text:
དཀར་ཆག སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ།
རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།
སྐལ་བཟང་མཁས་གྲུབ། བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌།
གསར་འགོད་པ།
ངག་དབང་ཐོགས་མེད།
འགྲེམས་སྤེལ་བ།
བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ།
ཀཾ་པུཊར་རྒྱག་མཁན།
ཕུར་བུ་སྒྲོལ་མ།
གསར་འགོད་པ།
བསོད་ནམས་མཚོ་མོ།
མདུན་ཤོག་བྱུས་འགོད།
རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་།
བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་དུ་པར་ སྐྲུན་གྱིས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Published by: Secretary, DIIR, Typeset and Printed at: Narthang Press, CTA, Dharamsala email:shejaeditor@tibet.net Tel:+91-1892-222457/222510 Circulation email: circulation@tibet.net Website :- www.bod.asia
>
དུས་དེབ་འདི་ནི་བོད་མིའི་སྒྲིག་
འཛུགས་ཕྱི ་ དྲི ལ ་ལས་ཁུངས་ནས་ཟླ་རེ འི ་ གསར་
འགྱུར་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་པའི་གཞུང་ འབྲེལ་དུས་དེབ་ཅིག་ཡིན།
དུས་དེབ་འདིའི་ནང་
བཀའ་ཤག་གིས་ལམ་སྟོན་གནང་བ་ལྟར།
༸གོང་
ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ མཛད་འཆར་ཁག་རྒྱས་གླེང་དང༌།
བོད་མིའི་སྒྲིག་
འཛུགས་ཀྱིི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་རྒྱས་བཤད། བོད་ནང་
གི་གནས་སྟངས།
རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འགྱུར་བ་
གལ་ཆེ་ཁག་ཞིབ་རྒྱས་འགོད་སྤེལ་ཞུ་རྒྱུ་རྩ་འཛིན་ ཐོག་རྩོམ་སྒྲིག་དང་འདོན་སྤེལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པས་རྒྱ་
ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ནས་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་ གི་དགོངས་འཆར་དང་གཞོགས་འདེགས་ཡོང་བ་ཞུ།། ༸གོང་ས་མཆོག་གི ས ་མཛད་འཕྲི ན ་བསྐྱངས་ སྐབས་ཀྱི་སྐུ་པར་རྣམས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་པར་ པ་ཆོས་འབྱོར་ལགས་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་དྲ་ རྒྱ་ནས་མཐུན་འགྱུར་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།
བོད་དང་བོད་མི།
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཅོན་ཏ་ར་སྔ་འགྱུར་ཟབ་གསང་ཆོས་
སྤྱི ་ ནོ ར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་
ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་3 འཁོར་གླིང་དབུ་འབྱེད་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་3
༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་འབྲི ་ གུང་བཀའ་བརྒྱུད་བུམ་མང་
བྱམས་པ་གླིང་དུ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་6 ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཅོན་ཏ་ར་རྫོང་གསར་བཤད་གྲྭར་ ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་7
༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་གྷོ ་ པལ་པུར་བོ ད ་ཕྲུག་ཁྱི མ ་སྡེ ར ་ ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་8
༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་ལ་ཏི ་ ཝི ་ ཡར་ ཆིབས་སྒྱུར་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས་པ།་་་་་་་་་་་་་་་11 ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་11
༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་གསར་
འགོད་པའི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་དང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།་་12
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོ་ བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་
འཁོར་བའི་མཛད་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་14 ༸གོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་མང་ཚོགས་དང་སློབ་ ཕྲུག་ལྷན་བགྲོ་གླེང་མཛད་པ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་17
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོར་ཝེའི་ གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་18
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ བ་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་19
སྤྱི ་ ནོ ར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ ནོར་ཝེའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་21
སྤྱི ་ ནོ ར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་
ཧོལ་ལེན་ཌིར་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས་པ།་་་་་་་་་་་་་་་23 སྤྱི ་ ནོ ར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་
བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནས་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་ བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་24
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཧོལ་ལེན་
ཌིར་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།་་་་་་་་26
རིགས་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་27
ཧོ ལ ་ལེ ན ་ཌི འི ་ གྲོ ས ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ ཕྱི ་ འབྲེ ལ ་ལས་དོ ན ་ཚན་ པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་28
༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་ཧོ ལ ་ལེ ན ་ཌི འི ་ གཙུག་ལག་སློ བ ་ གྲྭར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་29
༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་ཇར་མན་དུ་མཛད་འཕྲི ན ་རྒྱ་ཆེ ་ བསྐྱངས་པ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་30
སྤྱི ་ ནོ ར ་༸གོ ང་ས་༸སྐྱབ་ས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ གསར་འགོ ད ་པ་དང་ཇར་མན་བོ ད ་ཁང་གི ་ ཚོ ག ས་མི ་
རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་32
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཇར་མན་དུ་ གནས་སྡོད་བོད་རིགས་ཚོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།་་་་་་་་་་་32
ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ལུགས་ལྟར་ དགུང་གྲངས་ ༢༥ ལ་ཕེབས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་འཁྲུངས་ སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པ།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་34
རྒྱ་གར་ལྷོ ་ཕྱོ ག ས་བྱེ ས ་ཀྱི ་གདན་ས་བཀྲ་ཤི ས ་ལྷུན་པོ ར ་
སྲི ད ་སྐྱོ ང ་མཆོ ག ་དབུ་བཞུགས་ཐོ ག ་ཀུན་གཟི ག ས་པཎ་
ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་ལོ་ ༢༥ ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་ འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ།་་་34
ཀུན་གཟི ག ས་པཎ་ཆེ ན ་སྐུ་ཕྲེ ང ་བཅུ་གཅི ག ་པ་མཆོ ག ་
དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔར་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་ སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གི་ གསུང་བཤད།་་་་་་35
༸ཀུན་གཟི ག ས་པཎ་ཆེ ན ་སྐུ་ཕྲེ ང ་བཅུ་གཅི ག ་པ་མཆོ ག ་ དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔར་ཕེབས་པའི་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད།་་་་་38
དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་གཞི་མེད་སྐྱོན་འཛུགས་ལ་བོད་མིའི་ སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལན་འདེབས།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་40
རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་རྟོགས་ཆེད་༸གོང་
ས་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ཁུལ་དུ་ ཆིབས་སྒྱུར་སྐབས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་དོལ་ རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཁག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད།་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་42
3
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཁག་གཅིག་ལ་ མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྤྱི་ བཟང་སྤྱོ ད ་གོ ང ་སྤེ ལ ་གཏོ ང ་རྒྱུར་དམི ག ས་བསལ་ དམི ག ས་བསལ་གྱི ་ དགོ ས ་མཁོ ་ དང་རན་པོ ་ ཆགས་ ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་གི་ཡོད།
དེ་རིང་ངོས་ཀྱིས་ཁྱེད་ ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་དཀའ་རྙོག་མང་ཆེ་བ་
བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ རང་ཚོ ར ་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་རྣམས་སོ ་ སོ འ ་ི སྤུན་ ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིས་བཟོས་པ་ཤ་སྟག་ཆགས་ཡོད།
ང་
གསུང་ཆོས་རྭ་བར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་འདྲ་མིན་ཁག་ནས་ ཉེ་དང་གྲོགས་པོ། གྲོགས་མོ་རྣམས་ལ་བཤད་ཐུབ་ན་ ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་དངོས་ ཕེབས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༦༠༠ བརྒལ་ ཡག་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱམས་ ཡོད་གནས་ཚུལ་གཙིགས་ཆེར་མ་འཛིན་པར།
ང་
བས་གཙོས་རྒྱ་གར་བ་ ༤༠༠ ཙམ་ལ་དམིགས་བསལ་ སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་བ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་གཅིག་གྱུར་ ཚོ་དང་ཁྱེད་ཚོ་ཞེས་པའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ ཐོག་གསུང་གི་ཡོད་སྟབས། དེའི་ཐོག་ཞབས་འདེགས་ བཟུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་འདུག
དཀའ་རྙོག་
དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ བསྒྲུབ་རྒྱུར་ང་ཚོ་ཚང་མར་འགན་འཁྲི་ཡོད། ལྷག་པར་ རྣམས་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་
ཐོག་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་དེར་འདུས་རྣམ་ རྒྱ་གར་ནང་སྔ་མོ་ནས་ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་དང་མི་ སེལ་ཐབས་མེད།
དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་
པར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། དེ་རིང་ངོས་རང་ཁྱེད་རང་ ལེན་མཁན་ཚང་མར་གུས་ཞབས་བྱེད་རྒྱུའི་ལུགས་ དང་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་ཐོག་ཡ་རབས་སྤྱོད་ ཚོ་དང་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་ སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རྩ་ བཟང་གོང་སྤེལ་བཏང་བ་བརྒྱུད་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་
བྱུང་། ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དེང་ བའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་ཁག་གིས་དགག་པ་ ཐབས་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། སང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱིས་མ་ རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚོར་དྲང་ ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད།
དེ་རྗེས་ཡུལ་
འདང་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་རྙོག་གྲ་ སྲོང་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བཞག་སྟེ་གུས་བཀུར་ཞུ་སྲོལ་རྒྱ་ ལུང་སོ་སོར་ཆ་བགོས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་དང་སྐུ་ མང་དག་ཅིག་ཡོང་བཞིན་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ གར་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའ་ི གོང་ནས་ཡོད། འདི་ལྟ་ པར་ལྷན་སྒྲོན་ཞུས་འདུག
ཏུ་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡ་རབས་ བུའི་རིང་ལུགས་དེ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཅོན་ཏ་ར་སྔ་འགྱུར་ཟབ་ གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་དབུ་འབྱེད་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅།
།སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་
མཆོག་ལ་ཅོན་ཏ་རར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་སྔ་འགྱུར་ཟབ་ གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་དགོན་པས་ཇི་ལྟར་སྔོན་ནས་
གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་
ཐོབ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་གྱི་སྔ་ དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨།༤༥ ཙམ་ལ་ཅོན་ཏ་ར་སྔ་འགྱུར་ཟབ་ གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ ཤར་སྤྲུལ་དམ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། ཉི་གྲགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག གདུང་སྲས།
སྤྲུལ་སྐུ་
ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་གི་
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཞིབ་
པ་ཆེ་བ་ངག་དབང་འཕེལ་རྒྱལ་མཆོག བཟང་སེང་གེ་མཆོག
སྲིད་སྐྱོང་བློ་
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ།
བོད་དང་བོད་མི།
གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག
4
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཚོགས་གཞོན་མཁན་ འགྲོ་བའི་དོན་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འདི་ལྟ་ ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་གྲུབ་པ་
པོ ་ བསོ ད ་ནམས་བསྟན་འཕེ ལ ་མཆོ ག ་གི ས ་དབུས་ བུའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་འདུས་སྡེ་ཡོད་ ཙམ་རེད། སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ།
དགོན་པའི་བླ་སྤྲུལ་དང་ པ་དེ་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་འགོ་ཚུགས་ ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་
འདུས་དམངས། སྦིར་སྡེ་དགེ་དང་བོད་ཚོགས། ཅོན་ ཡོད། རྟེན་གཞི་འདིའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཐོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ལས་སླ་ ཏ་ར་ནང་ཆེ ན ་བཅས་ཀྱི ་ ས་གནས་འགོ ་ འཛི ན ་དང་ ཀྱི་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་ལག་རྗེས་ཐོན་པ་ཞིག་ པོ་མ་རེད། ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡག་
ས་གནས་འཐུས་ཚོགས། རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་གི་ བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་དགོངས་པ་བཞེས་བཞིན་ཡོད། དེར་ པོ ་ ཞི ག ་ཡོ ང ་བར་སྡེ ་ སྣོ ད ་གསུམ་ལ་སློ བ ་སྦྱོ ང ་བྱེ ད ་ ཚོགས་གཙོ། ཚོགས་པ་ཁག་གི་ལས་སྣེ་རྣམ་པ། ཧིན་ བརྟེན་ཐོག་མར་ངོས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ དགོས།
ཐོས་བསམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས་སྒོམ་
བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་མི། གཞིས་མི་རྣམ་པ། སུ་ ཡིན། ཤར་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་མཛད་པའི་ཁྱེད་རང་ པ་ཉམས་ལེན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་དགོས་ཀྱི་ ཇཱ་དང་ཅོན་ཏ་ར་སློབ་གྲྭའི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ ཚོ་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་དཀའ་ ཡོད། འདི་ནི་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་ ཀྱིས་ལག་ཏུ་དཀར་གཙང་མཇལ་དར་དང་བདུག་སྤོས། ལས་བརྒྱབ་སྟེ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ རེད་མ་གཏོགས་འཕྲལ་དུ་ཡོང་ཐབས་མེད། དེར་བརྟེན་ མེ་ཏོག་སོགས་ཐོགས་ཏེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་བསུ་ ཡོད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་དུས་ནས་དུས་ གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད།
དེ་ནས་མགོན་པོ་ ལུང་རྟོ ག ས་ཀྱི ་ བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉི ས ་ཀྱི ་ ཐོ ག ་ སུ་གཟིགས་སྐོར་གནང་། སྦྱིན་བདག་ཚོས་དངུལ་གྱི་
གང་ཉི ད ་མཆོ ག ་གི ས ་དགོ ན ་པ་དབུ་འབྱེ ད ་ཀྱི ་ བྱི ན ་ ནས་འཛི ན ་སྐྱོ ང ་སྤེ ལ ་གསུམ་བྱེ ད ་རྒྱུར་བསྟི ་ གནས་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་པར་བརྟེན་ལས་ རླབས་མཛད་པའི་ཚིག་བརྗོད་འཁོད་པའི་པང་རྡོ་ཞལ་ ཤིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བསྟི་གནས་བཞེངས་ འགན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
ཁྱེད་རང་ཚོས་མུ་མཐུད་
འབྱེད་དང་། དེ་བཞིན་དགོན་པའི་རྒྱལ་སྒོའ་ི དར་ཚོན་ པར་ནོར་ལྷ་རྣམ་སྲས་དང་ཛམ་བྷ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མི་ ནས་དགོན་པ་འདིའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱ་བ་གང་འདྲ་ཡོང་ གཅོད་འབྲེག་གིས་དབུ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་རབ་གནས་ མངོ ན ་པའི ་ དབྱི ང ས་ནས་དངོ ས ་གྲུབ་གནང་གི ་ ཡོ ད ་ གི་ཡོད་མེད་ཐོག་བལྟས་ཏེ་སྐུལ་མ་ཞུ་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་སྩལ།
དེ་རྗེས་སྤྲུལ་སྐུ་ཉི་གྲགས་ སྲིད།
འོན་ཀྱང་མཐོང་ཆོས་ལ་སྦྱིན་བདག་ཚོའི་ཨ་ ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
རི ན ་པོ ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་མཎྜལ་རྟེ ན ་གསུམ་འདེ ག ས་ སྒོར་དང་ཡུ་སྒོར། ཧིན་སྒོར་རྣམས་མ་བྱུང་ན་བྱེད་རྒྱུ་ བཅངས་རོགས།
འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་དགོངས་པར་
འདིར་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་ཕྱོགས་
འབུལ་ཞུས་གྲུ་མཚམས་ཤར་སྤྲུལ་དམ་ཆོས་རིན་པོ་ གང་ཡང་མེད། གང་ལྟར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་རོགས་ གཅིག་ནས་ས་གནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མི་དང་།
དེ་
ཆེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་དགོ ན ་པའི ་ ལོ ་ རྒྱུས་སྙན་སྒྲོ ན ་ཞུས། རམ་བྱེ ད ་མཁན་སྦྱི ན ་བདག་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ ་ ཆེ ་ བཞིན་ས་ཁུལ་གྱི་ལས་བྱེད་སོགས་ཚང་མས་དོན་གྱི་ དེ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཉི་གྲགས་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་སློབ་མ་ ཞུ་གི་ཡིན། སྦྱིན་བདག་ཚོ་སྐབས་རེ་འདིར་ལྟ་སྐོར་དུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་སྟེ་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད།
ང་ཚོ་སོ་སོའ་ི
དང་། སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་ཊར་རི་ ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་རིང་འདིར་དངོས་སུ་བསླེབས་ ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད།
ཆེང་ (Terry Cheng) ལགས་ཀྱིས་འཚམས་འདྲིའི་ པ་རེད། སྦྱིན་བདག་ཚོས་ཞལ་འདེབས་སྤྲད་པ་དེ་རྒྱ་ ས་ཆ་སྦར་མཐིལ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་རུང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་
གསུང་བཤད་གནང་གྲུབ་མཚམས་དཔལ་ལྡན་སྲིད་ མཚོར་རྡོ་དབྱུགས་ལྟ་བུ་མིན་པ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ ཆ་རེད་མ་གཏོགས་བོད་པའི་མིན། ས་གནས་ཀྱི་གཙོ་ སྐྱོང་མཆོག་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ སྟབས། ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ནང་ཡིད་ཚིམས་པ་ཞིག་ བོ་མི་མང་དང་ལས་བྱེད་པས་དོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་ སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་། དེ་
རྗེས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་
དགོན་པའི་དད་གཏོང་ཡོན་སྦྱོར་གྱི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ ལ་ཕྱག་འཁྱེར་དང་ཕྱག་རྟགས་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་
དེར་འདུས་གྲྭ་བཙུན་དང་། སློབ་ཕྲུག མི་མང་སོགས་ ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ བརྒལ་བར་ལམ་སྟོན་བཀའ་ སློབ་ཕེབས་དོན། དེ་རིང་འདིར་ཉི་གྲགས་ཆོས་བརྒྱུད་
ཀྱི་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོར་
ཆེད་མངགས་ཕེབས་པའི་སེར་སྐྱ་རྣམ་པ་ཡོངས་ལ་ཞུ་ རྒྱུར། གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་རྟེན་དང་���རྟེན་པ་ལེགས་ པར་གྲུབ་པ་རེད། འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བསྟན་པ་དང་
5
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ། ན་སྒྲུབ་ཐབས་མེད།
དེར་བརྟེན་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ ཡོད།
བོད་དང་བོད་མི།
འདི་ལྟ་བུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་ས་ ཀྱི་སྟེང་ཁྲོ་བོ་མང་པོ་ཞིག་འདུག
མཚམས་རེ་གནས་
བ་ལས་བྱེད་པ་ཁག་གཅིག་འདིར་ཕེབས་འདུག ཁྱེད་ གནས་ཀྱི་ཡུལ་པ་ཚོས་མོས་མཐུན་དང་དོན་གྱི་རྒྱབ་ སྐོར་ཡོང་མཁན་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ཆུ་ཚོད་
རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་བརྒྱུད་ སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། མཐར་གཏུག་ན། ང་ གཅི ག ་གཉི ས ་ཙམ་ཞི ག ་འགྲེ ལ ་བཤད་བརྒྱབ་ན་མ་ ས་གནས་ཡུལ་པ་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཧི་ ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་ད་ལྟ་བར་ལོ་ངོ་ ༥༥ ཙམ་ གཏོགས་དེ་དག་སྐོར་ཤེས་ཁག་པོ་ཡོད། ངོས་ལ་སྒྲུང་
མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་ང་ཚོའི་དགོན་པ་དང་གཞིས་ ཕྱིན་པའི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ཧ་ ཞིག་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། ལོ་མང་གོང་ཉི་ཧོང་གི་མི་ཞིག་ངོས་
ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཅང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བཀའ་ རང་ཐུག་པར་བསླེབས་བྱུང་། ཁོང་རང་བོད་ལ་ཕྱིན་པ་
ཡིན། ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ་ཡིན་ས་ རེད། མཆོད་རྟེན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་འདུག འོན་ཀྱང་
ལྷ་ཁང་ནག་ཁུང་དེ་དག་གི་ནང་ལྷ་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ དང་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྣང་བརྙན་མང་པོ་ཞིག་འདུག སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་རེད།
འདི་ལྟ་
བུའི་ལྷ་ཁྱད་མཚར་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ ཞེས་དྲིས་བྱུང་། ཁོང་གིས་ཉིན་མོར་དགོན་ཁང་རྫིག་པོ་ མཐོང་ཡང་དགོང་མོ་ཞེད་སྣང་སྐྱེས་ཏེ་གཉིད་ཀྱང་ཡག་ པོ་ཁུག་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
དེར་བརྟེན་འགྲེལ་
བཤད་ཞིབ་ཕྲ་བརྒྱབ་ན་མ་གཏོགས་ཤེས་རྒྱུ་ཁག་པོ་ རེད། སྔ་འགྱུར་ཆ་བཞག་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ཡོད། ཅེས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་ཡོད།
མངའ་སྡེ ་ ཁག་མང་པོ ་ ཞི ག ་གི ས ་བོ ད ་མི ་ ཁྲི ་ ཕྲག་ལ་ དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་དགོས། ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་
དེ ་ རྗེ ས ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་
གཞིས་ཆགས་ཀྱིས་མཚོན་དགོན་པ་དང་སློབ་གཉེར་ ཞུམ་མི་དགོས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ པོ་མཆོག་ལ་ཉི་གྲགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཙོས་ ཁང་རྒྱག་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་སྐྲུན་གནང་བ་རེད། སྐབས་རེ་ང་ ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ ཤར་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག
སྦིར་སྡེ་དགེ་དང་བོད་
རང་ཚོ་སོ་སོའ་ི ལུང་པར་ཡོད་པ་ལས་ཚགས་ཚུད་པའི་ དེ་རྒྱ་གར་གྱི་དཔལ་ན་ལེནྡྲ་ནས་བརྒྱུད་པ་ཞིག་རེད། ཚོགས། ཅོན་ཏ་ར་ནང་ཆེན་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་འགོ་
གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། སྔ་མོ་བོད་ལ་ རིན་པོ་ཆེས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་བཞེངས་སྟངས་དེ་ཧ་ འཛིན། སྦྱིན་བདག་ཁག་བཅས་ཀྱིས་བཀའ་དྲིན་གཏང་
ཡིན་ན་ལོ་མང་པོ་དཔེ་ཆ་བལྟས་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་ ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་པད་ནོར་རིན་པོ་ རག་གི་མཎྜལ་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ མཁན་ཚོར་འགྱེད་དང་མང་ཇ་གཅིག་པུས་འདང་གི་ ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ མཐར་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དཔལ་མཆོག་གིས་ མེད། ཧ་ཅང་སྐྱོ་བོ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་གར་ལ་དེ་ ཁྱབ་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལྡེབས་རིས་ ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་་ཡོད།། ལྟ་བུའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པ་ཆགས་ ཡོད།
དེ་བཞིན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རྣམས་དེ་སྔ་ཡིན་ན་
བོད་ལ་ཐག་རིང་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་
ཡོད། དེང་སང་ཟས་ཆོག་འཐུང་ཆོག་ཡོད། ཧི་མ་ལ་ ཡའི་རི་རྒྱུད་ཙམ་མ་ཟད་སོག་པོ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་ ནང་སོག་ཁ་ཤས་དང།
གཙོ་བོ་ཕྱི་སོག་ནས་ཡོང་
བཞིན་ཡོད། ཨུ་རུ་སུའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་སོག་རིགས་ སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཤིག་སློབ་སྦྱོང་
བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡུལ་གྲུ་གཞན་ཁག་ནས་རིས་སུ་མ་
ཆད་པའི་ཆོས་སྒར་ཁག་ནང་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་
6
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་བུམ་ མང་བྱམས་པ་གླིང་དུ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ རེད། ང་ཚོའི་ཁ་དཔེར། སོ་ནམ་གྲོང་པའི་དཔེ་ལ་ལྟོས་ གཏན་ཀློག་པའི་ལས་དག་གིས། །ལུས་ལ་སྙིང་བོ་བླང་ ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༡ ཙམ་ལ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར།
ཉེས་ཆའམ་ཞན་ཆ་དེ་དག་ བར་བྱ། །ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི། །བསམ་ རྒྱ༌ནག་ པ་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་འདུག
ཆེན་པོ་མཆོག་དཔལ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་བུམ་མང་ གྲོང་པར་བལྟས་ནས་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། བྱམས་པ་གླིང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས།
བུམ་ ནང་དུ་ནང་པ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས།
ཐེ་
ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་སངས་
མང་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་དང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཅས་ཀྱིས་ ཝན་ནང་དུའང་ནང་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་ རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་ ཕེ བ ས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཐོ ག ་ཚོ ག ས་ཁང་དུ་གདན་ ཉི་ཧོང་དང་ཀོ་རི་ཡ།
ཝི་ཏི་ནམ་སོགས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ པ་ཆ་ཚང་བ་བསམ་གྱི ས ་མི ་ ཁྱབ་པ་ཞི ག ་དར་ཡོ ད །
འདྲེ ན ་ཞུས་ཏེ ་ བུམ་མང་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོ ག ་གི ས ་མཎྜལ་ གཞུང་ལྟ་མཁན་གཅི ག ་མཚུངས་ཆགས་ཡོ ད ་པ་མ་ ཕྱོ ག ས་མཚུངས་རབ་བྱུང་ཕོ ་ མོ ་ མང་པོ ་ ཡོ ད ་ཀྱང། རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།
ཟད། ཚང་མས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་འདོན་གྱི་ཡོད། ཐ་ སློབ་གཉེར་བྱས་ཏེ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མ་འདང་པའི་
དེ་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ སྙད་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ན་ཐེག་ཆེན་ཡིན་ སྐྱོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་
མཆོག་གིས་འདུས་དམངས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། པ་གཅིག་གྱུར་རེད། ཉེ་ལམ་ངོས་རང་ཉི་ཧོང་ནས་ཕྱིར་ ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་འཆད་ཉན་དང་།
རྟོགས་པའི་ འཁོར་མཚམས་ཡིན། ཆོ་ག་འདོན་རྒྱུ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ དཔལ་ནཱ་ལེ ནྡྲ འི ་ གཞུང་ལ་བསྟེ ན ་པ་ཤ་སྟག་ཆགས་
བསྟན་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་འདི་དགོན་ ཡོད། སྦྱིན་སྲེག་དང་དབང་བྱེད་སྐབས། ཆུ་དབང་བུམ་ ཡོད།
དེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པའི་
པས་གཙོ་བོ་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་ གིས་ངོས་ལ་ང་ཚོས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་འདོན་གྱི་ཡོད་ འདུག
ཆུ་བཟང་ལ་བྱ་བྲལ་བྱས་ཏེ་བཞུགས་མཁན་
པ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མར་དགོས་ངེས་རེད། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ པ་ཅོད་པཎ་གྱི་དབང་སོགས་གཅིག་པ་འདུག
གྱི ་ འཆད་ཉན་བརྗོ ད ་སྐབས་ཚུལ་ཁྲི མ ས་ཀྱི ་ བསླབ་ ཀྱི་ངོ་ཤེས་ཉི་ཧོང་གི་ཆོས་གྲོགས་གཅིག་ཡོད། གཞག་གིས་གཙོ་བོ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད།
ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཀྱང་ནང་དོན་ཤེས་ཀྱི་མེད།
བསླབ་པས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུང་གི་ཡོད། སངས་ ཏེ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
ངོས་ བསྟན་པ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡིན། ཞེས་ཤོད་བཞིན་ ཁོང་ ཡོད།
སྔ་མོ་བོད་དུ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་ནང་ཡིན་
ཅེས་ནང་ཚགས་བྱས་ ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གིས།
སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་དོན་ལ་བྱོན་
དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་གྲོང་པ་ནང་པ་ ན། །བཤད་སྒྲུབ་ལག་རྗེས་རེ་འཇོག་དགོས། ཞེས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲོ་སྟངས་གཙོ་བོ་འདི་ལྟར་རེད། ཚུལ་ ཚོས་ཆོ་ག་འདོན་རྒྱུ་དེ་དག་ལུགས་སྲོལ་ལྟ་བུ་བྱས་ གསུངས་ཡོད།
སྤྲུལ་སྐུ་ནི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཕེབས་
ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་བཅས་བསླབ་པ་ པ་མ་གཏོགས་ངོ་ཐོག་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་ པར་བརྟེ ན ་བསྟན་འཛི ན ་གྱི ་ སྐྱེ ས ་བུ་ཞེ ས ་བརྗོ ད ་ཀྱི ་ གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག
འདུལ་བ་མེ་ ཡོད། དངུལ་གསོག་སྒྲུ���་ཆེད་སྤྲུལ་སྐུ་ཕེབས་པ་ཡིན་
ཡོད། དེར་བརྟེན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ ཏོག་འཕྲེང་བརྒྱུད་ནང་། །བསམ་གཏན་ཀློག་པའི་ལས་ ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་སངས་རྒྱས་བསྟན་ ཏེ ་ དོ ན ་རྟོ ག ས་པར་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ཉམས་ལེ ན ་ དག་གིས། །ལུས་ལ་སྙིང་བོ་བླང་བར་བྱ། །ངུར་སྨྲིག་ པའི་དོན་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ན། བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཐོག་ བྱེད་དགོས། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་གང་ གྱོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི།
།བསམ་པ་ནམ་ཡང་མི་ ནས་ལག་རྗེས་རེ་ཡོད་དགོས་ཀྱི་རེད། དེང་སྐབས་སྤྲུལ་
ཡང་མ་ཤེས་པར་ཁ་ནས་གྲྭ་པ་ཡིན་བརྗོད་ནས་འདོན་ བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཡོད། སྤོང་བ་བསམ་གཏན་སྒོམ་ སྐུ་ཕེ བ ས་པ་རྣམས་དངུལ་གསོ ག ་སྒྲུབ་བྱེ ད ་མཁན་ པ་བཏོན་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། རྒྱག་རྒྱུ་དང། ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་ཞེས་སློབ་གཉེར་བྱ་ ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་དེ་ཙམ་མི་འདུག གང་ལྟར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཆོས་ངོ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ རྒྱུ་དགོས་སྐོར་གསུངས་ཡོད།
རང་གིས་བཤད་
གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ སྒྲུབ་གཉིས་ཐོག་ནས་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་
ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གར་ཞྭ་དང། ཁུ་ནུ། ལ་དྭགས། པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་བྱས་ཏེ། ང་གྲྭ་པ་ཡིན་ཞེས་གྲྭ་ པར་ཐོ ག ་མར་སློ བ ་སྦྱོ ང་དང་ཉམས་ལེ ན ་བྱས་ཏེ ་ གོ ་ དེ་བཞིན་མོན། བོད་མི། རྒྱ་གར་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ ཆས་ཤི ག ་གྱོ ན ་པ་མ་གཏོ ག ས་གཞན་སྒོ མ ་རྒྱག་རྒྱུ་ མྱོང་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ཁོག་ཏུ་ཆུད་པ་བྱེད་དགོས། དུའང་ནང་པ་ཡིན་རྗོད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་སངས་ དང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གང་ཡང་མེད་པར་བསྡད་ན། དེ ར ་བརྟེ ན ་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་པ་གཉི ས ་ནས་དཔེ ་ ཆ་ཡག་ རྒྱས་དང་། ཆོས། དགེ་འདུན། ནང་ཆོས་གང་ཡིན་སྐོར་ ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་བྱས་ནས་བསྡད་ པོ་གཟིགས་ཏེ། དྲིས་སྐབས་མ་ཤེས་མཁན་མང་པོ་འདུག
ཐོས་བརྩོན་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་ཏེ་ཉམས་
ཆོས་སློབ་ པ་རེད། དགྲ་བཅོམ་པ་ས་ག་ལྷས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་ བཞེས་ཡག་པོ་གནང་དགོས།
སྦྱོ ང ་བྱས་ནས་ཤེ ས ་པ་བཟོ ་ རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ ན ་པོ ་ པོས་གཙོ་བོ་རྗེས་འཇུག་རབ་བྱུང་ཚོར།
དེའི་ཐོག་ནས་བསྟན་
།བསམ་ པ་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་
7
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ། བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྨང་ནས་གསོ་ཐུབ་རྒྱུའི་དགོངས་པ་བཞེས་རོགས་གནང། གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། །
བོད་དང་བོད་མི།
ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་ཨ་ཕྱི་ཁང་དུ་རབ་གནས་བྱིན་རླབས་སྩལ་ཏེ་སྔ་འགྱུར་ཟབ་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཅོན་ཏ་ར་རྫོང་གསར་བཤད་ གྲྭར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༡ ཙམ་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་
༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན ་པོ་མཆོག་སྦི ར ་ཅོན་ཏ་རར་ རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྫོང་གསར་བཤད་གྲྭར་༸ཞབས་
སོར་འཁོད་སྐབས་ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་གི་གདུང་སྲས་ མཆོག་དང།
མཁན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ལགས།
ས་སྐྱའི་སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་ག་ཟི་ཚེ་རིང་པོ་ལགས། དགོན་པའི་བླ་སྤྲུལ་དང་མཁན་པོ།
སྦིར་སྡེ་དགེ་དང་
བོད་ཚོགས། ཅོན་ཏ་ར་ནང་ཆེན་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་
འགོ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་དཀར་གཙང་མཇལ་
དར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་ རྒྱས་ཐོག་གཙུག་ལག་ཁང་སྐལ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ གནས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུས།
དེ་ནས་མགོན་པོ་གང་
ཉིད་མཆོག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འདུས་དམངས་ ཡག་པོ་འདུག ནམ་རྒྱུན་སྔོན་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་ལ་གལ་ཏེ་ ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་རྫིག་ དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་ རྩ་བར་བཤད་ལུང་མེད་ནའང་མཆན་འགྲེལ་ཐོག་ནས་ པོ་ཡོད་ནའང་ཕན་ཐོགས་མེད། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་ བ་མཆོག དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག བོད་མི་མང་ ཆོག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་དགའ་དབང་ དགའ་དབང་ཕྱུག་ལ་ཆ་བཞག་ན་དངོས་གནས་སློབ་ སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་གཞོན་མཆོག སྐུ་ ཕྱུག་གི ས ་དབུ་མ་སྙི ང ་པོ འ ་ི མཆན་འགྲེ ལ ་གནང་ན། གཉེར་ཐོག་ཐུགས་འཁུར་སྐྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། ད་ཆ་ དེ་ དེའི་ཐོག་ནས་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་ མཁན་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་མེད་ཀྱང་ཁོང་གི་ཐུགས་རེ་ རིང་འདིར་རྫོང་གསར་བཤད་གྲྭར་བསྐྱར་དུ་ཡོང་རྒྱུ་ གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེས་ལྗགས་རྩོམ་ དེ་དག་ཁྱེད་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་ མགྲོན་རྣམ་པ་སོགས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་ གནང་བ་རེད། བར་སྐབས་རྫོང་གསར་བཤད་གྲྭ་ཞེས་ ཐོག་རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་ དགའ་དབང་ཕྱུག་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁོང་ནི་ བསྟན་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་མཁན་ཆགས་ཡོད། གཙུག་ལག་ ལྟར་ཡོང་བར་དཔེ་ཆ་ལྟ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བླ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། དགེ་ ཡོད། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་ པ་རེད། ཁོང་གི་མདུན་ནས་ངོས་ལ་ཐོག་མར་ཚད་མ་ འདུན་འདུས་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་སྤུས་དག་ རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་ དེ་བཞིན་ཟླ་བ་ དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངོས་རང་སྐད་ཆ་ཁ་ཐུག་ གྲགས་པའི་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་ཐོབ་པ་ མ་གཏོགས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཤོད་ཤེས་ཀྱི་མེད། འདིར་ རེད། འདི་ཚོ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད་གལ་ཆེན་ གཙུག་ལག་ཁང་རྫིག་པོ་དང་དགེ་འདུན་མང་པོ་ཡོད་ པོ་ཡང་རེད། དབུ་མ་སྙིང་པོ་དེ་ནམ་རྒྱུན་བཤད་ལུང་ ཀྱང་། དོན་དངོས་དགོས་རྒྱུ་དེ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་རེད། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་བཤད་ལུང་ཐོབ་ཡོད།
པ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། ཞེས་ཁོ་ནའི་སྒྲས་ གཞན་ལྡན་རྣམ་བཅད་གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ལུང་
རྟོ ག ས་ཀྱི ་ བསྟན་པ་འཛི ན ་སྐྱོ ང ་སྤེ ལ ་གསུམ་བཤད་ སྒྲུབ་ཁོ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། དེ་ལས་གཞན་
དབུ་མ་སྙིང་པོ་དེ་ བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་ པའི ་ དབང་སྐུར་དང་བྱི ན ་རླབས་ཐོ ག ་ནས་བསྟན་པ་ རང་རྒྱུད་གོང་འོག་གཉིས་པོར་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེར་ དང་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མེད་ན། འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་ཐབས་མེད། དཔེ་ཆ་ལྟ་ བརྟེན་དབུ་མ་སྙིང་པོའ ་ི བཤད་ལུང་ཞིག་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ དགེ་འདུན་འདུས་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་མཚར་ དགོས། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ གི་རྒྱུན་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
8
བོད་དང་བོད་མི།
གིས་རིགས་གཏེར་མཛད་ཡོད།
ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་ མས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་འདོན་གྱི་ཡོད།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
འོན་ཀྱང་ཚད་ པོ་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང་། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་
གཅི ག ་ནས་བོ ད ་གངས་ཅན་གྱི ་ ལྗོ ང ས་ལ་ཚད་མའི ་ མའི་གཞུང་རྒྱ་ནག་ལ་བསྒྱུར་མེད། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ ལས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ལོ་དགུའི་ གཞུང་འདི་ཕྱོགས་གླང་གི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་དང་རིག་ གླང་གི་ཚད་མ་རིག་སྒོ་སྔ་མོ་རྒྱ་སྐད་ཐོག་སྒྱུར་ཡོད་ས་ སྒང་ལ་ལོ ་ གསུམ་སྣོ ན ་ཏེ ་ ལོ ་ བཅུ་གཉི ས ་ཙམ་ཚད་ སྒོ།
བདུན།
དེ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཚད་མ་སྡེ་ རེད། ཕྱིས་སུ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་སྒྱུར་མཁན་བྱུང་ཡོད་ ཆེན་གྱི་རྩ་འགྲེལ་ལྟ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་ རྩ་བ་ལུས་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དང་། འདུག འོན་ཀྱང་སྔར་ནས་ཚད་མའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ རྒྱུ་བྱུང་།
ཁྱེད་རང་ཚོས་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་དཔེ་ཆ་
འཕྲོས་པ་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་བཞི་ཆ་ཚང་བོད་ ཞིག་བོད་སྐད་ནང་བསྒྱུར་ཡོད། བོད་རང་གི་མཁས་པ་ ལྟ་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།
མདོར་ན།
སྐད་ནང་བསྒྱུར་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་ནང་མེད། པཱ་ལིའི་ཆོས་ ས་པཎ་ལྟ་བུས་རིགས་གཏེར་མཛད་ཡོད་སྟབས། ཚད་ གཞུང་ཆེན་པོ་དེ་དག་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་ལྟ་ཐུབ་ན་ བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཚོར་ཚད་མའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་དེ་ མའི་ཐོག་གངས་ཅན་མཁས་པ་ཚོས་དམིགས་བསལ་ ཡག་པོ་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། ། ཙམ་མེད། ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་ ཐུགས་སྣང་གནང་ཡོད།
དེ་སྔ་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེའི་
རྒྱ་ནག་རེད། རྒྱ་ནག་བརྒྱུད་ནས་ཉི་ཧོང་སོགས་ཚང་ དགོན་པར་ངོས་ཀྱིས་ཚད་ཆེན་ཞིག་ལྟ་ཐུབ་ན་ཡག་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གྷོ་པལ་པུར་བོད་ཕྲུག་ ཁྱིམ་སྡེར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་གྱི་ ཉིད་མཆོག་གིས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་བཀའ་ གསོ ད ་ཁྲག་སྦྱོ ར ་བསམ་གྱི ས ་མི ་ ཁྱབ་པ་བྱུང་འདུག སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་
༨།༡༥
ཙམ་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་
༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གྷོ་པལ་པུར་བོད་ཁྱིམ་ དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས།
དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་
རྣམས་ནས་ལག་ཏུ་དཀར་གཙང་མཇལ་དར་ཐོགས་ ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང་།
སློབ་གྲྭའི་
ཚོགས་ཁང་འགྲམ་དུ་རྟེན་འབྲེལ་འཚམས་འདྲི་མཚོན་ ཕྱིར་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང་ཆང་ཕུད་འདེགས་འབུལ་ཞུས་
གྲུབ་མཚམས་བོ ད ་ཁྱི མ ་གྱི ་ སྤྱི ་ ཁྱབ་དབུ་འཛི ན ་ཚེ ་ དབང་ཡེ་ཤེས་ལགས་དང་། གྷོ་པལ་པུར་བོད་ཁྱིམ་གྱི་
འགན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྡོ་རྗེ་ལགས། སློབ་སྤྱི་ཕུན་ ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ལགས། དགེ་ཆེ་རྣམ་པས་སྤོས་སྣེས་ སྔོན་བསུས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ། བོད་ཀྱི་ནང་
ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཅེས་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་སྐོར་
དང་ཐུགས་ཞིབ་མཛད་རྗེས་ཤེས་རབ་འོད་སྣང་ཚོགས་ སློབ་སྩལ་དོན། ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས།
དེ་རིང་འདིར་ཁྱུག་ཙམ་ཡོང་སྟེ་ཁྱེད་ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་ངོས་སྐྱེས་སྐབས་ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་
དེ་ནས་གྷོ་པལ་པུར་བོད་ རང་ཚོ་ཐུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་ ནག་དབར་དམག་འཁྲུག་གང་ཙམ་འགོ་ཚུགས་པའི་
ཁྱིམ་གྱི་འགན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ བྱུང་།
འཛམ་གླིང་གང་དུ་ཡིན་རུང་མི་རབས་གཞོན་ སྐབས་རེད། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་བྱུང་བ་
འཚམས་ཞུ་དང་འབྲེ ལ ་ལས་བསྡོ མ ས་སྙི ང ་བསྡུས་ སྐྱེས་རྣམས་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ ནས་བཟུང་དམག་འཁྲུག་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ལོ་ ཤིག་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་གྲུབ་བསྟུན་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་ དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་མི་ཆགས་ཡོད། གིས་ཚན་རིག་དང་། བདེན་བཞི། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ རབས་ཉི་ཤུ་པ་ནི་འདས་ཟིན་པ་རེད།
དུས་ རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ན་མི་ས་ཡ་ཉིས་བརྒྱ་
འཛམ་གླིང་སྤྱི་ བསད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དུས་རབས་ཉི་
སློ བ ་ཚན་བཅས་ཀྱི ་ བརྗོ ད ་གཞི འི ་ ཐོ ག ་རི ག ས་ལམ་ ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་ཧ་ཅང་ཡར་ ཤུ་ནང་དམག་འཁྲུག་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་ རྟགས་གསལ་སྤྱན་བསྟར་ཞུས། དེ་རྗེས་མགོན་པོ་གང་ རྒྱས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མི་ འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཐུབ་ཚོད་དང་།
མགོ་སྐོར་
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
གཏོང་རྒྱུའི་རིགས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡོང་གི་འདུག
9 དེང་སྐབས་
བོད་དང་བོད་མི།
དེ་དག་གི་བྱུང་རྐྱེན་གཙོ་
བོ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་སློབ་གསོ་སྤྲོད་སྟངས་མི་ འདང་བ་དང་། ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནར་དམིགས་
པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་གར་ལ་ ཆ་བཞག་ན།
རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་སློབ་སྦྱོང་
སོགས་ཀྱི་ཐོག་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད།
ཁ་
སང་ངོས་རང་རླངས་འཁོར་ནང་ཡར་མར་ཕྱིན་པའི་ སྐབས་སུ་དོ་སྣང་བྱུང་། ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་གིས་སློབ་གྲྭའི་ སྒྲིག་ཆས་གྱོན་ཏེ་རྡོག་ཁྲེས་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་གི་འདུག
རྒྱ་གར་ཆ་བཞག་ན་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་བཙུགས་ཏེ་སློབ་ རབས་ཉི་ཤུ་པ་དེ་འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་བསད་ རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་འཚེ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་མི་ སྦྱོང་ཐོག་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སློབ་ པའི་གྲངས་ཀ་མང་ཤོས་ཆགས་ཡོད། མིའི་ལོ་རྒྱུས་ ཚང་མ་བསུན་ནས་འཚེ་བ་མེད་པ་བྱུང་ན། ཞེས་འཛམ་ སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་སློབ་ཚན་དེ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ ཀྱི་ནང་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ (Parts of human གླི ང ་ཤར་ནུབ་གང་སར་ཤུགས་ཆེ ན ་པོ ་ རྗོ ད ་བཞི ན ་
སྒང་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་ (Modernize) ཞེས་དེང་ History) འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། ཡོད། ཞི་བདེ་ཡོད་ན་མི་སྨོས་ཅི་དགོས་སྲོག་ཆགས་ རབས་ཅན་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ (Modern འོན་ཀྱང་དེར་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ ཡིན་ནའང་ཞི་བདེ་དང་བག་ཕེབས་ཡོང་གི་རེད། མེ་ Education) བརྗོད་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ ཆེན་པོ་མེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་འཕྲུལ་ཆས་ཡར་ སྒྱོགས་རྒྱག་པ་དང་། དུག་རྫས། དུག་རླངས་བཏང་ན་ ཁོ་ནར་དམིགས་ཡོད།
དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནར་ རྒྱས་དང་། འབར་རྫས་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེ་ མི་ཙམ་མ་ཟད། སྲོག་ཆགས་ཚོ་ལའང་བརྡབ་གསིག་ དམིགས་པའི་ཤེས་ཡོན་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་ རུ་ཕྱིན་ཡོད། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏོར་ འགྲོ་གི་ཡོད། དམག་མི་གྲ་སྒྲིག་ཆེད་བཟོ་གྲྭ་ཆེན་པོ་ མི་དེ་རིམ་བཞིན་མི་ཚེ་ཡར་བསླེབས་པའི་སྐབས་སུ་ བཅོམ་གཏོང་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆགས་པར་ དེ་དག་གི་གོ་མཚོན་བཟོས་པ་དེས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་ དངོས་པོ་རྐྱང་པར་བསམ་བློ་བཏང་བ་མ་གཏོགས་ནང་ བརྟེན། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆར་ཚང་མས་ཞེད་སྣང་ སྔ་མོའ་ི དམག་འཁྲུག་དང་མི་འདྲ་བ་གཏོར་ ཀྱི་ཡོད། སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཞི་བདེ་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བློ་སྦྱོང་དགོས་ བཤིག་ཚབས་ཆེན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆགས་ཡོད། དུས་རབས་ བྱས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་མི་དགོས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔལ་ པའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མེད། དཔེར་ན། ཉི་ཤུ་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱིན་པ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ འབྱོ ར ་ཐོ ག ་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉི ས ་ལ་ཆ་བཞག་ ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ། ཉི་ཧོང་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེང་དུས་ སྟེང་བར་སྐབས་འདས་པའི་ལོ་ཕལ་ཆེར་སུམ་ཅུ་བཞི་ ན། གོ་མཚོན་ཐོག་འགྲོ་གྲོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་བཏང་བ་
ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པ་བཞིན་དེ་ བཅུའི་ནང་ཞི་བདེ་ཟེར་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་དེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ དེའི་ཚབ་ཏུ་སློབ་གྲྭ་དང་། སྨན་ཁང་། ལམ་ཁ། ཟམ་པ། དང་འབྲེལ་བའི་འཕྲུལ་ཆས་ཐོག་ཧ་ཅང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ འགྲོ་གི་འདུག ཝི་ཏི་ནམ་གྱི་དམག་རྗེས་དམག་འཁྲུག་ ཞིང་ལས་ཡར་རྒྱས་ཆེད་གཏང་ན་ག་ཚོད་ཕན་ཐོགས་ ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱུ་དངོས་པོ་མང་པོ་ ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། དུས་ ཡོང་གི་རེད། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཡིན་ནའང་དམག་ ཡོད་ནའང་དངངས་སྐྲག་དང་མ་སྐྱིད་པ་ཡོད་པ་མང་པོ་
འདུག གང་ལྟར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་དེ་དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་
ཐོག་ཕྱིན་པ་ཞིག་རེད་འདུག དངོས་པོ་རྐྱང་པའི་ཐོག་ ཕྱིན་ན། ཡ་རབས་མ་རབས་དང། གཞན་ཕན་བསྒྲུབ་ རྒྱུའི་སྐད་ཆ་མེད།
ང་དང་ཁྱོད་ཟེར་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཁོ་
ནའི་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས་དུས་རབས་ཉི་
ཤུའི་ནང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་ཧ་ལས་པ་བྱུང་ཡོད་པར་ བརྟེན། ངོས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་དེ་
མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་དུས་རབས་ཆགས་འདུག་ཅེས་ བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཡར་རྒྱས་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་དུས་
བོད་དང་བོད་མི།
10
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
འཁྲུག་གི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དམག་འཁྲུག་བྱུང་ན་ ཐོགས་སྒྲུབ་པར་ཤེས་ཡོན་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ པ་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མེད། མཐར་འུ་ཐུག་ནས་སེམས་ ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དམག་འཁྲུག་མེད་པའི་སྐབས་སུ་ ཤེས་ཡོན་མེད་ན། ལྷག་བསམ་ཡོད་ཀྱང་མི་ལག་རྡུམ་ སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཆེད་ཆང་དང་ཨ་���ག་ཚོད་མེད་འཐུང་གི་
ཡིན་ནའང་དམག་འཁྲུག་གི་ཚོར་བས་ང་དང་ཁྱོད་ཟེར་ ལྟ་བུ་རེད། དེར་བརྟེན་ལྷག་བསམ་དང་ཤེས་ཡོན་ཟུང་ རེད། ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ནང་ཆ་བཞག་ན། གཅིག་གིས་ བའི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོའ ་ི འོག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ན་ འབྲེལ་བྱེད་དགོས། ཤེས་ཡོན་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་བསམ་ གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་དང་ལྟོ་གོས་གྲ་རྒྱས་ ཤེས་ཡོན་དེས་རང་ཉིད་ལ་རེ་དོགས་ལུ་གུ་ པོ་མེད་ཀྱང་གང་ཡོད་པ་རྣམས་མཉམ་ཟ་མཉམ་འཐུང་ ཆེན་པོ་བཟོ་གི་འདུག འཛམ་གླིང་གི་ཁོར་ཡུག་ཚ་དྲོད་ རྒྱུད་སྐྱེ ་ རྒྱུ་སོ ག ས་ཀྱི ་ རྐྱེ ན ་པས་སོ ་ སོ ་ ཡི ན ་རུང་མ་ བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་རེད། གང་ལྟར་འཛམ་ ཀྱིས་རྐྱེན་པས་དེང་སྐབས་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་ཤུགས་ སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཡང་ཤེས་ཡོན་ གླིང་འདིའི་སྟེང་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱིས་འདང་ ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག ངོས་ཀྱི་མི་ཚེ་མང་ཆེ་བ་འཛམ་ ཡོད་རུང་ལྷག་བསམ་མེད་ན་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་ཞིག་ གི་མི་འདུག་པས་ལྷག་བསམ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་ གླི ང ་འདི ས ་འཚེ ་ བའི ་ ལས་འབྱོ ར ་རྩོ མ ་བཞི ན ་པའི ་ ཆགས་ཀྱི་འདུག འདས་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ བསམ་དང་གཞན་ཕན་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་ཆོས་ གང་ལྟར་དཔལ་འབྱོར་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་ཚབས་ མེད་ན།
སྐབས་ལ་བསྐྱལ་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་དུས་རབས་ཉེར་ མདའ་དཀྲུག་ཕུ་དཀྲུག་བཟོ་མཁན་མང་ཆེ་བ་ཤེས་ཡོན་ དང་འབྲེལ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ལྷག་བསམ་གྱིས་སྔ་མོར་ གཅིག་པའི་མི་རབས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དུས་རབས་ ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཆགས་ཡོད། ཤེས་ཡོན་མེད་པར་བླ་ ཕན་ཡོད་ལ་ད་ལྟ་ཡིན་རུང་ཕན་གྱི་ཡོད། དེང་སྐབས་
འདི་བཞིན་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་མི་གསོད་ཁྲག་ མ་དཀོན་མཆོག་ཐོག་བསྡད་ན་མདའ་དཀྲུག་ཕུ་དཀྲུག་ འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་བདུན་ཅུ་ཡོད་ སྦྱོར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དྲང་བདེན་དང་ བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ལ་བྱེད་ཀྱང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། འཛམ་གླིང་ ཁོངས་ནས་དུང་ཕྱུར་བཅུ་ལྷག་གིས་ནང་ཆོས་ལ་དོ་ འདྲ་མཉམ། འཚེ་བ་མེད་པའི་དུས་རབས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་ འདིའི་སྟེང་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་མང་ཆེ་བ་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་ འགྲོ་བ་མི་སྤྱིའི་ལས་འགན་ཡིན་པར་བརྟེན་ཁྱེད་རང་ པ་ཚོ་རེད། འོན་ཀྱང་ང་དང་ཁྱེད་ཅེས་ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག སྟེ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ལྷག་པར་ཆོས་པའི་ནང་
འཁོན་འཛིན་འོག་ནས་ཤེས་ཡོན་བེད་སྤྱོད་ ཆོས་འབག་གྱོན་ནས་མིར་བཤུ་གཞོག་དང་མགོ་སྐོར་ འདོད་མཁན་ཡིན་སྟབས། དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་ན་སུ་ བྱེད་སྐབས། མི་མང་དག་ཅིག་ཕུང་ལ་སྦྱོར་གྱི་འདུག གཏོང་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ དེར་བརྟེན་ཤེས་ཡོན་གཅིག་པུས་འགྲིག་གི་མེད་སྟབས་ བྱས་ཏེ་ནང་ཁུལ་གསོད་རེས་གཏོང་གི་འདུག སྔར་གྱི་ གཅིག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ན། དུས་རབས་ཉི་ ལྷག་བསམ་དགོས། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་ཅེས་པ་ ལོ་རྒྱུས་ཙམ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་ཀྱང་ཨ་ཕི་རི་ཀའི་ནང་ ཚོ་འདིའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། མི་ཚང་མ་སྡུག་བསྔལ་མི་ ཞེ་སྡང།
ཤུ་པའི་ནང་ང་དང་ཁྱེད་ཅེས་པའི་བསམ་བློའ་ི ཐོག་ནས་ ནི་རང་ཉིད་བློས་གཏོང་བྱས་པའི་སྐད་ཆ་མིན། ཇི་ཙམ་ ཡི་ཤུ་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་གནས་སྟངས་འོག་བོད་པར་ གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་ན་རང་ཉིད་ལ་ཁེ་ཕན་ བྱས་ཏེ་གསོད་རེས་ག་ཚོད་གཏོང་གི་འདུག ཐབས་
དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ཕྲུག་དང་མི་ ཡོད། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ སྐྱོ ་ བ་ཞི ག ་ལ་ནང་པ་དང་ཁ་ཆེ ་ འབར་མའི ་ ནང་ཡོ ང ་ རབས་གསར་པ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་ ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དུད་འགྲོ་ཚོ་ཡིན་རུང་སློབ་སྦྱོང་ གི་འདུག གཙོ་བོ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་རེད་ དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་འཛམ་གླིང་འདི་ སོགས་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཁོང་ཚོའི་ ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ཁ་ཆེ་རེད། ང་ཚོ་ནང་པར་གྱོང་གུན་རག་ འཚེ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་ག་ཚོད་ གནས་སྟངས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་ གི་རེད། ཅེས་ཁ་ཆེ་གཏོར་རྒྱུས་མཚོན་ཆོས་ཀྱི་ཕན་
སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་འདུག དེའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ཡིན་སྟབས། དཔེར་ན། སྦྲང་འབུར་ཆ་བཞག་ན། སྦྲང་ རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་གནོད་གཞིར་འགྲོ་ཉེན་འདུག ང་ཚོ་བོད་ བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རང་བཞི ན ་གྱི ས ་རང་རྒྱལ་ ཚང་བཟོ་སྐབས་ཚང་མས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་བྱེད་ པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བླ་མ་ཡིན་ཞེས་མིར་བཤུ་གཞོག་
གཞན་ཕམ་ཞེས་པའི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མེད་ ཀྱི་འདུག འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་མི་གཟུགས་པོ་སྟོབས་ དང་མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་འདུག དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་ པར་བསམ་བློ་ཡག་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ཕྱིན་ན། བོད་པའི་ ལྡན་ཞིག་ཡིན་རུང་གྲོགས་མེད་ལུང་ཁུག་གཅིག་ལ་ བོད་ནས་ཡོང་བའི་བླ་མ་ཡིན་བརྗོད་མཁན་ཚོས་དངུལ་ གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཀུན་ལ་བདེ་བཞིན་སྐྱིད་ བཞག་ན་འཆི་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་རང་འགོ་ཐོན་ཐབས་ ཁོ་ནར་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རྒྱ་མི་ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་ པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་གྱི་འདུག ཁྱེད་ དཀའ་བ་རེད། ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ ཚོར་བཤུ་གཞོག་གཏོང་གི་འདུག གང་ལྟར་ཤེས་ཡོན་
རང་ཚོ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཆགས་ ཅན་ཡིན་པར་བརྟེན། སྤྱི་པར་སེམས་ཁུར་བླང་སྟེ་ཕན་ སྤྲོད་རྒྱུའི་ནང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞེས་པ་དེས་རང་ ཡོད་པར་བརྟེན། ཁྱེད་རང་ཚོ་སྤྱི་བྱེ་གཉིས་ཐོག་ནས་ ཚུན་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ན། དེའི་ ཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་འཕྲོད་བསྟེན་
ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་པར་གང་ ནང་སྡོད་མཁན་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་རེད། དཔེར་ གྱི་ཚན་རིག་པ་ཚོས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཅེས་སོགས་ཀྱི་ མི་བརྒྱ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པའི་ནང་གཅིག་གིས་ བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་དང་གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང་ཡང་ འདྲ་ཡོང་དང་མ་ཡོང་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ ན། ཚོར་རག་ལུས་ཡོད། མི་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་བོད་ལ་ཕན་ གཅིག་ལ་དོགས་པ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་མི་ཚང་མར་སྐྱིད་ བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་སྩལ།།
11
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཏི་ཝི་ཡར་ཆིབས་སྒྱུར་གྱི་ མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ ཐོབ་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན་སྟབས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ ཡོད།
དེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་གི་
དམ།
ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་སྐབས་ཁོ་མོས་ཐེ་ཚོམ་
གནས་སྟངས་ནི་དེ་སྔ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ནམ་
ཡང་ན་དེ་སྔ་ལས་བཟང་ངན་འགྱུར་ལྡོག་གང་བྱུང་ཡོད་ མེད་པར་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་དེ་སྔ་དང་བསྡུར་
བ་ཡིན་ན་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ཁོ་མོ་ཆུང་དུས་སྐབས་ འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་
ཐང་སོགས་མེད་ཀྱང་དེང་སྐབས་གནད་དོན་དེ་དག་ འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཡོད། ཅེས་གསུངས་ བྱུང་། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་མང་པོར་
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལི་ནས་ ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཀྱི་དྲི་བ་ཞུས་ རང་དབང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་མི་
མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལ་ཏི་ཝི་ཡར་ (Latvia) ཆིབས་ པར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་ འབོར་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡོད་པ་རྣམས་ནང་ཕན་ཚུན་
སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་ཁུལ་དེའི་རྒྱལ་ས་རི་ དོན། ངོས་ཀྱིས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་དགའ་བསུའི་འཚམས་ ཁྱད་པར་ལྟར་སྣང་བ་ཇི ་ ཙམ་ཡོ ད ་ཀྱང་གཞི ་ རྩའི ་ ཆ་ གར་ (Riga) ༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སྐབས། འདྲི་ཞ���་རྒྱུ་ཡིན། དུས་རབས་ ༢༠ པའི་འགོ་སྟོད་དང་ ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར་ ཏེ་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་བོད་དོན་རྒྱབ་ མཇུག་གི་བར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེན་ བརྟེན།
འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་
སྐྱོར་ཚོགས་པ། ( Save Tibet Latvia) དེ་བཞིན་ ཕྱིན་ཡོད་པ་དེར་ལྟ་སྐབས་དངོས་གནས་སེམས་ནང་ འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས། དེར་བརྟེན་ལས་
ཨུ་རུ་སུ་བོ ད ་དོ ན ་རྒྱབ་སྐྱོ ར ་ཚོ ག ས་པའི ་ སྐུ་ཚབ་ དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་བཞིན་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ལོར་ འགུལ་དེར་བྷལ་ཊིག་ཡུལ་གྲུ་ (Baltic States) ལྟ་ (Save Tibet Russia) བཅས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་དཀར་ ངོས་ཀྱིས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་མོའ ་ི ཨ་མ་ལགས་མཇལ་བ་ བུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་བ་ཚོས་སྐབས་རེ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཞབས་
གཙང་མཇལ་དར་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ ཡིན། ཁོང་སྐབས་དེར་དགུང་གྲངས་ ༩༦ སོན་ཡོད་ འདེ ག ས་ཡག་པ་ཞུ་ཐུབ་པར་ངོ ས ་ཀྱི ས ་ངོ ས ་འཛི ན ་ ཞུས་འདུག སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སྟབས་ཁོང་མོའ་ི མི་ཚེའི་རིང་དུས་རབས་ ༢༠ གནས་ བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། ། ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ ཉིན་ནི་ལ་ཏི་ཝི་ཡར་རང་བཙན་ སྟངས་ཆ་ཚང་ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་བོད་དོན་རྒྱབ་ hibition Centre) ཞེས་པའི་ནང་དད་ལྡན་པ་ཁྱོན་མི་ དེར་བརྟེན་དེ་རིང་ངོས་རང་འདི་གར་ཡོང་དོན་ནི་མི་ སྐྱོར་ཚོགས་པ་དང་ ( Save Tibet Latvia) ཨུ་རུ་ གྲངས་ ༤༠༠༠ བརྒལ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་སྔོན་ དམངས་དཀྱུས་མ་ཚོ ར ་ཆོ ས ་འབྲེ ལ ་བྱེ ད ་ཆེ ད ་ཡི ན ། སུ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ། (Save Tibet Rus- བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། དེ་རིང་ངོས་རང་འདི་གར་ཡོང་ དེ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་མེད་ལ་མ་
sia)
དེ་བཞིན་ཨུ་རུ་སུའི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་བཅས་ནས་ ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དང་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་ ལྟོ ས ་པར་ད་རེ ས ་འདི ་ གར་ཨུ་རུ་སུ་གཙོ ་ བོ ར ་གྱུར་
གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༥ ཉིན་ པོ་བྱུང།
སྤྱིར་བཏང་ངོས་རང་དེ་སྔ་ཁུལ་འདིར་ཡོང་ བའི་མི་དམངས་མང་དག་ཅིག་བསླེབས་འདུག་པས་
གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་ སྐབས་ཨུ་རུ་སུའི་མི་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་ ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང། མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་
(Latvia)
མི་དམངས་དཀྱུས་མ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ འདྲི་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཚང་མར་འཚམས་
ཉིན་གྲངས་གཉིས་
ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཀིབ་ས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམས་ དཀའ་ངལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ རིང་ངོས་ཀྱིས་འདི་གར་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང་
སྟོན་བསྟི་གནས་ཁང་ (Kipsala International Ex- འབྲེལ་བྱེད་སྐབས་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང། རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་
12
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཡིན། ལྷག་པར་ཉིན་སོ་སོའ་ི ཆོས་འབྲེལ་སྐབས་ཁྱེད་ ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ སེམས་མ་སྐྱིད་པ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ རང་ཚོར་དོགས་འདྲི་བྱུང་ན་ངོས་ཀྱིས་ལན་འདེབས་བྱ་ ཆགས་ཡོད།
དཔེར་ན།
འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་རྒྱུ་ ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུས་རབས་ཉེར་
རྒྱུ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚུངས་ཕྱི་དངོས་པོས་ནང་སེམས་ དཔལ་འབྱོར་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པའི་འབྱོར་ལྡན་པ་ཚོ་ གཅིག་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་མང་ཆེ་བས་འཛམ་ གླིང་འདིའི་སྟེང་མི་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་སེམས་
ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྦྱིན་བཞིན་ཡོད། ཅེས་སོགས་ ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་ཡོད།
ལྷག་པར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་
མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་རྒྱལ་ས་རི་ གའི་ནང་ཉིན་དང་པོའ་ི ཆོས་འབྲེལ་གྲུབ་མཚམས། ཨུ་
རུ་སུ་གྲོ ས ་ཚོ ག ས་འོ ག ་མའི ་ འཐུས་མི ་ ཁག་གཅི ག ་ དང་ལྷན་མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་
རྣམས་ལ་ད་བར་བོད་དོན་ཐོག་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ ཀྱི་ཕྱག་རོགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་ སྦྲགས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲོས་ ཚོ ག ས་འཐུས་མི ་ རྣམས་ཀྱི ་ དྲི ་ བར་བཀའ་ལན་ཡང་ སྩལ།།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་ བཀའ་ལན་དང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ རེད། དེང་སྐབས་ངོས་རང་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ ལ་མ་ལྟོས་པར། མི་གཞན་གྱི་བདེ་དོན་ལ་བསམ་བློ་ ཆུ་ཚོད་ ༨།༣༠ ཐོག་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ གཞན་ཁག་དང་ཡང་སྒོ ས ་ད་ཐེ ང ས་ནོ ར ་ཝེ ་ ཁུལ་དུ་ གཏོང་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་གསུངས་པའི་ མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་ ཡོང་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་རྩ་ བྱམས་པ་དང་བརྩེ ་ བའི ་ ཉམས་ལེ ན ་ཞི ག ་ཆགས་ཀྱི ་ དུ་ལ་ཏི་ཝི་ཡ་དང་། ཨི་སི་ཊོ་ནི་ཡ། ཨུ་རུ་སུ། པོ་ལེན་ བ་ནས་མེད། ངོས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་ ཡོད། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དེ་ཕྱི་དངོས་པོར་བརྟེན་
ཌི། དེ་བཞིན་ནོར་ཝེ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ཁག་ མིའི་རིན་ཐང་དང་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་མཐུན་ དྲགས་པའི་དབང་གིས་ནང་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་སྐོར་ ནས་ཕེབས་པའི་གསར་འགོད་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༥༠ སྒྲིལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ལྷག་ གྱི་སློབ་གསོར་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ནི་ནོར་ བརྒལ་བ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ པར་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ཁག་གཅིག་དང་མི་མང་དཀྱུས་ འཁྲུལ་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ མ་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་ཆེད་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན། ཐེངས་ ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེང་དུས་ ཤིག་ཚོགས་འདུག
སྐབས་དེར་ནོར་ཝེ་ནས་ཡིན་པའི་གསར་ འདིར་ངོས་རང་ནོར་ཝེར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ནོ་བེལ་ ཀྱི་སློབ་གསོའ ་ི ནང་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཡ་རབས་ འགོད་པ་ཞིག་གིས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ཕྱི་ཚེས་ མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་མགྲོན་འབོད་གནང་བ་ཞིག་ཆགས་ བཟང་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་སློབ་གསོ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་རྒྱུའི་
༧ ཉིན་ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོའ་ི ནང་ཆིབས་སྒྱུར་ ཡོད། ངོས་རང་ས་གནས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་ས་གནས་ བཀའ་བསྡུར་གནང་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། བསྐྱངས་སྐབས་ནོར་ཝེ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་ དེའི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུར་སྟབས་ དེ་བཞིན་གསར་འགོད་པ་གཞན་ཞིག་གི་དེང་སྐབས་
འབྲེ ལ ་ལམ་ལ་གཞི ག ས་ཏེ ་ རྒྱལ་ཁབ་དེ འི ་ འགོ ་ ཁྲི ད ་ བདེ་མེད་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བཟོ་འདོད་མེད། ངོས་ཀྱིས་ ཡུ་ཀེ ་ རི ན ་ནང་གི ་ དཀའ་རྙོ ག ་ཐོ ག ་དྲི ་ བར་༸གོ ང་ས་ རྣམས་ནས་སྐུ་ཉིད་མཆོག་མཇལ་ཁ་ཞུ་རྒྱུ་མིན་པའི་ འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཕན་ མཆོག་གིས་དེ་སྔ་ཨ་རིས་ཨི་རཀ་ནང་དམག་བརྒྱབ་ རྩ་ གནད་དོན་ཐད་དགོངས་ཚུལ་གང་ཡོད་སྐོར་གྱི་དྲི་བར་ ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་དང་འགྲོ་བ་མིིའི་བཟང་སྤྱོད་སོགས་ པ་ལུང་འདྲེན་དང་འབྲེལ་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ བའི་ཨི་རཀ་ནང་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་བསྐྲུན་ ལན་སྩལ་དོན། འདི་ནི་འཆར་ཅན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ འདིའི་སྟེང་གི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ རྒྱུར་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཀུན་སློང་འགྲིག་གི་ཡོད་ཀྱང་དྲག་
13
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལམ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན། མེ་ དངོས་ལ་བརྩིས་ནས་བསྟེན་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆགས་ཀྱི་ མི་ཉན་སོ་སོའ་ི བསམ་བློ་དང་རང་དབང་རེད། ངོས་ལ་ མདའི་སྟོབས་ཤུགས་བརྒྱུད་ནས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་དཀའ་ ཡོད། སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ བརྗོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ངལ་སེལ་ཐུབ་ཀྱང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་ཞེད་སྣང་དང་ ཁོང་ཁྲོ།
ཞེ་སྡང་གི་བློ་བཅས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་རེད།
འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་
བདེ ན ་པ་དང་བྱམས་བརྩེ འི ་ སྟོ བ ས་ཤུགས་ཀྱི ས ་ཞི ་ བདེ་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀིབ་ས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་
འགྲེམས་སྟོན་བསྟི་གནས་ཁང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ ཏེ་དད་ལྡན་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༤༠༠༠ བརྒལ་བར་ཉིན་
གྲངས་གཉི ས ་རི ང ་གི ་ ཆོ ས ་འབྲེ ལ ་མཇུག་མ་བསྒྲི ལ ་ སྔོན་སྐྱབས་འགྲོའ་ི སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མཛད་དོན།
ཆོས་
ལུགས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སོ་སོར་སྐྱབས་ གནས་རེ་རེར་ཡོད། དེར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་
ནང་སྐྱབས་གནས་དཀོ ན ་མཆོ ག ་གསུམ་གསུངས་ ཡོད། དེ་ཡང་སྐྱབས་དངོས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རེད་མ་
གཏོགས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་མ་རེད། སངས་ གནང་མཁན་ཁོང་གི་དྲུང་ཡིག་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེས་བྲིས་ ལྡན་བསྟན་ན་ངོས་ཀྱི་སར་ནས་ཆོས་དང་སྡོམ་པ་ཞུ་རྒྱུ་
རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྨན་པ་དང་འདྲ་བ་དང་དགེ་འདུན་ པའི ་ རྣམ་ཐར་བོ ད ་ནས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི ་ ནང་ཧ་ སོགས་མ་བྱེད་རོགས། གང་ཡིན་བརྗོད་ན། དམ་ཚིག་ དཀོན་མཆོག་ནི་ནད་གཡོག་ལྟ་བུ་རེད།
ཆོས་དཀོན་ ཅང་གསལ་པོ་འདུག
སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མས་ཕ་བོང་ ཉམས་རྒྱུའི་སྐྱོན་ཡོད། ༸གོང་ས་ལྔ་པའི་སྐབས་ནས་
མཆོག་སྨན་དང་འདྲ་བ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་དཀོན་མཆོག་ ཁ་རིན་པོ་ཆེར་ཤུགས་ལྡན་སྐྱབས་གནས་ལ་བརྩིས་ དམ་ཚིག་ཉམས་ཡོད། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་ གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས།
སྤྱིར་བཏང་བོད་ ནས་བསྟེན་ན་སྐྱབས་འགྲོའ ་ི བསླབ་བྱ་དང་འགལ་གྱི་ པོ་ཤུགས་ལྡན་འདི་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲི་འབྱུང་
དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡུལ་ལྷ་ རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག དེ་སྔ་ངོས་ཀྱིས་མ་ཤེས་ པོ། བསྟན་དང་འགྲོ་བ་ལ་འཚེ་བ་བྱེད་མཁན། ཞེས་ རེད། ཅེས་པ་མང་པོ་ཡོད། དེ་དག་ལ་ཁ་ཐུག་བསངས་ པའི་དབང་གིས་བསྟེན་པ་རེད་ཀྱང་རྗེས་ལ་མཚམས་ གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མས་དམ་ གསོ ལ ་བྱས་ཏེ ་ འཕྲི ན ་ལས་བཅོ ལ ་ན་ཁྱད་པར་གང་ འཇོ ག ་བྱས་ཏེ ་ གཞན་ལ་དེ འི ་ དགེ ་ སྐྱོ ན ་སྐོ ར ་འགྲེ ལ ་ བསྒྲགས་གནང་ཡོད། ཡང་མེད་པ་རེད་མ་གཏོགས་སེམས་གཏིང་ནས་དད་པ་ བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ནི་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་རེད། དང་ཡིད་ཆེས་བྱས་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ཉམས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ ཡོད། གང་ལ་ཞེ་ན། དྲེགས་པ་རྣམས་རང་ཉིད་ལས་ཉོན་
གྱི་གཞན་དབང་དུ་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་ པའི་ལྷ་ཞིག་གིས་སྐྱོབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དཀར་ཕྱོགས་
སྐྱོང་བའི་དྲེགས་པ་ཡིན་རུང་དེར་སྐྱབས་གནས་ བརྩིས་ན་ཡག་པོ་མེད།
དེ་བཞིན་ཤུགས་ལྡན་སྔོན་
མ་ངོས་ནས་ཀྱང་བསྟེན་པ་རེད། ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་
བསྟེན་གནང་གི་ཡོད། སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་རིན་པོ་ཆེས་ གཙོ་བོ་བསྟེན་གནང་ཡོད།
སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་དང་
ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་ཤུགས་ལྡན་དྲེགས་པར་བརྩིས་པ་
མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷར་བརྩིས་ གནང་གི་མི་འདུག དེར་བརྟེན་དྲེགས་པ་སྐྱབས་གནས་
ངོས་ཀྱིས་ཚེ་སྟོད་ལ་མ་ཤེས་
ཉན་དང་ པར་དོལ་རྒྱལ་བསྟན་པ་རེད། ཚེ་སྨད་ལ་ལོ་རྒྱུས་མང་
14
བོད་དང་བོད་མི།
པོ ་ ཞི ག ་ལ་ཉམས་ཞི བ ་བྱས་ཏེ ་ ལྟ་སྐབས་དེ ར ་སྐྱོ ན ་ བྱེད་མཁན་ཚོས་སྐད་ཅོར་བརྒྱབ་པ་རེད།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཁོ་ཚོས་ གོང་ཚེས་ཉིན་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་ཡུལ་གྱི་གྲོས་ མཐོང་སྟེ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། ཤུགས་ལྡན་ དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། སྙིང་ ཚོགས་འཐུས་མི་བདུན་དང་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་
སྟེན་མཁན་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་རླུང་ལངས་ཏེ། ངོས་ལ་ངོ་རྒོལ་ རྗེ། ངོས་རང་ཁོ་ཚོར་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་བྱུང་། རྨོངས་ འཐུས་མི འི ་ འོ ས ་གཞི འི ་ ནང་ཡོ ད ་པའི ་ མི ་ སྣ་གཉི ས ་ ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ་ངོས་ཀྱིས་གོ་ཐོས་ པའི་གཞན་དབང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ བཅས་ཀྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ ལྟར་ན། ནོར་ཝེ་ལ་ཤུགས་ལྡན་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ གང་ཡིན་མ་ཤེས་པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཆགས་ མཇལ་ཁ་དང་འཚམས་འདྲི་ཞུས་ཡོད།། གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་བྱས་ཏེ་ངོས་སྒུག་ནས་བསྡད་ཡོད་ ཀྱི་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་ཆོས་འབྲེལ་ པ་གོ་ཐོས་བྱུང་། ཁ་སེང་ཨ་རིར་ཤུགས་ལྡན་ངོ་རྒོལ་ མཇུག་སྒྲིལ་མཛད་ཡོད།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་ རྟགས་བཞེས་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་མཛད་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༧ ཉིན་༸གོང་ སོ ར ་འཁོ ད ་སྐབས་མགྲོ ན ་ཁང་གི ་ མདུན་དུ་ནོ ར ་ཝེ ་ དགའ་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་ཕེབས་པར་ཧ་ཅང་ ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནོར་ཝེའི་
(Nor-
མང་ཚོགས་སྟོང་ཚོ་བརྒལ་བས་གནམ་གཤིས་གྲང་ དགའ་པོ་བྱུང། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། དེང་གི་
དུས་ཚོད་འདིར་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ དང་འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་ཞི་བདེ་ལྡན་
པ་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།
ཅེས་
བཀའ་སློབ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་གནས་ མགྲོ ན ་ཁང་དུ་ཆི བ ས་སྒྱུར་བསྐྱངས་
ཏེ ་ ཡུལ་དེ འི ་ སྲི ད ་བློ ན ་ཟུར་པ་མཆོ ག ་ དང་མཇལ་མོལ་མཛད།
དེ་རྗེས་ནོ་
བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་
ཆུང་གི ས ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་
way)
ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་ལ་ནོ ་ བེ ལ ་ཞི ་ བདེ འི ་
རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོའ་ི (Oslo) གནམ་ཐང་དུ་ ངར་ཆེན་པོ་དང་ཆར་པ་བབ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལག་ གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་མི་ལོ་ ༢༥ ཧྲིལ་
༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སྐབས།
ནོར་ཝེའི་ནོ་ ཏུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་ནོར་ཝེ་རྒྱལ་དར།
༸རྒྱལ་ པོ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུའི་མཛད་སྒོའ ་ི
བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་ བའི་སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཐོགས་ཏེ་ ཐོག་ཇི་ལྟར་སྔོན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་
མི ་ རྣམས་ཀྱི ས ་ཕེ བ ས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་འདུག ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་འདུག དེ་བཞིན་ནོ་བེལ་ བཀའ་བཞེ ས ་བཟང་པོ ་ ཐོ བ ་སྟེ ་ ཆི བ ས་སྒྱུར་བཀའ་ སྐབས་དེ ར ་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་གསར་འགོ ད ་པ་ ཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ང ས་རྟགས་ཚོ ག ས་ཆུང་གི ་ ཚོ ག ས་མི ་ དྲིན་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་ རྣམས་ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་གནས་ རྣམ་པ་དང་།
ལྷག་པར་ནོར་ཝེའི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་སྐུ་ རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ (Chairman of
མགྲོ ན ་ཁང་དུ་ཆི བ ས་སྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་ཕེ བ ས་ ཞབས་ཀེ་ཇེལ་མག་ནེ་བྷོན་ཌེ་ཝིག (Kjell Magne the Nobel Committee) སྐུ་ཞབས་ཐོབ་ཇོན་ཇག་
ལམ་དུ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ལག་ཏུ་དཀར་ Bondevik) མཆོག་ཀྱང་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཡོད་ ལན་ (Thorbjørn Jagland) མཆོག་གིས་༸གོང་ གཙང་མཇལ་དར་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར།
དེ་བཞིན་ འདུག
སྐབས་དེར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་ ས་མཆོག་དགྱེས་སྟོན་གྱི་གསོལ་ཚིགས་ཐོག་གདན་
མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གི་སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་རིན་ མགྲོ ན ་ཁང་གི ་ ཕྱི ་ རོ ལ ་དུ་ཆི བ ས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ ་ ཞུས་ཀྱིས་དེར་འདུས་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ པོ་ཆེ་སོགས་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ ཕེབས་བསུར་བཅར་བའི་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་ ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་དོན། པ་མ་ཟད།
བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་༸ཞབས་ སྩལ་དོན། ངོས་རང་མི་མང་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུར་ བོད་ཀྱི་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་འཚེ་
15
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་བོད་མིར་རང་དབང་ རྟགས་ཕུལ་བར་བརྟེན་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་ ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་ནང་ཧ་ཅང་དགོས་ ཐོབ་ཆེད་ཐུགས་བརྩོན་མཛད་���་མ་ཟད། གོ་ལའི་ཁོར་ སྐབས་སུ་གཟེངས་རྟགས་དེས་སེམས་ནང་སྙིང་སྟོབས་ མཁོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
ངོས་རང་ནང་པའི་དགེ་སློང་
ཡུག་ཐོག་ལ་ཧ་ཅང་ཐུགས་འཚབ་མཛད་པར་བརྟེན་ འཕེལ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་ ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་
མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་དོན་ལ་དོ་དབྱིངས་ཡོད། ཅེས་
ནོ ་ བེ ལ ་ཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ང ས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ བྱུང་། ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ། ཡོད། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་ཞི་བདེའི་དེད་ དཔོན་ཞིག་རེད།
གཞན་ཡང་གསར་འགོ ད ་པ་ཞི ག ་གི ས ་ སོགས་ཀྱི་བཀའ་ལན་སྩལ།
ཅེས་སོགས་གསུང་བཤད་གྲུབ་ ཐེངས་འདིར་ནོར་ཝེའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་ཚོ་དང་གྲོས་
དེ་རྗེས ་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས ་ཕྱི་ལོ་
བསྟུན། གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ནོ་བེལ་ཞི་ ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ཀྱིས་སྐུ་ཉིད་མཆོག་ལ་ ༢༠༠༩ ནས་བོད་ནང་ད་བར་བོད་མི་ ༡༣༠ ལྷག་གི་
བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱིས་སྐབས་རེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུ་མིན་པའི་ཐག་གཅོད་གནང་བ་དེར་ རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་བའི་གནད་དོན་ཐོག་དྲི་བ་ ཀྱང་མཚམས་རེ་གནོད་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར་གླེང་ བློ་ཕམ་བྱུང་མིན་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་༸གོང་ས་མཆོག་ ཕུལ་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ཕྱོགས་ཡོང་བཞིན་པ་དེར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཀྱི་ གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།
གནས་སྟངས་འདི་
བློ་ཕམ་རྩ་བ་ནས་མེད་ ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་གྱིས་རང་བཞིན་རེད།
དྲི་བ་ཞུས་པར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཀའ་ ལ་བློ་ཕམ་ཡོང་དགོས་དོན་ཡང་མི་འདུག
ཚབས་ཆེའི་
ངོས་ཀྱིས་ ལས་འགུལ་དེ་དག་ནད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་རེད།
ལན་སྩལ་དོན། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་བརྗོད་མི་དགོས་པ་ དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིན་ཐང་གོང་མཐོར་ གནས་ཚུལ་དེ ་ དག་གི ་ རྒྱབ་ལྗོ ང ས་ལ་བོ ད ་མི ་ ཚོ འི ་ རེད། ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀའི་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ གཏོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོ་སྐྱེས་པ་ནས་རང་ཉིད་ སེམས་གཏིང་ལ་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་ དཔོ ན ་སྐུ་ཞབས་ཌེ ་ སི ་ མོ ན ་ཊུ་ཊུ་མཆོ ག ་གི ས ་དེ ་ སྔ་ ཀྱི ས ་བྱམས་བརྩེ འི ་ འཚོ ་ བ་མྱོ ང ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། པ་མཚོན་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་དེ་དག་
ཁོང་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་མ་ཐོབ་གོང་ གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ལ་ཚོར་བ་ཡོང་བཞིན་ཡོད། དེར་ ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་རྒྱབ་ལྗོངས་ མི་སྣ་འགའ་ཤས་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་དཀའ་ བརྟེ ན ་ང་ཚོ ར ་བྱམས་བརྩེ འི ་ བློ འ ་ི ས་བོ ན ་ལྟ་བུ་ཡོ ད ་ ཀྱི ་ གནས་སྟངས་རྟོ ག ་ཞི བ ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་ པ་འདི་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་དགོས། ལུས་པོའ་ི འཕྲོད་བསྟེན་ འགན་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དངོས་ཡོད་ གཟེ ང ས་རྟགས་ཐོ བ ་རྗེ ས ་མི ་ སྣ་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུ་ ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལའང་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་དགོས་ གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་མ་བྱས་པར་ངོས་ལ་ཁག་དཀྲི་
ལས་སླ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་སྐོར་ངོས་ལ་གསུངས་བྱུང། ངོས་ རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ བྱེད་བཞིན་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསར་འགོད་
རང་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁལ་ལི་ཕོར་ནི་ཡར་ཚན་རིག་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་མི་ཚོས་བྱམས་པ་ པ་ཚོ་བོད་ནང་བཏང་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཇི་ པ་དང་ལྷན་བགྲོ་གླེང་བྱེད་སྐབས་ངོས་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་ དང་བརྩེ་བ་བརྗོད་སྐབས་ཆོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་རེད། བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་གོ་ཐོས་བྱུང།
ཅེས་ ཡིན་ཐོག་ངེས་པར་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་འཇུག་དགོས།
སྐབས་ པའི་བསམ་ཚུལ་འཛིན་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་བོད་མི་དེ་དག་ཆང་
དེ ར ་གསར་འགོ ད ་པ་ཚོ ས ་ངོ ས ་ལ་ཚོ ར ་བ་ཇི ་ བྱུང་ བྱམས་པ་དང་བརྩེ ་ བའི ་ རི ན ་ཐང་ནི ་ འགྲོ ་ བ་མི འི ་ སྤྱི ་ སོགས་ཀྱིས་བཟི་བ་དང་ནང་མིར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ འདྲི ་ སྐབས་ངོ ས ་ཀྱི ས ་ངོ ས ་རང་དེ ་ སྔ་ལྟར་ནང་པའི ་ དགེ ་ སློ ང ་དཀྱུས་མ་རང་འཇགས་ཡི ན ་བསམ་པ་མ་ གཏོགས་དེ་ཙམ་ཁྱད་པར་མི་འདུག ཅེས་ལན་འདེབས་ བྱས་པ་ཡིན།
འོན་ཀྱང་གཟེངས་རྟགས་འདི་གཙོ་བོ་
ངོས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ་
འཚེ་མེད་ཞི་བ་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་ བྱས་པར་ངོས་འཛིན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ སྟབས།
གཟེངས་རྟགས་འདིས་ངོས་ལ་ཆེ་མཐོང་ཧ་
ཅང་གནང་བ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་
རྗེས་འབར་མའི་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ལྕམ་སྐུ་ཨང་ སང་སུ་ཀི་ (Aung San Suu Kyi) མཆོག་དང་རྒྱ་ རིགས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སྐུ་ཞབས་ལིའོ་ཞའོ་པོ་
(Liu Xiaobo)
མཆོག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་
16
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ནས་རང་སྲེག་བྱས་པ་དེ་འདྲ་མིན། ཁོང་ཚོས་དེ་ལྟར་ ཤེས་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ནས་ ༡༩༧༠ འགོ་སྟོད་བར་ བསྟེ ན ་པས་ཆོ ས ་ལུགས་འགལ་ཟླ་འགྲོ ་ བཞི ན ་ཡོ ད ། བྱས་པ་དེར་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་ ཤུགས་ལྡན་བསྟེན་པ་རེད། བཀའ་ལན་སྩལ།
ཕྱིས་སུ་ངོས་ཀྱིས་དེར་ ངོས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་
མ་འགྲིག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་དེ་ལྟར་བྱེད་
དེ ་ རྗེ ས ་ཤུགས་ལྡན་ཚོ ག ས་པས་གཞུང་ སྐབས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་༸གོང་ས་ བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་
ལམ་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་སྐོར་ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་དམ་བསྒྲགས་གནང་ འདུག ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། གྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ངོས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ བ་གཞི་ནས་ཤེས་བྱུང་། དེ་རྗེས་ངོས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་ ཏུ་སོ་སོའ ་ི ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུ་ བསྟེན་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་རྗོད་བཞིན་ཡོད།
ལྷག་པར་མགོ ན ་པོ ་ གང་ཉི ད ་མཆོ ག ་ལ་
རིམ་བཞིན་ ཏི་ཝི་ཡའི་རྒྱལ་ས་རི་གའི་གནམ་ཐང་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་
འོན་ཀྱང་ མང་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་སྟབས་དེའི་སྐོར་ བསྐྱངས་སྐབས་ནོར་ཝེའི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་
གལ་ཏེ་མི་འགའ་ཤས་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ མང་ཚོ ག ས་ལ་འགྲེ ལ ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ངོ ས ་ཀྱི ་ ལས་ ཐེངས་འདིར་ནོར་ཝེའི་སྲིད་གཞུང་གི་གཞུང་འཛིན་མི་
ཆེ ་ བ་ཡོ ད ་ན་དེ ་ ལྟར་བྱེ ད ་མི ན ་སོ ་ སོ འ ་ི རང་དབང་ འགན་རེད། དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ཚོགས་པ་ སྣས་༸གོང་ས་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུ་མིན་པའི་
རེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་ཚོར་བཅོམ་ བཙུགས་ཏེ་ངོས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ ཐག་གཅོད་གནང་བར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཀྱི་དྲི་བ་ ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་ཙམ་ལ་ཆ་མ་བཞག་པར་བཀའ་ ཡོད་པ་རྗོད་བཞིན་ཡོད། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དེ་ ཞུས་པར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས་གསུངས་ཡོད། ངོ་རྒོལ་བྱེད་ འདྲ་མ་རེད།
རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་དགོན་པ་ཆེ་ཐག་ གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། འདི་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་
མཁན་ཚོར་མཚོན་ན་སྤྱིར་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སྐོར་གྱི་ ཆོ ད ་ཡོ ད ་པའི ་ ནང་དོ ལ ་རྒྱལ་མུ་མཐུད་སྟེ ན ་བཞི ན ་ སྟངས་ཤི ག ་ཡི ན ་པར་ངོ ས ་འཛི ན ་བྱེ ད ་བཞི ན ་ཡོ ད ། ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་རེད།
ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱའི་གོང་༸རྒྱལ་ ཡོད་པ་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་རེད།
བླ་མ་དང་སློབ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་
བ་ལྔ་པའི་སྐབས་ནས་གླེང་གཞི་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་ཞིག་ མའི་དབར་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་སྟབས། ཆགས་ཡོད།
དོལ་ བླ་མ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་མིན་པ་ངོས་
༸རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་ རྒྱལ་བསྟེན་འདོད་ཡོད་ན་ངོས་ཀྱི་སར་ནས་ཆོས་མ་ ཀྱིས་ཁས་ལེན་ཞུས་ཆོག
དམ་སྲི་འབྱུང་པོ། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བར་འཚ���་བ་བྱེད་ ཞུ་རོགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་ལས་དོན་གལ་
དེ་འདྲ་བརྗོད་པ་དེར་ ཆེ་ཤོས་དེ་མང་ཚོགས་དང་ཐུག་སྟེ་ང་ཚོ་འཛམ་གླིང་
༸རྒྱལ་བ་ལྔ་ ཁོང་ཚོས་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། ཅེས་རྗོད་བཞིན་ འདིའི་ནང་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་འབོར་ཐེར་
པའི ་ རྗེ ས ་སུ་བླ་ཆེ ན ་མང་པོ ས ་ཤུགས་ལྡན་ལ་དམ་ འདུག དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ངོས་ལ་སྐྱག་རྫུན་ འབུམ་བདུན་ཡོད་པ་རྣམས་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་ མ་ཤོད། ཅེས་སྐད་འབོད་རྒྱག་བཞིན་ཡོད། སྐྱག་རྫུན་ གཅིག་མཚུངས་ཡིན་བསམ་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཤུགས་ལྡན་དར་སོ་དེ་ སུས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ ཤེས་ཐོག་ནས་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟང་
ཙམ་མེད་ཀྱང་དམ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་མ་ བྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དོལ་རྒྱལ་ པོའ ་ི ཡོན་ཏན་དེ་དག་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
དཀའ་ངལ་
ཆེན་པོའ ་ི རིགས་འཕྲད་སྐབས་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ ལ་ཕན་གནོད་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་ལ་བསམ་བློ་གཙོ་
བོ་གཏོང་དགོས་པ་ལས་ང་ཚོ་དང་ཁོ་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ ཀྱི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བཟུང་བྱ་རྒྱུ་མེད། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་ འབྱོར། ཆོས་ལུགས། ཤེས་ཡོན་སོགས་ང་ཚོས་ལས་ དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྤེལ་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་རིན་ཐང་གཞི་
རྩར་བཞག་སྟེ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་སྨན་པའི་བསམ་བློ་ གཏོང་དགོས། གལ་ཏེ་ངོས་རང་ཡུལ་འདིར་བསླེབས་
སྐབས་ཆབ་སྲི ད ་ཀྱི ་ དམི ག ས་ཡུལ་ཡོ ད ་ན་བློ ་ ཁ་མ་ ཁེངས་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང་ངོས་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རེ་དོགས་
གང་ཡང་མེད་པར་བརྟེན་བློ་ཁ་མ་ཁེངས་པ་བྱེད་དགོས་ དོན་གང་ཡང་མི་འདུག ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ།
17
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་མང་ཚོགས་ དང་སློབ་ཕྲུག་ལྷན་བགྲོ་གླེང་མཛད་པ།
༄༅།
།སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ ཁབ་མང་པོས་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་བེད་ གར་གྱི་སྔ་མོའ་ི སེམས་ཁམས་སློབ་གསོ་གཉིས་བསྡུར་
མཆོག་གིས་ནོར་ཝེར་མཛད་འཕྲིན་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་ སྤྱོ ད ་བཏང་སྟེ ་ རྒྱ་མཚོ འི ་ ཆུ་གཙང་བཟོ ས ་བྱས་ནས་ ན། དེང་དུས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་སློབ་གསོའ་ི གནས་ཚད་ ཁོངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་གྱི་ཕྱི་ རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཧ་ཅང་ཞན་པོ་རེད་འདུག
དེར་བརྟེན་སེམས་ཁམས་
དྲོ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ཁུལ་ དེར་བརྟེན་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་ སློབ་གསོའ་ི སྐོར་ལ་སྔར་ལྷག་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས།
དེ ར ་༼གང་ཟག་སྒེ ར ་གྱི ་ ལུས་ངག་ཡི ད ་གསུམ་གྱི ་ བ་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོང་གི་ཡོད། ནོར་ཝེའི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་སོགས་ནང་སེམས་ཁམས་ བླང་དོར་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་༽ ཅེས་པའི་བརྗོད་ འོ ན ་ཀྱང་ཡར་ཐོ ན ་ཅན་གྱི ་ རྒྱལ་ཁབ་དང་ལྷག་པར་ ཀྱི་སློབ་གསོའ ་ི ལས་རིམ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ གཞིའི་ཐོག་མང་ཚོགས་དང་སློབ་ཕྲུག་ལྷན་བགྲོ་གླེང་ རྒྱ་དཀར་ནག་སོགས་ནང་དེང་སྐབས་དཔལ་འབྱོར་ རེད། མཛད་འདུག
འཕེལ་རྒྱས་དབང་གིས་ཁོར་ཡུག་དང་མཁའ་རླུང་ལ་ བཞིན་ཉི་ཤུ། དེ་ནས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅས་ལ་ལས་རིམ་འདི་
སྐབས་དེར་ནོར་ཝེའི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་ འབག་བཙོག་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད།
གིས་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག
དེ་ཡང་ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་བཅུ་ཙམ་དང་རིམ་
དམིགས་ ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་བྱེད་དགོས།
ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ བསལ་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ཁྱོ ན ་མི ་ འབོ ར ་ཐེ ར ་ ངོས་ཀྱི་མི་རབས་ཙམ་མ་ཟད། ད་ལྟའི་མི་རབས་གཞོན་
ཤུགས་ཆེ ན ་འགྲོ ་ བཞི ན ་པ་དེ ས ་མི འི ་ ལུས་སེ མ ས་ འབུམ་གསུམ་མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་ སྐྱེས་ཚོས་ཀྱང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའ་ི ཁྲོད་ ལ་དཀའ་ངལ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་དང་།
ལྷག་པར་ རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་ཁྱི མ ་ཚང་གཅི ག ་གི ་ མི ་ རེ ་ རེ ར ་ ནང་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་དེ་ཙམ་ཤོད་ཀྱི་མི་འདུག ཁྱེད་
དེ ང ་སྐབས་བཟའ་བཅའ་ཁག་ནང་རྫས་རི ག ས་སྣེ ་ རླངས་འཁོར་རེ་རེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད།
མདོར་ རང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་
མང་བསྲེས་ལྷད་བཏང་སྟེ། མིའི་གཟུགས་གཞིར་ནད་ ན། རླངས་འཁོར་མང་དག་ཅིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ གྱི་སློབ་གསོ་སྤྲད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་སེམས་ཀྱི་ རི ག ས་མང་དག་ཅི ག ་ཡོ ང ་དང་ཡོ ང ་མུས་ཡི ན ་སྐོ ར ་ ཡོད་སྟབས། ཁོར་ཡུག་ལ་འབག་བཙོག་ཤུགས་ཆེན་ རིན་ཐང་སྐོར་ལ་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཐུབ་ན། མ་འོངས་པའི་ སོགས་ཀྱི་ཐོག་བཀའ་འདྲི་དགོངས་སྐོར་ཞུས་འདུག
བཟོ་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དེ་དག་འཚོ་བའི་དགོས་ མི ་ རབས་རྣམས་ཕྱོ ག ས་གང་སར་ཕན་ཐོ ག ས་ཆེ ན ་
དེ་ཡང་ཐོག་མར་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་གི་ཁོར་ མཁོ་ཡོད་པར་བརྟེན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་ཀྱང་རྒྱས་ པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཕྱར་གྲུ་
ཡུག་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ སྤྲོས་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་ང་ཚོས་ངེས་པར་ མཉམ་འདེགས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། སྤྱིར་བཏང་ དུ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡོད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། ། ཨ་རི་དང་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་སོགས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ ལྷག་པར་དེང་དུས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་སློབ་གསོ་དང་རྒྱ་
18
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོར་ཝེའི་གཙུག་ལག་སློབ་ གྲྭར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
ཟུང་གི ་ བྱ་སྤྱོ ད ་ལ་བརྟེ ན ་ནས་ཆོ ས ་ལུགས་ཡོ ང ས་
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་འདུག ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོར་
དེ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གཙུག་ལག་ རྫོགས་ལ་ཁག་དཀྲི་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད།
ཅེས་
ཝེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨོ་སི་ལོ་ སློབ་གྲྭར་ཆིབས་སྒྱུར་མ་བསྐྱངས་གོང་ཡི་ཤུའི་དབུ་ བཀའ་སློབ་སྩལ་གྲུབ་བསྟུན། ནོར་ཝེའི་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་
གི་ཆོས་དཔོན་ཧེལ་གྷ་ཧུག་ལེན་ཌི་ (Helga Haugland Byfuglen)
མཆོག་གིས་དེར་འདུས་ཡི་ཤུའི་
ཆོས་དཔོན་རྣམ་པའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཁུལ་དེར་༸གོང་ས་ མཆོག་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་
པ་མ་ཟད། ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན་ལྟར་ཆོས་
ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་འབྲེ ལ ་ལམ་སྔར་བས་གོ ང ་ མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་
སྐོར་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཡོད། དེ་རྗེས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་ མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཨོ་སི་ལོ་གཙུག་ལག་སློབ་
ཁང་གི་ཤེ་ཏུ་ནུབ་ (Chateau Neuf theatre) ཞེས་ པའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའ་ི ནང་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༢༢༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
ངོས་རང་དེ་རིང་
འདིར་ལེགས་སྦྱར་དང་པཱ་ལིའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཐོག་ནས་
གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ (Oslo University) དུ་ བླ་དང་ཆོ ས ་དཔོ ན ་ཁག་གཅི ག ་ལ་བཀའ་སློ བ ་སྩལ་ ནང་ཆོ ས ་སློ བ ་གཉེ ར ་གནང་མཁན་དགེ ་ བཙུན་རྣམ་
དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་ དོན། སེམས་ཞི་བདེ་སྐྲུན་མཁན་གཙོ་བོ་གཅིག་ཆོས་ པ་དང་། བརྒྱད་མའི་ཆོས་འབྲེལ་དང་། ཕྱེད་ཡོལ་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ ཆགས་ཡོད།
ཡི་ཤུའི་ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་
སེམས་འཁྲུག་ནས་སྡོད་སྐབས་ཆོས་ བཅར་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། ཆོས་ལུགས་
གཅིག་ལ་མི་རབས་གསར་པའི་ལས་འགན་ (Taking ཀྱིས་སེམས་ལྷོད་པོ་བཟོ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ མཐུན་སྒྲིལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་ Responsibility for Tomorrows World)
པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་འདུག
ཞེས་ འདི་རྙོག་གྲྭ་བཟོ་མཁན་ལྟ་བུ་ཆགས་ན་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ པོ་བཤད་དེ་སྡོད་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་མིན་པར། ཆོས་ལུགས་ རེད།
དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དང་གོ་རྟོགས་ ཕན་ཚུན་དབར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་གུས་བརྩི་དང་
དེ་ཡང་རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོའ ་ི ཁུལ་དུ་མཛད་ དེ་ཙམ་སྤེལ་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ཡིན།
རྒྱ་གར་ ཡི་རང་སྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
འཛམ་གླིང་འདིའི་
འཕྲིན་ཉིན་དང་པོའ ་ི ཐོག་མར་ནོར་ཝེའི་སྒེར་གྱི་དཔེ་ ནང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་འཆམ་མཐུན་ཐོག་མཉམ་ སྟེང་གི་མི་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡོད་པ་ཚང་མ་ནང་པ་དང་ དེབ་གསོག་འཇོག་བྱེད་མཁན་སྐུ་ཞབས་མར་ཊིན་ཤོ་ གནས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནས་ང་ཚོས་མི་དཔེ་བླང་ ཡང་ན་ཡི་ཤུ་བྱེད་དགོས་རེད།
ཅེས་བརྗོད་ན་དངོས་
ཡན་ (Martin Schøyen) ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་ སྟེ ་ ཆོ ས ་ལུགས་མཐུན་སྒྲི ལ ་གོ ང་མཐོ ར ་གཏོ ང་རྒྱུར་ ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་རེད།
ཆོས་
མཆོག་ལ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའ་ི དཔེ་ཆའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་རྒྱག་དགོས། ཨ་རིའི་ནང་ ལུགས་དེ་དག་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའ ་ི རིང་ནས་ཡོད་ ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པའི་ནང་ཚེ་དཔག་མེད་ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་ པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་ཡང་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུ་ཡིན་ ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ཤོག་ལྷེ་གཅིག་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ སྟེ་ལོ་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྐབས།
མི་མང་པོ་ པར་བརྟེན། ང་ཚོས་འདོད་ཀྱང་རུང་མ་འདོད་ཀྱང་རུང་
འདུག དེ་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ནོར་ཝེའི་ཨོ་ ཞིག་གིས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་ཆོས་ གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་དགོས་ སི་ལོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་༸ཞབས་སོར་ ལུགས་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ ཀྱི་ཡོད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ། འཁོད་སྐབས་ནོར་ཝེའི་མི་མང་དང་བོད་རིགས་རྣམས་ ཡིན་སྐོར་ངོས་ཀྱིས་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་ཡིན།
མི་རེ་
ཕྱེད་ཡོལ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སློབ་ཕྲུག་
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
ཁག་གཅིག་ལ་མི་རབས་གསར་པའི་ལས་འགན། ཞེས་ པའི་བརྗོད་གཞིའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་མགོན་དུ་བཀའ་
སློབ་སྩལ། སྐབས་དེར་ཐོག་མར་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་
རེག་ཊར་ཨོ་ལེ་པི་ཊར་ཨོ་ཊེར་སན་ (Ole Petter
Ottersen)
ལགས་ཀྱིས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ངོ་
སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་མང་
པོའ ་ི རིང་བོད་ཀྱི་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ ནི་བོད་ཀྱི་མཚོན་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་
གི་བཀའ་གསུང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ནང་གི་དཀའ་རྙོག་ རྣམས་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་
ཐུབ་ཡོད་ན། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་
ད་ལྟ་ལས་བཟང་བ་ཡོད་ངེས། ཞེས་སོགས་གསུངས་
གྲུབ་མཚམས་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། འབྱུང་འགྱུར་འཛམ་ གླིང་ནང་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་འགན་འདི་ཁྱེད་རང་ཚོ་ གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཡོད། ངོས་རང་དུས་རབས་ ༢༠ མི་ ཆགས་ཡོད། གཞོན་སྐྱེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དུས་རབས་ ༢༡
མི་རབས་ཡིན། དེར་བརྟེན་འབྱུང་འགྱུར་འཛམ་གླིང་ཞི་
བདེ་དང་འཆམ་མཐུན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ཁྱེད་ཚོར་ འཆར་སྣང་ངེས་པར་དུ་དགོས། འཆར་སྣང་དེར་གཞི་
བཅོལ་ཏེ་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ དགོས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། སྐབས་དེར་
གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་གོ་ལའི་ཁོར་ཡུག་དང་རང་ འབྱུང་ཁོར་ཡུག་བདག་གཅེས་བྱེད་ཚུལ་སྐོར་བསམ་ ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་སྙན་སེང་ཞུས།
དེ་ཡང་ལོ་ལྟར་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་
ནོར་ཝེའི་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་ཉིན་མོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་
བཞིན་ཡོད། ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་རེ་དགུའི་གོང་ན་ཛི་ (Nazi)
གཅིག་བསྡུས་དབང་བསྒྱུར་འོག་ནས་ནོར་ཝེར་རང་ བཙན་ཐོབ་ཡོད། །
༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་དང།
དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ།
གསལ་བསྒྲགས་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་གཤམ་གསལ་དྲ་ རྒྱའི་ཁ་བྱང་ཐོག་གཟིགས་པར་འཚལ། www.bod.asia
19
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ བོད་རིགས་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ལ་ བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༩ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ ན་འདི་ལྟར་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོར་
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོར་ རྐྱེན་ངན་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བའི་འོག་ཚང་མ་རྨོངས་གཉིད་ ཝེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོ་དང་། དེའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ ལས་སད་ནས་ང་ཚོ ་ བོ ད ་རི ག ས་གཅི ག ་གྱུར་དང། སི་ཝི་ཌེན་ (Sweden) ཌེན་མརཀ་(Denmark) སྐད་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ནའང་བོད་ཡིག་གཅིག་ བཅས་ནས་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་དང་། ས་གནས་བོད་ གྱུར་ཆགས་ཡོད།
བོད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་བཀའ་
དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམ་པར་མཇལ་ འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་དེ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཙམ་མ་ཟད། ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་འདུག
ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལའང་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཡོད།
དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ དུས་ཚོད་དེའི་རིང་ང་ཚོ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་
༢།༣༠ ཐོག་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཞུགས་ རྫོ ག ས་སྐྱི ད ་སྡུག་གང་བྱུང་ཡང་མཉམ་མྱོ ང ་བྱས་ཏེ ་ གནས་མགྲོན་ཁང་(Grand Hotel) དུ་དེར་འདུས་རྣམ་ བསྡད་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་བསམ་བློ་གཏོང་
པར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ངོས་རང་དེ་རིང་འདིར་ཡོང་ སྐབས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ སྟེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་དང་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་ དང་།
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་
དགའ་པོ་བྱུང་། ང་ཚོར་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་གྱི་གནས་ ཚོའི་མི་རིགས་འདི་བྱས་རྗེས་ཡོད་བསམས་པ་དྲན་
ཚུལ་གཅིག་ནི་བར་སྐབས་ང་ཚོ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྗེས། གྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱོས། གལ་ བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་མདོ་སྟོད་སྨད་དབུས་གཙང་སྟོད་ ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ མངའ་རིས་དང་བཅས་པ་ང་ཚོ་ཚང་མར་བོད་རིགས་ ཐམ་པ་འདི་འདྲ་ཡོང་གི་རེད། གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ཀྱི་མ་རེད།
ཅེས་བཤད་ཚོད་ཐུབ་
འོན་ཀྱང་བར་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་
ང་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་སྔ་མི་ས་མ་རིར་བསླེབས་ སྟངས་དེ་འདས་པའི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་འགྱུར་བ་
པ་ནས་བཟུང་བོ ད ་གངས་ཅན་པ་ཞེ ས ་བོ ད ་ཆོ ལ ་ཁ་ ཧ་ཅང་འགྲོ་བཞིན་འདུག འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་དག་ནི་ གསུམ་གྱི་བོད་མི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་བསྡད་ དང་པོའ ་ི འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཁུངས་འཁྱོལ་གྱི་ པ་རེད། དེ་ནས་ང་ཚོས་སྤྱི་འཐུས་འཛུགས་སྐབས་རྒྱ་ མེད་པར་བརྟེན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་
གར་ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་མིའི་གྲངས་ཀ་མང་ཉུང་ལ་ ཏེ་འགྱུར་བ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ད་ལྟའི་
མ་ལྟོས་པར་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་སྤྱི་ རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་བསླེབས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ འཐུས་བགོ་བཤའ་ཏག་ཏག་བརྒྱབ་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གནས་ཚུལ་ གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་ ཕྲན་བུ་གསར་པ་བསླེབས་ཡོད། བསྒྲིལ་ནས་གནས་ཡོད།
དེ་བཞིན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ གྲགས་བྱས་ཏེ་བཤད་ཀྱི་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་ཡོངས་
ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་
ལ་ཡོད་མཁན་ཚོའང་དེ་ལུགས་ཆིག་སྒྲིལ་ཐོག་བསྡད་ ཐོག་ཧ་ལས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོའ ་ི ཐོག་ནས་ནུས་ ཡོད། འདི་ནི་ང་ཚོར་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ པ་ཐོན་པའི་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་འདུག
དེས་རྐྱེན་
རེད་འདུག དེང་སྐབས་ཁམས་དང་ཨ་མདོ་ཁུལ་དུ་ཆ་ པས་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། གང་ལྟར་དེ་ཚོའི་ བཞག་ན།
མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ གྲས་འགྱུར་བ་ཞིག་རེད་འདུག
ཉེ་ཆར་ཁོང་ཡུ་���ོབ་
འདུག གལ་ཏེ་ང་ཚོ་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་ ཁུལ་དུ་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་ནས་པེ་རི་སིར་ཡོད་
20
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
པའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ ཡོད། དེ་བཞིན་ཉི་ཧོང་དང་། སོག་པོ། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ གནས་སྟངས་ཁག་གཅིག་དངོས་གནས་ཚབས་ཆེན་ ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཡོད་པ་དང་།
རྒྱ་ནག་གི་རིག་ ཀྱི་ཐོག་བསྒྱུར་རྒྱུར་ང་ཚོའི་ངོ་ཤེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ དུ་འགྱུར་བཞིན་འདུག མཚམས་རེ་ངོས་རང་གི་མཐོང་
གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ འཁུར་བླངས་ཏེ་ལས་དོན་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཆོས་དད་ ཚུལ་ལ་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་ རྒྱུར་ནང་པས་འགན་ཆེན་པོ་འཁྱེར་དགོས་རེད། ཅེས་ ཡོད་རུང་མེད་རུང་།
ཆོས་ལུགས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ ཤུལ་བཞག་རིན་ཐང་ཡོད་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ད་
ཆ་རྩ་མེད་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པའི་ དུས་རབས་འདིའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་ནང་པའི་རྗེས་ འབྲང་པ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོས་བོད་ཀྱི་
གནད་དོན་ལ་སེམས་འཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ མ་ཟད།
མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་གནས་
ཡིན།
དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རྣམ་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་ཧ་ཅང་
སྟངས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ སྟོན་བཞིན་འདུག དེ་ནི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཞིག་ གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་འདུག གལ་ཏེ་གནས་སྟངས་དེ་
དག་རྡོ་བཞིན་འགྱུར་མེད་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དཀའ་ལས་ཁག་ པའི་གཏམ་བཤད་བྱས་ཡོད།
པོ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་ བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་དྲི་
ཆོས་མེད་པའི་གུང་ ནའང་རེད། སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ མ་མེད་པ་ནས་དར་བའི་ནང་པའི་ཆོས་དང་། ལྷག་པར་
ཁྲན་ཏང་གི་གཙོ་འཛིན་གྱིས་ནང་ཆོས་གལ་ཆེན་པོ་ དེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག
འདིར་ང་ཚོ་ ནང་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་
རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་ཏང་གསར་པ་རེད། དངོས་ཡོད་ བོད་པ་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཐོག་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེང་སྐབས་དོ་སྣང་ཆེན་ གནས་ཚུལ་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་ རིམ་པས་བོད་ཡིག་ནང་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས་པ་དེ་ཐོན་ཚེ་ པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག
བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་
ཤེས་ཡོན་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ ཁྱེད་རང་ཚོས་ལྟ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་ བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ལྟ་སྐབས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ རེད།
རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཁོ་
ང་ཚོའི་བདེན་དོན་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ནས་རྩོད་རྒྱུ་ བཀའ་སློབ་སྩལ།
རེད་མ་གཏོགས་སྟོབས་དང་ནུས་པའི་ཐོག་ནས་རྩོད་ རྒྱུ་མ་རེད།
ལྷག་པར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་ ནར་མིན་པར། གནད་དོན་གཏིང་ཟབ་དེ་དག་ལ་ཐུགས་
ང་ཚོའི་བདེན་པ་དོན་ཐོག་ལ་འཁྱོལ་བ་ དེར་བཅར་བའི་ནོར་ཝེ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ ཞིབ་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་
ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ འཐུས་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན།
ང་ཚོས་ གནང་བའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ལམ་
སྟབས། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དེ་ འཛམ་གླི ང ་ཁྱོ ན ་ཡོ ང ས་ལ་ཡོ ད ་པའི ་ བོ ད ་དོ ན ་རྒྱབ་ ནས་མིན་པར་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ཡོད་ ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
འོན་ཀྱང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ སྐྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ པའི ་ གནད་འགག་འགྲེ ལ ་བརྗོ ད ་བྱས་པའི ་ ཐོ ག ་ནས་
ཡོན་ཁོ་ནས་བོད་པའི་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུར་ཕལ་ཆེར་ ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དུས་ཚོད་འདི་ རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་
འདང་གི་མ་རེད། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ན་ཤོག་ ནི་ང་ཚོར་ཉག་ཕྲ་བའི་དཀའ་ངལ་གྱི་དུས་ཤིག་ཡིན། སྩལ་ཡོད།། པ་ཡ་གཅིག་ལྟ་བུ་རེད། བོད་རང་གི་སངས་རྒྱས་པའི་
ལྟ་གྲུབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་ཡོན་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་
༄༅། །ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་དྲ་
ཐོག་ཟིན་བྲིས་བྱས་ཟིན་པ་རེད།
བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགྱུར་ཉིན་ལྟར་འཇོག་མུས་ཡིན། དྲ་
པོ་རེད།
སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་ཚན་རིག་སྐོར་
གྱི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་བོད་ཡིག་
དེ་ནས་དབྱིན་ཡིག་
དང། རྒྱ་ཡིག ཧིན་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་
རྒྱའི་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་དང་གསུང་
ཆོ ས ་ཁག་རྒྱུན་དུ་འཇོ ག ་མུས་ཐོ ག ་བོ ད ་དོ ན ་སྐོ ར ་གྱི ་ རྒྱའི་ཁ་བྱང། www.tibetonline.tv ཐོག་གཟིགས་གནང་ཡོང་བ་ཞུ།
21
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནོར་ཝེའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༩ ཉིན་སྤྱི་ ནོ ར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་ནོ ར ་
ཝེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོའ ་ི ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་གྲོས་
ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས།
གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ མི ་ རྣམས་ཀྱི ས ་ཕེ བ ས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་འདུག
སྐབས་དེར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ཏིལ་ ཀེ་ཇེན་སེ་ཏི་ (Ketil Kjenseth) མཆོག་དང་། ལིབ་
སིག་ནེ་ན་ཝར་སེ་ཏི་ (Liv Signe Navarsete) མཆོག་གིས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་དང་། ནོར་
ཝེའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་སོགས་ ངོ་སྤྲོད་ཞུས་གྲུབ་བསྟུན།
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་
ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
གཅེན་
གཅུང་རྣམ་པས་ངོས་ལ་མགྲོན་འབོད་གནང་བར་ཆེ་ ཆོས་རྩ་མེད་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་དེང་སྐབས་ བཞིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་ མཐོང་ཆེན་པོ་ཐོབ་བྱུང་། ངོས་རང་མང་གཙོའི་རིང་ རྒྱ་ནག་ནང་དུ་རྒྱ་རིགས་ནང་པ་ས་ཡ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ སྐྱོ བ ་བྱ་རྒྱུ་ངོ ས ་ཀྱི ་ ལས་འགན་ཞི ག ་ཡི ན ་པར་ངོ ས ་ ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ ཡོད་སྐོར་རྗོད་བཞིན་འདུག ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་ འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ ཡིན། འཛམ་གླིང་འདི་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་དབང་ཡོད། ཐོག་ནས་བརྗོད་ན། རྒྱ་རིགས་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་ ནས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ཏིལ་ཀེ་ཇེན་
འཛམ་གླིང་འདིའི་བདག་པོ་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ པ་ཚོས་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ སེ་ཏི་མཆོག་གིས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་རྙོག་ འཚོ་བཞིན་པའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའ་ི ལྷོ་སྣེ་དང་བྱང་སྣེའི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཡིན་ གླེ ང ་མང་དག་ཅི ག ་ཡོ ད ་སྐོ ར ་གྱི ་ དྲི ་ བར་བཀའ་ལན་ བདག་པོ་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོ་ཡིན། པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད། སྩལ་དོན། རྙོག་གླེང་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་ཆོས་ལུགས་ལ་ དེར་བརྟེན་མི་མང་གིས་བདམས་པའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ དེ ར ་བརྟེ ན ་བོ ད ་ལ་འཛམ་གླི ང ་གི ་ སྣེ ་ གསུམ་པ་ཞེ ས ་ མིང་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་དངོས་ཆབ་སྲིད་
མི་མང་ལ་འགན་འཁྱེར་དགོས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོ་ནས་ འབོད་བཞིན་ཡོད། ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱུག་ཆུ་ཆེ་ཁག་དང་ དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནད་དོན་ལས་ཆོས་ཀྱི་གནད་ བཟུང་ངོས་ཀྱིས་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ནས་ ཆུ་ཆེན་ཁག་གི་འབྱུང་ཁུངས་བོད་ཆགས་ཡོད། དེར་ དོན་ཆགས་ཀྱི་མེད། མི་སྒེར་ལ་མཚོན་ན་ཆོས་ལུགས་
རྒན་ཡོལ་ཆ་ཚང་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་ བརྟེན་བོད་ཀྱི་རྒྱུག་ཆུ་དང་ཆུ་ཆེན་ཁག་ལ་བརྟེན་ནས་ གཅིག་དང་བདེན་པ་གཅིག་བྱས་ན་འགྲིག་ཀྱང་། དེང་ མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་དེ་ཡང་ འཚོ་གནས་བྱེད་མཁན་མ���་འབོར་ཐེར་འབུམ་གཅིག་ སྐབས་འཛམ་གླི ང ་གི ་ གནས་སྟངས་ལ་གཞི ་ བཅོ ལ ་
རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ སྐབས་ཆོ ས ་ལུགས་འདྲ་མི ན ་དང་བདེ ན ་པ་མང་པོ ་ མཇུག་སྒྲིལ་བྱས་པ་ཡིན། དུས་རབས་ ༧།༨ སྐབས་ ཡོད་སྐོར་རྗོད་བཞིན་འདུག ནས་བོད་དུ་རྒྱ་གར་ན་ལེནྡྲ་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ གཅིག་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་དེ་སྔ་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཆུ་ བྱས་ན་རན་པ་ཡོད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་རྗེས་ པའི་ཆོས་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་བོད་མི་རྣམས་ ལོག་གི་གནོད་འཚེ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བ་དེའི་རྒྱུ་ ནོར་ཝེའི་ལྟ་བུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ ཀྱི་མི་ཚེའི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྐྱེན་གཙོ་བོ་བོད་དུ་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་ཤུགས་ སྲུང་སྐྱོ བ ་ཐོ ག ་ནུས་པ་ལྡན་པའི ་ ལས་འགུལ་ཇི ་ འདྲ་
ཞི་དུལ་བག་ཡོད་དང་བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ ཆེ་བྱས་རྐྱེན་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད། ངོས་རང་ནང་པའི་ སྤེལ་ཐུབ་མིན་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་ ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་པའི་ དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ དོན། ནོར་ཝེའི་ལྟ་བུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་
རྒྱལ་ཁབ་རེད། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ནང་ བཟང་པོའ་ི རིན་ཐང་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། དེ་ གཞན་གྱིས་ཉེན་ཁར་བརྩི་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་དེ་
བོད་དང་བོད་མི།
22
བའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བསླེབས་ན་གནད་ བསྟར་གནང་རོགས།
ཞེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་འབོད་ ཐུབ། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་ནས་ཚོགས་བཅར་བ་
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཙམ་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་ལྷན་འབྲེལ་ ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཐོབ་ཐང་གསལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལག་ སུ་དམག་མི་འབོར་ཆེན་བཞག་པ་དེ་དག་ཉུང་དུ་གཏོང་
དོན་དེ་དག་ཐོག་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཐུབ། དེ་ལྟར་ཡོང་ཐུབ་ སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ གཞན་ཞིག་གིས་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་
གནས་སྟངས་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་
ཆེ ས ་སྡུག་ཤོ ས ་སུ་ངོ ས ་འཛི ན ་བྱས་ཡོ ད ་སྐོ ར ་གྱི ་ དྲི ་ བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ གྱི་གོང་ལ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་
གཅིག་གིས་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ལ་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དང་ ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་འདི་བོད་བརྒྱུད་ནང་ ཆོས་ཡིན་པར་བརྟེན་དེར་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པ་ བརྗོད་ཡོད།
ནོར་ཝེའི་མི་མང་ཚོས་རང་གི་ཐུན་མིན་
རིག་གཞུང་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱས་པ་ལྟར་བོད་མི་ཚོས་ སོ་སོའ་ི ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་གུས་ དང་ཁོར་ཡུག་གནད་དོན་སོགས་འཁོད་ཡོད།
སྐད་ཡིག་སོགས་ལ་
གཅེས་འཛིན་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཁོང་ཁྲོ་ལང་ བཞིན་ཡོད། ལྷ་སའི་མཆོད་ཁང་དང་སྲང་ལམ་སོགས་
ཁོར་ གང་སར་རྒྱ་མིས་གསང་བའི་པར་ཆས་བཙུགས་ནས་
བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་མཚུངས་པར་ ཡུག་ལ་མཚོན་ན། བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ས་གནས་ རྟག་ཏུ་འཇིགས་སྣང་དང་དོགས་པ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་ འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ཀུན་སློང་ཡག་པོ་ཞིག་འཁྱེར་ བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློར་མ་འཚམ་པའི་ པའི་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ཆགས་ཡོད།
འོན་ཀྱང་ངོས་
ཏེ་བསྡད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་མེད། ངོ་ཐོག་ལག་ ཐོ ག ་ནས་གཏེ ར ་ཁ་གང་བྱུང་སྔོ ག ་འདོ ན ་བྱས་དང་ ཀྱིས་གྲོགས་པོ་མང་པོས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ ལེན་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་ བྱེད་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་དངོས་ཡོད་
རྗེ ས ་ཚོ ག ས་བཅར་བ་ཞི ག ་གི ས ་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་ སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་ གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་ གི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ བྱས་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་ ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་འདུག སྲིད་འཛིན་ཞི་ཡིས་དེང་ ཇི་འདྲ་ཞིག་གཟིགས་བཞིན་ཡོད་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་ བ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཆགས་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་རྒྱ་ སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ལྐོག་ཟའི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་
པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལོ་འགོ་ རིགས་གྲོགས་པོ་ཚོར་འདི་ལྟར་རྗོད་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ ལེན་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉེ་ལམ་ཁོང་ཕ་རན་ ཙམ་ནས་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དང་སྐད་ གར་ནང་སྐད་ཡི ག ་འདྲ་མི ན ་ཧ་ཅང་མང་པོ ་ ཡོ ད ་པ་ སིའི་རྒྱལ་ས་པེ་རི་སིར་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཕེབས་ ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་འཆར་རྒྱུ་ཡིན།
སྐབས་ དེས་རྒྱ་གར་ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་གང་ཡང་བཟོ་ སྐབས་ཤི ག ་ལ་ནང་ཆོ ས ་དེ ས ་དེ ང ་རྒྱ་ནག་གི ་ རི ག ་
དེར་ང་ཚོས་རང་བཙན་བཤད་ན་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ གི་མེད། བོད་མི་ཚོས་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་རང་གི་ གཞུང་ཉམས་པ་སླར་གསོ་ཡོང་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་
ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ལོ་ ཐུན་མིན་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ གྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་བསྔགས་བརྗོད་གནང་ རྒྱུས་ཐོག་ནས་བརྗོད་ན་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་བྲལ་ བཞིན་ཡོད། འདས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱ་དཀར་ནག་ ཡོད།
ལོ་ངོ་བདུན་ཅུ་ཙམ་ཕྱིན་རྗེས་གཅིག་བསྡུས་
གྱི ་ རང་བཙན་གཙང་མའི ་ རྒྱལ་ཁབ་གཅི ག ་ཆགས་ གཉིས་དབར་བོད་ཀྱི་བར་བཞུགས་བྱས་ཏེ་ཞི་བདེའི་ དབང་འཛིན་གྱི་དུས་སྐབས་ཡོལ་ཟིན། དེང་སྐབས་རྒྱ་ ཡོད། འོན་ཀྱང་འདས་པ་ནི་འདས་ཟིན། ངོས་རང་ཡུ་ ངང་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་། འོན་ཀྱང་དེང་སྐབས་རྒྱ་ རིགས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་མང་པོས་རང་དབང་གི་འབོད་ རོབ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཡིད་སྨོན་ ནག་གི་རྒྱ་གར་དང་ས་མཚམས་འཁེལ་བའི་བོད་ཀྱི་ སྒྲ་སྒྲོ ག ་བཞི ན ་ཡོ ད ་པར་ཡུ་རོ བ ་སྤྱི ་ མཐུན་ཚོ ག ས་ ཧ་ཅང་སྐྱེད་བཞིན་ཡོད།
རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའ་ི ཁེ་ཕན་ ས་ཁུལ་དུ་དམག་མི་ཧ་ཅང་ཕོན་ཆེ ་འགྲེ མ ས་འཇོག ་ པས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་ཞི་
བློ ས ་གཏོ ང ་བྱས་ཏེ ་ སྤྱི ་ པའི ་ སྒྲི ག ་འཛུགས་རྒྱ་ཆེ ་ ས་ བྱས་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དོགས་ཟོན་བྱེད་ ཅིན་ཕིང་ལའང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། དེར་མོས་མཐུན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།
བོད་མི་ དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད།
འཛམ་གླིང་
གལ་ཏེ་བོད་ གཞུང་མང་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱབ་
ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་བོད་རིགས་གནས་སྡོད་ ཀྱི་གནད་དོན་ཞི་འཇམ་ངང་སེལ་ཐུབ་ཚེ་ས་མཚམས་ སྐྱོར་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སྐབས་རྒྱ་
23
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
ནག་གཞུང་གི ས ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི ་ མཐའ་མཚམས་བདེ ་
བོད་དང་བོད་མི།
འཇགས་ལས་རྒྱལ་ནང་གི་བདེ་འཇགས་ལ་འགྲོ་སོང་ ཆེ་བ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་སུ་ གཅིག་གིས་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་
ཝུན་ཅ་པོས་ (Wen Jiabao) རྒྱ་ནག་ནང་ཨ་རིའི་མང་
གཙོ འི ་ འགྲོ ་ ལུགས་ལྟར་ཆབ་སྲི ད ་ཀྱི ་ འགྱུར་འགྲོ ས ་ ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད། བཀའ་ལན་སྩལ།
ཅེས་
དེ ་ ནས་ཚོ ག ས་བཅར་བ་ཞི ག ་གི ས ་བོ ད ་
ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་
ལན་སྩལ་དོན། གནད་དོན་འདི་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་ བ་ཧ་ཅང་ཡོད། རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་མཁྲེགས་བཟུང་ཅན་ ཚོས་ངོས་ཀྱི་སྐད་ཆར་འཁྱོག་བཤད་བྱ་ངེས་ཡིན་པར་
བརྟེན་དེ་ལས་ཁ་ཁུ་སིམ་མེར་བསྡད་ན་བཟང་། ཞེས་
བཀའ་ལན་སྩལ་ནས་ལྷན་ཚོ ག ས་མཇུག་བསྒྲི ལ ་ཏེ ་
མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ཁུལ་དེ ་ ནས་ནོ ར ་ཝེ འི ་ ཞི ་
བདེའི་བསྟི་གནས་ཁང་ (Nobel Peace Centre) དུ་
༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་ བདེ་དང་བྱམས་བརྩེའི་སྐོར་བརྙན་འཕྲིན་བརྒྱུད་བཀའ་ འཛིན་ལྕམ་སྐུ་བྷེན་ཏི་ཨེ་རེག་ཤ���་ (Bente Erich- སློབ་སྩལ། གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོའ་ི
sen)
ལགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་རྗེས་ གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ (The Mayor) སྐུ་ཞབས་ཕེ་བྷི་
བསྟི་གནས་ཁང་དེར་འཚམས་གཟིགས་མཛད་པ་མ་ ཡན་སི་ཊང་ (Fabian Stang) མཆོག་གིས་༸གོང་ ཟད། སློབ་གྲྭ་ཆེ་བའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཞི་ ས་མཆོག་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཡོད་པ་བཅས།།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཧོལ་ལེན་ཌིར་མཛད་འཕྲིན་ རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་༸གོང་ གི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡིན་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་མགོན་ ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན།
སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་
ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ནོ ར ་ཝེ འི ་ པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། རྒྱ་ནག་ འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དང་དྲེགས་པ་སོགས་ མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ཡོངས་སུ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་ཧོལ་ གི ་ འགོ ་ ཁྲི ད ་མཁྲེ ག ས་བཟུང་ཅན་ཚོ ས ་བོ ད ་ཀྱི ་ སྐད་ སྐྱབས་གནས་ལ་རྩིས་མི་རུང་བ་བཀའ་གནང་ཡོད། ལེན་ཌིའི་
(Holland)
གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཊར་ཌོམ་དུ་ ཡིག་དང་ནང་ཆོས་ཀྱིས་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་བྲལ་ དོལ་རྒྱལ་གནས་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་ ༡༧ ནང་༸གོང་
༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་དེ་གསར་འགོད་ལྷན་ གཏོང་གི་རེད་བསམས་ཏེ་མུ་མཐུད་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའ་ི སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་ཡོད།
སྤྱིར་བཏང་
ཚོགས་ཤིག་ཏུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་མགོན་པོ་གང་ བཞིན་ཡོད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་རྗེས་གསར་ དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པ་དེས་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཡོང་བཞིན་ ཉིད་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་པོའ ་ི རིན་ཐང་དང་ འགོད་པ་གཞན་ཞིག་གིས་བོད་མི་ཚོས་དུས་ཡུན་ཇི་ ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་གཞི་རྩར་ ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ ཙམ་རིང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བསྟེན་རྒྱུ་ འགྱུར་བཞིན་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་
ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་མཛད་ ཡི ན ་སྐོ ར ་གྱི ་ དྲི ་ བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོ ན ། ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་རྗོད་བཞིན་ཡོད། དོལ་རྒྱལ་
རྒྱུ་སོ ག ས་སྐུའི ་ རླབས་ཆེ ན ་གྱི ་ མཛད་ཁུར་གཙོ ་ བོ ་ གལ་ཏེ་བོད་ནང་དུ་ནང་ཆོས་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་ན་ཕྱིས་ རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་དཔེ་ཆ་དང་ གསུམ་གྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང་གསར་འགོད་པའི་དྲི་ སུ་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཆགས་མིན་སུས་ཀྱང་བརྗོད་ སྐུ་འདྲ་སོགས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་མ་ཟད། བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
ལྷག་
མི་ཐུབ། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་ པར་རྙིང་མའི་ཆོས་ལ་ཧ་ཅང་སྡང་ཟུག་ཆེན་པོ་བྱེད་
དེ་ཡང་ཐོག་མར་གསར་འགོད་པ་གཅིག་ གནད་དོན་ཐོག་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་མཁན་གྱི་གསར་འགོད་ བཞིན་ཡོད།
ངོས་ཀྱིས་མ་ཤེས་པར་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་
གིས་༸གོང་ས་མཆོག་ཡུལ་གྲུ་དེའི་ནང་དེ་སྔའི་ཆིབས་ པ་ཞིག་གིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་ན་སྐྱོན་ཇི་ ༡༩༥༡ ལོར་འགོ་བཙུགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོ་བར་ སྒྱུར་མཐའ་མ་བསྐྱངས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་ནང་ ཡོད་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ང་ བསྟེན་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་ཧ་ཅང་རྙོག་གྲ་
24
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་རྗེས་གཞི་ནས་བརྟག་ རྣམས་གཞི་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་འགོ་བཙུགས་པ་ ངོས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་ལ་དམ་བསྒྲགས་ དཔྱད་རིམ་པ་བྱས་པ་ཡིན།
ངོས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ལྷས་མི་སྲུང་དགོས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་ བྱས་སྐོར་རྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་རྩ་བ་ནས་མིན།
རྒྱ་གར་ལྷོ ་ ཕྱོ ག ས་སུ་དོ ལ ་རྒྱལ་བསྟེ ན ་གསོ ལ ་བྱེ ད ་ མཁན་དགོ ན ་པ་ཚོ ར ་ལྟོ ས ་དང་ཤེ ས ་རྟོ ག ས་ཐུབ་རྒྱུ་
རེད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་
བསྟུན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཝེ་རེལ་ཌི་འགྲེམས་སྟོན་
ཁང་ (Wereldmuseum) དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་
ཏེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་རྫས་ཁག་ གཅིག་ལ་རབ་གནས་བཀའ་དྲིན་དང། ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་
ལོ་རེན་སི་ཀིག་ (Laurenskerk) ནང་བོད་མི་ཉིས་ སྟོང་ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་གྲུབ་བསྟུན་ ས་གནས་བོད་རིགས་ཚེ་རིང་བྱམས་པ་ལགས་དང་
ཚེ ་ རི ང ་ལྷ་འཛོ མ ས་གཉི ས ་ཀྱི ས ་མགོ ན ་པོ ་ གང་ཉི ད ་ མཆོག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་
ཞུས་ནས་མི་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་མཚོན་ཆེད་
རིས་མེད་ཀྱི་བླ་མ་གྲངས་ ༢༠ བསྟེན་པ་ཡིན། དེའི་ མིས་སྲུང་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད། ཁོ་པ་ གཟེ ང ་རྟགས་ཤི ག ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ལྟར་ཐུགས་ ཁོངས་ནས་བླ་མ་གཅིག་མ་གཏོགས་གཞན་ཚང་མས་ ཚོས་ངོས་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྫུན་ཤོད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་ དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་ཞལ་བཞེས་མཛད།
དེ་ནས་
དོལ་རྒྱལ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་པ་བསྐྱོན་གྱི་འདུག དགོས། ཞེས་སྐད་འབོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་ ༸གོང་ས་མཆོག་དང་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་
ངོས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོ་འགོ་ཙམ་ནས་དོལ་རྒྱལ་ པ་ཚོས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ སྐུ་ཞབས་ཕ་རན་སི་ཊིམ་མར་མན་སི་ (Frans Timབསྟེན་གསོལ་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོ ག ་བྱས་ཏེ ་ མང་ མི་ཤེས།
དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་ནས་གསལ་ mermans)
ཚོགས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པར་བརྟེན་གནད་དོན་ བཤད་བྱ་རྒྱུ་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་རེད།
ཁོ་པ་ཚོས་ མཛད། །
མཆོག་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་གསུང་མོལ་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ རྣམས་ནས་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ བརྙན་ཁག་གཅིག་ལ་རབ་གནས་མཛད་གྲུབ་མཚམས་ ཐུག་པར་ཡོང་བ་ལྟར་དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནེ་ངྷར་ ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་བོད་རིགས་ཚོར་བཀའ་སློབ་ ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ངོས་ལ་ཆ་ ལེན་ཌིའི་རོ་ཊར་ཌེམ་ (Rotterdam) གྲོང་ཁྱེར་ནང་ སྩལ་དོན།
གི་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ (the church of Laurenskerk) ཅན། ཞེས་པའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་བོད་མི་ཙམ་མ་ཟད།
འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་བོད་ཁ་བ་གངས་ བཞག་ན་རང་ལོ་ ༢༥ ནས་བཟུང་ལོ་རྒན་ ༧༩ བར་
དེ་བཞིན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད།
ཉེ་ འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་ཡོད་ཀྱང་།
འཁྲིས་སྦེལ་ཇམ་དང་ཕ་རན་སི་སོགས་ནས་བཅར་བའི་ པའི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་སོ་སོའ ་ི ལུང་པའི་ནང་དེང་ ཞེས་པ་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མེད། བོད་མི་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་ སྐབས་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། སྩལ་འདུག
ང་ཚོར་དཀའ་
བོད་མི་རིགས་
ཇི་ཙམ་གྱིས་དཀའ་
འཛམ་ ངལ་འཕྲད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་དང་
གླི ང་འདི འི ་སྟེང་གི ་རང་དབང་ལུང་པ་ཁག་མང་པོ འ ་ི ལྷག་བསམ་རི་བོ་བཙུགས་པ་ལྟར་གནས་ཡོད།
ང་
གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་མགོན་པོ་གང་ ནང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ ཚོ་བོད་པ་སྐྱོ་བོ་ཁྱོན་ནས་མིན། གཙོ་ཆེ་ཤོས་གཞིས་
ཉི ད ་མཆོ ག ་གི ས ་ས་གནས་དེ ར ་རྟེ ན ་གཞི ་ བྱས་པའི ་ ཡོད། དེ་རིང་འདིར་ཡུ་རོབ་ཁུལ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱེད་རང་ ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལ་ལྟོས་དང་། ད་བར་མི་ལོ་ འགྲེ མ ས་སྟོ ན ་ཁང་ཞི ག ་གི ་ ནང་ཡོ ད ་པའི ་ བོ ད ་ཀྱི ་ སྐུ་ ཚོ་བོད་རིགས་གང་ཙམ་ཞིག་ཆེད་མངགས་ངོས་རང་ ༦༠ ལྷག་རིང་འཇིགས་སྣང་དང་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་
25
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ནའང་། སོ་སོའ་ི མི་རིགས་ དགོས། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སོ་སོའ་ི མི་རིགས་ཀྱི་རིག་ ཡུལ་པའི ་ མི ་ ཡོ ད ་པ་རྣམས་ལ་གུས་ཞབས་བྱེ ད ་རྒྱུ་ ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུར་ཧ་ གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཡོད་དགོས། དེའི་གཞི་རྩ་ ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྲོག་ཆགས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ ལས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད།
དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ ལྟ་བུ་ནི་བོད་ཡིག་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ ཡིན་ནའང་དེའི་སྲོག་གཅོད་རྒྱུར་འཛེམས་དགོས། དེ་
དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཞིས་
ལུས་རྒྱ་ཆེ འི ་ མི ་ མང་རྣམས་ཀྱི ས ་དཀའ་ངལ་གདོ ང ་ ལེན་བྱེད་སྟངས་དེ་ཧ་ལས་པ་རེད། ཕྱོགས་མཚུངས་
ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཆ་
བཞག་ནའང་། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༥༥ ཙམ་འགྲོ་བཞིན་ ཡོད།
ས་གནས་གང་དུ་ཡོད་རུང་སོ་སོའ་ི མི་རིགས་
ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང་ལར་ཞེན།
དེ་བཞིན་སོ་སོའ་ི ཆོས་
དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ཚང་མས་དོ་སྣང་དང་སེམས་
ཁུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་ངལ་
ཆེ་ཤོས་ཡོད་པ་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་འདི་ལྟ་བུ་
ཞིག་ལ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ང་ཚོའི་མི་ རབས་འདི་དག་གིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་
སྔར་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་ མི་རབས་གསར་པ་ན་གཞོན་ཚོས་བོད་ཡིག་གལ་ཆེར་ ལྟར་བྱས་ན་བོད་པའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ ལམ་ཆོས་རྒྱལ་ལོ་པཎ་རྣམ་པའི་རྗེས་འཇུག་ཆགས་ བརྩིས་ཏེ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། བཞིན་ཁ་སེང་ནོར་ཝེ་རུ་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོ་ ཞུས་མེད།
ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཕལ་ཆེར་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་མེད། ང་ བོད་པ་ཡིན་ཡང་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་མ་ཤེས་ན་ཧ་ ཧ་ཅང་ངར་པོ་བྱས་ཏེ་བསླེབས་འདུག ངོས་ལ་སྐྱག་ ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་ཚུགས་བཟུང་བའི་ཐོག་ ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ རྫུན་མ་ཤོད། ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ངོས་ནས་སྐྱག་རྫུན་
སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ནས་བསྡད་ཡོད་སྟབས་བོད་ཀྱི་ ན་ངོ་ཚ་པོ་རེད། སྤྱིའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བོད་པས་ ཤོད་ཀྱི་མེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་ཁོ་པ་ཚོས་སྐྱག་ གནས་ཚུལ་ནག་སུབ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ད་བར་ལོ་ བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་མ་ཤེས་ན་དེ་ཚོད་ཀྱིས་འཐུས་ རྫུན་བཤད་པ་མ་གཏོགས་ངོས་ཀྱིས་སྐྱག་རྫུན་བཤད་ ངོ་ ༦༠ བརྒལ་བ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟའང་འཛམ་གླིང་ ཤོར་འགྲོ་གི་རེད། ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་ཕ་མ་གཉིས་ མེད། གང་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་པའི་རྙོག་གྲ་ཞིག་ འདི འི ་ སྟེ ང ་བོ ད ་ཀྱི ་ གནས་ཚུལ་གསོ ན ་པོ ར ་གནས་ ཀྱིས་བོད་ཡིག་མ་ཤེས་ན་དེའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཡང་རིམ་པས་ རེད། དང་པོ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་དེ་ངོས་ བོད་དུ་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང་ང་ཚོ་ བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་འགྲོ་གི་རེད། རང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཤོད་རྒྱུ་འདི་ངོས་ཀྱི་ལས་ བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚང་མ་བོད་མི་རིགས་ འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༥༥ ལྷག་ཙམ་རིང་ང་ཚོ་ཚང་མས་ འགན་རེད། བཤད་ནས་ཉན་མ་ཉན་སོ་སོས་བསམ་བློ་ ཡོད།
འདི་ནི་ཁྱེད་རང་ སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་རེད། འགྱུར་བ་ གཏོང་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་ངོས་ཀྱིས་བཤད་པར་ཉན་ ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་ དགོས་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་དོལ་རྒྱལ་ ཚོའི་སེམས་ལ་སྤོབས་པ་དང་སྤྲོ ་ བ་སྐྱེ ས ་དགོ ས ་རྒྱུ་ མང་པོ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཀྱི་མི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
ཞིག་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བོད་སྤྱི་པའི་ཆེད་སེམས་ སྐོར་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འདི་ལྟར་རེད། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ སོ་སོའ་ི ལས་ཀ་ ན་སྐྱོན་འདུག་མ་གཏོགས་བསྟེན་ཆོག་གི་མ་རེད་ཅེས་ ཆ་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེས་དགོས། ང་ཚོའི་ལུང་པ་ཤོར་ ཤུགས་སྐྱེད་ནས་ཧུར་ཐག་བྱོས།
བར་སྐབས་དགེ་ལྡན་ལྷན་ ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ བྱེད་སར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་ཡིན་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། འཕྲད་བཞིན་འདུག ང་ཚོ་བྱུང་མ་སོང་བསམས་ཏེ་ མེད་ནའང། སོ་སོའ་ི ལས་ཀ་བྱེད་ས་དེར་དྲང་པོ་དང་ ཚོགས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་ཞིབ་ཚགས་ཉམས་ཞིབ་ སོང་།
སེམས་ཀྱི་ངར་ཤུགས་ཤི་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་རྒྱུ་མེད་ལ་བྱེད་ སེམས་པ་རྣམ་དག ཡ་རབས། སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་ བྱས་པའི་དཔེ་དེབ་གཅིག་བཏོན་ཡོད། རིམ་པས་དེབ་ དགོས་དོན་ཡང་མེད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་མི་ དགོས་པ་མ་ཟད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་གཅིག་གི་ འདི་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་ཐུབ་ན་གསལ་པོ་ཆགས་
རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ གཅིག་ལ་རོགས་པ་དང་འཆམ་པོ་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་ ཀྱི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོར་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་རོབ་ཙམ་འགྲེལ་ རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ནང་ཆོ ས ་ཀྱི ་ཤེ ས ་ཚད་ཡོ ད ་ རང་ཚོ འི ་ ལས་ཀ་བྱེ ད ་སར་མི ་ རི ག ས་འདྲ་མི ན ་དང་ བཤད་བརྒྱབ་ན་བསམས་བྱུང་། འདི་ཤེས་པ་བྱོས། དེ་
26
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ནས་ངོས་རང་ལོ་ལྟར་འཆར་ཅན་གཟུགས་པོར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་གཟུགས་པོ་ཧ་ཅང་བདེ་པོ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་
ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་རྗེས་ནེ་ངྷར་ལེན་ཌི་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཡོངས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཚོགས་མི་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་
ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་སྐལ་བཟང་གི་དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ མཆོག་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་འབུལ་ལམ་ཞུས་འདུག
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཧོལ་ལེན་ཌིར་ལམ་གཙོ་རྣམ་ གསུམ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་༸གོང་ ངོས་རང་ས་གནས་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ སྒོམ་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཡོད། དབུ་མ་པ་ཚོས་ཆོས་
ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཡུ་རོབ་ཡུལ་ ནང་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཐེར་ རྣམས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པར་ གྲུ་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཊར་ཌམ་ (Rotterdam) འབུམ་བདུན་ཡོ ད ་པ་ཚང་མ་ལུས་དང་སེ མ ས་ཚོ ར ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ ནང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཡུལ་དེའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ གང་གི་ཆ་ནས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་དང་མང་ མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་པ་མ་ཟད། ཉིན་དང་པོའ་ི ཚོ་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ ཚོགས་ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
ཉིན་གུང་ལྗགས་
མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཡོངས་གསར་འགྱུར་ གཅིག་མཚུངས་ཆགས་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ལ་མཚོན་ སྨིན་སྐབས་གསར་འགོད་པ་སྐུ་ཞབས་ཕོ་ལོ་རི་སི་ཝན་ ཚན་པས་གཙོས་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གསུམ་གྱི་ཆེད་དོན་ ན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་མཁན་དང་མི་འདོད་ སི་ཊར་ཊེན་ (Floris van Straaten) ལགས་ཀྱི་ཆེད་ དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
མཁན་གཉིས་བཞག་ཆོག
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་ དོན་དྲི་བར་བཀའ་ལན་མཛད།
དེ་རྗེས་ཨེ་ཧོ་ཡེ་རྩེད་ཐང་ཆེན་མོར་ འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་ཀྱི་མེད་པ་མ་ཟད། ལུས་
(Ahoy Stadium)
སྐབས་དེ ར ་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་དེ ང ་
ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་ སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་ སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་བཟང་ཕྱོ ག ས་ཀྱི ་ ཡར་རྒྱས་
དགེ་བཤེས་དང་གསུང་ཆོས་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་ བདག་ཀྱང་འདོད་ཀྱི་མེད། ཅེས་སྔོན་འགྲོའ་ི བཀའ་སློབ་ ཤུགས་ཆེ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐོར་དང་། སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི།
སྲིད་འཛིན་ཞི་
དེ་བཞིན་མང་ཚོགས་བཅས་ཁྱོན་ སྩལ་ཏེ་ཛན་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ལེན་པ་ཉི་ཧོང་པ་ཁག་ ཅིན་ཕིང་ (Xi Jinping) གིས་དེང་སྐབས་ནང་ཆོས་
མི་གྲངས་ ༡༡༠༠༠ བརྒལ་བས་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་ གཅིག་གིས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་གསུང་འདོན་གནང་། གྱི་སྒོ་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུ���་འདུག དེ་ནས་
ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་བཟང་སྤྱོད་ཉམས་པ་སླར་གསོ་ཡོང་
དེ་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་ངེས་ རྒྱུའི་སྐོར་གསུངས་པ་རྣམས་ལུང་འདྲེན་མཛད་པ་དང་
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོས་ འབྱུང་། བྱང་སེམས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བཅས་ལམ་ སྦྲགས། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ནི་དེ་སྔའི་རྒྱ་ནག་ འབྲེལ་སྔོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
རྣམ་པར་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དང་།
ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་ གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མཛད་དོན། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་
ངོས་རང་དེ་རིང་ སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་ ཡོད་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧུ་ཡོ་ཕང་ (Hu Yaobang) དང་
འདིར་ཁྱེད་རྣམས་དང་ཐུག་པ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བར་བྱ། འགོག་པ་སྔོན་དུ་བྱ། ལམ་ མཚུངས་པར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཞི་བཅོལ་ ནས་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང་སྐོར་
བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་རྗེས་ཉིན་གུང་ཆོས་འབྲེལ་མུ་མཐུད་ སྩལ་གྲུབ་བསྟུན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་
སྐྱོབ་དང་དོལ་རྒྱལ་སྐོར། དེ་བཞིན་སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་གྲུབ་
མཚམས་ཆོས་འབྲེལ་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་མགོན་ པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ཧོལ་ལེན་ཌིར་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བར་
བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་སྐབས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་
བསུའི་ཐལ་མོ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་བརྡབས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ ཆེ་ཞུའི་དགའ་བསུ་ཞུས་ཡོད། །
27
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་རིགས་རྣམས་ལ་ བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ རིགས་འགའ་ཤས་གདོང་ནག་པོ་བསྟན་ནས་བསྡད་ཀྱི་ བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། ཅེས་ སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ འདུག དེ་ནས་ང་ཚོ་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་རྗེས་གྲོགས་ རེ་འདུན་ཞུས་པ་རེད། ངོས་རང་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་ ནེ་ངྷར་ལེན་ཌིའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཊར་ཌམ་ (Rotterdam) པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག
ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ (Park Builder berg) འཆར་ཡོད་ན་ཤོད་ཤོག མགྲོན་ཁང་དུ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོ ར ་བ་ཁག་གཅི ག ་ལ་ སྩལ།
ཁྱེད་རང་ཚོ་དྲི་བ་དང་བསམ་ སྐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་འདོད་པ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོ་ནས་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ འོན་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོད་
དེ་ནས་རྒྱ་རིགས་གཅིག་གིས་ཉེ་སྔོན་ནེ་ངྷར་ པ་རེད། དེ་འགྲིག་གི་མ་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཡོད། ཕྱི་ལོ་
མཇལ་འཕྲད་གྲུབ་མཚམས་རྒྱ་རིགས་ཁག་གཅིག་ལ་ ལེན་ཌིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ ༢༠༠༡ ཟུར་དུ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་འདུག
ནས་ངོས་རང་ཕྱེད་རྒན་ཡོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རེད།
སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་དང་ལྷན་ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོ་ནས་རྒས་ཡོལ་ཆ་ཚང་ཞུས་ཏེ་ཆབ་
དེ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་རིགས་ མཇལ་འཕྲད་གནང་དགོས་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་ སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྱེར་གྱི་མེད། ངོས་རང་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་
གསར་འགོད་པ་དང་། སློབ་ཕྲུག དེ་བཞིན་བོད་དོན་ སྐོར་ལུང་འདྲེན་དང་སྦྲགས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་དང་ འགྲོ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པར་བརྟེན། ཐེ་ཝན་
ཐོ ག ་དོ ་ སྣང་ཡོ ད ་མཁན་རྒྱ་རི ག ས་ཁག་གཅི ག ་ལ་ མཇལ་མོལ་ཞུ་འདོད་ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་ གྱི་དགེ་སློང་ཏ་ཝེས་ངེད་གཉིས་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ། བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ངོས་རང་དེ་རིང་འདིར་ཡོང་སྟེ་ བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ང་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལོ་ནས་ ཉིན་གཅིག་ངེད་གཉིས་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་སྐོར་འགྲོ་ ཁྱེ ད ་རང་ཚོ ་ དང་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ ་ རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་དང་བཀའ་མོལ་ཞུ་དགོས་རེད་ ཐུབ་ངེས་རེད། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་
བྱུང་། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ངོས་ ཅེས་སྐབས་དེ་དུས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་རེད། ཕྱི་ རྒྱ་ཡིག་ཐོག་དང་ངོས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཐོག་འདོན་རྒྱུ་བྱས་ རང་ས་གནས་འདྲ་མི ན ་དུ་བསྐྱོ ད ་སྐབས་རྒྱ་རི ག ས་ ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་ངོས་དང་འབྲེལ་ པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་ མང་པོ་ཐུག་གི་ཡོད།
ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པ་བཟོ་ བ་བྱེད་རྒྱུའི་བརྡ་ལན་ཞིག་འབྱོར་བ་རེད། སྐབས་དེར་ རེད། ཁོང་གིས་ལེགས་སྦྱར་ཐོག་ནས་འདོན་གྱི་རེད།
རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག
གཞན་དངོས་ཡོད་ ང་ཚོས་ལམ་སེང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ ཅེས་སྐད་ཆ་བྱུང་། ད་ཆ་ཁོང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཟིན་
གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་སེམས་ སྐབས་རེ ་ ང་ཚོ ་ འབྲེ ལ ་བ་ཡག་པོ ་ བྱུང་ཡོ ད ་པ་དང། ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ནང་པ་མང་པོ་འདུག དེར་
ཐག་རིང་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་ཕན་ཐོགས་མེད། ངོས་ མཚམས་རེ ་ འབྲེ ལ ་བ་སྐྱོ ་ རུ་ཕྱི ན ་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོ ད ། བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་ནང་པ་ཚོར་ཕྲན་བུ་ཞབས་འདེགས་ ཀྱིས་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཐུག་གི་ཡོད། འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་རི་ བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་
བོད་དང་བོད་མི།
28
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ང་ཚོ་ཐུག་རྒྱུའི་རེ་འདུན་དེ་སྒྲུབ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ཡག་ ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། པོ་ཡོད། རེ་འདུན་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡང་ཡོད། ཞི་
པ་བཟོས་དགོས་ཀྱི་འདུག་པར་བརྟེན་ཆེད་མངགས་
སྐབས་དེར་རྒྱ་རིགས་དེ་དག་ཁོངས་དམག་ འཁྲིད་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
ངོས་ཀྱི་ངོ་
ཅིན་ཕིང་གི་ཨ་མ་ལགས་ནང་པ་རེད་འདུག ཁྱེད་རང་ སྡེ་ཨང་བཅོ་བརྒྱད་པའི་མི་རྒྱུད་བོད་ནང་འཚར་ལོངས་ ཤེས་པ་ཞིག་གིས་དམག་སྡེ་ཨང་བཅོ་བརྒྱད་སྐབས་ཀྱི་ ཚོ་རྒྱ་ནག་མི་མང་དུང་ཕྱུར་ ༡༣ ཡོད་པ་ཚོར་དངོས་ བྱུང་བའི ་ རྒྱ་རི ག ས་ཤི ག ་གི ས ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་ དཔོན་པོ་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་དེ་དག་གིས་ངོས་རང་སྒུག་བཞིན་
ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། དངོས་ཡོད་ མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་དོན། ང་རང་ ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ གནས་ཚུལ་ཤེ ས ་ན་བཟང་ངན་གྱི ་ རྣམ་དབྱེ ་ འབྱེ ད ་ དམག་སྡེ་ཨང་བཅོ་བརྒྱད་པའི་མི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན། བོད་ རྗེས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ནེ་ངྷར་ལེན་ཌིའི་གཞུང་
ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནོར་ ནང་སྐྱེས་ཏེ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ལོ་ཉི་ཤུ་བོད་ གི་ལས་ཁུངས་ཆགས་ས་ (Hague) ནང་ཆིབས་སྒྱུར་ འཁྲུལ་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་འདི་རྒྱལ་ ནང་བསྡད་པ་ཡིན། ང་ཚོ་དུས་རྟག་ཏུ་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་ གྱིས་ (Dutch) གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་ཚད་དང་མཐུན་པ་བཟོ་དགོས་ བླ་མ་མཆོག་ལ་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་ཡོད།
བོད་རྒྱ་མི་ ཚན་པའི་ཚོགས་མི་རྣམ་པས་གཙོས་གྲོས་ཚོགས་བོད་
རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངོས་ཀྱིས་ལོ་ཤས་ནང་རྒྱ་ རིགས་གཉིས་གྲོགས་པོ་དང་སྤུན་ཟླ་རེད། ད་རེས་ངས་ དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ རིགས་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ཐུག་ཡོད། དེ་ཚོའི་ ཞུ་དོན་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་གཏིང་ནས་སྐུ་ཉིད་མཆོག་ལ་ ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨི་ར་སི་མུས་ ནང་ཞིང་པ་སྐྱོ་པོ་ཡང་ཡོང་གི་འདུག ཁོང་ཚོའི་གནས་ གུས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་ཞུས། དེ་ནས་ གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ (Erasmus University) ཚུལ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་འདུག ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། ཁང་དུ་ཆི བ ས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ ་དགེ ་ལས་སློ བ ་ཕྲུག་ མེ ད ་པར་བརྟེན་ས་གནས་ཀྱི ་ དཔོན་རི ག ས་ཚོས་ ཀྲང་གོ་ཧཱའི་ཕྲུ་གུ་ངོས་རང་ཐུག་པར་བསླེབས་བྱུང། རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སློབ་གསོའ་ི (Education of དབང་ཤུགས་���ེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་དངུལ་བཟའ་རྒྱུ་མ་ ཁོ་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ཡང་མཉམ་དུ་འཁྲིད་འདུག ཁོ་རང་ the Heart) སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད། ། གཏོགས་མི་མང་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་འདུག གི་ཕྲུ་གུའི་མི་རབས་འདི་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ངོ་ཤེས་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་གྲོས་ཚོགས་ ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚན་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སྤྱི་ Foreign Affairs Committee) ཚོགས་མི་རྣམ་ རྒྱས་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་༸ཞབས་ ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ པས་གཙོས་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་ སོར་འཁོད་བསྟུན་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚན་པའི་ཚོགས་ གཙོ ་ ལྕམ་སྐུ་ཨེ ན ་ཇི ་ ལེ ན ་ཨེ ་ ཇི ་ སི ང ་མཆོ ག ་གི ས ་ ༸གོང་ས་མཆོག་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་དོན།
བོད་ཀྱི་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དེ་རིང་
འདིར་ལོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་༸ཞབས་སོར་འཁོད་ ཐུབ་པ་འདིས་ང་ཚོར་ཧ་ཅང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེས་
བྱུང་། སྐུ་ཉིད་མཆོག་གིས་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་འགྲོ་བ་
མིའི་ཐོབ་ཐང་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་
མཛད་འཕྲིན་ལ་ང་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་ཞུས་ཡོད།
དེ་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་
ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་དེར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཡུལ་ སྐབས་དེ ར ་ཧོ ལ ་ལེ ན ་ཌི འི ་ ཕྱི ་ འབྲེ ལ ་ལས་དོ ན ་ཚན་ འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ངོས་རང་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་
ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། བཀུར་འོས་
ཧོལ་ལེན་ཌིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧེག་ (The Hague) ནང་ པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ཡོད། གྲོ ས ་ཚོ ག ས་འཐུས་མི ་ རྣམ་པར་ཐོ ག ་མར་འཚམས་ དེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་ པའི་ཚོགས་གཙོ་ལྕམ་སྐུ་ཨེན་ཇི་ལེན་ཨེ་ཇི་སིང་ (An- མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཧ་ཅང་འདོད་མོས་ཆེན་པོ་
ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚན་པའི་ (Dutch Parliament geline Eijsink) མཆོག་གིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་ བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་
29
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ། ཀྱི ་ འགོ ་ ཁྲི ད ་ལས་འགན་མ་བླང་སྔོ ན ་དུ་གད་པ་དང་ ༢༠༡༡
བོད་དང་བོད་མི།
ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་ རྒྱལ་ཁབ། དེ་བཞིན་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཌ་སོགས་ཀྱིས་ད་
གཡོག་པོ་དེ་དག་ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རེད། ཁོང་ཚོ་དང་ འོས་འདེམས་བྱས་ཏེ་ངོས་རང་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ བར་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་རིང་ནས་བོད་མི་དང་བོད་དོན་ལ་
སྐད་ཆ་ཉན་བཤད་བྱེད་སྐབས་གཞུང་ཞབས་པ་ཚོས་ ལས་འགན་ནས་རྒན་ཡོལ་ཆ་ཚང་ཞུས་པ་ཡིན། ངོས་ ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་སྙིང་ ལས་ཀ་དྲང་པོ་མ་བྱས་པ་དང་།
ཐུབ་ཚོད་བཤད་པ། ཀྱིས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དབང་ཆ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པ་བཏང་བའི་སྐོར་སོགས་མང་ ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་།
ཞེས་སོགས་
དྲི་བ་ཁག་གཅིག་ལ་བཀའ་ལན་
པོ་ཞིག་གོ་ཐོས་ཡོང་གི་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡུལ་མི་ ཡང་སྩལ། དེ་རྗེས་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ ལས་འགན་འཁྱེར་ནས་རིང་པོར ་མ་སོ ང་བར་ཕྱི ་ལོ་ ཚོར་བདག་པ་ལས་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་བདག་མེད།
ཧོལ་ ཚན་པའི་ཚོགས་གཙོ་ལྕམ་སྐུ་ཨེན་ཇི་ལེན་ཨེ་ཇི་སིང་
༡༩༥༡ ལོར་ལེགས་བཅོས་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པ་ ལེན་ཌིའི་ཡུལ་འདི་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་མི་མང་ཚོར་བདག་ མཆོག་གིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་
ཡིན། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་མ་བྱས་ ཡོད་པ་ལས་ཚོགས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་བདག་མེད། ཅེས་ ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ལྷན་ཚོགས་ པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རིམ་ མཇུག་བསྡོམས་ཞུས་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་ ལ་བསླེབས་རྗེས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མང་གཙོའི་ བཟང་སྤྱོད་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ།
དེ་བཞིན་ གསར་འགོད་པ་དང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་༸གོང་ས་མཆོག་
ལམ་ལུགས་རིམ་བཞིན་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་འབད་ བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཆེད་ངང་སྒུག་བྱས་ནས་བསྡད་
བརྩོན་བྱས་མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་ སྐོར་སོགས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གི་སྐུའི་རླབས་ ཡོ ད ་སྟབས་མགོ ན ་པོ ་ གང་ཉི ད ་མཆོ ག ་གི ས ་དེ ་ གར་ མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱས་ ཆེན་གྱི་མཛད་ཁུར་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་མཇལ་ཁ་དང་འཚམས་འདྲི་ ནས་ངོས་རང་ཕྱེད་རྒན་ཡོལ་ཆགས་པ་དང་།
ཕྱི་ལོ་ སྩལ་བ་མ་ཟད།
ཧོལ་ལེན་ཌི་དང་ཡུ་རོབ་སྤྱི་མཐུན་ མཛད་ཡོད།།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཧོལ་ལེན་ཌིའི་གཙུག་ལག་ སློབ་གྲྭར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཕྱེད་ སྒྲིག་ཞུ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་གསལ་བཤད་ཞུས་ མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་ ཡོལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ དོན།
དེ་རིང་འདིར་སེམས་ཀྱི་སློབ་གསོའ་ི སྐོར་ལྷན་ པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་བའི་བཟང་སྤྱོད།
གི ས ་ཧོ ལ ་ལེ ན ་ཌི འི ་ ཨི ་ རེ ་ སི ་ མ་སི འི ་ གཙུག་ལག་ ཚོ ག ས་འདི ་ ཚོ ག ས་དགོ ས ་པའི ་ རྒྱབ་ལྗོ ང ས་གནས་ (Ethics Beyond Religion) ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ་ སློབ་ཁང་དུ་ (Erasmus University) ཆིབས་སྒྱུར་ སྟངས་སྐོར་ཕྲན་བུ་ཞུས་ན། གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་༸སྐྱབས་ ཀྱིས་ང་ཚོར་བློ་སྤོབས་སྦྱིན་བྱུང་། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་
བསྐྱངས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སློབ་གསོ། (Education of the Heart)’ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་
སྩལ་ཡོད།
དེ་ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གཙུག་
ལག་སློབ་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་
བསྟུན། ཧོལ་ལེན་ཌིའི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ར་ཌི་
ལུབ་པར་ (Dutch Prime Minister Ruud Lub-
bers)
མཆོག་གིས་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ལ་ངོ་སྤྲོད་
ཞུས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཆེད་མངགས་༸གོང་ས་མཆོག་
ལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཞིག་
ཀྱང་འབུལ་ལམ་ཞུས་གྲུབ་མཚམས་ལས་རིམ་གཙོ་ སྐྱོང་བ་སྐུ་ཞབས་ཌེ་ནི་ཡལ་སེ་གྷལ་ (Daniel Sie-
gel)
ལགས་ཀྱིས་དེར་འདུས་མང་ཚོགས་ ༦༠༠ ལྷག་
ལ་སེམས་ཀྱི་སློབ་གསོའ ་ི སྐོར་གྱི་ལྷན་ཚོགས་འདི་གོ་
30
བོད་དང་བོད་མི།
དེ་རིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་ གང་ཡང་གཏོང་མི་ཐུབ།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
འོན་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ བཏང་སྟེ་ཕྱིན་ན་རང་གཞན་ཚང་མ་ཕུང་ལ་སྦྱོར་གྱི་
སྤྱོད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དེ་དག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ གནས་སྟངས་བཟང་ངན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བཟོ་མིན་ནུས་པ་ རེད།
དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་མང་པོའ་ི ནང་
ལུགས་ནང་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཐུབ་མིན་སྐོར་སོགས་ལ་ ཆ་ཚང་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ཏུ་ཡོད། ཁྱེད་རྣམས་དུས་རབས་ དབུལ་ཕྱུག་དབར་གྱི་བར་ཁྱད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་
གྲོས་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་ ༢༡ གི་མི་རབས་ཡིན་སྟབས། འཛམ་གླིང་བཟང་དུ་ ཚོས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ བླ་མ་མཆོག་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་འདྲ་མིན་ནང་ཆིབས་ གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཆ་ཚང་ཁྱེད་ཚོར་ཡོད།
དུས་ བདེ་དོན་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང་
སྒྱུར་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པར་བརྟེན་གནད་དོན་དེ་ རབས་ ༢༠ ལྟར་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་དཀའ་ངལ་ བཟང་སྤྱོད་དེ་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་ དག་སྐོར་ལ་གཟིགས་ཕྱོགས་ཇི་ཡོད། ཅེས་བཀའ་འདྲི་ སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་དྲག་སྤྱོད་ཁོ་ནར་མ་བརྟེན་པར་ ན་རྙོག་གྲ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད།
མི་ཚང་མར་ཆོས་
ཞུས་པར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་འཚེ་མེད་ཞི་བ་གྲོས་མོལ་གྱི་ ལུགས་གཅིག་ལ་དད་པ་བྱེད་དགོས་རེད། ཅེས་བརྗོད་ གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།
ཐོག་མར་ངོས་རང་ཁྱེད་ ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས། དཀའ་ངལ་རྣམས་ ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་མི་འབོར་ཐེར་
རྣམས་དང་མཉམ་ལྷན་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུར་བཅར་ཐུབ་ འཚེ་བའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ད་ འབུམ་བདུན་ཡོ ད ་ཁོ ང ས་ནས་མི ་ འབོ ར ་ཐེ ར ་འབུམ་ པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། ལྷག་པར་ངོས་རང་གཞོན་ ཆ་ཡོལ་ཟིན། དེང་སྐབས་གོ་ལའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ གཅིག་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེར་ སྐྱེས་ཚོ་དང་ཐུག་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད།
དེ་རིང་འདིར་ ལྡོག་དང་གོ་ལའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ བརྟེན་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྲོལ་ནང་ཆོས་ལུགས་
གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་བྱས་འདུག དེར་ གིས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ ལ་གཞི་མ་བཅོལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་འཇོག་ཐབས་བྱེད་ བརྟེན་ངོས་རང་ཡང་ན་གཞོན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་ འདུ་ཤེས་འཛིན་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱིའི་ དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ སྐྱེ་བཞིན་འདུག གཞོན་སྐྱེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ནི་མ་འོངས་ དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ཇི་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་ཐོག་ བཀའ་སློབ་དང་དྲི་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་
པར་འཛམ་གླིང་འདི་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་རེ་བའི་ ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། དེ་ རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་དང་ མིག་དཔེ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། འདིར་ལོ་ན་ ༦༠ བརྒལ་ སྔ་དང་མི་འདྲ་བར་ང་ཚོ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་ ལྷན་ཤིང་སྣ་འདེབས་འཛུགས་ཀྱང་མཛད་ཡོད། དེ་ཉིན་ ཟིན་པ་རྣམས་དུས་རབས་ ༢༠ མི་རབས་ཆགས་ཡོད། འཚོ་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན། དུས་རབས་ ༢༠ ནི་འདས་ཟིན། ང་ཚོས་དུས་རབས་དེ་ དུང་ང་ཚོ་དང་ཁྱེད་ཚོ།
འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ད་ སྔ་དྲོ་ཐོག་མར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཞུགས་གནས་
ཞེས་རང་གཅེས་འཛིན་དང་ མགྲོན་ཁང་དུ་ནང་པ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཁག་
ནས་བློ་སྐྱེས་བླང་ཐུབ་པ་ཙམ་ལས་དེར་བསྒྱུར་བཅོས་ གཞན་ཡལ་བར་འདོར་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མུ་མཐུད་ནས་ གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཇར་མན་དུ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་ ལེན་ཌི་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ བརྒྱུད་ཕེ་རེང་ཀོ་ཕོ་ཊི་ (Frankfurt) གནམ་ཐང་དུ་ ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཧོལ་ ཨེམ་སི་ཊར་ཌམ་ (Amsterdam) ནས་མཁའ་ལམ་ ༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སྐབས་བྲག་གཡབ་རིན་ པོ ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་སོ ག ས་ཀྱི ས ་ཕེ བ ས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ ཞུས་ཡོད། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་བསྟུན་ཇར་མན་ གསར་འགྱུ་བརྙན་འཕྲིན་ཚན་པ་གྲགས་ཅན་ཨེ་ཨར་ཌི་
(ARD)
ཞེས་པའི་གསར་འགོད་པ་སི་སེལ་ཤི་ཁོ་ཌི་
མན་ (Cécile Schortmann) ལགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་
དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
ཕྱོགས་མཚུངས་ཇར་མན་
ཌི་པི་ཨེ་ (dpa) ཞེས་པའི་གསར་འགོད་པ་ཇེ་ཀོབ་བྷུ་
ལུམ་ (Jakob Blume) ལགས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་ འབྲང་པ་ཚོས་༸གོང་ས་མཆོག་ཐེངས་འདིར་ཡུ་རོབ་
ཏུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དེར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ ཡོད་ཀྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ངོས་ནས་
31
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
ཀྱང་ཐོག་མར་མ་ཤེས་པར་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་ བྱེད་ཡུལ་གྱི་བསྟི་གནས་ཁང་ཞིག་ཆགས་སྲིད་ངེས་ སྐྱོར་ཞུས་པ་ཡིན། ཞེས་བཀའ་སློབ་དང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ བྱས་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་དེར་མ་འགྲིག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ རེད། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་མང་དག་ཅིག་གིས་ནང་ ཡུག་གནས་སྟངས་སྐོར་དང་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་ མཐོང་སྟེ་ངོས་ཀྱིས་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ བསྟན་གྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པས་གཙོས་གནའ་བོའ ་ི བཀའ་ལན་ཡང་སྩལ། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ རྗེས་ངོས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་གཞན་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ རྒྱ་གར་གྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ ཉན་དང་མ་ཉན་སོ་སོའ་ི ཐོག་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན་བསྟི་གནས་ ཞི་མོལ་གྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་རབས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ ཁང་འདི་ཆོས་ལུགས་ཁོ་ནར་མ་ཡིན་པར་ཞིབ་འཇུག་ བྱུང་། ད་བར་རྒྱ་ནག་དང་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་དབར་ཞི་ རང་དབང་རེད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ ་ ནས་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་ བྱེ ད ་མཁན་གྱི ་ བསྟི ་ གནས་ཁང་ཞི ག ་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་ མོལ་ཐེངས་ག་ཚོད་བྱུང་མིན་དང་གྲུབ་འབྲས་ཇི་བྱུང་ རྒྱུ་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་རེད།
པོ་མཆོག་ལ་ཇར་མན་གྲོང་ཁྱེར་ཕེ་རེངྐ་ཕོར་ཌིའི་ནང་ པའི་རེ་བ་ཡོད། ད་ཆ་བྲག་གཡབ་རིན་པོ་ཆེར་ལས་ཀ་ སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་སྦྲགས། རྒྱ་ རྟེ ན ་གཞི ་ བྱས་པའི ་ ཇར་མན་བོ ད ་ཁང་གི ས ་ཇི ་ ལྟར་ མང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། དེ་བཞིན་དེ་རིང་སྐུ་ཉིད་མཆོག་ ནག་གི་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་དང་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་
སྔོན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་བཀའ་བཞེས་ འདི་གར་བོད་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་འདིར་ཆེད་ གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་ བཟང་པོ་ཐོབ་སྟེ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་ཇར་མན་ མངགས་ངོས་རང་ཐུག་པར་ཕེབས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ པོ་ (Liu Xiaobo) ལའང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་
ཧེ་སེའི་མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཝོལ་ཀར་བྷུ་ཕི་ ངོས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་བཀའ་ ཡར་ (Minister President Volker Bouffier) ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ སློབ་ཕེབས་དོན། ཉེ་ལམ་རྒྱ་རིགས་ཤེས་ཡོན་མི་སྣ་ མཆོ ག ་གི ས ་ཕེ བ ས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང་ འབྱོར་འཕྲལ་ལྡི་ལིར་བོད་ཁང་བཙུགས་པ་མ་ཟད། དེ་ ཁག་གཅིག་གིས་ཁོང་བཙོན་ནས་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་ སྦྲགས་གསུང་དོན། བོད་ཀྱི་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་ རྗེས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནིའུ་ཡོཀ་ཏུ་བོད་ཁང་གསར་ དགོས་པའི་སྙན་ཞུ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕུལ་བའི་ བྲག་གཡབ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ གནས་ཚུལ་ཞིག་གོ་བྱུང་། དེ་སྔ་འབར་མའི་མང་གཙོ་ ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་ གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༤ ནས་ ༡༩༦༦ བར་ལྡི་ལིའི་བོད་ དོ ན ་གཉེ ར ་བ་དང་ནོ ་ བེ ལ ་ཞི ་ བདེ འི ་ གཟེ ང ས་རྟགས་ (Aung ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། སྐུ་ཉིད་མཆོག་གིས་ལོ་ངོ་བཅུ་ ཁང་གི་འགན་འཛིན་གནང་ཡོད། དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ ཐོབ་མྱོང་མཁན་ལྕམ་སྐུ་ཨང་སང་སུ་ཀི་ ཕྲག་མང་པོའ ་ི རིང་འཚེ་མེད་ཞི་བ་གོང་འཕེལ་དང་བོད་ མཆོག་ཇར་མན་དུ་ཕེབས་ནས་བྷོན་གཙུག་ལག་སློབ་ San Suu Kyi) མཆོག་འབར་མའི་གཞུང་གིས་དམ་ རྒྱལ་སྤྱིས་ ནང་དུ་རང་དབང་སླར་གསོའ ་ི ཆེད་སྐུ་ངལ་འཛེམས་ གྲྭའི་ནང་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས། ཇར་མན་དུ་བོད་ བསྒྲགས་འོག་བཀག་ཉར་བྱེད་སྐབས། མ་མཆོག་ཁུལ་འདིར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ང་ཚོར་ འཛུགས་བྱས་ཡོད།
མེད་ཐོག་ཐུགས་བརྩོན་ལྷོད་མེད་ཀྱི་མཛད་བཟང་དེར་ ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུའི་སྐོར་ངོས་ལ་སྐད་ཆ་ རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ ང་ཚོས་གུས་བཀུར་བསྔགས་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ འདྲི་སྐབས་ངོས་ཀྱིས་དེར་མོས་མཐུན་བྱས་པ་ཡིན། བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པོ་ལའང་རྒྱལ་ ཡིན། ཇར་མན་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཐག་རང་ དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་ སྤྱིས་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གལ་ཆེ། གཅོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་། དེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་ སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་བསམས་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་ བཀའ་སློབ་སྩལ། ། འཆམ་མཐུན་ངང་གནས་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་ལ་མཐའ་ གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་ཞུས། དེ་
ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན���ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
སྐུ་ཉིད་མཆོག་གིས་གསུངས་
པ་དེར་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ ནི་བདེན་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད།
བོད་ཀྱི་ཐུན་
མིན་རིག་གཞུང་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་སྲུང་ སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད། ངོས་ རང་དེ་རིང་བོད་ཁང་ནས་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་ལྟར་
འདི ་ གར་བཅར་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ ་ བྱུང། གང་ལ་ཞེ་ན།
འདིའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང་
ཡང་སྒོས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་
ཞེས་
32
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབ་ས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པ་དང་ཇར་ མན་བོད་ཁང་གི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་༸གོང་ པར་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་རྗེས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་གྱི་རྙོག་ མཚན་ཆེ་བ་ཡོད་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཉིན་ ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཇར་མན་ནང་ གྲ་སེ ལ ་ཐུབ་མི ན ་སྐོ ར ་གྱི ་ དྲི ་ བ་ཞུས་པར་༸གོ ང ་ས་ གུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་བསྟུན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས ་
མཛད་འཕྲིན་ཉིན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཐོག་མར་གསར་ མཆོ ག ་གི ས ་ཐོ ག ་མར་དོ ལ ་རྒྱལ་བྱུང་སྟངས་རྒྱབ་ ཕར་པོ་ཊི་རྩེ་རྭར་ (Fraport Arena) ཆིབས་སྒྱུར་ འགོད་པ་ཁག་གཅིག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆེད་དོན་ ལྗོངས་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་མཛད་རྗེས་དེ་ བསྐྱངས་ཏེ་མི་གྲངས་ ༤༨༠༠ བརྒལ་བར་མི་ཚེ་བདེ་
དྲི་བ་དང་ཇར་མན་བོད་ཁང་གི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་ སྔ་ཨི་ཊ་ལིའི་གསར་འགོད་པ་ར་ཡི་མུན་ཌོ་བྷུལ་ཏི་རི་ སྐྱི ད ་ལྡན་པ་ཞི ག ་ཡོ ང ་བར་ནང་སེ མ ས་ཀྱི ་ རི ན ་ཐང་ བཀའ་སློབ་སྩལ།
ནི་ (Raimondo Bultrini) ལགས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་ ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་
དེ་ཡང་ཐོག་མར་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ མ་དང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན། (The Dalai Lama and སྩལ་དོན། མི་ཚེའི་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་བདེ་སྐྱིད་ཡིན།
ལ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་ the King Demon)’ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་གཅིག་ ང་ཚོའི་མི་ཚེ་འདི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་རེ་བར་བརྟེན་ནས་ སྤྱོད་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་འཕེལ།
དེ་ བྲིས་པ་དེ་གཟིགས་ན་གནས་ཚུལ་རྒྱས་པོ་ཡོད་སྐོར་ འཚོ་བཞིན་ཡོད། གལ་ཏེ་རེ་བ་བྲལ་ན་ཚེ་ཐུང་རུ་འགྲོ་
བཞི ན ་བོ ད ་ཀྱི ་ ཆོ ས ་དང་རི ག ་གཞུང་སྲུང་སྐྱོ བ ་སྐོ ར ་ བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་ནས་ཇར་མན་བོད་ཁང་ཚོགས་ སྲིད། དེར་བརྟེན་མི་ཚེའི་དགོས་འདུན་གཙོ་བོ་ནི་བདེ་
སོགས་སྐུའི་རླབས་ཆེན་མཛད་ཁུར་གཙོ་བོ་གསུམ་ མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཇར་མན་བོད་ཁང་འདི་བོད་ སྐྱིད་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་མང་ཚོགས་ གྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་གྲུབ་བསྟུན། བྱིས་པའི་བརྙན་ བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གོ ་ རྟོ ག ས་སྤེ ལ ་རྒྱུའི ་ བསྟི ་ གནས་ ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ། ། འཕྲིན་ཚན་པའི་གསར་འགོད་པ་བྱིས་པ་ཨེ་ལི་ཛེ་བྷེ་ ཁང་ཙམ་མིན་པར་འདིར་སེམས་དང་སེམས་ཚོར་གྱི་ ཏི་ཤི་ཀ་དིས་ (Elisabetta Schadt) དྲི་བ་ཞུས་ རྣམ་གཞག་སྐོར་སོགས་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཐུབ་ན་དགེ་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཇར་མན་དུ་གནས་སྡོད་ བོད་རིགས་ཚོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ གར་སྐྱེ ས ་འཚར་བྱུང་ཡོ ད ་ཀྱང་བོ ད ་པའི ་ སྐད་ཡི ག ་ པས་ཁུར་ཏེ་ངོས་རང་ཕྱེད་རྒན་ཡོལ་གྱི་གནས་སྟངས་ གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་
༨།༣༠
ཐོག་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་ ཡིིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་མ་བརྗེད་ ཐོག་བསྡད་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནས་ངོས་རང་རྒན་
༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ཕེ ་ རེ ང ་ཀོ ་ ཕོ ་ པ་བྱེད་དགོས།
དེང་སྐབས་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་ ཡོལ་ཆ་ཚང་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་
ཊིར་ (Frankfurt) རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ (Museum བསྐྱོད་དང་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད།
of Modern Art)
ངོས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ མིང་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་ལ་བསྒྱུར་བ་རེད།
ངོས་ཀྱིས་ལོ་
ཞེས་པའི་ནང་ཇར་མན་དུ་གནས་ ལས་འགན་ཡོ ང ས་རྫོ ག ས་མཚམས་འཇོ ག ་བྱས་པ་ བཅུ་དྲུག་སྐབས་སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་
སྡོད་བོད་རིགས་ ༣༠༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ ཡིན། དེ་ནི་ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང་བོད་ ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཞུས་པ་ཡིན། ངོས་རང་
དོན། ངོས་རང་དེ་རིང་འདི་གར་ཡོང་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ སྤྱི་པའི་དོན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཁུར་ ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་ལ་བསླེབས་སྐབས་མང་གཙོའི་ དང་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང། ང་ཚོ་བོད་ བཞག་པ་མིན།
གང་ལྟར་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་ ལམ་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་ཏེ་བསླེབས་པའི་སྲིད་སྐྱོང་
མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་ འགྲོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངོས་རང་ཆུང་དུས་ ལ་འགན་དབང་ཕུལ་བ་ཡིན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ ནས་མང་གཙོ འི ་ ལམ་ལུགས་ལ་དགའ་ཞེ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ རེད།
གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་ ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་བསླེབས་རྗེས་ པ་ཡིན།
དེ་ནི་རླབས་ཆེན་ཞིག་
ཅེས་སྐབས་དེའི་མཛད་སྒོར་ངོས་ཀྱིས་བཤད་
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་རྣམས་འོས་བསྡུ་
རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ལེགས་པོ་ཡོང་ཆེད་མང་གཙོའི་ མང་གཙོའི་ལམ་ནས་སྤྱི་འཐུས་བསྐོ་གཞག་བྱས་པ་ བྱས་ཏེ་བསླེབས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་གཙང་མ་འཁྱེར་
ལམ་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མི་མང་གིས་ སྐབས། རྒྱ་མི་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་མཁན་ཚོས་བོད་
ལྷག་པར་ཁྱེད་རང་ཚོ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བོད་སྐད་དང་ འོ ས ་བསྡུ་བྱས་ཏེ ་ བསྐོ ་ གཞག་བྱས་པ་ཞི ག ་ཆགས་ པའི་གནད་དོན་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཐུག་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་ཡིག་སྦྱང་དགོས།
སྤྱིར་བཏང་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདི་ ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་གཙོ་བོ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་འཆི་སོང་ན་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་མེད་པ་
33
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ། ཆགས་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྔོན་མ་ནས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ད་ཆ་ སྩལ།
བོད་དང་བོད་མི།
དེ་རྗེས་ཚོགས་བཅར་བ་ཞིག་གིས་ཆོག་ཤེས་ དུང་གསོན་པོར་གནས་ན་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་རྒྱུར་
དེ་ལྟར་ཤོད་རྒྱུ་ལྷག་མེད། ངོས་འཆི་ཡང་མི་མང་གིས་ བསྟེན་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་ཇི་ལྟར་ ཐེ་ཚོམ་མེད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ་རྗེས་ཐེངས་འདིའི་ ལོ་ལྔ་རེའི་མཚམས་སུ་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འདེམས་ བྱེད་དགོས་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་༸གོང་ས་མཆོག་ ཡུ་རོབ་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ཡོངས་སུ་ལེགས་ ཐོན་བྱུང་བའི་འགོ་ཁྲིད་མུ་མཐུད་གནས་ཀྱི་རེད། དེར་ གི ས ་དེ ་ ནི ་ གཙོ ་ བོ ་ གནས་སྟངས་ལ་རག་ལུས་ཡོ ད ། པར་གྲུབ། བརྟེན་ང་ཚོས་འཇོན་ན་ང་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་ཧ་ཅང་བརྟན་ གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་དངུལ་མང་པོ་དགོས་པའི་འདོད་པ་ པོ་ཆགས་ཡོད།
ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༡༥
དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོའ་ི ཐོག་ ཡོད་ན་དེར་ཆོག་ཤེས་བསྟེན་དགོས། གལ་ཏེ་དབུལ་ ག་གྷལ་གནམ་ཐང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་བོད་
ནས་བརྩིས་ཀྱང་ཕར་ཕྱོགས་དེར་རྒྱ་མི་སྟོབས་ཤུགས་ ཕོངས་ཚོར་རོགས་རམ་ཆེད་དུ་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་ མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་དབུས་ ཆེ ན ་པོ ་ ཡོ ད ་ཀྱང་གཅི ག ་བསྡུས་རི ང ་ལུགས་རེ ད ། དད་རེད། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། འཛམ་གླིང་གི་ཁྲོམ་རྭའི་ནང་གཅིག་བསྡུས་རིང་ལུགས་
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་དང་། བདེ་
མཛད་འཆར་ཡོ ང ས་སུ་གྲུབ་བསྟུན་ཇར་ སྲུང་བཀའ་བློན་མཆོག གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་
ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཟིན་པ་ཆགས་ཡོད། མན་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཇར་མན་མགྲིན་ པའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ ང་ཚོ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་རུང་མང་གཙོ འི ་ ལམ་ཐོ ག ་བརྒྱ་ ཚབ་མཐུན་ཚོགས་ The German Speakers As- ཡོད།
དེ་ནས་ཆིབས་འགྲོ་བརྒྱུད་བཞུགས་སྒར་དུ་
ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། དེ་ང་ཚོའི་གཟི་ sociation ཞེས་པ་དེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོའ་ི གོ་ལའི་ ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་རྣམས་
བརྗིད་རེད། ཅེས་བཀའ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་ གཟེངས་རྟགས། Global Award for 2014 ཞེས་པ་ ཀྱི ས ་གཙོ ས ་རྡ་སའི ་ མི ་ མང་དང་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ ཡོད།
ཕྱི་ཚེས་
དེ་༸གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་ ནས་ལག་ཏུ་དཀར་གཙང་མཇལ་དར་དང་བདུག་སྤོས་
༡༦
ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་ ལམ་ཞུས་ཡོད།
དེ་རྗེས་སྐུ་ཞབས་ཕ་རན་ཛི་ཨལ་ཊི་ ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་དང་། ཕོ་བྲང་གི་རྒྱལ་སྒོའ་ི ནང་
༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ཇར་མན་གྲོ ང ་ ལགས་ Dr Franz Alt ཀྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་ ཁྲི མ ས་ཞི བ ་པ་ཆེ ་ བ་ངག་དབང་འཕེ ལ ་རྒྱལ་མཆོ ག ་ ཁྱེར་ཕེ་རེང་ཕོ་ཊིར་ Frankfurt བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་སྐུ་འཚོ ་ བཞུགས་སྐབས་བོ ད ་ གིས་གཙོས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་མཆོག་དང་
ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་ དུ་ཆིབས་ཞལ་སྒྱུར་ཐུབ་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་མཛད་བཞིན་ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ། ལྷན་ཁང་ཁག་
སློབ་སྩལ་ཡོད། སྐབས་དེར་ཚོང་པ་དང་སློབ་དགེ སྒྱུ་ ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། གི་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་ རྩལ་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༨༠ ཙམ་ གལ་ཏེ་ངོས་རང་ལོ་ལྔ། བཅུ། བཅོ་ལྔ། ཉི་ཤུ་ཙམ་ད་ རྒྱས་ཞུས་འདུག ། ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
ངོས་རང་ས་
བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཞེས་བཀའ་
གནས་འདི ར ་སྡོ ད ་རི ང ་ཧ་ཅང་སྐྱི ད ་པོ ་ བྱུང་། དེར་བརྟེན་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ལ་
སློ བ ་སྩལ་རྗེ ས ་ཚོ ག ས་བཅར་བ་རྣམས་ ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ། སྐབས་དེར་
༸གོ ང་ས་མཆོ ག ་གི ས ་ཁོ ང་ཁྲོ ས ་འཕྲལ་
དུ་རང་ཉི ད ་ནུས་ལྡན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་ ཕུགས་སུ་ཁོང་ཁྲོས་ཕན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་ པ་མ་ཟད། དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ དཀའ་ངལ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
དེར་
བརྟེ ན ་དཀའ་ངལ་དང་གནས་སྟངས་ཇི ་
འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཀྱང་སེམས་ནང་ཁོང་
ཁྲོ་མེད་པར་སེམས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་རྣམས་ལ་གདོང་ལེན་ བྱེད་དགོས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ལན་
34
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ལུགས་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༢༥ ལ་ ཕེབས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པ།
༄༅། །བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༡ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཐོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་ དེ་ནས་མཛད་བཅར་བ་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་བོད་ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་རྡ་ས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ ཆོས་རྭ་བར་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་དང་། སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་
གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་ཆོས་རྭ་བར་ཀུན་གཟིགས་ རྣམ་པ། སྲི་ཞུ་བ་རྣམ་པ། སློབ་ཕྲུག མི་མང་། ཕྱི་རྒྱལ་ གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཡོངས་ལ་གདུང་སེམས་ པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་ བ་སོགས་མི་དམངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་ མཉམ་སྐྱེ་མཚོན་ཆེད་ངག་བཅད་སྐར་མ་གཅིག་ཞུས་ གྲུབ་མཚམས།
རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ཤིས་བརྗོད་གསུང་འདོན་གནང་།
དེ་རྗེས་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་
ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་དཔོན་གཙང་ཕྲུག་སྟོབས་ལགས་ ཀྱིས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་མཛད་འཕྲིན་གལ་ཆེ་ སྙིང་བསྡུས་དང་།
ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་སྐུ་
ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གི་ གནས་སྟངས་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།
དེ ་ ནས་ཆོ ས ་རི ག ་བཀའ་བློ ན ་པདྨ་ཆོ ས ་
འབྱོར་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་མཁན་པོ་བསོད་
ནམས་བསྟན་འཕེ ལ ་མཆོ ག ་གི ས ་བོ ད ་མི ་ མང་སྤྱི ་ འཐུས་ཀྱི་གསུང་བཤད་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་།
དང།
དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་
རྡ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་གིས་གཞས་སྣ་
ཁག་གཅིག་འཁྲབ་སྟོན་གནང་གྲུབ་མཚམས་གོ་སྒྲིག་
མ་མཆོག་ཕྱི་ལུགས་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༢༥ ལ་ཕེབས་ བྱུང་བའི་དབུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རྔ་ ཚོགས་ཆུང་གི་གཙོ་སྐྱོང་བ་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ པའི་གཞུང་འབྲེལ་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཡོད།
རོལ་དང་བཅས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ ཕུན་ཚོ ག ས་ལགས་ཀྱི ས ་ཐུགས་རྗེ ་ ཆེ ་ ཞུའི ་ གསུང་
དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཀ་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་གདན་ཞུ་གནང་། བཤད་གནང་སྟེ་མཛད་སྒོ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ།།
རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྱེས་ཀྱི་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་དབུ་ བཞུགས་ཐོག་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་ལོ་ ༢༥ ལ་ ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ།
༄༅། །བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༡ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ཕུན་ཚོ ག ས་དཔལ་བཟང་པོ ་ མཆོ ག ་ཕྱི ་ ལུགས་ལྟར་ ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་དང་། དཔལ་ལྡན་སྲིད་
༤ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་ དགུང་གྲངས་ ༢༥ བཞེས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་འཁྲུངས་ སྐྱོང་མཆོག བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག ལོ་ པོར་༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་ སྐར་སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད། རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་ ༧།༥༠
དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ལྷོ་སྤྱི་དང་ས་གནས་འགོ་འཛིན་རྣམ་
ཐོག་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ གཉིས། གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའ་ི མཁན་བླ་ལས་སྣེ་
35
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་༸སྐྱབས་རྗེ་དགའ་ལྡན་ གསལ་ཞལ་ཕྱེ་གནང་།དེ་ནས་སྐྱབས་རྗེ་དགའ་ལྡན་ དགའ་སྤག་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་ ཁྲི་པ་རི་རྫོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པའི་ ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་ གནང་། དེ་ནས་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༢༠ ཐོག་དཔལ་ལྡན་ ཚོ ག ས་ཆེ ན ་འདུ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱི ས ་བཞུགས་ འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མཆོག དཔལ་ལྡན་ བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ གྲལ་དུ་འཁོད་མཚམས་སྐུ་དཔར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ སྲིད་སྐྱོང་མཆོག སོགས་ནས་སྐུ་དཔར་མཐོང་གྲོལ་ མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ ཆེ ར ་མཎྜལ་རྟེ ན ་གསུམ་རི མ ་བཞི ན ་འདེ ག ས་འབུལ་ རིན་པོ་ཆེར་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ ལྷན་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ སྤེ ན ་པ་ཚེ ་ རི ང ་མཆོ ག ་ ཞུས་ཡོད། དེ་རྗེས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་ མཚམས། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་སློབ་ཕྲུག་གིས་རོལ་ཆ་ གིས་གསུང་བཤད་གནང་། དེ་རྗེས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་
གཅིག་པ་རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་ མཉམ་དཀྲོལ་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་དང་སེར་སྐྱ་མི་མང་ ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་སྐྱབས་རྗེ་དགའ་ལྡན་ འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་འཕགས་བོད་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་ ཁྲི ་ པ་རི ་ རྫོ ང ་རི ན ་པོ ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་གསུང་བཤད་ ༸ཞབས་པད་བརྟན་ཅིང་ བསྟན་འགྲོའ་ི གསོས་སུ་རྒྱའི་ གླུ་བཏང་སྟེ ་ བོ ད ་བསྟན་སྲི ད ་མི ་ རི ག ས་ཆེ ད ་དུ་རང་ གནང་གྲུབ་བསྟུན། སྦེལ་ཀོབ་ལྷ་མོའ་ི ཚོགས་པ་དང། བཙོན་བཀག་ནས་མྱུར་གྲོལ་སླད་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ སྲོག་བློང་གཏོང་གནང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཕོ་མོ་ སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་ནས་གཞས་སྣ་ ལམ་མཆོད་འབུལ་གནང་རྗེས་བདེ་ཆེན་སྐལ་བཟང་ཕོ་ རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུས་ཡུན་སྐར་མ་གཅིག་རིང་���ག་བཅད་ འཁྲབ་སྟོན་གནང་། དེ་རྗེས་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༡༥ བྲང་ནས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་ མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུས། དེ་རྗེས་ཆོས་སྡེ་བཀྲ་ཤིས་ ཐོག་ས་གནས་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ལྷོ་ པའི་སྐུ་དཔར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེ་དུང་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་ ལྷུན་པོ འ ་ི ཆོ ག ་གྲྭ་ནས་ཤི ས ་བརྗོ ད ་གསུངས་པ་དང་ སྤྱི་ཀརྨ་སེངྒེ་ལགས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་རྗེས་སྐུ་ དང་བཅས་གདན་འདྲེན་ཞུས་གྲུབ་བསྟུན། སྔ་དྲོ་ཆུ་ སྦྲགས། རྟེན་འབྲེལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང་མངར་ མགྲོན་དང་། མི་མང་རྣམས་ལ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ དེ་ནས་སྦེལ་ཀོབ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ ཕུལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ་ཡོད།། ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཞྭ་སེར་བསྟན་ ཟས་ཕུལ། པའི་མངའ་བདག་སྐྱབས་རྗེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་རི་རྫོང་ ཤིས་ལྷུན་པོའ་ི སྐུ་ཚབ་༸པཎ་ཆེན་ཨེར་ ཏེ་ནི་ཞབས་ རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མཛད་སྒོ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་སྣང་ ཞུ་ལས་དོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་
ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔར་ ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གི་ གསུང་བཤད།
༄༅། །ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་
པ་༸སྐྱབས་རྗེ་རི་རྫོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དབུས་ པའི་སྐྱབས་གནས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ། བཀྲིས་ལྷུན་པོའ་ི
མཁན་རི ན ་པོ ་ ཆེ ་ དང་ལོ ་ ཆེ ན ་རི ན ་པོ ་ ཆེ ས ་དབུས་ པའི ་ གདན་ས་ཆེ ན ་པོ ་ སེ ་ འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི ་
མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་
ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་དང་ཕྱོགས་ བཞུགས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ།
ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་
པ། སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀྱི་ས་
གནས་འགོ་འཛིན་དང་ལས་གནས་པ་རྣམ་པ། གཞན་
དེ་རིང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཀུན་ ཡང་ས་གནས་མང་ཚོ ག ས་དང་བརྩེ ་ བའི ་ སློ བ ་ཕྲུག་ འབྲེལ་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུའི་ཐུགས་གཏན་ ཞུ་བཞིན་པ་རེད། རྣམ་པ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ཀུན་གཟིགས་ འཁེལ་བ་ལྟར་གཞུང་འབྲེལ་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་ གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་ ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ འཛུགས་ཀྱིས། ད་ལམ་བྱེས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་ དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔར་ ཉི་མ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔར་ཕེབས་པའི་གཞུང་ ཤིས་ལྷུན་པོར་ང་ཚོས་འཁྲུངས་སྐར་རྒྱས་པ་སྲུང་བརྩི་ ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུའི་དགའ་
བོད་དང་བོད་མི།
36
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
ཕྱོགས་གཞན་ནས་༸གོང་ས་ ཆེ ན ་བློ ་བཟང་ཆོ ས ་རྒྱན་ནས་བཟུང་༸རྒྱལ་བ་ཡབ་ འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུའི་ནང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ ༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ སྲས་རྣམ་གཉི ས ་ཕན་ཚུན་བླ་སློ བ ་ཀྱི ་ འབྲེ ལ ་བ་དང་ གསར་བརྗེ་དང་། བཅིངས་འགྲོལ། དམངས་གཙོའི་ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཁོང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་ བཅོས་སྒྱུར། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཡུལ་ཟེར་ སྟོན་ཞིག་ཡིན་ནའང་།
ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་གནང་རྗེས་ མ་ཡིན་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ བ་སོགས་མི་མང་མགོ་བོ་རྨོངས་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཇི་ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་སྐྱོའ ་ི གནས་སྟངས་ རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ཐོག་མར་ཕྱག་ ལྟར་བེད་སྤྱོད་བཏང་རུང་། དོན་དངོས་ཐོག་བོད་མི་
གལ་སྲིད་ཁོང་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ བཏབ་མཁན་༸གོ ང ་ས་སྐུ་ཕྲེ ང ་དང་པོ ་ རྒྱལ་བ་དགེ ་ རི ག ས་རི ག ་གཞུང་དང་བཅས་པ་སྡུག་ལ་སྦྱར་བའི ་ བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་ འདུན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནའང་། ༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ གནས་སྟངས་ཞི བ ་ཅི ང ་ཕྲ་བ་ཁུངས་ལུང་རྒྱུ་མཚན་ ཆགས་ཡོད་ཅིང་།
ཐོག་མའི་ ན་ད་ཆ་སློབ་གཉེར་མཐར་སོན་ནས་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་ བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་རྒྱལ་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་ བཅས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་སྟབས། བའི་དོན་དུ་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱང་རྒྱུའི་དུས་མཚམས་ དང་༸རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོའ ་ི དབུ་བླ་གཙོ་བོར་གནང་ ཆར་སྙན་ཞུའི་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་
འོན་ཀྱང་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟའི་ བས། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་༸པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ དང་འབྲེལ་དགེ་སྐྱོན་ཡོ་བསྲང་ཆེད་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ ཆར་ཁོང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཀག་རྒྱ་དམ་པོའ ་ི འོག་ ཆོས་རྒྱན་ལ་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའ་ི བདག་དབང་ ལེ ག ས་བཅོ ས ་གཏོ ང ་རྒྱུའི ་ ཡི ག ་ཆ་ཁག་བཞི ་ གཏན་ སུ་སླེབས་ཡོད།
ཁྱད་པར་བོད་མི་ བསྩལ་བ་ནས་བཟུང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ འབེབས་གནང་འདུག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ མང་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ས་མེད་པར་བཞག་པ་མ་ཟད། ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་སར་གྱུར། ཁྱད་པར་༸པཎ་ གྲལ་རི མ ་འཐབ་རྩོ ད ་ཀྱི ་ སྲི ད ་བྱུས་འོ ག ་ནས་༸པཎ་ ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་།
གང་དུ་ཡོད་མེད་དང་གནས་སྟངས་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་ ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི་བོད་ ཆེ ན ་རི ན ་པོ ་ ཆེ ར ་སྐྱོ ན ་བརྗོ ད ་བྱེ ད ་འགོ ་ ཚུགས་པར་ སོ ག ས་སུས་ཀྱང་ཤེ ས ་རྟོ ག ས་མེ ད ་པར་གྱུར་ཡོ ད ། མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་རྙོག་འཛིང་དང་གཉན་ བརྟེན། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གླེང་
ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་ འཕྲང་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་སྟབས། སྐུ་ བའི ་ ཡི ག ་འབྲུ་ཁྲི ་ བདུན་གྱི ་ སྙན་ཞུ་དེ ་ ཡང་ཞི ང ་བྲན་ འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བསམ་ བདག་པོས་ཚུར་རྒོལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་མ་ཉེས་ཁ་ གི་བཙན་འཁྲིད་དོ་དམ་བྱེད་སྐབས་དགུང་གྲངས་དྲུག་ ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྱད་དུ་བསད་ གཡོགས་འོག་འཛིན་བཟུང་འཐབ་འཛིང་དང་། མི་ལོ་ ལས་སོན་མེད་པ་དང་། སྐུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དགུང་ལོ་ ནས་རླབས་ཆེའི་མཛད་རྗེས་འཇོག་གནང་མཛད་ཡོད། བཅུ་ལ་ཉེ་བའི་རིང་མུན་པའི་བཙོན་དོང་ནང་བཞུགས་
དྲུག་གི་གནས་སྐབས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཙན་ བོ ད ་ནང་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཇེ ་ ཆེ ར ་འགྲོ ་ སྐབས་ དགོས་བྱུང་བ་སོགས་འོ་བརྒྱལ་ཚད་མེད་བྱུང་ཡོད། འོག་ཏུ་ཚུད་དེ་འཛམ་གླིང་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙོན་པ་ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའ་ི ལོ་འགོར་ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ བོད་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་སྨྱོན་པའི་ ལོ་ཆུང་ཤོས་ཆགས་ཡོད། ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་ ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ བྱ་སྤྱོད་མ་བྱུང་གོང་དུའང་བོད་མིའི་ཆོས་རིག་གོམས་ རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུའི་གནད་དོན་ མཆོག་ལ་ཕྱག་ཡིག་འབུལ་མི་ཆེད་གཏོང་གིས་གཞུང་ གཤི ས ་གཏོ ར ་བཤི ག ་ཚབས་ཆེ ་ བཏང་ཟི ན ་པ་དང།
དེ ་ ཆོ ས ་ཕྱོ ག ས་ཀྱི ་ བྱ་བ་འབའ་ཞི ག ་ལས་ཆབ་སྲི ད ་ བླ་གཉིས་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ། ཤུགས་རྒྱག་ བོད་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་མ་ཉེས་ཁ་གཡོགས་འོག་ དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད། ཁྱད་པར་ཆོས་མེད་རིང་ རྒྱུ་གལ་ཆེ ན ་པོ ་ ཡི ན ་པའི ་ དགོ ང ས་བཞེ ས ་གནང་བ་ འཛི ན ་བཟུང་བཙོ ན ་འཇུག་དང་རྐྱེ ན ་ལམ་དུ་བཏང་ ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དང་དེ་བས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མེད་ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་༸གོང་ བའི ་ གནས་སྟངས་ཇི ་ ཆགས་ཡི ག ་འབྲུ་ཁྲི ་ བདུན་གྱི ་ པ་འཛམ་གླིང་ཀུན་གསལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་ སྙན་ཞུའི་ནང་། བོད་ལྗོངས་ལ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་
གཞུང་གིས་སོ་སོའ ་ི ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ ཐོན་ཟིན་པའིི་ཉིན་ཤས་རྗེས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ གྱི་དགོན་སྡེ་གྲངས་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཀྱང། ཐབས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ ད་རེས་གློ་བུར་དུ་གསང་བྲོས་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ཚུལ་ དམངས་གཙོ འི ་ བཅོ ས ་སྒྱུར་རྗེ ས ་སྲི ད ་གཞུང་གི ས ་ སོ ར ་བཞག་བྱས་པའི ་ དགོ ན ་སྡེ ་ བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སོགས་ སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཡིག་བསྩལ་གནང་མཛད། ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱི་ ལས་མེད་སྟབས། བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་བདུན་ལྷག་ གང་ལའང་རྩིས་འཇོག་མེད་པར་སྡིག་པ་མིག་བཙུམ་ ཁྲིམས་ལུགས།
གྱིས་དོ་དམ་བཀག་ཉར་བྱེད་མུས་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ ལོ་ ༡༩༦༢ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་དབང་ ཙམ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང་། དམངས་ ཆེན་པོའ་ི སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་ སྒྱུར་གྱི ་ རྐྱེ ན ་པས་བོ ད ་ནང་གོ ད ་ཆག་ཇི ་ བྱུང་དང་། གཙོ་བཅོས་སྒྱུར་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས། དགོན་པར་སྡོད་
བཟང་པོ་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ བོད་མི་མང་ལ་གྱོང་གུན་ཇི་ཕོག་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ པའི་གྲྭ་བཙུན་བདུན་སྟོང་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་ ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ལ་མཛད་ ཕྱི ན ་གྱི ས ་འཇི ག ས་ཞུམ་མེ ད ་པར་དཔའ་ངར་ཆེ ན ་ བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་གོ་གསུམ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་ཆེན་པོ་བསྐྱངས་གནང་མཛད་པ་མ་ཟད། ༸པཎ་ པོའ ་ི སྒོ་ནས་གོང་རིམ་ལ་སྙན་གསན་ཞུས་པའི་ཡིག་ ཅེས་དང་།
སྤུན་ཟླ་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་
37
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ། དེ་དག་གི་དགོན་པ་དང་།
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ།
གྲྭ་བའི་གྲངས་འབོར་དེ་ངོ་ གཙོ་སྐྱོང་གནང་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་འཆར་བའི་སྨོན་ བཏང་བའི་གྱོང་གུན་གྱི་རིན་ཐང་དང་། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་
ལོག་ཟིང་འཁྲུག་ཞོད་འཇགས་སུ་མ་བཏང་བའི་སྔོན་ འདུན་ཞུ་གི་ཡོད། ཅེས་དང་། ༸རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་རིན་ཐང་གཉིས་བསྡུར་ནས་བཤད་ ལས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་བརྒྱད་ནས་གོ་དགུ་ཇེ་ཉུང་ མཁྱེན་པ་དང་ངོས་གཉིས་ནི་ཆོས་གྲོགས་ཡིན། ངོས་ ན།
གྱོང་གུན་གྱི་རིན་ཐང་དེ་དེ་བས་ཆེ་བ་ཆགས་
དུ་སོང་འདུག ཅེས་དང་། བོད་མི་མང་པོ་བཙོན་འཇུག་ གཉི ས ་ཀྱི ་ བར་མི ་ མཐུན་པའི ་ ཆ་ཕྲ་མོ ་ ཙམ་ཡང་མ་ ཡོད།’ཅེས་མཇུག་སྡོམ་གནང་ཡོད། དེ་ནས་ཉིན་གྲངས་ རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་བའི་སྐོར་འཁོད་དོན། ཟིང་འཁྲུག་གི་ མཆིས།
མི་རིགས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷག་པར་བོད་མི་ བཞིའི་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཀུན་
རྗེས་སུ་བོད་རིགས་ནང་མི་གྲངས་ག་ཚོད་འཛིན་བཟུང་ རིགས་ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་འགངས་ གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་ བྱས་པ་ང་ཚོས་གསལ་པོར་ཤེས་དཀའ།
ཡིན་ནའང་ ཤིན་ཏུ་ཆེ། ངོས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་བོད་རིགས་ གཅིག་ལ་ཕེབས་སྐབས་གནས་སྟངས་གསལ་པོ་མེད་
ཕྱི་ཚུལ་ནས་བཙོན་པའི་གྲངས་འབོར་ཚོད་རྩིས་བྱས་ ནང་ཁུལ་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སེམས་ཁུར་ལྷོད་མེད་བྱེད། པར་དྭོགས་གཞིའི་འོག་གློ་བུར་དུ་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ པ་ཡིན་ན།
ས་ཁུལ་རེ་རེ་ལ་མི་གྲངས་ཁྲི་ཡས་མས་ ཅེས་བཀའ་གནང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ལས་འདས་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་གྱོང་གུན་ཚབས་
དང་ཁྲི་ལྷག་འཛིན་བཟུང་བྱས་འདུག ཅེས་དང་། བཙོན་ ༢༨ ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་ ཆེ་ཕོག་པ་མ་ཟད། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ཇི་
འཇུག་བྱས་པའི ་ ཉེ ས ་ཅན་པའི ་ གྲངས་འབོ ར ་མང་ དྲུག་པའི ་ ཚོ ག ས་ཆེ ན ་ཐེ ང ས་ལྔ་པར་ཞུགས་མཁན་ ཙམ་མགོ ན་སྐྱབས་དཔུང་གཉེ ན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དོ་དམ་བྱེད་དཀའ་བའི་གནས་ བོད་ཀྱི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆུང་གི་གྲོས་བསྡུར་ཐོག་རྒྱ་ པའི་གནས་སྟངས་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད་ལ། ཀུན་ ཚུལ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ལམ་དུ་ཤོར་ནས།
མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རྐྱེན་ ནག་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དབང་ གཟི ག ས་༸པཎ་ཆེ ན ་རི ན ་པོ ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་བཙོ ན ་གྲོ ལ ་
བཙོན་པའི་ཕུང་པོ་སྦས་མི་ཚར་ གིས་བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་གོམས་ ཐོབ་རྗེས་གསང་ཡུམ་བཞེས་ཚུལ་མཛད་པ་དང་། སྲས་
བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག’ཅེས་དང་།‘མདོར་ན་ལོ་ གཤིས་བཅས་པར་ཉམས་ཆག་ཚབས་ཆེ་ཕོག་པར་ མོ་རིག་འཛིན་དབང་མོ་འཁྲུངས་པ་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ འགའ་ཤས་རིང་བོད་རིགས་འབོར་ཆེ་ཙམ་ཆུད་ཟོས་ སྐྱོན་བརྗོད་དང་།
མ་འོངས་པར་དགེ་སྐྱོན་ཡོ་བསྲང་ ལའང་ཡིད་སྐྱོའ་ི གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོད།
སུ་སོང་བ་དང། ས་གནས་ཁག་ཚང་མའི་མི་འབོར་ལ་ བྱེད་དགོས་པའི་དགོངས་འཆར་ཐུགས་སྤོབས་ཆེན་
ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ཉུང་འཕྲི་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ པོའ་ི སྒོ་ནས་འདོན་གནང་མཛད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་ མཇུག་ཏུ།
མདོར་ན། ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུའི་
ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་དཔའ་ངར་ལྡན་པའི་
ཡོད་པ་དང་། ཅུང་ཚབས་ཆེ་བའི་ས་གནས་ལ། བུད་ སྲོག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་འགྲོ་བཞིན་པ་ལས་སྐྱོབ་ བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་སྙན་ལ་
མེད་དང་རྒན་བྱིས་ཙམ་ལས་ལྷག་མེད་པ་གསལ་པོར་ ཐབས་སུ་བོ ད ་ཀྱི ་ སྐད་ཡི ག ་སྦྱོ ང ་སྤྱོ ད ་སྤེ ལ ་གསུམ་ གནོད་པའི་ཤུལ་རྗེས་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ངའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། འདི་ནི་ང་ཚོ་བོད་རིགས་རང་ཉིད་ གྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཤས་ཚོད་ལྟར་ལག་བསྟར་ མི་འཇོག་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཡོད། ཅེས་གསུངས་ ལ་མཚོན་ན་ཉེན་ཚབས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། ཅེས་ བྱེ ད ་རྒྱུ་སྐོ ར ་གྲོ ས ་ཆོ ད ་གཏན་འབེ བ ས་གནང་བ་ལ་ པ་ལྟར། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་དང་བོད་མིའི་ཆོས་
སོགས་གསུངས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ བརྟེན་ནས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་ དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དར་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་གོང་ ༡༠ ཉིན་ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ བྱ་རྒྱུར་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད།
དེ་མཚུངས་ གི་དཔོན་པོའ ་ི ཐུགས་ལ་ཕོག་དྭོགས་ཀྱི་འཇིགས་ཞུམ་
བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་སླར་ཡང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ བོད་མི་མང་གི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ དང།
ཁོང་སྐུ་སྒེར་གྱི་ཐོབ་གོ་ས་དང་ལུས་སྲོག་གང་
གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་ནས་བོད་མི་ ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་བོད་དར་རྒྱས་ ལའང་ལྟོས་པ་མེད་པར་དཔའ་ངར་ཆེན་པོའ ་ི སྒོ་ནས་ ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་སྤྱི་དང་།
ཁྱད་པར་བོད་མིའི་ རོགས་སྐྱོར་ཐེབས་རྩ་གསར་འཛུགས་གནང་།
ཁྱད་ བདེན་དོན་གསུང་ཕོད་པའི་རླབས་ཆེའི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་རིག་གོམས་གཤིས་ པར་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་མ་རྫོགས་པའི་ ཡིན་པ་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཡིན། དང་སྐད་ཡིག་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་མི་ཉམས་གོང་ ཉིན་ཤས་གོང་བཀྲིས་ལྷུན་པོར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡
ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་༸པཎ་ཆེན་
འཕེ ལ ་གཏོ ང ་ཐབས་ཀྱི ་ མཛད་འཕྲི ན ་བླ་ན་མེ ད ་པ་ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་ སྐུ་ཕྲེ ང ་བཅུ་པའི ་ ཡང་སྲི ད ་ངོ ས ་འཛི ན ་ཞུ་རྒྱུ་ཆོ ས ་ བསྐྱངས་གནང་མཛད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལོར་ལྷ་ལྡན་ ལས་དོན་སྐོར་དང་། ཚེས་ ༢༤ ཉིན་བླ་སྤྲུལ་ཚོར་ཡང་ ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ལས་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་ སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་སླར་གསོ་མཛད་པ་དང་།
སྐབས་ སྲིད་སྐོར་བཅས་བཀའ་སློབ་གལ་གནད་ཆེ་བ་གཉིས་ བ་གང་ཡང་མེད་སྟབས།
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་
དེར་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་ནང་ངོས་ ཕེབས་འདུག་པའི་ནང་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་ནས་ ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ཆོ ས ་ཕྱོ ག ས་དང་སྲོ ལ ་རྒྱུན་གྱི ་ ཀྱི་རེ་བ་ལ་མི་རིང་བར། ༸རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་ཅག་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ ལམ་ལུགས་གཞི ་ བཟུང་ལོ ་ མང་རི ང ་བརྟག་དཔྱད་
པ་བོད་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་བྱུང་ནས་ལྷ་ལྡན་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ དམ་ཞེ་ན་ཡར���རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན། དེ་ནི་དངོས་ ཞིབ་བསྡུར་གནང་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ལམ་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དེ་ཚོའི་ ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ཡིན་ནའང་རང་ཅག་ཚོས་བློས་ ༡༤ ཉིན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་༸པཎ་ཆེན་
38
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཡིན་པའི་ངོས་ ཞིག་ད་བར་དོ་དམ་བཀག་ཉར་བྱས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ མིའི་ ལྷུན་པོའ་ི ལས་གནས་འཛིན་མཁན་ཡོངས་དང་། ༸པཎ་ འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བ་དང་སྦྲགས།
ཡང་ རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མཚན་ཤས་དང་། ཁྱད་པར་འགྲོ་ ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་ཁང་གཙོས་ཚོགས་
སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་སློབ་གཉེར་གསན་ བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་མང་གཙོའི་ཁེ་དབང་ སྒེར་ཁག་མང་པོས་ད་བར་ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་
བཞེས་དང་། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འགན་བཞེས་རྒྱུར་ གལ་ཆེ ར ་བརྩི ་ མཁན་རྒྱལ་སྤྱི འི ་ སྤྱི ་ ཚོ ག ས་ཡོ ང ས་ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལ་བཀའ་ རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ས ་མཐུན་འགྱུར་རོ ག ས་རམ་ཡོ ང ་ ཀྱིས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཀྱང་ དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ཁྱད་པར་༸པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་
བའི་རེ་འདུན་བཏོན་གནང་མཛད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲིད་གཞུང་ཁག་དང། བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གློད་
གིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེེ་བཀག་རྒྱ་དམ་པོའ ་ི འོག་ད་བར་ གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་བཅས་ནས་ཀུན་ གྲོལ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རིམ་པ་སྤེལ་བར་ཡི་ ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཡུལ་མེད་པར་བཟོས་པ་ གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དང་། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ མྱུར་དུ་གློད་གྲོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མུ་ ཀྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད།
མཐའ་དོན། ཀུན་གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་དགེ་
མཐུད་རེ་འདོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་དང། རྒྱ་ འདུན་ཆོ ས ་ཀྱི ་ ཉི ་ མ་མཆོ ག ་དགུང་གྲངས་ཉེ ར ་ལྔར་
འཛམ་གླིང་གང་སར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་ཡོངས་ ཕེ བ ས་པའི ་ སྐུའི ་ འཁྲུངས་སྐར་ལ་བོ ད ་མི ་ ཡོ ང ས་ཀྱི ་
དང་རང་དབང་མང་གཙོ འི ་ ཁེ ་ དབང་དར་ཁྱབ་འགྲོ ་ ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་། བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ ཚབ་ཞུས་ཏེ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དང་།
གང་མྱུར་རྒྱ་
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ ཀྱི ་ མཚན་མཐོ ང ་ལ་རྒྱ་བཅས་ལ་དགོ ང ས་ནས་ཀུན་ ནག་གཞུང་གི་བཀག་ཉར་ནས་གློད་གྲོལ་ཐོབ་ཅིང་། སྐུ་
སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད།
ཐ་ན་སོ་ གཟིགས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མགྱོགས་མྱུར་གློད་ གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་སྐུ་ཚེ་མཛད་
སོའ ་ི ཁྲིམས་ལུགས་ཚུན་ཆད་གང་ལའང་རྩིས་འཇོག་ འགྲོ ལ ་གྱི ས ་སྔར་སྲོ ལ ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་རྣམ་ འཕྲིན་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་ཤུགས་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། མེད་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཁོ་ གཉིས་ལྷན་འཛོམས་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་བའི་འབོད་ སྲིད་སྐྱོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ ལ།། །། ནའི་ཆེད།
དགུང་ལོ་དྲུག་ལས་མ་སོན་པའི་བྱིས་པ་ སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བྱེས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་
༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔར་ ཕེབས་པའི་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ གསུང་བཤད།
༄༅། །དེ་རིང་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ལྡན་ཞིང་གི་མགོན་ དགེ ་ འདུན་ཆོ ས ་ཀྱི ་ ཉི ་ མའམ་དོ ན ་གྱི ་ སླད་དུ་མཚན་ ལས་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བསྟན་འགྲོ་
པོ ་ ༸ཀུན་གཟི ག ས་པཎ་ཆེ ན ་སྐུ་ཕྲེ ང ་བཅུ་གཅི ག ་པ་ ནས་སྨོ ས ་ན་བསྟན་འཛི ན ་དགེ ་ འདུན་ཡེ ་ཤེ ས ་ཕྲི ན ་ སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་གངས་ཅན་སྐྱེ་འགྲོའ ་ི ཕན་བདེའི་སླད་ དུ་སྐུ་མཚན་དཔེ་མངོན་པར་བཞད་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་ འཁོར་བའི་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་ཉིན་མོར།
ངས་
བོ ད ་མི ་ མང་སྤྱི ་ འཐུས་ལྷན་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ ཚབ་ཞུས་ཏེ ་
འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ ཅིག ༸ཀུན་གཟིགས་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རླབས་
ཆེན་རྣམ་ཐར་འཕྲོ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་སླད། སྐུ་དཀྱིལ་ གསལ་ཐང་ངང་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་ལ་གེགས་
དང་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བར་མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་ མཚོར་གསོལ་འདེབས་ཤུགས་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གནམ་
ལ་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག ས་ལ་རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན། ཞེས་ གངས་རིའི་ལྗོངས་འདིར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར། དེ་ རིང་ང་ཚོས་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་མཆོག་སྤྲུལ་ཟླ་བ་
39
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
འདི་ནི་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་ བྱས་ཏེ། ད་བར་མི་ལོ་ ༡༩ ཉེ་བའི་རིང་གར་ཡོད་ཆ་
གཞོན་ནུ་གང་ཉིད་ཀྱི་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ ཏུ་བསྩལ་ཡོད། སྲུང་བརྩིའི་སྐབས་འདིར།
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ།
མགོན་པོ་མཆོག་རྒྱ་ནག་ མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་ མེད་དུ་གྱུར་ཡོད།
ཀུན་གཟིགས་སྐུ་གོང་མ་བཙོན་
དབང་འཛིན་པས་ཡབ་ཡུམ་ལྷན་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་གར་ ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ལས་གྲུབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྐུ་ གྲོལ་ཐོབ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཙམ་རིང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་ ཡོད་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་མི་ལོ་ ༡༩ འཁོར་ལ་ཉེ་བ་ཡོད། དབང་དང་། རྒྱལ་མཆོག་ཡབ་སྲས་རྣམ་གཉིས་སྐུ་ཡི་ རིག་གཞུང་རྨང་ནས་གསོ་བའི་མཛད་ཐབས་རླབས་ ཆོས་ལུགས་དགྲར་འཛིན་པའི་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་ ཕྲེང་བ་རིམ་པར་ཕན་ཚུན་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་མཛད་ ཆེན་སྐྱོང་བཞིན་པའི་མུར།
དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་ མཚན་གསལ་ཆ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གློ་བུར་དགོངས་པ་
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཀུན་གཟིགས་ རེས་ཀྱི་སྔར་སྲོལ།
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་དད་འདུན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ འདུན་དང་རེ་ལྟོས་གཞིར་བཟུང་། བོད་རིགས་མི་མང་དང་། རྗེས་འཇུག་པ།
དར་མའི་ན་ཚོད་ཐོག་རྒྱུ་
ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཞི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་པའི་བློ་ཕམ་ཡིད་སྐྱོའ ་ི
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ ཐུགས་བརྟག་རིམ་པར་སྐུ་ངལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷུར་བཞེས་ གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དང་། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་
འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པའི་ ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ འཕྲོད་གནས་སྟངས་ལ་ཉེ་ཞོ་མི་འབྱུང་བར་ཤོག་ཅེས་
བོ ད ་ཀྱི ་ གྲོ ག ས་པོ ་ བཅས་པའི ་ སེ མ ས་ཚོ ར ་ལ་ལྟོ ས ་ རྗེས་འཇུག་པ་ཡོངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་དགའ་སྤྲོའ ་ི ལོངས་ ང་ཚོས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ལས་ཐབས་ཤེས་གཞན་ མེད་དང་།
འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ སྤྱོ ད ་གཞན་འགྲན་མེ ད ་པ་གསོ ལ ་བསྩལ་མཛད་པ་ མེད། ཡང་སྲིད་ནི་སྐུ་གོང་མའི་མཛད་འཕྲིན་འཕྲོ་སྐྱོང་
ཐང་ལ་རྡོག་རོལ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ ཞིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཕྲལ་དུ་ལོ་དེའི་ གི་སླད་དུ་བྱོན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས།
རྒྱ་གཞུང་གིས་
སྲོལ་རྒྱུན་ལ་སྣང་མེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འདིར་ཚོར་ཤུགས་ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༧ གྱི་མཚན་མོར་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ རང་གི་དགོས་མཁོ་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་རང་སྣང་གང་དྲན་ དྲག་པོས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སྦྲགས། ཀུན་གཟིགས་སྣང་ དང་ཡབ་ཡུམ་སོགས་བཙན་འཁྲིད་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་ གྱི་བྱེད་སྟངས་ཐ་ཤལ་འདི་རིགས་ཀྱིས་དད་ལྡན་མང་ བ་མཐའ་ཡས་དང་།
ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་འཕྲལ་ གཞུང་རང་ནས་ཡང་སྲིད་རྩད་འཚོལ་བར་བསྐོ་གཞག་ ཚོ ག ས་ཀྱི ་ སེ མ ས་ངོ ར ་གསོ ་ ཐབས་མེ ད ་པའི ་ རྨ་ཁ་
དུ་གློད་གྲོལ་ཐོག གང་གི་སྐྱོང་ཡུལ་གངས་ཅན་ལྗོངས་ བྱས་པའི་བྱ་བྲལ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ བཟོ་གི་ཡོད།
མིག་རྒྱང་ཐུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་དབང་
སུ་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་ན་རིམ་གྱི་མཛད་རྣམ་འཕྲོ་���ྐྱོང་རང་ འཁོར་དང་བཅས་པ་འཛིན་བཟུང་དང་སྦྲགས། ཕྱི་ལོ་ འཛིན་པའི་བྱེད་བབ་འདིས་སྲིད་པ་ཆགས་པ་ནས་ཁྱིམ་
དབང་ངང་བཞེ ས ་ཐུབ་པ་དགོ ས ་རྒྱུ་རྒྱ་ནག་དབང་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ མཚེས་སུ་གནས་པའི་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་དབར་འཁོན་ འཛིན་པར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ ལག་ཁང་དུ་གསེར་བུམ་དཀྲུགས་ཏེ་ཁྱེའུ་རྒྱལ་མཚན་ འགྲས་ཀྱི་རྐྱེན་སློང་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་སྣང་ ཡིན།
ནོར་བུ་ཟེར་བ་
ཞིག་༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་༸སྐུ་ ཆུང་བྱ་ཡུལ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན།
བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༢༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཕྱི་ ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་དུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱིས་
བོད་རྒྱ་དབར་དུས་རབས་སྔ་མའི་དཀྱིལ་དུ་
ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༥ ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན། ཁམས་གསུམ་ ཧ་ཅང་སྐྱུག་བྲོ ་བའི ་ ཟློ ས ་གར་འཁྲབ་སྟོ ན ་བྱས་ཡོ ད ། གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ བཞག་སྟེ། ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཙམ་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། གངས་ལྗོངས་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་ སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང། རིང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་བོད་འབྱོར་རྒྱ་ སྐྱབས།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ བོད་མིའིི་སྒྲིག་འཛུགས།
ཨ་རིས་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་དང་དབུས་གཞུང་ནས་གྲོས་
མཆོ ག ་གི ས ་ཐེ ག ་ཆེ ན ་ཆོ ས ་གླི ང ་ཕོ ་ བྲང་གི ་ ཚོ མ ས་ སྤྱིའི་སྲིད་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས།
གཞུང་འབྲེལ་མ་ མཐུན་གྱི་ནང་དོན་བརྡལ་བཤིག་རིམ་པར་བཏང་རྐྱེན།
ཆེ ན ་དུ་ཆོ ས ་ཕྱོ ག ས་ཀྱི ་ མཛད་སྒོ ་ གཟབ་རྒྱས་དང་ ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་སོགས་ནས་སྔ་ཕྱི་བར་ སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང། འབྲེལ། བོད་ཤིང་ཕག་ཟླ་བ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༡༥ ཕྱི་ལོ་ གསུམ་དུ་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཡབ་ཡུམ་གློད་ བོད་མི་ཁྲི་བརྒྱད་ཙམ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་གར་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ནག་ཆུ་ལྷ་རི་རྫོང་ཁོངས་ གྲོལ་དགོས་པའི་རེ་འདུན་ཤུགས་ཆེ་བཏོན་ཡོད་ཀྱང་ དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ༸ཀུན་ ཡབ་དཀོན་མཆོག་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཡུམ་བདེ་ཆེན་ རྒྱ་གཞུང་གིས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཚོ་གཞེས་ གཟིགས་སྐུ་གོང་མ་བོད་ས་སྟོད་སྨད་དུ་ཞབས་ཀྱིས་
ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པའི་ཁྱེའུ་དགེ་ ཡིན་ལུགས་ཙམ་ལས་ད་ལྟའི་བར་གསལ་བཤད་གང་ བཅགས་སྐབས། ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་ཟེར་བའི་རྗེས་ འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ ཡང་བྱས་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀུན་གཟིགས་རིན་ འབྲས་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་དང་མཚན་ལ་ པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མ་ལོ་དགུ་དང་ཟླ་བ་བརྒྱད་རིང་བཙོན་ སྟངས་རེ་རེ་བཞིན་བགྲངས་ཏེ། བོད་དང་བོད་མི་འཆི་ བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་ འཇུག་དང་།
བཟང་བཙོན་བཀག་བསྐྱིལ་བཅས་སྔ་ གསོན་ཆགས་འཇིག་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡིག་
དཔལ་བཟང་པོ ་ ཞེ ས ་གསོ ལ ་བའི ་ བཀའ་ཁྱབ་དང་། རྗེས་མི་ལོ་ ༡༤ རིང་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་སྨྲ་བརྗོད་ འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུ་ ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་ནག་དབུས་ ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་བཞེད་དོན་ལྷུན་འགྲུབ་ ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བཏང་ཡོད་པ་དང་།
མཆོག་ གཞུང་ལ་འབུལ་གཏོང་མཛད་པ་དེ་མགོན་པོ་གང་གི་
མ། བཀའ་ཡིག་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་བཅས་དུས་གཅིག་ སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དགུང་ལོ་དྲུག་གི་ཐོག་ནས་བཙན་ཁྲིད་ ཐུགས་སྟོབས་མཚོན་བྱེད་དུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་བགྲང་
40
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ། གི་ཡོད་པ་དང་།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
དེ་ལས་ཀྱང་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ ༸ཀུན་གཟི ག ས་སྐུ་གོ ང ་མ་སྐུ་འཚོ ་ གཞེ ས ་རི ང ་བོ ད ་ ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ནི་མགོན་པོ་གང་གི་བཀའ་དྲིན་
བོད་ཁམས་ཧྲིལ་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྔ་རྗེས་བསྐྱངས་ ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་ལ་དམིགས་ རྗེས་དྲན་གྱི་མཚོན་དོན་ཉག་ཅིག་དེ་ཆགས་ཡོད་ན། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་ཡིག་ཁག་ཏུ་ པའི ་ དཔལ་འབྱོ ར ་འདུ་འགོ ད ་ཀྱི ་ རི ག ས་ལ་བོ ད ་མི ་ གོ་སྐབས་འདིའི་ཐོག་ནས་བོད་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་
ཏེ།
བཀོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གྱི་ བསམ་མེད་རེ་ཟུང་ནས་ཚོང་པ་རྒྱགས་པ་ལ་སོགས་ དེ་བཞིན་ཅིས་ཀྱང་གནང་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ དོན་ཚན་ཁག་གཞིར་བཟུང་། བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་ བསོད་ཟད་ཀྱི་ཀླན་འཚོལ་བཏབ་པ་དེ་རིགས་མགོན་ ཡིན།
རྒྱ་གཞུང་གིས་༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཆུང་
རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་སྲོལ་གཏན་འབེབས་དང་། བསྟན་ པོ་གང་གི་མཛད་སྤྱོད་དངོས་ཀྱིས་རེ་རེ་བཞིན་ར་སྤྲོད་ སྲི ད ་རི ན ་པོ ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་སྐུ་འཚོ ་ གཞེ ས ་ཡི ན ་ལུགས་ པ་ཡང་དར་གྱི་མེ་རོ་སླར་གསོ།
༸ཀུན་གཟིགས་སྐུ་ བཤད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་ད་ལྟ་གང་དུ་བཞུགས་ཡོད་
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ གསལ་པོ་མཛད་ཡོད་པ་དང་།
སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ ཕྲེང་དགུ་པ་དང་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་ མེད་དང་། སྐུ་ཡོན་གསན་བཞེས་ཇི་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་ ཉར་སྲུང་།
བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ དབར་ཐུགས་མཐུན་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡིན་ མེད་སོགས་བོད་དང་བོད་མི་གཙོས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་
ལེན་སོགས་བོད་མིའི་བདེ་རྩའི་ཆེད་རྒྱ་རིགས་ཆེན་ ནའང།
སྐབས་དེའི་སྐུ་འཁོར་ལས་སྣེ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་གསལ་བཟོ་དགོས་པ་ནི་
པོའ ་ི རིང་ལུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་གཏིང་མཐུག་པའི་རྒྱ་ བྱེད་བབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་མི་དགོས་པའི་དོན་རྐྱེན་ རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་འགན་ཆགས་ཡོད་པ་ལྟར་གོ་སྐབས་ ནག་གི ་ དབུས་དང་ས་གནས་ཀྱི ་ འགན་འཁྲི ་ མི ་ སྣར་ རིམ་པར་བྱུང་བ་དེ་རིགས་ལ་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་ འདི་བརྒྱུད་ནས་ནན་བསྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
མཐའ་
ཞི་དྲག་གི་ཉམས་འགྱུར་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབད་ རྒྱུ་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་གཞེན་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དོ ན ་ནུབ་ཕྱོ ག ས་བདེ ་ ལྡན་ཞི ང ་གི ་ མགོ ན ་པོ ་ ༸ཀུན་
བརྩོན་ལུ་གུ་རྒྱུད་གནང་བའི་རྣམ་ཐར་ནི་སྐུའི་མཛད་ ༸ཀུན་གཟིགས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་ གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་འཛིན་ འཕྲིན་གྱི་སྙིང་པོ་གལ་ཆེན་ཆགས་ཡོད།
མགོན་པོ་ དབུས་གཞུང་ལ་འབུལ་གཏོང་གནང་བའི་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་ དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་བཟང་
གང་ཉིད་བཙོན་ལས་གྲོལ་ཏེ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ བདུན་གྱི་སྙན་ཞུ་ནང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བུ་རབས་ཚ་ པོ་མཆོག་རྒྱའི་བཙོན་འོག་ནས་གློད་གྲོལ་ཐོག
གང་
ཞི་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་ཚུལ་བསྟན་པའི་དུས་ཡུན་དེ་ནི་ རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་སྙན་ལ་གནོད་པའི་བྱ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ གི་སྐྱོང་ཡུལ་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའ ་ི གསེར་ཁྲིར་ རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་རིང་བོད་ ངའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་འཇོག་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཡོད་ མངའ་གསོལ་ཏེ། མིའི་བདེ་སྡུག་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་བཟང་ཕྱོགས་ ཅེས་འབྲི་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དང་།
སྐུ་ཕྲེང་སྔ་མའི་མཛད་པ་འཕྲོ་སྐྱོང་
མགོན་པོ་གང་ དང་། ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱིས་
ཀྱི ་ རྣམ་འགྱུར་ཅུང་ལེ ག ས་པའི ་ དུས་ཡུན་ཞི ག ་ཡི ན ་ གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དམ་བཅའ་དེ་ཐུགས་དབུས་སུ་ འགྲུབ་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ཞལ་འཛོམས་ཀྱི་བཀྲ་ ལ།
༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་ བཅངས་ཏེ་བོད་དང་བོད་མིའི་བདེ་རྩ་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་སྐུ་ ཤིས་ཉིན་མོ་གང་མྱུར་འཆར་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་དང་
རྫོགས་པ་དང་མཉམ་དུ། དེའང་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་ ངལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷུར་བཞེས་གནང་བ་སོགས་ཡོད་ ཚད་ བཅས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ལྟར་ཡུད་ཙམ་ནས་རིམ་ཡལ་གྱི་འགོ་བཙུགས་ཡོད། བསྟན་འགྲོའ ་ི དོན་དུ་བློས་གཏོང་གི་མཛད་སྤྱོད་ལ་ང་ ༢༠༡༤ ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ ལ།།
དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་གཞི་མེད་སྐྱོན་འཛུགས་ལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལན་ འདེབས།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ རེས་གཟའ་ དང། དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལག་ཆར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ ཕུར་བུའི་ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཀའ་ཤག་གིས་ ཐང་ལ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ མཆོག་གིས་ པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་མཚོན་ཐུབ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་ དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ངོ་ རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་མི་དང་ཞི་བདེ་ལ་དགའ་
རྒོ ལ ་བྱས་པ་དེ ར ་སྐྱོ ན ་བརྗོ ད ་ཤུགས་ཆེ ་ གནང་བའི ་ བྱས་པ་དེར་གཞི་རྩ་གང་ཡང་མེད། དེ་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་ བའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའ ་ི རེ་བའི་འབྱུང་ གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བའི་ནང་འཁོད་དོན། བོད་རིགས་ མཆོག་གིས། དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ནོར་ཝེའི་ ཁུངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མིན་པའི་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་མཁྲེགས་བཟུང་ཅན་ སྲིད་གཞུང་གིས་ཐེངས་འདིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གནོན་
དོ ལ ་རྒྱལ་ཚོ ག ས་པས་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་
ཁག་གཅིག་གིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ ཤུགས་འོག་༸གོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུ་ དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་གཞི་མེད་སྐྱོན་འཛུགས་ མཆོག་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་པ་དེ ར ་བོ ད ་མི འི ་ མིན་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་
དེར་དགའ་བསུ་ཞུས་ ཀྱིས་མང་ཚོགས་བསླུ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་འདྲ་
སྒྲི ག ་འཛུགས་ཀྱི ས ་སྐྱོ ན ་བརྗོ ད ་ཤུགས་ཆེ ་ བྱེ ད ་རྒྱུ་ ཡོད། བྱེད་ཕྱོགས་དེས་ཁོ་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ མིན་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་།
མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོལ་
41
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
རྒྱལ་ཚོགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་དག་ལ་གཞི་རྩ་གང་ པོ་ཞིག་གིས་དེ་མཚུངས་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཡོད། ༸གོང་ ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ཕྱི་ཟླ་ ༦ ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་
ཡང་མེད་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་ ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་མི་དང་ ཡངས་ཚོགས་པས་རྟོག་ཞིབ་མཐིལ་ཕྱིན་གནང་རྗེས་ ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས། དོན་དངོས་ཐོག་བོད་ ནང་པའི་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོར་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲེགས་པ་ དོལ་རྒྱལ་ ཚོགས་པས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་མ་
མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོའི་ དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་ན་སྐྱབས་འགྲོའ ་ི བསླབ་ ཉེས་ཁག་གཡོག་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་ཁུངས་སྐྱེལ་དཔང་ ཆོས་དད་རང་དབང་འཕྲོག་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ཁོ་པ་ཚོར་རྒྱ་ བྱ་དང་འགལ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་ཕན་ རྟགས་ར་སྤྲོད་གང་ཡང་མེད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ གར་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཕྱོགས་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་ ཚུན་མཐུན་ལམ་དམ་ཚིག་གཙང་མར་གནོད་གཞིར་ ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་རྒྱ་གར་
ཐོབ་ཆེད་རྒྱབ་གཉེར་ངོས་སྦྱོར་སྤྲད་ཡོད། རྒྱབ་གཉེར་ འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད། ༸གོང་ གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཁྲིམས་ཁང་ཆེ་བས་འཇམ་མགོན་
གྱི་ཡིག་ཆར་བརྟེན་ནས་ཁོ་པ་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ བསྟན་སྲུང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་མི་ཕྱེད་དད་སྟོབས་ལྷ་ ཆོག་མཆན་ཐོབ་སྟེ་རྒྱ་གར་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུར་ དབུ་ཁྲིད་གཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན་གདུལ་བྱ་ལོག་ལམ་ མི་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ། ཟེར་བས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་
འགྲོ་སྐྱོད་ཆོག་པ་བྱུང་ཡོད། བྱང་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ནང་ ལས་སྐྱོབ་པར་མཛད་རྒྱུ་ནི་ཁོང་གི་ཐུགས་འགན་ཞིག་ མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིག་ཆ་
ཁྲིམས་གཏུག་བྱས་པ་དེར་རྩིས་མེད་བཏང་ཡོད། དོལ་
འུད་སྒྲོག་བྱེད་སྲིད་ཀྱང་ཁོ་པ་ཚོ་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་བྱ་
དང་ཆབ་སྲིད་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཡིག་ཆ་སོགས་ཐོབ་
རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོར་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་པའི་ཁུངས་
ཆེ ད ་རྒྱ་གར་ནང་ཆོ ས ་དད་རང་དབང་མེ ད ་ཚུལ་གྱི ་
སྐྱེལ་དཔང་རྟགས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ན།
དུ་སྡོད་སྐྱོད་ཆོག་པའི་ཡིག་ཆ་རག་པ་དེ་ཡང་བོད་མིའི་
རྒྱུ་ཡིན།
སྒྲི ག ་འཛུགས་ཀྱི ་ རྒྱབ་གཉེ ར ་ཁོ ་ ནར་བརྟེ ན ་ནས་རྒྱ་
ད་བར་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་
གར་གཞུང་གིས་སྤྲད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་
འབྲང་པ་སུ་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མེད།
བོ ད ་མི འི ་ སྒྲི ག ་འཛུགས་ཀྱི ས ་དོ ལ ་རྒྱལ་རྗེ ས ་འབྲང་
པ་ཚོའི་ཆོས་དད་ རང་དབང་ལ་འགོག་རྐྱེན་གང་ཡང་ བཟོས་མེད་པ་མ་ཟད།
ཞེས་བསྐྱར་ནན་ཡང་ནན་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་
ཕྱི་ལོ་
༡༩༩༧
ལོར་རྡ་ས་མཚན་ཉིད་
རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་མཆོག་དང་ཁོང་
ཁོ་པ་ཚོ་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་
གི་དགེ་ཕྲུག་ གཉིས་དམར་གསོད་གཏོང་མཁན་ལག་
ནང་སྡོད་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལའང་འགོག་རྐྱེན་གང་ ཡིན་པར་ངོ་འཛིན་མཛད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་༸གོང་ དམར་བ་དེ་དག་བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་བ་དང།
ཡང་བཟོས་མེད་པ་དཔེར་ན། འཇམ་མགོན་བསྟན་སྲུང་ ས་མཆོ ག ་གི ས ་དོ ལ ་རྒྱལ་བསྟེ ན ་གསོ ལ ་བྱེ ད ་མི ན ་ འཇམ་མགོན་བསྟན་སྲུང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་མི་ཕྱེད་ རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ལ་མི་ཕྱེད་དད་སྟོབས་ལྷ་མི་སྲུང་སྐྱོབ་ གཙོ་བོ་གང་ཟག་སྒེར་སོ་སོས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ དད་སྟོབས་ལྷ་མི་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཟེར་བ། དེ་བཞིན་
ཚོགས་པ། ཟེར་བའི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་འཆི་མེད་ པ་ཐེངས་མང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པར་བརྟེན། དོལ་ བྱང་ཨ་རིའི་དགེ་ལྡན་སྙན་བརྒྱུད་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་ ཚེ་རིང་གིས་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གི་རྒྱབ་གཉེར་འོག་ རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མིན་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ པ་ཟེར་བ་སོགས་དང་ཐད་ཀར་ལག་འབྲེལ་ཡོད་པ་ས་ རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཕྱིར་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་(IC)གནང་ དེ་གང་ཟག་སྒེར་པ་སོ་སོས་བྱ་རྒྱུ་རེད། གནས་སྟངས་ གནས་རྒྱ་གར་ཉེན་རྟོག་མི་སྣས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་
བ་དེ་འཁྱེར་ ནས་ཨ་རིར་ཕྱིན་ཡོད། ཁོ་པར་རྒྱ་གར་ དེ་དག་ཧ་ཅང་གསལ་རྟོགས་ཡོད་བཞིན་དུ་དོལ་རྒྱལ་ ཡོད། ནང་བསྡད་ཆོག་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་
(RC)
དེར་བརྟེན་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པ་ནི་དྲག་སྤྱོད་
རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ བོད་མི་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་ སྤེལ་མཁན་ཞིག་ཡིན།
དེ་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེན་རྟོག་
ཐོབ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ས་གནས་ བྱེད་མཁན་ཚོར་ཤེས་ཡོན་དང་འཕྲོད་བསྟེན། དེ་བཞིན་ པས་ (Interpol) ལག་དམར་བ་དྲུག་ཡོད་ཁོངས་ ལས་ཁུངས་ཤིག་གིས་རྒྱབ་གཉེར་ཡིག་ཆ་སྤྲད་པར་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གཞན་བཅས་མ་སྤྲད་པར་དབྱེ་ ནས་གཉི ས ་འཛི ན ་བཟུང་བྱ་རྒྱུའི ་ བཀོ ད ་ཁྱབ་བཏང་ བརྟེན་ནས་ཡིན། ད་དུང་དེས་མ་ཟད། བྱང་ཨ་རིའི་དགེ་ འབྱེད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་ ཡོད།
ཕྱོགས་མཚུངས་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རིའི་གཞུང་
ལྡན་སྙན་བརྒྱུད་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ། ཟེར་བའི་དྲུང་ ཡོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོག་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་ གིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་
ཆེ་ཟུར་པ་ཨ་ཐར་ཚེ་རིང་ནས་ཀྱང་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་ པ་ཚོ་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ནང་མུ་མཐུད་བསྡད་ཡོད་པ་ ཕྱྭར་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་ ཁང་གི་རྒྱབ་གཉེར་འོག་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཕྱི་བསྐྱོད་ དང་། དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཡང་བོད་མིའི་ པ་ར་སྤྲོད་གནང་ཡོད།། ལག་འཁྱེར་ (IC)གནང་བ་དེ་འཁྱེར་ནས་ཨ་རིར་ཕྱིན་ སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ ཡོད་པ་མ་ཟད།
ཁག་དང་གཞན་རང་སྐྱོང་
དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་གཞན་མང་ སྡེ་ཚན་གྱི་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་གཏོང་བཞ���ན་
42
བོད་དང་བོད་མི།
201༤ ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའིཤེས་བྱ།
རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་རྟོགས་ཆེད་༸གོང་ས་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་སྐབས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་ དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཁག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ནས་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ མཆོག་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་དང་། ཡུ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་སྐབས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་ཁག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད་གཤམ་གསལ། ༡༽ ཁྱུང་པོ་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ།
ཨ་རི ར ་ཡོ ད ་པའི ་ དོ ལ ་རྒྱལ་ཚོ ག ས་པ་བྱང་ཨ་རི ་
དགེ་ལྡན་སྙན་བརྒྱུད་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་ཟེར་བའི་
༥༽ འདབ་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན།
དེ་སྔ་སེར་སྨད་སྤོམ་རའི་གྲྭ་ལོག་ཡིན།
༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རི་དང་ ༢༠༡༣ ལོར་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་
ཚོགས་གཙོ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རི་དང་། ༢༠༡༣
ཡ། ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་བཅས་སུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་
ལོར་ཨོ་སི་ཀྲི་ལི་ཡ། ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་དང་། ནོར་ ༢༽ ལི་ཐང་སྣ་པོ་རྒྱ་མཚོ།
ཝེ་ཨོ་སི་ལོ།
ཧོལ་ལེན་ཌི་བཅས་སུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་
སྐབས་ཁོ་པ་དངོས་སུ་བསླེབས་ཡོད།
དེ་སྔ་སེར་སྨད་སྤོམ་ར།
བྱང་ཨ་རི་དགེ་ལྡན་སྙན་
བརྒྱུད་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་གཙོ་བོ་གྲས་ཡིན། ཨ་
མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད། ༦༽ ཚེ་རིང་ངམ་ཚེ་རིང་སྦོ་ལོ།
དེ་སྔ་དགའ་ཤར་རྡོ་ཁང་གི་གྲྭ་པ་ཡིན། སུད་སིར་ གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༢༠༠༨ ལོར་ཕ་རན་སི་
རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་དང་འབྲེལ་
དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་
བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ཡང་
སེ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད། ༢༠༠༨ ལོ་དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་ རིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད།
༣༽ འདབ་པ་བདེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའམ་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རིགས།
ཨ་རི་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་གཙོའི་གྲས་དང་། དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡའི་གཙོ་སྐྱོང་བ་ཡིན།
མིའི་གཞུང་ཚབ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད།
ཨ་རི་རྒྱ་
མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད། ༧༽ བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན།
ཕྱི་ལོ་
༤༽ ལི་ཐང་ཨ་ཐར་ཚེ་རིང་།
ཡོད།
དེ་སྔ་སེར་སྨད་སྤོམ་རའི་གྲྭ་ལོག བལ་ཡུལ་དོལ་རྒྱལ་ ཚོགས་པའི་སློབ་སྟོན་པ།
ཨ་རི་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་
པའི་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་དང་༢༠༠༨ལོར་ཨ་རིར་ངོ་རྒོལ་ བྱེད་མཁན་ནང་གི་བྱེད་གཏེ་གྲས་ཡིན།
ཨ་རི་རྒྱ་
མིའི་གཞུང་ཚབ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་མ་ ཟད།
བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡང་སེ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད།
༢༠༡༤ལོར་ཨ་རིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྲས་སུ་ཡོད།
༢༠༠༨ ལོར་ཇར་མན་དང་ཕ་རན་སི། ༢༠༡༤ ལོར་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ བསླེབས་ཡོད།
༢༠༡༣ ལོར་རྒྱ་ནག་དང་བོད་དུ་བསྐྱོད་ཡོད། ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་
ཕྱི་ལོ་
༨༽ དཔལ་ལྡན།
སྦེལ་ཀོབ་སེར་སྤོམ་གྲྭ་ཚང་ཟེར་བའི་འགན་ཁུར་བ་ ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་ བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད།
43
2014 ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱ།
བོད་དང་བོད་མི།
༩༽ ཆ་ཕྲེང་བློ་བཟང་ཉི་མ།
༡༥༽ འདབ་པ། བྱམས་པ་འོད་ཟེར།
ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་
གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད།
ཁོ་པ་ཕ་རན་སིར་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་
༢༠༠༨ ལོར་ཕ་རན་སི་དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ཧོལ་ ཡོད།
དེ་སྔ་དགའ་ཤར་རྡོ་ཁང་གི་གྲྭ་ལོག་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་
༢༠༡༤ ལོར་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ ༡༦༽ བློ་བཟང་བཟོད་པ།
༡༠༽ བསོད་ནམ་རྒྱལ་མཚན།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ངོ་རྒོལ་
བསླེབས་ཡོད།
ཡོད།
༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རི་དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ནོར་ཝེའི་ རྒྱལ་ས་ཨོ་སི་ལོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་
༡༡༽ ཆ་ཕྲེང་བ། གཡང་དར་སྤྲུལ་སྐུ། དེ་སྔོན་སེར་སྨད་སྤོམ་རའི་གྲྭ་པ་ཡིན།
༢༠༡༤
ལོར་ཨ་རིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ བསླེབས་ཡོད།
བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ ཨ་རི ར ་ངོ ་ རྒོ ལ ་བྱེ ད ་སྐབས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ ༡༧༽ ཆ་ཕྲེང་འཇམ་དབྱངས།
དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡའི་འགན་འཛིན་གྱི་མིང་འཁུར་
བ། ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རི་དང་ ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་དང་ ནོར་ཝེ་ཨོ་སི་ལོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ བསླེབས་ཡོད།
༡༨༽ བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས།
༡༢༽རྫ་བ་སྤྲུལ་སྐུའམ་བློ ་ བཟང་རྡོ ་ རྗེ ་ བསྟན་
སྐབས་རེ་དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡའི་གཙོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་
ཆོས་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་
བསླེབས་ཡོད།
འཛི ན ་ཡར་འཕེ ལ ་རི ན ་པོ ་ ཆེ འ མ་ཆ་ཕྲེ ང ་སྤྲུལ་ སྐུའང་ཟེར། ཁེ་ན་ཌར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་ཟེར་བའི་ རིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཡོད་པ་དང་།
༢༠༡༤ ལོར་ནོར་ཝེ་ཨོ་སི་ལོ་དང་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད། ༡༣༽ བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས།
དེ་སྔ་དགའ་ཤར་རྡོ་ཁང་གི་གྲྭ་ཡིན་པ་དང།
ཨ་
རིར་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རི་ དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད།
༡༤༽ འདབ་པ་བཀྲིས་དོན་གྲུབ།
དེ་སྔ་དགའ་ཤར་རྡོ་ཁང་གི་གྲྭ་ལོག
ཕ་རན་སི་
དགེ་ལྡན་བསྟན་སྲུང་ཚོགས་པ་ཟེར་བའི་ཚོགས་ གཙོ་ཡིན། ༢༠༡༤ ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བསླེབས་ཡོད།
ཡོད་པ་དང་། ༢༠༡༤ ལོར་ཨ་རི་དང་ཧོལ་ལེན་ཌི།
ཇར་མན་བཅས་སུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ ༡༩༽ ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།
སུ་ཇ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཟུར་ཡིན།
༢༠༡༤
ལོར་ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ བསླེབས་ཡོད།
༢༠༽ ཆ་ཕྲེང་སྐལ་བཟང་སྒྲོལ་མ།
མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་ཀེམ་ ༢ ཁང་ཨང་ ༡༣།
༢༠༡༤ ཧོལ་ལེན་ཌེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲས་ སུ་བསླེབས་ཡོད།
རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ནས་ཁུངས་ལྡན་ གནས་ཚུལ་འབྱོར་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་
ཀྱི་མཁྱེན་རྟོགས་སླད་རིམ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་བཅས།།