text:
ནང་ཆོས་རང་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག
ནང་ཆོས་ནི་སྡུག་ས་རང་ནས་བལྟ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་པོ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་སྐོར་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོ་དེ་ནི་ “སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་” རེད། ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐོར་དང་། ང་ཚོའི་འཆར་ཅན་བདེ་བ་ཉི་ཚེ་བ་ཁག་གི་སྐོར། ཡང་ན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་དབང་མེད་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་མྱོང་བའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་ན། དེ་དག་ཚང་མ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་རེད། “སྡུག་བསྔལ་” ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་ནང་མིང་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཞིག་རེད། འདིར་ཐ་སྙད་དེའི་གོ་དོན་ནི་གནས་སྟངས་དེ་དག་ཚང་མ་འདོད་བློ་ཁེངས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དཀའ་ངལ་གྱི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། མི་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་མཁན་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། ང་ཚོས་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ལས་ཐར་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
ནང་ཆོས་ནས་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་ནང་ཆོས་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་འཆར་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཉི་ཚེ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མང་པོ་ཡོད། བདེ་བ་དེ་དག་ནམ་ཡང་རྒྱུན་རིང་པོར་གནས་ཀྱི་མེད། དེ་དག་གིས་འདོད་པ་ནམ་ཡང་སྐོང་མི་ཐུབ། དེ་དག་ཟད་པའི་རྗེས་ལ་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་དེ་ལས་མང་བ་འདོད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོར་རང་གིས་དགའ་པོ་བྱེད་སའི་རིགས། དཔེར་ན། ང་ཚོའི་ཟས་དགའ་ཤོས་ལྟ་བུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཟས་ན། ང་ཚོས་དེ་ལ་ཐང་ཆད་པ་དང་ཟ་འདོད་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། བྱས་ཙང་། ནང་ཆོས་ནས་ལམ་སྟོན་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། འདོད་བློ་ཁེངས་རྒྱུ་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་དག་ཚང་མ་ལས་ཐར་ནས་རང་ཉིད་ལ་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདིའི་དོན་ནི་དམིགས་ཡུལ་མཐོ་ཤོས་དེ་གང་ཡང་ཚོར་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཟེར་གྱི་མེད་པར། བདེ་སྐྱིད་ལ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་དུ་གང་མྱོང་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དེ་སྤྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་བཟང་བ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ང་ཚོས་མྱོང་ཐུབ་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རིམ་པ་མཐོ་ཤོས་དེ་མ་རེད།
མི་རྟག་པ་ལ་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་དོན་ཁོ་ན་ལས་མེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
མི་རྟག་པ་དེ་ང་ཚོའི་འཆར་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཉི་ཚེ་བ་ཁོ་ནར་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདེ་བ་དེ་ཟད་ནས་བློ་མ་ཁེངས་པ་དང་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་འགྱུར་གྱི་རེད། མི་རྟག་པ་ནི་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་མ་སྐྱིད་པའི་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་མཇུག་རྫོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་གྱི་ཡོད། དེས་ང་ཚོར་སེམས་གསོ་ཐུབ་པ་དང་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཁག་ལས་ཁེ་ཕན་བླངས་ཏེ་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བཟོ་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ནང་ཆོས་ནས་ང་ཚོའི་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་མི་ཚེའི་ལྟ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་ཆེད་དུ་ཐབས་ལམ་ཧ་ཅང་མང་པོ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ལ་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འགྱུར་ལྡོག་དེ་དག་ཚང་མ་ཡང་མི་རྟག་པའི་གཞི་རྩའི་རྣམ་གཞག་ལ་གཞི་བཞག་ཡོད།
ནང་ཆོས་དེ་ཆད་ལྟའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ཚང་མའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ངོ་མ་ནི། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པའི་ (མི་རིག་པ་) དབང་གིས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོ་དང་། གཞན་དག དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་མི་ཤེས་པ་དེ་རེད། ཁོང་གིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ (སྟོང་ཉིད་) ནི་རྨོངས་པ་འདིའི་གཉེན་པོར་གསུངས་ཡོད། གལ་སྲིད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དེ་དོན་སྟོང་རིང་ལུགས་སམ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཆད་ལྟའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ནས། ཁྱེད་རང་མེད་པ་དང་། གཞན་མེད་པ། ཁྱེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པས། ཁྱེད་རང་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་རྟོགས་དགོས་ཤེས་དེ་ལྟར་བསམ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ནང་ཆོས་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད།
སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་དོན་ནི་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ང་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་དེ་དག་གྲུབ་པའི་འཆར་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད། དཔེ་ཆ་བཞག་ན། དངོས་པོ་དེ་དག་གཞན་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཁྱེར་རྐྱང་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པའི་རང་དབང་ངང་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཡོད། ང་ཚོས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོ་འདིའི་ཐད་ལ་གོམས་པའི་རྨོངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་སེམས་ནང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཐོག་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་འཆར་སྣང་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཤར་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། དྲྭ་ལྗོངས་འདི་འདྲ་པོ། མི་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཆུ་ཚོད་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་དུས་ཚོད་བཏང་སྟེ་ལས་ཀ་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་དྲྭ་ལྗོངས་འདི་རང་དབང་གིས་ཡོད་པ་སྣང་གི་ཡོད། འདི་འདྲའི་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་གྲུབ་སྟངས་དེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གང་དང་ཡང་མཐུན་གྱི་མེད། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ང་ཚོའི་རྣམ་རྟོག་གི་འཆར་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཞིག་དངོས་སུ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་རེད། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་མེད་ན། དེས་གང་ཡང་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན།
བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་སྡོམ་པའི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག
ནང་ཆོས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་ཁག་བཟང་ངན་གྱི་དཔྱད་ཁྲ་ལ་གཞིར་བྱས་པ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་། དེ་མིན་གྱི་གནད་དོན་འདྲ་མིན་ནང་དུའང་། གོ་ནོར་མང་པོ་ཐེབས་སྲིད་པ་ཞིག་ནི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལོག་པར་སྒྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་ཞིག་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁག་གི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོས་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་ནང་གོ་དོན་ཁྱད་པར་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་ཐ་སྙད་རིགས་དཔེ་ཆ་བཞག་ན། དགེ་བ་ལ་ “virtuous” དང་། མི་དགེ་བ་ལ་ “non-virtuous” བསོད་ནམས་ལ་ “merit” སྡིག་པ་ལ་ “sin” ལྟ་བུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་དེ་ཡིན་པར་བརྩི་གི་ཡོད། ཐ་སྙད་འདི་འདྲའི་རིགས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་དེ་དག་ཀུན་སྤྱོད་ལ་དཔྱད་ཁྲ་གཏོང་བའི་བསམ་ཚུལ་དང་ཉེས་པ་ཡིན་པར་བརྩིས་ནས། འགའ་ཤས་དགེ་བ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་བཟང་པོ་དང་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་ཚོ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་མི་ཡག་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་བསོད་ནམས་གསོག་གི་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་བྱས་པ་དེ་ལ་ཚུར་བྱ་དགའ་རག་པ་འདྲ་པོ་བརྩི་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་“ཆོས་མིན་གྱི་”ལས་བྱས་ན། ང་ཚོ་སྡུག་ཅག་དང་ང་ཚོས་སྡིག་པ་གསོག་གི་ཡོད་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། འདི་ནི་ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་ནང་གི་སྐྱོན་ཡོན་བསླབ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་ནང་སླེབས་པ་གསལ་པོ་རེད།
ནང་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི། ལེགས་ཉེས་བླང་འདོར་འབྱེད་པའི་རིག་སྟོབས་སམ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་གཞི་བཞག་ཡོད། ང་ཚོས་གང་ཞིག་ཕན་བྱེད་དགེ་བའི་ལས་དང་གང་ཞིག་གནོད་བྱེད་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡིན་པ། གང་ཞིག་གིས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་གང་ཞིག་གིས་གནོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཚུལ་དེ་སྦྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་གོ་རྟོགས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གནོད་འཚེ་ལས་དང་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་སྤོང་དགོས།
ནང་ཆོས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་དེ་ཁྲིམས་ལ་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་གཞིར་བྱས་ཡོད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
དེ་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་དེ་ཁྲིམས་ལ་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་གཞིར་བྱས་པ་ལས་ཆོས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་གཞིར་བྱས་མེད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ན། དེ་ནི་ནང་ཆོས་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། རིག་གཞུང་འགའ་རེའི་ནང་མི་ཚོས་ཁྲིམས་ལ་ཛ་དྲག་གིས་གཙིགས་ཆེན་བྱས་ནས་མགོ་མཁྲེགས་པོ་དང་གུ་དོག་པོ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་ཁྲིམས་ལས་བརྒལ་འདོད་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ལམ་སྟོན་ཁག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། བོད་པ་ཚོ་ཏོག་ཙམ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཡོད། དེས་ཁོང་ཚོ་ར་ལང་ཆ་ལང་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་གྱི་མེད། དེས་གནས་སྟངས་འགའ་ཤས་ནང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ལམ་སྟོན་ཞིག་ལག་བསྟར་གང་འདྲ་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད། འདིར་ང་ཚོས་གང་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བའམ། ཡང་ན་ང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཚུལ་ལ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མེད་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སྡོམ་པ་ནི་ཁྲིམས་དང་འདྲ་བར་སྐྱོན་ཡོད་སྲིད་པ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
མཐའ་གཞན་ཞིག་ལ། ང་ཚོས་སྡོམ་པ་ཁག་ལ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ན་འགྲིག །དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་སྐྱོན་བཙལ་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་འགྲིག་འཇགས་བཟོ་བ་དང་། དེའི་ནུས་ཤུགས་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་སྙད་འདོགས་ས་ཞིག་འཚོལ་གྱི་ཡོད། ངས་དཔེ་མཚོན་ཞིག་བཞག་གི་ཡིན། ངས་སྡོམ་པ་ཞིག་བླངས་ནས་ཚུལ་མིན་གྱི་འཁྲིག་སྤྱོད་སྤངས་བ་ཡིན་ནའང་། ཁའི་འཁྲིག་སྦྱོར་བྱས་ན་འགྲིག་གི་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་བརྩེ་དུང་མཚོན་བྱེད་རེད་ཅེས་ཁས་ལེན་བྱེད་སྲིད། ང་རང་ཚོས་སོ་སོ་ལ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁའི་འཁྲིག་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་པ་དེར་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ཆང་རག་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་ཞིག་བླངས་པའི་རྗེས། ང་ཚོས་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་ཟ་མ་ཟ་བའི་སྐབས། ཁོང་ཚོར་ཕོག་ཐུག་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རྒུན་ཆང་འཐུང་ན་འགྲིག་གི་རེད་བསམ་པའམ། ཡང་ན་ང་ཚོས་རྭ་མ་བཟི་བ་བྱས་ནས་སྐབས་སྐབས་ཆང་རག་འཐུང་ན་འགྲིག་བསམ་པ་ལྟ་བུ་རེད། ང་ཚོས་སྙད་འདོགས་བྱེད་ས་དེ་འདྲའི་རིགས་བཙལ་ནས་སྡོམ་པའི་བཅས་ཁྲིམས་ཁག་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དོན་ངོ་མ་གང་རེད་ཟེར་ན། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་སྡོམ་པ་ཞིག་ལེན་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཆ་ཚང་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། སྡོམ་པ་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལེན་གྱི་མེད། འདི་ནི་སྡོམ་པ་གསལ་པོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་སྟངས་དེ་རེད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་སྡོམ་པ་ཁག་གི་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་རྣམས་སྲུང་མི་ཐུབ་པའམ། ཡང་ན་གཞུང་ནས་ཁ གསལ་ངེས་བཤད་བྱས་པའི་སྡོམ་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་སྲུང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ན། དེ་ནས་སྡོམ་པ་དེ་ལེན་རྒྱུ་མེད། སྡོམ་པ་ངེས་པར་དུ་ལེན་དགོས་པའི་འགན་འཁྲི་གང་ཡང་མེད།
འདིར་གདམ་ཀ་ཞིག་ཡོད། ཆོས་མངོན་པའི་ནང་སྡོམ་པ་ལ་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཡོད། སྡོམ་པ་གཅིག་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་གཞི་རྩའི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་དང་། དེ་ནས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད། སྒྲ་བཤད་བྱས་ན་དེ་ནི་སྡོམ་པའི་འགལ་ཟླ་རེད། སྡོམ་པ་དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས། དཔེར་ན། སྲོག་གསོད་ལྟ་བུ་མི་སྤོང་བ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་དམག་མིར་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དགྲ་བོས་ཚུར་རྒོལ་བྱེད་དུས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕར་མེ་མདའ་བརྒྱག་རྒྱུར་སྤོང་གི་མིན་ཞེས་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཞིག་གི་ནང་གང་ངེས་བཤད་བྱས་པ་དེའི་ཆ་ཤས་ཙམ་སྤོང་བ་དེ་རེད།
དེ་གཉིས་བར་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ང་ཚོས་འདིར་ལག་བསྟར་བྱེད་ཆོག །དཔེ་ཆ་བཞག་ན། ལོག་གཡེམ་སྤོང་བའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ལ། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྡོམ་པ་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ང་ཚོས་སྲུང་བརྩི་བྱེད་མི་ཐུབ་བསམ་ན། ང་ཚོས་གཞན་གྱི་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཟླ་བོ་དང་འཁྲིག་སྦྱོར་མི་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་བཙན་གཡེམ་ཡང་ན་བཙན་སྐུལ་འོག་གཞན་ལ་རང་དང་འཁྲིག་སྦྱོར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཁས་ལེན་ཁོ་ན་བྱས་ན་འགྲིག །ཁས་ལེན་དེ་འདྲ་བྱེད་ཚུལ་དེ་གཞུང་ནང་གསལ་སྟོན་བྱས་པའི་སྡོམ་པ་མིན་ནའང་། དེ་ནི་ཧ་ཅང་བཟང་བ་དང་། དགེ་བའི་ནུས་པ་མང་བ་གསོག་ཐུབ། ངས་ “merit” (བསོད་ནམས་) བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པར། “positive force” (དགེ་བའི་ནུས་པའམ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་) དང། “sin” (སྡིག་པ་) ལས་ “negative force” (ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པའམ་མི་དགེ་བའི་ནུས་པ་) ཞེས་གདམ་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང་། སྤྱོད་ལམ་དེའི་རིགས་སྤོང་བ་ཙམ་མིན་པར། དེས་ང་ཚོའི་སེམས་རྒྱུན་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་གསོག་གི་ཡོད། འདིས་སྡོམ་པ་ཞིག་ལ་འགྲིག་འཇགས་མི་བྱེད་པར། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
ནང་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། གཞན་ལ་གནོད་མི་སྐྱེལ་བ་ཙམ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐད་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། ནང་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་རེད་བསམ་པ་དེ་རེད། “འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་” ཟེར་དུས་ང་ཚོས་གཞན་ལ་གནོད་བྱའི་ལས་སྤོང་བ་ཁོ་ན་ལ་གོ་དགོས། གང་ཟག་གང་རུང་ཞིག་ལ་གནོད་མི་སྐྱེལ་བའི་བར་དུ་དེ་འགྲིག་པ་རེད་བསམ་ན། འདི་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་གི་བཟང་སྤྱོད་རེད། ཡང་ན། མ་མཐར་ཡང་དེ་ནི་ངས་མགོ་ཚོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་གི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་དེ་རེད། དེ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལེགས་ན་ཡང་། དེ་ནི་ནང་པའི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་གི་གཞི་རྟེན་མ་རེད། ནང་པའི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་གི་གཞི་རྟེན་ནི། རང་ཉིད་ཕུང་བར་བྱེད་པའམ་རང་གིས་རང་ལ་གནོད་པའི་ལས་སྤོང་རྒྱུར་ནན་བཤད་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོས་གང་གིས་གཞན་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དངོས་སུ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཚོ་ལ་ཡུ་རོབ་ཀྱི་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་སྤྲད་ནས་ཁོང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་བྱས་ཡོད་བསམས་ཀྱང་། དེའི་ཉིན་རྗེས་མར་ཁོང་ཚོར་དངུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་ཏེ་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་འདྲ་པོ་ཡོང་སྲིད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པ་གང་ཡོང་ཤེས་མི་ཐུབ་པ་སོང་ཙང་། གང་ཟག་གཞན་ལ་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་མི་ཐུབ། ནང་ཆོས་ནང་ངེས་བཤད་གང་གནང་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་དང་། འདོད་རྔམ། ཕྲག་དོག །ཆགས་སེམས། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་གཞི་རྟེན་དུ་བྱས་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་བསགས་ན། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཕུང་བྱེད་དམ་གནོད་བྱེད་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། སྤྱོད་ལམ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་གསོག་འཇོག་བྱེད་པ་དང་། དེས་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་བཟོ་གི་ཡོད། འདི་ནི་ནང་པའི་བཟང་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་གི་གཞི་རྟེན་རེད།
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་སྣང་མེད་བཏང་བར་བརྟེན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་བསྒྱུར་བཅོས་མི་གཏོང་བ།
གཞན་ལ་གནོད་མི་སྐྱེལ་བ་ཙམ་གྱི་ནང་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་གི་བཟང་སྤྱོད་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་འདི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ནན་བཤད་སྔ་དྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་འདུག །དེ་ནི་ང་ཚོས་ལམ་རིམ་གྱི་ཐོག་མ་དང་བར་མའི་ཀུན་སློང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་སྣང་མེད་བཏང་ནས་མཆོང་རྒྱག་རྒྱག་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་སྙམ་པ་དེ་རེད། “ལམ་རིམ་” ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གོ་དགོས། ཐོག་མའི་ཀུན་སློང་གི་རིམ་པ་ནི་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། རེད། ང་ཚོས་ཐ་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་ཆེས་མེད། དེ་ནས་ཀུན་སློང་གི་རིམ་པ་བར་མ་ནི་དབང་མེད་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྤོང་རྒྱུ་དེ་རེད། རེད། ད་དུང་ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་ཆེས་མེད་པས། དེ་ཚོའི་ནང་གི་གང་ཞིག་ཀྱང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་བློ་ངོར་འཆར་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་ “དེ་མཆོང་རྒྱག་རྒྱག་གི་ཡིན་” ཞེས་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་ཡིད་དབང་འཕྲོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེའི་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་འགའ་རེའི་ནང་ཡོད་པའི་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ། བཟོད་སྲན། གཏོང་ཕོད། དགེ་རྩ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་པོ་ཡོད་པས་རེད། འདི་ལ་མཐོང་སྣང་ཡག་པོ་སླེབས་ནས། ཐོག་མའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་རིམ་པ་ལ་མཆོང་རྒྱག་བརྒྱབ་པའམ། ཡང་ན་དེའི་གལ་གནད་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་ང་ཚོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡིད་དབང་འཕྲོག་གི་ཡོད།
དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྐབས། ང་ཚོས་དེ་དག་གི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་ཡང་མཆོང་རྒྱག་རྒྱག་གི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རིགས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཡག་དེ་རེད། དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་ཕུང་བ་བྱེད་མཁན་རེད། དེ་ནི་ང་ཚོས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཐབས་སུ་ཧོབ་མཆོང་རྒྱག་པ་འདྲ་པོ་རེད། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། ཐེག་ཆེན་ལ་ནན་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་། དེ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་རིམ་པ་ལ་གཞི་བཞག་དགོས། ང་ཚོས་སྔོན་ལ་རང་གི་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཉོན་མོངས་རྣམས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་དག་གིས་ང་ཚོས་གཞན་ལ་རོགས་རམ་གྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་སྐབས་འགོག་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་དོ་གལ་ཆེན་པོ་མི་བྱེད་པ།
ང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའམ་རིམ་པ་ཐོག་མའི་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཁག་མཆོང་རྒྱག་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི། ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་བསམ་གྱི་ཡོད་པས་ཡིན། གང་ལྟར་ཡང་། ཐོག་མའི་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་སྤོང་དགོས་རྒྱུའི་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ང་ཚོས་སྐྱབས་འགྲོ་ཁས་ལེན་ནས་ (མི་ཚེའི་ནང་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བཟང་པོ་འཇོག་པ་) མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་སྤོང་བའི་ཆེད་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་ང་ཚོ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་ལ་མཆོང་རྒྱག་རྒྱག་པའམ། ཡང་ན་ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དོ་གལ་ཆུང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོས་དམྱལ་ཁམས་དང་། ཡི་དྭགས། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཁམས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་ངེས་པ་རེད། ང་ཚོས་དེ་ཚོ་དངོས་སུ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཁག་གི་ནང་དེ་དག་གི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབས་ལ་གོ་དགོས་པ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་གནས་ཆོས་ལ་དྲང་པོ་མི་བྱེད་པ་ཞིག་དང་གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།
མི་མ་ཡིན་པ་དང་དུད་འགྲོ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་སྲིད་པ་ལ་དོ་གལ་ཆེན་པོ་མི་བྱེད་པ།
འདིར་ངས་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་པོ་བཤད་ཀྱི་མིན། འོན་ཀྱང་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རང་གཞན་སུ་འདྲ་ཞིག་གི་སེམས་དང་སེམས་རྒྱུན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ཡིན་ན། དེས་ང་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པའི་དགའ་སྐྱོ་དང་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བའི་ཆ་ཤས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བདེ་སྡུག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མྱོང་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད། གང་ལྟར་ཡང་། འདི་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ལས་ལྷག་པའི་མིག་གིས་རྒྱང་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་རྣ་བས་ཐོས་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད། བྱས་ཙང་། དེ་འདྲ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་མྱོང་ཐུབ་པའི་དགའ་སྐྱོ་དང་བདེ་སྡུག་གི་ས་མཚམས་ཁག་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་། དམྱལ་བའི་ལུས་རྟེན་ཡང་ན་ལྷ་ཡི་ལུས་རྟེན་ལྟ་བུ་དེའི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ལུས་རྟེན་རན་ལ་འཚམས་པ་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན།
སྲོག་ལྡན་གཞན་དག་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབས་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ།
ང་ཚོས་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པའི་ནང་། འགྲོ་བ་མི་ཞིག་གི་མི་ཚེའི་ནང་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཁམས་གཞན་འདི་དག་གི་ནང་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མའི་འབྲས་བུ་ང་ཚོར་སྨིན་ཆོག་པ་ཡིན། སྐྱེ་བ་དེ་དག་གི་ནང་གང་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ང་ཚོས་མྱོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་གཞན་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་གོ་བསྡུར་ཉུང་དུ་བཏང་ནས་ང་ཚོ་དང་གཞན་དག་ཚང་མས་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབས་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་ཟེར་གྱི་མེད། དེ་ནི་ཆོས་ལ་གཡོ་ཟོལ་གྱིས་དྲང་པོ་མི་བྱེད་པ་ཞིག་རེད།
སྐྱེ་བ་གཅིག་རང་ལ་ཚད་བཀག་བྱེད་པར་བརྟེན། ལས་འབྲས་ལ་གོ་རྒྱུ་མེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་སྐྱེ་གནས་གཞན་དག་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་ལས་འབྲས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དུས་དེ་ནི་ང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ཁག་གི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་རང་ལ་སྨིན་དགོས་པའི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་དང་། ཚེ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཚད་བཀག་བཞག་པ་དེས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ནག་ཉེས་ཚབས་ཆེན་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་མི་ཐུབ་པར་ཁོ་རང་ཚོའི་ནག་ཉེས་དང་མཉམ་དུ་ཐར་ཕྱིན་པ་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ང་ཚོར་མི་ཚེའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཧ་ལས་པའི་ཆེན་པོ་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་བྱས་མེད་ཀྱང་། འབྲས་ནད་ཕོགས་ཏེ་འཆི་བ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ཚེ་འདི་རང་གཅིག་པུར་སྐད་ཆ་བཤད་པའམ་ཚེ་འདི་རང་ལས་མེད་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ན། ལས་འབྲས་ལ་གོ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྣང་སྲིད།
ཆོས་ཀྱི་སྐོར་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག།
ང་ཚོས་མི་དགའ་སའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཙང་སེལ་བཟོ་བ།
འདི་ཚོ་ཚང་མས་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཀའ་རྙོག་ཆེ་བ་ཞིག་དང་། གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པ་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁག་གི་ནང་ནས་རང་གིས་དགའ་མོས་ཡོད་ས་དེ་ཚོ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ནས་བླངས་ཏེ། རང་གིས་ཁས་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དེ་ཚོ་དོར་བའམ། ཡང་ན་སྣང་མེད་དུ་བཏང་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་སྟེ། “གཙང་སེལ་བཟོས་པའི་” ནང་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་རེད། ང་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚང་མ་གཙང་སེལ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་དེ་རེད།
ང་ཚོས་ལས་འབྲས་སྐོར་གྱི་སྒྲུང་། དཔེར་ན། གླང་ཆེན་གྱིས་ས་འོག་ཏུ་སོང་ནས་དེར་རིན་ཆེན་གསེར་བཙོག་པ་འདོར་བ་དང་། དེ་མིན་གྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲའི་རིགས་གོ་དུས། ང་ཚོས། “བྱབ་ཆུང་མ་བྱེད་ཡ། དེ་ཚོ་ཚང་མ་བྱིས་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་ལྷ་སྒྲུང་རེད།” ཅེས་བསམ་བློ་དེ་ལྟར་འཁོར་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་ཚོའི་ནང་སློབ་གསོ་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་གི་མེད། བོད་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དེ་དག་ཚིག་དོན་ལྟར་གོ་བ་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་ང་ཚོས་དེ་ལྟར་གོ་བ་ལེན་ནའང་འདྲ་མ་ལེན་ནའང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་གནད་འགག་མ་རེད། གནད་འགག་གཙོ་བོ་ནི་དེ་དག་དོ་གལ་མེད་པར་འཛིན་ནས་ཡལ་བར་འདོར་རྒྱུ་མེད། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེད། དཔེ་མཚོན་གཞན་ཞིག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི་ནང་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་ཆོས་གསུངས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་མཉམ་ཞུགས་གནང་ནས་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་བུ་ག་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད། རྒྱུན་དུ་ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ལ་ཁ་སྐྱེངས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ནས། “དེ་ནི་དངོས་གནས་ཁྱད་མཚར་རེད།” ཅེས་བཤད་ནས། ང་ཚོས་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད།
འདིར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོས་རང་གི་དགའ་མོས་ཡོད་སའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཁག་འདེམས་སྒྲུག་གིས་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད། གསང་སྔགས་དང་བྱང་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་འགའ་ཤས་ནང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁ་ཆས་དོར་བའམ། ཡང་ན་དེ་དག་ཚད་ལྡན་མིན་ཚུལ་རྩོད་མི་རུང་བ་གདམས་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འགའ་ཤས་བླངས་ནས་གཞན་རྣམས་སྣང་མེད་བཏང་བ། དེ་བཞིན་རང་གིས་དགའ་མོས་ཡོད་ས་གཅིག་པུ་དེ་ལེན་པའི་རིགས་བྱེད་མི་རུང་། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ནང་ཆོས་ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཁས་ལེན་ན། མ་མཐར་ཡང་ང་ཚོས་ “ངས་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདིའི་གོ་དོན་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག” ཅེས་ང་ཚོས་གོ་དུས་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་སངས་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་དགོས་པ་དང་། “ངས་དེའི་ཐོག་རང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་དང་གོ་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་ཅིག་མ་ཐོབ་བར་ལྟ་ཚུལ་བཤད་ཀྱི་མིན།” ཞེས་དེ་འདྲ་པོ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་བློ་སྒོ་ཁ་རྒྱག་ནས་དེ་ཚོ་སྣང་མེད་དུ་ཡལ་བར་མི་འདོར་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
ཡང་བསྐྱར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་འཐོབ་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་པོ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གོ་ནོར་ཐེབས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་ནའང་། ཡང་བསྐྱར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ཐོབ་རྒྱུ་དེ་དཔེ་ལས་སླ་པོ་རེད་བསམ་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ། “རེད། རེད། ང་རང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངས་སླར་ཡང་མི་ལུས་ལེན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ང་ལ་མུ་མཐུད་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཆ་ཚང་ཐོབ་ཐུབ་པ་བཤད་མི་དགོས་པ་རེད།” ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་བློ་དེ་འདྲའི་རིགས་འཁོར་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཅོལ་ཆུང་དང་བྱིས་བློའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་དུ་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རང་གི་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་ག་ཚོད་བྱས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། འདོད་རྔམ། རང་འདོད་དོན་གཉེར་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པའི་འོག་དུས་ཚོད་ག་ཚོད་བཏང་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་བརྩེ་བ་དང་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱས་པའི་ལས་དང་བསྡུར་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་སླར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ཐོབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད།
རང་ཉིད་བརྩེ་བ་ཡོད་སའི་མི་དང་མུ་མཐུད་ནས་མཉམ་གནས་ཡོང་ཆེད་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ཐོབ་པའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ།
ང་ཚོ་འཁྲུལ་བའི་སྐྱོན་གཞན་ཞིག་ནི། ང་ཚོས་རང་གི་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་ནང་མི་མཉམ་དུ་མུ་མཐུད་ནས་མཉམ་དུ་གནས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། ཁོང་ཚོར་ཆགས་ཞེན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མི་ལུས་རིན་ཆེན་སླར་ཡང་ཐོབ་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་དེ་རེད། ཐ་ན་རང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་སླར་མི་ལུས་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ངས་རང་གི་གྲོགས་པོ་ཚང་མ་དང་། སྤུན་མཆེད། བརྩེ་བ་ཡོད་སའི་མི་ཚོ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་བསམ་པ་ཙམ་དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། དེར་སྲོག་ཆགས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་རྣམ་པ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད། རང་རང་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། ང་ཚོ་ཚང་མ་གནས་སྟངས་འདྲ་མིན་དང་སྐྱེ་གནས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ང་ཚོ་སྐྱེ་བ་གང་ལེན་པ་དང་། ཡང་ན་ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་མིན་ཐད་ལ་ཁག་ཐེག་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། དོན་དངོས་ཐོག་ཚེ་འདི་ལ་ང་ཚོས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་སླར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྲིད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་དུས་ཡུན་ཆེས་རིང་པོ་ཞིག་འགོར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངེས་པ་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་སླ་པོ་ཡོད་པ་དང་ཁག་ཐེག་བྱས་ཟིན་པ་རེད་བསམ་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད།
ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག།
ང་ཚོ་སྡུག་ཅག་ཡིན་དང་ལས་ངན་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དེ་འོས་བབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ལས་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ནི། ཚེ་འདིའི་ནང་སྡུག་བསྔལ་གང་མྱོང་བ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ནང་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་གྱི་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ནའང་། ང་ཚོའི་ངོས་ནས། “གལ་སྲིད་ངས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། ང་ལ་སྡུག་ཅག་ཅིག་བྱུང་ན། དེ་ང་ལ་འོས་བབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།” ཅེས་བསམ་སྲིད་ལ། ཡང་ན། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་ན། དེ་ཁྱེད་ལ་འོས་བབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་ཞེས་བསམ་བློ་འཁོར་སྲིད། འདིར་གོ་ནོར་གང་ཐེབས་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། ཁྲིམས་འགལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ “ང་” རྡོག་རྡོག་ཅིག་རང་ཚུགས་སུ་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཉེས་ཅན་པ་དང་སྡུག་ཅག་ཡིན་ཞིང། ད་ལྟ་ང་ལ་ཉེས་ཆད་འགེལ་བ་ནི་འོས་བབ་རེད། ཅེས་ང་ཚོས། “ང་” ཞེས་པ་རྡོག་རྡོག་རང་ཚུགས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱིས་ཁག་དཀྲི་བྱེད་པ་དང་། དེ་སྡུག་ཅག་ཡིན་པ་དང་ད་ལྟ་ཉེས་ཆས་བཏང་ཡོད། ཅེས་པ་དེ་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན།
གཞན་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་འགན་འཁྲི་ང་ཚོར་ཡོད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
དེ་ནས་ང་ཚོས་ནག་ཉེས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དེ་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གཞན་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་སྨིན་པ་དེ་ལ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གང་བྱས་ཡོད་མེད་ལྟ་གི་ཡོད། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དེ་མྱོང་བ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་དང་གནས་སྟངས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་སོ་སོའི་རྒྱུ་རེ་རེ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མི་གཞན་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱུ་དེ་ང་རང་རེད་བསམ་པ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་གང་མྱོང་བ་དེ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ལས་རང་གཅིག་པུ་མ་རེད།
ངས་དཔེ་མཚོན་ཞིག་བཞག་གི་ཡིན། གལ་སྲིད་ང་ཚོ་མོ་ཊའམ་སྣུམ་འཁོར་ཞིག་གིས་བརྡུངས་ཡོད་པ་ཆ་བཞག་ན། དེ་ནི་ངས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མར་བསགས་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་མོ་ཊ་གཏོང་མཁན་གྱིས་ང་ལ་བརྡུངས་པ་ཞིག་མ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས། “མོ་ཊ་གཏོང་མཁན་གྱིས་ང་ལ་བརྡུངས་པ་དེ་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ང་རང་ལ་འགན་འཁྲི་ཡོད་” བསམ་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ང་ཚོར་ལས་འབྲས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ང་ལ་མོ་ཊས་བརྡུངས་པའི་མྱོང་བ་དེ་རེད། མོ་ཊ་གཏོང་མཁན་གྱི་ལས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཁོང་རང་ལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་ང་ལ་མོ་ཊས་བརྡུངས་ཡོད་པ་དེ་རེད། འདི་དང་འདྲ་བར། ང་ཚོར་གང་བྱུང་བ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ག་ནང་བཞིན་ཉོན་མོངས་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁག་མཉམ་དུ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རེད། དཔེར་ན། གནམ་གཤིས་འདྲ་པོ། ཆར་པ་བབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་འདྲེད་བརྡར་ཤོར་ཆོག་ཆོག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ཚང་མ་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཐོག་གནས་སྟངས་ཤིག་བསྐྲུན་ནས་ང་ཚོས་དཀའ་སྡུག་མྱོང་གི་ཡོད།
བླ་མའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐོར་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག།
བླ་མར་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས་པ་དང་། ང་ཚོར་སེམས་སྐུལ་གནང་དགོས་པའི་དངོས་བདེན་ལ་སྣང་མེད་གཏོང་བ།
བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེན་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ན། དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོའི་ནང་དུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཐེབས་ས་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག། ཐོག་མར་བླ་མའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ནན་བཤད་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་བླ་མ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཁག་ཚང་དགོས་པའི་དངོས་བདེན་དེ་ལ་སྣང་མེད་གཏོང་ཕྱོགས་ཤིག་ཡོད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མཚན་ཉིད་གང་དང་གང་ཚང་དགོས་པའི་སྐོར་གྱི་གྲངས་འདྲེན་དང་བཅས་པ་གཞུང་ནང་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། དེར་མ་ཟད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་མཚན་ཉིད་ཚང་ཡོད་ནའང། གང་ཟག་དེས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱས་སོང་བསམ་པའི་ཚོར་བ་དེ་སླེབས་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁག་གི་ནང་ནས་གཅིག་ནི། དགེ་རྒན་གྱིས་ང་ཚོར་སེམས་སྐུལ་གནང་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོའི་ཉམས་ལེན་ལ་ནུས་པ་གནང་རྒྱུ། དེ་བཞིན་མིག་དཔེ་ལྟ་འོས་པ་ཞིག་བཟོ་གནང་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོས་དེབ་འདྲ་མིན་དང་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཐོབ་ཐུབ་ཀྱང་། བླ་མའི་ངོས་ནས་ཐད་ཀར་ང་ཚོའི་དྲི་བ་ཁག་ལ་ལན་འདེབས་གནང་རྒྱུ་ནི་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་རུང་ང་ཚོར་སྒོམ་ཉམས་ལེན་སྐབས་ནོར་འཁྲུལ་གང་བཟོས་པ་ཁག་ཡོ་བསྲང་གནང་ཐུབ་པ་དགོས། འོན་ཀྱང་། གལ་སྲིད་གང་ཟག་དེས་ང་ཚོར་སེམས་སྐུལ་གནང་གི་མེད་ན། ང་ཚོས་འགྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོབ་མི་ཐུབ།
སྔོན་ཚུད་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་མ་བྱས་པར། གང་ཟག་ཅིག་རང་གིི་བླ་མའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་ངོས་ལེན་བྱེད་པ།
དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དང་ང་ཚོར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་གནང་མཁན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་དགོས་པ་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་ཧོལ་རྒྱུག་ངང་གང་ཟག་གང་རུང་ཞིག་ང་ཚོའི་བཤེས་གཉེན་དུ་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་ཚུད་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དེ་ནས་ “ཁྱེད་ལ་ངེས་པར་དུ་བླ་མ་ཞིག་དགོས།” ཤེས་དེ་ལྟར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ནན་བཤད་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཚོར་གནོན་ཤུགས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱིས་སུ་ང་ཚོས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ལ་སྐྱོན་གྱི་རིགས་ཡོད་པ་མཐོང་བའི་སྐབས་སུ། བློ་ཕམ་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱས་མེད་པ་འདི་ནི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་བའི་དཀྲོག་གཏམ་མང་པོ་ཞིག་འགྲིག་ཡོད་ནའང་འདྲ། འགྲིག་མེད་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད། སྐབས་རེ་འགྲིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་འཛུགས་དེ་ལྟར་བྱས་ཡོད་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་རྣམས་དོན་དངོས་ཐོག་བླ་མ་ཚད་ལྡན་མིན་པ་དང་། ང་ཚོར་བླ་མ་དང་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྐོར་ནན་བཤད་དང་གང་ཟག་དེ་ང་ཚོའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སླེབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་སྲིད། ཕྱིས་སུ་ང་ཚོས་དཀྲོག་གཏམ་དེ་ཚོའི་ནང་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུད་ཡོད་པ་ཤེས་དུས། ང་ཚོ་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་ནས་སེམས་ལ་གནོད་པོ་ཡོང་གི་ཡོད།
བོད་པ་ཚང་མ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་མཚན་གནས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ནང་པ་ཡང་དག་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གོང་དུ་བཤད་པ་དེའི་ཁ་སྣོན་གྱི་ཚུལ་དུ། བོད་པ་ཚང་མ་དང། ཡང་ན། གྲངས་ཚད་ཡོད་པའི་གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ་ཚང་མ། ཡང་མིན་ན། དེ་བས་ཀྱང་ཚད་བཀག་ཡོད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དགེ་བཤེས། མཁན་པོ་ཚང་མ་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡང་དག་པ་རེད་བསམ་པ་དེ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། དེ་ནི་ནམ་རྒྱུན་འཆར་ཅན་གོ་ནོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ “ཁོང་ཚོ་ནང་པ་ཡང་དག་ཡིན་པ་ངེས་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོ་བོད་པ་རེད།” ཟེར་བ་འདྲ་པོ་དང་། ཡང་ན་ “ཁོང་ཚོ་ནང་པ་ཡང་དག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོས་གྲྭ་ཆས་གྱོན་འདུག” ཟེར་བ་དང། ཡང་ “ཁོང་ཚོ་ནང་པ་ཡང་དག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོར་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་གནས་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ངེས།” ཤེས་བསམ་བློ་དེ་རིགས་འཁོར་མཁན་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་གནས་བྱིས་བློའི་རང་བཞིན་ཞིག་རེད། ཁོང་ཚོའི་ནང་གི་ཕལ་ཆེ་བ་མི་དཀྱུས་མ་ཤ་སྟག་རེད།
བོད་པའི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲངས་ཚད་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་དང་བསྡུར་ན་མང་བ་ཡོད་པ་དང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཐང་འགའ་ཤས་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཡང་། དེ་དག་གིས་གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་མཚོན་མི་ཐུབ། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་གྲྭ་པ་ཡང་ན་བཙུན་མ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡོད་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། བོད་པ་ཚོའི་ནང་། ནང་མིས་ཕྲུ་གུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱེད་བྱིས་པའི་དུས་ནས་གྲྭ་སར་བཏང་སྟེ་ཟས་དང་སློབ་སྦྱོང་གཉིས་ཀ་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱས་ཡོད་སྲིད། ཡང་ང་རང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ང་ལ་དགོན་པའི་མི་ཚེའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དགོས་པའི་རང་རང་གི་སྐུལ་སློང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་སྲིད་པ་རེད།
ཕྲན་གྱི་གྲོགས་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པ་ཚོའི་ནང་ནས་གཅིག་གིས། “གྲྭ་ཆས་གྱོན་ན་ང་ལ་བསླབ་ཁྲིམས་འདི་དགོས་ངེས་ཡིན་པའི་མཚོན་དོན་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་རང་སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་མི་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་མང་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། ངས་ནུས་པ་གང་ཡོད་སྤུངས་ནས་དེ་དག་སེལ་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་དངོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།” ཅེས་ཁོང་ནས་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་མྱོང་། དེས་ཁོང་ཚོས་རང་གི་སྐྱོན་དང་ཉོན་མོངས་ཚང་མ་སེལ་ཡོད་རེད་ཟེར་བའི་དོན་མིན། བྱས་ཙང་། ང་ཚོས་ཅོལ་ཆུང་བྱིས་བློའི་ངང་ཚུལ་འཁྱེང་ནས། ཁོང་ཚོ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཚོ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་རེད་བསམ་རྒྱུ་མེད། ༸གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དུས་རྒྱུན་དུ་སྐུ་ཐོག་གོང་མའི་མཚན་གནས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བློས་འགེལ་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་འདི་ལྟར་བཀའ་སློབ་གནང་གི་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས། ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ཚོས་སྐྱེ་བ་འདིའི་ནང་དུ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་ཁོང་ཚོའི་སྐུ་ཐོག་སྔོན་མའི་མཚན་གནས་ཆེན་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་སློབ་ནན་གྱིས་ཕེབས་ཡོད།
གྲྭ་བཙུན་ལ་གུས་ཞབས་མི་བྱེད་པར། ཁོང་ཚོར་སྐྱ་བོ་ཚོའི་ཆེད་གཡོག་རྒྱུག་ཏུ་འཇུག་པ།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ། གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ་ལ་གུས་ཞབས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་བྱས་པ་དང་། དེའི་ཚབ་ཏུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁག་ལ་ཁོང་ཚོ་མི་སྐྱའི་ཆེད་རོགས་འདེགས་དང་གཡོག་རྒྱུག་ཏུ་འཇུག་ན། དེ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱུན་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཞིག་ལ་བཅའ་སྡོད་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲྭ་པའམ་ཡང་ན་བཙུན་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། གྲྭ་པ་ཡང་ན་བཙུན་མ་འདིས་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྟ་གོན་ཆེད་དུ་གཙང་མ་བཟོ་བ་དང་། གོ་རིམ་སྒྲིག་པ། ཚང་མ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པ། རིན་པ་བསྡུ་ལེན་ལ་སོགས་དང་། གལ་སྲིད་དེ་བཅའ་སྡོད་ཐུབ་པའི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཞིག་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོའི་ངོས་ནས་སྡོད་ཁང་གྲ་སྒྲིག་ལ་སོགས་གཟའ་འཇུག་གི་སློབ་ཚན་ཡོད་དུས་དེ་ཚོ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཐ་ན་ཁོང་ཚོ་གསུང་ཆོས་ཉན་དུ་བཅར་ཐུབ་ཀྱི་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོ་དཔེ་བྲེལ་བ་ཚ་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་མི་སྐྱ་ཚོས་གྲྭ་པ་དང་ཨ་ནེ་དེ་དག་ཁོ་ཚོའི་གཡོག་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་མཐོང་ཚུལ་བཟུང་བ་འདྲ་པོ་རེད།
གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་དེ་བྱེད་དགོས། ཁོང་ཚོའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་རིམ་གང་འདྲ་ཡོད་ཀྱང་། གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོར་གུས་ཞབས་ཐོབ་འོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་བསླབ་བྱ་ཁག་གི་ཆ་ཤས་རེད། གང་ཟག་ཞིག་གིས་ཐ་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ན་བཟའ་ལའང་གུས་ཞབས་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་རེད་བསམས་ནས་ང་ཚོས་བྱིས་བློ་ནང་བཞིན་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་མིན། འོན་ཀྱང་གུས་བརྩི་ངེས་ཅན་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།
བླ་མ་ནི་དོན་ངོ་མར་སྐྱོན་བྲལ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་དོན་དུ་འགན་ཚང་མ་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་བློ་གཏོང་བ།
ཡང་ “བླ་མ་ལ་མོས་གུས་” ཟེར་བའི་སྐོར་ལ་གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡོད། རང་གི་ངོས་ནས་དེའི་ཡིག་སྒྱུར་དེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེའི་གོ་བ་ལ་བླ་མ་ལ་རྨོངས་དད་རང་གི་སྒོ་ནས་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པའི་གོ་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་མཐོང་གི་འདུག །དཔེར་ན། ཆོས་ལ་རྨོངས་དད་རིང་ལུགས་འཛིན་མཁན་གྱི་བྱེད་སྟངས་འདྲ་པོ་རེད། དེ་ནི་གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་འདིར་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེའི་གོ་དོན་ནི། ང་ཚོས་སྨན་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱེད་པ་ནང་བཞིན་གང་ཟག་ཞིག་ལ་བློས་འགེལ་བྱས་པ་ལ་གོ་དགོས། བྱས་ཙང་། ཐ་སྙད་གཅིག་པ་དེ་ང་ཚོའི་སྨན་པ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་ང་ཚོའི་བཤེས་གཉེན་ཐོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དངོས་ལྟར་བལྟ་དགོས་པའི་གདམས་པ་གནང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་དགེ་རྒན་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་རེད་སྙམ་པའི་གོ་ནོར་ཐེབས་ཏེ། ཆོས་ལ་རྨོངས་དད་རིང་ལུགས་འཛིན་མཁན་ལྟར། ང་ཚོས་ཀྱང་རེ་དྭོགས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་རང་གི་ཞིབ་བརྟག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་ཆ་ཚང་དོར་ནས། ཕྱག་མོ་༼ཤོ་མོ་ལ་སོགས་པ་༽ཞུ་བ་ལ་བརྟེན་པའམ། ཡང་ན་ཤོ་གཡུགས་ཏེ་དེས་ང་ཚོའི་གནད་དོན་ཚང་མ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་བ་དང་། ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང་། དགེ་རྒན་ཞིག་གིས་ང་ཚོས་ཁོང་ལ་བསྟེན་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ཡོད་ན། དཔེར་ན། རང་གི་ཆེད་དུ་དབང་ཚད་དང་གོ་གནས་སོགས་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་མཁན་འདྲ་པོ་ཡོད་ན། དེར་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད། འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་རེད་བསམས་ནས་དད་གུས་བྱེད་པ་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དགེ་རྒན་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་དེ་འདྲའི་དབང་ཐང་དང་སྟངས་འཛིན་གྱི་མངོན་རྟགས་ནང་ཆ་ཤས་ལེན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཁག་ཚུལ་མཐུན་ངང་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད།
བླ་མ་ལ་གསོ་དཔྱད་པའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤུའི་སློབ་དཔོན་གྱི་འགན་འཁྲི་དེ་ཡོད་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་པའི་གོ་ནོར།
ནང་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་སྒེར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཁག་གི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་ས་དང་བསླབ་བྱ་ལེན་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤུའི་སློབ་དཔོན་ནམ། ཡང་ན་གསོ་དཔྱད་པ་ཞིག་གི་འགན་འཁྲི་དེ་ཡོད་ལྟ་བུར་བརྩིས་ན། དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་དགེ་ཞིག་གི་མཛད་སྤྱོད་མ་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་བྱས་ན། ནང་པའི་ཆོས་དགེ་ཞིག་གིས་ཆོས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། གང་གསུངས་པ་དེ་དག་ལག་བསྟར་གང་འདྲ་བྱེད་དང་མི་བྱེད་བལྟ་རྒྱུ་དེ་ང་རང་ཚོ་ལ་རག་ལུས་ཡོད། ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སྐོར་དང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་སྐོར་ལ་དྲི་བ་དྲིས་ན་དངོས་གནས་རན་པོ་ཡོད།
གལ་སྲིད་ཁྱེད་ལ་སེམས་ཁམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་རིགས་ཡོད་ན། ཁྱེད་རང་གསོ་དཔྱད་པ་ཞིག་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དགེ་རྒན་མི་བསྟེན། ལྷག་པར་དུ་གྲྭ་བཙུན་ལ་གཉེན་སྒྲིག་དང་། བརྩེ་གདུང་གི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་དཀའ་རྙོག །ཡང་ན་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་ན་ཚུལ་མཐུན་མ་རེད། ཁོང་ཚོ་ཁྱིམ་ཐབ་མེད་པའི་རབ་བྱུང་བ་རེད། ཁོང་ཚོས་དེ་ཚོའི་ནང་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོ་ནི་དཀའ་ངལ་དེ་རིགས་ཀྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་འདྲི་སའི་ཡུལ་མ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཡེ་ཤུའི་སློབ་དཔོན་དང་། མཆོད་དཔོན། འཇིའུ་ཡི་ཆོས་དཔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནས་ཡོང་དུས། ང་ཚོའི་སྒེར་གྱི་མི་ཚེའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་ཁོང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་བྱེད་སྒོ་ལ་འགན་འཁུར་བླངས་ནས་ང་ཚོར་ལམ་སྟོན་བྱེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ངས་དཔེ་ཞིག་བཞག་གི་ཡིན། ཕྲན་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཞབས་སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལོ་དགུའི་རིང་མཉམ་དུ་ཡོད་དུས། ཁོང་དང་སེམས་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་པོ་དང་དུས་ཚོད་ཕལ་ཆེ་བའི་རིང་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་མྱོང། དེ་འདྲའི་ལོ་དགུའི་རིང་ལ་ཁོང་གིས་ངའི་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་དྲི་བ་གཅིག་ཀྱང་ནམ་ཡང་དྲིས་མ་མྱོང་། ངའི་སྒེར་གྱི་མི་ཚེའི་སྐོར་དང་། ངའི་ནང་མིའི་སྐོར། ངའི་རྒྱབ་ལྗོངས་སྐོར། སྒེར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གང་གི་ཐད་ལའང་ནམ་ཡང་སྐད་ཆ་དྲིས་མ་མྱོང་། ཉིན་ལྟར་ཁོང་གིས་ང་ལ་སློབ་འཁྲིད་གནང་བའམ། ཡང་ན་ཁོང་གི་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ངས་ཁོང་ལ་ཕྱག་རོགས་ཞུ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཁོང་གི་ཆེད་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཁོང་གི་འགྲུལ་བཞུད་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ་སོགས་རེད། བྱས་ཙང་། དེ་ནི་ང་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་ནང་གོམས་འདྲིས་བྱུང་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ལམ་དང་བསྡུར་ན་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་མགོ་ཚོད་སླ་པོ་ཞིག་མེད།
མི་ཚེའི་ནང་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བརྟན་པོའམ། ཡང་ན་སྐྱབས་འགྲོ་གལ་གནད་མེད་པར་བརྩི་བ།
དགེ་རྒན་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་དུས། དེས་ང་ཚོར་སྐྱབས་འགྲོའི་བརྗོད་གཞི་སྐོར་སྐད་ཆ་སློང་གི་ཡོད། ངས་དེ་ལ་ “ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་” ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོས་གསལ་སྟོན་མཛད་པ་ནང་བཞིན་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་རེད། སྐྱབས་འགྲོ་དེ་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་གི་ནང་ཚོགས་ཞུགས་བྱེད་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་དོ་གལ་ཆེན་པོ་མ་བྱས་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་སྐྲ་ཏོག་ཙམ་ཞིག་བཅད་པ་དང་། དར་སྐུད་དམར་པོ་ཞིག་རང་གི་སྐེ་ལ་བཏགས། བོད་པའི་མིང་ཞིག་འདོགས། ད་ཁྱེད་རང་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་སྡེའི་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་འདྲ་པོ་ནི། དམིགས་བསལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྒྱུད་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་ཡིན་དུས། ང་ཚོས་རང་གིས་ཚོགས་ཞུགས་བྱེད་པའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཚོགས་སྡེ་དེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྒྱུད་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པས། “ད་ང་དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།” “ད་ང་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཞིག་ཆགས་སོང།” “ད་ང་རྙིང་མ་པ་ཞིག་ཆགས་སོང།” “ད་ང་ས་སྐྱ་པ་ཞིག་ཆགས་སོང་།” ཞེས་ཟེར་བ་ལས་ “ད་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་ཡོད།” ཟེར་གྱི་མེད། གོ་ནོར་འདི་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོ་གྲུབ་མཐའ་གཅེས་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་དང་། ལོགས་སུ་གནས་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་རང་ཉིད་ཚོགས་མི་ཡིན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་དེ་རང་དུ་འགྲོ་བ་ལས། གཞན་ལ་རྩ་བ་ནས་མི་འགྲོ་མཁན་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཧ་ལས་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་གཅིག་རང་ལ་ཕྱིན་རྗེས་དེ་ནས་གཞན་ཞིག་ལ་གོམ་པ་རྩ་བ་ནས་སྤོ་གི་མེད་པ་དེ་རེད།
ནུབ་ཕྱོགས་ནང་སླེབས་མཁན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་ཚོགས་འཛུགས་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
དེ་བས་ཀྱང་མགོ་རྙོག་ཚ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་མཁན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བླ་མའམ་བཤེས་གཉེན་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་དང་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད་པ་དེ་རེད། ངའི་བསམ་པར་འདི་ནི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནས་གནས་སྟངས་དེ་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་དང་རྣམ་གྲངས་ལྟ་བུ་མི་འདྲ་བ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་མ་འོངས་པར་ངེས་མེད་བར་དུ་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད་མི་ཐུབ། དེར་མ་ཟད། སློབ་མ་གསར་པ་ཚོ་ལའང་དེ་ཧ་ཅང་གི་མགོ་རྙོག་ཚ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ས་ཆ་དེ་དག་ཚང་མར་རང་རང་སོ་སོའི་མཆོད་ཁང་དང་། རང་རང་སོ་སོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཁང་གླ་སྤྲོད་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ནས་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་དང་ཁུར་ལྗིད་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། བོད་ནང་འཕགས་ཡུལ་དང་བལ་ཡུལ་ནས་ཕེབས་པའི་སློབ་དཔོན་མང་པོས་དགོན་པ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཕྱག་བཏབ་ཡོད་ཀྱང་། མཐར་དེ་དག་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་ཆགས་ཡོད། སྡེ་ཚན་དེ་ཚོ་ནི་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་གཅིག་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་ནང་བཀའ་བརྒྱུད། ཡང་ན་ས་སྐྱའི་ཆོས་བརྒྱུད་འདྲ་པོ་བྱུང་མེད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱུང་ཏེ། རྒྱུན་སྲིང་ཐུབ་པ་ཆགས་པ་དང་མཉམ་དུ་བརྒྱུད་པ་མང་པོ་སྤེལ་ཡོད།
བྱས་ཙང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ནང་ང་ཚོར་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ཁག་དེ་འདྲ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ཆོས་རྒྱམ་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ། བླ་མ་ཡེ་ཤེས། བླ་མ་བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་། ང་ཚོས་བོད་ནང་བྱུང་བ་ནང་བཞིན་སྡེ་ཚན་དང་ཚོ་ཁག་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་བརྒྱུད་པ་ཆེ་ཁག་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་སྤོང་དགོས་པའི་མཐའ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། དང་པོ་གལ་སྲིད་ནུམ་ཕྱོགས་པའི་ནང་བསྟན་དེ་ཁ་འཐོར་མང་དྲགས་ན། དེས་འགྲིག་གི་ཡོད་མ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་གལ་སྲིད་དེ་ཧ་ཅང་སྟངས་འཛིན་ཆེ་དྲགས་ན། དེས་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། གཟབ་ནན་ཆེན་པོ་དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་རྒྱུན་སྲིང་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དཀའ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
གལ་སྲིད་རང་ཉིད་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཅིག་ཡོད་ན། གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མི་ཆོག་པ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་ངམ་ཆོས་ཚོགས་གཞན་ལ་མི་འགྲོ་བའི་ཐད་སྐད་ཆ་བཤད་ན། ང་ཚོས་བླ་མ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་དག་གི་དྲུང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མི་ཆོག་པའམ། ཁོང་ཚོ་རང་གི་བླ་མའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཆོས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་། ད་དུང་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཆོག་གི་མེད་པ་རེད་བསམ་ན། དེ་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད། བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བར་བླ་མའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཅིག་རང་མ་ཡིན་པར་འགའ་ཤས་ཡོད། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་མཚོན་ན། ཁོང་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྒྱ་དང་ལྔ་ཅུ་ང་ལྔ་བསྟེན་ཡོད་པར་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ནང་འཁོད་ཡོད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་འདྲ་བ་རེ་རེར་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་རེར་ཡོད། དཔེར་ན། གཅིག་འདིའི་ཐོག་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མཁས་པོ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་པ་དེ་དེའི་ཐོག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མཁས་པོ་ཡོད། གཅིག་ལ་བརྒྱུད་པ་འདི་ཡོད་དང་། གཞན་དེ་ལ་བརྒྱུད་པ་དེ་ཡོད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་བསྟེན་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་དམ་མེད་པ་མཚོན་གྱི་མེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས། ང་ཚོས་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚོར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབུ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རེ་རེ་ནི་སྐུ་དེའི་ཞལ་རས་མི་འདྲ་བ་རེ་དང་འདྲ་བར། དེ་དག་ཚང་མ་མཉམ་དུ་ལུས་ཕུང་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་མཛད་ཀྱི་ཡོད་པར་བལྟ་ཆོག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེད།
ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འགའ་ཤས་དུས་མཉམ་དུ་བསྟེན་པ།
དེ་ནས་ཡང་ཕན་ཚུན་དབར་འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་རྙོག་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁ་ཤས་དུས་མཉམ་དུ་བསྟེན་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་མེད། ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བོད་སྐད་ནང་དམ་ཚིག་ཡོད་པའི་རིགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་དབར་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་དང་མཐུན་པོ་ཡོད་པ་འཚོལ་དགོས། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟབས་མི་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་སྐབས་རེ་ “ཆོས་དགེ་སྐར་མའི་དམག་འཁྲུག་” ཟེར་བ་དེ་འདྲ་པོ་ཆོས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདྲ་མིན་དབར་གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཐོག དཔེར་ན། ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས་སམ། ཡང་ན་ཀརྨ་པ་ངོ་མ་སུ་ཡིན་པ་སོགས་ག་རེ་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་རྩོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རིགས་ཡོང་གི་ཡོད། བྱས་ཙང་། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་རྒན་གཅིག་ལས་མང་པ་བསྟེན་ན། དགེ་རྒན་ཕན་ཚུན་དབར་མཐུན་པོ་ཡོད་པ་གདམ་ཀ་བྱེད་དགོས།
གཏམ་བཤད་ཅིག་ལ་ཉན་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་རང་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆགས་ཡོད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
འདིར་ཡང་ནང་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་གི་གཏམ་བཤད་ལ་ཉན་པ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་ངང་གང་ཟག་དེ་ལ། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བླ་མར་མོས་གུས་ཆ་ཚང་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆགས་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་དེ་ནི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ “ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ཟག་གང་རུང་ཞིག་གི་ཆོས་ཉན་པར་ཕྱིན་ནས་དེ་མཐོ་སློབ་ཅིག་གི་གཏམ་བཤད་ཅིག་ཡིན་པ་ལྟར་ཉན་ན་འགྲིག་གི་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་ཡོད། དོན་དེ་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་གོ་དོན་གཞན་གང་ཡང་མེད།
ཉམས་ལེན་སྐོར་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཁག།
སློབ་གཉེར་དང་ཉམས་ལེན་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་མེད་པ།
ཉམས་ལེན་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་ན། དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་སྲོལ་དེ་སློབ་གཉེར་གཅིག་པུའི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་དང་རྙིང་མ་གཉིས་རྒྱུད་པ་ཉམས་ལེན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་བསམ་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད། དེ་འདྲའི་བྱིས་བློའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་དེ་ཚོའི་ནང་ནས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ན། གཞན་པ་ཚོ། དཔེར་ན། ང་ཚོའི་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་དང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུར་སྣང་མེད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་འཆར་སྲིད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚོས་སློབ་གཉེར་དང་ཉམས་ལེན་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གཅིག་གམ། ཡང་ན་གཞན་པ་ཞིག་ལ་ནན་བཤད་གནང་བ་ཡིན་ན། དེས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གཅིག་རང་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དག་སྣང་མེད་གཏོང་དགོས་ཟེར་གྱི་མེད། ང་ཚོར་དེ་གཉིས་ཀ་དགོས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།
ཉེ་ཆར་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ལོ་རབས་བརྒྱད་བཅུ་དང་དགུ་བཅུའི་ནང་རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཚོར་མཇལ་ཁ་གནང་བའི་སྐབས་ལ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དཔེ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བཞག་གནང་སོང་། ཁོང་གིས། གསང་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དེ་འདྲ་བའི་ཚད་མཐོ་པོའི་ཉམས་ལེན་ཁག་ནི་ལག་པའི་ནང་གི་མཛུབ་མོ་དེ་ཚོ་འདྲ་པོ་རེད། ལག་པའི་སྦར་མཐིལ་ལྟ་བུའི་གཞི་རྩ་ནི་དཔལ་ནཱ་ལནྜ་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ཏེ། ནཱ་ལནྜ་ནས་ཡིན་པའི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་མདོའི་ཐོག་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རེད། ཡིན་ནའང་མཛུབ་མོ་དེ་དག་ལ་ནན་བཤད་ཆེ་དྲགས་ནས་གོ་ནོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་གིས། སྐབས་རེ་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་མཛུབ་མོ་དེ་དག་ལ་ནན་བཤད་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རང་གི་སློབ་མ་ཚོར་མཛུབ་མོ་དེ་དག་ཁོ་ནར་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་དགོས་པའི་ནན་བཤད་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་ལག་པ་དྲན་པ་བརྗེད་འགྲོ་གི་ཡོད། མཛུབ་མོ་ཚང་མ་ལག་པ་ནས་བྱུང་ཡོད་པས་ན། ལག་པ་མེད་ན་མཛུབ་མོ་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་དཔེ་མཚོན་དུ་གསུངས་གནང་སོང་། འདི་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གནང་མཛད་པའི་མཚུངས་དཔེ་དེ་རེད། ངའི་བསམ་པར་འདི་ནི་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་གདམས་ངག་ཅིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག། “ངས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་གཅིག་པུ་དེ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རེད། མར་བསྡད་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞིག་བྱེད་དགོས།” ཤེས་བསམ་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འདི་དག་གི་གཞི་རྩ་གང་ཡང་མེད་པར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ལས་སླ་བཅོས་གཏོང་གི་ཡོད།
ང་ཚོ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ནང་བཞིན་ཚེ་གང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་བསྙེན་མཚམས་ལ་སྡོད་དགོས་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
དེ་ག་ནང་བཞིན། ང་ཚོ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ཡིན་པ་དང་། མི་ཚང་མ། ལྷག་པར་དུ་ང་རང་ཚོ་རང་ཉིད་ཚེ་གང་བསྙེན་མཚམས་ལ་སྡོད་དགོས་པའམ། ཡང་ན་ཉུང་མཐར་ཡང་ལོ་གསུམ་རིང་བསྙེན་མཚམས་སྡོད་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་ན། དེ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། དུས་ཚོད་ཆ་ཚང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་མི་ཉུང་ཤས་ཙམ་ལ་མ་གཏོགས་རན་པོ་མེད། དེ་མིན་ཕལ་ཆེ་བས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་དོན་ནང་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐད་ཀར་གནང་བའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས། ང་ཚོས་ཚེ་གང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་བསྙེན་མཚམས་ལ་སྡོད་པའམ། ཡང་ན་ལོ་གསུམ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བསྡད་ནས་གཏིང་ཟབ་པོའི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ཡར་རྒྱས་དང་ལེགས་བཅོས་མི་གཏོང་བར། མར་བསྡད་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་སྔགས་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཤུགས་ཆེན་མེད་པ་ཁོང་གིས་གསུངས་གནང་ཡོད།
ང་ཚོའི་དུས་ཚོད་སྟོང་པའི་སྐབས་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་གཏིང་ཟབ་པོའི་སྒོ་ནས་དུས་ཚོད་ཆ་ཚང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་དུས་ཚོད་ཆ་ཚང་ཉམས་ལེན་མ་བྱེད་པར་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱེད་ཐུབ་བསམ་པའི་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ང་ཚོས་ “ངས་རང་ལ་དུས་ཚོད་སྟོང་པ་ཡོད་དུས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། དེ་ནས་ངས་ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ།” བསམ་ན། དེ་ཡང་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། ཡང་ང་རང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ང་ཚོའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་དུས་ཚོད་ཆ་ཚང་བཏང་ནས་ཉམས་ལེན་གཏིང་ཟབ་དེ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་བསམ་ཞིབ་མ་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་འདི་འདྲའི་རིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང་། ང་ཚོར་བོད་པ་ཚོས་བཤད་པའི་རླུང་ཚ་པོ་སྟེ། ཞེ་སུན་ཅན་དབང་རྩའི་ནུས་པ་ལངས་ནས་སེམས་ཁམས་དང་། ཚོར་བ། ལུས་པོ་འཁྲུག་པ་ཡོང་གི་ཡོད།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསྐལ་ཆེན་མང་པོ་འགོར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་བསམ་བློ་མི་གཏོང་བ།
དེ་ཏོག་ཙམ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བསྐལ་བ་མང་པོའི་རིང་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་ཁག་ལ་བསམ་བློ་ནན་པོ་གཏོང་གི་མེད་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་ཚེ་འདི་རང་གི་ནང་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཆོས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་ “ང་ཚོར་ཚེ་འདི་རང་གི་དུས་ཚོད་ལས་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད་པ་རེད།” ཅེས་ཁག་འདོགས་བྱེད་ས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། ང་ཚོས་ད་ལྟ་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་ལས་ལྷག་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། དེ་འདྲ་རྩ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད།
རྒྱུན་སྲིང་ཐུབ་པའི་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་མེད་གཏོང་བ།
ཡང་འདིའི་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་བལྟས་ན། ཉིན་རེའི་སྒོམ་ཉམས་ལེན་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་མེད་བཏང་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རང་གི་ཆོས་ཉམས་ལེན་རྒྱུན་སྲིང་ཐུབ་པ་དགོས་ན། ཉིན་རེའི་སྒོམ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐུན་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང་ང་ཚོས་ཉིན་ལྟར་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁས་ལེན་དམ་བཅའ། ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་བརྟན་པོ་དང་བློ་གཏད་ཆོག་པ་སོགས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གོམས་གཤིས་མང་བ་འཇགས་ཐུབ་པ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ན། དེ་ནི་སྒོམ་གྱི་དགོས་འདུན་དེ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས།
“ཉམས་ལེན་” གྱི་དོན་གང་རེད་ཟེར་ན། དེ་ནི་དཔྱད་པ་དང་བསྐྱར་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་རང་རྒྱུད་ལ་འཇགས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དཔེ་ཆ་བཞག་ན། སྟངས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་། དུས་རྒྱུན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་དཀའ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ནང་ཡོད་པ་འཆར་ཚུལ་བཟུང་ནས་སེམས་ཚོར་གྱི་འཁྲུག་ཟིང་གི་རྒྱུ་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ “ངས་གནས་སྟངས་འདི་དང་དེ་ལ་སྤྲོ་ལོང་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ང་ན་དུས་རླུང་ཚོ་པོ་ཆགས་དགོས་དོན་གང་རེད་དམ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་རེད་དམ།” ཞེས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ང་ཚོས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སོང་ནས། “ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ‘ང་རང་’སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གི་འདུག །ང་ཡ་ང་བ་ལ།” ཞེས་ཟེར་བ་མཐོང་གི་ཡོད།
ང་ཚོ་ན་བའི་སྐབས་སུ་བསམ་བཞིན་དུ་ “ང་ཡ་ང་བ་ཞིག་རེད་” ཅེས་ང་ཚོས་བསམ་བློ་མི་གཏོང་ཡང་། ང་ཚོས་དྲང་པོ་བྱས་ན། རྒྱུན་དུ་ང་ཚོས་དོ་སྣང་གཙོ་བོ་བྱེད་ས་དེ་ “ང་” ལ་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་བྱེད་པ་དང་། དེ་ང་ཚོའི་བསམ་ཞིབ་བྱེད་ས་ནང་ནས་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་བཟོ་གི་ཡོད། དེ་ནས་ང་ཚོས་རང་གི་གང་མྱོང་བཞིན་པ་དེ་ལ་དགའ་པོ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་དེ་མི་གཞན་ལ་བཏོན་གྱི་ཡོད། བྱས་ཙང་། སྒོམ་གྱི་ནང་ང་ཚོས་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་བློའི་འཁྱེར་སོ་སྟེ། སྐབས་འདིར་མཚོན་ན་གདོང་ལེན་བྱེད་དཀའ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད། ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་ནང་ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གོམས་འདྲིས་འགའ་ཤས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་ན་ཧ་ལས་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་ན་གོ་ནོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད།
ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་གོ་དོན་ནི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་རེད་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ཡང་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་གོ་དོན་ནི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བྱེད་པ་ལས་གཙོ་བོ་རང་ཉིད་ལེགས་བཅོས་ཐད་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་མེད་བསམས་ན་ནང་ཆོས་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་ཚོགས་པའི་ནང་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡང་ན་ཁོང་རང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་དཔེ་ཆ། སྒྲུབ་ཐབས་ཤིག་ངག་འདོན་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཁོང་ཚོས་མགོ་མི་ཚོད་པའི་བོད་སྐད་ནང་དེ་འདོན་ནས། དེ་ནི་ “ཉམས་ལེན་” རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལ་མཚུངས་དཔེ་ཡག་པོ་ཞིག་བཞག་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས། གལ་སྲིད་བོད་པ་ཚོས་སྨོན་ལམ་དང་ཁ་འདོན་ཁག་ཉིན་ལྟར་འཇར་མ་ནིའི་སྐད་ཡིག་ནང་བོད་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་གཞི་བཟུང་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་དག་རང་གིས་གང་ཁ་འདོན་བྱེད་པའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན། བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་ཁོང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཉམས་ལེན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས། དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ང་ཚོར་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་ཆེད་འདང་ངེས་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཉམས་ལེན་ངོ་མ་ནི་རང་ཉིད་ཡར་རྒྱས་གཏོ་རྒྱུ་དང་། ལེག་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ། རང་གི་བསམ་ཕྱོགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ། དཔྱད་པ་དང་གོ་རྟོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་མེད་པ་བཟོས་ཏེ། དེ་བརྒྱུད་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གོམས་གཤིས་རིགས་དཔེར་ན། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། ཡང་དག་པའི་གོ་རྟོགས་ལ་སོགས་པ་གང་མང་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས།
ཆོས་ཉམས་ལེན་ཚུལ་ལྡན་ཡོང་བར་ང་ཚོས་བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བྱེད་དགོས་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
གོ་ནོར་ཐེབས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། ང་ཚོས་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཚུལ་ལྡན་ཡོང་བར། བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལམ། ཡང་ན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལུགས་སྲོལ་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་བསམ་པ་དེ་རེད། དཔེར་ན། སོ་སོ་ནང་གི་མཆོད་ཁང་དང་། ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཞིག་ལ་ཡོད་པའི་མཆོད་ཁང་ནང་དུའང་བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་མཆོད་གཤོམ་གྲ་རྒྱས་པོ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་ལ་སླེབས་མཁན་གྱི་བོད་པའི་ཆོས་དགེ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱེད་འདོད་པ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ནང་བཞིན་གྱང་ཚང་མར་ལྡེབས་རིས་བྲིས་པ་དང་ཐང་ཀ་སྒྲིག་ཤོམ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་འདོད་ཡོད།
ངའི་བོད་པའི་གྲོགས་པོ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལབ་ཀྱི་ཡོད། “གལ་ཏེ་ཁྱེད་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་དེ་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད།” འོན་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་དེ་ག་ནང་བཞིན་མཛེས་བཀོད་སྟོན་པ་དང་སྒྲིག་ཤོམ་བྱེད་དགོས་རེད་བསམ་ན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་དུ་དེའི་ཆེད་དུ་འགྲོ་སོང་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་པའི་སྐབས་དང། དེའི་ཚབ་ཏུ་དངུལ་དེ་དག་དེ་ལས་ཕན་ནུས་ཆེ་བའི་ལས་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཆོག་པ་ཡིན། བྱས་ཙང་། འདི་ལྟ་བུ་ལྟེ་གནས་ཁང་ཞིག་ལ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡང་ན་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཡིན་ནའང་འདྲ་སྟེ། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་བོད་པའི་དབྱིངས་ལྟར་ང་ཚོར་སྒྲིག་བཀོད་གྲ་རྒྱས་པོ་དགོས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོའི་སྒོམ་རྒྱག་སའི་ཁང་པ་དེ་གོ་རིམ་ཡག་པོ་དང་གཙང་མ་ཡོད་པའི་ཐོག་གང་བྱས་ཀྱང་དེར་གུས་ཞབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེས་འགྲིག་གི་ཡོད།
ང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་མྱུར་པོའི་ཐོག་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་བསམ་པའི་གོ་ནོར།
ཆོས་ཀྱིས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ས་གཙོ་བོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། མ་རིག་པའམ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པའི་བློ་དང་། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཡང་། ཉོན་མོངས་རྣམས་ལས་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པོའི་སྒོ་ནས་ཐར་གྱི་རེད་བསམ་ན་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་ཆགས་ན། གཞི་ནས་ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ། དེ་མིན་ཐར་པ་མ་ཐོབ་བར་གྱི་ལམ་འགྲིམ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ལས་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་དོན་དེ་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་བརྗེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དེ་བརྗེད་པ་ཡིན་ན། ལོ་མང་པོ་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ང་ཚོ་ད་དུང་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་ནས་སེམས་ཤུགས་ཆག་གི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ནམ་རྒྱུན་ཡང་སེ་ཡོང་གི་ཡོད།
དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་བཟོད་བསྲན་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཡག་སྡུག་གི་ཉམས་མྱོང་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་འཁོར་བའི་གནས་རིམ་ནང་ཡར་མར་འགྲོ་བ་ནང་བཞིན་རེད། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་རྗེས་ལ་ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཆོག་ཀྱང་། དེ་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ང་ཚོར་གནས་སྟངས་སྡུག་ཅག་ཡོད་པའི་དུས་སམ་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་རང་ཉིད་རང་ལ་བཟོད་བསྲན་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་རང་གི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་དང་། ལྷོད་ཡངས་སམ། ཡང་ན་རང་ཉིད་ལེགས་བཅོས་ཐད་སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ་བྱེད་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་མཐའ་རུ་མ་ལྷུང་བར་བྱས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ཞིག་བསྟེན་དགོས། འདིར་ལམ་དབུ་མ་དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། རང་ཉིད་ད་དུང་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་གི་ཡོད་ན། རང་གིས་རང་ལ་ཕམ་ཉེས་གཏོང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། “ང་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་གི་འདུག” ཡང་ན་ “ངའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་དེ་སྐྱིད་པོ་མི་འདུག” ཟེར་བ་ཙམ་མིན་པར། ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འགའ་ཤས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།
ང་ཚོའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་སྐབས་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བའི་ཆེད་རང་གི་བློ་ཁ་གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཡོད། ངས་སྒོམ་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ངས་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ངས་ཅོག་ལེཊ་དང། འཁྲིག་སྦྱོར། བརྙན་འཕྲིན། གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་གླེང་མོལ་བྱེད་པ། ཡང་ན་དྲྭ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ངས་གང་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ང་ཚོས་རང་ཉིད་སེམས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡག་པོ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་ང་ཚོའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུག
ཕྱོགས་བསྡོམས།
འདི་དག་ནི་ང་རང་མར་བསྡད་ནས་དེའི་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་བློར་ཤར་བའི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་འགའ་ཤས་རེད། ད་དུང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁ་སྣོན་བྱེད་ཆོག་པའི་གནད་དོན་མང་པོ་ཡོད་ཤག་རེད། ངས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། གོ་ནོར་ཐེབས་པ་མང་པོ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྟོང་ཉིད་སྐོར་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་གོ་བ་ལོན་ཁག་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་སྐོར་གནད་དོན་གཅིག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཚང་མ་གཞན་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དེ་ལ་དོ་གལ་དུ་བརྩིས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་ཆོས་ནང་ཡོད་པའི་མགོ་རྙོག་ཅན་གྱི་གནད་དོན་དེ་དག་གི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཤེས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་གནད་དོན་གང་ཞིག་མགོ་མ་ཚོད་པ་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཁག་དང་རིགས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་མགོ་ཚོད་ཐབས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་མགོ་མ་ཚོད་པ་ཡིན་ན། རང་གིས་བློ་འགེལ་ཆོག་པའི་མཁས་པ་ཚད་ཐུབ་ཅིག་ལ་བཀའ་དྲི་ཞུ་དགོས། བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རང་གིས་མགོ་མ་ཚོད་ཁག་ནི་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་བྱེད་འདོད་ཡོད་ན། ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་ལ་བློ་ཁ་འབྱེད་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུར་ང་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁག་ནས་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་ཐོབ་ཐུབ།།


c: text/html

text:
ཟླ་3ཚེས་18ཉིན། “ཉོ་དགོས་ན་། ང་དང་འབྲེལ་བ་གནང་རོགས།”ཞེས་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཚེམ་པའི་རྟ་ཆས་ཀྱི་པར་རིས་ཤིག་སྦྱར་ཡོད། འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷ་རི་རྫོང་ལིན་ཐེ་ཤང་ལིན་ཐི་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་མི་ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཉེ་དུས་ཀྱི་གྲོགས་ཚོམས་ཐོག་གི་རྣམ་པ་རེད།
“སྔོན་ཆད། ང་ཚོའི་ཡུལ་འདིའི་རྟ་ཆས་ཚང་མ་ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་སྡེབ་ཚོང་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། རིན་གོང་མཐོ་པོ་ཡོད་ཀྱང་བྲིན་པོ་ཡོད། གྲོང་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོས་རིན་གོང་ལ་མི་བལྟོས་པར། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས་བསགས་པའི་དངུལ་གྱིས་ཁ་ཤས་ཉོ་བའི་རྣམ་པ་ངས་མཐོང་བས། སེམས་འཚབ་སྐྱེ་ཡི་འདུག། གྲོང་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོས་གོང་ཁེ་བའི་རྟ་ཆས་ཉོ་ཐུབ་ཆེད། ངས་རྟ་ཆས་འཚེམ་པའི་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན།”ཞེས་ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་བཤད།
ལོ་40ལ་སླེབས་པའི་ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་རྩལ་དང་ལག་གཉིས་ལ་བརྟེན་པས། ཤང་ནང་གི་གྲོང་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོའི་མིག་ནང་གི་ཕྱུག་འགྱུར་འཇོན་ཐང་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཁྱིམ་དུ་བསྡད་ནས་རིམས་འགོག་བྱེད་རིང་། དུས་རྒྱུན་བསགས་པའི་དངུལ་གྱིས་རྒྱུ་ཆ་ཉོས་ནས། རྟ་ཆས་འཚེམ་སྟེ་སྐད་འཕྲིན་ཐོག་བརྒྱུད་བཙོང་བྱས་ནས་རིམས་འགོག་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས། ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་འཚེམ་པའི་རྟ་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཡག་ལ་རིན་གོང་ཁེ་བས། ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། ཁོང་ལ་སྒོར་ཁྲི་1ལྷག་གི་ཡོང་འབབ་བྱུང་ཡོད།
ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཚོང་ལམ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད་མི་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བཟང་སྒྲུབ་པའི་ཐད་ཁོང་དེ་བས་ཧུར་བརྩོན་ཆེ། ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་ནས་་ཁོང་གིས་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོས་ཏང་རྩ་འཛུགས་ལ་ཉེ་བར་རྟེན་པས་2019ལོའི་ཟླ་7པར་བསམ་དོན་བཞིན་ཀྲུང་གུང་ཏང་ཡོན་ལ་གྱུར་ཡོད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
རྩོམ་པ་པོ། བདའ་ཚང་སྙེམས་གྲོལ། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བ།
ནམ་མ་གསལ་ཙམ་ལ་ང་ཚོ་གཡུ་ཐོག་མགྲོན་ཤག་ནས་བུད་དེ་ཉང་བྲན་བྱང་ལམ་གྱི་དགའ་སྐྱིད་ཁང་གསར་གཞིས་ཁུལ་ལ་བསྐྱོད། སྙེམས་གྲོལ་སོགས་འཛོམས་རྗེས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ལམ་གཉིས་པའི་ལམ་ཐིག་བརྒྱུད་ནས་རླངས་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་འདམ་གཞུང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཅུས། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༠ཡིན། རིམ་གྱིས་བྲེལ་དལ་རན་པའི་རླངས་འཁོར་དེས་འདམ་གཞུང་གི་ས་སྣེ་ཟིན་དུས། ནམ་ལངས་ནས་ཉི་མའང་ལམ་གཞུང་སྟེང་འཕྲོས་འདུག སར་བབས་པ་ན་ལྷ་ས་དང་མི་འདྲ་བར་རླུང་རྩུབ་མོ་ཞིག་གདོང་ལ་རྒྱུ་ཡོང་། ས་ཚིགས་དེ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ཁེལ་ཡོད་ཙང་། ཐང་ལྷའི་ཟོལ་གྱི་འགྱིང་བག་དང་། ཟུར་གྱི་རྔམ་སྟོབས་ཡོད་ཚད་མཐོང་ཐབས་བྲལ་མོད། གངས་རི་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བའི་དབུ་རྩེ་དེ་སྤྲིན་དཀར་གྱིས་གཅུད་ཡོད་པ་དང་ཐོག་མཇལ་བྱུང་། དེ་ནས། ས་བརྒྱད་སེམས་དཔའ་ཡུལ་ལྷའི་ཚུལ་འཛིན་པ། །སྟོང་གསུམ་མི་མཇེད་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེ། །སོགས་འཇུ་མི་ཕམ་གྱི་གསོལ་བསྡུས་དེ་བཏོན།
འདམ་གཞུང་ནས་ཐང་ལྷར་མཇལ་བ། བདའ་ཚང་སྙེམས་གྲོལ་གྱིས་པར་བླངས།
གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་སྐོར་ནི་བོད་ཀྱི་རི་ཆུའི་རིག་གནས་དང་། སྐྱེས་ཆེན་རེ་རེའི་རྣམ་ཐར་ཁྲོད་དུ་མངོན་ལྐོག་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་རེ་དང་འགྲོགས་ནས་བྱུང་ཞིང་། དད་མོས་འདུ་ཤེས་དང་། འཆར་རྟོག་མཛེས་སྤྲོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་འདུག སྣོད་བཅུད་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་བསྡུས་གཟུགས་དང་། ལྷ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། དོན་ངོ་མའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་ནི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ།
མདོ་ཁམས་ཀྱི་མི་ཕོ་དག་གིས་དགྲ་ལྷ་དཔུང་གཉེན་དུ་བཀུར་བའི་དམག་དཔོན་ཐང་ལྷ། འཇུ་མི་ཕམ་གྱིས་ས་བརྒྱད་སེམས་དཔའ་རུ་གཟིགས་པའི་བྱང་སེམས་ཐང་ལྷ། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པས་འཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་དུ་བསྔགས་པའི་ལས་བཞིའི་ཐང་ལྷ། པདྨ་སམ་བྷ་ཝས་དམ་ཆོས་སྤེལ་བ་ལ་དམ་བཅའ་ཡོད་པའི་བོད་སྐྱོང་ཐང་ལྷ། འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་ལ་ལམ་གྲོགས་མཛད་པའི་ལམ་སྟོན་ཐང་ལྷ། སྟག་ལུང་ཐང་པར་སེང་གེའི་འོ་མ་འདྲེན་པའི་ཡོན་བདག་ཐང་ལྷ་སོགས་བྱ་བ་སྣ་མང་ཁྲོད་དུ་ཐང་ལྷ་རེ་རེ་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། ལྐོག་གྱུར་གྱི་སྣང་བརྙན་རེ་རེ་བརྒྱུད་ནས་ཐང་ལྷ་རེ་རེ་མཇལ་ཡང་ཆོག་པ་འདྲའོ།།
གནམ་མཚོ་དང་འདབ་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པའི་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ།
གང་ལྟར་མདོ་ཁམས་སུ་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཞེན་པ་དེས་ཀྱང་ང་ཚོར་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་དང་དད་མོས་ཀྱི་བར་ཐག་ཅིག་ངང་གིས་གྲུབ་ཡོད་ཟེར་ཆོག ང་ཚོའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཐང་ལྷ་ནི་ལྟོས་ཆེ་བའི་གངས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་འདྲ་མོད། དོན་དངོས་ཀྱི་ཐང་ལྷ་ནི་དེ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡབ་ཆེན་འོ་དེ་གོང་རྒྱལ། མ་ཡུམ་གཡུ་བྱ་གཤོག་གཅིག སྐུ་ལྕམ་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། སྐུ་ལྕམ་ལྷ་མོ་མཚོ་དར། འཁོར་འབྲི་ལམ་གངས་བཟང་། དམག་དཔོན་སྤོ་ཆེ་བེ་ཡང་། ཕྱི་བློན་སྤོམ་ཆེན་ཡོལ་པ། རྟ་རྫི་གྱང་ལྷ་བཙན་པོ། ར་རྫི་ཁྱོར་བ་རྩེ་གསུམ། ཁྱི་རྫི་གཡའ་དམར་སྟག་ལག འབྲི་རྫི་ལག་སེར་ཕྱུག་མོ། ལྕགས་སྒྲོམ་སྨུག་པོ་སྤུན་བདུན། ད་དུང་མི་ཡི་སྲས་པོ་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། སྲས་མོ་དབུས་གཟའ་མཁའ་འགྲོ་སོགས་ཐང་ལྷའི་འཁོར་དང་རྣམ་པ་མང་དུ་མཆིས་པར་གྲགས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་སྐྱེས་ཆེན་སོ་སོའི་རྣམ་ཐར་ལས་མཇལ་ཆོག དེ་ནས་རྒྱབ་ཀྱི་ལམ་དེད་ནས་རིམ་བཞིན་ང་ཚོ་རྭ་སྒྲེང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད།
རྭ་སྒྲེང་ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ་འཚོགས་སའི་ཐང་ཆེན། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ར་སྒྲེང་གི་ས་སྣེ་ཟིན་དུས་ཡིད་ལ་དང་ཐོག་འཁོར་ཡོང་བ་ནི་ར་སྒྲེང་ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ་རེད། ར་སྒྲེང་ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ་ནི། གུང་ཐང་མེ་ཏོག་མཆོད་པ་དང་། རྭ་སྒྲེང་ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ། ལོ་གནམ་གང་མཆོད་པ། ལྷ་སའི་བཅོ་ལྔ་མཆོད་པ་སྟེ་དབུས་ཁུལ་གྱི་མཆོད་པ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་རེད་ལ་ལོ་ལྟར་ས་ཟླའི་ནང་དུ་རྭ་སྒྲེང་དགེ་འཕེལ་གླིང་གིས་བཀོད་སྒྲིག་གནང་འོག་འཚོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་མདུན་ཞོལ་གྱི་ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ་འཚོགས་སའི་ཐང་ཆེན་དེ་ལ་རྒྱང་མཇལ་ཙམ་ལས། ཡོད་ལ་སྨོན་པའི་མཆོད་སྟོན་དེ་དངོས་མཇལ་གྱི་སྐལ་བ་མ་བྱུང་བར་ལམ་ལ་ཆས།
རྭ་སྒྲེང་གི་ཟིན་ཐོ།
རྭ་སྒྲེང་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་པྲཛྙ་རསྨི་ཡིས། “ཞུ་ཆེན་ལོ་ཙཱ་པ་གོར་བཻ་རོ་དང་། །རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོབ་འབྲོམ་སྟོན་ཨུ་པ་སཱི། །མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་པ། །སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་བླ་ཆེན་འབྲོག་མི་དང་། །རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་མར་པའི་ཞབས། །གྲུབ་པའི་སར་བཞུགས་དམ་པ་རྒྱ་གར་དང་། །གྱི་ཇོ་ལོ་ཙཱ་མཁས་གྲུབ་ཨོ་རྒྱན་པ། །བྱང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་འདེགས་པའི་ཀ་ཆེན་བརྒྱད། །དེ་དག་གྲུབ་ཐོབ་གོང་མའི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་འབྱུང་རྣམས་སུ་པ་གོར་བཻ་རོ་ཙ་ན་དང་། འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས། གྲུབ་ཆེན་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར། འབྲོག་མི་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས། ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ། རྒྱ་གར་དམ་པ་སངས་རྒྱས། གྱི་ཇོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། ཕྱིས་ཙམ་ལ་བྱོན་པ་གྲུབ་ཆེན་ཨུ་རྒྱན་པ་བཅས་ལ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཟེར་རོ། །
དེ་དག་ལས་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ལ“བོད་ཡུལ་བསྟན་པའི་སྤྱི་རྫི”དང་། “བཀའ་གདམས་བསྟན་པའི་མེས་པོ”ཞེས་ཀྱང་འབོད་དོ། །དཔེར་ན། ལས་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། “འཇིག་རྟེན་དབང་པོའི་ཐུགས་རྗེའི་རྣམ་སྤྲུལ་ལས། །བོད་ཡུལ་བསྟན་པའི་སྤྱི་རྫི་འབྲོམ་རྗེ་ཞེས། །ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཆེན་རྒྱས་མཛད་པ། །བཀའ་གདམས་མེས་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །”ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་འཕྲིགས་ཚུད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
རྭ་སྒྲེང་དགོན་གྱི་རི་དྭགས་ཆོས་འཁོར། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ཉིན་དེར། ང་ཚོ་བྱང་གི་འདམ་གཞུང་རིང་མོ་དང་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་འདབས་རོལ་བརྒྱུད་ནས་རྭ་སྒྲེང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། ཡུད་ཙམ་ལ་ཕྱིན་རྗེས་ཕོད་མདོར་འབྱོར་བྱུང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་བྱུང་བའི་ཕོ་དམ་ཞེས་པའི་ས་མིང་དེ་ཕོད་མདོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་འདྲ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོར་ཕོད་མདོ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐོན་པ་ནི། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཀློང་དུ་སིམ་པའི་མི་སྣ་དང་དོན་རྐྱེན་གང་མང་ཞིག་ཡུལ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །
ཆག་ལའི་ལ་ཁ། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ། ཡུལ་འདི་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་གིས་དབང་བསྒྱུར་ནས་ཡོད་ཅིང་། འཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འབྲོམ་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་བལྟས་ཚེ། སྐབས་དེར། སྔགས་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་དང་། འཕྲང་སྟག་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པ། ཤ་རྩམ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་སོགས་འཁྲུག་པ་སྣ་ཚོགས་བདོ་ནས་མི་སེམས་ཡབ་ཡབ་ཏུ་བཟོས་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་ནི་སྔགས་པ་འབྲིང་གི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཞིག་དང་།འདྲ་ཆགས་པའི་ཆོས་བཤད་བརྒྱག་པར་སྤྲོ་ལ། ཆེ་སྒྲོབ་ཀྱི་ཉམས་བཏོད་པར་དགའ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྐད། ཁོས་དང་པོ་འབྲོམ་སྟོན་པར་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ་དུ་བཅུག་པ་དེབ་སྔོན་སོགས་སུ་གསལ། འབྲོམ་སྟོན་པས་ཁོའི་ཆོས་བཤད་ཀྱི་ཚིག་སྣ་རེ་རེ་ནས་འབུར་འཇོམས་དང་རྨེག་མེད་དུ་བཟོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཉའ་ཆག་བག་འཁུམས་ཀྱི་ངང་ནས་འོག་གི་གྲུམ་ཙེ་ཕྱུངས་ཏེ་འབྲོམ་ལ་ཕུལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག དེ་ནས་བཟུང་། འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་གིས་འབྲོམ་སྟོན་པའི་ཞལ་ལ་བརྩིས་ནས་འཁྲུག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུམས་ཏེ་ཡུལ་ཁམས་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་། ཕོད་མདོའི་མཁར་ཡང་བཤིགས་ནས་ཕོད་མདོ་བདུད་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་སྐད། གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ནི་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་གིས་རང་གི་ཡབ་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆེན་གྱི་འདད་དམ་དགེ་རྩར་དམིགས་ནས་བཞེངས་སྐད། གང་ལྟར་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་ནི་རྭ་སྒྲེང་གི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད་ལ། དུས་ཕྱིས་ཨ་མེས་བྱང་ཆུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་གདན་ས་མཛད་དུས་སུ། འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་གི་བུ་དང་ཡང་ཚ་སོགས་ཀྱིས་རྭ་སྒྲེང་དུ་འདུ་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། རྭ་སྒྲེང་གསར་དུ་འདེབས་སྐབས་ཀྱང་ཨ་མེས་བྱང་ཆུབ་རིན་ཆེན་གྱི་གཟིམ་ཁང་ཡང་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་གི་གཅུང་པོ་ཞིག་གིས་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་གང་ལེགས་སྦྱར་བ་ཡིག་ཚང་དུ་གསལ་བོ་འདུག འབྲོམ་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཇོ་བོའི་སྐུ་གདུང་གནམ་གྱི་བྱེ་མ་ལུང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པར་བཞེད་པ་ལ་ཁྱི་སྟོན་ཇོ་ཡེ་ཟེར་བས་ཕྲག་དོག་གིས་བཞེང་དུ་མ་བཅུག་པར་འུ་ཐུག་པའི་སྐབས་དེར། འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་གི་བུ་ཇོ་སྲས་ཆོས་གྲགས་ཟེར་བ་འབྲོམ་སྟོན་སྤྱན་འདྲེན་དུ་ཡོང་བའི་ལམ་བར་དུ་འཕན་ཡུལ་གྱི་ངན་ཆུས་འཁྱེར་བའི་གཏམ་སྤྲང་མོ་ཞིག་གི་ཁ་ནས་ཐོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། འབྲོམ་སྟོན་པའང་འཕྲེང་ཀ་བེར་ཆུང་ལ་ཐུགས་རྩིས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། ཁོང་གིས་ཞང་འཕྲང་ཀ་བེར་གདམས་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སོགས་མཛད་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འབྲོམ་སྟོན་དང་རྭ་སྒྲེང་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གླེང་ན་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་ཡང་དེའི་ཞོར་དུ་འབྲེང་པ་འདྲུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས་སྙམ། དེ་བས་འདིར་འཕྲང་ཀ་བེར་ཆུང་ཡང་ཞར་བྱུང་གྲུ་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གླེང་ཙམ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །
རྭ་སྒྲེང་དགོན་གྱི་ཐུག་ནག རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ཕོད་མདོ་ན་ད་དུང་གླེང་རི་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཕོད་མདོའི་ལྕགས་ཟམ་དེ་རེད། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་དུ་གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོས་ལྕགས་ཟམ་མང་པོ་གསར་སྐྲུན་གནང་བའི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མི་ཕལ་ཆེར་རྒྱུས་ཆེ། ང་ཚོ་ཕོད་མདོའི་གཙང་པོའི་ཁ་ལ་འབྱོར་དུས། ཕུར་བ་ལགས་ཀྱིས། “རྭ་སྒྲེང་ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ། །མཇལ་འདོད་ཡིད་ལ་ཡོད་ཀྱང་། །ཕོད་མདོའི་ལྕགས་ཟམ་ཕྲ་མོ། །གཤིན་རྗེའི་འཕྲང་གི་དོག་རེད། །”ཅེས་པའི་དམངས་གཞས་ཤིག་བཏང་བྱུང་། ཁོས་བཤད་ན། དམངས་གཞས་དེ་ནི་དབུས་གཙང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་མིའི་ངག་ལས་ཐོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་རང་གི་ཕ་ལགས་ཀྱི་ངག་ལས་ཐོས་པ་ཡིན་ཟེར། ད་ལྟ་ལྕགས་ཟམ་དེ་སྣང་ཡུལ་དུ་མི་འདུག་ནའང་། ང་ཚོས་ཕོད་མདོའི་གཙང་འགྲམ་དུ་དེ་ལྟར་དམངས་གཞས་ཤིག་དང་འགྲོགས་ནས་ཕོད་མདོའི་ལྕགས་ཟམ་དེ་གླེང་བ་ཡིན།
དེ་ནས་སྔར་བཞིན་མདུན་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིན་པ་ན། གཞི་ནས་རྭ་སྒྲེང་དུ་འབྱོར་བྱུང་། རྭ་སྒྲེང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ལ་ཟེར་སྒྲོས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྣང་མོད། འཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས། དང་པོ་ལྡན་མའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ལྡན་སྐད་དུ་ར་སྒྱེང་། བོད་སྐད་དུ་ཆུ་མིག་རིང་མོ་བྱ་བ་ཡིན་སྐད་ཅེས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་གསུངས་སོ། །
རྭ་སྒྲེང་དགོན་གྱི་མངུན་ལྗོངས། བདའ་ཚང་སྙེམས་གྲོལ་གྱིས་པར་བླངས།
ང་ཚོ་རྭ་སྒྲེང་ལ་འབྱོར་དུས། རི་རྩེའི་གཡའ་མ་སྔོ་སིལ་ལེ་ནམ་མཁའ་ནས་ནམ་མཁར་བསྙེགས་པ་མཐོང་བྱུང་། ཤུག་པའི་ནགས་ཀློང་ལྗང་ཐང་ངེ་རི་ལུང་ནས་རི་ལུང་ལ་འཁྲིགས་པ་མཐོང་བྱུང་། གསེར་ཏོག་དང་རྒྱ་ཕིབས་བྱིན་ཆགས་པའི་ཉི་འོད་ཀྱི་ཀློང་ན་ཕྲོམ་ཕྲོམ་དུ་འབར་བ་མཐོང་བྱུང་། རླངས་འཁོར་གྱིས་རྟབ་རྟབ་པོར་དྲུད་ཡོང་བའི་ང་ཚོ། སྣང་གཡེལ་ཆེ་ཞིང་རི་བྲག་ཀུན་ཀྱང་བག་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་འདི་ནས་རེ་ཞིག་ལྷོད་འབབ་ཐུབ་པ་བྱུང་སོང་། རང་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལ་རྡུལ་སྤྲུགས་རེ་བརྒྱག་ཐུབ་པ་བྱུང་སོང་།
ང་ཚོས་མོས་གུས་ཀྱི་ཆུ་མིག་རང་སེམས་ལ་སྙིལ་བཞིན། ཇོ་བོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་གསང་འདུས་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་གསེར་སྐུ་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་བླངས་ཤིང་། དཀོར་གཉེར་གྱི་རྟེན་བཤད་ལའང་རྣ་བ་ཡུད་ཙམ་ལ་བླགས། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་ནང་ལ་སོག་དམག་གིས་རྭ་སྒྲེང་ལ་གཏོར་བཤིགས་ཚབས་པོ་ཆེ་བཏང་ནས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཕལ་ཆེར་མེ་ཡི་འབྱུང་པ་ལ་བསྟིམས་སྐད། འོན་ཀྱང་། ཇོ་བོ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་དང་།སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ།བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་གདུང་ཁང་དངུལ་གདུགས་ཅན་ཆེ་ཆུང་།རྒྱ་དཔེ་འགའ།ཐུགས་དམ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྐུ་ཐང་བཅས་མེས་གཏན་ནས་མ་འཚིགས་པར་ལུས་ཞེས་པ་ཐོས་པས་སེམས་ཀྱི་ག་ཤེད་ཅིག་ཏུ་སྐྱོ་སྣང་གི་ཚེར་མས་དཀྲིགས་བྱུང་།
ང་ཚོ་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་འདུ་ཁང་གི་ཐོག་ཁར་མཇལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན། རྭ་སྒྲེང་གི་ས་བབས་དང་ཆགས་ལུགས་ཐམས་ཅད་སྙིམ་མཐིལ་གྱི་རྫས་ཤིག་དང་མཚུངས་པར་གསལ་པོར་མངོན་བྱུང་། དེ་མ་ཐག་འབྲོམ་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་རི་ལུང་གི་ཆགས་དབྱིབས་དང་། ཆུ་ཡི་བཞུར་རྒྱུན། ལུང་པའི་ཕུ་མདའ། ཆུ་མིག་སྣ་ཚོགས། ཤུག་པ་གསེར་མ་དང་གཡུ་མ། ཕ་བོང་ཐང་སོགས་ལ་མནལ་ལམ་གྱིས་བརྟག་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་དཔྱད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གསུངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དྲན་པའི་རྩིག་ལྡེབས་ལ་འཁོར་བྱུང་།
རྭ་སྒྲེང་དགོན་གྱི་ལྡེབས་རིས། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
དེ་ནས་ང་ཚོ་རྭ་སྒྲེང་གི་ཤུག་གསེབ་བརྒྱུད་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་མཛད་ས་དང་། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་གསུངས་ས། རྗེ་རེད་མདའ་པའི་སྒྲུབ་གནས། འབྲོམ་གྱི་བླ་ཤིང་། བདུད་རྩིའི་ཆུ་མིག་རིང་མོ། འབྲོམ་གྱིས་ཇོ་བོའི་གདུང་ཚ་དང་རང་གི་ཕྱག་ཕྲེང་གཟུངས་གཞུག་ཏུ་ཕུལ་ནས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་སོགས་ལ་མཇལ་ནས་མོས་གུས་ཀྱིས་མཆི་མ་འཁྲུགས་བྱུང་ལ་གདུང་སེམས་ཀྱིས་མགྲིན་པ་བརྣངས་བྱུང་།
ལྗང་ཐིང་ཐིང་གི་ཤུག་པའི་ནགས་ཚལ་འདི་ནི། དང་ཐོག་ཤུག་པ་གསེར་མ་དང་གཡུ་མ་སྟེ་སྡོང་རྐང་གཉིས་མ་གཏོགས་མེད་ནའང་། འབྲོམ་སྟོན་པའི་དབུ་ལྗོན་གཏོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་སྐད། འཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས། རྭ་སྒྲེང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤུག་པ་མི་གཅོད་པར་ཤིན་ཏུ་རྩིས་ཆེན་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གང་ལྟར། ལྗང་ཐིང་ཐིང་གི་ནགས་ཀློང་འདི་རུ། དམ་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གི་ཞབས་རྗེས་སིམ་ཡོད་ཨང་།
རྭ་སྒྲེང་དགོན་གྱི་ལྡེབས་རིས། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ཐང་ཀར་བྲིས་པ་ཞིག་དང་མཇལ། དེར་ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་གིས་རྟ་ལ་ལྕག་གིས་བྲབས་ནས་ཇོ་བོ་དང་འབྲོམ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་གཏོང་བ་སོགས་ལ་མཇལ་ནས་དགའ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་མཚོ་མོའི་རླབས་ལྟར་བྲུག་བྱུང་། སྤྱིར་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་སྣ་ཚོགས་ལ་མཇལ་དུས། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤ་ཕུང་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་གིས་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་གི་སྐྱིད་སྡུག་ལ་གདོང་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚུལ་དང་། ཉམས་རྟོགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་སྨིན་ཚུལ་སོགས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཡོད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་ལྟར་འཕུར་བ་དང་། རི་བྲག་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་རྒྱུ་བ། རྩིག་པ་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་བརྒལ་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཉིད་འདས་པ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག་སྙམ། དཔེར་ན། འབྲོམ་སྟོན་པས་བོད་ཀྱི་མི་བོ་ཆེ་རྣམས་འཕྲིན་དུ་སྤྲིངས་པ་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེར། ཁུ་སྟོན་གྱི་མིང་མ་ཐོན་པ་ལ“ངའི་མིང་མི་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན”ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། འབྲོམ་གྱིས། “ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པའི་སོགས་ཁོངས་ལ་འདུ་ལགས”ཞེས་བཤད་པས། ཁུ་སྟོན་གྱིས“སོགས་སྒྲའི་ཁོངས་སུ་སྡུད་དགོས་པ་དེ་ང་མ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་ཤིང་ཡུན་རིང་ལ་འཁོན་དུ་བཟུང་བ་ལ། དབུ་རུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས“བོད་ཁམས་ཀུན་གྱི་གདུགས་གཅིག་པུ། ། ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་དང་། །”ཞེས་པའི་ཚིག་ཅིག་བསྣན་ན་འགྲིགས་པར་སྣང་ཞེས་ལབ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་འཁུ་ལྡོག་བྱེད་པ་དང་། ཡུས་ཤགས་འདེབས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་ཐར་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་གབ་ནས་འཇོག་པ་ལས་མངོན་དུ་ཕྱུངས་ནས་འབྲི་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། འདི་ནི་ང་རང་རྭ་སྒྲེང་གི་ནགས་ཀློང་ནས་ངལ་གསོས་ཏེ་ཡིད་ལ་ཤར་བའི་དྲན་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།
ལྗང་ཐིང་ཐིང་གི་ནགས་ཀློང་འདི་ནས། ངས་རྩག་ཧྲུལ་གྱོན་པའི་རྒད་པོ་སེ་པོ་དེ་དྲན་བྱུང་། གསང་སྔགས་ཤིན་ཏུ་དར་སོ་ཆེ་སྒང་ལ། གསང་སྔགས་འཆལ་བར་སྤྱོད་མཁན་ཡང་མང་དུ་བདོ། རྒད་པོ་དེ་ནི། རྣག་སུངས་སུ་གྱུར་པའི་རྨ་ཐོག་ལ་གཙག་བུ་ཞིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བྱོན་པས། ཁོང་ལ་དོར་བསྡོས་ཕོད་བཙུགས་ཀྱིས་ངན་དམོད་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་མྱོང་སྟེ། ཁོང་རྭ་སྒྲེང་ནས་ས་རློན་དུག་ཏུ་སོང་སྟེ་གྲང་སྙུན་བཞེས་ནས་སྐུ་ཤ་སྐྲངས་པ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྐུ་གཤེགས་པ་ལ། འབྲོམ་སྟོན་པས་གསང་སྔགས་བཀག་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་མཛེ་ནད་ཕོག་ནས་གཤེགས་པ་རེད་ཅེས་འུད་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་རེད། དྭགས་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་མིད་ལ་རས་པར་མཇལ་དུས། མིད་ལ་རས་པས་བཀའ་གདམས་པར་ཧབ་ཆ་མཛད་ནས། བྱེ་མ་བཙིར་བས་མར་ཁུ་མི་ཡོང་བ་འདྲ། བཀའ་གདམས་པ་ལ་གདམས་ངག་ཡོད་དེ་མན་ངག་མེད། བོད་ཀྱི་སྙིང་ལ་འདྲེ་ཞུགས་པས། ཇོ་བོར་གསང་སྔགས་འཆད་དུ་མ་བཅུག དེ་བཅུག་ན་ད་ལྟ་བོད་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱིས་གང་བ་ཡོང་། བཀའ་གདམས་པ་ལ་བསྐྱེད་རིམ་ལྷ་ཕོ་རིང་པོ་རེ་དང་། རྫོགས་རིམ་སྣོད་བཅུད་འོད་གསལ་དུ་སྡུད་པ་རེ་ལས་མེད་ཅེས་སྨད་ར་བཏང་། ཚིག་དེའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་སྙིང་ལ་འདྲེ་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འབྲོམ་སྟོན་པར་བཤད་པ་རེད། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་མོ་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་འབྲོམ་ལ་ཡུས་བཏོན་མྱོང་ངོ་། །
རག་མ་བྲག་ཁྲོད་ནས་མཐོང་བའི་ངས་ཆུ། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ཇོ་བོ་རྗེ་ལ། སྒྲོལ་མ་འབྱུང་པའི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་བྱེའུ་ཆད་པར་བཅུག་པ་དང་འདྲ་བར་གསོད་ན་དབང་ཡོད་དང་གཏོང་ན་ཡང་དབང་ཡོད་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་ཞག་བདུན་ན་འཆི་བ་དང་། དྲང་སྲོང་ཉ་མིག་གིས་བྱས་པ་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་འཆི་བ་གསུམ་གྱི་དཔེ་ཡོད་པ་ལ། ཇོ་བོ་རྗེ་མི་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ། དགེ་བཤེས་གུང་ཐང་པ་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་གཟིགས་པ་ལ། རྗེ་བོ་རྗེ་འཕྲལ་དུ་བྱུང་ནས་འཕྲོག་སྟེ་བལྟར་མ་བཅུག་སྐད། འོན་ཀྱང་། འབྲོམ་སྟོན་པ་ལ་དཔེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནང་ནའང་། འབྲོམ་སྟོན་པས་དཔེ་དེ་དག་འབྲོམ་སྟོན་པས་མེར་སྲེག་རྩིས་བྱས་སྐད། ཇོ་བོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་གསུངས་ནས་མེར་སྲེག་ཏུ་མ་བཅུག་སྐད། འཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས། དྲང་སྲོང་ཉ་མིག་གིས་བྱས་པའི་དཔེ་དེ་སྐབས་དེར་ད་དུང་རྭ་སྒྲེང་ན་ཡོད་ཟེར། ཇོ་བོ་རྗེས་འབྲོམ་སྟོན་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གནང་ནའང་། འབྲོམ་སྟོན་པ་མཚམས་ལན་རེར་ཉན་ཞིང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། མཚམས་ལན་རེར་གཉིད་ཅིང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཉོབ་མདོག་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ་སོགས་ལས། ཁོང་པ་སྔགས་ཀྱི་འུར་རྡོ་གཅིག་གིས་ཉེས་ལྟུང་གི་བྱ་བརྒྱ་འུར་ཆིལ་ལེར་དཀྲོགས་ནུས་པའི་གྲོལ་ལམ་ལ་དགག་བྱ་མང་བར་གཟིགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ནུས་སྙམ།
གང་ལྟར་རྩག་ཧྲུལ་གྱོན་པའི་རྒད་པོ་སེ་པོ་དེ་ནི། མཐོ་མཐོ་འུར་འུར་གྱི་དབྱིངས་ལ་དཔྱངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དེར། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཕུར་བའི་རྨི་ལམ་ཡད་ཡུད་རྨི་མཁན་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རྐང་པའི་རྟིང་པ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་དམའ་ས་ནས་མཐོ་སར་རིམ་གྱིས་སྙིང་རུས་དང་ཧུར་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་རེད།
རྩག་པའི་བུག་རལ་ལ་ལྷན་པ་བརྩེགས་པའི་རྒད་པོ་སེ་པོ་དེ་ནི། གཡའ་མ་མེར་འབུད་པ་དང་ཉི་མ་ཐག་པས་རྟོད་པ་ལ་སོགས་ངོ་མཚར་མཚར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་ཕྱི་རབས་པའི་ཨ་མཆོག་ཏུ་ལྡུག་མཁན་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཤེས་རྒྱུད་ཐ་རེངས་སུ་གྱུར་པ་འདུལ་བའི་ཆུ་ཡིས་བོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་གཞི་ཡོ་འཁྱོག་ཏུ་སོང་བ་ཆོས་ཀྱི་མགར་བས་སྲོངས་པ་ཞིག་ཏུ་འབོད་ཅེས་ཞལ་གདམས་ལྷུག་པོར་གནང་མཁན་ཞིག་རེད་ཨང་།
འཕན་ཡུལ་གྱི་མཁར་ཞིང་། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ང་ཚོས་རྭ་སྒྲེང་ལ་མཆོད་མཇལ་བླངས་ཚར་ཏེ་མདུན་ཐད་ཀྱི་ཡངས་ཕྱལ་ལེ་ཡོད་པའི་ཕ་བོང་ཐང་ནས་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བསློགས་དུས། ཇོ་བོ་དང་འབྲོམ་སྟོན་པ་གཉིས་དབུ་སྔས་སྦྲེལ་ནས་ཉལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཇོ་བོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། འབྲོམ་སྟོན་པ་དང་བང་སྟོན་སོགས་ཅི་བྱ་གཏོད་བྲལ་དུ་གྱུར་ནས། སྦྲ་དཀར་ནག་གཉིས་ཁྱེར་ཏེ་འབྲོག་པ་སྐྱས་འདེགས་པ་ལྟར་ཐོ་རེ་ལོང་ངེ་བྱོན་པའི་རྗེས་སུ། ཇོ་བོའི་ཁྱི་གསུམ་པོ་ཡང་འབྲངས་པའི་རྣམ་པ་སོགས་ཡིད་ལ་འཁོར་བྱུང་། སྐབས་དེར། ང་ཡི་མགྲིན་པ་བརྣངས་གྲབས་དང་མིག་ཆུ་འཆོར་གྲབས་ཀྱི་སེམས་པ་འདི་སུས་ཀྱང་ཚོར་མ་བྱུང་། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ང་ཚོ་རྭ་སྒྲེང་དང་གྱེས་ཏེ་སྟག་ལུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཆས་པ་ཡིན།
ཉི་མ་ཕྱེད་ཡོལ་དུས་སུ་སེ་གླིང་རྒོད་ཚང་ལ་འབྱོར། དགོང་མོ་དེར་ཆར་བབས་དྲགས་པ་དང་། འཕྱི་པོ་སོང་ཙང་། ཞིབ་མཇལ་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་བར་སྨོན་ལམ་རེ་དང་པར་རེ་བརྒྱབ་སྟེ་ངེད་ཅག་སླར་ཡང་འཕན་པོ་ཆག་ལ་བརྒྱུད་ནས་ལམ་ལ་ཆས། རྗེས་ནས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ཐོན་པའི་ཉིན་ཞིག་ཨ་མས་ཉེ་མི་གཞན་ཞིག་ལ་ཁ་བརྡ་གླེང་སྐབས༼ངེད་ཆ་ད་རེས་བྲག་དམར་སེ་གླིང་རྒོད་ཚང་ལ་མཇལ་བ་རེད་གདའ༽ཞེས་སྤྲོ་སྣང་འཁོལ་བས་བཤད་པ་ཐོས། དེ་ནས་བཟུང་ནམ་ཡིན་རུང་ངའི་སེམས་ལ་བྲག་དམར་སེ་གླིང་རྒོད་ཚང་ཞེས་པ་འཁོར་ཡོང་ལ། ཨ་མའི་སྤྲོ་སེམས་འཁོར་བོའི་ཁ་བརྡ་དེ་དང་སྣང་བརྙན་དེའང་འཁོར་ཡོང་།
རེད་དེ་སེ་གླིང་ལས་བྲག་དམར་སེ་གླིང་ཞེས་པ་རྣམ་ཐར་སོགས་ནས་མཇལ་རྒྱུ་མ་བྱུང་མོད། གང་ལྟར་གནས་འདི་ནི་སྟག་ལུང་བཀའ་རྒྱུད་པ་མང་པོས་གཏན་སྤངས་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་སའི་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཡིན་འདུག་གོ། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་སྟོད་ལ་ཞང་སྟོན་ཁང་མོ་ཆེས་སྟག་ལུང་ཐང་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལ་གནས་གཞིར་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། འདི་ཡི་བྲག་སྐྱིབས་ནས་སྟག་ལུང་ཐང་པས་ལོ་བདུན་སྒྲུབ་པ་མཛད་མཐར་སློབ་མའི་ཚོགས་བསྐྱངས་པ་བྲག་ལྷས་སུ་མི་ཤོང་བའི་ཚོད་དུ་འཕེལ་བར་བཤད་དོ།། རྣམ་ཐར་འགའ་ན་བྲག་སླེ་དང་བྲག་གླེ་ཞེས་ཀྱང་བྲིས་གནང་ཡོད་དོ།། གནམ་མ་བརྩེགས་དགུང་ན་མཐོ་བ་དེ།། སེང་གླིང་བྲག་སྐྱ་རྡོ་རྗེའི་རྫོང་།། གནས་རང་བཞིན་འབར་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི།། རི་བོ་བག་ཡངས་ནགས་ཀྱིས་བརྒྱན། །སྟེང་གི་གནམ་ནི་འཁོར་ལོ་འདྲ།། འོག་གི་ས་ནི་པད་མ་འདྲ། ཤར་རི་དམའ་ཞིང་ནུབ་རི་མཐོ།། བྱང་རི་སྐྱོར་ཞིང་ལྷོ་རི་གཞོལ།། རི་སུལ་སྣ་ཚོགས་རྩི་ཤིང་རྒྱས།། པད་མ་སྟོང་ལྡན་མེ་ཏོག་བཀྲ།། བྱ་རྒྱལ་མང་པོ་འཁོར་ཞིང་ལྡིང་།། བྱ་ཕྲན་མང་པོ་སྐད་སྙན་སྒྲོགས།། ཞེས་དང་།
རག་མ་བྱམས་ཁང་ནས་མཐོང་བའི་འཕན་པོའི་གཞུང་། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
དཔལ་ཆེན་པོ་ཏཻ་ལོ་ཕྱིན་ཆད་ནས།། ང་བན་ཆུང་བཀྲས་དཔལ་ཡན་ཆད་དུ།། བདེ་གཤེགས་བརྒྱུད་པ་མ་གཏོགས་པ།། ཁོང་སོ་སྐྱེའི་བར་ཆོད་མེད་དོ་གསུངས།། ཞེས་སྟག་ལུང་ཐང་པས་གནས་འདིའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་ལ་སྦྱར་བའི་མགུར་ཡང་བཞེངས་སོ།།
སྟག་ལུང་ཐང་པ་དང་། སྟག་ལུང་སངས་རྒྱས་ཡར་བྱོན། སྟག་ལུང་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་རི་ཁྲོད་བཟུང་སྟེ། གནས་འདི་ནས་ངེས་མེད་ཀུན་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་རླུང་ལ་བསྐུར་མྱོང་བའི་རྣམ་ཐར་ནི་རབ་ཏུ་འབེལ་ལོ།། ད་ལྟ་འཕན་ཡུལ་ཕོད་མདོ་གྲོང་གི་ཁོངས་དང་། སྟག་ལུང་དགོན་དང་སྤྱི་ལེ་ལྔ་ཡས་མས་ཀྱི་གནས་སུ་བཞུགས། སྟག་ལུང་ཐང་པའི་སྒྲུབ་གནས་ཐོག་མ་དང་། རྫོང་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་སེང་གླིང་བྲག་སྐྱ་རྫོང་ནི་འདི་ཉིད་དོ།།
མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསོལ་སྟངས་ནི་འགའ་ཙམ་མཆིས་ཏེ། སེང་གླིང་རྒོད་ཚང་དང་། སེ་གླིང་རྒོད་ཚང་། སེ་གླེ་རྒོད་ཚང་བཅས་སོ།།
ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྟག་ལུང་ཆོས་འབྱུང་དུ་སེང་གླིང་དང་། སྟག་ལུང་ཆོས་རྗེ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དུ་སེ་གླེ། ཀཿ ཐོག་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་གཙང་ལམ་ཡིག་དུ་སེ་གླིང་རྒོད་ཚང་ཞེས་གསལ་ལོ།། དེ་དག་རེ་རེའི་འགྲེལ་ཚུལ་ནི་སྟག་ལུང་ཐང་པའི་རྣམ་ཐར་མོས་གུས་ཀྱི་སྙེ་མ་དང་། འཕན་ཡུལ་གནས་བཤད་དགེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་མ་རུ་རིམ་བཞིན་གསལ་ལོ།། དཔེ་ཆ་དེ་རྣམས་དཔེ་སྐྲུན་ཁོངས་སོ་སོའི་དཔར་མ་དང་། སྐུ་དྲིན་ཆེ་བའི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆའི་རྣམ་པར་ཡང་བཞུགས་སོ།།
འཕན་ཡུལ་གྱི་སྟོན་ལྗོངས། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
བཙན་པོ་ནོ་མོན་ཧན་གྱིས་རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་པའི་གདན་ས་སི་ལི་རྒོད་ཚང་ཞེས་པ་དང་། བཤེས་གཉེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་ལྷ་སའི་དགོན་ཐོ་རུ་རྒོད་ཚང་པ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེའི་གདན་ས་གསེར་གླིང་རྒོད་ཚང་ཞེས་བྲིས་པ་གཉིས་ནི་ནོར་བཤད་ཡིན་པ་འདྲ་ཡང་ཁོ་ཚོད་གཅོད་མི་ཐུབ་མོད། འགོས་ལོའི་དེབ་སྔོན་དུ་རྒོད་ཚང་པས་སེང་གེ་གླིང་དང་རང་ཉོང་ཐང་གཉིས་སུ་ལོ་གཅིག་བཞུགས་པ་གསུངས་ཤིང་། རྒོད་ཚང་རས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་རྩེ་ལེ་རྒོད་ཚང་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཞེས་གསལ་བ་དེ་ལ་གོ་ནོར་རེ་བྱུང་བ་ཨེ་ཡིན་སྙམ་མོ།། ཡང་གཏན་ནས་མིན་ཡང་སྲིད་དོ།།
དང་པོ་བྲག་ཕུག་གི་རྣམ་པ། བར་ལམ་སྒྲུབ་དགོན་གྱི་ངོ་བོ། སྔ་ཕྱིའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་བྱུང་བ། ད་ལྟ་ནང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ། ཚོང་དཔོན་ནོར་བཟང་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆ་སོགས་ནི་གནས་བཤད་དགེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་མ་རུ་གསལ་ཙམ་མཆིས་སོ།། ད་དུང་རྣལ་འབྱོར་བ་མང་པོའི་དག་སྣང་གིས་འདི་རུ་གཟིགས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཉམས་དགའ་བའི་བཀོད་པའང་ཡིད་འོང་ཞེ་དྲག་ཅིག་ཡོད་ཅེས་ཞུའང་འདོད་དོ།། ཏལ་ཙམ་ནི་ཞུས་ཀྱང་ཞུས་སོ།།
སེ་གླིང་རྒོང་ཚང་གི་འདབ་ཞོལ། རྫ་སྐྱེས་ཕུར་བས་པར་བླངས།
ཡོང་ཁུངས། རྫ་ཆུའི་རླབས་སྒྲ་དྲ་བའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ།


text:
____ཡུལ་ཤུལ་གྱི་བོད་རིགས་བུད་མེད་སྒྱུ་རྩལ་པའི་ཡ་གྱལ་མང་བཟའ་པད་དཀར།
བུད་མེད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་བག་ལ་ཞ་བའི་ནུས་པ་སྔོག་འདོན་བྱེད་པ།
མང་བཟའ་པད་དཀར་ནི། སྤྱོ་ལོ་༡༩༦༤ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ཚེས་༢༨ཉིན། མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་རྫོང་ཨ་ཁྲོ་རྒྱས་ར་གྲོང་དུ་སྐྱེས། ཁོ་མོའི་ཨ་ཕ་ནི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལྷ་སྐུ་བརྐོས་བྲིས་མཁན་དང་ཐང་ག་འབྲི་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་བས་ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མོ་རང་ལོ་ན་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་བཟུང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ལས་འབྲེལ་བཞག ལོ་དྲུག་བདུན་གྱི་དུས་སུ་རྨོ་བོའི་འཁྲིས་སུ་བསྡད་དེ་ཨ་ཁྲོ་ཡི་འཇུར་རྟ་ཅི་ལྟར་བཟོ་བར་བལྟས་ཤིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་དང་། ལོ་ན་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དུས་སུ་ཨ་མ་ལ་ལད་ཟློས་བྱས་ཏེ་གྱོན་ཆས་བཟོས་པས། ཨ་མའི་འཚེམ་བཟོ་རུ་ཁག་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བར་མེད་དུ་སྟོར།
སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་པའི་སྐབས་སུ་བསླབ་ཚན་གཞན་དག་ལ་སྦྱངས་འབྲས་ཕུལ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཁར་མཛེས་རྩལ་ནི་ཁོ་མོའི་ཐུན་མིན་གྱི་འཇོན་ཐང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༤ལོར་པེ་ཅིང་དང་། ཅུང་སུའུ། ལན་ཀྲུའུ་དང་ཟི་ལིང་བཅས་ནས་མིང་དུ་གྲགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཝུའུ་ཁྲང་ཅང་སོགས་ཡུལ་ཤུལ་དུ་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཉམས་ལེན་བྱེད་དུ་བསླེབས་ཤིང་། ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྒྱུ་རྩལ་པ་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབས་པའི་འཛིན་གྲྭ་དེའི་ནང་གི་བུ་མོ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དགེ་རྒན་ཝུའུ་ཁྲང་ཅང་སོགས་ཀྱིས་མོའི་བརྐོས་བྲིས་དང་རི་མོ་ལ་གདེང་འཇོག་མཛད་པ་དེས་མོ་རང་མཛེས་རྩལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀྲིས། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོར་ཞི་ཨན་མཛེས་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་བརྐོས་བྲིས་སྡེ་ཁག་དང་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོའི་ཆེད་ལས་ལ་མིང་ཐོ་བཀོད་ཅིང་། ཁོ་མོ་ནི་ཞི་ཨན་མཛེས་རྩལ་སློབ་གླིང་གིས་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ལྔ་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་བརྐོས་བྲིས་སློབ་མ་༢༠༠བསྡུས་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིག་ཚད་གཏོང་མཁན་གྱི་བུ་མོ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ལ། ཟབ་སྦྱོང་སོགས་ཅི་ཡང་གནང་མེད་པའི་ཁོ་མོས་ཆེད་ལས་ལ་ཨང་དང་པོའི་རྒྱུགས་འབྲས་བླངས་ཤིང་། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོའི་ཆེད་ལས་ལ་ཨང་གཉིས་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་བསྡུ་བྱས། མཐར་ཁོ་མོས་སྣུམ་ཚོན་རི་མོའི་ཆེད་ལས་བདམས་ཏེ་སློབ་ཆེན་དུ་འགྲིམས།
སློབ་ཆེན་གྱི་དུས་སུ། ཁོ་མོ་ནི་སློབ་གླིང་གྲུབ་མཐའ་དང་སུའུ་ལེན་རང་བཞིན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཐབས་ལ་མ་གོམས་ཤིང་། དེ་ཡིས་ཁོ་མོ་ལ་སྡུག་ཡུས་བཟོད་གླགས་མེད་པ་སྤྲད་ཅིང་། ཐིག་དུམ་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རི་མོ་འབྲི་བ་དེས་ཁོ་མོའི་ཚོར་ཤེས་ཚལ་བུར་བཏང་སྟེ་རི་མོ་དང་རང་ཉིད་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་མ་ཐུབ་པས། ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ངང་། ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་འདུ་དེ་སྙན་ངག་དང་བརྐོས་བྲིས་ལ་བསྟིམས་པ་སོགས་ཀྱིས། སློབ་ཆེན་དུ་རང་ཉིད་དང་དགེ་རྒན་ཡིད་ཚིམ་པའི་སྦྱོང་ཚན་ཞིག་འཇོག་མ་ཐུབ། མཐར་ཕྱིན་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་ལུའུ་ལགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཧྥ་རན་སི་ནས་སྦྱངས་འོངས་པའི་རི་མོའི་འབྲི་ཐབས་མོད་པོ་ཞིག་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རི་མོ་འབྲི་ཐབས་དེ། ཁོ་ཚོ་སྟེ་མཐར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་དུ་བཅུག་མཐར་འཛིན་གྲྭའི་མི་མགོ་བརྒྱད་ལས་ཁོ་མོ་མ་གཏོགས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རི་མོ་འབྲི་ཐབས་དེ་ལ་མ་ལོབས་ཤིང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རི་མོ་འབྲི་ཐབས་དེ་ནི་ཁོ་མོས་ཡུན་རིང་ལ་རེ་ཞིང་སྒུག་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་དེ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡིས་ཁོ་མོའི་བགྲང་བྱ་བཞིའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་ཁ་གསབ། ལོ་བཞིའི་རིང་ལ་རི་མོའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཐུན་མིན་གྱི་འཇོན་ཐང་དང་ཁྱད་ནུས་སོགས་གང་ཡང་མ་མངོན་ནའང་། ནུབ་གླིང་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་རི་མོའི་གཞུང་ལུགས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་ཅིང་། སྙན་ངག་དང་རྩོམ་རིག། གླུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད་པ་དེས། ཨ་རིའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་ཧྥ་རན་སིའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་མི་གཞན་དང་གླེང་མོལ་བྱས་པ་ན་མཉམ་འུར་ལན་ཆ་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཁོ་མོས་དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་རྒན་དམ་པ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་གྱིན་འདུག།
སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ ལོར་ཁོ་མོ་ལ་སློབ་རམས་པའི་བསླབ་གནས་ཐོབ་ཅིང་། མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་དུ་ལས་བགོས་བྱས། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་དང་ཚེ་སྲོག འདུ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་སྙེག་བཞིན་རྒྱ་གར་དུ་འགྲིམས།
རྒྱ་གར་དུ་ལོ་ངོ་བཞི་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱངས་པ་ཟབ་མོ་བགྱིས་ཤིང་། ནང་ཆོས་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་སྤུ་སུད་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་གི་བཅས་མཚམས་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་དེ། རིམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ངོས་ཟིན་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་མཛད། ཁོ་མོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྦྱོང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་གི་འགན་འཁྲི། སེམས་ཅན་རེ་རེར་བཅངས་པའི་བྱམས་བརྩེ་སྦྱོང་ཐུབ་པར་འདོད་ལ། ཁོ་མོས་རང་ཉིད་ནི་དེང་རབས་རིག་གནས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོ་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལུགས་ལྡོག་གིས་རིམ་བརྒྱུད་བགྱིས་པར་སྙམ་ཞིང་། ཁོ་མོས་བསྙད་ན་རང་ཉིད་མུ་མཐུད་དུ་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་འདུག་སྐད།
རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་པའི་རིང་ལ་ཡུན་གྱིས་བསགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ནི་ཁོ་མོའི་ཚེ་སྲོག་གི་རྒྱགས་ཕྱེ་གྱ་ནོམ་པ་དང་མི་ཚེའི་ཕྱོགས་སྟོན་ཞིག་ཏུ་བསམས་ཤིང་། ལོ་བཞིའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཞན་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་། རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་པའི་ལོ་བཞིའི་དཀའ་ཐུབ་མེད་པ་ཡིན་ན་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ཡང་བུད་མེད་མང་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ལག་པ་སྲིང་འདོད་ཀྱང་ཕུ་དུང་ཐུང་དྲགས་པའི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པར་སྙམ། དཀའ་ཐུབ་ལ་བརྟེན་པས་ཁོ་མོའི་ཡོད་ཚད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནི་རྒྱལ་བོའི་སྲས་མོ་ཞིག་འབངས་མི་ཕལ་བར་གྱུར་བ་དང་མཚུངས། ཁོ་མོ་ལ་མཚོན་ན་རང་ཉིད་ནི་རླབས་ཆེ་རུ་གྱུར་བའམ་ཉམ་ཆུང་དུ་གྱུར་བ་གང་ཡིན་ཆ་མི་འཚལ་མོད། ཁོ་མོས་བཤད་ན་རང་ཉིད་ནི་གནས་དང་གོ་ས། ཐོབ་ཐང་སོགས་གང་ལ་བཞག་ཆོག་སྟེ། དཔེར་ན་སྨྱོན་མ་དང་སྒྱུ་རྩལ་པ། བཙུན་མ་དང་སྨད་ཚོང་མ། མུ་ཏོ་བ་དང་ཤེས་འཇོན་ཅན། འོན་ཀྱང་བདེན་དོན་ལ་ཉེ་བར་བསྙེན་པའི་བློ་ནི་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོ་མོས་བཤད་ན་ཁོ་མོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞབས་རྗེས་སྙེག་འདོད་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་ལ་རྔོ་ཐོགས་པའི་བྱ་བཞག་སྒྲུབ་ཅིང་། བྱ་བཞག་མངོན་རི་བ་ཞིག་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་ནའང་ཁོ་མོས་འབད་འབུངས་བྱ་འདོད་དོ་སྐད།
རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་ངོ་བཅུ་བཞི་ལ་ཉེ་བའི་རིང་ལ། ཁོ་མོ་ཡིསTCVདགེ་རྒན་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་བཟོ་རྩལ་གྱི་སློབ་ཚན་ཁྲིད་ཅིང་། བསླབ་གཞི་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་གི་དཔེ་དེབ་ལ་བར་བཅུག་གི་རི་མོ་བྲིས། ནོར་བུ་གླིང་ག་མཛེས་རྩལ་ཁང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛུབ་སྟོན་གནང་ཞིང་། ༢༠༠༠ལོར་ཨ་རིའི་ཝ་ཞིང་ཐོན་གྱི2000smithsonian.Folklife Festivaiགདན་ཞུས་ལྟར་ཞུགས་ཏེ་ཁོ་མོའི་རི་མོ་ལ་ཨ་རིའི་གྲོགས་པོ་མང་པོས་གདེང་འཇོག་བླ་ལྷག་གིས་མཛད་ཅིང་། ༢༠༠༤ལོར་ཁོ་མོ་ཧྥ་རན་སི་རུ་སྤེལ་བའི་TIBET 76’eme foirexpo de Nior དང་ཧི་མ་ལ་ཡ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན FOIRE INTERNALE DE NANCYལ་ཞུགསཤིང་། ཧྥ་རན་སི་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་ཐེངས་ལྔ་ལ་ཁོ་མོའི་རི་མོའི་སྐོར་ལ་གསར་འགྱུར་སྡེ་ཁག་གིས་བཅར་འདྲི་དང་ཁོ་མོའི་རི་མོ་སྐོར་སྤེལ་གཏོང་བྱས་པ་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་གྲོགས་པོ་དག་གིས་གདེང་འཇོག་བྱས་པ་དེས་བྱ་བའི་ཐད་ལ་སྔར་བས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ཆེ་རུ་གྱུར། ཁོ་མོའི་སྒེར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཐོག་མ་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རྡ་རམ་ས་ལའི་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་རོགས་སྐྱོར་འོག་སྤེལ་ཅིང་། ཆབས་ཅིག《ལོ་ཟླའི་ཀློང་དུ་བོར་བའི་རྨི་ལམ》ཞེས་པའི་རི་མོའི་དེབ་ཅིག་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།
རྒྱ་གར་དུ་དུས་ནམ་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བརྐོས་བྲིས་ཐིག་རྩ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་བརྐོས་བྲིས་ཀྱིམངོན་མཚོན་ཐབས་རྩལ་སོགས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ལ་འཛུལ་ཞིང་། རྒྱ་གར་གྱི་དྲི་ཟའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མོས་གུས་ཆེར་བྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བྱ་བ་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་བུད་མེད་ཡིན་པའི་དོན་དངོས་སམ་གྲིབ་མ་རྗེས་ལ་དེད་པ་དེས། སྐྱེས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་བུ་ཞིག་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་དུ་བཅུག། དེ་བས་ཁོ་མོས་ཨ་རིའི་བུད་མེད་སྒྱུ་རྩལ་པ་དང་དཔྱད་བརྗོད་པ། བུད་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཇུས་གཞི་འདོན་མཁན་དག་ལ་ཟུར་བལྟས་ཀྱིས་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་གདན་ཐོབ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་དབང་ཆ་བརྩོན་ལེན་གནང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོ་ནས་༡༩༧༠ལོར་སྤེལ་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཏེ《མོ་དབང་རང་ལུགས》ཀྱི་ཁྲོད་དུ། འཁྲིག་སྤྱོད་རང་དབང་ནི་བུད་མེད་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལ་བསྟུན་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་པའི་མི་མངོན་པའི་ནུས་སྟོབས་མངའ་ལ། ཕོ་དབང་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་ལས་ཐར་ན་ད་གཟོད་བུད་མེད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་འཇོན་ཐང་དག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཀློང་དུ་འདོན་སྤེལ་དང་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ལུང་ལ་ཡིད་རྟོན་བྱུང་བས། འཁྲིག་སྤྱོད་རང་དབང་དེ་རང་ཉིད་ལས་འགོ་བརྩམས་ཤིང་ཚོད་ལྟ་བྱས་པ་དང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་《འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས》ལའང་བལྟས་མྱོང་བ་རེད། ཁོ་མོས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཨ་རིའི་མོ་རྒྱུད་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་བུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པར་མ་ཟད་འགྱུར་ལྡོག་ཀྱང་བཏང་ཡོད་ཟེར། དེ་དག་གིས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བུད་མེད་རླབས་ཆེན་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན། ནོར་པེར་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་གྱི་བུད་མེད་མང་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བརྟས་སུ་བཅུག་ཅིང་། ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་མོས《བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབ》ཅེས་པ་བརྩམས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་དག་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་བག་ལ་ཞ་བའི་འཇོན་ནུས་དེ་ཅི་ལྟར་བྱས་ཏེ་འཐུས་ཚང་ངང་སྔོག་འདོན་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་གཞིག་གི་ལྷུམས་སུ་བསྐྱལ་ལ། ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དུའང་བུད་མེད་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་སུ་ད་གདོད་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་པའི་རང་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་འཇོན་ནུས་གསར་འབྱེད་བྱེད་ཐུབ་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
ཁོ་མོའི《བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབ》བུད་མེད་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་དང་བུད་མེད་འབུམ་རམས་པ། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བསུ་དང་གདེང་འཇོག་ཚད་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། དེབ་འདི་རྒྱ་ཡིག་ནས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་གར་དང་ཧྥ་རན་སི། ཨ་རི་སོགས་སུ་གནས་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་དང་རིག་གནས་མི་འདྲ་བ། ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་མི་སྣ་དག་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས། ཕན་ཚུན་སྐུལ་འདེད་སོགས་མང་དུ་གནང་ཞིང་། ཁོ་མོ་སློབ་གྲྭར་འགྲིམ་པའི་དུས་སུ་རྟོགས་པའི་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་དང་ལོ་བཅུ་ལྷག་ལ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་རྒྱུས་ལོན་ཡོད་པའི་ཁར། ཁོ་མོའི་བཟའ་ཟླ་ནི་ཨ་ཧྥེ་རེ་ཁ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁུན་ཉི་ཡའི་མི་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་གཤིས་ལ་ཧྥེ་གླིང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལྡན་ལ་དབྱིན་སྐད་འཇིག་རྟེན་གྱི་དེང་རབས་རིག་གནས་ཀྱང་གཤིས་སུ་ཐིམ་པས། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་བ་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་གན་མཛོད་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། ཁོ་མོའི་སྤྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་མི་ཚེའང་མངོན་དུ་གྱུར།
སྤྱི་ལོ༢༠༠༦ལོའི་ཟླ༨པར། ཁོང་བཟའ་མི་གཉིས་རྒྱལ་ནང་དུ་ལོག་ཅིང་། དང་ཐོག་ཡུལ་ཤུལ་སྐྱེ་རྒུ་གྲོང་རྡལ་དུ་གཏན་གཞིས་བཙུགས་ཤིང་། རྗེས་སུ་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ཨ་བདེ་གྲོང་རྡལ་དུ་སྤར། བགྲང་བྱ་དྲུག་གི་ཡུན་ལ་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་དག་བརྐོས་བྲིས་མོད་པོ་ཞིག་བརྩམས་ཤིང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྨི་གཉིས་ཡོད་པའི་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཏིང་ཞའོ་ཕེན། ཅང་ཙེ་མན་དང་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡི་ཟངས་སྐུ་ཡིས་ཟི་ཁྲོན་གྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཞིག་གི་གཟེངས་བསྟོད་ཕྲོགས་ཤིང་། འདིའི་སླད་དུ་རྗེས་དྲན་ཁང་ཞིག་ཀྱང་བསྐྲུན་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ༥པར། ཁོ་མོ་ཡུལ་ཤུལ་ས་ཡོམ་གྱི་བསྐྱར་གསོ་འཛུགས་སྐྲུན་《གླིང་གི་དཔའ་རྟུལ་སུམ་ཅུ》དང་《པདྨའི་བཞུགས་ཁྲི》ཡི་ལས་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་ཁྲོད་དགའ་བ་ཚད་མེད་ཀྱིས་ཞུགས་ཤིང་། ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་གིས་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བའི་མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆའི་རྨང་གཞི་སྟེང་ཁོ་མོས་གསར་སྐྲུན་ཇུས་འགོད་དང་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཡོད་ཚད་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱིས་འགན་ཁུར། ད་ལྟའང་ད་དུང་ཁྲིན་ཏུའུ་རུ་ལས་གཞི་འདིའི་འདམ་བག་དང་ཟངས་རྡུང་པའི་བྱ་བ་མུར་སྒྲུབ་ཀྱིན་མཆིས།
__རྩོམ་འདིའི་རྒྱ་ཡིག་གི་མ་རྩོམ་མང་བཟའ་པད་དཀར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནང་ཞིང་། ངེད་རྩོམ་སྒྲིག་པས་རེ་བ་ཞུས་པ་བཞིན་གཅན་ཆེད་འབར་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་རྩོམ་སྒྲིག་པས་ཆོག་མཆན་མེད་པར་གཞན་དུ་འདྲེན་བཀོད་གཏན་ནས་མི་ཆོག


text:
༄༅༎ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡིས་སྒོར་ཁྲི་7910ལྷག་ཙམ་ལྐོག་རྔན་བླངས་པས་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཉེས་ཆད་བཅད་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2019ལོའི་ཟླ་ 12ཚེས་03ཉིན། 13:36) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། ཚེ་རིང་།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། 2019ལོའི་ཟླ་12ཚེས་2ཉིན། ལིའོ་ཉིང་ཞིང་ཆེན་ཧྲེན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྒྱུར་བཅོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་དེ་སྔའི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ནུས་རྒྱུ་ཅུས་ཀྱི་དེ་སྔའི་ཅུས་ཀྲང་ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡིས་ལྐོག་རྔན་བླངས་པའི་གྱོད་གཞི་ཡོངས་བསྒྲགས་ངང་བཅད་ཁྲ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། ཞུ་སྦྱོར་ཕྱི་མ་ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ལ་ལྐོག་རྔན་བླངས་པ་ཉེས་མིང་ཐོག་ནས་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཉེས་ཆད་གཅོད་པ་དང་། ཚེ་གང་པོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་དབང་འཕྲོག་པ་མ་ཟད། མི་སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ཡོངས་རྫོགས་གཞུང་བཞེས་གཏོང་བ། ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡིས་ལྐོག་རྔན་བླངས་པའི་བྱས་ཉེས་བསགས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་བརྐུས་དངུལ་དང་དེའི་སྐྱེད་འཕེལ་སྐྱེད་ཀ་བདའ་འདེད་བཏང་ནས་རྒྱལ་མཛོད་ནང་འཇུག་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཆད་བཅད་པ་རེད། ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡིས་ཁྲིམས་རའི་ཡུལ་དངོས་སུ་བཅད་ཁྲ་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུས་ནས་གོང་གཏུག་མི་བྱེད་ཟེར།
ཞིབ་གཅོད་བྱས་ནས་རྩད་ཆོད་མཐའ་གསལ་བྱུང་བར་ལྟར་ན། 1998ལོ་ནས་2018ལོའི་བར་ཞུ་སྦྱོར་ཕྱི་མ་ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡིས་ཀྲུང་གུང་ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཝུའུ་ལུམ་ཆིའི་གྲོང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་ཧྲི་ཀྲང་། ཀྲུང་གུང་ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དང་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཚབ་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཀྲུའུ་ཞི། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ནུས་རྒྱུ་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་སོགས་ཀྱི་གོ་གནས་ཐད་ཀྱི་སྟབས་བདེའམ་ཡང་ན་འགན་དབང་དང་གོ་གནས་ཐད་བྱུང་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ་དང་མི་སྒེར་གྱིས་ལས་གྲྭ་འགན་གཙང་ལེན་པ་དང་། ཐོན་རྫས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ། གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་གནད་ཐད་རོགས་རམ་བྱས་པ་དང་། ཐད་ཀར་རམ་མི་གཞན་བརྒྱུད་གོང་གསལ་ཚན་པ་དང་མི་སྒེར་གྱིས་སྤྲད་པའི་རྒྱུ་ནོར་ཁྲིམས་འགལ་ངང་བླངས་པར་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་ཁྱོན་ཁྲི་7910ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་རེད།
ཧྲེན་དབྱང་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཞུ་སྦྱོར་ཕྱི་མ་ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡི་བྱེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ལྐོག་རྔན་བླངས་པའི་བྱས་ཉེས་གྲུབ་པ་དང་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་ཁྲིམས་ལྟར་ཉེས་ཆད་གཅོད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། ནོར་པའེ་ཁེ་ལི་ཡིས་གྱོད་གཞི་ཐོན་རྗེས་རང་འགུལ་ངང་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད་པའི་ཉེས་གསོག་དོན་དངོས་མང་ཆེ་བ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཇི་བཞིན་ངོས་ལེན་ཞུས་པ་དང་། རང་ཉེས་ངོས་ལེན་དང་འགྱོད་བཤགས་བྱས་པ། ཧུར་ཐག་གིས་བརྐུས་ནོར་ཕྱིར་སློག་བྱས་པ་མ་ཟད། གྱོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བརྐུས་དངུལ་མང་ཆེ་བ་བདའ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་པར་དམིགས་ནས། ཁྲིམས་བཀོད་དང་བབ་བསྟུན་ངང་ཉེས་ཆད་ཡང་བཟོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལྡན་ཞིང་། ཁྲིམས་ལྟར་ཡང་བཟོས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་བཅད་ཆོག་པར་བརྟེན། ཁྲིམས་ཁང་གིས་གོང་གསལ་གྱི་བཅད་ཁྲ་བཏང་བ་རེད།


text: ཉེ་ཆར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁྲི་ཀ་རྫོང་གི་རྨ་ཆུའི་གྲོག་རོང་སུམ་པ་འགག་ཏུ། པར་ལེན་ལ་དགའ་མཁན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་སྲུང་སྐྱོབ་སྲོག་ཆགས་མཚོ་གླག་རྔ་དཀར་གྱིས་ཟས་འཚོལ་བའི་པར་འགའ་བླངས་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ས་གནས་དེ་གའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་བས་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་མཚོ་གླག་རྔ་དཀར་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་སྲོག་ཆགས་གནས་འདིར་དགུན་སྐྱེལ་བར་ཡོང་བཞིན་ཡོད། མཚོ་གླག་རྔ་དཀར་ནི་གཏུམ་དྲག་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཆེ་གྲས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། 《འཛམ་གླིང་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་མནའ་འབྲེལ》( IUCN)གྱི་2012ལོར་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མིང་ཐོ་དམར་པོའི་ནང་བཅུག་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་སྲུང་སྐྱོབ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དེས་ཟས་གཙོ་བོ་ཉར་བརྟེན་པ་དང་། དུས་རྒྱུན་དུ་མཚེའུ་དང་གཙང་པོ། མཚོ་འགྲམ། གླིང་ཕྲན། ཆུ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོར་གཙོ་བོ་ནང་སོག་དང་ཧེ་ལུང་ཅང་། ཀན་སུའུ་སོགས་སུ་གནས་ཡོད། གཞན་ཡང་འབྲེལ་ཡོད་རིགས་གཅིག་མཁས་པས་མིག་སྔར་ཁྲི་ཀ་རྫོང་གི་རྨ་ཆུའི་གྲོག་རོང་སུམ་པ་འགག་ཏུ་ཁྱོན་མཚོ་གླག་རྔ་དཀར་བཅུ་གྲངས་ཙམ་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད།


text:
ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གློག་འཕྲིན་ལྟར། ཉེ་ཆར། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་སོགས་སྡེ་ཚན་དགུ་ཡིས《འགྱིག་ཤོག་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་ཐོ》(གཤམ་ལ《བརྡ་ཐོ》ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ)བཀྲམ་ནས། འགྱིག་ཤོག་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་སྔར་བས་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་2020ལོའི་ལོ་མཇུག་གི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ཟླ8པའི་ཟླ་མཇུག་གོང་། ས་ཁུལ་ཁག་གིས་སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་དང་། ཚོང་འདུས། བཟའ་བཏུང་ལས་རིགས་སོགས་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འགྱིག་ཤོག་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆེད་དོན་ཁྲིམས་བསྟར་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
“སྤྱོད་གཅིག་མའི”འགྱིག་ཤོག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལོ་མཇུག་ཏུ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་རྒྱུ།
འདི་ལོའི་ཟླ་1པོར《འགྱིག་ཤོག་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྒྲིག་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》བཀྲམ་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་སྤྱི་ཁོག་དཔལ་འབྱོར་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་གཞོན་པ་ཀྲང་ཏེ་ཡོན་གྱིས། 2007ལོར་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བསྡུར་ན། “པར་གཞི་གསར་པའི་འགྱིག་ཤོག་དུས་བཀག་ལྟར་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱའི”ནང་འགྱིག་ཤོག་ཐོན་སྐྱེད་དང་། འཁོར་རྒྱུག འཛད་སྤྱོད། མཇུག་སྣེ་བཅས་སུ་ཁྱབ་པའི་དུས་འཁོར་ཧྲིལ་པོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་བཙུགས་ནས། ཀྲུང་གོའི་འགྱིག་ཤོག་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྒྲིག་གི་རྒྱང་སྐྱོད་ལམ་བུ་གསར་པ་གཏོད་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།
དེའང་སྔོན་ལ་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ན། “པར་གཞི་གསར་པའི་འགྱིག་ཤོག་དུས་བཀག་ལྟར་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ”གཞིར་བཟུང་། མཐུག་ཚད་ཧའོ་སྨི་0.025ལས་ཆུང་བའི་འགྱིག་ཤོག་སྲབ་མོའི་ཁུག་མ་དང་། མཐུག་ཚད་ཧའོ་སྨི་0.01ལས་ཆུང་བའི་ཞིང་སྤྱོད་འགྱིག་ཤོག་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཕྱིར་ཚོང་གཏན་འགོག་བྱེད་པ་དང་། སྨན་བཅོས་སྙིགས་རོ་རྒྱུ་ཆར་བྱས་ནས་འགྱིག་ཤོག་བཟོ་བ་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས། འགྱིག་རོ་ནང་འདྲེན་བྱེད་རིགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ལོ་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས་སྤྱོད་གཅིག་མའི་འགྱིག་ཕོར་དང་། སྤྱོད་གཅིག་མའི་འགྱིག་གི་ཨམ་ཆོག་སྔོག་ཆས་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཕྱིར་ཚོང་། འགྱིག་ཤོག་གི་རྫས་འགྱུར་ཐོན་རྫས་ཐོན་སྐྱེད་བཅས་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས།
དེ་ནས་འཛད་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ན། ལོ་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས། ཐད་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར། འཆར་གཞི་ལོགས་བཀོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་གྱི་ཁྲོམ་ར་དང་། སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་། སྨན་ཚོང་ཁང་། དཔེ་ཚོང་ཁང་སོགས་དང་། བཟའ་བཏུང་ཐུམ་སྒྲིལ་ཕྱིར་ཚོང་ཞབས་ཞུ་དང་འགྲེམས་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཞུར་ཡལ་མི་ཐུབ་པའི་འགྱིག་ཁུག་སྤྱོད་རྒྱུ་གཏན་འགོག་བྱས་ནས་ཚོང་འདུས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་བཞུར་ཡལ་མི་ཐུབ་པའི་འགྱིག་ཁུག་སྤྱོད་རྒྱུ་ཚོད་འཛིན་བྱ་རྒྱུ། རྒྱལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་ལས་རིགས་སུ་བཞུར་ཡལ་མི་ཐུབ་པའི་སྤྱོད་གཅིག་མའི་འགྱིག་གི་འཇིབ་སྦུག་སྤྱོད་རྒྱུ་གཏན་འགོག་བྱ་རྒྱུ། ས་ཁུལ་རིམ་པ་ཡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་དང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་བཟའ་བཏུང་དང་ཟ་ཁང་གི་ཞབས་ཞུ་ཁུལ་དུ་བཞུར་ཡལ་མི་ཐུབ་པའི་སྤྱོད་གཅིག་མའི་འགྱིག་ཕོར་སྤྱོད་རྒྱུ་གཏན་འགོག་བྱ་རྒྱུ་རེད།
རིམ་པ་བཞིན་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་བཏང་ནས་གཅིག་དཔེ་བརྒྱ་འགེབས་མི་བྱེད་པ།
འགྱིག་ཤོག་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པར་དགོས་གཏུག་ཀྱི་སེམས་པ་དང་འགན་སེམས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ལ། བཀོལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་དངོས་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟ་རྟོག་བྱས་ནས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དོ་དམ་ཡང་བྱེད་དགོས།
《བརྡ་ཐོའི》ནང་བླང་བྱ་བཏོན་དོན། ས་ཁུལ་ཁག་གིས་ཟླ་8པའི་ཟླ་དཀྱིལ་གྱི་གོང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་བཏོན་ནས། ལས་འགན་ཁག་བགོས་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་པ་དང་འགན་འཁྲི་རིམ་བཞིན་དམ་ནན་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། འཆར་གཞི་ལོགས་བཀོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར། ས་ཁུལ་རིམ་པ་ཡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་སོགས་ཀྱིས་ས་གནས་དེ་གའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ཏེ། 2020ལོའི་ལོ་མཇུག་གོང་གི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་དམིགས་ཚད་ལ་དམིགས་ནས་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གི་གཙོ་གནད་དང་དཀའ་གནད་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དཔྱད་དཔོག་བྱེད་པ་དང་། བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པ་དང་ཕན་འབྲས་ལྡན་པའི་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཕྲ་འདོན་རྒྱུར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་དུས་བཀག་ལྟར་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
ཁྱད་པར་རང་བཞིན་ལ་བསམ་གཞིག་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ《བརྡ་ཐོའི》ནང“གཅིག་དཔེ་བརྒྱ་འགེབས”བྱེད་མི་རུང་བ་བཏོན་ཡོད། ཆིང་ཧྭ་སློབ་ཆེན་ཁོར་ཡུག་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་ཝུན་ཙུང་གོས་ངོས་འཛིན་བྱས་དོན། 《བརྡ་ཐོའི》ནང་ས་ཁུལ་དབར་དང་། ལས་རིགས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བསམ་གཞིག་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐབས་མཁོ་འདོན་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་དང་ཡུལ་བབ་དང་འཚམ་པའི་རྩ་དོན་དང་བསྟུན་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཐབས་རིམ་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། བཞུར་ཡལ་མི་ཐུབ་པའི་འགྱིག་ཤོག་དཔེར་དྲངས་ནས་བརྗོད་ན། 2020ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས། ཐད་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་། འཆར་གཞི་ལོགས་བཀོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་གྱི་ཁྲོམ་ར་དང་། སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་། སྨན་ཚོང་ཁང་། དཔེ་ཚོང་ཁང་སོགས་དང་། བཟའ་བཏུང་ཐུམ་སྒྲིལ་དང་ཕྱིར་ཚོང་ཞབས་ཞུ་དང་འགྲེམས་ཚོགས་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སུ“བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཚམས་འཇོག་པ”དང་། འོན་ཀྱང་ཚོང་འདུས་ཁྲོམ་རར“ཚད་ལྡན་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད”དགོས། 2022ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས“བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཚམས་འཇོག་པའི”ལག་བསྟར་ཁྱབ་ཁོངས་དེ་ས་ཁུལ་རིམ་པ་ཡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་དང་མཚོ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་རྫོང་གྲོང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་དུ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ་རེད།
ཚབ་རྫས་ཐོན་ནུས་ཀྱིས་འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་པ།
ཀྲུང་གོ་ཚོང་ལས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ཀྲང་ལི་ཅུན་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་དོན། སིལ་ཚོང་ཁེ་ལས་ཀྱིས“པར་གཞི་གསར་པའི་འགྱིག་ཤོག་དུས་བཀག་ལྟར་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ”དང་ལེན་ཧུར་ཐག་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་འབྲེལ་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་ཇུས་གཞི་ཁག་གཅིག་ཆགས་ཡོད། ཚོང་ཁང་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཛད་སྤྱོད་པར་འཁལ་མེད་རས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཟོག་ཁུག་མཁོ་འདོན་བྱེད་པ་དང་། དཔེ་ཚོང་ཁང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྟབས་བདེའི་ཤོག་ཐུམ་གྱིས་ཟོག་ཁུག་གི་ཚབ་བྱེད་པར་ཕན་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོན་ཡོད། སྤྱོད་གཅིག་མའི་འགྱིག་ཤོག་འཇིབ་སྦུག་བཀོལ་སྤྱོད་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད། བཟའ་བཏུང་ལས་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བཏུང་བྱ་གྲང་མོའི་ཕོར་པའི་ཁ་གཅོད་ལེགས་བཅོས་བྱས་ནས་བཏུང་བྱའི་ཕོར་པའི་ཁ་གཅོད་ལ“འཇིབ་སྦུག་དང་ཕོར་པའི་ཁ་གཅོད”སྡེབ་སྒྲིག་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ཡོད། སྤྱོད་གཅིག་མའི་འགྱིག་གྲི་དང་ཐུར་མའི་ཟད་གྲོན་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་བཟའ་བཏུང་ཁེ་ལས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཟ་ཁང་ནང་ཡང་བསྐྱར་སྤྱོད་རུང་བའི་ཕོར་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་མཚོ་སྐྱིད།


text:
ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གློག་འཕྲིན་ལྟར། མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་པུའི་གསར་འགྱུར་མགྲིན་ཚབ་པ་དབྱི་ཁྲེང་ཅི་ཡིས། སྤྱི་ཟླ10བའི་ཚེས25ཉིན་ཚོགས་པའི་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ1པོ་ནས9པའི་བར། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དུ་གསར་དུ་ལས་ཞུགས་བྱེད་པའི་མི་གྲངས་བྱེ་བ1.66ཟིན་པ་དང་། ནམ་དུས་གསུམ་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དུ་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད4.04%ཡན་ཞེས་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། ལོ་སྟོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་སྙན་ཞུར་གཞིགས་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་ད་ལོའི་ལས་ཞུགས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དམིགས་འབེན་ནི། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དུ་མི་གྲངས་ས་ཡ9ཡན་ལས་ཞུགས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དུ་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད4.6%ལས་དམའ་བ་ཡོང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་པ་རེད། མིག་སྔའི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་ཚད་ཆག་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་དུ་ལས་ཞུགས་ཐུབ་ཚད་སྔོན་རྩིས་ལས་བརྒལ་བ་ནི་ལས་སླ་པོར་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད།
དབྱི་ཁྲེང་ཅི་ཡིས། གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི། སློབ་གྲྭ་ནས་ཁ་བྲལ་ནས་ལས་ཞུགས་མ་ཐུབ་པའི་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས། ལས་ཞུགས་ལྟ་སྦྱོང་དང་ལས་ཞུགས་གསོ་སྦྱོང་ནང་བཅུག་ནས། ལས་གནས་དང་འཚམ་པའི་ནུས་པ་མཐོ་རུ་བཏང་ནས། ལས་ཞུགས་གོ་སྐབས་སྔར་བས་མང་བ་ཐོབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། །


text:
————ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་དམིགས་བསལ་གནས་བབ། རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ དང་ ༣༥ ཀ་པ།
ཨལ་ཇེ་ཛི་ར་གསར་ཁང་།
པ་སངས་ཚེ་རིང་། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
རྒྱ་གར་གྱིས་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་ཀཱ་ཤི་མིར་ཁུལ་དུ་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ལ་དམ་དྲག་དང་། ཁ་པར་གྱི་དྲ་རྒྱ་བཀག་སྡོམ། དེ་བཞིན་དམག་མི་ཕོན་ཆེན་འགྲེམ་འཇོག་བྱས་པའི་ཁྲོད། རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཀཱ་ཤི་མིར་ལ་དམིགས་བསལ་གནས་བབ་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཅིག་མེད་པར་བཟོས་འདུག
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་སྲིད་བློན་མུ་དྷི་དང་བློ་ཐག་ཉེ་བའི་དབུས་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ཨཱ་མིཊ་ཤཱ་(Amit Shah)ཡིས་གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ནས་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ རྩིས་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་བཀའ་རྒྱ་ཞིག་བསྒྲགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད། ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ནི་འདས་པའི་ལོ་ ༧༠ ལྷག་གི་རིང་ཀཱ་ཤི་མིར་དེ་རང་སྐྱོང་ལྟ་བུར་གནས་ཐུབ་པའི་གཞི་རྩར་གྱུར་ཡོད།ད་ཐེངས་ཀྱི་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་འདིས་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༧ ལས་གྲུབ་པའི་ཀཱ་ཤི་མིར་ནང་སྔར་བས་དཀའ་ངལ་མང་བ་བསྐྲུན་སྲིད་པ་མ་ཟད། ཁ་གཏད་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བསླངས་ཡོད།
ཁ་སང་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཧིན་རྡུའི་རྒྱལ་ཞེན་རིང་ལུགས་པའི་གཞུང་འཛིན་བྷི་ཇེ་པི་ཚོགས་པས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་མངའ་སྡེ་དེ་ལྡི་ལི་དབུས་གཞུང་གི་ཐད་ཀར་སྟངས་འཛིན་འོག་གི་ས་ཁུལ་(Union Territory)གཉིས་སུ་འབྱེད་རྒྱུའི་ཁྲིམས་འཆར་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ཁྲིམས་འཆར་གཞིར་བཟུང་ཇ་མ་ཀཱ་ཤི་མིར་དབུས་གཞུང་གི་སྟངས་འཛིན་ས་ཁུལ་དེའི་ནང་ཧིན་རྡུའི་མི་འབོར་མང་བའི་ཇ་མུ་ཁུལ་ཚུད་རྒྱུ་དང་། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ལྡན་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བཅོས་རྒྱུ་རེད།དེ་མིན་ཆ་ཤས་གཞན་ཏེ། ནང་པའི་མི་འབོར་མང་བའི་ལ་དྭགས་ཁུལ་དེ་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་མེད་པའི་དབུས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་ས་ཁུལ་དུ་བཅོས་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ གང་རེད།
རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༧ ལོར་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་རྣམས་ལ་རྒྱ་གར་རམ་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གཉིས་གང་རུང་གི་ཁོངས་སུ་ཞུགས་རྒྱུའི་གདམ་ཀ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས། ཇ་མུ་དང་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱིས་རྒྱ་གར་མཉམ་འབྲེལ་ (Indian Union) ནང་ཞུགས་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་གཞི་རྩ་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུན་ནས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་མངའ་སྡེ་དེ་རྒྱ་གར་རྩ་ཁྲིམས་འོག་ནས་ཐར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་དཔལ་འབྱོར་དང་། རྒྱལ་སྲུང་། ཕྱི་འབྲེལ། འབྲེལ་མཐུད་བཅས་མ་ཡིན་པའི་གནད་དོན་གཞན་གྱི་ཐོག་ལ་རང་འཚམ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་བཟོ་ཆོག་པར་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་ལ་རང་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་དར་ཆ་ཡོད་པར་གྱུར། ཁུལ་དེའི་མི་སེར་མ་གཏོགས་ཕྱི་མི་ཞིག་གིས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་ས་ཉོས་ཏེ་བདག་ཏུ་བཟུང་རྒྱུ་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། མདོར་ན་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་འོག་ནས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་མི་སེར་ཚོར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་སའི་བདག་དབང་དང་མི་སེར་ཁྲིམས་ཡིག་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་རང་གིས་བཟོས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཁོ་ནའི་འོག་ལ་འཚོ་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་དམིགས་བསལ་གནས་བབ་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།
རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༥ ཀ་པ་གང་རེད།
རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༥ ཀ་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་གྱི་བཀའ་རྒྱའི་(Presidential order)འོག་ནས་གཏན་འབེབ་བྱས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ ཡི་ནང་གསེས་ས་ཁུལ་དོ་དམ་སྒྲིག་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཅིག་ཡིན། ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་ཕྱི་མི་ཞིག་ཀཱ་ཤི་མིར་ནང་གཏན་སྡོད་དང་། ས་ཁང་ཉོ་བ། མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ནང་ཞུགས་པ། མངའ་སྡེའི་སློབ་ཡོན་ཁོངས་སུ་ཞུགས་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད། གཏན་སྡོད་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུ་འབོད་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་དེའི་ནང་། ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་ཕྱི་མི་དང་གཉེར་སྒྲིག་བྱས་ཚེ། ཁོ་མོ་དང་ཁོ་མོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤཱི་མིར་ནང་གཏན་སྡོད་སོགས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པས། དཔྱད་བརྗོད་པ་འགས་ཁྲིམས་ཡིག་དེས་བུད་མེད་ལ་ཁྱད་གསོ་བྱེད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་སྐོར་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཤས་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ ལ་སྣོན་འཕྲི་བྱས་ཡོད་ཀྱང་དོན་ཚན་ ༣༥ ཀ་པར་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོར་གནས་ཡོད།
ཁྲིམས་ཡིག་གཉིས་རྩིས་མེད་གཏོང་དགོས་དོན།
བྷེ་ཇི་པི་དང་དེའི་མནའ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དག་གིས་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༥ ཀ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་གསོད་དང་སྣང་ཆུང་མཚོན་གྱི་ཡོད་པར་བརྗོད་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཁྲིམས་དེ་ཕྱིར་བསྡུ་དགོས་པའི་རེ་འདུན་ཡང་བཏོན་ཡོད། ཟླ་སྔོན་མར་བྷེ་ཇི་པི་ཚོགས་པའི་མགོ་འཁྲིད་ཅིག་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་ཁུལ་དུ་དམིགས་བསལ་ཧིན་རྡུའི་གཏན་སྡོད་གཞིས་ཆགས་ཤིག་འཛུགས་འཆར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།
འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ནང་མུ་དྷིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྷེ་ཇི་པི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུའི་ནང་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། འོས་བསྡུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་སྐབས་མུ་དྷི་གཞུང་གིས་ཁ་ཆེ་བ་དག་ལ་དམིགས་ཏེ་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ དང་ ༣༥ ཀ་པ་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་ཡོད། བྷེ་ཇི་པིའི་བྱེད་སྟངས་དེར་ལྡི་ལི་གསར་པར་ཡོད་པའི་རྒྱལ་སྲུང་སྐོར་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཨ་རྗེ་ཤུག་ལཱ་ (Ajay Shukla) ཡིས་ཨལ་ཇེ་ཛི་ར་གསར་ཁང་ལ། འདི་ནི་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་ཐོག་ནས་གྲངས་མང་ཧིན་རྡུའི་རྗེས་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་བློ་སྐོང་སྟངས་ཤིག་རེད། ཅེས་དང་། རྒྱ་གར་ནང་གཞུང་འཛིན་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་རང་ལ་འོས་ལྡུག་མཁན་ཧིན་རྡུའི་རྗེས་འབྲང་བ་དང་། ཁ་ཆེ་བའི་ཁ་གཏད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་བློ་སྐོང་ཐབས་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ལམ་ལུགས་(polarization)ཤིག་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་འདུག ཅེས་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཚོན་ན་འདི་ནི་ཁོ་ཚོས་ཁས་བླངས་ཏེ་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཡོད་འདུགཁྲིམས་ཡིག་རྩིས་མེད་ཀྱིས་ག་རེ་བྱུང་སྲིད་དམ།
ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་དམིགས་བསལ་གནས་བབ་དེ་རྩིས་མེད་བཏང་བ་དེས། རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཕྱོགས་གཞན་ན་གནས་པའི་མི་སེར་ཚོས་ཁུལ་དེར་ས་ཁང་ཉོས་ཏེ་གཏན་སྡོད་བྱེད་ཆོག་པར་གྱུར་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ཀཱ་ཤི་མིར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་དེས་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤིར་འདི་ཁ་ཆེ་གྲངས་མང་ས་ཁུལ་ཞིག་ནས་ཧིན་རྡུ་གྲངས་མང་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཉེན་ཡོད་པའི་ཞེད་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཤུག་ལཱ་ཡིས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་འཁོད་པའི་ཇ་མུ་དང་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་ལས་དབང་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད། ཅེས་དང་། ད་ལྟ་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་དེ་ལ་དྭགས་དང་། ཇ་མ་ཀཱ་ཤི་མིར་བཅས་དབུས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་ས་ཁུལ་གཉིས་སུ་འབྱེད་རྩིས་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟའི་ཚོར་ཤུགས་སྐྱེན་པའི་གནད་དོན་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་བར་ཐོག་མར་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཁྲིམས་འཆར་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
ད་ག་རེ་འབྱུང་སྲིད་དམ།
སྤྱིར་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ གཞིར་བཟུང་སྲིད་འཛིན་ཀྱི་བཀའ་རྒྱའི་འོག་ནས་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་རྩིས་མེད་བཟོ་ཆོག་ཀྱང་། ཐོག་མར་དབུས་ལ་ཡོད་པའི་མངའ་སྡེའི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ལྷན་ཚོགས་ལ་ངོ་སྤྲོད་དང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་དབུས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ ལོར་ནུས་མེད་ཆགས་པར་བརྟེན། ཆེད་མཁས་པའི་ཁྲོད་དུ་ཁྲིམས་ཡིག་དེར་འགྲེལ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། རེ་འགས་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་རྩིས་མེད་གཏོང་བར་མངའ་སྡེའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་དང་། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་གྱི་བཀའ་རྒྱ་གཅིག་པོས་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་། སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཤུག་ལཱ་ ( Shukla)ཡིས། ཐེངས་འདིའི་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་དེར་ཀཱ་ཤི་མིར་ཁུལ་རང་དུ་ཁྲིམས་ཐོག་གི་རྙོག་དྲ་ཡོང་གི་རེད། རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༣༧༠ རྩ་ཡལ་བཏང་བ་དེས་ཀཱ་ཤི་མིར་ནང་པཱ་ལི་སི་ཐན་(Palestine)ལྟར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་གྱི་མགོ་འབུད་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།རྒྱ་གར་ནང་དུའང་ཁྲིམས་ཐོག་དང་ཁ་གཏད་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་བརྒྱུད་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་བཟོ་སྲིད་པ་རེད་ལ། གཅིག་བྱེད་ན་ད་ལན་གྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཁ་མཆུ་རིགས་ལ་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་རྩ་ཁྲིམས་རྟོག་ཞིབ་ཁྲིམས་དཔོན་(Constitution Bench)རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཞིབ་བྱ་ངེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཅེས་བརྗོད།
མ་ཡིག་འབྲེལ་ཐག https://www.aljazeera.com/news/2019/08/kashmir-special-status-explained-articles-370-35a-190805054643431.html