text:
༢༠༡༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཨེ་ལིའོ་ཊི་ སྤེར་ལིང་དང་ལྷན་དུ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།
ལན། ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད། འདི་ལ་འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་ཡོད། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་ཞེས་པ་དཔེར་ན་རྫས་འགྱུར་རིག་པ་ལྟ་བུའི་ཚན་རིག་ལ་ཟེར་གི་ཡོད་རེད། ང་ཚོའི་བོད་རིག་པ་ལ་ཆ་གཞག་ན། རྒྱུ་ཆ་དང་ཁུངས་ཞིབ་ཚགས་པོར་འབྲི་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོའི་ཀློག་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ཁུངས་དང་རྒྱུ་ཆ་དེ་ཚོ་ཤེས་ནུས་པ་ཞིག་འབྲི་དགོས་པ་རེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ན། བོད་ཡིག་གི་མ་ཡིག་ཀྱང་འབྲི་དགོས་པ་རེད། ཡང་། དེང་སང་གི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་དེ་མ་དར་གོང་ལ། བོད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་སློབ་སྦྱོང་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཡང་མ་རེད། གནའ་རབས་བོད་ལ་མཁས་དབང་དང་མཁས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་རེད། ད་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྲོལ་འདི་ཕལ་ཆེར་ནུབ་ཡུལ་ནས་དར་བ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཚུལ་འདི་དུས་རབས་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་གོང་འཕེལ་ དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་རེད།
ལན། ཐོག་མ་དེ་རྒྱུ་ཆ་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོས་བརྗོད་གཞི་ཞིག་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན། བརྗོད་གཞི་དེའི་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་གཞན་གྱིས་གང་དང་གང་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། གནས་ཚུལ་གསར་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡང་ཐོག་མར་ཤེས་དགོས་པ་རེད། ཡང་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཚོའི་ཞིབ་འཇུག་སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མཁས་པ་ཚོས་གང་ བྲིས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་རེད། རྩོམ་དེ་ཚོ་ཀློག་དགོས་པ་རེད། མི་གཞན་ཞིག་གིས་བྲིས་ཟིན་པའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་བྲིས་པ་ན་ དེས་ཕན་གི་ཡོད་མ་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་འདོན་དགོས་གི་རེད། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚུལ་དེ་རེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གྲལ་རིམ་དང་པོའི་ཞིབ་འཇུག་རྒྱུ་ཆ་ལ་ཡང་བལྟ་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། བོད་སོག་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། དང་ཐོག་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་དཔེར་ན་ས་སྐྱ་གདུང་རབས་སོགས་གང་ཡོད་ཤེས་དགོས་ པ་རེད། ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲིག་གི་མ་རེད། དེ་ནས་བསྡུར་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན་དེབ་ཐེར་དམར་པོ་དང་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ལྟ་བུ་ལ་བོད་སོག་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་ མང་པོ་ཡོད་མོད་མཚམས་རེར་མཚུངས་པ་དང་མཚམས་རེར་མི་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་ནས་གནད་དོན་རེ་རེ་ལ་འཐད་དང་མི་འཐད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཞིབ་ཚགས་སུ་འབྲི་ དགོས་རེད། མཚམས་རེར་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཆའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བྲིས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་ལའང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་མེད་ན་ཞིབ་འཇུག་ཁ་མ་ཚང་བ་རེད། དེ་ཡང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་རེད། མཚམས་འདིར་ངས་སྐད་ཆ་འདི་བཤད་འདོད་བྱུང་། དེ་སྔོན་བོད་ནང་ལ་ཧ་ཅང་ཚད་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་དང་མཁས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་མ་རེད། སྐབས་འདི་ལ་འཛམ་གླིང་ཚང་མ་གཅིག་པ་རེད། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་རེད། དེ་ནས། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་བོད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་དབྱིན་ཇི་བ་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཚན་རིག་གི་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་སློབ་གསོ་ཡོད་ མ་རེད། ཁོང་ཚོས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱིས་བྲིས་པ་དེ་ཚོ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་ ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས། ད་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ལ། མི་མང་པོས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚུལ་འདི་ཤེས་གི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བྲིས་པ་དེ་ཚོ་ད་དུང་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཤེས་གི་ཡོད་ནའང་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོའི་ཁུངས་གང་ནས་ཡིན་པ་ཞིབ་ཚགས་ པོར་འབྲི་དགོས་པ་རེད། དེ་འདྲ་བྲིས་པ་ཡིན་ན། ཀློག་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ལས་སླ་པོར་ཤེས་གི་རེད། འདི་འདྲ་ རྫས་འགྱུར་ལའང་གཅིག་པ་རེད། རྫས་འགྱུར་ལག་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཞིབ་ཚགས་པོར་ འབྲི་དགོས་པ་རེད། དེ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཐུབ་གི་རེད། འདི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཡང་གཅིག་པ་རེད།
ལན། དེ་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། སོ་སོ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། འདོད་པ་མེད་ན་འགྲུབ་གི་མ་རེད། སོ་སོ་རང་རང་གི་དོ་སྣང་ཡོད་ན། དེབ་དང་དུས་དེབ་གང་ཡོད་བརྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རང་བཞིན་རེད།
ལན། རྩོམ་ཡིག་འབྲི་དུས་བསམ་ཚུལ་འབྲི་ཆོག་པ་རེད། དེ་ཡང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དུས་ར་སྤྲོད་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་མ་རག་པའི་སྐབས་ལ་ངེད་ཀྱི་ བསམ་ཚུལ་ལ་འདི་འདྲ་རེད་ཅེས་འབྲི་ཆོག་གི་རེད། འོན་ཀྱང་བསམ་ཚུལ་ཡིན་པ་དེ་གསལ་པོར་བཤད་དགོས་པ་རེད།
ལན། དེ་བཅར་འདྲི་ཞུས་ཆོག་གི་རེད།
ལན། རེད། དེ་མི་གཅིག་གིས་འདི་ལབ་པ་ཡིན་ན། ལབ་པ་དེ་ལ་དཔང་རྟགས་ཡོད་མེད་བལྟ་དགོས་པ་རེད། ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་དང་མི་འཕེར་བ་ལྟ་དགོས་པ་རེད། དེ་བཞིན་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་ལ་བྲིས་པ་ཡིན་ན། གནས་ཚུལ་དེ་དག་གང་ནས་ཡོང་པ་དེ་ཡང་གསལ་པོར་འབྲི་དགོས་པ་རེད། བཅར་འདྲིའི་དུས་ཚོད་དང་ས་ཆ་ཡང་འབྲི་དགོས་པ་རེད། ཀློག་མཁན་ཚོས་ཀྱང་རྗེས་ལ་འདྲི་བརྩད་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་པ་རེད། མཚམས་རེར་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་དྲིས་དུས་རྙོག་ཁྲ་ཡོང་སྲིད་པ་ཡོད་པ་ རེད། སྐབས་དེ་འདྲ་ལ་མིང་དངོས་མ་བྲིས་ན་ཡང་རུང་བ་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཀློག་མཁན་ཚོར་དེ་ལྟར་བཤད་དགོས་པ་རེད།
ལན། རེད་རེད། དེ་ཤེས་དགོས་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རྣམས་ལ་ཆ་གཞག་ན་ཡང་། མི་མང་པོས་རྒྱ་ཡིག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། རང་ཉིད་ཀྱིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྐབས་མ་མཐའ་ལའང་རྒྱ་ཡིག་ནང་ལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་མི་ ལ་དྲིས་ནས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཡང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ན། མ་མཐའ་ལའང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཤེས་དགོས་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མ་ཤེས་ན། བོད་རིག་པ་བ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་གི་མ་རེད། ཉུང་མཐའ་ལ་ཡང་བོད་པ་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་གུས་ཞབས་བྱེད་དགོས་གི་རེད། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ན། བོད་པ་ཚོས་གང་བྲིས་པ་དེ་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས་མགོ་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པ་རེད།
ལན། ལག་དེབ་དེ་ལ་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་མ་རེད། དཔེར་ན། དེང་རབས་སྐད་ཀྱི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལག་དེབ་དང་། (MLA) ཆི་ཁ་གོའི་ལག་དེབ་ (Chicago Manual) ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། ཡང་རྩོམ་ཡིག་དེ་དུས་དེབ་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་ཡིན་ན། དུས་དེབ་སོ་སོར་ཡང་ལག་དེབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་དུས་དེ་ཚོར་བསྟུན་དགོས་པ་རེད། གང་ལྟར་ལག་དེབ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་མ་རེད། ཤོག་གྲངས་དང་ཁུངས་ཀྱི་པར་མ་གང་ཡིན་གསལ་པོར་འབྲི་དགོས་པ་རེད།
* * *
༼མཆན། བཅར་འདྲི་ཞུ་མཁན་དགེ་འདུན་རབ་གསལ་ཡིན། ཁ་བརྡ་དྲ་བ་ལས་བཤུས།༽ བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ཏུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ།


c: text/html

text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ6པའི་ཚེས3 ཉིན། ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིང་གིས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཉེར་འགན་འཁུར་བའི“ འཛམ་གླིང་ས་གདན་ཆེད་ལས་གླེང་སྟེགས་དང་ཇུས་འགོད་པའི་དགོང་ཚོགས”ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་དེ་ཟི་ལིང་དུ་འཚོགས་ཤིང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནང་ཕེབས་པའི་ཇུས་འགོད་པ་གྲགས་ཅན་དང་ལས་རིགས་དེའི་མཁས་པ་རྣམས་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྗེ་རེས་དང་། གསར་གཏོད་བསམ་གཞིག་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པ་རེད།
“ འཛམ་གླིང་ས་གདན་ཆེད་ལས་གླེང་སྟེགས་དང་ཇུས་འགོད་པའི་དགོང་ཚོགས” ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་ནི་ཀྲུང་གོའི( མཚོ་སྔོན) བོད་ལུགས་ས་གདན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམས་ཚོགས་གཉེར་བ་ནས་བཟུང་། ཐོག་མར་ཇུས་འགོད་པ་མི་སྣ་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་སྤེལ་བའི་ཆེད་དོན་བྱེད་སྒོ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཐུན་མོང་ཐོག་ས་གདན་ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དང་། སྣ་མང་ཅན་གྱི་རིག་གནས་བསམ་བློ་གསར་པ། གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་བཅས་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་དང་། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ས་གདན་ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲེས་དང་། མཉམ་སྡུད་མཉམ་གསོག ལེགས་ཆ་གསབ་རེས མཉམ་འཕེལ་མཉམ་རྒྱས་བཅས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།
གླེང་སྟེགས་ཐོག་ཨ་རིའི《 གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོ》ཡི་གཙོ་སྒྲིག་པ་གྲགས་ཅན་སུའུ་ཧྲན· ཙེ་ན་ཞི་དང་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་བཟོ་རྩལ་མཛེས་རྩལ་ཆེ་མོ་བ་ཀྲོའུ་ཐིང་ལན། ལས་རིགས་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དང་ལག་རྩལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇུས་འགོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་བརྗེ་རེས། གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་གཞིར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གྲོས་བསྡུར། ཐུན་མོང་ཐོག་ཇུས་བཀོད་གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་གསར་པར་གཅིག་བསྡུས་སྐུལ་འདེད་བཅས་བཏང་སྟེ། ས་གདན་ཐོན་ལས་དེ་རིམ་པ་སྔར་ལས་མཐོ་བ་དང་། ཆུ་ཚད་སྔར་ལས་མཐོ་བ། ཁྱབ་ཁོངས་སྔར་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
བོད་ལུགས་ས་གདན་ཐོན་ལས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་རིག་གནས་དང་སྦྲེལ་མཐུད་བྱུང་བ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་འབྲེལ་ཟམ་བཙུགས་ཡོད། ད་ལྟ་མཚོ་སྔོན་གྱི་བོད་ལུགས་ས་གདན་ཐོན་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི“ ས་ཁུལ་གཅིག་དང་ལམ་བུ་གཅིག” གི་གནས་བབ་ལ་བརྟེན་ནས། འཛམ་གླིང་གི་མཛེས་སྡུག་དང་མཉམ་འདྲེས་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་འཛེས་སྡུག་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད། ལོ་ངོ14 རིང་ལ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ལེགས་ཆར་བརྟེན་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུ་བརྒྱུད་ནས། རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་སྒོས “ འཛམ་གླིང་གི་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར”ཁོ་ན་ཉིད་དེ་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་རིམ་པའི་ངོ་མཚར་རིག་གནས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིང་གི་ཐིང་ཀྲང་གཞོན་པ་ལི་ཡ་ལིན་གྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། བོད་ལུགས་ས་གདན་འགྲེམས་ཚོགས་ལེགས་འགྲུབ་ངང་གཉེར་བའི་ལོ14 ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ལུགས་ས་གདན་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་བྱུང་བའི་ལོ14 ཡིན། དེས་ནི་སྐྱེས་ཁམས་སྲུང་གཅེས་གཞི་རྩ་དང་པོར་བརྩིས་ཤིང་་འཚེ་མེད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཏེ། འཚེ་མེད་འཁོར་རྒྱུག་གི་བོད་ལུགས་ས་གདན་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུ་ཞིག་བཏོད་ཡོད། བོད་ལུགས་ཐོན་ལས་ཉིན་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་བརྒྱུད་ནས། མཚོ་སྔོན་ངོ་ཤེས་མཁན་དང་ཁས་ལེན་མཁན། མྱོང་རོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ། གཡང་སྐྱིད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]སྤྱིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་གདོད་མའི་རིག་གནས་ནི་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། རྩོམ་འདིའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཡིག་ཚང་ཁྲོད་ཀྱི་གདོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་དེང་རབས་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ལམ་ནས་གསར་དུ་བཏོན་པའི་གདོད་མའི་རིག་གནས་གཉིས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་དགོངས་དོན་རྣམས་ལྷན་དུ་སྦྱར་ནས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་རིགས་ཐོག་མར་དར་ཚུལ་དང་། བོད་ནས་ཐོན་པའི་རྡོ་ཆས་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར། གདོད་མའི་“སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་”གསུམ་གྱི་ཤེས་རིག་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ཐད་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]བོད། གདོད་མ། རིག་གནས། བྱུང་འཕེལ།[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།]K874[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2009)01-016-10
གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་མི་དག་གིས་རང་གི་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་དོན་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་འདུལ་སྦྱོང་གི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་ཡུན་རིང་ཉམས་ཐག་གི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནས་ཆེས་ཐོག་མའི་རིག་གནས་སྣ་མང་སྐྲུནཔའི་ལས་ལའང་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། གདོད་མའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རྨང་གཞི་ནི་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་དང་འཚོ་བ་ཡིན་ལ། གདོད་མའི་ངལ་རྩོལ་ཁྲོད་ནས་འབྲུ་རིགས་རྨོ་འདེབས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་སྲོག་ཆགས་འདུལ་སྦྱོང་གི་རིག་པ། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་ཡོ་བྱད། ནད་རིགས་འགོག་བཅོས་ཀྱི་སྨན་སྦྱོར། སྣོད་ཆས་བཟོ་དབྱིབས་ཀྱི་ལག་རྩལ། ཁང་ཁྱིམ་ཕུབ་ལུགས་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་སོགས་སྤྱི་སྡོམ་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་གདོད་མའི་རིག་གནས་སྣ་ཚོགས་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཏང་ཡོད། ཡིན་ནའང་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་དེ་རྣམས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ནང་ཐར་ཐོར་དུ་བཀོད་པའམ། ཡང་ན་ཚིག་རེ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་བསྡུས་དྲགས་པས་དེར་དོ་སྣང་མ་བྱས་པའམ་དེའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་དཀའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དེང་རབས་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ལས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལ་ལྟ་ཐུབ་མེད་པ་དང་ཡང་ན་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཚང་ལ་དེ་འདྲ་འདྲིས་ཆ་མེད་པས། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་སྐབས་དཔྱད་འབྲས་ཚང་མ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་དཔེ་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲོམ་དུ་འཇུག་ཅི་ཐུབ་བྱེད་པའམ་དེ་དག་དང་མ་སྦྲེལ་བའི་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་ཅིག་མེད་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་བཅངས་ཡོད་པས། འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་དང་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཟུང་ཏུ་སྦྲེལ་ནས་དེང་རབས་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་ཡི་གེ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་སྤྱི་ཁོག་ལ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་དཔྱད་པ་གཏོང་བར་བྱ།
གཅིག ཞིང་ཕྱུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དར་ཚུལ།
གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་མི་ལ་མཚོན་ན་སྲོག་ཆགས་འདུལ་སྦྱོང་དང་སྐྱེ་དངོས་རྨོ་འདེབས་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ནི་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཆེས་དར་སྔ་ཞིང་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམ་གཉིས་ཡིན། ཁོ་ཚོས་ཡུན་རིང་གི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་རྩྭ་རྩད་རྐོ་བ་དང་སྔོ་འཐུབ། རྩི་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་བཅས་བརྒྱུད་ནས་རིམ་བཞིན་རྩི་ཤིང་གི་སྐྱེ་འཕེལ་དང་ཆག་འགྲིབ་བྱེད་ལུགས་ལ་མཉམ་འཇོག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱས་མཐར་ལོ་ཏོག་འདེབས་ལུགས་ཀྱི་རིག་པ་རྙེད་ནས་གདོད་མའི་ཞིང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་གྲུབ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྨོ་འདེབས་ཀྱི་རིག་པ་དར་བའི་དུས་ནི་རྡོ་ཆས་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲོས་དང་མཐུན་ཞིང་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་མཚོན་ན་རང་གི་ས་གཤིས་དང་མཁའ་དབུགས་ཀྱི་དྲོ་གྲང་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་གདོད་མའི་སོ་ནམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་ཚུལ་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། རི་རབ་ཟོམ་ནས་འབྲུ་སྣ་ལྔ་(ནས་གྲོ་སྲན་བྲ་སོ་)བླངས་ཏེ། །བོད་དུ་གཏོར་བས་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་བྱས། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའས་རང་གི་རིགས་བརྒྱུད་རྣམས། །ཁྲིད་དེ་མ་རྨོས་པ་ཡི་ལོ་ཏོག་བསྟན། །ལོ་ཏོག་ཟོས་པས་དེ་ཀུན་མི་ཉིད་གྱུར། །མ་རྨོས་འབྲུ་ཟ་གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གྱོན།། (1)ཞེས་པ་སོགས་ལས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་རང་ཡུལ་དང་འཚམས་པའི་གྲོ། ནས། སྲན་མ། བྲོ་བོ། སོ་བ་བཅས་འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔའི་ས་བོན་ལེན་ཤེས་པ་དང་རིམ་གྱིས་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་སོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ། ལྷག་པར་དུ་སོ་བ་དང་ནས་ལ་མཚོན་ན་བོད་མིས་འདེབས་སྔ་ཞིང་། བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཆུའི་དྲོ་གྲང་དང་བསྟུན་ན་ལོ་ལེགས་འབྱུང་སླ་བ་ཡིན་པས། བོད་ཡུལ་དུ་ཆོས་ལ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག ཟས་ལ་ནས་འབྲུ་དྲུག་མོ། རུས་མིའུ་གདོང་དྲུག་ཅེས་བོད་མི་ཆེ་ཆུང་ཀུན་གྱི་ངག་ན་རླུང་ལྟར་གྲགས་ཤིང་། ད་ཕན་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ཆབ་མདོ་ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་ཁྲོད་ནས་སོ་བའི་བང་མཛོད་ཐོན་ཡོད་པ་ལས་ཤེས་ལ། རྨོ་འདེབས་ཀྱི་རིག་པ་རྣམས་མི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་དག་གིས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྤེལ་ཚུལ་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་བའི་དགའ་སྟོན་》ལས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དགུ་པ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས། ཤིང་ལ་མིག་ཕུག་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས། །ས་གཞི་བརྐོས་ནས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས། །རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས་སྤང་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས། ། (2)ཞེས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་སློབ་དཔོན་པད་མས་“ངམ་ཤོད་གྲ་དོལ་སྟག་ལ་ཕུ་སོགས་ཆུ་དཀོན་པ་དང་ཆུང་བ་རྣམས་སུ་ཆུ་ཕྱུང་ལ་གྲམ་པ་ཐམས་ཅད་ཞིང་དུ་བྱས་ལ་ཞིང་གིས་བོད་ཀུན་འཚོ་བར་བྱ་” (3)ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཏཱ་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐབས་སུ་ཞིང་ས་ཆེ་དྲགས་ནས་ཞིང་ཚིགས་ཕན་ཚུན་བར་ལ་བྱིའུ་རྐྱལ་གྱིས་མི་ཆོད་པའི་ཚུལ་ལ་སླེབས་འདུག་པ་རྣམས་ལ་བརྟག་ན་འབྲུ་རིགས་རྨོ་འདེབས་ཀྱི་རིག་པ་དར་ནས་ཡུན་རིང་སོང་རྗེས་ཞིང་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཆེ་དང་རྨོ་འདེབས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྔར་ལས་ཇེ་བཟང་ལ་འགྱུར་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། བོད་རིགས་ནི་ཞིང་ལས་གཉེར་བ་ལའང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སོ་ནམ་གྱི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་མ་ཟད་སྲོག་ཆགས་འདུལ་སྦྱོང་གི་རིག་པའང་ངོ་མཚར་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ཁོ་ཚོ་སྡོང་མགོ་ནས་སྡོང་རྩར་བབས་པ་ནས་བཟུང་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་ཆེས་ཐོག་མར་“ཟས་སུ་ཤ་རློན་པ་ཟ་བ་དང་སྐོམ་དུ་ཁྲག་དྲོན་མོ་འཐུང་བའི་ཞོར་ལ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་འཕེལ་དང་གནས་བཅའ་སྟངས། རྩྭ་ཆུ་ལ་རོལ་སྟངས་སོགས་ལ་འདྲིས་པར་གྱུར་རྗེས། སྲོག་ཆགས་འདུལ་སྦྱོང་གི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་གདོད་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་མི་ལ་མཚོན་ན་ལན་རེར་ཁོ་ཚོས་རི་དྭགས་རྔོན་མ་ཐུབ་པར་ཚོ་པ་ཧྲིལ་པོས་ལྟོགས་སྡུག་མྱོང་བ་དང་། མཚམས་རེར་རི་དྭགས་མང་པོ་རྔོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས་ཚོ་པ་ཡོངས་ཀྱི་ལྟོ་བ་འགྲངས་པར་མ་ཟད་ལྷག་མ་མང་པོའང་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དགུན་གྱི་ཚེ་ན་ལྷག་རོ་རྣམས་ཉར་ཚགས་དང་གསོག་འཇོག་བྱས་ནས་རིམ་གྱིས་ཟ་བ་དང་། དབྱར་ཚ་བ་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་རྔོན་རྫས་རྣམས་རུལ་འགྲོ་བས། ཁོ་ཚོས་ལག་གདངས་སྦྲེལ་ནས་རི་དྭགས་གསོན་པོར་འཛིན་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཡང་བཟུང་ཟིན་པའི་རི་དྭགས་རྣམས་ཀྱང་རྩྭ་ཆུ་ལ་མ་བརྟེན་ན་གསོན་ཐབས་བྲལ་བ་ཡིན་པས་རིམ་གྱིས་རི་དྭགས་རྣམས་རྩྭ་ཆུའི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་ཐག་རིང་སར་འགྲོ་རུ་མ་བཅུག་པར་འཚོ་སྐྱོང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་སྒོ་ཕྱུགས་ཐོག་མ་དར་བ་ཡིན། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱུགས་གཉེར་ཤེས་པའི་དུས་དེ་ནི་རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོས་ཐོག་མར་ཁྱི་དང་ལུག་གཉིས་བཏུལ་བ་དང་། དེ་ནས་ར་དང་ཕག གླང་། བོང་བུ། རྟ། རྔ་མོང་། རྔ་མ་ལུག་སོགས་རིམ་གྱིས་བཏུལ་བར་བཤད་པས། བོད་ལ་མཚན་ནའང་དུས་སྐབས་དེ་དག་ནས་བཟུང་རང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་འབྲོང་དང་རྐྱང་། གནའ་བ། དགོ་བ། སྤྱང་ཀི་སོགས་བཏུལ་ཚུལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་མང་པོའི་ནང་དུ་འབྲོང་ཕོ་མོ་ནི་གཡག་དང་འབྲི་རུ་བཏུལ། ཤ་བ་ཕོ་མོ་ནི་བ་གླང་དུ་བཏུལ། རྒོ་བ་ཕོ་མོ་ནི་ལུག་ཏུ་བཏུལ། རྐྱང་ཕོ་མོ་ནི་རྟར་བཏུལ། སྤྱང་ཀི་ཕོ་མོ་ནི་ཁྱིར་བཏུལ་ཞེས་རི་དྭགས་དེ་རྣམས་བཏུལ་ནས་རིམ་གྱིས་སྒོ་ཕྱུགས་གཉེར་བར་བཤད་ལ། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ཕྱུགས་རྟ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཁྲོད་ཀྱི་རྟ་རྐྱང་དབྱེ་བའི་རབས་ལས་རྟའི་མཆེད་ཁུངས་དང་རྟ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་བར་གྱི་ཐོག་མའི་འབྲེལ་བ་སོགས་བཤད་ཡོད་པ་མ་ཟད་རྟའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རྟ་བཏུལ་ལུགས། རྟའི་བརྟག་ཐབས། རྟའི་བཅོས་ཐབས་སོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཡོད། གཞན་ཡང་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བའི་ཁང་བཟོ་དང་འཚེམ་བཟོ་སོགས་བཟོ་རིག་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས། རྫ་ཆས་དང་བྲག་རིས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གདོད་མའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་སྤྱིའི་དར་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་དགྲོལ་རྒྱུ་ནི་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་པས་གཞན་དུ་འབྲི་བར་བྱ།
གཉིས་པ། རྡོ་ཆས་རིག་གནས་སྐོར་བཤད་པ།
དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རིག་པས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་གསང་བའི་མཐིལ་བརྟོལ་ཞིང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བདེན་དཔང་དང་གཟུ་བོའི་ཤན་འབྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་འདིར་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་སྒོས་སུ་གདོད་མའི་རིག་གནས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་བཏང་ན།
སྤྱིར་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་པའི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་དམའ་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་སིལ་ཏོག་དང་རྩྭ་ལྡུམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིགས། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ཤ་ཁྲག་སོགས་ཁ་ཟས་སུ་བརྟེན་པ་དང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་དང་པགས་པ་གྱོན་པ་དང་། གནས་ངེས་མེད་འགྲིམས་པ་ནས་བྲག་ཁུང་སོགས་སུ་གནས་བཅོས་ནས་འཚོ་སྡོད་གནས་ཡུལ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ནི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོ་ཡང་ཁྲག་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་ནས་རིམ་བཞིན་མ་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་དང་། ཕ་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་སུ་འཕེལ་ཞིང་། དེ་ནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གིས་རིམ་བཞིན་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་གོ་དགུ་ཡན་ཆད་ཟིན་པ་དང་། དེ་ནི་སྤྱིར་ན་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་སྟོད་དང་དུས་དཀྱིལ་གྱི་སྐབས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག
སྤྱིར་བཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་འགྲོས་ལྟར་ན་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་རིག་བྱུང་འཕེལ་གྱི་མཚོན་བྱེད་གཙོ་བོ་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་ལ་ངོས་འཛིན་ཞིང་། དེ་དག་ལས་རྡོ་ཆས་ནི་མཚོན་བྱེད་ཆེས་གཙོ་བོར་འཛིན་བཞིན་ཡོད་དེ། ལ་ལས་རྡོ་ཆས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཤིང་ཆས་སོགས་ཡོད་འོས་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང་དེ་དག་གནའ་ནས་རུལ་ཞིང་འཐོར་བར་གྱུར་ཏེ་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་སྣང་ཞིང་། གོར་མོ་རྡོ་ཡི་རིགས་འདིར་སྲ་མཁྲེགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་པོ་དང་ཤེས་རིག་གི་མཚོན་བྱེད་དུ་ངོས་བཟུང་ཡོད། རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་དེ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ནས་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་དང་བར་མའི་དུས་སྐབས། གསར་མའིདུས་སྐབས་བཅས་སུ་དགར་སྲོལ་ཡོད་ལ། འདིར་དུས་སྐབས་དེ་དག་གི་རྡོ་ཆས་རིག་གནས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྒོས་སུ་བོད་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་རྡོ་ཆས་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་སྐོར་ཅུང་ཙམ་སྤྲོ་བར་བྱ།
༡ རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས།
རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་འདི་ཡང་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་དགར་སྲོལ་ཡོད། རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་སྟོད་ནི་སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་བ་མི་ཆགས་ཟིན་པའི་མིའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཐོག་མ་སྟེ་ད་ཕན་ལོ་ངོ་ཁྲི་༤༠༠ནས་ཁྲི་༣༠དང་༢༠ཡར་སྔོན་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། དུས་སྐབས་དེའི་རྡོ་ཆས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོག་མར་ལས་སྣོན་མང་པོ་མ་བྱས་པ་དང་དབྱིབས་ཞན་པ། རྣམ་གྲངས་ཉུང་བ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་བྱུང་གི་རྡོ་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་། རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས་རྡུང་གཅོད་དང་འབྲེག་གཞོག འབིགས་བྱེད་སོགས་རིགས་དུ་མ་བྱུང་བར་མ་ཟད། སྟར་དབྱིབས་ཅན་གྱི་རྡོ་ཆས་ཤིག་ཀྱང་བྱུང་བར་ངེས། རྡོ་ཆས་དེ་དག་གི་སྤྱོད་སྒོ་གཙོ་བོ་ནི་རི་དྭགས་རྔོན་པ་དང་རྩྭ་རྐོ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བཀོལ་བ་དང་། དུས་སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མེའང་ལེན་ཤེས་པར་གྱུར་པས་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་དཀྱིལ་ནི་ད་ཕན་ནས་ལོ་ངོ་ཁྲི་༣༠དང་༢༠ནས་ཁྲི་༥ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་ལ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དུས་སྐབས་དེའི་རྡོ་ཆས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་དུས་སྐབས་སྔ་མའི་རྡོ་ཆས་ལས་ཇེ་ཞིབ་ཏུ་སོང་ཞིང་། རྣམ་གྲངས་ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་སྟེ་གོང་གི་རིགས་གསུམ་པོའི་སྟེང་ལ་རྡོ་ཧྲོག་བསྣན་པ་ཡིན། རྡོ་ཆས་འདི་དག་བེད་སྤྱད་ནས་གཙོ་བོ་རི་དྭགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རིགས་རྔོན་མ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང་། དེ་བས་གནས་ཁ་ཤས་སུ་རུས་ཆས་ཀྱང་རེ་གཉིས་བྱུང་། རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་མཇུག་ནི་ད་ཕན་ནས་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་མི་རྣམས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྔར་ལས་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་ཡོད་པས་ཁོ་ཚོས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་རྣམས་ལ་སྔར་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་ཆ་ཐོན་ཡོད་ཅིང་། རྡོ་རྡུང་བ་དང་རྡོ་རྐོ་བའི་ཐབས་སྤྱད་ནས་ལག་ཆ་བཟོ་བ་དང་། ཐ་ན་བརྡར་བཟོས་ལག་ཆ་ཡང་རེ་གཉིས་སྤྱད་ཡོད། སྐབས་དེར་རུས་ཆས་དང་རྭ་ཆས་ཁྱབ་གདལ་དུ་སོང་བ་མ་ཟད། རྡོ་དང་རུས་པ། རྭ་ཅོ་སོགས་ལ་ཤིང་གི་ཡུ་བ་བསྒར་ནས་སྤྱོད་སྒོ་ཡངས་པའི་ལག་ཆ་སྐྲུན་ཤེས་པར་གྱུར་བ་དང་། རྡོའི་སྟ་རེ་དང་རྡོའི་གཡུག་མདུང་སོགས་ཀྱང་བེད་སྤྱད་ནས་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་བསྡུ་བ་དང་རི་དྭགས་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་ཞུགས།
བོད་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་དུས་སྐབས་འདིའི་རྡོ་ཆས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྡོ་ཆས་རིགས་དུ་མ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ལ་གཏོགས་པའི་གདང་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཇོ་མོ་གླང་མའི་བྱང་རྒྱུད་བར་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིས་༣༥༠༠ནས་༥༢༠༠ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་དག་སྟེ། ཐོག་མར་དིང་རི་རྫོང་དང་། ཤན་རྩ་རྫོང་། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་རུ་ཐོག་རྫོང་དང་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་བཅས་ས་གནས་ལྔ་ཙམ་ནས་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་ནས་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་བར་ལ་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྗེས་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་དུ་ལྷོ་ཁའི་ཁུལ་ནས་གནས་གསུམ་གསར་རྙེད་བྱུང་པས་མིག་སྔར་ཁྱོན་བསྡོམས་གནས་བརྒྱད་ནས་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་ཆས་རྙེད་པ་རེད། (4)གནའ་ཤུལ་དེ་དག་ལས་འབྲེག་གཞོག་དང་འབིགས་བྱེད། ཟུར་གཞོག་བྱེད། རྐོ་ཆས། རྡོ་ལེབ་བཅས་རྙེད་པ་དང་། དེ་དག་ཁྲོད་ནས་དིང་རི་ནས་ཐོན་པ་དག་ལ་ད་ཕན་ལོ་ངོ་ཁྲི་༥ཡི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ངོས་བཟུང་ཡོད་ཕྱིན་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་དཀྱིལ་ལམ་དུས་མཇུག་ཙམ་ལ་གཏོགས་པ་དང་། མངའ་རིས་ཁོངས་ནས་གནའ་ཤུལ་ཁག་གཉིས་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་འགོར་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། དེར་རྡུང་གཅོད་དང་འབྲེག་རྡུང་། གཞོག་བྱེད་སོགས་ཡོད་པ་དང་། རྡོ་ཆས་དེ་དག་ཀྱང་རླན་དྲོད་སྙོམས་པའི་ནགས་ཚལ་ཅན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་སྤྱད་པའི་དན་རྟགས་མང་ལ། གཙོ་བོ་ལྗོན་ཤིང་གི་ཡལ་ག་གཅོད་བྱེད་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལག་ཆ་ཡིན་པའི་ངོས་བཟུང་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་ཁ་ཟས་གཙོ་བོ་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཤིང་ཏོག་དང་ཆུའི་ནང་གི་ཟས་རིགས་ལ་བརྟེན་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་གཞུང་ལས་“ནགས་ན་རི་དྭགས་ལྟ་བར་གནས་པ་ཡི། །ཀློ་དང་མོན་ལྟར་སྤྱོད་པས་བོད་ཡུལ་གང་” (5)ཞེས་པའི་རྣམ་པ་དང་ཀུན་ནས་མཐུན་ནོ། །
༢ རྡོ་ཆས་བར་མའི་དུས་སྐབས།
རྡོ་ཆས་བར་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ད་ཕན་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་ངོ་༡༥༠༠༠ནས་༡༠༠༠༠བར་གྱི་དུས་སྐབས་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་རྣམས་འཇམ་ཞིང་ཞིབ་ཏུ་བརྡར་ཡོད་པས་རྡོ་ཆས་འཇམ་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཟེར་ཞིང་། འཇམ་བརྡར་ལག་ཆ་རྣམས་ཕུད་དུས་སྐབས་འདིའི་ཆེས་ཚབ་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལག་ཆ་ནི་མདའ་གཞུ་ཡིན། སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཐོག་མ་ལུག་དང་ཁྱི་གཉིས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་བཏུལ་འགོ་བརྩམས་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་མ་ལུག་དང་ཁྱི་གཉིས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་བཏུལ་འགོ་བརྩམས་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་གོ་རིམ་ལྟར་ན་དུས་སྐབས་འདི་ནི་མ་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་མཛད་ཡོད།
དུས་སྐབས་འདིའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། དང་པོར་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོས་དབང་བྱས་ཏེ། །ཡུལ་གྱི་མིང་ཡང་བཟང་ཡུལ་རྒྱན་མེད་ཟེར། །མཚོན་ཆ་མདའ་གཞུ་དེ་ཡི་དུས་སུ་བྱུང་། ། (6)ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མདའ་གཞུ་ནི་སྐབས་འདིའི་ལག་ཆའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྩེར་སོན་པ་དང་ཆེས་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་འབྲོང་ཕོ་མོ་གཡག་དང་འབྲི་རུ་བཏུལ་བ་དང་། སྤྱང་ཀི་ཕོ་མོ་ཁྱིར་བཏུལ་ཞེས་པ་སོགས་རི་དྭགས་དེ་རྣམས་རིམ་བཞིན་བཏུལ་ནས་སྒོ་ཕྱུགས་གཉེར་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡིན། སྐབས་འདིའི་རྡོ་ཆས་རིག་གནས་དག་ནི་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་སྟོད་ཕྱོགས་དང་བར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོང་པ། ས་དགའ། སྐྱིད་རོང་། ངམ་རིང་དང་གཞིས་ཀ་རྩེ་སོགས་སུ་གནས་ཤིང་། རྡོ་ཆས་ཞིབ་མོ་ཐོན་ཡུལ་གྱི་གནས་༣༠ལྷག་ནས་གནས་རྫས་༡༠༠༠ལྷག་རྙེད་པ་དེ་རྣམས་རྡོ་ཆས་ཞིབ་མོའི་དུས་འགོར་བྱུང་བ་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མ་ཟད་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིས་བཞི་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ནས་ལྔ་སྟོང་ཉིད་བརྒྱ་ཡོད་པའི་བྱང་ཐང་གི་ནག་ཆུ་དང་ཤན་རྩ། མཚོ་གཉིས། ལྷོ་ཕྱོགས་གཉའ་ལམ་རྫོང་ཁུལ་གྱི་གཡའ་ལི་དང་། ལུག་ར། མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་རུ་ཐོག སྤུ་ཧྲེང་། ཆབ་མདོའི་ཁ་རུབ་སོགས་སུ་རྡོ་ཆས་བར་མའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་ལེབ་འཇམ་པོ་དང་འཇམ་ལོ་ཅན། རྡོ་འབིག རྡོ་མདའ་སོགས་རྡོ་ཆས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་རྙེད་པ་དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་ཁག་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཆ་ནི་སྤོས་ཤེལ་དང་། ཆུ་ཤེལ། མེ་རྡོ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། (7)མདོར་ན་མིག་སྔར་ལག་སོན་བྱུང་བའི་རྡོ་ཆས་འཇམ་པོའི་རིགས་ནི་ཁག་བཞི་ཙམ་ལ་དགར་ཆོག་པ་སྟེ། རི་གཟར་ཞིང་འགག་དོག་སའི་ཁ་རུབ་རིག་གནས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཤར་ཕྱོགས་རོང་ཁུལ་དང་། ཤན་རྩ། མཚོ་གཉིས། དཔལ་མགོན། ནག་ཆུ་བཅས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བྱང་ཐང་། སྐྱིད་རོང་། གཉའ་ལམ། ས་དགའ། ངམ་རིང་བཅས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལྷོ་ནུབ་ཁུལ། རུ་ཐོག སྤུ་ཧྲེང་། འབྲོང་པ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཁུལ་བཅས་སོ།།(8)
༣ རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་སྐབས།
རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ད་ཕན་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲིའི་ནང་རོལ་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་དང་ལག་ཆ་ཕལ་ཆེར་འཇམ་བརྡར་བྱས་ཡོད་པས་བརྡར་ལས་དུས་སྐབས་ཀྱང་ཟེར་ལ། དུས་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས་རྡོ་ལ་མིག་དབུག་རྒྱུའང་ཤེས་ཡོད། དུས་སྐབས་འདི་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་མ་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་སྒང་ཡིན་ཞིང་། གདོད་མའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་གཉིས་རྒྱ་ཆེར་དར་བའི་འགོ་ཡང་ཚུགས་པ་ཡིན། དུས་སྐབས་འདིའི་ལག་ཆའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་རྡོ་ཆས་བརྡར་མ་དང་དེ་བཞིན་རུས་ཆས་དང་རྫ་ཆས་སྐྲུན་ཤེས་ཐུབ་པ་དེ་རེད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་མཚོན་ན་རྡོ་ཆས་གསར་མའི་སྐབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་ཐོན་ཡུལ་ཧ་ཅང་མང་ལ། དེ་དག་གཙོ་བོ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རྒྱུག་ཁུལ་དང་རྨ་ཆུའི་རྒྱུག་ཁུལ། རྫ་ཆུའི་རྒྱུག་ཁུལ་སོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོད་ཀྱི་ཆའི་འགྲམ་ངོགས་སུ་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ལ་ལོ་ངོ་༤༠༠༠ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེ་དག་གི་རིགས་དང་དབྱེ་བ་སོགས་ཞིབ་པ་《ལོ་ངོ་༤༠རིང་གོ་བོད་ཀྱི་གནའ་རྫས་ལས་དོན་》ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཁོད་ཡོད། འདིར་སྔོག་འདོན་བྱེད་སྔ་ལ་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་ཁ་རུབ་རིག་གནས་མཚམས་སྦྱོར་མདོ་ཙམ་བྱས་ན། ཁམས་ཕྱོགས་ཆབ་མདོ་ནས་ཐོན་པའི་ཁ་རུབ་རིག་གནས་ནི་ད་ཕན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཚོ་༤ནས་༥བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་ཀྱི་རིག་གནས་གནའ་ཤུལ་ཡིན། དེ་ནས་རྡོ་ཆས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་མིན་༧༡༧༨ཐོན་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཞིང་ལས་དང་ནགས་ལས་ཐད་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་ཡིན་ཏེ། རྡོའི་ཐོང་གཤོལ་དང་རྡོའི་སྟ་རེ་སོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། (9)འབྲུ་རིགས་སོ་ཡི་བང་མཛོད་ཀྱང་ཡོད་ཚུལ་ལ་བརྟག་ན་སྐབས་དེར་ཞིང་ལས་ཆེས་ཆེར་དར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། སོ་ནི་རང་རྒྱལ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རླན་གཤེར་ཉུང་བའི་ས་ཁུལ་དུ་བཏབ་ན་འཕྲོད་པའི་འབྲུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་ནང་རོལ་དུ་ད་ལྟའང་འདེབས་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེར་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་བཤད། (10) ཁ་རུབ་ནས་ཐོན་པའི་རྫ་ཆས་ཀྱི་ཆག་རོ་༢༠༠ལྷག་ལས་༤༧ཙམ་སླར་སྒྲིག་བྱས་ཆོག་ཅིང་། དེ་དག་གི་སྟེང་ན་རི་མོ་མི་འདྲ་བ་སྣ་མང་ཡོད་པས་དེ་ལས་སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ལ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངེས་ཅན་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་ལ་རི་མོ་དེ་དག་གི་མཚོན་དོན་གང་ཡིན་པ་ད་དུང་གསལ་པོར་མི་ཤེས་ནའང་། ལུག་གི་གྲོད་པུའི་དབྱིབས་ཅན་གྱི་རྫ་ཆས་ཐོན་པ་ལས་བོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་རུས་ཆས་ཀྱི་རིགས་༣༦༨ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་རིང་ཚད་ལ་ལི་རྨིས་༢དང་གྲངས་ཆུང་༤ཅན་གྱི་རུས་ཁབ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆེས་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཅིག་ཡིན། དེ་ལས་གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གྱོན་པའི་དུས་སྔ་མོ་ནས་འདས་ཟིན་པ་དང་སྣམ་བུ་འཐག་པའི་ལག་རྩལ་ཡང་དར་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཆོག ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་ལས་ཕག་སོགས་སྲོག་ཆགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་བཞི་ཙམ་གྱི་རུས་པའང་ཐོན་ཡོད་པ་མ་ཟད་རྒྱན་ཆའི་རིགས་༥༠ཙམ་ཐོན་པ་དང་དེའི་ཁྲོད་དུ་རུས་པའི་སྐྲ་ཤད་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པས་སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱི་མགོ་སྐྲ་འཕྱར་འཕྱོར་དུ་མ་འཛིངས་པར་སྐྲ་སླས་ཤིང་རུས་རྒྱན་སོགས་སྤྲས་ནས་མཛེས་ཉམས་དོད་པོའི་ངང་འཚོ་བར་རོལ་བཞིན་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང་། ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་གྱི་ཁྲོད་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་གནའ་ཤུལ་༢༩ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱབ་ངོས་ས་ཁུང་ལ་གཏད་པའི་རིགས་དང་ས་ངོས་ཀྱི་ཁང་ཁྱིམ་སྟེ་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དགར་ཆོག་ལ། རིགས་སྔ་མ་དེ་ཡང་ནང་གསེས་རིགས་གསུམ་ལ་དགར་ཆོག ཡང་དབྱིབས་སྒོར་མོ་ཡིན་པའི་རྡོ་རྩིག་གི་ལྷ་མཆོད་སའི་སྡིངས་ཆ་གཅིག་དང་། རྡོའི་རྩིག་པ་དུམ་བུ་གསུམ། རྡོའི་ར་སྐོར་གསུམ། ཚ་ཐབ་བཞི་བཅས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ཡོད་པས་སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྡོད་གནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ནས་ཡུན་རིང་སོང་བ་དང་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རིམ་བཞིན་ཆགས་ཡོད་པ་སོགས་ངེས་ཤེས་ཐུབ།
ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་རིག་གནས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དབུས་གཙང་ཁུལ་དང་མཚོ་སྔོན་རྫོང་རུ་རིག་གནས་ (11)ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཨ་མདོ་ས་ཆ་གཉིས་བསྣན་པའི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རིག་གནས་གནའ་ཤུལ་རྣམས་ལ་སྤྱིར་བོད་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་སྒོས་སུ་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་ང་ཚོས་གནའ་ཤུལ་དེ་རྣམས་གཞི་གཅིག་ཏུས་སྦྲེལ་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་གྱི་ཤེས་རིག་སྣ་ཚོགས་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།
༤ ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས།
རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་མཇུག་སྒྲིག་བའི་མཚོན་རྟགས་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ལ། ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་ནི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་འཐོར་བཤིག་ཏུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་དེ་ནང་གསེས་ཀྱིས་དུས་མཚམས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཚུལ་ཡོད་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བཀྲལ་ན། ༡.རྡོ་ཟངས་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་སྐབས། དེ་ཡང་རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྕགས་ཆས་ཀྱི་རིགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་འགོ་བརྩམས་ལ། ཆེས་ཐོག་མར་བེད་སྤྱད་པའི་ལྕགས་རིགས་ནི་རང་བྱུང་གི་ཟངས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཟངས་གཏེར་བཏོན་ནས་ཟངས་བཞུ་སྦྱངས་བྱས་པ་དེ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ཟངས་མའི་རྒྱུ་སྙི་ཞིང་མཉེན་པ་ཡིན་པས་སྤྱོད་སྒོ་དེ་ཙམ་ཆེན་པོ་མེད། དེ་བས་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་ནི་སྔར་བཞིན་རྡོ་ཆས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པས་དུས་དེར་རྡོ་ཟངས་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཟེར། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༤༠༠༠ཡང་ན་དེ་ལས་ཀྱང་སྔ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་ཨེ་ཤི་ཡ་ནུབ་མ་དང་ཨེ་ཅིབ། རྒྱ་གར་སོགས་ཀྱི་ས་གནས་ཁ་ཤས་སུ་ཟངས་གཏེར་བཞུ་འགོ་བརྩམས། ༢.ལི་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོ་ནས་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༣༠༠༠ཙམ་ནས་ལི་ཆས་སྤྱོད་འགོ་བརྩམས་ལ། ལི་ནི་ཟངས་དང་གཤའ་འདྲེས་མའི་ལྕགས་རིགས་ཤིག་སྟེ། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ་ལྕགས་སྣ་ཚོགས་བསྲེས་ནས་བཞུ་བའི་ལི་ཞེས་སྦུབ་ཆལ་དང་སིལ་སྙན་སོགས་རོལ་ཆའི་རྒྱུར་དགོས་པ་ཞིག་ (12)ཅེས་པ་དང་། དེའུ་དམར་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《རིག་པ་བཟོ་ཡི་གནས་ཀྱི་ལས་ཚོགས་ཕྲན་ཚེགས་འདོད་རྒུར་སྒྱུར་བ་པྲ་ཕབ་འོད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་》ལས། སྐུ་འདྲ་ལུགས་འདེབས་པའི་ལི་མ་བྱེད་ན། རྒྱ་གར་གྱི་ལི་བརྫུས་འདྲ་ཅོག་བྱེད་ན། ཟངས་དམར་སྲང་བརྒྱད་ལ་ཏི་ཚ་སྲང་གང་། སྟོད་གཤའ་ཞོ་གང་བྱས་པས་འགྲུབ་(13)ཅེས་བསྟན་པ་བཞིན་ལི་ནི་སྲ་མཁྲེགས་ལྡན་ཞིང་བཙོ་སྦྱངས་བྱེད་སླ་བ་དང་། རྣོ་དབང་ཅན་གྱི་ལག་ཆ་དང་དེ་མིན་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་སྣ་མང་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཡིན་པས། རིམ་བཞིན་མཚོན་སྣ་ཚོགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད། རྒྱན་ཆ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོར་གྱུར། ཡིན་ནའང་ལི་ཆས་བཙོ་སྦྱངས་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་དང་སྲ་ཚད་ཀྱང་རྡོ་ཆས་དང་ཕལ་ཆེར་མཉམ་པས་སྐབས་དེར་རྡོ་ཆས་རྩ་བ་ནས་དོར་ཟིན་མེད། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༣༠༠༠ཙམ་གྱི་རྗེས་ནས་ཨེ་ཤི་ཡ་ནུབ་མ་དང་རྒྱ་གར། ཨེ་ཅིབ་། རང་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་ལི་སྦྱངས་ནས་ལི་ཆས་སྤྱོད་པའི་འགོ་ཚུགས། ༣.ལྕགས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས། ལྕགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ཆའི་ཁྲོད་ནས་ཆེས་བཟང་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་ནི་ལྕགས་ངོ་མའི་ལག་ཆ་ཡིན་ལ། ལྕགས་ནི་ལྕགས་རིགས་གཞན་དག་དང་བསྡུར་ན་རྒྱུ་སྲ་ཞིང་རིན་ཆུང་ལ་བཀོལ་ཡུན་རིང་བས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་པ་སྟེ། དུས་སྐབས་དེའི་ཞིང་ལས་ལ་མཚོན་ན་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་རྐོ་མའི་རྨོ་འདེབས་དེ་ཐོང་གཤོལ་ཅན་གྱི་རྨོ་འདེབས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཐོག་མའི་ཤིང་གཤོལ་དང་རྡོ་གཤོལ་གཉིས་ཀྱང་ལྕགས་གཤོལ་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། ཐོང་གཤོལ་ཅན་གྱི་ཞིང་ལས་ཀྱི་ལས་ཆོད་ནི་རྐོ་མའི་ཞིང་ལས་དང་བསྡུར་ཐབས་མེད། ལྷག་པར་དུ་ཤིང་རྡོའི་ཐོང་གཤོལ་དང་ལྕགས་གཤོལ་གྱི་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་རྨོ་ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་བཏང་བར་མ་ཟད། ཐོན་འབོར་ཇེ་མང་དང་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཆེད་ལས་ཅན་དུ་བསྒྱུར། དེ་བས་ཞིང་ལས་ལ་འཚམས་པའི་རོང་ཁུལ་རྣམས་སུ་ཞིང་ལས་གཙོ་གཉེར་གྱི་ཚོ་ཁག་སྟེ་རོང་པའི་ཚོ་པ་རྣམས་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱུགས་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་འཚམས་པའི་རྩྭ་ཐང་རྣམས་སུ་ཕྱུགས་ལས་གཙོ་གཉེར་གྱི་ཚོ་པ་སྟེ་འབྲོག་པའི་ཚོ་པ་རྣམས་ཆགས་པ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གཉིས་ཀྱི་ལས་བགོས་བྱུང་བ་ཡིན། ལས་བགོས་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ལས་བགོས་དང་པོ་ཡིན་ལ། ཐེངས་དང་པོའི་ལས་བགོས་ཆེན་པོ་འདིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཆོད་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ནུས་ཐོན་ཏེ། མིའི་ངལ་རྩོལ་གྱི་ནུས་པས་རང་གི་ལྟོ་གོས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཕུད་ད་དུང་ཐོན་དངོས་ལྷག་མ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། རོང་འབྲོག་གཉིས་ཀྱི་ཐོན་དངོས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་“དགའ་གཉིས་ཚོང་བྱས་མཐུན་གཉིས་ལ་ལུང་སྡེབ་”ཅེས་པ་ལྟར་རོང་འབྲོག་ཚོ་པའི་བར་གྱི་ཚོང་ལས་ཀྱང་དར་བ་རེད། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་དར་བ་སྟེ། ལྕགས་རིགས་ཀྱི་བཙོ་སྦྱངས་དང་ལས་སྣོན། རྫ་ལས། ཀོ་ལས། ཕྱེ་འཐག སྣུམ་བཙག ཆང་བསྙལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་རིགས་སྣ་མང་དར་བ་དང་བསྟུན་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ལས་བགོས་ཐེངས་གཉིས་པ་སྟེ་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་དང་ཞིང་ལས་བར་གྱི་ལས་བགོས་བྱུང་། ལས་བགོས་ཐེངས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ཐད་ཀར་ཚོང་ལས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟངུ་བའི་ཚོང་ཟོག་བྱུང་ནས། ཚོ་པ་ཕན་ཚུན་བར་ལ་ཚོང་ལས་དར་བ་མ་ཟད་མི་སྒེར་གྱི་བར་ལའང་ཉོ་ཚོང་དར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བགོས་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ནི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སོང་བའི་མཇུག་འབྲས་ཡིན་ལ། དེས་དཔལ་འབྱོར་སྟེང་གི་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་སྟེ། སྒེར་དབང་ལམ་ལུགས་དང་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་པ་དང་། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་བསྐྲུན།
བོད་ཡུལ་ནི་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་སོགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཟངས་དང་། ལྕགས་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱེ་མ་སྙིམ་པ་གངས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོར་ནས་ས་གཞི་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་འདི་དག་མིར་གྱུར་པའི་ཚེ་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཚོ་ཞིང་། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་རྣམས་ཀྱང་དུས་དུས་སུ་ཁ་བྱེ་བར་འགྱུར་རོ། (14)ཞེས་པ་ལྟར་དང་། ཟངས་གཏེར་སོགས་འདོན་པའི་དུས་སྐབས་ནས་ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་པའི་འགོ་བརྩམས་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་དར་བས་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཤིང་བསྲེགས་སོལ་བ་བྱུང་། །དེ་ཡིས་རྡོ་བཞུ་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཕྱུང་། ། (15)ཞེས་པ་ལྟར་ལྕགས་རིགས་བཞུ་སྦྱངས་ཀྱི་ལས་རིགས་རྒྱ་ཆེར་དར་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་མ་མཐར་ཡང་ད་ཕན་ནས་རྩིས་ན་ལོ་ངོ་༤༠༠༠ཙམ་ནས་འགོ་བརྩམས་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆག (16)མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ཁྱབ་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་སྟེ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་མཚོན་ན་སྟོད་མངའ་རིས་ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རྒྱུག་ཁུལ་དང་། ལྷ་ས། ནག་ཆུ། ཀོང་པོ། མེ་ཏོག ཆབ་མདོ་སོགས་དང་། དེ་མིན་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བདེ་ཆེན་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྡེ་དགེ དཀར་མཛེས། རྔ་པ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཅོ་ནེ་སོགས་སུ་ཁྱབ་ནས་ཡོད་ཅིང་། འདིར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་ཆི་ཀྱཱ་རིག་གནས་དང་། ཁ་ཡོག་རིག་གནས། ཏེན་ཞིན་རིག་གནས། ན་མོ་དབེན་རིག་གནས་སོགས་ནི་ལྕགས་རིགས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རིག་གནས་གྲས་སུ་གཏོགས་ལ། (17)གཞན་ཡང་བྱང་ཐང་དང་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་དར་ཆེ་བའི་རྡོ་ཕ་བོང་དང་རྡོ་འབུམ་ཆེན་པོ་ (18)སོགས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་དང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྲག་རྐོས་དང་རྡོ་རྐོས་རི་མོ་སོགས་ལའང་དཔྱད་པ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །
གསུམ། སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་ཤེས་རིག་རགས་ཙམ་བཤད།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་“འདི་ཡན་གདུང་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ། ཆབ་སྲིད་སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་བོན་གྱིས་བསྐྱངས་” (19)ཞེས་གཉའ་ཁྲི་ནས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་བར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བདུན་རིང་གི་མི་ལོ་༦༠༠ལྷག་གི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་པར་བཤད་མོད། དོན་ལ་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྲོལ་ཀ་ནི་གཉའ་ཁྲིའི་སྔོན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་ངེས་པར་མ་ཟད་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སོགས་ནས་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་དེ་ནས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡན་ལའང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ངེས་པས། འདིར་བོད་ཀྱི་འདོད་མའི་བསམ་བློའི་ཤེས་རིག་གི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ལྡན་པའི་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་ཚུལ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་ན།
དེ་ཡང་བོན་ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་པ་ཞིག་སྟེ་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་ལུགས་སུ་བྱས་ན་བཟླ་ཞེས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བཤད་ཅིང་བོན་པའམ་བཟླ་བ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡང་བསྐྱར་བའི་གོ་དོན་བསྟན་ནུས་པའི་བྱ་ཚིག་ཅིག་ཡིན་སྟབས་གནའ་དུས་སུ་སྔགས་བཟླ་བའམ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་ག་དང་རིམ་གྲོ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ལ་བོན་ཞེས་དང་དེ་དག་བྱེད་མཁན་ལ་བོན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆགས་ཡོད། (20) དེ་མིན་བོན་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང་གྱེར་བའི་དོན་ལ་འཇག་པ། ཆོས་ཞེས་པའི་བརྡ་དང་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དོགས་སློང་བྱས་ཡོད་ནའང་གང་ལྟར་བོན་ནི་བོད་རང་གི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པ་དང་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བོད་མི་རྣམས་ལ་ལོ་ངོ་༥༠༠༠ལྷག་གི་གོང་རོལ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་ཁ་རུབ་རིག་གནས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ལས་གསལ་པོར་རྟོགས་ནུས། བོན་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་མོད། ལོ་ངོ་༣༨༠༠ཡར་སྔོན་ལ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་ (21)གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྲོལ་མ་ཕྱེ་བའི་ཡར་སྔོན་དུ་བོན་ལུགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་མང་ཡོད་ཚུལ་《མདོ་གཟེར་མིག་》ལས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་བཙས་སྟོན་དུ་དབལ་བོན་རོམ་པོ་སོགས་ཡེ་གཤེན་གཉན་པ་བཅུ་གསུམ་འདུལ་བའི་བོན་པོ་རྣམས་དང་ཟླ་བོན་ཚེས་པ་སོགས་བར་གཡོན་གཏམ་པོ་དགུའི་བོན་པོ་རྣམས་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཤེས་ལ། (22)བོན་གཞུང་《སྲིད་པ་སྤྱི་མདོས་》ལས་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྔོན་ལ་“བདུད་བོན་”དང་“གདོན་བོན་”“བཙན་བོན་”དག་གིས་དམར་མཆོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པར་བཤད་དེ། “བཙན་རྗེ་ནི་ཅི་ལ་དགྱེས། །བཟའ་བ་དེ་ཤ་ལ་རྔམས། །བཏུང་བ་དེ་ཁྲག་ལ་རྔམས། །ལེན་པ་དེ་སྲོག་དབུགས་ལེན། །མཐུན་བ་དེ་བགེགས་དང་མཐུན། །སྡོང་བ་དེ་བདུད་དང་སྡོང་། སྐྱོབས་པ་དེ་བཙན་བོན་སྐྱོབས། །འཚེ་བ་ནི་འགྲོ་ལ་འཚེ། །” (23)ཞེས་པ་ལྟར་བཙན་བོན་གྱི་སྐྱབས་མགོན་བཙན་རྗེ་ཡིན་པ་དང་བཙན་རྗེ་ནི་སྐྱེ་འགྲོའི་སྲོག་གཅོད་ལ་རྔམས་ཤིང་ཤ་ཁྲག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་བགེགས་དང་གྲོགས་འབྲེལ་བྱེད། བདུད་དང་གཉེན་འབྲེལ་བྱེད། བཙན་བོན་ལ་མགོན་སྐྱོབས་བྱེད་ཅིང་། སྐྱེ་འགྲོ་གཞན་ཡོངས་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། དེ་ལ་རིགས་དང་དབྱེ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཚུལ་ལས་དུས་སྐབས་དེར་བོན་ཆོས་དར་ནས་ཡུན་རིང་ཕྱིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གཡང་དྲུང་བོན་ནི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ནས་དབུ་བརྙེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡོད་པའི་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་གནའ་བོའི་བོན་ལུགས་སུ་དམར་མཆོད་བྱེད་མཁན་ཕལ་མོ་ཆེའང་གཤེན་རབ་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱང་གཤེན་རབ་བསྟན་པའི་ཁོངས་སུ་གྱུར་སྟབས། དུས་ཕྱིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་བོན་བྱ་བ་འདིའི་གདགས་གཞིའམ་ཚད་གཞི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་བསྟན་པའི་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། (24)དེ་ལྟ་བུའི་བོན་དེ་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པ་དང་བརྡོལ་བོན། ཁྱར་བོན། སྒྱུར་བོན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་ནི་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་དབང་དུ་སོང་བར་འདོད་ལ། དེ་ནི་སྒྲིག་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》དུ། དེ་ལ་སྣང་གཤེན་བལ་ཐོད་ཅན་གྱིས་ཕྱཱ་དང་གཡང་འགུག ལྷ་དང་སྨན་གསོལ། དགེ་ལེགས་དང་དཔལ་བསྐྱེད་ནས་མི་ནོར་རྒྱས་པར་བྱེད། འཕྲུལ་གཤེན་བལ་ཚོན་ཅན་གྱིས་མདོས་དང་ཡས་གཏོང་། སྲིད་དང་རྟེན་འཛུགས། འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ཕྱྭ་གཤེན་ཇུ་ཐིག་ཅན་གྱིས་ལེགས་གཉེས་ཀྱི་ལམ་སྟོན། ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སེལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། དུར་གཤེན་མཚོན་ཆ་ཅན་གྱིས་གསོན་གྱི་བགེགས་སེལ། གཤིན་གྱི་དུར་འདེབས། ཆུང་གི་སྲི་གནོན། གནམ་གྱི་རྒྱུ་སྐར་བལྟ། སའི་འདྲེ་བཏུལ་བ་ཡིན་ནོ། (25)ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལྷ་མཆོད་གཡང་འགུགས་དང་སྲི་གནོན་འདྲེ་འདུལ། མོ་འདེབས་རྩིས་རྒྱག བགེགས་སེལ་ལམ་སྟོན། བཙས་སྟོན་བག་ལེན། ནད་གསོ་གཤིན་འདེབས་སོགས་ནི་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་སྤྱི་ཁོག་དང་ཉིང་བཅུད་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་སེམས་སོ།།
ལྡེའུ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་པའི་གྲས་ཀྱི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་རིག་པ་ཞེས་པ་དང་དོན་འདྲ་བར་བཤད་དོ། དེ་བས་ན་ལྡེ་ནི་རིག་པ་དང་ལྡེའུ་ནི་རིག་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟ་དང་རྟེའུ། མཚོ་དང་མཚེའུ་ལྟ་བུས་མཚོན་ལ་ཁེད་ཀྱང་རིག་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་པས་ལྡེའུའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། གནའ་དུས་ཀྱི་ལྡེའམ་ལྡེའུ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་གནའ་རབས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་གསང་གནད་སྟོན་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སྤྱི་ལ་གོ་བར་སྙན་སྟེ།《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་འབྱུང་ལྟས་ལྡེའུ་སྤྱོད། །སྲང་ལ་ཐེམ་གཉེར་ལྦ་བ་ཆེ་ཅི་ཡིན། །པོར་མགོ་མགོ་ཅན་སྐྱེད་ཅིང་རྒྱགས་ཅི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་སོགས་ཏེ་བོན་སྒྲུང་ལྡེའུ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ལྷ་སའི་གདུང་རྣམས་ལ་བྲིས་ནས་ཡོད་སྐད། །དེ་ཡིས་བོད་རྣམས་ཅུང་ཟད་བློ་ཁ་བྱེ། ། (26)ཞེས་པ་སོགས་ལ་དཔྱད་ན་ཁེད་ཀྱི་རྣམ་པས་རིག་པ་སྦྱང་བའམ་བློ་ཁ་བྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མཚོན་ན་རིག་པ་སྦྱངས་སའི་གནས་ངེས་ཅན་དགོན་པ་དང་སློབ་གྲྭ་ལྟ་བུ་ཡོད་མི་སྲིད་པས། མི་རྣམས་ཀྱིས་ངལ་རྩོལ་དང་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་དགོས་མཁོར་བསྟུན་ནས་བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཆ་རྣམས་རི་གྱིས་བསལ་ཞིང་སངས་པར་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་དང་བརྗེས་རེས། སྤྱི་སྡོམ་བཅས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དེ་དག་ནི་གདོད་མའི་རིག་པའམ་ལྡེའུ་ཡིན་དགོས། དམངས་ཁྲོད་ན་ཐར་ཐོར་དུ་གནས་པའི་གདོད་མའི་རིག་པའམ་ཉམས་མྱོང་དེ་དག་རིམ་གྱིས་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་དབང་མཛད་མཁན་དག་གིས་དམིགས་ཡུལ་དང་འཆར་གཞི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་འཚོལ་བསྡུ་དང་དག་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མ་ལག་ཅན་དང་གཞུང་ལུགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྗེས་སླར་ཡང་མངའ་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཡུན་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་བདེན་དཔང་བྱས་པ་དང་བརྡར་ཤ་ཆོད་རྗེས་ངག་ནས་ངག་བརྒྱུད་ཀྱིས་གཏམ་དཔེའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་གོ་བསྐོན་སློབ་གསོ་གཏོང་བའམ་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་པ་ཕན་ཚུན་ཁ་བརྡ་བྱེད་སྐབས་དང་བག་སྟོན་དུར་འཇུག་གི་དུས། ཁ་མཆུ་གྱོད་གཞིའི་སྟེང་། ཁྲིམས་བསྒྲགས་བརྡ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས། ཁ་བརྡ་བསླབ་བྱ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱད་པར་ངེས་ལ། དེ་སྤྱད་ན་ཚིག་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་དོན་གྱི་གནད་ལ་ཁེལ་ཞིང་ལྷག་པར་དུ་ཡི་གེ་མེད་པའི་དུས་སྐབས་རྣམས་སུ་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་འབངས་ལ་སློབ་གསོ་བསླབ་བྱ་བྱེད་པ་དང་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་མནའ་ཚིག་བསྒྲགས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུན་བཀོལ་བྱེད་པའི་ངག་ཐོག་གི་རིག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ། ཡི་གེ་མེད་པའམ་ཡི་གེ་ཆ་ཚང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་མེད་པའི་གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མཚོན་ན་ངག་ཐོག་གི་རིག་པ་འདི་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་སྨྲ་མི་དགོས། དེའི་ཚུལ་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་སོགས་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་དང་མོ་ཚིག་སོགས་ལས་ཀྱང་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་བོ། གཞན་ཡང་མཚོན་དོན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་བའི་བརྡ་སྟོན་པ་དང་སྦས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་སོགས་ཀྱང་ལྡེའུའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པར་སེམས་ཏེ། དཔེར་ན་ཐ་གུ་ལ་མདུད་པ་བཏབ་ནས་རྩིས་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེང་སྐབས་ཀྱི་མི་འགའ་ཞིག་གི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ལུག་གཅིག་གི་སྟེང་ལ་གཉིས་བསྣན་ན་སྔར་ཡོད་མདུད་པ་གཅིག་ལ་གཉིས་བཏབ་སྟེ་གྲངས་ཀ་གསུམ་མཚོན་པ་ལྟ་བུའི་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེའི་བྱེད་ཐབས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐ་གུའི་གྲངས་ཀ་དང་། ཁ་དོག་མདུད་པ་འདེབས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་དོན་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཐུབ་པ་ནི་གནའ་དུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གོ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ད་ལྟ་ད་དུང་བན་བོན་གྲོང་ཕྱོགས་པ་དག་གིས་དེའི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་ལག་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཇུ་ཐིག་གི་མོ་ཞེས་པ་དེ་ལས་གསལ་པོར་རྟོགས་ནུས། དེའང་ང་རེའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ས་ནས་ཐོན་པའི་ནོར་ལུག་གི་བལ་རྩིད་ཀྱིས་སླས་པའི་ཐ་གུ་རིང་ཐུང་དང་ཁ་དོག་མི་གཅིག་པ་དང་། མདུད་པ་འདེབས་ཚུལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་ཏེ། དེ་དག་སྒྲིག་སྟངས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་རྒྱང་གང་རུང་དུ་གནས་པའི་དོན་ཐ་དད་པ་སྟོན་ནུས་པའི་སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། (27)མི་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཁྲོད་ནས་དེ་དག་ལག་ལེན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་དང་དམག་དོན་ཐད་ཀྱི་མངོན་ལྐོག་གང་རུང་གི་གནད་སྟོན་པ་ལའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ངེས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །
སྒྲུང་ནི་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་འཚོ་སྡོད་བྱེད་སའི་ཁོར་ཡུག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་རིམ་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངལ་རྩོལ་ལ་ཞུགས་པའི་མྱོང་བ་རྣམས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་ངག་ནས་ངག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་གཏམ་ཅི་རིགས་ཤིག་ལ་གོ་དགོས།《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་ལྟས་སུ་སྒྲུང་རྣམས་དར། རོ་ལངས་གསེར་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུང་དང་མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་། མཆིལ་བའི་སྒྲུང་སོགས་ཉན་བཤད་དང་ (28)ཞེས་པ་ལྟར་སྒྲུང་ནི་གདོད་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྔོན་རབས་ཀྱི་དཔའ་བོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་གཙོ་བྱས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཀུན་གྱི་མིག་དཔེ་བྱེད་ས་དང་རེ་སྨོན་བྱེད་སའི་གཞི་རུ་གྱུར་ཡོད་པས། འཛམ་གླིང་ན་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ཟེར་བ་དེ་ཡང་གདོད་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ལ་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་ཉན་བཤད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཀ་ཡོད་པ་དེ་རིམ་བཞིན་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བཏང་མཐར་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་གྲུབ་པ་རེད་མ་གཏོགས། གློ་བུར་དུ་མི་རེ་གཉིས་ཀྱིས་གསར་བཟོ་བྱས་པ་མ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཡི་གེ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྒྲུང་ཉན་བཤད་བྱེད་པ་དང་ཡི་གེ་མེད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྒྲུང་ཉན་བཤད་བྱེད་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ཨེན་དེ་ཨན་གྱི་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ལས་རྟོགས་སླ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བོད་པ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་ཉན་བཤད་བྱེད་པ་ནི་དུས་སྐབས་དེའི་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
མདོར་ན་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རིག་གནས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་དུས་མཚམས་དབྱེ་སྟངས། རིན་ཐང་གི་ཚད་གཞི། དཔྱད་ཡིག་གི་ངོས་འཛིན། ཡིག་ཚང་གི་ཁུངས་གཏུགས་ས། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ། ཡིག་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེར་གདེང་འཇོག་བྱེད་པའི་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བ་དང་། ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་ཆགས་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་དཔྱད་པ་གཏོང་བ་དང་། ལ་ལས་དེང་རབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོག་དཔྱོད་རིག་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་རྒྱག་བཞིན་འདུག་པས། ཁོ་བོས་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་ཕྱོགས་དེ་གཉིས་ལྷན་དུ་སྦྱར་ནས་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་ལ་ཨེ་འགྲོ་བསམས་ཏེ་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་བཏང་ཁུལ་ཡིན་ནོ།། །།
མཆན་འགྲེལ།
(1)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(2)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(3)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(4)夏格旺堆等《西藏考古工作40年》发表于《中国藏学》2005.3 P202 P208 P209
(6)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(5)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(7)侯石柱《西藏考古大纲》西藏人民出版社1991年P32
(8)西藏文管会等《昌都卡若》文物出版社1985年
(9)夏格旺堆《初轮西藏史前农业的几个问题》发表于《西藏研究》2001.P123
(10) 朱寰《世界上古中古史》(上)高等教育出版社1986年P11-18
(11)རྫོང་རུ་རིག་གནས་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཐུན་ཏེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད། 1994ལོ་ནས་1996ལོའི་བར་བསྟུད་མར་ཐེངས་གསུམ་བསྔོག་འདོན་བྱས་ཤིང་དཔྱད་འབྲས་རྣམས་《རྫོང་རུའི་གནའ་ཤུལ་》རྒྱ་ཡིག་ཏུ་གསལ། བསྐལ་བཟང་འབུམ་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་ནས་1999ལོར་སི་ཁྲོན་ཚན་རྩལ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།
(12)ཀྲང་དབྱི་སུན་སོགས། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》1993ལོའི་དཔར། P2778
(13)དེའུ་དམར་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས། 《གསོ་རིག་གཅེས་བཏུས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་བཞུགས་སོ་》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1993ལོའི་-དཔར། P131
(14)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(15)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(16)夏格旺堆等《西藏考古工作40年》发表于《中国藏学》2005.3 P202 P208 P209
(17)马建设《青藏民族工艺美术》青海人民出版社1999年P35
(18)夏格旺堆等《西藏考古工作40年》发表于《中国藏学》2005.3 P202 P208 P209
(19)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(20)ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998ལོའི་དཔར།P28.6.30.36.34
(21)ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998ལོའི་དཔར།P28.6.30.36.34
(22)ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998ལོའི་དཔར།P28.6.30.36.34
(23)ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998ལོའི་དཔར།P28.6.30.36.34
(24)ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998ལོའི་དཔར།P28.6.30.36.34
(25)ས་སྐྱ་བ་སོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988ལོའི་དཔར། P58
(26)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89
(27)རྗེ་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། 《རྗེ་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་རྩོམ་པོད་གཉིས་པ་》མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་སློབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 2000ལོའི་དཔར། P644
(28)དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006ལོའི་དཔར། P84.89.173.84.82.83.89.90.88.89


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། 2017ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལས་རིགས་གསར་བའི་སྐོར་ནས་ཞིང་འབྲོག་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་མུ་མཐུད་དུ་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁོམ་གསེང་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ནས་གཅིག་སྡུད་ཐོག་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་རེད། མིག་སྔའི་བར་ལས་རིགས་གསར་བའི་ཞིང་འབྲོག་པ6830གསོ་སྦྱོང་བྱས་ཟིན་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་ལས་འགན་གྱི45%ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་རེད། དེའི་ཁྲོད་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིང་ར་གཉེར་མཁན་གཞོན་ནུ200དང་། གསར་དར་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་སྣེ་འཁྲིད་པ6030། གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་མི་གྲངས600བཅས་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་རེད། གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། གཅིག་གྱུར་གྱིས་དོ་དམ་དང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལྟར། ན་ནིང་ཟླ10 ནས་བཟུང་རང་ཞིང་གིས་ཞིང་ཆེན་དང་། ཁུལ། རྫོང་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ལས་རིགས་ཞིང་འབྲོག་པ་གསར་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དགེ་རྒན་མིང་མཛོད་བཟོས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་དང་ལས་འགན་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཕུལ་བྱུང་ཅན740ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ལས་རིགས་གསར་པའི་ཞིང་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དགེ་རྒན་མིང་མཛོད་ཁྲོད་དུ་བཅུག་པ་དང་། མིང་མཛོད་ནང་གི་90% ཡན་གྱི་དགེ་རྒན་ཁྲོད་ནས་གདམ་གསེས་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་རྫོང་ཁག་གི་དགོས་མཁོ་དངོས་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་དང་། ཁུལ་གྱི་དགེ་རྒན་གདན་ཞུ་ཞུས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་ལས་དོན་སྤེལ།
ལས་རིགས་གསར་པའི་ཞིང་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱང་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་རྩལ་ནུས་དང་གཉེར་སྐྱོང་དོ་དམ་གྱི་ནུས་པ་འདེགས་པཪ་དམིགས་ཏེ། སྐྱེད་སྲིང་གི་ནང་དོན་གསར་གཏོང་དང་། (ཕྱོགས་བསྡུས་སློབ་ཚན)( 2 )+X ( ཆེད་སྦྱོང་སློབ་ཚན)+ 1 (ཆེད་དོན་སློབ་ཚན) ལས་རིགས་གསར་པའི་ཞིང་འབྲོག་པར་གསོ་སྐྱོང་སློབ་ཚན་མ་ལག་བསྐྲུན་ནས་ཆེད་སྒྲིག་གི་ཆེད་དོན་སློབ་ཚན་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་སློབ་གསོ་ནང་དོན་དུ་བཅུག་ལ། སློབ་ཁང་དུ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་དངོས་སྦྱོང་དང་ཟུང་འབྲེལ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་རིམ་དབྱེའི་གསོ་སྦྱོང་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན་ཅི་ཐུབ་བྱས་པས། ཞིང་འབྲོག་པའི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་ལས་རིགས་གསར་པའི་སྐོར་གྱི་ཞིང་འབྲོག་པ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་གསར་བ་དང་སྣ་མང་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
དུས་མཚུངས་སུ་ཞིང་ཆེན་ཞིང་འབྲོག་ཐིན་གྱིས་མཐུན་སྦྱོར་དོ་དམ་གྱི་འགན་འཁུར་ཏེ། ཁུལ( གྲོང་ཁྱེར)དང་། རྫོང( གྲོང་ཁྱེར་དང་ཆུས) ཁག་གི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། རིམ་ཁག་ཞིང་ལས་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སློབ་གྲྭ་དང་། ཞིང་ལས་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཞིང་ལས་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལག་རྩལ་ཁྱབ་སྤེལ་ལས་ཁུངས་གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་འགན་འཁུར་བ་དང་། ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་སྣེ་འདྲེན་ཁེ་ལས་དང་། ཞིང་འབྲོག་པའི་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་སོགས་གཉེར་སྐྱོང་གསར་བའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་དེ་གསོ་སྦྱོང་ཁྲོད་ཞུགས་ནས་སྣ་མང་སྐྱེད་སྲིང་གི་མ་ལག་ཞིག་བཙུགས།
ལོ་ཙཱ་བ། གཡང་སྐྱིད།


text:
སལ་མན་ཁན་ལ་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་ལོ་ལྔ་བཅད་ཡོད་སྟབས་ཁོའི་ཁྲིམས་རྩོད་པས་བཙོན་འཇུག་ཕྱིར་འགྱངས་བྱེད་པར་ཞུ་གཏུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་གར་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཁ་སང་རྒྱ་གར་གྱི་(Bollywood)་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་གྲགས་ཅན་སལ་མན་ཁན་ལ་སླར་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ལ་ཉེ་བའི་གཙོད་གཉིས་བསད་པའི་ནག་ཉེས་འོག རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་མངའ་སྡེ་ར་ཇི་སི་ཐན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཇོ་ཌི་པོར་ས་གནས་ཁྲིམས་ཁང་ནས་བཙོན་འཇུག་ལོ་ལྔ་དང་། ཉེས་ཆད་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་བཅས་བཅད་ཡོད་པ་དང་། ཉེས་དོན་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཞན་བཞི་ཡི་ནག་ཉེས་གཙང་སེལ་ཆགས་ཡོད་འདུག
སལ་མན་ཁན་གྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཨེ་ནེན་ཌི་ཌེ་སའེ་(Anand Desai)ལགས་ཀྱིས། ང་ཚོས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཐག་གཅོད་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཉེས་དོན་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས། གཙོད་གསོད་སྐབས་སལ་མན་ཁན་གཅིག་པོ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད་སྟབས། ཁོའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་རོགས་མི་བཞི་ཡི་ནག་ཉེས་གཙང་སེལ་བྱུང་པ་ལྟར་སལ་མན་ཁན་གྱི་ནག་ཉེས་ཀྱང་གཙང་སེལ་དགོས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེར་བརྟེན། སང་ཉིན་ང་ཚོས་ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཁོའི་བཙོན་འཇུག་ཕར་འགྱངས་བྱེད་པར་ཞུ་གཏུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཨེ་ནེན་ཌིས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོའི་གཙོད་གཉིས་དེ་མིས་བསད་པ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་འོག་ཤི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག
རྒྱ་གར་གྱི་དེ་རིང་ཚོང་ལས་གསར་ཁང་(Business Today)གི་གསར་འགྱུར་ནང་། ད་ལྟའི་ཆར་སལ་མན་ཁན་གྱིས་འགྲན་རྩལ་ཐེངས་གསུམ་པ་(Race 3)ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་ཕབ་བསྐྲུན་བྱས་ཏེ་ཁྲོམ་རར་འཐོན་ལ་ཉེ་སྟབས། བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་དེས་ཁོ་ལ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ ༧༧།༤༨ ཀྱིས་གྱོང་གུད་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོའི་གློག་བརྙན་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བློ་ཕམ་བྱུང་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་ཇ་ཡ་བྷ་ཆན་(Jaya Bachchan)ལགས་ཀྱིས། སལ་མན་ཁན་གྱིས་ད་བར་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་མྱོང་ཡོད་སྟབས། ཁོའི་ཉེས་ཆད་གུ་ཡངས་བཏང་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཐེངས་འདིའི་ཁྲིམས་ཆད་ཐད་ང་རང་དགའ་པོ་བྱུང་མ་སོང་། ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ད་རེས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཐག་གཅོད་དེ་ནི་སལ་མན་ཁན་ལ་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་ཐེངས་བཞི་པ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་ར་ཇི་སི་ཐན་ཁྲིམས་ཁང་གིས་སལ་མན་ཁན་ལ་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ཉེས་དོན་གཉིས་བཙུགས་ཏེ། ཉེས་དོན་གཅིག་ལ་ལོ་ལྔ་དང་གཅིག་ལ་ལོ་གཅིག་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་ ༦ གི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་གཙོད་བསད་པའི་ཉེས་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་སལ་མན་ཁན་ལ་ཡིག་ཆ་གང་ཡང་མེད་པར་མེ་མདའ་ཉར་ཡོད་པའི་ཉེས་གཞི་གསར་པ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་སལ་མན་ཁན་གྱིས་གཙོད་གཉིས་བསད་པར་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ནི་བྷེ་ཤི་ནོ་(Bishnoi)ས་གནས་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་དང་། ས་གནས་དེའི་ཡུལ་མི་ཚོས་གཙོད་ནི་ལྷ་བཞིན་བཀུར་ཏེ་ཆོས་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག
ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་སལ་མན་ཁན་གྱིས་མི་ཞིག་ལ་སྲང་ལམ་ནས་རླངས་འཁོར་གྱིས་བརྡུངས་ནས་གྲོངས་ཡོད་པ་དང་། ཉེས་དོན་དེར་ཁྲིམས་གཏུགས་བསྟུད་མར་བྱས་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་ཉེས་དོན་གཙང་སེལ་བྱུང་ཡོད་འདུག
སལ་མན་ཁན་ནི་ད་ལྟ་རང་ལོ་ ༥༢ དང་། རྒྱ་གར་གྱི་གློག་བརྙན་བཟོ་གྲྭ་བྷོ་ལི་ཝོ་ཌའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོས་ད་ལྟའི་བར་གློག་བརྙན་མི་འདྲ་བ་ ༡༠༠ ལྷག་འཁྲབ་སྟེ་ད་ལྟ་མ་དངུལ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ ༣༧ ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་དེབ་གཙོས་སྤྱི་ཚོགས་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་ཁོ་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་མི་གྲངས་ས་ཡ་༣༦ ལྷག་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་གློག་བརྙན་གཟེངས་རྟགས་སོགས་མང་པོ་ཐོབ་མྱོང་འདུག ད་ལྟ་ཁོ་ལ་བཟའ་ཟླ་མེད་པ་དང་། ཁོས་ད་བར་གོ་ལའི་མཛངས་མ་ཨ་ཤོ་ཡ་བ་རེ་གཙོས་རྒྱ་གར་ནང་མིང་གྲགས་ཡོད་པའི་བུ་མོ་མང་པོའི་ལྷན་དུ་དགའ་རོགས་སོགས་སྒྲིག་མྱོང་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།


text:
གུ་རུ་འོད་གསལ་གྱིས་རྩོམ་བསྒྱུར་བྱས། ལོ་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་བྱིས་པ་ཚོར་གཞན་ཚོས་སྒོར་མོ་མང་པོ་གནང་བྱུང་བས་ངས་ཚོད་ལྟའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོར་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་གསོ་བཤད་འདོད་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་བྱིས་པ་ཚོར་ཆུང་དུས་ནས་མི་འདང་བའི་སློབ་གསོ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྒོར་མོའི་སློབ་གསོ(金钱教育)དང་ཕ་སྐད་སློབ་གསོ(母语教育)ཡིན། སྔ་མ་འཚོ་གནས་ལ་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་མ་མི་ཞིག་གསོན་པའི་སྙིང་བོ་དང་ཤེས་རྟོགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་དོ།། སྐབས་བབ་ཀྱི་གླེང་བྱ་་་
རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཡོ་གའམ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཟབ་ཅིང་ཆ་ལག་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་ལུས་སེམས་རྣལ་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚན་རིག་ཞིག་གམ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལུས་ཁམས་དང་སེམས་ཁམས་ལ་ནད་མི་འབྱུང་ཞིང་བདེ་ཐང་ངང་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཐབས་སམ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ཞིག་ལ་གོ་བ་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་ལུས་སྦྱོང་གི་ཉམས་ལེན་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ནད་མི་འབྱུང་བའི་སྔོན་འགོག་དང་། ནད་གསོ་བའི་སྨན། ནད་མེད་ཚེ་རིང་དུ་བསྲིང་བའི་་་
ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་གཞེན་སྐུལ། འཕྲིན་ཡིག་འདི་ཉིད་ཨ་མ་ཟོན་འགན་འཛིན་གྱི་མཚན་ཐོག་ཏུ་ཕུལ་ཟིན་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱུད་ལམ་དང་ནང་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དག་ལའང་ཕུལ་ཟིན་པས་ཁྲིམས་མཐུན་ལུགས་མཐུན་ངང་ནས་དད་མོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རིན་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་ལེན་ཡོད་པའི་འོས་འགན་དང་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པས་ནང་པ་དང་ནང་པའི་རིག་གཞུང་ལ་ཞ་ཞེན་ཡོད་མཁན་ཚང་མས་མུ་མཐུད་རྒྱུད་འགོད་དང་ཐུགས་སྣང་གནང་གལ། 劝请:此封信已向亚马逊上级单位提交,同時已分享給国际媒体和主要佛教组织和佛教组织.以合法方式表达诉求能保护传统文化尊严,赢得尊重是一个文明社会该有的基本保障原则,也是大家的共同的责任,请您多分享转发,谢谢关注 ) ཨ་མ་་་
ཡུ་ཅེས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར། ཏང་གཅིག་གི་སྒེར་སྡོམ་གྱི་འོག་ནས་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བའི་ལས་འགུལ་ལ་ལམ་ལྷོངས་ཡོང་མི་སྲིད། ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི”འདེམ་གསེས་རང་བཞིན་གྱི་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་བ”དེས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲིག་གཞི་དེར་འགྱུར་བ་བཏང་མེད་པར་མ་ཟད། མི་དམངས་དཀྱུས་མ་རྣམས་ལའང་ཕན་ཐོགས་མེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ནི། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་མུ་མཐུད་ནས་གནས་མིན་ལ་རག་ལས་ལ། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ནི་ས་ཁང་ཐོན་ལས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཐད་་་
ནམ་མཁའ། ༡༩༨༩ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༦ཚེས༤མཚན་མོ་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཤོར་དགོས་པའི་དོན་རྐྱེན། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་གྱི་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཡི་ཐང་ཆེན་ནས། རོ་ཡི་རི་བརྩིགས་ཤིང་ཁྲག་གི་མཚོ་བསྐྱིལ་པས། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྲིད་གཞུང་གདུག་རྩུབ་ཅི་འདྲ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ལ་བསྟན་པ་རེད། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་འཛམ་གླིང་ལ་ངོས་ལེན་བྱས་པའི་སློབ་ཕྲུག་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གྲངས་ཀ༢༥༠༠ཡས་མས་ཡིན་མོད།འོན་ཀྱང་རྗེས་ནས་གསང་བ་ཕྱི་ལ་ཤོར་བའི་་་
དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཉེ་ལམ་ཟླ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་བཞི་ལ་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་པ་ཡིན། ས་ཁུལ་དེ་དག་ནི་བལ་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཝ་ལུང་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ཤར་ཁུམ་བུ། བྱང་ཤར་ར་སུ་ཝ། དེ་བཞིན། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌི་ཁུལ་བཅས་རེད། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་རེ་ལ་ས་གནས་མི་མང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་གཉིས་ཡོད། དང་པོ། སྤྱི་འཐུས་སྐབས་གསར་པ་རེ་ཕེབས་སྐབས་མི་མང་ལ་འཚམས་འདྲིར་སྐྱོད་དགོས་པ་དང་། གཉིས་པ། ས་གནས་་་
རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་གནས་གསར་འགོད་པ་དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས། རང་རེ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད། “ཕ་བཟང་གི་བུ་དང༌། གཡག་བཟང་གི་ཀོ་བ”ཟེར་བའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་དང༌། ཡང་ན“ཕ་རྒོད་པོ་ཤ་གཟན་ལ་བུ་ཁྭ་ཏ་སྐྱག་གཟན་འཁྲུངས”ཟེར་པའི་གཏམ་དཔེ་དག་རླུང་ལྟར་གྲགས་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་མདོར་དྲིལ་ནས་བཤད་ན་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོར་བཞག་པའི་སྡོམ་ཚིག་དང་། ཡང་ན་ཕ་མ་དག་གི་བསམ་པའི་གོ་རྟོགས་དང་སློབ་གསོའི་ཐབས་ལམ་ལ་བོར་བའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕ་མ་རྣམས་་་
ཡུ་ཅེས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར། ལུའུ་ཞོ་པའོ་དང་པེ་མེ་ཤིན། ཞི་ཅིན་ཕིན་བཅས་ནི། ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་གཞི་རིམ་དང་རི་གྲོང་དུ་བསྐྱོད་དེ། གཞོན་དུས་ཀྱི་ལོ་ཟླ་མང་པོ་ཞིག་དེ་ལྟར་སྐྱེལ་བ་འདྲ་འདྲ་ཡིན། ཞི་ཅིན་ཕིན་ནི། དམའ་འབྲིང་གི་རིག་གནས་ཆུ་ཚད་ཅིག་གི་ཐོག་ནས། བཟོ་ཞིང་དམག་མིའི་སློབ་ཆེན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས། ཕྱིས་སུ་དཔོན་པོར་འདུག་ཞོར་དུ་དབང་ཆ་སྤྱད་དེ་ཆིན་ཧྭ་སློབ་ཆེན་དུ་འབུམ་རམས་པའི་མཚན་གནས་བླངས་ཏེ། རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་གཞུང་དབུས་བརྙེས་ནས་འབུམ་རམས་པ་་་


text:
ཀུན་དགའ་བསམ་གཏན། 2018-05-25
རྩོམ་པ་པོ་ཨ་སྐྱབས་དར་རྒྱས་ནི་སྤྱི་ལོ1985ལོའི་དབྱར་དུས་ཤིག་ལ་ཨ་ཕ་སྐྱབས་བཀྲ་ཕྲུག་དང་མ་རྫི་བཟའ་ཁྱུག་ལོ་གཉིས་ཀྱི་བུ་སྐལ་དུ་གསེར་ཐར་རྫོང་ནས་སྐོང་ལུང་ལེབ་ཅེས་པའི་ས་ཆར་སྐྱེས། སྔ་གཞུག་ཏུ་མཁན་ལེབ་སློབ་ཆུང་དང་། གསེར་ཐར་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བཅས་སུ་སློབ་གཉེར་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཡིན་ལ་ལུའུ་ཞུན་རྩོམ་རིག་གླིང་སྐབས25པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མའང་ཡིན། ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གསེར་ཐར་རྫོང་སྟག་རྩེ་ཤང་དུ་ཤང་ཀྲང་གི་འགན་བཞེས་བཞིན་མཆིས།
ཨ་སྐྱབས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་བྱེད་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་གླིང་སྒྲུང་ཀློག་འདོན་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་ཞིང་། རྗེས་སུ་སློབ་གཉེར་གྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་རིམ་བཞིན་རྩོམ་རིག་ལ་དུངས་པར་གྱུར། སྔ་གཞུག་ཏུ《གཡག་རོག་རོག》དང《བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ》《ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཁ་བ》《2020ལོའི་ཕུགས་འདུན》《ང་རང་དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཁྱེད་དང་འཕྲད》ཞེས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་དང་སྙན་ངག འབོལ་རྩོམ་སོགས་བརྩམས་ཆོས50ལྷག་བོད་ཁུལ་གྱི་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་ཐོག་བཀོད་ཡོད་པས་མ་ཚད་སྒྲུང་རིང《ལམ་འགྲོ་བ》དང་སྒྲུང་ཐུང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《མཆོད་མེ》ཞེས་པ་པར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཁོའི་སྒྲུང་ཐུང《མཆོད་མེ》ཞེས་པར་དཀར་མཛེས་ཁུལ་སྐབས་གཉིས་པའི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་དང《གཡག་རོག་རོག》ཅེས་པར་སྐབས་དྲུག་པའི་སི་ཁྲོན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གསར་རྩོམ་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།
དར་རྒྱས་ནི་ནམ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས་འབྲི་བར་དགའ་ཞེན་ཧ་ཅང་ཆེ། ཁོང་གིས་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས་ནི་དོན་བརྗོད་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་དུ་རྩོམ་པ་པོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གསར་གཏོད་ནུས་པ་མཚོན་ཐུབ་པའི་རྩོམ་ལུས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་གྱི་བྱུང་རིམ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གྲུབ་གཞི་ཡིན་ནའང་ཐང་། དེ་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་སོགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཟབ་གསལ་སྙན་གསུམ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་རང་གི་རྩོལ་སྲོལ་སྐོར་གླེང་བའི་ཚེ། སྒྲུང་རྩོམ་བྲིས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཀློག་པ་པོར་བལྟ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་རང་སྣང་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཆེད་མ་རེད། དེས་ན་བདེན་པ་ནི་རྩོམ་གྱི་སྲོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། གསར་རྩོམ་གྱི་གཞི་ཚུགས་ས་ནི་དངོས་ཡོད་འཚོ་བ་ཡིན་ཞིང་གཏམ་རྒྱུད་ནི་ནམ་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་གནས་པ་རེད། སྒྲུང་རྩོམ་གྱི་འཚོ་བཅུད་ཆེས་བཟང་ཤོས་ནི་གཞི་རིམ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་བོད་རིགས་མི་སེར་དཀྱུས་མའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྤྱོད་བཟང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་དང་བྱ་བའི་བདེན་པའི་ཁུངས་སྣེ་ཡོད་ཚེ་གཞི་ནས་རྩོམ་ལ་བླ་སྲོག་ཞུགས་པ་དང་། བླ་སྲོག་དེ་ལྡན་པའི་རྩོམ་གྱིས་ད་གཟོད་ཀློག་པ་པོའི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་མ་འདྲེན་ནུས་ཞེས་བཤད་པ་རེད།
སྒྲུང་ཐུང་འབྲི་བའི་ཆེད་དུ་ཁོང་གིས་གསེར་ཐར་རྩྭ་ཐང་དང་ཞིང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་། དགོན་པ་དང་ཇ་ཁང་། ཁྲོམ་ལམ་དང་སྲང་ལམ་སོགས་གང་སར་མྱུལ་བའི་གོམ་པའི་འདེགས་འཇོག་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་ཞིང་། ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་རྒན་རྒོན་དང་རིག་པ་ལྡན་པའི་ཤེས་ཡོན་པ། བསམ་བློ་ཡོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་པ་སོགས་ནི་ཁོང་གིས་ནམ་རྒྱུན་བསྟེན་པའི་དགེ་རྒན་ཡིན། ཁོང་གི་གསར་རྩོམ་ལ་ཞུགས་པའི་སྙིང་སྟོབས་གནམ་ལྕགས་ཐོག་ལས་ཀྱང་སྲ་ཞིང་སྒྲུང་རྩོམ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ལ་གོ་བསྐོན་བློ་འགུགས་བྱས་པའི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་ནམ་ཡང་བརྗེད་དུ་མེད།
རང་གི་མཐའ་འཁོར་གྱི་མི་ཚོགས་ལས་སྒྲུང་རྩོམ་ནང་གི་མི་སྣ་དེ་རྙེད་ཐུབ་པས་ཨ་སྐྱབས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་མཐའ་འཁོར་གྱི་མི་ཚོགས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བ་རེད། དཔེར་ན། སྒྲུང་ཐུང《གཡག་རོག་རོག》ནང་གི་དགེ་འདུན་དང《ཚེ་སྲོག》 ནང་གི་བཀྲ་ཁོ། 《གྲོགས་པོ》ནང་གི་བྱམས་པ་བཅས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་ཚང་མ་ནི་མཐའ་འཁོར་གྱི་གསོན་པོར་གནས་པའི་མི་སྣའི་མ་གཟུགས་རྙེད་ཐུབ། ཁོང་གིས་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་ནམ་རྒྱུན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཀློག་དུས་ཉན་མཁན་རྣམ་པས་ལམ་སང་རྨོངས་གཉིད་ལས་སད་པར་ལྟར། ཨོ། ང་འབྲི་ཡོད་ས་རེད། ཁོ་བྲིས་ཡོད་ས་རེད་ཅེས་བརྩམས་སྒྲུང་ནང་གི་མི་སྣ་དེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས《གཡག་རོག་རོག》ཅེས་པ་ནི་ཆེས་བློར་བབས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བརྩམས་སྒྲུང་འདི2013ལོར་བརྩམས་ནས་མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་ཆེ་གྲས《སྦྲང་ཆར》ཐོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེའི་རྗེས་སི་ཁྲོན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐབས་དྲུག་པའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་རེད། བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས་འདི་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་འབྲོག་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་། རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་དོན་དག་ཕྲ་མོར་དམིགས་ཏེ་ཉམ་ཐག་རིགས་ལ་གཅེས་སྐྱོང་དང་རྗེས་དཔག་དང་ཚན་རིག་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་དད་མོས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སོ་སོའི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་གཏོང་ནུས་པ་དང་དངོས་པོ་དང་བསམ་པའི་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བའི་གལ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་དང་དགོས་ངེས་རང་བཞིན་བསྟན་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ།།
བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་གྲས《མཆོད་མེ》ཞེས་པ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་རྗེས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ཕ་སྐད་ལམ་ནས་གསར་རྩོམ་བྱེད་པར་ཆར་པ་ཆུའི་གྲོགས་སུ་གྱུར། ཁོང་གིས་ཕ་སྐད་གསར་རྩོམ་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་ཡུན་རིང་འཚོ་གནས་ཀྱི་སྲོག་རྩའི་རྒྱུན་མཐུད་ཐབས་བྱས་པ་དང་མཉམ་དུ་རང་སེམས་ཞེན་པ་དཀར་པོའི་མཆོད་མེ་རང་མདངས་ནམ་ཡང་གངས་ཅན་ཨ་མའི་སྙིང་གར་འཕྲོ་རུ་བཅུག རང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱིས་ཁམས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མིའི་རིག་གནས་མཚོན་པ་དང་གསར་རྩོམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་མི་ཚེ་དང་འཚོ་བར་ཕྱོགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དུས་རབས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་བདེན་ལུགས་སྐྱོང་བ་ནི་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་སེམས་ཁོང་དུ་བཅངས་པའི་རེ་བ་དམ་པ་ལགས་སོ།།
དར་རྒྱས་ཀྱིས་འབད་པའི་ལས་ལ་གྲུབ་པའི་འབྲས་ཐོབ་པར་ཡིད་ཚིམ་ནས་མི་བསྡད་པར་ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་གསར་རྩོམ་གྱི་ལམ་བུར་ཞུམ་མེད་མདུན་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགན་ཞིག་དང་བསམ་འདུན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཡངས་པའི་གསེར་ཐར་རྩྭ་ཐང་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་དར་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས་ས་གཞི་འདིའི་ཆེད་དང་། ས་གཞི་འདིའི་སྟེང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་དང་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྨྱུག་ཁའི་བྲིས་མཚམས་མ་འཇོག་པར་མུ་མཐུད་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་མཆིས་སོ།།
དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།
རྩོམ་གསར། 10


text:
ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདེ་སྐྱིད་དོན་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིད་ཏང་ཞིག་རེད་ལ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡར་ཐོན་བྱ་གཞག་ཆེད་འབད་འཐབ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིད་ཏང་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་པ་གསར་པས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པར་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་པ་མ་ཟད། མིའི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་ཆེད་ཀྲུང་གོའི་བློ་གྲོས་དང་ཀྲུང་གོའི་ཇུས་གཞི་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད།
“རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་གར་སྟེགས་ཐོག་བསྐྱོད་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སྐྱེས་དེ་བས་ཆེ་བ་འབུལ་རྒྱུ”དེ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རབས་གསར་པར་བསྐྱོད་པའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང“རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་བསྐྲུན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ”དེ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་སྤྱིའི་དམིགས་ཚད་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པས་ཀྲུང་གོ་དང་འཛམ་གླིང་གི་འབྲེལ་མཚམས་སུ་ལངས་ནས་རྒྱལ་སྤྱི་རྒྱལ་ནང་གི་སྤྱི་ཡོངས་གཉིས་སྤྱི་འདོམས་དང་། འཕེལ་རྒྱས་དང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དོན་ཆེན་གཉིས་སྤྱི་འདོམས་བྱས་ཏེ་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་བྱས་པ་དེ་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མིག་རྒྱང་དང་གནམ་འོག་གི་བརྩེ་སེམས་མངོན་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་དེ་བས་ཆེ་བ་འབུལ་རྒྱུ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་འཁྲིར་བརྩི་བ་དང་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་དགོས།
ད་ཆ་འཛམ་གླིང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་དང་། འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ། ལེགས་སྒྲིག་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་གནས་ཡོད་པ་དང་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ནི་སྔར་བཞིན་དུས་རབས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་རེད། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་དེ་བས་ཆེ་བ་འབུལ་དགོས་ན། རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་འཛུགས་པའི་ནང་དོན་གསར་པ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་སྒྲོན་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་གསར་པའི་ནང་དོན་དེ“མཉམ་ལས་གཉིས་ཕན་ལྟེ་བར་བྱེད་པ”དེ“ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་དང་། གཞུང་དྲང་དྲང་བདེན། མཉམ་ལས་གཉིས་ཕན”བཅས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་འབྲེལ་བསམ་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཞིག་རེད་ལ། འབྱུང་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གི་སྒྲིག་ལམ་ཁ་ཕྱོགས་ལ་ཆོད་འདོམས་གལ་ཆེན་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་དང་དམ་པོར་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཞི་བདེའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་དང་བརྟན་ལྷིང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་ང་ཚོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཞི་བདེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་བསྐྱོད་པ་དང་གཉིས་ཁེ་གཉིས་ཕན་གྱི་སྒོ་དབྱེའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་དྲང་བདེན་དང་ཁེ་ཕན་གྱི་ལྟ་བ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཐུན་མོང་དང་། ཕྱོགས་བསྡུས། མཉམ་ལས། རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལྟ་བ་གསར་པ་འཛུགས་པ། སྒོ་འབྱེད་གསར་གཏོད་དང་བསྟུན་མཁས་གཉིས་ཕན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་མདུན་ལམ་དོན་གཉེར། འཆམ་མཐུན་ཡིན་ལ་མི་འདྲ་བ་དང་མཉམ་སྡུད་མཉམ་གསོག་གི་ཤེས་དཔལ་སྤེལ་རེས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རང་བྱུང་ཁམས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་མ་ལག་བསྐྲུན་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནུས་དང་། ཡིད་དབང་འགུགས་ཤུགས། གསར་གཏོད་ནུས་པ་བཅས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་མཁན་དང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་བཅས་སུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས།
འཛམ་གླིང་གི་ལས་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡོད། མིའི་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་གདམ་གར་ཐུག་ཡོད། དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་པའི་ཀྲུང་གོས་ཞི་བདེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། མདུན་ལམ་གསར་པ་མངོན་པ་དང་རྣམ་པ་གསར་པ་འཕྱུར་བ་བཅས་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མཉམ་དུ་མིའི་རིགས་ལ་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་བསྐྲུན་དགོས།


text:
ལྟ་གྲངས།
གལ་ཏེ“རླབས་ཆེན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཨང་གཉིས་པ་དེ་སུ་ཡིན་ནམ”ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་བཏོན་ཚེ། ལན་འདེབས་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།
རྒྱུ་མཚན་ནི། ངས་བལྟས་པར་གཞིགས་ན། མ་མཐར་ཡང་ཚན་རིག་པ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རླབས་ཆེན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཨང་གཉིས་པར་ངོས་འཛིན་ཆོག དཔེར་ན། ཨའེ་དབྱིན་སེ་ཐན།(爱因斯坦) ལུའུ་སེ་ཧྥུ།(卢瑟福) སྤོ་འར།(玻尔)པ་སེ་སྡེ།(巴斯德) ཏཱར་ཝུན།(达尔文) ཀཱ་ལི་ལེ།(伽利略) མཱ་ཁེ་སེ་ཝེ།(麦克斯韦) ཨ་ཁེ་མི་དཱ།(阿基米得)སོགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ཚང་མ་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཐུབ།
དོན་དངོས་སུ། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་རླབས་ཆེན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཨང་གཉིས་པ་གཏན་ནས་མེད་ཀྱང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། རླབས་ཆེན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཨང་གཉིས་པར་བརྩི་བར་ཧ་ཅང་འཚམ་པའི་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། གོང་དུ་དཔེ་བཞག་པའི་ཚན་རིག་པའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་། ཡང་སྙིང་སུ་རླབས་ཆེ་བ་དབྱེ་འབྱེད་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ན། ང་ཚས་འདེམས་བསྐོ་བྱ་རྒྱུ་འདི་མཚམས་བཞག་ནས། ཐད་ཀར་ཁོ་ཚོ་ནི་གྲལ་མགོར་སླེབས་པའི་བདམས་ཐོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཅེས་མི་བརྗོད་ཀ་མེད་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོས་བཏོན་པའི་དྲི་བ་ནི“ཚན་རིག་པ་རླབས་ཆེ་ཤོས་དེ་སུ་ཡིན”ཞེས་པ་ཡིན།
དེར་བརྟེན། དྲི་བ་འདིར་ལན་འདེབས་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་མེད། ངའི་ངོས་འཛིན་ལྟར་ན། ཚན་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་མཁན་ཕལ་ཆེ་བས་དེ་འཕྲལ་དུ་མ་གྲོས་གཅིག་མཐུན་གྱིས། ཉིག་ཊོན(Newton)ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ད་བར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཚན་རིག་པ་རླབས་ཆེ་ཤོས་རེད་ཅེས་ཟེར། མ་གཞི་ཁོ་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་འགའ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཁོ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་བློ་ཁོག་ཆུང་ཞིང་། རང་གིས་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་དང་ངུ་རྒྱུར་དགའ་བ། ད་དུང་སྐབས་རེ་བློ་ཕམ་དང་ཡིད་ཐང་ཆད་སླ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། ཁོ་དང་འགྲན་ཟླ་བྱ་ཐུབ་མཁན་སུ་ཡང་མེད།
ཁོ་པས་ཆ་ཕྲན་བསགས(微积分)ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་མཐོ་རིམ་རྩིས་རིག་ལ་རྨང་གཞི་འདིང་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཁོ་པས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་འོད་རིམ་གྱི་ཚོན་མདོག(光谱色)ཏུ་ཕྲལ་གསེད་པའི་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཏེ་དེང་སྐབས་ཀྱི་འོད་རིག་ལ་རྨང་གཞི་འདིང་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཁོ་པས་ཤུགས་རིག་ཐོག་གི་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོ་གསུམ་རྙེད་པ་མ་ཟད། ཆོས་ཉིད་དེ་དག་གིས་ཐོན་པའི་ནུས་པ་ཡང་རིགས་འདེད་བྱས་པར་བརྟེན་ནས། དེང་སྐབས་དངོས་ལུགས་རིག་པར་རྨང་གཞི་འདིང་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཁོ་པས་ཀུན་ལྡན་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་དེང་སྐབས་གནམ་དཔྱད་རིག་པར་རྨང་གཞི་འདིང་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ཚན་རིག་པ་སུ་ཡིན་ཡང་། གལ་ཏེ་གོང་གསལ་གྱི་བྱས་རྗེས་བཞི་པོ་འདིའི་ཁྲོད་ནས་གང་རུང་ཞིག་དབང་ཡོད་ཚེ། དབང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག གལ་ཏེ་བྱས་རྗེས་བཞི་པོ་དེ་དག་མི་གཅིག་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། མི་འདི་ནི་རྩེར་སོན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་བརྗོད་ཆོག སྨོས་མི་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཉེའུ་ཐུན་གྱི་རླབས་པོ་ཆེ་ནི་ཁོ་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་། དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ནི། ཁོ་པས་ཉམས་ལེན་དེ་དག་བྱ་སྐབསབེད་སྤྱད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡིན།
དེ་སྔོན་གནའ་བོའི་ཀི་རུའི་(古希腊)མི་རྣམས་ཀྱིས་ཚན་རིག་བསམ་བློ་དང་མཚན་ཉིད་བསམ་བློ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ལྦོ་ལའ་ཐོ།(柏拉图) ཡའ་ལི་སེ་ཏོ་སྡེ།(亚里斯多德) ཨོ་ཅེ་ལི་དེ།(欧几里得) ཨ་ཁེ་མི་དཱ།(欧几里得) ཐོ་ལེ་མི།(托勒密)སོགས། མི་སྣ་གལ་ཆེན་དག་ནི། ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་རིང་མི་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དབུས་སུ་བརྟན་པོར་གནས།
དེའི་རྗེས་སུ་ཨ་རབ(阿拉伯)དང་ཡོ་རོབ(欧洲)ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་གནའ་བོའི་ཀི་རུའི་མི་ཡི་གོམས་བགྲོས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཐུབ་མེད། ཁོ་ཚོས་གནའ་མི་ཚོའི་ལྟ་ཚུལ་གྱིས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མེད་པའི་གནས་བབ་ཁྲོད། རང་གི་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་འདོན་མི་ནུས། ལྷག་པར་དུ།ཡའ་ལི་སེ་ཏོ་སྡེ(亚里斯多德)ནི། དེ་བས་ཁོ་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་རི་བོ་ཐེའི་ཧྲན་དང་བྱང་སྐར་སྤུན་བདུན་ལྟ་བུ་ཡིན།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སླེབས་དུས། གཞི་ནས་ཚོད་ལྟ་མཁན་འགའ་ཞིག དཔེར་ན། ཀཱ་ལི་སློད་(伽利略)དང་སྤོ་ཡེའར་(波义耳)སོགས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་ཀི་རུའི་མི་ཡི་ལྟ་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡིན་པ་མི་ཁྱབ་ཅེས་བརྗོད་ཕོད། ཀཱ་ལི་སློད་ཀྱིས་ ཡའ་ལི་སེ་ཏོ་ཡི་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་སྟེང་གི་ཆོད་གཏམ་འགའ་ཞིག་རྩིས་མེད་བཏང་བ་དང་། ལས་ཀ་ཡང་མང་པོ་བྱས་ཡོད།(དེའི་་རྗེས་ཀྱི་ཉེའུ་ཐོན་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆེན་མོ་གསུམ་ནི། ཅ་ལི་སློད་ཀྱི་ལས་ཀ་དེ་དག་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་ཡིན།)
འདི་ལྟར་ཡིན་ཡང་། སྐབས་དེའི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཁྱབ་ཁོངས་ཁྲོད་དུ།ད་དུང་ཁོ་ཚོས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་དད་མོས་བྱས་པའི་ཀི་རུའི་མི་རྣམས་ལ་རྒྱབ་བརྒལ་བྱ་མི་ནུས། ༡༦༨༧ལོར་སླེབས་སྐབས། ཉེའུ་ཐོན་གྱིས་ལ་ཏིང་ཡི་གེས་བྲིས་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་གསུང་རྩོམ«རྩིས་རིག་གི་རྩ་བའི་རིག་པ»ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས། ཚན་རིག་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། དེབ་དེ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ད་བར། རླབས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཞིག་ཡིན།
གསུང་རྩོམ་དེའི་ཁྲོད་དུ། ཁོ་པས་དངོས་པོའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆེན་མོ་གསུམ་དང་ཀུན་ལྡན་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས། ད་དུང་གནད་དོན་གཞན་མང་པོ་སྟོན་ཡོད། ཁོ་པས་ནན་ཏན་གྱི་ཀི་རུའི་ཉམས་འགྱུར་ཐོག་ནས་རྩིས་རིག་བེད་སྤྱད་པ་དང་། དེ་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ཡོད། དེབ་དེ་ཀློག་མྱོང་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ད་གཟོད་འཛམ་གླིང་ཐོག་གནའ་བོའི་བསམ་བློ་བ་གང་རུང་ཞིག་དང་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ་བྱེད་ཆོག་ལ། མཐའ་ན་ཁོ་ཚོ་ལས་ལྷག་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་བ་ཞིག་ཐོན་ཟིན་པ་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་ལ། ཁོ་པས་སྟོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྒྱན་རིས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་སྐྱོན་ཆ་མེད་པ་དང་།དེ་བས་དེའི་འོས་འཚམ་རང་བཞིན་དང་ལྡོག་མེད་རང་བཞིན་གྱི་ཐད་ནས་བརྗོད་ན་ཡང་། ཚང་མ་ཀི་རུའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་དུ་བཀོད་པའི་དངོས་ལུགས་རིག་པ་གང་ལས་ལྷག་པ་ཡོད།
རླབས་ཆེན་གྱི་མི་སྣ་འདི་དང་རླབས་ཆེན་གྱི་གསུང་རྩོམ་དེ་ཐོན་པ་དང་བསྟུན་ནས། གནའ་བོའི་ཀི་རུའི་མི་ཡིས་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློར་གཡོགས་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་ཆེན་མོ་དེ་གཞི་ནས་བཅག་ཐུབ་པ་བྱུང་ལ། དེང་རབས་མི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཐོག་གྱི་རང་དམན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡང་ནམ་ཡང་གཏོར་བརླག་ཏུ་བཏང་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ཉེའུ་ཐོན་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། དབྱིན་ཇིའི་སྙན་ངག་པ་ཡ་ལི་ཧྲན་ཏའ་•ཕུ་སྤོ་(亚历山大•蒲柏)ཡིས་གཤམ་གསལ་གྱི་གཏམ་འགའ་ཡི་ཁྲོད་དུ་ཁོ་པ་གླེང་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བྱུང་དང་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ནི་མུན་ནག་གི་མཚན་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཡིབ་ནས་བསྡད་ཡོད། དཀོན་མཆོག་གྱིས་ཉེའུ་ཐོན་ང་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་མངག འོན་ཏེ། ཁོ་པས་རང་བྱུང་གྱི་གབ་བྱའི་དོན་རྣམས་གསལ་པོར་སྟོན་པ་སྟེ་ བྱ་གཞག་བསྒྲུབས་ནས་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག


text:
འཛམ་གླིང་པར་སྐྲུན་ཟིན་ཐོར་གཞིགས་ན། པར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་གྱི་པྲོག་ན ༼ ཡི་ཤུའི་གསུང་རབ༽ ཡོད། པྲོག་འབྲིང་གི་གོ་ས་དེ་སུ་ཡིས་བཟུང་ཡོད་པ་གཅིག་བགྱིས་ན་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ཤེས་རྒྱུ་མ་རེད། དེ་ནི “གསུང་བཏུས་དམར་པོ ” སྟེ༼ མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽ཡིན། ལོ་ངོ ༥༠འི་ཡར་སྔོན་དུ། “རླབས་ཆེན་གྱི་གཙོ་འཛིན” མའོ་ཙེ་ཏུང་གི “ གསུང་བཏུས་དམར་པོས” ཀྲུང་ཡོན་ས་ཆེན་དང་། གངས་ཅན་བོད། ཆེན་པོ་ཧོར། ཤར་ཐིར་གུ་ས་ཐན་སོགས་ལ་དཔུང་འཇུག་གི་གཡུལ་བཤམས་པ་རེད། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ནི། དུས་དེ་རིང “མའོ་ཡི་མ་འདས་སྤྲུལ་སྐུ” ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་དཔོན་རབས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མའོ་ཡི་དར་ཆ་སྒྲེང་ནས་ཤི་མ་གསོན་གྱི་དྲན་པ་དེ་ཡང་བསྐྱར་བསླངས་ཡོད།
ཉེ་ལམ་བོད་ཁུལ་དང་རྒྱ་ནག་ནང་ལོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་བསྟན་དང་སྟོན་གྱིན་པའི་བོད་རིགས་གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཁྲིད་པ་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་པདྨ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་གློག་བརྙན་གསར་ཤོས༼ཐར་ལོ ༽ཡི་ནང་གི་གཙོ་འཁྲབ་པ་ར་ལིའམ་ཐར་ལོས༼ མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽ ནང་གི ༼ མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ༽ ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ཡིག་འབྲི་གཅིག་ཀྱང་ཆད་ལྷག་མེད་པར་བློ་ངོས་ནས་ཤར་མར་སྐྱོར་ཐུབ་པ་ལས “གསུང་བཏུས་དམར་པོས” མི་རབས་དེར་ཤུགས་རྐྱེན་ག་ཚོད་ཅིག་བཞག་ཡོད་པ་ས་རིས་ཐང་གསལ་རེད། ཐར་ལོའི་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་གི་ཚད་ཤིང་འཇོག་ས་དེ་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་གི་མི་བཟང་པོ་ཤི་ན “ ཐེ་ཧྲན་རི་བོ་ལས་ཀྱང་ལྕི་བའི་ཀྲང་སི་ཏེ” དང་། མི་ངན་པ་ཤི་ན “བྱ་སྤུ་ལས་ཀྱང་ཡང་པའི་ཧྥ་ཞི་སེའི་རྒྱུགས་ཁྱུ” ཡིན་པས། ཀློག་འདོན་གྱི་དབྱངས་རྟ་ཞལ་འདོན་སྐྱོར་སྟངས་ལས་བརྒལ་ཐུབ་མེད་ཀྱང་ཐར་ལོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་སྟངས་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་ཟིན་པ་མཚོན་ཡོད། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང “གསུང་བཏུས་དམར་པོ ” ནི་མིའི་ཀླད་པ་འཁྲུད་བརྗེའི་གསུང་རབ་ཅིག་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ཡོད།
གློག་བརྙན་ཐར་ལོ་བལྟས་རྗེས། དུས་སྐབས་དེ་བརྒྱུད་པའི་མི་ཚང་མར་རང་དབང་མེད་པར“ང་ཡང་ཐར་ལོ་རེད”བསམ་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེ་རུ་བཅུག་པ་དེ་ནི་དུས་རབས་ཤིག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྒྱུད་ལ་བཞག་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་རེད། “གསུང་བཏུས་དམར་པོའི”དེ་ཀླད་པ་འཁྲུད་བརྗེའི་གསུང་རབས་ཤིག་ཡིན་པའི་བདེན་དཔང་རེད། འཆར་གཞི་དང་དམིགས་ཡུལ་ཅན་གྱི་བསམ་བློ་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ། རྫོགས་པའི་མཐའ་མེད་པའི་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་སྣ་ཚོགས། སྲིད་པའི་བྱུང་རབས་ན་དོ་ཟླ་མི་རྙེད་པའི་དུས་རབས་ཤིན་ཏུ་ནས་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་གི་འོག་མཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་མི་ཚོགས་དེར་བརྒྱབས་པའི་དན་རྟགས་ཡིན།
༡༩༥༦ལོའི་ཟླ ༡༢ ཚེས ༡༦ ཉིན། མི་རྣམས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི “དམར་པོའི་གསུང་བཏུས” དེ་དངོས་སུ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ནས་དང་ཐོག་གི་ཏང་ནང་ཁུལ་དུ་མཆེད་ཅིང་སྒྲོག་པའི་ཚད་བཀག་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཁ་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ལ་ཕྱོགས་པ་རེད། དུས་དེ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ “གསུང་བཏུས་དམར་པོ” དེ་ཐེར་འབུམ་གཅིག་ལྷག་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པས། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོ་ན༼ ཡི་ཤུའི་གསུང་རབ༽ཀྱི་རྗེས་མ་ཆོད་ནའང་པར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ཆེས་མང་ཤོས་ཀྱི་ཨང་གཉིས་པའི་གོ་ས་བཟུང་ཡོད་པ་རེད།
ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་དག་ན༼ ཡི་ཤུའི་གསུང་རབ༽དང་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས ༼ མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽ ལའང ༼ མའོ་ཡི་གསུང་རབས༽ ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་ལ། ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་ཞིང་དད་པ་མེད་ཟེར་བའི་མི་ཚོགས་ཤིག་གི་བཤད་སྟངས་ཙམ་ལས། དོན་གྱིས ༼ མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་ཐད་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མང་པོ་འདུས་པས། དེ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་བཏོན་འདུག
གསུང་བཏུས་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབོད་སྲོལ་འདི་རྒྱ་ནག་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཁོན་ཙི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་དེས་རོའུ་ལུགས་འཆད་པའི་གསུང་ལ་རྒྱའི་སྐད་དུ་ལུན་ཡུ(论语) ཟེར་ཞིང་། བོད་འགྱུར་ལ༼ ཁོན་ཙིའི་གསུང་རབ༽ཟེར་བ་དང་། མི་དཀྱུས་མའི་སྨྲ་བརྗོད་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་གོ་ས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་མཚོན་གྱིན་ཡོད།
“རིག་གསར” གྱི་སྐབས་སུ། ༼མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽དེ་ག་ས་གང་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་གཏོང་གིན་ཡོད་ལ། འཚམ་མི་འཚམ་དང་འོས་མི་འོས་ལ་ལྟ་མི་དགོས། མི་རྣམས་ཀྱིས “གསུང་བཏུས་དམར་པོ” དེ་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཕུབ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་། རང་གི་ལྟ་བ་དང་ལངས་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པའི་མི་རྣམས་ཕམ་པར་རྒྱག་བྱེད་ཀྱི་རྣོ་ངར་ཆེ་བའི་ལག་ཆར་གྱུར་ཡོད། སྐབས་དེར་སུ་ཡིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་བཏུས་ཀློག་ན་དེ་ཡི་ཀླད་པ་བཀྲུས་ནས་བསམ་བློར་སྒྱུར་བཀོད་ཐེབས་རྒྱུ་གདོན་མ་ཟའོ།
མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་ཚིག་རེ་གཉིས་བསྡུས་ནས་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཞིག་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་དུ་སྣང་པ་དེ་ཚད་ལས་བརྒལ་ཞིང་བློ་ཡུལ་ལ་ཤོང་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། སྐབས་དེར་དེ་ལ་དོགས་པ་ཟ་མཁན་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད་ལ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཆོག ༼མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་བཏུས༽དེ་དེབ་ཀྱི་རྣམ་པས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དུང་ཕྱུར་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་མ་ཟད། བཅའ་དངོས་སྟེང་དཔར་པ། རྩིག་པ་དང་བྲག་རྡོ་རུ་བྲིས་པ། ད་དུང་ས་ཚིགས་སོ་སོ་ན་དེབ་ཀྱི་རྣམ་པར་བརྡུང་པའི་ས་རྡོའི་གསུང་བཏུས་དག་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱིས་ཞོགས་པར་དགོངས་སྐོར་དང་ཕྱི་དྲོར་སྙན་སེང་ཞུ་སའི་དད་རྟེན་ཡིན། མདོར་ན། འབྲོག་པའི་སྦྲ་ཡི་ནང་། རོང་བའི་ཁབ་ལེབ་ནང་། བྱིས་པའི་སློབ་ཁང་ནང་། ལས་བྱེད་པའི་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་ནང་། བཟོ་བའི་བཟོ་གྲྭའི་ནང་། དམག་གི་རྩེད་ཐང་ན། འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་ན། རོང་བའི་ཞིང་ཁ་ན། རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་གྱི་ཁ་ན། ཞེ་ན། ཉིན་མོར་མིག་ལམ་ན། མཚན་མོར་རྨི་ལམ་ན། ཐ་ན་མཁའ་དབུགས་ནང་ནའང་གསུང་བཏུས་ཀྱི་ཁེངས་ཡོད་པས། སྐབས་དེའི་མི་ཐབས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་སྨོས་མི་དགོས།
ཚིག་རེ་གཉིས་དེ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་ངོ་མ་ཡིན་མིན་ལའང་ངེས་བརྟན་མེད་ཀྱང་། སྐད་ཆ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཚད་མར་གྱུར་ཡོད་པ་དཔེར་ན། “མེ་མདའི་ཁ་ནས་སྲིད་དབང་ཐོན”། “གསར་བརྗེ་ནི་མགྲོན་འབོད་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བ་མ་རེད”ལྟ་བུ་གོ་ལ་ཧྲིལ་བོའི་གསུང་བཏུས་སུ་གྱུར་ཡོད།
སྐབས་དེར“གསུང་བཏུས་དམར་པོ” དེ་ནད་བརྒྱ་གསོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན། དཀའ་བ་མཐའ་དག་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དེ་ཡིས་གནད་དོན་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་པ་འདྲ་བོར་སྣང་ཞིང་། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་འཕར་དགོས་ན་དེ་ཡིས་ཕན། ཕྱུགས་ཀྱི་འཕོས་ཁ་དྲང་དགོས་ན་དེ་ཡིས་ནུས། རྩྭ་ཐང་བྱེ་ཐང་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་འགོག་དགོས་ན་དེ་ཡིས་ཁོག སྦྲུམ་མར་བྱིས་པ་བྱད་ལེགས་ཤིག་དགོས་ནའང་དེ་ཡིས་ནུས། འཐབ་འཁྲུག་ཁྲོད་དམག་མི་ཚོས་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་དེ་ཡིས་སྐྱོབ་ནུས་པར་བསམ་ཞིང་། ཐ་ན་རང་བྱུང་འབྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་ཡང་དེ་ཡིས་ཁོག་པ་ལྟ་བུའི་འཕྲུལ་སྣང་ཞིག་སྐབས་དེའི་མི་རབས་དེར་ཡོད།
སྐབས་དེར་མི་རེའི་ལག་ན་གསུང་བཏུས་རེད། མི་རེའི་ཁ་ན་གསུང་ཚིག་རེ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ལག་ན་མའོ་ཡི་གསུང་བཏུས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ན་ངག་ནས་གསུང་ཚིག་འགའ་སྐྱོར་ཤེས་ཚེ། གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པ་ཕམ་པར་རྒྱག་མཁན་དམར་སྲུང་དམག་གི་མདུན་དུ་རང་ཉིད་ནི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་པས། ཤི་གསོན་གྱི་དབྱེ་མཚམས་དེ་ཡིས་ཆོད་འགྲོ།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་རླུང་ནག་གི་འཚུབ་མ་དེ་གངས་ཅན་བོད་ཡུལ་ཐེ་བའི་ས་ཆེན་དེ་རུ་ལོ་བཅུའི་རིང་ཧ་ཅང་གཏུམ་དྲག་གིས་འཁོར་འཁོར་བའི་མཐའ་མར། མའོ་ཙེ་ཏུང་ཞེས་པའི་ལྷ་མིན་འདྲེ་མིན་གྱི་ཀྲུང་གོ་གསར་བའི་མེས་པོ་དེའི་དབུགས་རྔ་ཆད་པ་དང་མཉམ་དུ། རིག་གསར་གྱི་དབུགས་རྔ་ཡང་ཆད་ནས། གློ་བུར་བུ་ཀྲུང་ཡོན་ས་ཆེན་སྟེང་རིག་གསར་གྱི་རླུང་འཚུབ་ཡལ་ནས་ལྷིང་འཇགས་སེ་སོང་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། ཐེངས་གསུམ་ལ་འགྱེལ་ནས་ཐེངས་གསུམ་ལ་ལང་པའི་མི་ཆུང་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས་སྨུག་ལོང་ཁྲོད་མགོ་འཁོར་བའི་ཕོ་རོག་གི་ཕྲུ་གུ་ཇི་བཞིན་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་ལུས་པའི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ལ་བསྟན་པའི་ཐར་ལམ་ནི_“རྒྱལ་ཁབ་ཕྱུག་ཚེ་མི་དམངས་དར” ཞེས་པའི་དཔར་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཡིན། དེ་ཙ་ན་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་ཇུས་འགོད་པའི་སྣང་བརྙན་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གདེང་འཇོག་ནི། དགེ་སྐྱོན་གཉིས་བཅུ་ལ་བགོས་ན། “ཆ་བདུན་འགྲིག་པ་དང་ཆ་གསུམ་ནོར་འཁྲུལ” ཞེས་གདེང་འཇོག་བྱས། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་ནག་པ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་གནོད་འཚེའི་ལས་འགུལ་དེ་ད་དུང་ཡང་བཤད་མི་ཆོག བྲིས་མི་ཆོག ཐ་ན་གླེང་ཡང་མི་ཆོག་པར་ལྕགས་སྒམ་ནང་བཅུགས་ནས་སྒོ་ལྕགས་བརྒྱབས་ཡོད།
མའོ་ཙེ་ཏུང་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ ༤༡ ཕྱིན། རིག་གསར་བསླངས་ནས་ལོ ༥༠ ཕྱིན། ཡིན་ན་ཡང་། “གསུང་བཏུས་དམར་པོ” ད་དུང་ག་ས་གང་ན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡིག་རིགས་མང་པོར་བསྒྱུར་ཡོད་སྟབས། ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དཀའ་མོས་བྱེད་སའི་དྲན་རྟེན་དངོས་པོ་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་འདུག ལོ་ན་རྒས་པའི་མི་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། “གསུང་བཏུས་དམར་པོ” ནི་སྔར་སོང་ཕྱིར་དྲན་བསླང་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པས། མི་མང་པོ་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ན་གཞོན་གྱི་དུས་རབས་སུ་ཁྲིད་འགྲོ། ན་གཞོན་ཚོར་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་དྲན་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོའང་དེ་ཡི་གྲིབ་འོག་ཏུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟབས་དེ་ཡིས་དྲི་མས་བསླད་ཡོད། གནའ་ནས་དེ་རིང་བར་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པ་ཞིག་ནི། རྒྱ་ནག་པ་ཚོ་ད་དུང་ཡང་སྔོན་ཆད་ཀྱི་རྒྱ་ནག་པ་དེ་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཡང་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཉན་ཞིང་ཚིག་ལ་བརྩི་བའི་རིགས་ཚོགས་དེ་ཡིན།
དེང་སྐབས་ཀྱི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་བརྩམས་པའི༼ རྒྱལ་སྲིད་བདག་སྐྱོང་གླེང་བ༽ ཞེས་པ་དེ་མའོ་ཡི་དར་ཆ་ཡང་བསྐྱར་འཕྱར་བར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག འདས་པའི་ལོ་ཤས་སུ་ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་འགྲོ་ལུགས་བཤད་ལུགས་ལ་གཞིགས་ན། ཞི་ཅན་ཕེང་གིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་རྒྱུན་བཟུང་ཡོད། ཁག་མེད་ས་ཞིག་ནི་ཞི་ཅེན་ཕེང “རིག་གསར” ཁྲོད་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་རེད། ད་དུང་བཤད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། ཞི་ཅིན་ཕེང་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་མ་ཚད་རྗེས་འབྲང་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། “རླབས་ཆེན་གྱི་མཁས་ཆེན” དེའི་གསུང་བཏུས་སྲིད་སྐྱོང་ཁྲོད་དངོས་སུ་བཀོལ་སྐྱོད་བྱས་ཚེ་བཟང་ཆ་མོད་པོ་ཡོད་པར་ཁོང་ལ་ངེས་ཤེས་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། ངན་ཕྱོགས་ནི། སྲིད་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་ཚིག་རེ་གཉིས་རྨང་གཞི་བྱས་སྟབས་མ་ལག་མི་ཚང་བ་དང་། འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་མིན། དེའི་ཕྱིར་ན། ཕྱོགས་བསླད་ཀྱི་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད།
མིང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་ཡང་དོན་གྱིས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཡིན་པའི་དེ་རིང་གི་རྒྱ་ནག་ན། གསར་བརྗེ་བ་རྒན་གྲས་ཞི་ཀྲོང་ཞོན་གྱི་བུ་དམར་རབས་གཉིས་པ་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ད་དུང་ཡང་དགེ་ཕན་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟོས་པར་དམར་པོའི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་སླར་གསོ་དང་། གསར་བརྗེ་རྙིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་བསྐྱར་དུ་གླེང་གིན་ཡོད། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ཞི་ཏཱ་ཏཱ་ཡི་ཕ་ཞི་ཀྲོང་ཞོན་ནི་ལྟ་བ་ཅུང་གུ་ཡངས་ཅན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། ཁོང་གི་བུ་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཕ་ཤུལ་བུས་མ་བཟུང་པ་མ་ཟད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་མའོ་ཡི་དར་ཆ་དགུང་དུ་འཕྱར་སྟབས། མི་རྣམས་པས “་ཡི་མ་འདས་སྤྲུལ་སྐུ་ཞི་ཙེ་ཏུང” ཞེས་ཟུར་ཟ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
ཚང་མའི་ཤེས་གསལ་ལྟར། ན་གཞོན་གྱི་དུས་སྐབས་དེ་མི་ཞིག་གི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། ཏེང་ཞོ་ཕེང་དང་ཅང་ཙེ་མེན་ནང་བཞིན་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་ཁག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་མེད་ལ། ཐ་ན་ཚད་ལྡན་གྱི་སློབ་གསོའི་འགྲིམ་ལུགས་ཀྱང་བརྒྱུད་མ་མྱོང་བ་དང་། རིར་འཛེག་གྲོང་སྐྱོད་དང་རིག་གསར་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལས་མེད་པའི་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་མའོ་ཡི་དར་ཆ་འཕྱར་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ནུས་སམ།


text:
གྲོགས་པོའི་དམ་ཚིག
དེ་སྔོན་ནགས་ཚལ་ཞིག་ཏུ་ཤ་བ་གཅིག་དང་ཁྭ་ཏ་གཅིག ཙི་ཙི་གཅིག་བཅས་གྲོགས་པོ་གསུམ་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་ཟས་ཁམ་གང་ཡོད་ན་མཉམ་ཟ་དང་། ཆུ་ཧུབ་གང་ཡོད་ན་མཉམ་འཐུང་བྱས་ཏེ་གནས་ཡོད།
ཉིན་ཞིག་ལ་རུས་སྦལ་ཞིག་ཁོང་ཚོའི་གམ་དུ་ཡོང་སྟེ། རྣམ་པ་ཚོ་ཁམས་བཟང་། ང་ལ་རྣམ་པ་ཚོ་དང་གྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་སྒྲིག་འདོད་ཡོད་པས། རྣམ་པ་ཚོས་དང་ལེན་གནང་རོགས་ཞེས་བཤད། ཁྭ་ཏས་བཤད་རྒྱུར། ང་ཚོ་དང་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་འདོད་ན། ཡིན་དང་ཡིན། ངས་དགའ་བསུ་བྱེད། ཡིན་ན་ཡང་། ནགས་ཚལ་འདིའི་ནང་དུ་རྔོན་པ་མང་བོ་ཡོད་པས། ཁྱེད་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཅེས་དྲིས། རུས་སྦལ་ན་རེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ངས་ཁྱེད་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་གྲོགས་སྒྲིག་ནས་འཚོ་ཐབས་བཙལ་ཆེད་ཡིན་ཞེས་ལན་བཏབ།
སྐབས་དེར། རྔོན་པ་ཞིག་དེར་ཐོན། དེ་མ་ཐག་ཤ་བ་དེ་རྒྱུགས་ཤར་གློད་དེ་བྲོས། དེ་ནས་ཁྭ་ཏ་ཡར་བར་སྣང་ལ་འཕུར། ཙི་ཙི་མར་ཁུང་བའི་ནང་དུ་འཛུལ། རུས་སྦལ་གོག་མ་ནུར་གྱིས་ཕར་རྩྭ་གསེབ་ཏུ་འཛུལ་རྩིས་བྱས་ནའང་། འཛུལ་མ་ཐུབ་པར་རྔོན་པ་ལག་ཏུ་ཤོར། རྔོན་པ་དེས་རུས་སྦལ་ཁུག་མ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར། ཤ་བ་ཤོར་སོང་བས་འགྱོད་སེམས་སྐྱེས།རུས་སྦལ་རྔོན་པའི་ལག་ཏུ་ཤོར་པས། ཤ་བ་དང་ཁྭ་ཏ་ཙི་ཙི་གསུམ་གྱིས་རུས་སྦལ་སྐྱོབ་ཐབས་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་འཆར་གཞི་ལེགས་པར་བཏང་།
དེ་ནས་ཁྭ་ཏ་ཡར་གནམ་ལ་འཕུར་ཏེ་བར་སྣང་ནས་མར་བལྟས་པ་ན། རྔོན་པས་རུས་སྦལ་ཁུར་ཏེ། ཆུ་འགྲམ་ཞིག་ལ་འགྲོ་བཞིན་པ་མཐོང་། དེ་ནས་ཤ་བ་རྔོན་པའི་འགྲོ་ལམ་དུ་སོང་སྟེ་ཤི་ཁུལ་གྱིས་ཉལ་ནས་བསྡད། རྔོན་པས་རྒྱང་རིང་བོ་ནས་ཤ་བ་དེ་མཐོང་བ་ན། ཧ་ཅང་དགའ་སྟེ་སེམས་ལ། དེ་རིང་རང་ལ་ལམ་འགྲོ་འདུག་བསམ་སྟེ། རུས་སྦལ་མར་ས་ལ་གཡུགས་རྗེས་ཤ་བ་འཛིན་དུ་རྒྱུགས། འཆར་གཞི་ལྟར། སྐབས་དེར་ཙི་ཙི་རྒྱུགས་ཏེ་རུས་སྦལ་འཇུག་སའི་སྣོད་ཀྱི་ཁུག་མ་དེ་ལ་སོ་བཏབ་ནས་རུས་སྦལ་བསྐྱབས་པ་དང་། རུས་སྦལ་ཡང་མགྱོགས་པོར་ཆུ་ནང་དུ་མཆོངས་ནས་ཡིབ་བསྡད་པ་རེད། རྔོན་པའི་སེམས་ལ། དོ་ནུབ་ཤ་བའི་ཤ་བཙོས་ཏེ་ཞིམ་པོ་ཞིག་ཟ།སང་ཉིན་ཤ་བའི་པགས་པ་བཙོང་བར་ཁྲོམ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཆར་གཞི་མང་པོ་གྲ་སྒྲིག་བྱས། ཡིན་ནའང་། རྔོན་པ་ཤ་བའི་འགྲམ་དུ་སླེབས་ལ་ཉེ་བ་ན། ཤ་བ་མཆོང་ཐེངས་གཅིག་གིས་ཕར་ནགས་གསེབ་ཏུ་རྒྱུག་སོང་བས་རྗེས་མ་ཆོད།
དེ་ནས་རྔོན་པའི་སེམས་སྐྱོ་སྟེ་ཕྱིར་རུས་སྦལ་དེ་ལེན་དུ་སོང་ནའང་། ཁུག་མ་སྟོང་བ་དེ་མ་གཏོགས་རུས་སྦལ་མཐོང་སར་མེད་པར་གྱུར། རྔོན་པ་དེས་རང་གི་མིག་འཁྲུལ་བ་མིན་ནམ་བསམ་པ་དང་། རེ་ཞིག་ཧད་དེ་ལུས། དེ་ནས་ཡང་སེམས་ལ། གནས་ཚུལ་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཞིག་མ་རེད་བསམ་པ་དང་། སེམས་ལ་ཞེད་སྣང་སྐྱེས་ཏེ་ནགས་གསེབ་དེ་ལས་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་ལ་བྲོས།
རྔོན་པས་གནས་ཚུལ་དེ་རང་གི་ཆུང་མར་བཤད། ཆུང་མས་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་བཤད་དེ། གནས་ཚུལ་དེ་མི་ཁ་གཅིག་ནས་གཉིས་བརྒྱུད་དེ་ཡུལ་ཕྱོགས་དེར་ཡོངས་སུ་ཁྱབ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ནགས་གསེབ་དེར་རྔོན་པ་གཅིག་ཀྱང་འགྲོ་མ་ཕོད་པར། ནགས་གསེབ་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། གཅན་གཟན་དང་རི་དྭགས་རྣམས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་གནས་སོ།།
ཁས་གྲུབ་གྱིས་བསྒྱུར་བ་དང་ལྕགས་མོ་འཚོས་ལེགས་བཅོས་བྱས།
གཡག་རྒོད་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་མེད་པར་བྱིས་སྒྲུང་འདི་གཞན་ལ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
Topic: རུས་སྦལ་སྐྱབས་པའི་སྒྲུང་།
No comments found.


text:
དྲི་བ། ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཇི་ལྟར་ཞུ་དགོས་པ་རེད། ལན། ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་ལྔ་པའི་ནང་དུ། སྤྱི་དམངས་ཤིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གཏན་སྡོད་དང་གཉེན་འཕྲད། སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་ཀ་ལས་པ། ཡུལ་སྐོར་དང་ཚོང་དོན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ཚེ། ཁོང་གིས་རང་གི་ཁྱིམ་ཐོ་ཡོད་སའི་རྫོང་རིམ་པའམ་དེའི་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚམས་འགྲོ་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་(出入境管理部门)ལ་ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་ལེན་པའི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཆོག སྙན་ཞུ་ཕུལ་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་མིའི་ ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཡི་གེ་དང་ཁྱིམ་ཐོའམ་ཐེམ་ཐོ། ཞྭ་མོ་གྱོན་མེད་པའི་ཉེ་དུས་ཀྱི་མགོ་པར།
ཁྲིམས་རྩོད་པ་ལྷ་མོའི་གཏམ་བཤད་ལས། ལྷན་རྒྱས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ང་བོད་ལྗོངས་ལྷ་མོ་ཁྲིམས་རྩོད་ལས་ཤག་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ལྷ་མོ་ཡིན། རྒན་སྒྲོལ་མ་སྐྱབས་ལགས་ཀྱིས་ང་ལ་དུས་ཡུན་རིང་བོ་ཞིག་གི་སྔོན་ནས་ང་ཚོའི་ཚོགས་པ་འདིའི་ནང་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཁ་ཤས་བཤད་རོགས་གནང་གསུང་སོང་། ཡིན་ན་ཡང་། དུས་ཚོད་ཡོད་མེད་དང་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་ད་ལྟ་བར་ཏུ་འགྱངས་སོང་། དེ་རིང་ངས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ང་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཅུང་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་མར་བཤད་ཀི་ཡིན་བསམ་བྱུང་། ང་ཚོའི་ཚོགས་པ་འདིའི་ནང་གི་མི་མང་ཆེ་བ་མདོ་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡིན་པ་རེད། ངས་མདོ་སྨད་སྐད་དང་དེའི་ནང་ནས་ཨམ་སྐད་ཅི་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་དུས་དབུས་སྐད་ཐོག་ནས་བཤད་ཀིཡིན། ག་ལེར་མ་ཞུས་ན་ངའི་དབུས་གཙང་སྐད་དེ་ཡང་དག་མོ་ཞེ་དྲག་མེད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་གོ་གི་མ་རེད། དེ་འདྲའི་སེམས་ཁྲལ་འདྲ་ཞིག་འདུག
ཉེས་ཁྲིམས་དང་དེའི་ཁྲིམས་འཛིན་གསེད་བཀྲོལ་གྱི་གཏན་དབབ་ལྟར་ན། བྱིས་པ་བརྐུས་པའམ་འཕྲོག་པའམ་བསླུ་བྲིད་བྱས་ཏེ་ཉོ་འཚོང་སོགས་བྱས་ན། གནས་ཚུལ་གྱི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ནས་སྦྱོར་བ་བོ་ལ་ལོ་ལྔ་ཡན་གྱི་བཙོན་འཇུག་ནས་ཚེ་བཙོན་དང་སྲོག་གཅོད་བཅས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་བཅད་ན་ཆོག་ཟེར། བྱིས་པ་བརྐུས་པ་དང་བརྐུ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་དབྱར་གྱི་ཆུ་མིག་ལྟར་བརྡོལ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། མི་ཚང་མས་ནག་ཉེས་འདིའི་ངོ་བོ་དང་ཉེས་ཆད་ཀྱི་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་གཏན་དབབ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཉེས་
དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་བརྡེག་པའི་ཁྲིམས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཁྲིམས་དེ་མ་འཁུར་ནའང་ཆོག་པས་གཞན་ལ་གཤེ་རྡེག་བྱེད་པ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ལ་མཚོན་ན་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཏུ་གྱུར། ཉེ་ཆར། རྒྱ་ནག་གི་ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོང་ཧྲན་གྲོང་ཁྱེར་(昆山市)ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་ཕྲན་ཚགས་ཤིག་གི་དོན་དུ་མི་གཅིག་གིས་གྲི་བཟུང་ནས་མི་གཞན་ཞིག་ལ་ཕར་བརྡེགས་ཀྱང་ལག་གི་གྲི་ཐང་ལ་ལྷུང་བ་དེ་ཕ་རོལ་པོས་ཐང་ནས་འཐུས་་ཏེ་རྡེག་མཁན་ལ་ཕར་བསྣུན་ཏེ་བསད། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་མ་ཐེག་པར་་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་
ཉེ་སྔོན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཐོ་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གི་གོང་གཏུག་བཟློག་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་སྐུལ་སློང་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་ལོ་ལྔ་ཡི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་བཅད་ཁྲ་ཐོག་མ་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་མཐའ་མའི་བཅད་རྒྱ་བཏབས། རང་ལོ་༣༣་ཡིན་པའི་ཁོང་ནི། ༢༠༡༦་ལོའི་ཟླ་༡་ཚེས་༢༧་ཉིན་ལ་ཡུལ་ཤུལ་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་སྐུལ་སློང་བྱས་པའི་ཉེས་འཛུགས་ཀྱིས་འཛིན་བཟུང་ གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་དོན་ནི། ཁོང་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཉིའུ་ཡོག་དུས་བབ་ལ་བོད་ཁུལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཐོབ་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཐེབས་ཆག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་མཚན་སྙན་དང་
དྲི་བ་དང་པོ། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཞིང་གི་ཁྲིམས་ལ་དབྱེ་བ་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ཆགས་ཡོད་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་གནོངས་དང་།
ལན། རྒྱ་ནག་ལ་ས་གཞི་བཀོད་འདོམས་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན།་རྩ་ཁྲིམས་དང་དམངས་ཁྲིམས། དངོས་ཟོག་བདག་དབང་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས། ཞིང་སྡེ་ས་གཞི་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་ཁྲིམས་དང་ས་གཞི་དོ་དམ་གྱི་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འདི་དག་ནི་ས་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཡིན། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བའི་རྩ་དོན་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་།
གཡར་ཡིག་དང་ཆད་ཡིག་ནི་ནམ་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་སྒེར་བ་ཕན་ཚུན་བར་ལ་སྒོར་མོ་གཡར་སྐྱི་བྱེད་སྐབས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་བདེན་དཔང་ཡི་གེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཡར་ཡིག་ནི་གང་ཟག་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་གཞན་ལ་དུས་ནམ་ཚོད་ཞིག་ལ་སྒོར་མོ་ག་ཚོད་གཡར་བ་ཁས་བླངས་པ་མཚོན་ཞིང་། ཡི་གེ་དེ་བུ་ལོན་གཡོར་མཁན་ནམ་དོམ་བདག་གིས་བྲིས་ན་ཆོག་ལ་བུ་ལོན་ལེན་མཁན་ནམ་དོམ་པས་བྲིས་ནའང་ཆོག ཆད་ཡིག་ནི་དོམ་པས་དོམ་བདག་ལ་སྒོར་ག་ཚོད་ཆད་ཡོད་པ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ཤིག་ཡིན། ལྟོས་ཚོད་ཀྱིས་ཡི་གེ་འདི་གཉིས་བར་ན་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་ཡི་གེ་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། གཡར་ཡིག་དང་ཆད་ཡིག་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། གཏུག་བཤེར་གྱི་དུས་འབྲེལ། དོ་བདག་གིས་བདེན་དཔང་སྟོན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ན་ཁྱད་པར་གལ་ཆེན་གདའ།
ཉེ་ཆར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་གསུམ་པ་ཡིས་༼ཁྱིམ་བདག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཡི་གེ༽ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། སློབ་གྲྭ་དེའི་སློབ་མ་རྣམས་དབྱར་གནང་གི་སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཞུགས་པར་ཁྱིམ་བདག་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད། ཡང་། ད་ལོའི་ཟླ་ ༥་བའི་ཡས་མས་སུ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྗེ་འབུམ་སྒང་སློབ་ཆུང་གིས་ཀྱང་བརྡ་སྦྱོར་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། སློབ་གྲྭ་དེའི་དགེ་སློབ་དང་ལས་མི་སྣ་ཡོངས་ས་ག་ཟླ་བའི་ཆོས་ལུགས་དུས་ཆེན་དང་ཟླ་མཆོད་དུས་ཆེན་བཅས་ལ་ཞུགས་མི་ཆོག་ལ་སློབ་མའི་ཁྱིམ་བདག་ཀྱང་མི་ཞུགས་པའི་འགན་ཁུར་དགོས་པ་མ་
སྲིད་གཞུང་ནི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཁྲལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་ཤིང་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན། དེས་ན། འབྱུང་བཞིའི་གནོད་པ་དང་གོད་ཆག་སོགས་བྱུང་ཚེ། སྤྱི་དམངས་ལ་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་སྲིད་གཞུང་ཆགས་ཡོད། ༢༠༡༧་ལོར་འཕར་བཅོས་བྱས་པའི་ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་(防洪法)་དོན་ཚན་༣༨་པའི་ནང་དུ། ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་དང་ཆུ་ལོག་བྱུང་སྐབས་འགོག་རྒོལ་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་ས་གནས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་དཔོན་པོས་འགན་ཁུར་ནས་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱིས་མཛུབ་སྟོན་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མྱུར་སྐྱོབ་དང་དཀའ་ངལ་འཕྲལ་དུ་སེལ་ཐབས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགན་སྒྲུབ་དགོས་ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་དང་ཐན་པ་འགོག་རྒོལ་གྱི་མྱུར་སྐྱོབས་སྟ་གོན་གྲོས་གཞིའི་
༡ ཅི་ཞིག་ལ་ཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ཟེར། ལན། ཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ཞེས་པ་ནི། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་དང་། སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གཏུག་བཤེར་བྱས་པ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། དེའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་ཡིན། དེ་ནི་ཞུ་གཏུག་བྱེད་པའི་གྱོད་བདག་རང་སྟེང་ན་གྱོད་གཞི་དང་ཐད་ཀར་ཁེ་གྱོང་གི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ཡིན། ཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ན་ཞུ་གཏུག་བྱེད་མཁན་མེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཁྲིམས་འཛིན་གནད་དོན་དེ་རིགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན།
ཉེས་དོན་གོང་གཏུག་ཅེས་པ་ནི་ཁྲིམས་ཁང་ཐོག་མའི་ཁྲིམས་བཅད་ལ་གྱོད་ཡ་མ་འཐད་པར་དེའི་ཁྲིམས་ཁང་གོང་མས་ཁྲིམས་བཤེར་བྱེད་པར་ཞུ་གཏུག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་ཟེར། གལ་ཏེ། ཁྲིམས་ཁང་ཐོག་མའམ་དང་བོས་གྱོད་ཡ་གང་ཞིག་ཉེས་ཅན་ཡིན་པའམ་གྱོད་ཡར་མི་ཕན་པའི་ཁྲིམས་བཅད་སོགས་བྱས་ཚེ། གྱོད་ཡ་དང་དེའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚབ་གཉེར་བས་དུས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཐོག་མའི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཁང་གོང་མ་དེ་ལ་གོང་གཏུག་ཞུ་ཆོག ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་བཅས་པ་ལྟར་ན། གྱོད་ཡས་ཡིག་ངག་གང་རུང་གི་ཐོག་ནས་གོང་གཏུག་ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། དཔེར་ན། གཞི་རིམ་མམ་རྫོང་རིམ་པའི་ཁྲིམས་ཁང་གིས་གྱོད་ཡར་ཉེས་ལྡན་གྱི་ཁྲིམས་ཆད་བཅད་ཚེ། གལ་ཏེ་གྱོད་ཡ་དེས་ཁྲིམས་བཅད་དྲང་བདེན་མིན་པར་སྙམ་ན་ཁུལ་རིམ་པའི་འབྲིང་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གོང་གཏུག་བྱས་ཏེ་ཞུ་སྦྱོར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ།
ཡུལ་ཤུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་ལོ་ལྔ་ཡི་བཙོན་འཇུག་གི་ཉེས་ཆད་བཅད་པ་དེ་ལ་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གིས་གོང་གཏུག་ཞུ་དགོས། ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་དང་ཁོང་གི་དག་སེལ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཤེར་ཐོག་མའི་བཅད་ཁྲ་ལག་ཏུ་སོན་པའི་ཉིན་བཅུ་ཡི་ནང་ཚུན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཐོ་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གོང་གཏུག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་ལོ་ལྔ་ཡི་བཙོན་འཇུག་གི་ཉེས་ཆད་བཅད། ཁྲིམས་ཁང་གི་བཅད་ཁྲ་འདི་ནི་ཁྲིམས་དངོས་གཞི་དང་ཁྲིམས་བརྒྱུད་རིམ་གང་གི་ཐད་ནས་བལྟས་ནའང་དྲང་བདེན་མིན། ཉེས་ཁྲིམས་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་ཤིག་ཡིན་དགོས་ཚེ། ཉེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་བོ་ནི་རང་ལོ་༡༦་ལ་སོན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སེམས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིག་ངག་གང་རུང་གིས་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ངན་སྐུལ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་དངོས་སུ་ལྡན་པ། བསམ་པ་དང་ཀུན་སློང་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་བར་མངོན་ཞིང་འདོད་པ། མཐར་ཐུག་སྦྱོར་བ་བོས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་ངན་སྐུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་གནོད་འཚེ་ཐེབས་པ་བཅས་་ཡན་ལག་འདི་བཞི་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས། ཡན་ལག་གང་རུང་མ་ཚང་ན་ཉེས་པ་འདི་མི་བསྐྱེད་པ་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཙན་༡༠༣་ཡི་ཚན་པ་༢་ཡི་ནང་དུ་གསལ་ཡོད།
རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ༢༠༡༢ ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༢༨་ཉིན། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་བོད་རིགས་ཆའང་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་རྔ་བ་བོད་རིགས་ཆའང་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོ་སྲོལ་ཡིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་། ཁྲིམས་བཟོ་ཡི་བརྒྱུད་རིམ་ལྟར་༢༠༡༣་ལོའི་ཟླ་༤་པའི་ཚེས་༢་ཉིན་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཁང་གིས་སྲོལ་ཡིག་དེ་ལ་ཆོག་མཆན་བཀོད་ཅིང་། ༢༠༡༣་ལོའི་ཟླ་༦་པའི་ཚེས་༡་ནས་བཟུང་སྟེ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་མོད། ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་རྔ་བ་བོད་རིགས་ཆའང་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོའི་སྲོལ་ཡིག་གི་དོན་ཚན་༥་པའི་གཏན་འཁེལ་དེ་རྩ་ཁྲིམས་དང་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཁྲིམས་སོགས་དང་འགལ་ཟླ་ཆགས་ཡོད་པར་འདོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ང་ཚོས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༩༧་གྱི་ཚན་པ་༢་པའི་ནང་དུ། རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཁང་ལ་རྩ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་འགལ་གྱི་བཅས་པ་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་དང་དམིགས་བསལ་སྲོག་ཡིག་སོགས་ཕྱིར་འཐེན་ནུས་མེད་དུ་གཏོང་བའི་དབང་ཐང་ཡོད་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཐད་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་
ཉེ་ཆར་ཞིབ་འཇུག་པ་བཀྲ་ལོ་ཟེར་བས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ན་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ནི་བོད་སྐད་ཡིག་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་ནས་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་མཚོན་རྟགས་སུ་དྲངས་ཡོད། གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྔོན་ལ་བོད་སྐད་ཡིག་ནི་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་མིན་ན་ཅི་རེད། དེ་འདྲའི་ཁུངས་ལུངས་མེད་པའི་ཁ་ཕོ་ལ་ངོ་མི་ཚ་བ་ནི་དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་པར་ཁས་འཆའ་བའི་མི་མང་ཤོས་ཀྱི་
© 2018 — Powered by WordPress
Theme by Anders Noren — Up ↑


text:
སྲིད་སྤྱིའི་འོས་མི་འདོན་ཕྱོགས་དང་དངོས་གཞིའི་འོས་བསྡུའི་ཁྲིམས་གསར་གཏན་འབེབས།
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༢༧ ཉིན་ཏེ། སྐབས་༡༦ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་༦ པའི་ཐོག བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་བརྒྱུད། ཚོགས་པ་སྐྱིད་སྡུག་ཁག་གིས་སྲིད་སྤྱིའི་འོས་མི་འདོན་མི་ཆོག་པ་དང་། སྔོན་འགྲོའི་འོས་གྲངས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་བརྒྱ་ཆ་དྲུག་ཅུ་ཡན་ཐོབ་ཡོད་ཚེ། དངོས་གཞིའི་འོས་བསྡུ་མ་དགོས་པར་སྲིད་སྐྱོང་དུ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞིའི་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་ནང་གསེས་༧ པ་བཟོ་བཅོས་ཁྲིམས་འཆར། “ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་སྐྱིད་སྡུག་ཁག་བཅས་ཀྱིས་སྲིད་སྐྱོང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་གཞི་འདོན་པ་དང་རྒྱབ་གཉེར་གསལ་བསྒྲགས་རིགས་བྱེད་མི་ཆོག འོན་ཀྱང་འོས་བསྡུའི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་འགལ་མེད་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་སར་འོས་གཞི་རང་ཉིད་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟངས་དང་། མི་མང་ལ་ལས་དོན་ཁས་ལེན་གྱི་གསལ་བསྒྲགས། ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པ་བཅས་གོང་གསལ་དོན་ཚན་ཁག་གི་བརྗོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་ལ་ཁྲིམས་འགལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་མིན་རུང་། འོས་བསྡུའི་དུས་ཚེས་ཀྱི་ཉིན་གྲངས་གཉིས་གོང་ནས་འོས་བསྡུ་མ་ཟིན་བར་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་མཚམས་འཇོག་དགོས་”ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞི་དོན་ཚན་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་པའི་ནང་གསེས་༤ བསྐྱར་བཅོས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཆར། “སྲིད་སྐྱོང་གི་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞིའི་འོས་བསྡུ་བྱ་ཕྱོགས་ནི། དབུས་འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་ནས་སྔོན་འགྲོའི་འོས་གཞིར་སྒྲིག་གསལ་འོས་ཆོས་ཚང་ཡོད་མེད་དང་། དཔྱ་དངུལ་འབུལ་ཆད་ཡོད་མེད་བརྟག་ཞིབ་རྩད་གཅོད། དགོངས་ཞུའི་རིགས་བཅས་གྲུབ་རྗེས། སྲིད་སྐྱོང་གོ་དངོས་གཞིའི་འོས་གཞིར་གཉིས་ལས་མ་ཉུང་བ་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་འོས་གཞི་གཅིག་ལས་མེད་པ་དང་དེ་ལ་སྔོན་འགྲོའི་འོས་ཤོག་ཁྱོན་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༥༡ ལས་མི་ཉུང་བའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་ཚེ་ཁ་གཏད་མེད་པའི་སྲིད་སྐྱོང་ལ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་ངོས་འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ། མེད་ཚེ་སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུའི་ལས་རིམ་བསྐྱར་དུ་བྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང་སྔོན་འགྲོའི་སྐབས་འོས་མི་གཅིག་ལ་འོས་ཤོག་ཁྱོན་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༦༠ ཡན་ཐོབ་ཡོད་ཚེ་དངོས་གཞིའི་ལས་རིམ་འགྲོ་མི་དགོས་པར་སྲིད་སྐྱོང་ལ་འདེམས་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་”གཏན་འབེམས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར།


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན་ལྟར་ན། ད་ལྟའི་ཆར་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲོམ་རའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུའུ་དང་གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གསོ་ཅུའུ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས། “ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་དང་བྱིས་པ་བདེ་ཐང་ངང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བར་དོ་སྣང་བྱེད་པ”ཞེས་པའི་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་རབ་དང་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་སློབ་ར་རུ་དྲིལ་སྒྲོག་བྱས་པ་རེད། སློབ་ར་རུ་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་སྤྱི་བསྒྲགས་འཕྲིན་ཡིག་བཀྲམས་པ་དང། ་སློབ་གྲྭའི་གསོལ་ཁང་གི་དོ་དམ་མི་སྣ་ལ་གསབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ། སློབ་མའི་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་སྤྱི་བསྒྲགས་སློབ་ཁྲིད་སོགས་རྣམ་པ་མང་པོའི་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་རའི་ཟ་ཁང་གི་དོ་དམ་མི་སྣའི་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ་དང་སློབ་མའི་རང་བདག་རང་སྲུང་གི་འདུ་ཤེས་ཡང་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་།
བྱ་འགུལ་དེ་བཟའ་བཏུང་བདེ་འཇགས་དང་ཟས་རིགས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ནས་སྤེལ་བ་དང་། འདྲ་པར་དང་ཡི་གེ་ལམ་ནས་ཁྲིད་པ། དཔེར་བརྗོད་དང་གསལ་བཤད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་ཟ་ཁང་གི་དོ་དམ་མི་སྣ་དག་ལ་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསབ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང་། དེའི་ཁོངས་སུ་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ཤེས་བྱའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཅན་དང་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་དོན་རྐྱེན་ཐད་ཀྱི་སྔོན་འགོག སྒྲིག་སྲོལ་དང་མི་སྣའི་དོ་དམ། བཟའ་བཏུང་གི་དཀར་ཡོལ་སོགས་ཀྱི་གཙང་བཀྲུ་དུག་སེལ། ཟ་ཁང་ནང་གི་གད་སྙིགས་ལ་ཇི་ལྟར་གཙང་སེལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་འདུས་ཡོད།
ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་འགུལ་རིས་དངPPTའདྲ་རིས། ཡུལ་དངོས་འགྲེལ་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤྱད་དེ་དགེ་སློབ200ལྷག་ལ་ཟས་རིགས་རྫུན་མ་ཅི་ལྟར་སྔོན་འགོག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རྒྱས་བཤད་གསལ་པོ་བྱས། “མེད་པ་གསུམ”གྱི་ཟས་རིགས་དང་དུས་འཛུར་བའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང་གནོད་འཚེ། ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་ཞུ་གཏུག་ཁ་པར་ཨང་གྲངས12331ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། སློབ་ཆུང་སློབ་མ་དག་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་པ་ཆུང་ཆུང་བྱེད་པར་ཡང་འབོད་སྐུལ་བཏང་ཡོད།
བྱ་འགུལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་བ་བརྒྱུད། སློབ་མ་དག་གིས་བསམ་བློའི་ཐད“མེད་པ་གསུམ”གྱི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་ཤིང་། རང་སྟེང་ནས་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་སྟེ། འཆམ་མཐུན་གྱི་སློབ་རའི་ཁོར་ཡུག་གསར་སྐྲུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པ་དར་སྤེལ་དུ་བཏང་ནས། རྒྱ་ཆེའི་དགེ་སློབ་ཡོད་ཚད་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ལྟ་སྐུལ་ཁྲོད་ཟབ་ཞུགས་བྱེད་པར་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ། ཚང་མས་མཉམ་དུ་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་མཁའ་དབུགས་ལེགས་པོ་ཞིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་དཔལ་སྐྱབས།