text:
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་ཞུ།
བཅུ་གཅིག “རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས”མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས།
ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་མེས་རྒྱལ་གྱི་པང་དུ་ལོག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། “རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས”ལག་ལེན་བསྟར་བར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པའི་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད། “རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས”འཛིན་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་གྱི་གནད་དོན་འཕྲོ་ལུས་ཐག་གཅོད་པའི་ཐབས་ཇུས་ལེགས་ཤོས་ཡིན་ལ། ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་མེས་རྒྱལ་གྱི་པང་དུ་ལོག་རྗེས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དར་རྒྱས་དང་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ལེགས་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་པ་དོན་དངོས་ལས་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད།
ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དར་རྒྱས་དང་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པར“རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས”དང་། “ཤང་ཀང་བས་ཤང་ཀང་སྐྱོང་བ” “ཨའོ་མོན་བས་ཨའོ་མོན་སྐྱོང་བ” ཚད་མཐོའི་རང་སྐྱོང་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ངེས་པར་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་གནད་འཁེལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རྩ་ཁྲིམས་དང་གཞི་རྩའི་བཅའ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་ནས་ལས་དོན་དམ་ནན་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། གཞི་རྩའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལམ་ལུགས་དང་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་དང་སྲིད་འཛིན་དཔོན་གྱིས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་སྲིད་སྐྱོང་བ་དང་། ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྒྲུབ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་ལ། ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་གྱི་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣར་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཁོང་ཚོའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བརྩོན་པ་དང་། འཆམ་མཐུན་ཡོང་བའི་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ། དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ཅིང་དམངས་གཙོ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་དང་། བདེ་འཇགས། འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པ་བཅས་ཀྱི་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས།
ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་ནི་མེས་རྒྱལ་ནང་སའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་དམ་པོར་འབྲེལ་ཡོད་པས། ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྤྱི་ཡོངས་དང་འདྲེས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཅིང་། ཡུའེ་ཀང་ཨའོ་ཁུག་ཆེན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། ཡུའེ་ཀང་ཨའོ་མཉམ་ལས། ཀྲུའུ་ཅང་ཟུར་གསུམ་གླིང་ཁུལ་ཁོངས་མཉམ་ལས་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་སྟེ། ནང་སས་ཤང་ཀང་ཨའོ་མོན་དག་དང་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་སྤེལ་དང་། ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་གྱི་གྲོང་མི་ནང་སར་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་གཏན་འབེབས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།
ང་ཚོས་རྒྱལ་གཅེས་པ་བྱེད་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི“ཤང་ཀང་བས་ཤང་ཀང་སྐྱོང་བ”དང“ཨའོ་མོན་བས་ཨའོ་མོན་སྐྱོང་བ”མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་གཅེས་ཀང་གཅེས་ཨའོ་གཅེས་བཅས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་སྤེལ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ནས། སྤུན་ཟླ་ཤང་ཀང་བ་དང་སྤུན་ཟླ་ཨའོ་མོན་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྤུན་ཟླ་ཤང་ཀང་བ་དང་སྤུན་ཟླ་ཨའོ་མོན་བར་མེས་རྒྱལ་གྱི་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འགན་འཁྲི་འཁུར་དུ་འཇུག་པ་དང་། མེས་རྒྱལ་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་གཟི་བརྗིད་རླབས་པོ་ཆེ་མཉམ་རོལ་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས།
ཐའེ་དབན་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་མེས་རྒྱལ་རྦད་དེ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རེ་འདུན་ཡིན་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁེ་ཕན་གནས་ས་ཡིན་པས། “ཞི་བའི་གཅིག་གྱུར་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས”ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ངེས་པར་མུ་མཐུད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ངོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱས་ནས་མེས་རྒྱལ་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བའི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ཀྲུང་གོ་གཅིག་གི་རྩ་དོན་ནི་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞི་ཡིན་པས། ཀྲུང་གོ་གཅིག་གི་རྩ་དོན་མཚོན་པའི“དགུ་གཉིས་ཐུན་མོང་ལྟ་བ”ཡིས་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་གསལ་འབྱེད་བྱས་ཤིང་། ངོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞི་བའི་ངང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་འགག་རྩ་ཡིན། “དགུ་གཉིས་ཐུན་མོང་ལྟ་བ”ཡི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཁས་ལེན་པ་དང་། ངོགས་གཉིས་ཀྲུང་གོ་གཅིག་ལ་གཏོགས་པ་ངོས་འཛིན་གཅིག་མཐུན་བྱུང་ན། ངོགས་གཉིས་དབར་གླེང་མོལ་བྱེད་རེས་ཐུབ་པ་དང་། ངོགས་གཉིས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་སེམས་ཁུར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གྲོས་མོལ་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། ཐའེ་དབན་གྱི་སྲིད་ཏང་དང་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སྐམ་ས་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པར་གེགས་ཆ་ཡོང་མི་སྲིད།
ངོགས་གཉིས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ནི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཤ་རུས་གཅིག་པའི་སྤུན་ཟླ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་རྒྱུད་གཅིག་ལས་མཆེད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལྟ་བུ་ཡིན། ང་ཚོས“ངོགས་གཉིས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལྟར་ཡིན་པའི”བསམ་གཞི་ཟབ་མོར་བཅངས་ནས། ཐའེ་དབན་གྱི་ད་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་དང་སྤུན་ཟླ་ཐའེ་དབན་བའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་ལ་སྤུན་ཟླ་ཐའེ་དབན་བ་དང་མཉམ་དུ་སྐམ་ས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་འདོད་ཡོད། ང་ཚོས་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་ལས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཕན་ཚུན་ཕན་རེས་ཡོང་བར་བྱས་ནས་སྤུན་ཟླ་ཐའེ་དབན་བ་སྐམ་ས་རུ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་གཏོད། ལས་ཞུགས། འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་བཅས་སུ་འོང་བར་སྐམ་སའི་སྤུན་ཟླ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རིམ་པར་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། སྤུན་ཟླ་ཐའེ་དབན་བའི་ཕན་བདེ་ཆེ་རུ་བསྐྱེད་དགོས། ངོགས་གཉིས་ཀྱི་སྤུན་ཟླས་ཐུན་མོང་ཐོག་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་དར་འཕེལ་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བ་བྱེད་པར་ང་ཚོས་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།
ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་དང་མངའ་ཁོངས་ཆ་ཚང་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་དེ་ཡང་བསྐྱར་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་དུ་གཏན་ནས་མི་འཇུག རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་བའི་བྱེད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་ཀྲུང་གོ་བ་ཡོངས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ངེས་ཡིན། ང་ཚོར་རྣམ་པ་གང་རུང་གི“ཐའེ་དབན་རང་བཙན”བྱེད་པའི་ཁ་ཕྲལ་གྱི་ངན་ཇུས་གཏོར་ཕམ་གཏོང་བའི་བློ་སྟོབས་བརྟན་པོ་དང་། ཡིད་ཆེས་ཟབ་མོ། ནུས་ཤུགས་འདང་ངེས་བཅས་ཡོད། མི་སུ་ཡིན་དང་། ཚོགས་པ་གང་ཡིན། སྲིད་ཏང་གང་ཡིན། དུས་ནམ་ཡིན། རྣམ་པ་གང་ཞིག་སྤྱོད་མིན་བཅས་ལ་མ་བལྟོས་པར། ང་ཚོས་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཀྱང་ཀྲུང་གོ་ནས་ཁ་ཕྲལ་དུ་གཏན་ནས་མི་འཇུག་ཐག་ཆོད་ཡིན།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཀྲུང་གོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཕུགས་འདུན་ཡིན། སྤུན་ཟླ་ཀང་ཨའོ་ཐའེ་ཚུད་པའི་ཀྲུང་ཧྭའི་བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཆེན་པོར་བསྟུན་པ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་མཉམ་འཁུར་བྱས་ནས། མི་རིགས་ཀྱི་ལས་སྐལ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་དམ་པོར་བཟུང་ཕྱིན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེའི་ཕུགས་འདུན་བཟང་པོ་ལྷན་དུ་གཏོད་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པར་ང་ཚོར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།
བཅུ་གཉིས། ཞི་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བར་བསྐྱོད་དེ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་པའི་ཐུན་མོང་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས།
ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་མཁན་གྱི་སྲིད་ཏང་ཞིག་ཡིན་ལ། མིའི་རིགས་ཡར་ཐོན་ཡོང་བའི་བྱ་གཞག་གི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་སྲིད་ཏང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་མིའི་རིགས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་སྔར་བས་ཆེན་པོ་འབུལ་རྒྱུ་དེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་འཁྲིར་བརྩིས་ཡོད།
ཀྲུང་གོས་ཞི་བདེ་དང་། འཕེལ་རྒྱས། མཉམ་ལས། མཉམ་རྒྱལ་བཅས་ཀྱི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ནས། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ཐུན་མོང་ཐོག་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དམ་སྲུང་བྱས་པ་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ནས་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཀྱི་རྩ་དོན་ལྔ་པོའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མཛའ་མཐུན་མཉམ་ལས་སྤེལ་རྒྱུ་དང་། ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་དང་། དྲང་སྙོམས་དྲང་བདེན། མཉམ་ལས་མཉམ་རྒྱལ་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་འཛུགས་པའི་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
འཛམ་གླིང་ནི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་དང་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ། ལེགས་སྒྲིག་ཆེན་པོ་བཅས་བྱེད་སྒང་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཉིས་ནི་སྔར་བཞིན་དུས་རབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཡིན། འཛམ་གླིང་སྣེ་མང་ཅན་དང་། དཔལ་འབྱོར་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ཅན། སྤྱི་ཚོགས་ཆ་འཕྲིན་ཅན། རིག་གནས་སྣ་མང་ཅན་བཅས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སོང་བ་དང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་འཕོ་འགྱུར་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུག་དང་བརྟེན་རེས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་དོ་མཉམ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་པས། ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ལྡོག་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ། འཛམ་གླིང་ཐོག་གཏན་འཇགས་མིན་པ་དང་གཏན་མ་འཁེལ་བའི་ཆ་མངོན་གསལ་དོད་པོར་གྱུར་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མི་འདང་བ། དབུལ་ཕྱུག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཚུལ་ཚབས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ། ས་ཁུལ་གྱི་གླེང་ཆ་ཆེ་བའི་གནད་དོན་གཅིག་འཇགས་གཅིག་ལངས་ཡིན་པ། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་དང་། དྲ་སྦྲེལ་བདེ་འཇགས། རིམས་ནད་ཚབས་ཆེན། གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་བསྟུད་མར་མཆེད་བཞིན་ཡོད་པས། མིའི་རིགས་ལ་ཐུན་མོང་གི་འགྲན་སློང་མང་པོ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།
ང་ཚོ་འཚོ་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིར་རེ་བས་ཁེངས་ཡོད་ལ། འགྲན་སློང་གིས་ཀྱང་ཁེངས་ཡོད་པས། དོན་དངོས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ང་ཚོས་ཕུགས་འདུན་འདོར་མི་རུང་བ་དང་། ཕུགས་བསམ་རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་དབང་གིས་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་འདོར་མི་རུང་། མིའི་རིགས་ལ་འཕྲད་པའི་འགྲན་སློང་སྣ་ཚོགས་ལ་རང་གཅིག་པུས་ཁ་གཏད་འཇལ་ཐུབ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། རང་ལམ་རང་བཀག་གི་ཁེར་ཆགས་གླིང་ཕྲན་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་གཏན་ནས་མེད།
རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་སེམས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་པའི་ཐུན་མོང་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། ཡུན་རིང་ཞི་བདེ་དང་། བདེ་འཇགས་ཡོངས་ཁྱབ། ཐུན་མོང་དུ་དར་རྒྱས། སྒོ་འབྱེད་ཁོང་ཡངས། དྭངས་གཙང་ཡིད་འོང་བཅས་ཀྱི་འཛམ་བུ་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་དགོས་ལུགས་ང་ཚོས་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་དང་། འདྲ་མཉམ་ཐོག་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། འཇམ་འཐབ་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་དང་བཙན་དབང་ཆབ་སྲིད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་ནས། གླེང་མོལ་བྱེད་པ་ལས་འགྲན་རྒོལ་མི་བྱེད་པ་དང་། གྲོགས་པོ་སྒྲིག་པ་ལས་མནའ་འབྲེལ་དུ་མི་ཞུགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པའི་བགྲོད་ལམ་གསར་པར་བསྐྱོད་དགོས། གླེང་མོལ་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོད་གཞི་ཐག་གཅོད་དང་། གྲོས་མོལ་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འགལ་བ་སེལ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་ཁ་གཏད་འཇལ་ནས། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་དང་། ཉོ་འཚོང་དང་དངུལ་འཇོག་རང་མོས་ཅན་དང་སྟབས་བདེ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ཅན་དུ་སྔར་བས་སྒོ་འབྱེད་དང་། ཁོང་ཡངས། ཀུན་ཕན། དོ་མཉམ། མཉམ་རྒྱལ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དགོས། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་ཡོན་སྣ་མང་རང་བཞིན་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དཔལ་ཡོན་སྤེལ་རེས་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་ཡོན་གྱི་འགལ་རྐྱེན་སེལ་བ་དང་། དཔལ་ཡོན་དཔེ་བལྟ་བྱེད་རེས་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་ཡོན་གྱི་འགལ་ཟླ་སེལ་བ། དཔལ་ཡོན་མཉམ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཁྱད་འཕགས་ལས་བརྒལ་དགོས། ཁོར་ཡུག་མཛའ་མཐུན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་མཉམ་ལས་ཐོག་ནས་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བར་ཁ་གཏད་བཅག་སྟེ། མིའི་རིགས་ཆགས་ས་རྟེན་སའི་གོ་ལའི་ཁྱིམ་གཞིས་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
ཀྲུང་གོས་རང་བཙན་རང་བདག་གི་ཞི་བདེའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་རང་བདག་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་བགྲོད་ལམ་གདམ་ག་རྒྱག་དབང་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་དྲང་སྙོམ་དྲང་བདེན་སྲུང་སྐྱོང་། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་བློ་གཞན་ལ་བཙན་འགེལ་བྱེད་པར་ངོ་རྒོལ། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པར་ངོ་རྒོལ། ཆེ་བས་ཆུང་བཪ་བརྙས་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བཅས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པའི་ཁེ་ཕན་བློས་གཏོང་དུ་བཅུག་ནས་རང་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རིགས་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་མཐུན་ཁེ་དབང་འདོར་རིགས་ཀྱང་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཀྲུང་གོར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་པའི་ངན་འབྲས་འཁྱུར་མིད་གཏོང་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་སྟོང་བསམ་མ་འཆང་ཞིག ཀྲུང་གོས་འགོག་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་ལའང་འཇིགས་སྐུལ་བཟོ་མི་སྲིད། ཀྲུང་གོ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་རུང་ནམ་ཡང་བཙན་དབང་ཧམ་གཉེར་མི་བྱེད་ལ་ནམ་ཡང་རྒྱ་སྐྱེད་མི་གཏོང་།
ཀྲུང་གོས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་རོགས་ཟླའི་འབྲེལ་བ་འཕེལ་རྒྱས་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་ཁེ་ཕན་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་གནས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཁག་དང་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། སྤྱི་ཡོངས་ནས་བརྟན་ལྷིང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་དོ་མཉམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་འབྲེལ་བའི་གཞི་སྒྲོམ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ། མཛའ་བརྩེ་ཟོལ་མེད་དང་གཉིས་ཕན་བཟོད་སྒོམ་གྱི་བསམ་གཞི་ལྟར་ཁྱིམ་མཚེས་དང་འཆམ་ཞིང་། ཁྱིམ་མཚེས་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེ་འབྲེལ་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་གཞིགས་ཏེ། མཐའ་འཁོར་རྒྱལ་ཁབ་དབར་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་དམ་དུ་གཏོང་བ་དང་། འོས་འགན་དང་ཁེ་ཕན་གྱི་ལྟ་བ་ཡང་དག་དང་མཛའ་བརྩེ་ཟོལ་མེད་དང་གཉིས་ཕན་བཟོད་སྒོམ་གྱི་བསམ་གཞི་བཅངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དབར་དང་མཐུན་སྒྲིལ་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་ཏང་དང་ཆབ་སྲིད་རྩ་འཛུགས་དབར་དུ་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་། སྲིད་གྲོས། དམག་དཔུང་། ས་གནས། མི་དམངས་ཀྱི་ཚོགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་འགྲོ་འོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
ཀྲུང་གོས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། རྒྱལ་སྒོ་ཕྱེ་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་མཐའ་འཁྱོངས། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བཏང་སྟེ། སྲིད་ཇུས་འབྲེལ་མཐུད་དང་། སྒྲིག་བཀོད་མཉམ་སྦྲེལ། ཉོ་འཚོང་ཤར་གཏོང་། མ་དངུལ་རྒྱུན་འཁོར། དམངས་སེམས་གཅིག་མཐུན་བཅས་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་ལས་སྟེགས་གསར་པ་བསྐྲུན་ཏེ། ཐུན་མོང་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྒུལ་ཤུགས་གསར་པ་བསྣན་དགོས། དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ལྷག་པར་དུ་དར་རྒྱས་ཞན་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ། ལྷོ་བྱང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཧེ་བག་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དགོས།
ཀྲུང་གོས་ཕྱོགས་མང་ཉོ་འཚོང་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། རང་མོས་ཉོ་འཚོང་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྒོ་འབྱེད་ཅན་གྱི་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོས་མཉམ་གྲོས་མཉམ་སྐྲུན་མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལྟ་བ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། དམངས་གཙོ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དག་ལ་ཆེ་ཆུང་དང་། དྲག་ཞན། དབུལ་ཕྱུག་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་པར་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ཅིང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་འདོན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་ཁྲོད་དུ་དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་རང་བཞིན་དང་གཏམ་དབང་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཀྲུང་གོས་འགན་འཁྲི་འཁུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ནུས་པ་མུ་མཐུད་དུ་བཏོན་ཏེ། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་སྒྱུར་བཅོས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཧུར་ཐག་ངང་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ། འཛམ་གླིང་གི་ལས་དབང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་ལ། མིའི་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་གདམ་གར་རག་ལས་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་ཐོག་མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་མ་འོངས་པ་གཏོད་འདོད་ཡོད།
བཅུ་གསུམ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོར་བསྐྱངས་ཏེ། ཏང་གི་སྲིད་སྐྱོང་ནུས་པ་དང་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འདི་དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་པས། ང་ཚོའི་ཏང་ལ་རྣམ་པ་གསར་པ་དང་བྱས་རྗེས་གསར་པ་ངེས་པར་ཡོད་དགོས། ལྕགས་རྡུང་བར་ཐོ་བ་ངེས་པར་མཁྲེགས་དགོས། ཏང་གིས་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་འཐབ་རྩོད་རླབས་པོ་ཆེ་བྱེད་པ་དང་། བྱ་གཞག་རླབས་པོ་ཆེར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ། ཕུགས་འདུན་རླབས་པོ་ཆེ་མངོན་འགྱུར་བཅས་བྱེད་ན། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ངེས་པར་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཏང་སྔར་ལས་ཞུམ་མེད་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོར་སྐྱོང་བའི་ལས་ཀ་དེ་ནམ་ཡང་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་ལམ་ན་ཡོད། སྲིད་ཏང་ཞིག་དང་། སྲིད་དབང་ཞིག་གི་མདུན་ལམ་དང་ལས་དབང་ནི་ཀུན་གྱིས་བློ་ཕྱོགས་གཏད་མིན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་དང་ཞེ་སྡང་བྱེད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེར་ང་ཚོས་དོགས་ཟོན་དང་ཡོ་བསྲང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་ཏང་གི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཁོར་ཡུག་རྙོག་འཛིང་ཡིན་ལ། ཏང་གི་སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་དང་། ཏང་གི་ལྷད་མེད་རང་བཞིན་ཇེ་ཞན་དུ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡང་རྙོག་འཛིང་ཡིན་པ། ཏང་ནང་ཁུལ་དུ་བསམ་བློ་དང་། རྩ་འཛུགས། སྤྱོད་ཚུལ་གསུམ་མི་གཙང་བའི་གནད་དོན་འབུར་དུ་ཐོན་པའང་རྩ་བ་ནས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མེད་པ། ཏང་གི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཉམས་སད་དང་། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ཉམས་སད། ཚོང་རའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཉམས་སད། ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཉམས་སད་བཅས་ཀྱི་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་དང་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན་ལ་ངོས་འཛིན་ཟབ་མོ་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཏང་གི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་བསམ་པ་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེན་ཁ་དང་། འཇོན་ནུས་མི་འདང་བའི་ཉེན་ཁ། མང་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ཉེན་ཁ། སྒྱིད་ལུག་རུལ་སུངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་བཅས་ཀྱི་རྣོ་ངར་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་དང་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་ཐུབ་པར་དགོས་ཤིང་། གནད་དོན་འཛིན་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། འཐབ་ཇུས་ངེས་ཤུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོར་སྐྱོང་བ་འདི་འཕེལ་རྒྱས་གཏིང་ཟབ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དུས་རབས་གསར་པར་ཏང་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ནི། ཏང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཏང་གིས་ཏང་ཉིད་དོ་དམ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོར་སྐྱོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྲིད་ཡུན་རིང་སྐྱོང་བའི་ཏང་གི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན་དང་དྭངས་གཙང་རང་བཞིན་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་གཙོ་རྐང་དུ་འཛིན་པ། ཕུགས་འདུན་དང་དད་སེམས་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཞི་རྩར་འཛིན་པ། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་ཧུར་སེམས་དང་རང་འགུལ་རང་བཞིན། གསར་གཏོད་རང་བཞིན་བཅས་སྐུལ་སློང་བྱེད་རྒྱུ་ཤུགས་འདོན་སར་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་དང་། བསམ་བློ་ལེགས་སྐྱོང་། རྩ་འཛུགས་ལེགས་སྐྱོང་། ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་སྐྱོང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས། རུལ་རྒོལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་སྤུས་ཀ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཇེ་བཟང་དུ་བཏང་ནས། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དུས་རབས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་། མི་དམངས་ཀྱིས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བརྩི་བཀུར་ཞུ་བ་དང་། རང་ཉིད་གསར་བརྗེ་བྱེད་ཕོད་པ། དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་སད་ཐེག་ཐུབ་པ། སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བ་བཅས་ཀྱི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཏང་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།
(གཅིག) ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་པ་འདི་ཨང་དང་པོར་འཇོག་དགོས། ལྟ་བ་གསལ་སྟོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལ་དང་དོད་བྱེད་པ་ནི་རང་རེའི་ཏང་འདི་ཉིད་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཏང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྩ་བའི་བླང་བྱ་ཡིན། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་ནི་ཏང་གི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལེགས་སྐྱོང་ཡིན་ཞིང་། ཏང་ལེགས་སྐྱོང་གི་ཁ་ཕྱོགས་དང་ཕན་འབྲས་གང་ཡོང་ལ་ཐུག་པ་ཡིན། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་དུ་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་ནི་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཡིན། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ཕྱོགས་ལག་ལེན་བརྟན་པོར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྲོལ་ལུགས་ནན་པོར་བསྲུང་དགོས་ཤིང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་ལ་གོང་བཀུར་དགོས་པ་དང་། གནས་བབ་གསར་པའི་འོག་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་ཚད་གཞི་འགའ་ཞིག་ལག་བསྟར་ནན་པོར་བྱས་ཏེ། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་ཆབ་སྲིད་རང་བཞིན་དང་། དུས་རབས་རང་བཞིན། རྩ་དོན་རང་བཞིན། འཐབ་འཛིང་རང་བཞིན་བཅས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཚོང་ཟོག་བརྗེ་རེས་ཀྱི་རྩ་དོན་གྱིས་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་འཚོ་བར་བསླད་སྐྱོན་ཐེབས་ཚུལ་རང་འགུལ་ངང་ནས་བཀག་འགོག་བྱས་ནས། སྲོལ་བཟང་སྤྱོད་བཟང་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་བཟང་པོ་ཞིག་སྐྲུན་དགོས། དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཁག་འཐུས་ཚང་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། དམངས་གཙོ་གཞིར་བྱས་པའི་གཅིག་སྡུད་དང་གཅིག་སྡུད་དུ་སློབ་སྟོན་བྱེད་པའི་དམངས་གཙོ་ཟུང་འབྲེལ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། དམངས་གཙོ་དར་སྤེལ་གང་ལེགས་གཏོང་དགོས་ལ། གཅིག་སྡུད་དང་གཅིག་གྱུར་ཀྱང་མཁས་པོར་བྱེད་དགོས། བློ་དཀར་ཟོལ་མེད་དང་། གཞུང་དྲང་ཚུལ་མཐུན། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ། སྲིད་བརྩོན་སྤྱོད་གཙང་སོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། རང་དོན་རིང་ལུགས་དང་། ཁ་ཐོར་རིང་ལུགས། རང་མོས་རིང་ལུགས། རང་གཅེས་རིང་ལུགས། མི་བཟང་རིང་ལུགས་བཅས་སྔོན་འགོག་དང་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཕྱོགས་རིས་རིང་ལུགས་དང་། ཤོག་ཁའི་རིག་གནས། གྲུ་ཁའི་རིག་གནས་བཅས་སྔོན་འགོག་དང་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཌ་རུ་མགོ་དང་མགོ་གཉིས་མར་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་བློ་མཐུན་དང་ལྷག་པར་དུ་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པས་ཏང་གཤིས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཆབ་སྲིད་གོ་རྟོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ནུས་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ལ་བློ་དཀར་ཞིང་། ཏང་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་རོགས་དང་། ཏང་དོན་དུ་རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ། དམངས་དོན་དུ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་པ་བཅས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཁུར་རྩ་བར་བརྩིས་ཏེ། གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་མདངས་ཉམས་མེད་བསྲུང་དགོས།
(གཉིས) དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློས་ཏང་ཡོངས་ལ་དྲག་ཆས་སྤྲོས་དགོས། བསམ་བློ་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ་ནི་ཏང་གི་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་འཛུགས་སྐྱོང་ཡིན། གསར་བརྗེའི་ཕུགས་བསམ་དགུང་སྔོན་དབྱིངས་ལས་མཐོ། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་ཆེན་མོ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཕུགས་བསམ་ནི། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་བསམ་པའི་བརྟེན་གཞི་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཡིན་ལ། ཏང་གི་མཐུན་སྒྲིལ་གཅིག་གྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞིའང་ཡིན། ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དེ་ཏང་གི་བསམ་བློ་ལེགས་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། ཏང་ཡོངས་ལ་ཏང་གི་དམིགས་ཡུལ་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་རྒྱུའི་སློབ་གསོ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་། གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་བསམ་པའི་སྒལ་རུས་འདྲོང་བར་བྱས་ཐོག འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་དང་། མི་ཚེའི་ལྟ་བ། རིན་ཐང་ལྟ་བ་བཅས་ཀྱི“གཅུས་ཕུར་གཙོ་བོ”ལྟ་བུའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ལེགས་པར་བྱས་ནས། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་ཆེན་མོ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཕུགས་བསམ་གཡོ་མེད་ཀྱི་དད་མོས་མཁན་དང་བློ་དཀར་གྱི་ལག་བསྟར་མཁན་རང་རྟོགས་ངང་ནས་བྱེད་དགོས། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་སྲོལ་དར་སྤེལ་དང་། “སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”སློབ་སྦྱོང་དང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པར། རྫོང་དང་ཁྲུའུ་རིམ་པ་ཡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། ཏང་ཡོངས་སུ“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར། འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་”ཞེས་པ་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་སློབ་གསོ་སྤེལ་ནས། ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་དུ་གཏོད་པར་བརྟེན་ནས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲས་ཏེ། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་དུས་རབས་གསར་པར་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་རང་རྟོགས་སྔར་ལས་ཆེ་བའི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས།
(གསུམ) བྱང་ཚད་མཐོ་ཞིང་ཆེད་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་ལས་བྱེད་པ་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་གི་རྐང་བྱེད་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ཡིན། ཏང་གིས་ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། སྤྱོད་ཡོན་གཉིས་ལྡན་དང་སྤྱོད་ཚུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ནས་ཡོང་བའི་སྤྱོད་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་མི་དང་མཛངས་མི་ཁོ་ན་བསྐོ་གཞག་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས། བྱ་གཞག་གོང་དུ་བཀུར་བ་དང་གཞུང་དྲང་ཚུལ་མཐུན་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ་ལས་བྱེད་པ་བཟང་པོའི་ཚད་གཞི་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱེད་དགོས། མི་སྣ་འདེམས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྲིད་ཕྱོགས་ཡང་དག་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས། མི་སྣ་འདེམས་སྤྱོད་ཀྱི་དར་སྲོལ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་འབུར་ཐོན་ཡོང་བར་བྱེད་པ། “འདུ་ཤེས་བཞི”དང་“གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལམ་ཕྱོགས། བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བསྟར་བ། ལྷག་བསམ་དཀར་ཞིང་སྤྱོད་པ་གཙང་བ། འགན་ཁུར་ཕོད་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་གནས་སྤོར་དང་གལ་གནད་ཆེ་སར་བསྐོ་གཞག་བྱེད་པ། འགོ་ཁྲིད་ཚན་པ་རིམ་པ་ཁག་ལེགས་འདེམས་ཧྲག་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། ཆེད་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་ཆེད་ལས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་རྒྱུར་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་བླང་བྱ་དང་འཚམ་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་ཁག་གི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་འཚོལ་བསྡུ་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་ལས་ཡུལ་དངོས་དང་དཀའ་ངལ་དང་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ཁུལ་དུ་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྐྱོང་དང་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུར་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ། ལག་ལེན་ནང་ཉམས་སད་ཐེག་པའི་ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འདེམས་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། བུད་མེད་ལས་བྱེད་པ་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལས་བྱེད་པ། ཏང་ཕྱིའི་ལས་བྱེད་པ་བཅས་གསོ་སྐྱོང་དང་འདེམས་སྒྲུག་གི་ལས་དོན་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་ཡག་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། ལས་བྲལ་དང་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་བརྒྱབ་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ནན་ཏན་ངང་ཡག་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། དོ་དམ་ནན་པོ་དང་ལྟ་སྐྱོང་ཟུང་འབྲེལ་དང་སྐུལ་ལྕག་དང་གཅུན་འདོམས་གལ་ཆེ་མཉམ་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པར་དཔྱད་ཞིབ་གདེང་འཇོག་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སྐུལ་ལྕག་ལམ་སྲོལ་དང་ནོར་འཛོལ་རུང་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་བཅས་བྱས་ནས་འགན་ཁུར་ཕོད་པ་དང་། ལས་དོན་ཏན་ཏིག་ངང་སྒྲུབ་པ། སྒེར་དོན་མི་གཉེར་བ་བཅས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་གསལ་སྟོན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་ གཏོང་དགོས། ཏང་རྩ་འཛུགས་རིམ་པ་ཁག་གིས་གཞི་རིམ་གྱི་ལས་བྱེད་པར་སེམས་ཁུར་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་རང་འགུལ་ངང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཁྲལ་དང་དཀའ་ངལ་སེལ་རོགས་བྱེད་དགོས།
ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ནི་མི་རིགས་དར་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་རྩོད་དུ་རང་འགུལ་དབང་ཆ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འབྱུང་གཞི་ཡིན་པས། ཏང་གིས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་གནམ་འོག་གི་ཤེས་ཡོན་རྨད་བྱུང་ཅན་བསྡུས་ནས་སྤྱོད་པ་དང་། ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་བརྟེན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་གང་མགྱོ གས་བྱེད་དགོས། ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་སྲིད་ཇུས་དགེ་མཚན་སྔར་ལས་ཆེ་བ་དང་། སྒོ་མོ་ཇེ་ཆེར་ཕྱེ་བ། ཕན་ནུས་སྔར་ལས་ཆེ་བ་བཅས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས། ཤེས་ལྡན་པ་རྟོགས་པའི་བློ་རིག་དང་། ཤེས་ལྡན་པར་གཅེས་པའི་གཞུང་སེམས་དྲང་པོ། ཤེས་ལྡན་པ་སྤྱོད་པའི་བློ་ཁོག ཤེས་ལྡན་པ་དང་འདྲིས་པའི་བློ་རྒྱ། ཤེས་ལྡན་པ་འདུ་བའི་ཐབས་མཆོག་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏང་ཕྱི་ནང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཤེས་ལྡན་པ་ཕུལ་བྱུང་ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་རླབས་པོ་ཆེའི་ནང་འདུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་བས་མཐའི་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དང་། མཐའ་མཚམས་ཀྱི་མི་རིགས་ས་ཁུལ། གསར་བརྗེའི་གནས་ཁུལ་རྙིང་པ། གཞི་རིམ་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོ་བཅས་སུ་སྐྱོད་པར་སྐུལ་ལྕག་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས། མི་ཚང་མ་འཇོན་ཐང་ཅན་དུ་འགྱུར་འདོད་ཡོད་པ་དང་། མི་ཚང་མས་འཇོན་ཐང་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འབད་པ། མི་ཚང་མ་འཇོན་ཐང་ཅན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པ། མི་ཚང་མས་འཇོན་ཐང་ངོམ་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་ཐོག ལས་རིགས་ཁག་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་གསར་སྐྲུན་གྱི་གསོན་ཤུགས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་འདོན་པ་དང་། སྤྱང་གྲུང་དང་བློ་རིག་ཡོད་ཚད་འདོན་དུ་འཇུག་དགོས།
(བཞི) གཞི་རིམ་གྱི་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཏང་གི་གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་ནི་ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་དང་། ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་པའི་རྨང་གཞི་ཡིན་པས། རྩ་འཛུགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕན་ནུས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁེ་ལས་དང་། གྲོང་གསེབ། ལས་ཁུངས། སློབ་གྲྭ ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ཁྲོམ་གཞུང་གི་སྡེ་ཁུལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་སོགས་པའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཏང་རྩ་འཛུགས་དེ་དག་ཏང་གི་འདོད་ཚུལ་དྲིལ་སྒྲོག་དང་། ཏང་གི་གྲོས་ཆོད་ལག་བསྟར། གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་འགོ་ཁྲིད། མང་ཚོགས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྐུལ་སློང་། སྒྱུར་བཅོས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་གི་བཙན་རྫོང་ཞིག་ཏུ་སྐྲུན་དགོས། ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཡིས་ཏང་ཡོན་ལ་སློབ་གསོ་རྒྱག་པ་དང་། ཏང་ཡོན་ལ་དོ་དམ། ཏང་ཡོན་ལ་ལྟ་སྐུལ། དེ་བཞིན་མང་ཚོགས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། མང་ཚོགས་ལ་དྲིལ་སྒྲོག མང་ཚོགས་གོང་བུར་བསྒྲིལ་བ། མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཀའི་འགན་འཁྲི་ཡག་པོར་ཁུར་ནས། རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་རྣམས་ལ་གདོང་ལེན་དཔེ་བཟང་གི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། “ཚོགས་འདུ་གསུམ་དང་སློབ་ཚན་གཅིག”གི་ལམ་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཏང་གི་གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་སྒྲིག་བཀོད་དང་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་སྟངས་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཁ་ཤས་ཞན་འགྱུར་དང་དོན་སྟོང་། མཐར་ལུས་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས། ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་དམངས་གཙོ་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཏང་དོན་ཡོངས་བསྒྲགས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ཏང་ཡོན་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་ལས་བྱེད་པར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པ། གོང་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ལ་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་འདོན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས། ཐོན་ལས་བཟོ་པ་དང་། ཞིང་པ་ན་གཞོན། ཤེས་ཡོན་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱིའི་ཁྲོད་དང་། སྤྱི་དབང་མིན་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་ཁྲོད་ཏང་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས། ཏང་ནང་ཁུལ་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང་། སེམས་ཁུར། རོགས་སྐྱོར་བཅས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཏང་ཡོན་ལ་སློབ་གསོ་དང་དོ་དམ་བྱེད་པའི་དམིགས་བྱ་ལྡན་པ་དང་ཕན་ནུས་ལྡན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཚད་མ་ལོན་པའི་ཏང་ཡོན་ལ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་བརྟན་པོ་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་ནས་སྤེལ་དགོས།
(ལྔ) སྤྱོད་བཟང་སྒྲིག་ནན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས། རང་རེའི་ཏང་ནི་མི་དམངས་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བ་དང་། མི་དམངས་ཁྲོད་དུ་རྩ་བ་ཚུགས་པ། མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་ཡིན་པས། མང་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་ཕྱིན་གསོན་ཤུགས་བརླག་ངེས་རེད། ཀུན་སྤྱོད་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པར་ངེས་པར་དུ་ཏང་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་དབར་གྱི་ཤ་རུས་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བརྩེ་སེམས་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་ཏང་གིས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་བསམ་འཆར་ཆེན་པོ་འདོན་པའི་གནད་དོན་ཡིན་ཕྱིན་སྒམ་ནན་ངང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན་ཕྱིན་ཡོ་བསྲང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། གོང་གིས་འོག་ལ་སྣེ་ཁྲིད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་དོན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་། རྒྱ་སྐྱེད། དོན་འཁྱོལ་བཅས་བྱེད་པ་དང་། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ཡི་གནད་དོན་མུ་མཐུད་དུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཁྱད་དབང་གི་བསམ་བློ་དང་ཁྱད་དབང་གི་སྣང་ཚུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གཙོ་གནད་ཐོག་ནན་དུ་བཏང་སྟེ་སྤྱོད་གཙང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས། ལས་ཀའི་སྒྲིག་ཁྲིམས། འཚོ་བའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་དམ་ནན་ཡོང་བའི་སྣེ་འཁྲིད་དགོས། སྐྱོན་བརྗོད་དང་རང་སྐྱོན་རང་བརྗོད་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། སྔ་བསླབ་ཕྱི་འདོམས་དང་ནད་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ་མཐའ་འཁྱོངས། སྒྲིག་བསྟར་ལ་ལྟ་སྐུལ“རྣམ་པ་བཞི”ལ་བརྟེན་ཏེ་ཆུང་ངུ་དང་སྔ་ཙམ་ནས་དམ་འཛིན་དང་། མ་བྱུང་གོང་ནས་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས། ལས་བྱེད་པར་དོ་དམ་བྱེད་དབང་ཡོད་པའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ལ་དེ་མཚུངས་སུ་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆད་པ་གཅོད་དབང་སྤྲད་དེ་ལྟ་སྐུལ་སྒྲིག་སྲུང་གི་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་གསོ་རྒྱག་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཏང་ཡོན་དང་། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་བཀུར་ཤེས་པ་དང་། དོགས་ཟོན་ལྡན་པ། གཞི་ཐིག་བརྟན་སྲུང་བཅས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ལྟ་སྐུལ་དང་གཅུན་འདོམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བར་གོམས་སུ་འཇུག་དགོས།
(དྲུག) རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ལ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རུལ་སུངས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཞེ་སྡང་ཆེ་ཤོས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རུལ་སུངས་ནི་རང་རེའི་ཏང་ལ་འཕྲད་པའི་འགྲན་སློང་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བ་ནམ་ཡང་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་ལམ་ཁར་ཡོད་པའི་བློ་རྩ་བརྟན་པོ་དང་སྙིང་རུས་ཆེན་པོས། རྩ་ལག་མཉམ་བཅོས་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། ལས་བྱེད་པ་སྤྱོད་གཙང་དང་། སྲིད་གཞུང་གཙང་སྐྱོང་། ཆབ་སྲིད་དྭངས་གཙང་བཅས་ཀྱི་འགན་ལེན་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རེས་འཁོར་དུས་ཡུན་གྱི་ཚད་ལས་ཐོན་ཏེ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཡུན་རིང་བདེ་བར་འགོད་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་ཐུབ། དེང་སྐབས། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་བབ་སྔར་བཞིན་ཛ་དྲག་དང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ཚུལ་སྲ་བརྟན་དང་། ཟིལ་གནོན་ངང་ཚུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་ཆོད་སེམས་ངེས་པར་དུ་གཡོ་མེད་བརྟན་པོར་ལྡན་དགོས། བཀག་སྡོམ་ཁུལ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ། བཟོད་སྒོམ་གཏན་ནས་མེད་པ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། བཀག་སྡོམ་གལ་ཆེན་དང་། མཐོ་གནོན་དྲག་པོ། ཡུན་རིང་ཟིལ་ཤུགས་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས། ལྐོག་རྔན་ལེན་མཁན་དང་སྤྲོད་མཁན་མཉམ་དུ་རྩད་གཅོད་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ནས། ཏང་ནང་དུ་ཁེ་ཕན་གྱི་ཚོགས་ཁག་ཆགས་ཚུལ་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་གི་ཏང་ཨུད་དུ་སྐོར་དཔྱོད་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་རུལ་སུངས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། རུལ་སུངས་པ་ཡུལ་གང་དུ་བྲོས་ཀྱང་ཚང་མ་བཟུང་སྟེ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱིས་གཅུན་དགོས། རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་མ་ལག་ཏུ་ཁེབས་པའི་ཉེས་འདོན་ཐེར་འདོན་ལས་སྟེགས་སྐྲུན་དགོས། རུལ་སུངས་མི་ཕོད་པའི་ཟིལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། རུལ་སུངས་མི་རུང་བའི་གཟེབ་མ་དམ་དུ་གཏོང་བ། རུལ་སུངས་མི་འདོད་པའི་རང་རྟོགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས། འབད་པ་ལྷོད་མེད་ཐོག་ནས་དུས་བདེ་ཞོད་འཇགས་དང་། གནམ་ས་གཡའ་དག་རྡུལ་དག་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས།
(བདུན) ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་མ་ལག་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཏང་གི་རང་ངོས་གཙང་སྐྱོང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཏང་གིས་རང་ཉིད་ལ་ལྟ་སྐུལ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་བརྟེན་དགོས། དབང་ཆ་སྤྱོད་པར་ཚོད་འཛིན་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། མི་དམངས་ལ་དབང་ཆར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཀུན་གྱིས་མཐོང་གསལ་དུ་དབང་ཆ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་སྟེ། དབང་ཆ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཟེབ་ཏུ་འཇུག་དགོས། གོང་ནས་འོག་ཏུ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འོག་ནས་གོང་དུ་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པ། རིམ་མཉམ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་རེས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། ཏང་ཡོན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པར་དུས་རྒྱུན་དུ་དོ་དམ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་གཟིགས་ཟབ་སྤེལ་དང་། གནད་དོན་གསར་རྙེད་དང་། ཟིལ་ཤུགས་ཆགས་པར་གཡོ་འགུལ་མི་གཏོང་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྐོར་གཟིགས་སྐོར་དཔྱོད་གོང་འོག་མཉམ་འགུལ་གྱི་ལྟ་སྐུལ་དྲ་སྦྲེལ་འཛུགས་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྤེལ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་དང་། ཞིང་ཆེན། གྲོང་ཁྱེར། རྫོང་བཅས་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས་ནས། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་དུ་གཞུང་དོན་བསྒྲུབས་ཏེ། སྤྱི་པའི་དབང་ཆ་སྤྱོད་པའི་གཞུང་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཡོངས་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་འགན་དབང་གི་མཚམས་ཚད་དང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཐབས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་སྤྲད་དེ། ཉར་འཇོག་གིས“གཏན་འཁེལ་གཉིས”བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་དགོས། རྩིས་བཤེར་དོ་དམ་གྱི་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་ཏེ། བསྡོམས་རྩིས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཏང་གིས་གཅིག་གྱུར་བཀོད་འདོམས་དང་། ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ། ཟིལ་ལྡན་ཆོད་ཆེའི་ལྟ་སྐུལ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་ནས། ཏང་ནང་གི་ལྟ་སྐུལ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ། ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་ལྟ་སྐུལ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ། གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་བཅས་དང་སྟར་ལ་བརྒྱུས་ནས་ལྟ་སྐུལ་གྱི་འགྲིལ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས།
(བརྒྱད) སྲིད་སྐྱོང་གི་འཇོན་ཐང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོར་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར། རང་རེའི་ཏང་འདི་ཆབ་སྲིད་ཐད་ཉམས་སད་ཐེག་ཐུབ་པ་དགོས་ལ་འཇོན་ཐང་ཡང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ལྡན་དགོས། སློབ་སྦྱོང་གི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། ཏང་ཡོངས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁས་པོ་དང་། ལག་ལེན་ཕོད་པའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོ་སྐྲུན་དགོས་ཤིང་། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཅན་གྱི་སྲིད་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། སློབ་སྦྱོང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། འཐབ་ཇུས་ཀྱི་བསམ་གཞིགས་དང་། གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་གཞིགས། རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཞིགས། ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་བསམ་གཞིགས། གཞི་ཐིག་གི་བསམ་གཞིགས་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་བཅས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་གཏན་འབེབས་དང་བློ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས། ཏང་གིས་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འཛིན་སྐྱོང་དང་། ཕྱོགས་གང་ཅི་མཐུན་སྦྱོར་ངང་ནས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱེད་དགོས། སྒྱུར་བཅོས་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁས་པོ། འཕྲིན་འབྲེལ་དྲ་སྦྲེལ་ལག་རྩལ་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁས་པོ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་གཞི་གསར་པ་དོན་འཁྱོལ་མཁས་པོར་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་སྲིད་སྐྱོང་བའི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གང་ཅིར་ཁེབས་པའི་ཏང་ནང་གི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་གང་མགྱོགས་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལས་ཁུངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་སྲོལ་དང་བྱེད་སྟངས་བྱེད་ཐབས་གསར་དུ་གཏོད་པ་དང་། བཟོ་ཚོགས་དང་གུང་གཞོན་ཚོགས་པ། བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སོགས་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་བཞིན་དང་། སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན། མང་ཚོགས་རང་བཞིན་བཅས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པའི་ཟམ་པ་དང་སྦྲེལ་ཐག་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་རྣམས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་པ་དང་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས། དོན་འཁྱོལ་དམ་འཛིན་གྱི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། སྐད་ཆ་དྲང་པོར་ཤོད་པ་དང་། བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པ། སྒྲུབ་ཐབས་གནད་འཁེལ་སྤྱོད་པ། ཕན་འབྲས་ངོ་མ་ཐོན་ཐབས་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་ལྟར་དྲག་ལ་གློག་ལྟར་མྱུར་བ་དང་། སྙིང་རུས་གཏན་འཁྱོངས་ཟུང་འབྲེལ་དམ་པོར་བྱས་ཏེ། དཀའ་གནད་འགག་སྒྲོལ་ཕོད་པ་དང་། ལྕགས་གཟེར་འདེབས་པ་ལྟ་བུའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ཏེ་ལས་དོན་ཁག་དངོས་གཉེར་ཞིབ་གཉེར་ལེགས་གཉེར་བཅས་བྱེད་དགོས། ཉེན་ཁའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་འཇོན་ཐང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཐག་གཅོད་མཁས་པོར་བྱེད་པ། མདུན་སྐྱོད་ལམ་བུའི་ཐོག་གི་དཀའ་ངལ་དང་ཉེན་ཁ་སྣ་ཚོགས་ལས་རྒྱལ་ཕོད་པ། ལས་ཀའི་རང་འགུལ་དབང་ཆ་དམ་པོར་འཛིན་པ་བཅས་བྱེད་དགོས།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ། བྱ་གཞག་རླབས་པོ་ཆེར་ངེས་པར་དུ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དགོས། རང་རེའི་ཏང་གིས་རང་ཉིད་འཛུགས་སྐྱོང་ལེགས་པོ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། ཏང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མི་དམངས་དང་ལྷན་དུ་བསམས་པ་དང་ལྷན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་འགན་ལེན་བྱས་ཚེ། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་རླབས་པོ་ཆེ་ཐེག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་རླབས་གཤགས་མདུན་སྐྱོད་ཐུབ་ཅིང་། རྒྱལ་ཁའི་ངང་ནས་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ཕ་མཐར་བགྲོད་ཐུབ་ངེས་ཡིན།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ནི་དཀའ་སྡུག་ཁྱད་བསད་དང་། དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་ཀྱི་མི་རིགས་རླབས་པོ་ཆེ་ཡིན་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ལ་དཔའ་ངར་ཆེ་བ་དང་། འབད་བརྩོན་ལྷུར་ལེན་བྱེད་པའི་མི་དམངས་རླབས་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ནི་འཐབ་རྩོད་ཕོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁ་ལེན་ཕོད་པའི་སྲིད་ཏང་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མདུན་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད། དུས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་དྲག་ནས་དྲག་ཏུ་འཕྱུར། ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་གཡོ་མེད་མཁན་དང་། དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད་མཁན། འཐབ་རྩོད་དྲག་པོ་བྱེད་མཁན་བཅས་ཁོ་ནར་གཟིགས་སྐྱོང་བྱེད་པ་ལས། སོམ་ཉི་ཅན་དང་། སྒྱིད་ལུག་ཅན། དཀའ་འཚེར་ཅན་བཅས་བསྒུག་མི་སྲིད། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་འཐབ་དང་། ང་རྒྱལ་འཚབ་འཚུབ་སྤོང་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། དུས་ཀྱིས་མི་བསྒུག་པས། སྐར་ཆ་ཙམ་ལའང་བརྩོན་པའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུར་སྟོབས་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེད་ཀྱིས་ལེགས་པོར་བསྐྱོད་དགོས། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་རྟོགས་སྒོ་ནས་ཏང་གི་མཐུན་སྒྲིལ་དང་གཅིག་གྱུར་བསྲུང་དགོས་པ་དང་། ཏང་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་བར་གྱི་ཤ་ཁྲག་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་མོ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་གི་ཀྲུང་ཧྭའི་བུ་ཕྲུག་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་རུང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་བཅས་བྱས་ཏེ། སེམས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་ངང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བའི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དགོས།
གཞོན་ནུ་དར་རྒྱས་བྱུང་ན་རྒྱལ་ཁབ་དར་རྒྱས་ཡོང་། གཞོན་ནུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ། གཞོན་རབས་རྣམས་ལ་ཕུགས་བསམ་དང་། འཇོན་ཐང་། འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་པ་བཅས་ལྡན་ན། རྒྱལ་ཁབ་ལ་མདུན་ལམ་ཡོང་བ་དང་། མི་རིགས་ལ་ཕུགས་རེ་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟའི་ཕུགས་འདུན་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་ཕུགས་འདུན་ཡང་ཡིན། ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིའི་ཕུགས་འདུན་ཡིན་ལ་དེ་བས་ཀྱང་གཞོན་རབས་པའི་ཕུགས་འདུན་ཡང་ཡིན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་ནི་མཐར་གཏུག་ན་གཞོན་ནུ་མི་རབས་རིམ་པས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་འབད་པ་ལྷོད་མེད་བྱས་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་འགྱུར། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་གཞོན་རབས་པར་ཐུགས་ཁུར་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཁོ་ཚོའི་མི་ཚེའི་ཕུགས་བསམ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་གར་སྟེགས་སྐྲུན་དགོས། རྒྱ་ཆེའི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་བརྟན་པོར་འཆང་བ་དང་། ཕུགས་བསམ་ཆེན་པོ་བཅངས་ཏེ། གོམ་པ་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་དུས་རབས་ཀྱི་རླབས་གཤགས་ཕོ་རྒོད་པར་བརྩོན་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་གསོན་ཉམས་རྒྱས་པའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་ལང་ཚོའི་ཕུགས་འདུན་དགུང་ལ་སྤུར་དགོས་ཤིང་། མི་དམངས་ལ་ཁེ་ཕན་གཉེར་བའི་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་ཁྲོད་མི་ཚེའི་སྙན་དབྱངས་བརྩམ་དགོས།
རྒྱ་ཆེན་མཛད་པ་སྐྱོང་བའི་ཚེ། ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་སྤྱི་སྐལ་ཡིན། སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ་དགུ་དང་འབུམ་དྲུག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་ས་གཞི་ཆེན་མོའི་སྟེང་དུ་འགྲེངས་ཤིང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འབད་དེ་བསགས་པའི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ལྷག་ཙམ་རིང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་ལ་རོལ་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྲིལ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ང་ཚོ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པར་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཆེན་པོ་ལྡན་ཞིང་། འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏིང་གཞི་ཟབ་མོ་ཡོད་ལ། འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་བརྟན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་རླབས་པོ་ཆེ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ཤིང་། བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་ལྷུར་ལེན་དང་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་ཀྱིས་ལས་ཀ་བྱས་ནས། དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་སྤེལ་དང་། མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་སྲུང་བ་དང་ཐུན་མོང་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་པ་བཅས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་གསུམ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དང་། འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐྲུན་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་ལེན་པ་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་བརྩོན་ལེན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ། མི་དམངས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་སྨོན་ཚུལ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མུ་མཐུད་ནས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས། (སྙན་སྒྲོན་རྩོམ་ཡིག་ཆ་ཚང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དྲུང་ཡིག་ཁྲུའུ་ནས་མཁོ་འདོན་བྱས་པ་གཞིར་བཟུང་།)


c: text/html

text:
ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོའི་ཡིག་ཆ།(དོན་གཉིས་པ)
---2018ལོའི་ཟླ1པའི་ཚེས25ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོའི་སྟེང།
5. ནོར་ཁྲལ་དོ་དམ་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཀྲུང་དབྱང་ནོར་ཁྲལ་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་གོམ་སྟབས་རྗེས་སུ་དམ་པོར་བསྙེགས་ཏེ། བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཕྲ་ཅན་དང། བཅོས་སྒྱུར་གྱི་རྩིས་ཐོ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག ཕྱིར་བཏོན་པའི་བཅོས་སྒྱུར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ལ་ཏན་ཏིག་སྒོས་སྐུལ་འདེད་དང། སྐུལ་ཁྲིད་ཞིབ་བཤེར་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། གཙོ་གནད་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ་སོར་གོ་རིམ་ཡོད་པ་དང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུད་འདེད་བཏང་ཡོད། འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་པ།《ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》བཏོན་པ་དང། རྨང་མེད་པར་སྔོན་རྩིས་བྱེད་ཐབས་བཅོས་སྒྱུར་དང། གཏན་འཇགས་འགྲོ་སྒོ་གཙང་བཤེར་ཕྱིར་སློག ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་དོན་འཁྱོལ། དངུལ་གཏོང་རྣམ་པ་གསར་གཏོད། བསགས་གྲངས་མ་དངུལ་ཧུར་པོར་སྒྱུར་བ། དོན་གཅོད་དབང་མཚམས་འབྱེད་པར་སྐུལ་འདེད། འགྲོ་སྒོའི་དོ་དམ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་བཅས་ཕྱོགས་བདུན་ནས་བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་གཟབ་ནན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། མིག་སྔའི་རང་ཞིང་གི་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་འཁོར་སྐྱོད་དོ་དམ་ཁྲོད་གནས་པའི”རང་གནས་བརྒལ་བ”དང”ལས་གནས་སྟོང་པའི”གནད་དོན་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཐག་བཅད་ཡོད། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་མི་གྲངས་གྲོང་མིར་བསྒྱུར་བའི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ། 《ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཡུལ་སྤོ་མི་གྲངས་གྲོང་མིར་བསྒྱུར་བར་རོགས་སྐྱོར་སྐོར་གྱི་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་འགའ་ལག་ཏུ་བསྟར་བའི་བསམ་འཆར》བཏོན་པ་དང། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་དང་ལྷག་པར་དུ་མི་གྲངས་སྤོར་སའི་སྲིད་གཞུང་གི་གཙོ་གཞིའི་འགན་འཁྲི་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་བ་བརྒྱུད། ”གྲོན་དངུལ་མི་ཡིས་འཁྱེར་བ་དང། དོན་དག་མི་རྗེས་འབྲངས་པའི”ནོར་སྲིད་ཀྱིས་ཞིང་ལས་ཀྱི་གནས་སྤོར་མི་གྲངས་གྲོང་མིར་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱི་དེ་གཏན་སྡོད་མི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པ་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་མངོན་འགྱུར་བྱས་ཡོད། འགྲོ་སྒོར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་ཚན་གཙང་སེལ་བྱས་ནས་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་བ། གཙོ་གནད་འགྲོ་སྒོ་དང་ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་འཕར་འགྲིབ་བམ་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་ཚན་གཙང་སེལ་བྱས་ནས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས། ཞིང་ལས་དང་ཚན་རྩལ། སློབ་གསོ་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔལ་འབྱོར་ནོར་སྲིད་དམིགས་ཚད་དེ་སྔོན་རྩིས་ནང་བཀོད་སྒྲིག་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དང། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་གཏན་འཇགས་རེངས་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་བསྣན་པ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་ཁྲོད་ལས་གཞི་ཡོངས་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་ཡོད་ཚད་ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་དོ་དམ་ནང་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་དང། གཙོ་གནད་ཆེད་སྤྱོད་འགྲོ་སྒོའི་ལས་ཕྱོད་དཔྱད་འཇོག་བྱ་བའི་ཁྱབ་ཚད་དང་ཟབ་ཚད་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ། 2017ལོར་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔྱད་འཇོག་བྱས་པའི་མ་དངུལ་གྱི་གཞི་རྒྱ་སྒོར་དུང་ཕྱུར323.5ལ་སླེབས་པ་དང། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གཙོ་གནད་ཆེད་སྤྱོད་འགྲོ་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཁེབས་ཡོད། བརྟག་བསྡུར་རྐྱེན་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོས་ལས་ཕྱོད་བརྟག་བསྡུར་བྱས་འབྲས་དེ་ལོ་འཁོར་གྱི་དམིགས་འབེན་འགན་འཁྲིར་དཔྱད་ཞིབ་གྱི་གཞི་འཛིན་ས་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་ཡོད། ཤུགས་ཆེན་པོས་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་བུ་ལོན་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་བ། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་བཅད་གྲངས་དོ་དམ་གཟབ་ནན་བྱས་ནས། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་བླངས་ནས་དངུལ་བསྡུའི་རྐྱེན་སྲོལ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་སྟེ། ཚད་ལྡན་མིན་པའི་བུན་ལེན་དངུལ་བསྡུ་ལ་འགན་ལེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གཙང་སེལ་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་པ་དང། མངོན་མིན་བུ་ལོན་འཕར་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་གཏན་འགོག་བྱས་ཡོད། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁ་མཁོ་བསྟུན་ཐག་གཅོད་རྐྱེན་སྲོལ་དང་ཉེན་ཁ་སྐོང་འདྲི་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁ་སྔོན་ཟོན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཡོད། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དེ་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་ལོ་འཁོར་དམིགས་འབེན་འགན་ཁུར་དཔྱད་ཞིབ་མ་ལག་དང། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ནོར་སྲིད་དོ་དམ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ལས་ཕྱོད་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱ་གཞིའི་ནང་དུ་བཀོད་ཡོད། ནོར་སྲིད་ནོར་དོན་དོ་དམ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤུགས་བསྣན་པ། སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་སྡེ་ཚན་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ལ་འགུལ་རྣམ་གྱིས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལག་བསྟར་དང། སྲིད་གཞུང་གི་ཉོ་སྒྲུབ་ལ་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་དང་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་མཛོད་ཀྱིས་གཅིག་བསྡུས་ངང་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་པ་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་དང། ནོར་སྲིད་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང། ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲིག་ལམ་གཟབ་ནན། གཞི་རིམ་ནོར་དོན་མི་སྣ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་བཅས་བཏང་ཐོག ནོར་སྲིད་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ། ཁྲིམས་འཛིན་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང། ཚན་རྩལ། དངུལ་རྩ་སོགས་གཙོ་གནད་བཅོས་སྒྱུར་ཁྲོད་ཧུར་ཐག་གིས་ཐེ་ཞུགས་བྱས་ནས། ནོར་ཁྲལ་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་རྨང་གཞིའི་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས། ཧུར་ཐག་སྒོས་དོན་གཅོད་དབང་མཚམས་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་བ། བཅོས་སྒྱུར་གྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)གཞན་པའི་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་སྦྱོང་དཔྱད་གཞིར་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང། 《ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་མན་གྱི་ནོར་དོན་ཐག་གཅོད་དབང་མཚམས་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁུར་དབྱེ་འབྱེད་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》གྱི་འཆར་ཟིན་བཀོད་དེ། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་བར་གྱི་ནོར་དོན་ཐག་གཅོད་དབང་མཚམས་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་ལུགས་མཐུན་གྱིས་དབྱེ་བ་དང། ནོར་ཤུགས་དང་དོན་གཅོད་དབང་མཚམས་དང་འགྲོ་སྒོ་ཕན་ཚུན་ཆ་འགྲིག་པའི་མ་དངུལ་འགན་བགོས་ཁག་ཁུར་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྔར་ལས་ལེགས་པོའི་སྒོ་ནས་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཁྲལ་དོན་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་ཏན་ཏིག་གིས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་དང་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་ཚད་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས་འཕྲི་བར་ཚོད་ལྟའི་གཞི་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང། ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཐུབ་པ་དང་རང་ཞིང་གི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང། གཅིག་མཐུན་གྱི་ཕྱིར་ཕྱུང་སྒོའི་སྦགས་བཙོག་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འཆར་ཟིན་ཞིབ་འཇུག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང། ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཁྲལ་དོན་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་དང། ས་གནས་དཔྱ་ཁྲལ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ལ་ཚོད་ཐིག་ལེན་པ་དང་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བར་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྤེལ་ཡོད།
(གསུམ།) འདས་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་ནོར་སྲིད་བྱ་བའི་སྤྱི་བསྡོམས།
2017ལོ་ནི་སྐབས་འདིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་འགན་འཛིན་པའི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་ལོ་ཡིན། ལོ་ལྔའི་རིང་གི་ནོར་སྲིད་བྱ་བར་ཕྱིར་དྲན་དང་སྤྱི་བསྡོམས་བྱས་ན། གཙོ་བོ་གཤམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཡོད་དེ།
གཅིག་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགན་སྲུང་ནུས་པ་ཕན་ཡོད་སྒོས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ། རང་འགུལ་སྒོས་དཔལ་འབྱོར་མར་འགྲིབ་གནོན་ཤུགས་དང། གཉེར་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁྲལ་གྲོན་གཉིས་གཅོག་ལག་བསྟར་བྱས་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ཁྱད་དུ་བསད་པ་དང། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཡོང་སྒོ་བཟུང་སྟེ་སྤྱིའི་ཐོན་འབབ་སྤར་བ་དང། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྲོ་སྒོ་བཟུང་སྟེ་ལེགས་སྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཤིང། ཧུར་ཐག་སྒོས”ནོར་སྲིད་སྒོང་སྤྲི”ཆེ་རུ་བཟོས་པས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཚད་སོ་སོ་ཚང་མ་འགྲོས་ཚད་སྙོམས་པོར་འཕེལ་བ་སྲུང་འཛིན་བྱས་ཡོད། 2012ལོ་ནས2017ལོའི་བར་དུ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར186.4ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར246.1ཏུ་འཕར་བ་དང། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས5.7%འཕར། ཀྲུང་དབྱང་གི་སྣ་སོ་སོའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར839.7ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1113.4རུ་འཕར་བ་དང། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས5.8%འཕར། སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1307.5ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1650.8དུ་འཕར་བ་དང། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས4.8%འཕར། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་སྤྱི་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1159ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1530.3དུ་འཕར་བ་དང། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས5.7%འཕར། ནོར་ཤུགས་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་དང་འགྲོ་སྒོའི་བསྡོམས་འབོར་བསྟུད་མར་ཇེ་ཆེར་སོང་ཞིང། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་ནུས་ལྡན་གྱི་འདེགས་སྐྱོར་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད།
གཉིས་ནས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ནུས་ཤུགས་སྔར་ལས་ཆེ་བ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྙོམ་སྒྲིག་ཚོད་འཛིན་འགན་ནུས་ཧུར་ཐག་སྒོས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ལོ་ལྔའི་རིང་ལ་རིམ་བསགས་ཀྱིས་བརྩིས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར1840བཏང་སྟེ། ལྕགས་ལམ་དང་གནམ་གྲུ་ཐང། མྱུར་ལམ། ཆུ་བེད། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་སོགས་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་བསྐྲུན་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང། ནུས་ལྡན་གྱི་མ་དངུལ་གཏོང་རྒྱ་བསྟུད་མར་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་དཔལ་འབྱོར་འཕར་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ཡོད། འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ཏེ། བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྤུས་འབྲས་གཉིས་ཀ་མཐོར་འདེགས་དང་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གོང་དུ་སྤེལ་སྟངས་བསྒྱུར་བ། ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ལེགས་སྒྱུར་རིམ་སྤར། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ས་ཁོངས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང། ཁྲལ་གྲོན་གཉིས་གཅོག་པའི་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ལོ་ལྔའི་ནང་རིམ་བསགས་ཀྱིས་བརྩིས་ན་ཁྲལ་གྲོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར420ཡས་མས་ཆག་ཡང་ངམ་རྩ་ཆག་བཏང། ནོར་སྲིད་ཀྱི་མ་དངུལ་གཏོང་སྟངས་གསར་གཏོད་བྱས་ཐོག ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་མཉམ་སྡེབ་ཀྱིས་བེད་སྤྱད་ནས། སྲིད་གཞུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་ཐེབས་རྩ་དང། སྲིད་གཞུང་གི་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་སྒྲུབ། PPPརྣམ་པ་སོགས་ལ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཞིང། སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་དངུལ་གཏོང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལེགས་པོ་ཐོག་མར་ཆགས་པ་དང། སྔར་ལས་མང་པོའི་མ་དངུལ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་བར་འདྲེན་འགུག་དང་སྐུལ་སློང་བྱས་ཡོད།
གསུམ་ནས་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་རྐྱེན་སྲོལ་རིམ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ། ལོ་ལྔའི་ནང་རིམ་བསགས་ཀྱིས་བརྩིས་ན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར5420བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཐོག་མཐའ་ཀུན་ཏུ་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི75%ཡན་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་སྒྱུར་ཐད་བཀོལ་ཡོད་ལ། ལོ15རིང་གི་རིན་མེད་སློབ་གསོ་དང། སྡོད་དམངས་ཀྱི་རྒན་གསོ་གྲོན་དངུལ། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་དམིགས་ཚད་མཐོར་འདེགས་སོགས་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང། འགན་སྲུང་ཁང་བ་འདོན་སྤྲོད་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དང། གཞུང་བཙུགས་སྨན་ཁང་བཅོས་སྒྱུར་ལ་ཧུར་ཐག་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང། དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་སྒོས་རོགས་སྐྱོར་དང། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གསར་སྐྲུན་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་སྒོས་སྐུལ་འདེད། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་གསར་སྐྲུན་མཐོར་འདེགས། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་སྔོན་ལ་འཇོག་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང། སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོ་ཡུལ་མིར་ཁ་གསབ་སྟེར་བ་དང། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ལས་གྲྭ་སྐབས་གཉིས་པ། མདོ་ལ་རི་བོའི་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང། ཞིང་སྡེའི་ཁོར་ཡུག་ཡུག་འབྲེལ་བཅོས་སྐྱོང་དང། མཁའ་རླུང་ཆེན་པོ་དང་ཆུ། ས་གཤིན་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་སྲུང་ལས་གཞི་རིགས57ལག་བསྟར་བྱ་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་མུ་མཐུད་ནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཡོད།
བཞི་ནས་ནོར་ཁྲལ་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་བར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། ནོར་ཁྲལ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་སྤྱིའི་འཆར་ཟིན་བཀོད་ནས་བཏོན་པ་དང། བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ལམ་རིས་དང་དུས་ཚོད་རེའུ་མིག་གསལ་བོར་བཀོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བཅོས་སྒྱུར་སྔོན་ལ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང། བར་སྐབས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་འཆར་འགོད་དོ་དམ་དང་ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བསྡུ་རུབ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་བསགས་དངུལ་ཧུར་པོར་གཏོང་བ། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར། འགྲོ་སྒོའི་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ། མ་དངུལ་གཏོང་སྟངས་གསར་གཏོད། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན་དང་མེད་པར་བཟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཐོད་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཞིང། གཉར་ཁྲལ་ནས་འཕར་ཁྲལ་དུ་བཅོས་སྒྱུར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤེལ་བ་དང། ཐོན་ཁུངས་ཁྲལ་བཅོས་སྒྱུར་ལ་བརྟན་བརླིང་ངང་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཐོག ནོར་སྲིད་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་རིམ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ནོར་སྲིད་བཅོས་སྒྱུར་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ནས། 2020ལོར་རྩ་བའི་ཆ་ནས་དེང་རབས་ནོར་སྲིད་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པར་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཏང་ཡོད།
ལྔ་ནས་ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་དོ་དམ་སྔར་ལས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་བ། ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དང་འགན་འཁྲི་གསལ་བོ། བརྒྱུད་རིམ་སྟབས་བདེ། ལྷུ་ཚིགས་ཚོད་འཛིན། ལྟ་སྐུལ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏོང་བར་དམིགས་ཏེ། ནོར་སྲིད་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་བཙུགས་ཡོད། ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྔོན་རྩིས་དྲ་འབྲེལ་ལྟ་སྐུལ་བྱ་བ་སྤེལ་མགོ་བརྩམས་ཡོད། ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྣ་ཚོགས་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་འཐུས་ཚང་བར་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་དང། ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་མ་ལག་དང་སྔོན་རྩིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་གྱི་རྐྱེན་སྲོལ་ཐོག་མ་ཙམ་བཙུགས་ཡོད། སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཆ་འཕྲིན་སྤྱི་བསྒྲགས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་ལྟ་སྐུལ་དང། རྩིས་གཉེར་ལྟ་སྐུལ། རྩིས་གཉེར་ཞབས་ཕྱི་ལས་རིགས་ལྟ་སྐུལ། ཁྲལ་མིན་ཡོང་འབབ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་བཅས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ནོར་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་ལམ་གཟབ་ནན་བྱས་ཐོག སྲོལ་འགལ་དང་སྒྲིག་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཐག་བཅད་པས། ནོར་སྲིད་དོ་དམ་ཚན་རིག་ཅན་དང་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གྱུར་ཚད་མངོན་གསལ་གྱིས་མཐོར་འདེགས་བྱུང་ལ། མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ནུས་ཕྱོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མཐོར་འདེགས་བྱུང་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་རིང་ལ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་བྱ་བའི་ཐད་ནས་ཐོབ་དཀའ་བའི་གྲུབ་འབྲས་བླངས་ཤིང་ཐོད་བརྒལ་གསར་བ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། གྲུབ་འབྲས་འདི་དག་བླངས་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་སྐུལ་ཁྲིད་དང། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཡང་དག་པའི་དབུ་ཁྲིད་དང་རིམ་པ་སོ་སོའི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་དང་དེའི་རྒྱུན་ཨུ་ཁང་གིས་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་གནང་བའི་དྲིན་ཡིན་ལ། ནོར་སྲིད་པུའུ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་སོ་སོས་ཤེས་རྟོགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་དྲིན་ཡིན། གྲུབ་འབྲས་མཐོང་བ་དང་མཉམ་དུ། ང་ཚོས་ནོར་སྲིད་བཅོས་སྒྱུར་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་ད་དུང་དཀའ་ཁག་དང་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མདུན་དུ་ལྷགས་ཡོད་པའང་གསལ་བོར་ཤེས་དགོས་ལ། གཅིག་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་གསར་རྙིང་བརྗེ་སྒྱུར་དང་ཁྲལ་གྲོན་གཉིས་གཅོག་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ལས། ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོ་འཕར་ཚད་ཇེ་དལ་དུ་སོང་ཞིང། ས་གནས་ཁྲལ་དོན་མ་ལག་ད་དུང་བཙུགས་མེད་པ་དང། ཡོང་སྒོ་འཕར་བའི་རྨང་གཞི་སྔར་བཞིན་བརྟན་པོ་མིན་པའི་ཁར་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་བརྩོན་ལེན་གྱི་དཀའ་ཁག་ཇེ་ཆེར་སོང་བས། ནོར་ཤུགས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་བསྟུད་མར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་སྲུང་འཛིན་བྱེད་པའི་གནོན་ཤུགས་སྔར་ལས་ཇེ་ཆེ་རེད། གཉིས་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་སྲིད་ཇུས་ཁག་ཅིག་བརྟན་འཇགས་ཡིན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ལས། དམངས་འཚོ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཅིས་ཀྱང་གཏོང་དགོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་ཇེ་མང་ལས་ཇེ་ཉུང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང། རིམ་པ་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་གྲོན་ཆུང་སྒོས་འཚོ་བ་རོལ་བའི་བསམ་བློ་བརྟན་པོར་བཅངས་པའི་དགོས་གཏུག་མི་ཆེ་བའི་ཁར། ཕྱོགས་སོ་སོའི་མ་དངུལ་གཏོང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བའི་རེ་བ་ཇེ་མཐོ་ནས་ཇེ་མཐོ་ཡིན་པས། ནོར་སྲིད་ཀྱིས་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་དཀའ་ཁག་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེ་ཡིན་པ་དང། ཡོང་སྒོ་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགལ་བ་མངོན་གསལ་སྒོས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་རེད། གསུམ་ནི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་སྡེ་ཁག་སྐོར་ཅིག་གི་བུ་ལོན་དོ་དམ་གྱི“ཐིག་དམར”འདུ་ཤེས་དང“ཚད་མཐའ“བསམ་བློ་ཤུགས་མི་དྲག་པས། སྔར་བཞིན་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ནས་བུ་ལོན་ལེན་པར་འགན་ལེན་གྱི་སྲོལ་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ཡོད་པ་དང། མངོན་མེད་བུ་ལོན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཆེ་བའི་ཁར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་བུན་འཇལ་གྱི་རྩེ་སྒང་དུ་སླེབས་ཡོད་པས། བུ་ལོན་གྱི་གནོན་ཤུགས་དེ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་ཕྱོགས་སུ་བརྒྱུད་མཆེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། བཞི་ནི་ལས་གཞི་ཁག་ཅིག་གི་དུས་མགོའི་ལས་ཀ་ཞན་པ་དང། ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ནན་ཏན་མིན་པ། མ་དངུལ་ལྟ་སྐུལ་གནད་ཁེལ་མིན་པ་དང། མ་དངུལ་སོགས་ལས་གཞི་དང་འགྲོ་སྒོའི་འཕེལ་ཚད་དོ་མཉམ་མིན་པ། བསགས་དངུལ་ཡང་ཡང་གཙང་བཤེར་བྱས་ཀྱང་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་རིམ་བསགས་བྱས་པ། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྐབས་ཐོག་གི་སྐུལ་ཁྲིད་ནུས་པ་མི་དྲག་པ་སོགས་འབུར་ཐོན་གྱི་གནད་དོན་ཚད་མི་འདྲ་བའི་སྒོས་ནས་གནས་ཡོད་པས། གནད་དོན་འདི་དག་ང་ཚོས་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་ཧུར་ཐག་སྒོས་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་ནན་ཏན་སྒོས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས།
གཉིས། 2018ལོའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྔོན་རྩིས་སྐོར་གྱི་འཆར་ཟིན།
2018ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྔར་བཞིན་སྣེ་མང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང། དཔལ་འབྱོར་དུས་ཐུང་ནང་བརྟན་འཇགས་སུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་རྟགས་མངོན་གསལ་ཡིན་པ་དང། དཔལ་འབྱོར་འཕར་བའི་སྒུལ་ཤུགས་གསར་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གསོག་བཞིན་པ་དང། ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཕན་ཡོད་རྒྱུ་རྐྱེན་བསྟུད་མར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་བརྟན་འཇགས་མིན་པ་དང་ངེས་གཏན་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད་ལ། འཕེལ་རྒྱས་དོ་མཉམ་མིན་པ་དང་འཐུས་ཚང་མིན་པའི་གནད་དོན་སྔར་བས་མངོན་གསལ་རེད། ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་ལ་མཚོན་ན་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་ཚད་ཉུང་བ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་འཕར་ཚད་ཉུང་བ། ཅིས་ཀྱང་གཏོང་དགོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་སྔར་བས་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད་པས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཏོང་ཡོང་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཆེ་ལ། སྔོན་རྩིས་སྙོམ་སྒྲིག་གི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་དཀའ་ཁག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་རེད།
མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་བབ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། 2018ལོའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ་དང་ནོར་སྲིད་བྱ་བའི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་བློ་ནི། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་སྟེ། བརྟན་བརླིང་ཁྲོད་ཡར་ཐོན་བརྩོན་པའི་བྱ་བ་སྤྱིའི་མདོ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཐོག སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་རྒྱུར་སྔར་ལས་དོ་སྣང་དང། “སྒྱུར་བ་བཞིའི”བསམ་ཕྱོགས་གསར་བས “ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི”བླང་བྱ་གལ་ཆེན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་ནས་རྩ་བ་ཚུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་སྙོམ་སྒྲིག་དང་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ནུས་ཕྱོད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང། ཤུགས་ཆེན་པོས་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འགོག་སེལ་དང་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བཅས་ཀྱི་མཁྲེགས་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལེགས་པོར་བརྒྱག་པར་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་ལམ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ། དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང། ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ལག་བསྟར་དང། ནོར་ཁྲལ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་བསྟུད་མར་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
གོང་གི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་བློ་གཞིར་བཟུང་ནས། ང་ཚོས་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོའི་ཁྲོད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་གཤམ་གྱི་རྩ་དོན་དག་འཛིན་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནས་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་འདུས་ནས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང། “འདུ་ཤེས་བཞི”སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ། ནོར་སྲིད་འགན་ནུས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་དང། “སྒྱུར་བ་བཞིའི“བསམ་ཕྱོགས་གསར་བས”ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི“བླང་བྱ་གལ་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱ་བ། གཉིས་ནས་འབེན་ལྟར་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་གནད་འཁེལ་ཤུགས་འདོན་གྱི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་སྔོན་འགོག་སྒོས་སེལ་བ་དང་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྦགས་བཙོག་སྔོན་འགོག་གི་འགག་གཏོར་ཆེན་པོ་གསུམ་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་པར་ཤེད་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་བ། གསུམ་ནས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་ཧུར་ཐག་བརྟན་བརླིང། ལྷག་འཕྲོ་བསྐྱུར་བའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་ནོར་ཤུགས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་ཇེ་ཆེར་གཏང་བ། བཞི་ནས་ཡོང་སྒོ་དང་བསྟུན་ནས་འགྲོ་སྒོ་གཏོང་བ་དང། གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་དང་གཙོ་གནད་འབུར་དུ་དོད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་བ། ལྔ་ནས་ནོར་ཤུགས་ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོས་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ལས་གཞི་གལ་ཆེན་གྱི་མ་དངུལ་དགོས་མཁོ་འགན་སྲུང་ལེགས་པོ་བྱ་བ། དྲུག་ནས་རྒྱུན་མཐུད་དང་གཞི་རྩ་སྲུང་བ། ཚད་མཐའ་སྐྱོར་བའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་དམངས་འཚོ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ལེགས་བཅོས་སུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་བ། བདུན་ནས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤུགས་འདོན་པ་དང། ཕན་འབྲས་དངོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་བྱེད་པ་ལ་བསྟུད་མར་སྐུལ་འདེད་བྱ་བ། བརྒྱད་ནས་ཧུར་བརྩོན་གྲོན་ཆུང་དང་ཞིབ་རྩིས་སྤྱོད་ཤེས། ལས་ཕྱོད་མཐོར་འདེགས་བཅས་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། གྲོན་ཆུང་སྒོས་འཚོ་བ་རོལ་བའི་བསམ་བློ་བརྟན་པོར་འཛུགས་པ་བཅས་སོ།།
(གཅིག) 2018ལོའི་ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོ་བཀོད་སྒྲིག་གི་བསམ་ཕྱོགས།
2018ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་བཀོད་སྒྲིག་ཐད་ནས། སྤྱི་ཁོག་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་དང་གཉེར་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཁྲལ་གཅོག་པར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། འཕར་ཚད་དངGDPཕན་ཚུན་མཐུན་པའི་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་བཟོས་ཏེ། 7.5%འཕར་བ་ལྟར་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཡོང་སྒོ་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་འཕར་བའི་ཆུ་ཚད8%ལས་ཅུང་མཐོ་བ་ལྟར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས། ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་སྲུང་འཛིན་བྱ་རྒྱུ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་སྔོན་གཏོང་བྱས་པའི་མ་དངུལ་སྣ་སོ་སོ་ཡོངས་སུ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། གསར་དུ་འཕར་བའི་དོ་མཉམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་སྣོན་བུན་འཛིན་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་མུ་མཐུད་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་བརྟན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སོགས་མ་དངུལ་རིགས་སྣ་ཚོགས་གཅིག་གྱུར་སྒོས་སྔོན་རྩིས་ནང་འདྲེན་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང། ནོར་ཤུགས་ཀྱི་བསྡོམས་འབོར་འཕར་ཚད་རན་པོ་སྲུང་འཛིན་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་བསྟུད་མར་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་འདེགས་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ།
(གཉིས།) 2018ལོར་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ།
1. འགག་ཆེན་པོ་གསུམ་གཏོར་བའི་གཡུལ་འགྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ལེགས་བྱ་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་དཔལ་འབྱོར་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཨུ་ཡོན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་དང། བྱ་བའི་བསམ་ཕྱོགས་ཧུར་ཐག་སྒོས་གསར་སྐྲུན་དང། བྱ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཞིབ་ཚགས་སུ་བཟོ་བ། སྲིད་ཇུས་ཤུགས་ཇེ་དྲག་དང་མ་དངུལ་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་བྱས་ཏེ། འགག་ཆེན་པོ་གསུམ་གཏོར་བའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་འགན་སྲུང་དང་འདེགས་སྐྱོར་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནས་ཉེན་ཁ་འགོག་སེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། མགོ་ཁུངས་ནས་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། མངོན་མེད་བུ་ལོན་འཕར་བར་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་གཏན་འགོག་དང། མ་དངུལ་དང་རྒྱུ་ནོར་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཧུར་པོར་བཏང་ནས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁ་ཧུར་ཐག་བརྟན་བརླིང་སྒོས་སེལ་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་གིས་རང་ཞིང་ལ་གསར་སྣོན་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་གྱི་གཞི་རྒྱ་ཇེ་མང་དུ་གཏང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། ལུགས་མཐུན་གྱི་མ་དངུལ་བསྡུ་རུབ་དགོས་མཁོ་ལ་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་གྱི་སྐྱེད་ཀའི་མ་དངུལ་ཆ་ཚང་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད་དུས་ལྟར་སྤྲད་དེ། སྲིད་གཞུང་གི་ཡིད་རྟོན་སྙན་གྲགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་དགོས། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་ཁག་ཅིག་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐེབས་རྩའི་ནང་ཁ་གསབ་པའི་སྲིད་ཇུས་དམ་འཛིན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། ཁེ་ལས་ཀྱི་རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩ་སྤྲོད་རྒྱུ་མི་འདང་བར་ཁ་གསབ་ཏེ། རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ་གཏོང་སྤྲོད་ཉེན་ཁ་འགོག་ཟོན་བྱ་དགོས། གཉིས་ནས་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྒྲོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་དམིགས་བསལ་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ། “གསར་སྣོན་གསུམ“གྱི་བྱ་བའི་བླང་བྱ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱ་བ་དང། ཞིང་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་མ་དངུལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བསྡུ་རུབ་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་ཟབ་མོ་བྱས་ཏེ། དབུལ་སྐྱོར་བཟོ་སྐྲུན་གལ་ཆེན་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། ཡུལ་སྤོ་དབུལ་སྐྱོར་དང་སྐྱེ་ཁམས་དབུལ་སྐྱོར། ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར། སྐྱོན་མེད་དབུལ་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་བ། མ་དངུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དང་ལས་ཕྱོད་ལ་དོ་དམ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བྱས་ནས། དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་དོ་དམ་ལེགས་པོ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པར་བྱ་དགའ་དང་ཁ་གསབ་དང་ངལ་རྩོལ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བ་སོགས་བྱེད་སྟངས་སྔར་ལས་མང་པོ་སྤྱད་དེ། ལོ་འདིའི་ནང་དུ་དབུལ་ཕོངས་རྫོང12ཀྱིས་ཞྭ་མོ་ཕུད་པ་དང་དབུལ་ཕོངས་སྡེ་བ500ཕྱིར་འཐེན། དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་ཁྲི15དབུལ་ཕོངས་ལས་ཐར་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། གསུམ་ནས་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ”སྐྱེ་ཁམས་དུམ་ཁག་ཆེན་པོ་ལྔའི“སྐྱེ་ཁམས་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་གྱི་མ་དངུལ་དགོས་མཁོ་ལ་འགན་སྲུང་བྱེད་པ་དང། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ལས་གྲྭ་སྐབས་གཉིས་པ་དང་མདོ་ལ་རི་བོ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང། ཙོང་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཧྲིལ་བོ་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ལས་གྲྭ་དང། རྩྭ་ཐང་དང་ནགས་ཚལ། བརླན་སའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་བྱ་དགའ་དང་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང། སྐྱེ་ཁམས་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། མཁའ་རླུང་ཆེན་པོ་དང་ཆུ། ས་ཞིང་བཅས་སྦགས་བཙོག་བཟོ་བའི་མགོ་ཁུངས་འགོག་བཅོས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།
2. འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་སྤེལ་གྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ནས། ད་ཡོད་ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་དང་སྲིད་ཇུས་ཐབས་ལམ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་པ་དང། འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། ཚོང་རའི་གཉེར་མཁན་སོ་སོ་ཧུར་ཐག་གིས་གསོ་སྐྱོང་དང། སྤུས་ལེགས་དང་ནུས་ཕྱོད་མཐོ་བའི་འདོན་སྤྲོད་མ་ལག་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྒེར་གཤིས་ཅན་དང་སྣ་མང་ཅན་གྱི་དགོས་མཁོ་མུ་མཐུད་དུ་བསྐང་དགོས། གཅིག་ནས་ཐོན་ལས་ཐེབས་རྩའི་ཁྲིད་སྟོན་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་དགོས། “ཀྲུང་གོའི་བཟོ་སྐྲུན2025”ཞེས་པ་ལག་ཏུ་བསྟར་བར་ཧུར་ཐག་གིས་རོགས་སྐྱོར་དང། སྔོན་ཐོན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་ཐོག དཔལ་འབྱོར་གཞན་སྒྱུར་རིམ་སྤར་ལ་སྐུལ་འདེད་དང། བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་ཆེད་སྤྱོད་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་མུ་མཐུད་དུ་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱས་ནས། དག་གཙང་ཐོན་ཁུངས་དང་རྒྱུ་ཆ་གསར་བ། གློག་རྡུལ་ཆ་འཕྲིན་སོགས་ལྗང་མདོག་གསར་དར་ཐོན་ལས་གསོ་སྐྱོང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རྡོ་སོལ་སོགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ནུས་ཆེ་ཐལ་བ་ཐག་གཅོད་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། “སྲོག་མེད་ཁེ་ལས“ཐག་གཅོད་འོས་འཚམ་བྱེད་པ། གཉིས་ནས་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་སོགས་ཁྲལ་དོན་ལམ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱ་དགོས། བོགས་མར་བླངས་པའི་བརྟན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་ཡོང་འབབ་ཚབ་འཕྲི་སོགས་ཀྱི་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང། ཚབ་འཕྲི་སྦྲེལ་ཐག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། གཉེར་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དུ་བཅོས་པའི་ཁྲལ་གཅོག་ཁེ་འཕར་བསྟུད་མར་གློད་པ་དང། ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་ཚུལ་སྔར་ལས་ཚད་ལྡན་དུ་གཙང་བཤེར་དང། ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁུར་བོ་དངོས་ཐོག་ཇེ་ཡང་དུ་བཏང་སྟེ། སྒུལ་ཤུགས་གསར་བ་གསོ་སྐྱོང་དང་དཔལ་འབྱོར་གཞན་སྒྱུར་རིན་སྤར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། གསུམ་ནས་གསར་གཏོད་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཡར་སྐུལ་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། ཚན་རྩལ་ཐད་གྲོན་དངུལ་གཏོང་སྟངས་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཐོག རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས་ཚན་རྩལ་འཐབ་ཇུས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚན་རྩལ་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་གཞི་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་ལ་སྣེ་ཁྲིད་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཚན་རྩལ་ཆེད་དམིགས་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས། ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་གཞན་སྒྱུར་དང་ཐོན་སློབ་ཞིབ་གསུམ་གཏིང་ཟབ་སྒོས་མཉམ་འདྲེས་གསར་གཏོད་མ་ལག་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག གསར་གཏོད་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། བཞི་ནས་དངུལ་ལོར་སོགས་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་གོང་སྤེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། བྱེད་སྒོའི་བྱ་དགའ་དང་གྲོན་དངུལ་ཁ་གསབ། དངུལ་བུན་གྱི་སྐྱེད་ཀ་ཁ་གསབ། བྱ་དགའ་དང་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བ་སོགས་བྱེད་སྟངས་ཕྱོགས་བསྡུས་གྱིས་སྤྱོད་པ་དང། ཀུན་ཕན་གྱི་དངུལ་ལོར་ཞབས་ཕྱི་དང་འགན་སྲུང་མ་ལག་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས། སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ཞིང་ལས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོར་འདེགས་དང་ཕྱོགས་ངོས་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དང། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། དེང་རབས་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང། སྒུལ་ཤུགས་གསར་བ་སྟོབས་ཆེན་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས།
3. གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་དང་གོང་སྤེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་ཞིང་སྡེ་བྱ་བའི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མཉམ་འདྲེས་གོང་སྤེལ་དང། ཐུན་མོང་འབྱོར་ཕྱུག སྤུས་ཚད་ཀྱིས་ཞིང་ལས་དར་བ། ལྗང་མདོག་གོང་སྤེལ། རིག་གནས་དར་རྒྱས། ཞིང་སྡེ་ལེགས་བཅོས། ཁྱད་ལྡན་དབུལ་འཕྲི་སོགས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་ལམ་ཐིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང། ནོར་སྲིད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང། རོང་འབྲོག་ལས་ཁྱོན་ཡོངས་རིམ་སྤར་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་དང། རོང་འབྲོག་ཁུལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མདུན་སྐྱོད། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གོང་སྤེལ་གཏང་དགོས། གཅིག་ནས་ཞིང་པར་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་མཐའ་དག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། ཞིང་ལས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ཁམས་ཁྲིད་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཞིང་ལས་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང། རྨོ་ཞིང་རེས་མོས་སུ་འདེབས་བསྐྱུར་བྱེད་པ་དང་རྨོ་ཞིང་གི་སྤུས་ཚད་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཞིང་ལས་དང་ཞིང་སྡེ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་རྒྱ་རན་པོའི་ཚོང་གཉེར་གོང་དུ་སྤེལ་དགོས། གསར་བྱུང་གི་ཞིང་ལས་ཚོང་གཉེར་བྱེད་མཁན་གསོ་སྐྱོང་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་དང། ཞིང་ལས་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཞབས་ཕྱིའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག ཞིང་སྡེའི་ཐོན་ལས་དང་པོ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་མཉམ་བསྲེས་སྒོས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། གཉིས་ནས་སྡེ་བ་ཐུན་མོང་གི་དཔལ་འབྱོར་གོང་སྤེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། “གསར་འབྱེད་ལས་གྲྭ“དང་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར། ནགས་ལས་ཐོན་ལས་གོང་སྤེལ། ཕྱུགས་ལས་གསོ་སྤེལ་དང་འདེགས་འཛུགས་སོགས་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་གོང་དུ་སྤེལ་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ཚད་གཞི་མཐོན་པོའི་ཞིང་ས་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། ཞིང་ཁའི་ཆུ་བེད་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཡོངས་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་མཛེས་པའི་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། གསུམ་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཞན་ཆ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཁ་གསབ་བྱ་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཁོར་ཡུག་གི་སྲུང་སྐྱོང་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཆུ་དང་གློག ལམ། མཁའ་དབུགས་དང་ཆ་འཕྲིན་འཁོར་རྒྱུག་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ལེགས་བཅོས་དང། རི་ཆུ་ནགས་ཞིང་མཚེའུ་རྩྭ་བཅས་ལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། རིམ་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བར་ཁྱད་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏང་དགོས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་ཚུལ་
སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་ཚུལ་ལ་གསར་དུ་དཔྱད་པ།
ཤེས་རབ་བསྟན་དར།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལས་སྲོང་བཙན་གྱི་སྔོན་དུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་ཆབ་ སྲིད་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་ཞེས་པ་ལས་ཡང་སྙིང་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་ གསུམ་ག་འདྲ་ཡིན་པ་དང་དེས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་པའི་སྐོར་གསལ་བོར་བཤད་མེད་ སྟབས་བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་ད་ལྟའང་དེ་ལ་བསྡོམས་ཚིག་ཡང་དག་ཅིག་ ཐོབ་མེད། གསར་སློབ་པ་མང་བོ་ཞིག་ལ་དོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན་ད་ལན་ཁོ་བོས་སྒྲུང་ ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་ཐུང་ངུ་ཞིག་ སྤེལ་བར་འདོད།
གཅིག སྒྲུང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་པ་ཡིན་ནམ།
སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་སྒྲུང་ནི་“༼མཁས་པའི་དཀར་སྟོན་་༽ ལསʼʼམདོ་སྡེ་དར་བའི་ལྟས་སུ་སྒྲུང་རྣམས་དར། རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང་དང༌། མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང་མཆིལ་བའི་སྒྲུང་སོགས་ཉན་བཤད①”ཅེས་འབྱུང་བ་བཞིན་དེ་དག་གིས་ རིག་པའི་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་པར་འདོད་ནའང་རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་ སྒྲུང་དང་མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང༌། མཆིལ་བའི་སྒྲུང་སོགས་ངོས་འཛིན་ལ་རྟ་མོག་མོག་གི་སྤུ་ལྟར་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ གང་མང་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་མི་ཆོས་གཏམ་དུ་སྨྲ་བའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ཏུ་ངེས་ཤིང༌། “སོགས”ཁོངས་ནས་ད་དུང་རི་དྭགས་གཡུང་ལ་ཕབ་ཚུལ་དང༌། མི་ལ་རྗེ་བོ་བྱུང་ཚུལ། ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དང་འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ། མགུར་ལྷ་བཅུ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་བྱུང་བར་གདོན་མི་ཟ་ནའང་ང་ཚོས་མཐའ་ གཅིག་ཏུ་མཆིལ་བའི་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ལས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་སྙམ་པའི་དོགས་པའང་ གཏན་ནས་མི་དགོས། སྒྲུང་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་པའི་ངག་གི་ཕྲེང་བ་ཞིག་སྟེ་བརྗོད་བྱ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་ལ་གསོན་ཤུགས་ལྡན་པས་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས“དེ་བཞིན་སྔོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་མང་བོ་ལ་ཚད་མར་ བྱེད②”ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་སྔོན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུང་གི་མི་སྣས་བཀོད་པའི་ ཟིན་ཐོ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན་མང་བོ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་རིམ་གྱིས་ སྒྲུང་དང་མི་རིགས་གོམས་སྲོལ་ལ་མ་བུ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཆགས་པར་བརྟེན། སྔོན་གྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ ཆབ་སྲིད་ཐག་གཅོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས“ཆབ་སྲིད་སྒྲུང་གིས་བསྐྱངས”ཞེས་པའི་གཏམ་འདི་ བྱུང་བ་རེད། དེས་ན་སྒྲུང་གིས་ཆབ་སྲིད་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོན་ཚུལ་ཐད་ལ་ཁོ་བོས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ པ་བརྒྱུད་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།
༡༽ མནའ་ཡི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྐོར།
སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་ལ་བལྟས་ན་སྒྲུང་ཡོད་ཚེ་ལྷ་ཡོད་ལ་ལྷ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་ གྱིས་དེ་བདེན་དབང་དུ་འཇོག་པའི་ལམ་སྲོལ་བྱུང་ཞིང༌། ལྷའམ་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་བདེན་དཔང་དུ་བྱས་ནས་མནའ་བསྐྱེལ་ན་དེ་ལས་བདར་མི་ཐུབ་ པའི་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། “མིས་མི་བཟའ་མནའ་དང་ཁྱིས་མི་བཟའ་ལྕགས”ཞེས་དང“མནའ་ཟོས་པའི་བུ་ལ་ཐར་བ་མེད ”ཅེས་པ་སོགས་ལས་གསལ་བར་མཐོང་ཐུབ། ལྷག་པར་ ༼ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་༽ཞེས་པ་ལས་ “རྗེ་ བློན་རྣམས་ཀྱིས་འདུན་མ་ཆུང་ངུ་རེ་བསྡུ་སྟེ། ལུག་ཁྱི་སྤྲེལ་གསུམ་དམར་མཆོད་བྱེད། ཐོག་མར་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་རྐང་ལག་འབྲེག དོན་སྣོད་མདུན་དུ་སྤུངས་ནས་བན་དེ་ཞིག་གིས་གནམ་ས་རི་ལུང་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལ་ སོགས་པ་དཔང་དུ་གསོལ་ཏེ། གལ་ཏེ་འདུན་མ་དང་འགལ་ཏེ་བསམ་ངན་བྱེད་ན། ལྷ་ལ་མངོན་མཁྱེན་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཚོ་ཡང་ལུག་ཁྱི་འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་མི་བགྱིད་རི་ཞེས་མནའ་འདོར་རོ། །ལོ་གསུམ་ན་འདུན་མ་ཆེན་པོ་རེ་བསྡུ། མཚན་མོ་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་མཆོད་ཟས་རྣམས་བསྒྲིགས་པ་དང༌། ཁྱི་རྟ་གཡག་གསུམ་དང་བོང་བུ་རྣམས་བསད་དེ་ཁྱོད་ཅག་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་སེམས་རྩ་ མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཡུལ་སྲུང་བར་གྱིས་ཤིག གནམ་སའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཅག་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས། གལ་སྲིད་མནའ་དང་འགལ་ན་ད་ལྟ་བསད་པའི་སྲོག་ཆགས་འདི་རྣམས་བཞིན་དུམ་བུར་བྱས་ལ་ གསོད་ཅིག་ཅེས་མནའ་འདོར་རོ། །③”ཞེས་པ་འདི་དང་གནའ་བོའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དག་ལ་བལྟས་ན་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་དང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ། ཡང་ན་སྲིད་དོན་གལ་བོ་ཆེ་ཞིག་ལ་ཐུག་དུས་རྒྱལ་བློན་དང་འབངས་དག་གི་འཐུས་མི་དང་ བཅས་པས་ལྷན་ཅིག་བྲོ་བོར་ཏེ་བློ་བརྟན་འགྱུར་བ་མེད་པ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ ཆེན་པོ་ཕྱིའི་དགྲ་འདུལ་བ་དང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་བརྟན་པར་བློ་ལས་འགོངས་པའི་ནུས་པ་ ཞིག་བཏོན་ཡོད། ལྷག་པར་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རེའི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་སྲོལ་འདི་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་དར་བ་ལ་བརྟགས་ན་སྒྲུང་དང་མནའི་ནུས་པ་ལ་འབྲལ་དུ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཚུལ་དེ་ལ་བལྟས་ན་མནའ་ཡིས་ཆབ་སྲིད་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པའི་གནད་དེ་ སྒྲུང་ལའང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ཡོད་ཅིང༌། སྐབས་དེར་མནའ་སྐྱེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ཤིང༌། མི་ཆེ་གེ་མོས་མནའ་ཟོས་པས་རྐྱེན་ངན་དེ་དང་དེ་བྱུང་ལྟ་བུའི་སྒྲུང་ད་ལྟའང་ ཀློང་ལ་ཁྱབ་འདུག་པ་འདིས་སྒྲུང་གིས་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་པའང་མནའ་དང་སྦྲེལ་ནས་བཤད་ཆོག
༢༽ ཁྲིམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྐོར།
སྲོང་བཙན་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་མ་བྱུང་ཡང་ཁྲིམས་མེད་པ་ག་ལ་ཡིན། ༼ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་༽ ལས། “མངའ་ཐང་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐུ་བརྒྱན་མཛད། རྗེ་བཀའ་གངས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་འདྲ།④ ”ཞེས་པས་གཉའ་ཁྲིའི་སྐབས་ནས་བོད་ལ་ཁྲིམས་སྲོལ་དར་ཡོད་པ་གསལ་ཆའང་ཁྲིམས་ཡིག་ མེད་པས་སྒྲུང་གིས་ཁྲིམས་ཡིག་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པའི་སྲོལ་བྱུང་ ཡོད་ཅིང༌། དེའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་རྗེས་སུ་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་ལ་འབེབ་སྐབས་ཀྱང་སྒྲུང་ལ་ བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་ཡིག་བཟོས་པ། དཔེར་ན། ༼མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་༽ ལས། “གཉི་གས་ལན་པ་ལ་བྲམ་ཟེ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་ཁྱིམ་བདག་གི་གླང་གཡར་ནས་གཏོང་དུ་ཕྱིན་པས་ཁྱིམ་བདག་གི་ར་བར་བཏང་སྟེ་ཅི་ཡང་མ་སྨྲས་པར་ལོག ཁྱིམ་བདག་གིས་གླང་སྐྱེལ་བ་མཐོང་ཡང་མ་བཏགས་པར་བཞག་པས་གླང་ཕུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ ཐོན་ཏེ་སྟོར་བ་རྒྱལ་བོ་མེ་ལོང་གདོང་ལ་ཞལ་ལྕེ་ཞུས་པས་བྲམ་ཟེས་གླང་བཏང་ཡོད་དོ། །ཞེས་མ་སྨྲས་པས་ལྕེ་ཆོད། ཁྱིམ་བདག་གིས་མཐོང་ཡང་མ་བཏགས་པས་ལག་པ་བྲེགས། ཞེས་ཞལ་ལྕེ་བཅད་པ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ཆད་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་གཅོད་པ་དབང་ཆེན་བཅད་ཀྱི་ ཁྲིམས། གཉི་ག་བདེན་ན་ཁྱིམ་བདག་ཞིག་གི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཆུར་ལྷུང་བ་ཉ་ཞིག་གིས་མིད་པ་ རིའི་འོག་གི་གྲོང་ན་གནས་པའི་ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཞིག་གི་གཡོག་གིས་ཉ་དེ་ཟིན་ནས་བཤས་ པས་ཁྱེའུ་ཞིག་མ་ཤི་བར་བྱུང་བ་ཁྱིམ་བདག་དེས་བུར་གསོས་པ་ཁྱིམ་བདག་གཞན་གོང་མས་ ཐོས་ནས་རྩོད་དེ་རྒྱལ་བོ་ལ་ཞལ་ལྕེ་ཞུས་པས་གཉི་གས་ཁྱེའུ་རེས་མོས་སུ་གསོས་ལ་ བུད་མེད་རེ་རེ་ལོངས། བུ་བྱུང་ན་ཁྱིམ་བདག་སོ་སོས་ཁྱེར་ཞིག་སྨོས་བྱུང་ནས་ཁྱེའུ་རིགས་གཉིས་པར་མིང་ ཆགས། བུ་རེ་རེ་སོ་སོས་ཁྱེར། ཕྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་དགེ་སློང་རིགས་གཉིས་པར་གྲགས་པ་དེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་བདེན་ གཉིས་དགའ་གསུམ་དུ་གཅོད་པ་ཁབ་སོ་ནང་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུ་གྲགས⑤”ཞེས་བྱུང་བ་དག་ ལས་སྒྲུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་བོད་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པའི་སྔོན་དུ་ད་ལྟའི་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་དར་བ་བཞིན་གནའ་ སྔ་མོར་ཆེ་གེ་མོས་གཟུ་བྱེད་དུས་གནད་དོན་འདི་ལྟར་ཐག་བཅད། དེ་ལྟར་ན་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས། ག་གེ་མོས་འདི་ལྟར་ཐག་བཅད། དེ་ལྟར་ན་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཐ་ན་སྔོན་གྱི་མིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དང་གཏམ་ དཔེ་སོགས་ཀྱང་ཆུ་བཞུར་བ་བཞིན་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས། དེས་ན་ད་ལྟའི་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་དར་བའི་སྲོལ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུན་ཞིག་ཏུ་ གདོན་མི་ཟ་བས་འདི་ལ་དཔྱད་ན་སྐབས་དེའི་ཁྲིམས་དཔོན་དག་ནི་སྒྲུང་ལ་མཁས་ཤིང་ བློ་ཐོས་ཡངས་པ། གཏམ་དང་ཁ་ལྕེ་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་ཐུབ།
༣༽ རྗེ་བློན་གྱི་བརྩི་བཀུར་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྐོར།
དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་རང་གི་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་ལྷ་སྒྲུང་མང་བོ་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ་རྒྱལ་བོ་དང་བློན་པོ་ལྷ་ནས་ཆད་པའམ་ལྷ་ཡིས་བསྐོས་པའི་ལྷ་སྒྲུང་ངམ་ བཤད་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དངོས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མ་ ཐུབ་པར་ལྷར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་དེ་དག་བརྩི་ཞིང་བཀུར་བའི་སྲོལ་འདི་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན། ༼ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་༽ ལས“ལྷ་གནམ་གྱི་སྟེང་ནས་གཤེགས་པ། གནམ་ལྷབ་ཀྱི་བླ་ན། ཡབ་ལྷ་བདག་དྲུག་བཞུགས་པའི་སྲས། གཅེན་གསུམ་གཅུང་གསུམ་ན། ཁྲིའི་བདུན་ཚིགས་དང་བདུན། ཁྲིའི་བདུན་ཚིགས་ཀྱི་སྲས། ཁྲི་ཉག་ཁྲི་བཙན་པོ། ས་དོག་ལ་ཡུལ་ཡབ་ཀྱི་རྗེ། དོག་ཡབ་ཀྱི་ཆར་དུ་གཤེགས་སོ། །ལྷ་རི་གྱང་དོར་གཤེགས་ན། རི་རབ་ལྷུན་པོ་ཡང་དགའ་དུད་དུད། ལྗོན་ཤིང་སྡོང་བོ་ཡང་བང་ཐང་ཐང༌། ཆབ་ལུ་མ་ཡང་དངོ་སིལ་སིལ། གོར་ཕ་བོང་ལ་སྩོགས་པ་ཡང་གཉེན་ཁྲུང་ཁྲུང་གིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། བོད་ཀ་གཡག་དྲུག་གི་རྗེར་གཤེགས་སོ། །⑥”ཞེས་པ་འདི་ལས་གཉའ་ཁྲི་ལྷ་ནས་མཆེད་པ་དང༌། བོད་དུ་བྱོན་དུས་རི་ཆུ་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་པ་ལ་སོགས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ སྒྲུང་གཏམ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་བཟོས་ཏེ་ མི་རྣམས་བློ་འགུག་གིས་བརྩི་བཀུར་གྱི་ནུས་པ་ཞིག་ངང་གིས་ཐོན་བཅུག་སྟེ་ད་ལྟའི་ བར་དུ་རང་རེའི་མི་རྣམས་ཀྱི“མི་རྗེ་ལྷ་ནས་མཆེད”ཅེས་པའི་གཏམ་འདི་བྱུང༌། གཞན་ཡང་ ༼ལེགས་བཤད་མཛོད་༽ ཀྱི་ “བོན་སྙད་པ་བསྣུབས་བོན་གཤེན་མཐའ་རུ་སྤྱུགས། བོན་བསྣུབས་པའི་དབུ་ཡོག་རྒྱལ་ལ་བབ། རྒྱལ་བོ་ཐེའུ་རང་མང་སྙ་ཡུ་ཝེར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན། འབངས་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་ཡིས་ལྟག་པ་གཅུས་ནས་བསད⑦”ཅེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལས་གྲི་ གུམ་ཐེའུ་རང་གི་སྤྲུལ་པར་བཤད་པ་འདིས་རྒྱལ་བོ་ཆེས་དམན་པ་ཞིག་ཏུ་བཏང་ཡོད་ལ། ལོ་ངམ་བོན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བོ་དཀྲོངས་པ་ནི་བོན་ བསྣུབས་པའི་ལེ་ལན་ཡིན་པ་སོགས་ལས་ལོ་ངམ་གྱིས་རྒྱལ་བོ་ལྔ་ལམ་དུ་གཏོང་འོས་ཤིང་ འཚམ་པ་ཞིག་ཏུ་བཤད་ནས་དམངས་ལ་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྒྲུང་གཏམ་དེས་ལོ་ ངམ་བཀུར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་དོན་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཡང་རུ་ལས་སྐྱེས་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་བུ་རུ་བཤད་པའི་སྒྲུང་སོགས་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཐང་བུ་ ཡིན་པར་དམོད་པ་འགོག་པ་སོགས་ཏེ་ལྷར་དད་པ་བེད་སྤྱད་ནས་རང་གི་ཆབ་སྲིད་ཇེ་བརྟན་ དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ལས་མ་འདས་སོ། །
༤༽ དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྐོར།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་བྱུང་བ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་དག་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ཡང་གང་མང་ཞིག་ཐོན་ཡོད། ༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་༽ ལས། “བཙན་པོའི་ཞལ་ནས་མ་གི་ལ་རྐུ་ཡོད། སྡང་ཡོད། དགྲ་ཡོད། དུག་ཡོད། གཡག་ཡོད། བྱད་ལྟེམས་ཡོད་གསུངས་པས། རྐུ་ལ་ལན་ཡོད། སྡང་ལ་བྱམས་ཡོད། དགྲ་ལ་གཉེན་ཡོད། དུག་ལ་སྨན་ཡོད། གཡག་ལ་མཚོན་ཡོད། བྱད་ལྡེམས་ལ་འགྲོལ་ཐབས་ཡོད།⑧ ”ཅེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་གཉའ་ཁྲི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་མཁས་ལུགས་བསྟན་ ཡོད་ཅིང༌། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུང་ ༼ རྟ་རྐྱང་རབ་དབྱེ ༽ སོགས་ཀྱང་བྱུང་མྱོང་བས་ད་ལྟའི་བར་དུ“དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང”ཞེས་པའི་གཏམ་ རྒྱུད་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེའི་ཕྱིར་ ༼་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ ༽ ལས་“སྐུ་སྲུང་སྡེ་བཞིས་སྐུ་སྲུངས་རྒོད་ལྡོད་སྡེ་མི་བཞི་བཅུ་ རྩ་བཞིས་ནི་ཕྱིའི་དགྲ་འདུལ། རོང་དོར་ཁབ་སོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བང་མཛོད་འགྱེངས། ཚོང་འཕྲོས་བཅུ་གཉིས་ནས་ནོར་གྱི་དབྱིག་འབུལ། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བྱ་དགའ། དཔའ་མཛངས་ཀྱིས་ཤན་འབྱེད། ནོངས་ཀྱི་ཆད་པའི་ཤ། གཡོའི་ཁུང་སྣུབས། མཛད་སྣ་ལྔའི་གསེར་གཡུ་དང་ཡིག་ ཚང་གིས་བསྟོད། དཔལ་སྣ་ལྔས་སེང་གེ་དང་གུང་སྟག་གིས་བརྒྱན། མགྱོགས་སྣ་ལྔས་ཆིབས་སུ་མཛད་ནས་རྒྱུགས་སུ་སྤྲོ། རྗེའི་བཀའ་ཁྲིམས་ནི་གངས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་འདྲ། མཛད་པ་ལས་སུ་ཕོ་བྲང་འུམ་བུ་བླ་སྒང་བརྩིགས། རྐུ་འཕྲོག་དང༌། རྫུན་སྤྱོད་ཅིང༌། ཚོང་དང་ཁེ་སྤོགས་ལ་མི་ལྟ། རྒྱལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདེ་ཞིང༌། མངའ་ཐང་ཐམས་ཅད་སྐྱིད⑨”ཅེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་རབས་རྗེས་མའི་རྒྱལ་སྲིད་ སྐྱོང་བའི་དཔེ་རུ་འཇོག་པ་ཡིན་ལ་ཡང་ ༼རྒྱ་བོད་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ༽ ལས།“དབང་མཛད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་པ་ཟེར་བས་དེ་ལྟར་བསྐོས་པའི་རྒྱལ་ བོ་ཕྱོགས་བཞི་ཁ་ན་གྲགས། བོད་དབུས་ན་རྨོངས་པས་ཁས་ཉེན་ཏེ། རྒོལ་དུ་མི་ཐུབ་བྲག་རི་བཙན་པོ་འཛིན་སྐད⑩”ཅེས་བྱུང་ཞིང་དེའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་ བཞིའི་རྒྱལ་བོ་འདི་ལ་དཔྱད་ན་དབང་མཛད་ཀྱི་གོང་ནས་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་ སྲོལ་ག་བྱུང་ལ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་བའི་སྒྲུང་གང་མང་བྱུང་བའང་གདོན་མི་ཟ་བས་སྒྲུང་ གིས་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་ནུས་པ་བཏོན་པ་ནི་བཙན་པོའི་སྐབས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་ དེའི་སྔ་རོལ་ནས་ཡོད་ལ། བཙན་པོ་ཞེས་བཀུར་བ་འདིའང་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་དང་དེའི་སྒྲུང་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་མངོན། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ ༼རྒན་མོ་གསར་འཁུར་༽ ཞེས་པའི་སྒྲུང་དེ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་བའི་ཚད་དུ་ད་ལྟའང་གླེང་བཞིན་ཡོད་ལ་དེ་དག་ གིས་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པ་བསྙོན་པར་ག་ལ་ནུས། ད་དུང་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་དཔའ་སྡེ་ཞེས་པ་དག་གི་དགྲ་འཐབ་ཀྱི་ནུས་པ་དེའང་སྒྲུང་ དང་འབྲེལ་ཡོད་པར་སེམས་ཏེ་དཔྱད་པར་རིགས་སོ། །
གཉིས། ལྡེའུ་དང་དེས་ཆབ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་པའི་སྐོར།
༼མཁས་པའི་དགའ་སྟོན ༽ ལས། ʼʼམངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་འབྱུང་ལྟས་ལྡེའུ་སྤྲོད། སྲང་ལ་ཐེམ་གཉེར་ལྭ་བ་ཆེ་བ་ཅི་ཡིན། པོར་མགོ་མགོ་ཅན་སྐྱེད་ཅིང་རྒྱགས་ཅི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་སོགས་ཏེ⑴”ཞེས་པ་འདི་དག་ ལ་དཔྱད་ན་ལྡེའུ་ནི་ད་ལྟའི་ཁེད་དུ་སྣང་བས་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁེད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་བར་སོམ་ཉི་བྱེད་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགས་ལྡེའུ་ནི་ཞང་ཞུང་སྐད་དེ་རིག་པའི་མིང་ཡིན་པར་འདོད་མོད་ དོན་དུ་འཁྱོག་པའི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ ༼ ལེགས་བཤད་གསར་འཕྲེང་༽་དུ་གསུངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས།“ཐད་ཀར་མི་སྟོན་པ་འཁྱོག་པའི་ ངག་གིས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་འདིའོ་ཞེས་དགོས་པ་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ སྟེ་ལྡེམ་པོའམ་ལྡེའུའི་ ངག་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན་པས་སོ། །⑵”ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །འདི་ལ་དཔྱད་ན་ཐད་ཀར་དྲང་བོར་མི་སྟོན་པ་ནི་ལྡེའུ་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ་ལ་ཁེད་ ཀྱི་གོ་དོན་ཡང་ཕལ་ཆེར་དེ་ལས་མ་འདས་སྙམ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ ༼གསེར་གྱི་ཐང་མ༽ ལས།“བརྡ་ཐབས་ཡིན་ཁུལ་མང་བོ་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད། བློན་ཆེན་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས། འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཤར་གྱི་རི་ནུར་ཏེ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཁ་བཅད་ཡོང་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། རྒན་མོ་རིག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཉིན་མང་བོ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ བར་བྱེད།⑶ ”ཅེས་པ་ལ་བསམ་ན་ཡང་ཤེས་ཐུབ་ལ་གོང་གི་ཚིག་འདི་ལས་ལྡེའུའི་ལམ་ནས་གཏམ་སྨྲ་བའི་ སྲོལ་ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུའང༌།“འཕན་ཡུལ་དར་རྒྱལ་བྱིས་པ་མང་བོ་རྗེ་བྱ་བ་ འཕྲུལ་ཆེ་བ་ར་ཐོས་ནས་བློན་པོ་བཞི་འཚོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ནེའུ་གསིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ མཐར་བྱིས་པ་དང་འཕྲད། ན་འདིའི་གཞུང་གཅོད་དམ་མཐའ་བསྐོར་དྲིས་པས་དལ་ན་གཞུང་ཆོད། རིངས་ན་མཐའ་བསྐོར་ཟེར། བློན་པོ་བཞིས་གཞུང་བཅད་པས་འདམ་དུ་ཚུད་ནས་ཡུན་རིང་འགོར། བྱིས་པ་དེ་ལ་ཕ་མ་གར་སོང་དྲིས་པས་ཕ་གཏམ་འཚོལ་དུ་སོང༌། མ་མིག་འཚོལ་དུ་སོང་ཟེར། དར་ཅིག་ན་ཕས་ཆང་ཁྱེར། མས་མེ་ཁྱེར་བྱུང་སྐད⑷” ཅེས་གསལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་ར་འཕྲོད་ཐུབ། དེ་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་དུ་ལྡེའུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ ནའང་དེས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་གསང་འཕྲིན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ་ངག་ གམ་བརྡ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་གསང་བ་སྐྱེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན། ཁོ་བོས་དཔྱད་པ་ལྟར་ན་ལྡེའུ་ལ་ངག་གི་ལྡེའུ་དང་རྫས་ཀྱི་ལྡེའུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་ སྤྱོད་སྟངས་ལའང་ནམ་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ནང་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། རྩེད་མཚར་གྱི་སྐབས་སྤྱོད་པ། གསང་འཕྲིན་ལ་སྤྱོད་པ། དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་སོགས་ཡོད་ནའང་འདིར་གསང་འཕྲིན་ལ་འབྲེལ་ བ་ཡོད་པའི་ལྡེའུ་གཉིས་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།
༡༽ངག་ གི་ལྡེའུ་ནི་ ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་༽ ལས། “བོད་བློན་རྣམས་ཀྱིས་རྫུས་མའི་སྤྲང་བོ་ཞིག་བཏང་བྱུང་ངོ༌། །དེར་བློན་པོ་ལོག་པའི་སྐད་བྱས་ཏེ་ར་ཕོ་རྒྱ་བོ་ལ་ངོ་ཤེས་མི་བྱའོ། །ཁ་རོག་སྡོད་ལ་ཀུ་ཅོ་ཐོང༌། ནག་མོ་ལྕགས་མཁར་ཐུག་ནས་ཡོང༌། །ལུང་པ་ཕུ་བརྡུགས་མདའ་བརྡུགས་སུ། །ཐུ་རུ་ཅོ་བྲགས་ཁོང་ལ་ཞོག །དར་དཀར་དྲིལ་ལ་དར་ནག་ བསྐྱོད། །ཟླ་བ་ཉི་མའི་རྩ་རུ་སླེབ། །ཟེར་ནས་དེར་སྤྲང་བོ་དེ་ལོག་གོ⑸”ཞེས་སྐད་བཏང་བ་དེའང་ངག་གི་ལྡེའུ་ཁོངས་སུ་ གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་དོན་ནི་ར་ཕོ་རྒྱ་བོ་ལ་ངོ་ཤེས་མ་བྱེད་ཅེས་པ་རྒྱའི་བློན་ པོ་ལ་ཁོང་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་མ་བཤད་ཅེས་པའི་བརྡ་ཡིན་ལ། ནག་མོ་ལྕགས་མཁར་ཐུག་ནས་ཡོང་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་རྣམས་ལ་ས་བོན་ཡོས་སུ་བརྔོས་ནས་ འདེབས་སུ་བཅུག་པའི་བརྡ་ཡིན། ལུང་པ་ཕུ་བརྡུགས་མདའ་བརྡུགས་སུ། །ཐོ་རུ་ཅོ་བྲགས་ཁོང་ལ་ཞོག་བྱ་བ་དེ་དོང་བར་མདའ་མོ་མང་བོ་བཅུག་ཅེས་པའི་བརྡ་ ཡིན། དར་དཀར་དྲིལ་ལ་དར་ནག་བསྐྱོད་ཅེས་པ་དེ་ཉིན་མོར་བསྡད་དེ་མཚན་མོར་འོང་ཞེས་པའི་བརྡ་ཡིན། ཟླ་བས་ཉི་མའི་རྩར་སླེབ་ཟེར་བ་དེ་ང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་སར་མགྱོགས་པོར་ཡོང་ཟེར་ བའི་དོན་ཡིན་པ་སོགས་ཁེད་དང་ཆ་འདྲ་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དམངས་ ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་དག་ན་ཤིན་ཏུ་མང༌། དེ་དག་ལས་དཔེ་མཚོན་རེ་བཀོད་ན། བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་ལོ་ན་བགྲེས་དུས་རྒྱའི་མྱུལ་མ་གསུམ་སླེབས་ཏེ་མགོ་འཛུལ་ཚུལ་བསྟན་པར་ཁོང་གིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་མོད་ཀྱི་ཁོ་བོ་ན་སོ་སྨིན་པས་ད་སྐབས་བུ་ཆེ་ བས་འགན་འཁྲི་བཞེས་བཞིན་ལགས་པས་དེར་སོངས་ཞེས་གདམས་ཏེ་གཅིག་རང་གི་མདུན་དུ་ འདུག་བཅུག་པ་དང་གཞན་གཉིས་བུ་ཆེ་བའི་སར་མངགས་པ་སྐྱེལ་མ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཙན་སྙ་ལ་ཤོད་དང༌། ར་གྭ་གཞི་པོ་བཀྱིགས་ཏེ་ར་རྒྱ་བོ་བཤས་ནས་མགྲོན་པོ་ལ་གསོལ་སྟོན་ཤོམས། ཡ་གིའི་གྲི་ཆུང་གཡུ་དཀར་གྱིས་མི་ཆོད་ན་མ་གིའི་གཡའ་མའི་རྡར་ལ་དངོ་ལེན་པར་ གྱིས། ཞེས་བརྗོད་དེ་འགྲོ་རུ་བཅུག་བཙན་སྙའི་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་པ་ན་སྐྱེལ་མས་ཡབ་ཀྱི་ངག་འཕྲིན་ཇི་བཞིན་སྨྲས་ཀྱང་ཁོང་ཧ་མ་གོ་བས་ཆུང་མར་དྲིས་པར་མོས་བསམ་བློ་ཅུང་བཏང་ སྟེ་བཙན་སྙ་ལ་ར་གྭ་གཞི་པོ་བཀྱིགས་ཟེར་བ་ནི་མགྲོན་པོ་གཉིས་ལས་ངོ་དཀར་པོ་ཅན་ འདི་ཁྱིགས་ཟེར་བའི་བརྡ་ཡིན། ར་རྒྱ་བོ་བཤས་ཟེར་བ་ནི་ངོ་དམར་ཞིང་སྨྲ་ར་ཅན་འདི་སོད་ཅེས་བའི་བརྡ་ཡིན། ཡ་གིའི་གྲི་ཆུང་གཡུ་དཀར་ཁྱོད་ལ་ཟེར་ཞིང༌། མ་གིའི་གཡའ་མ་སྔོན་མོ་མོ་སྨན་ང་ལ་ཟེར་ཏེ་དོན་མི་ཤེས་ན་ང་ལ་དྲིས་ཞེས་པའི་བརྡ་ཡིན་འདུག་ཟེར་བས་བཙན་སྙས་བདེན་པར་གོ་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་པས་བཀྱིགས་པ་དེས་ གསང་བ་བརྗོད་པས་འཕྲལ་དུ་ཡབ་ཀྱི་སར་རྒྱུགས་ནས་གསང་མྱུལ་གཞན་པ་དེའང་བཟུང༌། གོ་ཧྲགས་ཀྱི་དམག་བསྐུལ་ནས་གློ་བུར་དུ་དགྲ་ལ་འཐབ་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་བླངས་པའི་ གཏམ་རྒྱུད་འདི་ལས་བཙན་པོའི་དུས་དམག་དོན་གྱི་གསང་འཕྲིན་ལྡེའུ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ ཏུ་གསལ་ཅིང༌། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གཅུང་མོ་ལྷ་ལྕམ་སད་མ་ཀར་གྱིས་བཙན་པོས་མངགས་པའི་ ཕོ་ཉ་ལ་བླངས་པའི་མགུར་ལས། “མཆིལ་བའི་ནི་རུ་སྲུབས་ལ། །ག་གི་ནི་ཤ་བཏཊ་ཤིང༌། །གཡས་སུ་མ་ཡོ་ཞིག། གཡོན་དུ་ནི་མ་རྡལ་ཆིག །གཡས་སུ་ནི་ཡོ་བ་ན། །སོ་བྱ་ནི་གྲེ་བོ་ཆུང༌། །གཡོན་དུ་ནི་རྡལ་བ་ན། །སྲམ་བུ་ནི་གོང་དེ་དངུལ། །མར་གྱི་ནི་ཆང་ཚང་ལ། །གྱུར་གྱིས་ནི་མ་མནན་ན། །སིང་ཕྱི་ནི་གནངས་སླང་ན། །སྲམ་གྱིས་ནི་འཚལ་ཏ་རེ། །⑹”ཞེས་བྱུང་བ་འདི་ལྷ་ལྕམ་སད་མ་ཀར་གྱིས་སྲོང་བཙན་ལ་བསྐུར་བའི་ལྡེའུ་ཞིག་ ཡིན་ཅིང༌། དེའི་དོན་ནི་མྱུར་མོར་ཞང་ཞུང་དབང་དུ་མ་བསྡུས་ན་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་དབང་དུ་ སྡུད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་མོད་ཁོ་མོས་ཇི་བཞིན་མ་བརྗོད་པར་ཉ་ཡིས་ཞང་ཞུང་ མཚོན་པ་དང༌། སྲམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་མཚོན་པར་བྱས་ནས་བརྗོད་བྱ་འཁྱོག་པོའམ་སྦས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་བསྟན་ཏེ་དེའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ནི་གསང་འཕྲིན་གཞན་གྱིས་ཤེས་མ་ཐུབ་པར་དོན་ དེ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་གདོན་ཐུབ་པ་ཡིན།
༢༽རྫས་ཀྱི་ལྡེའུ་ནི་རྫས་ཀྱིས་དོན་སྣ་ཚོགས་མཚོན་ཞིང་དེའི་དོན་ཕ་རོལ་བས་ དཔྱད་པས་གོ་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བཞིན་ ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ༼ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་༽ ལས། “རྨང་ཅུང་བགྱིས་པ་ལས། བཙན་པོ་དྲལ་ལ། བཀའ་ལན་གསོལ་བ་ནི་ཅང་མ་མཆིས་སོ། །བཙན་པོ་དྲལ་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཐུགས་བདེ་ཞིང་བཞུགས་པ་གློ་བ་དགའ་ཤིང་མཆིས་སོ། །བཙན་པོས་བཀའ་སྩལ་བ་ནི། གུམ་ཆད་གཉིས། རྔོ་ཇི་ཐོག་གིས་འཚལ་ཞིང་མཆིས་སོ། །བཙན་པོའི་པྱག་ཏུ་འདི་པུལ་ཆིག་ཆེས། ཞུ་གཡག་ཞུ། གཆིག་པྱག་རྒྱས་བཏབ་ནས་བསྐུར་རོ། །གྱིམ་བརྩན་རྨང་ཅུང་སླར། བཙན་པོའི་སྤྱན་སྔར་མཆིས་ནས་བཙན་མོས་བཀའ་ལན་ཡི་གེ་གསོལ་བ་ཅང་མ་མཆིས། མགུར་བླང་བའི་ཚིག་ནི་འདི་ཞེས་མཆིས། ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་སྐུར་བ་འདི་ལགས་ཤེས་གསལ་བ་ལས། ཞུ་པྱག་རྒྱ་པྱེ་སྟེ་གཟིགས་པ་ན་གཡུ་རྙིང་བཟང་བོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བཙན་པོའི་དགོངས་དགོངས་ནས། ཡུ་བུས་ལིག་མྱི་དྷྱ་ལ་རྒོལ་པོད་ན་གཡུ་ཐོགས་ཤིག རྒོལ་མ་ཕོད་ན་ནི་བུད་མྱེད་དང་མཚུངས་ཞུ་གྱོན་ཆིག་ཟེར་བ་ལྟ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། རྗེ་བློན་བློད་བློད་དེ་ལིག་མི་དྷྱའི་སྲིད་བརླག་གོ ། ⑺”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་འདི་ལས་རྫས་ཀྱི་ལྡེའུས་བོད་ཀྱི་དམག་དོན་དང་ཆབ་སྲིད་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་བཏོན་པ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ངག་གི་ལྡེའུ་མཐའ་དག་གསང་འཕྲིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ་རྫས་ཀྱི་ ལྡེའུ་འདི་གཞན་དུ་སྤྱོད་པའང་ཡོད་དེ། ༼ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་བོ་༽ ལས། “བློན་པོ་མགར། གྱེས་དུང་ཙེ་བདུན་ཕྱག་རྟེན་དུ་ཕུལ། རྒྱལ་བོ་ལ་ཕྱག་དང་ཞེ་ས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་བོའི་མདུན་དུ་བཻརྱའི་རྨོག་ བཞག⑻”ཅེས་བྱུང་བ་ལྟར་ཁྲབ་དང་རིན་པོ་ཆེ་བསྐུར་བ་དེར་ཡང་ལྡེའུ་དང་འབྲེལ་བ་ ཡོད་དེ། གང་གིས་ན། ཁྲབ་ཀྱིས་ཀོང་ཇོ་མ་བྱིན་ན་དམག་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གསེར་སོགས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེས་ཀོང་ཇོ་བྱིན་ན་གཉིས་ག་མཛའ་མཐུན་གོང་འཕེལ་དུ་ གཏོང་ཆོག་པའི་བརྡར་མངོན། གཞན་ངག་རྒྱུན་དང་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་བཅས་ལ་བརྟག་ན་ལྡེའུ་དང་ཁེད་ནི་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ནའང་ ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་ལ་སྔོན་གྱི་སྐབས་སུ་ལྡེའུ་ལ་བརྟེན་ནས་བློན་པོ་རིག་པ་ཅན་ བསྐོ་བཞག་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་སྣང་བར་མ་ཟད། བག་མ་ལེན་པ་དང་ཕ་རོལ་ཚོད་བགམ་བྱེད་པ་བཅས་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་དག་ཕྲ་ཞིབ་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་ཏེ་མགར་གྱིས་བག་མ་བླངས་ པའི་གཏམ་རྒྱུད་སོགས་ལྡེའུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མནའ་གཏམ་ཅུང་མང་ངོ༌། །
དྲ་གནས་གཞན་ནས་འདིར་བཀོད།


text:
དེ་མིན་མི་དེ་དག་གིས་མཐའ་ན་ཁྲིམས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱིན་མེད་པ་འདྲ།
- །
- མིག་དམར།, 13 ཟླ་གཉིས་པ། 2018 17:11
- ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན།
རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་གི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་ངོས་འཛིན་གྱིས་མ་འོངས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་ཐབས་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྤུས་ཚད་གོང་མཐོར་དང་སྐད་ཡིག་གི་ཁོར་ཡུག་གཞི་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་ཡོང་ཐབས། དེ་བཞིན་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བདག་གཅེས་ཡོང་ཐབས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་རྩོམ་པ་པོ་མཁྱེན་རབ་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་གཤམ་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་ཞིབ་གནང་འཚལ།
༡ ༽ ཁྱོད་རང་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གནང་རོགས།
ངའི་སྐྱེས་མིང་ལ་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་སྨྱུག་མིང་ལ་མཁྱེན་རབ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་1992་ལོར་ལི་ཐང་གཡོན་རུའི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས། ཆུང་དུས་ལུག་རྫི་དང་ཟོག་རྫི། རྟ་རྫི་ཡང་ཡང་བྱས་བསྡད་རྐྱེན་དེང་སང་ཡང་ཡར་མར་འགྲོ་དུས་ལུག་ཁྱུ་དང་ཟོག་ཁྱུ། རྟ་ཁྱུ་རི་ལ་ཡན་པ་མཐོང་ན་ཆུང་དུས་ཀྱི་འཚོ་བ་དྲན་ཡོང་གི གང་ལྟར། ཆུང་དུས་ནི་དེ་ལྟར་ནོར་ལུག་དང་ལྷན་དུ་ལྷས་འདབ་ནས་བསྐྱལ། ཕལ་ཆེར་རང་ལོ་བརྒྱད་དགུའི་སྟེང་ནས་ཨ་མྱེས་ཐོ་རིས་པོའི་སར་ནས་སྒྲོལ་མ་དང་ལྟུང་གཤགས་སོང་བསླབས། ཕྱིས་ནས་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་ནས་གཞི་ནས་ཚེག་འདེད་བསླབ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་གི་གོམ་པ་སྤོས་ནས་ད་ལྟའི་བར་དཔེ་ཀློག་དང་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་པར་ཁ་གཡར་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ལ་ངེས་དོན་གྱི་སྲི་ཞུ་ཞིག་བསྒྲུབས་མྱོང་མེད། རེད་ཀྱང་། ངས་ཡི་གེ་བསླབ་པའི་ལམ་བུ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཚོ་གནས་བརྗེས་བསྒྱུར་དང་ཞོར་དུ་མི་རིགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཆུང་ངུ་ལས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་སྟེ། ཆ་ཤས་དང་ཡང་ཤས་ཧ་ཅང་ཕྲ་བའི་ཆ་ཞིག་ངོས་ཟིན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་མ་ཚད། དེའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་འབད་འབུངས་འབུངས་བྱ་དགོས་པའི་ཆོད་སེམས་ཤིག་ཀྱང་སྐྱེས་སོང་།
༢ ༽ད་ལྟའི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱབ་ཚད་སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད།
ལན། ད་ལྟའི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱབ་ཚད་སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་ད་ལྟའི་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཁྱབ་ཚད་ཆེ་བ་མཐོང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་ནི་གྲྭ་བ་ཚོ་ཁོ་ནས་བེད་སྤྱད་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་རེད། ཐ་ན་བོད་ཡིག་ཡོད་པའི་ཤོག་རལ་སོགས་ཀྱང་རྡོག་ལམ་དུ་མི་འཇོག་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆའམ་གླེགས་བམ་མཐུག་པོ་དག་བུ་མོ་ཚོས་ལག་པས་རེག་ཙམ་ཡང་ཆོག་གི་མེད། དེང་སང་དེ་འདྲ་མ་རེད། འཆང་རྒྱ་དེ་ལས་རྦད་དེ་གྲོལ་ཚར་འདུག དེང་སང་གང་ས་གང་ན་བོད་ཡིག་གི་བརྡ་ཁྱབ་དང་མིང་བྱང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག མཚམས་རེར་བོད་པ་ཚོས་ཡིག་ནོར་རེ་མཐོང་འཕྲལ་དྲ་ལ་དུ་སྤེལ་ཏེ་མཚང་འབྲུ་བར་སུས་མགྱོགས་འགྲན་འཇོག་གི་མོད། ངས་བལྟས་ན་དེ་ཐབས་རྡུག་པའི་བྱ་བ་ཞིག་མ་རེད་སྙམ། བོད་ཡིག་གཏན་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་མེད་དུས་སུས་ཀྱང་མཚང་འབྲུ་བ་དང་ཕར་ཞོག དེའི་ཆེད་དུ་ཅིག་བསམ་ཕོད་མཁན་ཡང་སུ་ཡོད་རེད། མང་པོ་ཡོད་མ་རེད། རེ་ཟུང་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་ཉི་ཟླ་འདྲ་བ་དག་རེད། དེ་དག་ནི་ད་རེ་རེ་བཞིན་ཚེ་ཡི་ལམ་མོ་བརྒྱབ་ཟིན་པ་རེད། དེའི་ཤུལ་འཛིན་པ་དག་གིས་བསམ་མནོ་གཏོང་རན་རེད། ད་ང་བརྗོད་གཞི་ལས་འདའ་འགྲོ་སོང་མོད། གང་ལྟར་བོད་སྐད་ཡིག་ཁྱབ་ཚད་སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ད་ལྟའི་ཁྱབ་ཚད་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་རེད།
༣ ༽བོད་རང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མངོན་ཐུབ་པའི་བོད་སྐད་ཡིག་འདི་མ་འོངས་པར་སྤུས་ཚད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་རེད།
ལན། བོད་རང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མངོན་ཐུབ་པའི་བོད་སྐད་ཡིག་འདི་མ་འོངས་པར་སྤུས་ཚད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་རེད་དམ་ཞེས་ན། ཏན་ཏན་དེའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ཡག་ལ་འགྲོ་བ་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། གཅིག་ནས་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་གཙིགས་ཆེན་དང་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་རེད། དེ་བརྒྱུད་ལམ་དེ་བོད་སྐད་ཡིག་བརྒྱུད་དགོས་པས་ཕྱི་ལོག་ནས་བོད་སྐད་ལ་རམ་འདེགས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད། གཉིས་ནས་སྔར་མེད་ཀྱི་ལས་གནས་སམ་ཆེད་ལས་མང་པོ་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་བསྒྱུར་བྱེད་བཞིན་པ་དང་གོང་རོལ་ནས་ཀྱང་ལམ་ཁ་དེ་ལ་མོས་མཐུན་དང་ཆོག་མཆན་གནང་གི་ཡོད་རེད། གནས་ཚུལ་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་མཚོན་ན་ནང་གི་སྲོག་རེད། ལམ་ཁ་འདི་གཉིས་སྟེང་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་ཏན་ཏན་སྔར་མེད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་བསྩལ་ཡོད།
༤༽ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་གནས་སྣ་མང་སྦྱང་ཆེད་གཞན་སྐད་སྟེང་ཆེད་ལས་སྦྱང་བ་མང་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སུ་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཆུ་ཚད་ཀྱིས་མ་འོངས་པར་ས་ཆ་ག་ཚོད་ཅིག་ཟིན་གྱི་རེད།
ལན།ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་གནས་སྣ་མང་སྦྱང་ཆེད་གཞན་སྐད་སྟེང་ཆེད་ལས་སྦྱང་བ་མང་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སུ་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཆུ་ཚད་ཀྱིས་མ་འོངས་པར་ས་ཆ་ག་ཚོད་ཟིན་གྱི་རེད་ཅེས་ན། སུ་ལའང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དོགས་སྔངས་ཤིག་འཁོར་སྲིད་ཀྱང་། སྐད་ཡིག་གང་ཞིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་འཐུས་ཚང་དུ་མ་གྱུར་གོང་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱ་བ་རྩོམ་ཐུབ་ཀྱིན་མ་རེད་སྙམ། འགལ་འདུ་ཅན་གྱི་གོ་རིམ་འདིའི་ཁྲོད་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་རྗེས་ལུས་དང་ཆེད་ལས་སྦྱོང་མི་བཏུབ་པ་མཚོན་མི་ནུས། ཆེད་ལས་སྣ་མང་ནི་མི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོའི་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་རེད། དེ་ཚང་མ་སྐད་ཡིག་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་ངེས་པ་འདྲ་མེད། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་སྦྲ་གུར་འཚེམ་དྲུབ་སོགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་རེ་རེ་བོད་སྐད་ནང་ཐ་སྙད་དང་བཅས་པ་གསལ་བོ་ཡོད་མེད། གལ་ཏེ་དེ་གཞན་སྐད་ནས་བསླབ་དགོས་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲ་སླ་བོ་ཞིག་མ་རེད། རེད་ཀྱང་། ལས་སྣེ་དེ་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་དང་རྒྱལ་ནང་གང་དུའང་དགོས་མཁོ་མེད་པས་དེ་ཆེད་ལས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་གྱི་མ་རེད་སྙམ། གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་མི་འབོར་དང་ས་ཁྱོན་ལ་བལྟས་ན་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ངེས་ཅན་ཟིན་ཡོད་རེད་མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་ལས་མང་པ་ཟིན་གྱི་རེད།
༥ ༽དེང་དུས་བོད་མི་འགའ་ཤས་ནས་ཡུལ་གྲུ་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཤེས་ན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཤེས་མི་དགོས་ཚུལ་ཤོད་མཁན་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད།
ལན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཡང་ན་བླུན་གཏམ་རེད། དེ་མིན་མི་དེ་དག་གིས་ཐ་ན་ཁྲིམས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱིན་མེད་པ་འདྲ།
༦ ༽མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཆེ་མཐོང་ག་ཚོད་ཅིག་སྤྲོད་ཀྱི་རེད་བསམ།
ལན།མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཆེ་མཐོང་ག་ཚོད་ཅིག་སྤྲོད་མིན་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་མ་རབས་གསར་བ་སྐྱེས་བསྲིང་བྱེད་མཁན་དང་བྱེད་ཡུལ་འགན་འཁྲི་ཡོད་རེད། མཐུར་གཏུགས་ན་གནད་འགག་གི་མི་སྣ་ནི་ཕ་མ་དང་དགེ་རྒན་རེད་ལ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་གྲྭ་དང་ཁྱིམ་རེད། དེར་བརྟེན་སློབ་གྲྭས་འདི་ལ་འཆར་གཞི་དང་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་གཉེར་བ་དགོས་པ་དང་ཕ་མས་ཀྱང་འགན་འཁུར་དགོས་པ་དེ་གཡོལ་དུ་མེད་པའི་ལས་གནས་རེད། ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་འདོད་ན་དགེ་རྒན་དང་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཕ་སྐད་སློབ་གསོ་ཡང་དག་ཅིག་མྱོང་དགོས་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་རེད། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་སྐད་སློབ་གསོ་ཡང་དག་མྱང་ཐུབ།
༧ ༽བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ཐབས་ལམ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
ལན། གཅིག་དེ་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གཏོང་དགོས་རེད། དེའི་དོན་ནི་བོད་སྐད་བཤད་དགོས་ས་ལ་བཤད་བོད་ཡིག་འབྲི་དགོས་ས་ལ་བྲིས། དེའི་དོན་དུ་དཀའ་ཚེགས་ཙམ་ནི་མྱང་། སྡུག་ཙམ་ནི་འདེགས་དགོས་པ་གནད་འགག་རེད། དེ་བཞིན་ས་གནས་སོ་སོ་ན་ཡོད་པའི་ས་གནས་སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགོ་འཁྲིད་དེ་ས་གནས་མི་མང་ལས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ནི་ཅིས་ཀྱང་ཕ་སྐད་ཡིག་རྨོངས་ལས་སེལ་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས་པ་དེ་རེད། ཤེས་ཡོན་པའི་འགན་འཁྲི་རེད། དེ་ལ་རྒྱ་ཆེའི་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕྱོགས་གང་སར་ནས་དང་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ནས་སྤྲོད་དགོས་པ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་དང་མྱུར་ཤོས་དེ་རེད། གཞན་དག་ག་ལེར་ག་ལེར་རྗེས་སུ་ངང་གིས་ཐོན་འོང་བ་རེད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྒྲེ་བོ།


text:
སྐྱེ་བོ་དག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ནི་སྐར་ཕྲན་བཞིན་རང་གི་ཁོར་ཡུག་ཙམ་གསལ་བྱེད་ལས་མི་འདའ། མི་རྣམས་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན། སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་སོགས་བརྒྱུད་རིམ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སོ་སོས་བདམས་པའི་ལས་རིགས་དག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན། མི་རེ་རེ་ལ་རང་གིས་བདམས་པའི་ལམ་ཁ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ནམ་ཡང་ལམ་ཁ་གཅིག་ལ་ཁྲིད་མི་ཐུབ། དེས་ན་སྤྱི་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་ལས་རིགསདང་གཞུང་ལུགས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་སུ་ནམ་ཡང་ལྷུང་མི་རུང་བས། ང་ཚོས་འདི་ནས་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་དང་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཞུས་པ་དང་། ཆེད་མཁས་པ་གདན་ཞུ་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་བྱ་སྣ་མང་འདུས་པའི་བང་མཛོད། ཆོས་ལུགས་དང་གོམས་གཤིས་ཕྱོགས་རིས་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་པར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡོངས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཞུ་དང་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ། དཔེར་ན། སྨན་རྩིས་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་། ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་། ཟློས་གར་ཁང་། དེ་བཞིན་སྒེར་པ། ཤིང་བཟོ། གོས་བཟོ། རི་མོ་པ། གླུ་གཞས་ཆེད་ལས་པ། གླིང་སྒྲུང་ཞིབ་འཇུག་པ། ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་པ། ལོ་ཙཱ་བ། རོལ་མོ་པ། ཞིང་ལས་པ། འབྲོག་ལས་པ་སོགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཞུས་པ་དང་། ཆེད་མཁས་པའི་ལམ་སྟོན་དང་ལེན་དང་། ལས་རིགས་བགོ་འགྲེམས་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གང་ཡོད་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
Loading...


text:
རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཚུད་པའི་བོད་དུ། ཁྲིམས་ལུགས་ནི་དབང་སྒྱུར་བའི་ལག་ཆ་རེད། ཁོང་ཚོས་ལག་ཆ་དེ་གང་དུ་བཀོལ་བཀོལ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་དང་ང་ལྟ་བུའི་མི་ཚོའི་སེམས་ནང་། ཁྲིམས་ལུགས་ནི་རང་ཉིད་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་བྱེད་ཅིག་ལས། རང་ཉིད་ལ་སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་ཆས་ཤིག་ལ་གཏན་ནས་མཐོང་གི་མེད།
རྒྱ་གར་ནང་། ཁྲིམས་ལུགས་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་མིན་རུང་། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཤུགས་ཆེ་བས། སུ་ལ་རྒྱུ་དང་དབང་ཡོད་ན། དེ་ལ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་འགྲོ་བའི་སྐབས་མང་བ་དང་། ཁྲིམས་བཤེར་གྱི་འགྲོ་ལུགས་རྙོག་ཟིང་ཆེ་ལ་བརྒྱུད་རིམ་རིང་བས། རྒྱུ་མེད་དབང་མེད་སུ་ཞིག་ཁྲིམས་སར་སླེབས་ན་“རླུང་རྟ་”ཆག་པ་རང་ཡིན་པས། ཡུལ་དེ་ནས་ཁྲིམས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་སྲུང་སྐྱོབས་ཐུབ་པའི་རེ་བའང་དེ་ཙམ་མ་ཚོར་བ་འདྲ།
ནུབ་ཕྱོགས་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ། ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་ནི་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་དང་འཚོ་བར་འབྲེལ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སྣུམ་འཁོར་གཅིག་ཁ་སྒྱུར་ནའང་འདྲ། རོགས་དངུལ་ཞིག་ཞུ་ལེན་བྱས་ནའང་འདྲ། ཁང་པ་གཅིག་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ལས་ཀ་ཆེ་ཆུང་ག་རེ་བྱས་ནའང་། བོད་དང་རྒྱ་གར་ལྟར། གཡས་གཅུ་གཡོན་གཅུ་གང་བྱས་ནའང་འགྲིག་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པས། ཚང་མ་ཁྲིམས་ལ་བསྟུན་ཏེ་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་རང་གི་ལས་ཀ་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་ཚེ་འགན་འཁྲི་ཁུར་དགོས་ལ། ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་མེད་ཚེ་སུ་ལའང་ཞེད་དགོས་དོན་མེད། དེའི་དབང་གིས་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱས་ཀྱང་། ལས་ཀ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གཞི་རྩའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་རང་བྱས་རེད་ལ། ཡུལ་ལུང་འདི་ཚོའི་ནང་ཁྲིམས་ལུགས་ནི་དོན་དམ་དུ་རང་ཉིད་སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་ཆས་ཤིག་ཆགས་འདུག ། །།


text:
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ཞིབ་བཤེར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད་པ།
ཉེ་ཆར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་ཁག་བཞི་པའི་ཁ་བྱང་དང་པར་རིས་ཀྱི་དཀར་ཆག》དང《བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག》སོགས་དཔེ་ཚོགས་དེབ6ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཡོངས་བཤེར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།
དེས་ལོ9ཡི་རིང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཡོངས་བཤེར་ལ་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད་པ་མཚོན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་གཞིགས་ན། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཉར་ཚགས་ཚན་པ་གཙོ་བོ་དགོན་སྡེ་ཡིན་པ་དང་། དགོན་སྡེའི་གྲངས་འབོར་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཟིན་གྱི་ལ་དེ་རྣམས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རྫོང74ལ་ཁྱབ་ཡོད། ད་ལྟ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཡོངས་བཤེར་ལས་དོན65%ལེགས་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་རེད།
ད་རེས་ལེགས་སྒྲིག་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོད་ཡིག་དཀར་ཆག་རིག་པའི་གཞུང་རྨང་གཞིར་བྱས་པའི་ཐོག་དེང་རབས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་གི་རྣམ་པ་ཉེར་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་ཆའི་དེབ་ཚད་དང་། པར་གཞིའི་སྒྲོམ། ཡིག་ཕྲེང་། ཡིག་གཟུགས། དཔེ་ཆ་གྲུབ་པའི་ལོ་རབས། ནང་དོན་བཅས་ཁ་སྣོན་བྱས་ནས། དཔེ་རྙིང་དག་གི་ས་གནས་ཁག་གི་ལོ་དུས་མི་གཅིག་པ་དེ་བས་ཐད་ཀར་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་པ། པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་དང་དཔེ་རྙིང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དཔེ་དེབ་འཆར་འགོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྡན་པས། རྒྱ་ཆེའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་མཁན་དང་ལྷག་པར་དུ་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཡིག་ཆར་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་དང་དགའ་ཞེན་གནང་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་གཏམ་བཟང་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
དཔེ་རྙིང་ཡོངས་བཤེར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་6ནི《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། 2—བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཆེན་དཔེ་རྙིང་ཁ་བྱང་དང་པར་རིས་ཀྱི་དཀར་ཆག》དང《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། 3—བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་གྱི་པར་རིས་དཀར་ཆག》 《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། 4—བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་དཔེ་རྙིང་རྩ་ཆེན་གྱི་པར་རིས་དཀར་ཆག》《བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག》《བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག》 《གངས་ལྗོངས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་རབས་རེའུ་མིག》བཅས6ཡིན།