ཡང་རྩོད་པའི་མེ་འབར་རལ་གྲི་དེ་རང་གི་སློབ་བུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྟེང་ལ་ཕྱར་དགོས་བྱུང་འདུག དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལ་མཚོན་ན་རང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ལ་ནམ་ཡང་མཐོང་ཆེན་ཡི་རངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལ་མཚོན་ནའང་རང་གི་སློབ་བུའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་མང་པོ་གཏོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ1934ལོའི་དབྱར་ཁར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་རཱ་ཧུ་ལ་གཉིས་ལྷ་སའི་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་བཞུགས་གནས་སུ་ཐོག་མར་ངོ་ཤེས་ཤིང་དེ་ནས་འདྲིས་པོ་ཆགས་པ་དང་། པཎྜི་ཏ་རཱ་ཧུ་ལ་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ནས་དགེ་ཆོས་ཁོང་གི་རིག་གནས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་རིང་མོའི་དབུ་ཡང་ཚུགས་པར་གྱུར། ངའི་བསམ་པར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་པཎྜི་ཏ་རཱ་ཧུ་ལར་ངོ་སྦྱོར་གནང་མཁན་ཡང་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཤག་ཤག་རེད་སྙམ་གྱི་ཡོད།
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་རྗེས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཁོང་གཉིས་ཕན་ཚུན་བར་ལ་ཡིག་འབྲེལ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1937ལོར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་སྐབས། ཀ་ལི་ཀ་ཏ་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་ཁོང་གཉིས་མཇལ་འཛོམས་བྱུང་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིའི་མཇལ་འཕྲད་ནི་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་འདིའི་མཇལ་འཕྲད་མཐའ་མ་རུ་ཆགས་འདུག གཞུག་ནས་དགེ་བཤེས་ཁོང་པེ་ཅིང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱང་མི་གཞན་ལ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡང་བཀའ་འདྲི་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་པཎྜི་ཏ་རཱ་ཧུ་ལར་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཅིག་ཏུ། ད་ལོ་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་ནས་ཕ་ཡུལ་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ཐོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟགས་ན། དགེ་ཆོས་ཁོང་གིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པར་རེ་སྒུག་ཆེན་པོ་གནང་བཞིན་པའང་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་མི་སྟོང་ཕྲག་ཤི་བ་ལས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གཤེགས་པ་ཕངས་ཞེས་སྐྱོ་གདུང་ཚད་མེད་གནང་བ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་དགོང་རྫོགས་ལ་མྱ་ངན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཅིག་མཛད་ཡོད་ལས་ཀྱང་ཆེ་མོད། ཡིན་ནའང་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་མང་ཆེ་བ“རིག་གསར”གྱི་སྐབས་སུ་མེད་བརླག་ཏུ་སོང་བས་རང་རེའི་བསམ་པའི་བགོ་སྐལ་དུ་སྨིན་རྒྱུ་མ་བྱུང་ངོ་། །
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སྤྱི་ལོ1937ལོར་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་ནག་ནན་ཅིན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་ནས་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཕྱིར་ལྷ་སར་ལོག་མ་ཐུབ་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྤྱི་ལོ1934ལོར་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ནས་མི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཏེ་སྤྱི་ལོ1945ལོར་ཕྱིར་ལྷ་སར་འབྱོར།
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སྔ་གཞུག་ཏུ་ནན་ཅིན་དང་ཁྲུང་ཆིན། པེ་ཅིང་སོགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་ཐོག་ཤ་ཐང་ཐང་དུ་འབད་པ་གནང་། སྤྱི་ལོ1964ལོའི་ལོ་སྨད་ནས་བཟུང་ཁོང་ལ་དགག་རྒྱག་འཐབ་རྩོད་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཤིང་། ཐ་ན“ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཏང་རྒོལ་རྒྱལ་འགལ་ཚོགས་པའི་ཉེས་སྤྱོད་བཀྲམས་སྟོན”ཞེས་པ་ཡང་བཤམས་ནས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས། མཐར་སྤྱི་ལོ1968ལོ་སྟེ་དགུང་ལོ་གྱ་ལྔའི་སྟེང་དགོངས་པ་རྫོགས། སྐུ་འདས་ཁར་ད་རུང་ཡང“ཏང་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། མའོ་ཀྲུའུ་ཞི་ལ་ངོ་རྒོལ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ”བཅས་ཀྱི་ཞྭ་མོ་ལྗིད་ཏིག་གེ་བ་ཞིག་དབུ་ལ་མནབས་ཡོད།
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཕྱིར་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ >རྩོམ་པའི་སྒང་དུ“ནུབ་བོད་ལེགས་བཅོས་སྐྱིད་སྡུག”དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡེ་པ་གཞུང་གིས་འཇུ་བཟུང་བྱས་ཤིང་། མི་ལོ་གསུམ་ལྷག་གི་རིང་ལ་བཙོན་དུ་བཞུགས། བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་ནས་ལོ་ངོ་གཅིག་ལྷག་འགོར་བའི་རྗེས་ཏེ་སྤྱི་ལོ1951ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན་སྐུ་གཤེགས། དགོངས་པ་རྫོགས་ཁར་ཁོང་གི་སྐུ་ལུས་སྟེང་ན་བཟའ་ཐེད་པོ་ཞིག་དང་ཀམ་པ་ལི་རྙིང་ཧྲུལ་ཞིག་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་མི་ལོ་བཞི་ལྔ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་སྐྱོ་པོ་རང་ཆགས་འདུག དཀའ་སྡུག་གིས་མནར་བའི་མི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་ཁོང་གཉིས་ཀ“སྲིན་བུ་མཚོ་དཀྱིལ་དུ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་ཉམས་དང་བཅས”བཞུགས་པ་རེད་ཨང་།
ཁ་སང་དེ་རིང་། “རྒྱལ་གཅེས་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ”ཞེས་དང་། “རྒྱལ་གཅེས་མཁས་དབང་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ”ཞེས་ལ་བསྒྲགས་ལུང་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱིན་འདུག དེའི་མི་ཚད། ལྷ་སའི་བར་སྐོར་དུ“དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དྲན་གསོ་ཁང”ཞེས་པ་བཙུགས་འདུག་ལ། ཟི་ལིང་དུའང“རྒྱལ་གཅེས་མཁས་དབང་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་སྐོར་གྱི་མཛད་རྗེས་འགྲེམ་སྟོན”ཞེས་པ་བཤམས་འདུག ཁོ་བོས་ནི“སྲིན་བུ་མཚོ་དཀྱིལ་དུ་ལྷུང་བ”ལྟ་བུའི་ཁོང་གཉིས་ཀའི་ཚེ་མཇུག་གི་ལས་དབང་སྐྱུར་མོ་དག་ཡིད་ལ་དྲན་ཞོར་ལོ་རྒྱུས་རྒན་པོའི་ཀུ་རེ་རྩེ་སྲོལ་དེའང་ཐལ་དྲགས་འདུག་ཨང་སྙམ་པ་བྱུང་།
སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ10པའི་ཚེས11ལ།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/28235.html


text:
འགོ་བརྗོད། སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར།
བོན་བསྟན་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནས་བྱུང་བའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་དེས་བོད་མི་ རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་མི་དམན་པ་ཞིག་ཟིན་ཡོད། སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལས་ལོ་རྒྱུས་སྔ་བར་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་མོ་རྩིས་གཏོ་དཔྱད་དང་འདུར་མདོས་གླུད་གཏོར་སྣ་ཚོགས་འདུས་པས། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་སྡུག་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཡར་སྔོན་གྱི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་དང་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཡ་ཐོག་གི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། མདོ་དབུས་མདོ་སྒང་དུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ཡོད་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། གཡུང་དྲུང་བོན་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་བྱོན་ནས་ཁོང་གིས་སྲིད་པའི་བོན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པས། ད་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དག་དང་འབྲེལ་ནས་བལྟས་ན་དེ་གཉིས་ལ་གཅིག་བརྟེན་གཅིག་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཤེས་ཐུབ།
སྤྱིར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། སྒོས་སུ་བོད་རང་ས་ནས་བྱུང་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ལ་དུང་ཞེན་ཆེ་ཞིང་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་ཐད་འབད་པ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་གཞོན་ནུ་ཁ་ཅིག་གིས་འབད་པས་བསྒྲུབས་ཤིང་། «དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག»ཅེས་པའི་དུས་དེབ་ཀྱི་སྦྲང་ཆར་ཞིག་རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་བོན་མང་ཕུར་ཐོགས་སྟོང་དང་དགུ་བརྒྱའི་མཆོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ བོན་བརྒྱ་དགོན་གྱིས་གཙོ་སྒྲུབ་གནང་སྟེ་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁོང་དུ་སིམ་སིམ་དུ་ འབབ་ཐུབ་པ་དང་། རང་རང་ནུས་པས་སྲི་ཞུ་ཅུང་ཙམ་བསྒྲུབ་པའི་བློས་བསླངས་ཀྱིས་ཁོང་རྣམ་པས་ངལ་བ་ དང་དུ་བླངས་ཏེ་ལོ་རེར་དུས་ལྟར་དུས་དེབ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་དང་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་ ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། འདིར་ཁྲི་བསོད་བསྟན་ལགས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་གང་མང་ཁྱད་དུ་བསད་དེ«དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་ པའི་མེ་ཏོག»ཅེས་པའི་དུས་དེབ་འདིར2008-2014ལོའི་བར་སྤེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ལེགས་ གྲས་དང་རིན་ཐང་ཅན་རྣམས་བདམས་ཤིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་རེད། དེབ་འདི་ནི་ཞང་བོད་དཔྱད་གླེང་དང་། ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གླེང་། རིག་གཞུང་དཔྱད་གླེང་། ལྟ་གྲུབ་དཔྱད་གླེང་། སྨན་རྩིས་དཔྱད་གླེང་ཞེས་ཁག་ལྔ་ཡིས་གྲུབ་པ་དང་། དེར་བསྡོམས་པས་ཞིབ་འཇུག་གི་མཐོང་སྣེ་དང་ཁ་ཕྱོགས་མི་གཅིག་པའི་དཔྱད་རྩོམ་སོ་ ལྔ་ཡོད།
ཉེ་རབས་ཀྱི་དུས་རབས་འགའི་རིང་དུ་ཕྱི་གླིང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་ པོ་བྱུང་བར་མ་ཟད་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་མཐོ་རུ་འཕར་བ་དང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བ་ནས་བཟུང་ཕྱི་གླིང་གི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་ འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་ཀྲུང་གོའི་ བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་དོན་ལ་ཤན་ཞུགས་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གང་ལེགས་སྤེལ་དགོས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་གནོན་ཤུགས་རིམ་ བཞིན་ཆེ་རུ་གྱུར་པས། ཀྲུང་གོ་རང་ས་ནས་ཀྱང་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལྟེ་གནས་བཙུགས་ནས་བོད་རིག་ པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་དོན་ལ་སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་ཐོབ། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་ནས་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ གི་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་བོན་བསྟན་དང་དེར་འབྲེལ་གྱི་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་ འཇུག་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་རུ་འཕེལ།
བོད་རང་ས་ནས། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་དང་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་མཐོང་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགལ་རྐྱེན་དུ་ མའི་དབང་གིས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་བོན་གྱི་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་ གོམ་ཁ་ལྗིད་མོ་དེ་མདུན་དུ་སྤོ་དཀའ་བར་གྱུར་ཡོད་མོད། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དང་མི་རིགས་ཕྱི་ནང་གི་གཟུར་གནས་མཁས་པ་གཟིགས་མཐོངས་ཡངས་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཁྲིད་འོག་ཏུ་བོན་བསྟན་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་བའི་བོད་རང་སའི་རིག་ གནས་དེའི་སྐོར་གྱི་དོ་སྣང་ཡང་ཇེ་ཆེར་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་ཏུའུ་ཆིས་དང་སི་ཐན་ཡུན་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཡིག་ གིས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི«ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ ཏི་སེའི་འོད»ལ་སོགས་པའི་བོད་ཡིག་གི་གསུང་རྩོམ་དང་། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་རྒྱལ་མཚན་གྱི«མདའ་དང་འཕང་»ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ཡིག་གི་གསུང་ རྩོམ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཀྲུང་གོ་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་མཉམ་དུ། བོད་རང་སའི་ ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཇེ་མང་དུ་ཐོན་པས། མི་རྣམས་ཀྱི་ཞང་ཞུང་དང་བོན་གྱི་ངོས་འཛིན་དེ་དོན་དངོས་དང་བར་ཐག་ཇེ་ཐུང་དུ་ སོང་བ་དང་། དེང་སྐབས་སྲིད་གཞུང་དང་མང་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་ཐད་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྲུང་ སྐྱོབ་དང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་མོ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་བོན་གྱི་དམངས་ཁྲོད་ ཀྱི་དཔེ་ཆ་ལེགས་བསྒྲིགས་དང་པར་སྐྲུན་གྱི་བྱ་བཞག་རླབས་པོ་ཆེ་བསྒྲུབས་དང་ སྒྲུབ་བཞིན་མཆིས་པས་ན། བོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ལམ་ཁོད་སྔར་ལས་ཇེ་ཡངས་སུ་བཏང་སྟེ་རིག་གཞུང་ཞིབ་ འཇུག་གི་འབྲས་བུ་མི་དམན་པ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྔར་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མེད་པ་དང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་གནད་དོན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ ཏུ་སོང་བ་དཔེར་ན། ཆོས་འཁོར་ཚང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་ཚང་གིས་བྲིས་པའི“ཞང་ཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་ཁུ་ནུའི་ སྐད་རིག”ཅེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་ཞང་ཞུང་སྐད་དང་དམངས་ཁྲོད་དུ་སྤྱོད་པའི་ཁུ་ ནུའི་སྐད་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ། ཁུ་ནུའི་སྐད་དུ་ཐོ་ཤང་པ་དང་ཡོ་ཤང་པ་ཞེས་པའི་ཤང་བྱ་བ་འདི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཞང་ཞུང་སྐད་དུའང་ཡུལ་གྱི་མིང་དོད་ལ་ཞང་ཟེར་བས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་དེའང་ཞང་ནི་ཡུལ་ལམ་ལུང་པ་དང་། ཞུང་ནི་ཞུང་ཞག་སྟེ་ཁྱུང་གི་དོན་ཡིན། ཞང་ཞུང་ནི་ཁྱུང་ཡུལ་ལམ་ཁྱུང་ལུང་དུ་གོ་བ་ཡིན་པས། ཁུ་ནུའི་སྐད་ཐོག་ནས་ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཚིག་རྣམས་ལ་གོ་དོན་དཀྲོལ་ཐུབ་པ་སོགས་ རིགས་པས་བསྒྲུབས་ཡོད། ཡང་དཔེར་ན་དོན་གྲུབ་ལྷ་རྒྱལ་གྱི“ཞང་ཞུང་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་གཞིག”ཅེས་པའི་ དཔྱད་རྩོམ་དུ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་དེང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་ གྲུབ་འབྲས་ཕྱོགས་གཉིས་ཐད་ནས་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་གནའ་མཁར་དེ་དེང་ སྐབས་བོན་གྱི་དགོན་པ་གུ་རུ་གྱམ་ཡོད་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་མཁར་གདོང་དུ་ཡོད་པ་ རིགས་པས་བསྒྲུབས་པར་མ་ཟད། དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཁ་རག་རྡོ་སྐུ་ནི་དྲན་པའི་རྡོ་སྐུ་དང་། གནའ་སྔ་མོའི་དུར་ཁུང་དང་དུར་ས་ཕོན་ཆེན་སོགས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་ཐབས་ ལམ་ནས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པའོ།།
ལོ་རྒྱུས་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་འདས་ཟིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཡིན་ ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟ་བཞིན་ང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་དར་ སྤེལ་དུ་གཏོང་དགོས་ཏེ། “ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་བོན་གྱི་ལྷ་འདྲེའི་སྐོར་གླེང་བ”ཞེས་པའི་ནང་དུ་ཡ་ཐོག་སྲིད་ པ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་ན་གསལ་རིག་གི་སེམས་དང་འགུལ་ སྐྱོད་རང་བཞིན་གྱིས་འཚོ་གནས་བྱས་པའི་སྐྱེ་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་སྲིད་པ་དགུའི་ ཡ་གྱལ་ལྷ་གར་རྟེན་གསུམ་དང་མི་སྨྲ་གཤེན་གསུམ། འདྲེ་སྲིན་བྱུར་གསུམ་སོགས་ནི་སྲོག་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་འགྲོ་སྟེ་འགྲོ་བ་མི་ལས་ དབྱིབས་གཟུགས་དང་ཁམས་དབང་སོགས་ཐ་དད་ཅིང་། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སྡོད་གནས་མི་མཚུངས་པའི་སེམས་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལྟ་ ཚུལ་གསར་བ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་དང་། “ཏི་པོམ་ཐང་གསུམ་གྱི་བྱུང་བ”ཞེས་པའི་ཏི་ནི་ཏི་སེའམ་གངས་ཏི་སེ་ཞེས་སྟོད་མངའ་ རིས་བསྐོར་གསུམ་ནས་བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞིའི་བར་གྱི་སྟོད་ཀྱི་ས་དམིགས་གཙོ་བོར་ འཛིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། པོམ་ནི་རྨ་རྒྱལ་པོམ་ར་ཞེས་པ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་དམིགས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་ལོ་ རྒྱུས། ཐང་ནི་བར་གྱི་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་ཞེས་པ་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ཅེས་བོད་ཡུལ་ སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་བར་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་དམིགས་འཛིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ སོགས་བཀྲལ་ཡོད།
བོན་གྱི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས། འབྱུང་རྩིས་དང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཁུངས་དེ་དོན་དངོས་སུ་བོད་རང་ས་ནས་ཡིན་པའི་ཤེས་ རྟོགས་དང་ངོས་ཟིན་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་འབྱུང་རྩིས་རིག་པ་ལས་སྲིད་པ་དང་དེའི་ལས་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་བྱེད་ ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ཁུངས་དེ་བོད་དུ་གཏུགས་ཤིང་། འབྱུང་བ་བཞིའི་རིག་པ་དེ་ནི་གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་རིག་པ་དང་། དེང་དུས་ཚན་རིག་གི་རྨང་གཞིའང་ཡིན་པས། གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དག་ན་འབྱུང་བ་བཞིས་སྲིད་པ་དང་ལས་འགྲོའི་དངོས་པོ་ རྣམས་ཆགས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་རང་གི་ལྟ་བ་དང་དཔྱད་གཞི་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་རིགས་ལམ་ བསྒྲུབས་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཞན་དེབ་འདིའི་ནང་དུ་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི། རྩོམ་པ་པོ་གང་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་བཀླགས་རྗེས་རང་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་ རྣམས་བཀོད་པ་དཔེར་ན། “ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན་ནང་གི་དོན་ཚན་འགའ་ལ་དཔྱད་པ”ཞེས་པའི་ནང་དུ། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་གྱི་སྐབས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཡོད་ཅེས་པའི་ ལྟ་བར་རྩོམ་པ་པོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་དྲངས་ཏེ་དེའི་སྐབས་སུ་དམ་པའི་ ཆོས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་མེད་པ་དང་། ཞང་ཞུང་དབང་དུ་བསྡུ་མཁན་ཐོག་མ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་མིན་པ། མགར་སྟོང་བཙན་བོན་པོ་མིན་པ་སོགས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་ གཏིང་ཟབ་བགྱིས་ཏེ་དཔྱད་པ་བཏང་བ་དེས། བོད་སྤྱིའི་རིག་གནས་ཀྱི་བདེན་ཁ་གསལ་ཆོད་དང་དག་གསལ་མཛད་ཡོད་པས་རིག་གཞུང་ཞིབ་ འཇུག་གི་རིན་ཐང་མི་དམན་པ་མཆིས་སོ།།
གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སུ་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་དང་། སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འདུས་པའི་འཆམ་མཐུན་བསམ་བློས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ ཚོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་དག་གཏོ་དང་གླུད། མོ་དང་རྩིས་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་གླེང་ཡོད་པ་དང་། གཞན“བོན་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་འཕྲེང་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ”ཐོག་མ་བགྱིས་ཏེ་ ཕྲེང་བའི་རིགས་དབྱེ་དང་གོ་དོན་སོགས་སྡེ་ཚན་དགུ་རུ་ཕྱེས་ཏེ་དཔྱད་པ་བཏང་བ་ དེས། བོན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་གསར་བ་ཞིག་གི་ཁ་བསྐངས་ཡོད་པ་དང་། འདིས་མི་རྣམས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ལྟ་རྒྱ་དང་མཐོང་རྒྱ། ཁྱབ་རྒྱ་སོགས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་བ་དང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་རྟོགས་ཐུབ་བོ།།
ཉེ་བའི་ལོ་འདི་གའི་རིང་། བོན་གྱི་སྨན་རྩིས་གཞུང་གི་ཁུངས་གཏུགས་ཡིག་ཆ་དཀོན་པོ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེའི་ ཐད་ལ་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་མང་པོ་མེད། ད་ཐེངས་ཀྱི«དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག»གི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་འདི་རུ་ ཆེད་དམིགས་ཀྱིས“སྨན་རྩིས་དཔྱད་གླེང་”ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་བགར་ཏེ་ཞང་བོད་ཀྱི་རྩིས་ རིག་གི་བྱུང་ཁུངས་དང་འཕེལ་རིམ་གླེང་སྟེ་དེ་རུ་བོན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཁྱད་ཚད་ ག་འདྲ་ཞིག་ཟིན་ཡོད་པ་དང་། དེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ཁྲོད་གོ་གནས་གལ་ཆེན་གང་འདྲ་ཞིག་བཟུང་ཡོད་པའི་ སྐོར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། བན་བོན་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དང་ལྷག་དོན་དུ་གསོ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ ཞིག་དང་བསྡུར་བ་བྱས་ནས་འབུམ་བཞི་དང་རྒྱུད་བཞིའི་ཁྱད་པར་གླེང་སྟེ་བོད་ཀྱི་ གསོ་རིག་གི་ཁུངས་དེ་བོད་རང་ས་ནས་བྱུང་བའི་བདེན་དོན་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་མ་ཕྱི་ནི་བོན་གྱི་གསོ་རིག་ འབུམ་བཞི་ཡིན་པ་དང་། འབུམ་བཞི་ལེགས་བཅོས་དང་ཁ་སྣོན་བྱས་པ་བརྒྱུད་རྒྱུད་བཞི་བྱུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ བཏོན་པ་འདི་དག་གིས་ཆེ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་བོད་རང་སའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་ སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། ཕྱི་ཡོང་རིག་གནས་ཤིག་མིན་པར་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་དང་། ཞར་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྨན་རྩིས། སྐད་རིགས། ཡི་གེ་སོགས་ཀྱི་ཁུངས་དེ་དག་ཀྱང་བོད་རང་ས་ཡིན་པ་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པའི་དཔྱད་ རྩོམ་གྱི་ཆུན་པོ་ཞིག་ལགས་སོ།།
མདོར་ན་ཞང་བོད་དཔྱད་གླེང་དང་། ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གླེང་། རིག་གཞུང་དཔྱད་གླེང་། ལྟ་གྲུབ་དཔྱད་གླེང་། སྨན་རྩིས་དཔྱད་གླེང་ཞེས་ཁག་ལྔ་རུ་བགོས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་འདིས་ སྔར་མི་རྣམས་ཀྱི་བོན་ཞེས་པ་ནི་ཐུའུ་ཐུམ་དད་མོས་དང་མེས་པོའི་དད་མོས་སོགས་ལྟ་ བུའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པར་བསམ་སྟེ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་བ་དང་། དཔྱད་ཡིག་དཀོན་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་ཧ་ཅང་དམའ་བའི་ རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ནས་བར་བརྒལ་བྱས་ཏེ། དེང་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བོན་པོའི་ དཔེ་ཆ་མང་པོ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། བོན་བསྟན་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས། བོན་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁུངས་དེ་ཡིན་པར་བསམས་ཏེ། བོན་བསྟན་གྱི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཚ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར་ཏེ་གྲུབ་མཐའི་ ཕྱོགས་ཞེན་ཇེ་ཆུང་དང་བོད་སྤྱིའི་མཐོང་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་ངོས་འཛིན་གྱི་ཚད་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་རྟིང་ སྐུལ་དང་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད་དོ།།
ཞེས་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་ནས་དགེ་མིང་འཛིན་པ་སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བའོ།།
2015ལོའི་ཟླ6པའི་ཚེས1ཉིན།
གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་བདམས་བསྒྲིགས«བོན་དཔྱད་སྤྱི་རྒྱ་རླབས་གཅོད»ཅེས་པ་དཔར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས།
དཔེ་མིང༌། བོན་དཔྱད་སྤྱི་རྒྱ་རླབས་གཅོད།
གཙོ་སྒྲིག་པ། ཁྲི་བསོད་བསྟན།
དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌།
འགྲེམ་སྤེལ་དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ2015ལོའི་ཟླ8པར།
1,189 total views, 3 views today


text: སྒོར་དབྱིབས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་རིང་ཚད་དང་སྒོར་དབྱིབས་ཚངས་ཐིག་ཕྱེད་ཀ་མའི་བསྡུར་ཚད་ལ་སྒོར་མཐའི་རིང་ཚད་ཞེས་བརྗོད། སྒོར་མཐའི་རིང་ཚད་ནི་རྒྱུན་གྲངས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི兀ཡིས་མཚོན་པར་བྱེད། མིའི་རིགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་སྔོན་ནས་སྒོར་མཐའི་རིང་ཚད་རྩིས་རྒྱག་འགོ་ཚུགས་ཡོད། སྤྱི་ལོ460ལོར། ནན་རྒྱལ་རབས(南朝)ཀྱི་རྩིས་རིག་མཁས་ཅན་ཙུའུ་ཁྲུང(祖冲)གིས兀ཡི་གྲངས་ནི་3.1415926ནས3.1415927གྱི་བར་ཡིན་པ་རྩིས་རྒྱག་ཐུབ་པར་གྱུར། 1596ལོར། ཧོ་ལེན(荷兰)གྱི་རྩིས་རིག་མཁས་ཅན་ལུ་ཏོ་ཧྥུ(卢道夫)ཡིས兀གྲངས་ལ་རྩིས་འདེད་བྱས་པས་སིལ་གྲངས་ཚེག་གི་རྗེས་གནས་གྲངས15ཡོད་པ་རྟོགས། རྗེས་སུ་ཁོང་གི་ཡང་བསྐྱར་བསྡུར་ཚད་ཞིབ་ཅིང་དག་པ་ཞིག་བྱས་པས་སིལ་གྲངས་ཚེག་གི་རྗེས་གནས་གྲངས35ཡོད་པ་བསྒྲགས། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གིས་རྩིས་བརྒྱབ་དེ་ཐོབ་པའི་གྲངས3.14159265358979323846264338327950288འདི་ཁོང་གི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་ཐོག་བརྐོས་ཏེ་ཁོང་ལ་དྲན་གསོ་བྱས་ཡོད། དུས་དེ་རིང་། མི་རྣམས་ཀྱིས兀ཡི་གྲངས་ཚད་ནི་གྲངས་ཆུང་ཚེག་རྗེས་ཀྱི་གནས་གྲངས་དུང་ཕྱུར་ཡོད་པ་རྟོགས་པས། དེ་ཉིད་དཔར་ཚེ་ཤོག་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་ལོངས་པའི་དེབ་མཐུག་པོ་ཞིག་འགྲུབ་ངེས། ཡིན་ནའང་དེ་ནི་སྔར་བཞིན་ཉེ་མཚུངས་གྲངས་ཐང་ཙམ་ཞིག་རེད། བྱས་ཙང་། ཚན་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མི་རྣམས་ཀྱིས兀གྲངས་རྩིས་རྒྱག་ལ་མཱ་ལ་སུང་གི་རྩིས་རྒྱག་ཞེས་ཟེར་རོ༎


text:
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༤)
ཆུང་ཚེ་རིང་། ཀོ་རི་ཡའི་ས་ཁྱོན་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་མལ་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱད་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་བྱང་ཤར་དུ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང་། ལྷོ་ཤར་དུ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཧོང་བཅས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་དབར་དུ་ཆགས་ཡོད། ས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་འདི་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་རིང་དུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདས་མ་ཐག་གི་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གི་གོང་ནས་ཡུལ་དེ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་གྱེས། ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་གྱེས་དོན་ནི། ནང་འཁྲུག་སྡེ་གཟར་བྱུང་བས་མ་རེད་ལ། ནང་ཁུལ་ཤོག་ཁག་མ་འཆམ་པར་བྱུང་བ་ཞིག་ཀྱང་མ་རེད། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁ་གྱེས་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ནི་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུས་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་པའི་འགྲན་རྩོད་ནང་ཁ་བྲལ་དུ་བཏང་བ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཙམ་བཤད་ན། ཉི་ཧོང་གིས་ ༡༩༡༠ ལོ་ནས་ཀོ་རི་ཡར་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་བཟུང་། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཀོ་རི་ཡར་བཏང་སྟེ་ཉི་ཧོང་བཙན་འཛུལ་བའི་འོག་ནས་བཅིངས་འགྲོལ་ཟེར་བ་བཏང་། བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་རྗེས་ཨ་རིའི་དམག་གིས་ཀོ་རི་ཡའི་ལྷོ་ཁུལ་རྣམས་བཟུང་བ་དང་། ཨུ་རུ་སུའི་དམག་གིས་ཀོ་རི་ཡའི་བྱང་ཁུལ་རྣམས་བཟུང་། ཐ་མ་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀོ་རི་ཡ་རང་གི་སྲིད་གཞུང་སླར་གསོ་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། རང་རང་གིས་བཟུང་བའི་ཀོ་རི་ཡའི་ལྷོ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ལ་དམ་དྲག་བྱེད་འགོ་བཙུགས། གསར་དུ་བཙུགས་པའི་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༦)
༄།། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཨ་མ་ཁག་གི་གནས་གཞི་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ནང་། སྤྱི་ཡོངས་ནས་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་དགའ་འོས་པའི་གནས་སུ་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁོངས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག །ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་བཅས་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁག་དང་། དེ་མིན་དབུས་འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་རྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་། གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་བཅས་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་གསུམ་ཡོད་པ་ཚང་མའི་ནང་། དགོས་པ་དམིགས་བསལ་ཡོད་རིགས་ཕུད་རྩ་བའི་ཉིན་རེའི་ལས་དོན་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཡིག་རང་གི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། དང་པོ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་བརྡ་དང་། གྲོས་གཞི་གྲོས་འཆར། གྲོས་ཆོད། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་། འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞི། ལས་བྱེད་བླང་དོར་སྒྲིག་གཞི་སོགས་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་ཐོག་མར་བཀོད་དེ་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་རྣམས་དེང་རབས་དང་མཐུན་པར་བསྒྱུར་བ་དང་མཉམ་དུ་དགོས་མཁོའི་ཐ་སྙད་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་གསར་བཟོ་དང་བེད་སྤྱོད་གནང་བ་དཔེར་ན། གྲོས་ཚོགས་ནང་དེང་སྐབས་རྒྱུན་སྤྱོད་ཐ་སྙད་ཆགས་ཟིན་པའི་ཚིག་ལས་རིམ་རྣམ་གཞག་དང་། སྟོང་པའི་དུས་ཚོད། ཐུགས་སྣང་གཞེན་སྐུལ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཐོག་མར་བེད་སྤྱོད་གནང་སྐབས་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཏུ་མངོན་ཡང་། བེད་སྤྱོད་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་བཏང་རྗེས་དེང་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༡)
ལེའུ་བཅུ་པ། རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༢།༢༤ ལྷག་དཀར། ༄༅།། ཡོག་ཊོང་དུ་དམག་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བ་དེས། དབྱིན་ཇི་བ་ཚོར་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་། དབྱིན་ཡུལ་རང་གི་མི་སེར་རྣམས་མཇུག་བསྒྲིལ་དུས་མེད་པའི་དམག་འཁྲུག་དང་། དེའི་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ལ་མ་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཆགས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༨༡ ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཨ་རི་དང་ཞི་འགྲིག་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་བཞག །དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་འཇོར་ཇི་དང་ཁོང་གི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཉུང་ཤས་ཤིག་དེ་ལ་མོས་མཐུན་མེད་ཀྱང་། མཐར་ཁས་ལེན་དགོས་བྱུང་། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་དང་དམག་དཔུང་གཉིས་ཀས་མུ་མཐུད་དམག་རྒྱག་འདོད་མེད་པས། མཐར་ ༡༧༨༢ ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པར། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས། ཨ་རིར་དམག་རྒྱག་མཁན་སུ་ཡིན་རུང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོའི་དགྲར་བརྩི་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་ཀྱང་བཞག །དམག་མཇུག་བསྒྲིལ་བའི་གཏམ་སྙན་ཐོས་པ་དང་། ཨ་རིའི་མི་མང་གིས་ཁྲོམ་སྲང་དག་ཏུ་དགའ་བའི་གླུ་དབྱངས། སྐྱིད་པའི་ཞབས་བྲོ་འཁྲབས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་བྱས། དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་འཇོར་ཇི་ ཝ་ཤིང་ཊོན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོར་གྱུར། གང་ལྟར་ཨ་རིའི་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་དེའི་ནང་། ཁྱོན་བསྡོམས་ཉུང་མཐར་ཨ་རིའི་དམག་མི་དགུ་སྟོང་གི་སྲོག་མཚོན་ཆའི་འོག་ཏུ་ཤོར་ཤིང་། ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མང་བ་ཞིག་བཀྲེས་ལྟོགས་དང་། གྲང་ངར། ནད་མནར་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོངས་པར་བཤད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འགོ་རུ་གླེང་ཟིན་པའི་སྦྲུལ་གཟུགས་རི་མོ་འབྲི་མཁན་ བྷན་ཇི་མན་ ཧྥེ་རན་ཀི་ལིང་གིས་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་གནང་སྟེ། ཧྥ་རན་སི་བར་བཞུགས་ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་པེ་རི་སིར་དབྱིན་ཇི་དང་ཞི་བའི་གྲོས་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༠)
ལེའུ་དགུ་པ། དམག་ཐག་ཆོད་པ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༢།༡༧ ལྷག་དཀར། ༄༅།། ཧྥ་རན་སིས་ཨ་རིར་མངོན་གསལ་དུ་དམག་རོགས་བྱ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཐོས་སྐབས། ཝ་ཤིང་ཊོན་དཔུང་དམག་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ནས་ནམ་མཁར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མེ་སྒྱོགས་འཕངས་ཤིང་། ངག་ནས་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ་ཤོག་ཅེས་འབོད་སྒྲ་བསྒྲགས། དེ་དང་མཉམ་དུ་དམག་མི་འགའ་ཞིག་གིས། དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཝ་ཤིང་ཊོན་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པར་ཤོག་ཅེས་ཀྱང་བསྒྲགས། ཨ་རི་བ་ཀུན་དང་འདྲ་བར་ཝ་ཤིང་ཊོན་དང་ཁོང་གི་དམག་མི་ཚོའི་སེམས་ལ་རྒྱལ་ཁའི་རེ་བས་ཁེངས། དབྱིན་ཇིའི་དམག་དཔུང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོས་སྐབས་སེམས་ཁྲལ་ལངས། ཁོང་ཚོས་ཧྥ་རན་སིའི་དམག་གྲུ་ཨ་རིའི་ནང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཐོས་སྐབས། མུ་མཐུད་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཧྥེ་ལ་རྡ་ཕི་ཡ་བཟུང་སྟེ་བསྡད་ན། ཨ་རི་དང་ཧྥ་རན་སིའི་དམག་གིས་ཁོང་ཅག་མཐའ་བསྐོར་ཏེ་ཚུར་རྒོལ་བྱ་ཉེན་ཡོད་པར་འཇིགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ནིའུ་ཡོག་གི་ཕྱོགས་སུ་དམག་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། སྐབས་དེར་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱི་དཔུང་དམག་རྣམས་ཀྱང་རི་གྲོང་ནས་བབས་ཏེ། དབྱིན་དམག་གར་འགྲོ་གར་འདུག་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཆེད་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་སྐྱོད་བྱས། དུས་སྐབས་འདིར་དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་ནི། བར་ལམ་གྱི་འགྲོ་སོང་ཆེ་བའི་དམག་འཁྲུག་མང་པོས་ཡིད་སུན་ཏེ། ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཇིའི་བར་གྱི་དམག་འཁྲུག་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་འདོད་ཀྱང་། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་དང་ཁོང་གི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཁག་ནི་ཨ་རིའི་ནང་གི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གཞིས་ཆགས་ཁག་རང་ལག་ནས་ཤོར་དུ་འཇུག་འདོད་མེད་པས། དམག་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་། དེ་ཡང་ད་ཕན་གྱི་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༤)
ལེའུ་བརྒྱད་པ། ཚེགས་ཆེའི་དགུན་དུས་རིང་མོ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༢།༡༠ ལྷག་དཀར་ཉིན། ༄༅།། ཡི་ཤུ་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་སྐབས་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱི་དམག་དཔུང་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེས་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། གྲང་ངད་ཆེ་བའི་དགུན་ཁ་རྫོགས་ཏེ་དཔྱིད་ཀ་ཤར་ཡོང་སྐབས། ཁོང་གི་དམག་མི་ཚོར་ངལ་གསོ་ཡག་པོ་ཐོབ་སྟེ་ལུས་སྟོབས་ཅུང་ཟད་ལྡན་པ་ཆགས། ལྷག་པར་དུ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཨ་རི་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཁོང་གི་དམག་དཔུང་ནང་འཛུལ་བར་ཡོང་བས་དཔུང་ཤུགས་གང་ཙམ་ལྡན་པར་གྱུར། ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཇིའི་དཔུང་སྟོབས་དང་རྒྱུ་སྟོབས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ན། ཨ་རིས་དབྱིན་ཇིའི་ཁ་གཏད་ཆོག་ཐབས་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན་པས། དཀའ་ངལ་དེའི་སེལ་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི། དཔུང་སྟོབས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རོགས་རམ་ཐོབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཐད་ནས་བཤད་ན། དབྱིན་ཇི་དང་ཧྥ་རན་སི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡུ་རོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་རིང་ཕན་ཚུན་དགྲ་རུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པས། ཨ་རིའི་ངོས་ནས་ད་ཆ་དབྱིན་ཇིའི་བཙན་དབང་འོག་ནས་ཐར་ཆེད། ཧྥ་རན་སིའི་དམག་རོགས་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས། ཧྥ་རན་སིར་ངོ་སྐྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་མཁན་ནི། བྷན་ཇི་མན་ ཧྥེ་རན་ཀི་ལིང་རེད། ཁོང་ནི་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ཐོག་མར་གླེང་ཟིན་པའི་སྦྲུལ་གཟུགས་རི་མོ་དང་མཉམ་དུ་“བསྒྲིལ་ལམ་ཤི་”ཞེས་འབྲི་མཁན་དེ་རེད། དུས་ཁོམ་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་རྒྱས་པ་ཞིག་ཟུར་དུ་འབྲི་བར་བྱ། ད་ནི་དཀྱུས་སུ་ཞུགས་ཏེ་གླེང་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༧༦ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་སྐུ་ཞབས་བྷན་ཇི་མན་ལགས་ཧྥ་རན་སིའི་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༠)
ལེའུ་བདུན་པ། རང་བཙན་གྱི་དོན་དུ་དམག་འཐབ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༢།༣ ལྷག་དཀར་ཉིན། ཀློག་པ་པོས་དྲན་ངེས་པར་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༧༦ ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༤ ཉིན་དབྱིན་དམག་རྣམས་བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་གྲུ་ཁ་ནས་འཐེན་ཏེ་ཁེ་ཎ་ཌའི་ཕྱོགས་སུ་ཉེན་གཡོལ་དུ་སོང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཟླ་བ་བཞིའི་རྗེས་སུ་ཨ་རི་བ་ཚོས་རང་བཙན་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། དབྱིན་དམག་གི་དམག་གྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཨ་རིར་ཚུར་ཡོང་སྟེ། ནིའུ་ཡོག་གི་གྲུ་ཁར་སླེབས་པ་མ་ཟད། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཉིན་རེ་བཞིན་དབྱིན་ཇིའི་མཚོ་གྲུ་ཟམ་མ་ཆད་པར་མུ་མཐུད་སླེབས། མཚོ་གྲུའི་ནང་དམག་མི་དང་། མེ་སྒྱོགས། མེ་མདའ། དམག་མཁོའི་བཟའ་བཅའ་སོགས་ཡོད། སྐབས་དེའི་དམག་མིའི་གྲངས་འབོར་ལ་མཚོན་ན། དབྱིན་ཇི་རང་གི་དམག་མི་ ༢༣༠༠༠ དང་། དབྱིན་ཇིར་དམག་རོགས་སུ་གླས་པའི་འཇར་མན་གྱི་དམག་མི་ ༨༠༠༠ བཅས་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་དབྱིན་ཇིའི་དམག་དཔུང་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དམག་དཔུང་རྩེ་ཕུད་ཡིན་པ་མ་ཟད། འདི་ནི་དབྱིན་ཇིས་བཏང་བའི་མཚོ་དམག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡང་ཡིན་པ་རེད། དབྱིན་དམག་གི་དམག་སྤྱི་ནི་སྔར་བཞིན་སྐུ་ཞབས་ཧའོ་(Howe)རེད། འཇོར་འཇི་ ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱིས་དབྱིན་དམག་ནིའུ་ཡོག་ལ་ཡོང་ངེས་ཡིན་པ་ཚོད་དཔག་ཐུབ་ཡོད་སྟབས། རང་གི་དམག་དཔུང་གི་རྟེན་གཞི་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་སྤོས་ཏེ། ནིའུ་ཡོག་གི་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་དབྱར་ཁའི་ཚ་བའི་ནང་ཉིན་མཚན་མེད་པར་ལས་ཀ་བྱས་ནས། ཟླ་བ་གསུམ་ནང་དགྲ་འགོག་མཁར་རྫོང་ཁྱོན་ཉི་ཤུ་ལྷག་གསར་བསྐྲུན་བྱས་སྟབས་དམག་མི་ཚོ་ངལ་ཞིང་དུབ་པར་གྱུར་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ཨ་རིའི་དམག་དཔུང་ནང་། ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་བརྒལ་བ་དང་། ལོ་གཞོན་བཅུ་བཞིར་མ་སོན་པ་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད་པ་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༢)
རང་བཙན་གསལ་བསྒྲགས། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༡།༢༧ ལྷག་དཀར། ༄༅།། དབྱིན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་འཇོར་འཇིར། གོང་དུ་ཨ་རིས་ཕུལ་བའི་“ཨོ་ལིབ་འདབ་མའི་སྙན་ཞུ་”ཕྱག་སོན་བྱུང་། ཨོ་ལིབ་འདབ་མའི་སྙན་ཞུ་འབུལ་ས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པ་དེར་གོ་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ཡང་ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཇིའི་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་དེ་དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་ཨ་རིས་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱང་། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཨོ་ལིབ་འདབ་མའི་སྙན་ཞུའི་ནང་དུ། དོན་དག་གཙོ་བོ་གཉིས་ཞུས་ཡོད་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་ཨ་རི་བ་ཚོ་བྲན་གཡོག་དང་འདྲ་བར་གསོན་པ་ལས། རང་དབང་གི་སྐྱེ་བོ་བྱས་ཏེ་འཆི་རྒྱུར་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་པ་དང་མཉམ་དུ། དོན་གནད་གཉིས་པར་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རིའི་བར་ཆགས་པའི་ཡུན་རིང་ཞིང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་གོང་བུ་གཏོར་འདོད་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་དང་སྦྲགས་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རིའི་བར་ཞི་བའི་གྲོས་མཐུན་མ་བྱུང་བར། དྲག་པོའི་དམག་འཐབ་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོས་སྙན་ཞུ་དེ་ལ་བཀའ་ལན་གནང་རྒྱུ་ལྟ་ཅི་བལྟ་བ་ཙམ་ཡང་མ་གནང་བ་མ་ཟད། ཨ་རིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱེད་མཁན་ཡིན་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་། དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༧༥ ལོར་ ཧྥེ་ལ་རྡ་ཕི་ཡར་ཨ་རིའི་ལྷན་ཚོགས་འཚོགས་སྐབས། ཨ་རི་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་བཙན་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་གླེང་སློང་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེ་ཡང་ཨ་རི་བ་མང་པོས། དབྱིན་ཇི་དང་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༢)
ལེའུ་ལྔ་པ། བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་དམག་འཁྲུག རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༡།༢༠ ལྷག་དཀར་ཉིན། ༄༅།། ཨ་རིའི་དང་བླངས་སྐད་ཅིག་མི་སྣས་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་བྷོ་སེ་ཊོན་བར་བསྐྲད་རྗེས་ད་ཆ་དབྱིན་དམག་ཚོས་བྷོ་སེ་ཊོན་གྲོང་ཁྱེར་བཟུང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཨ་རིའི་དམག་མི་ཚོས་བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་མཐའ་སྐོར་ཏེ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་དབྱིན་དམག་ཕར་ཚུར་འགྲོ་འོང་མི་ཐུབ་པ་བཟོས། དུས་དེར་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཐུག་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་ཀྱང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མ་དགའ་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་བྷོ་སེ་ཊོན་ནས་ཁ་བྲལ་ཆོག་པ་དང་། བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་ཀྱང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཞེན་ཁོག་ཡོད་མཁན་ཚོ་བྷོ་སེ་ཊོན་དུ་སྤོ་ཆོག་པའི་མོས་མཐུན་བྱུང་། ཆོད་དོན་དེ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་སྐབས་བྷོ་སེ་ཊོན་ནས་ཁ་བྲལ་མཁན་དང་བྷོ་སེ་ཊོན་དུ་འགྲོ་མཁན་གཉིས་ཀས་སྐབས་གཅིག་རིང་ལམ་ཁ་ཁེངས། བྷོ་སེ་ཊོན་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོར་“རྒྱལ་ཞེན་པ་”ཟེར། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གུས་བརྩི་དང་ཞེན་ཁོག་བྱེད་པས་རེད། བྷོ་སེ་ཊོན་ནས་ཁ་བྲལ་མཁན་ཚོར་“ངོ་ལོག་པ་”ཟེར། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོས་དབྱིན་ཇིའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་པས་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཨ་རི་བ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་ཇིར་རྒྱལ་ཞེན་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ལ། དབྱིན་ཇིར་རྩ་བ་ནས་མི་དགའ་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་འདིས་ཁྱིམ་ཚང་ནང་དུའང་དཀའ་ངལ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཕ་རྒྱལ་ཞེན་པ་ཡིན་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༤)
ལེའུ་བཞི་པ། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་མེ་མདའི་སྐད་སྒྲ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། སྤེལ་དུས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་བ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ ལྷག་དཀར་ཉིན། ཨ་རིས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོར་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དེའི་ཐད། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་དོན་བློན་ཆེན་(William Pitt)གྱིས་ལྟ་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཞིག་བཅངས། ཁོང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཨ་རིར་གུ་བཤངས་ཀྱིས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གནས་བབས་ཤིག་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁྲལ་བསྡུའི་ཁྲིམས་ཡིག་ལ་མོས་མཐུན་བྱེད་དགོས་པ། ལྷག་པར་དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན། ཕྱིས་སུ་མི་མང་པོས་ཁོང་གི་དགོངས་ཚུལ་བཞིན་དབྱིན་ཇིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་ན། ཨ་རིས་རང་བཙན་གྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མིན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་འཇོར་འཇི་ཁོང་ཁྲོས་མྱོས་ཏེ་ཨ་རིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུར་མིག་ཙམ་ཡང་མ་བལྟས་པ་མ་ཟད། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཨ་རིར་སྔར་བས་དམ་དྲག་ཆེ་བའི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་། འདིའི་གོང་དུ་ཨ་རིའི་ནང་དབྱིན་ཇི་ལས་ལོགས་སུ་རང་བཙན་བྱ་རྒྱུའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་ཤུགས་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་མེད་རུང་། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་དེས་ཨ་རིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཤུགས་ཆེ་བསླངས་པས། ད་ཆ་དམག་འཁྲུག་ལངས་ཆོག་ཆོག་ལྟ་བུར་གྱུར། ་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༠)
ལེའུ་གསུམ་པ། བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་ཇ་སྟོན། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༦།༡།༦ ལྷག་དཀར་ཉིན། ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༧༧༣ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བྷོ་སེ་ཊོན་གྱི་གྲུ་ཁར། དབྱིན་ཇིའི་གྲུ་གཟིངས་དངོས་ཟོག་གིས་ཁེངས་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་སླེབས་ཤིང་། དེ་དུས་གནས་སྟངས་ཞི་ཞིང་འཇམ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། མི་རིང་བར་གྲུ་གཟིངས་དེ་ཚོས་རྙོག་གྲ་ཆེན་པོ་བསླངས། གྲུ་གཟིངས་དེ་ཚོའི་ནང་དབྱིན་ཇིའི་ཇ་ཡིས་ཁེངས་ཡོད་ཅིང་། ཇ་དེ་དག་ནི་རྒྱ་གར་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཆེན་པོ་ཨི་སེ་ཊི་ ཨིན་ཌེ་ཡན་ ཀམ་པ་ནི་(The East Indian campany)ཞེས་པའི་རེད། ཚོང་གཉེར་ལས་ཁུངས་དེར་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་ཉེས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་པ་སེལ་ཆེད། ཇ་ཕོན་ཆེ་ཕྱིར་འཚོང་བྱེད་དགོས་ཐུག་ཅིང་། དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་གིས་ཇ་དེ་དག་ཨ་རིར་ཐད་ཀར་བཙོང་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་གཞི་ཡང་གཏན་འབེབས་བྱས། གཏན་འབེབས་གསར་པ་ལྟར་ན། ཨ་རི་བ་ཚོས་དེ་ལ་ཡིན་མིན་ཟེར་ས་མེད་པར་ངེས་པར་ཉོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མ་གཞི་ཨ་རི་བ་ཚོ་དབྱིན་ཇིའི་ཇ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ཀྱང་། བཙན་དབང་གིས་ཇ་འབམ་ཚོང་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེར་ཨ་རི་བ་ཚོ་མ་དགའ་བར། མི་མང་པོས་དབྱིན་ཇིའི་ཇ་འཐུང་མཚམས་བཞག་པ་དང་། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཉེ་ཁོར་གྱི་སྨན་རྩྭ་སྡེབས་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་ཇ་གསར་པ་ཡང་བཟོས། མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས། ཨ་རིར་འཚིག་ཇ་ཧ་ཅང་དར་ཆེ་བ་དེ། སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་བཟུང་ཨ་རི་བས་དབྱིན་ཇིར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཇ་འཐུང་མཚམས་བཞག་པའམ་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་བ་དང་ཆབས་ཅིག སྐོམ་སེལ་དུ་འཚིག་ཇ་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་འདུག་པས་བདེན་ཆ་ཡོད་སྲིད། ་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༡༤)
ལེའུ་གཉིས་པ། དྲང་བདེན་མིན་པའི་དཔྱ་ཁྲལ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༥།༡༢།༣༠ ལྷག་དཀར་ཉིན། དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་ངོས་ནས། ཨ་རི་ནི་རང་གི་མི་སེར་སྤེལ་ས་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་སྟེ། ཨ་རིའི་ངོས་ནས་དབྱིན་ཇིར་ཚུར་བརྩི་དགོས་པ་ལས། དབྱིན་ཇིས་ཨ་རི་ལ་གོ་བསྟུན་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད། དེ་ཡང་དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བློན་ཝི་ལི་ཡམ་ པི་ཊི་(William Pitt)ཞེས་པས་“ང་ཨ་རི་བ་ཚོར་དགའ་པོ་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ཚོ་[ཨ་རི་]ནི་ཕྲུ་ གུ་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་[ང་ཚོར་]བརྩི་དགོས་”ཞེས་བཤད་མྱོང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཨ་རིའི་གནས་སྟངས་དེ། དབྱིན་ཇིའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གཞན་དང་མི་འདྲ། མི་འདྲ་ས་གཙོ་བོ་ནི་ཡུལ་དེའི་མི་མང་ཆེ་བ་མི་རིགས་དཀར་པོ་ཆགས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ཨ་རིར་མ་ཡོང་གོང་མི་སེར་གྱི་ཐོབ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༦༣ ལོར་སླེབས་སྐབས་ཨ་རི་བ་ཚོས་རང་གི་“ཨ་མ་”ཡི་བཀའ་ཉན་འདོད་མེད། ཉན་འདོད་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡང་ཁྲལ་བསྡུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་། དེ་ཡང་ཨ་རིའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཆ་འགའ་སུས་འཛིན་མིན་ཐད་དབྱིན་ཇི་དང་ཧྥ་རན་སི་གཉིས་མ་འཆམ་པར་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་དམག་འཁྲུག་ལངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༦༣ ལོར་སླེབས་སྐབས་ཧྥ་རན་སིའི་དམག་ཕམ་སྟེ་བྱང་ཨ་རི་ནས་མཐའ་སྐྲོད་བཏང་། དམག་འཁྲུག་དེ་ལ་འགྲོ་སོང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སོང་བ་དག་ཁ་གསབ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་། གསར་དུ་གཞིས་ཆགས་པའི་ཨ་རི་བའི་བར་དུ་མཐུན་ལམ་མེད་པས། གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་དྲག་རྒོལ་ལས་སྲུང་ཆེད། ཨ་རིའི་ནང་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༡༤)
ལེའུ་དང་པོ། གསར་བརྗེའི་གོང་ལ། རྩོམ་པ་པོ། ཆུང་ཚེ་རིང་། སྤེལ་ས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༥ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ལྷག་དཀར་ཉིན། ༄༅།། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༥༤ ལོ་སྟེ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གསར་བརྗེ་མ་བྱུང་གོང་གི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་སྔོན་དུ། ཨ་རིའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བྷན་ཇི་མན་ ཧྥེ་རན་ཀི་ལིང་(Benjamin Franklin)ཞེས་པས། ཁོང་གི་ གསར་ཤོག་ Pennsylvania Gazette ཞེས་པའི་ཐོག་ཨ་རིའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་བཅུ་གསུམ་གྱི་འདྲ་རིས་བཀོད་པ་དང་ལྷན་དུ། དུམ་བུ་ཁ་ཤས་སུ་གཏུབས་པའི་སྦྲུལ་གྱི་གཟུགས་རིས་ཤིག་བཀོད་ནས་དེའི་གཤམ་དུ་“བསྒྲིལ་ལམ་ཤི་”(join or die)ཞེས་བྲིས་ཏེ་སྤེལ་བ་རེད། འདྲ་རིས་དང་ཚིག་བརྗོད་ཐུང་ངུ་དེས། ཨ་རི་བ་ཚོར། ཆིག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་གསོན་པའམ། ཁ་འཐོར་ངང་འཆི་བ་གཉིས་ལས་ལམ་གཞན་མེད་ཚུལ་སྟོན་པ་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཨ་རི་ནི་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་མིན་པར། དབྱིན་ཡུལ་གྱི་དབང་བསྒྱུར་འོག་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་མང་པོར་བགོས་ཏེ་གནས་ཡོད་ཅིང་། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་སོ་སོའི་ནང་གི་ཨ་རི་བ་ཚོ་ནི་རང་རང་གི་བདེ་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་ལས། ཚང་མ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་དབྱིན་ཇིའི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་དགོས་པ་ཞིག་སྐབས་དེར་རྩ་བ་ནས་དྲན་གྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༧༥ ལོར་གནས་སྟངས་དེ་ལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་ལྡོག་སོང་སྟེ། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རྣམས་སྤུན་ཟླ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཁོང་ཚོའི་མེས་རྒྱལ་ཏེ་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས། དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཨ་རི་བའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་སྐད་གྲགས་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་རང་བཙན་དོན་གཉེར་གྱི་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དེར་ང་རང་ཡ་མཚན་སྐྱེ་མྱོང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་་་
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༨)
༄༅།། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ལྷག་དཀར་ཉིན་ནས་བཟུང་། ཕྲན་གྱིས་བྲིས་པའི་དྲྭ་རྩོམ་“ཨ་མི་རི་ཁའི་གསར་བརྗེ་”ཞེས་པའི་དེ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན། དྲྭ་རྩོམ་དེ་ནི་ཕྲན་གྱིས་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེ་དེབ་མང་པོ་བཀླགས་ཏེ་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་ཚོར་དམིགས་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམས་མདོར་བསྡུས་དང་གོ་བདེ་ཡོང་ཐབས་བྱས་ཡོད། དྲྭ་རྩོམ་འདིར་ཁྱོན་བསྡོམས་དུམ་བུ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག ལྷག་དཀར་ནམ་ཡིན་ལ་རིམ་ཅན་དུ་མ་རྫོགས་བར་སྤེལ་འཆར་ཡོད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་དགྱེས་གཟིགས་གནང་རོགས། དྲྭ་རྩོམ་དེ་ལས་ཞོར་དུ་དུས་ཁོམ་ནམ་བྱུང་ལ་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེར་དོན་སྐྱོན་དང་ཚིག་སྐྱོན་མང་པོ་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་དྲྭ་རྩོམ་དེ་བཀླགས་རྗེས་ཞུ་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད། ཕྲན་ཆུང་ཚེ་རིང་གིས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༢ ལ།། །།་་་
བརྙན།
No videos
No videos
No videos
སྒྲ
དྲ་འབྲེལ།
བརྗོད་བྱ་གསར་པ།
ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་མ་དང་བྱང་མ།
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༤)
གངས་སྐྱིད་ཀྱི་བོད་ཡིག
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༦)
ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ། ༼ ༡༠ ༽
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༡)
ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ། ༼ ༩ ༽
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༠)
ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ། ༼ ༨ ༽དེ་ལས་མང་།
ཆུང་ཚེ་རིང་། རིག་པ། (༤)
རིག་པ་གསར་ཤོས།
སྡོམ་གྲངས།
- སྤྱིའི་སྤེལ་གྲངས། (༡༣)
- སྤྱིའི་མཆན་གྲངས། (༥༩)
- སྤྱིའི་ཀློག་གྲངས། (༥༨༧༨)