text:
བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་ ༢༠༡༤ ཟླ་བ་ ༨ ཚེས ༡ དུས་ཚོད ༡༡:༣༥ སྔ་དྲོ།
རྩོམ། ཀྲུའུ་རུན། ལོ་ཙཱ་བ། ཏྲེ་ཧོར་ཐུབ་བསྟན།
རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་སྐོར་གླེང་སྐབས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ མི་བཤད་ཀ་མེད་ཡིན། སྐབས་དེར་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་ཞི་རྒོལ་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཤེས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཀྱང་། རྒྱ་རིགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ། གོ་ནོར་དང་འགྲེལ་ལོག་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མང་ཚོགས་མགོ་སྐོར་བཏང་ཡོད། དེའི་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་འདྲེ་ལག་བརྐྱངས་ཡོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཀྱང་། ཡོད་ཚད་རྒྱ་དམར་གྱི་སྟེང་དུ་གཡུགས་ན་ཅུང་ལས་སླ་དྲག་པ་ཡིན། དྲང་པོར་བཤད་ན། རྒྱ་དམར་གྱིས་རྒྱ་མིར་གནའ་ནས་ཡོད་པའི་“གཅིག་གྱུར་ཆེན་མོའི་” ཕུགས་བསམ་དང་མི་རིགས་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་མཆོག་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་བེད་སྤྱད་དེ། ཁོང་ཚོའི་བོད་ནང་གི་ནག་ཉེས་འགེབ་ཐབས་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན། ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་དུས་བབ་དང་བསྟུན་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་དགོས་ངེས་གསལ་སྟོན་གནང་།
གནས་སྐབས་དང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཕྱོགས་གང་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ནའང་། འདི་ནི་ཧ་ཅང་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་རེད། སྐབས་དེར་བོད་རྒྱའི་མཐོ་རིམ་འབྲེལ་མོལ་འཆི་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་སླེབས། གལ་སྲིད་བོད་རྒྱའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་སྒོ་ཕྱེས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་ནག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འདས་པའི་ལོ་ང་བཅུའི་རིང་བོད་མི་རིགས་ལ་བཙན་གནོན་དང་། མིང་རྗེས་ངན་པ་བཟོས་པ་སོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཏེ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལོ་མང་རིང་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་རྫུན་མ་དང་མགོ་སྐོར་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་དེ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེེངས་ཆགས་ངེས་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་བོད་དོན་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཞིག་ཏུའང་འགྱུར་སྲིད།
དེའི་ཕྱིར། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་འབུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་འདོན་བྱས་པའི་མ་དངུལ་གྱིས། བྱང་ཨ་མེ་རི་ཁ་རུ་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་འཚོགས། ༢༠༠༩ ལོའི་ཨ་རིའི་ཝན་ཁི་ཝ་ཡི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་དང་། ༢༠༡༠ ལོའི་ཊོ་རོན་ཊོ་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ། ༢༠༡༡ ལོར་ཝ་ཤིང་ཌོན་དུ་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་འཚོགས་པ་དང་དུས་མཚུངས། གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཀྱང་གསེར་ལྟར་དཀོན་པའི་དུས་ཚོད་བཏོན་ནས་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད།
བྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀྱི་རྒྱ་རིགས་འབྲེལ་མཐུད་པས་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་གྱི་གོ་སྒྲིག་གི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལག་ཏུ་བཞག་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་གསུམ་ཀ་མི་གཅིག་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བྱས། ཚོགས་ཞུགས་པ་གཙོ་གྲས་སྔ་རྗེས་སུ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མངོན་གསལ་དོགས་གཞི་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཁ་ཤས་ཀྱང་བྱང་ཨ་རིའི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཐོག་སྐད་བཏང་སྟེ། སྡོད་ས་དང་ཁ་ལག གནམ་གྲུའི་འཛིན་བྱང་ཆ་ཚང་རིན་མེད་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་། མི་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་བོད་དོན་སྐོར་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བ་དང་སྐད་ཆ་བཤད་མྱོང་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན། ཐ་ན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བྲིས་མྱོང་མེད། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི་ཁ་ཤས་ཤིག་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྟོད་རྒྱུར་ཧ་ཅང་དགའ་བ་དང་། དཔུང་བསྒྲིགས་ཏེ་བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ལ་མཉམ་རུབ་ཐོག གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་ལངས་ཀྱིས་ཆོད་སེམས་བརྟན་པ་དང་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། གལ་གནད་ཆེ་བའི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ནི་མགོ་བཀྱག་ས་ཞིག་དང་། འཇོན་མདོག་སྟོན་ས། ཁེ་བཟང་རྩོད་ས། གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ལྷན་དུ་འཛོམས་ཏེ་སྡེར་ཁ་བཤམས་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་མིང་སྙན་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཕུལ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་རིགས་ཤེས་ཡོན་པ་དང་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ། རྒྱ་རིགས་མཁས་དབང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་དང་གྲག་འགུལ་ཅི་ཡང་མེད་པའམ། ཤོག་ཁག་ཆུང་ངུའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཙམ་ཡིན། ད་དུང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མང་གཙོ་ཁ་ལ་ཁྱེར་ནས། མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཀྱང་། དུས་རྒྱུན་རྒྱ་ནག་སྐམ་སར་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང་། བོད་དོན་ཐོག་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་འབོད་ཚིག་རེ་བསྒྲགས་ཁུལ་བྱས་ནའང་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་ལ་དོ་ཕོག་མི་འགྲོ་བ་མ་ཟད། ཐ་ན་བཀའ་བཀོད་ལྟར་མང་ཚོགས་ཀྱི་གླེང་ཕྱོགས་སླུ་བྲིད་ཆེད་བེད་སྤྱད་དེ། ཁོང་ཚོས་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་མདུན་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་རྒྱབ་ནས་ལྐོག་ཏུ་གད་མོ་ཤོར་བཞིན་ཡོད་ངེས།
ཚོགས་འདུ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་དང་བོད་དོན་ངོ་མ་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་དང་ཁ་ཐག་རིང་དུ་བཏང་བ་གཅིག་པུ་མིན་པར། ཚོགས་འདུའི་བརྗོད་གཞི་ཡང་ཁ་གསལ་ཁྱོན་ནས་མེད། དཔེར་ན། ཐེངས་དང་པོའི་ཝན་ཁི་ཝ་ཡི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་གཞིའི་ཁ་བྱང་ལ་“བྱམས་བརྩེ་དང་བརྩི་བཀུར་”ཟེར། ཐེངས་གཉིས་པ་ཊོ་རོན་ཊོ་ཡི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་སྐབས་ལའང་སྔར་བཞིན་“བྱམས་བརྩེ་དང་བརྩི་བཀུར་” རེད། བརྗོད་གཞི་གཅིག་པུ་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་། ང་ཚུད་པའི་ལྟ་ཞིབ་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མེད་མ་ཤེས། དྲང་པོར་བཤད་ན། ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་ནས་ཐ་ན་བོད་དོན་གྱི་ཕྱི་པགས་ཙམ་ལ་ཡང་འཇུ་ཐུབ་མ་སོང་། དེ་ལྟར་ནའང་དེ་རིང་ངས་འདིར་གཙོ་གནད་དུ་གླེང་འདོད་པ་ནི་ཝ་ཤིང་ཌོན་གྱི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཐེངས་གསུམ་པའི་སྟེང་གི་གནད་དོན་ཡིན།
རྩ་བའི་བརྗོད་གཞི་“རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོ་དང་མ་འོངས་པའི་བོད” ཅེས་པ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི། འདི་ནི་འདྲ་མཉམ་གྱི་མཛའ་འབྲེལ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོ་གཉིས་མཉམ་དུ་བསྲེས་འདུག སྐད་ཆ་ཁ་བསྒྱུར་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་དང་རྗེས་སུ་བོད་ཡིན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ཡོད། དེའི་ཤུགས་བསྟན་གྱི་ཚིག་དོན་ནི། རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་མ་ཆགས་ན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མ་གླེང་ན་ཆོག་པ་དང་། རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་ཆགས་ན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་ཐག་ཆོད་འགྲོ་ཞིང་། གླེང་དགོས་དོན་མེད། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་ན་འདི་དང་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་དོན་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་པའི་བར་ལ་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཆ་ཞིག་མི་འདུག་གམ།
ངས་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་འདྲི་འདོད། ཐག་རིང་ས་ནས་མི་བཤད། ༢༠༠༨ ལོ་ནས་ད་ལྟའི་བར། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་ཁོང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཤེས་རྟོགས་མེད། ཅིའི་ཕྱིར་བོད་མིའི་གནད་དོན་གླེང་སྐབས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་མིའི་རྗེས་སུ་འཇོག་དགོས་པ་རེད། འོ་ན། ཁོང་ཚོ་མི་རིགས་གཞན་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནམ་གྲངས་ཉུང་བས་ཡིན། ཡང་ན་ཁོང་ཚོའི་སྐད་སྒྲ་ལ་སྟོབས་ཤུགས་འདང་ངེས་ཤིག་མེད་པས་ཡིན། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་རུ་གྱུར་པའི་རྗེས་ད་གཟོད་བོད་དོན་གླེང་དགོས་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟའི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་འདུ་འདི་འཚོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ཤུགས་བསྟན་གྱི་ཚིག་དོན་དེ། བོད་མི་ཚོ་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་ན་ད་གཟོད་རེ་བ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ནི། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁེངས་དྲེགས་དང་མི་མཐུན་པའི་བསམ་ཚུལ་གྱི་སྐད་ཆ་ཡོད་ཚད། རྗེས་སུ་དྲ་ཉུལ་བྱེད་སྐབས་གོ་སྒྲིག་པས་དྲ་ཐོག་ནས་བསུབ་ཟིན་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ནི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་ཞིག་མིན་པ་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། རྩ་བའི་བརྗོད་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཚགས་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་མི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་ཞིག་རེད། ངེས་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་“མཛའ་འབྲེལ་”ཞེས་འབོད་པ་དེ། ཡང་སྙིང་གོ་སྒྲིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ཤོག་ཁག་ཆུང་ངུ་ཕྱོགས་འཐེན་གྱི་གཡོ་སྒྱུའི་ནག་ཚོང་ཞིག་རེད།
རྒྱ་མི་དང་བོད་མི་སུ་ཡིན་ཡང་། མིག་མདུན་གྱི་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་དམར་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་། བོད་མིའི་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་ནི་ལོ་རྒྱུས་བསྐྱར་གསོའི་ཆེད་དང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་དབང་བསྒྱུར་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཆེད། བོད་ལ་བསྐྱར་དུ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རེད། རྒྱ་མིས་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ཡང་། གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྲིད་དབང་མགོ་རྟིང་སློག་ཏེ། རྒྱ་ནག་ལ་དམངས་གཙོ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་ཆེད་ཡིན། སྤྱིར་གཉིས་ཀས་རྒྱ་དམར་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཡང་། དམིགས་ཡུལ་གཏན་ནས་མི་འདྲ། མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་ཆོག་མོད། ཡིན་ནའང་ངེས་པར་དུ་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་མཉམ་འབྲེལ་ཡིན་དགོས། དེའི་ཆ་རྐྱེན་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་དང་དེའི་རྗེས་བོད་རང་དབང་རྩ་བ་ནས་ཡིན་མི་འོས། དེ་ལྟར་མིན་ཚེ། བོད་མིས་“དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་”གྱི་མིང་བྱང་ཙམ་འཕྱར་བའི་རྒྱབ་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་གཞོན་པ་ཡིན་ཞིང་། དམངས་གཙོའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སར་འབྱོར་བའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་པར། བོད་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་དང་ཁ་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་གྱུར་ཏེ། ཐ་ན་རེ་བ་སྣེ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན།
དེ་བཞིན་བོད་རྒྱ་ཚོགས་ཞུགས་མི་སྣའི་གྲངས་ཀ་ལ་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཡོད། ཚོགས་ཞུགས་པ་༡༤༠ ཡི་ནང་དུ་བོད་མི་༢༠ མ་ཟིན་ཙམ་ལས་མེད་པ་དང་། སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་༡༤་༣ ཙམ་རེད། གཏམ་བཤད་སྤེལ་མཁན་༤༠ ཡི་ནང་། གལ་ཏེ་བོད་མིའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་གཉིས་མ་རྩིས་ན། བོད་མི་གཏམ་བཤད་སྤེལ་མཁན་མི་༣ ཁོ་ན་ལས་མེད་པར། བོད་མི་ནི་མཛེས་རྒྱན་ཙམ་དུ་གྱུར།
ཡང་གཅིག་བཤད་ན། བོད་མིའི་ཁེ་ཕན་ལ་དོན་དམ་གྱི་སེམས་ཁུར་མི་བྱེད་པར། གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཟུར་དུ་བཞག་སྟེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་འཐམ་པ་དཔེར་ན། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཚབས་ཆེའི་གཏོར་བཤིག་དང་། བོད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ལ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་པའི་འཕྲོག་བཅོམ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དོ་དམ་གྱི་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱས་མེད། འོད་ཟེར་(བོད་ཀྱི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་) གྱི་ཡིག་ཐོག་གི་གཏམ་བཤད། ཐོག་ཏུ་འབབ་ལ་ཉེ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་འབོད་སྐུལ། ༼གནས་རི་དང་བླ་མཚོ་བེད་སྤྱོད་པའི་གོང་སྤེལ་མཚམས་འཇོག་རོགས་༽ ཞེས་པ་ཐ་ན་མིང་ཙམ་ཡང་གླེང་མེད་ཅིང་། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ནུས་མེད་དུ་གྱུར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བསད་པ་དང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་བོད་མི་རྩོམ་པ་པོ་དང་། ཤེས་ཡོན་ཅན། སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དཀྱུས་མའི་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་མེེད་ལ། ཆོས་ལུགས་རང་དབང་གི་འཁྲབ་སྟོན་རྫུན་མའི་འོག་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྔ་པའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཀིརྟི་དགོན་པར་སྐབས་དེར་འཕྲད་པའི་རྐྱེན་ངན་དང་དངོས་སུ་བྱུང་བཞིན་པའི་རང་སྲེག་སྐོར་ལའང་བགྲོ་གླེང་བྱུང་མེད།
མཐའ་མཇུག་ཏུ་ད་དུང་བཤད་འདོད་པ་ཞིག་ནི། རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་ཞི་རྒོལ་བྱུང་བའི་རྗེས། རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་གོ་སྒྲིག་པ་དང་ཚོགས་ཞུགས་པར་གློ་བུར་དུ་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་སོང་སྟེ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལས་དོན་དེ་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་དང་བོད་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མིའི་ལག་ཏུ་ཤོར། དེའི་སྐོར་དྲ་ཐོག་ཏུ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ནའང་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ། བསྐྱར་དུ་ངས་མི་བཤད་ཐབས་མེད་ཅིག་ནི། ཝན་ཁི་ཝ་ཡི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་དང་། ཊོ་རོན་ཊོ་ཡི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་། ཐེངས་འདིའི་ཝ་ཤིང་ཌོན་གྱི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་གོ་སྒྲིག་པ་དོན་དངོས་སུ་དངོས་ཤུགས་རྒྱུད་གསུམ་ནས་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་བ་མི་གཅིག་ཡིན། མི་དེར་གོ་གནས་འདི་ཁུར་བའི་ཐོབ་ཐང་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དྲི་བ་དེར་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར། ད་ལྟའི་བར་གསང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། སྐད་ཆ་དྲང་པོ་བཤད་འདོད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་།བོད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆུ་ཚད་ཡོད་མཁན་དང་། རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་མྱོང་མཁན། གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མཁན་སོགས་ལ་ཚད་བཀག་བཟོས་ཏེ་གོ་སྐབས་སྤྲད་མེད། བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་དང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་འདོད་མཁན་གྱི་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ལ། འདི་ལྟ་བུའི་ལས་འགུལ་གྱི་གོ་སྒྲིག་དང་མི་མང་གི་ཡིད་ཆེས་ལ་དོགས་པ་སྐྱེས་སུ་བཅུག་པ་མ་ཟད། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཁག་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གིས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མི་འདོད་པར། ངོ་སོ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་། འདིའི་ཐད་ཐ་ན་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གཞུང་དང་འདྲ་བའི་ཆ་འདུག་སྙམ་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་མཚན་སྙན་ལའང་དགོས་ངེས་མེད་པའི་ཁ་གཏད་ཆགས་ཏེ། དོན་དངོས་ཐོག་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་དཔུང་ཁག་ཀྱང་ག་ལེར་ཆུང་དུ་འགྲོ་གཞིར་གྱུར་ཡོད།
དེ་ལས་ཀྱང་བཀྲ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་བྱང་ཨ་རིའི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་དོགས་གནས་ཡོད་ཚད་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་མི་སྣ་དེས་ཧམ་བཟུང་ལ་བརྟེན་ནས། “རྒྱ་བོད་འབྲེལ་མོལ་ལ་གཏོར་བཤིག་”ཅེས་པ་དང་“རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ལ་ངོ་རྒོལ་”སོགས་ཀྱི་མིང་རྗེས་ངན་པ་བཟོས་ཡོད། ད་དུང་ཐ་ན་ལྐོག་ནས་“ཉུལ་མ་”དང་“ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་ངོ་རྒོལ་”སོགས་ཀྱི་མིང་འདོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྩོམ་པ་པོ་ག་གེ་མོས་ཆེད་དུ་༼རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་༽ཟེར་བའི་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་ཏེ། གནད་དོན་མང་པོ་བྱུང་སའི་ཝ་ཤིང་ཌོན་གྱི་བོད་རྒྱ་མཛའ་འབྲེལ་ལ་ནུས་པ་སྤུངས་པ་དང་། བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད།
ངོ་མ་རེད། བོད་མི་དང་རྒྱ་མིའི་མཛའ་འབྲེལ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོས་གལ་ཆེ་ཡང་། ངེས་པར་དུ་བོད་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱ་རིགས་མི་མང་དང་མཛའ་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། བརྗོད་དོན་དང་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་མི་ཞིག་སོ་སོའི་ཤོག་ཁག་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་ཡར་འཐེན་པ་དང་། ཡང་ན་བོད་ཀྱི་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་གི་ཐོབ་ཐང་ཙམ་ལའང་ངོས་ལེན་མ་བྱས་ཤིང་། ཐ་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བཤད་དང་“བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་”དང་། “ཆེད་མཁས་པ།” “རྩོམ་པ་པོ་”ཞེས་འབོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བཤམས་ཏེ། ལོ་མང་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་གིས་གོ་མེད་ཚོར་མེད་ངང་རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་མི་ཁ་ཤས་བརྒྱུད་ནས། རྒྱབ་མདུན་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལོག་ལམ་དུ་ཁྲིད་པའི་གསང་ལམ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པའི་སྐད་ཆར་གཞིགས་ཏེ། ཞོར་དུ་ངས་འདིར་གུས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་འགན་ཁུར་མི་སྣར། བསྐྱར་དུ་ཚོད་འཛིན་དང་ས་མཚམས་དབྱེ་འབྱེད་མ་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གལ་སྲིད་མི་མཐུད་དུ་འདི་ལྟར་སོང་ན། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་རེ་བ་ཆུད་ཟོས་དང་། བོད་མིའི་རྩ་ཆེའི་མ་དངུལ་འཕྲོ་བརླག ད་དུང་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་དུས་ཚོད་སྟོང་ཟད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཟད། བོད་དོན་ཐད་མུ་གེའི་སྒང་ལ་ཟླ་ལྷག་ཆགས་སྲིད།།
རྒྱ་ཡིག་གི་མ་རྩོམ་ཡོང་ཁུངས་འོད་ཟེར་དྲ་བ་
http://bangchen.net/2014/08/朱瑞/


c: text/html

text:
འགན་ཁུར་གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ།
ངོས་རང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་བཞག་ཟིན་ཡང་། བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང། སྐད་ཡིག་བཅས་རྒྱུན་འཛིན་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་ཡོད། ལྷག་པར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་ངོས་ལ་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་འཁུར་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཐུབ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཅིག་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་འཛམ་གླིང་གི་གཅེས་ནོར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སེམས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པར་བློ་ཕན་ཚུན་གྱི་འཛིན་སྟངས་འགལ་བ་གང་ཞིག་ཡོད་མེད་དང་། དེ་དག་ཇི་ལྟར་གནོད་གཞིར་འགྲོ་བ། འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་བློ་གང་ཞིག་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་ཡོད་པ། འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་བློ་གང་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་མེད་པ་སོགས་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་མཁན་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ནི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡིན་ཞེས་སྐད་གསང་མཐོན་པོའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཚན་རིག་པ་ཚོས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་གསུང་སྟངས་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཚན་རིག་གི་སྡེ་ཚན་གཅིག ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་བཅས་སུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་གི་མི་དུང་ཕྱུར་བདུན་ཅུ་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུག
དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་ཡི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་ཡང་། བོད་ལ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་དག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འདི་ཆ་ཚང་སྐད་ཡིག་གཞན་ལ་བརྟེན་མ་དགོས་པར་བོད་སྐད་རང་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེང་སྐབས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཅིག་པུ་ལས་འཛམ་གླིང་སྟེང་མེད། འདི་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཡིན་ལ་སྤོབས་པ་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་དེ་དག་ལ། ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོ་སྣང་གིས་སློབ་སྦྱོང་དང། ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་ང་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་མི་ཚང་མར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
དེ་ནི་ང་ཚོའི་ཆོས་རྒྱལ་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པ་ཚོས་གནང་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅིག་དང་། ལྷག་པར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་ཐུགས་འཁུར་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་བོད་སྐད་རང་གི་ཐོག་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས་ཞེས་གསུངས་ནས་བོད་སྐད་ལ་བསྒྱུར་པ་དང་། ཁོང་རང་ཉིད་ནས་བོད་སྐད་སྦྱངས་གནང་བ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་བོད་ལ་རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ནང་པའི་ཆོས་བསྒྱུར་ཅིང་། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་ནས་བསྒྱུར་པ་པོ་ཏི་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལས་མེད། མང་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་པའི་ལེགས་སྦྱར་དང་པཱ་ལི་ཡིན་པ་དང། བལ་ཡུལ་ནས་ཀྱང་ཡོད་འདུག འདི་དག་ནི་ང་ཚོ་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྤོབས་པ་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན། བོད་ཡིག་འདི་ཉིད་ནི་པཱ་ལི་དང་། གཙོ་བོ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་མིང་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདིར་སྤྱིར་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ལྷག་པར་དཔལ་ན་ལནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ནི་དད་པའི་ཐོག་ནས་མིན་པར་གཙོ་བོ་རིགས་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་འདུག
འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཁོ་ནའི་ཐོག་མི་འགྲོ་བར་གང་བསྟན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་བརྟག་དཔྱད་དང། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་ན་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་གསུངས་ཡོད། དེ་ནི་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ན་ལེནྡྲའི་མཁས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁས་བླངས་རུང་དང་མི་རུང་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཚང་མ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡོངས་རྫོགས་ཞལ་བཞེས་གནང་གི་མེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་ཡོང་དུས། བཀའ་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་བླངས་ན་རིགས་པར་གནོད་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་རེད། དེ་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་རེད་ཅེས་དགོངས་པ་བཀྲལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་རླབས་ཆེན་པོ་རེད། དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཟབ་ཅིང་བརླིང་ལ། མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་བྱུང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིར་དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་གཏིང་ཟབ་པོའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ན་བོད་སྐད་ལ་མ་བརྟེན་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད། དེང་སང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཐོག་མཁས་པ་རེ་གཉིས་ལས་མེད་པ་དང་། ཧིན་རྡི་དང་དབྱིན་ཇི་སོགས་ཀྱི་ནང་དེ་བས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། འགྲེེལ་བཤད་རྒྱ་ཡིག་ནང་ཡོང་དགོས་ཚོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གི་འགྱུར་དང་། བོད་འགྱུར་གཉིས་བསྡུར་སྐབས་བོད་འགྱུར་ཡག་པ་ཡོད་པ་རེད།
ངོས་ནས་ཕལ་ཆེར་འདས་པའི་ལོ་ ༥༠ རིང་འཛམ་གླིང་གི་ནང་པའི་ལུང་པ་འདྲ་མིན་གྱི་མཁས་པ་ཚོ་དང་གོ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས། དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དེ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་ཞིག་རེད་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོར་ཡི་གེ་ཡོད་པ་དང། གཉིས་ནས་ཡི་གེ་དེ་ཡང་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཟབ་པོ་བསྟན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ང་ཚོ་བོད་པའི་གཅེས་ནོར་ཏེ། ནང་གི་ནོར་བུ་དང་ཕྱི་ལ་ངོམ་རྒྱུ་འདི་ཡིན། ངོས་རང་མཁས་པ་དང་། ཚན་རིག་པ་མང་པོ་ཐུག་སྐབས་ཉམས་དམའ་མི་དགོས་པར་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཆོག་པ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ནི་ངོས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཟེར་གྱི་མེད། ང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་གཞུང་ཆེན་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་དང་། ལྷག་པར་རིགས་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་དཔྱད་པ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན། དེ་ཡང་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག ཧིན་རྡི་གང་ལའང་བརྟེན་དགོས་ཀྱི་མེད། བོད་ཡིག་ཤེས་ཕྱིན་ཚང་མ་བོད་ཡིག་ནང་ཡོད་པ་རེད། འདི་དངོས་གནས་བོད་པའི་གཅེས་ནོར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ངོམ་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན།
ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་བརྗོད་པར་ང་ཚོའི་ཆོས་བཤད་སྟངས་འདི་སྤོ་བོ་རྨོ་བོ་ཚོར་ཞེད་སྣང་སྐུལ་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་གྱི་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་ལ་སྤྲོ་བ་དང་སྤོབས་པ་སླེབས་ནས། དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། དམྱལ་བར་སྐྱེ་རྒྱུའི་ཞེད་སྣང་སྐུལ་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་ཞེད་སྣང་སྐུལ་ནས་ཆོས་བཤད་བྱེད་མཁན་འདུག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་པ། དེ་ཡང་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཅིང་། སྒྲུབ་སྟངས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རེད་ཅེས་དེ་ཙམ་ལ་མ་བཞག་པར། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཞེས་པ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་སོགས་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཞི་ནས་སྤྲོ་བ་འཕེལ་ཡོང་གི་རེད།
བོད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྩ་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཡིན་དུས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་སྟངས་ཤིག་དགོས་ལས། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་སྟངས་ཤིག་མིན། གང་ཡང་མ་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། དད་པ་བྱས་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཐབས་ཤེས་མེད། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་མ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པས། རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་ནང་པ་ཚང་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་ཟེར་བ་ཙམ་ལ་ཆ་མ་བཞག་པར། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་མ་གང་འདྲ་ཡིན་ཤེས་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་ནང་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། རང་གི་ཕ་མེས་ནས་དར་བའི་གོམས་གཤིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་བསྡད་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་འདི་བོད་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཡིན།
ཡང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རིང་ང་ཚོར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་དབུ་ཁྲིད་མེད་པ་ཆགས་རྐྱེན་ནང་ཁུལ་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་མེད་པར་བོད་ཉམས་ཆག་སོང་ཡང་། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གཅིག་གྱུར་ཏུ་བསྡད་ཐུབ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། སྐད་ཡིག་ནང་ཡོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཡང་གཅིག་གྱུར་ཏུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་སྐད་ཡིག་འདི་བོད་ཀྱི་བླ་སྲོག་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན།
ངོས་ཀྱིས་མི་འདྲ་མིན་ཐུག་འཕྲད་དང་། ལྷག་པར་ཨ་ཧྤེ་རི་ཀའི་ལུང་པ་འདྲ་མིན་དུ་ཡོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དག་ཐུག་དུས་ཁོ་ཚོས་རིག་གཞུང་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གོམས་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་ཐད་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ངས་ཁོ་ཚོར་ཡི་གེ་ཡོད་མེད་སྐད་ཆ་དྲིས་པར་ཁོ་ཚོ་མང་ཆེ་བར་ཡི་གེ་མི་འདུག ངས་ཁོ་ཚོར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཡི་གེ་བཟོ་དགོས་པ་ལས་ངག་རྒྱུན་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང་གོམས་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་པས་ཡིག་ཐོག་ལ་འཇོག་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་གོང་ནས་ཡི་གེ་ཡོད་པ་རེད། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་སྐབས་ལ་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེའི་གོང་དུ་ཞང་ཞུང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གི་འདུག བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་གིས་མ་ལྡང་ས་ཡར་རྒྱས་བཏང་སྟེ་དེང་དུས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ཚོ་བོད་ཡིག་ནང་ཁ་གསབ་བྱེད་དགོས། དེའི་ཐད་བོད་ནང་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་ཡོད་ལ། འདི་ཕྱོགས་ལའང་ཡོད་པ་རེད།
དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ། དགུ་པ་སོགས་ཆོས་རྒྱལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དེ་དག་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་རིམ་པས་ཉམས་ནས་བོད་སིལ་བུར་འཐོར་རྗེས་བོད་འདི་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཐད་སྐྱོ་པོ་ཆགས་ཀྱང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་སྐད་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཡི་གེ་གཅིག་པ་ཡིན། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གཅིག་གྱུར་དུ་འདོན་གྱི་ཡོད། བོད་རྡོག་རྡོག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་འདི་སྐད་ཡིག་གི་བཀའ་དྲིན་ཡིན། དེ་ཆབ་སྲིད་མིན་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དངོས་གནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་རང་གི་གཅེས་ནོར་འདི་ངོ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ། བདག་པོ་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས། བདག་པོ་རྒྱག་སྟངས་ཀྱང་མཆོད་བཤམས་ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ལྟར་སྒྲིགས་པ་མ་ཡིན་པར། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱིས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས། སྤྱིར་ཤེས་ཡོན་ཞེས་པ་འདི་སེམས་ན་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་ལ་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཤེས་ན་དེ་ནི་བདག་པོ་བརྒྱབ་པ་རང་ཡིན། འདི་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།
དེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་མ་བརླག་པར་ཡག་པོ་འཛིན་ཐུབ་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སླེབས་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་ང་རང་ཐོག་མར་ཡུ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་ལགས་འདས་པོ་ཁོང་ཡོད། ངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཚིག་གཅིག་བཤད་མེད། སྤྱི་སེམས་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན། དབྱིན་ཡིག་ནང་ (Universal responsibility) ཟེར་བ་དེ་བཤད་པ་རེད། ཁོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར། ངས་ཆབ་སྲིད་སྐོར་བཤད་མ་སོང་། ཆབ་སྲིད་བཤད་དགོས་པ་རེད། ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང་། དེ་དུས་རྟ་ར་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐོར་གསུངས་མེད་ཀྱང་(Universal responsibility) ཞེས་པ་འདི་ཆབ་སྲིད་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། གང་ལྟར་ངོས་ད་ལྟ་རྒས་ཡོལ་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གིས་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་པ་དང་གཅིག ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་པ་དང་གཉིས། བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་བརླག་པའི་ཆེད་དུ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་གསུམ་བཅས་ཀྱིས་དོན་དམ་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད།
ཆབ་སྲིད་ཅེས་པ་ནི་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་མཉམ་དུ་འཕོ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན། སྔར་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ། དགུ་བའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྒྱལ་རབས་སྨྲ་བ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ལྟར་ན། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་དང་། སོག་པོ། བོད་བཅས་ལ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་གྱི་བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ (imperial) གསུམ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ངོས་ཀྱིས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནས་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་ཡིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པའི་འབྲས་བུར། བོད་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མེད། བོད་རྒྱ་གཉིས་མོས་ཀྱི་ལམ་ཞིག་འཚོལ་གྱི་ཡོད། བོད་རྒྱ་གཉིས་མོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་དང་། ཤེས་ཡོན་ཅན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ནང་པ་དང་། དེ་མིན་གྱི་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཤ་ཚ་བྱེད་ཀྱི་འདུག། ཡུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་མི་མང་ནི་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་རེད། མི་མང་གི་ནང་ནས་བདེན་པའི་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་མཁན་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་གཙོ་བོ་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་ཟུར་གསལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་བདག་པོ་ཡག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་བདེན་པ་རྩ་བར་བཞག་སྟེ། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་མིན་པར། གཉིས་སྨན་ཐོག་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ངོས་རང་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བྱས་པ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་ཞིང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནང་བོད་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྟབས་ཉེས་པ་ཞིག་ལ་ང་བོད་པའི་ནང་སྐྱེས་པ་དེ་འགྲིག་མི་འདུག མི་གྲལ་ལ་ཚུད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་མཁན་བྱུང་ཡོད། དེ་རྗེས་རིམ་པས་ང་ཚོ་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ་དེང་གི་སྐབས་སུ་བོད་པ་མིན་པ་ཚོས་ཀྱང་བོད་པ་ཡིན་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་བོད་པ་མིན་ཡང་ང་བོད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། གྲྭ་པ་མིན་ཡང་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད། གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན། ཡང་སྤོབས་པ་བྱས་ནས་མི་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱས་ན་མི་འགྲིག སྤོབས་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སེམས་པ་བཟང་པོ་དང་ཡ་རབས་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད། དེ་སྔ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་བས་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཚོ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོ་སེམས་པ་བཟང་པོ་དང་རྫུན་མི་བཤད་མཁན་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ཁུལ་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བར་སྐབས་ནས་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཉམས་ཏེ་ཨ་རི་དང་སུད་སི་ཁུལ་རྐུ་མ་རྒྱག་མཁན་དང་། རྫུན་བཤད་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་རིགས་རྒྱ་གར་ནང་དུའང་ཡོད།
ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་གི་ཀུ་ལུ་ཡུལ་པ་ཁ་ཤས་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཡོད། ཁོང་ཚོས་སྔ་མོ་ཀུ་ལུ་ནང་ལམ་བཟོ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་པ་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རྫུན་མི་བཤད་ཅིང་ཡ་རབས་པོ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་བོད་པའི་ནང་མི་ལ་ཐུབ་ཚོད་བྱེད་མཁན་དང་། རྫུན་བཤད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བཤད་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བརླག་པ་ཡིན་ན་བོད་པའི་བླ་སྲོག་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད། དེ་མེད་པ་ཆགས་ན་སོ་སོ་སྒེར་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། སྤྱི་ལའང་མཚན་ཤས་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དབང་ཤེད་ཀྱིས་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡོད། ང་ཚོས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་རང་གི་བླ་སྲོག་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ལ་ཞེན་ཏེ་ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་བསྟན་བཤིག་ངོ་མ་རེད། བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། ཕ་རོལ་པོ་གླགས་མ་འཁེལ་བར་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོར་མཐོང་ཆུང་བྱས་ན་དེ་ནི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
—-རྩོམ་པ་པོ། ཐང་ཏང་ཧུང་།
ལོ་ཙཱ་བ། སད་མི།
སྒྱུར་བ་པོའི་མཚམས་སྦྱོར་སྐད་ཆ།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་མིག་སྔར་དབྱི་སི་རལ་གནས་སྡོད་རྒྱ་མིའི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་ཐང་ཏང་ཧུང་གིས་བརྩམས་ཤིང་། ཉེ་ཆར་ཟླ་བ་ 8 པའི་ནང་ཁོང་གིས་  >ཞེས་པའི་རྩོམ་རིང་ཞིག་ཨ་རིིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ >www.minzhuzhongguo.org
ཅེས་པའི་དྲ་བར་
བསྐུར་བ་རེད་མོད། རྩོམ་ཡིག་འདིས1949 གོང་དུ་ཅི་ལྟར་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་རབས་རྒྱུ་མ་ཕུ་འདེད་བྱས་ཡོད་དུས། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཚང་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ཡ་མ་ཟུང་གླན་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོའི་མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆའང་ནག་གསུབ་བཏང་ནས་འགོད་སྤེལ་བྱས་རྐྱེན་ཆེད་དུ་ཐེར་འདོན་རྩོམ་ཡིག་འདི་སྤེལ་བ་རེད། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཟེར་བའི་དྲ་བ་འདི་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་ཅན་ཁས་འཆེ་བ་འགས་བདག་གིར་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ལ། རྒྱ་མི་འདི་ཚོ་ཁོ་རང་ཚོའི་རྒྱ་ནག་ཏུ་འདུག་བཟོད་བྲལ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རང་དབང་རྒྱལ་ཁབ་དག་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན་པའི་གྲས་རེད།
ཁོ་ཚོས་ཟེར་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཟེར། རྒྱ་ནག་གི་སྒལ་ཚིགས་ཡོད་པའི་མི་བུ་ཡིན་ཟེར། དེས་ན། ནམ་ནམ་ཞར་ཞར་དུ་ཁོ་ཚོས་རྒྱ་ནག་རང་དབང་དང་མང་གཙོ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་དང་། བོད་སོགས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་སྒོ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར། དོན་ངོ་མར། མང་གཙོ་དོན་གཉེར་ཅན་ཟེར་བའི་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་འདི་ཚོས། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་གྱི་འགག་རྩར་ཐུག་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཚད་མཐོའི་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། བོད་ངོས་ཕྱོགས་ལ་ཁེ་བཟང་ཁ་གང་སྐར་མ་གང་སྟེར་གི་མེད། ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་དུ་བལྟས་ན། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་ལ་རྒྱ་མི་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་འདི་ཚོས་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་མོད། དོན་དུ་བོད་དང་ཤར་ཏུ་ཁི་སི་ཐན། སོག་པོ་བཅས་ངེས་པར་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་འབྲལ་ཆོག་གི་མ་རེད། ཁྱོད་ཚོར་རང་ཐག་རང་གཅོད་དབང་ཆ་ཡོད་མི་འོས། ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་རྒྱ་ནག་པ་བཟོ་དགོས་ཟེར་བའི་འདུ་ཤེས་བློ་རྡོ་རྗེའི་བྲག་ལས་སྲ་ལ། རྒྱ་མིའི་གཞུང་གི་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཡིན་པ་ནི།  >(རྩོམ་བྱང་འདིར་མ་ཡིག་ལྟར་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབས་ནས་ཐད་སྒྱུར་བྱས་ན།  >ཅེས་འབྲི་དགོས་མོད། འདིར་རྩོམ་ཡིག་ཧྲིལ་པོའི་བསྟན་དོན་ནམ་དོན་སྒྱུར་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་བསྒྱུར་བ་ཡིན) ཅེས་པ་འདི་བཀླགས་ན་ཤེས།
ཞོར་དུ། རྩོམ་པ་པོ་འདི་ངོས་སྦྱོར་རོབ་ཙམ་ཞུ་འདོད། ཐང་ཏང་ཧུང་ནི་དབྱི་སི་རལ་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་རྒྱའི་འཐབ་རྩོད་ཐད་བོད་མིར་དོན་དམ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན། ཡང་ན། 1949 སྔོན། བོད་ནི་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་བྱེད་ལ། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་སྒོ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་མིར་མི་རིགས་རང་ཐག་རང་གཅོད་དབང་ཆ་དགོས་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡིན། མོས་བསམ་ན། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཡུལ་བཙན་འཛུལ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། འཐབ་རྩོད་འདི་ནི་བཙན་འཛུལ་དང་མི་སེར་སྤེལ་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཕན་ཁོ་མོས  > >  > > > སོགས་འཐེན་ཤུགས་ཡོད་པའི་དཔྱད་གཏམ་མང་པོ་སྤེལ་ལ། ད་དུང་ཉེ་བའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཐེ་ཝན་དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག་གངས་ལྗོངས་པར་སྐྲུན་ཁང་ནས >ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལྗིད་ཚད་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་པར་སྐྲུན་བྱ་ཐུབ་པ་བཅས།
རྩོམ་པ་པོས་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བརྗོད།
གནད་དོན་ངོ་མ་ཡོད་ས་འདི་ལྟར་ཏེ། གལ་སྲིད་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་དམིགས་འབེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚེ། ད་དུང་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་བརྗོད་པའི་རང་དབང་ལའང་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས། གནད་དོན་ངོ་མ་ནི། བྱེད་སྟངས་འདི་མགོ་གཉིས་མའི >ཅིག་ཨེ་རེད། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་འདིར་ཁྱད་མཚར་ཅན་གྱི་དབང་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། རང་སོ་སོའི་འདོད་མོས་རང་བཞིན་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས་བྱེད་ཆོག་ལ། ཞིབ་ཚགས་ངང་ནས་རྩོམ་ཡིག་ནང་དོན་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་ཆོག དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཀློག་པ་པོ་བསམ་བློ་གུ་དོག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ། སྣེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཨེ་ཡིན། དེ་ནི་སྔོན་ཆད་སུས་བཏང་འཛིན་བྱས་ཡོད་ན། འབྱུང་འགྱུར་ཡང་དེས་བཏང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཨེ་ཡིན།
1.རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས།
1951ལོར། བཙན་ཤེད་འོག་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར >བཞག་རྗེས། བོད་སྲིད་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་རྩེ་དཔོན་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བ་རེད། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན  >གླེང་བརྗོད་ལས། ང་བོད་དུ་བཙན་དབང་སྒོ་ནས་རྒྱ་དམར་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་ལོག་འདོད་མེད་ཅེས་གསུངས།
རང་ཉིད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་རི་ཆུ་ཆག་གྲུམ་བཏང་བ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་བོད་མི་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་སྐྱོ་སྡུག་གི་རོགས་ཟླ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་འབོར་ཆེན་དེ་དང་བོད་སྲིད་གཞུང་གི་འགངས་ཆེའི་ལས་དོན་ཡིག་ཚགས་དེ་དག་རེད། (1)ཞྭ་སྒབ་པས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅས་ཏེ་དཔྱད་པ་མཐར་ཕྱིན་བྱས་པ་རེད། ཁོང་གིས་མི་ལོ་བཅུ་ཉི་ཤུའི་རིང་རྩོམ་འབྲི་བྱས། 1967དང1976བཅས་ཆག་སྒོ་བསྟུད་མར་བརྩེགས་པའི་ལོ་ཟླའི་ནང་དུ།  >བོད་དབྱིན་པར་གཞི་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་བཏོན་པ་རེད། དཔེ་དེབ་མཚམས་སྦྱོར་ལས་འབོད་སྐུལ་འདི་ལྟར་གནང་བ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཟུང་གཙང་ཕྱིས་བྱས་ནས་དངོས་དོན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཐོག བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱ་ཆོད་ཤོག་ཅེས་བྲིས་ཡོད།
འོ་ནའང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་དང་རྒྱ་ནག་པ་སུས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྒང་གི་དབང་ཆ་ཁ་གསལ་བཟོས་མེད། ད་ཕན >འདིར་རྒྱ་གཞུང་ནང་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་འགྱུར་པར་གཞི་གཉིས་ཡོད། དེ་དག་དམིགས་བསལ་གོ་གནས་ཡོད་པའི་ནང་ཁུལ་མི་སྣར་སུན་འབྱིན་བྱ་སྤྱད་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཡར་བ་རེད། ནང་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་འགྱུར་པར་གཞི་འདི་གཉིས་ལས། གཅིག་གིས >ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལས  >ཞེས་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་བོད་ཡིག་རང་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་བོད་དང་། དབྱིན་ཡིག་ན་ཡོད་པའིTibet སོ་སོའི་ནང་དོན་ནི་བོད་ཁུལ་ཟེར་བ་འདི་མ་རེད། བོད་ཁུལ་ཟེར་བའི་ནང་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་རིགས་གནས་སྡོད་ས་ཁུལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། རེད་དེ། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ཏང་སློབ་ཀྱི་བོད་རིག་པ་བ་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཧུའུ་ཡན་གྱིས་བཤད་དོན། བོད་ཁུལ་ལ་བསྒྱུར་ན་ཆེས་ཡང་དག་པ་རེད་ཟེར་ཡོད། (2)
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སླད་དུ >ན་བཀོད་པའི་ནང་དོན་བཙོག་པ་རྣམས་འདོར་དགོས་ཟེར། (3)འདིའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གུང་ཁྲན་གྱིས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ཆེད་མཁས་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཏེ >གཤག་ལས་བཟོ་བཅོས་བྱས།  >མ་དེབ་དེ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་དྲེག་པ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ཡུལ་ན་མེད་པ་བཟོས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བརྗོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆབ་སྲིད་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གོམ་པ་འདོར་བ་རེད་ལ། ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཁྱེར་ཡོང་ནས་གནད་འགག་ཡོད་སར་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱེད་པ་རེད། ཚིག་བརྗོད་གསར་བཟོ་བྱས་ནས་མི་རྣམས་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་བྱེད་པ་དཔེར་ན། བོད་དང་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་མིང་ཚབ་ཏུ་བོད་ཁུལ་ཟེར་བ་འདི་བཙུད་ཡོད་པ་དང་། (བོད་དམ་ཐུ་བྷོད་ནི། བོད་ཆོལ་གསུམ་ཁྱབ་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོ་རེད)བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཞེས་པ་འདིར་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ས་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཞེས་བསྒྱུར། བོད(བོད་རྒྱལ་ཁབ)ཅེས་པའི་བརྗོད་དོན་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་ཡིན་པར་ཤོད། ཁམས་དང་ཨ་མདོ་ལ་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་བོད་ཁུལ་དུ་འབོད། བོད་པའམ་བོད་མིར་བོད་རིགས་ཞེས་བརྗོད། བོད་ཡིག་ནང་གི་མན་ཇུ་གོང་མའི་སྲས་ལ་རྒྱ་སྒྱུར་བྱས་དུས་གོང་མ་ཆེན་མོའི་སྲས་སུ་བསྒྱུར། ས་སྟག་དང་ས་ཡོས་ལོ་བཅས་བོད་ལོ་བརྩི་སྟངས་འདི་རིགས་ལ་ཀང་ཤུག་ལོ་བཞི། ཀང་ཤུག་ལོ་ལྔ་ཟེར་ནས་རྒྱ་ལུགས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱས། བོད་གྱུར་མིད་བཏང་བ་ལ་བཅིངས་འགྲོལ་དུ་བོས། འགོག་རྒོལ་ལ་ངོ་ལོག་སོགས་བཏགས་ཡོད།
རྗོར་ཅི་ཨོ་ཝེ(George Orwell )ཡིས ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལས། ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པ་དག་གིས་བསྟན་པའི་དོན་དངོས་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརླགས་ཟིན་་་་་་། འོན་ཏེ། ཚིག་བརྗོད་གསར་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ད་ལྟའང་ཡོད་མོད། འདི་ཚོ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ནང་དོན་ཐད་ནས་ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པ་དང་གནམ་སའི་ཧེ་བག་ཤོར་ཡོད་ཅེས་འཁོད་པ་ཁོ་ན་ལྟར་ཏེ། ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པ་སྤྱོད་མཁན་ཚོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཤོར་བའི་སེམས་སྡུག་གིས་ད་དུང་ཡང་ཞུ་འབོད་བྱེད་པ་རེེད་ལ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཏེ་འདི་ནི་སྡིག་ཉེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མཐོ་ཤོས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་སྤྱོད་ན་འདུ་བ་རེད་ཟེར། (4)དེ་ལྟར་འདས་པོའི་ལུས་དྲོད་མ་ཡལ་བའི་གོང་ནས། གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་ཡང་ཁུ་སིམ་མེར་འདུག་མ་མྱོང་བའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་ཚོ་དང་གཟུ་དཔང་བར་གདོང་གཏད་དེ། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སའི་རང་དབང་བའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཀྱང་། སྨྱན་སྦྱོར་ཚན་པ་ལ་ལས་ག་ལེ་ག་ལེར་རྒྱ་ནག་གི་བོད་དང་། བོད་ཁུལ། རྒྱ་ནག་དབུས་སྲིད་གཞུང་། བོད་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚིག་བརྗོད་གསར་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བོད་གསར་འགྲེལ་སྟངས་ལ་ཆས་བཞིན་ཡོད་མོད། བལྟས་ཚོད་ལ་ད་དུང་ལས་ངན་བྱས་ཡོད་བསམ་པའི་རྣམ་པ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མངོན་རྒྱུ་མེད། ཚིག་བརྗོད་གསར་པས་ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པའི་ཚབ་ཡོངས་སུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་དུས་ན། འདས་སོང་དང་མཐའ་མའི་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པ་ཡིན་དུས། དོན་དུ། ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་བོ་བསྐྱར་འབྲི་བྱས་ཚར་བ་རེད། (5)
ཚིག་བརྗོད་གསར་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཡོང་བ་ངས། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་དབུས་སྲིད་གཞུང་དང་། བོད་ཁུལ། བོད་རིགས་ཟེར་བ་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མྱོང་། ད་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྟ་བའི་བསྐལ་བ་ཡོད་དུས། བཅོས་ལྷད་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གོ་ཐོབ་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གིས་བསྲེས་ལྷད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་མོས་མེད་པ་བཤད་ཅི་ལ་དགོས། དོན་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ངོ་གདོང་ལ་བསྲེས་ལྷད་བྱེད་པ་འདི། ནམ་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྟོབས་ཀྱིས་དང་ལེན་བྱ་མི་སྲིད། དཔེར་ན། ལྕགས་ཁྲབ་འཁོར་ལོས་གྲོང་མིའི་ཤ་རུས་ལེབ་ལེབ་ཏུ་བཟོས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ། ལང་ཚོ་དར་བབ་ཀྱི་བྲང་ངོས་སུ་མེ་མདས་ཚལ་པར་གཏོར་བའི་དུས་དེ་ཙ་ན། སློབ་མ་ཚོར་འཇིགས་སྐུལ་བ་ཞིག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། གྲོང་མི་ཚོ་ནི་རྡུང་གཅོག་འཕྲོག་སྲེག་ཤོག་ཁག་ཏུ་བོས། སྡེབ་གསོད་ནི་བརྟན་ལྷིང་ཆིག་སྒྲིལ་དུ་བཤད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བཅོས་མ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིར་མངོན་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར། མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་བརྒལ་བ་ཞིག་གིས་ཏན་ཏན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་ཚོས་ཅི་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་མིག་གིས་མཐོང་ཡོད། ཐ་ན། ངོ་རྒོལ་བ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་སྤྱད་ནས་ཅི་ལྟར་གཙང་འཕྱག་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་ཡོད་ལ། བཙན་ཤེད་སྒོ་ནས་མགོ་བསྒུར་དུ་བཅུག་པའི་མི་ལ་ལར་དབུས་གཞུང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་བཅུག་པ། འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བདེན་ཚིག་བཤད་བཅུག་པ། ཕྱི་ཚུལ་དུ་དྲག་སྤྱོད་རྣམ་པ་མངོན་གྱི་མེད་ལ། གཏུམ་དྲག་པས་མིའང་བསད་མེད། ང་ཚོས་མཐོང་བའི་མི་འདི་དག་རེ་རེ་བཞིན་དྲང་བདེན་མེད་པའི་དབང་ཆའི་འོག་ཡ་ང་ཤ་ཚ་མེད་པར་འཕྱ་སྨོད་གཟེད་དགོས་ཐུག་ཡོད། ཁོས་ནི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྐྱག་རྫུན་བཤད་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད།
སོ་སོ་རང་གིས་གསུབ་བཅོས་དང་། བཅད་གཏུབ། སྦས་འགེབས། འཁྱོག་བརྗོད། ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཛེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་ནའང་ཨ་ཞང་རྒན་པ་ཞིག་མ་རེད། གང་ཞེ་ན། རྒྱ་གུང་ཁྲན་ལ་འདི་རིགས་གཞི་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་ལ། བགྲང་གིས་མི་ལངས་བའི་གཏམ་བཤད་མཁན་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན།  ཞེས་པའི་གཙོ་འཁྲབ་པ། བདེན་དོན་པུའུ་ལས་བྱེད་ཝན་སི་ཏུན་ཧྲི་མི་སི་ལྟ་བུ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནས  >གཤག་བཅོས་ཚོ་ཆུང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་མི་སྣ་དེ་དག་འདྲ་བོ་་་་་་། གཅིག་བྱས་ན། ཕལ་ཆེར་ཨ་ཞང་རྒན་པར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཚོའམ། དམ་བཅས་ཏེ་ཁྲིམས་སྲིད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་བསྐྲུན་དགོས་བཤད་མཁན་ཚོའང་ཚུད་ཡོད།
2016ལོའི་ཟླ་བ 8པར། གུས་མོས  >(6)ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བཞིན་ཡོད་པའི  >དྲ་བར་བསྐུར་བ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་འགོག་ཡོལ་བས་བསྒྲིབས་པའི་སྲིད་དོན་གླེང་སའི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་ངེས་པར་དབང་འཛིན་པའི་དྲ་གྱང་བརྒལ་རྗེས། ད་གཟོད་གཞི་ནས་གླེང་སྟེགས་འདིར་བཀོད་པའི་བསམ་བརྗོད་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྐད་ཆ་དག་བལྟ་ཀློག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།  >གི་དྲ་བདག་ངོ་མ་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པའི་ཉེས་མིང་ཕོག་ནས་བཙོན་འཇུག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ནི2010ལོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་རེད། ཁོང་བཙོན་འཇུག་བྱས་རྗེས། ཁོང་གི་གྲོགས་པོས་ཚབ་བྱས་ཏེ་ལས་གཉེར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
>ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མགོ་ཁུངས་ཅི་ལྟར་ཡིན་མིན་སྐོར་གྱི་རྩོམ་རིང་ཞིག་རེད། ངས་མན་ཇུ་བཙན་རྒྱལ་བས་དཔལ་འབྱོར་སླད་དུ་བོད་གྱུར་མིད་གཏོང་འདོད་ཀྱི་ལྐོག་ཇུས་ཅི་ལྟར་བཤམས་པའི་སྐོར། བཙན་རྒྱལ་བའི་མགོ་པས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁོངས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་བའི་སླད་ཁ་གཡར་ས་ཅི་འདྲ་བྱས་ཡོད་མེད་སོགས་བྲིས་ཡོད། ཁ་གཡར་ས་དེ་དག་ད་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་དག་གི་རྩ་བའི་རྟེན་གཞིའང་རེད། ཁོང་ཚང་རྫིག་མདོག་སྟོན་མོད་རྦད་དེ་དཀར་འདེད་ནག་འདེད་བྱེད་དུས་བཟོད་ཀྱི་མེད། ངས་ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་ཞིག་གིས་རྒྱུ་ལ་བརྔམས་ཤིང་སྲོག་ལ་རྒོལ་ཚུལ་བཅས་བྲིས་ཡོད། དེ་ནི་བདག་དབང་དམངས་ལ་ཡོད་པ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་ཁས་ལེན་དང་གསལ་འདེབས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན།
ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆ་ལས། 1909ལོའི་ཟླ་བ 11ཟླ་མགོར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷ་སར་ལོག་ཕེབས་པའི་སྐབས་སུ། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་ཐམ་ཀ་གསར་པ་ཞིག་ཕུལ་བ་རེད། དེའི་སྟེང་དུ་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་རྒྱལ་དབང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་དུས་ཀུན་ས་སྟེང་གི་ཀུན་ཁྱབ་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་བོས་མཆོད་པའི་ཡིད་བཞིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཟེར་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།(7)ཐམ་ཀ་འདི་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་མན་ཇུ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཐེ་ཇུས་དང་ལེན་མེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་བདེན་དཔང་གསོན་པོ་ཞིག་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང(བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང)གི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་རེད། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐམ་ཀ་འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འབུལ་བའི་སྐབས་སུ། མན་ཇུའི་དམག་གིས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྷན་དུ་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་ལ་རྩ་བ་བཟུང་ནས། དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་འགྲུལ་གྲོང་ཁྱེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཟེར་བའི་མིང་གཡར་ཏེ་བཙན་གྱིས་ལྷ་སར་ཉེ་བར་བཅར་བཞིན་ཡོད།
ངེས་པར་ནན་བརྗོད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཏག་ཏག་བདག་དབང་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་ཁས་ལེན་དང་དམིགས་བསལ་གསལ་འདེབས་སྐོར་ལ། ངའི་རྩོམ་ཡིག >ཅེས་པའི་མཇུག་སྡུད་ལས་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད། གང་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་གིས་རྟག་ཏུ་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་པར་ཤོད་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་ནི་རྒྱ་ནག་གོང་མས་སྤྲད་པའི་ཆོ་ལོ་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་རེད་ལ། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་དབུ་འཛིན་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ཡོང་ས་གོང་མའི་སྐུ་དབང་རེད་ཟེར། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་ཟེར་བའི་དུས་ཚོད་ཐད་ལ་རྐྱང་སྐུམ་སོམ་ཉི་ཆེ། རྒྱ་གུང་ཁྲན་རྒྱལ་ཁབ་འདིས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་ཟེར་མྱོང་ལ། ཡང་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ནས་ཟེར་ཡོད། ཉེ་རབས་ནང་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ནས་ཞེས་དྲིལ་བསྒྲགས་སྐད་ཆ་གཏན་འཁེལ་འདྲ་བོ་བཟོས་ཡོད།
མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་མན་ཇུ(ཆིང་རྒྱལ་རབས)ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་ཟེར་མོད། དོན་དུ་མན་ཇུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལིས་ཕང་ཡོན(理藩院)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། ལིས་ཕང་ཡོན་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་དོན་ཁང)ཟེར་བའི་ལས་ཁུངས་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀར་ཁྱབ་ཡོད། ཁྲོས་ཙང་ནི(筹藏)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། མན་ཇུའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་སྒོ་ནས་བོད་ཅི་ལྟར་གྱུར་མིད་གཏོང་དགོས་མིན་ཡོན་ཏན་པ་ཚོས་གྲོས་ཁ་བསྡུར་བའི་དུས་རིམ )སྐབས་སུ། ཙང་ཧྥང (藏番)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། མན་ཇུ་བཙན་རྒྱལ་བའི་ཚིག་བརྗོད། ནང་དོན་ནི་མན་ཇུའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ )ཧྲུའུ་ཀོ (属国)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། མན་ཇུའི་ཆབ་སྲིད་ཐ་སྙད། ཉེན་སྲུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བའི་དོན། འདིར་ད་ལྟའི་འཇར་པན་དང་། ཝེ་ཐེ་ནམ། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་བཅས་ཚུད་ཡོད། ) ཙུང་ཀྲུའུ་ཀོ (宗主国)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། འདི་ཡང་ཉེན་སྲུང་ས་ཁོངས་ཟེར་བའི་ནང་དོན་དང་ཆ་འདྲ ) སོགས་བོས་ཡོད་ལ། གཞན་ད་དུང་ས་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། འཛིན་སྐྱོང་ཞིང་ཆེན་དུ་བསྒྱུར་དགོས་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་མགོ་བརྩམས།
བོད་མིས་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་དབང་ཆ་ཟེར་བ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞྭ་སྒབ་པའི  >ཞིབ་བརྗོད་བྱས་དོན། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་དབང་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་དང་ལེན་ཡོད་ལ། བོད་མིར་ཉག་གཅིག་ཏུ་མངའ་བའི་ཆོས་སྲིད་ལྟ་སྟངས་ཤིག་རེད། ད་དུང་བོད་སྲིད་གཞུང་དང་མི་དམངས་ནས་མན་ཇུས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པ་དེར་སྡང་ཟུག་བྱེད་པར་གསལ་འགྲེལ་བྱས་ཡོད། ངའི་རྩོམ་ཡིག་མཇུག་སྡུད་ན་གོང་མའི་ཐམ་ཀ་ཟེར་བ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་ཟེར་བའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་གླེང་བྱས་པ་དེ་ནི། ཏག་ཏག་རྒྱ་ནག་གིས་བཅོས་ལྷད་བྱས་པ་དང་། བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི >ཀྱི་ནང་དོན་གཙོ་གྲས་ཤིག་རེད། ཐམ་ཀ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་ཡིག་གནའ་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ངམ་གངས་ལྗོངས་རིག་མཛོད་དེབ་ཕྲེང 16  >ཤོག་ལྷེ 74ན་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལྟ་ནའང་། མ་གཞི >གིས >ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་འགོད་སྤེལ་བྱས་ཡོད་ནའང་། གཤག་བཅོས་ལག་ཐབས་སྤྱད་ནས་བཀོད་པ་རེད། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་དོ་སྣང་འཕར་མ་ཡོང་བའི་སླད་དུ། ངས་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡུད་དུ་ཞིབ་ཚགས་ངང་བཀོད་པའི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཕུལ་བའི་ཐམ་ཀའི་སྐོར་ཏེ། དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་བས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་བཅས་པའི་སྐོར་ཆ་ཚང་ནག་གསུབ་བཏང་བ་རེད། ——-ངོ་མ་བྱས་ན།  >ཚང་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་དག་གིས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་སོགས་ལ་རྒྱུན་ཤེས་ཡོད་དགོས་མོད། བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་ལྷང་ལ་བུད་པའི་ངོ་གཉིས་མའི་བྱེད་ལས་གསོན་པོ་ཞིག་རེད།  >གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཚོས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་དང་། བདག་དབང་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པ། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་བཅས་ནག་གསུབ་བཏང་བས་རེད།
>གིས་ད་དུང >མགོ་བརྗོད་འོག་ཏུ། མཚམས་སྦྱོར་ཡི་གེ་འམ་གནད་བསྡུས་སྐད་ཆ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་སྣོན་བྱས་ནས་སྦྱར་ཡོད།(8) བལྟས་ཚོད་ལ་ངའི་བརྗོད་ཚིག་དག་རེད་མོད། མ་རྩོམ་གྱི་མན་ཇུ་བཙན་རྒྱལ(གོང་མ་ཚང་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བར)རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པ་འདི། ཤོག་ཁག་ཡན་གར་པ་ཞིག་གི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ལ། ཡང་མ་རྩོམ་ནས་སྡེ་དཔོན་འཐེན་ཏེ་གཞུང་དཔོན་གཏོང་བ། སི་ཁྲོན་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་གསར་པ་ཟེར་བ་ནི་ས་ཁོངས་ཟླ་སྒྲིལ་དང་། བདག་དབང་བཙན་འཕྲོགས། རིག་གནས་མགོ་རྟིང་སློག་པ། དཔལ་འབྱོར་བཏང་འཛིན། བཙན་འཕྲོགས་ལ་དམིགས་ནས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཐེར་འདོན་བྱས་པ་ལ། མཚམས་སྦྱོར་ཚང་གིས་འདི་ལྟར་གཤག་བཅོས་དང་འཁྱོག་བརྗོད་བྱས་པ་སྟེ། ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དང་མི་རིགས་གོམས་སྲོལ་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱས་མེད་པ་རེད་ཟེར། མ་རྩོམ་གྱི་མགོ་རྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་འཁྲིལ་མོད། མཚམས་སྦྱོར་སྐད་ཆ་དེས་བོད་ཁུལ་ས་གནས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཞེས་བཅོས། མ་རྩོམ་ལས། བོད་ཀྱི་མི་དང་རྒྱ་ནག་པ་ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་ཡིན་པར་བསྟན་མོད།  >ཚང་གིས་བཙན་སྦྱར་བྱས་པའི་བསླུ་བྲིད་རང་བཞིན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་སྐད་ཆ་ལས་བོད་རིགས་ཞེས་བཅོས་པ་རེད། ……འདི་ནི་མི་སེམས་བདེ་ལ་འབབ་མི་ཐུབ་པའི་ཟུར་ཟ་དང་བཙན་བཀའ་ཞིག་རེད། ངའི་འགྲེལ་བརྗོད་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་ས་ནི་དོན་དངོས་ལོ་རྒྱུས་དང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་རང་བཞིན་འདོར་དགོས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་གཞི་རྩར་བཟུང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། རེད་དེ།  >ཚང་གིས་མི་སེར་སྤེལ་མཁན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་དག་ཆེད་དུ་གླན་ནས་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་བློ་དང་བསམ་གཞིགས་མངོན་མཚན་མིན་པའི་སྒོ་ནས་བསླུ་བྲིད་བྱ་འདོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འབྱུང་རྩ་དང་ང་ོབོ་སྟེ་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་འདི་ལ། རྒྱ་ནག་གི་བོད་ལྗོངས་དང་དབུས་གཞུང་གི་དབང་སྒྱུར་བ་ཚོའི་སྲིད་ཇུས་དབར་འགལ་འདུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་རེད།
ཅིའི་ཕྱིར་དུ། འདི་ལྟར་མ་རུངས་ཁོག་བཅུག་གིས་ནག་གསུབ་བཏང་བ་དང་། འདི་ལྟར་བལྟས་ཚོད་ལ་གཅིག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཚིག་བརྗོད་དག་གིས་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས >ལ་རོགས་དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱིས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་བྱེད་པ། དེས་མ་ཚད། གནས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་དུས་བསམ་ནས་སྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་རེད་མོད། ཁྱོད་ཚོས་ལས་ཀ་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན།
ངས་ཁོང་ཚོར་ལན་འདེབས་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ།  >དྲ་བའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཡིན་པར་ཁས་འཆེས་མཁན་ཞིག་གིས། མགོ་གཡོག་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་ཆ་དེ་དག་འགྲེལ་ལོག་བརྒྱབ་ནས། རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བརྡ་སྤྲོད་སྟངས་དང་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ཡོད་རེད་ཟེར། ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡོམ་སྐད་ཆ་ནག་གསུབ་བྱས་པས་ནང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་སོང་སྟབས། ངས་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་ཅིས་ཀྱང་མ་རྩོམ་སོར་འགོད་བྱ་དགོས་པ་བརྗོད་ཀྱང་། རྩོམ་སྒྲིག་པས་ལངས་ཕྱོགས་ཁ་གསལ་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་བཀོད་ཚར་དུས་འགྲེལ་བརྗོད་ཉིས་ལོག་འགྲོ་བས་འགྲིག་གི་མ་རེད་ཟེར། ད་དུང་བརྗོད་དོན། འདི་ལྟའི་དུས་ཚོད་ཛ་དྲག་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་དུས། རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་འཐབ་རྭ་འདི་བསྲུང་བར་ལས་སླ་བོ་མ་རེད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་མིག་རྒྱང་རིང་པོར་བལྟས་ཡོད་སྟབས། རྩོམ་ཡིག་ལ་ལར་བཟོ་བཅོས་བཅད་གཏུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུན་གཏན་དོན་དག་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡི་ཐོག་ནས་སོར་འགོད་བྱེད་རྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཟེར། ངས་རྩོམ་སྒྲིག་པར་དཀའ་ངལ་ག་རེ་འདུག་ང་ལ་ཤོད་ཤོག་ཟེར་དུས།  >གིས་ལན་ཅི་ཡང་མ་བཏབ།
ངས >ཅེས་པ་པོད་ཁུག་ཏུ་བཀོད་ནས་གཟའ་འཁོར་གཅིག་སོང་དུས། (9) >གིསtwitter@འོད་ཟེར་དང་ངེད་གཉིས་ལ་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཀོད་བྱུང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལའང་དཀའ་ངལ་འདུག དཀའ་ལས་མང་པོ་འཁུར་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཡང་མ་རྩོམ་ལ་ཕྱོགས་ཡོད་ཟེར་བ་འདི་རེད། སྐད་ཆ་འདི་ཚོ་ནི་ཅི་འདྲའི་གཏད་སོ་མེད་པ་ཞིག་རེད་ལ། རང་སེམས་བདེ་བར་གནས་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་དང་པོ་ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡོམ་བཀོག དེའི་ནང་ནས་ཞྭ་སྒབ་པས་བརྩམས་པའི >ལས་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་སྐོར་བཤད་པའི་ཞིབ་བརྗོད་གནད་དོན་ཞིག་ནག་གསུབ་བྱས་པ་རེད།  >ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཁོངས་སུ་མི་དམངས་མཐོང་ལམ་ན་ཡོངས་སུ་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་རེད། ཡང་སྐར་མ་ཁ་ཤས་རྗེས་ནས།  >རྩོམ་སྒྲིག་པསTwitterསྟེང་དུ་བཀོད་པའི་ཁོ་རང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དུམ་བུ་དེའང་ནག་གསུབ་བཏང་ཚར་སོང་།
2. མགོ་གཉིས་མའི་མང་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲིད།
སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡིས་དབུས་གཞུང་གི་བརྙན་འཕྲིན་དུ་བཤད་དོན། རྒྱ་གུང་ཁྲན་དམག་མིས་གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་དུ་མི་བསད་པ་ཁོང་གིས་མཐོང་མ་བྱུང་ཟེར་ཡོད། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སུ་ཞིག་གིས་ཁོང་ལ་དབང་ཡོད་བཤད་པ་རེད། སུ་ཞིག་གི་ཁེ་དབང་ལའང་འདི་ལྟར་བཙན་གནོན་མ་ཕོག་པ་ཡོད་དམ། དོན་དུ་སུ་ཞིག་གིས་བརྩེ་མེད་སྒོ་ནས་སྤྱི་དམངས་ལ་འཕྱ་དམོད་བྱས་པ་ཤེས་ཡོད། སུ་ཞིག་གིས་བློ་སྟོབས་ཉམས་དམས་སུ་བཏང་བ་ཤེས་ཡོད། ཁོང་ལ་བཙན་ཤེད་སྒོ་ནས་མ་བཤད་རང་བཤད་བཟོས་པ་རེད། སུ་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མེད་པར་བཟོས་པ་ཤེས་ཡོད། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཁོང་གི་རྐུབ་བཀྱག་སྟོང་པ་དེས་འཛམ་གླིང་ལ་གོ་བརྡ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་རེད། སུ་ཞིག་གིས་རྐུབ་བཀྱག་སྟོང་པ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་བུ་དེ་ནག་གསུབ་བཏང་བ་རེད་དམ། ད་དུང་། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སུ་ཞིག་གིས  >གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་མཐོང་ལམ་ནས་ནག་གསུབ་གཏོང་མཁན་སུ་ཡིན་པ་ཤེས་ཡོད།
འོ་ན། ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡི >གི་ལས་ཀའི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་གྱུར་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་པར། སུ་ཞིག་གིས་རེ་སྐུལ་ཞུས་པའམ་བཀའ་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ལས། མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཚོའི་ངོས་ལེན་དང་མི་དམངས་བདག་དབང་བཅས་ཀྱི་ཞིབ་ཆའི་གནད་དོན་རྣམས་ནག་གསུབ་གཏོང་དགོས་པར་བརྗོད་པ་རེད། དེ་སུ་རེད།
ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་མཐའ་མཚམས་བརྒལ་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་སླེབས་པ་རེད། གང་ཞེ་ན། ཁོང་གིས་ང་ལྷ་སར་ལོག་ནས་བཙན་དབང་སྒོ་ནས་དམར་ཤོག་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་མེད་ཅེས་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི >གླེང་བརྗོད་ནང་བཀོད་གནང་ཡོད། དེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་སྙིང་ཞིག་གི་སྒང་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོ་དང་། ང་སོགས >གི་ད་ལྟའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་བཅས་ནི་རྣམ་པ་མ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ས་མཚམས་བརྒལ་བ་རྐྱང་རེད་ལ། དམར་མདོག་གི་རྒྱ་ནག་པ་དང་བཙན་ཤེད་ངང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་མེད་པ་རེད་ལ། དྲང་བདེན་མིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བརྗོད་པ་སུ་ཞིག་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་མེད་པ་མ་རེད་དམ།
རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བསྡད་དེ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་ཁྲིམས་ཀྱིས་འགན་ཐེག་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བསྡད་ཡོད་དུས། ང་ཚོས་མཉམ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་འདི་དག་ཀྱང་ཚུད་དགོས་པ་སྟེ། དབང་སྡུད་པས་ཚིག་བརྗོད་གསར་པར་བརྟེན་ནས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་གཡོ་འགེབས་བྱས་པ་རྣམས་རྩོམ་འབྲི་བྱ་དགོས་པ། རྒྱ་ནག་གི་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཚོས་ལྟ་བཤེར་བྱས་ཏེ་སྦས་བཀུངས་བྱས་པ་དག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་འགོད་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། དཀའ་སྡུག་ཕོག་མཁན་ཚོ་རྨེག་མེད་དུ་འཇོམ་བཞིན་ཡོད་པར་བདེན་དཔང་བྱ་ཐུབ་དགོས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐད་ཆའི་རང་དབང་དང་བསམ་བློ་བཏང་འཛིན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སུ་ཞིག་གིས་མི་གཙང་བའམ་བཙོག་པ་ཞེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཞག་སྟེ། ཞྭ་སྒབ་པའི >ནག་གསུབ་བཏང་བ་རེད།
འོ་ན། སུ་ཞིག་གིས་ངས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལས >ཀྱི་ལུང་ཚིག་ནང་དོན་ཏེ། དབང་བསྒྱུར་བྱ་དག་གིས་ཁས་ལེན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་མང་གཙོ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཞིབ་འགྲེལ་ར་སྤྲོད་ཐད་ཀློག་པ་པོར་མཐོང་དུ་འཇུག་འདོད་མེད་མཁན་སུ་རེད། དབང་ཆ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས >གིས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་འགྲེལ་བརྗོད་ལས་ཁྱོད་ཚང་གི་ཐོག་མའི་གཏམ་དཔེར་ན། གང་བསམ་དེ་དྲན་བཤད་སའི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དགའ་བསུ་བྱེད་པའི་རང་དབང་སྟེགས་བུ། འགྲན་གླེང་དང་དཔྱད་བསྡུར་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། (10)ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་དབང་ཆ་དག་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་ནས། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཕུལ་བའི་ཐམ་ཀ་སྟེ། བདག་དབང་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་རྣམས་ནག་གསུབ་བཏང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་གླེང་སའི་འཐབ་རྭ་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཟེར། དོན་དམ་པས་དཀའ་ངལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།  >གི་མགོ་གཉིས་མའི་བསམ་བློ་འདིས། གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་དབང་ཆ་ལ་སྦས་འགེབས་བྱེད་པ། རང་དབང་གི་གླེང་བརྗོད་བཀག་འགོག་བཅས་བྱས་པ་ཡིན་དུས། སོ་སོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སའི་ལས་ཀར་དོན་དུ་རང་ཉིད་འཇུག་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་མཁན་ལས་བྱེད་ཚོས། བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་སམ་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཧ་གོ་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གདོང་རིས་ངོ་མ་ཅི་ལྟར་ཡིན་མིན་གསལ་པོ་ཤེས་ཡོད། འོན་ཏེ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡིག་སྒྱུར་སྐབས་སུ་མགོ་རྔ་གཅོད་གཏུབ་བཟོ་མཁན་ཆེད་ལས་པ་དང་། གཤག་བཅོས་དང་འདོར་ལེན་བྱེད་མཁན་ཆེད་ལས་མཁས་པའམ་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ཞལ་འདེབས་རྒྱག་མཁན་ཚོ་ཡོད་པ་རེད། ལ་ལ་ཞིག་ནི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལྟ་བུ་རེད་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་སྒྲིག་གཞི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ལས་ཅ་ལག་རྫུན་མ་བཟོ་མཁན་འདྲ་བོ་ཆགས་པ་རེད། གཞན་དབང་སྒོ་ནས་ལས་ཀ་ངན་པ་བྱ་དགོས་ཐུག་པ་རེད། དེ་ནི་བདེན་དོན་ལས་ཁུངས་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཝན་སི་ཏུན་ཧྲི་མི་སི་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཡོད་པ་འདྲ་བོ་རེད། རེད་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ཁོང་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཀས་བཀོད་འོག་ཆེད་ལས་སྒོ་ནས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་དང་གསུབ་བཅོས་བྱར་བཅུག་པ་རེད། དེ་ལས་ཀྱང་རིག་རྩལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་ནས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་སྦས་བསྐུངས་བྱེད་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོག་མའི་ངོ་གདོང་གི་རྣམ་པ་ལིང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་དབང་སྒྱུར་ལམ་ལྷོང་ཡོང་རེ་བྱེད་པ་རེད།
འོ་ན། དཀའ་ངལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་གིས >གི་རྩོམ་སྒྲིག་པར་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་འཐབ་རྭ་འདི་སྲུང་དགོས་འཁེལ་བ་རེད། ངའི་རྩོམ་ཡིག་མདུན་ངོས་ན་བསམ་བཞིན་དུ་བོད་ཁུལ་ས་གནས་དབང་ཆ། བོད་རིགས། ས་གནས་ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་གོམས་སྲོལ་ལ་བརྩི་སྲུང་མ་བྱས་པ་ཟེར་བ་སོགས་ནི། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་ཏང་སློབ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྒྱུར་ཚིག་དེ་དག་དེ་བས་ཡང་དག་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཅེས་པའི་གཞུང་ཕྱོགས་ཚིག་བརྗོད་སྦྱར་བ་རེད། འདིས་ཀློག་པ་པོ་དག་བསླུ་བྲིད་བྱས་ནས་བདག་དབང་གནད་དོན་དེ་དབུས་གཞུང་ཟེར་བ་དེས་སྲིད་ཇུས་འཛིན་སྟངས་མ་འགྲིག་པས་ལན་པར་བཤད་པ་རེད། སུ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་དང་བསམ་བློ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ནས་ཅི་ཞིག་བཏང་འཛིན་དང་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བསམ་པ་ཡིན། རྩོམ་སྒྲིག་པ་འདི་ད་དུང་ཡང་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡིས་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་བའི >གི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་ནམ། རྩོམ་སྒྲིག་པ་འདི་ད་དུང་ཡང་ངའི་རྩོམ་ཡིག > >སོགས་འགོད་མཁན་དེ་ག་རང་ཡིན་ནམ།
དགོད་འཆོར་སྤྱད་ཅིག་ལ།  >ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་མཚམས་སྦྱོར་ཡ་མ་ཟུང་ཞིག་དང་མཇུག་བསྡུའི་སྐད་ཆ་བསུབ་ནས་འགོད་སྤེལ་བྱས་པའི་ཉིན་རེ་འགའི་སྔ་གཞུག་ཏུ། >གིས་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་དང་མ་འོངས་བོད་སྐོར་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་བཀོད་སོང་། བློ་དཀར་སེམས་དཀར་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་དག་གིས་སྐད་སེང་མཐོན་པོས་གླུ་ངག་གྱེར་བཞིན། རྒྱ་ཆེ་ལ་ཞིབ་ཕྲ་བ་དང་། ཐལ་ཆེ་བའི་སྐད་ཆ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང་། 1959 ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་མི་ཚོ་ཡུར་གྱར་ལ་སོང་བ་དེ་ནི། ཆོས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྤོ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ལ། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཡུལ་གྱར་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་ལམ་གོལ་ཐེབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དཀའ་ངལ་བཟོས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད་ཆགས་ཚར་དུས། བོད་ཁུལ་དང་། ཤིང་ཅང་ས་ཁུལ་ཚང་མ་ཀྲུང་ཧྭ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་མོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཟེར། (11)
རིག་གནས་ལམ་གོལ་ཐེབས་པ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་བོད་གྱུར་མིད་བཏང་བའི་ཚབ་ཏུ་བཞག་ལ། བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཟེར་བ་འདིས་བོད་དམ་ཐུ་བྷོད་སྦས་འགེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྤོ་ཆེན་མོ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཤོར་ནས་ཆབ་སྲིད་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཚབ་ཏུ་བཀོད། འདི་དག་ནི་ཏག་ཏག་ཡོན་ཏན་པ་འདི་ཚོས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད་ཅན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་རེད། འདིས་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་མགོ་གཉིས་མའི་རང་མདོག་བསྟན་པ་རེད། དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་བཞིན་དུ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་མི་ཤོར་བའི་རྫུན་གཏམ་སྤེལ་བ་རེད། (12)རེད་དེ་འདི་ཚོ་ནི་གནད་དོན་ཞིག་མིན་པ་འདྲ་་་་་།
དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོད་ས་ནི། གལ་ཏེ >གིས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་དམིགས་འབེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད་ཅན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་འདི་ཉིད་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཟེར་ནས་ལོག་འགྲེལ་བྱ་མི་རུང་ལ། ང་ལྟ་བུས  >ལས་རྩལ་འདོན་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་སོགས་གླེང་བའི་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་དགོས།
ལོ་བདུན་གོང་དུ།  >གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་སྨྲ་བརྗོད་གནད་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ནག་ཉེས་ཕོག་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྤྱི་བསྒྲགས་སྤེལ་དོན། རྒྱ་ནག་གིས་རངདབང་སླད་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ལྟ་བུ་ལ་གང་བྱུང་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་འདིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཚད་ཐིག་དང་འགལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས་བཀོད་པའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གནད་དོན་ལ་ཡང་འགལ་ཡོད་པ་རེད་གསུངས།(13)——ལོ་བདུན་རྗེས་ཀྱི་དེ་རིང་། ལིའུ་ཞའོ་པའོ་གྲོགས་པོས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་བྱས་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདིས་ནི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་དབང་ཆ་བེད་སྤྱད་ནས་རྩོམ་པ་པོོས་བཀོད་པའི་ཐམ་ཀ་འདི་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་མན་ཇུ་དང་རྒྱ་ནག་པས་ཐེ་ཇུས་བྱས་པར་ཁས་ལེན་མེད་པར་སྟོན་པའི་དཔང་རྟགས་ཤིག་རེད་ལ། མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་འདོད་མོས་བྱེད་པའི་དཔང་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི(བོད་སྲིད་གཞུང)གི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་ཡོད་སའང་འདི་དག་རེད་ཟེར་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་དབང་ཆ་འཕྲོགས་པ་རེད།
>གིས་རྒྱུན་དུ་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་འདི་ཁྲིམས་སྲིད་མང་གཙོ་ཅན་ཞིག་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས་ཟེར། འོ་ན། གནད་དོན་ངོ་མ་ནི། འདི་མགོ་གཉིས་མ་ཞིག་གི >རེད་དམ། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་འདིར་དབང་ཆ་ཁྱད་མཚར་བ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་གདམ་ཀ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དངོས་གནས་སྟངས་གསུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཚིག་བཟོ་བཅོས་བྱས་ཏེ་བསམ་བློའི་འཁོར་རྒྱ་ཇེ་ཆུང་དང་ཚད་བཀག་བཟོ་གི་ཡོད་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་དབྱེ་ཞིབ་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་གྱི་ཡོད་པ་མིན་ནམ། འདི་ནི་མིག་སྔར་སུས་བཏང་འཛིན་བྱས་ཡོད་ན། མ་འོངས་པ་ནའང་དེས་བཏང་འཛིན་བྱ་དགོས་ཟེར་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཨེ་ཡིན། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་འདིས་ང་ཚོ་ལའང་དཀའ་སྡུག་ཡོད་ཅེས་པའི་དཀའ་སྡུག་དང་། གནོང་ཚིག་དག་ཀྱང་བསུབ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་ཡེ་རེ་བ་ཡི་ཝན་སན་ཏུན་ཞིག་ཡིན་ནམ།
3. >གི་ལན་འདེབས།
ངས་གོང་གི་རྩོམ་ཡིག་འདི >ལ་བསྐུར་མོད། འོན་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ང་ལ་བཏང་བའི་ཡིག་ལེན་འདི་ལྟ་སྟེ།
ལྕམ་ཐང་ལགས། སྐུ་ཁམས་བཟང་།
རྩོམ་ཡིག་བསྐུར་བ་འབྱོར་བྱུང་། ངེད་གསར་ཁང་ནས་འགོད་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་མིན། གཞན་དུ་བསྐུར་རོགས་གནང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
>རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་།
རྩོམ་པ་པོས་བསྐྱར་དུ་བསྐུར་བའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས།
(1) ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་བསྒྱུར་ཡུལ་གྱི་ངོས་ལེན་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་། བདག་དབང་དམངས་ལ་ཡོད་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་བསུབ་པ་ཡིན།
(2) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དམངས་སྲོལ། བོད་ཁུལ་ས་གནས་ཐོབ་ཐང་། བོད་རིགས་སོགས་མ་རྩོམ་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་དག་བཀོད་པ་ཡིན། དེས་མ་ཚད། རྩོམ་པ་པོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སའི་ཚིག་བརྗོད་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོམ་ཡིག་མཚམས་སྦྱོར་དུ་བཅུག་པ་ཡིན།
(3) རྩོམ་སྒྲིག་པས་ངའི་དྲི་བར་གནང་བའི་ལན་འདེབས་ལས། མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་གླེང་སའི་འཐབ་རྭ་འདི་བསྲུང་ཆེད་ཡིན་ཟེར་བ་འདིས། གལ་ཏེ་མི་དམངས་མང་གཙོ། བདག་དབང་དམངས་ལ་ཡོད་པ་ཟེར་བའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ཚོ་མ་བསུབ་ན་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གནས་མི་ཐུབ་པ་ཨེ་ཡིན།
(4) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས(twitter)དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཟེར་བའི་ནང་དོན་ངོ་མ་ཅི་ཡིན།
(5) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གི་བྱེད་སྟངས་དེས་རྩོམ་པ་པོ་དང་འགལ་འདུ་བསླངས་བྱུང་། ཅིའི་ཕྱིར་འགྲེལ་བཤད་སྔ་རྗེས་མ་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དོགས་མི་བདེ་བའི་བརྡ་འཕྲིན་བསྐུར་དོན་ཅི་ཡིན།
(6) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གི་བྱེད་བབ་ལས་རྩོམ་པ་པོས་ཆེད་རྩོམ་འདི་འབྲི་དགོས་ཐུག་པ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས་གྲོས་བསྡུར་ཆེད་རྩོམ་དྲ་ཐོག་ཏུ་མ་བཀོད་པ་མ་ཟད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་མེད་དོན་ཅི་ཡིན།
མཇུག་བསྡུའི་སྐད་ཆ།
>འོད་ཟེར་པོད་ཁུག་ཏུ་སྤེལ་རྗེས། ཟླ་བ10ཚེས9ཉིན།  >གིས་མི་མངགས་ནས་འོད་ཟེར་དང་སྐད་ཆ་བྱས། དེའི་རྗེས་ནས་སྐབས་འཕྲལ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས་འོད་ཟེར་ལ་ཁ་པར་བཏང་། ད་དུང་ཁོས་བཤད་དོན། རྩོམ་ཡིག་མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆ་ཁོས་བསུབ་པ་ཡིན་ཟེར། (春秋笔法ཁྲུན་ཆིའུ་པིར་གཤིས)བསྟོད་སྨད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་འབྲི་སྟངས་སྤྱད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་དེ་ཁོས་གླན་པ་ཡིན་ཟེར། མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆ་བསུབ་དགོས་དོན་ནི་ཟློས་སྐྱོན་འདུག་པས་བསུབ་པ་ཡིན་ཟེར།
འོད་ཟེར་གྱིས་བཤད་དོན། རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་བརྗོད་དོན་ཟློས་སྐྱོན་འདུག་ན་བཟོ་བཅོས་བྱ་ཆོག་གི་རེད། དེ་ནི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་གིས་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཀ་རེད་ཅེས་ལན་བཏབ།
ཡང་ཁོས་བཤད་དོན། རྩོམ་ཡིག་དེའི་མཇུག་སྡུད་བསྟན་དོན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེ་འདུག་ཟེར།
འོད་ཟེར་གྱིས་བཤད་དོན། གལ་ཏེ་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་དགོས་པ་རེད། མ་གཞི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནའང་། རྩོམ་པ་པོའི་སྨྲ་བརྗོད་དབང་ཆ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་དང་སྦྲགས་ཏེ། (twitter)དུ་བཀོད་པའི་ང་ཚོར་དཀའ་སྡུག་འདུག་ཅེས་དཀའ་སྡུག་དེ་ཅི་རེད་ཟེར་འདྲི་དུས། ངའི་རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས་བྱེད་མཁན་ནམ་གནས་སྐབས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་དེས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་དྲ་རྒྱར་བཏང་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་མེད།  >གི་གནས་སྐབས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་འདིས་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་འགྲེལ་བཤད་མ་བརྒྱབ་པ་ཡིན།
དོན་ངོ་མས།  >གིtwitterསྟེང་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་པར་ངོ་མ་དཀའ་སྡུག་འདུག་ཟེར་མཁན་དེ་སུ་རེད། ཡང་སྙིང་དཀའ་སྡུག་ཅི་ཞིག་ཡོད།
2016ཟླ་བ10 པའི་ཚེས8 ལ།
ཐེ་ལ་ཝེ་ཧྥུ།


text:
སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་ཆོས་འབྱོར་རམ་ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟ།
ཆེས་བཀུར་བར་འོས་པའི་གཞིས་བཞུགས་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་དང་། བྱེ་བྲག་གུས་པའི་ཕ་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཡོངས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། མཚུངས་ཟླ་མེད་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་༸གོང་ས་༸རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་དང་། ལམ་སྟོན་དགོངས་གཞི་ཉག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ཅག་བོད་ཅེས་པའི་མི་རིགས་འདི་ཡང་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཤེས་རིག་གི་བང་མཛོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྡིངས་ཆ་བཅས་སུ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ། ཡོད་པ་ནས་ཡོད་ལུགས་གཞན་དང་མི་མཚུངས་པའི་ལམ་ནས་གསལ་བར་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཉི་ཤར་སྦར་མོས་མི་ཁེབས་པའི་ཚུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་དེ་གང་དུ་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག དེས་བསྐྱེད་པའི་བོད་མིའི་འདུ་ཤེས་དང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་སྲ་བརྟན་དུ་ཆགས་པའི་བོད་མི་རིགས་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་བདེ་རྩར་ཞབས་འདེགས་ཐུབ་མཁན་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་མི་སྡེ་ཞིག་ཡིན་པ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གསལ་ར་སྤྲད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་དེ་འཛིན་པའི་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཡོད་པའི་ཁེ་ཕན་དང་། མེད་པའི་གྱོང་གུད་གསལ་གསུང་གནང་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་ཆེ་རྒུ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཁས་ལེན་གཙང་མ་ཞུ་བཞིན་མཆིས། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཨ་ཕའི་ཁ་ཕོར་གཙང་ཞེན་ཙམ་མིན་པར་རིག་གཞུང་གཞན་དང་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་གསར་འགྱུར་བཀག་སྡོམ་ཆེ་བའི་རྒྱ་ནག་ཙམ་མ་གཏོགས། འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་ཟིན་པས། བོད་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་ལ་བདག་གཅེས་ཞུ་ཕྱོགས་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་དགོངས་གཞི་དང་ངེས་པར་དུ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་གལ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོང་ཐུབ་ན་བོད་མིའི་མདུན་ལམ་ཡང་རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་དང་། ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་བསམ་ཚུལ་གྱི་འོག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་རིང་གི་ཐུགས་མྱོང་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ། གཅིག བོད་མི་རིགས་ལ་འཁྲི་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་འགན་འཁུར་དང་། གཉིས། རྒྱ་བོད་བར་ལྷགས་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས། གསུམ། བོད་མི་ནང་ཁུལ་གྱི་མཐུན་ལམ་དམ་ཚིག་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་ཐབས་ཚུལ་རྣམས་ཡང་ཡང་གསུང་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་རང་ཅག་ཚང་མར་གསལ་བོ་མ་ངེས་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གང་སར་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་པ་འདི་དག་ལ་ངེས་པར་དུ་བསམ་ཞིབ་ནན་ཏན་དགོས་པ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་མིང་ཙམ་གྱི་གོ་བ་དང་དེའི་རྩ་དོན་ཆོལ་གསུམ་འཛིན་སྐྱོང་གཅིག་གི་རང་སྐྱོང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་གང་ཅིར། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ངེས་པར་དུ་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་མཚན་དང་གཟི་བརྗིད་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཀུན་གསལ་ཆགས་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཁ་ཚད་ལྡན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་བོད་ཀྱི་མི་ཚང་གཅིག་གི་བདེ་སྡུག་གནས་ཚུལ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཚུན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དོན་ནི་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་མང་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་རེད་འདུག རང་རེའི་གཞུང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་བ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་༸གོང་ས་མཆོག་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཕུད། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་མཚོན་ཤར་ནུབ་འབྲེལ་ཆགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་’’རྒྱ་ནག་གཅིག་གམ་ཀྲུང་གོའི་ནང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་’’པའི་ངོས་འཛིན་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་བཏང་མེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་འཛིན་དང་རྒྱ་ནག་གི་དབང་བསྒྱུར་ཟིལ་ཤུགས་ལ་ལྟོས་ཚེ་བོད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཚེ། དེ་ཕལ་ཆེར་མན་ཇུ་མི་རིགས་ལྟར་རྩ་མེད་ཆགས་ཟིན་པ་གསལ་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་མ་ཤི་བ་ཙམ་མིན་པར་རང་གི་ངོས་འཛིན་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་གཙོས་ཁྱད་ཡོན་རྣམས་འཛམ་གླིང་སྟེང་ནག་བསུབ་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་བ་འདི་ནི། ༸བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་༸གོང་ས་༸རྒྱལ་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་༸བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཆེན་མཛད་རྗེས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་གོར་མ་ཆག་པས། མདོར་ན་བོད་གསོན་པོར་གནས་དགོས་ཚེ། གནས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འབྱུང་དགོས་ཚེ། ༸གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་གཞི་ལམ་སྟོན་ལྟར་འགྲོ་དགོས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་མཁས་པ་ཀུན་ལ་དྲིས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་ལན་རྩེ་མཐུན་དུ་གནང་ངེས་པས། རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་༸ཁོང་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ངེས་པར་དུ་ངང་རིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱི་ཕུགས་སྨན་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དུ་ལེན་དགོས་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་སྟབས། གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་དང་རང་གི་ཚེ་སྲོག་གློ་བུར་དོར་ཏེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཞུ་བ་ནི་དེང་གི་སྐབས་སུ་ནུས་པ་ཐོན་ངེས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་མིན་པ་གསལ་བོ་རེད།
རང་གི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་མི་ཚེར་ཧྲིལ་བོར་རང་གིས་སློབ་ཅིང་། གཞན་ལ་ཁྲིད་པ། དེའི་ཁྱད་ཡོན་རྣམས་རང་དང་རང་གི་བཟའ་མི། སྡེ་མི་ཀུན་ལ་ཤེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆེད་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཏེ་དུས་ཚོད་གཏོང་བ་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་ཧ་ཅང་དགོས་ངེས་ཅན་གྱི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་སྟངས་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་རེད་ལ། ཚུལ་དེ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལམ་སྟོན་དང་མཐུན་པ་ཡང་ཞུ་ག་ལ་དགོས། བཤད་ན་མི་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྣ་མང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་བཞིན་པ་འདི་མཚམས་འཇོག་དགོས་གལ་མ་ཟད། སྐུ་དཀྱིལ་གསལ་ཐང་ངོས་བོད་ལ་ཞབས་ཞུ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞེས་རེ་སྐུལ་དང་གསོལ་འདེབས་དྲག་པོ་ཞུ་རྒྱུ་དང་སྦྲགས་གཤམ་འཁོད་དོན་གནད་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རྒྱབ་སྣོན་དུ་ཞར་བྱུང་གི་ཚུལ་དུ་གསེར་སྙན་སྒྲོན་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གཅིག གུས་པ་དེ་སྔ་མི་མང་དཀྱུས་མའི་གནས་བབ་ཐོག་ཡོད་དུས་ནས་རང་སྲེག་གནད་དོན་ཐད་ཆབ་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་རྗེས་དཔོག་ཐུབ་པའི་ལམ་སྟོན་ཚད་ལྡན་གནང་དགོས་པའི་རེ་འདུན་ཐེངས་མང་ཡིག་ངག་གཉིས་ནས་ཞུས་ཟིན་པ་དོན་འབྲས་མ་སོན་ཡང་། ད་ནི་གུས་པ་ཡང་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་འགན་ཁུར་བའི་ཁྲོད་བསྐྱལ་ཟིན་པས། སྲེག་བཞིན་པའི་ཚེ་སྲོག་དེ་དག་ལ་དམིགས་བསལ་འགན་ཁུར་ཞུ་དགོས་པ་བརྗོད་མེད་རེད། འགན་ཁུར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་མང་ལ་རྩ་དོན་ཐད་རེ་འདུན་དང་ལམ་སྟོན་སྦ་གསང་མེད་པར་ཞུ་དགོས་པ་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་འགན་ཁུར་བ་ཡོད་པའི་དགོས་པ་ནི་གནད་འགག་གི་སྐབས་སུ་མི་མང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་སྟོན་མཁན་ཞིག་དང་། མི་མང་གི་བསམ་འདུན་ངོ་མ་ཇི་ཡིན་གཞན་ལ་བརྒྱུད་སྤྲོད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པས། གོ་གནས་གཅིག་པུ་ཙམ་བཟུང་ནས་བསྡད་པ་མ་ཡིན་པར། བསམ་ཚུལ་གང་ཞུས་ལ་མི་མང་གིས་གསན་འཇོག་གནང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་འཛེམས་ཟོན་གྱིས་མ་བསྡད་པར། གོ་གནས་ཐོག་ཉིན་གཅིག་ལས་སྡོད་སྐལ་བྲལ་ཡང་། མ་འོངས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཆེད་བསམ་ཚུལ་གསལ་བོ་ཞུ་དགོས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་དམ་བཅའ་དང་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ཀར་འགན་འཁུར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་བློ་ཕུག་ཏུ་གདེང་ཚོད་གསལ་བོ་ཡོད།
གཉིས།༸གོང་ས་མཆོག་གིས་’’རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐད་འགྲིགས་འདུག་ཅེས་ངོས་ནས་རྩ་བ་ནས་ཞུ་མི་ཐུབ། ཅི་ལྟར་ཞུའམ། ཡང་འགྲིགས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཞུས་ན། ཁོང་ཚོའི་ཤུལ་ལུས་ནང་མི་རྣམས་སྙིང་རྗེ། དེའི་རྐྱེན་ངོས་རང་ཤི་བ་ནང་བཞིན་འདུག་གི་ཡིན་’’ཞེས་ཕྱག་གཡོན་གྱི་གོང་མཛུབ་ཞལ་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཀའ་གནང་ཡོད། ང་ཚོས་གསལ་བོ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་གི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་གཞན་གྱི་སྲོག་འཕྲོག་པའི་ལམ་ཁ་གང་ལའང་༸གོང་ས་མཆོག་ཐུགས་མོས་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་ངན་སྡུག་རྩུབ་ཅན་ཚོའི་མ་རུང་བའི་བྱ་སྤྱོད་དང་དམིགས་ཡུལ་ངན་པ་ཐེར་འདོན་གནང་བ་ལས། དཔོན་རིགས་གང་ཟག་དེར་ནམ་ཡང་འཁོན་འཛིན་གནང་མྱོང་མེད་ལ་དགྲར་གཟིགས་མྱོང་མེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་དཀའ་རྙོག་ཅན་གྱི་གནད་དོན་གང་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་། གཉིས་སྨན་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་ཞེས་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་གསུངས་ཟིན་ལ། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་ཆེད་དུའང་རྒྱ་བོད་གཉིས་སྨན་གྱི་ཐབས་ཚུལ་ལམ་སྟོན་གནང་བར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་དམ་འཛིན་གནང་རྒྱུར་ཡང་ཡང་གཏན་འབེབས་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད། སྲིད་བྱུས་འདིའི་སྙིང་དོན་ ༢༠༠༨ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་༼བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར།༽ཞེས་པ་ཕུལ་ཟིན། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་འབྲུ་དོན་ཁག་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ་བཟོས་ཡོད་པས། དེང་སྐབས་བོད་ནང་རང་རང་གི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་། ཁུལ་དང་། རྫོང་དག་གི་ཁྲིམས་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག ཁོར་ཡུག་བདག་གཅེས་ཚུལ་བཞིན་བྱ་རྒྱུ་ནི་དུས་ལ་བབས་ཤིང་། ལམ་ཁ་དེ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་འགྲིམ་རྒྱུར་ད་དུང་ཡང་མ་འདང་ས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་དགོས།
གསུམ། གངས་ཅན་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན། བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་གཞལ་མེད་མཁས་མཆོག་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དེ་སྔ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཀའ་ཤག་གི་དབུ་ཁྲིད་གནང་སྐབས། བོད་ནང་གི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་སྲོག་བློས་གཏོང་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཆེད། བོད་མི་ཚོས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་དོན་ཚན་བཞི་སྟེ། ༡ བོད་སྤྱི་པའི་བསོད་ནམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ། ༢ བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཆིག་བསྒྲིལ་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པ། ༣ འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པ། ༤ ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་འོག་ཤར་བསྐྱོད་ཐུབ་དགོས་པ་བཅས་ཡིན་པ་གདམས་ཡོད་ཀྱང་། ཉེ་བའི་ལོ་འདི་འགའི་རིང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ནང་ཁུལ་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། གསོན་པོར་མྱི་བདག་དང་། ཤི་བོར་རོ་བདག་ཚད་ལྡན་ཞིག་དགོས་ཀྱང་། དེང་གི་གནས་བབ་ནང་བཀྲ་མ་ཤིས་པ་འདི་འདྲའི་སྐབས་རང་སྲེག་གཏོང་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཕངས་སེམས་དང་བློ་ཕམ་ཆེ་གཞིར་གྱུར་འདུག
བཞི།༸གོང་ས་༸རྒྱལ་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མདོ་སྨད་དབུས་སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱུན་ལས་ཁང་གི་ངོས་ནས་གྱ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་ཞུ་འཆར་སྐབས། དེའི་བར་ཆད་ཉེར་འཚེ་ལྡོག་ཕྱིར་གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་སྐུའི་རྟེན་གཞིར་སྤྱན་འདྲེན་གྱིས་བཀའ་ལུང་ཞུ་སྐབས། ངེས་པར་རང་ལུས་མེར་སྲེག་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུར་རང་ཁོངས་མདོ་སྨད་མི་མང་ལ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་དགོས་སྐོར་ཕེབས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་ལ་སྙན་གསན་ཞུས་ཏེ། བཀའ་ཤག་ནས་ཀྱང་རང་སྲེག་མ་གནང་རོགས་ཞེས་གསུངས་ཟིན་ཡང་། ད་དུང་གསལ་བོ་ཞིག་གསན་ཐོས་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་འདུག་པས། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐད་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་ལ་བསླུ་བ་མེད་སྟབས་དེ་དོན་གང་མྱུར་ལག་བསྟར་ཡོང་བ་ནན་སྐུལ་ཞུ།
ལྔ། བདེན་མིན་ཅི་ལྟར་ཡང་། མི་གྲངས་ངེས་ཅན་ཞིག་གིས་རང་སྲེག་བྱས་ཚེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རབ་ཀྱི་དཀྲོག་གཏམ་ཁྱབ་སོང་ཞེས་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་རེ་ཟུང་གིས་སྨྲ། དེ་དག་ནི་ཧ་ཅང་སྐྱག་རྫུན་རེད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་མཚོན་སྟོབས་ཆེན་དུ་བསྙད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཉམ་ཆུང་ནུས་མེད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་གཟིགས་མཁན་ཞིག་མིན་པ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་དུ་གསལ་བོ་གྱུར་ཟིན། བོད་མི་རང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་བདག་གཅེས་ཀྱིས་རང་རྐང་དུ་ལངས་ཐུབ་དགོས་པ་ལས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སོགས་སུ་རེ་བ་འཆང་བ་ནི་དོན་མེད་རེ་སྟོང་ཙམ་རེད་ལ། དེ་ཚོའི་འགུལ་བསྐྱོད་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་མ་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ནམ་ཡང་རང་གི་ཁེ་ཕན་ཨང་དང་པོ་དང་གཞན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྐྱང་བྱེད་པ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་འདུག་ན། ཆེ་ས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ཆེན་ནས་ཆུང་བ་ཁྱིམ་ཚང་གི་ལས་དོན་བར་གཞན་ལ་རེ་ལྟོས་ཆེ་མེད་པ་དེ་ད་ནི་ང་ཚོར་ར་འཕྲོད་དགོས་པའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་རེད་ཅེས་ཞུ།
དྲུག དེང་སང་སྐད་འཕྲིན་སོགས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བས། བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་གོ་རྒྱུར་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་མི་དགོས་སྟབས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་དཔོན་རིགས་ཁག་དང་མཇལ་འཕྲད་མཉམ་པར་སོགས་མཐོང་འཕྲལ་གང་མིན་ཚད་རེད་སྙམ་ནས་རེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱག་སྲིད་ཀྱང་། དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཡིན་པ་ལས་གཞུང་འཛིན་མི་སྣ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གཞུང་འཛིན་མི་སྣར་སྟངས་འཛིན་གནང་མཁན་ཡིན་པ་ལས། གཞུང་འཛིན་མི་སྣ་ལྟར་གྱི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣའི་དབང་ཆ་དང་ངོས་འཛིན་མེད། གཞུང་འཛིན་མི་སྣ་རེ་གཉིས་ལ་མཇལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་གནས་རིམ་མཐོ་གྲས་ཉུང་ལ། ཡོད་པ་རེ་ཟུང་ཡང་གསང་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་བྱ་དགོས་ཐུག་གི་ཡོད། དངོས་ཡོད་དེའི་ཁྲོད་དོན་དམ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་གཞིགས་མ་ནོར་བ་ཞིག་བྱ་གལ་ཆེ་བས། རང་གི་རྣམ་རྟོག་དང་ཚོད་དཔག ཡང་ན་ཁུངས་ལྡན་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཁོན་ཏེ་ང་རྒྱལ་ལངས་ན་སེམས་ཁམས་མི་བདེ་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་ལས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་དཀའ། དེའི་རྐྱེན་གནད་དོན་ཇི་བཞིན་མ་མཁྱེན་བར་རེ་སྟོང་བཅངས་ཏེ་མདུན་ལ་མཆོང་རྒྱུ་མེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ནམ་རྒྱུན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐད་ལོག་བརྒྱབས་ནས་བོད་ནང་དུ་རེ་སྟོང་སྤྲད་དེ་མི་མང་པོ་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་བཏང་ན་རྩ་བ་ནས་མི་རུང་ཞེས་ཞལ་གསལ་བོས་བཀའ་སློབ་ཐེངས་མང་གནང་ཟིན།
བདུན། རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་ཚོར་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཐད་སྲི་ཞུ་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་མིན་དང་། ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་མིན་སོགས་ལ་ལམ་སྟོན་གྱིས་མ་འདང་བའི་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་༸གོང་ས་མཆོག་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གི་སེམས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་པ་དང་། ཚན་རིག་པ། དམག་དོན་པ། མཁས་དབང་སོགས་གྲགས་ཅན་ཆེ་རྒུ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་ཞུ་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཟིན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཁ་གཏད་ཆོག་གི་མེད། དེས་ན་ང་ཚོས་གང་བྱ་དགོས་མིན་སྐོར་༸ཁོང་གི་ལམ་སྟོན་ལྟར་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་དགོས་པ་ལས་གསར་དུ་ལམ་ཁ་དང་རིག་པ་གསར་པ་འཚོལ་དགོས་པའི་ངལ་བ་གང་ཡང་བསྟེན་དགོས་དོན་མེད། དེའི་རྐྱེན། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་༼རྩ་ཁྲིམས་༽དང་༼མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་༽ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་གནང་བའི་འོས་འགན་དང་ཐོབ་ཐང་ཁག་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་གཉིས་ཕན་མཉམ་གནས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་ཞིག་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་གནད་ཀྱི་དོན་པོར་མཐོང་བས། ཁོ་བོས་ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ད་ནས་བཟུང་ཕ་ཡུལ་བོད་དུ་སྤུན་ཟླ་གངས་ཅན་པ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སུས་ཀྱང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་རྩ་བ་ནས་མི་གནང་བའི་གསོལ་འདེབས་སྙིང་ནས་ཞུ་ཞུ།།


text:
ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་ཕྱེད་ཀྱི་ཡ་སྔོན་དུ། དམར་ཆུང་དམག་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་པེ་ཅིང་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཐང་ཆེན་དུ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་མི་རེའི་དགུང་དུ་འཕྱར་བའི་ལག་པར༼མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་བཏུས༽རེ་བཟུང་ནས་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ཙི་ཇིན་ཁྲེང་སྒུལ་བར་ནུས་པའི་ཁ་གཡང་སྐད་འབོད་བརྒྱུད། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་འཐབ་མོ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཡོད་པ་རེད།
དུས་དེ་རིང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསྟན་སྲུང་དམར་ཆུང་དམག་འཇིག་རྟེན་གནམ་འོག་གི་གནས་གཅིག་ཏུ་དངོས་སུ་འདུ་འཛོམས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་བསྐྱར་མཐོང་དགོས་ན་མི་སྲིད་པ་འདྲ་བོ་ཡིན་ཡང་། དུས་རབས་དང་མི་ཐོག་ལ་འགྱུར་བ་ག་ཚོད་ཅིག་ཐེབས་ཟིན་ཡང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དམར་ཆུང་དམག་གི་མ་འདས་སྤྲུལ་སྐུའམ་ཡང་སྲིད་ཚོ་རྣམ་པ་མ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོང་དང་ཐོན་གྱིན་ཡོད། དུས་རབས ༢༡ པའི་དམར་ཆུང་དམག་གི་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཡང་སྲིད་ཚོ་དེང་རབས་འཕྲུལ་ཆས་གནས་འཕྲིན་དྲྭ་རྒྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འཛུལ་ནས་དུས་ནས་དུས་སུ་ཡངས་པོར་འཛོམས་ནས་མངོན་གྱིན་ཡོད། གནའ་དེང་གང་ལ་མཚོན་ཡང་། ཐུན་མོང་གི་འདྲ་ས་ཞིག་ནི་དེ་ཚོས་བསྐྲུན་པའི་མཇུག་འབྲས་དང་ལོ་ངོ ༥༠འི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་མཇུག་འབྲས་གཉིས་ངོ་བོ་གཡེར་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་གནམ་ས་བླ་འོག་གི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་བདེན་མོད། མི་རྣམས་པ་ད་དུང་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བསམ་བློས་བཅིངས་ཡོད། དེ་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྣམ་ཤེས་ད་དུང་ཡང་མ་ཡལ་བར་དུས་ནས་དུས་སུ་རྒྱ་ནག་པའི་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱིན་པར་ངེས་འཛིན་བྱས་ཆོག་པར་འདོད། ཡང་རྒྱུ་མཚན་དེར་གཞིགས་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྣམ་ཤེས་མ་ཡལ་ས་ན་ཁོང་གི་བསྟན་སྲུང་དམར་ཆུང་དམག་ཡལ་ག་ལ་སྲིད།
ཐུན་མོང་བསམ་བློ་དེའི་ཉེ་ཆར་གྱི་དམིགས་འབེན་ཞིག་ནི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་མེ་རི་ལནྡི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མའི་མཛད་སྒོའི་སྐབས། གཏམ་བཤད་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་རྒྱ་རིགས་བུད་མེད་སློབ་མ་ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་རེད། ཁོང་མོས་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཨ་མེ་རི་ཀར་སློབ་སྦྱོང་སྐབས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་གླེང་སྐབས། དྭངས་གཙང་གི་མཁའ་དབུགས་དང་དྲོད་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཉི་འོད། ད་དུང་སློབ་གྲྭའི་ར་སྐོར་ན་རང་བྱུང་གིས་ཆགས་པའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་གཙི་མཐོང་གི་རྣམ་པ་སོགས་གླེང་ཡོད་པ་དང་། གླེང་གཞི་གཙོ་བོ་དེ་སློབ་གྲྭ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ཡིན།
ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གི་གཏམ་བཤད་དེ་དྲྭ་རྒྱའི་སྟེང་སྤེལ་རྗེས། དེ་མ་ཐག་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་དང་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་སློབ་མའི་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་ཆེན་པོ་མོད་པོ་བསླངས་སྟབས། ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གིས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་དགོངས་དག་བཟོད་གསོལ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག རང་ཉིད་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པ་མིན་ལུགས་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ཁོང་ཁྲོས་ཁ་རྡུང་གཏོང་མཁན་མི་རབས་གསར་བའི་དམར་ཆུང་དམག་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་དྭངས་མེད་ལ། ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་ལ་བཟོད་གསོལ་ཡང་ཐོབ་མེད།
རྒྱ་ནག་ལ་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་དགོས་ས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ། འདས་པའི་གཟའ་འཁོར་འདི་ལ་གཞིགས་དང་། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ ༢༩འི་དབུ་ཁྲིད་སྐུ་ཚབ་བརྒྱ་ལྷག་བསྡུས་ནས “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག” ཅེས་པའི་གླེང་སྟེངས་བསྐོངས་ནས། ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་ཆེན་དང་། ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན། ཨེ་ཞི་ཡ་གླིང་ཆེན་བཅས་གླིང་ཆེན་གསུམ “དར་ལམ་གསར་བས” སྦྲེལ་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་མ་ཡིན་ནམ།
འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་ལ་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་དགོས་ས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་པ་གཞན་དག་གི་སོ་སོའི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་ག་ལ་རུང་།
ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་ལ་གཞི་མེད་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལས། ཁོང་མོས་རྒྱ་ནག་གི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་པ་དེ་འཁྱོག་བཤད་མིན་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། སྐྱོན་བརྗོད་དེ་རིགས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ཞིག་གསལ་རྗེན་དུ་འབྱིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་ཡུལ་དང་གནས་གང་ན་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟས་པར། རྒྱ་ནག་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སྐོར་གླེང་དུས། དུས་དང་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཏུ་ཐུན་མོང་བསམ་བློའི་ཚད་བཀག་དེ་ལས་འདའ་མི་ཆོག་པ་དེ་རེད། ལྟ་བ་འདི་དང་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་མས་ཚང་ཁ་རྒྱག་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཙི་མཐོང་བྱེད་པའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་ལྟ་བ་གཉིས་རྦད་དེ་ལྡོག་ཟླ་ཆགས་ཡོད་པས། དེ་ནི་དགོད་བྲོ་བའི་གནས་ཡིན།
ཡིན་དང་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་མ་འདྲ་བ་རེ་རེར་རིག་གནས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གོམས་གཤིས་ལ་གཞིགས་པའི་སྐད་ཆའི་རིགས་གང་ཞིག་ངོས་ལེན་ཐུབ་པ་དང་། ཡང་སྐད་ཆའི་རིགས་གང་ཞིག་ལ་ངོས་ལེན་མི་ཐུབ་པར་ཚད་བཀག་མ་འདྲ་བ་རེ་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་མོད་ཀྱང། རྒྱ་ནག་ནང་བཞིན་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དེ་དབུ་ཁྲིད་ལ་བསྟོད་བསྔགས་དང་ཆེ་བརྗོད་ཀྱི་ཚད་ཀྱིས་བཀག་པ་དང་མཉམ་དུ། མངོན་གསལ་དོད་པོས་རང་གི་ལྟ་བ་བཏོན་ཐུབ་མཁན་ཚོར་འཛེམ་བག་མེད་པར་རང་དགར་རྡུང་རྡེག་བྱས་ཚེ། མའོ་ཙེ་ཏུང་དུས་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་རིང་ད་དུང་གནས་མུས་སུ་ཡོད་པ་འདྲ་བོ་མ་རེད་དམ། གནམ་ས་བླ་འོག་བརྗེས་བའི་འགྱུར་བ་དེའང་ཕྱིའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྣམ་པའི་འགྱུར་བ་ཙམ་ལས། ནང་སེམས་ཁམས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད།
རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་བཟང་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་སྔ་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་མངོན་སུམ་འཛེམ་མེད་ཀྱིས་གསར་འགོད་པ་དང་བློ་མཛོད། ཕྱི་རྒྱལ་གཞུང་ཚབ་པ་སོགས་ཀྱིས་རང་རྟོན་དང་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྒྲུང་གཏམ་བཤད་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་བསམ་བློ་ནི་རང་རང་གི་ཐབས་ལམ་ལྟར་ཤོད་ཟེར་བ་མིན་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ལྟར་ཤོད་ཟེར་བ་དེ་རེད།
ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ཡུལ་གྲུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་དག་གིས་སོམ་ཉི་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་ལམ་སྟོན་དང་བཀའ་སློབ་དང་ལེན་བྱས་ཡོད། ཡང་གཅིག་བཤད་ན་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་སློབ་མའི “མི་ཕྱེད་རྒྱལ་གཅེས་ནུས་ཤུགས” དེ་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་རྒྱུ།
ཨ་རིའི་ཁཱ་ལི་ཧྥོ་ནེ་ཡ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སན་ཌི་ཡ་གྷོ་ཡན་ལག་སློབ་ཆེན་གྱིས་ད་ལོའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མའི་མཛད་སྒོའི་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་བོད་མའི་དབུ་ཁྲིད ༧སྤྱི་ནོར ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཆེད་དུ་གདན་ཞུ་གནང་བར་སློབ་ཆེན་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་མའི་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་དང་རྒྱ་རིགས་མཁས་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་དཔོན་རིགས་ལ་འབྲེལ་གཏུག་བརྒྱུད་ཛ་དྲག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་སློབ་ཆེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དེར་འགོག་རྒོལ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དབྱིན་ཇི་ཌུར་ཧམ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན(Durham University)གྱི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མས་ས་གནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་སློབ་ཆེན་དེའི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱུར་འགོག་ཐབས་ཐེངས་གཅིག་མིན་གཉིས་མིན་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རེད།
ཨ་མེ་རི་ཀའི་མེ་རི་ལནྡི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྐད་ཆ་རེ་རེ་ནི། ཕྱི་རྒྱལ་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མའི “མི་ཕྱེད་རྒྱལ་གཅེས་ནུས་ཤུགས” ལ་ཕྱོགས་པའི་འབྲས་བུ་རེད། པེ་ཅིང་དེང་གཞུང་ལ་མཚོན་ན། ལམ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་མ་ཚད་ལས་སླ་བོས་མེད་བརླག་ཏུ་གཏོང་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཞི་ཅིན་ཕེང་དུས་རབས་སུ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་འགྲོ་མཁན་སློབ་མའི་གྲངས་ཀ་ངེས་ཅན་ཞིག་འཕར་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། ཕྱི་རྒྱལ་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་དེ་ཚོའི་བསམ་བློ་མཁྲེགས་པོ་རྡོ་རུ་གྱུར་ནས་རང་དབང་དམངས་གཙོའི་ཆབ་ཀྱིས་ག་ཚོད་བཀྲུས་ཀྱང་སིམ་རྒྱུ་མེད་པར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ལ་ཉན་འཇོག་གི་བཟོད་པ་སྔོན་ཆད་ལས་ཀྱང་ཇེ་ཞན་ཇེ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་ཚོའི་རྣམ་འགྱུར་རེ་རེའི་རྒྱབ་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གྲིབ་གཟིགས་ཡོད་ལ། དཔེར་ན། ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གི་དོན་རྐྱེན་དེ་བྱུང་མ་ཐག རྒྱ་ནག་ཕྱི་ནང་གི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁ་རྡུང་བཏང་བས་མ་ཚད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྨྱན་བྱད་ཁག་ཀྱང་ཁ་རྡུང་གི་དཔུང་ཁག་དེའི་ནང་ཞུགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ༼ གོ་ལའི་དུས་བབ༽ ཟེར་བས། ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱིས་ཨ་རིའི་མེ་རི་ལནྡི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དང་དེ་མིན་པའི་ཨ་རིའི་སློབ་ཆེན་ཁག་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མའི་ཁོང་ཁྲོ་བསླངས་ཡོད་ལ། རྒྱ་ཁབ་ཕྱི་རུ་ཐོན་དུས་རྒྱལ་ཁབ་ཧྲིལ་བོའི་འཐུས་ཚབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། སྒྲུབ་འོས་ལ་སྒྲུབ་ཀྱང་དགོས་པ་ཞིག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་དངོས་ལ་བརྟེན་ནས་མེས་རྒྱལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་ལས། ནམ་རྒྱུན་ཁེངས་ར་རྐྱང་རྐྱང་བྱས་ཚེ། སེམས་ངན་ཁོག་བཅངས་ཀྱི་མི་དག་གི་ལག་ཆ་རུ་གྱུར་མི་སྲིད་པ་མིན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁའ་དབུགས་དྭངས་གཙང་རེད་ཟེར་མཁན་དེའི་རིགས་གསང་མྱུལ་བར་གྱུར་སྲིད་པ་རེད་ཞེས་ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། དེ་མིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ལོའུ་ཁང་ཟེར་བས་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་བཤད་སྟངས་གཞན་ཞིག་གིས་བཤད་ཀྱང་། དོན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གཅེས་སྲུང་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ནས་ཚིག་ཟུར་དུ་ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན།
ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཤད་ན། སྣང་ཚུལ་དེ་ནི་མགོ་འཐོམ་དགོས་པའི་གནས་ཡིན། ད་དུང་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཐར་ཐུབ་མེད་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་དེ་དག་གིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་ནས། མ་གཞི་ལྟར་ན་རྒྱ་ནག་གི་ག་ས་གང་དུ་ཚད་ཐིག་བཞག་པའི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ལས་ཐར་ནས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་འདྲ་མཉམ་གྱི་སློབ་གྲྭའི་དྭངས་ཤིང་གཙང་བའི་མཁའ་དབུགས་ལ་རོལ་བསམ་ཡོད་རྒྱུ་རེད། །
ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན། ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ཡུལ་གྲྭར་མ་སླེབས་གོང་དུ་ལོ་དུ་མའི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སློབ་གསོ་མྱངས་པ་མ་ཟད། སློབ་སྦྱོང་ཐད་ནས་ཐེག་དཀའ་བའི་གནོན་ཤུགས་ཁུར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ག་ས་གང་དུ་ཡོད་པའི་ལྟ་རྟོག་ལ་མཉམ་འཇོག་བྱས་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟབས། དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་བ་ལ་ཡ་མཚར་སྐྱེས་དགོས་དོན་ཡང་ཆེར་མེད།
དུས་རབས་ཕྱེད་ལས་ལྷག་པར་ཀླད་པ་འཁྲུད་བརྗེ་སློབ་གསོ་དང་བླུན་སྒྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟབས། རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་ཆགས་མཐའ་དག་ལ་ང་དགའ། རྒྱ་ནག་ལ་དམའ་འབེབས་བརྙས་བཅོས་རིགས་ཐམས་ཅད་ནི་ང་ལ་དམངས་འབེབས་དང་བརྙས་བཅོས་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་སེམས་ཁམས་དེ་ནད་གཞི་ཞིག་ཡིན་ལ། མ་མཐའ་ཡང་སེམས་ཁམས་ནད་པའི་རིགས་ཡིན།
དེ་སྔ་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་བླུན་པོའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དེ་ནམ་ཡང་ཡིན་རྣོ་ཚོར་ངང་གནས་ཡོད་ཅེས་པ་ནང་བཞིན། རྒྱ་ནག་ཏུ་བླུན་པོའི་དབང་རྩ་ཧ་ཅང་ཉམས་ཞན་ཡིན་ལ། བརྙས་བཅོས་ཐེབས་ཆོག་ཆོག་ཅིག་ཡིན་ཞེས་ལབ་ན་ཆོག དེ་ནི་སྟོབས་ཆེན་ལས་ལྡོག་པའི་ཉམས་ཞན་དང་རང་མཐོང་རང་གཅོག་གི་སེམས་ཁམས་འབའ་ཞིག་ཡིན། མི་གཞན་གྱི་མི་ཡག་མི་ཉན་མི་བཟང་གི་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་འགྲོ་ས་མེད་པས། དེ་ནི་ཉམས་ཞན་གྱི་སེམས་ཁམས་མིན་ན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ།
སྤྱི་བཏང་སློབ་ཆེན་མཐར་ཕྱིན་མཛད་སྒོའི་སྟེང་གི་གཏམ་བཤད་ཅིག་ནི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་རིགས་ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གི་གཏམ་བཤད་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ཞིག་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་གྱུར་བ་རེད་དམ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་དེ་ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གི་གཏམ་བཤད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་མིན་ལ། འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཚོར་སྣང་གིས་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཕལ་བ་ཞིག་གལ་ཆེན་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། གནས་ཚུལ་དེའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཏང་འཛིན་ནན་མོ་བྱས་འདུག ལྟོས་དང་། ཡཱང་ཧྲུའུ་ཕེང་གི་གཏམ་བཤད་དེའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་དམངས་གཉི་ཀས་མཁའ་དབུགས་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་གླེང་གིན་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་རྩ་བ་བཞག་ནས་ཡལ་གར་འཇུས་ཡོད་པ་གསལ་བོ་ཤེས་ཐུབ།


text:
ཚོགས་གཙོ་རྩེ་ཞིག་ཚང་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཟླ་བ་མཆོག་གི་གསུང་བཤད།
[ཟླ་ཚེས། 2017-12-15 10:13:23][རྩོམ་པ་པོ། རྩེ་ཞིག་ཚང་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཟླ་བ།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ཚོགས་འདུ་སྐབས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་༧རྩེ་ཞིག་ཚང་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཟླ་བ་མཆོག་གི་གསུང་བཤད།
ཞང་བོད་ཤེས་རིག་བསྐྱར་དར་གྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་གདོང་གིས་བསུ་བ་ནི།
བོད་མེས་པོའི་རིག་གཞུང་ལ་ལྷག་བསམ་གྱི་རླབས་ཤུགས་སྣོན་པའི་ མཚོན་རྟགས་སུ་བཟུང་ཆོག
ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ནས་ཕེབས་པའི་བླ་མ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པ། མཁན་པོ་དང་མཁན་མོ། གསང་སྔགས་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡེ་ཚོགས། དེས་མ་ཚད་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བློ་དཀར་སེམས་དཀར་འཆང་ཞིང་། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་དར་སྤེལ་ལ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གནང་མཁན་གྱི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སོགས་གཡུང་དྲུང་སྤུན་གྲོགས་རྣམ་པ།
དེ་རིང་ང་ཚོས་འདི་ནས། གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས་རྒྱུ་རེད། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་བརྗོད་བྱའམ། ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་འབབ་ས་གཙོ་བོའི་ཆ་ནས་ཡིན་ན། འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་གཙོས་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་བབ་ལ་ཡར་ཐོན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དཔལ་ཡོན་གྱི་རླབས་ཤུགས་སྣོན་ཆེད་དུ། གངས་ལྗོངས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཕ་མྱེས་ཡང་མེས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་ངོ་བོ་དང་གཞི་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཞིང་སྦྲེལ་ནས་ཡོང་པའི། གངས་ཅན་བོད་པ་ཚང་གི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ནོར་བུ་རྩ་ཆེན་ཏེ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་དང་། དེ་འབྲེལ་ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གི་དགོངས་དོན་གལ་ཆེན་རྣམས་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་བསྟུན་ནས། ཅི་ལྟར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། དར་སྤེལ་གཏོང་སྟངས་སྐོར་གཞི་རྩའི་ནང་དོན་དུ་འཛིན་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དོན་དེར་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཡོང་བའི་དཔེ་ལྟར་དུ། རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་། ཐབས་ནུས་གལ་ཆེན་འདོན་པའི་དོན་གནད་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྗེས་མའི་ལས་གཞི་ཁག་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པར། ང་ཚོ་ཚང་མ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ནས། བསྟན་དོན་ལ་མཐུན་ལམ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་པ་དང་། ལས་དབང་གཅིག་པའི་གོམ་པ་མཉམ་སྤོ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། རང་རང་གི་བག་ལ་ཉལ་བའི་ནུས་སྟོབས་གང་ཡོད་སྔོག་འདོན་བྱ་ཆེད་ཕེབས་པ་ནི། རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ན་ཧ་ཅང་གསལ་བ་ལྟར་རེད།
གཅིག མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་ལོ་གཅིག་གི་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་བསྡོམས།
ཞིང་ལྗོངས་ལྔའམ། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོད་པའི་དགོན་སྡེ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་དང་། དེར་འབྲེལ་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་མཚན་གཞི་འགངས་ཆེན་ཏེ། ཆོལ་གསུམ་སྤྱིའི་བོན་པོ་ཡོངས་ལ་དབང་བའི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པ་འཚོགས་ཐུབ་པ་འདི་ནི། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཀྱི་བྱ་བཞག་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་མཆོངས་བསྐྱོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་བཟང་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། འདས་པའི་ལོ་གཅིག་གི་དུས་ཚོད་ནང་། སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་གཤེན་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་དབུར་བཞུགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་པ་དང་། གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་མཁན་ཆེན་གཙོས་པའི་བློ་འདྲི་མི་སྣའི་སྡེ་ཁག་གི་ཞིབ་ཕྲའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་འོག གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཤ་རུས་རྡོར་ཐུག་གི་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ལ། དེར་བསྟུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་ཡོད།
དེ་ཡང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་སྟེང་དུ། བསྟན་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ལྷག་གིས་ཆེ་ཞིང་། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུའི་སོ་མཚམས་ནས་བརྒལ་བའི་བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་རིགས་ལ། མཛད་བཟང་སྐུ་དྲིན་ལེགས་མཚོན་གྱི་གཟི་བརྗིད་དཔང་ཡིག་འབུལ་རྒྱུའི་ལས་འཆར་འཇོག་གནང་བྱས་པས་མཚོན། སྐབས་དེར་བསྡོམས་པའི་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་བརྒྱད་བཞག་ཡོད་པ་ལས། གྲོས་ཆོད་ཕལ་ཆེར་དངོས་སུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་གཡས་རུའི་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་བརྒྱའི་བགྲོ་གླེང་བསྡུ་སྟངས་སྐོར་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་གཉིས་མ་འོངས་པའི་ལོ་ཟླའི་ནང་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་ཡང་། ད་ལྟ་སྟ་གོན་གྱི་ལས་རྣམས་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། གང་ལྟར་ལོ་སྔ་མའི་གྲོས་ཆོད་དེ་དག་གི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་མཇུག་སྡོམ་ཇི་འདྲ་ཡིན་པའི་ཚུལ་རྣམས་ནི། ཚོགས་གཙོའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་གྲོས་ཆོད་བྱུང་བ་ལྟར། དྲུང་ཆེ་ལགས་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཚོགས་འདུ་ལ་ལོ་གཅིག་གི་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་འབུལ་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་པ་ལགས་ན། འདིར་ཁོ་བོས་དེ་རིགས་བསྐྱར་དུ་བཟློས་ནས་མང་པོའི་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་མིན་མོད། རང་ཉིད་ཐེ་བའི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཚང་མས། མཛུབ་མོ་ལྔ་བཅངས་ཁུ་ཚུར་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ནུས་ཤུགས་མཉམ་འདོན་དང་། དཀའ་སྡུག་གི་རྔུལ་ཆུ་མང་པོ་ཇི་ལྟར་གདོང་གིས་བསུས་རུང་། དུས་ཚོད་དང་འཇོན་ཐང་། བྱ་བའི་བཀག་རྒྱ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་ཚོད་འཛིན་གྱི་དབང་གིས། གཞེས་ནིང་ལོའི་བྱ་བའི་གྲོས་ཆོད་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཏེ། རང་རེའི་ཚོགས་པར་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོག་མཆན་དཔང་ཡིག་ཐོབ་པ་ལ། གནས་སྐབས་སུ་གང་ལྟར་འབྲས་བུ་ལེགས་པོ་ཞིག་འཁྱོངས་མ་ཐུབ་པས། སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ལྷན་རྒྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཟོད་དགོངས་ལྷུག་སྩོལ་གནང་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཟད་རང་ཉིད་ལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོའི་བཟོ་ལྟ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡོད་པའི་ཆ་ནས། ཁོ་བོས་རང་སྟེང་གི་སྤྱོད་སྒོའི་བོགས་མ་ཐོན་ཞིང། བསམ་བློ་ཕྱོགས་རེ་བའི་དབང་གིས་གནད་ཆེའི་བྱ་བ་འཐུས་ཤོར་དུ་སོང་རིགས་གང་ཡོད་ལ། ལྷན་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། ནོར་འཁྲུལ་ལ་མཛུབ་མོ་གདོང་བཙུགས་བྱས་ཏེ། སློབ་སྟོན་རྨ་ཀླུང་རིང་མོའི་རྒྱུན་ལྟར་འཇོ་བའི་རེ་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གཉིས། སྟོབས་ཤུགས་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བར་འབད་དེ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལས་གཞི་ནི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ བྱ་བ་མཐའ་དག་གི་ལྟེ་བར་འཛིན་རྒྱུ།
རྣམ་པ་ཚོ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གི་དུས་གནས་ལ་ཁ་གཏད་དེ་གླེང་བ་ཡིན་ན། ད་ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་བོན་པོ་ཡོངས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན༣༣པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དགོངས་པ་བོན་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དམུ་རིགས་གཤེན་གྱི་གདུང་འཛིན༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་གཤེན་སྲས་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དགོངས་གཞིར་བཞག་ལྟར། རང་རེའི་ཚོགས་པས་བཞག་པའི་ལོ་སྔོན་མའི་གྲོས་ཆོད་རླབས་སུ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། ཀྲུང་ཧྭའི་བཀའ་བསྟན་ཆེན་མོ་ལས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་མ་དཔེ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འབེབས་གཅིག་གྱུར་བཟོ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་དེ་ཉིད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགོ་བརྩམ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་ལ་བསྟར་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པ་བཅས་རེད། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནི་མི་བུ་ཆུང་ཡང་རིགས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། བོན་པོ་སྤྱིའི་མཐུན་ལམ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་གནང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པར་དབང་ཞིང་། བསྟན་དོན་འཕེལ་རྒྱས་བྱ་བཞག་ལ་དགེ་མཚན་ཆེ་ལ་འགན་འཁྲིའི་འདུ་ཤེས་མཐོར་འདེགས་ཡོང་བ་མཚོན་པའི་རིག་གཞུང་གི་སྟེགས་བུ་དེ་ཡིན་སྟབས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་དོན་མཉམ་གླེང་བྱེད་སའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འདི་བརྒྱུད་ནས། ༧སྐྱབས་རྗེ༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན ༣༣ པ་མཆོག་གི་དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཆེད་སོགས་ལ། ང་ཚོ་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་པ་དང་། ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་ནི་བོན་པོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་རེ་བ་དང་། བཅོས་མིན་བརྩེ་སེམས་ལས་ཐོན་པའི་འབོད་བསྐུལ་ཟབ་མོ་རུ་གོ་དགོས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་བས། སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཡར་བཞེངས་ཏེ། ༧སྐྱབས་རྗེ༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསོལ་འདེབས་དད་པའི་དབྱངས་སུ་གྱེར་བཞིན། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ཕྱག་རྗེས་བླ་མེད་མཆིས་པའི་སྔོན་བྱོན་གྱི་བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་སྤྱི་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་གསར་དུ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་ལྟར་བསྟན་འགྲོའི་སྤྱི་སེམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལྕི་མོ་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་ཀྱང་། དགོས་དབང་གིས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཟབ་མོ་ཞིང་ཁམས་གཞན་ལ་གཏད་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཉན་འཕྲང་རིང་མོའི་ཁྲོད་ན། མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ༧སྐྱབས་རྗེ༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན ༣༣ པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་མྱ་ངན་ཞུ་རྒྱུའི་རེ་བ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན།
མཛའ་ཞིང་བརྩེ་བའི་བཀུར་འོས་ལྷན་རྒྱས་རྣམ་པ། གོང་དུ་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་གང་ཡིན་རུང་འདྲ་བ་སྟེ། བསྟན་པ་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་ལྟེ་བར་བཟུང་ནས་དུས་དང་འཚམས་པའི་ཐག་གཅོད་འགྱོད་མེད་ཅིག་དང་། སྲེག་བཅད་བརྡར་གསུམ་གྱིས་ཐུགས་གྲོས་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བྱ་ཐུབ་ཚེ། བོན་བསྟན་བསྐྱར་དར་གྱི་བྱ་བཞག་བླ་ན་མེད་པའི་ཕུགས་འདུན་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་སྤྱིའི་དར་རྒུད་ཀྱི་ལས་དབང་ལ་དུས་རབས་གསར་བའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བར། སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་ཏུ་ཆགས་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མེད། ང་ཚོས་ཅིས་ཀྱང་མཐོང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་གནས་བབ་ནི། ལོ་རྒྱུས་དཀྱོག་མཚམས་ཀྱི་འགྲན་སློང་གི་འགག་རྩ་གསར་བ་ཞིག་ལ་རྦད་དེ་ཐུག་ཡོད་པས་ན། བསྟན་པའི་གཟི་དཔལ་དང་རིག་གཞུང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ། འདི་ལྟར་རྩིག་རྨིང་འདིང་བའི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་ལས་འཆར་འགངས་ཆེན་ཏེ། བཀའ་འགྱུར་མ་དཔེ་སྒྲིག་ཞུ་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་བཟོ་རྒྱུའི་རྒྱ་ཆེའི་ལས་ཀ་འདི་ཉིད་སྔོན་དཔག་དམིགས་ཚད་ལྟར་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཕྱིར། ང་ཚོ་ཚང་མས་དོན་དེར་མེད་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ནམ། དགོས་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་མཐའ་དག་ཇི་ལྟར་མཁོ་སྤྲོད་དམ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ལ། མི་སྒེར་ལ་ལས་བགོས་འགན་ཁུར་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་ཅིས་ཀྱང་མངོན་འགྱུར་ཡོང་དགོས་པས། ལྷན་རྒྱས་ནས་དེའི་ཐད་རང་རང་གི་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་དང་། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་སྟོབས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པ་བརྒྱུད། ཕན་ཚུན་ལ་བསམ་འཆར་བརྗེ་རེས་དང་། ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་དགོངས་འཆར་གལ་ཆེན་ལྷུག་སྩོལ་གནང་ཞིང་། ལས་ཕྱོད་ཆེ་བའི་གྲོས་ཆོད་ཁ་ཤས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དོན་དེ་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱ་སྟངས་སྐོར་ལ། རང་གི་རེ་བའམ་བསམ་འཆར་འདོན་པའི་ས་བཅད་མ་སྟོང་ཙམ་དུ་དམིགས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭའི་བཀའ་བསྟན་ཆེན་མོ་ལས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་མ་དཔེ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འབེབས་སྐོར་གྱི་གསལ་བཤད། ཅེས་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭའི་བཀའ་བསྟན་ཆེན་མོ་ལས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་མ་དཔེ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འབེབས་ཐད་ཀྱི་སྲོལ་ཡིག ཅེས་པའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་བྱ་བའི་ལས་འགོ་འཛིན་པའི་སྐབས་བསམ་འཆར་ཞུ་བྱེད་ཀྱི་འཆར་ཟིན་དུ་ཕུལ་ཞིང་། སྐབས་དེར་ནང་ཁུལ་ནས་བཟོ་བཅོས་དང་བཅས་གྲོས་ཆོད་བྱུང་ཡོད་ནའང་། ད་དུང་དངོས་སུ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མེད་པས། ཐེངས་འདིར་ཡང་བསྐྱར་དཔྱད་གཞིར་ཕུལ་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཏེ། ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་རིག་སྟོབས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་ཉམས་མྱོང་གང་ཡང་བྲལ་སྟབས། ཁ་གསལ་ཞིབ་མོ་མེད་པ་སོགས་མ་འདང་བ་སྟེ། ཞུས་ཉེས་ཚབས་ཆེན་བྱུང་རིགས་ཀྱི་ཆ་ལ་ལྷན་རྒྱས་ནས་འགྲིག་མིན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་། ཉེས་ཚོགས་ཡོ་བསྲིང་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅངས་ཡོད།
གསུམ། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་ཆེའི་བོན་པོ་ཡོངས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། བརྩེ་སེམས། ཡར་ཐོན་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་གོང་དུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུ།
རྣམ་པ་ཚོ། གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནི་ཞི་བདེ་འཆམ་མཐུན་གྱི་འོད་རླབས་ཆེས་ཆེར་འབར་ཞིང་། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གི་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ཚེ་སྲོག་གི་རིན་ཐང་དུ་འཛིན་པའི་རིག་གཞུང་དར་སྤེལ་གྱི་ཚོགས་པའམ། རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་ཁྲིམས་ལྟར་རང་གིས་རང་ལ་དོ་དམ་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་དང་། དུས་རབས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་ལྟར་རང་ཉིད་འཛུགས་སྐྲུན་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་སློབ་གསོའི་སྒུལ་ཤུགས་སྣོན་པར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བྱེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་རེད་ལ། འདི་ནི་ཞང་བོད་རིག་གཞུང་གི་བསམ་བློའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་བོན་ཡིན་ཞིང་། རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བསྟན་པའི་དགེ་མཚན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་སྔར་སོང་གི་བྱ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཁག་ལས་ར་སྤྲོད་ལེགས་པོར་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གཡུང་དྲུང་བོན་གཡས་རུའི་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་ལོ་ལྔའི་ནང་ཐེངས་གཅིག་རེ་འཚོགས་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་བོན་གྱི་དགེ་རྒན་དང་། སློབ་མ་བསྡུ་བར་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏོན་པ། གཡུང་དྲུང་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གླེང་ལོ་དེབ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས། ཞང་ཞུང་སྨར་ཆེན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་རྩིས་འཁོར་དུ་འཇུག་རྒྱུ་བྱས་པ་མཚོན་དཔེར་བྱས་ཐོག གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ནང་དུ། བསྟན་ལ་སྨན་ཞིང་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་ཁྱོན་བསྡོམས་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་འཇོག་གནང་མཛད་ཡོད་པ་ལས། དེའི་ནང་གི་དོན་ཚན་དགུ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡིན་པ་ལྟར་ན། བསམ་བཞིན་གནས་ལུགས་ལ་རྡོག་བརྫིས་བྱེད་པར་གོམས་པ་དང་། བདེན་དོན་ལ་བསྙོན་འདིང་བར་བྱེད་པའི་སྙིང་རླུང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཅིག་མིན་ཚེ། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་བཙུགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དང་། ཆོད་སེམས་ཡོད་པ། ཕན་རླབས་ཡོད་པ། ཁ་ཕྱོགས་ཡོད་པ། གྲུབ་འབྲས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མི་དགོས།
དུས་བསྟུན་མདུན་སྐྱོད་ལྟར་བསྟན་དོན་མཉམ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་རིག་གཞུང་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཏེ། དཔུང་བ་མཉམ་གཤིབ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་དང་། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་པའི་གོང་བུ། སྤྱི་དོན་ཤུགས་ཀྱིས་འདེགས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་འདི་བཞིན་ཚུགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོར་ཁ་འཐོར་ཉམ་ཆུང་དང་། བག་ཁུམས་སྐྱོ་སྣང་། གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་གི་རྣམ་པར་ཡུན་རིང་དུ་ལུས་ཡོད་པའི་བོན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཐུབ་པར་བྱས་པ་མ་ཟད། དགོན་སྡེ་དང་དགོན་སྡེ་བར་རིག་ལམ་སྤེལ་རེས་བྱ་བའི་འགྲོ་འོང་གི་རྒྱུན་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་ཡོད་ཅིང་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནས་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་མེས་པོའི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱུ་ནོར་རིན་ཐང་བྲལ་བ་སྟེ། ཞང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་གཙུག་ལག་སྲོལ་རྒྱུན་རྩ་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་གནང་བའི་བསྟན་དོན་གྱི་འབྱུང་འགྱུར་ཆེད་དུ། མི་དང་མིའི་བར་ཕན་ཚུན་དོ་སྣང་དང་ཐུགས་ཁུར་གཏིང་ཟབ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་དོན་དཔུང་གིས་འདེགས་དགོས་པའི་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་པར་གཟིགས་རྒྱང་རིང་བ་གནང་བ་དགོས་པའི་སྐུལ་ལྕག་གི་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཐོན་ཞིང་། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོན་པོ་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་བསམ་པའི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེ་རུ་བཏང་དང་གཏོང་བར་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་། གཏན་ནས་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཁྱད་འཕགས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཕན་རླབས་དང་། དགའ་འོས་པའི་བྱས་རྗེས་བརྩེགས་མར་བཞག་དང་འཇོག་བཞིན་པའི་ཚུལ་རྣམས་ནི། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཆེན་མོའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ལམ་ངོགས་རིང་མོ་ན། རྡོ་ལ་རི་མོ་བརྐོས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ་པ་ལྟར་རེད།
ཡིན་ནའང་། ང་ཚོས་གྲུབ་འབྲས་ལ་རྒྱང་བལྟ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྗེས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཁྲོད་ཅིས་ཀྱང་མཉམ་འཇོག་གནང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ། བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མས་གྱེར་བསྟན་སྤྱི་ཡི་བསྟན་ཆུས་ཀྱི་བྱ་བཞག་སྙོམས་སྒྲིག་ཡོང་ཕྱིར། འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཚུགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ལོ་རེ་བཞིན་ཚོགས་འདུའི་ངོ་བོ་སྟོང་བ་སྟོང་རྐྱང་བ་ཞིག་བསྐོང་འཚོགས་བྱས་ཏེ། རྫིག་རྫིག་ངང་གནས་དེར་ཟ་འཐུང་བརྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་ཆེད་ཙམ་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཞིང་། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཧྲིལ་བོ་འཁོར་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཕྱིར། རྒྱུན་ལས་སོ་སོ་ལ་ལས་བགོས་འགན་ཁུར་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་ཅན་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་ཆེད་ཡིན་པ་དང་། དོན་གནད་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། སྤྱིའི་གནས་བབ་ལ་མི་བལྟ་བར་མི་ངོ་རྒྱུ་ངོ་ཆེ་ཆུང་གཙིགས་འཛིན་བྱ་བ་སོགས། ས་ཕྱོགས་ལུང་ཚན་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་ནས། བོན་པོ་ནང་ཁུལ་གྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་མ་ཡིན་པར། བསྟན་པ་སྤྱི་ཡི་གནས་བབ་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལམ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་ལ། ཚང་མས་དོན་དེར་ཧུར་བརྩོན་ཤུགས་ཆེན་བྱ་རྒྱུའི་ལྟ་བ་སྲོག་ཤིང་དུ་འཛིན་རྒྱུའི་ཆེད་ཡིན་པ་ལས། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ལས་གནམ་སྔོན་པོ་གཞན་ཞིག་མེད་མདོག་གིས། སྤྱི་དོན་དང་གནས་ལུགས་ལ་རྡོག་བརྫིས་བྱུང་རྒྱལ་དུ་གཏོང་རྐྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཆེད་མ་ཡིན་པར། སོ་སོའི་འཆར་འགོད་དང་རྣམ་དཔྱོད་འདོན་སྤེལ་བྱས་པའི་འཚོ་བའི་ལག་ལེན་གྱི་ཉམས་མྱོང་བཟང་པོ་དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ། མི་རྣམས་སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པར། དེ་ལ་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ཆེད་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་དང་རྩོད་པ་གཏན་ནས་མེད་དགོས་པ་དེ་རེད།
དངོས་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་གནས་ལུགས་དེ་དག་གིས་ཕྱིར་ན། ང་ཚོས་ལས་དོན་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དུས་ཀྱང་། མང་ཁ་ཉུང་ཉན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ལ་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཐུན་མོང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་པའི་རང་སྟེང་གི་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཡང་། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་རང་འགན་དང་བླངས་ངང་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལས། ཕན་ཚུན་ལ་ཁག་དཀྲི་མཛད་པ་སོགས་བླང་བྱར་འགན་མི་ཁུར་ལ། མིང་སྟོང་གཉེར་བའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་རྣམས་ཅིས་ཀྱང་འགོག་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱི་དོན་མཉམ་སྒྲུབ་ལ་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ་བྱེད་པའི་ཁ་ཕྱོགས་མི་ནོར་བར་འཛིན་ཞིང་། བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྐྱོན་མེད་བདེ་ཐང་ངང་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་སྣེ་ཁྲིད་ལེགས་པོ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ནི། མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་རྣམ་པའི་བླ་ན་མཐོ་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་དང་། འོད་སྣང་གི་གཟི་བརྗིད་རླབས་སུ་ཆེ་བར་ལྷག་འདུག་པ་ལྟར་ཡིན།
འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་མི་སྣ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ནང་བཞིན། བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་སྟེ། བསྟན་བདག་བླ་མ་དང་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་སོགས་ཀྱིས་གཙོར་བྱས་ཐོག གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཧྲག་བསྡུས་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནི། བོན་བསྟན་ཤེས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གནས་བབ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་གསར་བ་ཞིག་ལ་བསྐུལ་འདེད་བྱེད་པར། བོན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་བསམ་བློ་གཅིག་པ་དང་། ཁ་ཕྱོགས་དང་མདུན་ལམ་གཅིག་པ། སྟོབས་ཤུགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ནུས་པ་བཅས་ཡིན་པའི་དཔུང་སྟོབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་དང་། རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་མཚོན་རྟགས། མཐུན་སྒྲིལ་དཔུང་སྒྲིག་གི་མཚོན་རྟགས། འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས། བསྟན་སྤེལ་འགྲོ་ཕན་གྱི་མཚོན་རྟགས། བརྩེ་སེམས་རླབས་རྒྱུན་གྱི་མཚོན་རྟགས། ཡར་ཐོན་བརྩོན་ལེན་གྱི་ལམ་ཆེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་མཚོན་རྟགས་བཅས་ཡིན་པས་ན། ང་ཚོས་ནམ་ཡང་སྤྱི་དོན་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཅིང་། མཐུན་སྒྲིལ་ལ་རང་སྟེང་ནས་ཤུགས་སྣོན་བྱ་བ་དང་། འགན་འཁྲིའི་ཐད་ལ་ཡར་ཐོན་ཡོང་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་རྨང་གཞི་ཡག་པོ་ཞིག་འདིང་ཐུབ་པ་བརྒྱུད་དེ། རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལ་རེ་བའི་འབྲས་བུ་གཡུར་དུ་ཟ་བ་སྨིན་ཞིང་། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གི་མཛེས་སྡུག་འོད་སྣང་མཁའ་རུ་འགྲེམས་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་འདི་ཉིད། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་ལྟ་ཅི། འཛམ་གླིང་ཆོས་རིག་གཙུག་ལག་གི་དཔལ་ཡོན་ཟེར་བརྒྱ་འབར་བའི་གྲས་སུའང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་མདོག་གི་འོད་རླབས་མཁའ་རུ་གཡོ་ཐུབ་པ་དང་། འོད་ཟེར་འབུམ་ལྡན་གྱི་མཛད་བཟང་གི་དུས་རབས་གསར་བ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཐུབ་པར་སྙིང་ནས་སྨོན་པ་ཡིན།
མཇུག་ཏུ་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཞིང་། བཞེད་རྒུ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། བསྟན་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་རྣམ་ཀུན་མཁའ་རུ་རྩེན་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་ཞུ། ཚང་མས་གསན་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
༢༠༡༧ལོའི་ཟླ༡༢ཚེས༧ཉིན།


text:
༅༅།། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་སུ་འགོད་ཆེད་མཛད་པ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་བཞེས་ཤིང༌། དེའི་ནང་ནས་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར། ༡༽ དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཕོ་བའི་མཛད་པ་དང༌། ༢༽ ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་བཞུགས་པའི་མཛད་པ། ༣༽ སྐུ་བལྟམས་པའི་མཛད་པ། ༤༽ གཞོན་ནུའི་རོལ་རྩེད་མཛད་པའི་མཛད་པ། ༥༽ བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱིས་རོལ་བའི་མཛད་པ། ༦༽ རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཛད་པ། ༧༽ ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་མཛད་པ། ༨༽ བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་གཤེགས་པའི་མཛད་པ། ༩༽ བདུད་བརྟུལ་བའི་མཛད་པ། ༡༠༽ སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་ ༡༡༽ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མཛད་པ། ༡༢༽ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་བཅས་༼ཞིབ་ཕྲ་འདིར་བཀོད་ན་ཡིག་ཚོགས་མང་བས་མདོ་མཛངས་བླུན་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ། བསྟན་འགྱུར་ནང་བཞུགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་པ་དེ་ཆ་ཚང་རྩོམ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།༽མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་བཞེས་པའི་ནང་ཚན། སྐུ་བལྟམས་པའི་མཛད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཛད་པ། སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་བཅས་བཞི་ནི་ས་ག་ཟླ་བའི་ནང་འཁེལ་བས་ཟླ་བ་འདི་རང་ཅག་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་བ་འདིའི་རིང་བོད་མི་ཚོས་དམར་ཟས་སྤོང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྲོག་གླུ་བྱེད་པ། ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་བ། ཕྱག་འཚལ་མཆོད་འབུལ་སོགས་རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་ནང་ནས་ཚེས་ ༡༥ དང་ ༣༠ གཉིས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་རྣམ་དཀར་དགེ་སྦྱོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུ་སྲོལ་ཡོད། ཟླ་བ་འདིའི་རིང་དམིགས་བསལ་བོད་ཀྱི་རི་ཁྲོད་ཁག་དང༌། འབྱོར་ལྡན་མི་དྲག་ཁག་གི་སྒེར་ཤག་སོགས་ལ་སྙུང་གནས་སུ་གནས་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད།
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྭཱི་ད་ཤ་ཀཱ་ར་ནཱ་མ་ན་ཡ་(༢)སྟོ་ཏྲཾ། བོད་སྐད་དུ༑ མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསྟོད་པ(༣)། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་མཛད་ཅིང་། །དུས་འདིར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་འགྲོ་བ་ཡི། །མགོན་གྱུར་ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་བསྟོད་པར་བགྱི། །ལྷ་རྣམས་འདུལ་མཛད་འདུལ་བའི་དུས་མཁྱེན་ནས། །ལྷ་ལས་བབས་ནས་གླང་ཆེན་ལྟར་གཤེགས་ཏེ༑ །རིགས་ལ་གཟིགས་ནས་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི། །ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཟླ་བ་བཅུ་རྫོགས་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་ནི། །བཀྲ་ཤིས་ལུམྦིའི་(༤)ཚལ་དུ་བལྟམས་པའི་ཚེ། །ཚངས་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཏུད་མཚན་མཆོག་ནི། །བྱང་ཆུབ་རིགས་སུ་ངེས་ལ་(༥)ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཞོན་ནུ་སྟོབས་ལྡན་མི་ཡི་(༦)སེང་གེ་དེས༑ །ཨཾ་ག་(༧)མ་ག་དྷཱར་(༨)ནི་སྒྱུ་རྩལ་བསྟན། །སྐྱེ་བོ་དྲེགས་པ་ཅན་རྣམས་ཚར་བཅད་ནས། །འགྲན་ཟླ་མེད་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང་། །ཁ་ན་(༩)མ་ཐོ་སྤང་ཕྱིར་བཙུན་མོ་ཡི། །འཁོར་དང་ལྡན་མཛད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༑ །འཁོར་བའི་བྱ་བ་སྙིང་པོ་མེད་གཟིགས་ནས། །ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ་མཁའ་ལ་གཤེགས་ནས་ཀྱང་། །མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་དྲུང་དུ་ཉིད་ལ་ཉིད། །རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བརྩོན་པས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་དགོངས་ནས་ནི། །ནཻ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་ལོ་དྲུག་ཏུ། །དཀའ་བ་སྤྱད་མཛད་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཕྱིན་ནས༑ །བསམ་གཏན་མཆོག་བརྙེས་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐོག་མ་མེད་ནས་འབད་པ་དོན་ཡོད་ཕྱིར། །མ་ག་དྷཱ་(༡༠)ཡི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་མི་གཡོ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས། །བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་མྱུར་དུ་གཟིགས་ནས་ནི། །བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་(༡༡)ལ་སོགས་གནས་མཆོག་ཏུ༑ །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འགོད་མཛད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་ངན་པ་ཚར་བཅད་ནས། །མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲུག་དང་ལྷས་བྱིན་སོགས། །འཁོར་(༡༢)མོ་འཇིག་གི་ཡུལ་དུ་བདུད་རྣམས་བཏུལ(༡༣)། །ཐུབ་པ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་མཛད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྲིད་པ་གསུམ་ན་དཔེ་མེད་ཡོན་ཏན་གྱིས། །མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན། །ལྷ་མི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་(༡༤)རབ་མཆོད་པ། །བསྟན་པ་རྒྱས་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་མྱུར་དུ་བསྐུལ་བྱའི་ཕྱིར། །རྩྭ་མཆོག་གྲོང་གི་ས་གཞི་གཙང་མ་རུ༑ །འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བཤིག་(༡༥)ནས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་འཇིག་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །མ་འོངས་སེམས་ཅ ན་བསོད་ནམས་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རིང་བསྲེལ་མང་སྤྲུལ་ནས། །ཆ་བརྒྱད་སྐུ་གདུང་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་གྱི། །མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་མདོ་ཙམ་བསྟོད༌པ་ཡིས(༡༦)། །དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་། །བདེ་གཤེགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་དང་མཚུངས་པར་ཤོག །མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན༌ཆེན་པོ་འཕགས་པ་(༡༧) ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།
བསྡུར་མཆན།
(༡ )མཚན་བྱང་འདི་《པེ་》《སྣར་》ལྟར་བཀོད། (༢)《སྣར་》ཡཱ། (༣)《པེ་》《སྣར་》+ཞེས་བྱ་བ། (༤)《སྣར་》ལུམ་བིའི།(༥)《པེ་》《སྣར་》མཛད།(༦)《པེ་》《སྣར་》ཡིས།(༧)《སྣར་》ཨངྒ།(༨) 《པེ་》《སྣར་》དྷར། (༩)《པེ་》ནས། (༡༠)《པེ་》《སྣར་》དྷ།(༡༡)《པེ་》《སྣར་》བ་ར་ཎཱ་སེ། (༡༢)《པེ་》《སྣར་》ཁོར། (༡༣)《པེ་》བཏུད།(༡༤)《སྣར་》གྱི། (༡༥)《པེ་》བཤིགས། (༡༦)《པེ་》《སྣར་》བ་ཡི། (༡༧)《པེ་》《སྣར་》-ཆེན་པོ་འཕགས་པ།


text:
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་མཆོག་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
སྤེལ་དུས 2018-05-17
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། རྡོ་རྗེས་བསྒྲིགས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས(祁顺来)མཆོག་ནི1941ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཧུའུ་ཀྲུའུ་རྫོང་དུ་སྐྱེས། 1964ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། ལོ་ངོ40ལྷག་གི་རིང་ལ་མི་རིགས་སློབ་གསོའི་བྱ་བ་བསྒྲུབས། གཙོ་བོ ༼ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག ༽ དང་ ༼ ཚད་མ་རིག་པ ༽ བཅས་ཀྱི་སློབ་ཚན་འཆད་ཁྲིད་གནང་བ་ཡིན། རིག་གཞུང་ཆེད་རྩོམ་ཐད་ནས ༼ བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་གནད་དོན་འགའ ༽ དང་ ༼ བོད་ཀྱི་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚད་མ་རིག་པ ༽ ༼ བོད་ཡུལ་དུ་ཚད་མ་རིག་པ་སྤེལ་ཚུལ ༽ བཅས་དཔྱད་རྩོམ40ལྷག་སྤེལ། སྒྲིག་འགྲེལ་བྱས་ཏེ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་ལ ༼ གངས་ལྗོངས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གསེར་གྱི་སྦྲམ་བུ ༽(སྟོད་ཆ་བར་ཆ་སྨད་ཆ)དེབ་གསུམ་ཡོད། དཔེ་ཆ་འདི་རྒྱལ་ནང་གི་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གང་མང་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག་སློབ་ཚན་གྱི་ཁྲིད་གཞིར་བདམས་ཡོད། 1969ལོར་དཔེ་ཆ་འདིར་ནུབ་བྱང་དང་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་(ཁུལ)དགུའི་སློབ་གསོའི་དཔེ་དེབ་ཕུལ་བྱུང་ཅན་གྱི་བྱ་དགའ་ཨང་གཉིས་པ་ཐོབ།1993ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་ཡིག་ཕུལ་བྱུང་དཔེ་དེབ(དཔེ་རྙིང་རིགས)ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་ཐོབ། སློབ་གཞིར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི ༼ ཚད་མ་རིག་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་གཞུང་རྒྱ་མཚོའི་འཇུག་ངོགས ༽ (བོད་ཡིག)ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་འདིར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཕུལ་བྱུང་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཕུལ་བྱུང་སློབ་གཞིའི(བོད་ཡིག)བྱ་དགའ་ཨང་གཉིས་པ་ཐོབ། དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་རིག་གཞུང་ཆེད་རྩོམ ༼ བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་རྣམ་བཤད ༽(རྒྱ་ཡིག)ཅེས་པའི་དཔེ་ཆ་འདི2007ལོར་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ཧྲུའུ་ཡི་སྐབས་དང་པོའི་བརྒྱ་ཅན་གསུམ་གྱི་གསར་རྩོམ་དཔེ་དེབ་དཔེ་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་ནང་བདམས། ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞི ༼ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གསར་བཟོ་དང་ལག་ལེན ༽ ཞེས་པར་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱིར་བཏང་བའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཕུལ་བྱུང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་ཐོབ། ད་ལྟ་ཁོང་ཉིད་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་ཚད་མ་རིག་པའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་པའི་དབུ་བཞུགས་སློབ་དཔོན། སྲིད་གཞུང་གི་དམིགས་བསལ་ཕོགས་སྣོན་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་ཡིན།