text:
ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་བརྩེ་གཟིགས་གནང་ཚུལ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་སྟག་སྟེ། སྤྱི་ལོ1938ལོའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་གསུམ་ལ་ཡུལ་མདོ་ཁམས་སྨད་ཀྱི་ཆར་གཏོགས། དེང་དུས་ཀྱི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ཤར་ས་ཁུལ་ཞོང་ཧྭ་རྫོང་བིས་མདོ་ཡུལ་ཚོའི་དཔོན་ཚང་ཞེས་པར། ཡབ་ཆེན་གུར་མགོན་ཚེ་བརྟན་དང་། ཡུམ་ཆེན་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྔོན་བྱོན་ཡབ་མྱེས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་འདི་དག གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་དད་གུས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། ཕུག་གི་ལྷ་གསོལ་བ་དང་། སྒོ་ཁའི་འདྲེ་འདུལ་བའི་རུས་དཔོན་ལ་བོན་པོའི་སྔགས་འཆང་བསྟེན་པའི་སྲོལ་ཆགས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དཔོན་ཚང་འདིའི་རུས་དཔོན་ལ། རྩེ་ཞིག་སྟོང་ཉིད་བྱ་འཕུར་གྱི་བླ་རབས་བཅུ་བདུན་པ་བསོད་ནམས་གཡུང་དྲུང་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ཐུགས་བཀོད་བཞིན་དུ། ཡུལ་དེ་གའི་མར་ནང་(མར་ནང་ཟེར་བ་ནི་རེབ་གོང་ཡུལ་གྱི་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་ལ། རེབ་གོང་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་ལྟེ་བར་བཟུང་བའི་ཡར་ནང་དང་མར་ནང་གཉིས་ལས། ཡར་ནང་ནི་རེབ་གོང་རྫོང་གི་འཕྲང་ཡར་ནང་ལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ལ། མར་ནང་ནི་དེང་གི་ཞོང་ཧྭ་རྫོང་གི་བིས་མདོ་ས་ཆར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་སྟབས། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡར་ནང་བོན་སྡེ་གསུམ་ཞེས་པ་བོན་བརྒྱ། མག་གསར། ལྡོང་ངེས་གསུམ་དང་། མར་ནང་བོན་སྡེ་ཁ་གསུམ་ནི། བ་ལུང་། ལྷོ་རན། བོན་ཚང་མ་གསུམ་དུ་འབོད་སྲོལ་ཡོད།)བོན་ཚང་མའི་སྔགས་འཆང་ཚེ་མཁར་ཞེས་པ་རུས་དཔོན་དུ་བསྟེན། རིག་འཛིན་ཁོང་ནི་མཐུ་ནུས་དྲོད་རྟགས་རྫོགས་པས། ཟན་གྱི་གཏོར་མ་རང་འབར་ནུས་པའི་སྔགས་འཆང་མཐུ་སྟོབས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དཔོན་ཚང་ཁྱིམ་གཞིས་འདི་ལ་སྐབས་དེར་རིགས་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པར་གྱུར་བས། སྲུང་བ་ཁོ་ནས་རྔོ་མི་ཐོགས་པར་སྙམ་ནས། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་འཛུགས་པར་དཔོན་པོ་དང་ཐུགས་གྲོས་གནང་སྟེ། རེབ་གོང་བོན་མང་གི་སྔགས་འཆང་ནུས་ལྡན་པ་འགའ་རེ་གདན་དྲངས། རུས་དཔོན་གྱི་རྩ་བླ་རྩེ་ཞིག་སྟོང་ཉིད་བྱ་འཕུར་བསོད་ནམས་གཡུང་དྲུང་དབང་རྒྱལ་མཆོག་དང་། སྡོང་སྐམ་དཔོན་པོ་བྱམས་པ་ཐར་གཉིས་སྒྲུབ་དཔོན་གྱིས་ཏེ། སྐུ་རིམ་རྣམ་བཞི་དང་སྲུང་ཟློག་ཚད་ལྡན། ལས་ཀྱི་ཁ་ཚར་འགྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ། བོན་མང་རྒྱལ་བོ་ངོ་མོའི་སྔགས་འཆང་འབྲུག་འབུམ་གྱི་མཚན་ལམ་དུ། དཔོན་ཚང་གི་གཞིས་ཀ་ལ་གཡུ་འབྲུག་ཆེན་པོ་གཉིས་བབས་ནས་ཕྱིར་འཕུར་གྲབས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། འབྲུག་གཅིག་ལྡིར་སྒྲ་ཆེན་པོ་གནམ་ས་འགེངས་པ་ཞིག་གྲགས་ནས། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་དང་། འབྲུག་གཅིག་སྒྲ་ཅི་ཡང་མ་འབྱིན་པར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཕུར་བའི་རྨི་ལྟས་ཤར་བ་ལས། ཕྱིས་སུ་པཎ་ཆེན་སྐུ་སྤུན་རྣམ་གཉིས་རིམ་པར་འཁྲུངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཤར་ཚུལ་ཡང་། ཟོལ་མེད་རྒན་པའི་ངག་ལས་བཤད་རྒྱུན་ཡོད།
རྒྱུ་མཚན་དེའི་དབང་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག མཚོ་སྔོན་དུ་ཕེབས་ཐེངས་རེ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཞིས་ཀྱི་རུས་དཔོན་གྱི་བླ་མ་རྩེ་ཞིག་སྟོང་ཉིད་བྱ་འཕུར་གྱི་གདུང་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་ཚང་ལ། སྔ་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་གོས་ཆེན་སེར་པོའི་ན་བཟའ་དང་། ཕྲུག་ཐེར་བཟོ་མདངས་གཉིས། ཇ་བག་གསོལ་རེས་བཅས་སྐྱེས་སུ་གནང་བ་ནི། རྒྱལ་གྱིས་སྐུ་གཤེན་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལགས་པས། བོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ལ་གདེང་འཇོག་དང་། རྩིས་མཐོང་གི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་དན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ། དེ་མིན་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་། སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ཡང་། བོན་གྱི་རྩ་བའི་གདུང་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞིའམ་དྲུག་ཏུ་བརྩི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔལ་ལྡན་བྲུ་ཚང་དང་། དབང་ལྡན་ཞུ་ཚང་། མཁས་པ་རྨེའུ་ཚང་། གྲུབ་ཐོབ་སྤ་ཚང་། དམུ་རིགས་གཤེན་ཚང་། དམ་པ་ཁྱུང་གི་རྒྱུད་པ་བཅས་སུ་བགྲང་བའི་ཡ་གྱལ། དཔལ་ལྡན་བྲུ་ཡི་གདན་སར་འཁྲུངས་པ་དང་། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཁྲོད་ན། གཡུང་དྲུང་བོན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་ཟབ་ལྡན་པའི་རིས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་འགའ་ཤས་ཡང་འཁྲུངས་མྱོང་།
གཅིག
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ཉིད་སྤྱི་ལོ1980ལོར། ཐོག་དང་པོར་བོད་ཁུལ་དུ་ཕེབས་གཟིགས་སུ་བྱོན་པའི་སྐབས་སུ། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕྱག་དབང་དྲོད་མོ་གནང་སྟེ། ཞི་བདེ་དང་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྐོར་ནས་ཞལ་གསུང་དྲི་མེད་བསྩལ་བ་དང་། མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ཆོས་སྦྱིན་ཟད་མེད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཅི་འདོད་ཆར་དུ་བསྙིལ། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་སྔོན་རེབ་གོང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སྐབས། བན་བོན་སྔགས་གསུམ་གྱིས་སེར་ཕྲེང་གི་བཀོད་པ་གྱ་ནོམ་གྱིས་མདུན་བསུས་ནས། རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་མཉེས་བྱུང་། སྐབས་དེར་བོན་གཤེན་རྣམས་ལ་རོང་བོ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཉེ་འཁོར་ན་ཚོགས་ཁང་ལེགས་པོ་ཞིག་མེད་ན་ཡང་། རོང་པོ་སྡེ་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་སུ་གྱུར་བ་ཐེ་བུའི་གྲོང་ཚོ་རུ། བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཚང་གི་འཁྲུངས་གཞིས་གཡར་གནང་མཛད་དེ། ཡི་དམ་ཀུན་བཟང་རྒྱལ་འདུས་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་གྱི་ཞལ་ཕྱེས་པས། དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གི་ཞལ་བཀོད་ལྟར། ཚོགས་མང་ཇ། འགྱེད་ཕྱག་གཏོང་རྒྱ་ཆེན་མཛད་པ་དང་། རེབ་གོང་བོན་མང་ལ། སྤྱི་ནས་ཆོས་སྒོ་འབྱེད་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་བོན་དགོན་ཁག་ལ་བདག་གཉེར་ལེགས་པོ་གྱིས་ལ། བོན་གྱི་རབ་བྱུང་བའི་དགོན་སྡེ་ཞིག་གིས་གཞི་བཟུང་། གྲྭ་བ་མང་བས་མི་གཙོ་རྣམ་དག་གཙོ་ཆེ་བས། ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་གི་སྡེ་ཞིག་ཚུགས་ན་ལེགས་ཞེས་ཞལ་དབྱུང་བསྩལ་ཏེ། མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་དང་། དམངས་སྒོར་སྟོང་ཕྲག་གཅིག སྲུང་མདུད་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅས་གནང་སྟེ། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་བརྒྱུད་དེ་བོན་བརྒྱ་དགོན་པ་བསྐྱར་དུ་བཞེངས་དགོས་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ཉིད་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕེབས་ནས། མང་ཚོགས་ལ་ཕྱག་དབང་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་། རྗེ་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེ་ཚང་དང་། སེ་བརྒྱའི་སྔགས་འཆང་རིག་གྲོལ་རྣམ་གཉིས། རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གི་གམ་དུ་བཅར་ནས། ཁྲི་ཀ་རྫོང་གི་སེ་བརྒྱ་བོན་མང་དང་། ཁྱུང་མོ་དགོན། སྟོང་ཆེ་བོན་མང་། གསེར་ཆེན་རྫོང་ནས་རྐ་སར་བོན་མང་། བ་ཡན་རྫོང་ནས་དོ་ཞི་བོན་མང་། ཀན་སུའུ་ནས་རྩེ་ཞིག་དགོན་པ་སོགས་ལ། ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་དགོས་པའི་སྙན་ཞུ་དང་ཡི་གེ་ཕུལ་བ་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ངང་ནས་ཞལ་བཞེས་གནང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ལ་སྐུ་མི་ཕངས་པའི་དཔེ་ལྟར། རེ་ཞུ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྙོམས་སུ་མ་བཞག་པར། དུས་འགྱངས་དང་ཕྱི་བཤོལ་མེད་པར། བོན་རྩ་སོ་སོའི་ཆོས་སྒོ་ཆེས་ཐོག་མའི་གྲས་སུ་བཞག་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེས་པ་ཡང་། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྐུ་དྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན།
དེའི་རྗེས་གཞིས་ཀ་རྩེ་རུ་དམུ་རིགས་གཤེན་གྱི་གདུང་འཛིན། གཤེན་སྲས་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་མཆོག་གི་གཞིས་ཁྱིམ་དུ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཞབས་སེན་ཉེ་བར་འཁོད་དེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདུང་རབས་ཟམ་མ་ཆད་པའི། རུས་རྒྱུད་རྩ་ཆེ་བར་དགོངས་ནས། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་ཐད་ལ། ཐུགས་ནང་གཤིན་པོའི་བཀའ་གྲོས་གནང་། མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ། གཤེན་གྱི་གདན་ས་གཙོ་བྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ། བདག་གཉེར་བྱེད་སྟངས་དང་། དོ་དམ་ལམ་ལུགས། གཏན་འཇགས་གནང་ཐབས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཐུགས་རིས་བཏོན་པ་མ་ཟད། གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་རྣམ་པར་བསྐུལ་མ་བཏང་སྟེ། གཤེན་སྲས་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་མཆོག་གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་དུ་བསྐོ་བཞག་མཛད། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་གཞོན་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་བྱ་བའི་མཛུབ་སྟོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན། སློབ་གླིང་དེ་གའི་གདན་ཞུའི་ཞིབ་འཇུག་པ་རུ་བསྐྱེད་བསྲིང་བྱས། སྤྱི་ལོ1985ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་བའི་ནང་། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་གཙོ་ལྷན་འཁོར་དང་བཅས་པ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྩ་བའི་གྲྭ་ས་ཡ་བཞི་རུ་གྲགས་པ་ནི། གཡས་རུ་དབེན་ས་ཁ་དང་། བཀྲ་ཤིས་སྨན་རི། གཡས་རུ་མཁར་སྣ། རུ་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་དང་བཞི་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་བ། ད་ལྟའི་རྣམ་གླིང་རྫོང་རུ་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་། སྐབས་དེར་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཉམས་གསོའི་ཐད་ལ་ཆ་རྐྱེན་ཞན་སྟབས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་ཆུང་བས། རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ཡང་རས་ཀྱི་གུར་ཆུང་ཞིག་ཏུ་བཞུགས་ནས། དགོན་འདིའི་དཔོན་སློབ་ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས་དང་། དགེ་སློང་ཤེས་རབ་བསྟན་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ། ཁྱོད་ཚོ་དཀའ་སྡུག་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་འཕྲད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་དཔའ་ཞུམ་མི་ཉན། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད། ཐོས་བསམ་དང་སློབ་གཉེར་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། བསྙེན་སྒྲུབ་དང་སྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། རང་བསྟན་རང་གིས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་། རང་མི་རིགས་ལ་ཕན་པའི་དམངས་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དགོས་ཞེས་པའི་ཐུགས་རིས་བཏོན་པ་དང་། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བའི་པད་ལྷམ་ཆ་གཅིག་གནང་སྟེ། འདིའི་བདག་པོ་ནི་ཁྱོད་ཚོ་ཡིན། བདག་གཉེར་དང་དོ་དམ་གྱིས་གསུངས་ནས་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བ་མ་ཟད། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་ལྗགས་ལུང་དང་ཕྱག་དབང་བསྩལ། རྗེས་སོར་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ། གཡུང་དྲུང་གླིང་བསྐྱར་གསོའི་དོན་དུ་རོགས་རམ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་བར་བརྟེན། སྔ་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་གདན་ས་གཡུང་དྲུང་གླིང་ལ། གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་ཐུགས་འཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་དཔག་མེད་གནང་མྱོང་།
དེའི་རྗེས་སུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཉིད། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་རྫོང་དུ་ཞིབ་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་དེར། མདོ་ཁམས་ཞིག་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན། སྣང་ཞིག་རྒྱལ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ངམ། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བཀྲ་ཤིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཞེས་པ། ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྣང་ཞིག་དགོན་ཆེན་དུ་འབོད་པར་ཕེབས་ཏེ། རྒྱལ་ཚབ་རྒྱ་འོབ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་མཆོག་གིས་སྣེ་ཁྲིད་འོག བླ་མ་གྲྭ་ཚང་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོས་སེར་ཕྲེང་གཡུང་དྲུང་དགུ་འཁྱིལ་གྱིས་མདུན་བསུས་ཤིང་། སྟག་ཤར་དང་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས། རྟ་བསུ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་མཇུག་མཚོན་པར་བྱས། ཀུན་གཟིགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཇིགས་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་མངའ་གསོལ་མཛད། དུས་དེར་སྣང་ཞིག་དགོན་གྱི་དགེ་བཤེས་སྟག་སེང་དར་མའི་དཔུང་ཚོགས་མང་པོས། མདོ་སྔགས་རྫོགས་གསུམ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཐད་ནས། ལུང་རིག་རྩོད་པའི་གད་རྒྱངས་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྒྲོག་པའི་མཆོད་སྤྲིན་ནམ་མཁར་བཀང་བས་མཚོན། རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་ལམ་དུ་གཟིགས་འབུལ་གནང་བ་ལ། ཁོང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། བསྔགས་བརྗོད་དང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བ་མ་ཟད། འདི་འདྲའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གྲྭ་ས་རྒྱ་ཆེན་བ། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འཛོམས་པ་འདི་འདྲ། སྔར་སོར་གཟིགས་རྟོགས་བྱུང་མ་མྱོང་ཞེས་ཡ་མཚན་གྱི་གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོ་གནང་བ་དང་། ཕྱག་འགྱེད་དང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་ལམ་གྱི་བཀའ་ཆབ་མང་དུ་བསྩལ། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་གི་རིགས་ལ། མ་ཎི་ཏཱ་རེ་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་གང་མང་བསྩལ་བ་རྣམས་ནི། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེ་གྲས་ཁག་ལ་བསྐྱོན་ཏེ། ཕྱོགས་རིས་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པར། གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་དགོངས་སྤྱོད་ཟབ་མོའི་ཉམས་ལེན་ཁོ་ན་ཡིན། སྤྱི་ལོ1989ལོར་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་དུ། པན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ལེགས་འགྲུབ་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་སྟེང་། གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་དཔོན་སློབ་ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས་དང་། དགེ་སློང་ཤེས་རབ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་གཉིས། རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་མིག་འབྱེད་དུ་གདན་དྲངས། དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་རྣམས་དང་། སྲིད་འཛིན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་སྐབས་དེར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཡེ་ནས་གོས་མ་མྱོང་བས། སངས་རྒྱས་སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་མཁའ་ལྟར་དུ་དག་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་གོ་བ་ཡིན།
གཉིས།
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས། དེར་ཉག་རོང་རྫོང་དབལ་ཁྱུང་དགོན་དུ་བཞུགས་པའི། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཆ་ཚང་གཅིག་མ་གཏོགས། བོད་གངས་ཅན་དུ་མི་བཞུགས་པའི་གནས་ཚུལ་གསན་རྗེས། དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་རྣམས་ལ་བསྟན་དོན། བོད་རང་ས་ནས་བྱུང་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ནི། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནོར་བུ་འགངས་ཆེན་ཞིག་དང་། འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་གྱི་རིག་དངོས་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། དེ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཉར་ཚགས། དཔར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ལ་གྲོས་གཞི་བཏོན། སྐབས་དེར་ཉག་རོང་རྫོང་ཡེ་ཤེས་དགོན་གྱི་བླ་མ་ཨ་གཡུང་ངམ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི། དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་གཞོན་པའི་འགན་འཁུར་ཡོད་པས། དཔར་བསྐྲུན་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་འགན་ལྕི་དམ་པ་ཁོང་གི་ཕྲག་ཏུ་བཞེས། རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གི་བཀའ་གསུང་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས། བླ་མ་ཨ་གཡུང་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ས་གནས་དེ་ཀ་ལས་གཞན། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས། གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་རིས་མི་མངའ་བའི་སྐྱེས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མས་ཁོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཕྱག་རོགས་བླ་མེད་མཛད་པའི་ཁར། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས། ཆེས་ཐོག་མར་ཞན་པར་དུ་བསྐྲུན་པ་རེད། དེ་ནི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གིས། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བའི་རིག་གནས་ལ། མཐོང་ཆེན་དང་ཐུགས་འཁུར་ཟབ་བཞེས་མཛད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མ་ཟད། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཙུག་ལག་རིག་གནས་ལ། གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོ་གནང་བའི་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
སྤྱིར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ནས་བཟུང་། བན་བོན་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱུང་ན་ཡང་། མཁས་རློམ་རེ་འགས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལྟ་སྤྱོད་སྒོམ་འབྲས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞི་ནས་མ་ཚོར་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་གྲགས་འདོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་རྒྱས་ཕྱིར། བླུན་འཁོར་མང་དུ་བསྡུས་ནས་ཁ་འཛིན་དང་དཔུང་རོགས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཞིང་། མང་པོས་སྟོབས་ཤུགས་ལས་ཉུང་བར་གཉའ་གནོན་བྱེད་པའི་ལས་སུ་ཞུགས་ནས། བོན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། ནང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲལ་དུ་མི་འཇོག་པར་སྒྲོ་སྐུར་སྣ་ཚོགས་བཏབ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་གྲས་སུ་འཇོག་ཅི་ཐུབ་གང་ཐུབ་བྱས་ན་ཡང་། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། གཡུང་དྲུང་བོན་ནི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་རྩ་ཆེན་ཞིག་དང་། འཚེ་མེད་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད། ལྟ་བ་བཀར་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་བཞི་ཁས་ལེན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐུགས་ཀྱིས་བཞེས། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་སྐབས་སུ་རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ། རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་སྲིད་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུས་གནང་སྟེ། ཨ་མདོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བོན་དགོན་རྣམས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་པ་རེད།
ལྷག་པར་དུ་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་། ཏང་གིས་ཆོས་ལུགས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་དོན་གཅོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་འགའ་རེས་ནས་གྲོས་བསྡུར་ཏེ། བོན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་འཇོག་རྒྱུའི་ཐད་ལ་གྲོས་འཆམ་མ་བྱུང་བས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དམངས་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་སྐུ་གཞོན་དང་། ཧོར་སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱལ་པོའི་གདུང་སྲས་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་བ་མཆོག་ལ་བཀའ་གྲོས་གནང་སྟེ། བོན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་འཇོག་མིན་ལ། ལྟ་ཚུལ་གཉིས་སུ་གླེང་འདུག་པས། འདིའི་ཐད་ནས་ཁྱེད་ལ་དགོངས་འཆར་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་བྱས་པ་ལ། ང་ཚོ་བོན་པོའི་བསྟན་པ་ནི། བོད་མི་རིགས་རང་གི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ནོར་བུ་རྩ་ཆེན་ཞིག་དང་། འཚེ་མེད་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་པའི་བླ་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་དུས་སྔ་མོ་ནས་བཟུང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་བོད་མིའི་ཤ་གསེང་རུས་གསེང་དུ་ཐིམ་པ་མ་ཟད། མུ་སྟེགས་པའི་བསྟན་པ་གངས་ཅན་ལྗོངས་འདིར་བྱུང་མ་མྱོང་བས། ང་ཚོ་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་མ་བཞག་གང་ཡང་ཆོག་གི་ཞེས་བཀའ་ལན་གནང་མོད། དེའི་རྗེས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཐུགས་གསན་བྱུང་སྟེ། གདུང་སྲས་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་བ་ཚང་ཁོང་གི་དྲུང་དུ་བོས་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་བོན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་ཀྱང་རུང་ལ། མ་བཞག་ཀྱང་ཆོག་ཟེར་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། གཡུང་དྲུང་བོན་ནི་ བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མྱེས་ཡང་མྱེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྩ་བའི་ལྷ་ཆོས་ཡིན་པས། ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་དང་། སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་དཔུང་བ་མཉམ་གཤིབ། སེམས་ཅན་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་གསར་བ་བསྐྲུན་དགོས་ན། ཀུན་ཀྱང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་བ་ལྟར། ཞིང་ལྗོངས་ལྔ་ན་གནས་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ་ཐམས་ཅད། ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན།
ཁྱད་པར་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དབུ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། སློབ་གླིང་དེ་གར་བོན་གྱི་བླ་མ་དང་སྤྲུལ་སྐུ། དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན་སོགས་རིམ་གྱིས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད་དེ། ༡༩༨༨ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དགུ་པར་སྐབས་གཉིས་པའི་བླ་སྤྲུལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། སྣང་ཞིག་དགོན་གྱི་བླ་མ་ནམ་མཁའ་རིན་ཆེན་ཚང་དང་། སྐབས་གསུམ་པར་རྟོགས་ལྡན་དགོན་པའི་དགོན་བདག ཚུལ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཉི་མ། འདི་གཉིས་རིན་པོ་ཆེ་ཞལ་བཞུགས་དུས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སྐབས་བཞི་བར་སྣང་ཞིག་དགོན་གོང་མའི་བྱ་འཕུར་སྤྲུལ་སྐུ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། སྦྱངས་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བོན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་དུ་མ་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་མ་ཟད། གཡུང་དྲུང་བོན་དང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཇོ་ནང་དང་བཅས་པ་ནི། ནང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཞལ་བཞེས་གནང་བས་ན། རིམ་གྱིས་གྲུབ་མཐའི་འཐབ་རྩོད་ཞི་འཇགས་སུ་སོང་སྟེ། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་དབང་གི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་རེད། དེར་བསྟུན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གི་མཁྱེན་དཔྱོད་དྲི་མ་མེད་པའི་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་དུ། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གིས་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ2010ལོ་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སློབ་བསྡུའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ། བོན་གྱི་དགེ་བཤེས་ཚད་ལྡན་འགའ་ཤས་དགེ་རྒན་དུ་གདན་དྲངས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་འབྲིང་རིམ་པ་དང་མཐོ་རིམ་རབ་འབྱམས་པའི་འཛིན་གྲྭ་གཉིས་སུ་བསྒྲུབས་ནས། སྦྱངས་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་འབྲས་རྟགས་ལ། ནང་བསྟན་མཐོ་རིམ་པའི་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་སྙན་དང་། ནང་བསྟན་ཡོན་གནས་འཛིན་པའི་ལག་འཁྱེར་ཐོབ་པ་མང་དུ་བྱུང་། འདི་དག་ནི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གི་དགོངས་སྤྱོད་དང་ཁོང་གི་རྗེས་འབྲེང་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས། གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་བརྩེ་གཟིགས་ཚད་མེད་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་བསྡུས་ཕྲན་ཙམ་ཞིག་བཀོད་པ་ཡིན།
གསུམ།
མདོར་ན་སངས་རྒྱས་མི་རུ་སྤྲུལ་བའི་མཛད་ཕྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་གང་ཟག་ བློ་ཡིས་དཔོག་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚུར་མཐོང་བྱིས་བློའི་སྣང་ངོར། གྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་རིས་མེད་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་ལས། འདིར་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་ཐུགས་ཞེན་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་རེ་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ། མི་རིགས་ཡར་ཐོན། སློབ་གསོ་གཙིགས་ཆེན་དུ་བཟུང་ནས། རང་ཉིད་གྲུབ་མཐའ་གང་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་ལྟ་ཁོ་ན་ལ་ ཆགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གང་ལའང་དག་སྣང་འཇོག་པ་ལས་སྨོད་པར་མི་གཏོང་བ། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་ནས། གཅིག་གྲོགས་གཅིག་ཕན་གྱིས་མཛད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་རླབས་པོ་ཆེ་དང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་དང་། གདུལ་བྱའི་བློ་སྟོབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་། བྱང་ཆུབ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་མྱུར་བུལ་ཀྱི་ཁྱད་ཙམ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཅི་བསམ་གང་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་དམིགས་ཤིང་། མཐར་ཐུག་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས། ང་ཚོ་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ལྷད་མེད་ཀྱི་དགོངས་སྤྱོད་ཟབ་མོ་དང་། དཀྱེལ་ཡངས་པའི་རིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ། མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་སེམས། ལྷག་བསམ་གྱིས་ཕྱུག་པའི་མཛད་ཕྲིན་སོགས་ནི། ང་ཚོས་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བརྗེད་པར་མི་སྲིད་ལ། འཚེ་མེད་ཞི་བདེར་བརྩོན་པའི་ལྷག་བསམ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་རྟེན་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་སའི་གནས་ཁོ་ན་ཡིན། མཐར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གི་དགོངས་སྤྱོད་ཟབ་མོའི་མཛད་འཕྲིན་བསྐལ་པའི་མཐའ་རུ་བརྟན་ཞིང་དུས་རྣམ་ཀུན་ཏུ་མི་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིག
2017ལོའི་སྤྱི་ཟླ1ཚེས8ཉིན།
རྩེ་ཞིག་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཟླ་བས།
ཧི་མའི་དྲ་ཚིགས་ལས་དྲངས།
984 total views, 2 views today


c: text/html

text:
བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་པ་དག་ལ་དཔེ་ཀློག་སྐོར་གླེང་བ། བོད་བཞུགས་རྩོམ་པ་པོ་ཞོགས་དུང་། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་ལ་ཉེ་བ་ན། ཁོ་ཚོས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་མཐའ་དག་བསྒྲུབས་ཚར། ཁོ་ཚོར་མཚོན་ན་བྱ་བ་ཞིག་ཅི་ལྟར་རེག་གམ་སྙམ་པའི་སེམས་ཁུར་ལས་གཞན། མཇུག་མཐའི་དོན་བྱ་ཉག་གཅིག་ནི་མལ་ཐུལ་དང་མལ་སྟན་བསྒྲིལ་ཏེ་རང་རང་སོ་སོའི་གནས་སུ་བགྲོད་འགྲོ་བ་དེ་རེད། གོ་ཐོས་ལྟར་ན། དུས་དེར་སློབ་མ་ལ་ལས་མི་ལོ་བཞི་ནས་ལྔའི་བར་སྦྱངས་ཤིང་བལྟས་པའི་སློབ་གཞི་དང་ཟུར་ལྟའི་དཔེ་ཆ་རྣམས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཤོག་ཧྲུལ་ཉོ་མཁན་ལ་བཙོངས་བཞག་སྐད། དཔེ་ཆ་ཤོག་ཧྲུལ་དུ་བཙོངས་པའི་དོན་ཕྲན་ཚེགས་དེས་ཡང་སྙིང་ཅི་ཞིག་མཚོན་ནམ། དཔེ་ཆ་བོངས་ཆུང་ཡང་ཁུར་ལྕི་བས་ལ་ལ་འདེགས་དཀའ་བར་ཁག་གམ། སློབ་ཆེན་ནས་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་ལས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བསླབས་ཚར་སྙམ་མམ། ཡང་། བྱ་བའི་སྟེང་ཞུགས་ཚེ་ལ་ལས་ཤེས་བྱ་སྤྱོད་སྒོ་མེད་ཅེས་སེམས་སམ། ཁོ་ཚོར་དྲན་འཆར་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་དྲན་ཚད་འདི་རེད་ཅེས་ཚིག་ཐག་བཅད་དེ་བཤད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོ་རེད། གང་ལྟར། ཡོན་ཏན་པས་དཔེ་ཆ་འདོར་བ་ནི་ཁོ་ཚོར་དགོས་པའི་ཤེས་ཡོན་འདོར་བ་ཁོ་ན་རེད། དེ་ནི་བཟོད་པར་དཀའ་པའི་ཉེས་དམིགས་རིགས་ཤིག་ཀྱང་རེད། གཅིག་བྱས་ན་ཁོ་ཚོས་སྣང་ཚུལ་གྱི་གནས་ལུགས་རེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་མི་རྣམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་རུ་འབོད་པ་སྟེ། བྱ་བ་རེག་པའི་མི་ཚོས་དཔེ་ཆར་མི་བལྟ་བ་དང་ཤེས་ཡོན་མི་སྦྱོང་བའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། སློབ་ཆེན་མཐར་ཕྱིན་གྱི་བྱ་བ་རེག་པའི་མི་ཞིག་གམ་ཟླ་ཕོགས་ཟ་མཁན་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་སྟེ་བཤད་ན། ཁོ་ཚོས་ཟླ་ཕོགས་ལོན་པའི་ཚུན་ལ། སློབ་ཆེན་ནས་མི་ལོ་བཞི་ནས་ལྔར་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱིས་ཀྱི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོའི་བར་གྱི་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཡས་མས་ལ་འདང་ངེས་སྙམ་གིན་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་ཡང་ས་ལེ་དབར་ཁྲི་ལ་བགྲོད་པའི་རླངས་འཁོར་ལ་སྣུམ་སྤྱི་བྲེ་བརྒྱ་ཡིས་འདང་སྙམ་པ་དང་འདྲ་བ་རེད།དུས་དེ་ནས་བཟུང་། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ནི་ཁོ་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལྷག་མ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་གི་ཡོད་པ་འདྲ། རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁོ་ཚོས་ཟླ་ཕོགས་ལོན་པ་ན་ཟླ་ཕོག་ལེན་སྤྱད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བརྗེད་དེ་དཔེ་ཆ་མི་ཉོ་ལ་དཔེ་ཆར་ལྟ་བ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད། ༼བྱ་བ་རེག་རྗེས་དཔེ་ཆ་དུམ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཉོས་མ་མྱོང་པའི་ལས་བྱེད་པ་གང་མང་མང་འདུག༽ ཁེ་ལས་ལས་ཁུངས་ན་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལྟ་ཞོག …
DOE Annual Scholarship Announcement 2018
༄༅། ། སློབ་མའི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་གི་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་ཐབས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། རྩོམ་པ་པོ། རྡོལ་ལགས། ——བོད་ལྗོངས་བསླབ་གཞི་རྩོམ་སྒྱུར་ལྟེ་གནས། སྐད་ཡིག་བསླབ་ཚན་ནི་དེང་རབས་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་ཚན་བསླབ་ཚན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྐད་ཡིག་གི་ཡོན་ཚད་མཐོ་དམའ་དང་རིག་ཚན་གཞན་གྱི་སྦྱངས་འབྲས་བཟང་ངན་བར་ལ་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་བ་ཡོད། དེས་ན་སློབ་མའི་སྐད་ཡིག་གི་ཡོན་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ཆེས་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་སློབ་མའི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་གི་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་བ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཡིག་གི་ཡོན་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་ཡོད། ་་་སློབ་མ། སྐད་ཡིག སློབ་སྦྱོང་གི་སྤྲོ་སྣང་། དད་པ་སྔོན་འགྲོ་མ་ལྟར་སྐྱེས་པ་སྟེ། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། …
ངའི་བུ་མོ་མཱ་ལཱ་ལཱ། སྤྱིར་ཕ་རྒྱུད་གཙོ་བའི་སྤྱི་ཚོཊ་དང་རིགས་རྒྱུད་མང་པོའི་ཁྲོད་ཕ་ནི། བུས་གསལ་པོ་ཤེས་ཤིང་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྲན་ནི་བུ་མོས་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་ཕ་ཉུང་ཤས་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། དེ་ནི་བདག་གི་གཟི་བརྗིད་དང་སྤོབས་པ་ཞིག་དུའང་འཁུམས། 2017 ལོར་མཱ་ལཱ་ལཱ་ཤེས་ཡོན་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཆེད་ལངས་བའི་ལས་འགུལ་འདི་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། 2011 ལོར་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ནང་ཁོ་མོའི་ལས་འགུལ་ལ་གུས་བརྩི་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ན་གཞོན་ཞི་བདེའི་རྟགས་མ་ཐོབ་ནས། ཧ་ཅང་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་ཆུང་བུ་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། དེའི་སྔོན་ཁོ་མོ་ངའི་བུ་མོ་ཡིན་ན་ཡང་། ད་ནི་ང་ཁོ་མོའི་ཨ་ཕར་གྱུར་བ་རེད། སྐུ་ཞབས་དང་སྲས་མོ་རྣམས་པ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་འཁྱུག་ཙམ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། བུད་མེད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འདྲ་མཉམ་མེད་པ་དང་དྲང་བདེན་མེད་པ་གཡོག་བཀོལ་དང་འཚེ་བའི་ཁེངས་པ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་སོམས་དང་། ཕ་རྒྱུད་གཙོ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ན། དང་པོ་ནས་བཙས་སྟོན་མེད་པ་དང་། ཁོ་མོར་ཕ་མ་གཉིས་ཀས་དགའ་བསུ་མེད། བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ཚེ་ཨ་མ་དེར་ཁྱིམ་མཚེས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གསོ་དང་། ཨ་ཕ་ལ་སུས་ཀྱང་འཚམ་འདྲི་དང་ཤིས་བརྗོད་མི་བྱེད། བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ཚེ་ཨ་མ་དོགས་མི་བདེ་བ་མ་ཟད། ཕྲུ་གུ་ཐོག་མ་བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ཚེ་སྐྱོ་སྣང་དང་། ཕྲུག་གུ་གཉིས་པའང་བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ཚེ་བུ་ཞིག་འདོད་པའི་རེ་བའི་འོག་ཧ་སང་པར་བྱེད་ལ། ཕྲུག་གུ་གསུམ་པའང་བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ཚེ་ཨ་མ་དེ་ནི། ཉེས་ཅན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་གནོང་འགྱོད་བྱེད་པ་རེད། དེ་ལྟར་མ་གཅིག་པུ་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་དེ། གསར་དུ་སྐྱེས་བའི་བུ་མོ་འང་རིམ་བཞིན་ཆེར་སོན་ནས་ལོ་ལྔ་ཙམ་ན། སློབ་ལོ་ལོན་ཏེ་མོའི་མིང་བོ་རྣམས་སློབ་གྲྭར་སྐྱོད་སྐབས། ཁོ་མོ་ནི་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ལོ་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་བུ་མོ་དེ་ལ་ཅུང་འཚོ་བ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཁོ་མོ་ཕྱེ་ལེབ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ཁྲོམ་སྲང་གང་སར་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་རྩེད་འཇོར་རོལ་ཐུབ་པ་རེད། བུ་མོ་ཚོ་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་ནས། སྐྱེས་པ་ཞིག་མཉམ་དུ་མེད་པར་ཁྱིམ་ནས་ཕྱིར་ཀྱང་སྐྱོད་མི་ཆོག་པ་ཡིན། ཁོ་མོ་ཚོ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གྱང་བཞིའི་བར་ན་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་མོ་ཚོ་ནི་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སྒེར་བ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ཁོ་མོ་ཚོ་ནི་རང་གི་ཕ་མ་དང་གཅེན་གཅུང་ནང་མི་བཅས་ལ་གུས་བརྩི་ཅན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་དགོས་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཁོ་མོ་ཚོ་དེ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཚེ་གསོད་ཡང་སྲིད་པ་རེད། ད་དུང་དབྱིངས་ཡོད་པ་གཅིག་བཤད་ན་གུས་བརྩི་ཅན་ཞེས་པ་དེ་བུ་མོ་ཚོ་གཅིག་པུར་འབྲེལ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནང་མིའི་ཁྲོད་ཀྱི་བུ་ཚོའི་འཚོ་བར་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ངས་བུ་མོ་སྤུན་བདུན་དང་བུ་གཅིག་ཡོད་པའི་མི་ཚང་ཞིག་ཤེས། བུ་དེ་མཚོ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་སྐྱོད་བཞིན་ཁོ་པའི་ཕ་མ་དང་སྲིང་མོ་རྣམས་ལ་འཚོ་བ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ཁོས་དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ནི་གལ་ཏེ་ཁོའི་སྲིང་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ཤེས་རེ་སྦྱངས་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་ཐོན་ཚེ། ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་བཙལ་ན་ཁ་སྐྱེངས་པོ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པ་རེད། དེ་ལྟར་གུས་བརྩི་ཅན་ཞེས་བའི་མིང་འོག་ནས་ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྤྲོ་སྐྱིད་དང་། སྲིང་མོ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་བདེ་སྐྱིད་དེ་བློས་གཏོང་བ་རེད། ད་དུང་ཕ་རྒྱུད་གཙོ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་ཁ་ལ་ཉན་པོ་ཞེས་པ་དེ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ནང་བུ་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཧ་ཅང་སྙོམས་ཆུང་དང་ཁ་ལ་ཉན་པོ་ཁུ་སིམ་པོ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་བུ་མོ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚད་གཞི་རེད། …
བསམ་པ་ཐོ་ལེ་བ། ཚལ་རྡོར་སྨྱོན། ལྟེ་ནོར་འཛིན་རྒྱལ་མོའི་རྒྱན་དུ་འཕོས།། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བརྗིད་ཉམས་ཆེ།། ནང་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་བ་གྲངས་ལས་འདས།། དཀོན་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ཐོབ།། ཟས་བདུད་རྩི་སྨན་དང་འདྲ་བ་ཡིས།། ལུས་བཟང་པོའི་ཁོ་ལག་རབ་ཏུ་རྫོགས།། འདོད་ཡོན་ཏན་སྤྱོད་པའི་མི་བུ་ཞིག ། གཞན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་བསྔགས་བྱའི་ཡུལ།། ཡིད་མི་ཚིམས་རྒྱུ་ལུས་ཚོང་སྤོགས་བཞིན།། ཁེ་བསམ་བཞིན་བསམ་བཞིན་སྡུག་ན་སྦྱར།། ནོར་མི་རྟག་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཀུན།། ཕུང་འདྲེན་པ་ཀིམ་པའི་འབྲས་བུ་འདྲ།། གཏམ་སྙན་གྲགས་འཇིག་རྟེན་ཆེ་རྒུ་དང་།། ཐོབ་གོ་ས་རྟག་པའི་ཁོམ་གླགས་ཟད།། གཡོལ་མི་གཏུབ་འདུས་བྱས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས།། གཏམ་གོ་ས་ཚུར་བྱུང་བྲག་ཅ་བཞིན།། སྟོབས་ཤེད་ཤུགས་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོར་སྒྲུན།། བསླབ་ཤེས་སྦྱངས་ཡོན་ཏན་རྩྭ་རྩེའི་རྡུལ།། ཡིད་བློང་པོ་གྱུར་ཀྱང་ལུས་སེམས་ཁོལ།། དོན་བདེན་རྫུན་འཆོལ་བ་འཕོངས་པའི་གཞི།། གཞོན་ལང་ཚོའི་མེ་ཏོག་མཛེས་དཔལ་ཡང་།། ལུས་གཟི་བྱིན་མདངས་ཉམས་གཞུ་ལྟར་གུག གཟུགས་རིད་པ་མགོ་སྐྱེས་དུང་ལྟར་དཀར།། ལྡང་འདུག་ཀྱང་འཁར་རྟེན་ཀྱེ་ཧུད་ལགས།། རྒྱུ་གློ་བུར་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བཞི་འཁྲུགས།། ཟས་རོ་བརྒྱ་ཁུར་བུ་འདི་ཀོ་ཉིད།། བཟོད་དཀའ་བ་ཟུག་རྔུའི་བྲོ་ནད་ཀྱིས།། མགྲིན་དབུགས་ཀྱིས་མཛེར་བཞིན་རེ་ཐག་ཆད།། …
ཨ་མ་ཚེ་རིང་ལོ་བརྒྱ། རྩོམ་པ་པོ་རྨི་ལམ་བུ་མོ། གནམ་སྟོང་གི་མི་ཡུལ་འདི་ཡི་འོག། ས་སྟེང་ནས་བུ་མོ་ཁེར་འགྲོ་ངས།། མ་དྲན་པའི་སེམས་སྡུག་དབྱངས་ལ་བཀུག། བྱམས་བརྩེ་ཡི་ཁ་ཏ་གནང་བའི་མ།། ཆུང་གོས་ལྷམ་གཡོགས་པའི་དྲིན་ཅན་མ།། ཚེ་འདི་ཡི་ལུས་རྟེན་སྦྱིན་པའི་པའི་མ།། བརྩེ་ཆེན་གྱི་བཀའ་དྲིན་མཚོ་ལས་ཟབ།། ཐག་རིང་གི་བུ་ཕྲུག་ནང་ལ་སྒུག། ནང་མ་མོ་ལྷན་འཛོམས་སྨོན་ལམ་འདེབས།། ཐུགས་ཁུར་གྱི་བྱམས་བརྩེ་གངས་ལས་དཀར།། ཨ་མ་ལགས་ཚེ་རིང་ལོ་བརྒྱ་ཤོགས།། ཚེ་འདི་ཡི་ལུས་རྟེན་སྦྱིན་པའི་པའི་མ།། ཨ་མ་ལགས་ཚེ་རིང་ལོ་བརྒྱ་ཤོགས།།
ཝཱ་ཎའི་སློབ་གླིང། རྩོམ་པ་པོ་ཁྱུང་ཕྲུག་དར་མ། ཀ་བས་སྟོང་པའི་འཛིན་ཁང་བརྗིད་ཉམས་ལྡན།། ཁ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སློབ་མ་ཁྱུ་ཚོགས་ཤིག། ག་དུས་ཡིན་ཡང་རིག་པའི་གཏེར་ལ་སྤྱོད།། ང་ཚོའི་སློབ་གླིང་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ།། ཅ་ཅོའི་གཏམ་ཉོག་འུར་ལ་མི་སྤྲོ་ཞིང་།། ཆ་ལུགས་བཟང་སྤྱོད་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་སྙེགས།། ཇ་ཡུན་ཙམ་ལ་སློབ་དང་མི་འབྲལ་བས།། ཉ་མོ་ཆུ་ལ་གནས་འདྲའི་ཤེས་ལྡན་མང་།། ཏ་ལེར་མཛེས་པའི་རྒྱུ་འབྱོར་མེད་ན་ཡང།། ཐ་སྙད་དོན་གྱི་ཟབ་མོའི་གཞུང་ལུགས་དང་།། ད་དུང་དེང་དུས་རིག་པའི་ལམ་ལུགས་ཀུན།། ན་ཆུང་སློབ་མ་དུ་མས་བརྩོན་པའི་མཁར།། པ་ཕ་རྒྱང་དུ་ལུས་ནས་ས་མཐར་འགྲིམས།། ཕ་མའི་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་སྟ་གོང་དུ།། བ་ངན་ལུག་རྫིའི་འཚོ་བ་ཀུན་དོར་ནས།། མ་དང་བྲལ་ནས་སློབ་གླིང་འདིར་རུ་འཛོམས།། ཙ་གེ་ཙིག་གེའི་དཀའ་ཚེགས་དུ་མ་འཇོམས།། ཚ་གྲང་མི་སྙོམ་དུས་བཞིའི་འགྱུར་འགྲོས་འོག། ཛ་དྲག་ཁྲོད་དུ་སློབ་ལ་རོལ་བ་སོགས།། ཝཱ་ཎའི་གཙུག་ལག་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ།། ཞ་བོར་རྐང་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང།། ཟ་འདོད་བཀྲེས་སྐོམ་ཅན་ལ་ཟས་སྦྱིན་ལྟར།། འ་ཅག་ཤེས་འདོད་བློ་ཅན་སློབ་མ་རྣམས།། ཡ་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན།། ལྕང་རྭསབསྐོར་བའི་ཝཱ་ཎའི་སློབ་གླིང་འདིར།། ལ་ལུང་མི་གཅིག་སློབ་མའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཤིག།། ཤ་ཚའི་རིག་གཞུང་རིས་མེད་གཞུང་ལུགས་ཀུན།། ས་ཀུན་དབང་པོ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་པ།། ཧ་ཅང་བསྐལ་པ་བཟང་བའི་དུས་ཡིན་ཞིང།། ཨེ་མ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི།། ༢༠༡༨/༤/༡༦ མཚན་མོར་ཐོལ་བྱུང་དུ་བྲིས།
རྩོམ་པ་པོ་དབེན་པའི་ཁ་ཕྱོགས། དོ་དགོང་གི་མཚན་མོ་ལྷིང་ཞིང་འཇགས། ཟླ་བ་ནི་གོར་བཞིན་སྒོར། ཟླ་འོད་རྩ་ཐང་དུ་འཚེར་བའི་མཚན་མོ་འདིར། རྩ་ཐང་ནི་སྟོང་ཞིང་འཇགས། ཡོད་ཚད་ཁུ་སིམ་མེར། ཐག་རིང་གི་གཞོན་ནུ་མའི་མིག་ཞགས་ཀྱི་འོད་མདངས་ཀྱང་། ཟླ་འོད་དང་ལྷན་དུ་ལྷིང་ངེར་གྱི་རྩ་ཐང་ལ་ཅེར་བཞིན། ཐག་རིང་གི་གཞོན་ནུ་དེར། སྒུག་བཞིན་མཆིས་ན་ཡང་། རྟའི་འཚེར་སྐད་འགའ་ལས། རྩ་ཐང་འདི་སྔར་བཞིན་ཁུ་སིམ་མེར། རྒྱང་རིང་གི་སྙིང་ཉེ་ཁྱེད་སྒུག་ཅིང་མཆིས། ༄༅། །འཚོ་བ་ནི་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་རྟོག་བརྗོད་ཞིག རེ་བ་ནི་བྱིས་པ་སྣ་ལུབ་ཅན་གྱི་རྨི་ལམ་བཞིན། རྒྱང་གཡེང་དུ་ཆས་ཀྱིན་འགྲིམ། མདུན་ངོས་ལམ་ནི་མག་མོག་གི་གཏུམ་བཞིན། ཅི་ཡོང་ངེས་མེད་ཀྱི་ལམ་འཕྲིན་འདི་རྒྱུད་ཀྱིན། སྐྱ་ཐེང་ངེར་གྱི་ཀླད་སྟོང་ན་བསམ་ཟད་ཀྱི་ཆུ་བཞིན། ཅི་ཡོང་བར་འཇིགས་སྣང་དང་། འཚོ་བའི་སྐྱ་མདོག་འདི་ཅེར་བཞིན། ངེས་མེད་ཀྱི་མདུན་གྱི་ལམ་མག་མོག་ནང་། སྒྲོན་མེ་མེད་པར་མདོ་ལ་འགྲིམས་པའི་ང་།
འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་སྤྲིངས་པའི་སེམས་གཏམ། རྩོམ་པ་པོ་སྟག་ཚང་རིག་རྒོད། ཁ་སྔོན་ཏེ། སྤྱི་ལོ་2018ཟླ་3ཚེས་21གིི་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་10:6 པའི་ཐོག ང་རང་ཧ་ཅང་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་རུང་ངས་གྱེར་ཚིག་ལྟ་བུ་སྙན་ངག་ཅིག་འབྲི་དགོས་ཟེར་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་བྱུང་། ངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་རེ་འདོད་ལྟར་བྲེལ་ཟིང་གི་ཁྲོད་ནས་སྙན་ཚིག་གམ་གྱེར་ཚིག་དུམ་བུ་ཞིག་བྲིས་ནས་སྤྱི་ལོ་2018ཟླ་3ཚེས་22དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་10:57ཐོག་ཁྱོད་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་2018ཟླ་3ཚེས་23ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་11:22ཐོག་ཁྱེད་ཀྱིས་ངའི་སྙན་ཚིག་དེ་གྱེར་ནས་བཏང་བྱུང་། དེ་རྗེས་དེ་རིང་གི་བར་དུ་ཁྱེད་ལ་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བཤད་མེད། དེ་རིང་གློ་བུར་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་འཕྲིན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པ་ཤེས་བྱུང་། དྲང་པོ་བཤད་ན་ངས་ནམ་རྒྱུན་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ལ་སྒུག་གི་ཡོད། ནམ་རྒྱུན་ངེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལ་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ་ལས་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་ཀྱི་མེད་པས། ངས་ཀྱང་དེ་རིང་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་མང་པོ་ཞིག་བཤད་མེད། རེད། ང་ནམ་རྒྱུན་ནས་ཁ་ཉུང་བའི་མི་ཞིག་རེད་ལ། ཁྱོད་ཀྱང་ལས་བྲེལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། དེ་རིང་སྤྱི་ལོ་2018ཟླ་4ཚེས་17ཉིན་གྱི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་8:16ཐོག་གློ་བུར་དུ་ང་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་མཁན་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་གཅུང་མོ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱེད་སྤྱི་ལོ་2018ཟླ་3ཚེས་23དགོང་མོ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་གཏན་དུ་ཞལ་གྱེས་སོང་བ་གོ་བས། ང་ཡིད་གཏན་ནས་ཆེས་མ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་། གཅུང་མོ་དང་སྐད་ཆ་རིམ་བཞིན་བཤད་སྐབས་ངས་གཏམ་ངན་འདིར་ཡིད་ཆེས་མ་བྱེད་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར། ངའི་ལུས་ཁམས་ཡོང་སུ་འདར་ཡོང་ཞིང་། སྙིང་ཁའི་སྦུབས་ནས་ན་ཟུག་ཅིག་རིམ་བཞིན་རྒྱས་སོང་། ངའི་དྲན་པར་གསལ་བ་ནི་འདས་དོན་དག་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ངའི་སྙན་ངག་གྱེར་བའི་ཉིན་མོ་ནི་ང་དང་གཏན་དུ་གྱེས་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན་པ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་སོང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་རང་ལ་གསང་བ་རེ་ཡོད་ཅིང་། ང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡང་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་འདས་དོན་མང་དག་ཅིག་ཡོད་པས། ངའི་དྲན་པའི་མེ་ལོང་ངོས་སུ་འདས་དོན་དེ་དག་གཅིག་གཅིག་གཉིས་གཉིས་བྱས་ནས་ཤར་བྱུང་། …
སྙིང་ཤ་འགུལ་དུས། སེམས་ན་དྲག་ཏུ་འབར་བ་སྙིང་སྟོབས་ཡིན་ལ ཁ་ནས་འུར་གྱིས་ཤོར་བ་ཡང་སྙིང་སྟོབས་ཡིན མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་བོ་དུད་པའི་དེ་རིང ང་ཚོའི་ཚོར་འདུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན “ཞེ་སྡང་སེམས་ལ་ཡོད་ཀྱང དགྲ་ལ་དགའ་ཚུལ་སྟོན”་པའི་སྐྱོ་གར་འདི་དག མི་རབས་ཇི་ཙམ་ལ་འཁྲབ འཁོན་འཛིན་དང་འཐབ་མོ རང་ས་བཙན་འོག་བཅུན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་གི་བླ་འཁར་ཡིན “ཞེ་སྡང་སེམས་ལ་ཡོད་ཀྱང དགྲ་ལ་དགའ་ཚུལ་སྟོན”་པའི་སྐྱོ་གར་འདི་དག མི་རབས་ཇི་ཙམ་ལ་འཁྲབ གནའ་བོ་ཕོ་བྲང་དང་རྒྱལ་པོའི་མཁར་གྲོང མེས་པོའི་སྐད་ངག་དང་ཕ་མའི་དབྱངས་རྟ ཡིག་དྲུག་ཟློས་བརྗོད་ཀྱི་སྔ་གཞུག་ཏུ་ཅི་འདྲའི་ཡ་ང་བ་ཞིག “ཞེ་སྡང་སེམས་ལ་ཡོད་ཀྱང དགྲ་ལ་དགའ་ཚུལ་སྟོན”་པའི་སྐྱོ་གར་འདི་དག མི་རབས་ཇི་ཙམ་ལ་འཁྲབ ༢༠༡༨/༤/༥ རྒོད་ཅིག་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་པ། རྩོམ་པ་པོ་ཞོགས་ལྗང་ལགས་ལ་བྲིས། ཁ་བའི་སྲས། ཕོ་རྒོད་འདི་རི་བོ་ཞིག་ཡིན རླུང་དམར་གྱིས་སྒུལ་མི་ཐུབ ཕོ་རྒོད་འདི་གངས་རི་ཞིག་ཡིན ཐལ་རྡུལ་གྱིས་ནམ་ཡང་རེག་མ་མྱོང ཕོ་རྒོད་འདི་གངས་སེང་ཞིག་ཡིན། ཝ་མོའི་གཡོ་སྒྱུ་ལ་སེམས་པ་གཏོད་མ་མྱོང ཕོ་རྒོད་འདི་མི་རུས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན རུས་པ་སྨྱུ་གུ་ལ་བརྒྱུས་ནས མནར་གཅོད་ཀྱི་ངོ་གདོང་མི་ཡུལ་དུ་བཞེངས གདོང་དམར་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཆེད་དུ འགྱོད་པ་སྐྱེས་མ་མྱོང་བའི་ཕོ་རྒོད་རུས་པ་ཅན མགོ་ལ་བྱ་འཕུར་མ་མྱོང་བའི་ང་ཡི་མྱི་རྒོད བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུ་ལ་རྔ་མ་འབྲི་མི་འདོད་པའི་ང་ཡི་མྱི་རྒོད ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་རྡོག་རོལ་གཏོང་མ་ཕོད་པའི་ང་ཡི་མྱི་རྒོད མྱི་རྒོད ང་ཡི་མྱི་རྒོད བོད་ཀྱི་མྱི་རྒོད ཁྱེད་ཀྱིས་ངའི་སྙན་ངག་འདི་མ་བཀླག་རོགས སྒེར་གཅོད་པས་ཁྱེད་རང་བསྐྱར་དུ་བཙན་འཁྲིད་བྱེད་སྲིད རང་དབང་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ང་ཚོ་འཆི་བ་མི་སྐྲག་ཀྱང གཉའ་གནོན་དང་བཙན་དབང་དེ ཉིན་གཅིག་ཁུར་དགོས་ཀྱང་ལོ་དང་བསྐལ་བ་ལས་རིང * ཀ་ཁའི་སྙན་ངག་པ། ཀ་ཁའི་སྙན་ངག་པས་རྟ་བདུན་དབང་པོའི་རྒྱབ་གི་ལྷ་སྒྲུང ཁར་རྩང་རྨི་ལམ་ནང་གི་བུ་མོ་དེ་དང་འདྲ་བ སྔས་མགོ་འཇོག་སྟངས་ནོར་པའི་ཉེས་པ་ལ་བསམས་ནས …

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཉིན་ཤས་གོང་། གསར་འགོད་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས“སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི”མང་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོའི་སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་པའི་གཞིས་རྩེ་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་དང་མཉམ་དུ་བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་དུ་བསྐྱོད། མཐོང་སྨོན་ཤང་དགེ་འཕེལ་གྲོང་ཚོའི་ཡན་ལག་ཚོགས་རའི་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱེད་སར་སྒྲོག་འགྲེལ་ནན་ཏན་ངང་ཉན་བཞིན་འབྲི་དེབ་ཐོག་ཟིན་བྲིས་བཀོད་མཁན་བགྲེས་སོང་ཞིག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་།
བགྲེས་སོང་གི་འཁྲིས་སུ་བཅར་ནས་སྐད་ཆ་འདྲི་སྐབས། ཁོང་གི་མིང་ལ་བསམ་གྲུབ་ཟེར་བ་དང་དགེ་འཕེལ་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་མི་ཡིན་ཞིང་། འདི་ལོ་ལོ་71ལ་སླེབས་པ་དང་ཏང་ཡོན་རྒན་གྲས་ཤིག་རེད་འདུག གསར་འགོད་པས་ཡ་མཚན་ངང་ཁྱེད་རང་དགུང་ལོ་མཐོ་ཡང་ད་དུང་ཧུར་བརྩོན་དང་ནན་ཏན་ངང་སྒྲོག་འགྲེལ་ཉན་པར་ཕེབས་པ་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲི་སྐབས། ཁོང་གིས“ང་ནི་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཞིག་ཡིན། ལོ་ན་མཐོ་ཡང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ལུས་མི་རུང་། ལས་ཀ་གང་བྱས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་གིས་བསྒྲུབས་ནས་སྣེ་ཁྲིད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས”ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
བགྲེས་སོང་ཁོང་གིས་བོད་རྙིང་པའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དུས་སྐབས་བརྒྱུད་མྱོང་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཡང་མཐོང་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོང་གིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། དེར་བརྟེན་གསར་འགོད་པས་སྒྲོག་འགྲེལ་ཚར་རྗེས། ཁོང་ལ་བཅར་འདྲི་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུས་པས་མོས་མཐུན་གནང་བྱུང་། སྒྲོག་འགྲེལ་ཚར་མ་ཐག་ཁོང་གིས་གསར་འགོད་པ་གྲོང་ཚོའི་རིག་གནས་ཁང་དུ་ཁྲིད། ཁོང་གིས《ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གླེང་བ(བོད་ཡིག་པར་མ)》ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ང་ཚོར་བསྟན་ནས། “དེབ་འདི་ཡག་པོ་བྲིས་གནང་འདུག སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་གསུངས་པའི་བཀའ་མོལ་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོ་མི་སེར་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་རེད། ངས་ཐེངས་ཁ་ཤས་བཀླགས་པ་ཡིན། ཀློག་ཐེངས་རེར་མྱོང་ཚོར་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོང་གི་འདུག”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པས“བོད་ཀྱི་ད་ཆའི་དུས་བབ་དང་རྣམ་པ་བཟང་པོ་འདི་གཙོ་བོ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་དུས་སྐབས་ཁག་བརྒྱུད་མྱོང་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་མྱོང་ཚོར་གང་ཡོད་མེད་གསུང་རོགས”ཞེས་བཤད།
བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་གུང་ཁྲན་ཏང་མེད་པའི་སྐབས་སུ་བོད་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་། གུང་ཁྲན་ཏང་ཕེབས་རྗེས། བོད་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ད་ཆ་བོད་ཀྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད། འདི་དག་ཚང་མ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། བོད་རྙིང་པར་ཞིང་བྲན་རྣམས་ལྟོས་གྲོད་པ་མི་རྒྱགས་པ་དང་གོས་ཀྱི་ལུས་མི་དྲོད་པར་རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ལྟར་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས་པ་མ་ཟད། ཞིང་བྲན་བདག་པོའི་བཤུ་གཞོག་གཉའ་གནོན་མྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་དང་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་རྗེས། བོད་སྤྱི་ཚོགས་གསར་པར་བསྐྱོད་པ་དང་ཞིང་བྲན་རྣམས་ཡར་ལངས་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་ནས་བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལྟོ་གོས་དང་སྡོད་ཁང་གི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ནས་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་སྐྱེལ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་དུས་སྐབས་གསར་པར་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་སོགས་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་ཅེས་བཤད་བྱུང་།
དོན་དངོས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན། འདི་ལྟ་བུའི་གནམ་ས་བླ་འོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཏང་གི་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། གུང་ཁྲན་ཏང་མེད་ན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལག་ལེན་ལས་རྦད་དེ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད།
བགྲེས་སོང་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར། ང་1947ལོར་སྐྱེས་པ་རེད། བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་སྐབས་ང་ལོ་4ཡིན། དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་ལོ་12ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ང་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་གྲོང་ཚོའི་མི་རྣམས་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་བྱུང་བ་དང་། མི་ལུས་གསར་པ་ཞིག་སྦྱིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་ནས་འཚོ་བ་གསར་པ་སྐྱེལ་འགོ་ཚུགས་པའི་སྐོར་རྗོད་མྱོང་ཡོད། ངའི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་ཤོས་ནི། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་བྱས་རྗེས་དང་ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་གྲོང་ཚོའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་རེད། འདི་དག་ཚང་མ་རང་རེའི་ཏང་གིས་གནང་བ་ཞིག་རེད། མི་ཞིག་ཡིན་ན་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་བྱ་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོས་ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པ་དང་། ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཅས་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅེས་བཤད།
“བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཁ་ཕྲལ་དང་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་ཁ་ཤས་དང་ལྷག་པར་དུ་ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ཀྱིས་དོན་དངོས་ལ་མི་བལྟོས་པ། ཚིག་མཚོན་འདེབས་པ། མཐོང་ཐོས་རྙོག་བཟོ། མང་ཚོགས་མགོ་རྨོངས་སུ་འཇུག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་གནམ་འོག་ཟང་ཟིང་བཟོ་གི་ཡོད། ཁྱེད་ལ་དེའི་ཐད་ལྟ་སྟངས་གང་ཡོད་དམ”ཞེས་འདྲི་སྐབས།
“ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ནི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ཞིག་རེད། ཁོ་པ་ཚོས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ངང་ཆོས་ལུགས་སྤྱོད་པ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་པ། མི་རྣམས་ལ་མགོ་སྐོར་བསླུ་ཁྲིད་བཏང་ནས་བོད་ལ་ཟིང་སློང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྐོག་གཡོ་སྒྲུབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མི་ངན་དེ་དག་ནི་འདོད་རྔམ་ཅན་ཤ་སྟག་རེད། ཟིང་བསླངས་ནས་ཁོ་པ་ཚོར་ཁེ་ཕན་རགས་ཐབས་བྱེད་པ་ལས། མི་སེར་གྱི་འཆི་གསོན་ལ་ལྟ་མི་སྲིད། ཁོ་པ་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་མེས་རྒྱལ་ནས་ཁ་འཕྲལ་བཏང་སྟེ་མཐར་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བོད་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་པ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་ལོག་བྱས་ནས་སྐུ་དྲག་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུའི་རེ་ངན་དེ་རེད། དེ་ནི་མ་རུང་ཁོག་བཅུག་མ་ཡིན་ནམ”ཞེས་བཤད་བྱུང་།
ཁོང་གིས་གསར་འགོད་པར། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་ཀློག་ཞིག་བྱས་ན། བོད་དང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་སེམས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ། སུ་ཞིག་གིས་ཁ་འཕྲལ་དང་གཏོར་བཤིག་བཏང་ན། དེ་ཉིད་ཕམ་རྒྱུ་ལོས་རེད། ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རེད། ཁོང་ཚོར་ཡོང་རྒྱུ་ཕམ་ཉེས་ལས་མེད། ཁ་ཕྲལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་དེ་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏན་འགོག་བྱས་ཏེ་ཚང་མ་རྩ་མེད་བཟོ་དགོས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཚོར་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་དང་ལྷག་པར་དུ་མང་ཚོགས་ཚོས་ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་གི་ལོག་སྤྱོད་རང་བཞིན་དང་། ཆོས་ལུགས་ཐོག་གི་གཡོ་རྫུས་རང་བཞིན། བྱ་ཐབས་ཐོག་གི་མགོ་སྐོར་རང་བཞིན་བཅས་ཤེས་པའི་སློབ་གསོ་བརྒྱབ་ནས་རང་རྟོགས་ངང་ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་དང་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་འབྱེད་དེ་ཁོ་པ་ཚོ་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དུ་འཇོག་དགོས་ཞེས་བཤད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པས“ད་ཆ་ལྗོངས་ཡོངས་སུ‘སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི’མང་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱས་ན། གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་གྱི་བྱེད་སྒོ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཟུག་པར་བྱེད་དགོས་སམ”ཞེས་འདྲི་སྐབས།
“ངས‘སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི’མང་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཟུག་པར་བྱེད་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་གཙོ་གནད་དེ་བོད་གསར་རྙིང་བསྡུར་བའི་ཐོག་བཞག་ནས། བོད་རྙིང་པར་འཚོ་བ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དང་། བོད་གསར་པར་འཚོ་བ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཟད། དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་དཔེ་དྲངས་ནས། མང་ཚོགས་ཚོས་ད་ཆའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བ་གང་འདྲ་བྱུང་མིན་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ད་ཆའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ལུགས་དང་ཕན་པ་གང་ནས་བྱུང་བ་དང་ཕན་པ་སུ་ལ་ཐོབ་མིན་ཤེས་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཤོད་པ་དང་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ། དུད་ཚང་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་ནས་གྲལ་བཤེར་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་པ་དང་མང་ཚོགས་ཚང་མ་དང་ལྷག་པར་དུ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བསམ་མིན་དང་། གནད་དོན་གང་ཡོད་མེད། དཀའ་ངལ་གང་ཡོད་མེད་བཅས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཏན་ཏིག་བསྒྲུབས་ནས་མང་ཚོགས་ཚོས་ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ལ། གང་དུ་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན། དེར་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཡོད་པར་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ལ། མང་ཚོགས་རྣམས་འཚོ་བ་ཡག་པོ་སྐྱེལ་ཐུབ་པ་དང་འབྲེལ། མི་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་དང་རྨང་གཞི་ཡང་བརྟན་པོ་འདིང་ཐུབ་ངེས་རེད”ཅེས་བཤད་བྱུང་།


text:
ཇིང་གར་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་སྟོབས།
——-སོག་པོའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ་ཧཱ་དྷ་ལགས་གློད་འགྲོལ།
རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཐག་རིང་ཤོས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ། རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་དང་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧཱ་དྷ་ལགས་ཕྱི་ཟླ ༡༢ ཚེས ༩འི་ཉིན་གྲོལ་འགྲོལ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།
སྐུ་ཞབས་ཧཱ་དྷ་ནི་ལྷོ་སོག་གམ་ནང་སོག་མི་དམངས ༦༠༠༠༠༠༠ གི་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་དང་ལྟ་སྤྱོད་ཐ་དད་ཅན་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་པ་ཡིན། དེ་སྔ་ཁོང་གིས༼ལྷོ་སོག་དམངས་གཙོ་མནའ་མཐུན༽ཞེས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་ནས་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་དང་། ལྷོ་སོག་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཞིག་མངོན་པར་གྱུར་རྒྱུའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ནས་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་འབད་བརྩོན་གནང་ཞིང་། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༥ལོར། ཁོང་ལ“རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ”དང“གསང་མྱུལ་བ”སོགས་མ་ཉེས་ཁག་གཡོགས་གིས་ལོ ༡༥འི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༠ ལོར་བཙོན་ཐག་ལོང་ནས་གྲོད་འགྲོལ་བཏང་ནའང་། ཡང་བསྐྱར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལོ ༤ ལ་འཕྲོགས་པ་རེད། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ལོ་བཞི་བོ་དེ་ནང་སོག་གི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་“བཙོན་ཁང་ནག་པོ”ཞིག་ཏུ་བཀག་འཇུག་བྱས།
སྐུ་ཞབས་ཧཱ་དྷ་ལགས་གློད་འགྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཁོང་གི་བུ་བེ་ལར་སི་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་བརྙན་འཕྲིན་སྐར་མ་གཉིས་ཅན་ཞིག་བཏོན་ནས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། བརྙན་པར་དེའི་ནང་ཁོང་གིས། རང་ཉིད་མིང་གིས་གློད་འགྲོལ་ཐོབ་ཡང་དོན་གྱིས་ད་དུང་རང་དབང་མེད་པ་དང་། ཁོང་གིས་མུ་མཐུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་ཕན་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་འདུག
སོག་པོ་མི་དམངས་ཀྱི་དཔའ་བོ་རུ་འབོད་པའི་ཆེད་མཁས་པ་ཧཱ་དྷ་ལགས་ཀྱིས་དཀར་པོ་ནག་པོའི་བརྙན་པར་ནང་ཡིག་འབྲི་གཅིག་གཅིག་བྱས་ཏེ་དལ་ཞིང་ལྷོད་པའི་ངང་བརྗོད་རྒྱུར། མི་ལོ ༡༩འི་རིང་གི་མ་ཉེས་ཁག་གཡོགས་ཀྱི་གྱོད་གཞིའི་བཙོན་འཇུག་ཁྲོད་བསམ་ཡུལ་ལ་ཤོང་དཀའ་བའི་སྡུག་གྱོང་མནར་གཅོད་མྱངས་པ་མ་ཟད། བཟའ་ཟླ་དང་བུ་གཉིས་ལའང་ནག་ཉེས་ཕོག་པ་དང་། རང་ཉིད་ད་ལྟ་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད། ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས་བརྙན་པར་ནང་རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གིས་ཁོང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་སྨན་བྱད་ཀྱི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་བཀག་འགོག་ཅི་ཐུབ་བྱས་པ་མ་ཟད། ནང་མི་མ་གཏོགས་ཕྱིའི་མི་སུ་གཅིག་ལའང་ཐུག་གི་བཅུག་མེད་། རང་ཉིད་ད་ལྟ་ཡིན་ཡང་བཙོན་མ་ནང་བཞིན་ལྟ་སྐུལ་འོག་ཡོད་པ་དང་། བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་དུས་བཅད་ལྟར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་དགོས་ཟེར་མོད། འོན་ཀྱང་། ལུགས་མིན་དགོས་འདུན་དེ་དག་ངས་ངོས་ལེན་བྱེད་ག་ལ་སྲིད། ཅེས་དང་། དེ་མིན་བརྙན་པར་གྱི་མཇུག་ཏུ་ཁོང་གིས། བདག་གིས་མུ་མཐུད་ནས་མི་རིགས་གཉའ་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། གསལ་བཤད་ཞུ་གཏུག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་འདུག
སྐུ་ཞབས་ཧཱ་དྷ་ཡི་བུ་བེ་ལར་སིས་གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཀྱི་བཅར་འདྲི་སྐབས། རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གིས་ཧོ་ཧཱ་ཐི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་མཐའ་རུ་ཁོང་གི་ཨ་ཕ་ཧཱ་དྷ་ལ་ཁང་པ་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། ད་དུང་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་མི་སྣས་ལྟ་སྐུལ་འོག་ཡོད་ཅིང་། མ་འདྲ་ས་ནི་གཞུང་གི་ལྟ་སྐུལ་མི་སྣ་དེ་ཚོ་ཁང་པའི་ནང་ནས་ཕྱིའི་ར་སྐོར་ནང་སྤོར་བ་ཙམ་རེད། ཡ་མཚར་བ་ཞིག་ལ་ཐོག་བརྩེགས་གཞན་དག་ལ་ཁ་པར་གྱི་བརྡ་རྟགས་ཡོད་ན་ཡང་ཧཱ་དྷ་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཁང་པ་དེར་ཁ་པར་བརྡ་རྟགས་མེད་པས། དེ་ལས་ནང་སོག་གཞུང་གིས་ཧཱ་དྷ་ལ་ལྟ་རྟོགས་ནན་མོ་བྱེད་ཀྱིན་པ་མཚོན་ཡོད། ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས། རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གིས་ཞེ་ངན་ཁོག་བཅངས་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཨ་ཕ་ལགས་མི་གསོད་ལག་དམར་དང་། སྐུ་འཕྲོག་ཇག་པ། བཙན་གཡེམ་ཉེས་ཅན་སོགས་དྲག་པོའི་ཉེས་ཅན་པ་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དྲག་པོའི་ཉེས་ཅན་པ་དེ་དག་བསྐུལ་ནས་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་དུ་བཅུགས་ཡོད་པ་དང་། བཙོན་འཇུག་སྐབས་ཐེངས་གཉིས་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་པའི་ཉི་མ ༩༩འི་རིང་བཀག་བསྐྱལ་བྱས་ཡོད་པས། བསམ་བློར་རྡུང་རྡེག་ཚད་མེད་ཐེབས་འདུག ཅེས་བརྗོད་འདུག
དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་ཞབས་ཧཱ་དྷའི་བཟའ་ཟླ་ཞིན་ནཱ་ཡིས་ཀྱང་བརྙན་པར་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་མོས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་དཀར་པོ་ནག་པོའི་བརྙན་པར་དེའི་ནང་། ང་ཚོས་ཧཱ་དྷ་ལ་ལོ ༡༥འི་བཙོན་འཇུག་གི་རྗེས་སུ་ལོ་བཞིའི་རིང་གི་ཁྲིམས་འགལ་ངང་བཀག་ཉར་ལ་ཞུ་གཏུང་མཐར་གཏུག་བྱ་རྒྱུ་དང་། ལོ་མང་རིང་ངའི་མ་བུ་གཉིས་ཀས་ཧཱ་དྷའི་ཉེས་མེད་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་གྱོད་དོན་དེ་གཏུག་སྦྱོར་རིམ་པ་བྱས་རྐྱེན་རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གིས་འཁོན་ལན་སློག་ནས་ང་ལ“ཁྲིམས་འགལ་ཚོང་གཉེར་བྱས་པའི”ཉེས་མིང་བཙུགས་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ནས་ཁྲིམས་ཆད་ཕྱིར་འགྱངས་ལོ་ལྔ་ལ་བྱས་པ་དང་། ངའི་བུ་བེ་ལར་སི་ལ“ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་དུག་རྫས་ཉར་བར”ཁག་གཡོགས་ཡོད། ཅེས་དང་། དེ་མིན་ཡང་ཁོང་མོས། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གིས་མིང་དོན་མཚུངས་པར་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱང་ཚེ། ངའི་ཁྱིམ་ཚང་གང་པོའི་ཉེས་མེད་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་གྱོད་དོན་དེ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་ངེས་ཡིན། ངའི་ཁྱིམ་ཚང་གང་པོར་གནོན་འཚེ་གཏོང་མཁན་ཉེས་ཅན་ངོ་མ་དེ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་ངེས་ཡིན། མི་གཞན་པའི་མགོ་རུ་ངེད་ཚང་གི་སྡུལ་བསྔལ་འདི་འདྲ་མི་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཞེས་བརྙན་པར་ནང་བརྗོད་འདུག
བོད་མི་མང་ཆེ་བས་ནང་སོག་ཏུའང་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོད་མུས་སུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ལ། སོག་པོ་མི་མང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་། ལ་རྒྱ་རྩོད་མཁན་ཡོད་པ་དེ་བས་ཀྱང་མི་ཤེས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་གང་ན་གཉའ་གནོན་ཡོད་ན་དེ་ན་ངོ་རྒོལ་ཡོད་ཅེས་པ་ནང་བཞིན། སོག་པོའི་རྩྭ་ཐང་ནའང་བོད་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་གཉའ་གནོན་དང་། མཐོང་ཆུང་། མཚུངས་སྒྱུར། བཤུ་གཞོག་སོགས་མི་རིགས་རྩ་མེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པས། བཙན་དབང་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན“སོག་པོའི་དཔའ་རྒོད”དང“སོག་པོའི་མན་དྷི་ལཱ”རུ་འབོད་པའི་ཧཱ་དྷ་ལྟ་བུའི་ཇིང་གར་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་སྟོབས་འཛིན་མཁན་ཡང་ཡོད་བཞིན་པ་རེད།
ཇིང་གར་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་སྟོབས།
ཇིང་གར་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་སྟོབས།


text:
ཟླ6པའི་ཚེས2ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། 2018ལོའི་ཀྲུང་གོ་མཚོ་སྔོན་བོད་ལུགས་ས་གདན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམ་ཚོགས་དེ་མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་སུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་ཚོགས་འགོ་བརྩམས་པ་རེད། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་། ཧྲིན་ཀྲང་ཝང་ཅན་ཅོན། ཚོང་དོན་པུའུ་ཡི་པུའུ་ཀྲང་ལས་རོགས་པ། ཀྲུང་གོ་ཚོང་སྐུལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ཁྲིན་ཀྲིག་བཅས་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོར་ཞུགས།
ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་རྡོ་རྗེ་རབ་བརྟན་དང་། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུས་ལས་ཨུ་ཡོན། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ཡུས་ཚུང་ལེ། ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུས་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་བུའུ་ཧའེ་ཁུན།ཧྲིན་ཀྲང་གཞོན་པ་ཐེན་ཅིན་ཁྲིན། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ཀྲང་ཧོང་ཡོན་སོགས་ཞིང་ཆེན་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཞིང་ཆེན་གཞན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་སོགས་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོའི་ནང་ཞུགས།
ཐེངས་འདིའི་འགྲེམ་ཚོགས་ཀྱིས། “སྐྱོན་བྲལ་འཚེ་མེད་ཀྱི་བོད་ལུགས་ས་གདན་འཁལ་འཐག་དང‘ས་ཁུལ་གཅིག་དང་ལམ་བུ་གཅིག’”བརྗོད་དོན་དུ་བཟུང་སྟེ་འགྲེམ་སྟོན་ཉིན་ལྔར་རིང་སྤེལ་རྒྱུ་རེད། 2018ལོའི་ཀྲུང་གོ་མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་འགྲེམ་ཚོགས་ནི་རྒྱལཁབ་ཚོང་དོན་སྡེ་ཁག་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་གཙོ་བསྒྲུབ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན་དང་ཀྲུང་གོ་བོད་ལུགས་ས་གདན་མཐུན་ཚོགས། ཀྲུང་གོ་ཚོང་སྐུལ་ཚོགས་པའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡན་ལག་ཚོགས་པ། ཀྲུང་གོ་ཟས་རིགས་ནང་འདྲེན་ཚོང་ཚོགས། ཀྲུང་གོའི་ཁྱིམ་སྤྱོད་འཁལ་འཐག་ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་འགན་གཉེར་གནང་བརེད།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱིA,B,Cཚོགས་ར་དང་ཐང་ཆེན་འགྲེམ་སྟོན་ཁུལ་བཅས་སུ་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར། Aཚོགས་ཁང་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཕུལ་བྱུང་ས་གདན་འགྲེམ་སྟོན་དང་། Bཚོགས་ཁང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཕུལ་བྱུང་ས་གདན། Cཚོགས་ཁང་ནས་སྤུས་ཀར་དངོས་སུ་ལྟ་ཆོག་པའི་ས་གདན་འགྲེམ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་རེད།འགྲེམ་སྟོན་ས་ཁྱོན་ལ་རྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི5ཡོད་པ་རེད།གཙོ་བོ། རྒྱལ་ནང་གི་གནའ་བོའི་ས་གདན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ལག་འཐག་ས་གདན་དང་འཕྲུལ་འཐག་ས་གདན། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཁོར་སྲུང་དང་། རྩེར་སོན་ས་གདན།ཞིང་ཆེན་ནང་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ཁག་གི་བོད་ལུགས་ས་གདན་རིག་གནས་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ལུགས་ས་གདན་ཇུས་འགོད་རི་མོ་སོགས་འགྲེམ་སྟོན་བྱས། དེ་ལས་གཞན། མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་དང་མགོ་ལོག་གཉིས་ནས་དུས་མཉམ་དུ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། འགྲེམ་ཚོགས་སྟེང་། “ས་ཁུལ་གཅིག་དང་ལམ་བུ་གཅིག” གི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་དང་ས་གདན་ཐོན་ལས་སྐྱོན་བྲལ་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་དང་། ནམ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་སྟེ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་གདན་འགྲེམ་སྟོན་ཉོ་འཚོང་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པའི་མཛད་སྒོ་དང་། ས་གདན་ཆེད་ལས་མི་སྣའི་ཇུས་འགོད་ཐད་ཀྱི་གླེང་སྟེགས། བྱ་དགའ་འབུལ་བའི་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པར་སྤེལ་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ས་གདན་ཁེ་ལས་བར་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་མཉམ་ལས་དང་རོགས་རེས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་གསར་པ་བསྐྲུན།
ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་། ཀྲུང་གོ་མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་འགྲེམ་ཚོགས་དེ་མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། མཚོ་སྔོན་གྱིས་དུས་རབས་གསར་པའི་ནང“ས་ཁུལ་གཅིག་དང་ལམ་བུ་གཅིག”འཛུགས་སྐྲུན་ཁྲོད་འདྲེས་པར་བྱེད་པའི་ཐད་སྐུལ་འདེད་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་འབྱེད་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ཐད་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད།
ལོ་ཙཱ་བ། ཀླུ་མོ།


text:
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
མིང་། འབྲི་ཆུ། མགོ་ཁུངས། གཙང་བོ་འདིའི་ཆུ་མགོ་ནི་གདང་ལའི་རི་རྒྱུུད་ཀྱི་རི་བོ་སྐུ་ལྷ་དར་མདུང་གི་འཁྲིས་སུ་འཁྱིལ་ཡོད། བརྒྱུད་ཡུལ། བོད་ལྗོངས་དང་སི་ཁྲོན་སོགས་ཞིང་ལྗོངས་མང་དུ་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་ལག་མང་བོ་འདྲེས་ཤིང་རི་ཚོགས་མང་བོ་བརྒལ་ཏེ་རྦ་རླབས་དྲག་ཏུ་འཕྱུར་བཞིན་ཐད་ཀར་ཤར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོར་འབབ་ཀྱི་ཡོད། རིང་ཚད། ཆུ་བོ་འདིའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ ༦༣༠༠ ཙམ་དང་ཆུ་བོ་འབབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི ༡༨༠ ཙམ་ཟིན་ཡོད། ཁྱད་ཆོས། འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་ཆེན་ཨང་གསུམ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་འབབ་ཚད་མགྱོགས་པ། གཏིང་ཟབ་པ། འགག་འཕྲང་མང་ཞིང་ཀྱག་ཀྱོག་ཆེ་བ། ཆུ་ལག་དང་མཚེའུ་མང་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
འབྲི་ཆུ།(长江)
འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ནང་ཁུལ་དུ་འབབ་པའི་ཆུ་ཆེན་ཨང་དང་བོ་དང་། འཛམ་གླིང་ཆུ་ཆེན་ཨང་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲི་སྟོད་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྐུ་ལྷ་དར་མདུང་ནས་བྱུང་སྟེ། བོད་ལྗོངས་དང་སི་ཁྲོན་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན། ཐད་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་བཅུ་བརྒྱུད་དེ། ཧྲང་ཧེ་རུ་ཤར་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འབབ། ཆུ་བོ་འདིའི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ ༦༣༠༠ དང་། བོད་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ལེ ༢༨༠༦ ཡོད། འབྲི་ཆུའི་མགོ་ཁུངས་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་ཐོག་ཐོག་ཧི(沱沱河)དང་ཡུལ་ཤུལ་དུ་སླེབས་ན་ཐོང་ཐེན་ཧི།(通天河)ཟི་ཁྲོན་དུ་སླེབས་ན་ཅིན་ཧྲ་ཅང(金沙江)ཡིས་པེན(宜宾)དུ་སླེབས་ན་ད་གཟོད་ཁྲང་ཅང(长江)དུ་འབོད།༼བོད་སྤྱི་བཤད་ལས་བཏུས།༽
འབྲི་ཆུ།
འབྲི་ཆུ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་གཙང་བོ་ཆེས་རིང་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། གཙང་བོ་དེ་གདང་ལའི་རི་རྒྱུད་རྒྱ་ལ་རྩི་ཟླུམ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བབས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་དགུ་མདོ་དང་། བོད་ལྗོངས་དང་ཟི་ཁྲོན་གྱི་འབྲེལ་མཚམས་བརྒྱུད་དེ་མཐར་བོད་ལྗོངས་སྨར་ཁམས་རྫོང་དང་ཡུན་ནན་ས་ཁུལ་སོགས་བརྒྱུད་ཏེ་ཧྲང་ཧེ་རུ་ཏུང་ཧེ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། ཆུ་བོ་འདིའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ ༦༣༠༠ ཙམ་དང་ཆུ་བོ་འབབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི ༡༨༠ ཙམ་ཟིན་ཡོད།༼བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ་ལས་བཏུས།༽
འབྲི་ཆུ།
འབྲི་ཆུ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གཏོགས་ཤིང་། ཆུ་མགོ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ན་ཀྲོང་ངེར་འགྱིང་བའི་རི་བོ་སྐུ་ལྷ་དར་མདུང་ཡིན། ཆུ་ཆེན་འདིའི་སྤྱི་མིང་ལ་བོད་སྐད་ཀྱིས་འབྲི་ཆུ་དང་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་ཁྲང་ཅང་ཟེར། འབྲི་ཆུ་བཞུར་སའི་ས་ཆ་རེ་ན་མིང་འདོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་དེ། བོད་སྐད་ཀྱིས་འབྲི་ཆུའི་མགོ་ཁུངས་ལ་དམར་ཆུ་ཟེར་བ་དང་། འདམ་ཆུ་དང་འདྲེས་རྗེས་ད་གཟོད་འབྲི་ཆུ་ཟེར་བ་ཡིན། རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་ཡུལ་ཤུལ་རྫོང་གི་བྲག་ཆུ་ཁ་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དབྱི་པིན་གྲོང་ཁྱེར་བར་གྱི་འབྲི་ཆུ་ལ་ཅིན་ཧྲ་ཅང་ཟེར་བ་དང་། དབྱི་པིན་གྲོང་ཁྱེར་མན་གྱི་འབྲི་ཆུ་ལ་ད་གཟོད་འབྲི་ཆུ་ཟེར་བ་ཡིན། སྔོན་ཆད་དབྱང་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་མན་གྱི་འབྲི་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་ལ་དབྱང་ཙི་ཅང་ཟེར་བ་རེད། ཆུ་བོ་འདི་མཚོ་སྔོན་དང་བོད་ལྗོངས། སི་ཁྲོན། ཡུན་ནན། ཧུའུ་པེ། ཧུའུ་ནན། ཅང་ཞི། ཨན་ཧུའེ། ཅང་སུའུ་སོགས་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་མང་བོ་བརྒྱུད་མཐར་ཧྲང་ཧེ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོར་འབབ་བཞིན་ཡོད། འབྲི་ཆུའི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ ༦༣༠༠ དང་། བཞུར་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི ༡༨༠ ལྷག་ཡོད། ཧུའུ་པེ་ཞིང་ཆེན་དབྱི་ཁྲང་གྲོང་ཁྱེར་ཡན་ཆད་ཀྱི་འབྲི་ཆུ་ནི་འབྲི་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཡིན། འབྲི་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ནི་ཆུ་ཤུགས་ཆེ་ལ་འབབ་ཚད་མགྱོགས་པ་དང་ཀྱག་ཀྱོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། དབྱི་ཁྲང་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཅང་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཧུའུ་ཁུ་ཡི་བར་ནི་འབྲི་ཆུ་བར་རྒྱུད་ཡིན་པས། འབྲི་ཆུའི་འབབ་ཚད་ཆེ་ཞིང་མཚེའུ་ཧ་ཅང་མང་། ཧུའུ་ཁུ་ཡི་མན་ཆད་ནི་འབྲི་ཆུའི་སྨད་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ཞེང་ཆེ་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པ་དང་འབབ་ཚད་ཅུང་དལ། འབྲི་ཆུ་ཡན་ལག་མང་སྟེ། ཅུང་ཆེ་བའི་ཡན་ལག་ལ་མཱ་ཁུ་ཧི་གཙང་བོ་དང་རྨིན་ཅང་གཙང་བོ། ཐོའུ་ཅང་གཙང་བོ། ཅ་ལིན་ཅང་གཙང་བོ། ཝུའུ་ཅང་གཙང་བོ། ཞང་ཅང་གཙང་བོ། ཧན་ཅང་གཙང་བོ། ཀན་ཅང་གཙང་བོ། ཆིན་ཀུ་ཅང་གཙང་བོ། ཧོང་ཕུའུ་ཅང་གཙང་བོ་སོགས་མང་ལ། ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཀྲིན་ཅང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འབྲི་ཆུ་ཏ་ཡོན་ཆུ་བོ་དང་འདྲེས་ཡོད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུ་འབྲི་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ ༡༢༠༦ དང་། བཞུར་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི ༡༤ ཡོད། འབྲི་ཆུ་ནི་ཆུ་ལག་མང་བོ་འདྲེས་ཤིང་རི་ཚོགས་མང་བོ་བརྒལ་ཏེ་རྦ་རླབས་དྲག་ཏུ་འཕྱུར་བཞིན་ཐད་ཀར་ཤར་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པའི་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།༼ཤེས་བྱ་དྲི་བརྒྱ་བ་ལས་བཏུས།༽
འབྲི་ཆུ།
རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་ཁུལ་དུ་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཨང་དང་བོ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཆུ་བོ་འདིའི་ཆུ་མགོ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་རི་བོ་གདང་ལའི་དགེ་ལ་བསྟན་སྟོང་ནས་བྱུང་སྟེ་རིམ་བཞིན་མཚོ་སྔོན་དང་། བོད་ལྗོངས། སི་ཁྲོན་སོགས་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བརྒྱུད་དེ་མཐར་ཧྲང་ཧད་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཤར་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཅིང་། སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་དྲུག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུགས་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་རྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཡོད། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབབ་སྟེ་མཚོ་སྔོན་དང་སི་ཁྲོན་ནུབ་རྒྱུད་དུ་མ་སླེབས་བར་ས་མཐོའི་རི་རྒྱུད་ནས་འབབ་པའི་དབང་གིས་ཆུ་ཤུགས་ཆེ་ལ་འབབ་ཚད་ཀྱང་མགྱོགས། འབྲི་ཆུ་སི་ཁྲོན་གྱི་ཤར་རྒྱུད་ནས་ཧུའུ་པེ་དང་ཧུའུ་ནན། ཅང་སུའུ། ཅང་ཞི། ཨན་ཧུའི་བཅས་ཞིང་ཆེན་མང་བོའི་སྒང་གཤོང་མི་སྙོམས་པའི་ས་ཆ་བརྒྱུད་དེ་ཅུང་ཟད་དལ་བོའི་སྒོ་ནས་གཙང་ལག་མང་བོའི་ཆུ་དང་མཉམ་དུ་ཤར་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ་ཞིག་ཡིན།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ལས་བཏུས།༽


text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བའི་འཕྲིན། བྱིས་པ་གཉིས་སྐྱེས་ཆོག་པའི་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་ལོ་གཉིས་ཚུན་ལ། 2017ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་དུ་རང་ཞིང་ལ་གསར་སྐྱེས་མི་གྲངས་བསྡོམས་པས་ཁྲི11.34ཡོད། དེའི་ཁྲོད་བྱིས་པ13360ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་ལ་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང6815ཡོད། གསར་སྐྱེས་བྱིས་པ52237ཡོད་པས་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་པའི་མི་གྲངས་ཀྱིས་སྤྱིའི་གསར་སྐྱེས་མི་གྲངས་ཀྱི6.12%ཟིན་ཡོད་ལ། བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་པའི་མི་གྲངས་ཀྱི13.05%ཟིན་ཡོད། གཞི་གྲངས་ལས་མངོན་པ་ལྟར་ན། 2017ལོར་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་པའི་མི་གྲངས་དེ་ལོ་སྔོན་མའི་གསར་སྐྱེས་མི་གྲངས་ལས་མཐོ་བ་རེད། ལོ30ནས39བར་གྱི་བུད་མེད་ལ་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་ཚད་ཆེས་མང་བ་རེད།
གཞི་གྲངས་ལས་མངོན་པ་ལྟར་ན། རང་ཞིང་གི་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་པ་ཅུང་མང་བའི་ས་ཆ་ཟི་ལིང་དང་མཚོ་ཤར་མཚོ་ནུབ་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རེད། སྲིད་ཇུས་དང་མཐུན་པའི་མི་ཚོགས་གཙོ་བོ་མཁར་གྲོང་གི་རྒྱ་རིགས་ཁྱིམ་ཚང་ཡིན་ལ་གཙོ་བོ་ལོ་རབས70རྗེས་དང་ལོ་རབས80བར་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་རེད། བུད་མེད་ཀྱི་ལོ་ལ་བལྟས་ན་ལོ20ནས་29བར་གྱི་བུད་མེད་ཀྱིས་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ལྟར་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་ཚད་ཆེས་མཐོ་བ་རེད། ལོ20ནས་29བར་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་ཚད44.53%ཟིན་ཡོད་ལ། ལོ30ནས་39བར་གྱི་བུད་མེད་ཀྱིས་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་ཚད22.90%ཟིན་ཡོད་པ་དང་། ལོ40ནས49བར་གྱི་བུད་མེད་ཀྱིས་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་ཚད4.76%ཟིན་ཡོད། 2017ལོར་བྱིས་པ་གཉིས་རེ་སྐྱེས་པའི་དུས་ཚོད་ཟླ6པ་ནས9བའི་བར་ཡིན་ལ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་བྱིས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་འཁོར་གྱི་བླང་བྱ་དང་མཐུན་པ་རེད།
ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་མི་སྣས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། རྗེས་ཕྱོགས་སུ་དུས་ཡུན་གསར་བའི་མི་གྲངས་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་ཏེ། གསར་སྐྱེས་མི་གྲངས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་སྔོན་རྩིས་བྱ་བ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས་ལ། འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་སྲིད་ཇུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་སྲིད་ཇུས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་གྲངས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་ཟེར།


text:
ཁྱུང་གཤོག 2018-06-04
དཔྱིད་ཀྱི་རང་མདངས་འཁྱུག་པའི་སྐྱིད་ཤོད་ཐང་གི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ནི་མདང་དགོང་བབས་པའི་རབ་དཀར་ཁ་བའི་ཀློང་ན་དཀར་སིང་ངེར་འདུག་ལ། རབ་གསལ་ཉི་འོད་ཀྱི་ཚ་གདུག་ལས་དཔྱིད་ཀྱི་དྲི་བསུང་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མཆེད་ཀྱིན་འདུག ང་དང་གྲོགས་པོ་འགའ་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་ནས་སྐྱིད་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་དེད་ཅིང་རྔ་ཆེན་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྔམ་བརྗིད་ལ་ཅེར་བཞིན་བྲག་ཡེར་པར་བསྐྱོད་པ་ཡིན།
ལམ་སྐེད་དུ། གྲོགས་པོ་ཚོས་བྲག་ཡེར་པའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་རྒྱུན་དག་གླེང་བཞིན་འདུག་པར། ངའི་དྲན་འཛིན་གྱི་ཡོལ་བའི་ངོས་སུ་དམངས་ཁྲོད་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་སྟེ། “བོད་ཀྱི་གནས་ཕུད་ལྷ་ས།། ལྷ་སའི་གནས་ཕུད་ཡེར་པ།། ལྷ་སར་ཡེར་པ་མེད་ན།། གོས་ལ་གོང་བ་མེད་འདྲ།།”ཞེས་པ་ཝ་ལེར་དྲན་ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་ཀློང་ན་རྩེན་པའི་གནས་རི་འདི་ལ་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་པ་སུས་ཀྱང་བརྟོལ་མ་ནུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསང་བ་ཞིག་སྦས་འདུག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཞིག་གི་སྐུད་སྣེ་མདུན་གྱི་ལམ་བུར་སྦྲེལ་བཞིན་ལུང་སྟོད་ན་ཁ་བ་དང་ལྷིང་འཇགས་མནབས་ནས་ཞི་གནས་ཏིང་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ཐག་ཆད་མ་མྱོང་བའི་དབེན་གནས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སོང་། ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་བུ་མང་དུ་བརྒྱུད་མཐར་ང་ཚོ་གཞི་ནས་དགོན་འདབས་སུ་སླེབས་ཤིང་ཚང་མའི་གོམ་ཁ་ཡང་མ་བགྲོས་གཅིག་མཐུན་གྱིས་གཡང་གཟར་གྱི་བྲག་ངོས་ན་ཆགས་པའི་བྲག་ཕུག་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་འགོ་བརྩམས།
ལམ་འགྲམ་དུ་འཛིངས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚེར་ཤིང་དག་ལ་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་བཞིན་འདུག་ལ་སྟོད་ཀྱི་བྲག་རིའི་ཁམས་ན་བྱ་རྒོད་པོ་རེ་ཟུང་ལྡིང་སྐོར་རྒྱག་བཞིན་འདུག དུས་དེར་ངའི་སེམས་ལ་“གཡང་གཟར་པོ་དར་གྱི་ན་བཟའ་ཅན།། བྱ་རྒོད་པོའི་ཕ་ས་བྲག་ཡེར་པ།། མ་ལྷ་གཅིག་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་དེ།། ཞབས་གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམས་བཞུགས་པ་འདྲའི།། རི་མཐོན་པོའི་པང་དུ་བུ་བཞིན་གཅེས།། གནས་བཟང་པོ་ཡེར་པ་རི་ཁྲོད་ཆགས།།”ཞེས་པའི་ལུང་བསྟན་དང་འདྲ་བའི་བདེན་གཏམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་ཚིག་འདིས་སྣེ་དྲངས་ནས་གནས་འདིའི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་ལ་མགོ་བོ་རྨོངས་པས་མྱུར་མོར་ཁ་པར་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དྲྭ་ཚིགས་ལ་དོགས་གཞི་གཅོད་དུ་བཅུག་པས། མ་གཞིར་བྲག་ཡེར་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ་ཐད་ལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་བཀྲོངས་རྗེས་བློན་པོ་འཁོར་ཚོགས་ཀྱིས་རྗེས་འདེད་བྱས་པས་ཁོ་རང་ལ་སྟེང་དེར་སླེབས་སྐབས་དངངས་སྐྲག་གིས་དྲན་པ་ཐོར་བ་ལས་གསོས་པས་དྲན་གསོས་པ་ཞེས་ཐོགས་ལ། ཡེར་པ་ནི་ལུང་པ་ཁ་ཡེར་ཡིན་པས་ཡེར་པ་དང་ཡེར་པ་རྒོད་ཀྱི་རྒོད་ཚང་ཞེས་གསུངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འདུག
དབེན་གནས་འདིར་སླེབས་མཁན་དང་གླེང་མཁན་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡིད་ཀྱི་གས་སྲུབས་ལས་མདའ་གཞུ་འཁུར་ཞིང་རྟ་དཀར་པོར་སོལ་བ་ནག་པོ་བྱུགས་ཤིང་སྐྱིད་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་དེད་ནས་ལྐོག་ཏུ་ལྷ་སར་འོང་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་བརྗེད་མི་སྲིད། དཔའ་རྒོད་དེའི་མཐེབ་ལྟོང་ལ་སྦྱར་ནས་འཕང་པའི་མདའ་མོ་གཅིག་གི་གསིར་སྒྲ་ཕོ་བྲང་གི་མཁའ་དབྱིངས་ལས་ཕྱོགས་སུ་མཆེད་པས། དཔའ་བོ་དེ་དཀར་ནག་གི་མཐའ་གཉིས་སུ་གླེང་བཞིན་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་སླེབས་ཡོད་ཚོད་གདའ། ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མེ་རོ་ལས་བདེན་དོན་གྱི་དྲོད་ཐིག་ལ་རེག་ནས་འདས་སོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྐྱར་དུ་ངོས་འཛིན་ནམ་གདེང་འཇོག་རེ་བྱེད་དགོས་འདུག་ལ། མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རེ་ཡང་གདབ་ཐུབ་དགོས་ཨང་། ད་ལྟ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གླེགས་བམ་རེ་རེ་ཉུལ་ནས་སྔོན་བྱུང་གི་རྒྱལ་རབས་རེ་རེ་ལ་ཕྱིར་མིག་གློད་དུས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་ཆུང་དུས་ནས་རབ་བྱུང་གི་ངུར་སྨིག་གསོལ་མ་མྱོང་བའི་སོ་མཚམས་སུ་དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཁུར་བ་མཚན་ལ་སྟག་ཉ་བཟང(ཡིག་ཚང་ལས་སྟག་ཉག་བཟང་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་།)དུ་འབོད་ཅིང་ལྷ་ལུང་ཞེས་གྲགས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྙིང་བ་དབང་ཐང་ཅན་ཞིག་གི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་ལ། མཚན་གྱི་ཐོག་མར་སྟག་ཅེས་འབོད་པ་དཔའ་བོ་སྟག་གིས་བསྟད་མྱོང་བའི་དཔའ་མཛངས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ། ཡིན་ཡང་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་རྩ་མཐུག་པའི་ཁོ་རང“ལན་གཅིག་གོ་ཆ་ཕུད་པའི་རྨོག་གི་ནང་ན་ཏོག་གི་གཟུངས་བཞུགས་པ་བཀླགས་པས། བྲ་ཉེ་ལ་ནི་གང་སྐྱེས་པ།། རྐང་མཐིལ་རྨེ་བ་དམར་པོ་ཅན།། ཤི་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་བར་འགྱུར།། ཟེར་བར་མཐོང་། རྐང་མཐིལ་བལྟས་པས་རྨེ་བ་དམར་པོ་ཞིག་འདུག་པ་ཀློག་མཁན་ལ་ཀློག་ཏུ་བཅུག་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་འདུག་ཟེར། དེར་ཡབ་མཆེད་གཉིས་ཁོང་རང་སྤུན་གསུམ་དང་བཅས་པ་བསམ་ཡས་སུ་པཎྚིཏ་བཞུགས་སའི་རྩར་ཕྱིན། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།”ཞེས《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལས་བྱུང་བ་ལྟར་ཁོས་རང་ལུས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་དེར་རྐྱེན་བྱས་ནས་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་གི་ཕྱོགས་ལ་གོམ་ཁ་བསྒྱུར། ཡང་གཅིག་བཤད་ན་དམག་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཐང་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། ཆོས་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་དུས་སུ་བཙན་པོའི་དགོངས་དོན་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་དེ་ནི་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དམ་པ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན། དེ་ལྟར་ཁོ་རང་རབ་ཏུ་བྱུང་རྗེས་གྲིབ་ཀྱི་དཀར་མོ་རོང་ཞེས་པར་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱས་ནས་བཞུགས་ལ་རྗེས་སུ་བྲག་ཡེར་པ་རུ་ཕེབས་སྐད། དེ་རིང་ང་དབེན་གནས་འདིའི་པང་བར་བསྡད་དེ《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ནང“ཡེར་བ་མ་ཞིག་བར་དུ་ལྷ་སའི་འདུན་མ་ཞིག་དོགས་མེད”དང“ལྷ་ས་བོད་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན།། ལྷ་སའི་སྲོག་ཤིང་ཡེར་པ་ཡིན།།”ཞེས་པའི་གནད་དེར་ཡང་ཡང་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཤིང་ཁ་རྔོག་ལྡེམ་ལྡེམ་གྱི་རྟ་ཕོ་ཞིག་གིས་འཚེར་སྐད་ལྷང་ལྷང་ངང་རྨིག་བཞིའི་གོམ་ཁ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་ནས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཕྲེང་ཐག་དུམ་སེར་ཆད་ཅིང་དབུས་ཀྱི་དམག་དུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་རིང་མོ་གདང་ལ་རི་བོའི་ཟོམ་ནས་འགགས་པས། སོ་མཚམས་ན་ལུས་པའི་དཔའ་རྒོད་སྣང་མཐོ་དེ་ཚོ་ཡུན་གྱིས་ཁེར་རྐྱང་གི་ལྷིང་འཇགས་རུམ་པར་གོམས་ཤིང་བཙན་རྫོང་གི་དར་ལྕེ་ཕྲ་མོའང་བྱང་རླུང་གིས་བརྡེགས་པས་ཟུངས་ཟད་པའི་དར་ཤིང་ཁོ་ན་གནས་དེའི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་སོ་སྲུང་པར་གྱུར་པའི་འདས་དོན་རིང་མོ་ཞིག་གི་རབ་ཁ་ནས་ལུས་ཤིང་། ལན་གཅིག་གོ་ཆ་ཕུད་པའི་རྐྱེན་དེས་བསྐྱེད་པའི་གནོང་འགྱོད་འཁྱག་སིབ་སིབ་ཅིག་གིས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་རྩ་ལམ་རེ་རེར་ཁྱབ་ནས་སོང་།
ཡང《བྲག་ཡེར་པའི་དཀར་ཆག་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་མ》ལས། “གནས་འདི་དང་པོ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་ཀྱི་ཚང་།། བར་དུ་ཚོང་འདུས་ཧོར་གྱི་ཡུལ།། མཐའ་མར་མཁས་བཙུན་བྱོན་པའི་ས།།”ཞེས་པ་ལྟར་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཡེར་བར་བྱོན་རྗེས་སྒོམ་སྒྲུབ་གཙོར་མ་བཟུང་པར་དེར་བཞུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་པ་དང་འབངས་རྣམས་ལ་ཞབས་ཏོག་བྱས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་ཡུལ་ལུང་འདིར་ཆོས་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཡོ་ལང་ངང་གིས་རྒྱས་མྱོང་བ་སོགས་ལ་ག་ལེར་བསམ་བཞིན་བསམ་བཞིན་བྲག་ཕུག་རེ་རེར་མཇལ་ནས་ཕྱི་རུ་ཐོན། ཡིན་ཡང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་སྟོང་ཆ་ཞིག་ལུས་འདུག་པ་ནི། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསང་གནས་བརྟོལ་བར་ངེས་པར་མཁོ་བ་ཕལ་ཆེར་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་རིང(སྤྱི་ལོ༧༦༧ནས་སྤྱི་ལོ༧༩༧ལོའི་བར་གང་རུང་ཞིག)བླུགས་པར་མངོན་པའི་བྲག་ཡེར་པའི་དྲིལ་བུའི་འབུལ་བྱང་སྨོན་ཚིག་དེ་ཡིན་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོད་ཆག་ལས་ད་ལྟ་ཐལ་རྡུལ་དུ་གྱུར་ཟིན་པ་འདི་ལ་ཇི་འདྲའི་འཕང་སེམས་སྐྱེས་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། འདི་ལྟར་འདང་རྒྱག་གི་རབ་ངོགས་སུ་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ནས་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་རེ་རེས་མཐོ་སྒང་གི་རི་ཟོམ་རེ་རེ་ཞབས་འོག་ཏུ་མནན་ནས། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྲིད་ལུགས་དང་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་དྲག་དཔུང་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁབ་དག་གིས་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོར་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་བཀའ་ལུང་ལེན་ཞིང་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་སུམ་ཉིས་ས་ལ་རྟ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་གི་རྨུག་རྗེས་བཙུགས་པས་སྤུ་རྒྱལ་ལས་ཆབ་སྲིད་ཆེ་ཞིང་དབུ་རྨོག་བཙན་པ། བཀའ་ལུང་གཉན་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་གྲགས་པ་ཆེ་བསྟོད་མིན་པའི་དངོས་བྱུང་གི་བདེན་སྟོབས་འདི་དག་སེམས་སུ་དྲན་ན་སྐྱོ་སེམས་ཀྱི་རླུང་བུ་དེའང་རིམ་གྱིས་འཇགས་འགྲོ་བའི་ཉམས་སྣང་སྐྱེས།
དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་འདིར་སྔོན་བྱོན་གྲུབ་ཐོབ་པ་མང་པོས་ཞབས་ཟུང་བསྒྱུར་མྱོང་བ་ནི། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཡུལ་འདིར་ཕེབས་ནས་ཡེར་པ་ལྷ་རི་ནི་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་དུ་གཟིགས་མྱོང་ལ། དབེན་གནས་འདི་ནི་གནས་ཁྱད་འཕགས་གསུམ(གཞན་གཉིས་ནི་ཡར་ལུང་ཤེལ་བྲག་དང་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ།)གྱི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་མང་། ཟ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་རྗེས་སོར་བོད་དུ་ལོ་ངོ་བཅུ་བདུན་རིང་བསྟན་པ་དག་ཐེར་དང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱས་མྱོང་བའི་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ཡང་གནས་འདིར་ཕེབས་ནས་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལྷ་རིའི་མགོ་ནས་གསུངས། བུ་ཆོས་རྟེན་འབྲེལ་སྒྲུབ་ཁང་དང་བྱམས་ཁང་སོགས་ནས་གསུངས་པས་བཀའ་གདམས་པའི་གྲུབ་མཐའི་མེ་ལྕེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཕྱོགས་སུ་མཆེད་མགོ་བརྩམས། དེ་བཞིན་དུ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཁོང་ཚང་ཐོག་མར་བྲག་ཡེར་པར་བྱོན་སྐབས་གནས་འདིའི་ས་དབྱིབས་ཆགས་ཚུལ་ནི་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་ཞབས་ཟུང་གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམས་གྱི་རྣམ་པར་བཞུགས་ཡོད་པར་གསུངས་མྱོང་ལ། གཞན་ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག ལྷ་ལུང་སྒྲུབ་ཕུག་དང་དེའི་ནང་དུ་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་ཕུག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་ཕུག ཚེས་བཅུ་ཕུག ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ཕུག་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་མང་པོས་བྱིན་རླབས་གནང་ཡོད་པའི་གནས་བྱིན་ཅན་བགྲང་ལས་འདས་སོ།། གནས་འདིའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་ཐོད་དེར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆགས་འཇིག་གདོང་ལ་བྲིས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་འདུག་ལ། དེ་རུ་བཞུགས་ཡོད་པའི་བྱ་བྲལ་བ་བགྲེས་པོ་ཞིག་གིས་གསུང་པ་ལྟར་ན་མཆོད་རྟེན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་པོ་འདུག་པར་མིང་གི་ལྷག་མར་བྱེད་པའི་བསྐལ་པའི་རླུང་དམར་ཅན་རིག་གསར་གྱིས་ད་ལྟ་གཟུངས་འཇུག་ཀྱང་ཕྱི་རུ་ཐོན་ཡོད་ལ། ཡེར་པ་ལྷ་རིའི་སྐེད་དུ་བཞེངས་པའི་སྒྲོལ་མའི་ལྷ་ཁང་དེའང་ད་ལྟ་ཞིག་རུལ་དུ་སོང་ནས་མཁར་ཆག་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་སྐྱོ་ཉམས་དང་བཅས་ཕྱག་མཛུབ་ཀེར་ནས་ང་ཚོར་བསྟན་བྱུང་། ངས་ཀྱང་ཁོང་གི་སྐྱོ་ཉམས་ལ་བརྒྱུས་པའི་ཚིག་གི་དབྱངས་འགྲོས་ལས་སྲོག་ཤིང་སྟེང་བྲིས་པའི་གསལ་ལ་མི་གསལ་ཡི་གེ་དག་མཐོང་བྱུང་བར། རང་རེའི་མེས་པོ་དག་གིས་ས་མཐོ་ཡུལ་བཙན་གྱི་གནས་དག་ཏུ་ཆོས་འཆད་ཉན་དང་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་མང་པོ་བཞེངས་པ་ནི། མ་འོངས་ཕྱི་རབས་པ་དག་ལ་ས་ཁྱོན་དང་གཞིས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ས་གང་ཡོད་བདེན་པ་ར་སྤྲོད་དང་དེ་དག་ལ་འཐིམ་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དྲན་པ་འཚོལ་བྱེད་དུ་གནང་བའི་དུས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ཞིག་ཏུ་འདོད་བཞིན་ཁོང་གི་གཏམ་ལ་ཡ་ལན་སྤྲོད་བཞིན་ཡེར་པ་ལྷ་རིའི་པང་དུ་མར་བབས།།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་འདི་དག་རེ་རེ་བཞིན་ཉུལ་ནས་ཕྱིར་རླངས་འཁོར་ནང་འབུད་དུས། ཁ་བའི་དྭངས་གཙང་གིས་བྱབས་ཁྲུས་ལན་གཅིག་མཛད་ཀྱང་རབ་རུབ་མག་མོག་ཅིག་གིས་གནས་འདིའི་ཕྱི་ནང་སྔར་བཞིན་བསྒྲིབས་འདུག ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་མྱོང་བའི་གནས་ལ་སླར་ཡང་ཕྱིར་མིག་གློད་དུས། བྲག་ཡེར་པ་ནི་སྔར་བཞིན་ང་དང་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ཤིག་དང་འདྲ་ལ། ཡང་ཆེས་རྒྱུས་ཡོད་ཀྱི་ནང་མི་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་ངས་ཁ་གཏད་དུ་འགྲེངས་ནས་འདུག མཐའ་མི་ངོམ་པའི་རབ་དཀར་ཁ་བས་གཡོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཁུགས་སོ་ནས། ལན་གཅིག་མཛུབ་མོ་གནམ་ལ་ཀེར་བས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་མཚན་གསོལ་བའི་མི་བུ་ཞིག་གནམ་རིམ་པ་དགུའི་ཡང་སྟེང་ནས་མགོ་ནག་མིའི་རྗེ་བོར་བྱོན་པར་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ཡང་རྒུ་དུད་དུད། ཤིང་སྡོང་པོ་ཡང་བང་ཐང་ཐང་། ཆབ་ལུ་མ་ཡང་སྔོ་སིལ་སིལ། གོར་ཕ་བོང་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཉེད་ཁྲུང་ཁྲུང་གི་བསུ་མ་བྱས་ཤིང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་བོད་མི་ཀུན་གྱིས་མགོ་བོ་མཐོན་པོ་ཡར་ལ་བཏེགས་ནས་ཨ་སྔོན་དགུང་དུ་བ་དན་ལྟར་གཡོ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྤྲིན་དཀར་པོར་གུས་འདུད་བྱས་ཤིང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྙིམ་པ་བྲང་སྟོད་ལ་ཡང་ཡང་སྦྱར། དེ་ལས་མཆེད་པའི་མཛེས་སྡུག་གི་དག་ཞིང་ལ་ཞེན་ཆགས་ཟབ་མོ་དང་དུང་བ་དྭངས་མོ་བཅོལ་ནས་གནས་དེར་སླེབས་ཐུབ་པའི་སྨོན་པ་དང་བརྩོན་སེམས་དུས་ཀྱི་བསྐལ་བའི་བར་ཆད་མ་མྱོང་ལ། གནམ་གྱི་ནི་དབུས། ས་ཡི་ནི་དཀྱིལ། གླིང་གི་ནི་སྙིང་པོ། གངས་ཀྱི་ནི་ར་བ། ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་ནི་མགོ་བོ། རི་མཐོ་ས་གཙང་། ཡུལ་བཟང་། མི་མཛངས་ཤིང་དཔའ་རུ་སྐྱེ། ཆོས་བཟང་དུ་བྱེད། རྟ་མགྱོག་སུ་འཕེལ་བའི་གནས་སུ་གཞིས་ཆགས་པའི་སྐྱིད་ཉམས་ཤིག་གིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དང་ལྷན་དུ་འཚེར་བའི་གངས་རི། འབྲི་མོ་དང་མཉམ་དུ་འཚར་བའི་སྤང་ལྗོངས། ལྷ་སྒྲུང་དང་འགྲོགས་ནས་འཁྲུངས་པའི་སྤུན་ཟླ་དག་གི་དུངས་སེམས་དང་འབྲལ་མི་འདོད་ལ། དྲོད་དང་བཅུད་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་ཕ་གཞིས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཁོ་ནས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་མཁའ་དབྱིངས་ལ་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་འཇའ་ཚོན་ཤར། གདོང་པའི་མེ་ལོང་ལ་འཛུམ་མདངས་ཀྱི་འདུ་ལོང་རྒོད། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་ལ་སྙན་འཇེབས་ཀྱི་རང་སྒྲ་གསལ་ལེར་ཨ་སྐྱོ་མེད་པར་རང་དབང་གི་གནམ་འོག་འདིའི་ཕ་ཁྱིམ་ལ་མགོ་བོ་མི་གླན་མཁན་སུ་ཞིག་ཡོད་ཨང་སྙམ།
སློབ་དཔོན་བེེ་རོ་ཙ་ནའི་སྒྲུབ་ཕུག་ལ་མཇལ་ནས་ཕྱིར་ལམ་བསྙེགས་དུས་ང་ལ་དད་གུས་དང་འཕང་སེམས་ཤིག་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་བྱུང་། གནས་དབེན་པ་འདིས་ང་དང་མེས་པོ་ཚོའི་བར་ཐག་རྒྱང་རིང་རྒྱང་རིང་དུ་བཅད་ནས་བརྩེ་བ་དང་དྲན་གདུང་གི་རྨ་ཁ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ངོར་ཕབ་ཡོད་པའི་སྣང་བ་ཟ་ཟི་རི་རྩེའི་སྨུག་ལ་འདྲེས། ང་ཚོས་གཏམ་རྒྱུད་མག་མོག་རེ་འཆད་བཞིན་རང་ཉིད་འཚོལ་བའི་རྐང་ལམ་རིང་མོ་ཞིག་བརྒྱུད་དགོས་ལ། ཀྱག་ཀྱོག་གི་བརྒྱུད་རིམ་རེ་རེ་ཡང་ཡིག་འབྲུ་སུམ་ཅུའི་སེམས་ངོགས་སུ་གདབ་དགོས་འདུག་སྙམ་བཞིན་སླར་ཡང་དྲན་པའི་གཏིང་དུ་ལུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསང་བ་རུམ་པའི་གནས་འདི་ལ་ཕྱི་མིག་ཡང་ཡང་གློད་དགོས་བྱུང་སོང་།།
དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།
རྩོམ་གསར། 10


text:
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་ཧྥ་རན་སིར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་བུ་མོ་ལོ་ན་ ༡༡ ཅན་ཞིག་སློབ་གྲྭ་ནས་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་སྐབས་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་བཙན་གཡེམ་བྱས་ཡོད་འདུག
ཁ་སང་ཧྥ་རན་སིའི་(Leparisien)གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ པ་ཡས་མས་སུ། ཧྥ་རན་སིའི་མངའ་སྡེ་ཡེ་ཝན་ལིའི་ས་གནས་(Trappes)ཅེས་པར་བོད་རིགས་བུ་མོ་ལོ་ན་ ༡༡ ཅན་ཞིག་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པའི་ལམ་བར་དུ། མགོ་རས་སྐྱ་བོ་དང་ལུས་སྦྱོང་གྱོན་ཆས་ནག་པོ་གྱོན་པའི་ལོ་ན་ ༤༠ ཙམ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས། མོ་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་སྟེ་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་ཤིང་གསེབ་ཅིག་ཏུ་འཁྲིད་སོང་ནས་བཙན་གཡེམ་བཏང་ཡོད་འདུག
ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་ཉིན་གཉིས་རིང་རྩད་གཅོད་བྱས་པ་བརྒྱུད། ལོ་ན་ ༢༥ ནས་༣༥ བར་ཡིན་པའི་དོགས་ཡོད་ཉེས་ཅན་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ། དེ་རིང་ཁྲིམས་ར་བསྡུས་ནས་འདྲི་རྩད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཉེ་སྔོན་དོགས་ཡོད་ཉེས་ཅན་དེས་རྒྱལ་ས་པེ་རེ་སུར་ཨེ་ཤ་ཡའི་བུ་མོ་ཚོའི་རྐུབ་ལ་ལག་པ་འཆང་བ་སོགས་བྱས་ཏེ་བརྙས་བཅོས་བཏང་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་འདུག
ཉེན་རྟོག་པས་བསྒྲགས་པའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བོད་རིགས་བུ་མོ་དེ་ད་ལྟ་ཨན་ཌིར་མི་གྷོ་ཊི་(Andre-Mighot)ཞེས་པའི་སྨན་ཁང་དུ་ཡོད་པ་དང་། མོའི་སེམས་ཁམས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་འདུག བུ་མོ་དེའི་ཁྱིམ་ཚང་(Formule I)ཞེས་པའི་མགྲོན་ཁང་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བཙན་གཡེམ་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས། བུ་མོའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མགྲོན་ཁང་དེའི་ལས་མི་ཞིག་ལ་རེ་སྐུལ་བྱས་ཏེ་ཉེན་རྟོག་པར་གྱོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། བུ་མོ་དེ་ཧྥ་རན་སིར་འབྱོར་ནས་ལོ་གཅིག་ཙམ་ལས་འགོར་མེད་ཀྱང་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་བྱང་ཆུབ་པ་བཤད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྤྱིན་པ།


text:
1. རྒྱལ་ཐང་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ།
ཡུལ་གྲུ་འདིའི་མིང་ལ་རྒྱལ་ཐང་ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དམག་དྲངས་ཏེ་རྒྱ་བོད་གཡུལ་འཁྲུག་གིས་རྒྱལ་ཁ་བླངས་པའི་ཐང་ཡིན་པས་ན་རྒྱལ་ཐང་ཞེས་ཐོགས་པར་འདོད་ལ། ཡང་ན་ཡུལ་ལྗོངས་འདིའི་ཉེ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་དུ་མ་གནས་ཀྱང་ཡུལ་མི་རྣམས་ཆས་གོས་དང་གོམས་གཤིས། སྤྱོད་ལམ་དང་ཆ་ལུགས། སྐད་རིགས་རྣམས་མི་རིགས་གཞན་གྱིས་བསྲེ་བསླད་ཉེས་སྐྱོན་སོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་ཏེ་རང་སྲོལ་བརྟན་པོར་གནས་ཐུབ་པས་ན་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་རྒྱལ་ཐང་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པར་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པར་གྲགས། གང་ལྟར་དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡང་གང་དག་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད་པར་སྣང་ཡང་བར་སྐབས་ཤིག་ནས་རྒྱལ་ཐང་ཞེས་ད་ལྟའི་བར་འབོད་སྲོལ་ཆགས་པ་འདིའོ།།
ཡང་རྒྱ་དང་འཐབ་མོ་བཀྱེས་པའི་ཐང་ཡིན་པས་ན་རྒྱ་ཐང་ཅེས་མིང་འདོགས་པ་མང་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ལས་རྒྱལ་ཐང་ཅེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་གཉིས་མང་བོ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ལ། སྐབས་ལ་ལར་རྒྱལ་ཏམ་ཞེས་པ་མཐོང་རྒྱུ་སྣང་ཡིན་རྒྱུ་ནི་རྒྱལ་ཐང་། ལེགས་བྱས་བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་སྟོང་གིས་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་རྫོང་ཁག་ལྔར་བཅད་ཡོད་ལ། རྫོང་ཁག་ལྔ་ནི། རྒྱལ་ཐང་ཡུལ་ལྟེ་བའི་ཤོག་ཁག་བཅུ་ལ་རྫོང་ཁག་གཅིག བྱང་དང་བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་གཏེར་མ་རོང་ཤོག་བརྒྱད་དང་ལམ་ཚན་དགུ་ལ་རྫོང་ཁག་གཅིག ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡང་ཐང་ཤོག་ཆེན་ལྔ་ལ་རྫོང་ཁག་གཅིག འཇང་ཤོག་ཆེན་བརྒྱད་ལ་རྫོང་ཁག་གཅིག ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རོང་པ་ཤོག་ཆེན་ལྔ་ལ་རྫོང་ཁག་གཅིག་བཅས་ཡིན་ཞིང་། འདི་རྣམས་ལ་བསྡོམས་པས་དུད་ཁྱིམ་ཐེམ་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཡོད་སྐད།
སྨྲས་པ།
མི་མཐུན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཐང་ཞེས་པ།།
འཇིག་རྟེན་མེས་པོའི་སོར་མོའི་འདུ་བྱེད་ལས།།
འཕོས་པའི་སྣོད་བཅུད་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།
སྤྱི་མཐུན་དཔལ་ལས་གྲུབ་པ་ཨེ་མ་རྨད།།
2.བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་དུས།
བདེ་ཆེན་ཁུལ་དུ་རྡོ་ཆས་རྙིང་བའི་དུས་མཇུག་ཏུ་འགྲོ་བ་མིའི་འགུལ་བསྐྱོད་ཡོད་ལ། རྡོ་ཆས་གསར་བའི་དུས་སུ་རྡོ་ཆས་དང་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་རྒྱལ་ཐང་དང་ཡང་ཐང་། ཧྲང་ཅང་དང་ཅིན་ཅང་། སན་པཱ་སོགས་ས་ཁུལ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག སྤྱི་ལོ་1988ལོའི་ཟླ་3པའི་ནང་ཉི་ཤར་བདེ་སྐྱིད་གྲོང་གི་ས་འོག་ནས་རྡོ་ཡི་རོ་སྒམ་བུད་པ་ལྟར་ན། ད་ལྟའི་བར་ལོ་2850±80དང་2810±80འགོར་བར་ཚན་རིག་པས་བདེན་དཔང་བྱས། དེ་ནི་རྒྱ་ནང་དུ་ཞིས་ཀྲིག་དུས་སྐབས་ལ་ཁེལ་འདུག
རྒྱལ་ཁབ་གསུམ(三国220-265)ཅིན་གཉིས(两晋266-420)ནུབ་བྱང་རྒྱལ་རབས(南北朝421-581) སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཐང་དང་ཡང་ཐང་གཙོས་འབྲི་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་ཅེ་སྤྱང་པ་རྣམས་གནས་པས་སྤྱང་ངམ་ཆཱང་ཞེས་འབོད།
3. ཐུ་བྷོད་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས།
རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ལས་ཆེས་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཐང་འཁོད་པའི་དེབ་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཧྥན་ཁྲའོ(樊绰)ཡིས་བྲིས་པའི་ཡུན་ནན་དེབ་ཐེར(云南志)ཁོངས་མིང་གི་སྐོར་ཁག་བཞི་བར(名类第四)རྒྱལ་ཐང་ཞེས་རྒྱ་ཡིག(剑赕)བྲིས་སྣང་། ཐང་རྒྱལ་བོའི་ཏི་ལོ་བཞི་བར(སྤྱི་ལོ621)ཧྲིན་ཀྲིག(神州)བཙུགས། ད་ལྟའི་བདེ་ཆེན་ཁུལ་འབའ་ལུང་རྫོང་གི་ཡོངས་གྲགས་ཆོས་རྫོང་ཟེར་ས་གནའི་བོད་སྐད་དུ་རྒྱལ་བུ་སྟེང་ཟེར་ས་དེའོ།། ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་དམག་གིས་རྒྱ་དང་འཐབ་མོ་བཀྱེས་ཏེ་རྒྱལ་ཐང་ས་ཆ་བླངས་པ་དང་། རྒྱལ་ཐང་ས་ཆ་མཛེས་ཤིང་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་པ་སོགས་ཆ་ཀུན་ནས་རྣམ་པར་རྒྱས་པས་ན། རྒྱལ་ཐང་དང་རྒྱ་བོད་འཐབ་མོ་བཀྱེས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་ཐང་ཡིན་བས་ནས་རྒྱལ་ཐང་(结塘)ཞེས་བརྗོད།
ཐང་ཀྲོན་གོན་ལོ་བདུན་པ(སྤྱི་ལོ་663)ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་བོས་དམག་དྲངས་ནས་ས་འདི་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་རྒྱལ་བུ་གུང་རི་གུང་བཙན་ལ་ས་འདི་སྲུང་དུ་བཅུག རང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་དམག་ཁྲིད་ནས་ལྗང་(འཇང་།)དང་ཏཱ་ལིས་ཕྱོགས་ལ་ཤར་བསྐྱོད་བྱས། སྤྱི་ལོ་680ཐུ་བྷོད་ནས་རྒྱལ་ཐང་མོའུ་ཀོ(木高)དང་ལྗང་(འཇང་།)མཐའ་ཆུ(塔城)བར་གྱི་འབྲི་ཆུར(金沙江)ཡ་དཀྲིས་ལྕགས་ཟམ་འཕངས་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་མཁར་བརྩིགས། ད་ལྟའང་ལྕགས་ཟམ་གྱི་ཤུལ་རྗེས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་794ལོའི་ཟླ་དང་པོར། ནན་ཀྲའོ་རྒྱལ་པོ་ཡུས་མོའུ་ཤོན་ཐང་རྒྱལ་མགོ་བཏགས་ནས་རྒྱལ་བུའི་སྟེང་ལ་འཇབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཡ་དཀྲིས་ལྕགས་ཟམ་གཏོར། ལྕགས་ཟམ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་བཅུ་དྲུག་བླངས། རྒྱལ་པོ་ལྔ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་འབངས་མི་ཁྲི་བཅུ་ལྷག་མགོ་བཏགས་བྱས།
སྤྱི་ལོ795ལོའི་ཟླ་བདུན་པར་སླར་ཡང་ཐུ་བྷོད་ཕྱོགས་སུ་དམག་དྲངས་ཏེ། དེང་གི་བདེ་ཆེན་རྫོང་དང་ཞྭ་ནག ཀོང་ཇོ་རྭ་བ། ཉི་ཤར། ཨྱོན(五境)བཅས་བླངས་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ799ནས801ལོར་ནན་ཀྲའོ་ཡུས་མོའུ་ཤོན་དང་ཅན་ནན་ཞིས་ཁྲོན་ཅེ་ཏུའུ་ཧྲི་བེ་ཀའོ(剑南西川节度使韦皋)མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་སླར་ཡང་ཐུ་བྷོད་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ་ལྕགས་ཟམ་ཤོར་ཅིང་། ཐུ་བྷོད་ཀྱི་དམག་རྒྱལ་ཐང་ནག་ཆུ་ཁར(纳曲河)ལོགས་ནས་སྒར་བཏབ། དེ་ནས་བོད་རྒྱལ་སིལ་བུར་འཐོར་ཅིང་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱུང་སྟེ། བོད་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་བོ་མེད་པས་རྒྱལ་པོས་བཀའ་མེད་པར་མ་ལོག་ཅེས་བཀའ་མ་ལོག་པ་རྣམས་གཞིས་ཆགས་པ་དང་དམག་དཔོན་ཆེན་པོས་རང་ས་ནས་ནང་སོ་ཞེས་ནང་གི་སོ་ལྟ་བ་བྱས་ནས་བསྡད་པའོ།།
4. བོད་སིལ་བུའི་དུས།
གངས་ཅན་རིག་མཛོད་དེབ་དང་པོའི >དང་མི་རྒྱུད་གྲོལ་ཐབས་ཀྱི་ཤོག་ངོས་31སྟེང་། དཔའ་རབས་ཟུར་བ་ཞིག་ཞུས་ན། རླངས་གུ་རུམ་སེང་གེས་རྒྱལ་གྱི་རྒྱ་བོད་སྟངས་ཐབས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་རྒྱ་ལ་དམག་དྲངས། རྒྱའི་ཆུ་མཁར་ཡང་ལེ་དེ་ཕབ། དེའི་དཔའ་རྟགས་སུ་རྒྱ་ནག་པོའི་ཁྲིམས་ནོར་དེ་ཁྱེར་བས། དེ་བས་ནག་པོ་རྒྱའི་འདུལ་དཔོན་བྱེད་མི་ཡང་ལྷ་རིགས་རླངས་ཡིན། ཡང་ཤོག་ངོས32སྟེང་། རླངས་དོ་དེས་ལྷ་རུ་གཡུ་དགུང་པོ་དེ་མཆོད་ནས། ལྗང་(འཇང་།)ལ་དམག་བྱས། ལྗང་(འཇང་།)གི་ཐོག་མདའ་ནག་པོ་དེ་བཏོགས། ལྗང་(འཇང་།)མི་དུག་ཅན་གྱི་མིག་དེ་ཕྱུངས། དེའི་དཔའ་རྟགས་སུ་ལྗང་(འཇང་།)གི་རལ་གྲི་ངོ་གྲོ་དེ་དང་། འོད་འབར་མ་དེ་ཐོབ་པས། དེ་བས་ནག་པོ་ལྗང་(འཇང་།)གི་འདུལ་དཔོན་ཡང་ལྷ་རིགས་རླངས་ཡིན།
ཡང་ཤོག་ངོས་134 >ལས་བླ་མ་བདག་ཆེན་པའི་བཀའ་ཤོག་གི་ནང་ན། རིན་པོ་ཆེའི་འོག་ནས། མཁན་སློབ་ཀྱི་མགོ་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ཁུར་གསུངས་པ་དང་། རྟེན་སོ་ལ་རྒྱལ་ཐང་། བྱེ་ཆུང་། ས་མཐོན་ཚོང་འདུས་ཡངས་པ་ཅན། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས། རྩ་ཐོབ་འབག་དང་བཅས་པ། ཐེལ་ནས་སྤྱིལ་བོ་ནང་སྤྱད་དང་བཅས་པ། སྦྲ་ཁ་ཅིག་བྱིན་གསུང་བའི་བཀའ་ཤོག་དང་། ཡང་ཤོག་ངོས་140སྟེང་། ཀུན་གྱི་སྟོན་པ་ལ་མི་བརྙས་པར། ཚིག་ལ་ཉན་ཞིང་འཁུར་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། ཁོས་ཀྱང་རེ་བ་བཞིན་མ་བྱས། རྒྱལ་ཐང་དང་། ས་མཐོན། བྱེ་ཆུང་རྣམས་ཁོའི་བུན་གཏེར་བཟུང་ནས། ནང་སོར་སྲན་གྲོ་ནས་གསུམ་གྱི་བུན་བྲེའི་ཁ་བཞར་སྐྱི་བཞར་བྱས། དེའི་མཇུག་ཏུ་ཡང་འཕྱོས་ཡར་སྟོན་ལ་སོགས་ཀྱི་བོགས་ཡོང་སྒོ་རྣམས་མཁར་ཐོག་དང་། རྒྱལ་ཐང་ནས་ས་སར་དམིགས་ཐིམ་ནས། ནང་སོར་མ་སླེབ།ཅེས་ཐེངས་འགའ་ཤས་སུ་རྒྱལ་ཐང་ཅེས་པའི་མིང་འཁོད་འདུག་གོ།
གླིང་རྗེ་གེ་སེར་རྒྱལ་བོའི་སྒྲུང་རྒྱ་གླིང་གཏམ་གྱི་ངོ་མཚར་ཕྲེང་བའི་ཤོག་ངོས་152སྟེང་། འཇང་ས་དམ་ལ་དུག་ཆུ་ཡིས་བཏུལ། འཇང་ཡུལ་དབང་དུ་བསྡུས་ཞེས་དང་། ཡང་ཤོག་ངོས་227སྟེང་། དེའི་ཕྱི་ཉིན་སེང་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོ་རྒྱ་ནས་བྱོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འཇང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོ་སྟེ། འཇང་མི་བློན་པོ་ལྕགས་འཕྲུ་ཅན་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བསུ་བ་དང་ཇ་འདྲེན་མཇལ་དར་སོགས་གྲངས་མེད་པ་ཕུལ་ཏེ་སེང་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་འཇང་ཡུལ་དུ་ལོ་གསུམ་བཞུགས་པར་ཞུས་ཡང་མ་གནང་སྟེ། ཞག་བདུན་བཞུགས་རིང་སྐྱབས་སྡོམ་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གནང་སྟེ། འཇང་སྲས་གཡུ་ཁྲི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་རྡོའི་རྟ་དེ་ང་ལ་བྱིན་གསུངས་པས། རྡོ་རྟ་དེ་གེ་སར་ལ་ཕུལ། རྟ་དྲེལ་ཕོ་མོ་སུམ་བརྒྱ་ལ་གསེར་དངུལ་དར་ཕྲུག་འབྲས་དཀར་ཟང་ཟིང་གི་འབུལ་བ་དཔག་མེད་བྱས་ཏེ་ཡང་གླིང་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྐྱོད།
མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་བདག་གིར་བཟུང་སྟེ། འཇང་སྐད་དུ(主地ndzidy)སྒྲ་བསྒྱུར(中甸)ནང་དོན་ནི་ཚོ་དཔོན་འདུག་ས་ཟེར། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སུང་ལྷོ་མ་སྤྱི་ལོ་1253ལོར། ཧུ་པེ་ལེ་ནས་ཏཱ་ལིས་དཔུང་འཇུག་དང་། ཟླ་དགུ་བར་ཟུང་ཆུ(今松潘)ཟླ་བཅུ་བར་རྒྱལ་ཐང་དབང་དུ་བསྡུས། 1271ལོར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཧུ་པེ་ལེ་ནས་བུའུ་ཏུའུ་མན(兀都蛮)མངགས་ཏེ་སོག་དམག་ནས་རྒྱལ་ཐང(旦当)སྲུང་འཛིན་བྱས། 1293ལོའི་ཟླ་དྲུག་པར་རྒྱལ་ཐང་ཐུ་བྷོད་ཤོན་ཝོ་སིའི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་ས་གནས་དཔོན་པོ་གཉིས་བསྐོ་བཞག་བྱས། སྤྱི་ལོ་1483ནས་1553བར་གྱི་ལོ་བདུན་ཅུའི་ནང་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་བོད་དུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ།ས་ཆ་འདི་དག་བདག་གིར་མཛད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་1529ལོར་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་ཡང་ཐང་དུ་རྫོང་མཁར་ཞིག་བརྩིགས། སྐབས་དེར་ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ཁམས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཨུ་སུ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་དཔལ་སྤུངས་དགོན་ཆེན་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། ཆོས་སྡེ་དེའི་ཆོས་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་གནང་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་སྣང་འབའ་ཐང་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་བདེ་ཆེན་ཕྱོགས་སུ་དར། ཁུལ་འདིར་དར་ཆེ་བ་ནི་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ལས་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་གི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་སྡེ་གཙོ་བོ་ནི་ཁྲམ་བུ་དགོན་(康普寺或寿国寺)དང་། དམ་པ་དགོན། བསམ་འགྲུབ་དགོན་(云仙寺或桑主寺)གླང་སྐོམ་(禹功寺)བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དགོན། སྔགས་འཕེལ་དགོན་(承恩寺)སོགས་དུ་མ་ཡོད། ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་ཤོས་ཞྭ་ནག་པ་དང་ཞྭ་དམར་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་རྒྱུན་སོ་སོ་ཡུལ་འདིར་སྤེལ་མྱོང་ལ། ལྷག་པར་ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་གདན་ཞུས་ལྟར་འཇང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ། འཇང་སྡེ་ཆོས་ལ་འགོད་སྐབས་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་ཆེར་ཕུལ་ནས་ཀརྨ་པའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མངའ་རིས་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་བདེ་འཇགས་ཡོང་བའི་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་པ་འཆང་། དེའི་དུས་བདེ་ཆེན་ཁུལ་དུ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་འདི་འཛིན་པའི་ཆོས་སྡེ་བརྒྱ་ལས་མི་ཉུང་ཙམ་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཞིང་། ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུ་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གྱིས་གདན་ཞུས་དང་འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་འབྱོར་བས། ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་གར་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་ཀརྨ་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་འཇང་ཡུལ་དུ་བཏང་། འཇང་སྡེ་རྣམས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པར་མཛད། ཀརྨ་ཞྭ་དམར་བའི་བསྐུལ་ངོར་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ཏེ་ལི་ཐང་བཀའ་འགྱུར་དཔར་དུ་བསྐྲུན། དེའི་དཀར་ཆག་ཞྭ་དམར་བས་སྤྱི་ལོ་1614ལོར་མཛད་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་གངས་ཅན་གྱི་བརྡས་འདྲེན་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཕྱི་མོ་པར་གྱི་ཚོགས་སུ་འཁོད་པའི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ལེགས་བྱས་ཀྱི་རང་གཟུགས་ཀུན་ནས་སྣང་བ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ་ཞེས་པའོ།། འདི་ནི་བོད་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཤིང་པར་དུ་འཁོད་པའི་ཐོག་མའོ།།
5.དགའ་ལྡན་སྲིད་གཞུང་གི་སྐབས།
སྤྱི་ལོ་1639ལོར་སོག་པོའི་དམག་ཤུགས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་ནས་བེ་རི་རྒྱལ་བོ་བཅོམ་པ་དང་ས་དམ་རྒྱལ་བོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཕམ་ཉེས་ཅུང་ཟད་ཤོར། སྤྱི་ལོ་1647ལོར་འཇང་ཡུལ་ཞིང་བས་ཡར་ལངས་བྱས་ཏེ་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་གི་སྟོབས་ཤགས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས།
སྤྱི་ལོ་1667ལོའི་ཟླ་བདུན་པར་སོག་དམག་གིས་རྒྱལ་ཐང་བཟུང་སྟེ་རྡོ་མཁར་རྫོང་བཙུགས། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་རྫོང་དཔོན་བཀོད་མངགས་ཀྱིས་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུས། སྤྱི་ལོ་1674ལོར་ས་དམ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་རྒྱལ་ཐང་འཇང་དགོན་པ་གཙོ་བྱས་ཀྱི་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་བོན་པོའི་བླ་གྲྭ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོག་དམག་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་དོགས་ཟོན་བྱས། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོས་བཀྲ་ཤིས་པ་ཐུར་ཐའེ་རྗེ་དང་ཕྱག་མཛོད་ནོར་བུ་རྒྱལ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་མངགས། མུ་ལི་རྒྱལ་པོ་བསམ་གཏན་ནོར་བུའི་རོགས་སྐྱོར་ལ་བསྟེན་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇམ་དུ་བཏང་སྟེ། འཇང་རྒྱལ་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་རྩ་རྫོགས་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་སྲིད་གཞུང་ནས་བདག་གིར་མཛད།


text:
“ཡིན་པས་”དང་“འདུག་གས་”ཞེས་པའི་ཡིག་ཐོབ་གང་ཡིན་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
བསམ་ཚུལ་ཞིག་དང་འབྲེལ་ཏེ་གླེང་སློང་བ།
ཉེ་བའི་ལོ་འདི་དག་གི་རིང་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་དབྱངས་གསལ་གྱི་སྦྱོར་བར་བརྟེན་ནས་ན་གཞོན་རྩོམ་ལ་འཇུག་མཁན་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། འདས་པའི་ལོ་ཟླའི་ཁྲོད་བོད་ཡིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འཕྲད་མྱོང་བའི་སྐྱ་ཟད་སྔོ་རྡུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། ཅི་འདྲའི་བློ་བག་བྲོད་པོ་ཞིག་རེད་ཨང་། འོན་ཀྱང་། ཁོ་བོར་མཚོན་ན། ཞོར་དུ་རི་བོང་གནམ་རྡིབ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཁྲལ་ཐོལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ངང་གིས་འབྱུང་གིན་འདུག་སྟེ། འུ་ཅག་གི་སྔོན་བྱོན་དྲན་དབང་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྟ་བུ་དག་གིས་གནའ་ནས་ད་བར་བརྗོད་བྱ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་ཞིག་བརྩམས་་ཤིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡིག་འགྲོས་གཅིག་གི་ལམ་ནས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཕྲེང་བར་བསྡེབས་པའི་དགེ་མཚན་གྱིས་ད་ལྟ་ད་དུང་ཡང་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གིས་གོ་ཐུབ་པ་དེ་ལྟར་ཡང་། ད་སྐབས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲི་བ་ཚོས་རང་རང་གི་ཡུལ་སྐད་བྱེ་བྲག་པ་རེ་ཡིག་ཐོབ་ལའང་མ་བལྟས་པར་གར་ཐོད་ཐོད་དུ་འབྲི་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ལས་སུ་འཇུག་པ་འདི་ཀོ་བརྒྱ་ལ་འདི་ལྟར་དར་སོ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ན། སྐབས་ཤིག་རིང་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། "དིང་སང་མཐའ་མི་འགའ་ཞིག་གིས། དབུས་ཀྱི་ཕལ་སྐད། བླ་དྭགས་ཀྱི་ཕལ་སྐད་སོགས་སྣང་བར་གང་དྲན་གྱིས་སྐད་མཛོད་དང་གླེགས་བམ་སྡེབ་པ་འདི་རིགས། བརྒྱ་ལ་དར་སྲོལ་ཆེ་རུ་སོང་ན། ཡུལ་སོ་སོའི་ཕལ་སྐད་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས། བོད་ཀྱི་སྐད་སྤྱི་ཡང་དུམ་བུར་ཆད་དེ། ནམ་ཞིག་ན་ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་བརྡ་མི་འཕྲོད་པ་ཞིག་འོང་ངེས་"[1]པའི་ཐུགས་ཁྲལ་མཛད་པའང་དོན་དུ་སོང་བར་འདུག་པས། དུས་དེར་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་ལ་ཇི་འདྲའི་གྱོང་མི་ཆེའམ།
ཁོ་བོའི་སེམས་ཁྲལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་འདི་ནི་ད་སྐབས་ཀྱི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་གླེང་གཞིའི་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཤེད་དང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་དགག་གཞག་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་། ཁོ་བོས་ནི་མུ་མཐུད་དུ་འདི་ཁོ་ན་ཨ་འཐས་སུ་འཛིན་གྱིན་ཡོད། གལ་ཏེ་སྔར་ཡིག་སྲོལ་དུ་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟས་པར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲི་དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་། ཐོག་མར་ཡུལ་སྐད་གང་ཞིག་ཏུ་འབྱམས་ཆེ་བའི་བརྡ་དེའི་འགྱུར་རིམ་ལ་གཞིགས་པའི་ཡིག་ཐོབ་གང་ཡིན་འཚོལ་རྒྱུ་དེའང་སྐད་ཡིག་ལ་ཤ་ཚ་བའི་ལས་སུ་ཆེ་ཞིང་། ཡུལ་སྐད་ཡིན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ངག་ནས་ཐོན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བབ་ཅོལ་དུ་འབྲི་ག་ལ་རུང་ཨང་སྙམ།
བསམ་ཚུལ་འདིས་སྣེ་དྲངས་ཏེ་ཞོལ་ནས་དབུས་པའི་ཡུལ་སྐད་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་”ཡིན་པས་”དང་”’འདུག་གས་”ཞེས་འབྲི་བཞིན་པའི་དོན་དངོས་ཀྱི་ཡིག་ཐོབ་གང་ཡིན་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱ།
དང་བོ། ཨེ་ཡིག་དྲི་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པ།
བོད་སྐད་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཨེ་ཡིག་མིང་ཚིག་གང་ཞིག་གི་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་དུ་སྦྱར་ཚེ་དྲི་བ་སྟོན་པའི་བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སུ་ལའང་མྱོང་བས་གྲུབ་ལ། ད་དུང་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་བྱས་ཚེ། ཨེ་ཡིག་ཧ་ལས་པ་དང་ངོ་མཚར་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་གྲོགས་སུ་སྦྱར་བའང་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཕྱིས་སུ་བསྒྲིགས་པའི་ >ཡང་། ཨེ་ནི། “བྱ་ཚིག་གི་སྔོན་དུ་སྦྱར་ཞིང་དྲི་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་གྲོགས་ཤིག་”ཅེས་བཀྲལ་ཡོད་ལ། དེའི་དཔེ་བརྗོད་དུའང་། “ཨེ་ཚར། ཨེ་དྲན། ཨེ་ཡིན་”[2]སོགས་བཞག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ།  >ཡང་། ཨེ་ཡིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་གསུམ་བཀོད་པ་ལས། གཉིས་པར་”དོགས་པ་ཟ་བའམ་དྲི་བ་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྟེ། ཨེ་ཡོད། ཨེ་ཡིན། ཨེ་ཟ། ང་ཚོ་འགྲོ་ཨེ་ལྟ་བུ།”[3]ཞེས་ཨེ་ཡིག་མིང་གི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སུ་སྦྱར་ནས་དྲི་བར་འཇུག་ཚུལ་དཔེ་མཚོན་གྱིས་བསྟན་ཡོད་པ་དེས་འདིར་ཐོག་མའི་རྩོམ་བྱང་དུ་བསྟན་དོན་ཏེ། དབུས་པའི་ཡུལ་སྐད་དུ་”ཡིན་པས་”དང་”འདུག་གས་”ཞེས་པ་དག་གི་ཡིག་ཐོབ་དངོས་ནི་ད་ལྟར་ཀུན་གྱིས་འབྲི་བཞིན་པའི་”པས་”དང་”གས་”ཞེས་པ་མ་ཡིན་པར་མིང་གཞི་པ་ལ་ཨེ་ཡིག་སྦྱར་བའི་”པེ་”དང་། “གེ་”ཞེས་པ་དེ་རེད་ཅེས་གླེང་བསླངས་པ་ཡིན།
འདི་ལྟར་བསྙད་ཚེ་འགའ་རེས་བོད་ལ་དབྱངས་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་མཛད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་མིང་གཞི་པ་དང་ག་གཉིས་ལ་དབྱངས་ཨེ་ཞུགས་ཏེ་པེ་དང་གེ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་མི་འཐད་པའི་ཀླན་ཀ་བྱེད་སྲིད་མོད། དེ་ནི་མི་སྐྱོན་ཏེ། མིང་གཞིའི་སྲོག་ཏུ་དབྱངས་ཡིག་ཞུགས་པ་དང་། ལེགས་སྦྱར་ལྟར་དབྱངས་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པ་གཉིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགལ་བར་ལྟ་མི་རུང་ཞིང་། དྲན་སོས་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟར་ཞལ་བཞུགས་པའི་མཁས་པའི་དབང་བོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་དཔེ་ཁྲིད་སྒྲ་འཇུག་ཅིག་ལས། “ཀ་ཡི་སྲོག་ཏུ་ཨ་ཡོད་ན། དབྱངས་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་མི་དགོས་ལ། དབྱངས་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅེས་པ། དེར་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར། ཡིག་གཟུགས་སྟེང་དབྱངས་འདོགས་ལེན་རྒྱ་གར་ལྟར་བྲི་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ་བཤད་”[4]ཅེས་གསུངས་པའང་ཐོས་མྱོང་།
གལ་ཏེ་བོད་ལ་དབྱངས་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་པ་མེད་ན་དབྱངས་ཡིག་ཅན་གྱི་མིང་གཞི་གང་ཞིག་ཕྱིས་པའམ་ཕྲལ་བའི་ཤུལ་དུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་ཡོད་མི་འོས་མོད། དེ་ཡོད་པ་ནི་དབུས་སྐད་དུ། དེ་ནས་ལ་ཨེ་ནས་དང་། དེ་འདྲ་ལ་ཨེ་འདྲ། ད་ལྟ་ལ་ཨ་ལྟ་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་པ་རྙེད་སླ་ལ། ཨ་ལག་ཤ་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས། ཨ་ཡིག་ཀུན་གྱི་སྲོག་ཏུ་ཞུགས།།[5] ཞེས་གསུངས་པར་ཡང་གོ་བའི་གནད་ཆེའོ་སྙམ།
གཉིས་པ། “ཡིན་པས་”དང་”འདུག་གས་”ཞེས་བྲིས་པའི་དཔེ་ཁུངས་སུན་འབྱིན་པ།
འདིར་ཐོག་མར་ཡིན་པས་དང་འདུག་གས་ཞེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་མཁན་སུ་ཡིན་པའི་ཡས་ཀྱི་མཚམས་འཛིན་པ་ནི་ཁག་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོར་ཀྲུའུ་ཅི་ཝེན་དང་ཞེ་ཧོང་ཧྥང་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ >ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཏུ། དྲི་བ་སྟོན་པའི་སྒྲར་སྔ་ཕྱིར་”པས་”དང་”གས་”སྦྱར་བ་མང་དུ་མཆིས་ཏེ། འདིར་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་དྲངས་ན། ཁྱེད་རང་ཁྲོམ་ལ་ཐད་གས༷།? ཁྱེད་རང་ལ་ལྕགས་སྨྱུག་ཡོད་པས༷། ཁྱེད་རང་ཡི་གེ་འབྲི་གི་ཡོད་པས༷། [6] དཔེ་ཆ་འདི་ཡག་པོ་འདུག་གས༷།[7] ཞེས་སོགས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་པའི་ཡིག་ཚོགས་དེས་ཕྱིས་སུ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་བར་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མེད་པ་ག་ལ་སྲིད།
སྤྱིར་ང་ཚོས་ངག་ནས་སྒྲ་ཅི་ཞིག་ཐོན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྐབས་བོད་མི་བྱིངས་ཀྱིས་གོ་ཐུབ་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཚེ། ཡིན་པས་དང་། འདུག་གས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་མི་དགོས་པར། གམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲད་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་མིང་གང་ཞིག་གི་མཐའ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་ན་སྐབས་དོན་དྲི་བའི་དོན་དུ་འཇུག་ཅིང་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་གོ་བར་ཡང་སོམ་ཉི་བྱེད་མི་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ད་དུང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་བའི་ཨུ་ཚུགས་དེ་ལར་ནས་གཏང་མི་འདོད་ན། དེ་ཡང་ཡིག་ཐོབ་དང་མཐུན་པར་བྲི་རྒྱུ་ནི་ཅིས་ཀྱང་གཡོལ་མི་རུང་བར་འདོད་ལ། གོང་བརྗོད་དཔེ་དེབ་དེའི་རིགས་ལ་ང་ཚོས་ནམ་དང་གཞར་ཡང་དགག་པ་ཚ་ནན་དུ་གཏོང་དགོས་ངེས་སུ་སྙམ་མོ།།
གསུམ་པ། མིང་གཞི་ལ་ཨེ་ཡིག་ཞུགས་ཏེ་དྲི་བ་སྟོན་པའི་དཔེ་མཚོན་གཞན་བསྟན་པ།
སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་གཞིར་བཟུང་ན། མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་གང་ཞིག་ལ་ཨེ་ཡིག་ཞུགས་ཏེ་དྲི་བར་འཇུག་པའི་སྣང་ཚུལ་འདི་ནི་དབུས་སྐད་ཁོ་ནར་མངའ་བ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་དུའང་། གོང་ལྟར་མིང་གཞི་ན་ཡིག་ལ་ཨེ་ཞུགས་ཏེ་དྲི་བ་སྟོན་པར་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་འབེལ། དཔེར་ན། ཁྱོད་ད་ལྟ་རང་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ། ཁྱོད་ད་སོ་མར་ཡོང་བ་ཡིན་ནེ། ཟེར་བ་དང་། ཁྱོད་གང་ནས་ཡོང་ངམ་ཞེས་པར། ཁྱོད་གང་ནས་ཡོང་ནེ་ཟེར་བ། ཁྱོད་ལ་སྒོར་མོ་ཡོད་དམ་ཞེས་པར། ཁྱོད་ལ་སྒོར་མོ་ཡོད་ནེ་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན།
ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་བརྡ་འདི་ནི་ད་སྐབས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་ཆེར་མི་མཐོང་ཡང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་མིན་ཧྲིན་ཀྲི་ཞེས་པས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ >ཅེས་པའི་དེབ་དེར། ཁྱོད་གང་ནས་ཡོང་ནིས༷། དང་། ཁྱོད་རྒྱ་སྲང་ང་འགྱོ་དགོ་ནིས༷། ཁྱོས་ཞིང་འདེབས་ཀོ་ནིས༷།[8] སོགས་མིང་མཐར་ནིས་ཞེས་བྲིས་འདུག་པ་ནི་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་རང་དགར་བྲིས་པ་ཞིག་ལས། དོན་གྱིས་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་དབུས་སྐད་ཀྱི་ཡོད་པེ་དང་། འདུག་གེ་ཞེས་པའི་པེ་དང་གེ་དང་རིགས་འདྲ་བ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་ཕྱིས་སུ་བརྡ་འདི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་མཁན་འབྱུང་ཚེ་”ནེ་”ཞེས་བྲི་འོས་པ་ལས་གོང་གི་དེབ་དེའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་ཏེ་”ནིས་”ཞེས་བྲིས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པའང་ཞོར་དུ་ཤེས་ན་ལེགས་སོ།།
བཞི་བ། མཇུག་བསྡུ་བ།
བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཐམས་ཅད་ལ་གོང་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཡིག་ཐོབ་འཚོལ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་དཀའ་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་ནི་གཏན་ནས་་མི་འོས་པས། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་རིགས་འདི་དག་ལ་རིགས་འདེད་ཅུང་ཙམ་བྱས་པ་ན་དེ་ཙམ་དཀའ་བའི་ལས་སུའང་མི་ཆེ་བས། བོད་ཡིག་ལ་ཞེ་བསམ་པས་ཤ་ཚ་མཁན་དག་གིས་ནོར་བ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དུ་སླད་མར་རང་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་རྩལ་དུ་དཀྲུགས་ཏེ་བོད་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་གི་མདུན་ལམ་ལ་དུས་ནས་དུས་སུ་ལག་ལེན་དང་བསམ་གཞིག་གནད་དུ་བསྣོལ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོས་ངག་ནས་་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་ཁ་གཡང་སྟོང་ཚར་སྒྲོག་པ་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ནུས་པ་ཆེ་བར་འདོད་དོ།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༠༨ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་དུ་རྫོགས་པར་བྲིས།
_____________________
རྟེན་ཁུངས།
[1]དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བརྩམས།  >ཞེས་བྱ་བ། [M] >དེབ་གསུམ་པ། (ལྷ་ས།) བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༤ བ། དཔར་ཐེངས་དང་བོ། ཤོག་ངོས་(P.272)
[2]ཀྲང་དབྱི་སུན་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། [M] >སྨད་ཆ། (པེ་ཅིང་།)མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ ༡༩༨༥ ལོ། དཔར་ཐེངས་དང་བོ། ཤོག་ངོས།(P.3140)
[3]འགྱུར་མེད་ཀྱིས་དག་བཅོས་བྱས། [M] >(དག་བཅོས་མ།) (ཟི་ལིང་།)མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པ། དཔར་ཐེངས་ཉི་ཤུ་བ། ཤོག་ངོས། (P.917)
[4]བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་ཁྲིད། [CD] >ཏུ་གསལ།
[5]ཨ་ལག་ཤ་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས་བརྩམས།  >ཅེས་བྱ་བ།[M] >(ཟི་ལིང་།) མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ཟླ་ ༤ བ། དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ། ཤོག་ངོས། (P.131)
[6]ཀྲུའུ་ཅི་ཝེན་དང་ཞེ་ཧོང་ཧྥང་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། [G] >(པེ་ཅིན།) མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོ། དཔར་ཐེངས་དང་བོ། ཤོག་ངོས།(P.6)
[7]གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས།(P.13)
[8]མིན་ཧྲིན་ཀྲི་ཡིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། [M]  >(ཟི་ལིང་།) མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༨ པ། དཔར་ཐེངས་དང་བོ། ཤོག་ངོས།(P.39/48)


text: ས་གནས་ཁག་གིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཉེན་ཡོད་སྡོད་ཁང་སྒྱུར་བཀོད་ལས་དོན་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་ཆེད། ཉེ་ཆར་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་2018ལོའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཉེན་ཡོད་སྡོད་ཁང་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་78.5སྤྲད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་སྔ་སྣུར་དུ་སྤྲད་པའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར་187.5བསྣན་ཚེ་2018ལོར་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཉེན་ཡོད་སྡོད་ཁང་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་266སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། མ་དངུལ་དེ་དག་གིས་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་ལེན་དུད་ཚང་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁ་ཐོར་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་པོ་དང་ཡིག་ཚགས་དང་གཱ་བཟོས་པའི་དུད་ཚང་དབུལ་པོ་བཅས་རིགས་བཞིའི་དུད་ཚང་ཁྲི་190ཡི་ཉེན་ཡོད་སྡོད་ཁང་སྒྱུར་བཀོད་ལས་འགན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། ད་བར་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་པུས་2016ལོར་གྲལ་བཤེར་བསྡོམས་རྩིས་བརྒྱབ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རིགས་བཞིའི་དུད་ཚང་ཁྲི་585ཡི་ད་ཡོད་ཉེན་ཡོད་སྡོད་ཁང་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ལས་འགན་ཚང་མ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པ་རེད།