text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
དགའ་ལྡན་དང་། སེ་རྭ། འབྲས་སྤུངས་བཅས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནང་གི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་བསྩལ་བའི་གཏམ་བཤད།
རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་འབེ་ལ་ཀོ་པི་དང་མོན་གྷོ་ཌ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༢ ནས་ ༢༦ བར།
ངོ་སྤྲོད།
མཚུངས་མེད་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དང། བླ་མ། དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན་པ་བཅས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་མཆོག་ལ་ཞུ་རྒྱུ། དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་དང་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ང་རང་སེ་རྭ་དང་། འབྲས་སྤུངས། དགའ་ལྡན་བཅས་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་པར་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ནང་ཆོས་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྐད་ཆ་ཞིག་ཤཽད་པར་ཤོག་ཅེས་བཀའ་གནང་བྱུང་། གཅིག་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁག་ཅིག་མ་འོངས་པར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་སྲིད་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཚོགས་དེ་དག་ནང་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་པོའང་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེར་བརྟེན་གནས་སྟངས་དེའི་ཐད་འགྲེལ་བཤད་ཕྲན་བུ་ཞུ་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བར་སྙམ། ངས་མང་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་འདས་པའི་མི་ལོ་དགུའི་རིང། ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་ཁབ་གྲངས་སུམ་ཅུའི་ནང་། དགེ་ལུགས་དང་། བཀའ་རྒྱུད། རྙིང་མ། ས་སྐྱ། དེ་ཞིན་ཛེན་ (Zen)། གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་ (Theravada) བཅས་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ནང་ངས་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕྱིན་ཏེ་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཡིན། དེས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྙན་ཐོ་དང། སྒེར་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དང་བསམ་འཆར་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ཞུ་འདོད་བྱུང་།
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་དང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁོངས་ནས། བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཕལ་ཆེར་མང་ཤོས་ཆགས་ཡོད། དེ་རྗེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དགེ་ལུགས་དང། རྙིང་མ། ས་སྐྱ་བཅས་ཡིན། ཕྱོགས་མཚུངས་ཛེན་དང་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་་ཆོས་ཚོགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་བོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་ནས་འགོ་ཚུགས་ཟིན། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ། དཔེར་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་དང་། ཨ་རི། ཁེ་ན་ཌ་ (Canada)། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་ (Australia)། ནེའུ་ཛི་ལེན་ཌི་ (New Zealand)། ད་དུང་ལྷོ་ཨ་རིའི་ (South America) ལུང་པ་མང་པོ། སིངྒ་པུར་ (Singapore) དང། མཱ་ལེ་ཤི་ཡ་ (Malaysia)། ཧོང་ཀོང་ (Hong Kong)། ཐེ་ཝན་ (Taiwan) སོགས་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ། ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་ (South Africa)། ཐ་ན་ཨུ་རུ་སུ་དང་། པོའོ་ལན་ཌི་ (Poland) དང་ཧང་ག་རི་ (Hungary) ལྟ་བུའི་ཤར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅས་མང་ཆེ་བའི་ནང་བོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཡོད། ཆོས་ཚོགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པའི་དམར་པོའི་ལུང་པ་ཁག་ཅིག་གི་ནང་དུའང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་ཀྱིས་གསང་བའི་ངང་ནས་འདུ་འཛོམས་དང་། ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་དང་རང་རང་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་སླད་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ནང་པའི་དཔེ་ཆ་ཁག་ལྐོག་ཏུ་བླུ་ཡོན་ཞུ་གི་ཡོད།
འཛམ་གླིང་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་༸སྤྱི་ནོར་གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙོས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆིབས་སྒྱུར་དང་འབད་བརྩོན་གནང་བའི་མཐུ་ལས་ཡིན། འོན་ཏེ་དེ་ལྟའི་དོ་སྣང་སྔོན་དུ་དེ་ཙམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཡོ་རོབ་ནང་ནང་ཆོས་ཐོག་མར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀའི་སྔོན་དར་བ་དང་མང་ཆེ་བ་ཤྲི་ལངྐ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ཆོས་ཡིན། དེས་ན་འགྱུར་གྱི་དང་པོ་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་གཞུང་ལུགས་ཆགས་ཡོད། ནང་ཆོས་ལ་ཐོག་མར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཁོངས་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་ལ་དོ་དབྱིངས་མེད་ཀྱང་སྐད་ཡིག་འབའ་ཞིག་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་དང་མཁས་དབང་ཁག་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་དང་ནང་པ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་རྗེས་འབྲངས་པར་སྒྱུར་སླད་སྐད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད།
དེ་ནི་ཉེ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ང་གྲངས་ནང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་དབྱིངས་ཤུགས་ཆེ་བ་སླེབས་པ་དང་། ཐོག་མར་ཉི་ཧོང་གྱི་ཛེན་ཆོས་ལུགས་ཡིན། དེ་རྗེས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཛེན་ཆོས་ཚོགས་གསར་འཛུགས་བྱེད་འགོ་བཙུགས། མ་གཞི་དེའི་སྔོན་ལ་ནང་པའི་ཆོས་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་དོ་སྣང་ཕྲན་བུ་ཡོད་ནའང་། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཧ་ལམ་མེད། ཛེན་ཆོས་ཚོགས་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་སླད་མི་རྣམས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་སོང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དོ་སྣང་།
བོད་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མི་ཐོག་མ་དེའང་སྐད་ཡིག་འབའ་ཞིག་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ནམ་ཡང་ན་མཁས་དབང་ཁག་ཡིན་ཞིང་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་འགོ་ཚུགས། ཁོང་ཚོ་ནི་ཚིག་མཛོད་བཟོ་མཁན་ཡིན། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་གྱི་བྱུང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་མཛོད་ནང་བེད་སྤྱད་པའི་དབྱིན་འཇིའི་མིང་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དོན་ལ་ཡེ་ཤུ་ཡི་ཤན་ཞུགས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་འགྱུར་ཁུངས་དག་པོ་མེད་པ་དང་དམིགས་བསལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁག་ཕབ་སྒྱུར་ཏག་ཏག་བྱས་མེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐད་ལོག་རྟོག་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་གི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ངས་རྗེས་སུ་ཞུ་གི་ཡིན།
བོད་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མི་སྡེ་ཁག་གཉིས་པ་དེ་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་དེ་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཆེད་རང་ཁེའི་སླད་བོད་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཚོ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ གོང་དང་ལྷག་པར་དུ་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའམ་བརྒྱའི་གོང་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་མི་མང་ཆེ་བས་བོད་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྐོར་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ནི་གནའ་བོའི་ཡོན་ཏན་གཅེས་སྲུང་བྱས་ནས་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་ཡོན་ཏན་དེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཀའ་ཡིན་པ་དང་། གང་ཡིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མེད། དེས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ཡོན་ཏན་དེ་བོད་ནང་བཞུགས་ཡོད་པར་ཆ་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་ཚོ་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕལ་ཆེ་བ་བོར་བརླག་ཏུ་སོང་ཟིན། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཆད་ཟིན་པ་དང་ཕལ་ཆེར་སུ་གཅིག་གི་དྲན་ལམ་དུ་མི་གསལ།
མ་གཞི་དེའི་ཐོག་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་གི་ཡོད་ཀྱང་། གནས་སྟངས་དེ་ཉེན་ཁ་ཚ་པོ་ཆགས་ཡོད། གང་ལགས་ཟེར་ན། བོད་ནང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ནས་ཡོད་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ཏེ། མི་རྣམས་ལ་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་མང་ཆེ་བས་བོད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་དང་། དེར་མི་ཕལ་ཆེ་བར་གནམ་ལ་འཕུར་བ་དང་ཕན་ཚུན་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བརྡ་སྤྲད་དེ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དམིགས་བསལ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་གི་ཡོད།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པའི་མགོ་རྙོག
སྐབས་རེ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རང་གི་འཆར་སྣང་ངམ་རྣམ་ཤེས་འགས་ངག་སྨྲས་པར་གཞི་བཞག་སྟེ། ཁོང་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ལུགས་དེ་དག་ཁུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། བོད་ནང་དུའང་དག་སྣང་གི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་མཚམས་རེ་ཁོང་ཚོས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་དེ་ཁུངས་ལྡན་ཡིན་པར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆ་འཇོག་བྱ་ཕྱིར། ཆོས་ལུགས་དེ་བོད་ནས་བརྒྱུད་པ་ཞིག་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་བོད་པའི་སློབ་དཔོན་འགའ་ཞིག་གིས་མངོན་ཤེས་ཐོག་ནས་གནང་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་ཁུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་ཤོ་ཐུབ་མཁན་བོད་རིགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གང་ཡིན་ཤེས་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མེད་སྟབས། མི་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པར་བོད་རིགས་ཚོར་དད་པ་བྱ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་སེམས། སྐབས་རེ་ཆོས་ལུགས་གསར་པ་དེ་ཧིན་དྷུ་དང་། སུ་ཧྥི་ཁ་ཆེ། (Sufi Muslim) ནང་པ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པ་ཞིག་དང་། སྐབས་རེ་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་རང་ལས་མ་འདས། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ལྷ་ལམ་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ (Theosophy) ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་བྱ་བ་བཟང་པོ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ཚོགས་གཙོ་བོ་དེ་མཱ་ཌ་ར་སེ་ (Madras) ལ་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་མིང་ལ་བློ་བཟང་རམ་པ་ཞེས་པའི་དབྱིན་འཇིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། ཁོ་པས་བོད་པ་ཚོས་མིག་གསུམ་པ་ཞིག་འདོན་ཕྱིར་མིའི་དཔྲལ་བར་ཨི་ཁུང་འབིག་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།
བོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཡོང་མཁན་མི་གསར་པ་ཁ་ཤས་དེང་སང་ཡང་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་ལས་ཐོན་པའི་དཔེ་དེབ་བཀླགས་པ་བརྒྱུད་བོད་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་ཁུངས་བོད་ལ་ཐུག་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། མི་དེ་དག་གིས་བོད་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་དང་ཡོན་སྦྱོར་བྱེད་སྲིད། ལྷ་ལམ་སྨྲ་བ་ཆོས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ཅིག་གིས་ཁོང་ཚོའི་ལྟེ་གནས་སུ་༸གོང་ས་མཆོག་གཟིགས་སྐོར་དང་གསུང་བཤད་གནང་བར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད་པ་མ་ཟད་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་དཔེ་འགའ་དབྱིན་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་ཡོད། དེས་ན་མི་དེ་ཚོར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ངོ་མ་གང་ཡིན་དང་། གང་ཞིག་ནང་ཆོས་དང་འདྲ་པོ་ཡོད་པ། ཐབས་མཁས་པའི་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟ་བྱ་དགོས་པ་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་ཕྱིར་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་སྐོར་ཕྲན་བུ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་མིན་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཐད་གོ་ནོར་ཐེབས་ཉེན་ཆེ། དཔེར་ན། ལོ་རབས་བརྒྱ་བཅུ་པའི་ནང་ཐོན་པའི་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཁ་ཅིག་གིས་འགྲོ་བ་མི་ཤི་བའི་རྗེས་མིར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། དུད་འགྲོ་དུད་འགྲོར་བླངས་སྟེ། སྐྱེ་བ་བཟང་སར་མ་གཏོགས་སྡུག་སར་ལེན་གྱི་མེད་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ལམ་ལུགས་དེ་དག་ཁས་ལེན་བྱེད་མཁན་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་ནང་ཆོས་ཡིན་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སློབ་གཉེར་ཚད་མ་ལོངས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མགོ་རྙོག
ནང་ཆོས་ཐོག་ལ་ད་དུང་མགོ་རྙོག་གི་འབྱུང་གཞི་གཞན་ཡོད་དེ། ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་དཔྱིད་ཕྱིན་པ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་བྱེད་པོ་ཁག་གིས་གནའ་བོའི་གསུང་རབ་ཁག་ཅིག་བོད་ཡིག་ནས་དབྱིན་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པ་དག་ཡིན། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་རང་གི་ནོར་འཁྲུལ་མ་ཡིན། དཔེ་ཆ་དེ་དག་ལས་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོག་ལ་ནན་བརྗོད་བྱེད་པ་དང། ཁོང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་མེད་པའམ་ཡ་མ་ཟུང་གི་འགྲེལ་བཤད་ཐོག་ནས་མིའི་རུས་པ་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཡོ་ཆས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་ཡ་མ་ཟུང་གི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐོར་བཀོད་ཡོད། དཔེ་ཆ་དེ་དག་ལས་མི་ཚོར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོག་ལ་བསམ་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་པོ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད།
ད་དུང་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བོད་པའི་བླ་མ་སུ་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་གོ་བསྡུར་མ་བྱས་པར་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་རྒྱ་གར་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། ཁོང་ཚོར་རང་གི་ཚིག་མཛོད་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཡོད་ཅིང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་ཐོག་ནང་པ་རང་ལས་མཁས་པར་རློམ་སེམས་སྐྱེ་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དཔེ་ཆའི་ནང་དོན་མང་ཆེ་བ་ཁོང་ཚོས་ཚོད་དཔག་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་མ་ཟད་ལག་ལེན་ནམ་ལུང་རྒྱུན་ཐོག་ལ་དོ་དབྱིངས་མེད། ཁོང་ཚོའི་འགྱུར་ལ་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ལྡན་ཞིང་། མ་གཞི་བོད་ཡིག་སྦྱོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་མཁས་དབང་རྣམས་ད་ཆ་བློ་ཁ་ཡངས་པ་ཡོད་ནའང་། ད་དུང་ནུབ་ཕྱོགས་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་མཁས་པ་ཚོས་དཔེ་ཆ་དེ་འདྲ་སྒྱུར་བཞིན་མཆིས།
འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་སྣང་ཐད་མགོ་རྙོག
དེ་མིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོག་གནས་ཚུལ་ལོག་པའི་འབྱུང་གཞི་གཅིག་ནི་གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་ནང་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་སྣང་ལ་གོ་ལོག་ཐེབས་པ་དེ་ཡིན། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་དབང་ཚོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཐོག་མར་རྒྱུས་མངའ་བྱུང་། དེའང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་དམ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སྣང་བརྙན་མཇལ་བ་དང་འཁྲིག་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་གོ་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་འཁོད་པའི་སྔགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་བཀླགས་པ་ལས་བྱུང་། ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་དང་ལྷག་པར་དུ་དབྱིན་འཇིའི་བསམ་པར། དུས་སྐབས་དེ་ནི་དབྱིན་འཇིའི་རྒྱལ་མོ་ལྦིག་ཊོ་རི་ཡའི་ (Queen Victoria) རྗེས་ཀྱི་ལྦིག་ཊོ་རི་ཡའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པར་སེམས། མི་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲིག་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡིན་སྡུག་ཅག་འཛིན་ཞིང་། དེ་བས་ན་ཁོང་ཚོས་གསང་སྔགས་དང་ཐང་ཀར་གོ་ ནོར་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་བོད་བརྒྱུད་གསང་སྔགས་ཀྱི་ནང་ཆོས་དེ་ནི་ནང་ཆོས་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཤིག་སྟེ་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་བརྗོད། དོན་དངོས་སུ་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་རྒྱ་ནག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་གི་མན་འཇུ་གོང་མས་བཏགས་པ་ཞིག་རེད། གནའ་བོའི་ནུབ་ཕྱོགས་མཁས་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་བླ་མ་དང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་འཁྲིག་སྤྱོད་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྲུང་མའི་དཔེ་ཆ་བཀླགས་པ་ལས་ཁོང་ཚོའི་བསམ་པར་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཚོས་གང་སར་ཕེབས་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་སོ་སོའི་དགྲ་བོ་བསད་པ་དང་ཀབ་ལི་ནང་ཁྲག་འཐུང་གི་ཡོད་པར་བསམ་གྱི་ཡོད།
བོད་བརྒྱུང་ནང་བསྟན་སྐོར་དཔེ་ཆ་མང་དག་ཅིག་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཡ་མ་ཟུང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་བཅས་བྲིས་པ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་བྱུང་བ་ནི། དང་པོ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་འཁྲིག་སྤྱོད་ལག་ལེན་གཏོགས་ཡོད་པར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་ཁོང་ཚོས་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་བསམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁས་ལེན་བྱས་མེད། གལ་སྲིད་ད་དུང་ནང་ཆོས་ལ་དོ་དབྱིངས་ཡོད་ཀྱང་། གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་ཆོས་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་ནས་དེར་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད།
འབྲས་བུ་གཉིས་པ་དེ་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བ་ཡོད། དཔེ་ཆ་དེ་དག་བཀླགས་པ་བརྒྱུད། ཆགས་སྲེད་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་མི་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་ལམ་དུ་སློབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་མང་ཙམ་ཤེས་འདོད་དང་དེ་ཇི་ལྟར་བློ་མགུ་ནུས་ཆེ་བ་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྦྱོང་འདོད་ཀྱིས་བསམ་པས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་འཇུག་གི་ཡོད། དེ་ནས་ལྷའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྟངས་སྟབས་སུ་བསྡད་ནས་རང་གི་ཟླ་བོ་དང་མཉམ་དུ་སྤྱིར་བཏང་འཁྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཏེ། སོ་སོ་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། ཐ་ན་གནས་སྟངས་དེ་ལས་ཟླ་བོ་མང་པོ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་བསྐངས་ནས་ཁེ་སང་ལེན་འདོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་དང་བོད་རིགས་གཉིས་ཀའི་དགེ་རྒན་འགའ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ཚོས་སོ་སོ་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་མཐོང་སྣང་བྱིན་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་དེ་ལྟར་སློབ་པའམ་ཡང་ན་རང་གི་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་རང་དང་མཉམ་དུ་འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་རོལ་འཇུག་གི་ཡོད་པས། དོན་དངོས་སུ་དེས་གནོད་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་བཟོ་གི་ཡོད།
དགེ་རྒན་ཚད་མ་ལོངས་པའི་རྐྱེན་གྱི་དཀའ་ངལ།
གཞན་ཡང་མགོ་རྙོག་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་འབྱུང་གཞི་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་ནང་པ་མིན་པའམ་ཐ་ན་ནང་པ་ཡིན་ཁུལ་བྱེད་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ཚོས་བཙུགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། ཁོང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྟོབས་ཤུགས་སྤེལ་ནས་རང་གི་དགེ་ཕྲུག་དབང་སྒྱུར་བྱ་ཐབས་བྱས་ཏེ། དངུལ་གང་མང་འཐོབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རང་གི་དགེ་ཕྲུག་ཚོར་རྒྱུ་ནོར་ཐམས་ཅད་བློས་བཏང་ནས། རང་གི་དགེ་རྒན་ལ་འབུལ་དགོས་ཚུལ་བརྗོད། དེ་བཞིན་དགེ་རྒན་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་མིང་ཐོགས་ནས། དགེ་རྒན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཚང་མ་ངེས་པར་དུ་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་པ་ལས་ཡར་དོགས་དྲི་བྱ་མི་ཉན་ཞེས་རང་གི་དགེ་ཕྲུག་ཚོར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ནི། ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཁའི་ནང་དགེ་རྒན་ཞིག་གིས་རང་གི་ཚན་པའི་སྡེར་གཏོགས་དགེ་ཕྲུག་ཚང་མར་དུག་བཟའ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་འཆི་མའི་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
དེའི་ཕྱིར་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་དང་རྨོངས་དད་ཐོག་ཚད་ལས་འདས་པའི་ནན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ཚོར་དོགས་ཟོན་ཚ་པོ་ཆགས་ཡོད། གལ་སྲིད་སློབ་ཕྲུག་སོ་སོས་དོགས་ཟོན་མ་བྱས་ཀྱང་། ཁོང་ཚོའི་ཕ་མས་སེམས་འཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱེད། མཚམས་རེ་ཉེན་རྟོག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་མཐོང་མཆན་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་ཡོང་སྲིད། ཅི་སྟེ་བོད་པའི་དགེ་རྒན་ཞིག་ལ་གནད་དོན་དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེན་པོ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་སྙན་ལའང་གནོད་སྲིད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོས་གསར་ཤོག་ནང་དེ་དག་གི་སྐོར་འགོད་སྲིད། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དང་པོ་སླེབས་སྐབས་དང་ཕྱིས་སུ་དགེ་ཕྲུག་གསར་བུ་བ་ཚོར་སློབ་འཁྲིད་བྱེད་སྐབས་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་གུས་སྐོར་ཧ་ཅང་མང་པོ་སློབ་འཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མེད་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
བརྡ་ཆད་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་གོ་དོན་ཏག་ཏག་མེད་པའི་མགོ་རྙོག
ཉེ་བའི་ཆར་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་བོད་པའི་དགེ་བཤེས་དང་བླ་མ་ཚོས་སློབ་འཁྲིད་གནང་ཞིང་། དགེ་རྒན་ཚད་ལྡན་ཡོད་ནའང་ད་དུང་གོ་ལོག་ཐེབས་པ་མང་པོ་ཡོད། ང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ལས་མཐོང་བར་གཞིགས་ན། གལ་སྲིད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་ཡ་མ་ཟུང་དེ་དག་བཀླགས་པ་ལས་ལོག་རྟོག་སྐྱེས་མེད་ནའང་། དགེ་རྒན་ཚད་ལྡན་ཡོད་ཀྱང་སྐད་སྒྱུར་གྱི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ལས་མགོ་རྙོག་བཟོས་ཡོད། ཡང་ན་དགེ་བཤེས་དང་བླ་མ་དེ་དག་གིས་དབྱིན་འཇིའམ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་གཞན་ནང་ཐད་ཀར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་སྐད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོ་མགོ་རྨོངས་སུ་བཅུག་སྟེ་ལམ་ལོག་པར་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད།
ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན། ཚིག་མཛོད་མང་ཆེ་བ་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ནམ་ཝིག་ཊོ་རི་ཡའི་ (Victorian) མཁས་དབང་ཚོས་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་བརྩམས་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་བེད་སྤྱད་པའི་མིང་ཚིག་མང་ཆེ་བར་ཡེ་ཤུའི་ཤན་ཞུགས་པ་དང་མི་རྣམས་ལ་གོ་བ་ལོག་པ་སྟེར་གྱི་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཞིག་གིས་ཚིག་མཛོད་ཀློག་པའི་སྐབས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ། བསོད་ནམས། སྡིག་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱིན་འཇིའི་འགྱུར་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ལྦར་ཅུའུ་ (virtue) ཞེས་པ་དང་། ནོན་ཝིར་ཅུའུ། ( nonvirtue) མེའེ་རེ་ཌེ། (merit) སིན་ (sin) བཅས་མཐོང་དུས། རང་བཞིན་གྱིས་བོད་ཚིག་གི་ནང་དོན་དངོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དབྱིན་འཇིའི་འགྱུར་གྱི་གོ་དོན་ངོ་མ་དེ་རེད་སྙམ་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དབྱིན་འཇིའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་ཤུགས་ལ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོས་ལས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་བཟང་པོ་དང་གང་ཞིག་ངན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། གལ་སྲིད་རང་གིས་བྱ་བ་བཟང་པོ་བསྒྲུབས་ནས་དཀོན་མཆོག་ཐུགས་དགྱེས་པར་བྱས་ཚེ། རང་ལ་བྱ་དགའ་སྤྲོད་ཅིང་། ལས་ངན་པ་བྱས་ཚེ་ཐུགས་འཁྲུགས་ནས་རང་ལ་ཆད་པ་གཅོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་འཇིའི་མིང་ཚིག་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གོ་དོན་དཔེར་ན། ལྦར་ཅུའུ་དང་སིན་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་རྣམས་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ལྡན། དེ་བཞིན་བོད་པ་ཞིག་གིས་ཚིག་མཛོད་དེ་ཀློག་སྐབས། མིང་ཚིག་དེ་དག་མཐོང་ནས་དབྱིན་འཇིའི་མིང་ཚིག་ལྦར་ཅུའུ་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་རྣམས་བོད་ཚིག་གི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་ལྟར་རེད་སྙམ་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་གོ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན། དེས་ན། མ་གཞི་བོད་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་སུ་གང་གི་ནོར་འཁྲུལ་མ་ཡིན་ཀྱང་། མགོ་རྙོག་དང་ལོག་རྟོག་མང་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་།
དེ་ལྟར་བརྡ་ཆད་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལོག་པར་འཁྲིད་པའི་དཔེ་མཚོན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དབྱིན་སྐད་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་གཞན་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་སྐབས་དཀའ་ངལ་དེ་བས་ཚབས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག འགྱུར་ཁུངས་མ་དག་པའི་དབྱིན་འཇིའི་མིང་ཚིག་ཁག་སི་པ་ནི་ཤི་དང་འཇར་མན་སྐད་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་བས་དེ་བཞིན་དབྱིན་འཇིའི་གོ་དོན་ཏག་ཏག་སླེབས་ཀྱི་མེད།
བརྡ་ཆད་ཕབ་སྒྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་བསམ་འཆར།
དེ་བས་ན། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད་སྐབས། ནང་ཆོས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ཐ་སྙད་ཁག་གི་མཚན་ཉིད་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་གནད་འགག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ནང་ཆོས་ནང་གང་གསུང་གི་ཡོད་པ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་རྩོད་རྒྱུ་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་བྱམས་པ་དང་ངེས་འབྱུང་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་བྱ་དགོས། དབྱིན་འཇི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་རིགས་གཞན་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་བོད་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་ནང་དོན་གང་ཡིན་དགེ་བཤེས་དང་། བླ་མ། སྐད་སྒྱུར་བ་ཚོས་སྐད་ཆ་འདྲི་དགོས། དེས་ན་ལོག་རྟོག་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་ཐུབ། ཅི་སྟེ་བོད་པ་དང་དབྱིན་འཇིའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་ཏག་ཏག་མེད་ན། བོད་པའི་ཐ་སྙད་དེས་བརྗོད་བྱ་གང་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་དང་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་དབྱིན་འཇིའམ་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་འཚོལ་ཐབས་བྱ་དགོས། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། མགོ་རྙོག་བྱུང་བ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་སློབ་ཕྲུག་གི་དྲི་བ་ལས་ཁོང་ཚོར་གོ་ལོག་ཐེབས་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡིན་ཚེ། ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ནི་གོ་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ནས་ང་ཚོས་མཚན་ཉིད་འདིའི་ནང་དོན་གང་ཡིན་བརྗོད་པ་ལས་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དབྱིན་འཇིའི་མིང་ཚིག་སྐོར་ལ་ཤོད་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྐད་སྒྱུར་བས་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ཚོས་བཟོས་པའི་ཚིག་མཛོད་ནང་གི་མིང་ཚིག་ཁག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དབྱིན་འཇིའི་ཚིག་དེ་དག་གི་གོ་དོན་ཏག་ཏག་མེད།
མཐར་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་སོ་སོའི་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པའི་བརྡ་ཆད་རྣམས་གཏན་འབེབས་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་ནའང་། ད་ལྟ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་སྔ་དྲགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྐད་སྒྱུར་གསར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྨོངས་ཚོད་ཀྱི་ངང་ནས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་སྒྱུར་བ་འགའ་ཞིག་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་རང་ལུགས་སུ་བསྟེན་མི་ཉན། སྐབས་རེ་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་སྒྱུར་བ་དེ་ཚོས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱད་ནའང་། མི་མང་བྱིངས་ཀྱིས་གོ་དཀའ་བའི་ཚིག་དཀྱུས་མ་མིན་པའམ་མཁྲེགས་པོ་དེ་འདྲ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པས། གང་བསྒྱུར་བ་རྣམས་མི་མང་ཆེ་བས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་མ་སྐད་དབྱིན་སྐད་མ་ཡིན་པའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ཞིག་གིས་དབྱིན་འཇིའི་ནང་སྒྱུར་སྐབས་མགོ་རྙོག་ཆེན་པོ་བཟོ་བ་དང་། གནས་སྟངས་དེ་ཡང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད།
ད་དུང་བོད་པའི་ཐ་སྙད་ཁག་རང་འཇགས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནང་བསྒྱུར་བ་ན། མི་མང་ཆེ་བའི་མ་སྐད་ལེགས་སྦྱར་མིན་པ་དང་མི་ཤེས་སྟབས། སློབ་ཚན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་མི་ཤེས་ན། དེ་དག་ལ་རྒྱུན་དུ་གོ་ལོག་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། karma (ལས་) ཞེས་པའི་དོན་ལ་ང་ཚོར་གང་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་རྣམས་རླུང་རྟའམ་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་བསམས་པ་ལྟ་བུ། དེར་བརྟེན་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་དང་ལེགས་སྦྱར་ནས་བོད་སྐད་དམ་རྒྱ་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་པར་དུས་རབས་མང་པོ་འགོར་ཡོད། དེ་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ད་ནི་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་ལས་གང་ཞིག་གིས་མ་ཕྱིའི་གོ་དོན་ལེགས་ཤོས་སྟོན་གྱི་ཡོད་མིན་ཚོད་ལྟ་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ངང་རྒྱུད་ཐུང་ཐུང་དང་ཧ་ཅང་བྲེལ་ཟིང་ངང་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕབ་སྒྱུར་ལེགས་ཤོས་གང་ཡིན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་འདིར་བྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་མེད།
དེས་ན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་སློབ་ཁྲིད་དམ་སྐད་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་འགན་འཁྲི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། དེར་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་ལོག་རྟོག་འབྱུང་གཞི་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཤུགས་ལ་བོད་དོན་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ལྡན། འཛམ་གླིང་ནང་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་མིག་སྔར་བོད་རིགས་ལ་མཐོང་སྣང་བཟང་པོ་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ཕན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་མང་པོ་འཐོབ་ཀྱིན་ཡོད། རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་དགའ་སྣང་དང་གཅེས་སྲུང་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཚོར་ཁོང་ཚོས་སྙིང་རྗེ་ཇི་ཙམ་སྐྱེས་ཀྱང་། དེར་གལ་གནད་གཞན་ཡང་མཆིས།
བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུར་སྣང་ཆུང་གཏོང་རྒྱུ་མེད།
འབྱུང་འགྱུར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཏད་སོ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མེད་པར་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་རག་ལུས་ཡོད། ནང་པའི་གཞུ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལས་ཕབ་སྒྱུར་ཐུབ་མེད་པ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཙམ་ལས་རང་གི་དུས་ཚོད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་ནུསཤུགས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རྒྱབ་མཁན་ཡང་མེད། ནང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དབང་ལུང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་ནུས་མཁན་ནམ་ཡང་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སློབ་ཁྲིད་དང་སྦྱོང་བརྡར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་སྤྲོད་ཐུབ་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོ་ཆགས་མི་སྲིད། དེ་ནི་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ཡིན། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུན་དུ་དོ་ནན་བྱ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཆགས་ཡོད།
གལ་སྲིད་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཚང་མར་བཅའ་སྡོད་དགེ་བཤེས་སམ་བླ་མ་དང་སྐད་སྒྱུར་རེ་ཡོད་པའམ། ལྡན་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ཞིང་། དེ་དག་ཆ་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོན་པོ་ཡོད་ན། འབྱུང་འགྱུར་མཁས་པ་ཕྱི་ཤོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཚབས་ཆེན་འཕྲད་སྲིད། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཕལ་ཆེ་བར་བྲེལ་ཟིང་ཚ་པོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཚོགས་ནང་གཟའ་འཁོར་རེར་ཚོགས་ཐུན་གཉིས་རེ་མ་གཏོགས་བཅར་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། དགེ་བཤེས་དང་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་མང་ཆེ་བ་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་གི་དགོན་སྡེ་མང་པོར་ཚད་ལྡན་དཔེ་ཁྲིད་གནང་མཁན་དཀོན་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད། དེའི་ཉེར་འབྲས་སུ། ཁུངས་དག་ཅིང་ཚད་མཐོ་བའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འདི་མི་རབས་རྗེས་མའི་སྐབས་བོར་བརླག་འགྲོ་ཉེན་ཆེ།
དེས་ན་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་རྒན་རྩེ་ཕུད་རྣམས་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་བཞུགས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དགེ་རྒན་གཏོང་སྐབས། འདིར་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་མ་ཡིན་པའི་དགེ་བཤེས་དང་བླ་མ་འབའ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་མིན་གཞོན་སྐྱེས་རབ་བྱུང་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་ཚད་ལྡན་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཞུང་ཆེན་དཔེ་ཁྲིད་གནང་མཁན་རྣམས་ཕྱིར་ཕེབས་པ་ན་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམས་རྩེ་གྲས་ཡིན་མི་དགོས་ལ་འདི་ཁུལ་དཀའ་ངལ་ལས་གཡོལ་ཕྱིར་རམ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་སྐྱེལ་ཕྱིར་དགོན་པ་ལས་ཐོན་འདོད་པའི་དགེ་རྒན་ཚད་མ་ལོངས་པའང་ཡིན་མི་དགོས། ཅི་སྟེ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་དེར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་ཡག་པོ་མེད་པའམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀུན་སྤྱོད་ཚུལ་མཐུན་མེད་ཚེ། མི་རྣམས་ལ་མཐོང་སྣང་མི་མཛེས་པ་ཡོང་། དེའི་ཤུགས་ལས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་སྙན་དང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་གནོད་སྲིད། དེས་ན་དགེ་རྒན་དེར་འབྲིང་རིམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་འཚང་དགོས།
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དགེ་རྒན་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས།
སྤྱིར་བཏང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དགེ་རྒན་དང་བླ་མ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་འགྲུལ་བཞུད་གནང་ཕྱོགས་ཐད་སྟངས་འཛིན་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན། དགེ་རྒན་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་ཏུ་མ་ཕེབས་གོང་རང་རང་སོ་སོའི་མཁན་པོའི་དྲུང་ནས་ཕྱིར་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ངེས་ཞུ་དགོས་པ་དང་ ། དེ་དག་ཚང་མ་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་ལམ་སྟོན་འོག་མཆིས་ཚེ་ཕལ་ཆེར་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོང་།
གལ་སྲིད་དོ་དབྱིངས་ཡོད་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་བཞི་ཀ་ནས་སོ་སོའི་ཆོས་ཚོགས་རེ་འཛུགས་ཐུབ་ཚེ་ཡག་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་རེ་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནང་ཆོས་རྒྱུད་གཅིག་ནས་ཡིན་པའི་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། མཚམས་རེ་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་གི་ནང་དགོན་པ་གཅིག་པའི་དགེ་རྒན་འདྲ་མིན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྲོད་བཤེས་གཉེན་སྟེན་པའི་ཚད་ཀྱི་གནད་འགག་ཤེས་རྟོགས་མེད་པ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ནང་པ་གཞན་དང་མཉམ་བཞུགས་བྱ་འདོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་མགོ་རྙོག་ཡོང་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ས་ཆ་གཅིག་ནང་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་རྟེན་གཞི་བྱེད་སྐབས་རྒྱུན་དུ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད། དེ་མིན་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་གཅིག་དང་རྒྱུད་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པའི་ཆོས་ཚོགས་འདྲ་མིན་ཡོད་པའི་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་རྒྱལ་པ་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། གལ་སྲིད་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ཚོགས་དང་དེར་དགེ་རྒན་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་སྟངས་འཛིན་ཐུབ་པ་ན་དེ་ལྟའི་མགོ་རྙོག་རྣམས་ཕལ་ཆེར་སེལ་ཐུབ།
གཞན་ཡང་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང་དགོན་སྡེ་ནས་དགེ་རྒན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཕྱིར་ཤོར་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་གལ་སྲིད་ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ཚོགས་ངོས་ནས་ས་ཁུལ་རེར་མཉམ་སྦྲེལ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚན་པ་བཞི་ནས་དྲུག་བར་འཛུགས་ཐུབ་པ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན། དེས་ན་ཚན་པ་རེ་རེས་དགེ་བཤེས་སམ་བླ་མ་དང་སྐད་སྒྱུར་མཉམ་སྤྱོད་ཐུབ། དཔེར་ན། དགེ་རྒན་དེ་དག་གིས་ཚན་པ་རེར་ཟླ་རེ་འཆར་བགོད་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོར་རེས་མོས་བྱས་ཕེབས་ཏེ། ཆོས་ཚོགས་རེར་ལོ་རེར་ཐེངས་གཉིས་སམ་གསུམ་ཙམ་ཕེབས་ཐུབ། དེས་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོར་ད་དུང་འགྲོ་སོང་ཐད་ཕན་ཐོགས་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཕལ་ཆེ་ཕྱུག་པོ་མེད། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་མི་རིགས་མ་གཏོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་ནས་མི་རྣམས་ལ་ཆོས་ཡོན་བྱ་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་མེད། སློབ་ཕྲུག་གི་མི་ཚེའི་ཧ་ཅང་བྲེལ་ཟིང་ཡོད་སྟབས་བྱ་བ་གཞན་ལ་མགོ་འཁོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱུན་དུ་དགེ་རྒན་འབེལ་པོ་ཡོད་ཚེ། དགེ་རྒན་ཡོད་ཞག་བྱས་ཏེ་འཛིན་གྲྭར་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྲིད། གལ་སྲིད་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་དགེ་རྒན་ཟླ་བ་གཅིག་ཕེབས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཚོགས་དུས་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཆགས་ནས། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་གཅིག་བྱས་ན་གཟབ་ནན་ངང་འཛིན་གྲྭར་བཅར་ཕྱིར་དུས་ཚོད་འཕར་མ་འདོན་ཐུབ། དགེ་རྒན་མ་ཕེབས་པའི་སྐབས་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་ཚན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དང་སློབ་ཕྲུག་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་འོག་བསམ་བློ་བཏང་བ་རྣམས་ཉམས་ལེན་དུ་འགེལ་ཐུབ།
དེ་བཞིན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཆགས་ན་མ་གཏོགས་དགེ་བཤེས་སོགས་གཏོང་མི་དགོས། དེ་མིན་ཁོང་ཚོའི་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ལས་མ་འདས། གལ་སྲིད་འདོད་པ་ཡོད་ན། ས་ཁོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གྱི་ལས་འཆར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཚོགས་གཅིག་འཛུགས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་དེའི་གྲངས་ཚད་ལ་ཚད་གཞི་དགོས།
གནས་སྟངས་དེ་སྟངས་འཛིན་ཐུབ་པར་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གིས་འདི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཡིན་པ་དང་འདི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དགེ་རྒན་ཡིན་ཞེས་པའི་ལག་འཁྱེར་སྩོལ་བ་འབའ་ཞིག་བརྒྱུད་ཕན་ཐོགས་བྱུང་སྲིད། དེ་ལྟའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོས་ཆོས་ཚོགས་དང་དགེ་རྒན་ལ་གདེང་འཇོག་ཐུབ་པ་དང་། ཁོང་རང་ཚོའི་དགེ་རྒན་དེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། ལག་འཁྱེར་དེ་དག་སྤྲོད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡིན་ནའང་། ལྷན་ཁང་ནས་ཁྲིམས་ཐོག་གི་མེད་པར་གནང་དགོས་ གལ་སྲིད་སྐབས་རེ་འབྱུང་བཞིན་པ་ལྟར་མི་ཞིག་གིས་ལོག་སྤྱོད་བྱས་ཚེ། ལྷན་ཁང་ནས་ལག་འཁྱེར་ཕྱིར་བསྡུ་ཆོག དེས་ན་ལྷན་ཁང་གིས་ངོས་ནས་ལོག་སྤྱོད་གང་ཞིག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅོལ་ས་མེད།
ད་དུང་མཚམས་རེ་ཆོས་ཚོགས་ཆེན་པོ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་བླ་མའམ་དགེ་བཤེས་ཚོས་རང་གི་ཆོས་ཚོགས་གཅིག་ལ་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྐབས་དང་ཁྱད་པར་དུ་དགེ་བཤེས་དེ་བླ་མ་རང་གི་དགེ་ཕྲུག་མིན་ཚེ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དགེ་བཤེས་ཤིག་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་གི་ནང་ཆོས་ཚོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་སྐབས་རང་བཞིན་ཡིན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོ་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་ཆགས་ཏེ་ཁོང་གདན་འདྲེན་ཞུ་འདོད་པ་དང་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཆོས་ཚོགས་གཞན་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད། དགེ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ལས་ས་གནས་དགེ་བཤེས་ལ་འབྲེལ་ལམ་དམ་པ་ཚོར་སྲིད། དེ་ནས་དགེ་བཤེས་དེས་སོ་སོ་ཐོག་མར་སྐད་གཏོང་མཁན་གྱི་བླ་མ་དེར་གུས་བརྩི་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་དང་དམིགས་བསལ་བླ་མ་དེ་རང་གི་དགེ་རྒན་མ་ཡིན་ཚེ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་བཏང་པའི་དགེ་རྒན་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་ཕལ་ཆེར་སེལ་ཐུབ། དགེ་རྒན་མང་ཆེ་བའི་གུས་བརྩི་བྱ་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེ་ནི་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡིན་ཞིང་། ཚང་མས་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སྒྲུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་སྟེན་གྱི་ཡོད།
སྐད་སྒྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་བསླབ་བྱ།
དགེ་བཤེས་དང་། བླ་མ། སྐད་སྒྱུར་བ་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ཕེབས་རྒྱུར་མགྲོན་འབོད་དང་། འདེམས་སྒྲུག །ཐུགས་ཐག་ཆོད་གྲུབ་རྗེས་གྲ་སྒྲིག་ཆེད་སྔོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ཡོད། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་གཉིས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་དགོས། སྐད་སྒྱུར་དེ་དགེ་བཤེས་ཁོ་རང་གི་སློབ་མ་ཡིན་ན་ལེགས་ཤོས་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་གི་ནང་རྟག་ཏུ་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་གཉིས་བོད་མི་ཁོ་ནར་ཟད་པ་དང་། ཁོ་རང་གཉིས་གཅིག་པུ་ཕན་ཚུན་བོད་སྐད་ནང་ལབ་གླེང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱིས་སྐད་སྒྱུར་ལ་ཞབས་ཕྱི་དང་ཞལ་ལག་བཟོ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་སྐད་སྒྱུར་བ་དེ་ཁོ་རང་གི་སློབ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་དགེ་བཤེས་སུ་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་སྐད་སྒྱུར་བ་སུ་ཞིག་འགྲོ་དགོས་མིན་ཐད་ནན་ཟབ་གནང་དགོས།
གལ་ཏེ་དགེ་བཤེས་སམ་བླ་མ་རྣམས་སྐད་སྒྱུར་མེད་པར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་ན་དེའི་སྔོན་དུ་ཁོང་ལ་ངེས་པར་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཤེས་བྱ་འདང་ངེས་ཤིག་དགོས་པ་ཡིན། གལ་སྲིད་ཁོང་གིས་སྐད་ཡིག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་ཤེས་པར་ཕེབས་པ་དང་། ཁོང་ལུང་པ་དེར་ཕེབས་སྒྲུབ་རྗེས་དེའི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་དགོས་བསམས་པའི་དགོངས་པ་ཡོད་ན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཞིག་རེད། དགེ་བཤེས་ཁོ་རང་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་སའི་ཡུལ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཚོགས་སུ་ཡོད་པའི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱི་ཕེབས་གྲོན་ཆེད་དངུལ་ཕོན་ཆེ་བཏང་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་གསུང་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱིས་བློ་ཕམ་ཤུགས་ཆེ་ཡོང་ངེས། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་མ་ཕེབས་པའི་སྔོན་ནས་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་བརྡར་འགོ་འཛུགས་དགོས། ད་དུང་གལ་སྲིིད་སྐད་སྒྱུར་གནང་མཁན་བོད་རིགས་མ་བྱུང་ཚེ་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོའི་ཚོགས་མིས་བོད་སྐད་སྦྱངས་ནས་སྐད་སྒྱུར་ཆགས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོར་རགས་ལུས་ཡོད། ལས་འགན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིར་བཀལ་ཀྱང་ནོར་འཁྲུལ་གང་ཡང་མེད།
སྐབས་རེ་དགེ་བཤེས་སམ་བླ་མས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ལེགས་པོ་དེ་ཙམ་མེད་ནའང་དབྱིན་སྐད་ནང་གསུང་ཆོས་གནང་གི་ཡོད། དེ་ལ་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང། དཀའ་ངལ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་ཇིའི་ཕལ་སྐད་ཙམ་བསྐྱོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་གནས་ཚད་དམའ་པོ་ཙམ་གྱི་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཐུབ་ཀྱང་དེ་ལས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་དཀའ་གནད་ཆེ་ཁག་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་རྩ་བ་ནས་གནང་མི་ཐུབ། དེ་ནི་བླ་སློབ་གཉིས་ཀར་བློ་ཕམ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཡིན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མས་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཐད་ཀར་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཐུབ་ན་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གནང་བ་བཞིན་བགྱིད་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་དུས་ཐོག་མར་དབྱིན་སྐད་ནང་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སླ་བའི་བརྗོད་གཞིར་དབྱིན་སྐད་བེད་སྤྱོད་གནང་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་ནའང་། ཁོང་གིས་རྙོག་འཛིང་ཅན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་ད་དུང་དབྱིན་སྐད་ནང་བཀའ་མོལ་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཐ་སྙད་མ་དྲན་པ་དང་མ་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཐུགས་ཕན་གསོ་བའི་དོན་དུ་སྐད་སྒྱུར་བེད་སྤྱོད་གནང་གི་ཡོད།
དགེ་བཤེས་སམ་བླ་མས་དབྱིན་སྐད་ཡག་པོ་ཞིག་གི་ནང་སློབ་ཁྲིད་གནང་མི་ཐུབ་ཚེ་དཀའ་ངལ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་གི་སློབ་མ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་དབྱིན་སྐད་གོ་ཐུབ་སྲིད་ཀྱང་སློབ་མ་གསར་པ་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ངེས་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ཅི་ཞིག་གསུངས་པ་མ་ཤེས་ན་གསུང་ཆོས་ཞུ་བར་བསྐྱར་དུ་ཡོང་མི་སྲིད། དེར་བརྟེན་བོད་སྐད་ནས་དབྱིན་སྐད་དུ་སྒྱུར་མཁན་གྱི་སྐད་སྒྱུར་མེད་ཚེ་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་སློབ་མ་རྒན་པ་ཞིག་གིས་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུ་བའམ། ཡང་ན་དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱི་དབྱིན་སྐད་ཞན་པོ་དེ་དབྱིན་སྐད་ཚད་ལྡན་ཐོག་བསྒྱུར་དགོས། དེར་མ་ཟད་དགེ་བཤེས་དང་། བླ་མ། སྐད་སྒྱུར་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་སྐད་ཚུལ་མཐུན་སྦྱོང་དགོས་པ་གལ་ཆེ། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་དབྱིན་ཇི་ཧི་པཱི་ (hippy) ༼དབྱིན་ཇི་སྐྲ་རིང་པོ་སྨྱོ་རྫས་སྤྱོད་མཁན།༽ ཡི་དབྱིན་སྐད་ཉམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་གནང་ན་མི་མང་པོར་བག་ཆགས་ངན་པ་ཞིག་འཇོག་པ་དང། ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ནི་ཧི་པཱི་ཚོ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པར་བསམས་ནས་གསུང་ཆོས་ལ་བཅར་གྱི་མ་རེད།
གང་ལྟར་ཡང་ཡུ་རོབ་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང། ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཁ། ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་སྐད་རྒྱག་གི་མེད། འདས་པའི་ནང་སྐད་སྒྱུར་ལ་སྐད་སྒྱུར་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་པའི་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་བོད་སྐད་ནས་དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་ས་གནས་ཀྱི་མི་འགའ་ཞིག་གིས་དབྱིན་སྐད་ནས་སོ་སོའི་སྐད་རིགས་ནང་བསྒྱུར་གྱི་ཡོད། འདིས་གསུང་ཆོས་སྐབས་སུ་དུས་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྫོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། སུ་གང་གིས་ཀྱང་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་དགེ་བཤེས་དང་། བླ་མ། སྐད་སྒྱུར་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་སྐད་གཅིག་པུ་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པར་སོ་སོ་ཕེབས་ཡུལ་གྱི་ལུང་པའི་ས་གནས་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བའོ། །
དེར་མ་ཟད། དགེ་བཤེས་ལ་སྐད་སྒྱུར་ཞིག་ཡོད་ནའང་། ཁོང་རང་ཉིད་ནས་ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཕྲན་བུ་སྦྱོང་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེའི་ཐོག་ནས་ཁོང་གིས་གཞན་དང་མཉམ་དུ་གསོལ་ཇ་མཆོད་པའི་སྐབས་སུ་བཀའ་མོལ་ཕྲན་བུ་གནང་ཐུབ་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་ཐུང་ངུ་འགའ་ཞིག་ལ་ལན་འདེབས་གནང་ཐུབ། དེ་འདྲ་བར་མི་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་དང་ཐད་ཀར་བ་ཞིག་ཡོང་བ་དང། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགའ་མོས་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་ནས་ད་དུང་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཁོང་རང་བཞུགས་སའི་ལུང་པ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བར་རྒྱུས་མངའ་མང་བ་ཡོང་ཐུབ། ཁོང་གིས་ས་གནས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དཔེར་སྤྱད་ནས་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཐུབ་པ་ཡིན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དཔེ་དང་བོད་དམ་གནའ་རབས་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲུང་དག་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་གོ་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་དཀའ་བའོ། །
ས་གནས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྦྱོང་བ།
འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཧ་ཅང་ཐ་དད་པ་ཡིན། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ནང་དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ (Catholic) དང་གསར་མའི་ཆོས་ལུགས་ (Protestant) གཉིས་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་གསར་མའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་ལས་མི་འདྲ་བ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨི་ཊ་ལི་ (Italy) དང་། སི་པན (Spain)། ཧྥ་རན་སི་ (France) ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་མི་རྣམས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་དང་གུས་བརྩི་ཆེ་བ་ཡོད། ཁོང་ཚོར་སོ་སོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་པོའི་རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གསར་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེར་ན། ཨེང་ལན་ཌི་ (England) དང་ཇར་མནའི་ (Germany) བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་མི་རྣམས་སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་ཉམས་གཅོད་མཁས་པ་དང་བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་། སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་བཤད་ན་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། ཨེང་ལན་ཌི་དང་། ཨ་རི། ཁེ་ན་ཌ། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ། ནེའུ་ཛི་ལན་ཌི་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ནང་ཚང་མས་དབྱིན་སྐད་སྨྲ་བ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་རྣམས་རེ་རེར་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་ཡོད་པས་དགེ་བཤེས་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེར་གཞིགས་པའི་སློབ་ཁྲིད་གནང་དགོས་སོ། །
དམར་ཤོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན། དམར་ཤོག་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གང་ཟག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་དཀའ་ལས་རྒྱག་པ་དང་མི་རྒྱག་པའི་ཐད་གནད་དོན་ཅི་ཡང་མེད། ཁོ་ལ་ད་དུང་ཡང་གླ་ཕོག་ཉུང་ངུ་ཞིག་གཅིག་མཚུངས་སུ་འཐོབ་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་རེད། ཡང་ན་ཁོང་ཚོར་དོན་དངོས་དང་མི་ཐུན་པའི་རེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ཕྱག་འཚལ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་དཀའ་ལས་ཕྲན་བུ་བརྒྱབ་ཚེ། རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་དང་ཁོ་རང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཀའ་ངལ་རྣམས་མེད་པར་མ་འགྱུར་བའི་ཚེ་གསུང་ཆོས་ལ་ཁོང་ཚོའི་གདེང་ཚོད་བརླག་གི་ཡོད། པོའོ་ལན་ཌི་ནང་མི་ཞིག་གིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཎྜལ་འབུལ་བ། མ་ཎི་ལ་སོགས་པ་འབུམ་རེ་བསྒྲུབ་པ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོ་ལ་ད་དུང་ཡང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་པ་དང་ཐར་པའམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་བརྙེས་པ་ཤེས་པའི་ཚེ་ཁོ་ཡིད་ཞུམ་ནས་ཁོས་རང་སྲོག་རང་གིས་ལྕེབས། དེར་བརྟེན་དམར་ཤོག་ལུང་པའི་ནང་དངོས་དོན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་བའི་ངོ་བོའི་ཐོག་གསུང་ཆོས་གནང་དགོས་པ་དང་མི་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་འཕྲལ་གྱི་འབྲས་བུར་རེ་བ་བྱེད་མི་རུང་བའི་གསུང་ཆོས་གནང་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེ་བའོ།
ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སིངྒ་པུར་དང་། མཱ་ལེ་ཤི་ཡ། ཨིན་ཌོ་ནི་ཤི་ཡ་ (Indonesia)། ཧྥི་ལི་པིན་ (Philippines)། ཐེ་ཝན་། ཧོང་ཀོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་བོད་པའི་ནང་ཆོས་ལ་དོ་དབྱིངས་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་རྒྱ་མི་ཡིན་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་རིག་གཞུང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་དང་ཧ་ཅང་གི་ཐ་དད་ཅིང། ཉི་ཧོང་ (Japan) དང་ཀོའོ་རི་ཡའང་ (Korea) ཐ་དད་ཡིན། ལྷོ་ཤར་དང་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་ལུང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་རང་ཚོའི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ནང་མ་ཚང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་རིགས་དག་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནས་ལེགས་ཆ་ལེན་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ནང་ཆོས་ལ་དད་གུས་ཧ་ཅང་ཆེ་ནའང་གོ་རྟོགས་ཕྲན་བུ་ཙམ་ལས་མེད་པས་ཁོང་ཚོར་སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་མུ་མཐུད་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་བྱེད་མིན་ཐད་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཡོད། ཁོང་ཚོས་སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་འཛམ་གླིང་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་སྐབས་དོན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མཐོང་འདོད་ཡོད། ད་དུང་ཁོང་ཚོས་སོ་སོའི་ཚོང་ལས་ལེགས་སྒྲུབ་ཡོང་ཆེད་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱེད། མི་རབས་ནས་དར་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་མེད་པའི་ལུང་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དེ་ནི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན།
དེ་ལྟ་བས་ན། དེང་རབས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་ནའང། ལུང་པ་གང་ཞིག་ཏུ་གསུང་ཆོས་དང་སྐད་སྒྱུར་དུ་ཕེབས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་དོ་དབྱིངས་དང་ཤེས་རྟོགས་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཕེབས་ཡུལ་གྱི་ལུང་པ་དམིགས་བཀར་བ་དག་གི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་དབྱིངས་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། འདིས་གསུང་ཆོས་གནང་སའི་མི་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་ལེགས་པ་ཡོང་རྒྱུར་ཐུགས་ཕན་གསོ་བ་དང་ཁོང་ཚོར་དེ་ལས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་གནང་ཐུབ།
ཆོས་ཚོགས་སོ་སོས་ངེས་པར་དུ་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྦྱོང་བའི་གོ་སྐབས་སྐྲུན་དགོས། མདོར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་ཁག་ལ་བཞུགས་མྱོང་བའི་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་རྣམས་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་དུ་སོ་སོའི་དགོན་པར་ཕྱིར་གནས་གཟིགས་སམ་གཏན་སྡོད་གནང་བར་ཕེབས་སྐབས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་མིའི་གོམས་གཤིས་དང་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ན་ལེགས་པོ་ཡོང་ངེས། ཁོང་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དང། ཁོ་རང་ཚོར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ལེགས་ཤོས་ཅི་ཡིན་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ཁོང་རྣམས་ལ་ངེས་པར་དུ་བཀའ་འདྲི་ཞུ་དགོས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་ཁག་ལ་ཐོག་མར་ཕེབས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་ཆོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་བསླབ་བྱ་ཡག་པོ་ཞིག་འཐོབ་ངེས་པ་དང། དམིགས་བསལ་དུ་གལ་ཏེ་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོག་མར་ཕེབས་ཡུལ་གྱི་ལུང་པ་དེར་ཕེབས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡོད་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ལུང་པ་དེའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུ་དགོས།
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཕེབས་སྔོན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར།
དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་མ་ཐོན་པའི་སྔོན་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པའི་སྦྱོང་བརྡར་སློབ་དུས་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ཕལ་ཆེར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གིས་ལྟེ་གནས་གསར་པ་ཞིག་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པས་དེར་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་ཚང་ངེས་ཤིང། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་ལྷན་དུའང་མཉམ་སྦྲེལ་བྱས་ན་འཐུས། དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འཛིན་གྲ་ཁག་ལ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཕེབས་ཐུབ་པ་དང་། དཔེར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་དང་གནང་མུས་ཡིན་པའི་དྷ་རམ་ས་ལའི་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཤེས་རྟོགས་སླད་ཁོང་རྣམས་དང་བཀའ་མོལ་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ལེགས།
སྐད་སྒྱུར་གསར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐད་སྒྱུར་གྱི་ནུས་རྩལ་དང་དྲན་པ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཕྱེད་དམིགས་བསལ་འཛིན་གྲ་འགའ་ཞིག་དགོས། སྐད་སྒྱུར་རྣམས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་ཆོས་སྒྲ་སྡུད་འཁོར་ཐག་ནང་སྒྲ་འཇུག་བྱས་པ་འགའ་ཞིག་དང་ད་དུང་བླ་མ་དགེ་བཤེས་གཞན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་རྣམས་སྐད་བསྒྱུར་ནས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཐུབ། གལ་སྲིད་སྒྲ་སྡུད་འཁོར་ཐག་དེདག་ནང་སྔོན་ནས་སྐད་སྒྱུར་ཟིན་པ་ཡོད་ན་དེ་ནི་དེ་ལས་བཟང་བ་ཡིན།སྐད་སྒྱུར་གསར་པ་ཁོ་རང་གིས་གསུང་རྣམས་སྒྱུར་བའི་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་སྐད་སྒྱུར་རྙིང་པས་གསུང་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་ལ་ཉན་ཐུབ་པ་ཡིན།
སོ་སོའི་དྲན་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེས་ཕྲན་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པ་བཞིན་སྐད་སྒྱུར་རྣམས་ནང་ཕན་ཚུན་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་ཐུབ། ཕྲན་རང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ག་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་ནའང་ཉིན་མཚན་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེས་ང་ལ་ཞལ་ཕྱོགས་ནས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟ་གང་གསུངས་པ་རྣམས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་ཆད་ལུས་མེད་པ་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་དུ་བཅུག་པའམ། ཡང་ན་ང་རང་གིས་ད་ལྟ་གང་བཤད་པ་རྣམས་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་དུ་བཅུག་གནང་གི་ཡོད། སྐད་སྒྱུར་རྣམས་གསུང་ཆོས་སྐབས་རྟག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གྲ་སྒྲིག་ཐོག་གནས་དགོས་པ་དང་གང་གསུངས་པ་རྣམས་ཆད་ལུས་མེད་པར་བསྒྱུར་དགོས་པར་བརྟེན་དེ་འདྲ་བའི་དྲན་པའི་རྩལ་ནི་དགོས་ངེས་ཞིག་རེད། ད་དུང་གལ་སྲིད་སློབ་མས་ཐེངས་དང་པོར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་མ་ཚར་བ་བྱུང་ཚེ་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་ཁོ་རང་གི་འགྱུར་བསྐྱར་ཟློས་ངེས་པར་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །
སྐད་སྒྱུར་གྱིས་ད་དུང་སྐར་མ་གསུམ་ནས་ལྔ་བར་དང་སྐར་མ་བཅུའི་སྒྲ་འཇུག་བྱས་པའི་གསུང་བཤད་ཉན་པ་དང་དེ་ནས་གསུང་དེ་སྒྱུར་བའི་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དྲན་པའི་ནུས་པ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བའི་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། འདི་ནི་དགོས་ངེས་ཞིག་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་དགེ་བཤེས་འགའ་ཞིག་གིས་འགྱུར་གྱི་ཆེད་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བར་མཚམས་འཇོག་གི་མེད། གང་ལྟར་ཡང་བླ་མ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་གཅིག་གམ་དེ་ལས་ཉུང་བ་གསུང་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་པ་གནང་དགོས། དེས་སྐད་སྒྱུར་ལ་ལས་སླ་པོ་བཟོ་བ་དང་འགྱུར་དེ་དག་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོ་བ་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཟིན་བྲིས་འགོད་རྒྱུ་དང་ཁོང་ཚོའི་དོ་སྣང་དང་དགའ་མོས་སྲུང་རྒྱུར་ལས་སླ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད། དེར་མ་ཟད་གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཉན་པ་དང་དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གསུང་བཤད་དེ་སྙིང་པོ་བསྡུ་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་དེས་སྐད་སྒྱུར་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད། གང་ལ་ཞེ་ན་སྐབས་རེ་གསུང་བཤད་གནང་བའི་སྐབས་སུ་གསུང་དེ་སྒྱུར་བའི་བར་མཚམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་རགས་ཀྱི་མེད་པ་དང་། གསུང་བཤད་ཚར་རྗེས་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་དུ་གང་གསུངས་པ་རྣམས་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་རྣམས་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཏག་ཏག་ཞིག་སྒྱུར་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བར་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་སྒྲ་འཇུག་བྱས་པའི་གསུང་བཤད་ཉན་པ་དང་བརྗོད་པ་ཞིག་དབྱིན་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་སྟེ་དེ་ནས་དེ་ཕྱིར་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་ནས་ཐོག་མའི་གསུང་དང་བསྡུར་བ་བྱེད་དགོས། དགེ་བཤེས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་རྣམས་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་གོ་རྟོགས་དང་བསྒྱུར་ཏག་ཏག་བྱུང་མིན་ཐད་ལ་ཁོང་ཉིད་ལ་དྭོགས་པ་བྱུང་ཚེ། དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་སྐད་སྒྱུར་ལ་ད་ལྟ་གང་གསུངས་པ་རྣམས་བོད་སྐད་ནང་བསྐྱར་དུ་བརྗོད་དགོས་མིན་ཐད་ལ་རྒྱུན་དུ་བཀའ་འདྲི་གནང་དགོས།
གསུང་ཆོས་སྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ་བླ་མ་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་རྣམས་སྐད་སྒྱུར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་གམ་འགྱུར་བ་གཏོང་བ་སོགས་བྱེད་མི་ཉན་པ་ནི་དགོས་ངེས་ཞིག་ཡིན་ནའང། ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དྲི་བ་སྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དྲི་བ་གསལ་པོ་གཏོང་སྟངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་མཚན་ཉིད་སྦྱངས་མེད་སྟབས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་གང་དྲིས་པ་རྣམས་ཚིག་ནས་ཚིག་ཏུ་བོད་སྐད་ནང་སྒྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་དཔྱོད་མི་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེས་རྟག་ཏུ་ཁོང་ལ་དྲི་བའི་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སྙིང་བསྡུས་སྒྱུར་དགོས་པ་ང་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་བྱུང། དེ་ནས་ཁོང་གི་ལན་འདེབས་བསྒྱུར་དུས་ཁོང་གིས་ང་ལ་དྲི་བ་གཏོང་མཁན་གྱིས་ཇི་ལྟར་དྲིས་པ་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་མི་དེ་ལ་ཁོང་གི་གསུང་ལུགས་གང་ཞིག་གིས་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་དེའི་ཐོག་ནས་དབྱིན་སྐད་ནང་ལན་འདེབས་དང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་པ་གསུངས་མྱོང། དེ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་དྲི་བ་གཏོང་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ཡིན། དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲར་སློབ་བཞུགས་བྱེད་པ་དང་དེར་ཡོད་པའི་སྐད་སྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་བཀའ་འདྲི་ཞུ་བའི་ཐོག་ནས་རིག་རྩལ་འདི་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན།
དེར་མ་ཟད། དབྱིན་ཡིག་གམ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྱོང་བའི་སྐབས་སུ་དཔེ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད་ནང་ནས་གང་སྦྱངས་པ་ཙམ་གྱིས་བློ་ཡིད་མ་ཚིམ་པ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེ། ངས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཟིན་པ་བཞིན་ཚིག་མཛོད་ནང་གི་འགྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཏག་ཏག་ཞིག་ཡོང་གི་མེད། མ་ཟད་དབྱིན་ཡིག་ལ་མཚོན་ནའང། རྒྱ་གར་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དབྱིན་སྐད་བརྗོད་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། ད་དུང་དབྱིན་སྐད་རྒྱག་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་བརྗོད་ཚུལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དང། ཚིག་ཁ་ཤས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ནས་གཞན་གྱི་བར་གོ་དོན་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་འབྱོར་སྐབས་དེར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཆོས་ཚིག་གལ་ཆེ་དག་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ནང་གོ་རྟོགས་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། སྐད་སྒྱུར་བས་རྟག་ཏུ་སོ་སོའི་མིང་ཚིག་ལེགས་བཅོས་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སེམས་དགོས་པ་ཡིན།
གང་ལྟར་ཡང་སྐད་སྒྱུར་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཤེས་པ་དང་དྲན་ཤེས་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དེ་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་མ་ཡིན། ནང་ཆོས་ཡག་པོ་ཤེས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དགེ་བཤེས་ཡག་ཤོས་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་གལ་ཏེ་སྐད་སྒྱུར་ནང་ཆོས་ཡག་པོ་མ་ཤེས་པའམ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ནང་ཁོ་རང་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་པོ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ། ཡང་ན་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་གསུངས་པ་དྲན་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཚེ། དགེ་བཤེས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་བརྒྱུད་སྤྲོད་མི་ཐུབ་པའམ་གོ་རྟོགས་མི་ཐུབ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཁོ་རང་ཚོས་གོ་རྟོགས་བྱུང་བའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་ཟིན་བྲིས་འགོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེས་རྗེས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཚིག་གང་ཞིག་ཟིན་བྲིས་བཀོད་ཀྱང་དེ་ནི་སྐད་སྒྱུར་གྱི་ཚིག་ཡིན། གལ་སྲིད་ཚིག་དེ་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་མ་གནས་པ་ཡིན་ན་གོ་འཛོལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་ངེས། གནད་དོན་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་སློབ་མ་ཚོའི་དྲི་བ་ནས་ཤེས་ཐུབ། གལ་སྲིད་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ངས་དེ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བཤད་མེད།ཅེས་གསུང་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་གཉིས་ཀ་ཞལ་སྐྱེངས་པོའི་གནས་སུ་ལྷུང་ངེས་སོ། །
ད་དུང་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་སོ་སོ་ཕེབས་ཡུལ་གྱི་ལུང་པ་དེའི་སྐད་སྨྲ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་གསུང་ཆོས་ཞུ་མཁན་ཕལ་མོ་ཆེས་དགེ་བཤེས་ལ་རྟག་ཏུ་བསུན་པོ་བཟོ་འདོད་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཟད་གསུང་ཆོས་སྐོར་ཀྱི་དྲི་བ་དང་གསལ་བཤད་རྣམས་སྐད་སྒྱུར་ལ་ཐད་ཀར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་ངེས། གལ་ཏེ་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའམ། ཡང་ན་སྐད་སྒྱུར་དེ་མི་སྐྱ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་དགའ་མོས་ཆེ་བ་ཡོད་ན་དེས་ནང་ཆོས་དང་བོད་པའི་མཐོང་སྣང་དོད་པོ་ཞིག་སྐྲུན་གྱི་མེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལུང་པ་ཁག་ལ་མ་ཕེབས་པའི་སྔོན་དུ་སྐྱ་སར་བབ་མིན་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ལུང་པ་དེར་སླེབས་ཟིན་ནས་བྱེད་མི་ཉན།
[ བོད་མིར་ནང་ཆོས་སྒྱུར་རྒྱུའི་ཟབ་སྦྱོང་གི་སྙན་ཐོ། ལ་གཟིགས།]
ནུབ་ཕྱོགས་པར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ།
ཕྱི་རྒྱལ་བར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་བོད་པར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་ཡིན། ངས་བརྗོད་པ་བཞིན་ལུང་པ་སོ་སོ་མི་འདྲ་ནའང། སྤྱིར་བཏང་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནད་དོན་ཚང་མའི་འགྲེལ་བཤད་དགོས་འདོད་དང་ཚང་མ་ཤེས་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ནང་ཆོས་ཉན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་བག་ཆགས་ཡག་པོ་འཇོག་རྒྱུ་ཙམ་ལ་འདོད་པ་ཁེངས་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོར་བྱ་དངོས་སོ་སོའི་སྒྲུབ་སྟངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་འདོད་ཡོད་པ་དང། ལུང་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་ཁོང་ཚོས་དྲི་བ་མང་པོ་གཏོང་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ནང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ངམ་རིག་གཞུང་ཁྲོད་དུ་སྐྱེས་མེད་པར་བརྟེན་ཐམས་ཅད་གསར་པ་ཆགས་ཡོད། དཔེར་བརྗོད་ན། ཁོང་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་ཕལ་ཆེར་རྣ་བས་ཐོས་མྱོང་མེད། ཐོག་མར་ཁོང་ཚོ་སྐྱོན་འཛུགས་ཚ་པོ་དང་གསུང་ཆོས་ལ་དད་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤིག་གིས་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་བཟོད་བསྲན་བསྟེན་དགོས་གལ་ཆེ་བ་དང་ཁོང་ཚོས་དྲི་བ་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོ་གུས་ཞབས་མེད་པའམ་ལྟ་བ་ལོགས་པར་སེམས་མི་ཉན།
ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ཡེ་ཤུ་དང་འཇིའུ་ (Jewish) ཆོས་ལུགས་སོགས་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་ལ་གང་ཙམ་ཤེས་དགོས་པ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཆེ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྐོར་སྦྱོང་དགོས་པ་དེ་ཙམ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ཏེ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཕལ་མོ་ཆེས་དེ་སྦྱོང་གི་མེད། འོན་ཀྱང་སེམས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚང་མས་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཁམས་ལ་གཞིགས་ནས་ནང་ཆོས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཐུབ་པ་གལ་འགངས་ཆེ།
མ་ཟད་འཇིའུ་ཡེ་ཤུ་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དྲི་བ་གཏོང་ཚུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཟོ་ཡི་ཡོད། གལ་ཏེ་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ་ཚོའི་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ན་ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་གོ་སླ་བ་ཡོང་ངེས། དཔེར་ན། ཡེ་ཤུ་དང་འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་ནང་དཀོན་མཆོག་གཅིག་དང་བདེན་པ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཐོག་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་སངས་རྒྱས་གཅིག་གྱི་བསྟན་པར་མངོན་རྟོགས་དང་ནང་དོན་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་སྐྱེལ་གྱིས་དེས་དོན་ངོ་མ་ཅི་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ།ཞེས་དྲི་བ་གཏོང་གི་ཡོད། ཁོ་རང་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཡོད་པ་བཞིན་ཁོང་ཚོར་བདེན་པ་གཅིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱིས་དཔེ་གཞུང་གཅིག་ལ་གཞུང་འགྲེལ་རྒྱག་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དང་གཞན་ཏུ་གོ་དོན་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་གོ་རྟོགས་སླེབ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་། གལ་སྲིད་དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་བདེན་པ་གཅིག་ལ་བསྟེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ནང་ཆོས་ནང་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་ལོགས་སུ་ཡིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཐུབ་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སློབ་མའི་དྭོགས་པ་དང་དཀའ་ངལ་རྣམས་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་བའི་ཐོག་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་ཡིན། དཔེ་མཚོན་དེ་འདྲ་བ་གཞན་མང་པོ་ཡོད།
དམིགས་བསལ་གྱི་ཀླད་པའི་སྐོར་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་སྐོར། སའི་གོ་ལ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐོར་དབུས་པའི་ཚན་རིག་གི་གོ་རྟོགས་གང་འཚམ་ཞིག་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་མིན་གལ་ཏེ་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་སའི་གོ་ལ་ལེབ་ལེབ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་མི་རྣམས་ཀྱིས་གད་མོ་དགོད་པ་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཡིད་ཆེས་མེད་པར་འགྱུར་ནས་གང་ཟག་ཡ་མ་ཟུང་ཁོ་ནས་གསུང་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་པ་དང་། དེ་ཁོང་ཚོ་ནང་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ལྟ་ཚུལ་ལས་ཁྱད་མཚར་བ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོའི་ཡིད་ཀྱི་བརྟན་པ་འཕྲོག་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱས་བཅད་དག་སྐྱེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་ཚོར་གནས་ཚུལ་མི་ལེགས་འགའ་བྱུང་ཡོད་པར་ངེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ནང་སཱ་ར་ནཱ་ཐ་ལ་ཚོགས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག་གསུངས་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ནི་བདེན་པ་བཞི་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་གསུང་རབ་ལས་ཐབས་ཚུལ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གསུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིའི་བཀོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དེ་ད་ལྟ་འཛིན་བཞིན་པའི་གནའ་རབས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡིད་ཆེས་དང་ལྷན་དུ་འཆམ་མཐུན་དུ་གནས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་འཛིན་བཞིན་པའི་ཚན་རིག་དང་ས་བཤད་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་དག་མ་འོངས་པར་ཕལ་ཆེར་འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་ངེས་པ་སེམས་ལ་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་དེང་རབས་རྣམ་གཞག་དེ་དག་དང་ལྷན་དུ་ཞི་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་སྟོན་དགོས་པ་ཡིན། གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ལའང་ལས་དང་པོ་བའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དང་ཐོག་ནས་དམྱལ་བ་དང་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་མི་ཉན་པའོ།
[ ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚོགས་ཆེན། ལ་གཟིགས།]
སྣོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིའི་བཀོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་སྐོར་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་བའི་སྐབས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་ནི་སྟོན་པས་མངོན་པ་མཛོད་དང་དུས་འཁོར་གྱི་འགྲེལ་པ་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་བརྗོད་དགོས། དེར་གཉིས་ཡོད་པས་འགྲེལ་བཤད་མཐར་ཐུག་ཅིག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་བྱེ་བྲག་པར་སོ་སོའི་འགྲེལ་བཤད་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། མངོན་པ་མཛོད་ནི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དང་། དུས་འཁོར་ནི་ཕྱིའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་དང་བསྡུར་བ་བྱས་པའི་སྒོམ་གྲུབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ཡིན། དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་འཁྱེར་ནས་ཚན་རིག་པའི་འགྲེལ་ལུགས་གཞན་ཞིག་ཁས་བླངས་པར་འགལ་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས། ཚན་རིག་གི་འགྲེལ་བཤད་ནི་དཔེར་ན་ཟླ་བའི་ནང་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་གཏོང་བ་དང་རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་གཟིངས་གཏོང་བའི་དགོས་དོན་ལས་བྱུང་གི་ཡོད། སྟོན་པས་མངོན་པ་མཛོད་དང་དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་གཞི་རྩར་བྱས་ནས་ཟླ་བའི་ནང་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ངོས་འཛིན་གང་ཡང་བྱས་མེད། དེའི་ཐོག་ནས་ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་གཉིས་ཀ་ཁས་བླངས་པར་འགལ་བ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་རྨ་མི་འབྱུང་ངོ།
རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་གླེང་བའི་སྐབས་སུ་ཐབས་ཚུལ་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡིན། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་དང་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ལ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་འགྲེལ་བཤད་མི་འདྲ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་གི་དབྱིབས་གཅིག་མེད། གང་ལྟར་ཡང་དེ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཡོད། དེང་དུས་ཚན་རིག་གིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དབུས་སམ་ལྟེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་དེ་ལ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད་ནའང་དེས་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་དང་གནས་ཡུལ་གྱི་དག་སྐྱེལ་གསུམ་པ་ཞིག་འགལ་མེད་ཐོག་ཡོང་ཆོག་པ་ཡིན། །
ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་འགྲེལ་བཤད་དབར་གྱི་མགོ་རྙོག་ནི་རྒྱུན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་རྩི་ཤིང་དག་སེམས་ལྡན་ཡིན་མིན་དང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལེན་གྱི་ཡོད་མེད་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དྲི་བཞིན་པའི་དྲི་བ་ཞིག་རེད། སྐབས་འདིར་སེམས་ཅན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འགྱུར་དེས་མགོ་རྙོག་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་སྲིད་ཐ་སྙད་དེ་ལ་sentient beingཞེས་སྒྱུར་བ་ཡིན་ན་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་དེ་མི་མང་གི་དབུས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཚིག་དེས་ཁོང་ཚོར་གོ་བ་ལྷག་པོ་གང་ཡང་སྐྱེ་ཡི་མེད། གལ་ཏེ་གོ་སླ་བའི་དོན་དུ་living beingཞེས་སྒྱུར་བ་ཡིན་ན་འདི་ནི་གོ་འཛོལ་ཡོང་བའི་གཞི་རྩ་ཡིན།
ཚན་རིག་ནང་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཅིག་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་ཆོས་ཡིན། དེས་རྩི་ཤིང་དང་སེམསཅན་གཉིས་ཀ་ཁོངས་སུ་སྡུད་ཀྱི་ཡོད་དེ། དེ་གཉི་གས་འཚོ་བཅུད་ལེན་པ་དང་། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ། སྙིགས་འདོར་དང་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་བརྟེན་ཚིག་living beingཞེས་པ་དེ་རྩི་ཤིང་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀར་གོ་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་རྩི་ཤིང་ལ་སེམས་མེད། ཚན་རིག་པ་ཞིག་གིས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་བཞིན་རྩི་ཤིང་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བ་ནི་རྩི་ཤིང་ལ་དབང་རྩ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད། འདི་ནི་ནང་ཆོས་ལས་གསུངས་པའི་རླུང་དང། རྩ། ཐིག་ལེའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་དབང་རྩ་དང་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་འདྲ་བ་མ་ཡིན། གང་ལ་ཞེ་ན། རྩི་ཤིང་ལ་དབང་རྩ་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་བརྟེན་མེད་པ་མ་ཟད། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་མྱོང་བའི་བརྟེན་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྩི་ཤིང་ལ་ཚོར་བ་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་མེད་ན་དེ་དག་ལ་བདེ་བ་འཐོབ་འདོད་དང་སྡུག་བསྡལ་བྲལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོང་ཐབས་མེད། གལ་ཏེ་རྩི་ཤིང་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་མེད་ན་དེ་དག་ལ་ལས་དགེ་སྡིག་གསོག་པ་མེད། དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་དགོས་དོན་མེད། དེར་བརྟེན་རྩི་ཤིང་རྣམས་སྲོག་ལྡན་ (living being) ཡིན་ནའང་ཚད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ (sentient beings or beings) མ་ཡིན། ནང་ཆོས་ལས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་ཚུལ་གསུང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་དུད་འགྲོ་དང་མི་གཉིས་རྩི་ཤིང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལོགས་སུ་སྟོན་གྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་དབྱེ་བ་རྣམས་འགྲེལ་པ་ཐ་དད་དུ་རྒྱག་གི་ཡོད་ན་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ནང་དུད་འགྲོ་དང་མི། དེ་བཞིན་རྩི་ཤིང་སྡུད་དེ་སྟོན་པར་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ད་དུང་ཐ་སྙད་དང་དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཆོས་གང་ཞིག་སྡུད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཚམས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ཁ་གསལ་སྤྲོད་པའི་ཐོག་ནས་མགོ་རྙོག་རྣམས་ལས་སླ་པོར་སེལ་ཐུབ། གལ་ཏེ་དགེ་བཤེས་སམ་བླ་མ་ཞིག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མ་ཟད་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་དབར་འགལ་འདུ་མེད་པ་མཐོང་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ལྟ་བུའི་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་ཡིན་ན་ནང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཁོང་ཚོའི་དད་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
སྦྱིན་བདག་ཐབས་འཚོལ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བསླབ་བྱ།
གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་བདག་དང་དགོན་པར་ཞལ་འདེབས་ཀྱི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད། མི་གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་དེ་ཐད་ཀར་དངུལ་སློང་བའམ་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་པ་སོགས་བྱུང་ན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་མ་རེད། དམིགས་བསལ་གྱི་དངུལ་སློང་མཁན་དེ་དགེ་བཤེས་ཞིག་གམ་བླ་མ། ཡང་ན་སོ་སོའི་དགེ་རྒན་ཡིན་ཚེ་ཁོང་ཚོ་ཧ་ཅང་གི་བྱེད་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། ཁོང་ཚོར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སྤྲོད་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཁོང་ཚོས་ཕལ་ཆེར་དགེ་རྒན་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་ལོགས་ནས་བསྐྱར་དུ་གསུང་ཆོས་ལ་ཡོང་རྒྱུ་དཀའ་བ་ཡིན། མ་ཟད། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་ལམ་སྲོལ་བཞིན་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ནའང་ཁོང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་ཆ་ནས་དེ་ལས་ཉུང་བ་སྤྲོད་ངེས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་གསལ་བསྒྲགས་སྦྱར་བའམ་ཡང་ན་དེའི་ཐོག་རེ་སྐུལ་བྲིས་པ་ནི་དེ་ལས་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པ་དང་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་ཡོད། དེས་ན་གསུང་ཆོས་གྲུབ་རྗེས་མི་ཚོགས་དབུས་སུ་གསལ་བརྡའི་གླེགས་བུའི་ཐོག་ཏུ་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ལ་རེ་སྐུལ་ཞིག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཐུབ། གལ་ཏེ་མི་རྣམས་དགའ་མོས་ཡོད་པ་དང་ཀློག་ཐུབ་ན་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།
ད་དུང་སློབ་གྲར་དངུལ་ཞལ་འདེབས་དང་དགེ་འདུན་པས་ཁ་ཟས་ཡག་པོ་སྤྱོད་རྒྱུ་དང་སྨན་ཉོ་རྒྱུའམ། ཆུ་དང་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་དགའ་མོས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ལྷོ་ཤར་དང་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་མི་རྣམས་ཕུད་དེ་མིན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་བཞེང་རྒྱུར་དེ་ཙམ་གྱིས་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལས་དགེ་བའམ་ཕན་ནུས་བཟང་པོ་ཞིག་གསོག་གི་ཡོད་པར་སེམས་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱིས་བྱིས་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དགེ་འདུན་པའི་གནས་སྟངས་ཐད་རོགས་སྐྱོར་གྱི་དངུལ་སློང་ཚུལ་དེ་ལེགས་པར་སེམས། དེ་ནས་གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོས་འགྲོ་གྲོན་སྤྲད་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཞིན་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་ཚེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་བློ་ཕམ་བྱུང་ནས་མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མི་སྲིད་དོ། །
བུད་མེད་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བལྟ་བ།
བུད་མེད་ཀྱི་གནས་བབས་ནི་ཨེ་ཤི་ཡ་ལས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལུང་པའི་ནང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བ་ཡིན། འདས་པའི་དུས་སུ་བུད་མེད་རྣམས་དམན་པར་བརྩིས་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་དེའི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་དྲག་པོ་བྱས་ཡོད། གསུང་རབ་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞན་པའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ཕོ་ལུས་ལེན་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས་པའི་དགོངས་ཚུལ་ཅི་ཞིག་བྱུང་ནའང་ཁོང་ཚོས་དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་ཡོད། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྔགས་གཞུང་ལ་གཞིགས་ན་ཕོ་མོའི་ལུས་རྟེན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བུད་མེད་ལ་དཀའ་ངལ་མང་བ་སྐྲུན་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་དྲང་བདེན་ཞིག་མིན་ནའང་མདོ་ལུགས་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་ཕོའི་ལུས་རྟེན་ལ་གེགས་བར་ཆད་ཉུང་བ་གསུང་གི་ཡོད་པ་རྣམས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཡིན།
དེས་ན་ལུང་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་སྐྱེས་པ་ལས་བུད་མེད་ཀྱིས་གསུང་ཆོས་ལ་མང་བ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཆོས་ཚོགས་ནང་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་དགོས་པ་གལ་ཆེ། མ་ཟད་རྒྱ་གར་ནང་གི་སློབ་སྦྱོང་མཐུན་རྐྱེན་དང་གོ་སྐབས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་དེར་གྲྭ་པ་ཁོ་ན་ཙམ་མིན་པར་བཙུན་མ་དང་བཙུན་མའི་དགོན་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་དངོས་དོན་རྣམས་བརྗོད་དགོས་པ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་མིན་གལ་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་བུད་མེད་ཉམས་ལེན་པར་སྐྱེས་པ་ཉམས་ལེན་པ་བཞིན་དུ་དོ་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་སེམས་ན་ཁོང་ཚོས་བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ལེགས་ཕྱོགས་སུ་སེམས་མི་སྲིད།
གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་སེམས་འཁུར།
ཆོས་ཚོགས་སུ་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་མཐོང་ཆུང་བཏང་བའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ན་ཁོང་ཚོ་ཞ་བོ་དང་། ལོང་བ། འོན་པ་ཡིན་སྲིད་པ་དང། ཡང་ཕོའམ་མོའི་རྟགས་མཚུངས་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཡིན་སྲིད་ཅིང། དེ་ནི་ལུང་པ་ཁ་ཤས་ནང་རྒྱུན་གཏན་མ་ཡིན་པའི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་ནའང་ བུད་མེད་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སུ་ཡིན་རུང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མཐོང་ཆུང་ཤུགས་ཆེ་བཏང་བར་དོགས་ཟོན་ཆེན་པོ་ཡོད། མི་དེ་དག་ལ་རོགས་ཕན་བྱེད་པར་སྲིད་ཇུས་ཟབ་པོ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེར་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་གྱི་བྱང་ཡུ་རོབ་དང་ཨ་མེ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་པ་འགའ་ཞིག་ནང་རྒྱ་མཚོའི་མཐའམ་ཆུ་ཚན་ལ་ཕོ་མོ་དབྱེར་མེད་པའམ། ཡང་ན་སྐྱེས་པའི་ཚོ་ཁག་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོ་ཁག་སོ་སོར་གཅེར་བུར་ཆུ་རྐྱལ་ལ་རོལ་གྱི་ཡོད། མི་དེ་དག་གིས་ལུས་ལ་གྱོན་གོས་གང་ཡང་མེད་པར་གཟུགས་པོ་འཁྲུ་བ་དང་། མང་པོ་ཞིག་ལ་དམར་ཧྲང་གཞན་དང་མཉམ་དུ་གཅེར་བུར་བསྡད་ན་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཡོང་གི་མེད། དེ་ནི་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་ཁྱད་མཚར་དུ་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མེད། བོད་རིགས་རྣམས་ལམ་སྲོལ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནའང་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་མིན་ནོ། །
ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ།
ཡེ་ཤུ་དང་འཇིའུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཕྲུ་གུ་ཚོར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དགོས་པ་ནི་ལམ་སྲོལ་ཡིན་པ་རེད། བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་རེས་གཟའ་ཉི་མར་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རིང་རྟག་ཏུ་དེའི་ཐོག་དུས་ཚོད་གཏོང་གི་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་ཕྲུ་གུར་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ལས་རིམ་དེ་འདྲ་བ་བྱུང་ན་དགའ་པོ་བྱེད་ངེས་ཡིན། ལས་རིམ་དེས་སྟོན་པའི་མཛད་རྣམ་དང། སློབ་དཔོན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ནང་པའི་དུས་ཆེན་ཁག་གི་འགྲེལ་བཤད། སེམས་བཟང་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཚུལ། དམིགས་རྣམ་དང་སྔགས་ཉམས་ལེན་ལས་སླ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ནན་བཤད་བྱེད་ཐུབ། ཕྱི་རྒྱལ་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དཔེ་ཆ་བློ་འཛིན་དང་སྐྱོར་སྦྱང་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་མེད། གལ་ཏེ་རང་ལ་དོ་དབྱིངས་ཡོད་ན་གང་ལྟར་ཡང་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལས་སླ་པོ་རྣམས་སྦྱོང་ཐུབ་སྲིད།
མ་ཟད་ཆོས་ཚོགས་སུ་ནང་པའི་དུས་ཆེན་ཁག་ཞལ་འདོན་དང་། སྤྲོ་སྐྱིད། གསོལ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་ནས་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། ཕྲུ་གུ་རྣམས་དེའི་ནང་ཞུགས་ཐུབ་པ་དགོས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་ཡི་ཡོད་པར་བརྟེན་གལ་ཏེ་ཡེ་ཤུའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གང་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་ནང་པའི་དུས་སྟོན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་པ་ཡིན་པར་དེ་ལས་དགའ་སྤོབས་ཆེ་བ་ཡོང་ངེས། ད་དུང་གལ་སྲིད་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཁོང་ཚོའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུས་ཆེན་དཔེར་ན་ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་སོགས་པ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུར་སེམས་ཤུགས་བཅག་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཚོར་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་ངེས། དེར་བརྟེན་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལམ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཁག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་རྣམས་འགལ་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་གསུང་དགོས་སོ། །
ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ནང་ཆོས་ལ་འཇུག་ཚུལ།
སྤྱིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་བྱེ་བྲག་ནུབ་ཕྱོགས་ནང་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་བ་དང་གསུང་ཆོས་ལ་བཅར་རྒྱུའམ་བློ་རྩེ་གཅིག་སྒྲིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད། ཁོང་ཚོར་མགྱོགས་པོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཁོང་ཚོ་གསུང་ཆོས་ལ་སླེབས་སྐབས་དུས་གཅིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་རྒྱག་དགོས་ཞིང་། འཆར་ཟིན་མདོར་བསྡུས་ཡོངས་རྫོགས་སྤྲོད་དགོས་ཏེ། དེས་ཁོང་ཚོར་ནང་ཆོས་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གྱི་འཆར་སྒོ་ཞིག་འཆར་ཐུབ་པའམ། དཔེ་ཆ་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་སྐོར་ལ་ཡིན་མིན་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན། གསུང་ཆོས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོར་བག་ཆགས་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་བསྐྱར་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་སྐྱེ་སྲིད། དེ་ལྟ་ནའང། གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཐམས་ཅད་དལ་པོར་འགྲོ་བ་ཡིན་ན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དུས་ཚོད་དམ་ངང་རྒྱུན་རིང་པོ་མེད་པས་བསྐྱར་དུ་གསུང་ཆོས་ལ་བསླེབ་པར་དཀའ།
དེར་མ་ཟད། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཛེན་ནམ་གནས་བརྟན་སྨྲ་བའི་ཆོས་ཚོགས་དང་དེ་བཞིན་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ཚོགས་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཕྲན་ཙམ་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་བྱེད་རྒྱུར་དེ་དག་གི་སློབ་ཁྲིད་མན་ངག་སྐོར་ལ་གང་ཙམ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ཆོས་ལུགས་དེ་དག་གིས་ད་ལྟའི་ཆར་སློབ་པའི་མན་ངག་རྣམས་གཞི་རྩར་བྱེད་དགོས། བོད་པའི་དཔེ་ཆའི་ནང་གསལ་བའི་ཐེག་དམན་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕལ་ཆེར་དེང་དུས་གནས་བརྟན་སྨྲ་བ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་བྱེད་པའམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད། མ་ཟད་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་ཐད་ཀར་གྱི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོས་གང་བྱས་པ་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བཞིན་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པར་མི་མཐོང།
ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ནུས་པ་དང་དོ་སྣང་ཕལ་ཆེ་བ་ཕྱི་དངོས་པོར་གཏད་ཡོད་པ་དང་། མི་ཧ་ཅང་ཉུང་ངུ་ཞིག་གིས་ནང་སེམས་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་གཏོང་གི་ཡོད། མ་ཟད་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་རྣམས་དགོང་མོ་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་མི་ཚོས་རྟག་ཏུ་ཉིན་རེའི་ལས་ཀའི་འབྲེལ་ཟིང་གི་རྗེས་སུ་ཐད་ཀར་གསུང་ཆོས་ལ་ཡོང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན། གསུང་ཆོས་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་ཐོག་མར་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ལ་གང་ཙམ་ཞིག་བློ་རྩེ་གཏོད་དུ་འཇུག་པ་དང། དེ་མིན་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བའམ་དབུགས་ཐེངས་དགུ་ལ་གྲངས་རྩི་བ། ཡང་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཉམས་ལེན་གཞན་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་ནི་ཁོང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། འདིས་ཁོང་ཚོ་ཏོག་ཙམ་ལྷོད་དུ་འབབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་དམིགས་གཏད་ནང་དུ་འདྲེན་པར་བརྟེན་ཁོང་ཚོས་གསུང་ཆོས་ཉན་ཐུབ་པའམ་མུ་མཐུད་ནས་སྒོམ་རྒྱག་ཐུབ་བོ། །
གསུང་ཆོས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་འདེམ་པ།
ཕྱི་རྒྱལ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་སྤྱི་བཏང་ཆ་ནས་མི་ཡ་མ་ཟུང་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་པོ་ཞིག་ངས་གོང་དུ་བཤད་པའི་དཔེ་དེབ་དང་འགྱུར་ཡ་མ་ཟུང་གི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཏུ་གསུང་ཆོས་ལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང། ཁོང་ཚོར་ལྟ་ཚུལ་དང་སྔོན་གྱི་འཆར་སྒོ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་མང་པོ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་མི་ཁ་ཤས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ནུས་པ་འཐོབ་རྒྱུར་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་ཚོས་དེ་མི་གཞན་གྱི་ཐོག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཀྱི་ཡོད། ཁ་ཤས་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་འཁྲིག་སྤྱོད་ལ་དོ་དབྱིངས་ཡོད་པ་དང་། ཁ་ཤས་སོ་སོས་ཡ་མཚན་ཅན་དུ་བརྩི་བ་གང་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་པ་རེད། མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀུན་སློང་དང་དགའ་མོས་ཀྱི་ཆ་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་གཙང་མ་ཞིག་མིན། དེ་དག་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཁོང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།
ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ནི་ལམ་རིམ་དང་བློ་སྦྱོང་གི་རྨང་གཞི་དག་ཡིན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཚད་མཐོ་པོ་དང་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་དག་ལ་ཡིད་འཕྲོག་སྲིད། དེ་ལྟ་ནའང་། ཁོང་ཚོ་སོ་སོར་རྨང་གཞི་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ལས་མེད་པའམ། སྔོན་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་སློང་མ་དག་པ་ཞིག་ཡོད་ཚེ། དེར་གཏོགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་གི་གནོད་འཚེར་འགྱུར་ངེས་པ་ཡིན། གསུང་ཆོས་ཅི་ཞིག་གནང་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་པ་གལ་ཆེ། མི་བཟང་པོ་དང་སེམས་རྩ་འཁོལ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པའི་ཐོག་ལ་ནན་བཤད་བྱེད་དགོས་སོ། །
ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་གྲྭ་བཙུན་དུ་འགྱུར་བ།
ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཁ་ཤས་གྲྭ་བཙུན་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཡོང་སྲིད། དེ་ལྟ་ནའང་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཁོང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་ཀུན་སློང་དང་འདུན་པར་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་མ་བྱས་པར་ལམ་སེང་གྲྭ་ཆས་གྱོན་གྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མང་པོ་ཞིག་སྐྱ་སར་བབ་ཡོད། ཁོང་ཚོར་སོ་སོའི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་གྲྭ་པའམ་བཙུན་མ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་དགོས་དོན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ངོ་མ་ཞིག་མེད་པ་རེད། ཁོང་ཚོར་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་ཐད་ལ་དཔེ་མཚོན་ཁ་གསལ་ཞིག་མེད། ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་བཙུན་དང་འདྲ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་མི་འཚམ་པ་ཡིན་ནའང། བོད་པའི་གྲྭ་བཙུན་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱང་ཁོང་ཚོར་རན་པོ་མེད།
དེར་བརྟེན་བླ་མ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྡོམ་པ་ནོད་རྒྱུར་ཨུ་ཚུགས་ནམ་ཡང་མི་རྒྱག་པ་གལ་ཆེ། སྡོམ་པ་ནོད་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཐོག་མར་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་འདུན་པ་བརྟན་པོ་ཡིན་མིན་དང་རྨང་གཞི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་མེད་ཐད་ལོ་ཁ་ཤས་འགོར་ནའང་བརྟག་པ་དང་དཔྱད་པ་ལེགས་པོ་གནང་དགོས། དེ་དག་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་རྗེས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཚད་ལྡན་གྱི་བླ་མའི་དྲུང་དུ་སྡོམ་པ་ལེན་དུ་གཏོང་དགོས། ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོ་སྐྱ་སར་བབ་ཀྱི་ཡོད་པར་སུ་ཡང་དགའ་པོ་མེད་པ་དང། དེས་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུར་མིག་དཔེ་ཡག་པོ་ཞིག་འཇོག་གི་མེད། མ་ཟད་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་གདན་ས་ཁག་གི་ནང་སོག་པོ་རྣམས་ལ་ཁང་ཚན་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཁང་ཚན་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བསྐྲུན་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་ཐུབ་ན་ཕལ་ཆེར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས།
འཕྲིན་བཅོལ།
ཆོས་ཚོགས་འགའ་ཞིག་ནང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཡིད་དམ་དང་སྲུང་མའི་འཕྲིན་བཅོལ་རྣམས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་འདུས་ཚོགས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་མི་མང་གི་མདུན་དུ་དབྱིན་སྐད་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་ནང་འདོན་གྱི་ཡོད། དེའི་ནང་ཁྲག་འཐུང་མཁན་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་སློབ་མ་གསར་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་ཕ་མ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བ་དང་མཐོང་སྣང་མི་མཛེས་པ་ཞིག་རྐྱེན་སློང་བྱེད་ངེས། དེར་བརྟེན་བྱང་སེམསཡན་ལག་བདུན་པ་སྐྱབས་འགྲོ་བསྔོ་སྨོན་བཅས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་རིགས་ནང་འདོན་པར་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་ནའང། གསང་སྔགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྣམས་བོད་སྐད་ནང་འདོན་ཐུབ་ན་ལེགས་པ་ཡོང་ངེས། དཔེར་ན། བླ་མ་མཆོད་པ་བོད་སྐད་ནང་འདོན་ནའང་དེའི་ལམ་རིམ་གྱི་ཚན་པ་རྣམས་དབྱིན་སྐད་ནང་འདོན་ན་ཆོག །དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་མིན་གྱི་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་བོད་སྐད་ནང་གི་གོ་དོན་ཤེས་འདོད་དང་སྦྱོང་འདོད་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་བོད་ཡིག་སྦྱོང་དགོས་པའི་ཀུན་སློང་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ལོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད། དེས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་དཔེ་ཆའི་འགྱུར་ཆ་ཚང་བ་སྒེར་གྱི་བེད་སྤྱོད་མ་གཏོགས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་དགོས། གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་སོག་པོ་དང་སྦུ་རས་ཐུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ (Buryat Republic) ནང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམས་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་བོད་སྐད་ནང་འདོན་དགོས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་གཅིག་མཚུངས་གནང་དགོས།
ཆོས་ལུགས་རིས་མེད།
ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ཚོགས་མང་པོའི་ནང་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ད་དུང་ཡང་ཡོད་ཅིང། དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་ནང་བསྟན་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཤུགས་ཆེའི་དབྱེ་འབྱེད་དང་ཉེན་ཚབས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ༸སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་རྟག་ཏུ་ནན་ཆེར་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་མཁྲེགས་བཟུང་གི་གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཤེས་ཡོན་ཡིན། ཆོས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྒྱུད་པ་གཙང་མ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ་དང་ལུགས་ཚང་མ་མགོ་རྙོག་གི་དཀའ་ངལ་ནང་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་མི་ཉན་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནའང། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་རྒྱུད་པ་དང་ལུགས་གཞན་ཏེ། བོད་རྒྱུད་དང་བོད་རྒྱུད་མ་ཡིན་པ་ཛེན་དང་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །
སྙིང་བསྡུས་དང་མཇུག་སྡོམ།
མདོར་བསྡུས་ན། བོད་རིགས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་ལས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་ཡོངས་སུ་ཐ་དད་ཡིན། གང་ལྟར་ཡང། གལ་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་ཕེབས་མཁན་གྱི་དགེ་བཤེས་དང་སྐད་སྒྱུར་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་གོམས་སྲོལ་འདྲ་མིན་དག་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་གནང་ཐུབ་ན་དཀའ་ངལ་དང་གོ་འཛོལ་ཆེ་ཁག་ལས་གཡོལ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་གལ་ཏེ་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དགོས་མཁོར་དོ་སྣང་དང། དེ་མཚུངས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་པའི་དགོས་མཁོར་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་སྟེ། དམིགས་བསལ་གྱི་གདན་ས་ཁག་གི་ནང་བཞུགས་པའི་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་དྲག་གྲས་རྣམས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའོ། །
ཁོ་བོས་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་ནང་སློབ་ཁྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཁ་ཤས་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་མི་ཡ་མ་ཟུང་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་དམིགས་བཀར་གྱིས་བརྗོད་ཡོད་ནའང། ཆོས་ཚོགས་སུ་ལྷག་བསམ་ཅན་དང་སྙིང་རུས་ཅན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། འདས་པའི་སྐབས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་དར་ཞིང་། དཀའ་ངལ་རིམ་རྒྱུད་བོད་ཀྱི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་ཐོན་པོར་བཤེགས་ཐུཔ་ཡོད་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་བོད་མི་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཞུང་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད་དར་བཞིན་པའི་ནང་བསྟན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ལ་གདེང་ཚོད་ཡོད།
ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་དང། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ཡང་དག་པའི་སློབ་སྟོན་འོག་བྱ་བ་འདིས་མུ་མཐུད་ནས་བདག་གཞན་ཚང་མར་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་སྨོན་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (40%)
ཤོག་ངོས་བརྗོད་བྱ།
- ངོ་སྤྲོད།
- ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས།
- བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དོ་སྣང་།
- བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པའི་མགོ་རྙོག
- སློབ་གཉེར་ཚད་མ་ལོངས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མགོ་རྙོག
- འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་སྣང་ཐད་མགོ་རྙོག
- དགེ་རྒན་ཚད་མ་ལོངས་པའི་རྐྱེན་གྱི་དཀའ་ངལ།
- བརྡ་ཆད་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་གོ་དོན་ཏག་ཏག་མེད་པའི་མགོ་རྙོག
- བརྡ་ཆད་ཕབ་སྒྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་བསམ་འཆར།
- བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུར་སྣང་ཆུང་གཏོང་རྒྱུ་མེད།
- ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དགེ་རྒན་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས།
- སྐད་སྒྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་བསླབ་བྱ།
- ས་གནས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྦྱོང་བ།
- ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཕེབས་སྔོན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར།
- ནུབ་ཕྱོགས་པར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ།
- སྦྱིན་བདག་ཐབས་འཚོལ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བསླབ་བྱ།
- བུད་མེད་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བལྟ་བ།
- གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་སེམས་འཁུར།
- ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ།
- ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ནང་ཆོས་ལ་འཇུག་ཚུལ།
- གསུང་ཆོས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་འདེམ་པ།
- ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་གྲྭ་བཙུན་དུ་འགྱུར་བ།
- འཕྲིན་བཅོལ།
- ཆོས་ལུགས་རིས་མེད།
- སྙིང་བསྡུས་དང་མཇུག་སྡོམ།


c: text/html

text:
བློ་སེང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དཔྱད་པ།
སྐུ་ཞབས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལ་དཔྱད་པ།
བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བརྩམས།
ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བོད་སྒྱུར་བྱས།
དང་པོ། སྔོན་གླེང་།
སྐུ་ཞབས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཉེ་ཆར་ཧ་ཝར་ཌི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་མའི་ཚགས་ཤོག་སྟེང་དུ་བརྗོད་དོན། “ད་ལྟ་ང་སུ་ཡིན་ནམ། ད་བར་བདག་ནི་རིག་གནས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ། ཕྱི་སྲིད་ལས་དོན་པ་ཞིག་ཆགས་པ་འདི་གཙོ་བོ་ཧ་ཝར་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཀའ་དྲིན་རེད། བདག་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་མིའི་ཁྲོད་ཞུགས་པར་དོ་སྣང་སླེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་། ཧ་ཝར་ཌི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཚན་གནས་ཕྱག་ཁྱེར་དང་གོ་གནས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་པ་འདྲ་བོ་འདུག” ཅེས་བཀོད། (བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་དང་། ཧ་ཝར་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ཀྱི་མིང་བྱང་དེ་ཏོག་ཙམ་རིང་དྲགས་སྟབས། འོག་ནས་བསྡུས་མིང་གིས་འབོད་རྒྱུ་ཡིན) བློ་སེང་གིས་ལས་འགུལ་ཁྲོད་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་ནི་ཁྲིམས་མཐུན་ཚད་ལྡན་གྱི་མཁས་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ནན་བཤད་བྱས་ཤིང་། རླུང་འཕྲིན་ཁང་དག་གིས་ཁོང་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་དེ་དག་དང་། ཉེ་ཆར་ནེའུ་ཡོག་གི་བགྲོ་གླེང་ཞིག་ཏུ་ཁོང་ལ་རང་ཉིད་མཁས་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོ་སྤྲོད་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྡིངས་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་བསྐྲུན་པ་སོགས་ཀྱིས། བློ་སེང་ལ་ཉམས་མྱོང་དང་གོ་རྟོགས་མེད་ཅེས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་དག་ལ་ལན་འདེབས་བྱེད་པའི་རམ་འདེགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
བློ་སེང་ལགས་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་བར་བྱེད་པ་ལ། སྔོན་ལ་ཁོང་མཁས་པ་ཡིན་མིན་དེ་ངེས་པར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས། ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་མི་འོས་ལྡུག་མཁན་དག་གི་ཁྲོད་དུ་བློ་སེང་ལགས་གྱི་མཁས་པའི་གནས་བབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཆགས་འདུག བཀའ་ཁྲིའི་འོས་ཞུགས་པ་གཞན་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། འདས་པའི་དུས་ཚོད་ནང་ལས་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཡོད་སྟབས། མི་མང་གི་ཁྲོད་དུ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་འཇལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ཁོ་བོའི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལ་ངེས་པར་དུ་གཟབ་ནན་གྱིས་ལྟ་དགོས། དེར་བརྟེན། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བོད་མི་འོས་ཤོག་ལྡུག་མཁན་ཚོས་བློ་སེང་ལགས་ཤེས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་བྱ་གཞག་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཡོད་པ་དག་ཡག་པོ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་བའི་རོགས་རམ་གྱི་ཆེད་དུ་དེ་སྔ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལ་དཔྱད་པ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཏང་ཡོད།
ཐོག་མར་ང་ཚོས་བློ་སེང་གི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་སྤྱི་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་བྱེ་བྲག་པ་རེ་རེ་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་པ་བཅས་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། བློ་སེང་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ S.J.D. གྱི་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་མཁས་པའི་ངང་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྩོམ་ཡིག་གསུམ་དཔར་སྐྲུན་གནང་འདུག རྩོམ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་ལྡན་གྱི་དཔེ་དེབ་གྲས་སུ་དཔར་སྐྲུན་བྱ་ཐུབ་མི་འདུག་ཅིང་། རྩོམ་ཡིག་གསུམ་ལས་གཅིག་གི་བརྗོད་གཞི་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཞིང༌། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་བདེན་པ་ཁུངས་སྐྱེལ་ཡང་བྱས་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང༌དེ་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་འཛིན་ལྡན་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གམ་ཡང་ན་མཁས་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གསུང་ཚིག་དེ་ཙམ་མི་སྣང༌། རྩོམ་ཡིག་གཅིག་གི་ནང་དུ་རྩོམ་པོ་ཁོང་གིས་མང་གཙོ་ལ་དོ་འཁུར་དང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བོད་ལ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཐོབ་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་བཀོད་འདུག
གཉིས་པ། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་སྤྱི་ལ་དཔྱད་པ།
ང་ཚོས་གང་ཡོང་ཡོང་གིས་གོ་བདེ་བའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཁོང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་བྲིས་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཚང་མ་འདི་ལ་བསྟན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཚགས་ཤོག་ཁག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་འདིར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་མེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཐོག་མར་ཁྲིམས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་མཁས་པ་ཚོ་དང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དག་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་པའི་དྲ་གནས་བེ་སུ་དྲུ་ལོ་ Westlaw ནང་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་དབང་ཚོས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་ཚད་ལྡན་གྱི་ལས་གཞིའི་རེའུ་མིག་ ༤༠༠༠༠ དང༌། ཨ་རའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཁག་གི་ཚད་ལྡན་མཁས་པ་ཚོའི་བརྩམས་ཆོས་དག་འཚོལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོའི་ལག་ཏུ་བེ་སུ་དྲུ་ལོ་ Westlaw ནས་བློ་སེང་གི་བརྩམས་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་རག་མ་སོང་། དེ་ནས་ང་ཚོས་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ལས་གཞི་ཆེ་རུ་བཏང་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་འཚོལ་ཞིབ་དྲ་གནས་མཉམ་འབྲེལ་ Social Science Research Network ཞེས་པའི་ནང་བཙལ་ཡང་། འདིའི་ནང་དུ་ཡང་བློ་སེང་གི་རྩོམ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་ལག་སོན་མ་བྱུང་། མཐར་ང་ཚོས་གྷོ་གྷིལ་སི་ཁོ་ལར་ Google Scholar ནང་དུ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་སྐབས་གཤམ་གྱི་རྩོམ་ཡིག་འདི་གཉིས་རྙེད་བྱུང༌། རྩོམ་ཡིག་གཅིག་ནི་དེབ་ཅིག་གི་ནང་གི་ལེ་ཚན་གཅིག་རེད་འདུག གང་ལྟར་རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་སློབ་དཔོན་གྱི་སློབ་མཐར་མ་ཕྱིན་གོང་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་རེད་འདུག
༡༼ མང་གཙོའི་ཉིན་དེབ། བོད་བཙན་བྱོལ་གྱི་འགྲིམ་འགྲིལ། ༽ ༢༠༠༣ ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས། ཉིན་དེབ་འདི་མཐོ་སློབ་ཅིག་གི་ངོས་ནས་བདག་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པས་ National Endowment for Democracy བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་རོགས་དངུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་འོག་ནས་དཔར་བ་ཞིག་རེད་འདུག རྒྱུ་མཚན་འདིའི་དབང་གིས་གཅིག་བྱས་ན་ཤེས་རིག་འཚོལ་ཞིབ་ academic search.ཀྱི་ནང་དུ་ཉིན་དེབ་དེ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་སྲིད།
༢ རབ་བྱེད་ཅིག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར། ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཞི་བདིའི་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་ Pacific Rim,གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངེས་གཏན་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། འདི་ནི་ཇེ་སྒྲས་མོན་དྲི་དགུ་མི་རིས་ by J.D. Montgomery ལགས་ཀྱིས་ ༢༠༠༡ ལོར་བརྩམས། ང་ཚོའི་ལག་ཏུ་དེབ་འདིའི་མ་དཔེ་གཅིག་ཀྱང་ལག་སོན་མ་བྱུང༌།
༣ ༼འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ནང་ཆོས། རིག་གཞུང་གི་ལྟ་གྲུབ། སྒེར་ཀྱི་ལྟ་ལུགས་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ལུགས ༽ ༡༩༩༦ ལོར་བྲིས། རྩོམ་ཡིག་འདི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་ཡོད་མོད། གང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་གསལ་ཁ་མི་འདུག མཐར་ང་ཚོས་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་ autobiographical blurbs ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པས་ཕ་ཡུལ་དྲ་གནས་ནང་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་རིག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ non-academic articles རྩོམ་ཡིག་གསུམ་རྙེད་བྱུང༌། འདི་དག་ཚང་མ་ ༢༠༠༤ ལོར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་བྲིས་འདུག རྩོམ་ཡིག་འདི་དག་ཀྱང་ཚད་ལྡན་གྱི་དཔེ་དེབ་ཁག་ཏུ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་མི་འདུག འོན་ཀྱང་ལྷོ་ཀོར་ཡའི་སློབ་མའི་གསར་དེབ South Korean journal དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོའི་ནང་དཔར་སྐྲུན་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་དཔར་མགོ་བཙུགས་འདུག
༡ ༼ རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུའི་རིང་གི་བཙན་འཛུལ་ལམ་བཅིངས་གྲོལ༽རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ ༢༠༠༤ ལོར་ཧ་ཝར་ཨེ་ཤེ་ཡའི་དུས་དེབ་ནང་དུ་བཀོད་འདུག སློབ་མིའི་དུས་དེབ་འདི་ནི་ཧ་ཝར་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་གཉེར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་འདིའི་ནང་དུ་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་དག་བཀོད་ཀྱིན་འདུག
༢ ༼རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་བོད་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་མཉམ་འབྲེལ་བར་གྱི་ཁྱད་མཚར་གྱི་འབྲེལ་བ༽ རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ ༢༠༠༦ ལོར་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་སློབ་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་སློབ་མིའི་ཚོགས་པས་གཉེར་གྱིན་ཡོད་པའི་དུས་དེབ་ནང་བཀོད་འདུག
༣ ༼ ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བོད་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང༌། བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་གི་ལྟ་ཚུལ༽ རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ཤར་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཞེས་བའི་ནང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་བཀོད། དུས་དེབ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་མགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་ལྷོ་ཀོ་ཡའི་ཡིས་ཇང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩ་ཁྲིམས་ལྟེ་གནས་ཁང་ Yijun Institute of International Law ཞེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ཞིག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ མགོ་འཛུགས་གནང་འདུག
བློ་སེང་དང་ཁོང་གི་ཧ་ཝར་ཁྲིམས་ལུགས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སློབ་སྟོན་པ་སློབ་དཔོན་བིས་ལི་ཡམ་ཨ་ཧྤོར་དྲི་ William Alford ལགས་གཉིས་བར་ཞིབ་བསྡུར་ཞིག་བྱས་ན། སློབ་དཔོན་བིས་ལི་ཡམ་ཨ་ཧྤོར་དྲི་ William Alford ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོ་ནས་ད་བར་རྩོམ་ཡིག་གམ་ཡང་ན་རབ་བྱེད་བཅུ་དང་དཔེ་དེབ་གསུམ་བྲིས་གནང་འདུག་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སློབ་ཁྲིད་དང་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལས་གཞིའི་འགན་འཛིན་གཞོན་པའི་ལས་གནས་དང༌། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ལས་གཞིའི་ཚོགས་གཙོའི་ལས་གནས་འཁུར་གྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་འདི་ནས་ཁོང་དང་འབྲེལ་བའི་སྐབས་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གླེང་པ་ལས་བློ་སེང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱིན་མེད།
སྤྱིར་མཁས་དབང་ཚོའི་ཡོན་ཚད་ཀྱི་གནས་བབ་དཔག་པ་ལ་དཔར་སྐྲུན་ཁག་ནི་ཁོའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་སྲིད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོའི་མཁྱེན་ཡོན་རྟོགས་པ་ལ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སློབ་ཁྲིད་དང་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སོགས་སུ་ལམ་སྟོན་དང༌། འཛིན་སྐྱོང༌། གཏམ་བཤད། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་གོ་སྒྲིག་སོགས་ཡོད། བློ་སེང་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་གཏམ་བཤད་དང་ཚོགས་འདུ་སོགས་གོ་སྒྲིག་གནང་ཏེ་དུས་ཚོད་བཏང་ཡོད་ངེས། ལས་གཞི་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་དུ་ང་ཚོས་ཁོང་གི་དཀའ་སྤྱད་དེ་དག་ལོ་ངོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་སྔོན་བཏོན་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་གསུམ་ལ་དཔྱད་སྐབས་བརྩི་དགོས་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
གསུམ་པ། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་བྱེ་བྲག་པ་རེ་རེ་ལ་ཕྱི་མིག་ལྟ་བ།
༡ (བོད། རྒྱ་ནག་གི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས༌། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་མཉམ་འབྲེལ་བར་གྱི་ཁྱད་མཚར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར) ༢༠༠༦ ལོར་དཔར། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་དཔྱད་ཞིབ་ལེགས་པོ་བྱས་ཡོད། ཁོང་གིས་གལ་ཆེའི་ངང་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བཏོན་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་ལྟ་ཀློག་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ལ། འདི་ལྟར་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་བཀོད་འདུག “ནམ་ཞིག་རྩོད་གཞི་ཞིག་གིས་ཆིག་སྒྲིལ་དང་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གཉིས་གང་རུང་གི་བླ་ན་མེད་པའི་ལེགས་ཆ་དེ་གསལ་ཁ་འབྱེད་དུས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་དུང་སྒྲ་སྒྲོག་པར་བྱེད” ཁོང་གི་སྡོམ་ཚིག་འདིའི་ནང་དོན་ནི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་རྩ་ཁྲིམས་ནི་ཀྲུང་དབྱུང་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ལས་བོད་རིགས་ལྟ་བུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཕྱོགས་མེད་ཅེས་བའི་གོ་དོན་རེད།
ཁོང་གིས་རྒྱལ་ནང་ས་ཁུལ་རང་སྐྱོང་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཐོག་ལ་བརྗོད་པའི་དཔེ་མཚོན་ལེགས་ཤོས་ནི་ས་ཁུལ་རང་སྐྱོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གང་ཞིག་ལེགས་བཅོས་གཏོང་བ་ཡིན་ན་ངེས་པར་དུ་ཀྲུང་དབྱུང་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས་པ་དང་ཆོག་མཆན་ཐོབ་དགོས། ཡིན་ན་ཡང་ཞིང་ཆེན་ཞིག་གིས་རྩ་ཁྲིམས་ལ་ལེགས་བཅོས་གཏོང་སྐབས་ཀྲུང་དབྱུང་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་རྗེས་ལེགས་བཅོས་གཏོང་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་འདུག ད་དུང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོ་བ་དང་གཞུང་ཞབས་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་ཐད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འདུག་པ་དང་མང་ཆེ་ཤོས་བོད་རིགས་མིན་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་བ་དང་གཞུང་ཞབས་རེད་ཅེས་མཐའ་སྡོམ་བྱས་འདུག།
འོན་ཀྱང༌། རྩོམ་ཡིག་ནང་ལ་མ་འདང་བའི་ཆ་ཁ་ཤས་ཤིག་ལྷག་འདུག དཔེར་ན། ཁོང་གིས་དབྱིན་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ནང་ས་ཁུལ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དེ་ཁོ་ན་ཀློག་ཏེ་རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་གཞིའི་གཞི་རྩར་བཟུང་འདུག ཁོང་གིས་ངེས་པར་དུ་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་ལག་ལེན་བསྟར་ཀྱིན་ཡོད་མེད་ཞིབ་པར་དཔྱད་དེ་རྒྱ་ནག་རང་དང་གྲོས་བསྡུར་རམ་བགྲོ་གླེང་བྱ་དགོས། ལག་ལེན་འདི་དག་ནི་ཅིས་ཀྱང་འདིར་མཁོ་བ་ཞིག་རེད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མ་དཔེ་ལ་བལྟ་དུས་གོམས་པ་དང་པོ་ནི་ལེགས་པོ་འདུག་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་མི་འདུག དེར་བརྟེན་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ཨ་རི་བ་མིན་པ་ཞིག་གིས་ཨ་རའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་དང་པོའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་གསལ་ཁ་དང་ཆ་རྐྱེན་དག་ཀློག་ཐུབ་ཀྱང༌། ཤོག་སྟེང་དུ་མ་གཤམས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ལེགས་བཅོས་དང་བོའི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣམ་དབྱེ་དང་དོན་འགྲེལ་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཆ་ཚང་ཞིག་རྟོགས་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སུ་གྱར་བའི་ཉེན་ཁ་དང་འདྲ་མཚུངས་སུ་གྱུར་ཡོད།
གང་ལྟར་ཡང༌། ཁོང་གིས་ངེས་པར་དུ་རྩོད་གཞི་དག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། འདིའི་ནང་དུ་ཤེས་ཡོན་པ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཐོག་ལ་འཛིན་པའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དག་ཚུད་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་སེང་གེ་ཡི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཚད་ལྡན་ཞིག་གྱུར་མི་འདུག ཚད་ལྡན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་སྟབས་བདེ་ངང་རྩོད་གཞི་མི་གླེང་བར་བརྗོད་གཞི་གཞན་ཞིག་ཁ་སྣོན་བརྒྱབ་ཏེ་མཁས་དབང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
མཐའ་དོན་བློ་སེང་ལགས་ཀྱིས་ཤོག་གྲངས་བཞི་ཅན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་གི་ནང་དུ་ཚང་མ་ཁ་གསལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ང་ཚོས་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་ངོ་ཚབ་ཅན་གྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་བོད་མི་ལས་བྱེད་པའི་བརྒྱ་ཆའི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གནད་འགག་ནི་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ལས་བྱེད་དུ་བཀོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ཁོང་ཚོ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པའི་རང་དབང་དང་དབང་ཚད་ཅི་ཙམ་ཡོད་མེད་དེ་ཡིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དམར་ཕྱོགས་སྲིད་གཞུང་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་དེ་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་གཞུང་དང་ལག་སྦྲེལ་བྱེད་མཁན་རྐྱང་རྐྱང་རེད། དཔེར་ན་རག་བསྡུས་དང་ལེགས་མཆོག། པདྨ་འཕྲིན་ལས་ལྟ་བུ་རེད། སྤྱིར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོ་བ་ཚོ་ལ་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་སྐབས་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་པ་ཙམ་གྱིས་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་ཆོག་པའི་དབང་ཚད་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་བོད་མི་ཚོས་རང་མོས་ཐོག་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་མཁན་མ་འདེམས་པར་དུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་འགྱུར་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།
༢ (བོད་ནང་གི་རྒྱ་ནག ལོ་ངོ་ ༤༠ ཙམ་གྱི་བཙན་འཛུལ་ལམ་བཅིངས་གྲོལ) ༢༠༠༤ ལོར་བརྩམས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་རྩོད་གཞི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བརྗོད་དེ་བོད་མི་ཚོའི་ལས་འགུལ་དག་བོད་དོན་ཐོག་ཡིན་པ་ཁ་གསལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བྲིས་འདུག ང་ཚོས་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་བརྗོད་གཞི་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་མོས་མཐུན་གཙང་མ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་འདི་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཁ་གསལ་བ་དང་བོད་མི་ཚོ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་སྔོན་ནས་བརྗོད་ཟིན་པ་དག་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་བྲིས་འདུག
རྩོམ་ཡིག་དེ་གནད་བསྡུས་འདི་ལྟར་བྲིས་འདུག ངས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་བདེན་པ་ཁུངས་སྐྱེལ་ཐོག་དོ་འཁུར་བྱ་རྒྱུ་དང་བོད་མི་ཚོས་ཇི་ལྟར་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ། ངས་ད་དུང་བོད་མི་ཚོ་དང་རྒྱ་མི་ཚོ་ལ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་དུ་ཆོས་དང༌ཤེས་ཡོན། དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པའི་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་གསལ་པོ་བཟོ་རྒྱུ།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ཚད་ལྡན་མཁས་བའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་འདུག རྒྱུ་མཚན་ནི་མཁས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནི་འདི་ལས་ནང་དོན་ཟབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་མོད་རྩོམ་འདི་ནི་གཞི་རྩའི་ཞུ་རྩོད་བདེན་བདར་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལས་མ་འདས། ཞུ་རྩོད་བདེན་བདར་ནི་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་བརྗོད་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། ཞུ་རྩོད་བདེན་བདར་དང་མཁས་པའི་བྲིས་རྩོམ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སེམས་ཚོར་དྲག་པོ་དང་རང་སྣང་དག་པ་ཞིག་ཡིན། གཞན་དེ་ནི་སེམས་ཚོར་དྲག་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་རྩོད་གཞི་ཞིག་བཟོས་ཡོད།
འོན་ཀྱང་འདི་ནི་དྲི་བ་འདྲི་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་ཡང་གྱུར་ཡོད། ཁོང་གིས་བྲིས་དོན་བོད་དང་རྒྱ་ནག་མཉམ་གནས་ཀྱི་མཐུན་གཤིབ་དེ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་གི་དུས་ནས་མགོ་བཙུགས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་མཐུན་གཤིབ་དེ་གློ་བུར་དུ་དྲན་གསོ་བཏང་བའི་སེམས་ཚོར་དྲག་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག ཁོང་གིས་ད་དུང༌། བོད་མི་ཚོས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་རྒྱ་བཟའ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དེས་བོད་མིའི་སེམས་ལ་རྒྱ་མི་ལ་སྡང་སེམས་མེད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།
ང་ཚོའི་མཐོང་སྣང་ལ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་འདྲ་སྐུ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པ་འདི་ནི་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་མཚོན་རྟགས་ཞིག་རེད་འདུག ཐང་གོང་མ་ཐེའི་ཙོང་གིས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་དམག་སྟོབས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་འདོད་པ་མེད་བཞིན་དུ་རྒྱ་བཟའ་བོད་དུ་བག་མར་བཏང་བ་ལས་བོད་རྒྱ་མཛའ་མཐུན་གྱི་འདུན་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གནས་ལ་སྟེར་བ་ཞིག་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་རྗེས་འཇུག་ཚོས་རྒྱ་དམག་དང་ཡང་ཡང་འཐབ་འཁྲུག་བྱས་ཡོད་པས་བོད་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་བར་གྱི་མཛའ་འབྲེལ་དེ་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ལས་གནས་ཐུབ་མེད།
ང་ཚོས་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྩོད་གཞིའི་རྩོམ་ཡིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད། གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གིས་རྩོད་གཞིའི་དམིགས་ས་ནི་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ནི་རང་དོན་དོར་བའི་བྱམས་ལྡན་གྱི་ཧན་སྲས་མོ་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་དང༌། ཁོ་མོས་ཀླ་ཀློ་ཅན་གྱི་བོད་དེ་ཞི་དུལ་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་ཁྲིད་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཀློག་པ་པོ་ཚོ་ལ་དམིགས་ཏེ་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ཀླ་ཀློ་དང་ཞི་དུལ་གཉིས་སོ་སོར་གྱེས་ཏེ་ཉོ་བ་ཞིག་མ་རེད་དམ་ཞེས་དོགས་ཟོན་གྱིས་དྲི་བ་འདི་འདོན་གྱི་ཡོད། གཅིག་བྱས་ན་དང་ཐོག་འདི་ནི་བློ་ལྡན་གྱི་བྲིས་རྩོམ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང༌། མགོ་རྙོག་ཅན་གྱི་རྒྱ་མི་ཚོས་འདིའི་རྗེས་སུ་ཅི་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མཐོང་གི་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་མིའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་ཐོབ་ཐང་གི་ངོ་བོ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། བོད་རྒྱ་ཞི་འགྲིག་གི་འཐབ་རྩོད་བྱ་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་ནི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཡིད་ཆེས་ལ་བཀུར་མཁན་ཞིག་ལས་ནུས་མེད་དང་ངོ་དགའ་སྤྲེལ་ལད་ཚ་པོ་ལ་བཀུར་མཁན་ཞིག་མ་ཡིན།
༣ (བོད། བཙན་བྱོལ་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ) སྤྱིར་བྲིས་རྩོམ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོར་བློ་སེང་སློབ་མ་ཡིན་སྐབས་སུ་བྲིས་པ་ཞིག་རེད་འདུག འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་འདི་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་གནད་བསྡུས་ནང་འདིའི་སྐོར་བརྗོད་འདུག རྩོམ་ཐུང་འདི་ནི་མཁས་པ་ཚོའི་རྩོམ་ཡིག་དང་མི་འདྲ་བར་འདིའི་ནང་དུ་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་བསམ་བློ་གསར་བ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་ཤེས་བྱ། མང་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཙམ་ཞིག་མེད་པ་དང་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ལ་རྟོགས་ཞིབ་གནང་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ལ་གཞི་བཟུང་ནས་བྲིས་འདུག
ཁོང་གིསྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་བའི་སྐོར་ལ་དོ་འཁུར་དང་ཞོར་དུ་ཐེ་ཝན་གྱི་རྩོད་རྙོག་ཁག་ཀྱང་གླེང་འདུག ད་དུང་བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་ཤོག་ཁག་ཕྱོགས་འཐེན་གྱིས་རྐང་རྩེ་སྤོ་ལོ་རི་ཁག་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྲུན་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། གོང་ས་མཆོག་ལ་མི་སྙན་པའི་འཆལ་གཏམ་བསྒྲགས་པའི་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཇི་ལྟར་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དོན་དུ་ཐུགས་འཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་ཏེ་གྲོས་ཚོགས་རྩ་གྲོལ་བཏང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་པའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་གནང་ཚུལ་བཅས་ཀྱང་འབྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག
ཁོང་གིས་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མཇུག་འདི་ལྟར་བསྡུས་འདུག “ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་ནས་དབུ་ཁྲིད་བདམས་པ་དེ་ནི་ཏ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་རྗེ་མའི་ཆོས་ཀྱི་ལས་དོན་གནང་སྐབས། བོད་མི་ཚོ་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་སློབ་སྟོན་དང་ཕན་ཐོག་ཡོད་སྲིད་ཅེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གནས་བབ་ལ་འདི་ལྟར་བལྟ་བ་ནི་ཁོང་གི་ལས་གནས་དེ་རྩ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མི་གཅིག་དབང་བསྒྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚུངས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་པ་དང༌། བཀའ་བློན་ཁྲི་བས་སྲིད་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་གནང་བ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་བསམ་གྱི་ཡོད” ཅེས་ཁོང་གིས་བརྗོད་འདོད་ཡོད་པ་ནི་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མཇུག་བསྡོམས་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
ཁོང་གིས་ད་དུང་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་དང་དགོན་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ལ་ཁྱད་མཚར་ཅན་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་ཁ་ཤས་ཤིག་གནང་འདུག དཔེར་ན། “བོད་སྲིད་གཞུང་གི་ཆེས་གྲངས་འབོར་ཆེ་བའི་གཞུང་ཞབས་པ་དག་མི་སེར་དཀྱུས་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྒྱའི་ནང་ནས་གཅིག་ཙམ་མ་གཏོགས་སྔར་གྱི་སྐུ་དྲག་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་རྐྱང་ཡིན” ཅེས་བརྗོད་འདུག ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མི་དམངས་དང་སྐུ་དྲག་རིགས་འགལ་ཟླར་མཐོང་དགོས་དོན་ནི་ང་ཚོས་རྟོགས་ཐུབ་མ་སོང༌། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལ་ཁོང་གི་དྲི་བ་ཞིག་འདིར་བཀོད་ན། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་རྙིང་ཞེན་ཅན་ཚོས་ཆོས་ལུགས་མེད་པའི་མང་གཙོ་ལ་ངོས་ལེན་བྱེད་སྲིད་དམ་ཟེར་བ་འདི་རེད། འདི་ནི་དྲི་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ང་ཚོས་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཁ་སྔོན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས་གོང་གི་དྲི་བ་ལ་ལན་ཞིག་རག་ཡོད་མེད་དེ་རེད།
ད་དུང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་བརྗོད་ན། ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་བོད་དེ་ཞིང་བྲན་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་བོད་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཚོ་དང་མི་ཆེན་ཚོས་དེང་རབས་ཅན་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་དེ་ལ་ང་ཚོས་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཞིང་བྲན་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་ནི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༦༠༠ ནས་ ༡༤༥༠ ཡུ་རབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ནང་ཡོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་རེད། ༡༩༥༩ ལོའི་ཡར་སྔོན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཡུ་རོབ་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་མང་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་བོད་ནི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་རེད་ཟེར་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་དེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོང་གིས་ངེས་པར་དུ་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་རང་ཉིད་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་མིང་ཚིག་དེ་དག་ནེ་ཙོ་ལྟ་བའི་ཀླད་ཟློས་བྱེད་མི་དགོས། མཐའ་མ་དེ་ལ། ང་ཚོས་དཔག་ཚོད་བྱས་ཏེ་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་གིས་བླ་མ་ཞེས་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་ ༡༥ དེ་དག་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པ་ཞུ་དག་སྐབས་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
༤ (ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་བོད། བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་གི་ལྟ་ཚུལ། ༢༠༠༨ལོར་དཔར) སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཤོག་སྣེ་གསུམ་ཅན་གྱི་བྲིས་རྩོམ་འདི་ལས་ཏོག་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག འོན་ཀྱང་གསལ་བོ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་བདག་དབང་ཀྲུང་ཧཱ་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྩོད་ཀྱིན་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་མང་དག་ཅིག་ལག་སོན་མ་བྱུང༌།
བཞི་བ། མཇུག་བསྡོམས།
སེང་གེ་ལོ་ངོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་གོང་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གསུམ་པོར་དཔྱད་ན་ཁོང་ཚད་ལྡན་གྱི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ་ད་དུང་གྱུར་མི་འདུག་ལ། གང་ལྟར་ད་དུང་ཡང་ངེས་པར་དུ་རྩོམ་ཚད་ལྡན་རིང་པོ་ཁུངས་ལུང་ལྡན་པ་མཁས་པའི་ཁྱད་ཆོས་མཚུངས་ཞིང་ཆ་ཚང་བའི་རྩོམ་འབྲི་གནང་སྟེ་ཚད་ལྡན་གྱི་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་བཀོད་དགོས་ཀྱི་འདུག འདི་ནི་ཁོང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གིས་ད་བར་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལ་དཔྱད་པ་ཕྲན་ཙམ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན།
ཁོང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་དག་གི་ནང་དོན་ལ་གཞིགས་ན་མང་གཙོ་ལ་དོ་འཁུར་དང་བོད་རྒྱའི་རྩོད་རྙོག་དེ་སེལ་ཐབས་ལ་འབད་ཀྱིན་འདུག་པས་ངེས་པར་དུ་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོའི་མཐོང་སྣང་ལ་ཁོང་གི་གནས་སྟངས་ཁ་ཤས་ཤིག་ནི་ད་དུང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང༌། ང་ཚོས་འདིར་ཁོང་གིས་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཐོག་ལ་དམིགས་སུ་འགྲེལ་བ་དག་ཚང་མ་གླེང་དགོས་བ་མ་མཆིས། ཁོང་གིས་རང་མོས་ངང་ནས་བོད་ཀྱིས་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་གནད་གལ་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ང་ཚོའི་རེ་བ་ལ་མ་འོངས་པར་བོད་མི་དེ་ལས་མང་བ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་བགྲོ་གླེང་གནང་བའི་རེ་བ་དང༌། བགྲོ་གླེང་འདི་ལྟ་བུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་ལ་གོ་རྟོགས་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཐོག་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐུབ།
འདི་དག་ནི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པ་དང་ཚད་ལྡན་མཁས་པ་ཚོ་ལ་རིན་ཐང་འཇལ་བའི་ཉམས་མྱོང་མི་དམན་པ་ཞིག་ལྡན་ཡོད། ང་ཚོས་དགོངས་ཚུལ་གཞན་པ་ཡོད་ན་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ། གལ་སྲིད་ད་དུང་མཁས་དབང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་ང་ཚོས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་དང་། མ་དག་པ་བརྗོད་ཡོད་པར་དགོངས་ན་ང་ཚོས་གུས་པའི་ངང་ནས་ཁོང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་དུ་ཕེབས་པའི་སྣེ་ལེན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
This is the second TPR editorial translated into Tibetan. We will be releasing Tibetan translations of additional editorials in the coming weeks.
བློ་བཟང་སེང་གེའི་༼རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་༽ཞེས་བའི་གཏམ་བཤད་ལ་ཞིབ་འཇུག
བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་སྤེལ། (By Editors of The Tibetan Political Review)
ཚེ་རིང་དོན་གྲུུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།
བཀའ་བློན་ཁྲི་བའི་འོས་བསྡུའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་སེའེ་ར་པེ་ལིན་(Sarah Palin)ལ་ བྱུང་བའི་ཐོག་མའིི་དོན་རྐྱེན་དེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་དང་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་འཇམ་ དབྱངས་ནོར་བུ་རྣམ་གཉིས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། སེའེ་ར་པ་ལིན་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པའི་འོས་གཞི་ལས་ཕམ་ ཁ་མྱོང་མཁན་དེ་ཡིན་ཞིང་ཁོ་མོས་ཨུ་རུ་སུ་(Rassia)མོ་རང་གི་གཟིམ་ཤགས་ཨེ་ལ་སི་ཀ་(Alaska)ནང་ ཡོད་པ་ནས་གཟིགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཙང་མོརང་ལ་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལྡན་ཡོད་ཞེས་ བརྗོད། སྐད་ཆ་དེེས་ཁོ་མོའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་དུས་ཡུན་ཕྱེད་ཀའི་རིང མོའི་ཞན་ཆ་དེ་དག་གནས་སྐབས་རིང་མི་མང་གི་སྐྱོན་བརྗོད་ལས་མཐར་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ རེད། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་བདེན་མཐའ་སྐྱོང་བ་དེ་ནི་ བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཁོ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་(Obama)བྱེད་ འདོད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་རེད། ཉན་ཞིབ་པ་ཁ་ཤས་ལ་མཚོན་ན་ཚིག་དེ་གསན་དུས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ནི་རེ་འདུན་ཚད་བརྒལ་ བྱེད་མཁན་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སྐྱོ་བོ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་སྲིད་པ་ རེད། རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་ཞེས་བའི་གླེང་གཞི་དེས་རྣོ་ངར་ཅན་གྱི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་(Editors of the Tibetan Political Review )ཚོ་ ལ་མཚོན་ན་སྐད་ཆའི་འཐབ་རྩོད་འདི་ཙམ་གྱིས་གོ་རྟོགས་ལྡན་པའི་འོས་བླུགས་མཁན་ཚོ་ ལ་དེ་འདྲའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མི་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཚིག་དོན་འདི་ལ་གོ་བ་ལོག་པར་མི་ལེན་པའི་ཆེད་ང་ཚོས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ ལགས་ཀྱིས་དངོས་གནས་ག་རེ་བརྗོད་ཡོད་པ་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། ང་ཚོས་འོས་བླུགས་མཁན་ཚོས་འོས་མི་ཚོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལང་ཕྱོགས་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་ བྱེད་རྒྱུ་ལས་དཀྲོག་གཏམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ཧོར་རྒྱུགས་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་ བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་དབུ་མའི་ལམ་དང་བོད་རྒྱ་མཉམ་གནས།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལ་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་ཞེས་བ་ནི་རྩེད་མོ་ཞིག་གི་ ངོས་ནས་བཤད་པ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་མིན་པའི་ལན་འདེབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་གཞིགས་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་ཞིག་ལ་མངོན། འོན་ཀྱང་རྩེད་མཚར་མིན་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི་བློ་བཟང་སེང་ གེ་ཡི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་ གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་འདི་ད་དུང་བོད་མི་ མང་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་རྣམས་ལ་གསལ་བོ་ཞུས་མེད་པ་དང་ཁོང་ཚོས་གནས་ཚུལ་འདི་ཇི་ ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་གནས་ཚུལ་འདི་ངེས་པར་དུ་ མི་དམངས་ལ་ཞུ་དགོས་བ་ཞིག་རེད། གནད་དོན་འདི་བོའུ་སྒྲི་བེལ་སོན་སྟེ་གནས་ཁང་(Woodrow Wilson Center )དུ་ བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་འདུ་འཛོམས་བགྲོ་གླེང་ཞིག་གི་སྐབས་བཀའ་མོལ་གནང་བ་ ཞིག་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་༢༧ ཉིན་ཏེ་ཨོ་བྷ་མ་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་ཤོག་གི་རྒྱལ་ཁ་མ་ཐོབ་སྔོན་གྱི་ཉིན་བརྒྱད་ པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་ནི་ ༢༠༠༨ དཔྱིད་ཀའི་བོད་མའི་ཡར་ལངས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་ཐོག་བཟུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ལ་། བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་བརྗོད་དོན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ཡིས་བགྲོ་གླེང་འཛུལ་ཞུགས་པ་ རྣམས་ལས་དངོས་ཡོད་གནས་ལུགས་འཚོལ་བའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ད་དུང་ཡིད་ཆེས་བྱ་འོས་བའིགནས་ཚུལ་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་ཉིན་དེར་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཕབ་ཀྱི་ འཁོར་ཐག་(tape recording of the speech)ཅིག་ཡོད། འདི་ནས་ང་ཚོས་སྒྲ་ཕབ་ཡིག་ཆ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གཟིགས་འབུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད།
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཨི་ལོ་ཁྲི་སུ་པར་ལིན (Eliot Sperling ) དང་ཨ་ལན་ཁཱར་སོན་ (Allen Carlson)གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གཏམ་གླེང་གསུམ་པ་དེ་འགོ་འཛུགས་བྱས།
ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བོད་དང་ཨོ་ བྷ་མ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཞིག་གླེང་ན་འགྲིག རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་༦༠འཁོར་བ་དང་ཨ་རི་ནིི་མི་རིགས་ནག་པོ་ ཞིག་གིས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་གནས་བཟུང་པའི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དེ་ རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་ལ་ཅིག་གཟིགས་དང་། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་རྗེས་མ་དེ་བོད་མི་ཞིག་བསྡད་ན་འགྲིག་གམ། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་དེ་བོད་མི་ཞིག་བྱས་ན་འགྲིག་གམ་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་བཏང་ ན། ནམ་ཡང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བའི་ལན་ཞིག་འདེབས་ངེས་མ་རེིད་དམ་། ཞེས་བཤད་པ་དང་དེ་ནས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་གཏིང་ཟབ་པོའི་སྒོ་ནས་ཨ་རའི་ཆབ་སྲིད་ ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བདག་དབང་ཅི་ལྟར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ སྐོར་དང་རྒྱ་ནག་ནང་བོད་རྩིས་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ རིམ་ལ་སླེབས་རྒྱུ་ཕར་བཞག་མཐའ་ན་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་རིམ་ལ་སླེབས་མེད་པའི་གྲོས་ འཆར་བཏོན་ཡོད། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ད་དུང་རྒྱ་ནག་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ འཛིན་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་སྐོར་ལའང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་ངེས་པར་དུ་ རྩ་ཁྲིམས་དག་ལག་ལེན་ལྟར་དགོས་བའི་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཡོད། ༼ངས་འདི་ལྟར་བརྗོད་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ན། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་མཚོན་ན་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གི་ནང་དུ་སྐུ་ཚབ་ཡོད་པ་དང་ དང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སླེབས་ཡོད། བོད་མི་རིགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ངས་སླར་ཡང་བོད་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཞིག་བཤད་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་རྒྱ་ནག་ནི་ཨ་རི་ལྟ་བུར་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པ་ཞིག་ བྱེད་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རི་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་ཁ་ཤས་ཞིག་མིག་དཔེརལྟོས་ ན་འགྲིག བྱ་བ་བཟང་པོ་དེ་དག་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་འདྲ་མཉམ་དང་རང་དབང་། དྲན་བདེན་སོགས་ལ་གུས་ཞབས་དང་ལག་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ནང་དུ་ཨ་རིའི་ཨ་ཧྤེ་རི་ཁའི་ (African-American) མི་རིགས་ཀྱིི་སྐུ་ཚབ་ཡོད་པ་དེ་རེད།༽
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་ ཐབས་ལམ་འདི་ནི་དམིགས་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཐབས་ལམ་འདིས་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེ་ རང་དབང་དང་རང་ཐག་རང་གཅོད། མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་སྲིད་གཞུང་གྱི་ནང་དུ་བོད་མའི་སྐུ་ཚབ་སོགས་ལྡན་པའི་ཁ་ ཕྱོགས་ལ་བསྒྱུར་ཡོད། ལྟ་ཚུལ་འདི་ནི་གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་དགོངས་དོན་དང་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ པ་དང། ཚད་མཐོའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གིས་བོད་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གཞུང་དང་ངོ་བོ་ བདག་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་ཐབས་ལམ་གྱི་དམིགས་འདུན་ནི་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིའི་མི་ རིགས་ནག་པོ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་བཞིན་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་སྤྲད་ དེརྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་ གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། འདྲ་མཉམ་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ནང་དུ་བོད་མི་རེ་འདོད་ཆེན་པོ་ཅན་ཚོ་རྒྱ་ནག་དམངས་ གཙོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གདམས་པའི་ཁེ་དབང་སྤྲད་ཡོད། ང་ཚོ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ལ་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་རྒྱ་ནག་ གིས་ངེས་བར་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དག་ལ་ལྟ་སྟངས་ཡག་པོ་འཛིན་རྒྱུ་དང་རྒྱ་ནག་ མི་སེར་ཡིན་ཚད་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨ་རིའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་ རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་མི་འདྲ་ཞིང་ལྡོག་ཟླ་རུ་གྱུར་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བབ་ནི་ཨ་རིའི་ཨ་ཧྤེ་རི་ཁའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ དང་གནས་བབ་ཐད་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ཨ་རིའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་འཕར་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ལོར་ ཨ་རིའི་མི་འབོར་གྲངས་གཤེར་སྐབས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་༢༥ཟིན་ ཡོད། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་དབྱེ་འབྱེད་དང་ ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་བཙན་བནོན་གྱིས་མི་རིགས་བྱེ་བྲག་ཅིག་གི་ས་ ཁུལ་ལ་ཧན(Han)་མི་ རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་ནང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་༡༠ལས་ཉུང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ད་དུང་བཤད་རྒྱུ་ཞིག་ལ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོའུ་སྒྲི་བེལ་སོན་(Woodrow Wilson Center ) སྟེ་གནས་ཁང་དུ་ཁོང་གི་དགོངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་གླེང་བྱས་སྐབས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ བྱེད་ཕྱོགས་ཧན་མི་རིགས་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་དང་དེའི་རིག་གཞུང་ལ་མཐོང་ཆུང་ བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་མེད། ད་དུང་གཅིག་བྱས་ན་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དང་ཡང་ན་རང་ ཉིད་རྒྱ་མི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དེ་འགྲེལ་བརྗོད་དམ་གླེང་མོལ་བྱས་མི་ འདུག
གཅིག་བྱས་ན་རྙོག་གཞི་ ཆེ་ཤོས་ནི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་བོད་ནང་དུ་གནས་སྤོ་ བྱེད་པ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོག་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་མེད་པ་དེ་དང་། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་མི་ཚོར་ཨ་རིས་གྲངས་ཉུང་ མི་རིགས་ལ་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་མི་ག་ཚོད་ ཅིག་བོད་ལ་གནས་སྤོ་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་དང་། ཨ་རིའི་ནང་དུ་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་ས་ཁུལ་མེད། དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་མི་སེར་ག་ཚོད་ཅིག་བོད་ལ་གནས་སྤོ་བྱེད་ཆོག་ཅེས་ དགོངས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིས་དབང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་དང་ཁ་གཏད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་དབུ་མའི་ལམ་ གྱི་དགོངས་དོན་ནི་བོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་བོད་མི་ ཚོས་རང་ཉིད་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་གཞག་དག་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོས་སྟོང་ཆ་འདི་དག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་བློ་བཟང་སེང་ གེ་ལགས་ཀྱིས་དགོངས་གཞི་འདི་ལ་བསམ་གཞིགས་ནན་མོ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐད་ཆ་འདི་ནི་ཁོང་གི་གླེང་མོལ་གྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་དེ་ཆགས་ཡོད་པ་ དང་། སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་མཉམ་གནས་བྱེད་པར་མོས་མཐུན་བྱས་པ་དེ་ནི་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་ སྲིད་འཛིན་འདུག་ཐུབ་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་རེད་དམ། ཁོང་གིས་ཅི་ཕྱིར་དོན་དངོས་ཐོག་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་མི་སེར་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ བདེ་འཇགས་དང་ལྡན་པའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམཀྱི་གནད་དོན་མི་རྩོད་པར་བོད་མི་ཞིག་ གིསརྒྱ་ནག་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་པ་རེད། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་ཞིག་མང་གཙོ་ཅན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ བྱེད་པ་ལ་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཐེར་འབུམ་གཅིག་དང་ཚེག་གསུམ་གྱི་འོས་ཤོག་དགོས་བ་དང་ དེ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་འོས་ཤོག་ལས་མང་བ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པ་རེད་དམ།
བློ་བཟང་སེང་གེའི་རྙོག་འཛིང་ཅན་གྱི་དོན་གནད་ཁག
བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ ཅི་ཕྱིར་ཐད་ཀར་དུ་བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལ་དོན་གནད་འདི་མ་བཤད་པའི་ གནས་ཚུལ་འདི་ང་ཚོ་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ནི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱ་འོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ ཡིན་པས་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་གནས་ཚུལ་འདི་རྟོགས་པའི་ངང་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐུབ་པ་ ཞིག་ཡིན། སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་(Washington DC)དུ་ བོད་མི་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོ་ལ་བརྗོད་པའི་གནད་དོན་དེ་བོད་མི་འོས་ཤོག་ བླུགས་མཁན་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་བ་ནི་བོད་མི་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན། བློ་བཟང་སེང་གེས་བོད་མི་ཚོར་བཤད་པའི་དོན་དེས་བོད་མི་མང་ངང་འཚབ་ཅན་ཞིག་ཏུ་ བཟོས་ཡོད། དཔེར་ན་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཕ་ཡུལ་དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་བྲིས་དོན་ལ་བོད་ཀྱི་ རྒྱལ་དར་དེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་རྩེ་རིར་སྒྲེང་ཡོད། རྣམ་འགྱུར་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གཅིག་བྱས་ན་བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལ་སྤྱིའི་ ཆ་ནས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་གནས་ ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག དེའི་རྐྱེན་པས་དྲི་བ་ཞིག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་འོས་ཤོག་འཕེན་ མཁན་ཚོར་བསམ་ཚུལ་གཅིག་དང་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་དུ་སྲིད་ཇུས་བཟོ་མཁན་ཚོ་ལ་བསམ་ཚུལ་གཞན་ ཞིག་བཤད་པ་རེད་དམ། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ནི་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་དུ་ཧཱཝ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ (Harvard University) ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཞེན་ནི་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཞིང་བོད་མི་ཚོ་ རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་ཞུགས་པར་སྐུལ་མ་དང་བོད་མི་ཚོ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་ བཞིན་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དགོས་བའི་དགོས་མཁོ་བཏོན་ཡོད།
འོན་ཀྱང་། རྡ་རམ་ས་ལར་ཧཱ་ཝ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ནི་ད་དུང་ བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་གི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་གནད་དོན་འདི་དག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་མེད། གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གིས་བོད་ལ་རང་བཙན་དང་ཡང་ན་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གང་ཞིག་ཀྱང་ཐོབ་ པའི་རེ་བ་མེད་པ་ཙང་ཐབས་ལམ་གསུམ་པ་དེ་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་སྒྲོམ་གཞིའི་ ནང་མཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོོད་སྲིད། གལ་སྲིད་དངོས་གནས་འདི་ལྟར་དགོངས་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁོང་གི་དགོངས་གཞི་འདི་ནི་ད་དུང་ བོད་མི་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོར་བརྗོད་པའི་དུས་ལ་བབས་མེད་པ་བསམ་ཡོད་པ་འདྲ། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་པོ་ཏ་ཱལའི་རྩེ་རུ་སྒྲེང་བའི་བྱེད་ ཕྱོགས་དེ་ནི་ཁོང་གི་ཆབ་སྲིད་མཉམ་གནས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ང་ཚོའི་རེ་བར་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་སྣང་ཚུལ་ཧེ་དཔག་ཅན་འདི་འགྲེལ་བརྗོད་ དང་ང་ཚོར་ཁོང་གི་དགོངས་དོན་ངོ་མ་དེ་གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་ནི་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་ཅི་ཞིག་གོ་འདོད་པ་དེ་བརྗོད་མཁན་ ཞིག་མ་ཡིན་པ་དང་ཁོང་ཚོས་ཅི་ཞིག་ངེས་བར་དུ་གོ་དགོས་པ་དེ་བརྗོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་དུས་ཚོད་དེ་ནི་ཨོ་བྷ་མ་ལ་མཚོན་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་མོད་ ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་དེ་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོའི་བསམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་ སྟོབས་ལ་བྱས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་རེ་བ་ལ་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཨོ་བྷ་མ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ བཤད་སྟེགས་ལས་བབས་ཏེ་སྐད་ཆ་གཉིས་མི་བཤད་པའི་རེ་བ་དང་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་ ཁོང་གི་དགོངས་དོན་ངོ་མ་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད། གལ་སྲིད་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་ཞེས་བའི་རྩོམ་ཡིག་ འདི་མ་བྲིས་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་འོས་ཤོག་འཕེན་མཁན་ཚོས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ལ་དྲི་ བ་འདི་དག་འདོན་པའི་གནས་བབ་དང་ཁ་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད་པའི་ཉེན་ཁ་ ཧ་ཅང་ཆེ། ང་ཚོས་དྲི་བ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་དུ་འདྲིི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ ཀྱི་ཡོད་ལ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་མོས་ངང་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ ཚོར་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་བཟོ་དགོས། ང་ཚོས་ཚུལ་མཐུན་གྱི་ངང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་གླེང་སྟེགས་འདིའི་སྟེང་དུ་ལན་ འདེབས་དུ་ཕེབས་པར་གདན་འདྲེན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོས་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་བརྗོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་བཞིན་ འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོ་ལའང་འོས་མིའི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ ཐང་ཡོད་པ་ལས་གཟིགས་བརྙན་ཕྱེད་ཙམ་སྟོན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག འོས་ཤོག་བླུགས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་འདོད་ཡོད་ པའི་འོས་མི་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་ཚང་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་ཞིག་བྱེད་དགོས་བ་ཡིན། ང་ཚོའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་གནད་དོན་འདི་ ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡང་ཡང་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ།
མཐའ་དོན། བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགསཀྱིས་དོན་ངོ་མ་ཁོང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་བྷ་མ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ ཅེས་བརྗོད་ཡོད་མེད་ལ་འོས་ཤོག་བླུགས་མཁན་ཚོའི་ངོས་ནས་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ ངེས་ཀྱང་། ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་གནད་དོན་འདི་ནི་གོང་གི་དྲི་བ་དག་དང་བསྡུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ གལ་ཆེན་ཞིག་མཐོང་མ་སོང་། གང་ལྟར་སྒྲ་ཕབ་ཀྱི་ནང་དུ་གསལ་བ་བཞིན་བགྲོ་གླེང་དེའི་ནང་ཚོགས་ཞུགས་པ་ཞིག་ གིས་ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་བཤད་པའི་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ཞི་བའི་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བ་དང་ཨ་ རའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁོན་(Lincoln) གྱིས་མི་རིགས་ནག་པོ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བ་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞིག་བཏང་། ཨི་ལོ་ཁྲི་སི་པར་ལིན(Eliot Sperling) གྱིས་གསུང་བཤད་གནང་བའི་རྗེས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་བརྗོད་དོན། ༼དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་ངས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ད་ལྟ་ང་ལ་ གོ་སྐབས་ཤིག་ཐོབ་ཡོད་པ་ནི། ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཨ་རིས་མི་རིགས་ནག་ པོ་ལ་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་ལས་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངས་རང་ཉིད་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་རྗེས་མའི་འོས་མི་ཁྲོད་དུ་གདམ་པ་ ཡིན། མ་མཐའ་ཡང་ང་ལ་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཨོ་བྷ་མ་ཧ་ཝ་་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་གྲྭ་ནས་ ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ང་ཡང་དེ་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་ལ་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ ཕྱོགས་མང་པོ་འདུག༽ བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་འདི་ནི་ཀུ་རེ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཀུ་རེ་ དེ་ཁོང་གིས་གང་གསུངས་བཞིན་པའི་སྐད་ཆའི་ཡང་སྙིང་དག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཞིག་ཡིན་པ་ གསལ་བོ་རེད། དེར་བརྟེན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་འདི་ནི་དོན་གནད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུ་ མཚན་འདུག སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁཱར་སོན་(Carlson) གྱིས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལ་གསུངས་དོན། ཁྱེདཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་བསྐྱར་ཞིབ་ལ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མྱོང་ཡོད་དམ། དེར་བློ་བཟང་སེང་གེས། བསྐྱར་འདྲི་ཞིག་བྱེད་ཞོར་ངས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་ དེ་ཁྲིམས་ལུགས་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་ཏུ་རྩིས་ན་འགྲིག་གམ། ཞེས་ལན་དུ་བརྗོད། བཀའ་བློན་ཁྲི་བའི་བགྲོད་གླེང་སྐབས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་ཁོང་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིས་ འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ཁཱར་སོན་གྱིས་ང་ཚོ་ལ་དྲན་གསོ་ཞིག་བཏང་། ང་ཚོའི་བསམ་པར་ཐེངས་འདིའི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡི་ལས་འགུལ་ཁག་དེ་འདྲའི་སྤུས་དག་ པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཁོང་རང་ཉིད་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པར་ ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། མ་ཟད་ང་ཚོས་ཁོང་དང་ཨོ་བྷ་མ་གཉིས་བསྡུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དེ་བས་ཀྱང་བསམ་གྱི་མེད། ང་ཚོས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལགས་ལ་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་ཁག་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ གནས་སྟངས་ལ་གཞི་བཞག་ནས་སྤེལ་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་གི་ཡོད།
(མཆན། འདི་དབྱིན་ཡིག་ནས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་སྟབས། ནང་དོན་ལ་རྩོད་གཞི་བྱུང་ཚེ་དབྱིན་ཡིག་གི་ནང་དོན་དེ་ཁུངས་དག་ཡིན།
Note: This was translated from English. Should any discrepancy arise, the English version should be the final authority.)