text:
— སྤྲ་དང་མིའི་གློག་བརྙན་ (The Legend of Tarzan/ 泰山归来) ལས་འཕྲོས་པའི་སྲིད་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བསྐྱར་ཞིབ་ཕྲན་བུ།
ས་གཞིའི་རང་བྱུང་གི་ནོར་གྱིས་གཏམས་པའི་ཡུལ་གྲུ་གང་ཞིག་ཕ་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་ནི་ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་མནར་མེད་ཀྱི་དམྱལ་བའི་ཁམས་སུ་བརྫངས་པའི་ལས་བསགས་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། 《ཁྲར་གཟན་གྱི་མཚར་སྒྲུང》ཞེས་པའི་འཆར་ཡུན་སྐར་མ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་འདི་ཡིས་གོང་དུ་སོང་བའི་སྐད་ཆ་འདི་དང་འབྲེལ་ནས་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པར་བྱ།
གློག་བརྙན་འདི་ནི་དབྱིན་ཇིའི་འཁྲབ་འཁྲིད་པ་སྒྲེ་བེ་སྒྲི་ཡ་ཁྲེས་སི David Yates ལགས་ཀྱིས་སྔོན་མའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲར་གཟན་ཞུ་བའི་རྟོག་བཅོས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ། སྟོང་ལོ་དྲུག་གི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་ཉེར་དགུ་ཉིན་ཨ་རིའི་གློག་བརྙན་ཐོན་ལས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སི་གྲོང་ཁྱེར་ (LA) ནས་དངོས་སུ་ཡོལ་བར་བཤམས། ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་དགུ་ཉིན་མདོ་སྨད་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གློག་བརྙན་ཁང་སོ་སོ་ནས་པ་སེ་བཙོངས།
འདས་པའི་དུས་རབས་བདུན་གྱི་ནང་བྱུང་བའི་གོ་ལའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་འཁྲུག་ཆེན་ཆེ་མ་ཆུང་གསུམ་གྱི་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་འཁྲུག་ཆེན་བསླངས་སའི་ཡུལ་གང་ཞིག་གི་ཐོན་ཁུངས་གལ་ཆེན་དང་། ནང་སྒོས་སུ་རང་བྱུང་གི་ས་གཞི་ཆེན་པོས་རུམ་པའི་རིན་ཆེན་གྱི་གཏེར་རྫས་དག་རྩོད་གཞིར་གྱུར་ནས་བྱུང་། ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་སྔོན་མར་མཛའ་མཐུན་གྱིས་གཤིབས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ཅིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་མཚམས་མི་གསལ་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེ་བའི་འཆམ་མཐུན་ཤོག་ཁག་མང་པོའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཡིན་མོད། དབྱིན་ཇི་གཙོ་བྱས་པའི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་མི་སེར་སྤེལ་བ་དང་བཙན་རྒྱལ་གྱི་སྣེ་དྲངས་བའི་རྗེས་ལ། ཨ་ཧྥི་རི་ཁ་ནི་ད་ལྟའི་ཆ་ལ་ཁ་འཐོར་དགུ་འཐོར་དང་ཕན་ཚུན་ནང་འགལ་ཟླ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་རུ་སིལ་བུར་གྱེས། གླིང་གཞན་པར་གཞིས་ཆགས་བྱུང་བའི་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་མི་རིགས་མང་པོའི་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ཡང་སྔོན་གྱི་ཡོ་རོབ་པའི་གཉའ་གནོན་དང་བཤུ་གཞོག་ལས་ཐར་ཏེ་ཡུལ་གྱར་དུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་རབས་པ་འབའ་ཞིག་གོ།
མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་གཙོ་བོ་ནི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ནས་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོ་རོབ་པས་ཨ་ཧྥི་རི་ཁ་དང་ཨ་མེ་རི་ཀ ཡ་གླིང་སོགས་གཙོ་བྱས་བའི་གླིང་ཕྲན་དང་ཡུལ་ཁམས་དག་ལ་སྲིད་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། རང་བྱུང་དང་མིའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བཤུ་གཞོག་གྲངས་མེད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ལ་གོ་མོད། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་གསར་མའི་སྐབས་བྱུང་བའི་པུར་ལེན་ཚོགས་འདུའི་ (Berlin Conference) ཡར་སྔོན་དུ་ཡོ་རོབ་པས་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་ཚོ་ཁག་གི་ཚོ་དཔོན་བརྒྱུད། ཐད་ཀར་གྱི་ཚོང་ལས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ལས་རྗེས་མའི་དཔུང་ཤུགས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྐལ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཕྲ། གང་ལྟར་གཉའ་གནོན་དང་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་ངན་སྤྱོད་ནི་འབྲལ་ཐབས་ག་ལ་སྲིད། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་གསར་མའི་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རི། འཇར་པན་གསུམ་གཙོས་བའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་སྲིད་ཤུགས་འགྲན་རྩོད་སྒོས་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ནང་། 1884ལོ་ནས་1885བར་འཚོགས་པའི་པུར་ལེན་ཚོགས་འདུ་ནི་ཡོ་རོབ་པས་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་དཔུང་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། ཚོང་ལས་ཇེ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་གནད་དུ་བཟུང་བའི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། ཚོགས་འདུ་ལས་བྱུང་བའི་མཇུག་འབྲས་གཙོ་བོ་ཡང་ཡོ་རོབ་པས་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁམས་སོ་སོར་བདག་བཟུང་དང་བཙན་འཛུལ། ཆ་བགོས་དང་སྲིད་དབང་ཉམ་དམས་སུ་བཏང་ནས། གླིང་དེ་གའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བཤུ་གཞོག་དང་གཡོ་འཕྲོག ས་གནས་ཀྱི་མི་ལ་གཉའ་གནོན་བཅས་རབ་དང་རིམ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ནང་ཡང་འགལ་རྐྱེན་དུ་མ་བྱུང་བ་ལས་ལྷག་པར་དུ་སྦལ་ལྗམ (Belgium 比利时) དང་དབྱིན་ཇི་གཉིས་ཀྱིས་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་ཀོང་ཀོ་ (Congo 刚果) ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བཤུ་གཞོག་ཐད་སོ་སོར་ཁ་གཏད་དུ་ལངས།
《ཁྲར་གཟན་གྱི་མཚར་སྒྲུང》ནི་དབྱིན་ཇི་དང་སྦལ་ལྗམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀོང་ཀོའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བདག་བཟུང་དང་བཙན་འཕྲོག་ཐད་ཁ་མ་འཆམ་པར་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་རྡིབ་ནས་འཕོངས་ཀྱིན་པའི་སྦལ་ལྗམ་གྱི་རྒྱལ་བོའི་ཕོ་ཉས་ཀོང་ཀོའི་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱི་གཏེར་རྫས་ལ་བདག་བཟུང་དང་འཕྲོག་བཅོམ་བྱ་བའི་ངན་ཇུས་འཐེན་ཞིང་། ས་གནས་ཀྱི་རུལ་སུངས་སུ་གྱུར་བའི་ཚོ་དཔོན་དང་ཁྱི་སྤྱང་ངན་འབྲེལ་གྱིས་ཁྲར་གཟན་ཞུ་བའི་མི་དཀར་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ། སོ་སོའི་དམིགས་བྱ་སྐོང་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་ཉེན་ཁ་དང་འཁྲུག་རྩོད་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཞིག་གོ།
སྤྱིར་གློག་བརྙན་འདིའི་བསྟན་བྱ་དུ་མའི་ནང་གི་གཙོ་བོ་ནི་ཡོ་རོབ་པས་ཀོང་ཀོའི་ཡུལ་གྲུ་དག་ལ་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དབང་བསྒྱུར་དང་དཔུང་འཇུག་བྱས་པའི་སྲིད་ཀྱི་རྩེད་མོའི་གཡོ་ཇུས་འཐེན་པ་བརྒྱུད། མི་དཀར་དང་མི་ནག་གི་རིགས་རུས་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་དང། ཡོ་རོབ་པའི་མིག་ནང་དུ་ཀོང་ཀོའི་མངའ་ཁུངས་ནི་གཏེར་རྫས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཅིང་། ཧམ་སེམས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་གདུལ་རྒྱུ་དང་བཤུ་གཞོག་བགྱི་བ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་དོན་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག ཀོང་ཀོའི་མི་རིགས་ནི་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་དང་ཁོ་ཚོར་བཅིང་གྲོལ་དང་སློབ་གསོ་གཏོང་དགོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་སོགས་མངོན་གསལ་དུ་བསྟན། དཔེ་མཚོན་རེ་བགྲང་ན། གློག་བརྙན་གྱི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཁྲར་གཟན་ནི་མི་དཀར་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། དོན་རྐྱེན་ཞིག་གི་དབང་གིས་ཆུང་དུས་ནས་ཀོང་ཀོའི་ནགས་གསེབ་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ག་གེ་མོའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཞིང་ས་གནས་ཀྱི་སྐད་དང་རིག་གནས། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སོགས་ལ་ཞིབ་ཆ་ལྡན་པས་མི་ཚད་གཞན་དང་མི་མཚུངས་བའི་མཐུ་དང་ནུས་པ་ཁྱད་མཚར་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་གི་ཟོལ་དུ་བཟོས་ཡོད་ལ། (ཞིབ་ཕྲའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་གློག་བརྙན་དངོས་ལ་གཟིགས) དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གྱི་རྒྱུས་མངའ་ལྡན་པས། ཁྲར་གཟན་ནི་མདོར་ན་ཀོང་ཀོའི་ས་གནས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པའི་དབྱིན་ཇིའི་མི་དཀར་རམ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་སྟག་ལྤགས་གྱོན་པའི་དབྱིན་ཇིའི་མི་དཀར་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ཞིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲར་གཟན་གྱི་ལྕམ་མོ་ལྗེན་ཟེར་བ་ཡང་ཀོང་ཀོའི་ས་ཆར་སླེབས་པའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ས་དེ་གའི་མི་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉམ་ཆག་དང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གྱིས་སྣེ་དྲངས་ཏེ་ཀོང་ཀོའི་བྱིས་པར་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་དེར་འབྱོར་ཞིང་རྗེས་སུ་ཁྲར་གཟན་དང་ངོ་ཤེས་བྱུང་།
གློག་བརྙན་འདིའི་ནང་གི་དོན་རྐྱེན་ནི་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་ཡུན་གྱིས་བྱུང་ཡོད་ནའང་། འགལ་ཟླ་གཙོ་བོ་ནི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྦལ་ལྗམ་དང་དབྱིན་ཇི་འམ། ཡང་ན་མི་དཀར་ཚོའི་བར་ནས་ཀོང་ཀོའི་ཐོན་ཁུངས་དང་མི་ལ་ཇི་ལྟར་བཤུ་གཞོག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ཀོང་ཀོའི་མི་རིགས་ནི་ནམ་ཡང་བྲན་གཡོག་དང་རྗེས་ལུས། རུལ་སུངས་ཀྱི་རྣམ་པར་མཚོན་ཡོད་ལ། ཐ་ན་ས་དེ་གའི་སྤྲ་རྒོད་རྔ་ཟླུམ་དང་རི་དྭགས་དག་ལ་ཡང་མི་དོ་བའི་ཚུལ་དུ་བཟོས་པས། དབྱིན་ཇིའི་མི་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཁྱད་མཚར་འཛོམས་པ་དང་རྒྱལ་ཁ་རྐྱང་རྐྱང་ཐོབ་པ་སོགས་ཡིད་སྨོན་འཆོར་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་བཟོ་ལ་བརྟེན་ནས། དབྱིན་ཇི་བས་ཀོང་ཀོར་བཤུ་གཞོག་དང་མི་སེར་སྤེལ་བའི་སྔོན་གྱི་ལྐོག་ཇུས་ལ་འགེབ་སྲུང་བྱས་པ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ཤོར། ཟུར་དེ་དང་འབྲེལ《ཁྲར་གཟན་གྱི་མཚར་སྒྲུང》གིས་རིགས་རུས་དང་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཆོག་དམན་ལྟ་ཚུལ་དག་འབུར་དུ་བླངས་ཤིང་། སྨག་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཡོ་བསྲང་དང་འགེབ་སྲུང་སྣ་ཚོགས་བྱས།
གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ཡང་ཀོང་ཀོའི་ཚོ་ཤོག་ཁག་དང་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཞོལ་ནས་རམ་འདེགས་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཁྲར་གཟན་དང་ཨ་རི་བ་ཝེ་ལེམ་སི་ (Williams) གཉིས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཁྱད་མཚར་སྒོས་སྦལ་ལྗམ་གྱི་དམག་མི་དང་ཕོ་ཉ། ས་གནས་ཀྱི་ཚོ་དཔོན་སོགས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ། ཡིན་ན་ཡང་། ཐག་གཅོད་བྱས་མེད་པཔའི་གནད་དོན་ནི་ཡོ་རོབ་པས་བསྐྲུན་པའི་ཀོང་ཀོའི་ཚོ་དཔོན་གྱི་རུལ་སུངས་ལམ་ལུགས་རྫོབ་པོ་དང་། རང་རྐང་ཚུགས་མེད་པའི་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དང་སྲིད་གཞུང་། དེ་མིན་ཀོང་ཀོའི་མི་དང་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ནམ་ཡང་དབྱིན་ཇི་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་མཐུག་པོ་བཞག་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་པས། གལ་སྲིད་གློག་བརྙན་འདི་ཀོང་ཀོའི་མི་རིགས་སྙིང་རུས་ཅན་སྐོར་ཞིག་གིས་བྲིས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཚེ། མཇུག་སྡོམ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་ཀོང་ཀོའི་མི་དམངས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་བཤུ་གཞོག་ལ་མཁས་པའི་ཡོ་རོབ་པ་མཐའ་དག་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་ཡོངས་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྐྲོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ག་ལ་ཡོད།
མཐར་གློག་བརྙན་འདིས་ཨ་མེ་རི་ཀའི་སྲིད་ཤུགས་ཀྱང་ཉུང་ཙམ་བསྟན་ཡོད་པ་ནི་ཨ་རིའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཕོ་ཉ་ཝེ་ལེམ་སི་ཡིས་ཁྲར་གཟན་དང་མཉམ་དུ་ཀོང་ཀོའི་འཐབ་འཁྲུག་གི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་ཟུར་ཞུགས་དང་ལྐོག་ཇུས་འཐེན་པ། དོན་རྐྱེན་མཐའ་དག་གི་མཇུག་མཐའི་སྤྱི་བསྡོམས་སྙན་ཞུ་ཡང་ཝེ་ལེམ་སི་ཡིས་དབྱིན་གཞུང་ལ་བརྒྱབ་པས། ཨ་མེ་རི་ཀ་ལ་ཡང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྙོག་གྲའི་སྲིད་དོན་ནང་འབྲལ་མེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞོར་དུ་བསྟན། འདི་ལྟའི་སྲིད་ཤུགས་ནི་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་བསྟན་ཡང་རུང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་དང་རིགས་རྒྱུད་རིང་ལུགས་སོགས་དང་བསྡེབས་ཏེ། ནོར་གྱིས་གཏམས་པའི་ཡུལ་གྲོང་གང་ཞིག་གི་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་མི་རིགས་ལ་ཧམ་ཤེད་ཀྱིས་བཙན་གནོན་དང་། “འགྲོ་མིའི་ཐོབ་ཐང་”སོགས་ལ་བཤུ་གཞོག་གི་རྒྱབ་འགལ་ཆེན་པོའི་རྨ་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་བཞག་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མ་འདས་སོ།།


c: text/html

text:
ཟླ6པའི་ཚེ2ཉིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་གདན་འགྲེམས་སྟོན་ཕྱིར་ཚོང་ལྟེ་གནས་འཛུགས་པའི་མཛད་སྒོ་ཟི་ལིང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་ལྷོ་ཐང་བཟོ་ལས་གླིང་ནས་སྤེལ་ཞིང་།དེ་ནི་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་གདན་འགྲེམས་སྟོན་ཕྱིར་ཚོང་ལྟེ་གནས་དེ་མཚོ་སྔོན་ནས་གཞི་ཚུགས་པའི་རྟགས་མཚན་རེད།
མཛད་སྒོའི་ཐོག མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཐིན་ཅིན་ཁྲེན་གྱིས་འདི་སྐད། དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ཚུན་ལ་མཚོ་སྔོན་གྱིས་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་དགེ་མཚན་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ“ཀྲུང་གོའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར”དང་“འཛམ་གླིང་ས་གདན་འདུ་འགྲེམས་བྱེད་གནས”ཞེས་པ་གསར་དུ་བཏོད་པ་ཡིན། ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མཚོན་ན་མཚོ་སྔོན་གྱིས་ས་གདན་ཐོན་ལས་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི“ཁུལ་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་གྲས་སུ་ཧུར་ཐག་གིས་འཇུག་པའི་གྲོས་གཞི་ཞིག་དང་། དེང་རབས་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཐབས་བེད་སྤྱད་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱི་ལྟེ་སྙིང་གི་འགྲན་རྩོད་ནུས་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དྲ་ཐོག་དང་དྲ་ཕྱིའི་སྡིངས་ཆ་བརྒྱུད་ཏེ་འཁོར་རྒྱུན་རྣམ་པར་བརྟེན་ནས་འགྲེམས་ཚོགས་གཉེར་སྐྱོང་གི་བྱེད་ཐབས་གསར་པ་སྤྱད་དེ་བོད་ལུགས་ས་གདན་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱ་ཐུབ་རྒྱུ་བྱས་ཡོད། ལྟེ་གནས་འདི་གཉེར་སྐྱོང་འཁོར་སྐྱོད་བྱས་རྗེས་སུ། ཁེ་ལས་ལ་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་ཚོང་གི་ཁྲོམ་ར་རྒྱ་བསྐྱེད་རོགས་དང་། མཁོ་འདོན་གཉིས་འབྲེལ་མཐུད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རོགས། ཞབས་ཞུ་བཟང་པོ་འདོན་སྤྲོད། ཐོན་ལས་ཧྲིལ་བོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར། ས་གནས་དཔལ་འབྱོར་རྒྱུན་མཐུད་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་བར་སྐུལ་སྤེལ་བཅས་ལ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་འདོན་ཐུབ་པ་ཡིན་ཟེར།
ཀྲུང་གོའི་འཐག་སླེ་བཟོ་ལས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱིམ་སྤྱོད་འཐག་སླེ་ཐོན་རྫས་ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དབྱང་ཀྲའོ་ཧྭ་ཡིས་འདི་སྐད། ཟི་ལིང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་ལྷོ་ཐང་བཟོ་ལས་གླིང་ནི་ཀྲུང་གོའི་ནུབ་བརྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱིམ་སྤྱོད་འཐག་སླེ་ཐོན་རྫས་འདུ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས “ཀྲུང་གོའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་གདན་འགྲེམས་སྟོན་དང་ཕྱིར་ཚོང་ལྟེ་གནས”འཛུགས་པ་ནི་ཐོན་ལས་འདུ་ཚོགས་བརྗེ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་སྤེལ་དང་། བོད་ལུགས་ས་གདན་ཐོན་ལས་དེ་ཉིད་མཆོང་སྐྱོད་ལྟ་བུའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པར་སྣེ་འཁྲིད་པ་བཅས་ལ་ཕུགས་ཕན་གྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པ་རེད་ཟེར།
ཟི་ལིང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་དང་། ལྷོ་ཐང་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཧོང་ཀའོ་ཅུན་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་ལྟར་ན། ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི1.2ཡོད་ཅིང་། ས་གདན་ཕྱིར་ཚོང་འགྲེམས་ཚོང་ལྟེ་གནས་དང་། ལས་གཏོད་གསོ་སྐྱོང་རྟེན་གཞི། ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་ལྟེ་གནས། ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་ལྟེ་གནས་བཅས་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ས་གདན་ཕྱིར་ཚོང་འགྲེམས་སྟོན་ལྟེ་གནས་སུ་གཙོ་བོ་རྒྱལ་ནང་དང་ཞིང་ཆེན་ནང་ཁུལ་སྤྱི་དང་། ནང་སྒོས་སུ་གླིང་ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ས་གདན་ཁེ་ལས་ཀྱི་ལག་འཐག་ལག་ཚེམས་ཀྱི་ས་གདན་དང་། ཝེར་ཏུན་དང་། ཨ་ཁེ་མེན་སི་ཐེ་ལ་སོགས་པའི་ས་གདན་རྩེ་གྲ་དང་། དབྱི་ལིང་དང་། ཕ་ཁེ་སི་ཐན། རྒྱ་གར། ཐུར་ཁེ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་གྱི་ལག་འཐག་དང་འཁོར་འཐག་གི་ས་གདན་རྩེ་གྲ་འགྲེམས་རྒྱུ་དེ་རེད། ལས་གཏོད་གསོ་སྐྱོང་རྟེན་གཞི་ནི་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་སློབ་ཆེན་དང་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭའི་མཛེས་རྩལ་དང་། ཇུས་འགོད། བཟོ་རྩལ་ལ་སོགས་ཆེད་ལས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མ་ནང་འགུགས་བྱས་ཏེ། གླིང་ཁུལ་ནས་རང་བདག་ལས་གཏོད་ལ་འཇུག་རྒྱུ་དེ་རེད། ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་ལྟེ་གནས་དང་ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་གླིང་ཁུལ་ཁོངས་གཏོགས་སུ་གྱུར་བའི་མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་རྟོན་དངོས་ལས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་དང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལུགས་ས་གདན་མཐུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ད་ཡོད་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་སྒྲིག་ཆས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་བལ་འཐག་ཁེ་ལས་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཚད་ལེན་སྡིངས་ཆ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཟེར།
ལོ་ཙཱ་བ། ཁོན་ཐར་འཚོ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
རྩོམ་ཁུངས། རེབ་གོང་བོན་མང་དྲ་བ། རྩོམ་པ་པོ། བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས།
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆེས་འཕེལ་ཞེ་ན་རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་ངེས་དོན་གྱི་དྲན་དབང་ཞིག་ཡིན་པ་སུ་ཡི་སེམས་ན་གསལ་ཀྱི་ལེར་ཡོད། ད་ཐེངས་དེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་དང་ལྷུན་དུ་བོན་ཁམས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཀླགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་མའི་བསོད་ནམས་ཤིག་དང་ད་ལྟའི་ཚེ་ནོམ་ཞིག་ཏུ་སྒོམ་བཞིན་ཡོད།
བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ནི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་སྤྱི་ལོ ༡༩༤༦ ལོའི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་རྩོམ་པའི་སྟ་གོན་ལ་ཞུགས་ནས་ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་བར་རྩོམ་པའི་དུས་ཚོད་བྱུང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་དབང་ལྡན་དཔལ་འབར་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས་སྣང་རྩེ་ཤག་ཏུ་བཙོན་ལ་བཅུག་སྟེ་དེབ་དཀར་རྩོམ་འཕྲོར་ལུས་པ་རེད། འདི་ནི་སུས་ཀྱང་དཔག་དཀའ་བའི་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདིའི་གྱོང་གུད་དུ་འཁུམས།
དེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཁམས་ལ་སྔ་མོ་བོན་ཁམས་ཞེས་འབོད་པ་ནི་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཞིག་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་པོ་བཀོད་འདུག སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག་ནི་གཞན་ཞིག་ལ་བཀོད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་མཁས་དབང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་དགོས་དོན་ག་ལ་ཡོད། ངས་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་ང་རང་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱོགས་ཞེན་ཆེ་དྲགས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན། གཞན་ཞིག་ཡིན། གང་ལྟར་ང་རང་གིས་དད་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ནས་དེ་ལྟར་འདོད། ངས་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་པའི་སྐབས་ཐོག་ལ་དེབ་དཀར་མཆན་འགྲེལ་མང་པོ་བཀླགས་པ་ཡིན། མཆན་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་ནས་དགེན་གུར་མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་དྲིན་གྱི་བུ་ལོན་ལས་གསལ་ཁ་མང་པོ་གནང་བར་མ་ཟད་ཁོང་གི་དེབ་དཀར་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་ཉན་རྗེས་སེམས་ཀྱི་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱས་སོང་།
དེབ་དཀར་ནང་དུ། ” གཡུང་དྲུང་བོན་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། ཐོག་མར་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་ཟུར་ཆག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།” འདི་ནི་དེབ་དཀར་མཁན་པོ་ཁོང་གིས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས (1)ལ་གཟིགས་རྟོགས་བྱུང་ནས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་སེམས་སུ་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་ལ”བོད་དང་བོན་གཉིས་དོན་གཅིག་གོ་བྱ་བ་འདི་ངེས་པར་བཞད་གད་སློང་བའི་གཏམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི།” ཁོང་གིས་འུ་ཚོ་སུ་ཡིན་ན་ཡང་ཡ་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ”ཅུང་ཟད་ཅིག་བསམ་དགོས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།” བསམ་ན་བོད་དང་བོན་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ངེས་པ་མེད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡོད་ཅེ་ན “དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆོད་ལ། ཡུལ་འདི་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས”ཁོང་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་བོན་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་རེད།
ཁོང་གི་སེམས་སུ་ཕྱོགས་ཞེན་ཅན་རེ་འགའ་ལ”མིང་དེ་སྐད་གྲགས་ཀྱང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ལ།” འུ་ཚོ་སུ་ཡིན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཕྱི་ལ་དཔྱོད་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལྟོས་ན་བོད་ཅེས་པ་འདི་བོན་ལས་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་བར་འདུག་པ་ནི”རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་སྔོན་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་བོན་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཉེ་བས་སོ།།”ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་ད་རུང་རིགས་ལམ་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང”དེར་མ་ཟད་གནའི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་འཇུག་ད་ན་གཉིས་བརྗེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། དཔེར་ན། བཙན་པོ་དང་བཙད་པོ། ཆུན་པོ་དང་ཆུད་པོ་སོགས་རེས་མོས་སུ་བྲིས་པ་བཞིན་བོན་དང་བོད་གཉིས་ཀ་ཡང་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྲིད་པས་སོ།།”ཞེས་ན་ཡིག་ད་ཡིག་ལ་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་མིན་པའི་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་པ་བཀོད་འདུག
ད་རུང་ཁོང་གིས”སོག་ཡུལ་འགར་ཡང་བོན་ལུགས་བྱེད་པ་ལ་བོད་དམ་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཆགས་པར་འདུག”ཅེས་བཞེད་པ་དང་། ཁོང་གི་དཔེ་དོན་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས”འོན་ཀྱང་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་དར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཨི་ས་ལེམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཞེས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ན་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཆོས་དར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས”ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོན་ཡུལ་ཞེ་ན་ཅིའི་མི་འགྲིག ཁོང་གིས”ཡུལ་གྱི་མིང་ཆོས་ལ་ཕར་ཐོགས་པ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཚུར་བཏགས་པ་ཡིན་སོགས་ནི”འུ་ཚོ་སུ་ཡིན་ཡང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཡུལ་རེད། “ལོ་ཉིས་སྟོང་ལོན་པའི་རྒན་པོ་འདྲ་ཡོད་ན་དྲི་བར་ཟད་མོད”ཅེས་འདྲི་སའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལོན་པའི་རྒན་པོ་ཞིག་མེད་པ་སུ་ཡིས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་ལ་གནས་ལུགས་ཅན་གྱི་མཁས་པའི་གསུང་ཚིག་ལ་གོ་རྒྱུ་ལེ་ཡོད། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་དཔེ་གཞུང་དང་གནའ་རྫས་སོགས་ལ་དཔྱད་ན་བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གོ་ནུས་པའི་གསལ་བརྡ་བཏང་བ་རེད། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན་བོད་ཀྱི་ཡ་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས”གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཤེས་ནུས”ཞེས་ལོ་རྒྱུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ལྷུང་དོར་ནས་དྲང་བདེན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁོང་གིས། ཕྱོགས་ལྷུང་ཞེན་པས་དམར་པོར་མ་བྱས་ཤིང་།། ངོ་བསྲུང་ཚིག་གིས་སྔོན་པོར་མ་བྱས་ལ།། ཕྱིས་འབྱུང་གཏམ་གྱིས་སེར་པོར་མ་བྱས་པ།། དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་དེབ་ཐེར་དཀར་པོའོ།། ཞེས་གདམས་སོ།།
ཟུར་མཆན།
(1)མཁས་དབང་ཁོང་གིས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་མང་པོ་བྱས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཁྲོད་ནས་འདི་ལྟར་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི《 མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་ཕྱག་བསྟར་མའི》ཤོག་གྲངས་༡༤༡ ན། ཏ་ར་ན་ཐ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོན་རབས( 一 ! བཙན་པོ་བནྡྷེ་རྣམས་བོན་སྣུབས་ནས་ཆོས་སྤེལ་བའི་མནའ་བོར་བ་དང་། བོན་པོ་ནི་ཁོག་པ་ཡངས། བནྡྷེ་ཕྲག་དོག་ཆེ། རྗེའི་སྙན་སྲབ། བཙུན་པ་དང་བཙུན་མོ་རྣམས་མཆུ་རྣོ། བློན་རྣམས་ཕྲ་མ་ལ་མཁས། བོད་འབངས་རྣམས་གསར་འགྲོགས། སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་འགྲིབ་པས་རྒྱལ་པོ་ཐུགས་འགྱུར་ཏེ་བོན་རྣམས་དོར་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཆོས་བྱེད་པ་དང་། ཁྲལ་འཇལ་བ་གསུམ་འདོར་དུ་བཅུག་པས། བོན་དྲན་པས( དྲག་སྔགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་རླག་པར་སླ་ཡང་། སེམས་ཞི་བར་བྱས། བོན་རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་མཁྱེན )རྗེ་ཆབ་སྲིད་བརྟན་ཅིང་སྐུ་ཚེ་མི་ཐུང་ན། བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཆོག་ཅེས་རབ་བྱུང་བྱས། འོན་ཀྱང་གཡུང་དྲུང་བོན་ཡབ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས། གཏེར་དུ་སྦ་ཆོག་པར་ཞུས་པས་གནང་སྟེ་གཏེར་ཆེན་དུ་སྦས། གཏོར་ཕྲན་ལྔར་བྱས་ན། བོན་པོ་མང་པོ་གཙང་པོར་བསྒྱུར། གསས་ཁང་ཞིག་ཅིང་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཁང་དུ་བསྒྱུར། མིང་སྤོར་དེར་འབངས་རྣམས་ལུས་ཆོས་སུ་བྱེད། སེམས་ལ་བོན་བསམ་སྟེ་བསྡད་ / དེར་བསྒྲགས་བྱང་དྲངས་པར། ལྷ་སྲས་དར་མའི་སྐབས། དབུ་ཁྱུང་གཡོན་ཏུ་ཆད། ཡུམ་བརྟན་འབྲོང་ཁམ་བུས་བཀྲོངས་འབངས་ངོ་ལོག དེར་དར་མས་བནྡྷེ་རྣམས་ལ་ལ་བཀའ་བཀྱོན། རལ་བ་ཅན་ཆོས་ཀྱིས་འཕུང་། ཐན་ལྟོས་ངན་པ་བྱུང་། མུ་ནེ་བཙན་པོ་ཞང་དྲུག་གིས་བསད། ཆེ་བོ་སྤོ་བཟང་རྗེ་ལ་མཐུ་བཏང་ནས་འདས། རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡན་ཆོད་དུ་ལྟས་ངན་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་མེདཟེར་ན། རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་པ་བོས་ཏེ་རྩིས་རྒྱག་པར ཁོས རྒྱ་གར་བས་གཡོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དར་བ་འདིས་མ་རུང་། བོད་ལ་བཀྲ་ཤིས་བོན་སྣུབ། ལྷ་ཁང་ཕར་ཆེར་ས་ངན་ལ་བརྩིགས་པས་བཤིག་རྒྱ་གར་བནྡྷེ་རྣམས་ཡོང་དུ་མཇུག་ཟེར། བཙན་པོས་རྩིས་པ་བདེན་ཟེར(རྒྱུགས་ཡིག་འགའ་ཞིག་ཤེས་དཀའ་བས་དག་བཅོས་བཟོ་རོགས)། ཞེས་བཞེད་ཡོད་འདི་ལ་གཞིག་ན་ཁོང་གིས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཧ་ཅང་གི་གཟབ་ནན་བྱས་པ་མཚོན་ཐུབ།
གུར་མགོན་སྐྱབས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《དྲིན་གྱི་བུ་ལོན》གྱི་ཤོག་གྲངས ༧༥ ན། དེབ་དཀར་མཁན་པོའི་རྩོམ་གཞན་དུ། འོན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་འདི་ཙམ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཡུང་དྲུང་བོན་འདི་རང་རེའི་ཕ་མེས་ཀྱི་སྔ་མོའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་འདུག་ལ། དེ་དུས་ཙ་ན་བོད་ཡུལ་གྲུ་གང་པོའི་མིང་ཆོས་འདི་གཅིག་པུ་བྱེད་པར་གོར་མ་ཆག་པས། ཆོས་དེ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་བོན་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་ཁྱེད་བཞད་གད་ཀྱང་མཛོད་ཅིག ཅེས་པ་དང་། ཐ་ན་བོན་གྱི་ངག་སྒྲོས་ཚུན་ཆད་བླངས། ཟེར་བ་ལ་བརྟག་ན། བོན་གྱི་སྒྲོས་འདི་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་པས། བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་སྤྱོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལ་བྲམ་ཟེ་ཡུལ་ཟེར་བ་མ་ཟད། སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དག་ནའང་། ལྷོ་ཕྱོགས་བྲམ་ཟེའི་ཡུལ་ལ་གཏུགས་སོགས་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་པ་འདིས་བཞད་གད་བྱེད་མཁན་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད།
༢༠༡༧ . ༧ . ༡༡ ཉིན་བྲིས།


text:
འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མཐའ་མཚམས་འབྱོར་འབྲིང་དཔེ་སྟོན་ཤང་སྟེ་ཡུལ་སྨད་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་པའི་རྣམ་པ་རེད།
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། 2017ལོའི་ཟླ10པའི་ཚེས29ཉིན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་འཕྲིན་ལན་སྤྲིངས་པ་དེས་མི་ཀུན་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཁ་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་ངོ་ཤེས་སུ་བཅུགསྔོན་ཆད་ལོ་ཕྱེད་རིང་རི་རྒྱ་བསྡམས་པ་དང་། མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ། བགྲོད་ལམ་ཧ་ཅང་ཀྱག་ཀྱོག་ཡིན་པའི“མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཁེར་ཆགས་གླིང་ཕྲན”དེར་ད་ཆར་ཉིན་རེ་བཞིན་རྣམ་པ་གསར་པ་ཐོན་པའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་སྟེ། བདེ་སྐྱིད་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མཐའ་མཚམས་འབྱོར་འབྲིང་དཔེ་སྟོན་ཤང་གི་ཡུལ་སྨད་དེ་ཚ་ཚ་འུར་འུར་ངང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
དེའི་སྔོན་ལ། མཐའ་མཚམས་སུ་གནས་པའི་བོད་ལྗོངས་ཡུལ་སྨད་ཤང་དུ་ཡུལ་མི་དུད་ཚང་གཅིག་ལས་མེད་པས། མི་རྣམས་ཀྱིས“མི་གསུམ་གྱི་ཤང”ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། 2017ལོའི་ཟླ11པར། ཡུལ་སྨད་ཤང་ལ་དུད་ཚང་9དང་མི་གྲངས་32ལས་མེད་པས་ཀྲུང་གོའི་མི་འབོར་ཉུང་ཤོས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཤང་དེ་ཡིན། ད་ལོར་ཡུལ་སྨད་ཤང་དུ་དུད་ཚང47སྤར་བ་དང་། དེའི་ཐོག་དེ་སྔོན་གྱི་གཏན་སྡོད་དུད་ཚང་9པོ་བསྣན་ན་ཤང་ཡོངས་སུ་དུད་ཚང56དང་། མི་གྲངས197ཡོད།
འདི་ནི་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་སེར་དཀྱུས་མའི་སྡོད་ཁང་རེད།
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མཐའ་མཚམས་འབྱོར་འབྲིང་དཔེ་སྟོན་གྱི་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ངར་ལྕགས་སྒྲིག་སྦྱོར་རྣམ་པའི་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་གྲོང་མིའི་སྡོད་ཁང་56གསར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། ཤང་སྲིད་གཞུང་དང་། གྲོང་སྡེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་། སློབ་གྲྭ་སོགས་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་གནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་འབུད་པ་དང་། གློག་ཤུགས། གསར་འགྱུར། བགྲོད་ལམ་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་འཐུས་ཚང་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ440.98བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྤྱིའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ17254.24རུ་སླེབས་རྒྱུ་རེད།
མིག་སྔར། ཡུལ་མིའི་སྡོད་ཁང་སྟར་པ56ཡི་རྨང་གཞི་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ཡུལ་མིའི་སྡོད་ཁང་སྟར་པ56 གི་ངར་ལྕགས་གཙོ་བོའི་སྒྲིག་སྦྱོར་ལེགས་སྒྲུབ་བྱུང་། ཁང་པ39ཡི་ཕྱིའི་རྒྱན་སྤྲོས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ཁང་པ9ཡི་ནང་རྒྱན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས། པིན་ཧོ་ལམ་དང་ལྟེ་གནས་ཁྲོམ་སྲང་གི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི1000 ཡོད་པའི་ཆུ་རགས་ཀྱང་དུས་ཐོག་ཏུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། གཞན་ཡང་། ལྟེ་བའི་སྤྱི་གླིང་དང་། ཐང་ཆེན་གསར་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྣམ་གྲངས་གནས་སའི་མ་ལམ་གཙོ་བོ་དང་། ཐང་ཆེན། གཞོགས་ལམ། ལྗང་སྒྱུར་སོགས་ཀྱི་ས་གནས་སུ་བོད་ཁུལ་གྱི་ཁྲོན་དབྱང་སྡོང་པོ་དང་། ཤུག་པ། གསོམ་སྡོང་སོགས་རང་ཡུལ་གྱི་སྡོང་པོ་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ས་མཐོའི་སྟག་མ་ཤིང་སོགས་སྡོང་ཐུང་བཙུགས་ཏེ་སྐྱེ་ཁམས་དང་སྐྱིད་སྣང་དོད་པོའི་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་རྒྱུ་རེད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
ཧོར་དང་ཧོས་ཞེས་པའི་གསང་བ་འཚོལ་བ།
[ཟླ་ཚེས། 2018-08-14 16:47:25][རྩོམ་པ་པོ། ཏཱ་དབེན་ཤེར་དབང་།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
ཧོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྐོར།
གཅིག ཧོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐོར།
ཧོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདིའི་རང་སྟེང་ནས་གོ་དོན་གང་ཞིག་འབྱིན་པ་དང་གང་ལ་འཇུག་མིན། ཡང་ན་གོ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་མེད་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་སུས་ཀྱང་ངེས་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་རྙེད་མེད༑ འོན་ཀྱང་། ཐ་སྙད་འདི་ཁོ་ན་ཙམ་མིན་པར་བོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐོག་མའི་གོ་དོན་དང་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་མིན་སོགས་ཀྱང་དཔྱོད་དཀའ་བས། དམ་པ་དགེ་ཆོས་ལའང་ཐ་སྙད་འདི་དག་གི་ཐད་ནས་སྐུ་ལས་མང་ཙམ་འཕྲད་ཡོད༑ ད་སྐབས་བོད་རིག་པ་བ་དག་གིས་དམིགས་བཏད་ཀྱི་ངེས་བཟུང་བྱེད་ས་ཞིག་རྙེད་མེད་ན་ཡང་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མི་རིགས་སྤྱི་ཡི་མིང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག བྱང་རྒྱུད་ན་འཚོ་བའི་མི་རིགས་དག་ལ་ཧོར་ཞེས་འབོད་པར་བཤད་པ་ནི། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དག་ཏུ་ཧོར་རིགས་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ་བྱང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གསལ་བས་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཙམ་ལས། གཞན་ཕུ་ཁུངས་ཆོད་པའི་དཔྱད་གཞི་ཅི་ཞིག་ཡོད་མེད་མ་ངེས༑ རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་སོགས་ཀྱིས་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་མི་རིགས་དག་ལ་གོ་ཡང་། ཕྱིས་སུ་གོ་དོན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བར་བཤད་འདུག་མོད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རིགས་དག་ལ་ཧོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཆེས་མངའ་མོར་བྱུང་ངམ་ཕྱིས་སུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ད་དུང་དཔྱད་དགོས་པར་སེམས༑
ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དག་ལ་བལྟས་ན་ཧོར་ཞེས་པའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་མིན་དཔོག་དཀའ་ཡང་ཐ་སྙད་འདི་ཆེས་སྔ་བའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་ངལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བཤད་ཐུབ༑ «དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་མར་»གསལ་བ་ལྟར་ན། “སྲིད་པ་རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེ་དེས། ཕྱྭ་ལྕམ་དཀར་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ། བོད་འཛོམ་པ་ལ་ཕྲོམ་སྲིད། དམུ་ཟ་ཁྲི་མ་དང་བསྡེབས་པ་ལ། རྒྱ་ཁྲི་ལ་བཞེས་སྲིད། ཁྲི་མོ་དང་བསྡེབས་པ་ལས། ཁྲི་ཕྲུག་ཧོར་སྲིད་”(1)ཅེས། ཧོར་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རུས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དེ་ཡང་ཆེས་སྔ་བའི་རིགས་ཤིག་ཡིན༑ ཚུལ་འདི་དང་མཐུན་པར་དུས་རབས་བཅུ་ལྔའི་ནང་བརྩམས་པའི་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་གྲགས་ཅན་«བསྟན་པའི་རྣམ་བཤད་དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་»དང་«རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས»སོགས་སུའང་གསལ༑ ཡིན་ན་ཡང་། བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་བོན་ལུགས་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དག་ཏུ་ནང་དོན་གཅིག་མཚུངས་སུ་དཔེར་ན་«རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ»མོར་བྱུང་བ་དང་། «རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པར»། “རྒྱལ་པོ་མཐིང་གེས། ལྷ་ལྕམ་དཀར་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་སྲས། བོད་འབྱོང་ལ་བྲངས། རྨུ་ཟ་མཐིང་སྒྲིལ་མ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་སྲས། རྒྱལ་ཁྲི་ལ་ཞམ། དེའི་སྲས་རྒྱལ་པོ་ཆེ་ཆུང་གསལ་དང་རྒྱུད་བརྒྱད་དུ་ཡོང་། མཐིང་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ། མཐིང་ཕྲུག་ཧོར་སྲིད། ཧོར་ལ་ཨོ་བོའི་ཧོར་རབས་མཆེད་གསུམ་གྱེས”(2)ཞེས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བར་འབྱུང་གི་འདུག
ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་འདི་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་ཧོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆེས་བྱུང་སྔ་ཞིང་། དེ་ཡང་རིགས་རུས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་མེས་པོ་ནི་ཁྲི་ཕྲུག་ཧོར་རམ་མཐིང་ཕྲུག་ཧོར་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། «རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོར»བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བ་འདི་ལྟར་ཏེ། སྤྱིར་རིགས་རུས་ལ། ཕྱིའི་རིགས་བཞི། བར་གྱི་རིགས་བཞི། ནང་གི་རིགས་བཞི་ཞེས་བཤད་སྐབས། བར་གྱི་རིགས་བཞི་ནི་རྒྱ་གར་ལྷ་ཡི་རིགས། རྒྱ་ནག་ཀླུ་ཡི་རིགས། ཧོར་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིགས། བོད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་(3)ཞེས་རྒྱ་གར་ནག་དང་ཧོར། བོད་བཅས་ནི་རིགས་རུས་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་བཞག་འདུག འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་ངོས་ནས་ཡིད་རྟོན་རུང་བ་ག་ཙམ་ཡོད་མེད་མ་ངེས་ན་ཡང་། རང་ཅག་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བར་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་དང་དེ་ཡང་རིགས་རུས་ཆེ་གྲས་སུ་བརྩི་བ་རྟོགས་ཐུབ༑
ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་བོན་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ཁག་ཏུ་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲུག་ཅེས་པ་ཞིག་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད༑ གདུང་རྒྱུད་རྒྱལ་པོ་དྲུག་ནི་“གཤེན་ལྷ་དམུ་ཡི་གདུང་རྒྱུད། གལ་ཆེན་ཤགས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད། གསས་ཆེན་ཧོས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད། གནམ་རྗེ་དཔོ་ཡི་གདུང་རྒྱུད། རྒོད་རྗེ་རྒྱ་ཡི་གདུང་རྒྱུད། མཁའ་འགྱིང་གཉེན་གྱི་གདུང་རྒྱུད”(4)བཅས་ལ་ཟེར༑ འདིར་ལུང་དྲངས་པ་ནི་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རིའི་མཁན་ཆེན་ཁྲི་རབས་ཉེར་གསུམ་པ་སྒོ་སྟོན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་རང་རྣམ་ཇི་བཞིན་བཀོད་པ་ཡིན༑ ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ༡༨༡༣ལོར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་བའི་བོན་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་མོ་ཞིག་རེད༑ ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་«ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད»དུའང་གདུང་རྒྱུད་རྒྱལ་པོ་དྲུག་ཅེས་འཁོད་ཡོད་ཅིང་མཁན་ཉི་མའི་རང་རྣམ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་སྣང་བས་སྐབས་འདིར་ལུང་འདྲེན་པའི་ངལ་བ་མ་བརྟས༑ འདི་གཉིས་ལས་ཀྱང་སྔ་བའི་«རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས»ཞེས་པའི་ནང་དུ་གདུང་རྒྱུད་རྒྱལ་པོ་སྡེ་ལྔ་ཞེས་བགྲངས་འདུག་པ་ལས་དྲུག་མི་གསལ་བས། དཔྱད་ཡིག་གཞན་དུ་གཤེན་ལྷ་དམུ་ཡི་རིགས་ཞེས་པ་དེ་རྒྱལ་རབས་འདིར་འཁོད་མེད༑ གདུང་རྒྱུད་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལས་གཅིག་ནི་གནམ་གསས་ཧོས་རིགས་ཞེས་གསལ་བས་ཡིག་ཆ་གོང་མ་དག་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་གནས༑
«ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེར་དཀར་མེ་ལོང་»དུ་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲུག་གི་སྐོར་གོང་གི་ཡིག་ཆ་དག་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད༑ འདིར་ལུང་དྲངས་ན། “འཛམ་བུ་གླིང་གི་ལྷ་མཆོག་ལྷ་ཁྲི་ཤེས་དཀར་པོ་དེ་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ། གསས་ཆེན་རིགས་ལྔ་མཁའ་འགྱིང་དང་དྲུག་གིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས། སྲས་དྲུག་འཁྲུངས་ཏེ། གཅེན་པོ་དམུ་གཤེན་ལྷའི་གདུང་རྒྱུད་དམུ་རྗེ་དམུ་ཕྱུག་འཁོར་ལོ། དེ་འོག་གར་གསས་བྱིན་རླབས་ཤག་རིགས་འཁོར་ལོ་ཅན། དེ་འོག་གསས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ནས་རྗེ་ཡིད་ལ་བཙན། དེ་འོག་གནམ་གསས་བྱིན་རླབས་དཔོ་རྒྱལ་འབར་བ་ཅན། དེ་འོག་རྒོད་གསས་བྱིན་རླབས་རྒྱ་ཡེ་མཁྱེན་འཕྲུལ་ཡིག་ཅན། དེ་འོག་མཁའ་འགྱིང་བྱིན་རླབས་གཉན་རྗེ་འབྱུང་རུམ་རྒྱལ་བ་དང་དྲུག་སྲིད་དོ།།”(5)ཞེས་པ་འདི་རེད༑ འདིར་ཧོར་ཞེས་པའི་དོད་དུ“རྗེ”ཞེས་བྲིས་འདུག་པ་ནི་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡིན༑ འོན་ཀྱང་། དོན་ལ་ཧོར་ཞེས་གོ་དགོས་པ་ནི་གོང་དུ་དྲངས་པའི་ཚིག་དག་གི་འཕྲོར། ཧོས་རིགས་དང་དཔོ་རིགས། རྒྱ་རིགས་དང་གཉན་རིགས་སོགས་གདུང་རྒྱུད་རྒྱལ་པོ་གཞན་རྣམས་སྐོར་མ་བྲིས་ཚུལ་གསལ་བ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་སོགས་སུ་ཧོར་གྱི་དོད་དུ་རྗེ་ཞེས་བྱུང་ཡོད་པ་སོགས་ལས་དཔོག་ཐུབ་བོ།།
སྐབས་འདིར་ང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི་ཧོར་ཞེས་པའི་སྐད་དོད་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁྲོད་དུ་ལན་རེར་རྗེ་ཞེས་འབྱུང་བ་མ་ཟད། དཔྱད་ཡིག་ཁག་ཅིག་ཏུ་གནམ་གསས་ཧོས་རིགས་ཞེས་པའི་དོད་དུ་གནམ་གསས་ཧོར་ཞེས་བྲིས་འདུག་(6)པ་འདི་རེད༑ འདི་ལས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་པ་ནི་ཧོས་དང་ཧོར་ནི་རྗེས་མཇུག་བརྗེས་པ་ཙམ་ལས་རྩ་བའི་གོ་དོན་གཅིག་ཏུ་བབས་ཡོད་ཅིང་༑ རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུའང་རྒྱ་སྐད་(胡)ཞེས་པ་ནི་ཧོར་གྱི་སྐད་དོད་ཡིན་པས་དེང་སང་བོད་ཡིག་ཏུ“ཧུའུ”ལྟ་བུར་འབྲི་བཞིན་འདུག་ན་ཡང་། ཧོས་དང་སྒྲ་གདངས་དང་ཉེ་བས་བོད་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་ཧོས་ཞེས་པ་མང་ཙམ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཧོས་ཞེས་སྒྲ་སྒྱུར་བྱས་ན་ཡག་གམ་སྙམ༑ ཧོར་དང་ཧོས་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་བྱུང་སྔ་བ་དང་གང་ནས་བྱུང་བ། ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བྱུང་མིན་སོགས་ནི་དཔྱོད་དཀའ་ཡང་། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་དག་ཏུ་འདི་གཉིས་ཀ་བྱུང་བ་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་ལྟར་དང་རྒྱ་སྐད་དུ་(胡)ཞེས་པ་འདི་ཙམ་མིན་པར་ཧུའེ་ཧོ(回纥)ཞེས་པ་ཡང་ཧོར་རམ་ཧོས་ཀྱི་སྐད་དོད་ཡིན་འདུག དེ་བཞིན་བོན་གྱི་དཔེ་ཆོག་འགའ་རེ་དང་«དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་»སོགས་སུ་ཧོར་ལ“ཧུར”ཞེས་ཀྱང་བྲིས་ཡོད་དོ།།
ཡང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་ཐུ་ལུ་ཧུན་(吐谷浑)ཞེས་པ་དེ་ཧོར་ལ་གོ་བར་བཤད་མཁན་ཡོད་ཅིང་རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ནི་བྷ་དྷ་ཧོར་ཀྱི་སྐད་དོད་ཡིན་པར་བཤད༑ ཐུ་ལུ་ཧུན་ཞེས་པ་ཧོར་ལ་གོ་ན་འགྲིག་མིན་འོག་ཏུ་དཔྱད་གླེང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་བྷ་དྷ་ཧོར་ཀྱི་སྐད་དོད་ཡིན་པའི་ཁུངས་དང་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་མེད་ཁ་མ་གསལ་ཡང་༑ མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལགས་ནས་ཟ་ཧོར་ནི་དེང་གི་བྷང་ག་ལ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང་བྷ་དྷ་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་ཧོར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཟ་ཧོར་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད༑ ཟ་ཧོར་གྱི་སློབ་དཔོན་བྷོ་ཏི་ས་ཏྭོ་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ཟ་ཧོར་ནི་མཁན་ཆེན་བྷོ་ཏི་ས་ཏྭོའི་ཡབ་ཡུལ་ཡིན་པ་གསལ༑ བྷན་དྷ་ཧོར་དང་བྷ་དྷ་ཧོར་སོགས་ཡི་གེ་འབྲི་སྲོལ་ཅི་རིགས་མཆིས་ཀྱང་བྷང་ག་ལ་ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་སོགས། ཟ་ཧོར་ལ་ངོས་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཙམ་ཡོད་ཨང་སྙམ་མོད་སྐབས་འདིར་དམིགས་བསལ་དཔྱད་པ་ཅི་ཡང་བྱེད་རྩིས་མེད༑
གཉིས། ཧོར་ཞེས་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་སྐོར།
གོང་དུ་ང་ཚོས་དཔྱད་གླེང་བྱས་ཟིན་པ་བཞིན་ཧོར་ནི་མ་གཞི་ནས་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས་ཡུལ་འདིའོ་ཞེས་ངེས་གཏན་གྱིས་ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས། ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་དག་ཏུ་བྱང་རྒྱུད་ན་གནས་པའི་འབྲོག་སྡེ་དག་ལ་ཧོར་ཞེས་འབོད་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་ས་དམིགས་འདི་ཞེས་བཤད་ཐུབ་མེད་པ་རེད༑ ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་སྐོར་ན་དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་ང་ཚོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་དང་རིགས་པ་མ་རྙེད་པ་ནི་མིན་པར་སྣང་༑ ཧོར་ཞེས་པའི་རིགས་རུས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཁ་འཐོར་ཡ་འཐོར་དུ་གནས་པ་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དག་ལ་བལྟས་ན་ཧོར་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ནི་དམག་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དབང་སྒྱུར་མང་བས་དུས་རབས་རིམ་བཅས་སུ་མངའ་ཁོངས་ཀྱང་རིམ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ༑ དེ་བས་གནའ་བོའི་སྐབས་སུ་ཧོར་རིགས་རྣམས་རྒྱལ་ས་གཏན་ཁེལ་མེད་ཅིང་རྒྱལ་མཁར་སྦྲ་གུར་ཡིན་པ་དང་གང་སར་གནས་སྤོ་བྱེད་ཚུལ་«རྒྱའི་ཡིག་ཚང་»དག་ཏུ་གསལ་བས། ལྷག་ཏུ་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱེད་དཀའ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ༑
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་ཧོར་ནི་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་ཞལ་གཅིག་མཐུན་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ཁྲོམ་གེ་སར་དང་མཛོ་སུམ་པ་སོགས་དང་འདབ་འབྲེལ་ཡིན་ཅིང། བོད་དང་སུམ་པ་གཉིས་ཧོར་དང་གཉེན་འབྲེལ་བྱུང་མྱོང་བ་གསལ་བོར་འཁོད་ཡོད༑ འོན་ཀྱང་། དངོས་སུ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སམ་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་ཕུལ་ན་སུས་ཀྱང་ལན་འཐུས་ཚང་ཞིག་མི་ཐིབས་པར། ལ་ལས་འ་ཞའི་ཕྱོགས་སུ་ངོས་བཟུང་བ་དང་འགའ་རེས་ལི་ཡུལ་ཡིན་པར་སྙད་ཅིང་། དྲུ་གུ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་། ཁ་ཅིག་གིས་མོང་གོལ་ལ་གོ་བར་བཤད་ཅིང་ཡང་རེ་འགས་ཤིང་ཅང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུ་གུར་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་འདུག «ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་»སོགས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་མང་པོ་ཞིག་ཏུ“ནུབ་ཕྱོགས་སོག་པོ་བལ་པོ་ནས།།ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་གཏེར་ཁ་འབྱེད།།བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་དང་ཡུ་གུར་ནས།།ཁྲིམས་དང་ལས་ཀྱི་དཔེ་རྣམས་ལེན།།”(7)ཞེས་ཡུལ་དེ་དག་ཁ་ཁ་སོ་སོ་ནས་ཡོད་པར་བསྟན་འདུག་པ་ལྟར། དོན་དུ་ཡུལ་དེ་དག་དུས་རབས་རིམ་པར་ཧོར་གྱིས་མངའ་དབང་མཛད་མྱོང་བས་(8)ཕྱིས་སུ་ཧོར་ཡུལ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་ཐོག་མའི་ཧོར་ནི་མིན་པ་འདྲ༑ དེ་ཡང་འ་ཞ་བ་རྣམས་བོད་རིགས་ཡིན་པ་མ་ཟད་ད་ལྟའི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ལྟེ་བར་བྱས་པའི་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྡེ་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། དྲུ་གུ་ནི་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་(突厥)ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་དང་དེང་དུས་(哈萨克斯坦) (乌兹别克斯坦) (土库曼斯坦) (吉尔吉斯斯坦)བཅས་དང་ཤིང་ཅང་གི་ས་ཆ་ཁག་ཅིག་དྲུ་གུའི་མངའ་ཐང་ཆེ་སྐབས་ཀྱི་ས་ཆ་ཡིན༑ ལི་ཡུལ་དང་བྲུ་ཤ། མོང་གོལ་སོགས་དེང་དུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཤིང་ཅང་གི་ཡུ་གུར་(于田)དང་ཨས་ཧྥི་ཀ(阿富汗) སོག་པོ་(蒙古)བཅས་ལ་གོ་དགོས་པ་རེད༑
གཞན་ཡང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་གསལ་བའི་ཐུ་ལུ་ཧུན་ཞེས་པ་ཚལ་པའི་«དེབ་ཐེར་དམར་པོར»ཧོར་སེར་པོའི་རིགས་ཡིན་ཅེས་གསུང་པ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་པ་དག་གིས་ཐུ་ལུ་ཧུན་ནི་ཧོར་ལ་གོ་བར་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང། དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་གཉིས་ཀྱིས་ཐུ་ལུ་ཧུན་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་འ་ཞ་ཞེས་སྒྱུར་ཡོད་པས། ང་ཚོས་དེང་དུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཐུ་ལུ་ཧུན་ནི་འ་ཞ་ལ་ངོས་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་ཡིན་ཀྱང་«རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་»བོད་འགྱུར་ལོ་ཙཱ་བ་འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས་ནི། ཐུ་ལུ་ཧུན་དང་འ་ཞ་གཉིས་ཁ་ཁ་སོ་སོར་བཞག་འདུག་ལ་ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རུས་ཚན་སྒ་ལས་ཆད་པའི་འ་ཞའི་ཡུལ་ཁམས་རྣམས་དབང་འོག་བསྡུས་རྗེས། རང་རེས་འ་ཞ་བ་རྣམས་ལ་ཐུ་ལུ་ཧུན་ཞེས་འབོད་སྲོལ་བྱུང་ཚུལ་གསུང་གི་འདུག འདིའི་ཐུ་ལུ་ཧུན་ནི་སྤྱི་ལོ་313ཡས་མས་སུ་ལོང་ཧྲིང་རི་བོ་རྒྱུད་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་ཆས་ཏེ་སྒ་འ་ཞའི་ས་ཆ་དེང་སང་ཀན་སུའུ་དང་ཀ་ཆུའི་ཕྱོགས་སུ་གཞིས་ཆགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་328—351ཡས་མར་ཡུལ་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཡུལ་དེར་རྒྱལ་ཁབ་བཙུག་པ་རེད་འདུག་ཅིང་། ཧོར་གྱི་རིགས་ནི་རང་རེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཤར་ཕྱོགས་ན་མེད་པས་ཧོར་ལ་གོ་ན་ཅུང་མི་འགྲིག་སྙམ༑ དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐུ་ལུ་ཧུན་ཞེས་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོས་ནས་སྒྲ་གདངས་དང་ཡུལ་སྲོལ་སོགས་དུ་མ་ཞིག་ལས་ཧོར་དང་འདྲ་ཆེ༑ དཔེར་ན། ཡུལ་ངེས་མེད་དུ་སྤོ་བ་དང་སྡོད་ཁང་སྦྲ་གུར་ལ་བྱེད་པ་སོགས་ཕྱོགས་མཐུན་མང་ཙམ་ཡོད་ལ། གླིང་སྒྲུང་ས་མིང་ཆེད་ཞིབ་པ་སྨན་ཤུལ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེས་བཀོད་པའི་ས་ཁྲ་ལ་བལྟས་ན་ཧོར་ནི་ཐུ་ལུ་ཧུན་ལ་གོ་བར་བྱས་འདུག་སྙམ་པ་འབྱུང་མོད་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ༑
གདུང་རྒྱུད་རྒྱལ་པོ་ལྔའམ་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་བོན་གྱི་དཔེ་ཆ་དག་ལས་ཡོང་བ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་བྱུང་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དཔེ་ཆ་དག་ཏུ་ད་སྔ་མ་མཐོང་བས་ཧོས་རིགས་ཀྱི་སྐོར་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པར་བོན་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་བཀོལ་བ་ལས་ཐབས་གཞན་མ་མཆིས༑ འདིར་ང་ཚོས་ཧོར་གྱི་སྐད་དོད་ཧོས་ཞེས་པ་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་དུ་ངོས་འཛིན་གྱིན་ཡོད་མེད་ཐད་ནས་ཅུང་ཟད་བལྟས་ན། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་«མདོ་གཟེར་མིག»དང་«མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་»སོགས་སུ་བཤད་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག་སྟེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་ཁབ་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཚན་ལ་ཧོས་བཟའ་རྒྱལ་མེད་ཅེས་འབོད་ཅིང་ཧོས་རྒྱལ་དང་བ་ཡིད་རིངས་ཀྱི་སྲས་མོ་ཡིན༑ ཧོས་རྒྱལ་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཚ་བོ་ཡིད་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་ཧོས་མོ་གླིང་དྲུག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་བླ་མཆོད་ལ་བཏང་སྐབས། ཧོས་རྒྱལ་གྱི་བཙུན་མོ་འགུ་ལིང་མ་ཏི་མས་ཡིད་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་ལ་ཆགས་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་ཁོ་གཉིས་བར་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཙམ་བྱུང་ནས་བཙུན་མོ་མཛེ་ཡིས་ཟིན་པར། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དངོས་སུ་གདན་དྲངས་ཏེ་མཛེ་ནད་བཅོས་པ་སོགས་འགལ་འདུམ་མཛད་པས་རྒྱལ་པོས་ཡོན་མཆོད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་སྲས་མོ་ཧོས་བཟའ་རྒྱལ་མེད་སྟོན་པའི་ཁབ་ཏུ་ཕུལ་ཞེས་གྲགས༑ «མདོ་གཟེར་མིག»དུ་ཧོས་མོ་གླིང་དྲུག་ཅེས་པའི་ས་ཆ་དེ་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་མེད་མ་གསལ་ན་ཡང་། «མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་»དུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། «སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་»དུའང་“གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་ཕྱོགས་བཞི་ན། ཆོུ་ཆེནོ་༤བབསོ། ཤར་ཕྱོགས་ཧོས་རིགས་རྒྱལོའི་བཟུང་”(9)ཞེས་གསལ་བ་དང་། བོན་ལུགས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཆུ་བོ་གྱིམ་ཤང་ནི་གངས་ཏི་སེའི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འབབ་པར་བཤད་འདུག
དེས་ན། བོན་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན་ཧོར་རམ་ཧོས་ཡུལ་ནི་གངས་ཏི་སེའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྣང་བས་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་གསལ་བའི་ཐུ་ལུ་ཧུན་དང་ཐོད་ཐུག་པ་འདྲ་སྣང་མོད། དོན་དུ་བོན་ལུགས་དཔེ་ཆར་འཁོད་པའི་ཧོས་ཡུལ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བྱང་ཤར་མཚམས་ན་ཡོད་པ་ནི། «མདོ་འདུས»སོགས་ལས་སྟོན་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ནས་ཆུ་བོ་གྱིམ་ཤང་བརྒལ་ཏེ་ཕེབས་ཚུལ་ཞིག་འཁོད་ཡོད་པས༑ དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ས་ཁྲ་ལྟར་ཆུ་བོ་གྱིམ་ཤང་གི་འབབ་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ན་བྱང་ཤར་མཚམས་ནས་ཁ་ནུབ་ཏུ་བཏད་དེ་ལྷོ་རུ་བབས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ༑
«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་»མར་ཧོར་ཞེས་པ་འདི་ཆེས་ཐོག་མར་བྱུང་སའི་ཡུལ་གྱི་སྐོར་གཏམ་རྒྱུད་འདི་འདྲ་ཞིག་མཆིས་ཏེ། “དུས་དང་སྐལ་པ་དེ་ཙམ་ན། སྲིད་པ་རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེ་དེ། རྨ་ཁ་བཞུར་ཀྱི་གོང་ཁར་བསྡད་ཙམ་ན། བོད་ཀྱིས་ཕ་རྒན་ཇ་གསོལ་ཟེར། རྒྱས་ཡང་ཕ་རྒན་ཇ་གསོལ་ཟེར། ཧོར་གྱིས་ཕ་རྒན་ཇ་གསོལ་ཟེར། ཁོང་བུ་གསུམ་ལས་གཅིག་གདམ་པ་ལ། ཁོང་གསུམ་བར་དམེ་འོང་དོགས་ནས། ཕ་ཀི་ཁྱེད་གསུམ་གང་མགྱོགས་ཅན་དུ་འགྲོ་ཟེར། དེ་ནས་བོད་ཀྱིས་མགྱོགས་ཇ་གསོལ་བྱས་ཙ། ཕ་ནི་ལྷམ་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་ནས་ཤི་ཟིན་འདུག དེ་ནས་བོད་ཀྱིས་ཞལ་ན་རེ། གསོན་ཚེ་ཞབས་ཏོག་ངས་བྱས་པས། ཕ་ཤི་བའི་སྤུར་དེ་ང་ལ་དབང་ཟེར། ཁོང་གཉིས་གྱིས་ངེད་དབང་ཟེར་ནས། དམེ་འོང་ལ་ཁད་ལ་ཐུག་ཙམ་ན། སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ནས། སྟོང་གསུམ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་བཀུགས། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ན། སྲིད་གསུམ་གཤེན་རབ་མི་བོ་བཀུགས། དབལ་རི་ཟུར་གསུམ་ཕོ་བྲང་ནས། ལྷ་བོན་སྟག་ལ་ཡར་བཞུགས་བཀུགས། ཕ་ཚན་སྨྲང་གིས་བགོས། ངང་མོ་རྒོད་ཀྱི་གཤོག་པས་བརྡབ་ནས་བགོས། ཁོག་སྟོད་མགོ་འབྱར་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས། རྐེད་པ་སྟེང་ན་མཐེ་བོང་བཞག་པ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས། ཁོ་སྨད་སྟེང་ན་སྙིང་བཞག་པ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས། བདམ་སྤུར་དེ་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ལ་ཡོད། བོད་ཀྱིས་ཁོག་སྟོད་མགོ་འབྱར་བདམས། ལུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མགོ་ཡིན་བསམ། རང་གྲུབ་མཆོད་རྟེན་རྩ་བ་ན། གཤེན་རབ་མི་བོ་སྤྱན་དྲངས་ནས། ཤིང་སྦ་སྙུག་གཉིས་ཀྱི་མེ་ལ་བསྲེགས། ལི་རྒུན་གཉིས་ཀྱི་འདེ་གུ་བཀྱེས། མདོ་བ་རྟ་ལ་བྱ་རུ་བཙུག རྟ་ལུག་གཉིས་ཀྱི་གཏད་ཡར་བྱས། བོད་ཀྱིས་ཕ་རོ་སྦྱིན་སྲེག་བྱུག་པ་དང་། རྟ་ལུག་གཉིས་ཀྱི་གཏད་ཡར་དེ་ནས་སྲིད། ཧོར་གྱིས་རྐེད་པ་མཐེ་བཞག་ཐོབ་པ་དེ། ཟླ་བའི་ལུང་པ་ཟླ་བཀྲ་དེར། ཕ་རོ་བྱེ་མའི་ནང་དུ་སྦས་ནས་མཐེ་བོང་བཟུང་། ཧོར་གྱིས་ཕ་རོ་དོང་ལ་བསྐྱུར་པ་དེ་ནས་སྲིད། མདའ་ཉག་ཕྲན་སྐྱེན་པ་དེ་ནས་སྲིད། རྒྱས་ཁོག་སྨད་སྙིང་འབྱར་ཐོབ་པ་དེ། ཁམས་ཀྱི་ར་རྒྱ་གྲུ་སོ་དེར། ཕ་རོ་ཆུ་ལ་འཕངས་ནས་སྙིང་དེ་བཟུང་། རྒྱས་ཕ་རོ་ཆུ་ལ་འཕེན་པ་དེ་ནས་སྲིད། རྒྱ་ནོར་སྙིང་ཆེ་བ་དེ་ནས་སྲིད། མི་འཕེལ་ཆེ་བ་དེ་ནས་སྲིད།”(10)ཅེས་པ་འདིའོ།།
ཡིག་ཆ་འདི་ཐོག་མར་སྐུ་ཞབས་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ནས་འཚོལ་བསྡུ་དང་བསྡུ་བསྒྲིགས་མཛད་དེ་འཇར་པན་ནས་པར་བཏབ་ཅིང་། ཁོང་གི་དཔྱད་རྩོམ་«མདའ་དང་འཕང་»དུ་ལུང་ཆ་ཚང་དྲངས་ཏེ་མཆན་ཁ་ཤས་བཏབ་ནས་ཆེད་དམིགས་འདིའི་སྐོར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་འདུག འོན་ཀྱང་། སྲིད་པ་རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེའི་བཞུགས་གནས་རྨ་ཁ་བཞུར་ཀྱི་གོང་ཁ་ཞེས་པ་དང་། འཐིང་གེའི་སྲས་བོད་ཧོར་རྒྱ་གསུམ་གྱི་ས་མིང་དག་གི་སྐོར་ཅི་ཡང་གླེང་མེད༑ དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐབས་འདིའི་ཧོར་ཞེས་པ་ལ་མཆན་ཞིག་བཏབ་འདུག་པ་ནི་མོང་གོལ་ལ་གོ་དགོས་ཚུལ་བཤད་འདུག་པ་དེ་རེད༑ ཧོར་ཞེས་པ་འདི་མོང་གོལ་ལ་གོ་བ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཧོར་གྱི་རིགས་ལས་ཆད་པའི་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོ་མོང་གོལ་ནས་ཡིན་པའི་བཤད་སྟངས་དང་བསྟུན་ནས། རྗེས་སུ་ཧོར་ཞེས་པ་མོང་གོལ་གྱི་རིགས་ལ་གོ་དགོས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་པས། དཔྱད་པ་ཞིབ་ཚགས་བགྱིས་ཏེ་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་མིན་བཤད་དཀའ་བ་ལགས༑ ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོ་ནི་རང་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་རྟ་སྤྱི་ལོ་1162ལོར་སྐྱེས་ཤིང་། རང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡུལ་དེ་གའི་སྡེ་ཁྲི་ཕྲག་ཁ་ཤས་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་རིམ་གྱིས་མོང་གོལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཏེ། འཛམ་གླིང་ན་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ཧོར་རམ་སོག་པོའི་རྟ་དམག་ཅེས་པ་དེ་བྱུང་ཤིང་ཤར་ནུབ་གང་སར་དབང་བསྒྱུར་བས་ཕྱིས་སུ་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་སོག་པོ་ལ་གོ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་༑
དེང་དུས་ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་དང་བྲག་མགོ། གསེར་རྟ། བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་སོགས་སུ་ཧོར་གྱི་ས་ཆ་འདི་དང་དེ་ཞེས་རང་སོ་སོས་ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྦྱར་ནས་ངོས་འཛིན་རེ་བྱེད་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་འདུག་ཀྱང་། “འདི་ལ(ཧོར)ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ། སྐབས་རེ་སོག་པོ་ལ་ཧོར་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། སྐབས་རེ་བོད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་ཧོར་ཟེར་བ་དང་། སྐབས་རེ་གྲུ་གུ་རྒྱལ་ཕྲན་ལ་ཧོར་ཟེར་བ་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད”(11)ཅེས་མཁས་དབང་དུང་དཀར་ལགས་ནས་གསུང་འདུག་པ་ལྟར། དུས་སྐབས་སོ་སོར་དབང་སྒྱུར་དང་བསྟུན་ནས་ཧོར་གྱི་འཇུག་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བས་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལའང་ཧོར་ཞེས་ཐོག་ཅིང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་གཏམ་རྒྱུད་འདྲ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སྦྱར་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས༑ ཤོད་སྲོལ་ལ་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོའི་དམག་སྟོབས་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ལེ་གྲུབ་བཞི་མ་བྱེ་བ་གསུམ་དང་ས་ཡ་གསུམ(3300万平方公里)ཙམ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྐམ་སའི22%ཟིན་པས་དབང་བསྒྱུར་གྱི་མངའ་ཁོངས་ནི་འཛམ་གླིང་སྐམ་སའི་ལྔ་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཡིན༑ དེས་ན་དུས་སྐབས་སོ་སོ་བསྟུན་ནས་ལེགས་པར་མ་བརྟག་ན་དཔྱད་དཀའ་བའི་མགོ་རྙོག་ཅིག་བྱུང་ཚུལ་གསུང་བ་ནི་གནད་ལ་ཁེལ་བའི་གཏམ་དུ་ངེས༑
ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཁག་ལ་བལྟས་ན་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོའི་ཡན་ཆོད་དུ་རྒྱལ་རབས་བཅུ་བརྒྱད་སོང་བ་དང་ལ་ལར་བཅུ་དགུ། ཉེར་གསུམ། ཉེར་གཉིས་སོགས་གང་ལྟར་རྒྱལ་རབས་མང་པོ་ཞིག་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་ལ། གོང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་ཆེས་སྔ་བའི་རིགས་རུས་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་མ་ཟད་དོན་དུ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་སྔ་ཡང་སྲིད༑ གང་ལྟར། ཇིང་གེར་སྔོན་ལ་རྒྱལ་རབས་གང་འཚམས་ཤིག་བགྲངས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ནི་བོར་ཏཱ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན༑ འདིའི་འཆད་ཁུངས་བོད་རྒྱལ་དྲི་རུམ་བཙན་པོ་ཡིན་པ་དངཏཱ་དྲི་རུམ་གྱི་སྲས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་ཐ་ཆུང་དེ་ཡིན་ཅེས། སོག་པོའི་རྒྱལ་རབས་དག་དང་དབལ་མང་པཎྚི་ཏས་མཛད་པའི་«ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་»(12)སོགས་སུ་གསལ་མོད། རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་བོན་གྱི་«སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་»སོགས་སུ་དྲི་རུམ་བཙན་པོ་ལ་སྲས་བྱ་ཁྱི་དང་ཤ་ཁྱི་གཉིས་ལས་གསུམ་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་མི་གསལ་ཡང་། བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང་ཁུངས་བཤད་པ་ལས་ཧོར་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་ཡོང་ཁུངས་བཤད་པ་མིན་པས་འདིར་གལ་མི་ཆེ། འདི་ནས་ང་ཚོས་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ནི་བོར་ཏཱ་ཞེས་པ་པཱེ་གཱལ་ཟེར་བའི་ཆུ་འགྲམ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཚུལ་གསལ་བས། པཱེ་གཱལ་ཞེས་པའི་ཆུ་བོ་དེ་ད་ལྟ་གང་དུ་ཡོད་མེད་བརྟག་ཡ་ནི་ཆེས་གལ་འགང་ཆེ་བ་དེ་ཡིན༑
ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་དག་ཏུ་གསལ་བའི་པཱེ་གཱལ་ཞེས་པ་ནི་དེང་དུས་གཱེ་འར་ཆུ་བོ་(噶尔河)དང་ཡེ་འར་ཆུ་བོ་(叶尔河)གང་རུང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཆུ་བོ་འདི་གཉིས་ཀ་ཤིང་ཅང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པས། ཇིང་གེར་གྱི་སྔོན་ཧོར་གྱི་རིགས་ཀྱང་ཕྱོགས་འདིར་མེད་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགའ་ཡང་མེད་ལ། ཧོར་གྱིས་ཐོག་མར་འ་ཞ་དང་གྲུ་གུ། ལི་ཡུལ་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས་པར་བཤད་པ་ལྟར་བྱས་ན་ཡུལ་ལུང་འདི་དག་དེང་དུས་ཤིང་ཅང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། «གླིང་གེ་སར་སྒྲུང་»དག་ཏུའང་ཧོར་དང་གེ་སར་འཐབ་འཁྲུགས་སྐོར་མང་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པ་ལས་གེ་སར་གྱི་རྒྱལ་སའང་ཕྱོགས་འདིར་ངོས་འཛིན་ཅིང་། དེང་དུས་ཆེད་དམིགས་«གླིང་སྒྲུང་»ཉམས་ཞིབ་པ་སྐུ་ཞབས་གཅོད་པ་དོན་གྲུབ་ལགས་ནས། “གླིང་སྒྲུང་ལས་བསྟན་པའི་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནུབ་བྱང་དང་ཧོ་ཞི་ཙིག་ལེང་(河西走廊)གི་ལྷོ་ནུབ། ད་ལྟའི་ཏུན་ཧོང་(敦煌)ས་ཆའི་ལྷོ་ཕྱོགས། ཞིང་ཅིང་ཐ་ལི་མུའུ་གཤོང་སའི(新疆塔里盆地)ཤར་ལྷོ་བཅས་ཀྱི་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཟེར་བ་འདོད”ཅེས་དང་། “ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ནང་གི་སེར་པོ་ཧོར་ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་ཧོར(回纥)ཞེས་པའི་རྒྱུད་པའམ་ད་ལྟའི་ཡུས་ཀུའུ་རིགས་ཟེར་བའི་མེས་པོ་སེར་པོ་ཧོར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་སྙམ”(13)ཞེས་བཤད་འདུག ཡུ་གུར་རིགས་ནི་དེང་དུས་ཤིང་ཅང་གི་(于田)ཞེས་པ་འདི་ཡིན་པས་འ་ཞ་སོགས་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ༑ བཙན་པོ་ནོ་མོ་ཧན་གྱི་«འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་»ལས་ཀྱང་“ས་དབུས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཏུ་རུཥྐའི་ཡུལ་དང་། ཧོར་གྱི་ཡུལ་དེ་གསུམ་ག་ནས་བྱང་དུ་འདབས་འབྲེལ་བར་རིགས་ལྡན་པ་སྟེ།”(14)ཞེས་དང་། ཧོར་ནི་ལི་ཡུལ་གྱི་ཆར་གཏོགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག དེར་བརྟེན། ཧོར་ནི་རང་རེའི་བྱང་ནུབ་མཚམས་ན་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཤིང་ཅང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་བཤད་པས། ཡུ་གུར་བའི་རིགས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་གནད་གཅིག་ཏུ་སྣང་༑ འོན་ཀྱང་། རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེས་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་མི་འཐད་པ་མ་ཟད་ཧོར་གླིང་འཐབ་སྟེ་ཧོར་རྣམས་ཕམ་རྗེས་ཧོར་རིགས་ཡུ་གུར་ལ་བྲོས་པ་རེད་ཅེས། ཐོག་མའི་ཧོར་རིགས་ནི་ཡུ་གུར་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བཤད་འདུག་པ་ལྟར་འདི་ལའང་དོགས་གཞི་མང་ཙམ་སྣང་ཞིང་། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་སོགས་རང་རེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུ་གུར་ནི་ལི་ཡུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡུ་གུར་གྱི་རིགས་ལ་གོ་མི་རིགས་པ་འདྲའོ།།
བོན་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་མོ་མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཧོར་ནི་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་ན་ཡོད་པ་དང་རྨ་རྒྱལ་སྤོམ་ར་དང་མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་སོགས་ས་དེར་ཡོད་ཚུལ་ཞིག་གསུང་འདུག འདི་ནི་སྨན་ཤུལ་གྱིས་བཤད་པ་དང་ཅུང་མཐུན་ཞིང་། «སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་»དང་«ཁྱུང་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེར་དཀར་མེ་ལོང་»སོགས་སུ“བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་ལ་ཚིག་ཏུ། ཆག་སོ་གངས་དཀར་བྱ་བ་ཡོད་”(15)ཅེས། ཧོར་གྱི་ས་ཚིག་ནི་ཆག་སོ་གངས་དཀར་ཡིན་པ་དང་ཤར་རྒྱ་དང་ནུབ་མོན་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་པར་བཤད་ཡོད༑ ཆགས་སོ་གངས་དཀར་ལ་ད་ལྟའི་རི་མིང་ས་མིང་གང་ཟེར་བ་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡོད་པ་སོགས་གུས་པས་གནས་སྐབས་བཙལ་ཐབས་བྲལ་ཀྱང་། རྗེས་སུ་རྩད་ཆོད་འབྱུང་བའི་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཡིག་ཆ་འདི་དག་ལས་གོ་ཐུབ་པ་ནི་རང་རེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པ་གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་པ་བཞིན། “རྒྱ་ནག་དང་གངས་རིའི་བར་དུ་བོད་ཁ་བ་ཅན་ཆགས་ལ། དེ་ཡང་ལ་ཚིགས་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། དུང་སྒང་བཞག་བྲ་ལྷ་རྩེ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་ཡི་ལ་ཚིགས་ཡིན། སྟག་ཆེན་བ་ལྭ་བྱ་བ་དེ། ལྷོ་ཕྱོགས་འཇང་གི་ལ་ཚིགས་ཡིན། ཕ་ཝང་རྨ་ལ་བྱ་བ་དེ། ནུབ་ཕྱོགས་མོན་གྱི་ལ་ཚིགས་ཡིན། ཆགས་སོ་གངས་དཀར་བྱ་བ་དེ། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་ལ་ཚིགས་ཡིན་”(16)ཞེས་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་གཞན་དུའང་གསལ༑ དེས་ན་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་ཧོར་ནི་སོག་པོ་ལ་ཐད་ཀར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་སོག་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་ཤར་རམ་ཤར་བྱང་མཚམས་ན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བྱང་ན་མེད་པས་ཧོར་ཇིང་གེར་གྱིས་སོག་པོ་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་གཅིག་གྱུར་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་རྗེས་སོག་པོ་ལ་ཧོར་ཞེས་ཐོག་པ་རྟོགས་ཐུབ་དགོས་ཞེས་སླར་ཡང་བརྗོད་འདོད་དོ།།
འདིར་དཀའ་ཁག་ཆེ་ཤོས་གཅིག་འཕྲད་ཡོང་བ་ནི་ཧོར་རིགས་རྣམས་སོག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ནམ་ཞིག་ལ་སྤོ་འགོ་ཚུགས་ཡོད་མེད་དེ་རེད༑ ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོའི་སྔོན་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅུ་དགུ་སོང་(«རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་»ལྟར་ན།)ཡོད་པ་ལས། རྒྱལ་རབས་དང་པོ་བོར་ཏཱའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པ་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་ཅིང་། རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོའི་བར་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ད་སྔོན་ཁ་གསལ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་༑ ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་དུ་ཡབ་ལ་རྐྱེན་ངན་གྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་སོགས་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཆག་སྒོ་བབས་པས། གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམ་དགོས་བྱུང་བ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར། སོག་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཐོག་མར་བཙུག་མཁན་ཡང་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོ་ཁོང་ཉིད་ཡིན་པ་སོགས་ལ་བརྟག་ན་རྒྱལ་པོ་འདིའི་དུས་སུ་ཐོག་མར་སོག་ཡུལ་ལ་གནས་སྤོ་བྱུང་ངམ་སྙམ༑ «རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོར།»“འདི་ཡན་ལ། ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཅུ་དགུ་ཧོར་ཡུལ་དུ་བྱུང་ངོ་”(17)ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བས་ཅུང་ཟད་དཔྱད་རིན་ཆེའོ།།
[གསལ་བཤད།] རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་«ཧོར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་འབྲེལ་ཏེ་དུས་རིམ་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཧོར་སྦྲ་ཆེན་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འཚོལ་དཔྱོད།»ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ལས་ཚན་པ་དང་པོ་ཁོར་དུ་ཕྱུང་བ་ཡིན།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་9ཚེས་19ཉིན། 2018ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་ཉིན་མོའི་དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོ་ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ནན་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྤེལ་ཞིང་། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོར་རྟེན་འབྲེལ་འཕྲིན་ཡིག་སྤྲིངས་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་2018ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་ཉིན་མོའི་དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བའི་སྐབས་འདིར། ངས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་། ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་སྒེར་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྐུ་མགྲོན་དང་། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཞི་བདེའི་རྩ་འཛུགས། བདེ་འཇགས་ཇུས་འདོན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི། ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣ་བཅས་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་དགའ་བསུ་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཞི་བདེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རེ་སྒུག་ཆེན་པོ་དང་འདུན་པ་ཟབ་མོ་འཆང་བ་ཞིག་རེད། དེང་སྐབས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་དུ་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རབས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་བདེ་འཇགས་ལ་འཕྲད་པའི་འཇིགས་སྐུལ་ཉིན་བཞིན་རྙོག་འཛིང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། དམག་འཁྲུག་གི་འཇིགས་སྐུལ་གཡོལ་ཡང་གཡོལ་ཐབས་བྲལ་ཡོད། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཞི་བདེར་དགའ་ཞེན་དང་། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་ནི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རྟོགས་ཀྱི་ཡོད་པས། ཀྲུང་གོས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཞི་བདེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དེ་ནམ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་འཛུགས་སྐྱོང་མཁན་དང་། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་བཅས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་གསུངས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་དྲན་གསོའི་ཉིན་མོའི་བྱེད་སྒོ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཚུན། ཞི་བདེའི་འདུ་ཤེས་ཁྱབ་སྤེལ་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་ལ་གཞོལ་རྒྱུ་དེ་ཕྱོགས་ཁག་གིས་བདེ་འཇགས་བཅོས་སྐྱོང་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་སྟེགས་བུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་གྱུར་ཡོད། འདི་ལོའི་དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོས“མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་མཉམ་དུ་གཏོད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་ཡུན་རིང་ཞི་བདེ་དང་ཁྱོན་ཡོངས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་སྐྲུན་དགོས་པ”བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་པས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་ཉིན་མོ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་འཚམ་ལ། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁེ་ཕན་དང་ཡང་མཐུན་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཚང་མས་བློ་བསྡུས་དགེ་འཚོལ་དང་། ངོས་འཛིན་གཅིག་མཐུན། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བཅས་བྱས་ཏེ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་གཏོད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་དང་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་བ་ཡོད། 2018ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་ཉིན་མོའི་དྲན་གསོའི་བྱེད་སྒོ་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
བོད་པའི་ཚེ་ཐར་སྐོར་གྱི་དཔྱད་ཕྲན།
དང་པོ། ཚེ་ཐར་གྱི་ངོས་འཛིན།
དེ་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་རང་ལ་དྲིན་དུ་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་སོགས་རང་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་བོ་འགོར་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་རང་ལ་དྲིན་ཆེ་བས་དེ་དག་གི་དྲིན་གཟོའི་ཆེད་མང་པོའི་གྲས་ནས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་རྟགས་ཅི་རིགས་ཚང་བ་ཞིག་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་། ཚེ་ཐར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚེ་ལ་རང་དབང་སྤྲོད་པ་ཡིན་པས་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཚེ་ཐར་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། གཅིག་ནི་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་དྲིན་ཆེན་བའི་ཕ་མ་དང་བཟའ་ཟླ་གཉེན་ཉེ་གྲོགས་པོ་སོགས་ཚེ་བསྲིངས་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་བ་དང་། དེ་དག་ནད་དང་བར་ཆད་ལས་གྲོལ་ཆེད་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་དུ་བཏང་ན་རང་ཉིད་བགེགས་བར་ཆད་དང་ནད་ལས་གྲོལ་བའི་ངོས་འཛིན་ཡོད། གཉིས་པ་ནི་སེམས་ཅན་སྲོག་ཉེན་ཅན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་ནི་བླུ་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཤན་པ་སོགས་གདུག་པའི་སྐྱེ་བོའི་ལག་བསྐྱབས་ཏེ་ཚེ་ཡི་དབང་སྤྲད་པ་དེ་ལ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད།
གཉིས་པ། ཚེ་ཐར་གྱི་རིགས།
སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་ཚུལ་ལ་རིགས་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དེ་ལའང་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ་དང་། སེམས་ཅན་རིགས་གཅིག་ལ་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ། ས་གནས་མི་འདྲ་བའི་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ། ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་དབྱེ་བ་དང་ཁྱད་པར་མང་པོ་ཡོད།
གསུམ་པ། ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་ཚུལ།
ཚེ་ཐར་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལ་མཚོན་ན་ཕྱུགས་ཟོག་གཙོ་བྱས་པའི་རྟ་དང་ནོར་གནག་ལུག་དང་ར་མ་སོགས་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་ཚུལ་ཡོད། དེ་ལའང་ཕྱུགས་ཟོག་རེ་རེའི་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ་གྱི་ཐད་ལ་དབྱེ་བ་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་མཆིས་ཏེ། དང་པོ་རྟ་ལྟ་བུ་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ་ལ་རྟ་རྒན་ལོ་ལོན་དང་རྟ་དཔྱད་ཡག་པ། རྒྱུགས་རྟ་བཟང་པོའམ་རྟ་རྟགས་མཚན་ཅན་ནམ་རྟ་རིན་ཐང་ཅན་སོགས་ཆེད་དུ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་དུས་སུ་བླ་མ་དང་གྲྭ་པ་སོགས་ཀྱིས་རྟ་ལ་མནོལ་བསང་བྱེད་པ་དང་ཤུག་པ་བདུག་པ་ཡུངས་དཀར་ལ་སོགས་པས་བྱབས་ཤིང་བགེགས་བསྐྲོད་བྱས་ཏེ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། ཐ་མར་ཚེ་མདོ་དང་ཚེ་གཟུངས་སོགས་ཚེ་ཐར་གྱི་ཆོ་ག་དབྱངས་སུ་གྱེར་ཏེ་རྟའི་རྔོག་མར་གཡང་ར་དང་གཡང་མདུད་འདོགས་པ་དང་། སྐེ་ལ་རྩིད་སྡོམ་དམར་པོ་དང་དྲིལ་ཆུང་ལ་སོགས་བཏགས་ཏེ། ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་ཚེ་རིང་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པའི་ཁ་གཡང་སྒྲོགས་ཤིང་། རྒྱབ་གྱི་སྒ་དང་མགོ་ཡི་སྲབ་སོགས་བཤུས་ཏེ། ད་ནས་བཟུང་བེད་མི་སྤྱོད་པའི་དམ་བཅའ་དང་བཅས་ཏེ་མངགས་གཏོང་བྱེད་པ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་དེ་ཚེ་ལས་ཐར་བའི་རྟགས་མཚན་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པ་སྟེ། དེས་རང་གི་ཁྱིམ་བདག་དང་སྦྲ་ལ་སོགས་པར་གཡས་སྐོར་རྒྱག་ཅིང་གྱེན་དུ་རྒྱུགས་ན་དེ་ཚེ་ལས་ཐར་བའི་རྟགས་ཡིན། དེ་བཞིན་ནོར་གནག་ལྟ་བུ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་སྟེ། ཐོད་ན་འཛི་ཅན་དང་ཀ་ཞར་ཅན། སུག་བཞི་དཀར་པོ་སོགས་གཙོ་བྱས་པའི་ནོར་གནག་ཆེད་དུ་ཚེ་ཐར་གཏོང་བར་བྱེད། ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ་གོང་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་ཐར་སོགས་པ་གོང་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་ནོར་གནག་སོགས་ཀྱི་རྣ་ཕུག་སྟེ་གཡང་ར་འདོགས་པ་དང་། འཕར་སྤྱང་གི་འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་ཆེད་སྐེ་ལ་སྲུང་མདུན་འདོགས། ལུག་དང་ར་མ་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ་ལ་སྐེ་དང་རྒྱབ་ཏུ་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་གཡང་ར་དང་སྲུང་མདུད་འདོགས་ཤིང་ར་མ་ནག་པོ་དང་ར་མ་རྟགས་ཅན། མགོ་རྭ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་ཕུར་མདུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གཏོང་། ལུག་ལའང་དམིགས་བསལ་གྱི་དབྱེ་བའི་ཆ་ནས་ཁྲོམ་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་རེ་རེའི་ཆ་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད།
བཞི་བ། ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་དུས།
ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་དུས་ཀྱི་ཆ་ནས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ལུགས་རྙིང་གི་བརྒྱད་ཉ་སྟོང་སྟེ། ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ། ཚེས་སུམ་ཅུ་གསུམ་ནི་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་ཉི་མ་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཉི་མ་དེ་གསུམ་ག་ནི་འགྱུར་ཆེ་བའི་ཉི་མ་ཡིན་ལ་ཉིན་འདི་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་དུ་བཏང་ན་ཉི་མ་གཞན་དག་ལས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་འཕེལ་བའི་དགེ་མཚན་ཡོད། དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་གིས་ཉི་མ་སྐར་མ་ངེས་གཏན་མེད་ཅིང་དུས་ཆེན་སོགས་ལའང་ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཀ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བླ་བྲང་དགོན་པས་གཉིས་པའི་ཚོགས་མཆོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ལྟ་བུ་ལའང་སེམས་ཅན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་དེར་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ལ་རྒྱན་གོས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། གསོལ་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ལས་ཚེ་ཐར་གྱི་ཆོ་ག་དེ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུའང་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བཞིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཀྱང་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ལྟར་ས་གནས་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་ཚེ་ཐར་གཏོང་ཚུལ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ལྟ་བུས་ཉ་དང་རུས་སྦལ་གཙོ་བྱས་པའི་ཆུའི་ནང་གི་སྲོག་ཆགས་དེ་ཚེ་ཡི་ཐར་བ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་དེ། རྒྱའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་སོ་སོས་ཉ་དང་རུས་སྦལ་གཉིས་ཆེད་དུ་ཚེ་ཐར་གཏོང་བར་བྱེད་ལ་གནས་གཙོ་བོའང་དགོན་པའི་ཁྲུས་རྫིང་སོགས་ཡིན། དེ་གཙོ་བོ་ཉ་དང་རུས་སྦལ་གཉིས་ཚེ་རིང་བ་སྟེ་ཚེ་ཇི་ལྟར་རིང་བའི་སྲོག་ཆགས་དེ་ཚེ་ཐར་བཏང་ན་དགེ་བ་དེ་ལས་ཆེ་བའི་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་གསེར་ཉ་དང་རུས་སྦལ་གྱིས་མཛེས་ལྗོངས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བསྐུར་པ་དང་རྫིང་བུའི་ཁོར་ཡུག་དེ་སྙིགས་རོ་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་ངོས་ཟིན་ཡོད། དམངས་ཁྲོད་ཀྱིས་ཉ་དང་རུས་སྦལ་གཙོ་བྱས་པའི་ཆུར་འཚོ་བའི་སྲོག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་རིགས་དེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཀ་ཡོད་པ་སྟེ། ཆུ་མེད་པའི་གནས་དག་ཏུ་བྱ་དང་རི་དྭགས་སོགས་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་རང་དབང་སྦྱིན་པ་དང་། དེའི་དགེ་བ་གཙོ་བོ་ནི་ནད་དང་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རང་ཉིད་ཚེ་ཡི་ཐར་བ་དང་བར་ཆད་ལས་སེལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཡིན། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཅི་ཙམ་མང་པོར་ཚེ་ཡི་རང་དབང་སྤྲད་ན་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་དེ་ལྟར་རིང་བའི་ངོས་འཛིན་ཡོད་དོ།།
མཇུག་བསྡུ་བ།
སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་འདི་བོད་མ་ཟད། མི་རིགས་གཞན་པ་རྒྱ་རིགས་ལྟ་བུ་ལའང་ཡོད་མོད། སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་བའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཐད་བོད་དང་གཞན་པའི་མི་རིགས་བར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཐད་ཀར་སོ་སོ་ཡིན། བོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་ཁུངས་ནི་མདོ་ལ་གཏུགས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང《གསེར་འོད་དམ་པ་མདོ་སྡེ་དབང་བོའི་རྒྱལ་པོ》ལས། “རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དང་། ཁ་ཟས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའོ”ཞེས་དང་། “སྲོག་གཅོད་གོང་ན་སྡིག་གཞན་མེད”ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་དགོངས་བཅུད་ལས་བྱུང་བ་རེད། ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་དགོས་པ་ནི་གོང་གི་མདོ་ཁུངས་དེ་ལས་མ་འདས་མོད། ཆོ་གའི་དབང་གིས་དགོས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ཚེ་ཐར་གྱི་ཆོ་ག་འདི་བོད་དུ་འབྱུང་རྐྱེན་ནི“ཡུ་མོ་བྱིན་འབྲེག”སོགས་ལ་འབྲེལ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་མགོན་ར་དང་ལྷ་གཡག་ཅེས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་ཆེད་ཚེ་ཐར་གཏོང་བ་དང་། རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་ནི་ད་ལྟ་“སྣོད་བཅུད་དོ་སྙོམས”ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སུ་འདྲེན་གྱིན་ཡོད་པས། བོད་ཀྱིས་ཚེ་ཐར་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་འདི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚང་ལ། དེ་ལས་མང་པོའི་བྱེད་སྒོ་དང་གཞུང་ལུགས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་གདེང་ཚོད་ཀྱང་སྐྱེས་འོས་པ་ཞིག་གོ།


text:
མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་མདོ་སྨད་རྟོགས་ལྡན་དགོན་གྱི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་ཕྱི་ལོ་(༡༩༣༣)ལོའི་ཟླ་བ་(༠༥)ཚེས་(༡༣)བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་མོ་བྱ་ཡི་ལོའི་ཟླ་(༤)ཚེས་(༡༡)ལེགས་པ་བརྒྱད་འཛོམ་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉིན་མོར་ངོ་མཚར་བའི་མཚན་ལྟས་བཟང་བོ་དང་བཅས་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་འགྲོ་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་མཐར་ཕྱི་ལོ་(༢༠༡༦)ལོའི་ཟླ་བ་(༠༩)ཚེས་(༢༤)ཉིན་མི་རྟག་ཚུལ་བསྟན་དགོངས་པ་བོན་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་སོ། །
དེ་ཡང་དབུས་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་ཡི་ལྟེ་བ། གངས་ཅན་སཱ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་ཡངས་པོ་འདི་ལ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གསུམ་ལས་མདོ་ཁམས་སྨད། བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་བ་ལས། བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ། རྨ་ཆུ་དང་། རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ། རྔུལ་ཆུ་བཞིའི་ཆུ་ཀླུང་གི་ཆབ་སྒྲ་ལྷུང་ལྷུང་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས། རྔུལ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་དང་། ཚ་བ་སྒང་། སྨར་ཁམས་སྒང་། བུ་འབོར་སྒང་། སྨ་རྫ་སྒང་།མེ་ཉག་སྒང་བཅས་སྒང་དྲུག་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་ནོར་འཛིན་སྒེག་མོ་ས་ཡི་ཐིག་ལེ། རྩ་གསུམ་ལྷ་གནས་ས་ལ་འཕོས་འདྲའི་བཀོད་པ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ། དུས་བཞིའི་དགེ་མཚན་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། རྫ་རི་དང་སྤང་རི་ཕྲེང་དུ་བསྟར་ཤིང་དྭངས་བསིལ་གྱི་མཚོ་མོ་གཡང་དུ་འཁྱིལ་བ།ཡངས་པའི་རྩྭ་ཐང་དུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་ལྕོག་ལྡེམ་ལྡེམ་གཡོ་ཞིང་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་གྱི་འཕེལ་ཁ་རྒྱས་ས། རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་དྲ་བས་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ། འབྲུ་རིགས་ལོ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་བཅུད་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཚང་བའི་རོང་འབྲོག་གཉིས་ཀ་འཛོམས་པའི་ཡུལ། ས་ལ་དགེ་བཅུ་ཚང་ཞིང་ཤེས་རིག་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ། ནང་མི་ཕན་ཚུན་བར་ལ་བློ་སེམས་མཐུན་ཞིང་བླ་མའི་ཐུགས་བརྩེ་ཟབ་པའི་བསྟི་གནས། ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྒྲུབ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་སྐར་ཚོམ་ལྟར་བཞུགས་པའི་གནས་མཆོག མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ (སི་ཁྲོན)ཆུ་བཞི་ཞིང་ཆེན། རྔ་བ་ཁུལ། (ཧོང་ཡོན)ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་། མཁར་དགུ་དཔོན་གྱི་མངའ་འབངས་ཚོ་(སྐྱ་མགོ་སྡེ་བ་དང་། རོང་རུ་སྡེ་བ། ཚ་རུ་སྡེ་བ། ཚ་ལུང་སྡེ་བ།) བཞིའི་ནང་ཚན་ཚ་རུ་མ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ཚོ་རུ། ཡབ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ལ་མཁས་ཤིང་ཡ་རབས་སྲོལ་བཟང་སྐྱོང་མཁན་ཨ༵་དྲ༵ན་པ་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་རྣམ་དཀར་གྱི་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་སེམས་ལྡན་པའི་བཞིན་བཟང་བྱམས་བརྩེ་ཅན་ཨ༵་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ༵་གཉིས་ལས་སྐུ་བལྟམས།
སྔོན་ཆད་ཁོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡབ་གཞིས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་རྔ་ལྗོངས་རྟོགས་ལྡན་དགོན་སྨིན་གྲོལ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གླིང་གི་བླ་རབས་གཉིས་པ་བཻ་རོའི་སྤྲུལ་བ་རྒྱལ་དབང་བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་འཕྲེང་གཉིས་པ་རྟོགས་ལྡན་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཚང་ཡང་སྐུ་འཁྲུངས་བ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ། སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་ཉིད་སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེས་མཚན་ལ་ཁོང་གི་མཚན་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་གསོལ།
དེ་ནས་རྗེ་ཉིད་སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་སྲོལ་འཛིན་ཨ་མཆོག་བླ་མ། ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་གཏེར་སྟོན་ཚེ་དབང་འགྱུར་མེད་དམ་བྱ་བཏང་རིག་རྩལ་གླིང་བ། རིན་སྤུངས་མཆོག་སྤྲུལ་ཚང་། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་མང་པོས་གཡུ་སྒྲ་དངོས་བྱོན་སྤྲུལ་སྐུ་ཁྲོ་གཉེན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲུལ་བ། རྟོགས་ལྡན་ཁྲི་བ་ཁྲི་གཙུག་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ལུང་བསྟན་གནང་སྟེ་ངོས་འཛིན་འཁྲུལ་མེད་གནང་། ཁོང་གི་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཞེས་སྐབས་རྟོགས་ལྡན་དགོན་ནས་ཡོངས་འཛིན་གཞོན་པ་བཟོད་པ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་བླ་གྲྭ་བཅུ་གསུམ་ཕེབས་ནས། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དྲི་མེད་དར་དཀར་དྲངས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ་ཚུལ་གོས་རྣམ་གསུམ་གཞི་ནས་གསོལ། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང་གདུང་ལི་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱབས་སྡོམ་དང་གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནང་།
དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཡོངས་འཛིན་བཟོད་པ་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས། ཁོང་གིས་བྱམས་སྐྱོང་དང་རྗེས་འཛིན་འོག་ཀློག་སློབ་པ་ནས་བྲི་འདོན་སོགས་ལ་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་རིམ་བཞིན་སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་སུ་བསླབ་པས་རིག་པ་ཀློང་དུ་རྡོལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༣ བོད་ས་སྟག་ལོའི་ཟླ་བ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ ཏེ་དགུང་གྲངས་དགུ་བཞེས་སྐབས་སུ། དཔལ་རྔ་ཡུལ་གཡང་གི་ར་བའི་མི་རྗེ་ས་ཡི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་རྨེའུ་ཆོས་རྒྱལ་༧དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་རབ་བརྟན་གྱི་གཙོས་རྟོགས་ལྡན་ཡོངས་འཛིན་རྒན་གཞོན་གཉིས་སོགས་བླ་གྲྭ་ལྷན་འཛོམས་ལྷ་སྡེ་འབངས་མི་བཅས་ཀྱིས་རྗེ་ཉིད་རྟོགས་ལྡན་དགོན་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨིན་གྲོལ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གླིང་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང་མི་འགྱུར་གསེར་གྱི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་ཏེ་ཁྲི་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་སྤེལ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཡོངས་འཛིན་རྒན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཚང་དང་། གངས་རི་བ་ཡང་སྟོན་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན། ལྔ་རིག་མཁས་པའི་དབང་པོ་ངེས་དོན་མཐོང་བ་རང་གྲོལ། ཡོངས་འཛིན་གཞོན་པ་བཟོད་པ་རྒྱལ་མཚན། གཞན་ཡང་དགོན་འདིའི་མཁས་པ་མང་པོ་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་མདོ་སྔགས་རྫོགས་གསུམ་གྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་ཀྱི་གདམ་ངག་ཡོད་ཚད་ལུས་པ་མེད་པར་ཞུས།
དགུང་གྲངས་བཅོ་ལྔ་བཞེས་སྐབས་སུ། ཚུལ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པ་ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་དང་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ། ཡུལ་རྫ་ཁོག་གྱེར་ཟེའི་རི་ཁྲོད་འོག་མ་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ་ཕེབས་ཏེ། ཕྱིའི་ཚུལ་དང་ནང་གི་ཁྲིམས་ལ་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པའི་མཚུངས་མེད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ལྡན་སྨན་རིའི་སྡོམ་རྒྱུད་མ་ཆད་པ། ཀུན་མཁྱེན་མངྒ་ཝེར་ཞིའི་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གཙོར་མཛད་མཁན་སློབ་སྦྲེལ་མའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དྲང་སྲོང་བཞི་སྡེའི་དབུས་སུ། གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ལྕང་ལུང་གཡུང་དྲུང་བསྟན་རྒྱལ་གྱི་ཡང་སྤྲུལ་དང་། ཚུལ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཡང་སྤྲུལ། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱིས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་དྲང་སྲོང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཞུས་ཤིང་ཚུལ་མཚན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་གཙུག་ཕུད་དུ་གསོལ། གནས་དེར་སྔོན་འགྲོ་འབུམ་དགུ་སྦྱང་ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ལ་བཞུགས། དེ་ནས་བཟུང་ཤ་ཆང་སྒོག་པ་དུས་མིན་གྱི་ཁ་ཟས་སོགས་སྤངས་བ་དམ་བཅའ་བྱས་ཏེ། འདུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་རྫོགས་མིག་འབྲས་བཞིན་ལེགས་པར་བསྲུང་།
ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཁན་ཆེན་དམ་པའི་དྲུང་ནས་སྔོན་འགྲོ་འབུམ་དགུ་ནས་རིམ་བཞིན་དུ། རྫོགས་ཆེན་རྩ་རླུང་། བཅུད་ལེན། མུན་མཚམས་ཐབས་དྲུག རླུང་རིས་དང་ཆུ་རིས་སོགས་དང་། ཐོད་རྒལ་སྣང་བཞིའི་འཆར་སྒོའི་རྟགས་ཚད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་སོགས་ལ་གནད་འགྲོ་བར་བྱས་ཏེ་ཉམས་ལེན་ལ་ཐང་ལྷོད་མེད་ངོས་ནས་ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་མཁས་པའི་བྱ་བ་གསུམ་གྱིས་གསན་སྒོམ་མཐའ་དག་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས།
བླ་མ་གོང་མའི་ཕྱག་ལེན་རྣམས་ལ་གཙིགས་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱོང་དང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གྱི་མཛད་འཕྲིན་བླ་མེད་བསྐྱངས། དེའི་སྐབས་སུ་བསྟན་བདག་རྒྱལ་བོའི་བཀའ་བཞིན་རང་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་སྐྱར་བཞེངས་བྱེད་དགོས་བྱུང་བས། ཕྱོགས་སོ་སོའི་བསྟན་སྦྱིན་སོགས་ལ་བསོད་སྙོམས་སུ་ཕེབས། སྔོན་གྱི་གཤེན་ཚང་འདུ་ཁང་ཟེར་བ་དེ་ལས་ལྡབ་གཉིས་ཆེ་བའི་འདུ་ཁང་ཀ་བརྒྱ་མ་ཞེས་པ་དེ་གསར་བཞེངས་བྱས། ཕྱི་ཡི་བཀོད་པ་དང་ནང་གི་རྟེན་བཞེངས་སྣ་ཚོགས་ལེགས་པར་གྲུབ་ཏེ་བསྟན་པ་དང་དགོན་པ་ལ་ཞབས་ཕྱིར་འབད་འབུངས་ལྷོད་མེད་མཛད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ སྟེ་དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔ་བཞེས་སྐབས་ནས་བསྟུད་མར་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་དང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་གངས་ལྗོངས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་གནམ་ས་བླ་འོག་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་གཡོ་འགུལ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བས། རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོད་ཚད་རྡུལ་དུ་བརླགས་ཤིང་། བླ་ཆེན་སྐྱེས་ཆེན་ཡོད་ཚད་ཡ་ང་བའི་སྡུག་ལ་སྦྱར་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་བགྲང་བྱ་ཉེར་ལྔའི་དུས་ཡུན་ལ་གྲོང་དང་ཁྲིམས་སྒོ་ཉག་གཅིག་འགྲིམས་དགོས་བྱུང་ནའང་། བསྲུང་བྱའི་སྡོམ་ཁྲིམས་རྩ་བ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པར་མིག་འབྲས་བཞིན་དུ་བསྲུང་ཞིང་། རྒྱུན་གྱི་ཞལ་འདོན་ཉམས་ལེན་སོགས་ཀྱང་ཆག་མེད་བྱས་པས་དད་ལྡན་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་ཡུལ་དང་དད་གསུམ་གྱིས་བཀུར་སྟི་བྱ་གནས་སུ་གྱུར།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར། དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་བཞེས་སྐབས། ཡང་དར་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་རང་དགོན་ལ་ཡང་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཏེ་དགོན་པའི་བདག་པོར་བོན་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འགན་བཞེས་ནས།ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་། སྲུང་མ་རྩེན་ཁང་། འཆམ་ར། གཞུང་ཁང་།སྒྲུབ་གྲྭ་ཁང་། ཇ་ཁང་། གླིང་མཐའི་འཁོར་འཕྲེང་དང་འཁོར་ཁང་སོགས་གཞི་ནས་ཉམས་གསོ་བྱས། བསྐལ་བ་ཁྱིའི་ལོར་མཆོད་རྟེན་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་ཆེན་མོ་གསར་དུ་བཞེངས་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ལོར། དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུར་བཞེས་སྐབས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོག་མཆན་གནང་བ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་ཁུལ་གྱི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བསྟི་གནས། ༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་ངམ་བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཤིང་། མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པར་གསོལ་བའི་མུར། དཔལ་ལྡན་སྨན་རིའི་༧ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཙོས་དགོན་པའི་དབུ་འཛིན་དང་དགེ་འདུན་འདུས་སྡེས་རིམ་བཞིན།མཆོག་ཉིད་ལ་མཎྜལ་རྟེན་དོད་ཕུལ་ཞིང་༼ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྔ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་བར་མ་གྲགས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་༽བཀའ་རབ་འབྱམས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོའི་མཚན་སྙན་གནང་། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོར་མང་ཇ་དང་སྐུ་འགྱེད་ཕུལ་ཞིང་། ལྔ་མཆོད་དུས་ཆེན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་སྐྱེས་དང་འབྲེལ། ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ། འགྲོ་ཀུན་ཞི་བདེའི་དཔལ་ལ་རོལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྟེན་དུ། རྗེ་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་༧མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གོས་ཐང་ཆེན་མོ་ཕུལ། གཞན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གནས་ཆེན་བརྒྱད་དང་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་མང་པོར་མཇལ་སྐོར་དང་འབྲེལ་འཇོག་རྒྱས་པར་བྱས། དེ་མིན་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཡམ་བུ་ཁུལ་གྱི་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དགོན་པའི་སེམས་དཔའ་འདུས་སྡེ་རྒྱ་མཚོར་ཡང་མང་ཇ་དང་སྐུ་འགྱེད་ཞལ་འདེབས་སོགས་རྒྱས་པར་ཕུལ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ སྟེ་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་བཞེས་སྐབས། རྟེན་འབྲེལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་སྐོར་ཞིག་ལ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཞིང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གྲགས་སྙན་འབར་བའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་སློབ་མ་མང་པོར་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱས། ཁོ་ཚོས་ཕུལ་བའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དགོན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཐེངས་གསུམ་པ་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་ཤིང་ལོ་གསུམ་གྱི་དུས་ཡུན་ནང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ། གཞན་ཡང་རང་དགོན་དུ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་བཤད་སྒྲུབ་སྨིན་གྲོལ་སློབ་གླིང་གསར་དུ་བཙུགས།
ཡང་ཐུགས་བརྩེ་ཟབ་པའི་སློབ་བུ་ཀོས་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་མོ་ཞིག་ལ། ཁོང་གིས་དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་ཕལ་ཆེར་ལེགས་པར་གྲུབ་ཟིན་ནའང་། རྫོགས་ཆེན་སློབ་གླིང་བསྐྱར་བཞེངས་བྱེད་མ་ཐུབ་གསུང་སྐབས། སློབ་བུ་མཆོག་ནས་ཞང་ཞུང་རྫོགས་ཆེན་སློབ་གླིང་ངམ་སྒོམ་གྲྭ་མཐོང་གྲོལ་གླིང་སླར་གསོ་བྱེད་པ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཁས་བླངས་མཛད། ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་དབུས་ཀྱི་འདུ་ཁང་དང་། མཐའི་སྒོམ་ཤག ནང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་བོད་མེ་ཁྱི་ལོར་ལེགས་གྲུབ་གྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ། རང་དགོན་ལ་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ཤིང་བྱིའི་ལོ་བར་སྒོམ་གྲྭ་ཐེངས་བརྒྱད་རྫོགས། ལོ་གསུམ་རེ་བྱས་ཏེ་ཐེངས་རེར་བླ་གྲྭ་བཅུ་ཡིས་ལོ་གསུམ་ཕྱག་ལེན་ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་རིན་པོ་ཆེ་༧བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་ཇི་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་གིས་མཁན་པོའི་འགན་བཞེས་ཏེ། ལོ་དང་པོར་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་གསང་མཛོད་རྩ་རླུང་སོགས་དབང་ལུང་ཁྲིད་ཁ་མང་དུ་གནང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ། ལོ་བར་མར་རྫོགས་ཆེན་རྩ་རླུང་སོགས་དང་། ལོ་ཐ་མར་སྙན་རྒྱུད་སོགས་བླ་མ་གོང་མའི་ཕྱག་སྲོལ་མ་ཆད་པར་གནང་བཞིན་ཡོད། ལོ་གཅིག་གི་ཟླ་བ་དྲུག་ལ་བཤད་པ་འཆད་ཉན་དང་། ཟླ་བ་དྲུག་ལ་སྒོམ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་བཟུང་ནས། སྡེ་སྣོད་མཛོད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་བ། གཤེན་བསྟན་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། རྫོགས་ཆེན་སྙིང་ཐིག ཐབས་དྲུག བསྐྱེད་རྫོགས། ཞིང་སྒྲུབ་ལ་སྨོན་ལམ་རྣམ་གསུམ། དབྱར་གནས་ལ་སྡོམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག དཔྱིད་དུས་སུ་སྔོན་འགྲོ་འབུམ་དགུ་སོགས་ལོ་རེ་བཞིན་ཞལ་ཁྲིད་རྒྱས་པར་གནང་ནས་དཀའ་ཚེགས་ཅི་ལྟར་ཆེ་ཡང་ངལ་བ་དང་དུ་བླངས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེས་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ཤ་སྟག་མཛད་པས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་སློབ་ཚོགས་མེ་ཏོག་ལ་སྦྲང་བུ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་འདུས།
གངས་ལྗོངས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ལྷག་གི་བླ་གྲྭ་སྟོང་ཕྲག་ལས་བརྒལ་བ་བསྐྱེད་བསྲིང་བྱས། གཞན་ཡང་གསོན་གཤིན་གྱི་རྒྱུ་རྫས་རྣམས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་གོད་ཟགས་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར། ཡར་མཆོད་མར་སྦྱིན་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པའི་མཐུན་རྐྱེན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འགྲོ་གྲོན་སོགས་སུ་བཏང་ཞིང་། དད་པ་དང་མོས་གུས་ཀྱིས་གདུང་བ་སྐྱེ་བའི་འབྲེལ་ཐོགས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རྗེས་རྗེས་སུ་བཟུང་།
དེ་ཡང་སྐྱབས་མཆོག་དཔོན་གསས་བླ་མ་དམ་པ་གང་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་བསྒྲུབས་ཚུལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་སོགས་ཀྱི་མཛད་པ། ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། སྤོང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོ། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་བསྐོར་ཞིང་། མཁས་ཤིང་བཙུན་ལ་བཟང་ཞིང་གྲུབ་པ་སོགས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་བོན་དུ་མས་གཏམས་པའི་རྟོགས་བརྗོད་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་དམན་ཆུང་བདག་ལ་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཞན་པའི་དབང་གིས་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པར་མི་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཆུ་གཏེར་གྱི་ངོགས་ལས་ཟེགས་མ་ཙམ་ཞིག་བྲིས་པ་འདི་ནི་དམ་པ་གང་གི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ།
དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལ་རྗེས་སུ་སྨོན་ཞིང་ཡི་རངས་བའི་སེམས་ཙམ་སྐྱེས་ན་ཡང་བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་པ་མཉམ་དུ་ཐོབ་ཅིང་། སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སོགས་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ལྷུན་འགྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པས། དམ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མཐོང་ཐོས་སུ་མ་གྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་རྟོག་གི་སྐྱོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སེལ་ནས། ཡིད་ལ་དད་པའི་ས་བོན་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་ཅིག།
ཅེས་སྙིགས་དུས་ཀྱི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་སྐྱབས་མཆོག་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་རྟོགས་ལྡན་ཁྲི་བ་རིན་པོ་ཆེ་༧འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་འདི་ནི་དམ་པ་གང་གི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས་ཤིང་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་ཅན། སློབ་བུ་ཉག་བླ་སྐུ་འཕྲེང་དྲུག་པའི་སྐྱེས་མཐར་འབོད་པ་ཕྲན་ཆུང་ཉག་སྤྲུལ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའམ་རུས་མིང་འཇུ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རུ་འབོད་པས་རྟོགས་ལྡན་བླ་བྲང་ནས་གུས་པ་ཆེན་པོས་སྦྱར་བའོ། །
དྲ་ལམ་ཁག་ནས་བསྡུ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན་པས་དགོངས་འཇགས་ཞུ།
1,783 total views, 1 views today


text:
ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལགས་ནི་སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས་ས་སྐྱའི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གཏེར་དབང་པོ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་འབྲུག་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ། རྙིང་མའི་ཨ་འཛོམ་འབྲུག་པ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། དབོན་སྟོད་མཁྱེན་རབ་དང་། མི་ཉག་གངས་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དུ་མར་བསྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཐོས་བསམ་ལྷུར་ལེན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་སོགས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་བདུད་རྩིས་ཐུགས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏམས། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉག་བླ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལས་རྫོགས་ཆེན་ཟབ་དགུའི་གདམས་པ་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་བསྟབས་ཏེ། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ཞལ་མཇལ། རིག་གསང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས། རིག་རྩལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ། ཤེས་རིག་མཐའ་དག་ལ་མཁྱེན་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་རྒྱས།
སྐད་ཡིག་ཙམ་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་ཁོང་ནི་ཨི་ཐ་ལི་དང་། དབྱིན་ཇི། རྒྱ་གར། སོག་པོ། འབར་མ་སོགས་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དང་། བན་བོན་གྱི་གཞུང་ཁག་ཅིག་དབྱིན་ཨི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་ཏེ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ཤིང་། ཡོ་རོབ་དང་། ཨ་རི་སོགས་སུ་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་། རྫོགས་ཆེན་འདུས་སྡེ་སོགས་མང་ལ་གྲྭ་དག་པ་བཙུགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རང་རང་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར། མ་ཀི་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས། ཡ་ཀི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་ཀྱིས་འཁོར་སློབ་སྐར་ཚོགས་ལྟར་གྲངས་མང་བསྐྱངས། གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་དང་། ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག་སོགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། རྩ་བའི་གོམས་གཤིས། རིག་གནས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དཔེ་དེབ་ཁག་དང་། ཡནྟྲ་ཡོ་ག་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་ཁྲིད་ཡིག་བཅས་བོད་ཡིག་གི་ལྗགས་རྩོམ་སྣ་ཚོགས་མཛད། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཡིག་དང་། ཨི་ཐ་ལིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་གནང་བའང་ཤིན་ཏུ་མང་།
ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ།》《བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ།》《ཞང་བོད་གནའ་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་།》《རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར།》《བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག》《རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན》སོགས་ཡོད་པ་རེད།
དམ་པ་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གོམ་པ་སྤོ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཁོང་གི་སློབ་མའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ཨ་མེ་རི་ཁ་དང་། ཧྥ་རན་སི་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་40ལྷག་བརྒལ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་མའི་གྲངས་ཚད་ཀྱང་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཏུ་སོང་འདུག གཞན་ད་དུང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་འཇར་མན་དང་། ཨུ་རུ་སུ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་འཛམ་གླིང་གི་ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ལྷག་ལ་བསྒྱུར་འདུག ད་དུང་ཨ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོགས་པ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་སོགས་བོད་རིག་པར་ཕྱག་ལས་མང་དུ་གནང་ཡོད། །


text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་བརྟན་བརླིང་གི་སྒྲིག་རིམ་ཅུང་ལེགས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་བརླིང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དོན་རྐྱེན་གལ་ཆེན་དང་བདེ་འཇགས་གྱོད་དོན། བདེ་འཇགས་དོན་རྐྱེན་མ་བྱུང་ལ་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་སྤྲོ་གསེང་བྱ་འགུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་བྱ་བ་ཡང་བདེ་བླག་ཡིན་པ་དང་། མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཞིང་ཆེན་གཞུང་ལམ་བདེ་འཇགས་ཡིན། དམངས་སྤྱོད་མཁའ་འགྲུལ་དང་ལྕགས་ལམ་སྐྱེལ་འདྲེན་བདེ་འཇགས་གོ་རིམ་ལྡན་པས་རིགས་སོ་སོའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བདེ་འཇགས་དང་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་དུས་ཆེན་ལ་རོལ་ཆོག
རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། ཟླ་གཉིས་པའི་ཟླ་སྨད་བར་དུ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་བརྟན་བརླིང་གི་སྒྲིག་རིམ་ཅུང་ལེགས་པོ་ཡིན། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་སྐོར་བསྐྱོད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་བྱ་བ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་། ཚད་ཆེས་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་ཉེན་རྟོག་གི་སྟོབས་ཤུགས་སྲང་ལམ་གྱི་བདེ་འཇགས་བྱ་བའི་སྟེང་འཇོག་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་རླངས་འཁོར་ས་ཚུགས་དང་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་། ཐང་ཆེན། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཅིག་བསྡུས་ཚོང་ར། སྤྱི་གཞུང་འགྲིམ་འགྲུལ་ལག་ཆ་ཡོད་ས། སྨན་ཁང་སོགས་མི་ཚོགས་མང་སའི་ས་ཁག་གཙོ་བོ་དང་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ། གནས་གཙོ་བོའི་བདེ་འཇགས་འགོག་སྲུང་བྱ་བ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་དུས་ཆེན་དང་སྤྲོ་གླིང་སོགས་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་སྤྲོ་གསེང་བྱ་འགུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་བྱ་བར་འགན་ལེན་བྱས། དུས་ཆེན་སྐབས་སུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བསྡོམས་པས་དམངས་དམག(ལས་རོགས་ཉེན་རྟོག་པ་ཡང་འདུ)14430(ཐེངས)དང་ཉེན་རྟོག་དྲག་དཔུང་མི8446(ཐེངས)། སྐོར་སྤྱོད་རླང་འཁོར2836(ཐེངས)ཕྱིར་བཏང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་འགོག་སྲུང་ཚོད་འཛིན་དང་བདེ་འཇགས་འགན་སྲུང་བྱ་བ་སྤེལ་ལ། དེའི་སྐབས་སུ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ནས་ཉེས་དོན་དང་བདེ་འཇགས་གྱོད་གཞི་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་།


text:
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དཔུང་སྡེ་སྐྱེད་སྲིང་སྐོར་གླེང་བ།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དཔུང་སྡེ་སྐྱེད་སྲིང་སྐོར་ཅུང་གླེང་བ།
ནང་དོན་གནད་བཤུས།
སྐལ་རྒྱམ།
འདིར་གཙོ་བོ་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབ་དངོས་དམིགས་སུ་བཟུང་སྟེ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་དང་འགན་ནུས། དེས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་ཐོན་པའི་དྲང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ། བོད་དུ་ཆེད་ལས་རང་བཞིན་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དཔུང་སྡེ་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་དྲན་ཚུལ་ཙམ་གླེང་ཡོད་དོ།།
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།
རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད། དཔྱད་བརྗོད་པ། སྐྱེད་སྲིང་།
སྤྱིར་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ནས་བལྟས་ན། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་དང་མི་རིགས་སོ་སོའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པར་ཆེས་ཐོག་མའི་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་ནས་འཕེལ་རྒྱས། འཕེལ་རྒྱས་ནས་འཐུས་ཚང་བཅས་སུ་སོང་བ་སྟེ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་“བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དེ་ཆེས་གནའ་རབས་ཀྱི་མགུར་ཚིག་སྟབས་བདེ་དམ་དུམ་ཅན་ནས་རིམ་བཞིན་ད་ཡོད་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་བར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྩོམ་སྲོལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད།”ཅེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཅེས་གནའ་དེང་གི་བརྩམས་ཆོས་མཆོག་དམན་བར་གསུམ་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་རྗེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཐོད་རྒལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བྱ་གཞག་དེའང་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ལྡན་ཞིང་། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར། དྲྭ་ཚིགས་སོགས་མང་བ། རྩོམ་ལུས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པ། བརྩམས་ཆོས་སྤྱིའི་རྒྱུ་སྤུས་མཐོ་ནས་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་བབ་བཟང་བོ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། སྔོན་ཐོན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ད་ལྟའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་བསྡུར་ན་ད་དུང་མི་འདང་སའང་མང་བར་འདོད་དེ། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཐད་ནས་ད་དུང་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པའམ་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པའི་ཆ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
དང་པོ། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གནས་བབ།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་རྩོམ་པ་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་རྟོག་དང་བསམ་གཞིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱ་དངོས་གང་རུང་ཞིག་གམ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དངོས་མ་ཞིག་སྣང་བརྙན་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱིར་མངོན་མཚོན་བྱེད་པའི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལ་གོ་ཞིང་། མཚོན་ཐབས་ལ་གཙོ་བོ་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག ལྷུག་རྩོམ། ཟློས་གར་སོགས་ཡོད། དེས་ན་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། བཅིངས་འགྲོལ་རྗེས་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བྱ་གཞག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཚུན་ནས་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་། སྟག་འབུལ་རྒྱལ། བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན། ཡི་དམ་ཚེ་རིང་། ཚེ་རིང་ནོར་བུ་སོགས་གཙོ་བྱས་པའི་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་ཀྱིས་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་པའི་བོད་རང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་དང་ཆགས་བཞིན་ཡོད་ལ། གཞུང་སྒེར་གྱི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར། དྲྭ་ཚིགས་སོགས་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་བྱུང་བས་བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག ལྷུག་རྩོམ་སོགས་གཙོ་བྱས་པའི་རྩོམ་ལུས་མི་འདྲ་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ནི་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བཞིན་མང་དུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་མགོ་ནས་བཟུང་བོད་ཁུལ་དུ་རྩོམ་རིག་གི་དྲྭ་ཚིགས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཞིང་། གར་སྟེགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེའི་མཐུན་རྐྱེན་འོག་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྙན་ངག་དང་ལྷུག་རྩོམ། འབོལ་རྩོམ་སོགས་གཙོ་བྱས་པའི་གསར་རྩོམ་གྱི་མཐོ་རླབས་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཞིག་འཕྱུར་གྱིན་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། ཡིན་ཡང་ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་མཐོ་རླབས་དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་དེར་མཐུན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་ནི་ཅུང་དལ་བར་འདོད་པ་སྟེ། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་སྟུག་པོ་འདི་ལ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བརྡར་ཤ་གཅོད་མཁན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་དང་དཔྱད་བརྗོད་པའི་འཕེལ་འགྲོས་དེ་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཐུབ་ཀྱིན་མེད་པར་སྙམ། སྤྱིར་དུས་རབས་འདིའི་དུས་མགོ་ནས་བཟུང་བོད་དུའང་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དཔུང་སྡེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དཔྱིད་གསུམ་གྱི་ལོ་ཏོག་བཞིན་ཡུན་གྱིས་འབུས་བཞིན་ཡོད་ནའང་། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་སྐུ་ཞབས་བདུད་ལྷ་རྒྱལ་ནང་བཞིན་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ལ་བྱང་ཆ་ལྡན་ཞིང་ངེས་ཤེས་འདྲོང་བ། ཞིབ་འཇུག་ཟབ་ཅིང་འགན་འཁྲི་ལྡན་པའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་བོད་རང་གི་ཆེད་མཁས་རང་བཞིན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་ནི་ཉུང་ཉུང་རེད། འདི་ནི་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐད་ནས་བལྟས་ན་ཧ་ཅང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྩོམ་རིག་ལས་དོན་ཞེས་པ་ནི་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཆ་བཞག་ན། བརྩམས་ཆོས་དང་དཔྱད་བརྗོད་གཉིས་ནི་བྱ་རྒོད་གང་དེའི་གཤོག་ཟུང་ཡིན་པས། གཤོག་ཟུང་གི་འདེགས་ཤུགས་ཆ་མི་སྙོམས་པའི་བྱ་རྒོད་ཅིག་གིས་ཨ་སྔོན་གྱི་ནམ་འཕང་ག་ཙམ་གཅོད་ཐུབ་བམ། དེའི་ཕྱིར་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་“བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དཔྱད་བརྗོད་དང་བགྲོ་གླེང་འཁྲུག་པོ་ཞིག་རིམ་བཞིན་གོང་འཕེལ་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ”ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཧ་ཅང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ཏེ། ང་ཚོ་ལ་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དགོས་ལ། བརྩམས་ཆོས་གང་དེར་ལེགས་ཉེས་དང་དྲང་བདེན་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་མཁོའོ།།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་《རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད》(རྒྱ་ཡིག)ཅེས་པའི་ནང་དུ་“རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཟེར་བ་ནི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་འཇོག་པས་རྩོམ་པ་པོ་དང་དེའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དམིགས་བཀར་གྱིས་དཔྱད་བསྡུར་དང་གདེང་འཇོག་སོགས་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་རང་བཞིན་དང་ལྡན་ཞིང༌། རྩོམ་རིག་རང་བཞིན་སྲུང་འཛིན་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས”ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར། བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག ལྷུག་རྩོམ་སོགས་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་གང་རུང་ཞིག་གི་བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་དང་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས། བསམ་བློའི་སྙིང་བོ་སོགས་ལ་དྲང་བདེན་གྱིས་གདེང་འཇོག་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྩོམ་ལུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེས་ཐད་ཀར་མི་རིགས་ཤིག་གི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་རྩོམ་པ་པོ་གང་རུང་གི་རྩོམ་འབྲིའི་བྱ་གཞག་ལ་ཕྱོགས་སྟོན་དང་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པས། རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་བྱ་གཞག་ལ་མཚོན་ན་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ནི་ངེས་པར་དུ་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ཡང་། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བཤུལ་ལམ་ལ་བལྟས་ན་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཆ་ནི་ཅུང་ཉུང་ལ། འགའ་རེ་ཡོད་པའང་གཙོ་བོ་བརྩམས་ཆོས་གང་དེར་བསྟོད་བསྔགས་དང་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་བརྗོད་ཡོད་པ་ལས། ངེས་པ་དོན་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་གང་དེར་དྲང་བདེན་གྱིས་མི་འདང་ས་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་དགག་བརྗོད་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པའི་ཆ་ནི་ཉུང་ཉུང་རེད། དེར་བརྟེན། སྐུ་ཞབས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་“ལོང་བ་དག་ལ་སྤྱན་སྟོང་ཅན།། འཐེང་བོ་ལ་ནི་མགྱོགས་འགྲོ་ཞེས།། བསྟོད་ཚིག་མེ་ཏོག་རབ་གཏོར་ཀྱང་།། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་སྙིང་བོས་དབེན།།”ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོས་“ངན་པས་རང་བསྟོད་”ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རང་མགོ་རང་གིས་གཡོགས་ནས་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་ཆགས་ཞེན་གྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་ངོ་བསྟོད་བྱས་ནས་བསྡད་ན་ག་ལ་འགྲིག ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཕན་ཚུན་ལ་བསྟོད་པའམ་བཟང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་གླེང་བསྡད་པ་དེས་ཐད་ཀར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དེ་བདེ་ཐང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་གེགས་རྐྱེན་མང་བོ་ཞིག་ཐེབས་འདུག་པར་སྙམ། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ལ་ངེས་པར་དུ་མཁོ་བའི་ཚད་ལྡན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་སྐྱེད་སྲིང་དང་སྐུལ་སློང་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། འདི་ནི་དུས་རབས་འདིའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐད་ནས་བལྟས་ན་དགོས་གལ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་བྱ་གཞག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།
གཉིས་པ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དགོས་གལ་རང་བཞིན།
སྤྱིར་བརྩམས་ཆོས་ནི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྟེན་གཞིའམ་གཞི་འཛིན་ས་ཡིན་ཏེ། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཅེས་པའང་ཡོང་ས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་ན་གོང་ནས་གླེང་བཞིན་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ད་ལྟའི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་ན། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྟེན་གཞི་སྟེ་བརྩམས་ཆོས་ནི་ཧ་ཅང་མང་བ་སྟེ། གཞུང་སྒེར་གྱི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར། རྩོམ་རིག་དྲྭ་ཚིགས་སྣ་ཚོགས་ནི་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ནས་“མཆོད་མེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ”དང་“དགེ་ཆོས་རྩོམ་རིག་དྲ་བ།” “མཚོ་སྔོན་པོ་བོད་ཡིག་ཟིན་བྲིས”སོགས་བོད་རིགས་རང་གི་ཕ་སྐད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་མཁའ་དབུགས་གསར་བ་ཞིག་མ་སྐུལ་རང་འགུལ་གྱིས་ཆགས་དང་ཆགས་བཞིན་འདུག་ལ། དྲྭ་ཚིགས་འདི་དག་ལ་མངོན་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་མཆོག་དམན་བར་གསུམ་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་མཐོ་དམན་བར་གསུམ་གང་འདོད་དུ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ལ། འདིར་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་ནང་བཞིན་དུས་ཚོད་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་མེད་པར་གཟའ་འཁོར་རེ་རེ་དང་ཉི་མ་རེ་རེར་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྩོམ་ལུས་ལའང་ཚད་བཀག་མེད་པར་སྤྱིར་བཏང་རྩོམ་ལུས་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག ལྷུག་རྩོམ་སོགས་ལས་གཞན་འབོལ་རྩོམ་དང་ཐོར་རྩོམ། ཟིན་ཐོ། ཟིན་བྲིས། དགག་རྩོམ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། འདིར་དེང་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་དུ་དྲྭ་རྩོམ་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། འདི་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ལ་མཚོན་ན་ཅུང་རང་དབང་གི་གར་སྟེགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བྱ་གཞག་བཟང་བོ་འདི་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ་དགོས། ཡིན་ནའང་། དྲྭ་རྩོམ་ལ་དྲྭ་རྩོམ་གྱི་དགེ་མཚན་ཡོད་ལ་མི་འདང་སའང་མང་བས། ང་ཚོས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་སོགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་སྤུས་ཚད་ལ་མཉམ་འཇོག་བྱས་ཏེ་ཆེད་དམིགས་རང་བཞིན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་མང་པོ་སྤེལ་དགོས་པར་མ་ཟད། མིག་སྔར་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དྲྭ་རྩོམ་ལའང་དོ་སྣང་གང་ལེགས་བྱ་དགོས་ཏེ། གསར་དར་རྩོམ་རིག་འདིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐོན་པའི་དྲང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། དེའི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་། དྲ་རྩོམ་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེའི་སྒྲིག་གཞི་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ལྡན། གང་ལྟར་གོང་གསལ་སྣང་ཚུལ་འདི་དག་ནི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་རྟེན་གཞི་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོས་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་གནས་བབ་དངོས་དམིགས་སུ་བཟུང་སྟེ། དེའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་གྱི་རིགས་ལ་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལམ་ནས་དག་ཐེར་དང་བྱི་དོར་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། རྩོམ་རིག་ནི་ཡངས་པའི་རྩྭ་ཐང་སྟེང་དུ་བཀྲམས་པའི་གཡང་དཀར་ལུག་ཁྱུ་ཞིག་ཡིན་པར་ཆ་བཞག་ན། གཡང་དཀར་དེར་ཡང་ངེས་པར་དུ་རྫི་བོ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་གྱི་ལུག་རྫི་མེད་པའི་ལུག་ཁྱུ་ཞིག་གི་མཐའ་མའི་མཇུག་འབྲས་ནི་ག་འདྲ་ཡིན་པར་ང་ཚོས་ཅིས་ཀྱང་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ལེགས་ཉེས་དང་སྤང་བླང་གི་བརྡར་ཤ་གཅོད་མཁན་གྱི་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཅུང་ཉུང་བས། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་གཡང་དཀར་མང་ཞིང་རྫི་བོ་ཉུང་བའི་སྣང་ཚུལ་ཅུང་ཆ་མི་མཉམ་པ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་ཡོད་པར་འདོད་ལ། སྣང་ཚུལ་འདི་བསྒྱུར་བ་ལ་ང་ཚོས་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་གནས་བབ་དངོས་ལ་གཞིགས་ཏེ་དྲང་བདེན་དང་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་མང་པོ་སྤེལ་དགོས་ལ། རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་གི་རྨང་གཞི་བརྟན་ཞིང་བོད་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ལ་ངེས་ཤེས་ཟབ་པའི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་མང་པོ་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ།།
གསུམ་པ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་འགན་ནུས།
རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་འགན་ནུས་ནི་གཙོ་བོ་བརྩམས་ཆོས་གང་དེར་ཞབས་འདེགས་དང་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཏེ། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཡན་ཨན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས་“རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ལ་ཚད་གཞི་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་། གཅིག་ཤས་ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནི་རྩོམ་རིག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་གཞི་ནི་རྩོམ་རིག་གིས་ཇི་ལྟར་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ལེགས་པོ་ཞུ་བའི་གནད་དོན་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།”ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱིར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཡུལ་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོམ་པ་པོས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་དངོས་དང་སེམས་འགྱུ་སྣ་ཚོགས་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་གསེག་བཅད་བརྡར་གསུམ་གྱིས་ཕྱིར་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད་ལ། བརྩམས་ཆོས་གང་དེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་མཛེས་དཔྱོད་དང་བསམ་བློའི་ཆ་ནས་དྲང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་ཞིག་སྦྱིན་ཐུབ་པ་དེ་ནི་རྩོམ་རིག་བྱ་འགུལ་གྱི་མ་མཐའི་གོ་རིམ་ཡིན། དེར་བརྟེན། རྩོམ་རིག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཟ་ཟུར་གང་རུང་ཉིང་འདུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་སྤྱི་ཚོགས་གང་དེའི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། སློབ་གསོ། མི་སྒེར་གྱི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་དང་དངོས་ཡོད་ཕྱིར་ཚུར་སྣང་བྱེད་ཐུབ་པས། དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། བརྩམས་ཆོས་གང་དེས་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད་པའི་བརྗོད་བྱ་དང་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་སོགས་ལ་དྲང་བདེན་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་དགེ་སྐྱོན་གྱི་ཆ་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་འདིར་སྐུལ་འདེད་དང་སྣེ་འདྲེན་བྱ་དགོས་པ་རེད། དེའི་ཕྱིར་རྩོམ་རིག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་ལ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་ལ་ཞབས་འདེགས་ལེགས་པོ་ཞུ་དགོས་ཏེ། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་འོས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་གང་དེས་ཇི་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ཡོད་པ་ཁ་གསལ་དོན་གསལ་གྱིས་སྔོག་འདོན་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། ཀློག་པ་པོར་དྲང་བདེན་གྱིས་དེའི་དགེ་སྐྱོན་སྐོར་ར་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ལེགས་པོ་ཞིག་གིས་བརྩམས་ཆོས་གང་རུང་ཞིག་གི་རིན་ཐང་མཐོན་པོ་གནམ་ལ་འདེགས་ཐུབ་ལ། དམའ་བ་ས་རུའང་གཡུག་ཐུབ་པས་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཉིད། སྤུས་ཚད་སོགས་ལ་དྲང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་འདོན་ཐུབ་པ་སྟེ། ལུའུ་ཞུན་གྱིས་“དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་གནད་ཅིག་གདམ་སྟེ་ཡང་དག་པས་དབྱེ་ཞིབ་དང་གསལ་བརྗོད་བྱས་ན། དེའི་སྙིང་བོ་དེ་བླ་ལྷག་གིས་གསལ་འབྱིན་དང་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་ཐུབ་པས། དེ་ནི་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཅིག་གི་ཡང་དག་པའི་འགན་འཁྲི་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་ཆོས་གང་དེར་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱིས་བྱི་དོར་ཐེངས་གཅིག་བྱས་ཏེ། དེའི་བསམ་བློའི་བསྟན་དོན་དང་། སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་སོགས་ལ་དྲང་བདེན་གྱིས་གདེང་འཇོག་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ཚེ་དཔྱད་བརྗོད་གང་དེས་བརྩམས་ཆོས་དེ་ལ་ཞབས་ཞུ་ལེགས་པོ་ཞིག་གམ་རམ་འདེགས་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན། རྩོམ་རིག་ལས་དོན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐད་ནས་བལྟས་ན་བརྩམས་ཆོས་དང་དཔྱད་བརྗོད་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་རམ་གཅིག་འདེགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ངེས་པར་དུ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་རྩོམ་རིག་ཅིག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་གཡག་ཞར་གྱིས་རྩྭ་ཟ་བའི་དཔེ་ལས་མ་འདས་པས། འབྲེལ་ཡོད་རྩོམ་པ་པོ་དང་དཔྱད་བརྗོད་པ། རྩོམ་སྒྲིག་པ་སོགས་ཀྱིས་གནད་དོན་འདིའི་རིགས་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་དེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བྱ་གཞག་འདི་ངེས་པ་དོན་གྱིས་བདེ་ཐང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་ནུས་ཤུགས་འདོན་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ།།
བཞི་བ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་དང་དེའི་སྐྱེད་སྲིང་གི་སྐོར།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་དང་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཅུང་ཟབ་མོ་ཞིག་བསྐྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་སོགས་ལའང་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་ཞིག་འདྲོང་དགོས་ཏེ། ང་ཚོས་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་དེ་ཁང་བརྩེགས་ཤིག་ཡིན་པར་ཆ་བཞག་ན་འདི་ནི་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་རྨང་རྡོ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་རིགས་རང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ལའང་གོ་རྟོགས་ལེགས་པོ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་མཐའ་དག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐོན་པ་སྟེ། མཁས་དབང་དུང་དཀར་ཚང་ནས་“སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་ནི་སྙན་ངག་སོགས་རིག་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་དཔྱད་གཞི་ཡིན་ལ། དེས་རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློར་དྲན་སྐུལ་དང་གསང་བར་སྤྲད་པའི་འབྲས་བུར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་གི་དཔེར་མཚོན་འོས་པའི་མི་དང་བྱ་བ། དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆར་སྣང་ངེས་ཅན་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཨ་ལགས་དོར་ཞི་ཚང་གིས་“མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ནི། མི་རིགས་རང་གི་རིག་གཞུང་གི་ཤ་ཁྲག་ལས་ཆད་པའི་མཚན་ལྡན་བུ་ཆུང་ཞིག་སྟེ། ཕྱི་ནས་གཡར་བའི་བུ་དོད་དང་། ལམ་ནམ་རྙེད་པའི་བུ་ཚབ་མིན་ལ། ཕྱི་ཡི་ཆ་ལུགས་ཙམ་བཟུང་བའི་བུ་རྫུས་ཡང་གཏན་མིན་ནོ”ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། བོད་རིགས་རང་གི་བརྩམས་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་དེར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་། བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས། ཡུལ་སྲོལ་རིག་གནས་སོགས་ཟ་ཟུར་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཡོད་པས། དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མ་མཐའི་ཆ་རྐྱེན་ཏེ། མི་རིགས་གང་དེའི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅུང་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། དེས་མི་རིགས་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ལ་དཔྱད་བརྗོད་ལེགས་པོ་ཞིག་འབྲི་མི་ཐུབ་པ་སྟེ། རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ལ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་ག་ལ་ཐུབ། གཞན་ཡང་བརྩམས་ཆོས་གང་རུང་ཞིག་ལ་དཔྱད་བརྗོད་གནང་སྐབས་ཐོག་མར་བརྩམས་ཆོས་གང་དེར་བལྟ་ཀློག་མང་པོ་བྱས་ཏེ་དེའི་བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་དང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་སྦྱོར་སོགས་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་འདྲོང་དགོས་ཏེ། ལེ་ཉིན་གྱིས་བརྩམས་སྒྲུང་《ཇི་ལྟར་བྱེད》ཅེས་པར་དཔྱད་བརྗོད་ལེགས་པོ་ཞིག་སྤེལ་ཕྱིར་དབྱར་ཟླ་ཧྲིལ་བོ་ཞིག་ལ་བརྩམས་ཆོས་དེར་ཐེངས་ལྔ་ལ་བལྟས་པ་དང་། ཁོང་གིས་“ལྟ་ཐེངས་རེ་རེར་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ཁྲོད་ནས་མི་སེམས་བསྒུལ་བའི་བསམ་བློ་གསར་བ་རེ་རྙེད་བྱུང་”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སྐུ་ཞབས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་“《ཐོག་ཁང་དམར་བའི་རྨི་ལམ》ལ་ཐེངས་ལྔར་མ་བལྟས་ན་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད།”ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་ལས་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་གི་ཆེས་མ་མཐའི་བླང་བྱ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་ཇ་ཁ་ཆང་ཁ་ནས་འབྲི་བའི་དོན་དག་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མི་བསམ་པར། དེས་ནི་འགན་འཁྲི་ལྕི་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་ལྡན་པའི་བྱ་གཞག་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་བློ་འཁོར་དགོས་ཏེ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་“རང་རེ་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འོས་འགན་ནི། མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འདི་ཉིད་གཅིག་ནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གཉིས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་དེ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྩོམ་རིག་གི་བྱ་གཞག་འདི་ཉིད་ཅུང་འཐུས་ཚང་དང་བདེ་ཐང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་ན་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ཡི་སྨྱུག་རྩེ་ལས་ཐོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་འབྱུང་དགོས་ལ། བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ལ་དགེ་སྐྱོན་གྱི་བརྡར་ཤ་དང་དྲང་བདེན་གྱིས་གདེང་འཇོག་བྱ་བའི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་དེའང་ངེས་པ་དོན་གྱིས་གོམ་སྟབས་གསར་བ་ཞིག་བསྒྱུར་ཐུབ་པར་འདོད་ལ། མཁའ་དབུགས་དྭངས་གཙང་ཞིག་ཀྱང་འདྲེན་མི་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་ང་ཚོས་ཁ་ཕྱོགས་འདིའི་ཐད་དུ་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ།།
འོ་ན་ཚད་ལྡན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་དགོས་ཞེས་ཟེར་ན། གནད་དོན་དེ་ནི་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་ཅུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གླེང་ན། གཙོ་བོ་འབྲེལ་ཡོད་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་དང་སློབ་ཆེན་དག་གི་བོད་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཁག རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་དོ་སྣང་གང་ལེགས་བྱ་དགོས་ཏེ། རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བསྒྲུབ་པའམ་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་བསྡུ་བ། དཔྱད་བརྗོད་ཐད་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་ལེ་ཚན་བསྒྲུབ་པ། དཔྱད་བརྗོད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་དགའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་སོགས་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དེ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་དགོས་ངེས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་དགོས་ལ། སློབ་ཆེན་དག་གི་བོད་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཁག་དག་གིས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཐད་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་བསླབ་ཚན་བཀོད་བསྒྲིག་བྱས་ཏེ། གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཆེད་ལས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་མི་སྣ་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་དགོས། དེ་བཞིན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལས་ཁུངས་དག་གིས་ཀྱང་བྱ་གཞག་འདིའི་རིགས་ལ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཐུགས་ཁུར་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས་ཏེ། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཐད་ནས་རམ་འདེགས་དང་ཕྱོགས་སྟོན་གྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་འདོན་དགོས། ཕྱོགས་གཞན་མི་སྒེར་ལ་མཚོན་ན་གཙོ་བོ་འབྲེལ་ཡོད་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་གཉེར་མཁན་དང་རྩོམ་པ་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ལ་ངེས་ཟིན་ཟབ་མོ་ཞིག་བསྐྱེད་དེ། རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཐོན་པའི་ནུས་པ་དང་དེའི་དགོས་གལ་རང་བཞིན་སོགས་ལ་གོ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་བླངས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་མི་རང་ཉིད་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་འདིའི་ཕྱོགས་ལ་བློ་སེམས་ཞིབ་མོས་འཇུག་དགོས་ཏེ། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་པ་དང་། འཚོ་བ་ཡི་ཉམས་མྱོང་ཟབ་པ། རྩོམ་འབྲི་ཡི་ནུས་པ་མཐོ་བ། ཆེད་ལས་ཀྱི་བྱང་ཆ་ལྡན་པ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་གི་ཕྱོགས་ལ་རང་ནུས་ཅི་ལྕོག་གིས་འབད་འབུངས་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ཀའི་ཐད་ནས་ཤུགས་སྣོན་ལེགས་པོ་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཆ་ནས་མཁའ་དབུགས་གསར་བ་ཞིག་དང་སྐས་རིམ་མཐོན་པོ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་མི་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཚོན་ན་ཆུ་ཚད་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཐུབ་པའི་རྟགས་མཚན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེར་བརྟེན། འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་འདིའི་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ད་ལྟའི་གནས་བབ་ལ་མནོ་བསམ་ལེགས་པོ་བསྐྱེད་དེ་བྱ་གཞག་འདི་ཉིད་ཡར་ངོས་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རང་ནུས་གང་ཡོད་འདོན་རྒྱུ་ནི་གལ་བོ་ཆེ་ལ་ནན་གྱིས་ཞུ་འདོད་པ་དེའོ།།
མདོར་ན། རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་དོན་དེའང་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པར་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། བྱེ་བྲག་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དང་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་འཕེལ་འགྲོས་དེ་དོ་མི་མཉམ་པ་སོགས་ང་ཚོས་ད་དུང་མཉམ་འཇོག་བྱ་དགོས་པའི་གནད་ཀྱང་ཅུང་མང་བར་སྙམ་པས་ཆེད་དུ་དེའི་གལ་འགངས་རང་བཞིན་སྐོར་རང་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་གླེང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། ལོག་བཤད་དང་ནོར་འཆུག་གི་ཆ་ཡོད་ན་འབྲེལ་ཡོད་ཆེད་མཁས་དག་གིས་མཛུབ་སྟོན་ཡོང་བར་སྙིང་ནས་རེའོ།། །།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
༡《དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ།》 ༡༩༩༧ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།
༢《ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 ཆབ་སྤེལ་རིག་གཞུང་བསམ་བློའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྒྲིགས། ༢༠༠༧ལོར་བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན།
༣ དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《མུན་འཇོམས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》 ༡༩༩༦ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།
༤《མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་འབུམ》༢༠༠༤ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།
༥ ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་རིག་དྲ་གནས།


text:
ཚེས་11ཉིན་རང་ལྗོངས་ཀྱི“2017ལོའི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུའི་ཟླ་བའི་ཆེད་དོན་གདན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ་དང་སྐབས་ལྔ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་འབྲིང་གི་མཉམ་འབྲེལ་གདན་ཞུའི་ཚོགས་འདུ”ལྗོངས་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ཁྲོམ་རར་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་གཉེར་བ་རེད། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀྲོང་ཡན་གྱིས་བརྟག་ཞིབ་གནང་སྐབས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཞུགས་དང་ཁྲོམ་རའི་ལས་ཞུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱས་ཏེ་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཁག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་གྱིས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་སོགས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་སྤྱིར་ཐབས་ལམ་མང་པོའི་ཐོག་ནས་ལས་ཞུགས་དང་ལས་གཏོད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ་2017ལོའི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ལས་ཞུགས་གང་ལེགས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ལྗོངས་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ཁྲོམ་རའི་སྒོ་རའི་ནང་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་གི་ཁེ་ལས་400ལྷག་ཙམ་གྱི་གདན་ཞུའི་སྒྲོམ་སྟེགས་མདུན་དུ་གདན་ཞུ་དང་ལེན་བྱེད་པར་ཡོང་བའི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ཚོས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཁེ་ལས་ལ་ལས་གནས་བློ་འདྲི་དང་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སྤྲོད་བཞིན་འདུག ཀྲོང་ཡན་གདན་ཞུ་བྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་མི་སྤྱོད་ཚན་པའི་གདན་ཞུའི་སྒྲོམ་སྟེགས་སུ་གཟིགས་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བཞིན་གདན་ཞུའི་གསལ་བརྡར་གཟིགས་ནས“ཁེ་ལས་ལ་ཕྱོགས་གང་ཐད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དགོས་མིན”དང“གདན་ཞུ་དང་ལེན་བྱེད་མཁན་ལ་རེ་བ་གང་ཞིག་ཡོད་མེད” “གླ་ཕོགས་དང་ཐོབ་ཐང་གང་འདྲ་ཡོད་མེད”སོགས་མི་སྤྱོད་ཚན་པ་དང་ངོ་འཕྲད་སྤེལ་རེས་གནང་བ་རེད། ད་རེས་ཀྱི་གདན་ཞུ་ལས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མར་ལས་གནས་3500ལྷག་ཙམ་མཁོ་འདོན་བྱས་པ་མཁྱེན་སྐབས་ཀྲོང་ཡན་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ལ་འདོན་སྤྲོད་དང་དགོས་མཁོ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་སྔོན་ཚུད་ཀྱི་རེ་བ་ཁྲིད་སྟོན་ལུགས་མཐུན་བྱེད་པ་དང་། ཞབས་ཞུའི་བརྒྱུད་རིམ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་དང་མི་སྤྱོད་ཚན་པར་དེ་བས་སྟབས་བདེ་བ་དང་། ནུས་པ་ཆེ་བ། གནད་སྨིན་བཅས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་གནང་བ་རེད།
ཀྲོང་ཡན་ཅུས་ལུང་ཟངས་གཏེར་གྱི་གདན་ཞུའི་སྒྲོམ་སྟེགས་མདུན་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཀྲུང་གོ་གཏེར་ལས་སློབ་ཆེན་གྱི་ལོ་འདི་རང་དུ་ཐོན་པའི་སློབ་མ་བུ་ཆུང་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། བུ་ཆུང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཁེ་ལས་ལ་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་3བསྐྱལ་ནས་ཁེ་ལས་ཀྱི་ངོ་འཕྲད་རྒྱུགས་ལེན་སྒུག་བསྡད་པ་མཁྱེན་སྐབས་ཀྲོང་ཡན་གྱིས་བུ་ཆུང་དང་ཉེ་འགྲམ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་མོ་བ་ཚོར་ཁྲོམ་རའི་ལས་ཞུགས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་སྟེགས་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མདུན་ལམ་ཡོད་པས་ཚང་མས་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཧུར་ཐག་བསྒྱུར་ཏེ་སྔོན་ལ་ལས་ཞུགས་དང་རྗེས་སུ་ལས་ཀ་བདམས་ནས་ཁྲོམ་རའི་ལས་ཞུགས་བརྒྱུད་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་འཕྲོད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཁེ་ལས་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ངོམས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཐང་དེ་བས་མངོན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་གནང་བ་རེད།
དེ་རྗེས་ཀྲོང་ཡན་གྱིས་ད་དུང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་སྐོངས་ཏེ་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་གནང་བ་དང་དུས་མཚམས་གོང་མའི་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ལ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་གནང་རྗེས། ཁོང་གིས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་བླང་བྱ་ཞིག་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་མཚོན་ཚུལ་ཞིག ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་བཅས་ཡིན་པས་ས་ཁུལ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པའི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་། ལས་དོན་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུ་ཡག་པོ་སྒྲུབ་ནས་མཐོ་སློབ་སློབ་ཐོན་སློབ་མའི་ལས་ཞུགས་དང་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ཆེད་ཆ་རྐྱེན་བཟང་པོ་བསྐྲུན་ཐོག་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་རྣམ་པ་སྤྱིར་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསྟན་གནང་བ་རེད།


text:
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་ལགས་ཀྱིས་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སིང་གྷ་པུར་གྱི་ནང་ཨ་རི་དང་བྱང་ཀོ་ར་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཐུག་འཕྲད་དེ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེར་གཏན་འཁེལ་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག
ཁ་སང་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཀློད་གྲོལ་བཏང་བའི་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་གསུམ་མཱ་རེ་ལན་ཊི་མངའ་སྡེའི་གནམ་ཐང་(Joint Base Andrews in Maryland)དུ་འབྱོར་བ་དང་བསྟུན། སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་དགའ་བསུར་ཕེབས་ཏེ། རླབས་ཆེན་གྱི་མི་གསུམ་དེ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པར་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་ཁོང་སྒེར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཊེ་ཊིར་ནང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མགོ་འཁྲིད་ཀིམ་ཇོང་ཨན་ལ་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སིང་གྷ་པུར་ནང་ཐུག་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་གཏན་འཁེལ་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག
བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་བཟོ་མཚམས་འཇོག་པའི་གྲོལ་མོལ་ཆེད་ཨ་རི་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དངོས་སུ་ཐུག་འདོད་ཆེན་པོ་རྣམ་འགྱུར་འོག ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བར་ཐུག་འཕྲད་ཐེངས་མང་བྱུང་ཞིང་། ད་ལན་ཨ་རིའི་ཕྱི་འབྲེལ་མགྲིན་ཚབ་པ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་མ་ཐག་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་ལགས་ཀྱིས། ཀིམ་དང་ངེད་གཉིས་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སིང་གྷ་པུར་ནང་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་གཏན་འཁེལ་སོང་བ་དང་། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཆེད་དུས་སྐབས་དེ་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་རྒྱུར་འབད་ངེས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་འདུག
མགོ་འཁྲིད་གཉིས་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཡུལ་དེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལངས་ཕྱོགས་ཐད་དབུ་མར་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མཚོན་དོན་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་སྔོན་སོག་པོ་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ། སི་ཝེ་ཊན་དང་སུད་སིའི་རྒྱལ་ས་རྗེ་ནེ་ཝ་སོགས་ནང་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྲིད་པ་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལྷོ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་ཞི་བདེ་ཁང་པ་ནི་མཚོན་དོན་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད་པ་བདུན་སྔོན་མར་ཊོམ་ཕུ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཐུག་འཕྲད་དེ་སིང་གྷ་པུར་ནས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་པ་དེར་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་མཐོང་གི་ཡོད་འདུག གཅིག་ནས་ཨ་རི་དང་སིང་གྷ་པུར་གཉིས་བར་སྲིད་འཛིན་བྷོ་ཞི་མཆོག་གི་སྐབས་ནས་རང་དབང་ཚོང་འབྲེལ་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་གི་གཞུང་ནས་ཚོང་འབྲེལ་ཡར་བསྐྱེད་ཀྱིས་སིང་གྷ་པུར་ནི་ཨ་རིའི་གལ་ཆེན་ཚོང་རོགས་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་ནང་བཞག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ལོ་ ༣ གྱི་རྗེས་སིང་གྷ་པུར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་ལ་ཨ་རིས་ཁས་ལེན་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་པ་རེད།
དེ་བཞིན་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དང་སིང་གྷ་པུར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༥ ལོར་ཕྱི་འབྲེལ་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཡང་སིང་གྷ་པུར་གྱི་ནང་ཡོད་འདུག སྲིད་འཛིན་ཀིམ་ཀྱི་ཕ་གཅིག་སྤུན་མཆེད་ཀེམ་ཇོང་ནམ་ལོ་སྔོན་མར་མ་ལི་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་དུ་ལྐོག་གསོད་བཏང་རྗེས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ཅུང་སྡུག་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ན་ཡང་རྩ་བའི་འབྲེལ་ལམ་མུ་མཐུད་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་འདུག
སིང་གྷ་པུར་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་ཐོག་དབུ་མར་གནས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩོད་རྙོག་ལ་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མཱ་ཡེན་ཇོ་གཉིས་ཀྱང་ཡུལ་དེའི་ནང་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
སྔར་ལོ་ནས་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ ༣ གསུམ་ཀློད་གྲོལ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་། ད་བར་དུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་གཞུང་གིས་ཉེས་མིང་འདྲ་མིན་འོག་ཀློད་མེད་པ་རེད། ད་ལན་ཀློད་གྲོལ་ཐོབ་པའི་བཙོན་པ་ཀེམ་ཊོན་ཆོལ་ནི་གསལ་ཉུལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༡༠ འཇུ་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལོ་ ༡༠ ལ་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། ཀེམ་སང་ཊོག་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ནང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་གནམ་ཐང་དུ་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་རྩིས་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་འཇུ་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན། ཀེམ་ཧག་སོང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༥ ནང་སྲིད་གཞུང་ལ་འོས་མིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བའི་ཉེས་མིང་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སང་ཁོང་ཚོ་གནམ་ཐང་དུ་འབྱོར་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་ལགས་དང་སྐུ་ཟླ་མེ་ལཱ་ནི་ཡ་ལགས་གཉིས་ཆེད་དུ་བསུ་མ་གནང་བར་ཕེབས་པ་མ་ཟད། ཊོམ་ཕུ་ལགས་ཀྱིས་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་འདི་གསུམ་ལ་དོ་དགོང་ནི་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པར་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག