text:
༄༅༎བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རྩོམ་རིག་བྱུང་ལུགས་ཐད་ཀྱི་དོགས་སློང་།
ཀླུ་ཨ་རྡོར།
(ནང་དོན་གནད་བསྡུས)དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་དེ་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པ་དང་། རྩོམ་རིག་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ཡང་བོན་ནས་དར་བ། སྲོང་བཙན་གོང་རོལ་ཏུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་ལ་དེ་ནི་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་པ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བྱུང་ལུགས་དང་དེའི་གོ་དོན། རིགས་དབྱེ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་བསྡུར་དང་དག་གསལ་བྱེད་གང་ཐུབ་ཀྱིས་བརྗོད་ཁུལ་ཙམ་བྱས་ཡོད་ལ། འདིར་དཔྱད་ཡིག་གི་ཆད་ལྷག་དང་རིག་པས་མ་ངེས་པ་གང་མང་ཞིག་མཆིས་སྲིད་པས་ཐུགས་ཀ་ཆུ་གཏེར་ལས་ཡངས་ཤིང་དཔྱོད་པ་འཇའ་ཚོན་ལ་འགྲན་པའི་མཁྱེན་ལྡན་གྱི་མཁས་པ་དག་ལ་དགོངས་འགལ་མེད་པར་མཁྱེན་མཁྱེན།
(བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ)བོད། རྩོམ་རིག། རྩོམ་རིག དོགས་སློང།
གཅིག བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་དར་ཚུལ།
དང་པོ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལུགས།
དེ་ཡང་བོད་ཡོངས་གྲགས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བདུན་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རུ་གཉན་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་པཎ་ཊི་ཏ་བློ་བསམ་འཚོ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ལི་ཐེ་སི་གཉིས་ཀྱི་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་སྤང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག སྙིང་བོ་ཡི་གེ་དྲུག་མ། གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བཅས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་པས། དེ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་པ་ཡིན་ཞེས་འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱི《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ནང་དུ་བཤད་ཡོད། སྔོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ》《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》 《དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ》 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》 《སྦ་བཞེད》 《བླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་སེ་རུ》 《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོའི་སྦྲང་རྩིས་བཅུད》《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ》སོགས་དུ་མར་ནམ་མཁའ་ནས་བབས་པར་གསུངས་ཡོད། འདི་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་བཞག་པ་ནས་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཌས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་ཡིག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་དར་བའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་ཡིན། འདི་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་སྔོན་བྱུང་དམ་པ་དག་གི་གཞུང་དང་གསུངས་རབ་དུ་མར་བསྟན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཁུངས་རྒྱ་གར་གཏུགས་པ་ལས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡང་སྟོད་རྒྱ་གར་དང་། བོད་དུ་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་གཞུང་བསྒྱུར་བའི་འགོ་ཚུགས། བོད་ཀྱི་ངག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་ཐོག་མ་ནི་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་བླངས་པའི་མགུར་དང་། ཡིག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་ཐོག་མ་ནི་ཐོན་མིའི་ཡིག་ཕུད་རུ་བརྩི། དེའི་སྔོན་ལ་བོད་དུ་ཡི་གེ་མེད་ཅིང་། ཡིག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་ཡང་ཀུན་གྱི་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་བ་འདི་ལགས། དེ་ལྟར་གཞིགས་ན་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་རྩོམ་རིག་ནི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་ནས་བརྩི་དགོས་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ཡང་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་ནས་བརྩི་དགོས་པ་སྟེ་ད་ལྟའི་བོད་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་ཁྱབ་ཡོད། འདི་ཡང་དེ་དུས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་ཆོས་ལུགས་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་ལྟ་བར་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་ཅིང་། བོད་བཙན་པོ་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་གསལ་བ་ལྟར། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དེ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་དང་སྲོང་བཙན་དུས། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐུ་དུས་བཅས་ཐེངས་གསུམ་དུ་ནུབས་པ་དང་། དེ་ཡང་བཙན་པོ་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ཏེ་ནུབས་པ་ཞིག་ག་ལ་མིན། སྐབས་དེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལྟར་གནས་ཤིང་འཕེལ་འགྱུར་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་གཏན་ལྷིང་གི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཀག་རྒྱའི་འོག་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་ཡང་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་པ་དང་། བོན་གྱི་རིག་གནས་གང་མང་ཞིག་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་དབེབས་བྱས་པའི་གནས་སུ་གྱུར། འོན་ཀྱང་། བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་མ་ཟད་ལ་ད་ལྟའང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་གོམས་སྲོལ་གང་མང་ཞིག་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་མ་མཉམ་པར་སྤེལ་བཞིན་པ། དཔེར་ན། བསང་དང་གསུར་ཕུད་པ། གཞི་བདག་གསོལ་བ། མདོས་དང་མཆན་སོགས་ལྟ་བུ། འདི་དག་ནི་སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར་གྱི《བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྐྱར་དུ་འབྲི་བའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་འདུག》ཤོག་ངོས་༥༦༢ཅེས་པ་ལས། བསང་དང་གསུར་ཕུད་པ། གཞི་བདག་གསོལ་བ། མདོས་དང་མཆན་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་འགོ་ཁུངས་སྲིད་པ་བོན་ལ་ཐུག་པ་རེད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་བོན་དུ་རྩོམ་རིག་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བ་མིན་པར། དེ་ནི་གཙོ་ཆེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འབངས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་ལྟ་གྲུབ་ལས། ཉམས་ཉེན་དང་ཆགས་འཇིག་བྱུང་བས་ད་ལྟའི་གནས་བབ་འདི་གྲུབ་པར་འདོད།
གཉིས་པ། དེང་རབས་ཀྱི་ལུགས།
བོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་འདི་ནི་སྔ་མོ་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་འཚོ་ཞིང་མཆིས་པ། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༦ལོར་གཞིའི་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གཉའ་ལམ་རྫོང་ནས་རྡོའི་ཡོ་བྱད་ཉེར་བདུན་རྙེད་པ་ལ་ཚན་རིག་གིས་ལོ་ཁྲི་གཅིག་ཡན་ཡིན་པར་བཤད་པ། དེའི་ཁུངས་བཙན་པར་མ་བྱུང་ན། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ནས་རྡོ་ཆས་གང་མང་ཞིག་རྙེད་པ་རྣམས་ལ་དཔྱད་ན་ལོ་ཁྲི་སྔོན་ནས་ས་དེར་འགྲོ་བ་མི་ཡོད་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཐུབ། དེ་མིན་བཙན་པོའི་བཀའ་བཞིན་དམ་ཚིག་ཅིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་སྒར་རྫོང་མོན་མཚེར་ཁུལ་དུ་ལོ་ངོ་ཁྲི་གཅིག་གི་སྔོན་གྱི་མེས་པོའི་མིས་མེ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་མང་པོ་ཐོན་པ་དེར་དེང་རབས་ཞིབ་འཇུག་པས་ལོ་ཁྲི་གཅིག་ཡན་ས་དེར་འགྲོ་བ་མི་གནས་པར་བཤད། གལ་ཏེ་བོད་ཡུལ་གྱི་ཡབ་མེས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཡན་དུ་མེ་བསྲེགས་པའི་ཐབས་ཤེས་རྙེད་ཡོད་ན། དེ་ནི་ཤེས་རིག་གི་བདེན་དཔང་དངོས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དུས་སུ་ཤིང་གི་ལོ་མ་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པར་གཟུགས་རིས་འབྲི་བར་སྣང་བ། དཔེར་ན། 《མགོ་ལོག་དབང་ཆེན་འབུམ་གྱི་སྨན་པ་ཏིང་འཛིན་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཐོར་བུ》(ཤོག་ངོས་༡༧༦)ལས། སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་དུ་ཤིང་པར་རྙིང་བ།
འདི་དག་ནི་ཤིང་ཐུར་དང་རུས་པའི་ངོས་སུ་བསྐོས་ཡོད་པའི་སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡིན་པར་བཤད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་། རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་ཡུལ་དུ་ལོ་ངོ་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་གི་གོང་རོལ་ནས་མེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཤེས་པ་བྱུང་ན་མིའི་རིགས་ཀྱི་བློ་རིག་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་གཞི་ནས་རྟོགས་ཐུབ་ལ། དེ་ནས་སྲོང་བཙན་བར་ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་བདུན་སྟོང་ནས་བརྒྱད་སྟོང་ལྷག་འགོར་ཡོད་པས། དུས་དེར་ཡུན་རིང་བོའི་ངལ་རྩོལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གང་མང་ཞིག་བྱུང་སྲིད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་གཞིགས་ན་དེ་ནི་སྤྲ་མི་ནས་མིར་འགྱུར་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་དེ་ཡིན་པ་ལས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་རང་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་དེ་མིན་པར་བསམ། ཡི་གེ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་ཅ་ལག་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབྲི་བ་དང་། དཔེར་ན། བྲག་མགོ་ཡར་སྡེ་ནས་ཐོན་པའི་བརྐོས་རིས་ཡི་གེ་ལྟ་བུ།
འདི་དག་ནི་བོད་ཀྱི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་བོན་ཀྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མ་བྱོན་པའི་བར་ཏུ་གཟུགས་རིས་ཀྱི་ཡི་གེ་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། གཤེན་རབ་ལས་སྔོན་མའི་གཟུགས་རིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་གསར་བཟོ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ནི་སྲོང་ཡར་སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སོ་གཉིས་རིང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པར་འདོད།
གསུམ་པ། སྲོང་བཙན་སྔོན་དུ་ཡི་གེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ།
གལ་ཏེ་སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པར་འདོད་ན། ①བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཀྱཱ་ཐུབ་པ་ཐོག་མར་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་པ་དེ་དག་ནི་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་ན་དར་སྲོལ་ཆེ་བའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དག་ཡིན་པ་སྨྲོས་མ་དགོས། མི་སྟེགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལས་ཆེས་ཁྱད་དང་སྔོན་ཐོན་གྱི་རང་ལུགས་གསར་དུ་རྙེད་པ་དེ་ནི་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མུ་སྟེགས་པའམ་བོན་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཏུ་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ②སྲོང་བཙན་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་བཟོ་དང་རྩིས་སོགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་བས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་ཏེ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་སྒམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བས། མཚན་ཡང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཞེས་གསོལ། རྒྱལ་བོ་སྲིད་ཁྲིར་མ་བཀོད་པའི་སྔོན་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་ཏུ་བྱོན་མེད་པས་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་མེད་ན། བཙན་པོ་ཅི་ལྟར་རིག་པའི་གནས་ལ་བྱང་བར་འགྱུར་ངེས། ③སྲོང་བཙན་དུས་སུ་ཐོན་མིའི་ཡི་གེ་གསར་བཟོ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར། དུས་ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་སོ་གཉིས་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྷག་པར་སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདི་བཞིན་གསལ་ཆ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱལ་རབས་སོ་གཉིས་རིང་ངག་ལ་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་རབས་སོ་གཉིས་རིང་ཡི་གེ་མེད་པར་ཐག་ལ་མདུད་པ་དང་རུས་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ནི་རྩ་བ་ནས་མ་ཡིན། ④ཐོན་མི་ནི་རྒྱ་གར་ཏུ་བྱོན་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཡི་གེ་སློབ་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་བོན་གཤེན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་དབང་ཆ་ཆེ་བར་དོགས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་ནང་བའི་ཆོས་སློབ་དུ་གཏང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་ནས་ཡིག་རིགས་སོ་དྲུག་ལྷག་ལ་སྦྱང་པ་མཐར་ཕྱིན་དང་ནང་ཆོས་ལ་བྱང་ཆ་ཐུབ་པར་སྦྱང་བ་མཛད་དེ་བོད་དུ་མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག སྤང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་བ། མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན། འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གི་གཟུངས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་ལ་སོགས་བསྒྱུར་བ་དེ་ནི་དམ་ཆོས་བོད་ལ་བརྒྱུར་བའི་ཐོག་མར་གྲགས། གལ་ཏེ་སྔོན་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་མེད་ན་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་དང་གསར་བཟོ་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་ལས་དོན་དང་མི་འགལ་བར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་དང་མཐུན་པར་བསྒྱུར་མི་ཐུབ། ཡིག་བསྒྱུར་ལ་སྔོན་ཡིག་རིགས་གཉིས་ནང་བྱན་ཆུད་པ་ཞིག་གི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཡི་གེའི་འཕེལ་རིམ་ཡང་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་དགོས་པ་ལས། ཡིག་རིགས་ཤིག་ཐོག་མར་གསར་དུ་དར་བ་ལས་ཐུན་མོང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་མེད་ན་ཚད་ལྡན་གྱི་ལོ་ཙཱ་ཞིག་ཡོང་མི་ཐུབ།
སྤྱིར་ད་ལྟ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བཤད་པ་ནི། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སམ་མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ནི་མདོར་དྲིལ་ན་བོན་བསྟན་རིག་གནས་དང་ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས། དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཡང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་སྙིང་བོ་ནི་བན་བོན་གྱི་རིག་གནས་གཉིས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག དེ་ལས་རྩོམ་རིག་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་རྩའི་སྐོར་ལ་①ལད་ཟློས་བྱས་པ་ལས་རྩོམ་རིག་བྱུང་བ། ②རྩེད་འཇོ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། ③ལྷ་བ་དང་མོ་པའི་ལག་ལེན་ལས་བྱུང་བ། ④ཆོས་ལུགས་ལས་བྱུང་བ། ⑤བརྩེ་དུང་ཚུར་སྣང་དང་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། ⑥ངལ་རྩོལ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ལྟ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་ནི་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ངལ་རྩོལ་གྱིས་མིའི་རིགས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། ངལ་རྩོལ་གྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་རེད། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་ཐམས་ཅད་ངལ་རྩོལ་དང་ཁ་འབྲལ་མི་ཐུབ་ལ། མིའི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པའང་ངལ་རྩོལ་དང་ཁ་འབྲལ་མི་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་ཡང་ངལ་རྩོལ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ངལ་རྩོལ་གྱི་ཁྲོད་དུ་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་བྱུང་བ་ཡིན། རྩོམ་རིག་ནི་གནའ་སྔོ་མོ་ནས་བཟུང་ས་ཁུལ་གཅིག་ཏུ་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་སུ་ཆགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པར་ཐུན་མོང་གིས་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། ཐོག་མར་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ། ཡོད་པ་ནས་འཕེལ་རྒྱས། དེ་ནས་ཡང་རྩེ། ཡང་རྒུད་པ། དེ་ནས་སོ་སོར་ཁ་གྱེས་པ་སོགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ། བྱ་དངོས་གཅིག་ཁེར་རྐྱང་དུ་འཚོ་མི་ཐུབ་པར་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་དང་གཅིག་གྱུར་གྱི་གོང་བུ་ཞིག་ཏུ་ངེས། དེ་བས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འདི་ཡང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་རྩོམ་རིག་གྱི་བྱུང་འཕེལ་དང་མཐུན་པར་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་བྱུང་བའི་རྨང་གཞིའི་འོག་ཐོག་མར་གདོད་མའི་བོན་གྱི་རྩོམ་རིག་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནི་སྟོན་པ་བཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་བོན་གྱི་ཡི་གེ་གསར་དུ་བཏོད་པ་ནས་མཐུས་ཚང་། རིམ་བཞིན་སྒྲུང་ལྡེ་བོན་གསུམ་གྱིས་གཙོ་བྱས་བོད་གདོད་མའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་གམ་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་ངག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་ཡིག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་དར་བ་ཡིན། གནའ་བོའི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་མཁན་དག་གིས་བསྲེགས་བཅད་བརྡེར་བའམ། སྦྱོང་བཞུ་བཏུལ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སྔོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབས་ད་ལྟའི་བར་བོན་དུ་གཙོ་ཆེར་པྲ་བལྟས་མོ་དང་། རྣམ་མཐོང་རྩིས་དང་། སྨན་དཔྱད་དང་གཏོ་བཅོས། འདུར་དང་མདོས་ལ་སོགས་པོ་ཏི་༡༧༠ལྷག་བྱུང་པར་གཞིགས་ན་ཡང་བོད་དུ་སྔ་མོ་ནས་རྩོམ་རིག་དར་ཡོད་པ་གསལ། ཀུན་གྱི་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡང་། 《ཡ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ》ཀྱི(ཤོག་ངོས་༢༠༤)ལས། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་དཀར་ནག་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་བཟང་ངན། གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་ཞེན། རྒྱལ་བསྟན་ལ་དཀར་ནག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་མེད་དུ་བསྐོར་མཁན་དེ་དག་ཀྱང་བོན་ནང་ནས་བོན་ནག་དང་ཆོས་ནང་ནས་ཆོས་ནག་དངོས་ཡིན་གསུངས་པའང་གནད་ཐོག་ཁབ་བརྩེགས་སུ་སྣང་ངོ། ། དེ་ཡང་སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་ལ་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གཉིས་ཀར་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཡི་གེ་ཞིག་མེད་པ་ལས་ཡི་གེ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་དེ། ཉིང་ཆོས་འབྱུང་ངམ《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོའི་སྦྲང་རྩིས་བཅུད》(ཤོག་ངོས་༡༥༢བར)ལས་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡང་ཁྲི་སོ་བུ་བཙན་པོ་རིང་ལ་བྱུང་བར་འདོད་པའང་ཡོད་དོ། དེའང་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་སྐབས་ཀྱི་སོ་ཁྲི་དང་སྲིབས་ཁྲི་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་སྒྲ་འདྲ་བ་འགའ་རེ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན། དོན་དུ་ཆེས་སྔ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ཆ་འཇོག་གནང་ཡོད་ངེས་པ་ནི་ཤུགས་ལས་གསལ་ལོ། ། ཞེས་པ་དང་། 《བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ》གྱི(ཤོག་ངོས་༢༧༩)ལས། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ལྷ་མོ་དྲི་མ་ལ་སོགས་དུ་མ་དང་། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་རྣམས་སུ་བོད་སྐད་ཀྱིས་བྲིས་ཏེ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། ། དེ་ལ་གཏན་ཚིག་གྱི་ཁུངས་ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་ཙ་ནའི《རྣམ་ཐར་འདྲ་འབག་ཆེན་མོ》ལས་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས། འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ལུགས་མཐུན་ཀྱི་གཏམ་ཡིན་པ་ལས། བན་བོན་གྱི་ཤན་གང་ཡང་ཞུགས་མེད་པར་འདོད་པས། ད་ལྟ་བོན་ཆོས་དར་བ་ནས་བཟུང་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ《ཡ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ》དུ་དཔེར་ན་བོན་གྱི་བཀའ་བསྟན་ལ་པོ་ཏི་༡༧༠ལྷག་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། 《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ》སོགས་ལས། གཉའ་ཁྲིའི་སྐབས་སུ་དར་མོང་བའི་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བོན་སྐོར་རྣམས་ཀྱང་པོ་ཏི་རེ་གཉིས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚུལ《མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད》དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་འབྱུང་རྒྱས་པ》《ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སོགས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཡོད་པ་ལས་པོ་ཏི་གྲུབ་དགོས་པ་ལས། ཡི་གེ་མེད་ན་པོ་ཏི་ཅི་ལྟར་གྲུབ། ཅེས་པ་སོགས་ལུང་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གྱ་ནོམ་དག་གིས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་བོད་དུ་ཡི་གེ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། ཡི་གེ་དེ་ནི་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི《ཞང་ཞུང་ཡི་གེའི་བྱུང་རིམ་ལ་དཔྱད་པའི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི》ལས། བོད་སྐད་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྟོན་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་པར་གོ་དགོས་པར་ངེས་ལ། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མིག་སྔར་ལག་སོན་བྱུང་བའི་སྤུངས་ཡིག་གི་མ་ཕྱི་རྙིང་ཤོས་ནི། གཉའ་ནང་རྫོང་ཕ་རོང་ཤང་གི་བྱང་ནུབ་མཚམས་ལ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་སྟོད་དུ་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་སྤ་ལ་ཕུག་བདེ་ཆེན་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་ཀ་ཞུའི་སྟེང་གི་གདུང་མའི་ངོས་ལ་སྤུངས་ཡིག་ཨ་ཨཱོྃ་ཧཱུཾ་ཞེས་སོགས་གསལ་བོ་བྲིས་ཡོད་པ་དེའོ།། དེ་ལ་བོན་གཞུང་འགའ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྟག་གཟིགས②སྤུངས་ཡིག་ཅེས་མཚན་གྱིས་འབོད་པ་འདི་ནི། སྟོན་པས་སྤུངས་ཡིག་གཏན་ལ་ཕབ་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཏ་ཟིག་གམ་རྟག་གཟིགས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འདས་རྗེས། རྟག་གཟིགས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་སྲོལ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རྟག་གཟིགས་སྤུངས་ཡིག་ཅེས་བཏགས་ཡོད་པ་ལས། གཞན་པ་གཏན་ཚིགས་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་
གཞན《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ》དེབ་གསུམ་པ(གངས་ཅན་རིག་མཛོད་དེབ་༡༠)་དེ《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》(ཤ་༢༢༦ནས་ཤ ༢༢༩ ཤ༢༣༣ནས་ཤ་༢༣༤བར)ལས་ཡི་གེ་ནི་ཐོག་མར་རི་མོ་བྲི་བའི་ལས་བྱས་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཡི་གེ་བྱུང་བར་མངོན། དེ་ཡང་ཡི་གེའི་གཟུགས་འདི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བ་ཞིག་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པ་གཉིས། གནའ་རབས་སུ་ཡིག་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་བགྲང་བ་ཞིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕལ་ཆེར་གྱི་དང་པོའི་ཕྱི་མོའམ་འབྱུང་ཁུངས་ནི་སྟོན་པའི་དུས་རྩ་ན་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་ཡིན་པར་མཐོང་ལ། འདི་ལ་དེང་སང་བྲམ་ཟེའི་ཡི་གེ་འམ་ཚངས་པའི་ཡི་གེར་འབོད་དོ།། ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རེ་ཀུན་གྱི་བསམ་ངོར་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་དུས་ནས་ཐུ་མིས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་མཛད་ས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་གར་དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ལཉྩ་དང་ཝཏུལ་གཟུགས་སུ་ཡོད་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ཀྱང་། སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆེས་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པ་སྟོན་པ་དང་། གུབྟའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ཙ་ན་བྱུང་བའི་མགདྷའི་ཡི་གེ (དཔེར་ན། ལཀ་ནཻའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྒྱལ་པོ་ཉི་མའི་གོ་ཆའི་རྡོ་རིང་མཆིས་པར། ངེད་ཀྱི་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཐོ་རེ་བཀླགས་པས་པཎ་ཌི་ཏ་མང་པོ་ཞིག་རྒད་མོ་ཤོར། འདི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་སོང་བའི་ཡིག་རྙིང་ཡིན་ཅིང་། ངེད་རྣམས་བསླབ་ཀྱང་ལྷོཊ་དཀའ་བ་ལ་ཁྱེད་མ་བསླབ་པར་ཀློག་པ་ཡ་མཚན་ཟེར། དེ་ལྟར་གུཔྟའི་ཡི་གེ་རྣམས་བོད་ཡིག་དང་འདྲ་ཆེ་བས་བོད་པ་ཅི་ཡང་མ་བསླབ་པ་ཞིག་གིས་མཐོང་ཡང་ཕྱེད་ཙམ་ཀློག་ནུས་པ་ཡིན། བོད་ཡིག་དང་འདི་དག་ནི་མཚེ་མའི་སྤུན་ཟླ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲ་བར་སྣང་ལ། དེ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟའི་ཡུལ་དབུས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་བྲི་བའི་ནགརའི་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ལཉྩ་ནི་ཐུ་མི་ལས་འཕྱིས་ལ་མཛེས་ཆ་བཙལ་བའི་ཡི་གེར་སོང་གཤིས་བྲི་སྟབས་ཀྱང་མི་བདེ་པས་ཁྱབ་དེ་ཙམ་དུ་ཆེ་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་རང་དུ་ཡང་མ་བྱུང་བར་མངོན་པས། ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཀྱང་ནགརའི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་གསུངས་པ་ལས་ལཉྩ་སོགས་ལ་དཔེ་བྱས་པ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་བཤད་ཅིང་། དེ་དུས་ཀྱི་ནགརའི་ཡི་གེ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །)ཞེས་ལུང་རིག་བཙན་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱས་ཡོད། དགེ་ཆོས་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེའི་ཁུངས་སྣེ་གཞིར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལུགས་མཐུན་མིན་པར་མ་ངེས་ལ། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་གྱི་འཕེལ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་གསར་བྱུང་གི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་བོན་གྱི་དཔེ་ཚོགས་དུ་མ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པས། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩ་ཆེ་བའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཤིག་དང་དེང་དུས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་ཁུངས་བཙུན་བའི་དཔྱད་གཞི་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། དེ་ནི་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ཡི་གེ་མཛེས་བཟོ་དང་ལེགས་བསྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། འུ་ཅག་རྗེས་རབས་དག་གིས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཞག་པའི་མི་རབས་གསར་བའི་འོས་འགན་ཉག་ཅིག་ཡིན།
ཀུན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་དོན་དམ་པར་གང་ནས་བྱུང་ཞིང་རྩོམ་རིག་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དར་བ་ཡིན་ཞེས་ན། དེ་ནི་གོང་གསལ་དཔེར་བཀོད་པ་དང་དགེ་བཤེས་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། དེ་ནི་ཐོག་མར་བོད་རང་ས་ནས་ས་སྐྱེས་རྡོར་སྐྱེས་སུ་བྱུང་བ་ལས། ཡུལ་གཞན་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་རྩ་བ་ནས་མ་ཡིན་པ། ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་བྱུང་ཚུལ་དང་དཔེར་བརྗོད》ཅེས་པ(མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས་ ༡༡)ལས། ད་ལྟའི་མཁས་པ་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༡༩༡༧ལོར་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་འཁྲུངས་པར་བཞེད། དེ་ལྟར་ན་ཀླུ་འབུམ་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་དེ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་གཉིས་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་བརྩམས་ཡོད་པ་རེད། གཞན་བན་བོན་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་ཁས་ལེན་པ་གཞན་ཞིག་ནི། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་ཙམ་ནས་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གཏོ། མདོས། ཡས། གླུད་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་ག་མང་བོ་ཞིག་བརྩམས་ཡོད་པ་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་ཚིགས་བཅད་ཡིན་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་སྙན་ངག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིག་རེད། དཔེར་ན། ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་པའི《ས་བདག་བཤག་འབུམ》ལས། ཧཱུ། བྱ་ཁྱུང་རྒྱལ་པོ་མན་ཆོད་དང་། ། ཕ་ཝཾ་རྒོམ་ཁྱེར་ཡན་ཆོད་ཀྱི། ། ས་བདག་ཀླུ་གཉན་ཐམས་ཅད་དང་། ། འགྲས་པ་སྡུམ་ལ་མཁོན་པ་སྦྱངས། ། ཆད་པ་མཐུན་ལ་རལ་པ་དྲུག ། མནན་པ་ཁྱོག་ལ་བསྡོམ་པ་ཀློད། ། བཅིངས་པ་གྲོལ་བ་གཟེར་བ་ཕྱུང་། ། བྲིས་པ་ཕྱིས་པ་ན་བ་སོལ། ། གས་པ་སྦྱོར་ལ་གནོད་པ་ལོང་། ། དེ་ནི་གནོད་པ་མ་བྱེད་ཅིག ། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ཀོང་ཙེའི་གཏོ་རྒྱུར་ལས། བཀའི་གཏོ་མཁན་བདག་གིས་གཏོ་བགྱིས་ན། ། འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་གདན་སྟེང་ནས། ། ཁེན་པ་རྒས་པོ་གཏོ་ལ་བྱོན། ། འབྱུང་བ་སྱི་གདན་སྟེང་ནས། ། ཁོན་མ་རྒན་མོ་གཏོ་ལ་བྱོན། ། རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་ངོས་ཤིག་ནས། ། གིན་རིའི་བུ་ཡང་གཏོ་ལ་བྱོན། ། ཞེས་པ་སོགས། གཞན་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་འགོ་ཙམ་ན་བོད་རྒྱལ་སོ་གཉིས་པ་རྣམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་མྱང་ཙེང་སྐུས་བརྩམས་པར། ཆབ་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན། ། ཡར་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན། ། མྱིའི་བུ་ནི་མྱིའི་བུ་སྟེ། ། ལྷ་ཡི་ནི་སྲས་བོ་བཞུགས། ། རྗེ་བདེན་ནི་བཀོལ་དུ་དགའ། ། སྒ་བདེན་གྱིས་ནི་བསྟད་དུ་དགའ། ། ཞེས་པ་ལྟ་དང་། ཟིང་བོ་རྗེས་མྱང་ལ་སྡུག་པོར་བཀལ་བའི་རྗེས་སུ་ཁོང་རང་གིས་ཁེར་ལབ་བྱས་པ་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ནང་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྐབས་དེ་ཙམ་ན་ཟིང་བོ་རྗེའི་བློན་པོ་པང་སུམ་མགྲོན་པོ་དང་། མྱ་ཙེང་སྐུ་དང་། དབའ་དབྱི་ཚབ་རྣམས་མཚན་མོར་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་མདུན་དུ་བཅར་ནས། ཟིང་བོ་རྗེ་ལ་ངོ་ལོག་གྲབས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་མོར་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་བཞུགས་གནས་ལ་ལྐོག་ཏུ་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་བའི་དོན་རྣམས་སྙན་ངག་གི་ཟོལ་དུ་བརྩམས་པ་དེ། ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པར། མི་བཟང་ནི་རྟ་བཟང་ཞིག ། ཉིན་བཞིན་ནི་ཕག་ཚ་ལ། ། མཚན་མོ་ནི་ཕྱིང་བར་མཆིས། ། དགྲའམ་ནི་ཟིན་ཅི་ཨང་། ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། ། འདི་དག་ནི་དོན་དུ་བན་བོན་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཐོག་གི་རྩོམ་རིག་སྐོར་རྣམས་ཡིན། གཞན་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་པ་ཚོས་ཁས་ལེན་མེད་ཀྱང་། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་བྱུང་བའི་བོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་འདི་རིགས་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རྩོམ་རིག་གི་གྲས་སུ་འཇོག་ན་མི་འཐད་པ་མེད་སྙམ། ཞེས་ནད་བརྒྱ་སྨན་གཅིག་ཚུལ་དུ་གདམས་ཡོད་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་དགོངས་དོན་དང་མཐུན་པར་རིགས་སོ། །
དེ་བས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ཡང་བོན་ནས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དོན་གཏིང་ཇེ་ཟབ་དང་རྒྱ་ཇེ་ཆེ། ཚིག་ཇེ་ལེགས་ཇེ་རྒྱས། བརྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་ངེས། ལྷག་དོན་རྩོམ་རིག་གི་ཐད་ནས་གནའ་མི་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། འགྲོ་ཤེས་པ་ནས་བྲོ་འཁྲབ་ཤེས་ལ། བཤད་ཤེས་པ་ནས་གླུ་ལེན་ཤེས། ཟེར་བར་གཞིགས་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྩོམ་རིག་འདི་ཡང་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། དེ་བས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འོ་སྐོལ་དག་གིས་ཡང་དག་རིག་བརྡར་གཅོད་དང་ལུང་རིག་བཙན་པོས་སྒྲུབས་པ་ལས་གྲུབ་མཐའ་དང་འཁྱེར་སོ་དག་ལས་ཚད་མར་རློམས་པ་ནི་སེར་བོ་ཐམས་ཅད་གསེར་དང་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་དངུལ་གྱི་དཔེ་ལགས་པས། ཁྱད་པར་དུ་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་རིག་དང་། ཤེས་རིག་གྱི་རྩ་བ་ཡི་གེ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྣང་ཆུང་དང་འཁྲེགས་འཛིན་གྱི་བོང་བུའི་གཤིས་ལུགས་ཀྱིས་ཅིས་ཀྱང་འཇལ་བར་མི་རིགས་སོ༎ དེ་བས་བོད་ཀྱི་ལ་ཐོག་མ་བོན་ཀྱི་དུས་ནས་ཡི་གེ་ཡོད་པ་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པས། ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་དང་གཡག་སྣ་ཁུ་ཚུར་གྱི་གཤིས་ལུགས་མི་འཛིན་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་སྨྲ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བན་བོན་གྱི་ཕྱོགས་ཞེན་དང་ཆོས་ལ་མཆོག་དམན་མི་འཛིན་པ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམ་ཀྱིས། ། བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། ། ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ། ། བླངས་བར་བྱ་ལ་གུས་ཕྱིར་མིན། ། ཞེས་དང་ 《ཡ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུལ་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ》(ཤོག༡༧༧)《ཀླུ་འབུམ》ལས། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་སྤྱོད་ཅིང་། ། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱོད། ། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཕྱི་མོའམ་རྩ་བར་རིག་པའི་བོན་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་དུས་ད་ལྟ་བན་བོན་རྩོམ་རིག་གྱི་འགོ་གདོད་མའི་བོན་ནས་བརྩི་དགོས་པ་ངེས་དོན་གྱིས་ཁ་ཚོན་བཅོད་ཐུབ།
གཉིས། རྩོམ་རིག་གྱི་གོ་དོན་འཇོག་ཚུལ།
རྩོམ་རིག་གྱི་གོ་དོན་ཆ་ནས་ཡང་རྩོམ་རིག་ཞེས་བཀོལ་ཡོད་པ་ལས་རྩོམ་རིག་ཞེས་མི་བཀོལ་བའི་རྒྱུུ་མཚན་ནི། གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི《རྩོམ་ལུས་ཞིབ་འཇུག་དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང》ཞེས་པའི(ཤོག་ངོས་༢ནས་༣པའི)ལས། སྔོན་རིག་བྱེད་སྨྲ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ད་ལྟའི་ལྟ་བས་བལྟས་ཙ་ན། ལྷ་སྒྲུང་ཙམ་དུ་གྱུར་འདུག་ཀྱང་དོན་གྱིས་ད་ལྟའི་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་རྩོམ་རིག་གི་དོན་སྙིང་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཚད་དང་ལྡན་པའི་གོ་དོན་ཡོད། དོན་དེའི་ཐོག་ནས་རྩོམ་རིག་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདི་ལ་སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ལས་ནང་དོན་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་ནས་ད་ལྟའི་རྩོམ་རིག་གི་ནང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་གོ་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་ཡོད། རྩོམ་རིག་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདི་ལ་རིག(བློ་དང་ཤེས་པ)པས་མི་དྲན་དགུ་དྲན་དང་མི་བསམ་དགུ་བསམ་བྱུང་བ་རྣམས་ངག་ཐོག་ནས་བརྗོད་པ་དང་། ཡང་ན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པའི་སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་དོན་རང་ངོས་ནས་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་རྩོམ་རིག་འདི་བཀོལ་ན་ཅུང་འབྲེལ་ཆགས་པ་དང་དོན་དངོས་ལ་འཚམ་པ་ཞིག་རེད་སེམས། དེ་ཡང་རིགས་རྩོམ་དང་རྩོམ་རིག་ཅེས་རིག་ལ་ས་མཐའ་ཡོད་མེད་ཀྱི་འབྲི་ལུགས་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ས་མཐའ་ཅན་ནི་རྩོམ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་ཅིང་རྩོམ་གྱི་རིགས་སྤྱི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ས་མཐའ་མེད་པ་ནི། རྩོམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་དོན་ནམ། རྩོམ་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གོ་དོན་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གང་མང་ཞིག་བརྗོད་ཡོད་པ། ①རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱི《རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་གནད་བསྡུས》ཤོག་ངོས༡༣བར་དུ་རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་རྒྱའི文学ཐད་སྒྱུར་བྱས་པ་དེ། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དང་དོན་གཅིག རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་ནི་སྙན་རྩོམ་དང་སྒྲུང་རྩོམ་དང་ལྷུག་རྩོམ་དང་ཟློས་གར་བཅས་ཀྱི་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིག་གནས་ཏེ་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་སྙན་ངག་གི་དོན་དངོས་སོ། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཅེས་་པ་དང་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གཉིས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་གོ་མི་རུང་། ད་དུང་རྩོམ་རིག་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་རྟོག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཅིག་སྟེ། རིགས་གཞུང་འདིའི་གཞལ་བྱའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རྩོམ་པ་པོའི་རྟོག་སྣང་གི་རིག་པའི་འཆར་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྣང་བརྙན་གསར་སྐྲུན་དང་ཆགས་སྡང་གི་སེམས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་པ་པོའི་མཛེས་རྟོག་གི་འདུ་ཤེས་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་སྦྱར་བའི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཏེ་ཡིན། ཞེས་བཀོད་ཡོད། ②ལྷག་པ་ཆོས་འཕེལ་གྱི《རྩོམ་རིག་གི་རྩོམ་ལུས་རྣམ་བཞག》ལས་རྩོམ་རིག་ནི་སྟེང་གི་བཀོད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དམིགས་གསལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་རྩོམ་པ་པོའི་ཡིད་ལ་འཆར་བའི་ཐོན་དངོས་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་ནས་བྱུང་ཞིང་འཚོ་བ་དངོས་ཏེ་དང་རྩོམ་པ་པའི་བསམ་པའི་འགྱུར་བ་ཅི་རིགས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་གསར་རྩོམ་ཞིག་གམ་རིག་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ། ③ད་དུང《རྩོམ་རིག་རྣམ་བཤད》ཅེས་པའི་ཤོག་ངོས་༥༥བར་རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་ནི་གསར་དུ་བྱུང་ཞིང་རྗེས་སུ་གྲུབ་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འབྲི་རྩོམ་ཀློག་གི་བྱ་བ་དང་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་བྱ་ཚིག་ད་ལྟ་བ་དེ་མིང་དུ་གྲུབ་ཅིང་རྗེས་སུ་བརྩམས་ཆོས་སྤྱི་ལ་རྩོམ་ཞེས་བཏགས། རིག་ཅེས་པ་ནི་བློ་སྟེ་ཤེས་ཡུལ་འཆར་བ་དང་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་དེ་རིག་པའི་དོན་ཡིན་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གོ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་རྩོམ་རིག་ནི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག(文学)དང་ཤེས་རིག་ཅིག བརྗོད་སྲོལ་ཞིག་བཅས་ཀྱི་གོ་དོན་འཇོག་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཆིས་ཀྱང་བརྒྱ་བཤད་ཚིག་གི་རྩ་བ། སྟོང་བཤད་འོ་མའི་མར་ལོ། ཚིག་བརྒྱ་མདོར་དྲིལ་ན་རྒན་གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་གསུངས་པ་ལྟར་རྩོམ་རིག་ཅེས་པ་ལས་རྩོམ་རིག་ལྟར་བཀོད་ན་དོན་བླ་ལྷག་ཏུ་གསལ་བར་ནུས་ཞིང་བརྗོད་བྱའང་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པར་འདོད། ཡོངས་གྲགས་ལ་མཛེས་པའི་ངག་སྦྱོར་ཞིག་དང་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་སྟེ། བློ་དང་ཤེས་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་གང་ཞིག་དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་གསལ་ཞིང་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་གང་ཟག་གང་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའམ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ངག་དང་ཡི་གེའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཅིག་ལ་ཟེར།
གསུམ། རྩོམ་རིག་གྱི་རིགས་དབྱེའི་གཤིབ་བསྡུར།
ཡོངས་གྲགས་སུ་རྩོམ་རིག་དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྙན་ངག་དང་སྒྲུང་གཏམ། ལྷུག་རྩོམ། གར་གཞུང་། བརྙན་འཕྲིན་རྩོམ་ཡིག་སོགས། ནུབ་ཕྱོགས་ཞི་ལཱ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་རིག་པའི་མཁས་པ་ཡ་ལི་ཧྲི་ཏོ་ཏིས་ཡི(亚里士多德)《སྙན་ངག་རིག་པ་ལས》ལས་ཆེས་ཐོག་མར་རྩོམ་རིག་གྱི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རིགས་གསུམ་དུ་དགར་ཡོད། ①ཡིད་འགྱུར་མཚོན་པའི་རྩོམ་རིག་དང་། ②དོན་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་རྩོམ་རིག། ③ཟློས་གར་བཅས། དེའི་རྗེས་རྒྱ་ནག་གིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆགས་རིམ་དང་ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་སྟངས། ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ལུགས་སོགས་ལ་གཞུགས་ཏེ་རིག་རྩམ་ལ་རིགས་བཞི་ལྟར་དགར་ཡོད་པ། ①སྙན་ངག ②ལྷུག་རྩོམ། ③བརྩམས་སྒྲུང་། ④ཟློས་གར་བཅས་སུ་དགར་བ《རྩོམ་རིག་རྣམ་བཤད》ཀྱི(ཤོག་ངོས་༢༡༦ལས)་གནའ་ནས་བཟུང་རིག་པའི་གནས་རྣམས་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཙི་ནའི་ཡུལ་དུ་ལྔ་བཞིའི་རྩོམ་རིག་གསར་བཅོས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཆགས་རིམ་དང་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ལུགས་ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་སྟངས་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་ནས་སྙན་ངག་དང་ལྷུག་རྩོམ། སྒྲུང་གཏམ། ཟློས་གར་བཅས་བཞི་རུ་དབྱེ་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། རྩོམ་རིག་གྱི་ལུས་འདི་ཡང་རིགས་དབྱེ་སྟངས་ལ་རང་ཅག་བོད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་དཎ་ཌིའི་གཞུང་ལུགས《མེ་ལོང་མའི》རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། སྙན་གཞུང་གི་བོད་འགྱུར་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་བོད་ལ་རྩོམ་ལུས་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གཞག་དར་བ་མ་ཟད། རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་ལག་ལེན་སྤྱི་ལ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མཛུབ་སྟོན་ཡང་དག་པར་མཛད་པས་སྙན་གཞུང་ལྟར་རྩོམ་ལུས་འདིའང་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་ཞེས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རིགས་གསུམ་དུ་བརྗོད་པ་མཁས་སོ་སོའི་བཞེད་དགོངས་ཅིག་ཅར་དུ་མཐུན་པ་འདི་ནི་སྙན་གཞུང་དེའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པ་ཀུན་གྱི་མཐོང་ལམ་དུ་མངོན་པ་འདིའོ།། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་སྙན་ངག་གི་རྩོམ་རིག་ལྟར་རིགས་དབྱེ་བ་ལས་རྩོམ་རིག་སྤྱིར་མི་ཁྱབ་པར་འདོད།
ད་ལྟའི་ལུགས་གསར་གྱིས་རྩོམ་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་སྤྱི་ལ་རིགས་ལྔར་དབྱེ་དེ། རྩོམ་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་སྐྲུན་སྟངས་དང་ངག་གི་སྦྱོར་སྟངས། ལུས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་བཀོད་པ་དང་། མཚོན་བྱེད་ཐབས་དང་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞིགས་ནས་རྩོམ་རིག་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ལ་སྙན་རྩོམ་དང་། སྒྲུང་རྩོམ། ལྷུག་རྩོམ། ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་། གློག་བརྙན་འཁྲབ་གཞུང་བཅས་རིགས་ལྔར་དབྱེའོ༎ རིགས་འདི་ནི་བོད་ལ་དར་འཕྱི་ཞིང་། རྒྱ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ལྔ་བཞིའི་ལས་འགུལ་ནས་ལུགས་འདི་རིམ་བཞིན་དར་ཡོད། རྒྱའི་གནའ་ལུགས་སུ་རྩོམ་རིག་བསྟན་བཅོས་ལ་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་རྩོམ་ལུས་དང་སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་གཞག་མེད་པའི་ཀུན་ལྷུག་རྩོམ་དུ་དབྱེའོ༎ དེ་བཞིན་དུ་ཟློས་གར་ཡང་ལྷུག་མར་དབྱེ་ཡོད་ལ་དོན་དངོས་སུ་ཟློས་གར་སྒྲ་སྦྱོར་དང་ལྷུག་མ་གཉིས་ལས་གྲུབ་པར་གསལ། གནའ་བོའི་ཕྱི་གླིང་བའི་ལུགས་ལ་དོན་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དདང་། ཡིད་འགྱུར་མཚོན་པ། ཟློས་གར་བཅས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། དབྱེ་སྟངས་དེ་དག་ལ་དཔྱད་ན་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་གཙོ་བོ་ཚིགས་སུ་བཅད་མ་བཅད་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་གཞིགས་ནས་དབྱེ་བ་དང་དེའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་ཡོད་པར་གསལ། ཕྱི་གླིང་གི་ལུགས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གཞིགས་ནས་རིགས་སུ་དབྱེ་བར་གསལ།
འདི་ལྟར་རིགས་གསུམ་དང་བཞི། ལྔ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་མོད་། དེ་དག་ནི་མི་རིགས་རང་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དངོས་ཡོད་རྩོམ་གཤིས་དང་རྩོམ་རིག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། བོད་རང་དུ་ལུགས་གང་ཞིག་ཇི་བཞིན་དུ་དཔར་བ་ནི་ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་དང་ཞྭ་དཔེ་ལྷམ་འགེབས་གྱི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ།
ས་པཎ་གྱིས། བློ་གྲོས་མེད་པའི་ལས་ཀ་དེ། ། ལག་རྡུམ་བྲག་ལ་འཛེག་དང་མཚུངས། ། ཞེས་པ་ལས་ཅི། 《བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》(དེབ་གསུམ་པའི) བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག་གི་རིགས་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཆེ་ལོང་ཙམ་དཔྱད་པ》(ཤོག་ངོས་༡༨༠)ལས། རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་སུ་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པའི་རྩ་དོན་གཉིས་ཡིད་དེ། གཅིག བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གྱི་དོན་དངོས་གཞིར་འཛིན་པ། གཉིས་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་སྒྱུ་རྩོམ་མཚོན་ཐབས་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས། ཞེས་པ་བཞིན་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་འཚོལ་ཞིབ་དང་དོན་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྩོམ་རིག་གྱི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ཡིན་པས། གོང་གསལ་གྱི་རིགས་དབྱེ་དག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་རིགས་དབྱེ་བའི་ཚབ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། ། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རྩོམ་རིག་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གནས་བབ་ལ་རྟགས་པ་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ་ནུབ་ཕྱོགས་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་རིག་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་གསལ་དག་གསུམ་གྱིས་སྣོད་དུ་ལྡུག་པར་བྱས་ན་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཐུབ་པར་བསམ།
རྩོམ་རིག་གྱི་ལུས་ལ་ཡང་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་ལུགས་ལྟར་ཚིག་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ་ཁོ་ནར་དགར་བ་དང་ཡང་ན་དངོས་ནས《རྩོམ་ལུས་ཞིབ་འཇུག་དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང》ཞེས་པའི(ཤོག་ངོས༥པར) ད་ལྟའི་རྩོམ་རིག་དངོས་ལ་ལུས་རྣམ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཐབས་ཤེས་ག་འདྲ་ཞིག་བཙལ་ཡང་ཚིག་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དང་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚིག་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱི་ལྟོ་བ་ཇི་ལྟར་ཆེ་རུང་རྩོམ་རིག་ལུས་རྣམ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཙམ་ཤོང་ཐབས་མེད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ལུས་དང་དོན་གྱི་ལུས་གཉིས་བཀར་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་ཞིབ་འཇུག་འདིས་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་པས། གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ལ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རྣམ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྟེང་ནས་དབྱེ་བ་དང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རིགས་གསུམ་སྟེ། (༡)ཡིད་འགྱུར་མཚོན་པའི་རྩོམ་རིག་དང་། (༢)དོན་བརྗོད་མཚོན་པའི་རྩོམ་རིག། (༣)སློབ་གསོའི་རྩོམ་རིག་བཅས། གཉིས་པ། ཚིག་གི་རྣམ་པ་ལྟར་དབྱེ་ན་རིགས་གསུམ། (༡)ཚིགས་བཅད། (༢)ཚིག་ལྷུག(༣)བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གྲགས་ཆེ་བརྩམས་ཆོས་དག་འགོད་པར་བྱས་ན་གཤམ་གསལ་ལྟར།
དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རིགས་གསུམ།
དང་པོ། ཡིད་འགྱུར་མཚོན་པའི་རྩོམ་རིག་དང་། ①སྙན་ངག་གི་རྩོམ་རིག། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི《སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི》སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔའི་ཡང་བཅུད་ལས་བོན་གྱི《སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་ལྡེ་མིག》②མགུར་མ། ③གླུ 《སྲིད་པ་ཆགས་གླུ》《སྲིད་པའི་བ་ཆུང་བཤས་གླུ》④ལྡེའུ། ⑤གདུང་དབྱངས། ⑥གསོལ་འདེབས། ⑦བསྟོད་ཚོགས། མཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེའི《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད》བདེ་བྱེད་བདག་པོའི《ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པ》 ⑧གཏམ་དཔེ། ⑨འབྲས་དཀར། ⑩ཁ་ཤགས། ⑾བཤད་པ།
གཉིས་པ། དོན་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་རྩོམ་རིག། ①ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་རིག།་སྒམ་པོའི《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》ཉང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱི་མཛད་པའི《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོའི་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》སྤ་བསྟན་རྒྱལ་བཟང་པོའི《བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱི《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》ཨོ་རྒྱན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་གསུངས་པའི《མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོས་གྲོལ་ཆེན་མོ》ཅོ་ནང་ཏཱར་ན་ཐས་མཛད་པའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》སྦ་གསལ་སྣང་གི《སྦ་བཞེད》འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱི《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ཏཱའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མཛད་པའི《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ》རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》 དགེ་ཆོས་ཀྱི《དེབ་དཀར》སོགས་དང་རྡོ་རིང་གི་རྩོམ་རིག《ཞོལ་རྡོ་རིང》《》དང་བྲག་རྐོས་ཡི་གེ་ལྟ་བུ། ②རྣམ་ཐར་རྩོམ་རིག། བོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཆེ་བརྒྱད། རང་རྣམ་ལ《ཞབས་དཀར་བའི་རྣམ་ཐར》 གཞན་རྣམ་ལ《མར་བའི་རྣམ་ཐར》མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་ཡི་གེར་བཀོད་ནས་གཏེར་དུ་སྦས་པ་དང་ཉིང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་ཕྲེང་བ《སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཟངས་གླིང་མ》གསང་རྣམ་ལ《རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསང་རྣམ》ལྟ་བུ། ③རྟོགས་བརྗོད་རྩོམ་རིག། 《མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད》④གདུང་རབས་རྩོམ་རིག། ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མཛད་པའི《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད》ལྟ་བུ། ⑤གདན་རབས་རྩོམ་རིག། དབལ་ནང་པཎ་ཊི་ང་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན《བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གདན་རབས་ལྷའི་རྔ་ཆེན》⑥བརྩམས་སྒྲུང་། རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུང་། མ་སངས་གི་སྒྲུང་། མཆིལ་བའི་སྒྲུང་། 《གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང》⑦ཟློས་གར་རྩོམ་རིག། ⑧སྐྱེས་རབས། ཞུ་ཆེན་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ཆོས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི《མཛངས་བླུན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ》《འཕགས་པ་ནོར་བུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མདོ》《རྒྱལ་པོ་ནོར་བཟང་གི་སྐྱེས་རབས》ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་།
གསུམ་པ། སློབ་གསོའི་རྩོམ་རིག། སྤྱིར་སློབ་གསོ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དང་གསོ་གཉིས་ལས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་བདག་གཞི་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ས་པཎ་གྱིས་གཙང་མཁས་གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད། བློ་གསལ་ཤེས་འདོད་བླ་མར་གུས། ཞེས་པ་བཞིན་སློབ་ནི་གཙོ་ཆེར་གདུལ་བྱའི་ཐོག་མའི་ཤེས་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་དང་བཤེས་གཉེན་ལ་གུས་པས་འཇུག་ཚུལ་དེ་ལ་གོ་ཞིང་། གསོ་ནི་མ་གུས་མ་རིག་པའི་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ཐམས་བཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་རྩ་གསོ་བར་མཛད་པའི་ལས་ཅི་ཉིད་ལ་འཇུག ཕ་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཐོག་མ་དང་དགེ་རྒན་ནི་མི་ཚེ་ཡི་ཕ་མ་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་ཟེར་བ་བཞིན། སློབ་གསོ་ནི་ཐོག་མའི་སྤྲ་མི་ནས་མིར་འགྱུར་རྗེས་ཀྱི་མི་རབས་གཉིས་པ་ནས་གསུམ་པའི་བར་བྱུང་ཡོད་པར་འདོད་ལ། རྒྱུ་མཚན་ནི་མིར་འགྱུར་ཟིན་པ་ནས་བཟུང་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་སྒྱུར་བཀོད་དང་བྱ་དངོས་གང་མང་ཞིག་ལ་བག་ཆགས་དང་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པར་གྱུར་བས། རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ལ་ལེགས་ཉེས་སམ་དགེ་སྡུག དུག་དང་སྨན་གྱི་དབྱེ་བ་ཅུང་འབྱེད་པའི་བློ་ཡིས་བྱ་བྱེད་འགྲོ་འདུག་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་བྱས་པ་དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་སློབ་གསོའི་མྱུ་གུ་འབུས་པ་ཡིན། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ངལ་རྩོལ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་པའི་གོ་རྟོགས་ཀྱང་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་བས་སྐད་དང་ཡི་གེ་བྱུང་ཡི་ལམ་ནས་རིགས་རྒྱུད་དང་འཁོར་ཚོགས་ལ་བསླབ་བྱ་དང་ཁ་ཏ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་བས་སློབ་གསོ་ནི་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་བར་འདོད་ཅིང་། དེའི་མི་རྣམས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ལུགས་གསལ་རྟོགས་དང་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་འབྱེད། དགེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་གཤིས་སྤྱོད་གང་ལ་བླང་དོར་ཀྱི་གནད་འདོན་པར་བྱས་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཐོན་ཡོད། དེ་བས་རྩོམ་རིག་ལ་འང་སྨོས་ཅི་སྒོས། དཔེར་ན། བསླབ་བྱ་དང་ལེགས་བཤད། སྤྲིངས་ཡིག འབེལ་གཏམ་སོགས་ཀྱང་སློབ་གསོའི་དོན་དུ་སྣང་བས་དེ་ཁུངས་སུ་འདུ་བར་བྱས་ན་རྗེས་འཇུག་གི་ཤེས་ལྡན་པར་ཡང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་ཞིང་ཡིད་ལ་འཆར་སླ་བའི་ནུས་པ་ཞིག་ལྡན་པར་འདོད་པས། ཁོ་བོས་སློབ་གསོའི་རྩོམ་རིག་ཞེས་དགར་བ་ལགས།
①སྤྲིངས་ཡིག་རྩོམ་རིག། ས་པཎ་གྱི《སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྤྲིང་ཡིག》འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི《རྒྱལ་བོ་མོ་ནོ་གན་ལ་སྤྲིངས་ཡིག》②ལེགས་བཤད་རྩོམ་རིག། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི《ཤེས་རབ་བརྒྱ་བ》《ཤེས་རབ་སྡོང་བུ》དང《སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས》སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སྦས་སོགས་ཀྱི《ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད》《ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་བ》《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》《དྲི་མ་མེད་ཀྱི་དྲིས་ལན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ》ས་པཎ《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད》《དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད》③བསླབ་བྱའི་རྩོམ་རིག། 《བཤེས་པའི་སྤྲིངས་ཡིག》《སློབ་སྤྲིངས》སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི《བོད་ཁམས་སྤྱི་ལ་གདམས་པ》ཞང་སྟོན་གྱི《བསླབ་བྱ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི《སློབ་གཉེར་བསླབ་བྱ》འབེལ་གཏམ་རྩོམ་རིག། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི《ཉམས་མྱོང་རྒན་པོའི་འབེལ་གཏམ》 སོགས་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ལྟར་དབྱེ་བ་ནི་དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོར་མ་ངེས་ལ། ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་མཐུན་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་པས་འདིར་ཚིག་ཉོག་གང་མང་ཞིག་གིས་མང་དུ་མི་སྒྲུབ་པར་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱ་བྱའོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
༡. གཙོ་སྒྲིག་པ། ལྷག་པ་ཚེ་རིང་།《བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ་ཀྱི་རིག་གཞུང་བཅར་འདྲིའི་ཟིན་ཐོ་ཕྱོགས་སྒྲིག》「M」མི་རིགས་དཔེ་སྐྲིན་ཁང་། (ཤོག་ངོས་༥༦༢)སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར་གྱི《བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྐྱར་འབྲི་བའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་འདུག》「J」
༢.ཚེ་རིང་ནོར་བུས་བརྩམས་པའི《ཡ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། (ཤོག་ངོས་༢༠༤དང་ཤོག་ངོས་༡༧༧)
༣.ཉིང་རལ་ཉི་འོད་ཟེར་གྱིས་བརྩམས་པའི《ཉིང་ཆོས་འབྱུང》ངམ《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོའི་སྦྲང་རྩིས་བཅུད》「M」བོད་ལྗོངས་ཡིག་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།(ཤོག་ངོས་༡༥༢བར)
༤.སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི《བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ》「M」 (ཤོག་ངོས་༢༧༩)
༥.ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་ཙ་ནས་བརྩམས་པའི《རྣམ་ཐར་འདྲ་འབག་ཆེན་མོ》「M」
༦.དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི《ཞང་ཞུང་ཡི་གེའི་བྱུང་རིམ་ལ་དཔྱད་པའི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི》མཚོ་སྔོན་པོའི་དྲ་བ།
༧.《དགེ་ཆོས་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ》「M」དེབ་གསུམ་པ(གངས་ཅན་རིག་མཛོད་དེབ་༡༠)དེ《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》「M」(ཤ་༢༢༦ནས་ཤ ༢༢༩ ཤ༢༣༣ནས་ཤ་༢༣༤བར)
༨.ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་བྱུང་ཚུལ་དང་དཔེར་བརྗོད》「M」མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། (ཤོག་ངོས་ ༡༡)ལས།
༩.གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《རྩོམ་ལུས་ཞིབ་འཇུག་དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང》「M」མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།(ཤོག་ངོས་༢ནས་༣པ། ཤ ༥པར)
༡༠.《མཚོ་སྔོན་སློབ་གསོ》ཡི༡༩༨༦ལོའི་དུས་དེབ་དང་པོའི(ཤོག་ངོས་༡༩)དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློ།《རྩོམ་རིག་ཤེས་བྱ་གནད་བསྡུས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་ཤེས་བྱའི་གནད་གསལ》「J」
༡༡.རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱིས་བརྩམས་པའི《རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་གནད་བསྡུས》「M」མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།(ཤོག་ངོས༡༣)
༡༢.བུ་བཞུ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམ་བསྒྲིགས་བྱས་པའི《རྩོམ་རིག་རྣམ་བཤད》「M」ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས་༥༥བར། ཤ ༢༡༦ ཤ ༧༢)
༡༣.འཇུ་མི་ཕམ་གྱིས་བརྩམས་པའི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་འགྲེལ་བ《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་རོལ་མཚོ》「M」(ཤོག་ངོས་༡༦)
༡༤.དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་གྱིས་བརྩམས་པའི《སྙན་ངག་ལ་འཇུལ་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》「M」མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།(ཤོག་ངོས་༢༦)
༡༥.ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་པའི《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》「M」མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། (ཤོག་ངོས་༡༥༩ནས ༡༦༠བར།


c: text/html

text:
སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ།
མཁར་སྒང་བསོད་ནམས་དབང་ལྡན།
གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་ཡ་གྱལ་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་ཆེན་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་ནི་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པས། དེ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ན་འདི་ལྟར། བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་འདི་སུའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ། སུས་དུས་ནམ་བཙུགས་པ། ངོ་བོ་གང་ཡིན་བཅས་བཤད་རྒྱུ་ཡིན།
༡༽ བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་འདི་སུའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ་ཤེས་པ་ལ་ཐོག་མར་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་ཡིག་ཆ་མཛད་པ་པོ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་མིའི་གར་རོལ་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་ཤེས་དགོས་པས། ཅུང་ཟད་སྨོས་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༤༦༩ རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་མོ་གླང་གི་ལོར་གཙང་མྱང་སྟོད་རི་ནང་གི་ཁྱེའུ་ཞེས་པར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྡོམ་གསུམ་རིམ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཡ་མ་བྲལ་བར་མཛད་དེ། ལུང་རིགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་གྱུར་པས། མཁས་པ་ཀུན་གྱི་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་གྱུར། དགུང་ལོ་ཉེར་བཞི་ཡས་མས་སུ་གཙང་གི་རོང་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་མནལ་ལམ་དུ་ཡི་དམ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་དང་། དམ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་ཡང་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟིགས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ནང་གི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་འདིར་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ཡང་། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི། ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་དགོངས་ཏེ། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྐོར་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་ལ། ཁ་གསལ་ཞིང་མཐའ་ཆོད་པ་མང་དུ་མཛད་པ་རྣམས་ད་ཆར་གསུང་འབུམ་པོད་བཅུ་དྲུག་བཅུ་བདུན་ཙམ་སྒྲིག་འཆར་ཡོད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། བཀའ་སྲོལ་བརྒྱུད་འཛིན་གནང་མཁན་ཡང་། སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང་། བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གིས་མཚོན་པའི་བོད་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་དགོན་པ་ཆེ་ཆུང་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་སོགས་ཏེ། མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཁོང་གི་དགོངས་རྫོགས་དུས་མཆོད་དུ་ བཙུགས་པ་ཞིག་རེད།
༢༽ དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་སུས་བཙུགས་སྙམ་ན། ཁོང་དགུང་ལོ་དོན་དྲུག་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་ ༡༥༤༤ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ། ཞལ་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་པཎ་ཆེན་བདེ་ལེགས་ཉི་མ་མཆོག་གིས་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་ཚོགས་སྲོལ་འདི་བཙུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་རྫོང་རྩེ་སྤྲུལ་སྐུས་མཛད་པའི་《སེ་རའི་ཆོས་འབྱུང་》ལས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་མར་ཚེས་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་སྐུ་ཚིགས་དང་པོ་འཁེལ་བའི་དུས་ཚེས་དང་བསྟུན། གང་དེའི་དངོས་སློབ་པཎ་ཆེན་བདེ་ལེགས་ཉི་མས་ཐོག་མར་ར་ས་འཁྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནིའི་སྤྱན་སྔར་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་འབུལ་བཤམས་དང་འབྲེལ། གྲྭ་ཚང་བྱེས་སུ་བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་འབུམ་ཐེར་འགྲོ་ངེས་ཀྱི་དུས་བཟང་ཐེབས་སྦྱོར་གནང་བ་བཞིན། དེ་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ནས་ཉིན་གྲངས་བཅོ་ལྔའི་བར་བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན། དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་བདུན་ཚིགས་དང་པོ་ནས་བཙུགས་པས། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༤༤ ནས་ད་ལོ་ ༢༠༡༥ བར་མི་ལོ་ ༤༧༡ སོང་།
༣༽ དུས་མཆོད་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་རང་གི་ངོ་བོ།
བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་ཚོགས་ཡུན་ཉིན་གྲངས་ནི། སྔ་མོ་བོད་དུ་ཉིན་གྲངས་བཅོ་ལྔ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་གོང་གསལ་ལྟར་ཡིན་མོད། བར་སྐབས་སྦག་སར་བཞུགས་རིང་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་གང་ཅིར་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་མ་སྟོང་ ཙམ་རེ་ཚོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་ཆགས་ནས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་འགར་དུས་ཚོད་ཉུང་རྐྱེན་གྱིས་ཉིན་ལྔ་ཙམ་རེ་བྱེད་དགོས་པའང་ཡོད། གང་ལྟར་ད་བར་དུས་མཆོད་ཆེན་མོ་འདི་མི་ལོ་ ༤༧༡ རིང་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཀྱིས་གནས་ཏེ། ད་ལོར་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་ཐེངས་ ༤༧༡ པ་ཚོགས་ཐུབ་པ་འདི་ནི། དེང་སྐབས་ཨ་གསར་ལ་དགའ་བའི་བྱ་བ་ཐེངས་དང་པོ་ཁོ་ན་བགྲངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པར། རྒྱུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པས། ཀུན་ལ་ངོམ་དུ་རི་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུའང་བྱམས་སྨོན་ཆེན་མོའི་དུས་བཟང་ཉིན་བཅུ་གསུམ་རིང་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་སེ་རའི་ཆོས་འབྱུང་དུ་འཁོད་འདུག་ལ། དེང་སྐབས་ནི་སེ་ར་བྱེས་སྨད་གཉིས་ཀས་དུས་མཆོད་འདི་གཉིས་ཚོགས་མཉམ་གྲོལ་མཉམ་ལྟ་བུ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་《སེར་བྱེས་ཆོས་འབྱུང་》ལས། དེ་ཡང་སྔར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ གོང་དུ་གྲྭ་ཚང་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་མཆོད་གཡོག་པའམ་མཆོད་བཞེངས་པ་རྣམས་ནས་གྲྭ་ཚང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་པ་ལྔ་ཚར་ཆེ་ལེགས་དང་། དེའི་གཡས་གཡོན་དང་མདུན་དུ་མཆོད་པ་སྣེ་ལྔ་སོ་སོ་མང་ལེགས་མཛེས་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མཆོད་པའམ་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་དུ་གྲགས་པ་ བསྒྲིགས་བཤམ་མཛད་སྲོལ་ཡོད་མོད། དེའི་རྗེས་འཕགས་ཡུལ་སྦག་སར་གྲྭ་ཚང་ཚོགས་ཁང་དང་ཡི་དམ་ཁང་ཟུར་དུ་མེད་པ་དང་། དེར་མཆོད་པའི་རྫས་ཀྱང་ཧ་ཅང་དཀོན་པས་ཡི་དམ་གཙོ་འཁོར་གྱི་འབུལ་གཏོར་ལྟ་བུར་ཆུང་ངུ་རེ་བཞེངས་ཏེ་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་སྟོང་མིན་ཙམ་རེ་ལོ་ལྟར་ཚོགས་ཤིང་། དེའི་རྒྱུན་སྲོལ་འཁྲེགས་བཟུང་ལྟ་བུས་སྦེལ་ཀོབ་གྲྭ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་ཆགས་ནས་ཀྱང་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་གྲྭ་ཚང་གྲལ་མགོའི་རྟེན་གསུམ་མདུན་དུ་ཡི་དམ་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་གཙོ་འཁོར་གྱི་འབུལ་གཏོར་དང་སྨན་རཀ་སོགས་མ་གཏོགས། མདོ་ལུགས་བྱང་སེམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མཆོད་སྤྲིན་བཤམ་བཞེངས་མཛད་སྲོལ་མེད་པ་འདི་སྔར་གྱི་ཕྱག་ལེན་བཟང་པོ་ཉམས་གསོ་མ་ཐུབ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་འཚལ་ལོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བར་སྐབས་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་འབུལ་སྲོལ་མ་བྱུང་བ་འདྲ་ཡང་། དེང་སྐབས་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་འབུལ་གྱི་ཡོད་པ་འདི་ནི། བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ཆགས་པར་མཐོང་ལགས།
དེའང་ཡར་ཚོགས་མར་གྲོལ་ཕུད་པའི་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཉིན་རེར་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་རེ་ཡོད་ཅིང་། ཡར་ཚོགས་ཉིན་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཙམ་ལ་ཆོས་རའི་ནང་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོས་དམ་བཅའ་ཚོགས་ཏེ་དགེ་བཤེས་ཚོགས་རམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་འཇོག་སྲོལ་དང་། དེ་ནས་རག་དུང་ངམ་དུང་ཆེན་གཏོང་བ་དང་ལྷ་རམས་འཛིན་གྲྭ་དང་བཀའ་རམས་འཛིན་གྲྭ་སོགས་འཛིན་གྲྭ་གོ་རིམ་བཞིན་ཆོས་གོས་ཕྲག་ཏུ་བསྣམས་ཤིང་དབུ་ཞྭ་བཞེས་ཏེ་གྲལ་ འཛིན་བྱེད། ཚོགས་གཞུག་འགྲིལ་བ་དང་། ཐོག་ཁ་ནས་མཁར་ཐག་ཆོད་པ། འདུ་ཁང་གི་སྒོ་ཆེན་བརྒྱབ་པ། དགེ་སྐོས་ལགས་ཀྱིས་ཞྭ་བརྡ་ཕབ་པ། ཆེན་མོ་ལགས་ཀྱིས་དབུ་སྐུལ་གནང་བ་བཞི་དུས་མཉམ་དགོས་པ་ནི། སྐུ་བཞི་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་ཡིན། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པ་ལ་རྟ་ཆེན་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་འདོན་ཆོག་གི་རིམ་པ་ཞིབ་ཏུ་《རྩ་ཚིག་》ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན། དགེ་སྐོས་ལགས་ཀྱིས་བླ་མ་རྗེ་བཙུན་པའི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ ཐུགས་ཐོག་ནས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྗེས། སྐྱབས་རྗེ་མཁན་རིན་པོ་ཆེས་ཚོགས་གཏམ་ཆེན་མོ་ས་བཅད་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ལུང་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་དང་བཅས་པ་སྩལ་གནང་ཞིང་། དེའི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སྐོས་ལགས་ཀྱིས་གཏོར་སྒྲུབ་སྐབས་ཀྱི་ཚོགས་གཏམ་ཚངས་དབྱངས་ང་རོའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗིད་རྔམ་དང་བཅས་ཏེ་འབུལ་གནང་བ་སོགས་ནི། ཡར་ཚོགས་སྐབས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཡིན།
བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་དངོས་གཞི་ལ། ཕྱི་ཉིན་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་སྔ་ཇ་ནི་མཚན་མོ་ཆུ་ཚོད་ ༢་༣༠ ཡས་མས་དབུ་འཛུགས་ཏེ། ལྟུང་བཤགས་དང་གཙོ་རྒྱལ་མ། བཤགས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཁག ཇ་མཆོད། དགེ་འདུན་མང་བས་གསོལ་ཇ་བཞེས་སྐབས་དགེ་སྐོས་ལགས་ཀྱིས་ཚོགས་གཏམ་ཆེན་མོ་ས་བཅད་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་འབུལ། ཇ་རྒྱབ་ཏུ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད། གནས་བཅུ་མཇུག་དང་བཅས་པ། ཤེར་སྙིང་། བགེགས་རིགས་མའི་རྟ་ཆེན། མཚམས་འདི་ནས་ཉིན་རེ་བཞིན་བསྟོད་ཆེན་ཁག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་རིགས་མི་འདྲ་བ་ རྣམས་དང་། དེ་ནས་རྟ་མགྲིན་བླ་བརྒྱུད་བཅས་ལ་རང་སྐད་ཁོ་ནས་རྟ་ཤ་སྟག་གཏོང་དགོས་པས། འདི་ཚོ་གསུངས་ཟིན་མཚམས་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༦་༣༠ དམ་ ༧ པ་ཡས་མས་ཟིན་འོང་། དེ་ནས་གཏོར་འབུལ་ཁག་འདུར་གཏོང་རིང་། དགེ་འདུན་མང་བ་ཆབ་གསང་ལ་ཕེབས་པ་དང་། ཡར་ཚོགས་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་ལ་རྟ་ཆེན་དང་། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་སོགས་ལ་བར་རྟ་གཏོང་སྟེ། དུས་བསྟུན་གྱིས་བཟང་སྤྱོད་ཚར་གང་འགྲོ་དང་། མཇུག་ཏུ་བྱམས་སྨོན་ལ་རྟ་གཉིས་རེ་མོས་ཀྱིས་གཏོང་སྟེ་སྔ་ཇ་གྲོལ།
ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་བདེན་ཤེས། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༩ པའི་ཐོག་ཚོགས་ཤིང་། དམིགས་བརྩེ་མ་ལ་བར་རྟ་དང་དབྱངས་ཆེན། མཐའ་རྟེན་ཚིགས་བཅད་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་དབྱངས་ཆེན། འདྲེན་མཉམ་མ་ལའང་དབྱངས་དང་རྟ། རྣམ་ཐར་ཞལ་གསུམ་མ་བཅས་ལ་གཙོ་ཆེར་གྲེ་སྐད་དམ་མཛོ་སྐད་ཁོ་ནས་གསུང་། ཇ་རྒྱབ་ཏུ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་སོགས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཆོས་སྤྱོད་ཐུང་རིགས་མི་འདྲ་ བ། བཟང་སྤྱོད་ལ་གདངས་དབྱངས། ཚེ་གཟུངས་སོགས། ཞབས་བརྟན་ཁག གཏོར་འབུལ་བཞི། འདིར་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཆོས་སྐུ་མ་ནི་བཀའ་རྒྱ་མ་ཡིན་པས། འདུ་ཁང་ནང་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་རྟ་དང་བཅས་གསུང་མི་ཆོག་པའི་ཚུལ་རྩ་ཚིག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར། རྒྱུན་ལྡན་ཆོས་སྐུ་མ་གསུང་སྐབས་སྒོ་ཆེན་རྒྱག་གི་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ། དེ་ནས་སྤྱོད་འཇུག་ལ་བར་རྟ་དང་། ཐོག་མཐའ་མ་ལའང་རྟ་དང་བཅས་གསུང་དགོས་ནའང་། ཆེན་མོ་ལགས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་སྤྱོད་འཇུག་དང་ཐོག་མཐའ་མ་ལ་རྟ་འདུར་ཅི་རིགས་གསུང་སྲོལ་ཡང་ཡོད།
ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་གུང་ཚིགས་གྲྭ་ཇ། ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཡས་མས་ཚོགས་ཏེ། བདེན་ཤེས་དང་གུང་ཚིགས་བར་དུ་ཆོས་རའང་ཅུང་ཟད་རེ་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད། ཞལ་འདོན་ནི། བཟང་སྤྱོད་ལ་གདངས་དབྱངས། ཇ་མཆོད་པད་དཀར་མ་དང་འདྲེན་མཆོག་མ་གཉིས་རེ་མོས། ཇ་རྒྱབ་ཏུ་ཞལ་འདོན་ཇི་འགབ་གསུངས་རྗེས་རྗེ་བཙུན་ཆོས་རྒྱན་མ་དང་། རྒྱལ་དེ་སྲས་མ། ཞེས་པ་གཉིས་ནི་བླ་མ་རྗེ་བཙུན་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ལ་རེ་མོས་ཀྱིས་རྟ་གཏོང་ཞིང་། དེ་ནས་གསང་འདུས་སྨོན་ལམ་ལའང་རྟ་གཏོང་སྟེ་གྲོལ།
ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་དུས་བཟང་ནི། དགོང་མོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཐོག་ཚོགས་ཤིང་། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་དེ། དུས་བཟང་བསྡུས་པ་ལ་ཞལ་འདོན་ཡང་བསྡུས་ལ་རྟ་ཡང་བསྡུས་པས། ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་གིས་ཚོགས་གྲོལ་འོང་། རྒྱས་འབྲིང་གཉིས་ལ་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་བསྔོ་སྨོན་སོགས་ཡོད་མེད་དང་ཞལ་འདོན་མང་ཉུང་ཅུང་ཟད་དང་རྟ་ཡང་རྒྱས་བསྡུས་ཅུང་ཟད་ཡོད། མདོར་ན་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ནི། སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ་ལ་ཚིག་དང་རྟ་རྒྱས་བསྡུས་རང་ཡིན་པས། འབྲིང་ལ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་མ་ཟིན་ཙམ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་ཆུ་ཚོད་བཞི་ཙམ་རེ་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཉིན་རེའི་ཚོགས་ཚུལ་དེ་ཉིན་གྲངས་ཇི་ཙམ་འཚོགས་པ་དེའི་རིང་ལ་འགྲོས་གཅིག་པ་ཡིན།
དེའང་སྔ་དགོང་གཉིས་ལ་རྟ་འདུར་དབྱངས་གསུམ་ཅི་གཏོང་ཡང་། མཛོ་སྐད་གཏན་ནས་མི་རྒྱག་པར། རང་སྐད་ཁོ་ནས་འདོན་དགོས། བདེན་ཤེས་ལ་འདུར་དབྱངས་གང་ལའང་གྲེ་སྐད་གཙོར་འདོན་བྱེད། གུང་ཚིགས་ལ་མཛོ་སྐད་དང་རང་སྐད་སྤེལ་མའི་ཚུལ་དུ་གསུང་སྲོལ་འདུག གཞན་ཡང། ཚོགས་གྲོལ་ཁར་ཆབ་འདྲེན་ཚུལ་ཡང་། སྔ་ཇ་སོགས་ལ་གདོང་གྲལ་ནས་མཐའ་གྲལ་སོགས་སུ་ཕར་དང་། དགོང་མོར་མཐའ་ནས་གདོང་གྲལ་ནང་དུ་ཚུར་འདྲེན་པ་ནི། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པར་བཤད།
ཡང་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་འཁེལ་སྟབས། ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་ནང་ཉིན་མཚན་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་ཆོས་སྒྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་སྒྲོག་པ་ནི་ཆོས་ཐོག་ཀུན་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས། དགེ་འདུན་མང་གིས་གསོལ་ཇ་སོགས་བཞེས་སྐབས་སུའང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དང་དགེ་སྐོས་ལགས་ཀྱིས་སྐྱབས་ཐོ་སོགས་ཀློག་གྲུབ་པའམ་ཀློག་རྒྱུ་མེད་ཚེ། ཚོགས་བསགས་པས་དྲང་ངེས་དང་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཆེན་གང་རུང་གི་བཤད་པ་སྐྱོར་སྲོལ་ཡོད།
འདིར་བཤད་པའི་རྟ་དབྱངས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟར།
1. རྟ་ཞེས་པ་ནི། དབྱངས་ཀྱི་གདངས་དེ་ཙམ་མི་མང་བར། གཙོ་བོར་ཞལ་འདོན་གྱི་ཚིག་མང་བར་བྱེད་དེ་གདངས་གཏོང་བའི་སྒྲ་ལ་ཟེར་ཞིང་། བར་རྟ་སོགས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཅི་རིགས་ཡོད།
2. འདུར་ནི། ཞལ་འདོན་གང་གསུང་ཡང་། གདངས་ཀྱི་ང་རོ་མེད་པར་ཐད་ཀར་གསུང་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཟེར།
3. དབྱངས་ནི། ཞལ་འདོན་གྱི་ཚིག་ཉུང་ཟད་རེ་ལ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོའི་དབྱངས་ཀྱི་གདངས་མང་བར་བྱེད་ཅིང་། མགྲིན་གུག་མགྲིན་ལོག་སྐད་འདར་སོགས་སྤྱོད་པའི་སྒྲ་ལ་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན། བགེགས་རིགས་མའི་རྟ་ཆེན་ཞེས་པ་བགེགས་རིགས་མ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ལ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ ཀའི་རིང་དབྱངས་བཀུག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། འདི་ལ་རྟ་ཆེན་ཟེར་ཡང་དོན་དུ་དབྱངས་ཆེན་རང་རེད།
4. གྲེ་སྐད་དམ་མཛོ་སྐད་ནི། གྲེ་བའི་ནང་ནས་མཛོའི་སྐད་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་ཞིང་བརྗིད་རྔམ་ཅན་རྒྱག་པའི་སྐད་ལ་ཟེར།
5. རང་སྐད་ནི། མཛོ་གཡག་སོགས་ཀྱི་སྐད་ལྟར་མིན་པར་མིའི་སྐད་རང་བཞིན་པ་རྒྱག་པའི་སྒྲ་ལ་ཟེར།
6. མགྲིན་གུག་ནི། སྐད་བཀྱགས་ཕབ་མྱུར་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཞིག་ལ་ཟེར།
7. མགྲིན་ལོག་ནི། སྐད་ཅུང་ཟད་བཀྱགས་རྗེས་སྐད་ལ་མདུད་པ་ཕོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱག་པའི་སྒྲ་ཞིག་ལ་ཟེར།
8.སྐད་འདར་ནི། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཆེ་བ་ནས་ཆུང་བར་བརྒྱུད་པ་ལྟར། སྐད་གདངས་རིང་བ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐུང་བར་འདོན་ཏེ། འདར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འདོན་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་། འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་རྟ་ལ་མེད་པར། དབྱངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་མཐོང་།
9. སྙན་ཆ་ནི། རྟ་དབྱངས་གང་ལའང་བར་བར་དུ་སྐད་ལ་འཁྱུག་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཟེར།
10. ཕོ་སྐད་ནི། སྐད་སྦོམ་པོའི་ལུགས་སུ་འདོན་ཚུལ་ལ་ཟེར།
11. མོ་སྐད་ནི། གོང་གི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྐད་ཕྲ་བའི་ལུགས་སུ་འདོན་ཚུལ་ལ་ཟེར། མོ་སྐད་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་མ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་གཏོགས། བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་མོ་སྐད་རྒྱག་གི་མེད་པར་བཤད།
ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་ཚིག་འགའ་ཤས། དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་རླབས་ཆེན་བསྐྲུན་པའི་སྐབས་སུ་ཨ་ཕོ་རང་གིས་འཇོན་ན། སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་གསོག་ཆོག་སྟེ། ཞལ་འདོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་བླ་མ་ཡི་དམ་སོགས་ལ་གསོལ་འདེབས་དང་བསྟོད་པ། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྡིག་ལྟུང་ཉེས་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཆ་ཚང་བའམ་རེ་ཟུང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། བསགས་སྦྱང་གི་གནད་བསྡུས་པའི་ཡན་ལག་བདུན་པ་ལ་རང་གིས་ལྕོགས་ན། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་འདེབས་གང་ཐུབ་བྱེད་པ་ལས་ལྷག་པའི་རྣམ་དཀར་ཅི་དགོས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཡར་མཐོ་བའི་ལས་སྣེ་དང་། ཕར་མཉམ་པའི་གྲལ་མཚེས་སོགས་ལ་ཡིད་ཁོང་ནས་ཁྲོ་ཞིང་སྡང་ལ་ངན་སྨྲས་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་སྒྲོག་བཞིན་ཁྲལ་རང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་ན་ནི། ཚོགས་གསོག་སར་རྣག་གསོག་པའི་དཔེ་ལྟར་འགྱུར་བས། ལེགས་ཉེས་ཁེ་གྱོང་རང་གིས་འབྱེད་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །
ཞེས་དགེ་སྐུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞུས་པ་འདིའང་སེར་བྱེས་ཏྲེ་ཧོར་མཁར་སྒང་བསོད་ནམས་དབང་ལྡན་གྱིས་གྲྭ་ཚང་གི་རྩ་ཚིག་གཞིར་བཞག །ལོ་མང་བཟང་སྤྱོད་ཆེན་མོ་ཚོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་། འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ལའང་ཅུང་ཟད་རེ་དྲིས་ཏེ། ༢༠༡༥་༢་༩ ཉིན་ངོ་སྤྲོད་མདོ་ཙམ་བྱས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།
ཡོང་ཁུངས་སེར་བྱེས་ངོ་དེབ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཐོབ་འོས་པ་དེ་སྤྲད་ན་འོས།
༢༠༡༥།༠༩།༡༧ཉིན་སྤེལ། ཁྱོད་ཚོས་ནམ་ནམ་ཞར་ཞར་འཆད་ཀྱིན་པའི་བདེན་པ་དང་གནས་ལུགས་ཞེས་བསྙད་པ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག ཆོས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་ཞེས་གླེང་བ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག
དེ་རིང་ཡང་ང་ཚོ་ཇོ་ནང་བའི་མི་སེར་ཉམ་ཆུང་འགའ་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ར་བའི་མདུན་ན་ལྷན་འཛོམས་བྱས་ཏེ་ཡོད། འདི་ལ་སྐོར་ལོག་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཡང་བསྐྱར་འགྲེལ་ལོག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་མང་བོ་མང་བོ་ཞིག་བཤད་ན་མི་འདོད་ལ་བཤད་དགོས་པའི་འོས་ཀྱང་མ་མཐོང་། འོན་ཏེ་སྐད་ཆ་རེ་གཉིས་ངེས་པར་དུ་མ་བཤད་ཐུ་མེད་རེད་བཞག དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དྲི་བ་འགའ་སྐོར་འཕེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱོད་ཚོས་ནམ་ནམ་ཞར་ཞར་འཆད་ཀྱིན་པའི་བདེན་པ་དང་གནས་ལུགས་ཞེས་བསྙད་པ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག
རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག ཆོས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་ཞེས་གླེང་བ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག འདི་དག་ལ་བསམ་གཞིག་ནན་ཏུར་གྱིས་གནང་ཟིན་མཚམས། གཞི་ནས་ང་ཚོ་ཇོ་ནང་བས་གཞུང་དམངས་བར་ལ་དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་མེད་མཁྱེན་ངེས། ཆོལ་གསུམ་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བརླག་གཏོང་གིན་ཡོད་མེད་ཤེས་ངེས། བོད་མིའི་རྩ་དོན་ལ་རྡོལ་རོལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་མེད་རྟོགས་ངེས། རྒྱུ་མཚན་ཤིན་ཏུ་སླ་བས་བཤད་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་མ་མཐོང་ནའང་། དོན་དག་འདིའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་དཀྱོགས་པ་སོགས་ལ་དོན་ཚན་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་ཐུང་ངུ་ཞིག་བྱ་འདོད་སྐྱེས།
གཅིག དཔལ་རྒྱལ་བ་ཇོ་ནང་བའི་ཆོས་བརྒྱུད་འདི་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་དག་ལ་ཐོབ་ཐང་གང་ཡོད་པ་དེ་ཐོབ་འོས།
༡༽ ཇོ་ནང་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྟ་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་གིས་ནམ་རྒྱུན་ཐུགས་བརྩེ་གཟིགས་ཀྱིས་ཇོ་ནང་ཆོས་བརྒྱུད་འདི་ཉིད་གལ་ཆེན་དོན་གནད་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་སྔ་ཕྱི་ཁག་དང་། ཉེ་ཆར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཕྱི་སྡོད་ཇོ་ནང་བའི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པར་བསྩལ་པའི་བཀའ་ཡིག་ཏུ་གསལ་འཁོད་གནང་དོན། "ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་གནས་ཆེད་"ཅེས་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་འདས་མ་ད་གསུམ་ལ་ཞལ་བཞེས་གཙང་མ་གནང་ཡོད་རྐྱེན་མངོན་སུམ་ལ་དངོས་སུ་བསྙོན་ན་མ་གཏོགས་ཚང་མས་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་ངེས།
༢༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟེང་དུ་༧གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་འོག་ས་སྐྱ་གོང་མ་དང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན། སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམ་པས་བཀའ་མོལ་ལྷུག་བསྩལ་གནང་མཐར་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཏེ་ཇོ་ནང་བ་ནི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་རང་རྐང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱས་ཟིན་པ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྔ་ས་ནས་གསལ་གསལ་ཐིང་ཐིང་བྱས་ཟིན་པར་བརྟེན་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཇོ་ནང་བའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་རང་རྐང་ཚུགས་པ་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་ན་མི་འོས་པ་རེད། འདི་ནི་ང་ཚོར་མཚོན་ན་ཤེས་འདོད་པའི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་བ་ཞིག་རེད།
གཉིས། ཇོ་ནང་བས་ནམ་ཡང་རང་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་བྱས་མ་མྱོང་།
༡༽ མི་རིགས་ཁ་ལ་འཁྱེར་མཁན་རེ་ཟུང་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་ཇོ་ནང་བར་ཞྭ་མོ་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བཞིན་ཡོད། ཇོ་ནང་བས་བཙན་བྱོལ་རང་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་བྱས་རབས། ཆོལ་གསུམ་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བརླག་བཏང་རབས་སོགས་ཁ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་དཀྱོག་ཐབས་ཀྱི་བྱ་ངན་འདྲ་མིན་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་། བློ་རྣལ་དུ་ཕབས་ནས་བསམ་གཞིག་བྱོས་དང་། ཇོ་ནང་བས་ཞི་འབོད་འདི་དག་གིས་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་བྱས་པ་རེད་དམ་བློ་དཀར་བྱས་པ་རེད། དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཞི་འབོད་བྱེད་ཐུབ་སོང་བ་རེད། བརྡ་འདིས་གཞུང་ལ་བདེན་པའི་སྨྲ་ལྕེ་ཞིག་སྤྲད་པ་རེད། ང་ཚོ་ཇོ་ནང་བའི་ཚུལ་ལྡན་འབངས་མི་གཉོམ་ཆུང་དག་གིས་ཀྱང་ལག་ཟུང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་། ཁ་བཏགས་དཀར་བོ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་ཏེ་འཐུས་མི་རེ་རེ་བཞིན་"དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས། ཐུགས་རྗེས་གཟིགས།"ཞེས་མགོ་སྒུར་སྒུར་དང་། ངག་འདར་འདར་གྱིས་རེ་ཞུ་བྱས་པ་ཡིན། འདིས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་བར་ཇི་ལྟར་དཀྲུག་ཤིང་དང་ངོ་ལོག་བྱས་སོང་བ་རེད།
༢༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་དུས་ཚོད་ ༧:༣༠ སྟེང་ལ་༧གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བརྩེ་གཟིགས་ཀྱིས་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱི་སྡོད་ཇོ་ནང་བའི་དད་འབངས་རྣམ་པར་དམིགས་བསལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་གནང་སྐབས་སུ། "ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐོབ་ཐང་ནི་ཡོད་རེད། བདེན་པ་ཡང་ཡོད་རེད། བཤད་དགོས་རེད། སྔོན་མ་ནས་བཤད་ཡིན་པ།"ཞེས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཡང་དག་པ་བསྩལ་གནང་མཛད་ཡོད། ཇོ་ནང་བར་བདེན་པ་དང་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་༧གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་གིས་ཞལ་རྫུན་དང་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་སོང་བ་རེད་དམ། ནམ་རྒྱུན་༧གོང་ས་མཆོག་ཁ་ལ་ཁྱེར་ནས་ལག་པ་འཕྱི་བར་དགའ་མཁན་དང་དད་པ་དག་སྣང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱོར་མཁན་དག་གིས་ཐུགས་བསམ་གནང་རོགས། བླ་མའི་བཀའ་གསུང་དང་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་ལས་རིང་དུ་བརྒལ་སོང་ཚེ་རང་ཉིད་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་སྙམ།
གསུམ། ཇོ་ནང་བ་དྲང་བོར་འགྲེང་ཡོད།
༡༽ ཇོ་ནང་བར་ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་ནའང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་རྐུབ་སྟེགས་ཙམ་ཞིག་རྩོད་ཀྱིན་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་ལོག་བྱེད་མཁན་མང་ཚོད་འདུག མ་གཞི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་རྐུབ་སྟེགས་དེའང་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དང་། མེད་ན་མེད་མཉམ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་ཡིན་འོས་མོད། ང་ཚོས་བྱེ་བྲག་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཙམ་ཞིག་གཏན་ནས་སྔོན་ཆད་བརྩད་མྱོང་མེད་ལ་ད་ལྟ་རྩོད་ཀིའང་མེད། དེ་ནི་དགོས་མཁོ་མེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ལྷག་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་ཇོ་ནང་བ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་སུ་མི་ཐེ་བར་བྱས་ཡོད་ལ། ཆོས་རིག་གི་སྒྲིག་ཁོངས་སུའང་མི་འདུ་བ་རེད།
རྒྱུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རིག་གིས་གོ་སྒྲིག་མཛད་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་སྒོ་ཁག་གང་ལའང་ཇོ་ནང་བ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་དབང་མེད་པ་རེད། ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་གཡུང་དྲུང་བོན་དང་བཅས་ཞེས་རིས་གཅོད་ཀྱི་བཀའ་ཡིག་དང་སྦྱར་བྱང་། ཐ་ན་འཚོགས་འདུའི་སྒོ་བྱང་ཙམ་པོས་ཀྱང་ཇོ་ནང་བ་གཏན་ཕུད་བྱས་ཡོད་པས་ཐོབ་འོས་པ་དག་ཇོ་ནང་བར་རག་གི་མེད། དེའི་ཕྱིར་"ཁ་ཡག་ལ་བསྒྱུར། མགོ་ཡོག་ལ་བསྐོར་"མ་གནང་རོགས་ཞུ།
༢༽ ༧གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་གིས་"ཐོབ་ཐང་ནི་ཡོད་རེད། བདེན་པ་ཡང་ཡོད་རེད། བཤད་དགོས་རེད།"ཅེས་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའི་བཀའ་གསུང་དེ་འདྲ་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི། ང་ཚོ་ཇོ་ནང་བས་ཐོབ་མི་འོས་པ་ཞིག་དང་། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་བཀའ་གནང་སྲིད་དམ། བཙན་དང་དབང་མེད་པ། རྒྱུ་དང་སྟོབས་མེད་པའི་ཚུལ་ལྡན་ཇོ་ནང་བར་འདི་ལྟར་ནམ་དང་དུས་སུ་བརྩེ་གཟིགས་གནང་དོན་ཅི། དེ་ནི་བདེན་པ་ཞེས་པའི་སྒུལ་ཤུགས་དེ་ཡོད་སོང་བས་རེད། གནས་ལུགས་ཞེས་པའི་སྲོག་ཤིང་དེ་ཡོད་སོང་བས་རེད། གནས་ལུགས་དང་བདེན་པ་རྩོད་ཀྱིན་པའི་འུ་ཅག་གིས། གཞན་ལ་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་མིག་ཟུང་དེ། རང་ཉིད་འཆར་སའི་མེ་ལོང་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐུབ་དགོས།
མཇུག་བསྡུ་བ།
ཐོབ་འོས་པ་དེ་མ་སྤྲད་ན་བཙན་གྱིས་འཕྲོག་པ་རེད། མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དུ་མེད་དུས་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་རྡུལ་ཙམ་བཤད་མཁན་མེད་དུས་ང་ཚོའང་མི་ཡོང་ཐུ་མེད་དུ་གྱུར་བའོ།། བདེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག
གུས་པ་འཆི་མེད་ཚེ་རིང་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥/༩/༡༦གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་ཆར་ཞོད་ཁྲོད་གྲོས་ཚོགས་ར་བའི་མདུན་ཐང་ནས་མཇུག་རྫོགས་པར་བྲིས།


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- སྐྱེ་དངོས། »
- ཤ་གཟན་རྩི་ཤིང་།
སྤེལ་མཁན། : Tsenrig 6/20/2015
པར་རིས་ནང་གསལ་བའི་བུམ་དབྱིབས་ཅན་གྱི་རྩི་ཤིང་འདི་ཤ་གཟན་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང། སྤྱིར་བུམ་དབྱིབས་ཅན་གྱི་རྩི་ཤིང་འདིར་ཁ་དོག་དང་བཟོ་དབྱིབས། སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ་སོགས་རིགས་མང་ཙམ་ཡོད་ནའང་དེ་དག་ཚང་མས་འབུ་སྲིན་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། རྩི་ཤིང་འདི་དག་གི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། བུམ་དབྱིབས་ལྟར་གུག་པའི་རང་གི་ལོ་མའི་ནང་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བའམ་དྲི་ལ་ཆགས་ནས་འཁོར་བའི་འབུ་སྲིན་དག་འཇུ་བཟུང་གིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་བུམ་དབྱིབས་ཅན་གྱི་ལོ་མའི་ནང་ངོས་སུ་རླན་གཤེར་ཅན་གྱི་ཁུ་བ་དང་བ་སྤུ་ཁ་ཐུར་དུ་གཏད་པ་དེ་འདྲའི་ཁེངས་ཡོད་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབུ་སྲིན་རྣམས་ནང་དུ་སླ་མོར་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱང་ཕྱིར་འཐོན་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད་བུམ་པ་ལ་ཁ་གཅོད་ཀྱང་ཡོད་པས་བུམ་པའི་ནང་འབུ་སྲིན་སླེབས་པ་དང་དུས་མཚུངས་བུམ་པའི་ཁ་གཅོད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འགེབ་པ་ཡིན། བུམ་པའི་གཤམ་དུ་ཟས་བཅུད་འཇུ་ཆེད་ཀྱི་ཁུ་བས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་མཐར་འབུ་སྲིན་གྱི་བཅུད་རྣམས་འཇུ་ལེན་གྱིས་རྙིགས་རོ་ཕྱིར་འདོན་བྱེད་པ་བཅས་འདི་ནི་རྩི་ཤིང་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་དང་འདི་རིགས་ལ་ཤ་གཟན་རྩི་ཤིང་ཟེར་གྱི་ཡོད།
རྩི་ཤིང་འདི་རིགས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་མ་ཟད་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆེས་ཡ་མཚན་སྐྱེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཞུང་ལུགས་མང་པོའི་ནང་རྩི་ཤིང་ལ་སྲོག་ཡོད་མེད་དང་། སེམས་དང་ལྡན་མིན་སྐོར་བགྲོ་གླེང་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་ལ། སྲོག་ཡོད་ལུགས་དང་སེམས་ལྡན་ཡིན་ལུགས་ཤོད་མཁན་ཚོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔང་རྟགས་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་ཤ་གཟན་རྩི་ཤིང་འདི་རིགས་བཀོད་ཡོད།།
ཚན་རིག་པ་འགས་རྩི་ཤིང་གི་དབང་རྩའི་མ་ལག་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་བཤད་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ཉམས་ཞིབ་ནང་བཤད་པ་ལྟར་ན། རྩི་ཤིང་གིས་འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་དྲན་གསོ་ཐུབ་པ་དང་འོད་ནང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་ཡ་ལན་བྱེད་ཐུབ། རྩི་ཤིང་ནང་ལོ་མ་གཅིག་ནས་གཞན་དུ་འོད་ཀྱི་ཤུགས་ཚད་དང་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་རྒྱུད་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་དེ་ནི་མིའི་དབང་རྩའི་མ་ལག་གི་བྱེད་ལས་དང་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པར་མ་ཟད། དེ་ཡང་གློག་དང་རྫས་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་རྣམས་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་དང་མཚུངས་པའི་ཕྲ་ཕུང་ཞིག་གིས་གཏོང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར། ཁོང་ཚོའི་བརྟག་དཔྱད་ནང་རྩི་ཤིང་ཞིག་གི་ལོ་མ་གཅིག་གི་ཐོག་འོད་ཕོག་འཇུག་སྐབས་རྩི་ཤིང་དེའི་ལོ་མ་དང་ཆ་ཤས་གཞན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཡ་ལན་བྱེད་པ་དང། ལྷག་པར་དུ་འོད་ཀྱི་སྐུལ་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཡ་ལན་གྱི་འགྱུར་བ་དེ་དག་འོད་མེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་དེས་སྔར་འོད་ནང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བསྐྱར་དུ་དྲན་གསོ་བྱེད་ཐུབ་པ་མཚོན་ལུགས་བཤད་ཡོད། པོ་ལན་ཌ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་ཝར་སོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྐྱེ་དངོས་ཚན་རིག་གི་སློབ་དཔོན་ཀར་པིན་སི་ཀི་ལགས་ཀྱིས་བཤད་དོན། ང་ཚོས་རྩི་ཤིང་གི་ཁོག་སྨད་ཁོ་ནར་འོད་ཕོག་འཇུག་ཀྱང་དེའི་རྐྱེན་པས་རྩི་ཤིང་གི་ཁོག་སྟོད་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་མཐོང་བྱུང་ཞེས་དང། ཡང་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་བཤད་དོན། ཧང་སང་དགོས་པ་ནི་འགྱུར་བ་དེ་དག་འོད་མེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ལ་དེས་རྩི་ཤིང་གི་དྲན་པའི་ནང་གནས་ཚུལ་ཉར་ཐུབ་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཞེས་གསུངས་ཡོད།
འོད་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ལོ་མའི་ཕྲ་ཕུང་གཅིག་ལ་རྫས་འགྱུར་གྱི་སྐུལ་རྐྱེན་བྱུང་མ་ཐག་རྩི་ཤིང་ཡོང་གི་ནང་དུ་འགྱུར་བ་མང་དག་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང། འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་བྷན་ཌལ་ཤིཐ་ཕྲ་ཕུང་ bundle sheath cell ཞེས་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཕྲ་ཕུང་དག་བརྒྱུད་ནས་བརྡ་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཚན་རིག་པ་ཚོས་རྩི་ཤིང་གི་ལོ་མ་ཚང་མའི་ནང་ཡོད་པའི་ཕྲ་ཕུང་འདི་དག་གི་གློག་བརྡའི་ཤུགས་ཚད་ཚད་འཇལ་བྱས་པ་དང། དེའི་ཐོག་ནས་རྩི་ཤིང་གི་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་འདོད་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་རྩི་ཤིང་གང་ཞིག་གིས་འོད་ལ་ཡ་ལན་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་མིན་ནི་འོད་དེའི་ཁ་དོག་ལ་རག་ལས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བས་དེ་ནི་རྩི་ཤིང་ཚོས་བསམ་བཞིན་དུ་ཡ་ལན་སྤྲད་པ་མཚོན་ལུགས་བཤད་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་འོད་ཀྱི་ཁ་དོག་འདྲ་མིན་རྩི་ཤིང་སྟེང་ཕོག་འཇུག་ནས་དེའི་སྐུལ་རྐྱེན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས། འོད་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་ཤུགས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གིས་རྩི་ཤིང་ནང་མངོན་འགོག་ནི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་རྫས་འགྱུར་སྐུལ་མ་བྱེད་པ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡང་རྩི་ཤིང་གང་ཞིག་གི་སྟེང་ཐོག་མར་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་འོད་དེ་ཕོག་བཅུག་པ་དང། དེ་རྗེས་གནོད་གཞི་ཅན་གྱི་སྲིན་འབུ་དང་ཕྲ་འབུ་གང་རུང་གིས་བཏབ་ཚེ་རྩི་ཤིང་ལ་སྐྱོན་ཆ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བར་མངོན་འགོག་ཐུབ་ནའང། འོད་གང་ཡང་མ་བཏང་བར་སྲིན་འབུ་དང་ཕྲ་འབུ་བཏབ་ཚེ་དེས་རྐྱེན་པས་རྩི་ཤིང་ལ་ནད་གཞི་བྱུང་ནས་མངོན་འགོག་མི་ཐུབ་པ་ཤེས་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདིས་གང་བསྟན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིས་རྩི་ཤིང་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་བསྟན་པ་དང། དེ་ཡང་ནམ་དུས་འདྲ་མིན་ལ་འོད་ཀྱི་ཤུགས་ཚད་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་རྩི་ཤིང་ལ་གནོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཕྲ་འབུ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས། འོད་ཀྱི་ཤུགས་ཚད་གང་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་གནོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཕྲ་འབུ་གང་ཡོང་མིན་དང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་འགོག་གི་རྫས་འགྱུར་གང་སྐུལ་དགོས་མིན་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། རྩི་ཤིང་དག་གནམ་གཤིས་དྲོ་གྲང་དང་སྐམ་རློན་དུ་མར་རྒྱུད་ནས་འཚོ་གནས་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ནས་སྐུལ་མ་དང་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པས་འདི་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཉམས་ཞིབ་འདིའི་ཐོག་ནས་རྩི་ཤིང་ནང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་གློག་གི་བརྡ་འཕྲིན་གཏོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། རྩི་ཤིང་གི་གནས་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལ་འོད་ཀྱི་སྐུལ་རྐྱེན་བྱུང་སྐབས་རྩི་ཤིང་འདི་ཧྲིལ་པོས་ཡ་ལེན་སྤྲོད་པ་ཤེས་ཡོད།


text:
༧ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་འགོ་བརྩམ་རྒྱུ།
སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེར་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་ཚོད་ལྟའི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་རེད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་》ནི་2018ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས། ཁྲིམས་དེའི་གཏན་འབེབས་ལྟར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཁྲལ་འཇལ་དགོས་པ་ལས་སྦགས་བཙོག་འབུད་གཏོང་གི་གྲོན་དངུལ་མི་བསྡུ་བ། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་དཔྱ་ཁྲལ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཡིན་པ་ཁ་གསལ་བཟོས་པ་རེད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེར་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་》ནི་2018ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེར་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ཚོད་ལྟ་བྱ་རྒྱུ་རེད། གཞན་ཡང། 2015ལོའི་ཟླ་12པར། ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་དུ་ལྟ་ཞིབ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ས་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་དེ་ལོ་གཉིས་རིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་31(རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་། གྲོང་ཁྱེར་)ཏུ་ལྟ་ཞིབ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་རེད། 2018ལོར་རེས་སྐོར་དང་པོའི་ལྟ་ཞིབ་ལ་”ཕྱིར་མིག་བལྟ་བའི་”འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་དོད་པོར་དུས་ཐོག་ཏུ་ཆེད་དོན་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་རེད་ཟེར།


text:
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདི་རུ་ད་ལྟ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་སྐོར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔེ་དེབ་འགའ་དཔྱད་གཞིར་དྲངས་ཏེ། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ལ་ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་དང་།སྒྲ་བཟློས་དབྱངས་སྙན།བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ།ཁ་གསལ་གོ་བདེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་མཆིས་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།
གནད་ཚིག བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།
རྗེ་ས་པཎ་གྱིས་མཁས་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་རུ“ཐོག་མར་སྒྲ་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཚིག་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །དེ་ནས་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ལྷག་ཆད་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་བཤད། །”①ཅེས་དོན་ལ་མཁས་དགོས་ཚེ་སྒྲ་དང་ཚིག་ལ་མཁས་དགོས་པ་སྔོན་འགྲོའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན།རྩོམ་རིག་ཟེར་བ་སྒྲ་དང་ཚིག་གིས་རྒྱུ་བྱས་པ་ཅན་ཡིན་པར་མ་ཟད།སྒྲ་དང་ཚིག་གི་བརྡ་དོན་རེ་རེ་ཀློག་མཁན་གྱིས་ཡིད་ངོར་དྲངས་པས་སྣང་བརྙན་གྲུབ།སྣང་བརྙན་གྱི་སྟེང་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྟན་པས།རྩོམ་རིག་གི་རྗོད་བྱེད་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་བ་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་།དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ལ་མཚོན་ནའང་སྤྱིར་བཏང་དུ་དོན་བརྗོད་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོད་དུ་ཁྱད་ཆོས་རང་མཚན་པ་གྲུབ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ལ་མཚོན་ན་རྩོམ་གྱི་ཁ་གྲངས་མང་བ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་།ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་ཞིང་དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའང་ཡོད་པས།རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིགས་ཤིག་དགར་དགོས་ཚེ་མགོ་གང་ནས་བརྩམ་དགོས་པ་དང་།གཞུང་ཇི་ལྟར་བསྲིང་རྒྱུ།མཇུག་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད།འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལྡོག་ནས་བལྟས་ཚེ། ཏུན་ཧོང་བོད་བཙན་པོའི་ཡིག་ཆ་བདམས་སྒྲིག(རྩོམ་རིག་གི་དེབ)ལསIOL.Tib.J.731-r(ch.82.iv-A) ཙེང་གི་རྦག་ཞིན་དང་སྤང་འགི་བོང་བུ་སྟག་ཅུངIOL.Tib.J.732-v(ch.75.ivfr.l)གྱྀམ་པོ་ཉན་ག་དང་ཁབ་ཡོ་བྱའི་འདབ་བཀྲ་བཅས་གནའ་རབས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ལ་མཚོན་ན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ཁྱད་ཆོས་རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་།ཙི་གུ་མ་བུ་སྐྱིད་ལ་ལྟོས་དང་།གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་བའི་ཝ་མོ།ཨ་ཁུ་སྤྱང་ཀི་དང་ཨ་མ་རི་བོང་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་གཏམ་རྒྱུད་དུ་བསྡུས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དག་ལ་མཚོན་ན་དེང་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕལ་ཆེར་ཇི་བཞིན་ཐོན་འདུག ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དག་གི་རྗོད་བྱེད་ལ་མཚོན་ན།མཁས་དབང་ཚོས་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཞུན་བརྡར་ཡང་ཡང་བྱས་ནས་གྲུབ་པས།གོང་གི་དེ་གཉིས་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་གྲུབ་ཡོད།བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན་དུ་བསྡུས་པའི་མུ་ཡེ་པྲ་ཕུད་ཕྱའི་མཐར་ཐུག་དང་ཤ་བ་རུ་རྒྱས་ཀྱི་མདོས་གཉིས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་ནི་ཆོ་གའི་གྱེར་ཚིག་ཏུ་གཏོགས་པས་གོང་གི་དེ་ཚོ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་སེམས།ཡིན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་བརྡ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་གཞག་ངོས་ནས་དཔྱད་པ་མ་བཏང་བར།དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཤིང་སྤྱིར་བཏང་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་ན་གཤམ་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འདི་དག་ཡོད་པར་སྙམ།
གཅིག ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས།
སྤྱིར་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བར་ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་བསྡུས་པའང་གཏམ་རྒྱུད་འཆད་མཁན་གྱིས་འཆད་བདེ་ཞིང་ཉན་མཁན་གྱིས་ཉན་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཐུག གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ལ་མཚོན་ན་བྱུང་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ཡིག་གྲངས་ལ་ཉུང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཚིག་རྐང་རེ་རེ་ལའང་ཚེག་ཁྱིམ་ཉུང་ངུས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།གཏམ་རྒྱུད་འཆད་མཁན་གྱིས་ཚིག་ཉུང་ངུའི་ནང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གསལ་པོ་ཕ་རོལ་པོར་རྟོགས་སུ་འཇུག་དགོས་པས་ནང་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་འགྲོ་བ་རེད།ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་རྟ་རྐྱང་དབྱེ་བའི་རབས་དང་།བོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་མཐའ་དག ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་གང་ལ་མཚོན་ནའང་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཡིག་གྲངས་ཉུང་ཞིང་བརྗོད་དོན་གཅིག་དམིགས་སུ་བཟུང་སྟེ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཡོད། མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང་དང་འདབ་ཆགས་མི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད་གཉིས་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་གིས་གྲུབ་པས།བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་ཚིག་རིང་དོན་རྒྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདུག་མོད།གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེ་ཚུར་ཕྱུང་ནས་བལྟས་ཚེ་ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་བསྡུས་པ་ལས་རིང་དུ་བརྒལ་མེད།གཏམ་རྒྱུད་དེ་གཉིས་ནི་ཐོག་མའི་དུས་སྐབས་སུ་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་ཅན་དག་ཡིན་ཞིང་།ཕྱིས་སུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་དག་བཅོས་མཛད་ནས་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་འདུས་པའི་ད་ལྟའི་རྣམ་པ་འདི་གྲུབ་པར་འདོད།དེ་བས་ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་བསྡུས་པ་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་འཇོག་རུང་།
གཉིས།སྒྲ་བཟློས་དབྱངས་སྙན།
ད་ལྟ་ང་ཚོས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་མཐོང་ཐུབ་པའི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་དག་ནི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་རྩོམ་ཆོས(文本)ཀྱི་རྣམ་པར་གྲུབ་ཏུ་བཅུག་པ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། སྔོན་གྱི་ཚེ་དེ་དག་དམངས་ཁྲོད་དུ་ངག་ནས་ངག་བརྒྱུད་པའི་ངག་ཐོག་རྩོམ་རིག་གི་ཁོངས་སུ་འདུས་པས།ངག་ལ་བརྗོད་བདེ་ཞིང་ཚིག་འཛིན་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་མ་ཟད།རྣར་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མཆིས།སྒོས་སུ་ཚིག་ཡང་ཡང་བཟློས་པ་བཟློས་སྐྱོན་དུ་སོང་མེད་པར།དོན་གྱི་གནད་གལ་ཆེན་དུ་སྟོན་པའམ་ཚིག་གི་སྙན་ཆར་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།དཔེར་ན།རྟ་རྐྱང་དབྱེ་བའི་རབས་ལ་མཚོན་ན།“རྟ་བཞུགས་ནི་གནམ་ལ་བཞུགས་རྨང་བཞུགས་ནི་དགུང་ལ་བཞུགས། །” “རྟ་བབ་ནི་གནམ་ནས་བབ་རྨང་བབ་ནི་དགུང་ནས་བབ། །” “རྟ་སྤུན་གསུམ་རྨང་ནི་མཆེད་གསུམ།” “ཤ་བྱ་ཟ་ནི་རྷལ་རྷལ་ཁྲག་ས་འཐུང་ནི་ཅིབ་ཅིབ།རུས་པ་གླེ་འཆའ་ནི་ཁྲུམ་ཁྲུམ།”“ཅི་ཐུད་ཐུད་ན་འབྲོང་གཡག་སྐར་བ་ཐུད་ཐུད་པྱི་ན་ཅི་བྲེང་བྲེང་ན་ནུ་ཁུག་རོན་རྨང་དར་བྲེང་བྲེང་།”སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྒྲ་བཟློས་པ་མང་ཞིང་།ངག་ལ་བླངས་ན་བརྗོད་བདེ་ལ་རྣར་ཉན་ན་ཚིག་སྙན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མཆིས། འདབ་ཆགས་མི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད་ལ་མཚོན་ན“མོ་སྙིང་དུ་ཕོ་སྡུག ཕོ་སྙིང་དུ་མོ་སྡུག”དང་།“ཀླུ་ཆེན་གཏད་ཁྲམ་ཤ་ར་ར། །གཤིན་རྗེའི་ཁྲམ་འབེབས་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །མ་མའི་གཏོར་ཟོར་ཐོལ་ལོ་ལོ། །ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཁྲོ་ལོ་ལོ། །”ལྟ་བུ་དང་། ཙི་གུ་མ་བུ་སྐྱིད་ལ་ལྟོས་ལ་མཚོན་ནའང་། “མཐོ་ནས་མཐོ་ཚོད་མ་ཟིན་ན། །བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་རོ་ལ་ལྟོས། ། བཙན་ནས་བཙན་ཚོད་མ་ཟིན་ན། །གླང་བོ་ཆེ་ཡི་རོ་ལ་ལྟོས། ། གཉོམ་ནས་གཉོམ་ཆུང་འདུག་ཤེས་ན། ། ཙི་གུ་མ་བུའི་སྐྱིད་ལ་ལྟོས། །”ཞེས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན།དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བཟློས་སྒྲ་མང་བར་མ་ཟད།དེ་དག་ལ་ངག་ལ་བདེ་ཞིང་རྣར་སྙན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
གསུམ།བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ།
རྩོམ་རིག་གི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་ལ་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྐང་པ་བཅད་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་།རྐང་པ་མ་བཅད་པའི་ཚིག་ལྷུག བཅད་ལྷུག་འདྲེས་པའི་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལྟར་དུ་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ལ་ལ་ཞིག་གི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྣམ་པ་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། ལ་ལ་ཞིག་ལྷུག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གྲུབ།ཡང་ལ་ལ་ཞིག་བཅད་པ་ཁོ་ནས་བཅིངས་འདུག བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཚིག་ལྷུག་གིས་རྟག་ཏུ་མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད་དང་།བྱུང་རིམ་མཚམས་སྦྱོར།དོན་དག་གསལ་བཤད་བྱེད་ཅིང་།ཚིགས་བཅད་ཕལ་ཆེར་མི་སྣ་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་ལབ་གླེང་ཡིན།དཔེར་ན།དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་རི་དྭགས་རུ་རུས་ཆུ་ཁུར་ནས་མི་བསྐྱབས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དུ་ཚིག་ལྷུག་གིས་བྱུང་རིམ་མཚམས་སྦྱོར་དང་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་མི་སྣ་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་གཏམ་གླེང་བྱས་པ་གསལ་ཏེ།“རི་དྭགས་དེ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་བར་དུ་བཀག་སྟེ། མ་མཛད་མ་མཛད་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། བསད་པས་ཅི་རུང་སྙིང་རྗེར་ལྟོས། །ཁས་བླངས་བྱ་དགའ་གང་ཡིན་སྩོལ། །བདག་ནི་ཁྱོད་གསུངས་སྤྱི་བོས་ནོངས། །ཟེར་བས་རྒྱལ་པོ་ཡ་མཚན་ཞིང་ལྷག་པར་དད་པ་སྐྱེས།”ལྟ་བུ། མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་སློབ་པ་རུ“མཚན་མོ་རེ་རེ་བཞིན་གསང་གྲོགས་འོངས་ནས་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པ།ནེ་ཙོས་མཐོང་སྟབས།ནེ་ཙོས་སྨྲས་པ།ངས་རྣ་བའི་ཐོས་ཚད་བདག་པོར་བཤད། །ངས་མིག་གིས་མཐོང་ཚད་བདག་པོར་བཤད། །དོན་བཟང་པོའི་དབུ་འཕང་ཡར་ལ་ལྟོས། །དོན་ངན་པའི་བཙོག་ཆུ་མར་ལ་འཕོ། །”ཞེས་པ་ལྟ་བུ།བོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་གཏམ་རྒྱུད་ལས་ཨ་ཁུ་སྤྱང་ཀི་དང་ཨ་མ་རི་བོང་དང་བྱིའུ་བློ་ལྡན་སོགས་ཚིག་ལྷུག་འབའ་ཞིག་གིས་གྲུབ་ཡོད།བོན་གྱི་ཆོ་གའི་གྱེར་ཚིག་ཏུ་གཏོགས་པའི་མུ་ཡེ་པྲ་ཕུད་ཕྱའི་མཐར་ཐུག་དང་ཤ་བ་རུ་རྒྱས་ཀྱི་མདོས་གཉིས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཞིང་ཚེག་ཁྱིམ་བདུན་གྱིས་གྲུབ།མུ་ཡེ་པྲ་ཕུད་ཕྱའི་མཐར་ཐུག་ ཏུ“ཤ་བས་མི་སྐད་ལྷངས་ཀྱིས་སྨྲས། །ཕ་ནི་གནམ་ཤ་རུ་རིང་ཡིན། །གནམ་ཀ་རུ་རིང་བྱ་བ་དེ། །གནམ་ལྷ་དཀར་པོའི་སྤྲུལ་བ་ཡིན། །མ་ནི་དམུ་ཤ་ཡུ་མོ་ཡིན། །དམུ་ཤ་ཡུ་མོ་བྱ་བ་དེ། །དམུ་བཙུན་རྒྱལ་མོའི་སྤྲུལ་བ་ཡིན། །ང་རང་དུང་ཤ་ཤེལ་རུ་ཡིན། །ལྷ་མཚོ་བླ་རི་བླ་མཚོ་ལགས། །རིག་པ་སེམས་ཀྱི་མི་ཕོ་ཁྱེད། །ཅང་ཤེས་ཡིད་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན། །གར་འགྲོ་གར་གནས་སུ་ལ་དོན། །དེ་སྐད་ཤ་བས་ཞུས།”②ཞེས་པ་དང་།ཤ་བ་རུ་རྒྱས་ཀྱི་མདོས་ཆོ་གའི་ཁྲོད་དུ“བསྭོ་བསྭོ་ཡང་གཅིག་ཤ་བའི་ཞལ་ན་རེ།སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་ཚུར་ལ་གསོན”③ལ་སོགས་པར་བལྟས་ན།བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྣམ་པར་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་།ཚིག་ལྷུག་གི་རང་བཞིན་ཅན།བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མར་གནས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ནོ། །
བཞི།ཁ་གསལ་གོ་བདེ།
སྤྱིར་བཏང་དུ་རྩོམ་པ་པོས་བརྩམས་པའི་བརྩམས་ཆོས་དང་བསྡུར་ན།དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ནི་དམངས་ཁྲོད་ནས་མྱུ་གུ་འབུས་ཤིང་རྩེ་མོ་རྒྱས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་།མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་དང་ཉེ་བར་གནས་པས་ཚིག་སྦྱོར་གྲིམ་ལྷོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ལྷོད་པར་སྣང་།ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་རྟ་རྐྱང་དབྱེ་བའི་རབས་སོགས་ལ་དེང་དུས་བལྟས་ན་བརྡ་རྙིང་གི་རྣམ་པར་ཆགས་པས་ཁ་མི་གསལ་གོ་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་མོད།དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་ཡང་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཡར་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཁ་གསལ་གོ་བདེ་ཡིན་པ་རིགས་པས་དཔག་ཐུབ།སྤྱིར་ཡང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་མི་སྣ་ཉུང་ཞིང་བྱུང་རིམ་རགས་པ་དང་།ཚིག་ཚོགས་སྐྱུང་ཞིང་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་མངོན་པས།ཚིག་གི་ལོ་མས་དོན་བསྒྲིབས་པའམ་བྱུང་རིམ་གྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་བྱ་འཛིན་དཀའ་བ་ཞིག་ཡེ་ནས་མ་རེད།སྒོས་སུ་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཨ་མ་དྲེད་མོང་དང་ཨ་མ་རི་བོང་དང་། ཨ་ཁུ་སྤྱང་ཀི་དང་ཨ་མ་རི་བོང་སོགས་ལོ་ན་བཞི་ལྔར་བུད་མ་ཐག་པའི་བྱིས་པ་སྣབས་ལུག་དག་གིས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་བྱ་བཏུབ་ན་གཞན་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།ཡང་དམིགས་བསལ་དུ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་གཏམ་རྒྱུད་ལ་ལ་ཞིག་གི་བརྗོད་བྱར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་བཅུག་ཡོད་པས་ཁ་གསལ་ཡང་གོ་མི་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་མཆིས་མོད།སྤྱིར་བཏང་དུ་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཁ་གསལ་གོ་བདེ་བ་ནི་དེའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའོ། །
གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གཏམ་དཔེ་མང་དུ་སྤྱད་ཅིང་།དེ་ཡང་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕྱུག་པ་དཔེར་ན་མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང་དུ“མི་ལ་ངོ་ཚ་མེད་ན་ཁྱི་ཡིན། །ཁྱི་ལ་རྔ་མ་མེད་ན་འདྲེ་ཡིན། །” “བསམ་ངན་མི་ལ་བཟུང་ན། །སྦྱོར་བ་རང་ལ་འཁོར། །”ལ་སོགས་པར།ད་དུང་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་དཔྱད་ན་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་མོད།གནས་སྐབས་སུ་ལོགས་སུ་བསྐྱུར་བར་བྱ།བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གི་སྡིངས་ཆའི་ཁྲོད་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་དེང་གི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས“གནའ་ནས་དར་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་གཏམ་སྒྲུང་ཕལ་ཆེར་ཚིག་སྙན་བརྗོད་བདེ་འཛིན་སླ་འདུས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡིན།”④ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ལ་མཚོན་ན་ཡང་།མཁས་དབང་དོར་ཞིས་ཕྱོགས་བསྡོམས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་པར་མ་ཟད།ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་དང་།སྒྲ་བཟློས་དབྱངས་སྙན།བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ།ཁ་གསལ་གོ་བདེ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའང་མཆིས་སོ། །
མཆན།
① ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།《མཁས་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ》 པེ་ཅིན།མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོའི་ཟླ6པ།ཤ85
② མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྒྲིགས།《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན》National Museum of Ethnology.Osaka2002 ཤ36
③ 《ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 པེ་ཅིན།ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1994ལོའི་ཟླ12པ།ཤ387
④ དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་པའི་བློ་གྲོས།《དཔྱད་རྩོམ་མུན་འཇོམས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》 ལན་གྲུ།ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ11པ།ཤ231
རྩོམ་སྒྲིག་པ། རྡོ་རྗེ་བསམ་འགྲུབ།


text:
ད་ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པ་མི་ཐེངས་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བདུན་ལྷག་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་བཀོད།
ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན། གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ད་ལོར་རང་ཞིང་གིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པ་མི་ཐེངས་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བདུན་ལྷག་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་བཀོད་པ་དང་དེའི་ནང་དུ་རོང་འབྲོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པ་མི་ཐེངས་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གཅིག་སྟོང་དྲུག་ལྷག་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་ཡོད། སྐབས་དེར་གཙོ་བོ་རང་ཞིང་གི་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་པ་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་ནུས་འདོར་སྒྱུར་དང་ལས་སྒྱུར་ལས་བཟོ་བ། རྣམ་པ་གསར་བའི་ལས་རིགས་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས། ལས་ཀར་མ་ཞུགས་པའི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ལས་སྐྲུན་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་རེད།
ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པའི་ལས་ཞུགས་ལས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཉིས་སྟོང་བཅོ་བརྒྱད་ལོའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ངལ་རྩོལ་པའི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་འཆར་གཞིའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཤིང་། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐིན། ཞིང་ཆེན་དབུལ་སྐྱོར་ཅུའུ་བཅས་ལས་ཁུངས་ལྔ་ཡིས་མཉམ་འབྲེལ་མཉམ་ལས་བྱེད་པ་དང་། ད་ལོའི་གསོ་སྦྱོང་འཆར་གཞི་ལྟར། དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་པའི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་ནུས་འདོར་སྒྱུར་དང་ལས་བཟོ་བའི་ལས་སྒྱུར་རྩལ་ནུས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་གསོ་སྦྱོང་། ཞིང་ཕྱུགས་ལག་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པའི་ལས་ཞུགས་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་བཅས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ལས་རིགས་རྩལ་ནུས་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་རེད།
Copyright © 2004-2017 QHTBAll Rights Reserved
举报电话:0971—6329640 投稿邮箱:1516514844@qq.com
版权声明 备案号:青ICP备05002201号-2 视听许可证:3010436 青公网安备 63010402000163号


text:
དེ་རིང་གི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་མིང་ལ་ས་ཁྲིམས་རྣམ་བཤད་ཡུལ་ལྷ་དགྱེས་པའི་ཀུ་རེ་ཟེར། དེ་ཟེར་དོན་ཡང་ཚོགས་པ་འདིའི་ནང་གི་ཚོགས་མི་མང་ཆེ་བ་འབྲོག་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྲིམས་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་དགོས་ཞེས་སྐུལ་བའི་ངོ་མ་ཆོད་པར་ས་ཁྲིམས་ས་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་མདོར་ཙམ་ཞིག་བཤད་དགོས་བྱུང་། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ས་ཡི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ས་ཡི་སྲིད་ཇུས་དེ་དག་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་གྱི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གིས་ཀྱང་ཐོས་ན་ཀྱེ་མ་ཡ་མཚན་ཆེ། ཀུ་རེ་ཨེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཞད་གད་ཤོར་སྲིད་པར་སྣང་བས་ཁ་བྱང་འདི་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡིན། དེ་ལ་ཁྱེད་རྣམ་པས་འཆར་ཡན་དང་འགྲེལ་བརྗོད་གང་རུང་བྱས་ན་ཆོག
དབྱར་རྩྭ་བརྐོ་བའི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་ལ་ཤེས་ཚོར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རྒྱུ་ནོར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་ཆེ། ལྷག་པར་དུ་དེང་སྐབས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱི་བདེ་དང་ཁོར་ཡུག་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་དབྱར་རྩྭ་བརྐོ་བའི་དུས་ཚུགས་དང་བསྟུན་ནས་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆད་པ་སྣ་ཚོགས་བཅད་དེ་རང་གི་ལས་ཁུངས་ལ་ཡོང་འབེབ་འཚལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་གང་མང་སྤེལ་གྱིན་ཡོད། རྒྱ་ཆེ་བའི་རོང་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཆེར་མེད་པས་རྐྱེན་གྱིས་འདི་འདྲའི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་སུན་ཕྱུངས་ཐུབ་གིན་མེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་དབྱར་རྩྭ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དཔེ་ཐང་མདོར་བསྡུས་འདི་བྲིས་པ་ཡིན། འདིས་ཀྱང་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕན་པར་ཤོག Cat-Fungus pdf
དེང་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐོ་འཇོག་དོན་མེད་ན། རང་གི་ཁྱིམ་ཐོ་དེ་ཕྱིར་འབྲོག་ཕྱོགས་དང་ཞིང་གྲོང་ལ་སྤོར་ན་བཟང་། ད་ལོ་དང་སང་ལོ་གཉིས་ནི་ཞིང་སྡེ་བཅོས་སྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་གྱི་ལོ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་པ་དང་། སང་ལོ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ཕྱོགས་ས་ཞིང་བདག་དབང་ཐོབ་ཐང་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན། ས་ཞིང་དོ་དམ་དང་གཞིས་སར་ཆོག་མཆན་འགོད་པའི་ལས་དོན་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་བཙན་ཇེ་དམ་དུ་འགྲོ་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ན་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཐོ་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་བསྐྱར་སྤོ་བྱས་ཏེ་ས་
དང་པོ། སྲིད་འཛིན་ཆོག་མཆན་ཞུ་སྐབས། བོད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་དང་རི་འགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་སྐྱེས། རྩྭ་དེ་ས་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ། དམངས་ཁྲིམས་དང་དངོས་དབང་གི་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན། དབྱར་རྩྭ་སྐྱེས་ས་དེ་ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་གན་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་རྩྭ་སའི་ཕན་སྤྱོད་དངོས་དབང་སྟེ་བདག་གཉེར་དང་ཁེ་ཕན་ལེན་པའི་ཐོབ་ཐང་བདོག་པའི་འབྲོག་པ་ལ་དབང་། དངོས་དབང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༢༤་ཡི་ཚན་པ་༢་དང་། ཁྲིམས་དེའི་དོན་ཚན་༡༢༥་ནང་དུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་དབྱར་རྩྭ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་དེའི་བདག་དབང་ནི་རྩྭ་ས་འཛིན་མཁན་
གྲོང་མིའི་འཚོ་རྟེན་ཉུང་མཐའ་ཁག་ཐེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གྲོང་མི་དང་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་ཚིས་སྒྲུབ་པའི་ཉུང་མཐའི་འཚོ་རྟེན་ཐད་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་ཟེར། རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་འདི་ལ་(最低生活保障)ཟེར།
༢༠༠༣་གྱི་ལོར། ཀྲུག་ཅང་ཞིང་ཆེན་ལོང་ཁྱོན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཞིང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་༨༣་གྱིས་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོ་ཚོའི་ཞིང་ས་གཞུང་བསྡུ་བྱེད་པའི་ཐག་གཅོད་ལ་མོས་མཐུན་མ་བྱུང་བར། ཀྲུག་ཅང་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལ་སྲིད་འཛིན་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་དུ་བཅུག ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིང་བའི་རེ་ཞུ་ལ་ངོས་
༢༠༡༢་ལོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ལན་ཀྲུག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་གཞུང་གིས་ལན་ཀྲུག་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་སུང་ཀྱ་ཐན་སྡེ་བའི་ཞིང་ས་མོའུ་༥༠་གཞུང་བསྡུ་བྱས་ཏེ། སྡེ་བའི་ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་ས་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད་པའི་སུང་ཀྱ་ཐན་སྡེ་བའི་ཐུན་མོང་ཤིང་ལེབ་ཚོང་རྭ་དེ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བས། ལོ་དེའི་ཕྱི་ལོར་སུང་ཀྱ་ཐན་སྡེ་བའི་འབྲེལ་ཐོགས་མང་ཚོགས་སྟོང་ལྷག་གིས་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། ལན་ཀྲུག་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་།
© 2018 — Powered by WordPress
Theme by Anders Noren — Up ↑


text:
ཚན་རིག།
ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་མེད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་འདི་ལྟར་བརྗོད།
དེ་ཡང་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རང་ཉིད་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་བློ་མི་བཏང་མཁན་གཏན་ནས་མེད་ཅེས་རྗོད་ཀྱང་མི་ཆོག་པ་མེད་སྙམ། ཡིན་ན་ཡང་བསམ་བློ་བཏང་བའི་གྲུབ་དོན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། འགའ་ཤས་ཀྱིས་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་བས་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་ལ། འགའ་ཤས་ཀྱིས་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དཀོན་མཆོག་གམ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོས་བྱས་པར་འདོད། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་འདོད་ཚུལ་མི་འཐུན་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པས་དེ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྲོད་ལྡན་གཅིགཡིན་ན་ལུས་ལེན་བྱེད་དམ་ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་བེམ་པོ་ལས་ལོགས་སུ་གསལ་ཤིང་རིག་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་འདོད། དེ་ལྟར་ཞིག་མེད་ན་ལུས་ལེན་མི་རིག་པ་མ་ཚད། སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་གནས་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་དྲན་པ་མི་འཐད་པས། དཔེ་ན་བེའུ་བཙས་མ་ཐག་པས་མ་ཡི་ནུ་མ་འཚོལ་ཤེས་པ་མ་ཚད་བྱང་ཆ་དོད་པོའི་ངང་ནུ་ཤེས་པ་སོགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟ་ཞིག་རྒྱབ་ཐོབ་བམ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀླད་པའི་བྱས་པ་ལྟ་བའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་པས་དེ་ལ་ལན་ཇི་ལྟ་རྒྱབ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ནང་པས་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཡང་ཡང་གོམས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བ་དང། གོམས་བྱེད་དེ་ཡང་སེམས་མེད་བེམ་པོ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་གསལ་ཤིང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་འདོད་དོ། དེང་གི་ཚན་རིག་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ ‘’ཀླད་པ་རགས་པ་འདི་དང་འདིའི་མ་ལག་ཕྲ་རགས་འདི་དག་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་མ་ལག་གཞན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མི་འདུག" ཞེས་མི་་ཡི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སོ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་གཡོ་འགུལ་གྱི་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་དག་ཚང་མ་ཀླད་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་མེད་པར་དང་ཀླད་པའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཆ་ཚང་རྒྱབ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་འདོད་ཀྱང། གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པའི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་པ་སོགས་དང་། ན་ཚོད་ལོན་པའི་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཁུ་ཁྲག་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་དག་འདུས་ན་ཕྲུ་གུ་ཡོང་བའི་ངེས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་འདྲི་ཚེ། ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ཐོག་ནས་ངེས་པ་མེད་ཞེས་བརྗོད་པ་གྲགས ། དེས་ན་ཁྱེད་ཅག་གི་ལུགས་ཀྱི་མིའི་ལུས་གྲུབ་པ་ལ་ཚང་དགོས་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཆ་ཚང་འཛོམས་ན་ཡང་ད་དུང་མིའི་ལུས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ་དེ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་ཨང་། དེའི་ཚེ་གྲུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལགས་ཞེས་བརྗོད་ན་ཁྱེད་ཅག་ཀྱི་དེར་ལན་ཞིག་ཡོད་དམ། ནང་པའི་གཞུང་ལས། ༼མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནི། འབྲས་བུ་གང་གིས་ལྡོག་བ་འགྱུར། ༽ ཞེས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་སུས་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པ་འདོད། དེ་ན་ནང་པའི་དེ་ལ་ལན་གསལ་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཕོ་མོའི་ཁུ་ཁྲག་ནི་གཟུགས་ཕུང་ཙམ་གྱི་ཉེར་ལེན་རུང་ཀྱི་གཞན་དུ་མི་འདོད། དེས་ན་གང་ཟག་དེ་ཡི་བསམ་བློ་དང། རང་བཞིན་བཟང་ངན་ནི་སེམས་མེད་བེམ་པོ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་ཤེས་སམ་གསལ་ཤིང་རིག་པ་ཞིག་ལ་འདོད་དགོས་པས་དེ་མ་ཚང་ན་ཕོ་མོའི་ཁུ་ཁྲག་འདུས་ཀྱང་མིའི་ལུས་གྲུབ་ཐབས་བྲལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་སོགས་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་དང། རྒྱུ་མ་ཚང་མེད་པ་ཚང་ན་ཡང། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་ཞེས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འགལ་འདུ་ཀྱི་ཕུང་པོ་རི་བོ་ཙམ་ཞིག་ཁུར་དགོས་པ་ལས་ལྡོག་དུ་མེད་དོ། ནང་པས་བཤད་པའི་གསལ་ཤིང་རིག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་གསལ་བ་ནི་སྣང་བའི་དོན་དང། རིག་པ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ནོ། དེ་འདྲའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་སེམས་མེད་བེམ་པོ་ལས་བཞན་ཞིག་མ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལས། རྒྱུ་མེད་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་སོགས་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་ལས་འབྱུང་ན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཐལ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་ན། ར་ལས་མ་ཧེ་འབྱུང་བ་དང་། མ་ཧེ་ལས་བུང་བུ་སོགས་འབྱུང་བ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་ན་ཡང་གསལ་ཤིང་རིག་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དེ་གང་དུ་ཡོད་བརྩལ་པ་ན། ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་གི་སྟིང་དུ་རྩལ་ཀྱང་རྙེད་ཐབ་མེད། ག་སྲིད་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་གསལ་ཤིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་འདོད་དགོས་པའི། དེས་སྔར་ཡུལ་རིག་པའི་ཆ་འགའ་ཤས་ཕྱིས་སུ་དྲན་པ་ཐལ་བ་དང་། དེ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚེ། གསལ་ཤིང་རིག་པའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ཡང་དེ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་འདྲ་ན་ཡང། ཆ་འདྲ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕ་མ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ལས་བུ་གླན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཕ་མ་གླན་པ་ལས་བུ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་སྐྱེ་བ་སོགས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། མ་ཚད་ཕ་མ་གཅིག་པའི་སྤུན་ཆེད་ལ་ཡང་བློ་རིག་རྣོ་མིན་དང། རང་གཤིས་བཟང་ངན་སོགས་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ལས་དེ་ལྟ་འབྱུང་བམཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པས་གསལ་བཤད་མི་དགོས་སོ། དེས་ན་གསལ་ཤིང་རིག་པ་ཁས་མ་ལེན་པར་མི་ཡི་བསམ་བློ་ཡོད་ཚད་སེམས་མེད་བེམ་པོའང་ཀླད་པས་བྱས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་ན་དེ་ནི་ཆེས་མི་རིག་ཏེ། སྔོན་དང་དེང་གི་ཆ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དྲན་པའི་གང་ཟག་གང་མང་འདུག་པར། ༼དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུག་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་ཚུལ་༽ ཁྱིམ་བདག་གདངས་ཅན་གྱི་བུ་མོར་སྐྱེས་པས། ཀུན་དགའ་བོ་ངོ་ཤེས་ཚུལ་གསུངས་ཏེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དུས་གཞན་ན་མགུ་བྱེད་རྒས་ནས་འཆི་བའི་ཚེ། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དགེ་བ་འདིས་ཁྱིམ་བདག་གདངས་ཅན་གྱི་ཆུང་མའི་མཆོག་གི་མངའ་དུ་སྐྱེས་ནས་སྔོན་བསངས་ཅན་མ་ཇི་འདྲ་བར་གྱུར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཤར་བ་བདག་གི་ཁྱིམ་ཐབ་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས་བུ་མོ་ཞིག་བཙལ་པས་ཁྱིམ་དཔལ་གྱིས་སྣང་ནས་དཔལ་ལྡན་མ་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། དེ་སྨྲ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་དགའ་བོ་བསོད་སྙོམ་ལ་བྱོན་པས། ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་གནས་བརྟན་ག་གེ་མོ་དག་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་སམ། གནས་སོ། དེ་ཐོས་ནས་གདངས་ཅན་གྱི་ནང་མི་ངོ་མཚར་བར་གྱུར་ཏོ། ཀུན་དགའ་བོས་དེ་སྟོན་པ་ལ་གསོལ་བས། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཤེས་སམ། མ་འཚལ་ལོ། དེ་ནི་མགུ་བྱེད་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་སོ། ཕྱིས་སུ་བུ་མོ་དེ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་ཤར་བའི་ཆུང་མར་གྱུར་ནས་ཤྭ་རིའི་བུས་མཚན་མོ་ཚོས་བསྟན་པས་བདེན་པ་མཐོང་ནས་སྟོན་པས་དགག་པའི་རྗེད་སུ་གནང་བའི་བཅས་པ་མཛད་དོ། ༼ གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་རྟོག་དགེ་འབར་བ་རྩ་འགྲེལ་ལས། འདས་པའི་འཆི་འཕོའི་སེམས་ཡོད་པར་ཇི་ལྡར་ཤེས་ཤེ་ན། ཚེ་རབས་དྲན་ལ་སོགས་ཡོད་དང། ཞེས་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཚེ་རབས་དྲན་པ་གང་དག་གིས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམ་པ་དུ་མ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་དང ༼ དེང་དུས་སུ་དངོས་བྱུང་ ༽ ༡༩༢༦ ལོའི་ཟླ་༡༠ ཚེས་༡༢ ཉིན་རྒྱ་གར་རྡི་ལི་གསར་གསར་པར་བུ་མོ་ཞིག་བཙས་པ་ལ་མིང་ཧྲང་ཐུས་ཏི་ཝེ་ཞེས་བཏགས། (མིང་འདི་ཡི་གེ་སོ་སོ་ལས་སྒྲ་གདངས་བསྒྱུར་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱས་འདུག་ཀྱང་ཕྱི་ཡིག་ཏུ། (shant deri འདི་ལྟར་བྲིས་སྣང) མོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དེ་རྡི་ལི་བསར་པ་ནས་ལེ་བར་བརྒྱ་ལྷག་གིས་ཆོད་པའི་ཡུལ་མ་ཐི་ལ་ནས་ཡིན་ཞེར་པ་སོགས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཁྱོ་བོ་དེ་རས་འཚོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་དང། སྡོད་གནས་སོགས་བཤད་པས། དེས་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ལས་གནས་ལས་ངལ་གསོ་བྱས་ཟིན་པའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་དཔོན་ལེ་ན་པར་བཤད། ལེ་ན་འོངས་ཏེ་བུ་མོ་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པས་སྔོན་གྱི་ཁྱོ་ག་དེའི་སྡོད་གནས་ཞིབ་གསལ་དག་ཤེས། སློབ་དཔོན་ལེ་ནས་སྔོན་གྱི་ཁྱོ་ག་དེར་ཕྲིན་ཡིག་བཏང་སྟེ། ཆུང་མ་དེ་འདྲ་ཡོད་མེད་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དྲིས། སྔོན་གྱི་ཁྱོ་བོ་དེས་ཡིག་ལན་བྱུང་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་དག་བདེན་པར་འདུག་ཟེར། དེ་དང་མཉམ་དུ་དེས་རང་གི་གཅེན་པོ་རྡི་ལིར་སྡོད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། བུ་མོ་དེའི་དྲུང་དུ་ཆེད་བསྐྱོད་ཀྱིས་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་པར་ཞུས། གཅེན་པོ་དེར་ཕྱིན་པ་ན། བུ་མོས་ཚེ་འདིར་གཏན་ནས་མཐོང་མྱོང་མེད་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་ངོཤེས། དེས་བུ་མོར་སྔ་མའི་ལོ་རྒྱུས་གང་དང་གང་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཏབ་པས་ཡིད་གཏིང་ནས་ཆེས། དེ་རྗེས་སྔོན་གྱི་ཁྱོ་བོ་དང་ཕྱིས་དུ་བླང་པའི་ཆུང་མ་དང་། བུ་མོའི་ཚེ་སྔ་མའི་བུ་མོ་ལོབཅུ་ཙམ་དུ་སོན་པ་བཅས་རྡི་ལིར་ཆེད་དུ་བལྟར་འོངས། བུ་མོས་སྔོན་གྱི་ཁྱོ་བོ་མཐོང་མ་ཐག་ངོ་ཤེས། ཁྱོ་བོས་སྔོན་གྱི་བྱ་བ་དག་དྲིས་པས་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བར་འཆད་ཐུབ་པས་དེས་ཀྱང་རང་གི་སྔོནགྱི་ཆུང་མ་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་དམིགས་བསལ་བརྟགས་དཔྱད་ལྷན་ཚོགས་ཆེད་བསྡུས་ཀྱིས་བུ་མོ་དེ་ཡུལ་མ་ཐི་ལར་ཁྲིད་ནས་བརྟགས་པས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཆེས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ལོ་རྒྱུས་དེས་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཚད་ཨ་རིའི་ཧྥོ་ཅོ་ནེ་ཡ་གླིང་གི་བྱིས་པ་ཨན་ཏི་ལོས་ཞེས་པ་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་ཀླད་ཆེན་གཏན་མེད་དེ། སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས། བྱིས་པ་འདི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གད་མོ་དགོད་མི་སྲིད་ལ། ཤིང་ཏུ་བཏབ་ལེགས་ཀྱང་གཟའ་འཁོར་འགའ་ཞིག་ལས་ཕན་ལ་འཚོ་མི་སྲིད་ཅེས་ཟེར་རོ། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་ལོ་ལྔའི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིང། བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ལྟད་མོ་ལ་བལྟས་ཏེ་གད་མོ་དགོད་པར་བྱེད་དོ། སྨན་པ་ཚོས་སླར་ཡང་བརྟག་པས་ཁོའི་ཀ་ལིའི་ནང་དུ་ཆུ་ཙམ་ལས་ཀླད་ཆེན་དངོས་ད་དུང་སྨིན་མི་འདུག་པས་ཀླད་མེད་ཀྱི་མི་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཟེར་རོ། དེས་ན་གོང་གི་དངོས་བྱུང་དེ་དག་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཀླད་པའི་སྟེང་ནས་རྒྱབ་ཐོབ་ བམ། མི་ཐོབ་ན་ ‘’ཀླད་པ་རགས་པ་འདི་དང་འདིའི་མ་ལག་ཕྲ་རགས་འདི་དག་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་མ་ལག་གཞན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མི་འདུག’’ ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀླད་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཞིག་ཡོད་མི་དགོས་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་སམ། དེས་ན་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་རུ་ཡོད་པའི་བེམ་པོ་དེ་དག་ནི་རང་གི་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ནས་ཡོང་མི་སྲིད་ན་དེས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་སོགས་ཇི་ལྟར་དྲན་མིན་དང། ཀླད་པ་མེད་པའི་མི་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་ཚན་རིག་པས་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟ་རྒྱབ་རྒྱུ་ལགས་སམ།
སེར་བྱེས་ཚ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པའོ།
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ང་ལ་སྲིད་སྐྱོང་ལངས་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་དང་གདེང་ཚོད་ཡོད།
༢༠༡༥།༡༠།༠༩ཉིན་སྤེལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་གསར་ཁང་ནས་༢༠༡༦ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་མཆོག་ལ་སྲིད་སྐྱོང་ལང་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་། ཕྱག་ལས་དེ་བཞིན་འོས་མི་གཞན་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འཆར་གང་ཡོད་མེད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པར་གཤམ་གསལ།
༡། སྐུ་ཉིད་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ལང་གིཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་གནང་རོགས། ལན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་པ་ཚོར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སུ་ལའང་མེད་པའི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེར། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠དང་༢༠༡༡གི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང་སྤྱི་འཐུས་འོས་མི་ཚ་ཚ་འུར་འུར་སྒང་ཕྱིན་པ་རེད། སྐབས་དེའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་འོས་བསྡུ་ལ་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་འོས་མི་ལངས་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ནས་ཁོ་ཚོས་ལས་འཆར་མང་པོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་མི་མང་གི་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་ལ་འགན་ཡང་ཁུར་ཡོད་པ་རེད།
ཡིན་ན་ཡང༌། ལོ་ལྔ་ཡི་རྗེས་ནས་འོས་བསྡུ་རེ་རེ་སླེབས་ཡོང་གིན་ཡོད་དུས། ད་ལོ་ཕྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ནང་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག་གིས་འོས་བསྡུའི་ལས་འགུལ་ཁ་ཤས་སྤེལ་མགོ་བཙུགས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་མི་མང་ཚོས་ད་དུང་ལྷོད་གཡེང་བྱས་ནས་བསྡད་འདུག སྐབས་དེར་ང་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད། དེ་ནས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་འགན་དང་སེམས་ཁུར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མི་ལངས་མཁན་མི་འདུག མི་མང་གིས་འོས་ཤོག་བླུགས་ན་ང་ལངས་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་མཁན་མ་གཏོགས་མང་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་ནས་ང་སྲིད་སྐྱོང་བྱ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་ནས་ལངས་མཁན་མི་འདུག སྐབས་དེར་ང་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་ཡི་འདུག དེ་ནས་ངས་ཁོ་ཚོར་ལོ་གཞོན་པ་ཚོས་འགན་ཁུར་དགོས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་བྱ་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ་གྱི་མི་འདུག མང་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་ལངས་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། མར་བསྡད་ནས་ང་ལངས་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད། ངས་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཅེས་ང་ལངས་པ་ཡིན།
༡། སྐུ་ཉིད་༢༠༡༦ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ལང་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེ་གང་ཡིན་ནམ།
ལན། ང་སྲིད་སྐྱོང་ལངས་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གསུམ་ཡོད། དོན་ཚན་དང་པོ་དེ། ༧སྤྱི་ནོར་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་འགན་ཁུར་བའི་ཐོག་ནས་༧་གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་ལ་གལ་སྲིད་ས་མིག་ཅིག་བྱུང་ན་སྐལ་པ་བཟང་པོ་ཡིན་བསམ་གི་འདུག དོན་ཚན་གཉིས་པ་དེ། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སེམས་ཁུར་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་གི་འགན་ཁུར་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་རེ་འདུན་བཏོན་པ་དང༌། ང་རང་གིས་ལོ་༢༠ལ་ལས་ཀ་བྱས་པ་དང་དེ་ཡང་ཕྱི་འབྲེལ་དང་གཞི་ཆགས་ཁག་གི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ནམ་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པ། བར་ལམ་ཞིག་ནས་སྤྱི་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་ཚོང་གི་སྡེ་ཚན་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ལ་སྲིད་སྐྱོང་ལངས་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་དང་གདེང་ཚོད་ཡོད།
དོན་ཚན་གསུམ་པ་དེ། ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་བསླེབས་དགོས་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཞིག་བྱུང་ནས་ཡོང་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་ལས་འགུལ་གཙོ་བོ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་དེ་རེད། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གྲོས་མོལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། གྲོས་མོལ་སླར་གསོ་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག གྲོས་མོལ་བྱ་མཁན་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆགས་ཡོད་པ་དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྲ་བརྟན་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་དགོས་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་རྒྱུན་གནས་བཟོ་རྒྱུར་གཞི་ཆགས་སྲ་བརྟན་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པར་གཞོན་སྐྱེས་ལ་ཤེས་ཡོན་དང་མི་མང་ལ་དཔལ་འབྱོར་དགོས་ཀྱི་འདུག དེའི་དོན་ལ་ངས་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ཅིག་ཚུར་བླངས་པ་ཡིན།“SEENཟེར་བ་དེ་རེད།“Sustainability Education Economy Negotiationརྒྱུན་གནས། ཤེས་ཡོན། དཔལ་འབྱོར། གྲོས་མོལ། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་ལ་མཐོང་ཐུབ་དགོས་པའི་དོན་གནད་བཞི་ཡོད་པ་རེད། མཐོང་ཞེས་པ་དེར་ “Seen” ལབ་པ་དེ་རེད། དེའི་སྟེང་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་འདུག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གྲོས་མོལ་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ངས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རྩི་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན།ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་སྲུང་བྱ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་བོ་རྩི་བཞིན་ཡོད། དེའི་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ནང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཁ་ཤས་བྱུང་སོང་བཱ། ཨ་རིའི་སན་ཧྥན་སུའི་སི་ཁོ་(San Franciscoནང་དང་ད་ལྟ་སྐད་འབོད་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་རིགས་མ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་སྔོན་འགག་གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་བྱ་དགོས་ཡོད།” རྒྱུན་གནས་སྐོར་ལ་གསུངས་དོན། དང་པོ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གིན་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཀའ་ཤག་གོང་མ་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐབས་ལ། སྒྲིག་འཛུགས་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཆེད་སྒྲིག་གཞི་མང་པོ་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། སྲིད་བྱུས་མང་པོ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྒྲིག་གཞི་དང་སྲིད་ཇུས་ཟེར་བ་དེ་ཐེངས་གཅིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་མི་ཆོག་པ་མ་རེད། སྐབས་དང་དུས་ལ་བབ་པའི་འགྱུར་བ་དང་གསར་གཏོད་བྱེད་ནས་འགྲོ་དགོས་ཡོད་པ་རེད།
སྲིད་བྱུས་གསར་བ་གཏན་འབེབས་བྱ་དགོས་ཡོད་པ་རེད། སྒྲིག་གཞི་དེའང་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། འདས་པའི་ལོ་བཞིའི་ནང་ལ་འདིའི་རིགས་བྱུང་མ་སོང་ཟེར་ན་ཕལ་ཆེར་ངས་རྫུན་བཤད་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དམིགས་བསལ་དེ་འདྲ་རིགས་མཐོང་རྒྱུ་དང་ཐོས་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིག་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་མེད་སྟབས་ས་ཁོངས་སྒྲིག་གཞིའི་སྟེང་བོད་མིའི་ནང་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གནས་བ་ལ་གཞི་ཆགས་གནས་དགོས་ཡོད་པ་དང༌། གལ་སྲིད་གཞི་ཆགས་གནས་མེད་ན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱང་གང་འཚམ་ཞིག་ཐོར་བ་ཡིན་སྟབས། གཞི་ཆགས་གནས་དགོས་པ་དེར་མི་ཚང་མས་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། གཞི་ཆགས་གནས་དགོས་པ་ལ་ལས་གཞི་ག་རེ་རྩོམ་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། གཞི་ཆགས་གནས་པར་དཔལ་བྱོར་ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་ལས་གཞི་བསྐྲུན་དགོས་ཡོད་པ་རེད།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་ལ་གསུངས་དོན།“གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ཚོང་ལས་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ནང་ལ་ (Tibet Town) བོད་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཞེས་པ་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་དགོས་འདུག བོད་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་བཟོས་པ་ཡིན་ན་དཔལ་འབྱོར་དང་མི་རིགས་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ། རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་རེད། རྒྱ་མི་དེ་ཚོའི་ (China Townརྒྱ་ནག་གྲོང་རྡལ་ནང་ལ་སོང་ན། རྒྱ་ནག་ལ་སླེབ་པའི་ཚོར་བ་མ་གཏོགས་ཨ་རི་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཚོར་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་བཙུགས་ནས་ང་ཚོའི་བོད་པ་ཚོ་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྡོད་རྒྱུར་འབད་རྩོན་བྱ་དགོས་འདུག སྔོན་མ་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པར་བསླེབས་དུས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། གཞི་ཆགས་བཙུགས་ནས་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་དེ་རིང་ངས་འདིར་བོད་སྐད་བརྒྱབ་ན་ཁྱེད་རང་ཚང་མས་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་གཞི་ཆགས་བཙུགས་པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེང་སང་ཡུ་རོབ་ཁག་ནས་བོད་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་ན་སྐད་སྒྱུར་བ་གཉིས་གསུམ་ཞིག་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་མིན་ན་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་རྒྱག་དགོས་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་བཙུགས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་སོགས་བཙུགས་ནས་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ས་ཞིག་བཙུགས་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བོད་སྨན་ཐོག་ལ་ཡིན་ན་ཁྱབ་བསྒྲགས་གཅིག་ཀྱང་བྱས་མེད་པར་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་ཁྱབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་མིས་དོ་སྣང་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་བཞིན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟའི་ཆར་དེ་ཡང་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་བསམ་གྱིན་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ངོས་ལེན་ཡོད་མཁན་ཞིག་བཟོས་དགོས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བོད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་རྩ་སྨན་རིགས་བོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་བུ་གླིང་དང་རྒྱ་གར་ཁྲོམ་རའི་ནང་བཙོང་རྒྱུའི་ལས་གཞི་བརྩམས་དགོས་ཀྱི་འདུག
ཤེས་ཡོན་གྱི་སྐོར་ལ་གསུངས་དོན། ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་དེ་ངས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་རྩི་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ཟེར་བ་བོད་ཡིག་རྐྱང་པ་མ་རེད། མི་ཡག་པོ་ཞིག་དང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བཟོ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དགེ་རྒན་དང་སློབ་ཕྲུག་བར་ཐག་རིང་པོ་བྱས་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་དྲི་བ་གཏོང་རྒྱུ་ཕར་བཞག་མགོ་འགྱོག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། མིས་བཤད་ཤེས་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་རིགས་མ་འོངས་པ་ལ་ཉན་ཤེས་མཁན་དང་བཤད་ཤེས་མཁན། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་མང་པོ་ཞེ་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ནས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་ལ་འགན་ཁུར་མཁན་ལས་བྱེད་དང་དགེ་རྒན། ཤེས་རིག་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་དགོས་ཡོད་པ་རེད།
ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ་ཡིན་ན་དེར་འགན་ཁུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ལ་འགན་ཁུར་དགོས་ཡོད་ན་དགེ་རྒན་ཚོར་གླ་ཕོགས་ཡག་པོ་སྤྲོད་དགོས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཟབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་སྤྲོད་དགོས་ཡོད་པ་རེད། འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཐོན་རྗེས་སྨན་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། འཕྲུལ་ལས་འཆར་འགོད་ལས་རིགས་ལ་ཆེད་སྦྱོང་གི་ཟབ་སྦྱོང་དང་སློབ་ཡོན་སྤྲད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སློབ་ཡོན་འབོར་ཆེན་དགོས་པ་དག་ལ་བུ་ལོན་བཞག་པ་སོགས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ནས་ཆེད་ལས་པ་མང་པོ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟ་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལ་ད་དུང་ལོ་ལྔ་ཡི་དུས་ཚོད་དགོས་ཀྱིན་འདུག་ལས་རྒྱུ་མང་པོ་ལྷག་འདུག སྲིད་སྐྱོང་གི་ལོ་ཐེངས་གཅིག་ད་དུང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་གསུང་མཁན་འདུག ཡིན་ན་ཡང༌། ངས་ག་རེ་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་ན། ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་སྲིད་སྐྱོང་དུས་ཡུན་ལོ་གསུམ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག རྒྱལ་ཁབ་ཡར་ཐོན་ཅན་ཨ་རི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སྲིད་འཛིན་གྱི་དུས་ཡུན་ལོ་བཞི་རེད། ལོ་བཞི་བཞག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་རེད་ཅེ་ན་མི་དེར་རྩལ་དང་ནུས་པ་ཡོད་ན་ལོ་བཞིའི་ནང་ལ་ནུས་པ་སྟོན་ཐུབ་དགོས་ཡོད་པ་རེད།
ང་ཚོ་ཛ་དྲག་གི་སྐབས་ལ་མི་གསར་པ་བསླེབ་ནས་རིག་པ་གསར་པ་ཞིག་གི་འཆར་གཞི་གསར་པ་ཞིག་བཏོན་ནས་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་གྱིན་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ངས་བཤད་བཞིན་པའི་ཁག་ཅིག་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་བརྟན་གནས་སློབ་གྲྭ་ཁག ཇ་ཁང་ཆང་ཁང་སོགས་སུ་བཤད་མཁན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ས་ཆ་དེ་ཚོ་ནས་བཤད་ན་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་མ་རེད། ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ཚེས་༡༨ཉིན་འོས་བླུག་ནས་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
༣། གལ་སྲིད་སྐུ་ཉིད་ལ་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕྱག་ལས་གང་དང་གང་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ།
ལན། ང་སྲིད་སྐྱོང་ཐོབ་པའི་སྐབས་ལ་ལས་འཆར་བཞིའི་ཐོག་ལ་ཤུགས་རྒྱབ་རྒྱུ་ཡིན། དང་པོ། གྲོས་མོལ་བསླར་གསོ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཚགས་ཚུད་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ། གཞིས་ཆགས་སྲ་བརྟན་བཟོ་རྒྱུ། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སྤྲོད་རྒྱུ། མི་མང་ཚོར་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། སྤྱིར་ང་རང་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཞབས་ཕྱི་ཞུས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་ལྷན་དུ་ཕྱི་དྲིལ་གྱི་ཐོག་ལ་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད་ལ་ཀ་ན་ཊ་ཀའི་ནང་གི་གཞིས་ཆགས་ཆེ་ཁག་ལྔ་ཡི་སྤྱི་ཁྱབ་བྱེད་མྱོང་ཡོད། སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་བྱེད་མྱོང་ཡོད། བར་སྐབས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་བོད་མིའི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཕྱི་དྲིལ། འཛིན་སྐྱོང་བཅས་ཚང་མར་ཉམས་མྱོང་ཕུ་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
༣། སྐུ་ཉིད་ལ་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ལང་མཁན་གཞན་ཚོ་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འཆར་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།
ལན། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༡༢ལ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སུ། ཕ་ཁམས་སྦྲ་ཆེན་བ་དགའ་གྲགས་དང། མ་མངའ་རིས་རུ་ཐོག་པ་ཀརྨ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་བུ་རུ་སྐྱེས། རིམ་བཞིན་སྦེལ་ཀོབ་ཉིན་སློབ་དང་མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་ནས་ཐོན་རྗེས། མེ་སོར་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་ཚོང་ལས་རབ་འབྱམས་པ་དང། བྷེང་ལོར་St.Joseph Collegeནས་ཚོང་ལས་འཛིན་སྐྱོང་ཐོག་(PGDBA) ཐོན། དེ་རྗེས་ཧྤུལ་བྷི་རའེ་ཊི་(Fullbright Scholarship སློབ་ཡོན་ཐོག ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནིའུ་ཡོག་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་New York University རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ལམ་རིག་པའི་ཐོག་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་སྦྱོང་གནང་བ་མ་ཟད། ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཟླ་ཤས་རིང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྦྱངས་པ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ནས་ཚོགས་དྲུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྩིས་པ་དང། དེ་ནས་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་རྩིས་པ་དང། དེ་རྗེས་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་གནང༌། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་གནང་ཞིང།ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་དང། ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དྷ་སར་གདན་ཞུ་སོགས་གནང། སྦེལ་ཀོབ་བདེ་སླར་གཞིས་ཆགས་དང། ལུགས་བསམ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གཅིག་ལྕོགས་གནང༌། ལྷོ་གཞིས་ཁག་ལྔའི་ལྷོ་སྤྱི་གནང་རིང། སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་བོད་ནས་འབྱོར་བའི་གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ། སློབ་ཕྲུག་བཅས་གྲངས་༡༧༠༠ལྷག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་བཟོ་མ་ཐུབ་པ་རྣམས་གསར་བཟོ་གནང། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ལོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལྷན་ཚོགས་ནས་བདེ་སླར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་༡༠ཙམ་ལ་མཐོ་རིམ་སློབ་ཡོན་ཐབས་འཚོལ་དང༌། དེང་སྐབས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ནང་བོད་ཕྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ལ་ལོ་རེར་ཧིན་སྒོར་༣༥༠༠༠ ཙམ་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོ་ནས་ཁྱད་ལས་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་ཟུར་སྦྱོང་(Coaching) གོ་སྒྲིག་ཞུས་ནས་བོད་ཕྲུག་མང་པོར་སྨན་པ་(MBBS & BDS) དང། འཆར་འགོད་རིག་པའི་(Engineeringས་མིག་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་མ་ཟད། འདི་ལོ་བྷེང་ལོར་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ནས་བོད་ཕྲུག་༧༥ལ་ཁྱད་ལས་པའི་སློབ་ཡོན་ཧིན་སྒོར་འབུམ་༥༠༠ ལྷག་གི་སློབ་ཡོན་ཐབས་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ནས་ད་བར་བོད་མིའི་སྤྱི་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་གནང་རིང། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་རྩེ་ཕུད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་དང། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ལོར་རྒྱ་གར་ཆིག་སྒྲིལ་ལྷན་ཚོགས་ནས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ར་ཇིབ་གྷན་དྷི་ཕུལ་བྱུང་གི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ལོ་ནས་བོད་མིའི་མཉམ་འབྲེལ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཡོངས་རྫོགས་ཁེ་བཟང་ཅན་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་སྟེ། བྷེང་ལོར་དུ་བོད་ཀྱི་ཁྲོམ་ར་གཙོས་མཉམ་འབྲེལ་ཁག་ནང་ལས་ཁུངས་དང་། ལས་ཤག མགྲོན་ཁང། ཚོགས་ཁང༌། ཚོང་ཁང་བཅས་ཕྱིའི་རོགས་དངུལ་མེད་པར་ཧིན་སྒོར་ས་ཡ་༡༢༠ལྷག་གིས་གསར་འཛུགས་དང། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ལོར་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་སྟོན་ཉེས་རོགས་རམ་ཧིན་སྒོར་ས་ཡ་༣༥ ལྷག་ཞུ་ཐུབ་པ་བྱུང། དེ་དག་གི་ཞོར་དུ། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁ་དང། ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག སན་ཧྥ་རན་སི་སེ་ཁོ། ཐེ་ལན་ཌི། ཨུ་རུ་སུ། སོགས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་ཆེན་འདྲ་མིན་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་བྱས།ཕྱི་ལོ་༢༠༠༣ ལོར་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང། རྒྱ་གར་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་༡༥རུ་ཕེབས་ནས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་དང་གཏམ་བཤད་སྤེལ་མྱོང་བ་བཅས་ཡིན།
གསར་འགོད་པ། ཟླ་བ་ཕུར་བུ།


text:
རྟའུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྟའུ་རྫོང་གི་གཤིས་ཆུ་གྲོང་རྡལ་དུ་བཞེངས་ཡོད་ལ། རྟའུ་མྱི་མཚོ་དགོན་དང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ ཡོད།
རྟའུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ནི་དབུས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གཙོ་བོ་དང་མཆོད་རྟེན་ཆུང་བ་ཉེར་བཞིས་གྲུབ་ཡོད། རྒྱུ་ཆ་རྡོ་དང་ཤིང་ཡིན། མཆོད་རྟེན་གཙོ་བོའི་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི54.32དང་། འདབས་གདན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྨི28.5ཡོད། རྩེག་རིམ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་ནང་དུ་ཤིང་གི་སྐས་ཡོད་པས་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་མོ་བར་དུ་བསྐྱོད་ཐུབ། མཆོད་རྟེན་དབུས་མའི་མདུན་ཐད་དུ་ཆོས་ཁྲི་དང་། ལྷོ་བྱང་ནུབ་གསུམ་གྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་བཟོ་བཀོད་མཛེས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ཆུང་གིས་བསྐོར་ཡོད། མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་བུམ་པའི་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་རྟེན་ཡིན་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་དབུས་མ་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་ལ་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ཆུང་རྣམས་བཀོད་པ་ལེགས་ཤིང་ས་ཤུན་བརྟོལ་ནས་མགོ་འབུས་མ་ཐག་པའི་སྨྱུག་གསར་རེ་རེ་དང་མཚུངས་པ་འདི་ནི་ད་ལྟའི་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཤོས་རེད།
མཆོད་རྟེན་དབུས་མའི་རྨང་གདན་ནི་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ཡིན་པའི་སྡིངས་ཆ་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཕྱོགས་བཞི་རུ་མཆོད་མཇལ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་སྐོར་ལམ་ཡོད་ཅིང་དེར་ཟངས་ཀྱི་མ་ཎི་འཁོར་ལ168བསྒྲིགས་ཡོད། ཕྱོགས་བཞིའི་རྩིག་ངོས་སུ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞིའི་སྐུ་རེ་བཞེངས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིའི་གྱང་ལྡེབས་སུ་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་བཀོད་འདུག སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཏུ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ཡིན་པའི་མཆོད་གདན་ཡོད་ཅིང་ཕྱོགས་བཞིར་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་ཡོད། རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་བཞི་རུ་ཀུན་དགའ་ར་བ44ཡོད་པའི་ནང་ལྷ་སྐུ་རེ་བཞེངས་ཡོད། དཀྱིལ་སྐེད་ནས་རིམ་གྱིས་ཇེ་ཕྲར་སོང་ནས་ཐོག་མར་དབྱིབས་སྒོར་མོའི་བཟོ་བཀོད་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེའི་རིམ་པ་རེ་རེར་སྒེའུ་ཁུང་གྲུ་བཞི་རེ་འདུག། དེའི་གོང་དུ་བུམ་པ་ཡོད་ཅིང་དེར་ལྷ་ཁང་བཞི་འདུག། ཡར་འཛེགས་ནས་རྩེག་རིམ་དགུ་པར་སླེབས་ཚེ་ཕྱི་ཡི་སྒོར་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱམས་ལམ་དུ་སླེབས་ཐུབ། ལག་འཇུའི་གམ་དུ་ལངས་ནས་རྒྱང་རིང་དུ་བལྟས་ཚེ་བརྗིད་ཆགས་པའི་གངས་རི་དང་རྟ་རྒོད་བཞིན་འཕྱོ་བའི་གཤིས་ཆུ་ཚང་མ་གསལ་ལེར་མཐོང་ཐུབ། རྩེག་རིམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་རྒྱ་ཕིབས་ལྡན་པའི་སྡིངས་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེའི་མཐའ་བསྐོར་ནས་བསྐྱོད་ཚེ་རྫོང་མཁར་ཧྲིལ་པོར་ལྟད་མོ་བལྟས་ཆོག། དེའི་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་གདུགས་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་དང་གཟུངས་སྔགས་མང་དུ་སྣང་ལ་སྣེ་མོར་གསེར་འོད་ལམ་ལམ་དུ་འཕྲོ་བའི་ཉི་ཟླའི་ཏོག་ཡོད།
རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་གཡས་གཡོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ཆུང16གི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་། རྙིང་མ་དང་། ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས་བཅས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་དང་ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་བརྙན58བཞེངས་འདུག། གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཚོའི་སྐུ་བརྙན་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ངང་ལ་ལྷ་ཁང་གཅིག་ཏུ་བཞེངས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བོ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོས་མོས་གུས་བླ་ལྷག་ཏུ་བྱེད། མཆོད་སྒྲོམ་གྱི་ནང་དུ་ལི་མའི་ལྷ་སྐུ68བཤམས་ཡོད་པ་དང་། བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་གླེགས་བམ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བརྩིགས་འདུག། མཆོད་རྟེན་ནང་རོལ་གྱི་བར་ཁྱམས་སུ་སྟོན་པ་ཤཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་ཚེ་གཅིག་གི་མཛད་འཕྲིན་མཚོན་པའི་ཐང་ག་བཀལ་འདུག། མཆོད་རྟེན་གྱི་གཟུངས་གཞུག་ཏུ་གསེར་ཚོན་བྱུགས་པའི་ཤིང་གི་སྐུ་བརྙན16བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད་པ་ཚང་མར་རིག་དངོས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེ།
ལྷ་ཁང་ནང་གི་ལྷ་སྐུ་ཚང་མ་བྱོན་ལེགས་ཤིང་གསོན་ཉམས་ལྡན། དེའི་ནང་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་དང་། འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་། ཁྲོ་འཁྲུག་རྔམ་པའི་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི། འཇིགས་རུང་གི་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་མང་།
རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་འདི་ཉིད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དུ་གཏོགས་ཤིང་མཆོད་རྟེན་ཧྲིལ་པོའི་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ་གསལ་ཞིང་མཐོ་དམན་ཚད་དང་རན་ལ་བཀོད་པ་དམ་ཚགས་དང་དབྱིབས་ཚུགས་མིག་ལ་མཛེས་པར་སྣང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁ་དོག་དཀར་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་པ་དང་གདུགས་རིམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་གསེར་འོད་ལམ་ལམ་དུ་འཚེར། ལྷ་ཁང་ལ་རྒྱན་སྤྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཐོག་གི་དྲིལ་བུ་ལས་རླུང་གི་རྒྱུ་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་སྒྲ་སྙན་པོ་མཚམས་མེད་དུ་གྲག་བཞིན་ཡོད། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་ཞིང་བཟོ་བཀོད་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་མཚར་བའི་མཆོད་རྟེན་འདིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མཛེས་པའི་ཚོར་བ་ཟད་མི་ཤེས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། དེ་ལས་བོད་རིགས་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱི་བཟོ་རིག་པའི་གྲུབ་འབྲས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཚོན་ཡོད་པས། ཡུལ་སྐོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་བརྟན་པ་དབང་མེད་དུ་འཕྲོག་བཞིན་ཡོད།
རྟའུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ནི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་བཞེངས། སྤྱི་ལོ1986ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་རྟའུ་རྫོང་ལ་གཟིགས་སྐོར་མཛད་སྐབས“མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་སྲུང་སྐྱོང་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་དུ་གཏོང་བ། བོད་ཁུལ་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ། མི་རིགས་དང་། ས་ཁུལ། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་བཅས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཐུན་མོང་ཐོག་བཞེངས་ནས་ས་དེའི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་རྟེན་དུ་བྱས་ན་འོས”ཞེས་བཀའ་གསུང་གནང་ཞིང་། རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་མཆོད་རྟེན་ལ་མཚན་གསོལ་ཏེ་ཕྱག་བྲིས་གནང་། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་འོག། རྟའུ་རྫོང་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་དང་ནང་བའི་བསྟན་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་བརྒྱུད། སྤྱི་ལོ1987ལོར་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྨང་གཞི་བཏིང་ནས་བཞེངས་འགོ་བརྩམས། ལོ་ངོ་བཞིའི་རིང་ལ་དཀའ་ཚེགས་སྣ་ཚོགས་གདོང་གིས་བསུས་ཤིང་། སྒོར་ས་ཡ་དུ་མ་བཏང་ནས་སྤྱི་ལོ1991ལོའི་ཟླ་བཅུ་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་སྟེ་རབ་གནས་མཛད། མཆོད་རྟེན་ནང་ཡོད་པའི“པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས”ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་རེད།།


text:
ཟླ5་བའི་ཚེས་11ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། རང་ཁུལ་གྱིས་ཆེད་དོན་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་ནས། ནགས་ཕག་མཚོའི་བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་གསར་སྤེལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལས་ཀར་སྒྲིག་བཀོད་བྱས་པ་རེད།
གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ནགས་ཕག་མཚོ་ཡིས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་ལོག་སྙོམས་སྒྲིག་དང་ནམ་ཟླ་ལེགས་བཅོས། ས་ཁོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་དོ་མཉམ་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་སྙོམས་སྒྲིག་གི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད་ལ། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་རིགས་གཙོ་བོའི་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་འདོན་བཞིན་ཡོད། ན་ནིང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་དང་དབྱི་ལི་ཐོན་ཁུངས་མཐུན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ནགས་ཕག་མཚོའི་སྐྱེ་ཁམས་བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་གི་ལས་གཞིའི་མཉམ་ལས་གྲོས་མཐུན་ལ་གྲོས་འཆམ་བཞག 2018ལོའི་ཟླ1པར། རང་ཁུལ་གྱིས་དུས་ལྟར་ནགས་ཕག་མཚོའི་སྐྱེ་ཁམས་བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གསར་སྤེལ་གྱི་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་དབུ་བརྙེས་ཤིང་། ནགས་ཕག་མཚོའི་བརླན་སའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་མྱུར་དུ་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་ཆེད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ནགས་ཕག་མཚོའི་བརླན་ས་དང་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་གོང་སྤེལ་བྱས་ནས། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་མཐོ་སྒང་གི་བརླན་ས་འགྲུབ་པར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགན་སྲུང་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་བསྟན།
ཅི་ལྟར་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ནགས་ཕག་མཚོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ཞེ་ན། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཅིག་གྱུར་དང་དམིགས་འབེན་གསལ་བོ་ཡིན་དགོས་ལ། གཏིང་ཟབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་འདིའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་བྱས་ཤིང་། རང་འགུལ་གྱིས་དབྱི་ལི་མཐུན་ཚོགས་དང་འབྲེལ་འདྲེས་བྱས་ནས། ཕན་འབྲས་ལྡན་པའི་དོ་དམ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐའ་འཁོར་གྱི་བཞུར་ཆུའི་བཙོག་བསྒྱུར་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང་། འཐུས་ཚང་སྒོས་ས་གནས་མང་ཚོགས་ལས་སྒོའི་ནང་ཞུགས་པར་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས་ལ། མང་ཡོངས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་ཀར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས་པ། གཉིས་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལས་ཀའི་འགན་འཁྲི་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་ལ། ཁུལ་རིམ་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ལས་སྒོ་སྤེལ་བར་རམ་འདེགས་བྱེད་དགོས་པ། གསུམ་ནས་ནགས་ཕག་མཚོའི་བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་གསར་སྤེལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་སྙོམས་སྒྲིག་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་གིས་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལས་གཞིའི་དུས་འགོའི་ལས་ཀ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཐུབ་པ་དང་། ལས་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་སྤེལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ། བཞི་ནས་ཁུལ་རིམ་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ལས་ཁོངས་དང་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ནུས་སྡེ་ཚན་གྱིས་རང་འགུལ་སྒོས་ཞབས་ཞུ་དང་ཐོག་མ་ནས་ལས་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་རིམ་ཡོངས་ལ་ཞུགས་དགོས་ལ། འཐུས་ཚང་གིས་འགན་ནུས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པ་དང་། ཧུར་བརྩོན་གྱིས་བློ་ཁ་ཡར་ལ་ཕྱོགས་ནས་ལས་གཞིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དེ། བདེ་ཐང་དང་གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ། ལྔ་ནས་དབྱི་ལི་མཐུན་ཚོགས་ཀུང་ཟིས་ལག་རྩལ་དང་མ་དངུལ། འཇོན་མི་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས། ལས་གཞིའི་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱུ་སྤུས་དང་ཚད་གཞི་མཐོར་འདེགས་བཏང་ནས། ལས་གཞི་སྔ་མོར་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བར་སྐུལ་སྤེལ་གྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཕན་ཁེ་ཡོད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་པ་བཅས་དམིགས་སུ་བསྟན་པ་རེད།
ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་ཁུལ་དཔོན་གཞོན་པ་ཚེའེ་ཝུའུ་ཁྲེང་གིས་ཚོགས་འདུར་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ཞིང་། དབྱི་ལི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཛིན་པས་ལས་གཞིའི་དུས་འགོའི་ལས་ཀའི་གནས་ཚུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ལ། ཁུལ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་དང་ཞིང་ལས། ཁོར་སྲུང་། རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆེའི་ཐོན་ཁུངས། ཆུ་དོན། འཆར་འགོད་དང་དེ་མིན་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་འཛིན་མི་སྣ་བཅས་ཀྱིས་རིམ་པ་བྱས་ནས་གཏམ་བཤད་གནང་བ་རེད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་། )