text:
འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༣༠༡༩༩༩༠༥༣༠) འབྲི་མཁན། ལི་ཐང་ངག་དབང་དབྱིག་གཉེན། ༡༩༢༠༡༨༡༧༢༩
འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]
ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ལས་“འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས”་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་། དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་༸ རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་ལྷན་ཐབས་བྱས་ཏེ་ཁ་གསལ་བྲིས་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]
བདག་གཞན་མཉམ་པ། བདག་བས་གཞན་གཅེས། གཅིག་མཚུངས། འདྲ་མཉམ།
ཐོག་མའི་མཆིད།
དེ་ཡང་འདིར་གནད་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། ༧ གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་རྟག་ཏུ་གང་སར་གསུང་བཞིན་པའི་དམ་པ་ཁོང་གི་མཛད་འཁུར་རམ། འགན་ཁུར་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ། གཅིག འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་དང་། གཉིས་པ། གང་ཉིད་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་དུ་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པ་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་། གསུམ་པ། ཁོང་ཉིད་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྤེལ་རིག་གསུམ་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་པའི་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཏེ། དང་པོ། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་སྐོར་ནས་རྩ་བའི་ས་བཅད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན། དང་པོ་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་ཕན་གང་དེ་ཉིད་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་མ་བལྟས་བའི་ཉེས་སྐྱོན་དང་། ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་བཅས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གླེང་བར་བྱའོ། །
1]འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་ཕན་གླེང་བ།
འགྲོ་བ་མི་ཡོངས་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སམ། ལྟ་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ཚང་མས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། གནས་ལུགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་དང་། ཆེ་མཐོང་། བླ་མེད་ཀྱི་གདེང་འཇོག རང་ཉིད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། གཞན་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གང་གི་ཐད་ནས་དེ་ནི་ཆེས་རྩ་ཆེ་བའི་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བར། འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ། དགའ་བ་འདོད་པ་དང་སྐྱོ་བ་མི་འདོད་པ། བརྩེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡང་བར་མི་འདོད་པ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པས། རང་གི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་རྩོལ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་པ་ལྟར། གཞན་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྩོན། རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལྟར། རང་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལྟར། གཞན་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆེད་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན། རང་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཡོད་ན་དགའ་བ་ལྟར། གཞན་ལ་ཡང་བདེ་སྐྱིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཡོད་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་བསྒོམ། མདོར་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་དང་ཁྱད་མེད་དུ་བལྟས་ནས། འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཁོ་ནར་འབད་དགོས་པ་དེ་ཡིན།།
01མདོ་ལས་བསྟན་པ།
དེ་ལྟར་བརྒྱ་བཤད་ཚིག་གི་རྩ་བ་དང་། སྟོང་བཤད་འོ་མའི་མ་ལོ་ཇི་ལྟར་བགྱིས་ཀྱང་། ཐུག་ས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། ཆོས་ལུགས་རང་སྟེང་སྟེ། བདག་ཉིད་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་གླེང་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་པ་འདིར་ཐུག་འདུག་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་འགའ་རེ་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཏེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ནང་ཚན་“བདག་གཞན་མཉམ་པ ”་དང་། “བདག་བས་གཞན་གཅེས”་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ནང་སྙིང་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་བསྟན་པར་ལྟར་ན། [1]“དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤྰ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ཤྰ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ” ཞེས་གསུངས་ཚིག་འདི་ཉིད་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་བྱུང་། དེ་ལྟར་འདིའི་དོན་ལ་གཞིགས་ནས། ང་ཚོས་མཉམ་དུ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་རེ་ཞིག་བལྟ་བར་བྱ། འདི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་འཁྱམས་པའི་རྒྱུ་ང་མེད་ལ་ང་དང་། བདག་མེད་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་བདག་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་བས་ལན་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ང་ཚོས་འདི་ལྟར་བརྟག་དགོས་ཏེ། ད་ལྟ་རང་གི་དུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ལ་བདེ་བ་ཁོ་ན་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད། ཐ་ན་རང་ལ་ཚེར་མ་ཟུག་པ་དང་། མེ་སྟག་ལྷུང་བ་ཙམ་ཡང་འཕྲལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་ནས་ཨ་ཚ་ཚ་ཟེར་ཞིང་བསྲན་མི་བཟོད། ཐ་ན་རྒྱབ་ནས་འདྲེ་ཤིག་གིས་ཟོས་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་ལངས་ཏེ་བསྙབ་ནས་འདྲེ་ཤིག་དེ་བཟུང་། འདྲེ་ཤིག་དེ་བསད་ཟིན་ཀྱང་ད་དུང་ཡང་དེའི་ཐོག་ཏུ་ཞེ་སྡང་ཡང་ཡང་སྐྱེས། དེས་ན་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་དེ་ཙམ་ཡང་མི་བཟོད་པར། དེའི་ལན་དུ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་འདི་ནི་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཤིག་ཅི་ལ་མིན་ཨང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་ལ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འདོད། སྡུག་བསྔལ་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་པར་མིན་གྲང་། ཡང་རྗེ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ལ། དྲུང་པ་གཟི་རྣ་ཅན་གྱིས་གདམས་ངག་ཚིག་གཅིག་གིས་ཆོག་པ་ཞིག་ཞུས་པས། ཁྱེད་རང་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་སྦྱོར་ཅིག་གསུངས། དེས་ན་རང་ལ་གཅེས་པ་འཛིན་པ་དང་། གཞན་ལ་སྡང་བར་འཛིན་པའི་ཆགས་སྡང་གི་བློ་ངན་རྩ་བ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།
02བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་པ།
དེ་ལྟར་གོང་དུ་གསུངས་པའི་མདོ་ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ། བསྟན་བཅོས་སུ་གཞུང་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ >་ལས། [2]“སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར།། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད།། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ།། བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད།། ” ཅེས་གསུངས། དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ། ཐོག་མར་ [3] >་ལས། “སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར།། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད།། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ།། བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད།། ཅེས་པ་ལ་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་དོན་དུ་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བཞེད་དོ། ། གང་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར།། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད།། ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཞན་དོན་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་དོན་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་འགོད་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།། ” ཞེས་གསུངས། འདིའི་དོན་ཡང་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་དོར་ནས་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པའམ། རབ་བྱུང་ན། རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དག་ལས་སྒྲོལ་བ་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་པཎྡི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པའི་[4] >་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས། དེས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདིར་དེ་གང་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཞེས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་བཟང་ས་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་རུ་མི་ལྟུང་བར་ཐེག་པ་ཆེན་པའི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཤིག་ཏུ་གསུངས་པ་དང་། ཡང་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བའི་སྟོབས་གཞན་ཞིག་བསྟན་པ་ནི། [5] >་ལས། “སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ནི་འདོད། སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་འདོད་ལ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ན་སེམས་ཅན་གང་ལན་བརྒྱར་བདག་གི་གཉེན་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསམ་ཞིང་། འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་ལ་ལ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས། ལ་ལ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་གྱུར་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་བར་མའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཛའ་བཤེས་དང་དགྲ་ལ་ཡང་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་སོ།།” ཞེས་གསུངས་པར། འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་འདྲ་མཉམ་དུ་བལྟ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། བདག་ཉིད་དང་། གཞན་ཉིད་གཉིས་ཀས་བདེ་བ་འདོད་པར་མཚུངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཚུལ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཁར། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ན་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕ་མ་རུ་མ་གྱུར་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ལས། ང་ཚོས་གཞན་དག་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི། འཕགས་པ་རྣམ་པ་གྲོལ་སྡེས་མཛད་པའི་[6] >་ལས། “འོན་ཏེ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་འདོད་པ་དང་དེ་འདོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ནས་བཤད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གོང་དུ་དྲངས་པའི་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅེས་པ་འདིའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་གསུངས་པ་དང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ [7] >་ལས། “ སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ།། སེམས་བསྐྱེད་བཅུག་ཅིང་བརྟན་བྱས་ན།། རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་པའི།། བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྟག་ཏུ་འཐོབ།། ”ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་གྲངས་ཀྱི་མི་ལང་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ཤིང་། དོན་དུ་“ བདག་གཞན་མཉམ་པ”་དང་། “ བདག་ལས་གཞན་གཅེས”་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་དོན་གཉིས་ཀའི་ཡོང་ཁུངས་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་སམ། ཆོས་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ལྟར་བགྱིས་ཚེ། འདི་དག་གིས་གོང་གི་རྩ་དོན་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ནང་ཚན་ནམ། ཡང་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྟོབས་སམ་བྱེད་ལས་དངོས་མ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
2 ]འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བལྟ་མ་ཐུབ་པའི་ཉེས་སྐྱོན་གླེང་བ།
ཡང་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བལྟ་མ་ཐུབ་པའི་ཉེས་སྐྱོན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི། “བདག་ཉིད”་དང་། “རང་ཉིད།”“བདག་གཅེས”་དང་། “རང་གཅེས”་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བདག་ཉིད་ལ་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་བསྐྲུན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣལ་མ་ཞིག་མེད་པས་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ། བཟོད་པ་མེད་པ། དགོངས་ཡངས་མེད་པ། རང་ཉིད་ལ་ཆོག་ཤེས་མེད་པ། གཞན་སེམས་མེད་པ། གཞན་དང་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་འདུ་ཤེས་པའི་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། ད་གཟོད་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་འདོར་མ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་མ་ཐུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་མི་དང་མིའི་བར་ལ་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་འདུ་ཤེས་སླེབ་ཀྱིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ང་དང་ཁོ་ཞེས་པའི་བདག་ཉིད་མཆོག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་འདིས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ཡི་བར་ཐག་ཇེ་རིང་ནས་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རེད་ཀྱང་། ང་ཚོའི་བདག་གཞན་གཉིས་ཀའི་བདེ་སྡུག་ནི་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་[8] >་ལས། “ བདག་གིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ།། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཕྱིར་བདག་སྡུག་བཞིན།། བདག་གིས་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ།། སེམས་ཅན་ཡིན་ཕྱིར་བདག་ལུས་བཞིན།། གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ།། བདེ་བ་འདོད་དུ་མཚུངས་པ་ལ།། བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན།། གང་ཕྱིར་གཞན་མིན་བདག་སྲུང་བྱེད།། ”ཅེས་བདག་གིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི་བསལ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱང་བདག་གི་ལུས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་མི་སྲུང་བར་རང་ཉིད་སྲུང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་འདི་ནི་བདག་གཞན་མཉམ་པར་མི་བལྟ་བར་སྐྱོན་དུ་བརྩིས་ནས་བདག་གཞན་གཉིེས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་མཚུངས་པར་བསྒྲུབས་པའོ། ཡང་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་ཀྱང་ [9] >་ལས། “ རང་ཉིད་གཅེས་འཛིན་རྒུད་པ་ཀུན་གྱི་སྒོ། མ་རྣམས་གཅེས་འཛིན་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི།། ”་ཞེས་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་རྒུད་པ་ཀུན་གྱི་སྒོ་ཡིན་ཞེས་སྐྱོན་དུ་གསུངས་རྗེས་སུ། འགྲོ་བ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་རུ་གྱུར་མ་མྱོང་བར་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས། དེ་རྣམས་ལ་གཅེས་པ་འཛིན་ནི་རང་ལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཐོབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་རང་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྐོར་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་པར་བལྟ་དགོས་པ་དང་། བདག་པས་གཞན་གཅེས་དགོས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཚེ་ཉེས་པ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། གོང་གི་དེ་དག་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་ཆེན་དག་གི་གསུངས་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།།
3] ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས།
ད་ནི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་འདི་ཉིད་ཡིན། འདི་ནི་གཙོ་ཆེ་བ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་སྟེང་ནས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན།དེ་ཡང་ཐོག་མར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་སོགས་དཔང་དུ་བཞག་ནས་དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་སམ། འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལྟ་བ་ཞིག་དང་། འདུ་ཤེས་ཤིག་སྐྱེ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཉིད་ནི། ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཁོང་གི་[10]འགན་འཁུར་དང་པོ་ལས། “ངོས་རང་མི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པ་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དེ་ཡང་ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ང་རང་ཚོ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་ཕ་མས་ཇི་ཙམ་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ལ་དགའ་སྣང་དང་། སྐྱིད་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟར་བྱམས་བརྩེ་ནི་ང་རང་ཚོར་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས། བྱམས་བརྩེ་ཞེས་པ་དེ་ལུས་བདེ་པོ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་སྐྱིད་པོ། སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་ཡོང་གཞི་བཅས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན། མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པའི་ཐོག་ནས་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ངས་རིམ་པ་དང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”ཅེས་པའི་རྩ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་འདི་ལ་ང་ཚོས་ཞིབ་མོ་འཐག་ཅིག་གིས་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་ན། གསུང་ཚིག་འདི་ནི་གཙོ་བོ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསམ་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་གཞིག་དགོས་ཏེ། འགྲོ་བ་མི་ཡི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་ནི་ནང་སེམས་ཡིན་པ་དང་། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དེ་ཡང་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མིན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཕྲུ་གུར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་སྐབས་ཕྲུའི་སེམས་ལ་དགའ་སྣང་དང་། སྐྱིད་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་པར་ལྟར། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ལ་ནི་བྱམས་བརྩེ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེས་སྟོབས་ཀྱིས་ང་ཚོས་བདག་ཉིད་དང་ཐ་དད་པའི་གཞན་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བས་བསྐྱང་དགོས་པ་ནི། གཞན་ཉིད་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་པའི་རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་[11] >་ལས། “ནང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དར་སྤེལ་བཏང་ནས་རང་གི་བློ་སྦྱོང་ཐུབ་ན།ང་ཚོས་ཕྱིའི་རྐྱེན་ངན་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་བདེ་བ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱང་ཡ་རབས་དགེ་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད། ངོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དཔེ་རུ་བཀོད་ན། འདི་ལྟ་བུའི་བླང་དོར་གྱི་རྣམ་གཞག་གི་བསྟན་དོན་ལྟར། ཀུན་སློང་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་ཁྲོད་ངོས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ད་དུང་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འདུས་དོན་དགེ་བའི་ངོ་བོར་འགྲོ་བ་ལ་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཉུང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། ཉམས་ལེན་འདི་ནི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་། གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཅི་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་བཤད་དཀའ་ཡང་། རང་གི་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཚེ། ཅི་ཞིག་བྱུང་ཡང་རང་ཉིད་འགྱོད་དགོས་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་དང་། ཅི་ཐུབ་བྱས་ཡོད་པ་མ་མཐའ་ཡང་སོ་སོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད།” ཅེས་པའི་གསུངས་འདིའི་ནང་སྙིང་ནི། གཞན་ཉིད་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པར། ཐོག་མར་རང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དར་སྤེལ་བཏང་ནས་རང་སེམས་བཙོ་སྦྱོང་གི་ལས་ལ་འབད་ཐུབ་ན་ཕྱི་ཡི་རྐྱེན་ངན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བདེ་བ་མ་ཟད། རང་ཉིད་དག་ཐེར་གྱི་ཀུན་སློང་གཙང་མ་དེས་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ད་དུང་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འདུས་དོན་དགེ་བའི་ངོ་བོར་འགྲོ་བ་ལ་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཉུང་དུ་གཏོང་ན། ཅི་ཞིག་བྱུང་ནའང་རང་ཉིད་འགྱོད་མི་དགོས་པར་མ་ཟད། གཞན་ཕན་གྱི་ལས་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཡོད་པར་མ་མཐའ་ཡང་སོ་སོའི་སེམས་སུ་གསལ་ངེས་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་[12] >་ལས། “ ཀུན་ལ་མཐོ་དམན་མེད་པ་ཡིས།། ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཕན་བྱས་ན།། ཀུན་གྱིས་ལན་རྣམས་ལྡོན་འགྱུར་ཏེ།། བྱི་བས་གླང་ཆེན་བསླང་བ་བཞིན།། ”ཞེས་ཀུན་ལ་མཐོ་དམན་དང་ཉེ་རིང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བྱས་ན། ཀུན་གྱིས་ལན་རྣམས་ལྡོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱི་བས་གླང་ཆེན་ལ་དྲིན་འཇལ་བའི་ཕྱིར་དུ་བསླངས་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་འདྲ་མཉམ་དུ་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཕན་པའི་གྲོགས་བགྱི་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེན་དོན་ཆེན་དུ་བརྩིས་པའོ། ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་[13] >་ལས། “བདེ་བ་འཚོལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དོར་ཐབས་བྱེད་པའི་ཐད། ང་ཚོ་ཚང་མ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གཅིག་པ་ཡིན་སྟབས། ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན། འདི་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། གལ་སྲིད་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་འདྲ་མཉམ་གྱི་གནས་སྟངས་དེར་བརྩི་མཐོང་ཞིག་སོ་སོའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཁྲོད་སྒྲིལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོ་སྒེར་ལའང་ཧ་ལས་པའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བར་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ངོས་ལ་མཚོན་ན། ངས་མི་དང་ག་དུས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཡང་། ཁོང་ཚོ་སྲིད་འཛིན་ནམ་སྤྲང་པོ། ཤ་མདོག་ནག་པོའམ་དཀར་པོ། གཟུགས་རིང་པོའམ་ཐུང་ཐུང་། ཕྱུག་པོའམ་སྐྱོ་པོ། རྒྱལ་ཁབ་འདི་དང་དེ། ཆོས་ལུགས་འདི་དང་དེ་སོགས་གང་ནས་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཚང་མ་རང་དང་འདྲ་བར་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ” ཅེས་པའི་ལུང་དོན་འདིའི་ནང་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ང་ཚོས་རང་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་འབྲེལ་འདྲིིས་བྱེད་སྐབས། གཞན་དེ་ཉིད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ནམ། ཡང་ན། སྤྲང་པོ། ཤ་མདོག་ནག་པོའམ་དཀར་པོ། གཟུགས་རིང་པོའམ་ཐུང་ཐུང་། ཕྱུག་པོའམ་སྐྱོ་བོ། རྒྱལ་ཁབ་འདི་དང་དེ། ཆོས་ལུགས་འདི་དང་དེ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་མི་བྱེད་པར། ཁོང་ཅག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འབྲེལ་བ་བྱ་དགོས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བརྩེ་སེམས་བཅིང་དགོས་པར་གསལ་བཤད་བགྱིས་པ་ཡིན། ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་[14] >་ལས།“འདི་ལྟར་ངོས་ཀྱིས་གླེང་བཞིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ནི། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ཞིག་མིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ཞིང་། རྫུལ་འཕྲུལ་དང་སྦས་དོན་གྱི་ལམ་ཞིག་དེ་བས་ཀྱང་མིན། འདི་ལས་ལྡོག་སྟེ། ངོས་ཀྱི་གླེང་བཞིན་པའི་གསར་བརྗེ་ནི། རང་ཉིད་ཁོ་ན་བསམ་པའི་བདག་འཛིན་ཉུང་དུ་བཏང་ནས་རང་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་མི་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ། རང་གི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ངོས་ནས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་བདེ་བ་འདྲ་མཉམ་དུ་ངོས་འཛིན་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞིག་ཡིན། ”ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི། རྒྱུན་པར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་དག་ཏུ་ཐོན་བཞིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་གསར་བརྗེ་ཞིག་དང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཤིག་དང་། ཡང་ན། རྫུལ་འཕྲུལ་དང་སྦས་དོན་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ༸ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་བཞིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ནི། ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཞུས་ན་རང་ཉིད་ནས་བསམ་པའི་བདག་འཛིན་དེ་དག་ཉུང་དུ་བཏང་ནས་བདག་ཉིད་དང་ཤ་འདྲེས་ལྤགས་འདྲེས་ཀྱི་མི་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཐད་ནས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀའི་བདེ་སྡུག་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཐོགས་གཞན་ལ་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་ཁོང་གིས་འབོད་སྐུལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་ད་སྐབས་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐད་ནས་རྒྱུན་པར་གསུང་བཞིན་པའི་འགྲོ་བ་མི་ལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱི་རྩ་བ་ཉག་ཅིག་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསུངས་པ་ནི། བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིིང་རྗེ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་མཚན། བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཁས་ལེན་མིན་དང་། དད་པ་བྱེད་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཁས་ལེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པས་སོ། དོན་དུ་ང་ཚོས་གནས་ལུགས་འདི་དག་ལ་ཡང་ཡང་གཞིགས་ཏེ་རང་ཉིད་ནས་འགོ་རྩོམ་གྱིན་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དམ་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།
མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ།
ད་ནི་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མཇུག་རེ་ཞིག་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་བྲིས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་གོང་དུ་གསལ་བ་བཞིན་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱང་། བདག་ཉིད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རུ་གྱུར་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་འདི་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀྱིས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་དང་། བདག་པས་གཞན་གཅེས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཁ་གསལ་བྲིས་པའི་ཁར། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་འམ། ཡང་ན། ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་བསྐྲུན་དགོས་པའི་སྐོར་ནས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་དཔང་དུ་བཞག་ནས་བྲིས་ཡོད་པས། འདིས་ཀྱང་འགྲོ་བ་མི་དག་ལ་གཅིག་མཚུངས་སུ་བལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་ཅིག་སྐྲུན་པར་གྱུར་ཅིག་གུ།། །།
[1]  > མཛད་པ་པོ། བདག་ཅག་སྟོན་པ། བསྟན་འགྱུར་དཔེ་སྡུར་མ། སྡེ་ཀ་པ། པོད་གྲངས་ ༢༩ པ། ཤོག་གྲངས། ༢༦ པའི་ཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པའི་ནང་དུ་གསལ། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧ ལོའི་དཔར་མ།
[2] > མཛད་པ་པོ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན། ཤོག་གྲངས། ༣ པའི་ངོས་ཀྱི་ཡིག་ཕྲེང་མཐའ་མའི་ནང་གསལ། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༣ ལོའི་དཔར་མ།
[3] > མཛད་པ་པོ། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྡི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཀྰི་རྟི། བསྟན་འགྱུར་དཔེ་སྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། པོད་ཉ་པ། ཤོག་གྲངས། ༡༢༠༤ དབུ་ནས་མར་ཡིག་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ངོས་གསལ། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༠ ལོའི་དཔར་མ། (མཆན།) རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལ་མདོ་དང་རྒྱན་སྦྱར་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། མ་སྦྱར་བ་དགུ་ཡོད་པ་ལས། ཚིགས་བཅད་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལ་འདི་ལས་ཡག་པ་ཞིག་མ་མཐོང་བས་ཆེད་དུ་འདི་ཉིད་བདམས་པའོ།།
[4]  > མཛད་པ་པོ། པཎྡི་ཏ་ཆེན་མོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྤས་པ། བསྟན་འགྱུར། ཤེར་ཕྱིན། པོད། ༡༢༣ པ།
[5]  > མཛད་པ་པོ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤྰི་ལ། ཤོག་ངོས་༧༥ ཡི་མཇུག་གི་ཡིག་ཕྲེང་མཐའ་མའི་ནང་དུ་གསལ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་། ༡༩༩༩ ལོའི་དཔར་མ།
[6]  > མཛད་པ་པོ། འཕགས་པ་རྣམ་པ་གྲོལ་སྡེ། ཤོག་ངོས། ༧ ཡི་མགོ་ནས་མར་བརྩིས་པའི་ཡིག་ཕྲེང་གསུམ་པའི་ནང་དུ་གསལ། འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༨ ལོའི་དཔར་མ།
[7] > མཛད་པ་པོ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཤོག་ངོས།༡༠༢ ནང་གསལ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༧ ལོའི་དཔར་མ།
[8]  > མཛད་པ་པོ། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷ། ཤོག་ངོས། ༦༦ མཇུག་གི་ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པའི་ནས་གསལ། དགེ་ལུགས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆུང་དང་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ཐུན་མོང་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
[9]  > མཛད་པ་པོ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན། གསུངས་འབུམ། པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས། ༥༦༢ མཐའ་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་ཡིག་ཕྲེང་བདུན་པའི་ནང་དུ་གསལ། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ ལོའི་དཔར་མ།
[10]  > གསུང་པ་པོ། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ། ཡོང་ཁུངས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་བ། འགན་ཁུར་དང་པོའི་ཡིག་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསལ།
[11]  > མཛད་པ་པོ། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ། སྒྱུར་བ་པོ། བསྟན་འཛིན་རིག་བཟང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཁང་། ཤོག་གྲངས། ༤༧ ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་ཡིག་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་ནས་གསལ། ༢༠༡༣ ལོའི་དཔར་མ།
[12] > རྩ་བ་མཛད་པ་པོ། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། འགྲེལ་བ་མཛད་པ་པོ། དཔྱི་ས་དྲུང་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ། ཤོག་ངོས། ༨༥ ཡི་ཡིག་ཕྲེང་ཐ་མའི་ནང་དུ་གསལ། ༢༠༡༦ ལོར་དཔར་མ།
[13]  > མཛད་པ་པོ། ༸གོང་ས་མཆོག ཚེ་རིང་ནོར་བུས་དབྱིན་ཡིག་ལས་བསྒྱུར། ཤོག་གྲངས། ༥༢ འགོ་ནས་གསལ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༤ ལོའི་དཔར་མ། དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ།
[14]  > མཛད་པ་པོ། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ། བསྟན་འཛིན་རིག་བཟང་གིས་དབྱིན་ཡིག་ལས་བསྒྱུར། ཤོག་གྲངས། ༣༥ ཡི་མཇུག་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་ཡིག་ཕྲེང་དགུ་པའི་ནང་དུ་གསལ། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཁང་། ༢༠༡༣ ལོའི་དཔར་མ། དཔར་ཐེངས་དང་པོ།


c: text/html

text:
༄༅།།མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས་གཉིས་པའི་དུས་སྔ་མ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 09ཚེས་11ཉིན། 14:16) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། མཁའ་འགྲོ།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ཅིའི་ཕྱིར་སྔོ་ལྗང་དུ་གྱུར་བ་རེད་དམ། དེ་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བའི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་ནམ། འཁྱགས་རུད་ཀྱིས་གནོད་སྐྱོན་བཏང་བའི་ལམ་སྲོལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཚན་རིག་གིས་སྔོན་དཔག་བྱ་ཆོག་གམ། འཁྱགས་རོམ་བཞུ་བ་ལས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོའམ། དེས"ཡ་གླིང་གི་ཆུ་མཛོད"ལ་ཕན་གནོད་གང་ཐེབས་སམ། ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་གངས་ཏི་སེ་གཉིས་ལས་སྔོན་ལ་གང་བྱུང་ངམ། དེས་སྐྱེ་དངོས་འཕོ་འགྱུར་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་དམ།
སའི་གོ་ལའི"གླིང་སྣེ་གསུམ་པ"རུ་འབོད་པའི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྲུང་ཡོལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། 2017ལོར། རང་རྒྱལ་གྱིས་དུས་ཡུན་ལོ་ངོ་40ལྷག་འགོར་རྗེས་སླར་ཡང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་འགོ་བརྩམས་པ་རེད། ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ། ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་པས་འཁྱགས་རོམ་དང་མཚེའུ། ཆུ་གནས། ནམ་ཟླ། གྲང་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན། སའི་ཐོན་ཁུངས་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་སྡེ་ཚན་མང་པོར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་རེད། 2018ལོའི་ཟླ་9ཚེས་5ཉིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས་གཉིས་པའི་དུས་སྔ་མའི་གྲུབ་འབྲས་ལྷ་སར་སྤེལ་བ་དང་། ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐད་ནས་ནམ་ཟླའི་ཁོར་ཡུག་གི"མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གསང་བ"འགྲེལ་ཆོག་པ་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ཅེཀ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་པརཱག་(Prague) ནང་ཚོགས་བཞིན་པའི་༢༠༠༠ལོའི་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག
སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་༧ ནས་༩བར་ཉིན་གསུམ་རིང་ཚོགས་བཞིན་པའི་༢༠༠༠ ལོའི་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་༢༢ པའི་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཚེས་༧ ཉིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཞུགས་པ་དང་ཕྱི་ཚེས་༨ ཉིན་ཚོགས་ཆེན་དངོས་གཞིའི་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་གཏད་ཇི་ལྟར་བཅོག་ཐབས་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་ངོ་དེབ་ཐོག་ཏུ་བཀོད་འདུག
སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་ཟེར་བའི་འཆར་གཞིའི་སྐོར་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་ལམ་གཅིག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་བོད་ཐོག་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དྲན་གསོ་གནང་སྟེ། ཡོ་རོབ་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་ལ་བྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ལྟར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་གསུངས་ཤིང་། ད་དུང་ཁོང་གིས་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་། གྲོས་མོལ། རང་དབང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་གནང་པ་དང་། བོད་མིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་། གྲོས་མོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་དམག་མིའི་དབང་ཤུགས་དང་དྲག་སྤྱོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་མིག་དཔེ་བལྟ་ཡུལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡག་ཤོས་ཡིན་པར་བརྟེན་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་བྱས་ཚེ། རྙོག་གྲ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་དྲག་པོའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་མཚོན་སྲིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག
༢༠༠༠ ལོའི་འདི་ལོའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ནི་དམངས་གཙོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང་། དམངས་གཙོ་ནི་གནས་སྟངས་གཉན་འཕྲང་དེའི་ནང་དུས་བསྟུན་དགོས་མཁོའི་ཁ་གསབ་དགོས་ངེས་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། ད་རེས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བྱེད་སྒོ་ཁག་མི་འདྲ་བ་༣༠ ལྷག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་འདུག ༢༠༠༠ ལོའི་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་དེ་ནི་༡༩༩༦ ལོར་(Czech) སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དམ་པ་སྐུ་ཞབས་(Vaclav Havel) མཆོག་དང་ཉི་ཧོང་གི་(Nippon) ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་ཉམས་ཐག་ནད་མནར་ཅན་ལ་རོགས་ཕན་གནང་མཁན་སྐུ་ཞབས་(Yohei Sasakawa) དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་གི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ནོ་བེལ་(Nobel) ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན། དེ་སྔ་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཇར་མན་ན་ཛི་གཞུང་གིས་(Jewish) མི་རིགས་དམར་གསོད་བཏང་བའི་དཀའ་སྡུག་གི་སྐོར་རྩོམ་བྲིས་གནང་མཁན་སྐུ་ཞབས་(Elie Wiesel) བཅས་ནས་བཙུགས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ་ཉི་མ་གཡུ་སྒྲོན།


text:
ནད་ཀྱི་དབང་གིས་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་བསྐྱར་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཆེད། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་མཁོ་འདོན་ལེགས་བསྒྱུར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་ཇུས་གནད་ཁེལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བདེ་ཐང་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་དངོས་འབེབས་བྱས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ཁག་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ལ་ཁེ་བཟང་རེག་ཏུ་བཅུག
མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་དང་ཆུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་སྡེ་ཁག་གིས་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་དྲུག་ཅུ་གྲབས་གསོག་བྱས་པ་དང་། བདེ་ཐང་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱུ་ཆ་སྣ་མང་དཔར་ཏེ་དབུལ་ཕོངས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་བྱིན་པར་མ་ཟད། གྲོང་རྡལ་སྲིད་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་གྲོང་གསེབ་སྨན་པ་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེའི་ཆེད་ལས་ལས་བྱེད་པ། ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ། སྡེ་སྡོད་བྱ་བའི་རུ་ཁག་བཅས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་སྡེ་བ་དང་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སོང་སྟེ།“ཁ་གཏད”སྲིད་ཇུས་དྲིལ་སྒྲོག་བྱས་པ་དང་། གཞན་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ་དང་སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་སྟེགས་སོགས་ཀྱི་སྨྱན་བྱད་གསར་པའི་སྤྱི་སྟེགས་སུ་བདེ་ཐང་དབུལ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བསྒྲགས་ཏེ། སྔར་ལས་ལྷག་པར་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་གྱི་བདེ་ཐང་དབུལ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཐད་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་ཚད་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་།
དུས་མཚུངས་སུ། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྫོང་དང་ཆུས་སོ་སོས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་མ་ལག་གི་ལས་བྱེད་པ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེར་སོང་སྟེ་ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་དབུལ་པོར་གྱུར་པ་དང་ཡང་བསྐྱར་དབུལ་པོར་གྱུར་པའི་ཞིབ་དཔྱད་བྱ་བ་བསྒྲུབས་ལ། ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་ལ་ནད་བྱུང་པའི་གནས་ཚུལ་དང་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས། སྨན་རིན་རྩིས་ཞུ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པར་མ་ཟད། དུས་ཐོག་ཏུ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྒྱལ་ཡོངས་བདེ་ཐང་དབུལ་སྐྱོར་གནས་ཚུལ་དོ་དམ་མ་ལག་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལ་ཡིག་ཚགས་གཅིག་དང་མི་གཅིག་ལ་བྱང་བུ་གཅིག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཤིང་། རིགས་དབྱེ་སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། བདེ་ཐང་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཆེད་དམིགས་རང་བཞིན་དང་ཕན་ནུས་རང་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་། ཉིས་སྟོང་བཅོ་བརྒྱད་ལོའི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཟླ་མཇུག་བར་དུ། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་གྱི་གློག་རྡུལ་ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་ཁྱིམ་གྲངས་ཁྲི་བདུན་དང་སྟོང་བདུན་ཉིས་རྒྱ་དང་གྱ་དགུ་དང་། མི་གྲངས་འབུམ་གཉིས་དང་ཁྲི་དགུ་སྟོང་ལྔ་དང་ཉིས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རུ་སླེབས་ཡོད་པས། ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་ཞིབ་དཔྱད་ཆོག་མཆན་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་ཚར་ལ། ཞིབ་དཔྱད་ཀྱི་ཚད་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་རེད།
མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས“ནད་ལྗིད་མོ་སྐོར་ཞིག་ལ་གཅིག་བསྡུས་སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་ནད་སྐོར་ཞིག་ལ་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་གྱི་གན་རྒྱ་འཇོག་པ། ནད་ཚབས་ཆེན་སྐོར་ཞིག་ལ་མཐིལ་བརྟོལ་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི”འགུལ་སྐྱོད་ཇུས་གཞི་དངོས་འབེབས་བྱས་པ་དང་། “གཏན་འཁེལ་གསུམ་དང་ཤུགས་སྣོན་གཉིས”ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་པར་རིས་བཀལ་བ་དང་། སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་རེའུ་མིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རྫོང་དང་ཆུས་ཀྱི་སྨན་ཁང་དུ་སྡོད་པར“སྔོན་ལ་སྨན་ཁང་དུ་བསྡད་རྗེས་སྨན་རིན་སྤྲོད་པ”དང་སྨན་ཁང་ནས་ཕྱིར་འབུད་དུས་ལམ་སང་སྨན་རིན་སྤྲོད་དགོས་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས། མིག་སྔར། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ནད་ལྗིད་མོ་རིགས་བཅུ་བཞི་བྱུང་སྟེ་སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པའི་ནད་པ་བདུན་བརྒྱ་དང་རེ་གཅིག་ཡོད་པ་དང་། ནད་པ་དྲུག་བརྒྱ་དང་དོན་གཉིས་ལ་སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཤིང་། སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆའི་གྱ་བརྒྱད་ཡིན། གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ནད་ལྗིད་མོ་ཕོག་ཡོད་པའི་དབུལ་ཕོངས་ནད་པར་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་སྲོག་སྐྱོབ་སྨན་བཅོས་བྱས་པ་དང་། ནད་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ཡོད་པ་དང་སྨན་རིན་སྤྲོད་པའི་ཁུར་པོ་ཅུང་ལྕི་བའི་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་ལ། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་ཉེན་སྐྱོབ་དང་ནད་ལྗིད་མོ་ཉེན་སྐྱོབ། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ། བདེ་ཐང་ཚོང་ལས་ཉེན་སྐྱོབ་བཅས་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་ཐབས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་པར་བརྟེན་ནས། ཚད་མཐོན་པོའི་སྒོ་ནས་སྒོར་མོ་ཉུང་ཙམ་བཀོལ་ཏེ་ནད་ལེགས་པོར་སྟོན་ཐུབ་པ་མངོན་འགྱུར་བྱས།
གཞན་ད་དུང་། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ནད་ལྗིད་མོ་བྱུང་པའི་དབུལ་ཕོངས་ནད་པར་གནད་ཁེལ་སྨན་ཁང་ནས་ནད་སྟོན་པར་ལྗང་མདོག་རྒྱུ་ལམ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། སྨན་ཁང་གིས་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་གོ་རིམ་ལེགས་བསྒྱུར་བྱེད་ཅིང་། སྒུག་པའི་དུས་ཚོད་ཇེ་ཐུང་དུ་གཏོང་བ། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་དཀར་ཆག་ནང་གི་ཉེན་མེད་ནུས་ལྡན་དང་དཔལ་འབྱོར་འོས་འཚམ་ཡིན་པའི་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་དང་སྨན་རྫས། རྫས་གྲོན་བཅས་སྔོན་ཐོབ་ཀྱིས་འདེམ་གསེས་བྱས་ཏེ། སྨན་ཡོན་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་བྱས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྐར་མ་མཚོ།


text: 2017ལོ་ནས་བཟུང་། གྲོང་གསེབ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བའི“འཇུར་མིག”ཐག་གཅོད་ནུས་ལྡན་དང་རི་ཁུལ་གྱི་དབུལ་སྐྱོར་གསར་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་ཆེད། རྒྱ་ཚ་རྫོང་གིས་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཞིང་། རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས་དབུལ་ཕོངས་ལས་སྒྲོལ་བ་དང་། འབྱོར་འབྲིང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་པ། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་རོལ་བ་བཅས་བྱས་པ་རེད། འདི་ནི་རྒྱ་ཚ་རྫོང་གནས་སྤོས་བཀོད་སྒྲིག་ས་ཚིགས་ཀུན་ཁམས་གྲོང་ཚོར་སྤོས་མ་ཐག་པའི་གྲོང་མི་བདེ་སྐྱིད་མཚོ་མོས་ཁྱིམ་ཆས་གསར་པར་གད་བདར་བྱེད་བཞིན་པ།


text:
ལིའུ་ཡེ་ཀྲིང(刘以正)སྤྱི་ལོ ༡༩༩༦ ལོར་སྐྱེས་ན་ཡང་། ཁོང་གིས་བཏོན་པའི་ཧོང་ཀོང་རྒྱ་ནག་ནས་རང་བཙན་བྱེད་དགོས་པའི་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ཕྱིར ༡༩༨༤ ལོར་དེད་ནས་ཕྱི་ལྟ་ཞིག་མ་བལྟས་རང་བལྟས་ཆགས་ཡོད། སྐབས་དེར། དབྱིན་ཇུ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀས་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་ཧོང་ཀོང་དེ་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་ལ་རྩིས་སྤྲོད་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ཧོང་ཀོང་དེ་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཡུལ་ཕྱོགས་གསུམ་པར་བཞག་མེད། མུ་མཐུད་ཀློག
ཟླ་བ: ཟླ་གསུམ་པ། 2016
སྨྱན་བྱད་པ་ཇཱ་ཇཱ་བོར་བརླག་དང “ ཡོངས་ཁྱབ་ཡི་གེ ” གཉིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཟས་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་སྨྱན་བྱད་པ་ཇཱ་ཇཱ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་ཡི་གེའི་དོན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཟས་འདུག
དེ་སྔོན་ཧོང་ཀོང་དུ་ལོ་མང་རིང་གསར་འགྱུར་གྱི་ཕྱག་ལས་སྒྲུབ་མྱོང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྨྱད་བྱད་པ་ཇཱ་ཇཱ(贾葭)ཉེ་ལམ་གློ་བུར་དུ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། ཁོང་གི་ནང་མི་དང་གྲོགས་པོ་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཇཱ་ཇཱ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་མཐའ་མ་དེ་པེ་ཅིང་ནས་ཧོང་ཀོང་ལ་འཕུར་བའི་གནམ་གྲུའི་ནང་མ་བུད་པའི་སྔོན་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པས། ཇཱ་ཇཱ་བོར་བརླག་ཏུ་སོང་བ་དང་ཉེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་དྲྭ་རྒྱའི་སྟེང་བཀོད་པའི་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་དབུ་ཁྲིད་ནས་དགོངས་པ་ཞུ་དགོས་པར་རེ་འདུན་བཏོན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཡི་གེ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཟས་འདུག མུ་མཐུད་ཀློག
རྒྱལ་སྤྱི་ཤུགས་ལྡན་ཚོགས་པས ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ངོ་རྒོལ་མི་བྱེད་ཟེར།
ལམ་རིམ་གྱི་བཀའ་ཆོས་འགྱངས་ཐབས་མེད་ཙང་། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཕར་འགྱངས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སུད་སི་རུ་ཡང་བསྐྱར་གསུངས་འདུག
དེ་ཡང་སྤྱི་ཟླ ༣ ཚེས ༡༡ ཉིན། ༧སྤྱི་ནོར ༧གོས་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་ནེ་ཝར་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ཐང་དུ་སུད་སི་དང་ལེག་ཏེན་སི་ཐན་གྱི་བོད་རིགས་སུམ་སྟོང་ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་བསྩལ་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང ༧གོང་ས་མཆོག་གིས། ལོ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་གྱི་གོང་ནས་ངོས་ལ་ལྒང་བུའི་ནད་གཞི་ཡོད་པས། མུ་མཐུད་ཀློག
ཕ་སྐད་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན་བོད་རིགས་ཚོང་པ་ཞིག་རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར།
རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེ་སྲེག་མི་བྱེད་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་གནང་འདུག
དེ་ཡང་ཟླ་བ་སྔོན་མའི་ཚེས ༢༩ ཉིན་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་བོད་མི་ན་གཞོན་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་རྗེས་བྱེས་སུ་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ངོ་དེབ་བརྒྱུད་ཟླ ༣ ཚེས ༤ ཉིན་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེ་སྲེག་མི་བྱེད་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་མཆོག་གིས་གསུང་འཕྲིན་དུ་བཀོད་དོན་དུ། མུ་མཐུད་ཀློག
ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས ༢༧ དང ༢༨ ལ་བཀའ་ཤག་གིས་ཡར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ལ་ཅི་ཡང་ཞུས་མེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་ཀྱང་མར་བཀའ་ཤག་ལ་གང་ཅི་གསུང་མ་སོང་ཞེས་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆིག་གིས་གསལ་བཤད་གནང་འདུག
སྤྱི་ཟླ ༣ ཚེས ༥ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོད། སྐབས་བཅོ་ལྔ་པའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ད་ལྟའི་སྲིད་སྐྱོང་ལས་ཐོག་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྷེལ་གྷོབ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་དུ་བྷེལ་གྷོབ་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལ་སྐབས་བཅུ་བཞི་བའི་བཀའ་ཤག་གིས ༧སྤྱི་ནོར ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་ཐུགས་དགོངས་དང་མཐུན་པའི་བཀའ་ཤག་གི་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་གསུམ་སྟེ་ཆིག་ མུ་མཐུད་ཀློག


text:
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོཌ་སྐོར་ལ་བསམ་ཚུལ།
- །
- ལྷག་པ།, 16 ཟླ་བཞི་པ། 2008 12:26
- ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན།
དང་པོ། སྤྱིར་ཡི་གེ་ཟེར་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་སྐོར། གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་དེབ་མང་ཆེ་བའི་ནང་བཤད་སྲོལ་ལ།
༡ ཡི་གེ་ཟེར་བ་ནི་མིང་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་གཞིར་གྱུར་པའི་སྐད་ཀྱི་གདངས་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང༌། སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རི་མོ་དེ་ལ་ཡིག་གཟུགས་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཡི་གེ་ངོ་མ་མིན་ཟེར། དེང་སང་ང་རང་ཚོའི་གོམས་གཤིས་ཐོག་ཡི་གེ་ཟེར་བའི་མིང་དེ་རྣ་བར་ཐོས་མ་ཐག་ཤོག་བུའི་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རི་མོ་དེ་ལ་གོ་བ་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་དང་ཡི་གེ་དང་ཡིག་གཟུགས་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་དཔེ་དེབ་མང་ཆེ་བའི་ནང་མིང་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་ཡིན་པའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དེ་ཡི་གེ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་མཐོང་དུས་གད་མོ་ཤོར་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེ་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ན་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མིན་ཏེ། གང་ལགས་ཟེར་ན། མིང་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་ཡིན་པའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་པར་བརྟེན་དེ་ལ་ཡི་གེ་ཞེས་ཟེར་ཆོག་པ་དང༌། སྒྲ་གདངས་དེ་རི་མོར་བྲིས་པ་ལ་ཡིག་གཟུགས་ཞེས་ཟེར་ཆོག་པ་ལ་བསམ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་རེད།
མི་ཡི་རིགས་ཐོག་མར་བྱུང་ནས་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་སྐབས་མི་རྣམས་ཐུན་མོང་ཐོག་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་དང་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་གོ་རིམ་ནང་མི་དང་མི་ཡི་བར་ལ་ཁ་བྲལ་དུ་མི་རུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་པ་དེས། མི་རྣམས་ཐུན་མོང་གི་བྱ་སྤྱོད་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བྱུང་ཞིང༌། མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསམ་བློ་མཚོན་བྱེད་ཀྱྀ་སྐད་བརྡ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང༌། ཐོག་མའི་སྐབས་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་དེ་ནི་སྐད་ཆེན་པོ་ཞིག་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། སྐད་རྒྱག་པ་དེས་མ་ལྡང་བའི་ཆ་རྣམས་ལག་པའི་བརྡ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ༢ནང་དོན་ཡོད་པའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དེ་ལ་སྐད་བརྡའམ་སྐད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ཟེར་བ་དང༌། ལག་པའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་དོན་གོ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་ལག་བརྡ་ཟེར་གྱི་ཡོད། འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ཐོག་ཡི་གེ་ཟེར་བའི་མིང་དེ་རྣ་བར་གོ་མ་ཐགཤོག་བུའི་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའི་རི་མོ་དེ་རང་ལམ་གྱིས་དྲན་ཡོང་བ་ལས། རི་མོ་དེ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་པ་དང༌། མཐོ་དམན་མི་འདྲ་ཞིང་ནང་དོན་ཡོད་པའི་སྒྲ་གདངས་དེ་བསམ་བློ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་བསམ་བློའི་ནང་འཁོར་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་དེབ་ནང་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་དང་ང་ཚོའི་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ཐོག་ཡི་གེའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་བར་ལ་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་ཡོད་ཀྱང༌། ཞིབ་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་ན་སོ་སོར་རྒྱུ་མཚན་རེ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད།
གཉིས། བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར།
དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང༌། བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་གསར་པའི་མིང་ཚིག་ཁ་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་ཕུད། དེ་མིན་བོད་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་ནང་གི་སྐད་ཆ་གང་ཡོད་ཡི་གེ་འདི་རང་གི་ཐོག་ནས་བྲིས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ཡི་གེས་མ་ལྡང་བ་མེད་ལ། ཡིག་གཟུགས་ཀྱང་མང་པོ་མེད་སྟབས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བདེ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།
བློ་མཐུན་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་ཡིག་གིས་ལྡང་གི་མི་འདུག་པས་བོད་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་གསར་པ་རེ་བྱུང་དུས་མིང་དང་ཚིག་གིས་མ་ལྡང་བ་དེ་མཐོང་ནས་ཡི་གེས་ལྡང་གི་མི་འདུག་ཅེས་ཉ་དང་ཉུང་མ་བསྲེས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་གསར་པ་རེ་བྱུང་རྗེས་མིང་དང་ཚིག་གསར་པ་བཟོ་དགོས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཚང་མའི་ཡི་གེ་ཡང་དེ་འདྲ་ཤ་སྟག་རེད། ཡི་གེ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཚང་མའི་སྐད་ཀྱི་ནང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་ཙམ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ནི་མི་རིགས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཆགས་པ་དང༌། ཞུན་བརྡར་ཆོད་པ། འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་བཅས་ཡིན་སྟབས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཆགས་ཟིན་པ་དང༌། སྐད་ཆ་དེ་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཐོག་ཆ་ཚང་བར་བྲིས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ༣དེང་སྐབས་བློ་མཐུན་འགའ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱྀ་དེང་དུས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་རྣམས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡི་གེ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཐོག་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་དང༌། བྱ་དངོས་གསར་པའི་མིང་ཚིག་གསར་གཏོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་ཁེངས་ནས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནའ་རབས་ཡི་གེ་དང་རྩོམ་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། གནའ་བཟང་དེང་སྤྱོད་བྱེད་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེའི་ནང༌། ། མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མིན། ། ཁྱེད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཤེས་བྱ་མང༌། ། བོང་བུས་མ་བགྲོད་ལམ་འཕྲང་མང༌། ། ༤ ཟེར་བ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མ་མྱོང་བ་དང༌། མཐོང་མ་མྱོང་བ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ནས་བོད་ཡིག་གིས་ལྡང་གི་མི་འདུག་མི་ཟེར་བར་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་དང༌། ཁེངས་བསྐྱུང་གི་སྒོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དང༌། བསྒྱུར་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཚིག་སྦྱོར་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་དང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གོ་བསྐོན་བློ་འགུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་བཅས་ཡོང་གི་རེད།
དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་འདི་ག་དུས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ། བོན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཤད་པ་ལྟར་ན། ༥ རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་བོད་ལ་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་སྟབས་ཡི་གེ་མེད་ཟེར་བ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་ཞིང༌། བོད་ཡིག་དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྟག་གཟིག་༼རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་བའི་སྟག་གཟིག་ནི་ཨ་ལ་པོ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་བའི་སྟག་གཟིག་ནི་དབྱི་ལང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཞིབ་ཆ་༦གཞན་དུ་གསལ། ༽གི་སྤུངས་ཡིག་ཟེར་བ་ཞང་ཞུང་གི་ཡིག་རྒན་དུ་བསྒྱུར་ཞིང༌། དེ་ནས་སྨན་བྲག་གི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་བ་དང༌། དེ་རིམ་བཞིན་དབུ་ཅན་དང་འབྲུ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཟེར། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་མང་པོས་༧རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་ཅིང༌། བློན་པོ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་གྱི་ན་ག་རའི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ཡིག་གཟུགས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་་ནས་གསར་དུ་བཟོས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་གོ་དོན་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། བོད་ཡིག་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་དོན་མིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡི་གེ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་གཞིར་བཟུང་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་པ་ལྟར་བོད་ཡིག་ཀྱང་དེ་འདྲ་རང་རེད། དེར་བརྟེན་ངས་བསམ་པར། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་བོད་ཡིག་རྙིང་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་ཡིག་རྙིང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཆ་མི་ཚང་ཞིང་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་པའི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། མི་རིགས་གཞན་དང༌། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བར་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་འགྲོ་འོང་བྱས་པ་བརྒྱུད་སྔར་ཡོད་བོད་ཡིག་རྙིང་བ་དེ་ལས་ཆ་ཚང་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་དགོས་མཁོ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་བློན་པོ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་སོགས་མི་བཅུ་དྲུག་རྒྱ་གར་དུ་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་མཁས་པ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ཞིང་ཡིག་རིས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་བོད་དུ་ལོག་རྗེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་གཞིར་བཟུང་ནས་སྔར་ཡོད་བོད་ཡིག་རྙིང་པ་དེར་ཆ་མི་ཚང་བ་རྣམས་ཁ་སྐོང་དང་ལེགས་བཅོས་བྱས་ཏེ། ད་ལྟའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་གསར་གཏོད་དང་ཅུང་ཟད་ཆ་ཚང་ཞིང་གོ་རིམ་ཡོད་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་༼སུམ་ཅུ་པ་༽དང་༼རྟགས་འཇུག་༽སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་བརྩམས་པ་བཅས་བྱས་ནས་དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་འདི་བྱུང་རེད། ༨ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་མི་བཞི་ངན་རེངས་ཤོག་ཁག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་མི་རིགས་ཡོད་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཡི་གེ་ནི་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་སོགས་དམའ་འབེབས་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ནས་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་འོགབློ་མཐུན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བཤད་དོན་དུ། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཟེར་བའི་ཤོད་ཚུལ་དེ་དཔའ་བོས་ལོ་རྒྱུས་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ལྟ་ཚུལ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་མ་ཟད། དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་འདི་གོ་མི་ཆོད་པ་དང༌། རྗེས་ལུས་བཅས་སོགས་ཡིན་པས་བོད་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཟེར་བ་དང༌། སུམ་རྟགས་ནི་བོད་རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་མཐོ་རིམ་པ་དེ་ཚོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་པར་གང་བྱུང་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་སུམ་རྟགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཤོད་ཚུལ་དེ་ཚོར་ངས་དྲི་བ་ཁ་ཤས་འདོན་རྒྱུར།
༡དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཡིན་སྟབས། ཐོག་མར་བཟོ་དུས་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་སྐད་ཡིག་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་བཟོ་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་དགོས་སམ་མི་དགོས།
༢དེ་དགོས་ན་མི་དེས་ཞིབ་འཇུག་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་མེད་ན་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་བཟོ་མི་ཐུབ་པས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་རྗེས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་དེ་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་པ་དང༌། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལ་མིང་གང་ཟེར་གྱི་ཡོད།
༣རང་རྒྱལ་དབུ་བརྙེས་པའི་རྗེས་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་འོགདེ་སྔོན་ཡི་གེ་མེད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་ཅིག་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ནས་ཁོ་ཚོའི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་གསར་དུ་བཟོས་པ་དེ་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་དང་སྒྲ་རིག་པ་ལ་མཁས་པའི་བློ་མཐུན་དེ་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་སྤྱད་ནས་བྱུང་བའི་གྲུབ་འབྲས་མ་རེད་དམ།
༤རྒྱལ་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་གྱི་ཀྲོན་ཅཱ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ཚོའི་གྲུབ་འབྲས་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་པས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་དང་གསར་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་མཁན་མི་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བ་བཅས་དྲི་བ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན།
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ནི་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་དང་མི་འདྲ་བར་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཆགས་ཚུལ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་ཆགས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཡིག་གཟུགས་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་ལ་བོད་ཡིག་འདི་གསར་དུ་བཟོས་ནས་བཟུང་ད་བར་ལོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་རུང༌། གནའ་རབས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ཚོ་དེང་སང་ཡང་བོད་ཡིག་གི་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དངོས་འབྲེལ་ཀློག་ཐུབ་པ་དང་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ལྷ་ས་པོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ཕྱི་མའི་ལྡེབས་སུ་བརྐོས་པའི་བོད་ཡིག་རྣམས། ༩ཕྱི་ལོ་༧༦༣ལོར་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཐང་ཏའི་ཙུང་དང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པ་དང༌། རྡོ་རིང་དེ་བཙུགས་ནས་ད་བར་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཙམ་སོང་ཡོད་རུང༌། རྡོ་རིང་འདིའི་ངོས་ཀྱི་བོད་ཡིག་རྣམས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་ཀློག་ཐུབ་པ་དང༌། གོ་བ་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་རེད། དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བཟོས་གནང་བ་དང༌། དེ་ལ་གོང་གསལ་ལྟར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ལྡན་པ་དེ་སྐབས་དེར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜིཏ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཐོན་མི་ལ་སམ་བྷོ་ཊ་སྟེ་བོད་བཟང་པོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་འཁོད་ཡོད་རུང༌། ༡༠ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་ལ་དམའ་འབེབས་དེ་འདྲ་བྱས་པ་དང༌། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་དམའ་འབེབས་དེ་འདྲ་བྱས་ན་འགྲིག་གི་རེད་དམ།
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་མིན་པའྀ་ཡི་གེའི་རིགས་ལ་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་ཟེར་ཞིང༌། དེ་ལ་ཡྀག་གཟུགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཡི་གེ་དེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེས་གཟུགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་རྒྱུར་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་དེའི་ཡི་གེ་སྒྲ་གདངས་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོས་པ་མིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་དང༌། ཡིག་གཟུགས་སྟབས་བདེ་རུ་བཏང་ཡང་ཡི་གེ་དང་སྐད་གྱི་བར་འགལ་བ་ཡོང་གི་མེད་པ་གཉིས་ནི། སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་མིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དགེ་མཚན་གྱི་ཕྱོགས་དེ་རེད། བོད་ཡིག་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་བར་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང༌། ཐོག་མར་བཟོ་སྐབས་ས་གནས་ཁག་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་གཞིར་བཟུང་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ས་གནས་ཁག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་ཞིག་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དེ་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་དང་ཅུང་ཟད་གཏན་ཁེལ་བའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡོད་པ། ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཡོད་པའི་མིས་ཀློག་ཐུབ་པ་དང༌། གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་བློ་མཐུན་འགའ་ཞིག་གིས། བོད་ཡིག་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་མིན་པས། ད་ལྟའི་བོད་ཡིག་འདི་མི་དགོས་པ་བཟོས་ཏེ་དེའི་ཚབ་ཏུ་ལ་ཏིང་གི་ཡི་གེ་དེ་བོད་ཡིག་དང་མཐུན་པར་སྒྲ་སྦྱོར་ན་སྟབས་བདེ་གི་རེད་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་བོད་ཡིག་འདི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད། ཅུང་ཟད་སྔོན་ཐོན་ཡིན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་བོད་ཡིག་གྀ་སྒྲ་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་གར་ཡི་གེ་ལ་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་སྐད་ལ་ཨ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་ལྔ་མ་གཏོགས་མི་དགོས་པས་དོར་ཞིང༌། དབྱངས་ཀྱི་དང་པོ་ཨ་ཡིག་དེ་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་མཇུག་ཏུ་བཞག་སྟེ་དབྱངས་བཞི་དང༌། རྒྱ་གར་ཡི་གེར་གསལ་བྱེད་སོ་བཞི་ཡོད་ཀྱང༌། འཐུག་པོ་ལྔ་དང༌། ལོག་པ་ལྔ། ཀྵ་ཡིག་བཅས་བཅུ་གཅིག་བོད་སྐད་ལ་མི་དགོས་པས་དོར། བོད་སྐད་ལ་ཡོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་ཅ་ཆ་ཇ་གསུམ་དང་ཞ་ཟ་འ་གསུམ་གསར་དུ་བསྣན། བརྩེགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་མིང་གཞིའི་སྒྲ་མ་ཐོན་གོང་དུ་མགོ་ཅན་སོ་སོའི་སྒྲ་མི་གསལ་བར་ཐོན་ཞིང༌། མིང་གཞིའི་སྒྲ་གསལ་བར་ཐོན་པའི་དབང་གིས་མགོ་ཅན་རྣམས་མིང་གཞི་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་བརྩེགས། འདོགས་ཅན་རྣམས་སྔོན་དུ་མིང་གཞིའི་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་གསལ་བར་ཐོན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འདོགས་ཅན་གྱི་ཡི་གེའི་སྒྲ་མི་གསལ་བར་ཐོན་པའི་ཆ་ནས་འདོགས་ཅན་རྣམས་འོག་ཏུ་བཞགདེ་བཞིན་དུ་འཕུལ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་མིང་གཞིའི་ཡི་གེའི་སྒྲ་མ་ཐོན་གོང་དུ་སྔོན་འཇུག་སོ་སོའི་སྒྲ་གདངས་མི་གསལ་བར་ཐོན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་མིང་གཞིའི་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་གསལ་བར་ཐོན་པའི་དབང་གིས། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་ནང་ནས་གས་འཕུལ་ཐོབ་པ་བཅུ་གཅིགདས་འཕུལ་ཐོབ་པ་དྲུགབས་འཕུལ་ཐོབ་པ་བཅུ། མས་འཕུལ་ཐོབ་པ་བཅུ་གཅིགའས་འཕུལ་ཐོབ་པ་བཅུ། འཕུལ་གཏན་ནས་མི་ཐོབ་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་བཅས་སུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་དང༌། རྗེས་འཇུག་ཐོབ་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་དེང་སང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་མིང་གཞི་དང་རྗེས་འཇུག་གཉིས་ཀའི་སྒྲ་གདངས་གསལ་བར་ཐོན་གྱི་ཡོད་ཅིང༌། བརྩེགས་པ་དང་འདོགས་ཅན། འཕུལ་ཅན་རྣམས་ནི་དེང་སང་བོད་དབུས་གཙང་གི་སྐད་ལ་སྒྲ་གདངས་གསལ་བར་ཐོན་གྱི་མེད་པ་ཙམ་ལས། དེ་སྔོན་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མགོར་འབྲི་གུང་དུ་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་དང༌། དེང་སང་གི་ཁམས་ཁུལ་དང༌། རྒྱལ་མོ་རོང༌། ཨ་མདོ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་སྔོན་འཇུག་ཡོད་མེད་དང༌། མགོ་ཅན་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་སྐོར། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་༼སུམ་རྟགས་འགྲེལ་ཆེན་༽ཤོག་གྲངས་༡༣༠ན༢ནས་༡༣༢བ༦བར་གསལ་བར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན། ད་དུང་བོད་ཡིག་གི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་དེ་ཚོ་ཚང་མར་རང་རང་གི་སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་དང་སྒྲ་གདངས་ཐོན་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན། དབུགས་སྟོབས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་བཅས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རེད། ༡༡
སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་ལ། ཁོག་པ། མགྲིན་པ། རྐན། སོ། མཆུ། ལྕེ། སྤྱི་བོ། སྣ་བཅས་བརྒྱད་ཡོད། གནས་བརྒྱད་པོ་དེའི་ནང་ནས། མགྲིན་པ་དང༌། སྣ་དང༌། སྤྱི་བོའི་ཀླད་པའི་སྦུབས་གསུམ་ནི་སྒྲ་གདངས་དོག་པའི་གནས་ཡིན་ཞིང༌། ཁོག་པ་དང༌། རྐན་དང༌། ལྕེ་དང༌། སོ་དང༌། མཆུ་ལྔ་ནི་སྒྲ་གདངས་ཡངས་པའི་གནས་ཡིན། སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་ང་རོའི་རྩ་བ་གསུམ་ནི། ཨ་དང༌། ཧ་དང༌། འ་གསུམ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཨ་ཡིག་གི་སྒྲ་ཡི་ཆ་དང་ལྡན་ཞྀང༌། མགྲིན་པ་དམ་ཞིང་སྒྲ་དྲག་པོ་དང༌། དབུགས་སྟོབས་ཆུང་བར་འདོན་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་༼ཀ་ཅ་ཏ་པ་ཙ་༽ལྔ་ནི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པ་དང༌། ཧ་ཡིག་གི་སྒྲ་ཡི་ཆ་དང་ལྡན་ཞིང༌། ཁོག་པ་ཅུང་ཟད་གློད་པའི་སྒོ་ནས་དབུགས་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་འདོན་དགོས་པ། སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་༼ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་༽ལྔ་ནི་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་ཡིན་ལ། འ་ཡིག་གི་སྒྲ་ཡི་ཆ་དང་ལྡན་ཞིང་མགྲིན་པ་གློད་དེ་དབུགས་སྟོབས་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདོན་དགོས་པ་བཅས་ཀྱྀ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་༼ག་ཇ་ད་བ་ཛ་ཝ་ཞ་ཟ་ཡ་ར་ལ་ཤ་ས་༽བཅུ་གསུམ་ནི་མོ་ཡིག་ཡིན་པ་དང༌། འ་ཡིག་ནི་སྒྲ་ཡི་ཆ་དང་ལྡན་ཞིང༌། སྣའི་ནང་ནས་དབུགས་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་དང༌། སྒྲ་གདངས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་༼ང་ཉ་ན་མ་༽བཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་མོའི་ཡི་གེར་འཇོག་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ད་དུང་སྡེ་པ་དང་པོ་ནས་སྡེ་པ་བརྒྱད་པའི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་སོ་སོར་སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་དང༌། སྒྲ་གདངས་ཐོན་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན། རྩོལ་བའི་དབུགས་སྟོབས་བཅས་མི་འདྲ་བའི་ཞིབ་ཆ་མང་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་འདིར་མ་བྲིས།
དབྱངས་བཞི་ཡོད་པ་ལས་ཨི་ཡིག་ནི། སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་མགྲིན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། སྤྱི་བོའི་ཆ་ནས་བཀུག་ཅིང་ཅུང་ཟད་དོག་པོར་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐོན་པ་དང༌། ཨེ་ནི་སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་མགྲིན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྤྱི་བོའི་ཆ་དང་ཅུང་ཟད་འདྲེས་ལ། དབུགས་གྱེན་དུ་བསྟོད་ཅིང་ལྷོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ཨུ་ནི་སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་མགྲིན་པ་དང་མཆུ་གཉིས་ཀ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། མཆུ་ཡས་མས་གཉིས་མ་རེག་ཙམ་དུ་ཟུམ་ཞིང་འཕང་སྨད་ནས་ཅུང་ཟད་དོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དགོས་པ་དང༌། ཨོ་ནི་སྒྲ་གདངས་འབྱུང་བའི་གནས་མགྲིན་པ་དང་མཆུ་གཉིས་ལས་བྱུང་ཞིང༌། མ་མཆུ་གྱེན་དུ་བཏེག་པ་ལྟ་བུས་འཕང་བསྟོད་དེ་དབུགས་ལྷོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་བཅས་ཡིན། འདིར་གོ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་གནད་བསྡུས་ཉུང་ཟད་བཤད་པ་ཡིན་པ་ལས། ཞིབ་ཆ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དཀྱིལ་དུ་ས་ཆེན་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས་མཛད་པའི་༼ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་༽དང༌། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་མགོར་བྲ་སྟི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་༼ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་རྨད་བྱུང་དོན་གྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་འཛིན༌། ༽དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དཀྱིལ་དུ་དངུལ་ཆུ་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་༼བོད་ཡིག་གི་གནས་དང་བྱེད་རྩོལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་མྱུ་གུ་༽རྣམས་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།
དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མུས་ཀྱི་བོད་ཡིག་འདི་སྔོན་ཐོན་གྱི་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་ཡི་གེ་དང་བསྟུན་ན་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཙམ་དང༌། ཡིག་དཔར་འཕྲུལ་འཁོར་ཐོག་སྤྱོད་སྟབས་མི་བདེ་བ་བཅས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་མིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་སྒྲ་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་དང་དེང་སང་གི་ཡིག་དཔར་འཕྲུལ་འཁོར་སྒྲིག་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་འཕྲོད་པོ་མེད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་བོད་ཡིག་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཡིག་དཔར་འཕྲུལ་འཁོར་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན་ན་བཟོ་མི་ཐུབ་པ་མེད་རུང་དེ་བོད་ཡིག་ཁོ་ནའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ་པ་ལས་ལ་ཏིང་ཡི་གེའི་ཡིག་དཔར་འཕྲུལ་འཁོར་ཐོག་འཕྲོད་པོ་མེད་པའི་དབང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ཚབ་བྱེད་ལ་ཏིང་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ལས་ཀའི་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཆུང་ལ་ལྟ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཚབ་བྱེད་ལ་ཏིང་གི་ཡི་གེ་དེས་ག་དུས་ཡིན་རུང་བོད་ཡིག་གི་གོ་ཆོད་པ་བྱས་ཏེ་སྔར་ཡོད་བོད་ཡིག་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་དུ་བསྐྱལ་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད་ལ། བོད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཡིག་དཔར་འཕྲུལ་འཁོར་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ནའང་འགྲིག་གི་མ་རེད།
དེར་བརྟེན་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་རིག་པ་ཡོད་པ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོགསྒྲ་རིག་པ་གཞན་དག་ནས་ལེགས་ཆ་ཁ་སྐོང་བྱས་ན་ལེགས་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ལས། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལ་བསྐྱུར་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རིག་པ་ཟེར་བའི་རྫིག་ཉམས་ཆེན་པོ་བཤད་ན་མི་རིགས་ཁག་གིས་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་མ་རེད།
བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ལ་འགྱུར་བ་ག་འདྲ་བྱུང་བ་ནི། ཐོག་མར་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཁག་ཅིག་ལྷ་སའི་ཤར་རྒྱུད་འཇན་ཁོག་སྣང་ལྷ་ཁང་གི་བྲག་རྡོའི་ཐོག་བརྐོས་པ་དེའི་ནང་དོན་ནི་ཐོན་མིས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོར་བསྟོད་བསྔགས་གནང་བའི་སྙན་ཚིག་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་༡༣མང་པོའི་ནང་འཁོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་ཡིག་གཟུགས་ནི་སྦལ་ནག་ན་ལ་བགྲད་འདྲ་ཟེར། དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་ཆ་ངར་རིན་ཆེན་འབར་གྱིས་བྲིས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་སོ་ཕག་གཤིབས་འདྲ་ཟེར། དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་ཆབ་དཀར་བེའུ་ཚེ་ཟེར་བས་བྲིས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་བྱ་ཕོ་འཇོལ་བ་འདྲ་བ་ཟེར། དེ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་དགེ་བསྙེན་དཀོན་མཆོག་དབང་ཞུ་བས་བྲིས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་ནས་སྔོན་པོ་ཕྱིང་དཀར་གྱི་སྟེང་དུ་བཀྲམ་པ་འདྲ་བ་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་བྷེ་ཤོ་ཁྲམ་ཟེར་བས་བསམ་ཡས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཐོག་བོད་ཡིག་བརྐོས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་མུ་ཏིག་སྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་འདྲ་བ་ཟེར། དེ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་མུ་ནི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་ཚེས་སྤོང་བྱང་ཆུབ་ཟེར་བས་བྲིས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྦུར་ནག་བགྲད་པ་འདྲ་བ་ཟེར། དེ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་མུ་ཏིག་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་འབྲེ་བ་ཡོན་ཏན་ཟེར་བས་བྲིས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་ཉ་མོ་ཆུ་ནང་ནས་ཐོན་འདྲ་བ་ཟེར། དེ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་གྲ་ཤོད་རྣམ་གཉིས་ཟེར་བས་བྲིས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་སེང་གེ་གནམ་དུ་འཕྱོངས་པ་འདྲ་བ་ཟེར། དེ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་པའི་མཇུག་ཏུ་སྟོད་མངའ་རིས་དང་མཚོ་སྔོན་བརྒྱུད་ནས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་སྐབས། ཡིག་མཁན་མཁས་པ་སྒྲོ་གཉའ་ཁྲི་ཟེར་བས་སྔར་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་མ་དཔེ་བྱས་ནས་ཡིག་གཟུགས་ལེགས་བཅོས་བཏང་བ་དེ་ལ་བར་གསར་ཟེར། དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་ཤཱཀྱ་རྡོ་རྗེ། ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲི། སྣ་གནམ་ཞང་བཙུན། སུམ་གྷ་གནོད་སྦྱིན་སོགས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲི་ལ་སློབ་མ་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་བཅུ་གཉིས་བྱུང་ཞིང་ཡང་སློབ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རོང་པོ་སོགས་བྱུང༌། ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིས་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ཐིག་རིས་ཐོག་མར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང༌། དེའི་ཡང་སློབ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རོང་པོས་༼ཡི་གེའི་ཐིག་རིས་གསལ་བྱེད་རིན་ཆེན་སྒྲོམ་བུ་༽ཞེས་པའི་གཞུང་བརྩམས་ནས་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ཚད་གཞི་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་འགྲེལ་བཤད་བརྩམས་གནང་མཛད་ཡོད། ༼བཻཌཱུརྱ་གཡའ་སེལ༽གྱི་ཤོག་གྲངས་༢༧༨བ་༦ཤོག་གྲངས་ཁ་ཤས་བར་ཡོད།
ཡི་གེ་དབུ་མེད་ལ་འབྲུ་མ་ཡང་ཟེར་ཞིང་དེ་ལ་ལི་ལུགས་དང༌། ལྡན་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ལི་ལུགས་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་སུ་ཡིན་སྐོར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མི་གསལ་བ་མ་ཟད། དེའི་ལག་རྒྱུན་དེང་སང་ཆད་ཟིན་ཅེས་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཤས་ནང་གསལ། ལྡན་ལུགས་ནི་དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ལག་རྒྱུན་འདི་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཐོག་མར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དཀྱིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པ་ལྡན་མ་རྩེ་མངས་ཟེར་བ་དེའི་ལག་རྒྱུན་ཡིན། ལྡན་ལུགས་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡིག་མཁན་སོ་སོའི་ལག་རྩལ་འདྲ་མིན་གྱི་དབང་གིས་ཡིག་གཟུགས་གཏན་ཁེལ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་བརྟེན། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་མགོར་རྒྱལ་རྩེ་སྡེ་སྲིད་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱིས་གནའ་རབས་ལྡན་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ་མཁས་པའི་མི་མང་པོ་བསགས་ནས་དེས་ནང་གི་ཡིག་གཟུགས་ལེགས་ཤོས་ཞིག་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་དབུ་མེད་ཀྱི་ཐིག་རིས་དང༌། ༼ཐིག་བཤད་༽བརྩམས་ཤིང་དེའི་འགྲེལ་པ་ཡང་གོང་གསལ་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་༼བཻཌཱུརྱ་གཡའ་སེལ་༽གྱི་ཤོག་གྲངས་༢༨༣ན༦ཤོག་གྲངས་ཁ་ཤས་བར་ཡོད། ༡༤གོང་གསལ་དབུ་ཅན་དང་དབུ་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཐིག་ཚད་དང༌། ཡིག་གཟུགས་ཆབས་ཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་དཔེ་རིས་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དཀྱིལ་དུ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐུ་འབུམ་དགོན་པར་ཤིང་དཔར་བརྐོས་པ་དེ་རེད། དེའི་ཡིག་གཟུགས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རང་བཞིན་དང༌། གཏན་འཁེལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཡོད་པའི་ཐིག་རིས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད་པས། ཤིང་དཔར་དེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཕྱིན་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་བཟོ་དབྱིབས་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཐུབ་པའི་དཔེ་རིས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པ། དེང་སང་པེ་ཅིན་མི་རིགས་ཕྲོ་བྲང་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནང་བདག་གཅེས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། གནའ་རབས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་ཚོས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ངལ་རྩོལ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་གཟུགས་དེ་ལ་མི་རབས་རྒན་པ་མང་པོས་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ་ཐིག་རིས་བཟོ་བ་དང༌། ཐིག་བཤད་བརྩམས་པ། དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པའི་དཔེ་རིས་བཟོས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་སོགས་ནི་ང་ཚོས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོ་ཚོས་ཡི་གེ་ནི་སྐད་ཆའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་དང་སྐད་ཆ་ནི་བསམ་བློའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ། བྲིས་པའི་ཡི་གེ་དེས་སྐད་ཆའི་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་མིན་ནི་ཡིག་གཟུགས་ལེགས་ཉེས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་བཅས་གསལ་པོར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།
བར་སྐབས་མི་བཞི་ཤོག་ཁག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་མི་རིགས་གནས་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐོགགྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་སྐད་ལ་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པའི་དབང་གིས་བློ་མཐུན་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ་བོད་ཡིག་ལ་མདུན་ལམ་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་ནས་བོད་ཡིག་མི་དགོས་པ་བཟོ་རྩིས་བྱེད་པ་དང༌། བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུར་མཐོང་ཆུང༌། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ལ་མཐོང་ཆུང༌། བོད་ཡིག་གིས་དེང་སང་གོ་མི་ཆོད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་བྱུང་བ་རེད། ཡིག་གཟུགས་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་པའི་ཤེས་ཡོན་ད་དུང་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པའི་རྟགས་རེད། ཡི་གེ་ཟེར་བ་ནི་སྐད་ཆའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་དང༌། སྐད་ཆ་ནི་བསམ་བློའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཡིན་སྟབས་རང་གིས་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་དེས་སྐད་ཆའི་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་མིན་ནི་ཡི་གེ་དེ་མི་གཞན་དག་གིས་ཀློག་ཐུབ་མིན་ལ་རག་ལུས་ཡོད་པ་དང༌། ཐོག་མར་མི་གཞན་གྱིས་ཀློག་མི་ཤེས་པ་དང་ཞག་གསུམ་སོང་ན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀློག་མི་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་བྲིས་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་དེ་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་བའི་ཡི་གེ་དེ་གཞན་དག་གིས་ཀློག་ཐུབ་པའི་གདེང་ཚོད་ཡོད་པ་བྱས་ཏེ་ཡིག་གཟུགས་གང་ལེགས་འབྲི་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།
གསུམ་པ། བོད་ཡིག་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་དགོས་མིན་གྱི་གནད་དོན་སྐོར།
དེ་ལ་ཐོག་མར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཡིག་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱུང་ཡོད་མེད་དང༌། བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པའི་སྐོར་བཤད་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་དེའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་གཤམ་གསལ།
དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ད་ལྟའི་བོད་ཡིག་འདི་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྲིད་དབང་མ་བཟུང་བར་ལོ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་རིང་གི་བོད་ཡིག་གི་དག་ཆ་དེ་ནི། དུས་སྐབས་དེའི་རིང་གི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་སོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་ཡི་གེའི་དག་ཆ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཀས་བཅད་དང་པོ་ཟེར་ཞིང༌། ༡༥དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དག་ཆ་དང་དེ་དང་མཐུན་པའི་དཔེ་ཆ་གང་དང་གང་ཡོད་སྐོར་སྐྱོགས་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་༼དག་ཡིག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་༽གི་ཤོག་གྲངས་༡ན་༡ནས་༢བ༡བར་གསལ། དེ་ནས་དུས་རབས་དགུ་པའི་མགོར་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང༌། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་སྐབས་དེའི་ཡུལ་སྐད་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཡིག་གི་དག་ཆ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ནས་གཏན་འབེབས་བཟོས་པ་དེ་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཀས་བཅད་བར་པ་ཟེར་ཞིང༌། ༡༦དེང་སང་བོད་ཡིག་བཅོས་བསྒྱུར་ཐཻངས་དང་པོ་ཟེར། སྐབས་དེར་ཡི་གེའི་དག་ཆ་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་གང་བྱས་པའི་སྐོར། གོང་གསལ་༼དག་ཡིག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་༽གི་ཤོག་གྲངས་༣བ་༣ནས་༡༢བ༣བར་གསལ། དེ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་སོང་རྗེས་དུས་རབས་དགུ་པའི་དཀྱིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་སྲིད་དབང་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རྩ་མེད་བཟོ་སྐབས། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་མཛད་པའི་བརྡ་སྤྲོད་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་༼སུམ་ཅུ་པ་༽དང་༼རྟགས་འཇུག་༽གཉིས་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་དག་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་པ་དང་༡༧དེ་རྗེས་དུས་རབས་བཅུ་བའི་མཇུག་ཏུ་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་སྐབས་མངའ་རིས་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་སོགས་བྱུང་བ་ནས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་མགོར་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་བྱུང་བའི་བར་ལོ་བཞི་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་རིང་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་ཙམ་བྱུང་བ་༡༨དེ་ཚོས་བོད་ཡིག་གི་དག་ཆའི་ཐད་བཅོས་བསྒྱུར་རིམ་པར་གནང་བ་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཀས་བཅད་གསུམ་པ་ཟེར་ཞིང༌། ༡༩དེང་སང་བོད་ཡིག་གི་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ཟེར་ཆོགདུས་སྐབས་དེའི་རིང་བཅོས་བསྒྱུར་གང་དང་གང་བྱས་སྐོར་གོང་གསལ་༼དག་ཡིག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་༽གི་ཤོག་གྲངས་གཉིས་པའི་ནང་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་དྲངས་ཏེ་མཇུག་ཏུ། སྐབས་དེར་བཅོས་བསྒྱུར་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ལྟར་གནས་པ་མང་ཞེས་གསལ།
གོང་གསལ་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་གསུམ་པོ་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཐོགཡི་གེའི་དག་ཆའི་ཐད་སྐབས་དེའི་ཕལ་སྐད་དང་བསྟུན་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རྩ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་ཡིན་པའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་རྩ་གཏོར་བཏང་ནས། རིགས་པའྀ་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་ཟེར་བའི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པ་དེ་འདྲ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མྱོང་མེད་ཅིང༌། ལྷག་པར་དུ་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་པའི་མཇུག་ནས་དུས་རབས་བཅོ་ལྔའི་མགོ་བར་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ལྟར་རང་འཇགས་གནས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟགས་ན་བློ་སྒོ་ཆེན་པོ་ཕྱེ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
བཞི་པ། ཡུལ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་འགག་ཐུག་ས་གང་ཡིན་སྐོར།
དེང་སྐབས་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང༌། ཁ་སྐད་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་བར་སྐབས་ལོ་ཤས་རིང་གསར་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆའི་ནང༌། ས་གནས་སོ་སོའི་སྐད་ལ་ཡུལ་སྐད་ཟེར་བའི་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་དང༌། ༢༠ས་གནས་ཁག་མང་པོར་ཁྱབ་ཅིང་མང་ཆེ་བས་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་ལ་ཕལ་སྐད་ཟེར་བའི་མིང་བཏགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་སྐབས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་རང་གཞིར་བཟུང་ནས་བཤད་ན། ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་ཟེར་བ་ནི་ལྟོས་བཅས་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་ཟེར་བ་ཞིག་མེད།
དེ་ཡང་ཁ་ཐོག་ནས་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་ལ་ཁ་སྐད་ཟེར་བ་དང༌། ཁ་ཐོག་གི་བཤད་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ལ་ཡིག་སྐད་ཟེར་ཞིང༌། དེ་ཡང་ས་གནས་འགའ་ཞིག་གི་ཡུལ་སྐད་དེ་ས་གནས་གཞན་ཞིག་ལ་ཡིག་སྐད་ཡིན་པ་དང༌། ས་གནས་འགའ་ཞིག་གི་ཡིག་སྐད་དེ་ས་གནས་གཞན་ཞིག་ལ་ཡུལ་སྐད་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་རེད། འོན་ཀྱང་བར་སྐབས་བློ་མཐུན་འགའ་ཞིག་གིས་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་ཟེར་བའི་ལྟོས་མེད་ཅིག་ཡོད་པར་བརྩིས་ནས། ཡི་གེའི་ནང་ཁ་སྐད་གཞིར་བཟུང་ནས་འབྲི་དགོས་པ་མ་ཟད། ཁ་སྐད་ཀྱི་ནང་ནས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐད་དེ་བོད་ས་གནས་སུ་ཁྱབ་པའི་སྐད་ཡིག་ཡིན་པས་འབྱུང་འགྱུར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁ་སྐད་དེ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོང་དགོས་པ། དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་དགོས་པ། སྔར་ཡོད་སུམ་རྟགས་དང༌། དག་ཡིག་གི་འགྲོ་ལུགས་མེད་པ་བཟོས་ནས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་གསར་པ་དང༌། དག་ཡིག་གསར་བཟོ་དགོས་པ་བཅས་ནི་ཁ་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ། ཁ་ཕྱོགས་དེ་དང་མ་མཐུན་པའི་བྱེད་སྟངས་དང་ཤོད་སྟངས་ཚང་མ་རྙིང་ཞེན་རིང་ལུགས་དང༌། ཕྱི་བཤོལ་རིང་ལུགས། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་འབྲས་ཁས་མི་ལེན་པ་བཅས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་གསར་གཏོད་ཉེན་མཆོང་རིང་ལུགས་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གསར་གཏོད་ཅིག་གཏན་ནས་མ་རེད། བློ་མཐུན་དེ་ཚོས་བོད་ཡིག་དེ་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་བར་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་དེའི་གནད་འགག་ཐུག་ས་དེ་ཡུལ་སྐད་གཅིག་གྱུར་མེད་པ་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་མ་ཤེས་པ་རེད།
བློ་མཐུན་དེ་ཚོས་ཡིག་སྐད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ཚོ། གཙང་དང༌། མངའ་རིས། ལྷོ་ཁ། འཕན་པོ། དྭགས་པོ། ཀོང་པོ། ཨ་མདོ། འབར་ཁམས་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་ཡུལ་སྐད་ངོ་མ་ཡིན་པས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མི་དགོས་པར་གོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བློ་མཐུན་དེ་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཡུལ་སྐད་དེ་ས་གནས་གཞན་དག་གི་མིས་ཉན་དུས་འགྲེལ་བཤད་མ་རྒྱབ་ན་གོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་བར་གྱི་འགལ་བ་ནི་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་འགལ་བ་ཡིན་པ་དང༌། འགལ་བའི་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ནི་ཡུལ་སྐད་གཅིག་གྱུར་མེད་པ་དེར་ཐུག་ཡོད་པ་མ་ཟད་གཅིག་གྱུར་མེད་པའི་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་དང༌། ས་གནས་ཁག་མང་པོར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཐུན་མོང་གི་སྐད་གཉིས་མཉམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་མཐོང་དགོས་པ་བཅས་རེད།
ཡུལ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་བར་གཅིག་གྱུར་མེད་པ་དེ་ག་འདྲ་བྱས་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་ཕྲ་ཐེངས་མང་པོ་བཏང་བ་བརྒྱུད། རླབས་ཆེན་སློབ་དཔོན་མར་ཁེ་སེས་༼ས་ཕྱོགས་དང་གོམས་སྐད་༽ཞེས་པའི་གསུང་རྩོམ་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་རྣམས་གཅིག་གྱུར་ཆགས་པའི་འགྲོ་ལམ་སྐོར་གསུངས་སྐབས་གསུང་དོན། ས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཐུན་མོང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི། དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་རག་ལུས་ཡོད། ༢༡ཅེས་གསུངས་པ་དེ་མཐོང་བྱུང༌། གསུང་རྩོམ་དེས་མི་རིགས་དེའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་གཅིག་གྱུར་མ་བྱུང་གོང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ལ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་པོར་གསུངས་པ་དེ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བཀའ་སློབ་རང་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་གྱི་གོ་རིམ་ནང་ནས་བྱུང་བ་དང༌། བར་དུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ། མཐར་གཅིག་གྱུར་ཆགས་པ་ཡང་སྐབས་དེའི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་གཅིག་གྱུར་ཆགས་པ་དང་བསྟུན་ནས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས། མི་རིགས་ཁག་གི་སྐད་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། བོད་ནི་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་མ་བྱས་གོང་ཕན་ཆད་ཀྱི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆས་སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་བཅས་ཧ་ཅང་རྗེས་ལུས་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལས་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱུན་དུ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྐབས་སྤྱོད་པའི་སྐད་དེ་ཡང་རང་རང་སོ་སོའི་ས་གནས་དང༌། ཡུལ་ཚོ་སོ་སོའི་སྐད་དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་པའི་དུས་ཡུན་རིང་ཞིང༌། ས་ཁུལ་གཞན་དག་དང༌། ཡུལ་ཚོ་གཞན་དག་བར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྐབས་ཕན་ཚུན་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ལས་མེད་པ་རེད། ཚོ་པ་ཁག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་རིགས་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པ་ཡོང་དང་མི་ཡོང་དེ་ཚོ་པ་ཁག་གི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ལ་རག་ལུས་ཡོད་པ་དང༌། ཚོ་པ་ཁག་གི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གོང་འཕེལ་བྱུང་བ་བརྒྱུད། ཞིང་ལས་དང༌། འབྲོག་ལས། ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་བཅས་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕན་ཚུན་དངོས་ཟོག་བརྗེ་རེས་དང་འགྲོ་འོང་གི་འབྲེལ་བ་སྔར་ལས་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་མཐར་ཚོ་པ་ཁག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་མི་རིགས་ཁག་གཅྀག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། སྐབས་དེར་ཕན་ཚུན་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་ཞིག་ཆགས་པ་དེ་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་རེད། ༢༢ཚོ་པ་ཁག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཆགས་ནས་ཚོང་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་པ་དེས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་དགོས་མཁོ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བྱུང་བ་རེད། ཚོ་པ་ཁག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་གཅྀག་གྱུར་གྱྀ་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུའང༌། མི་མང་ཆེ་བ་གྲོང་གསེབ་དང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་སོ་སོར་སྔར་བཞིན་ཁ་གྲམ་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་དབང་གིས་རྒྱུན་དུ་རང་རང་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ངས་ངོས་འཛིན་བྱས་དོན་དུ། བོད་རིགས་ནི་ཚོ་པ་ཁག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཟིན་པའི་མི་རིགས་ཤྀག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་ཕལ་སྐད་ཡོད་ལ། ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྩི་གི་ཡོད། བློ་མཐུན་འགའ་ཞིག་གིས་ཚོ་པ་ཁག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་མི་རིགས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་མ་གཏོགས་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་མེད་པ་ཆགས་ཟིན་པ་རེད་ཟེར་བ་དང༌། ཡང་སྐབས་དེར་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་ཡོད་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་ཕལ་སྐད་མེད་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་ཕལ་སྐད་མེད་ཟེར་བ་དེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཁུངས་མེད་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་སྒྲ་རིག་མཁས་པ་ཚོས་བོད་སྐད་ལ་ཡུལ་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ལྔར་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་ནང་དུ་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་སྒྲ་རིགས་མཁས་ཅན་ཚོས་བོད་སྐད་ནང་གི་ཡུལ་སྐད་དེ་རིགས་ཆེན་པོ་གསུམ་༼དབུས་གཙང༌། ཁམས། ཨ་མདོ་བཅས་༽དུ་ཕྱོགས་བསྡོམས་གནང་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་གོང་དུ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲ་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ལོ་མང་རིང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ལ་དངོས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་དེའི་ཐ་མའི་མཇུག་བསྡོམས་སུ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐད་དེ་ཡུལ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུར་གཞི་འཛིན་སའི་རྨང་གཞིའི་ཡུལ་སྐད་དུ་བཞག་ནས་དེ་རང་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཐལ་དྲགས་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུགགང་ལགས་ཟེར་ན་བོད་སྐད་དེ་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པའི་རྗེས་སུ་ད་དུང་གནའ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས། ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གང་ང་ཚོས་དེང་སང་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་ཡིག་སྐད་དང་མཐུན་པོ་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། མཐུན་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཡུལ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་གཞི་འཛིན་ས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ད་དུང་གཙང་བའི་སྐད་དང༌། ལྷོ་ཁའི་སྐད། ཁམས་སྐད། ཨ་མདོའི་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོས་དེང་སང་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་ཡིག་སྐད་དང་ཏག་ཏག་མཐུན་པོ་ཡོད་པས་ལྷ་སའི་ཡུལ་སྐད་ལས་ཁྱབ་ཆེ་གི་རེད།
ང་ཚོས་གཤམ་གསལ་གྱི་བོད་ཡིག་དཔེ་ཆ་དེ་ཚོ་ལྟ་ཙམ་བྱས་ན། དུས་རབས་ཁ་ཤས་རིང་གི་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུར་དཔེ་ཆ་ཁག་གཅིག་གི་མིང་ཐོ་གཤམ་གསལ།
༡༽རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་༼འདུལ་བ་ལུང་གཞི་༽བཀའ་འགྱུར་འདུལ་བ་པོད་དང་པོའི་ནང་ཡོད།
༢༽རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་༼མདོ་མཛངས་བླུན། ༽
༣༽དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཨ་ཏི་ཤའི་སློབ་མ་འབྲོམ་སྟོན་པས་བརྩམས་པའི་༼ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། ༽
༤༽དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མགོར་དཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བས་འཕན་པོའི་སྐད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བེའུ་བུམ་སྔོན་པོ། ༽
༥༽དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་མཇུག་ཏུ། གཙང་སྨྱོན་ཧེ་ཏུ་ཀསངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྟོད་མངའ་རིས་པའི་སྐད་དུ་བརྩམས་པའི་༼མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར། ༽
༦༽དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་འགོར། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གུང་ཐང་སྤྲུལ་སྐུ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་ཨ་མདོའི་སྐད་ཀྱིས་བརྩམས་པ་༼གོ་བདེ་བའི་ཕལ་སྐད་ཟབ་ཆོས་༽དང༌། ༼ཟློས་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་༽བཅས་ལ་གཟིགས་ཐུབ་ཚེ། ཆོས་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་ཁག་གཅིག་འགྲེལ་བཤད་མ་བྱས་ན་གོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ཕུད། དེ་མིན་འཚོ་བའི་ནང་གི་སྐད་ཆ་མང་ཆེ་བ་གོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཐོག་ནས། བོད་སྐད་དེ་ལ་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་དང༌། ཐུན་མོང་དུ་གོ་ཐུབ་པའི་སྐད་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཁྱེན་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། དེ་མིན་ད་དུང་གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས། ཡུལ་སྐད་ཐོག་གཅིག་གྱུར་མེད་པ་མ་གཏོགས། རྩ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་དང༌། རྩ་བའི་ཐ་སྙད་མང་ཆེ་བ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་མགོར་ཏཱ་མིང་གོང་མ་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོས་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་བརྒྱུད་ཙོང་ཁ་པ་དང༌། ཀརྨ་པ། ས་སྐྱ་པ་བཅས་ལ་ནན་ཅིང་དུ་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་རེ་བསྐུར་བ་དེས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོའི་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་བོད་ཡིག་གི་ཆོས་དཔེ་ཁག་རྣམས་ཤིང་དཔར་ཐོག་ཐོག་མར་བརྐོས་པ་དེ་ནས་བཟུང་བོད་ལ་དཔར་བསྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ་དར་འགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་དང་དག་ཆ་ཡང་སྔར་ལས་གཅིག་གྱུར་ཆེ་རུ་སོང་བ་མ་ཟད། རྩོམ་པ་པོ་ཚོའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་གི་ཡུལ་སྐད་ཡང་གཅིག་གྱུར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ༢༣
གོང་གསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་དཔར་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ལ་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གལ་ཏེ་ཁ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་བར་གྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིག་སྐད་དང༌། ཡི་གེའི་དག་ཆའི་ཐད་ལ་བཞག་ནས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སུམ་རྟགས་འགྲོ་ལུགས་རྣམས་མེད་པ་བཟོས་པ་དང༌། ཡི་གེའི་དག་ཆ་དེ་ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་རྐྱང་པའི་ཐོག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཡུལ་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཅིག་གྱུར་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུ་ཕར་ཞོགགསར་བཟོས་ཡི་གེའི་དག་ཆ་དེ་དང་ས་གནས་གཞན་དག་གི་ཡུལ་སྐད་བར་ཁ་བྲལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་རེད། གང་ལགས་ཟེར་ན། བོད་རིགས་ཟེར་བ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་པུའི་བོད་རིགས་ཙམ་མིན་པར། གཙང་དང༌། ལྷོ་ཁ། དྭགས་ཀོང༌། ཁམས་ཁུལ། མཚོ་སྔོན། རྒྱལ་མོ་རོང༌། ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་བཅས་ལ་སྡོད་པའི་བོད་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུའི་བོད་ཡིག་ནི་གཅིག་མ་གཏོགས་ས་གནས་རེ་རེ་ལ་བོད་ཡིག་རེ་རེ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། གལ་ཏེ་ལྷ་སའི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་བོད་ཡིག་གཅིག་བཟོས་ན། ས་གནས་གཞན་དག་གིས་དེ་གོ་མི་ཐུབ་པས་ཁོ་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་བོད་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཚང་མས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་དང་མཐུན་པའི་བོད་ཡིག་གསར་པ་དེ་བཟོས་པ་ཡིན་ན་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་གི་མ་རེད་དམ། བོད་རིགས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་གཅིག་ཆགས་ཟིན་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཡིག་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ཁག་གི་ཡི་གེའི་ནང་གི་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཟིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་པས། གཅིག་གྱུར་གྱི་ཡི་གེ་ཁ་བྲལ་དུ་གཏོང་བའི་བཅོས་བསྒྱུར་དེ་འདྲ་ལ་སུས་ཀྱང་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་མ་རེད།
ཡང་བར་སྐབས་ལོ་ཤས་རིང་སུམ་རྟགས་ནང་བཤད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དང༌། བདག་གཞན་དུས་གསུམ་མང་པོ་ཞིག་ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་ནས་སྒྲ་གསལ་པོར་ཐོན་ཀྱི་མེད་པས་མི་དགོས་ཟེར་ནས་སྔར་གྱི་བྲིས་སྟངས་དང༌། དེང་གི་བྲིས་སྟངས་ཟེར་བའི་གཏན་འབེབས་ཞིག་རྩོམ་ཡིག་མང་པོའི་ནང་བཀོད་འདུག་ཀྱང་སྲོལ་ཡིག་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྲོལ་ཡིག་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ལྟར། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དོན་གནད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་དང༌། ལས་བྱེད་པ། ཤེས་ཡོན་ཅན་བཅས་ལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱས་མེད་པ་དེ་ནི། སྐབས་དེར་ལིན་པེའོ་དང༌། མི་བཞི་ཤོག་ཁག་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་རིག་གནས་གང་བྱུང་གིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོ་རེད། བྲིས་སྟངས་དེར་ཚིག་ཕྲད་མང་པོ་ཞིག་མེད་པ་བཟོས་ཀྱང༌། བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གཞན་དག་གི་སྐད་ཆའི་ནང༌། འབྲེལ་སྒྲའི་ཀྱི་དང་གྱི་གཉིས། རྫོགས་ཚིག་གི་གོ་ངོ་དོ་གསུམ། འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ངམ་དང༌། དམ། ལ་དོན་གྱི་ར་དང་རུ་སོགས་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བཤད་ན་ཉན་གྱི་རེད། ཁོང་དེ་རིང་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱྀ་རེད། ངས་ཁོ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ཁོས་ཉན་གྱི་མི་འདུག་གོཁྱེད་རང་མགྱོགས་པོར་ཕྱིན་ན་མ་གཏོགས་ཁོང་ད་གིན་ནས་ཕྱིན་ཚར་སོང་ངོ༌། ཁ་སང་ཁྱེད་རང་ས་ནས་གཡར་བའི་དཔེ་ཆ་དེ་ད་རིང་ཕུལ་ཡོད་དོ། རྗེས་སུ་མ་བྱུང་མ་གསུང་ཨཱ། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་བསྐུར་པའི་ཡི་གེ་དེ་འབྱོར་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང༌། ངས་ཁྱེད་ལ་མངགས་པའི་དཔེ་དེབ་དེ་འདུག་གམ་མི་འདུགཟེར་བ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་རུང༌། ཚང་མར་ལིན་པོའོ་དང་མི་བཞི་ཤོག་ཁས་རྒྱུག་པ་ལེབ་འདུར་གྱི་ཁྲིམས་གཅོར་ཕོག་ཡོད་པ་རེད། དེ་མཚུངས་དེང་སང་ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་ལ་སྔོན་འཇུག་དང༌། མགོ་ཅན་ཡིན་མིན་བཅས་ལ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་མི་ཐོན་ཀྱང༌། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མགོར་འབྲི་གུང་དུ་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་དང༌། དེང་སང་གི་ཁམས་ཁུལ་དང༌། ཅོ་ནེ། རྒྱལ་རོང༌། མགོ་ལོག་བཅས་ཀྱི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ལ་ཡང་སྔོན་འཇུག་ཡོད་མེད་དང༌། མགོ་ཅན་ཡིན་མིན་བར་ལ་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་ཡོད་སྐད་འདུག་པ། དེ་ཚོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་བོད་ཡིག་ནི་དེང་སང་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་བོད་ཡིག་འདི་རང་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་ཟུར་དུ་མེད་པ་ནི་ས་གནས་སོ་སོར་དངོས་སུ་ཞྀབ་འཇུག་བྱས་ན་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།
ལྔ་པ། ཡུལ་སྐད་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་འགྲོ་ལམ་གང་ཡིན་སྐོར།
སི་ཏཱ་ལིན་གྱིས་བློ་མཐུན་ཧོ་ལོ་པོ་ཧྥུ་ལ་བཏང་བའི་ཡིག་ལན་ཞེས་པའི་ནང་དུ་གསུང་དོན། ཁོང་གིས་ཏང་གི་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་བཤད་པའི་གཏམ་གྱི་ནང་དུ་སྐད་རིགས་སྣ་ཚོགས་འདྲེས་ནས་ཐུན་མོང་གི་སྐད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐོར་གྱི་ངེས་ཚིག་གཞན་ཞིག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་གོང་གི་བཤད་པ་དེ་དང་མི་འདྲ་བས་དུས་རབས་གཞན་ཞིག་སྟེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཟིན་པའི་རྗེས་ཀྱྀ་དུས་རབས་དེ་ཡིན། དུས་རབས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་མེད་པར་འགྱུར་རྒྱུ་དང། བཤུ་གཞོག་གྲལ་རིམ་གཏོར་ཏེ་མི་རིགས་ཁག་དང་བྲན་དུ་བཀོལ་ཡུལ་རྣམས་ལ་གཉའ་གནོན་བྱེད་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ། མི་རིགས་ཁག་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དུ་ལུས་པ་དང་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཚུལ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་ལྡན་པ་དང་འབྲེལ་ཐུག་ཉེ་རུ་འགྲོ་བ། མི་རིགས་ཀྱི་དབང་ཆ་འདྲ་མཉམ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ། སྐད་ལ་གཉའ་གནོན་དང་རང་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་སྲིད་ཇུས་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་པ། མི་རིགས་ཁག་གི་སྐད་བར་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ནས་ཕན་ཚུན་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བཅས་ཡོང༌། གནས་ཚུལ་དེ་དག་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་སྐད་འགའ་ཞིག་ལ་གཉའ་གནོན་བྱེད་པ་དང་ཕམ་པར་འགྱུར་བ། ཡང་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཅི་ལ་ཡོད། དེའི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཕམ་པ་དང་གཅིག་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། མི་རིགས་ཁག་རྣམས་དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཆབ་སྲིད། རིག་གནས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡུན་རིང་མཉམ་ལས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ནང་ནས་ཐོག་མར་ས་ཁུལ་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཐུན་མོང་གྀ་སྐད་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་ནས་ས་ཁུལ་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་སྐད་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ། སྐད་འདི་ནི་འཇར་མན་གྱི་སྐད་མིན་ལ། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ཀྱང་མིན། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནི་དེ་བས་ག་ལ་ཡིན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཁག་རྣམས་ཀྱི་སྐད་དང་ས་ཁུལ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྐད་གསར་པ་ཞིག་གོ་༢༤ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་མ་གཞི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་དུས་སྐབས་སུ་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁག་གི་སྐད་རྣམས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་དང༌། གང་འདྲ་བྱས་ནས་གཅིག་གྱུར་ཆགས་པའི་སྐོར་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ནང་ལ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་རྣམས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་སྟངས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང༌། ང་རང་གྀ་བསམ་པར། འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་སྐད་རྣམས་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ན། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་མི་རིགས་ཁག་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ནི་རྦད་དེ་གཅིག་མཚུངས་རང་རེད་བསམ་གྱི་འདུགདེར་བརྟེན་གཅིག་གྱུར་བྱུང་ཟིན་པའི་མི་རིགས་ཁག་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་རྣམས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུའི་འགྲོ་ལམ་ནི། མི་རིགས་དེ་ཉིད་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་འགྲོ་འོང་གི་འབྲེལ་ཆགས་པ་བརྒྱུད་ནས་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་རྣམས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་ཆགས་པ་ཡོང་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས་མི་རིགས་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་ཁ་གྲམ་ནས་སྡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གི་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུར་ཚོད་འཛིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ས་གནས་ཁག་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་དེ་གཞི་འཛིན་སའི་རྨང་གཞིའི་ཡུལ་སྐད་བྱས་ཏེ། ཡི་གེའི་འབྲི་སྟངས་དང་དག་ཆ་རྣམས་ཡུལ་སྐད་གཅིག་པོ་དེ་རང་གཞིར་བཟུང་ནས་འབྲི་དགོས་པའི་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པ་ནི། གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་མི་རིགས་དེའི་སྐད་རྣམས་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཁ་བྲལ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས་གཞན་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད།
གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཟིན་པའི་མི་རིགས་ཞིག་གི་ནང༌། ས་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྐད་དང༌། ས་གནས་དང་ས་གནས་བར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྐབས་ཐུན་མོང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཕལ་སྐད་གཉིས་མཉམ་དུ་གནས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་བཟོས་དགོས་ན། ས་གནས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྐད་དེ་དང༌། ཐུན་མོང་གི་ཡུལ་སྐད་བར་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་ཁ་ཤས་བརྒྱུད་དགོས་པ་སྟེ། ཐོག་མར་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་ནང་ས་ཁུལ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའྀ་སྐད་དེ་ཕན་ཚུན་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱུད་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བར་ཁྱབ་པའི་སྐད་ནས་མཐར་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཁྱབ་པའི་སྐད་ཞྀག་ཏུ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གོང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་བོད་སྐད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རིགས་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་དེ་རང་གི་ཐོག་ནས་ཡུལ་སྐད་དང༌། ཡིག་སྐད་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་གཞི་འཛིན་སའི་རྨང་གཞིའི་ཡུལ་སྐད་དེ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡུལ་སྐད་ཁོ་ནར་རྩིས་ན་འགྲིག་གི་མེད་པ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་ཡོད། རླབས་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི། ཐོན་སྐྱེད་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་ཅིག་ཡིན་སྟབས་དེས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་སོ་སོར་ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཆབས་ཅིག་འགྲིམ་འགྲུལ། སློབ་གསོ། རིག་གནས་འཚོ་བ་བཅས་གོང་འཕེལ་ཧ་ཅང་འགྲོ་མགྱོགས་པོ་ཡོད་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་བར་དང༌། ས་གནས་དང་ས་གནས་བར་གྱི་ཁྱད་པར་རིམ་བཞིན་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེས་ས་གནས་ཁག་གི་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཡོང་བ་དང༌། དུས་མཚུངས་ས་གནས་ཁག་གི་ཡུལ་སྐད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་བཅས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་ལམ་ལུགས་གཞན་གང་ཞིག་ལས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ཞིག་རེད། དེར་མ་ཟད་ད་དུང་ང་ཚོར་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང༌། ཚགས་པར་ཁང༌། རྒྱང་བསྒྲགས། གློག་བརྙན། ཟློས་གར། བརྙན་འཕྲིན་བཅས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་མགྱོགས་པོ་ཡོད་པས། དུས་རབས་རྗེས་མའི་ནང་བོད་སྐད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཅིག་གྱུར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་དུས་ཀྱི་བོད་སྐད་ནི། ལྷ་སའི་སྐད་དང༌། གཙང་པའི་སྐད། ཨ་མདོའི་སྐད་སོགས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྐད་དེ་ཚོ་ཚང་མའི་ནང་ནས་ལེགས་ཆ་འདུས་ཤིང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་བོད་སྐད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཕྱོགས་དེ་དང་བསྟུན་ནས། མིག་སྔར་སྔར་ཡོད་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་རྣམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིགས་གནས་ཁག་གི་ཡུལ་སྐད་དང་གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། འབྱུང་འགྱུར་ཡིག་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུའི་རྨང་གཞི་འདིང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་དེར་དེང་སྐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་རྒྱང་རིང་གི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད་པ་ཞྀག་རེད།
མི་རིགས་ཟེར་བ་ནི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མར་བྱུང་བ་དང༌། བར་དུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ། མཐར་མེད་པ་ཆགས་པ་བཅས་ཡིན་པ་ལས། མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མར་བྱུང་དུས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། འཇིག་རྟེན་མ་སྟོངས་བར་དུ་གནས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན། མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མར་ཆགས་སྐབས་གདོད་མའི་ཀུང་ཧྲེ་མ་གཏོགས་མི་རིགས་ལྟ་ཅི་སྨོས་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་ཡང་མེད། རྗེས་སུ་མ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་ཀུང་ཧྲེ་དང༌། ཕ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་ཀུང་ཧྲེ། རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་བཅས་སུ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཕེལ་རྒྱས་སོང་བ་བརྒྱུད་མཐར་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་ཁག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་གཞི་ནས་མི་རིགས་ཟེར་བ་བྱུང་ཞིང༌། ཚོ་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་མི་རིགས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་ད་དུང་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་མི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་རྒྱུར་བརྟེན། མི་རིགས་ཁག་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཆ་སྙོམས་པོ་མེད་པ་མ་ཟད། འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་མྱུར་ཚད་དང༌། རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐད་ལ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དང་ཁྲི་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་བརྒྱུད་དགོས་པ་རེད། འབྱུང་འགྱུར་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ནས་གྲལ་རིམ་མེད་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་མེད་པ། སྲིད་ཏང་མེད་པ་བཅས་བྱུང་བའི་དུས་མཇུག་ཏུ་གཞི་ནས་མི་རིགས་མེད་པར་ཆགས་པ་བཅས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་ད་དུང་མ་ཐ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་དུས་རབས་བརྒྱུད་དགོས་པས། ད་ལྟ་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་རེད། མི་རིགས་བར་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་ཕྱིན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་མུ་མཐུད་ནས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་པ་མ་གཏོགས། མི་རིགས་བར་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཆགས་གོང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མེད་པ་ཆགས་ནས་འཛམ་གླིང་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཟེར་བ་དང༌། མི་རིགས་མང་པོ་འདུས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་བསམ་པ་ནི་སྟོང་བསམ་རང་རེད། ང་ཚོའི་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་སྡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང༌། ད་ལྟ་ནས་མི་རིགས་མེད་པ་ཆགས་པའི་བར་གྱི་དུས་ཡུན་དེ་དང་བསྡུར་ན་ཧ་ཅང་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ལས་མེད་སྟབས། ང་ཚོས་ཆུ་འགྲམ་ལ་མ་སླེབས་གོང་ཆུ་སྒྲ་རྣ་བའི་ཐོས་མ་ཐག་ལྷམ་ཕུད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་རྒས་ཁོག་ཆགས་རྒྱུར་བསམ་ནས་བྱིས་པ་ཆུང་དུས་ནས་མགོ་ལ་ས་དཀར་བྱུགས་ཏེ་མགོ་དཀར་པོ་བཟོས་པ་ལྟར་བྱས་ན། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་རྒྱབ་འགལ་འགྲོ་རྒྱུ་ངེས་ཅན་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་རིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཏུ་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་སུ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་མི་རིགས་བཅིངས་གྲོལ་གྱི་ལས་འགུལ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་དུས་སྐབས་སུ་གནས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། རིག་གནས་གོང་འཕེལ་བཏང་སྟེ། མི་སེར་སྤེལ་བྱེད་རིང་ལུགས་ལ་ནུས་ལྡན་གྱིས་རྡུང་རྡེག་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གིས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འདིར་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཐོག་མའི་ལྟ་ཚུལ་ཁག་ཅིག་རྒྱ་ཆེའི་སྒྲ་རིག་སྨྲ་བའི་མཁས་དབང་ཚོར་དཔྱད་གཞིའི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་རྒྱུར་བྲིས་པ་ཡིན་པས། གཟིགས་པ་པོ་ཚོས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དགོངས་འཆར་ལྷུག་སྩོལ་ཡོད་པ་ཞུ། །
མཆན།
(༡) རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་བོད་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་ལྕེ་ཁྱི་འབྲུག་གིས་བརྩམས་པའི་ >རྩ་བ་དང༌། དེའི་རང་འགྲེལ། བསྟན་འགྱུར་སྡེ་དགེ་པར་མའི་[ཅོ]་པའི་ནང་གསལ།
(༢)  >༡༩༧༥ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་དེབ་རྐྱང་པ།
(༣)  >(སི་ཏཱ་ལིན་གྱི་གསུང་རྩོམ་དེབ་རྐྱང་པའི་བོད་ཡིགམི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༡༩༥༨ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པ། གྲངས་༡༢པ།
(༤) བོ་དོང་པཎ་ཆེན་འཇིགས་མེད་གྲགས་པས་བརྩམས་པའི >
(༥) མདོ་སྨད་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་ >
(༦) ཧྥན་ཝེན་ལན་གྱིས་བརྩམས་པའི་ >རྒྱ་ཡིག་དེབ་བཞི་པའི་གྲངས་༤༠༧
(༧) བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ >དང༌། ༡༣༢༨ལོར་ས་སྐྱ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ > མདོ་སྨད་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་ >ཤིང་དཔར་གྲངས་༡༨བ་༡། གྲངས་༢༠ན་༤།
(༨) ༡༦༨༧ལོར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ >གྲངས་༢༧༨ན་༤་གསལ།
(༩) ༡༩༧༨ལོར། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་སློབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་ >དེབ་བཞི་པའི་དུམ་བུ་གཉིས་པར་གསལ།
(༡༠)  >དང༌།  >  >བཅས་སུ་གསལ།
(༡༡)  >དང་
(༡༢)དུས་རབས་དགུ་པའི་མགོར་ཨ་ལག་ཤ་སོག་རིགས་དགེ་བཤེས་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས་བརྩམས་པའི་  >གྲངས་༨་ན་༦་ནས་གསལ།
(༡༣)  >གྲངས་༣༢བ་༥་ནས་གསལ།
(༡༤) གོང་གསལ་གྱི་ཐིག་བཤད་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པ་འདི། དབྱངས་བཞི་དང་གསལ་བྱེད་སུམ་བཅུ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གསལ་བཤད་མཛད་སྟབས་ཤོག་གྲངས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག་པས་རྗེས་སུ་ >དང༌། འགྲེལ་བཤད་མཉམ་དུ་གཟིགས་ན་གསལ་བོ་ཡོད།
(༡༥) འདི་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དང༌། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་བར་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང༌།
(༡༦) བཀའ་བཅད་བར་པ་སྟེ་ཡི་གེའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་དང་པོ་འདི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་སོགས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པ་མང་པོས་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བཟོས་པ་མ་ཟད༌། གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ >དང༌།  >བཅས་སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་[ཅོ་] པའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་དེར་གཟིགས། ཡི་གེའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་དང་པོ་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་མཇུག་བར་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གནས་པ་མ་ཟད༌། དེ་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་ཐེངས་གསུམ་པ་བྱུང་ཡང་མང་ཆེ་བ་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས། སྐྱོགས་སྟོན་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ >གྲངས་༢་བ་༡་པོར་གསལ།
(༡༧) སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བའི་མཇུག་ཏུ་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་གི་དང་པོའི་ལེའུ་ལྔ་པ་ཡིན་པ་དང༌། རྟགས་འཇུག་གི་མཇུག་ཏུ། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་དྲུག་གི་ནང་གི་གཉིས་པ་ཡིན་པར་བཤད།
(༡༨) ༡༥༦༤ལོར་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་ཅན་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་མཛད་པའི་ >དུམ་བུ་བཞི་པ།  >ནང་གསལ།
(༡༩) བཀའ་བཅད་གསུམ་པ་འདི་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་གསར་པ་གང་བྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ད་ཕན་མ་མཐོང་ཡང༌། ཕྱི་དར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བརྒྱ་དང་དྲུག་བཅུ་རེ་བདུན་གྱི་མིང་ >དུམ་བུ་བཞི་པ། ལོ་པཎ་ཆོས་འབྱུང་ནང་བཀོད་འདུག་པ་དེ་ཚོས་བསྒྱུར་པའི་ཆོས་དཔེ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྣམས་ལ་གཟིགས་ན་དཔྱད་གཞི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས།
(༢༠) སྙན་ངག་འགྲེལ་བ་མང་ཆེ་བའི་ནང་ཟུར་ཆག་གི་སྐད་དང༌། ཡུལ་མི་རང་བཞིན་པའི་སྐད། ཆོས་སྐད། གདོན་འདྲེའི་སྐད་(ལོག་སྐད་)བཅས་བཞི་དབྱེ་བ་བྱེད་སྐབས་སུ་གསལ།
(༢༡) སི་ཏཱ་ལིན་གྱི་གསུང་རྩོམ་ >༡༩༥༨ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་དེབ། གྲངས་༢༩༥པར་གསལ།
(༢༢) མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་བཤད་པ། མར་ཁེ་སི། ཨེན་ཀེ་སི། ལེ་ཉིན། སི་ཏ་ལིན་བཅས་ཀྱི་གསུང་བཏུས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་༡༩༧༥ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་དེབ་གྲངས་༢པར་གསལ།
(༢༣) བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་ཚོས་བརྩམས་པའི་ཆོས་དཔེ་དང༌། སྒྲུང༌། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ས་སྐྱ་བའི་བླ་མ་དང༌། ལྷོ་ཁ། དྭགས་པོ། འབྲི་གུང༌། འབྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་བླ་མ་ཚོས་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། རྣམ་ཐར། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབུས་གཙང་དང༌། ལྷོ་ཁ། ཨ་མདོ། མངའ་རིས་བཅས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། རིག་གནས་སྐོར། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྡེ་དགེ་དང༌། ཨ་མདོ་ཁུལ། དབུས་གཙང་བཅས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། སྒྲུང༌། རྣམ་ཐར། ཆོས་དཔེ་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་མང་པོ་བསྡད་ཡོད།
(༢༤)  >གྲངས་༣༢་ན་༢ནས་གསལ།
(༢༥) སི་ཏཱ་ལིན་གྱིས་གསུང་རྩོམ་ >༡༩༥༨ལོར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་དེབ། གྲངས་༡༠༡ནས་གསལ།
རྩོམ་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ལས། སྐད་ཡིག་དང་སློབ་གསོ་ཞེས་པ་ལས་བཏུས།


text:
འཛམ་བུ་གླིང་གི་རིག་གནས་གང་དང་གང་ཡིན་རུང་ངལ་རྩོལ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན། གྲངས་ཀྱང་ངལ་རྩོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུ་བྱ་དངོས་ཀྱི་ཁ་གྲངས་བརྩི་བྱེད་དུ་བྱུང་བའི་ཐོན་འབྲས་ཤིག་རེད། མིའི་རིགས་ཀྱིས་གྲངས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཤེས་པ་དེས་བྱ་དངོས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ལོན་པ་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐོན་གྱི་ཡོད་སྟབས། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་མཁོ་བའི་རྨང་གཞིའི་ལག་ཆ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད།
དང་པོ། གྲངས་རྩི་བའི་རིག་པའི་ཆུ་འགོ
བོད་མི་རིགས་ཀྱང་ཤེས་དཔལ་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་དབང་གིས། ཡུལ་ཕྱོགས་འདིར་གྲངས་རྩི་བའི་རིག་པའི་ཆུ་འགོ་ཡང་མི་རིགས་གཞན་དང་མཐུན་པར་ཧ་ཅང་སྔ་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ཏེ། ཡིག་ཚང་འགའ་རེར་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་ཅི་སོང་གི་ཁ་གྲངས་ལེན་པ་དང་། རྔོན་རྒྱབ་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཁ་གྲངས་ལེན་བྱེད་དུ་རང་གི་མཛུབ་མོ་དང་། བྲག་དང་རྡོ་ལེབ་ལ་རི་མོ་འཐེན་པ། རྒྱུན་བུར་མདུད་པ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་བཏང་ནས་གྲངས་རྩི་ཡི་ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག་ལ། བྲག་བརྐོས་ཀྱི་རི་མོ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་བདེན་དཔང་བྱས་འདུག་པས། དེ་ནི་གྲངས་ཀྱི་རིག་པ་དར་བའི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་རེད། ཐང་ཡིག་ཏུ། “བོད་ལ་སྲིད་སྐྱོང་བ་ལ་ཡི་གེ་ནི་མེད། སྐུད་པ་ལ་མདུད་པ་དང་ཤིང་ལ་རྟགས་བཏབ་སྟེ་རྩིས་བྱེད”ཅེས་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་ཤེས་ཐུབ་སྙམ། དེ་ལས་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཤུགས་ལ་གོ་ཐུབ་པ་ནི་བོད་དུ་གྲངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཨང་ཀི་གྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་ནི་ཅུང་ཕྱི་བའི་གནད་དོན་དེ་རེད། སྐད་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡི་གེ་ཕྱིས་སུ་བཏོད་པ་བཞིན་གྲངས་རྩི་ཤེས་པས་ཨང་ཀི་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ། ད་ལྟ་ང་ཚོས་བཀོལ་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་ཨང་ཀིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་དུས་ལ་རྩོད་གཞི་ཆེ་ནའང་ཧ་ལམ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་ནས་ཚུར་དར་བར་ངོས་བཟུང་ན་བདེན་ཁ་ཅུང་ཆེ་བར་སེམས་ཏེ། 《ཀྲུང་གོའི་གྲངས་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ》ལས། “བོད་ཀྱི་ཨང་ཀི་ནི་གནའ་བོའི་ཧིན་རྡུའི་ཨང་ཀི་དང་མཚུངས་ལ། དུས་རབས་8པའི་སྐབས་སུ་ཧིན་རྡུའི་ཨང་ཀི་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་དར”ཞེས་འཁོད། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་དང་གནའ་བོའི་ཧིན་རྡུ་གཉིས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ལ། བོད་པས་རིག་གནས་སྣ་ཚོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ནང་འདྲེན་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པས་ཨང་ཀི་ཡང་ཧ་ལམ་སྐབས་དེ་ཙམ་དུ་བོད་དུ་དར་བའི་ངེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སེམས། དེ་བཞིན། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གི་རྒྱ་རྩིས་གོ་དོན་ལས“བོད་ཀྱི་ཨང་ཡིག་འབྲི་སྲོལ་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་ལས་འོངས་པ་ཉིད་དེ། རང་རེའི་སྔོན་བྱོན་ལོ་ཆེན་ཞ་ལུ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཨང་ཀིའི་ཕྱག་བྲིས་དངོས་སུ་མཇལ་ན། ད་ལྟའི་ཨ་རབ་ཨང་ཚུགས་དང་དབྱིབས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ཨང་ཡིག་འདི་རིམ་གྱིས་ཅུང་ཟད་གཟུགས་གྱུར་པར་སྣང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་གོ”ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་གནད་དོན་དེ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་གནང་ཡོད། ཨ་རབ་ཀྱི་ཨང་ཀི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཨང་ཀི་ལས་བྱུང་ཞིང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་དར་བ་ཡོངས་གྲགས་རེད། ཡིན་ཡང་ད་དུང་དཔྱད་དགོས་པ་འདུག་ཀྱང་བརྗོད་དོན་དངོས་ལོ་མས་མེ་ཏོག་བཞིན་སྒྲིབ་པར་དོགས་ནས་བཞག་གོ།
གཉིས་པ། གྲངས་ཀྱི་དད་མོས་བཤད་པ།
ངལ་རྩོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་རིག་འཕེལ་བ་དང་བསྟུན་ཏེ་གྲངས་ཀྱང་ཐོག་མའི་ཉིན་ཞག་དང་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ཁ་གྲངས་རྩི་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཙམ་གྱི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་ཏེ་གྲངས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཤིག་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་ཡོད་པས། གྲངས་ལ་དད་མོས་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་ཞིག་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། རིམ་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་པར་སྣང་།
དད་མོས་རིག་གནས་ནི་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་རང་ལས་ལྷག་པའི་ནུས་མཐུ་ལྡན་པར་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ཞིག་རེད། གྲངས་ཀྱི་དད་མོས་དེ་ཡང་རི་ལྷའི་དད་མོས་དང་ཆུ་ལྷའི་དད་མོས་བཞིན་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དད་མོས་རིག་གནས་ཏེ། བླ་རི་དང་བླ་མཚོར་དད་མོས་བྱས་ནས་རི་ལྷ་དང་ཆུ་ལྷ་གསོལ་བའི་གསོལ་མཆོད་རིག་གནས་དང་། ཤོད་རྒྱུན་དང་སྒྲུང་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་དུ་མ་གྲུབ་ཡོད་པ་ལྟར་གྲངས་གནས་འགའ་ལ་ཡ་མཚན་གྱི་ནུས་མཐུ་གང་རུང་ཡོད་པར་ངོས་བཟུང་ནས་དད་མོས་བྱས་ཏེ། གྲངས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་འཛེམ་དོགས་ཀྱི་རིག་གནས་སོགས་གྲུབ་པའོ།
དེ་འདྲའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ནི་མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་རིགས་ཁོ་ནར་ལྡན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་མིན། མི་རིགས་སོ་སོའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དང་འདུ་ཤེས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་དད་མོས་བྱེད་པའི་གྲངས་མི་འདྲ་ལ། གྲངས་གཅིག་ལ་བཟང་ངན་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་འཛིན་པའང་ཡོད་དེ། གྲངས་བཅུ་གསུམ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བོད་པའི་རིག་གནས་ལ་གྲངས་དེ་བཟང་བར་འཛིན་བཞིན་ཡོད་རུང་། ནུབ་ཕྱོགས་པས་གྲངས་དེ་ངན་པར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་བཞི་བཟང་བར་འཛིན་རུང་རྒྱའི་རིག་གནས་ལ་གྲངས་བཞི་བཀྲ་མ་ཤིས་པར་ངོས་བཟུང་ནས་འཛེམ་བྱ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དང་འདུ་ཤེས་མི་འདྲ་བའི་འོག་གྲུབ་པའི་གྲངས་གནས་དད་མོས་ལ་གོ་ཆོག བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་མོས་བྱེད་པའི་གྲངས་ཀྱང་མང་སྟེ། དཔེར་ན། གྲངས“གསུམ” “བཞི” “བདུན” “བརྒྱད” “དགུ” “བཅུ” “བཅུ་གསུམ” “བཅོ་ལྔ” “ཉེར་གཅིག” “སུམ་ཅུ” “གྱ་གཅིག” “བརྒྱ” “བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ” “བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང”ལྟ་བུར་དད་མོས་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད། སྐབས་སུ་བབས་པ་ནི་གྲངས་གསུམ་གྱི་དད་མོས་སྐོར་ཡིན་པས་གཞན་རྣམས་རེ་ཞིག་མི་སྤྲོས་སོ།།
གསུམ་པ། གྲངས་གསུམ་གྱི་དད་མོས་སྣང་ཚུལ་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་པ།
གྲངས་གསུམ་གྱི་དད་མོས་ནི་གྲངས་གཞན་དང་བསྡུར་ན་དེ་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འདུག་པས་རྒྱས་པར་གླེང་འདོད་རུང་ཚིག་ཉོག་ལ་འཛེམས་ནས་ལྷ་ས་ཁུལ་གྱི་གཉེན་སྟོན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་རགས་བསྡུས་ཤིག་དཔེར་བཀོད་ནས་དེ་དོན་མཚོན་ཁུལ་བྱས་ན། “དེ་ཡང་། ཡུལ་གྱི་གོམས་གཤིས་ལྟར་ཕོ་ལོ་དྲུག་གསུམ་བཅོ་བརྒྱད་དང་མོ་ལོ་ལྔ་གསུམ་བཅོ་ལྔ་ནས་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་གྲབས་བྱས་ནས་གཏན་གྱི་འདུན་མ་འོས་བབས་གཅིག་བྱུང་ན་དཀར་རྩིས་མཐུན་སྦྱོར་གཉེན་རྩིས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་དུས་ཚོད་བཟང་བབས་ཞིག་ལ་འབུལ་བ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་སློང་ཆང་གཏོང་བར་འགྲོ་ལ། དེར་མ་མཐར་ཡང་སློང་ཆང་ཐེངས་གསུམ་གཏོང་བའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་གཏན་འཁེལ་གྱི་ཡོད། སློང་ཐེངས་གསུམ་པར་ཁྱིམ་ཚང་དེ་གའི་ཡབ་ཡུམ་ལ་མཇལ་དར་སྒྲོན་པ་དང་ཏིག་ཆང་བཀྱགས་ནས་བག་སྟོན་དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་མག་པའམ་མནའ་མ་བསུ་མཁན་ངོ་གཡོག་མི་གྲངས་གསུམ་སྟེ་ཁྲི་ཆེན་དང་ཁྲི་གཡོག་བཅས་རྟ་པ་གསུམ་གྱིས་ལག་རྟགས་གྱ་ནོམ་པ་དང་མཇལ་དར་བཅས་བག་བསུར་འགྲོ་ཡི་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོང་བའི་ཆེད་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཀྱང་ཕྱེ་མར་ཁག་གསུམ་བཟོ་དགོས་པ་སྟེ། གཡང་འགུག་པའི་ཕྱེ་མར་གཅིག་དང་། བསུ་ཆང་དང་པོར་འཁྱེར་ཆེད་ཀྱི་ཕྱེ་མར་གཅིག་དང་། བསུ་ཆང་གཉིས་པར་འཁྱེར་ཆེད་ཀྱི་ཕྱེ་མར་གཅིག་བཅས་ཁག་གསུམ་བཟོ་དགོས། འཇིག་རྟེན་བྱིངས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བསུ་ཆང་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་བཅས་གཏོང་དགོས། ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་དང་ཕ་མ་ལྷན་རྒྱས་བཅས་གྲལ་དུ་འཁོད་རྗེས་ཁྲུང་ཞུ་མས་དངུལ་ཕོར་ཆང་གིས་བཀང་བ་བཏེགས་པ་དང་གཞས་ཆེན་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཁྲུང་ཞུ་མའི་གཡས་གཡོན་དང་རྒྱབ་ཏུ་ལངས་ཏེ་གཞས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་བཏང་བའི་གཞས་ཀྱི་གདངས་རིང་རེ་ཚར་སྐབས། ཁྲུང་ཞུ་མས་ཁྱོ་ཤུག་གསར་པ་གཉིས་སོགས་མི་ངོ་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་ཕུད་གཏོར་ཞུས། གཞས་ཆེན་གཏོང་མཁན་ཚོས་མགྱོགས་གཞས་བཏང་ཞིང་ཞབས་བྲོ་བརྒྱབ། དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་ཟིན་རྗེས་གཞས་པ་རྣམས་གྲལ་ལ་འཁོད། ཇ་མས་ཇ་གསུམ་པ་སྟེ“གྲོལ་ཇ”ཞེས་ཇ་ལྡིར་འདེགས་ཙམ་བྱས་རྗེས་མཛད་སྒོ་གྲོལ། བག་སྟོན་མཛད་སྒོ་ཚར་རྗེས་གཞི་ནས་འབུལ་ཐོར་འཁོད་པ་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བར་ཡོང་མཁན་ཆེ་ཆུང་ཚང་མར་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་ཉིན་གསུམ་ལས་མི་ཉུང་བ་འབུལ་དགོས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཉིན་དང་པོའི་མཚན་མོར་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་མཉམ་དུ་ཉལ་རྗེས་སྔས་མགོར་ཁྲུང་ཞུ་མས་དངུལ་ཕོར་བཏེགས། གཞས་ཆེན་ལན་གསུམ་བཏང་། ཁྲུང་ཞུ་མས་ཁྱོ་ཤུག་གསར་པ་གཉིས་པོར་ཕུད་གཏོར་ལན་གསུམ་ཞུས་རྗེས་དེར་ཡོད་རྣམས་ཕྱིར་དོན། བག་གཡོག་མས་ཉལ་ཁང་གི་སྒོ་འཐེན་ནས་ཕྱིར་འགྲོ་གི་ཡོད” དེ་ལས་ང་ཚོས་བོད་མིའི་འདུ་ཤེས་ལ་གྲངས་གསུམ་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གཡང་ཆགས་པ། བཟང་བ་དང་ཁ་བྲོར་ངོས་བཟུང་ནས་དད་མོས་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་་མཐོང་ཐུབ། དེ་འདྲའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གཞན་དུའང་ཤིན་ཏུ་མང་བས་སྣང་འཇོག་བྱས་ཚེ་མཐོང་བར་སླའོ།།
བཞི་པ། སྣང་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་གྱི་བསམ་གཞིགས།
མི་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་གྲངས་གསུམ་གྱི་དད་མོས་དེ་ནི་ནང་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཐོན་པའི་དད་མོས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། ཆོས་འཁོར་གསུམ། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་སོགས་གྲངས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཡུལ་གཞན་ནས་བོད་དུ་དར་ཤིང་། བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། གྲངས་གསུམ་ཡང་་བཀྲ་ཤིས་པའི་མཚོན་དོན་དུ་གྱུར་ནས་གྲངས་དེར་དད་པ་བྱས་ནས་གྲངས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་ཡོད། ཚད་ལྡན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་དག་ལས་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་དེ་འདྲ་གསལ་བར་མཐོང་ཐུབ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན། སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས། ས་ཡི་ལེགས་དྲུག ཆུ་ཡི་སྡེ་བརྒྱད། བར་གྱི་བཙན་ལྔ། རྗེ་ཡི་མགུར་ལྷ་བཅུ་གསུམ། རྟེན་མ་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུ་ལས་གྲངས་གསུམ་མི་ཐོན། ཕྱིས་ནས་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ། ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ། མར་མི་དྭགས་གསུམ། ཁུ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ། བཀའ་གདམ་སྐུ་མཆེད་གསུམ། སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་སོགས་ནང་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་གསུམ་ལ་དད་མོས་བྱས་ནས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་དག་ཐོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། “འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན། འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་སྤྲུལ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན”ཞེས་མཁྱེན་པ། བརྩེ་བ། ནུས་པ་གསུམ་དང་། ཞི་བ། ཁྲོ་བ། ཞི་མ་ཁྲོའི་སྐུའི་རྣམ་པ། ཞི་བའི་ལས་དང་། རྒྱས་པའི་ལས། དབང་གི་ལས་སོགས་མཚོན་པ་བཞིན་ནང་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་དྲི་སྟུག་པོས་ཁྱབ་ཡོད།
འོན་ཀྱང་། ང་ཚོས་བློ་རྣལ་དུ་ཕབ་ནས་ཞིབ་མོར་བསམས་ན་གྲངས་གསུམ་གྱི་དད་མོས་སྣང་ཚུལ་དེ་ནང་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་གི་དད་མོས་རྣལ་མ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མགོ་མཇུག་བར་གསུམ། མདོ་དབུས་སྦུག་གསུམ། སྟེང་འོག་བར་གསུམ། གཡས་གཡོན་དཀྱིལ་གསུམ། འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་གསུམ་ལྟ་བུ་ནི་གདོད་ནས་བྱ་དངོས་རང་སྟེང་གི་གཤིས་སུ་གྲུབ་ཡོད་པས། གྲངས་གསུམ་གྱི་དད་མོས་དེ་ཡང་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་དགོས་པར་གྲུབ་ཐུབ་སྙམ་ལ། ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ཞེས་པ་ཡང་གདོད་མའི་མིས་གྲངས་གསུམ་ལ་དད་མོས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་དཔོག་ནུས་པ་དང་། གཞན་ཡང་། བོད་མིས་དད་མོས་བྱེད་པའི་གྲངས་ལས་སྔ་ཤོས་སུ་གཏོགས་པའི་གྲངས་དགུ་དེ་ཡང་དོན་དུ་གསུམ་གྱི་དད་མོས་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་དགུ་ཡིན་པས། གཡང་རྩེའི་སྒང་ལ་ཡས་སྒྲོན་བཞིན་གྲངས་གསུམ་ལ་དད་མོས་བྱས་པའི་དབང་གིས་གསུམ་བྱས་པ་གསུམ་གྱི་དགུ་ལ་དད་མོས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། མ་སངས་སྤུན་དགུ། འགོང་པོ་སྤུན་དགུ སྲིད་པའི་ལྷ་ཆེན་དགུ། བདུད་ཡུལ་ཁ་རག་རོང་དགུ། སྲིན་པོ་ནག་པོ་དགུ་ཡུལ། བོད་ཁམས་གླིང་དགུ་སོགས་གདོད་མའི་དད་མོས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་བར་སྣང་ལ། ལྷག་པར་དུ་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་ཡ་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། དགུ་ཡིས་བཙན་པོའི་གནས་བབ་མཚོན་པ་དང་། བདུན་གྱིས་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་དམའ་བའི་བློན་གྱི་རིམ་པ་མཚོན་པ། ལྔ་ཡིས་དེ་ལས་ཀྱང་ཅུང་དམའ་བའི་གནས་བབ་མཚོན་པ། གསུམ་གྱིས་ས་གནས་ཆུང་ངུའི་དཔོན་ལྟ་བུའི་གནས་བབ་མཚོན་པ་སོགས་དུས་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་བརྩིགས་པའི་བང་སོའི་མདུན་ངོས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་རིམ་པ་ལས་མངོན་ཐུབ་པ་ལྟར་ཡིན་པས། གྲངས་གནས་གསུམ་དེ་ཡང་གནས་བབ་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། གསུམ་གྱི་ལྡབ་འགྱུར་དུ་སྣང་བའི་གྲངས་གནས་དགུ་ཅན་ནི་ལྷག་པར་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་དུ་མངོན་པས་དེ་ཡང་གསུམ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་ཤིག་ཡིན་པར་གོ་ཐུབ་བོ།།
མདོར་ན། རང་མི་རིགས་ཀྱིས་གྲངས་གསུམ་ལ་དད་མོས་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ནི་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བོད་རང་ལ་ཡོད་པའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་དད་མོས་ཤིག་ཡིན་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག ནང་པའི་རིག་གནས་བོད་དུ་དར་བ་དང་སྐྱབས་གསུམ་དུ་སོང་བའི་རྗེས། གྲངས་དེ་ལ་སྔར་བས་དད་པ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ། བོད་མིའི་འདུ་ཤེས་ལ་གྲངས་དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་བཟུང་ནས། གྲངས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དད་མོས་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་ཐོན་པའོ།།
(བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་2015ལོའི་བོད་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་འཛིན་གྲྭ དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས)


text:
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་བོད་རང་བཙན་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཟེར་བ་བསྒྲགས་སྐབས་ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ལ་དགོངས་འཆར་ཡི་གེ་ཐེངས་མང་ཕུལ་བར་སྐབས་དེའི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་ཁོང་གི་བསམ་འཆར་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་འདུག
ཉེ་ལམ་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་བོད་ནང་གི་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ།༼ སྐབས་བཞི་པའི་རྒྱལ་བསྟན་རིས་མེད་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། ༽ ཞེས་པ་ཚོགས་པའི་སྟེང་། བོད་རིགས་ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོ་བསྡུས་ངོ་སྤྲོད་དང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་དང་འབྲེལ་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་བཟུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་རིང་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་འདུག
སྐབས་དེར་ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་དེ་སྔ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ལ་ཡི་གེ་ཕུལ་ཏེ། སྡེ་དགེ་དཔར་ཁང་ཆེན་མོར་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་བ་དང་། རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཁག་ལྔའི་མི་ཁྲི་གསུམ་ལྷག་ལ་དྲག་པོའི་ཟིང་འཁྲུག་སློང་མཁན་ངོ་ལོག་པ་གསར་པའི་ཞྭ་མོ་གཡོག་སྐབས་དཀར་འདོན་བྱས་པ། དེ་བཞིན། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་བཟུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་སོགས་གསུངས་ཡོད་ལ། ཞི་ཅིན་ཕིན་དང་ཁོང་གཉིས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དུམ་བུ་ཞིག་འདིར་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད།
ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན། “༢༠༠༧ ལོ་ལ་བོད་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། བོད་རང་བཙན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་ལབ་པ་རེད། དེ་ལབ་དུས་གང་མི་ཚད་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཚང་མ་ལ་གང་མི་ཚད་སྡུག་པོ་བཟོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་ངས་ཀྲུང་དབྱང་ལ་ཡིག་ཆ་ཐེངས་ ༡༠ ལ་བཏང་བ་ཡིན། རེད་དེ་བདེན་པའི་གཏམ་ལ་གཏམ་ལན་ཡོད་པ་མ་རེད། རྗེས་མ་ ༢༠༡༡ ལོ་ལ་ང་ལ་ཀྲུང་དབྱིང་གིས་ཤོག་ཟེར་ནས་བོད་ལྗོངས་ལྷ་སར་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་རེད། ཁོ་རང་ཡང་ལྷ་སར་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། ཉིན་ཞིག་ང་ཚོས་ཟ་མ་ཟ་སྐབས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ཕར་ཕྱོགས་དེ་ན་བཞུགས་འདུག ཁོ་རང་གི་རོགས་པ་ཚང་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོན་ཀྲང་གཞོན་པའི་གྲས་རེད། ཁོ་རང་ཐོན་ཀྲང་རེད། ངས་ཁོ་ལ་ཨ་རག་ཅིག་བཏེག་པ་ཡིན། ཚོགས་འདུའི་སྐབས་སུ་ཁོ་རང་གིས་ངའི་མིང་དེ་ཧ་གོ་ཡིན་ས་རེད། དེ་མ་གཏོགས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་མཐོང་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་ཨ་རག་འདེགས་སྐབས་ཁོ་རང་ཡར་ལངས་ནས་ངའི་སར་ཡོང་སྟེ་དགའ་འཛུམ་འཛུམ་ “ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་བསམ་འཆར་བཏོན་སོང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་དེ་ང་ཚོས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྩིས་ཡོད” ཟེར། ངས་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་བཅུ་ཕུལ་བ་དེ་ཁོ་རང་ཕུལ་མེད། ཡིག་ཆ་ཚང་མ་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ལ་བྲིས་པ་ཡིན། དམངས་ཆེན་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན། སྲིད་གྲོས་ཚོགས་གཙོ་ལིག་རོན་ཧཱན་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན། ངས་ཁྱོན་བསྡོམས་ཡིག་ཆ་ཐེངས་བཅུ་ལ་བཏང་བ་ཡིན། གཏམ་ལ་གཏམ་ལན་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ད་རེས་ངས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་ཆང་བཏེག་སྐབས་ཚིག་གསུམ་དེ་ང་ལ་བཤད་ཡོད་པ་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་བསམ་འཆར་ཕུལ་བྱུང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་འཆར་ཕུལ་བ་དེ་ང་ཚོས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྩིས་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་སོང་། ལག་བསྟར་བྱེད་རྩིས་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་ལ་ང་གང་མི་ཚད་དགའ་ཐག་ཆོས་པ་རེད། ཕྱི་ཉིན་པོ་ཏ་ལའི་རྒྱབ་ཏུ་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་པ་རེད། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ང་ཚོ་ཚང་མས་དཔར་བརྒྱབ་པ་རེད། པར་རྒྱག་སྐབས་ང་ཚོ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་བང་རིམ་གསུམ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན། ང་དེའི་འཁྲིས་སུ་བསྡད་ཡིན། ངས་ཀྲུང་དབྱང་གི་མགོ་ཁྲིད་རྣམ་པ་བསླེབ་ཨ་ཡོད་ཕར་བལྟས་པ་ཡིན། ངའི་ཟུར་དེ་གར་མི་ཞིག་ལངས་འདུག སུ་ཡིན་ལྟ་དུས་ཞི་ཅིན་ཕིན་རེད། ང་ཡར་ལངས་སྐབས་ཡང་བསྐྱར་ཁོ་རང་གིས་ད་གིན་དེ་བཤད་ལུགས་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་གཅིག་བཤད་བྱུང་། ངས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཐེངས་མ་གཉིས་བཤད་སོང་། ཡིག་འབྲུ་གཅིག་འགུལ་ལྕོག་ཡོད་པ་མ་རེད། བཤད་ལུགས་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་རེད། ངས་ཕར་མ་བཤད་པར་ཁོ་རང་རང་ངོས་ནས་ང་ལ་ཚུར་བཤད་ཡོང་བ་རེད། ང་རང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་།” ཞེས་གསུངས་སོང་།
སྐུ་ཞབས་ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ནི་ ༡༩༣༡ ལོར་ཁམས་འབའ་ཐང་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་པའི་ལོ་སྟེ། ༡༩༤༩ ལོར་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་ ༡༨ ལ་སོན་སྐབས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས། ༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁོང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གྲས་སུ་བསླེབས། ཡིན་ཡང་འདི་དག་གིས་ཁོང་ལ་མཚམས་རེར་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་མི་འགྲིག་པའི་སྐོར་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་གཤིས་ཀ་དེར་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་མེད། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན། སྔོན་མ་ཁོང་སི་ཁྲོན་ནས་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ལས་གནས་མ་བསྒྱུར་བའི་སྔོན་ལ་ཁོང་གིས། ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་རིགས་བྱིས་པ་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་སྟེང་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་གང་འཚམ་ཞིག་བཏང་བ་དེ་དག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ཚོས་ལྐོག་ནས་ཁོང་ཚོའི་བྱིས་པ་ཚོའི་མདུན་ལམ་ཆེད་དུ་བཏང་བའི་ཐད་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེར་བྱས་འདུག
ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་བྱ་གཞག་གི་དུས་ཡུན་རིང་ཤོས་དེ་སི་ཁྲོན་ཏུ་བསྐྱལ་ཡོད། ཐོག་མར་དམར་ཤོག་གུང་གཞོན་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་དང་། དེ་རྗེས་སྡེ་དགེ་རྫོང་དང་རྔ་པ་ཁུལ་གྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་གནང་ཞིང་། མཐའ་མར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་སྐྱོང་བ་གཞོན་པའི་གོ་གནས་སུ་བསླེབས། ༡༩༨༠ ལོ་ནས་ ༡༩༨༦ ལོའི་བར་ཁོང་ཉིད་གོང་གི་གོ་གནས་རང་འཇགས་ཐོག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བ་གཞོན་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཀྱི་གོ་གནས་སུ་བསླེབས། ཕྱིར་སི་ཁྲོན་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གྲོས་དང་དབུས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སོགས་གོ་གནས་མཐོ་ས་དག་ཏུ་ཕྱག་ལས་གནང་ལ། ཁོང་གི་ཕྱག་ལས་ཕལ་ཆེ་བ་རིག་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་འདུག
ཟླ་སྔོན་མའི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཁོང་གིས་ཁྲིན་ཏུའུ་རུ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་བོད་དོན་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ ༦ པའི་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ལ། ཚོགས་ཆེན་དེའི་སྟེང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་དང་ཉམས་ཞིབ་པ་མི་ ༡༢༠ འཛོམས་ཡོད་ཅིང་། ཡང་གླིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ནི། ༼རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཐད་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་༽ཞེས་པ་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས།


text:
རྩོམ་པ་པོ།   དུས་ཚོད།   2018-09-06   རྩོམ་ཁུངས།    བོད་རིག་གནས་སྤྱི་སྟེགས
བོད་མིར་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། དེའང་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་ལ་ཆོས་མཇལ་ཞུ་སྐབས་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་གྱི་མདུན་དུ་ལག་པ་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། རང་ལས་མཐོ་བའི་མི་དང་འཕྲད་སྐབས་ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་གུས་བཀུར་ཞུ་བའི་ཉམས་ཡིན། ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་དེའི་གོ་དོན་ནི་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དད་སེམས་ཞུ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་གུས་བཀུར་གྱི་ཉམས་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ལག་པ་ཡ་གཅིག་གིས་མཛུབ་མོ་ལྔ་ཀ་རུབ་ཀྱིས་སྟོན་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་ནི། ཁ་ཚུམས་ཁྱོད་ལ་ཇུས་གཏོགས་མེད། ཅེས་གུས་ཞབས་གཏན་ནས་མེད་པའི་ངང་ནས་མི་གཞན་ལ་འཕྱ་དམོད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཚེ་པེ། གཡུ་འཛོམས།


text:
ཟླ་10ཚེས་9ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ཨན་ཀོ་ལའི་ཙུང་ཐུང་ལུའོ་ལུན་སུའོ་དང་གྲོས་མོལ་གནང་ཞིང་། འདི་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་སྐུ་ཟླ་ཕེང་ལི་ཡོན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ལུའོ་ལུན་སུའོ་སྟངས་དཔྱལ་དང་ལྷན་དུ་སྐུ་པར་བསྐྱོན་པ།
ཚེས་9ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ཨན་ཀོ་ལའི་ཙུང་ཐུང་ལུའོ་ལུན་སུའོ་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ལུའོ་ལུན་སུའོ་ཀྲུང་གོར་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་གནང་བར་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཞུས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་གླེང་སྟེགས་པེ་ཅིང་གི་དབུ་ཚོགས་མཇུག་འགྲིལ་ནས་ཟླ་གཅིག་སོང་རྗེས། སླར་ཡང་ལུའོ་ལུན་སུའོ་དང་ཞལ་འཛོམས་བྱུང་བར་དགའ་ཚོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་པེ་ཅིང་གི་དབུ་ཚོགས་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་འཚོགས་པ་དེས་ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་། ཀྲུང་གོ་དང་ཨན་ཀོ་ལའི་འབྲེལ་བ་འཕེལ་རྒྱལ་འགྲོ་ཆེད་སྒུལ་ཤུགས་གསར་པ་བསྣན་ཡོད་ལ། གོ་སྐབས་གསར་པའང་སྦྱིན་ཡོད། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་མཉམ་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོ་དང་ཨན་ཀོ་ལའི་འབྲེལ་བ་མདུན་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཧུར་ཐག་དང་མགྱོགས་མྱུར་འགྲོ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཀྲུང་གོ་དང་ཨན་ཀོ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་ལ་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་པོས་ཆབ་སྲིད་ཐད་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། མཐོ་རིམ་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། འཐབ་ཇུས་འབྲེལ་གཏུག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ཕན་ཚུན་གྱི་ལྟེ་བའི་ཁེ་ཕན་དང་དོ་ཁུར་གལ་ཆེན་བྱེད་སར་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གེགས་བར་བྱུང་ཚུལ་ཐད་ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ལ་གཞན་སྡུག་རང་མྱོང་གི་བསམ་ཚུལ་ཡོད་པས། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཕྱི་ནས་ཡོང་བའི་ཐེ་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རང་བརྟེན་གདམ་ག་བྱས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བརྟན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་གླེང་སྟེགས་པེ་ཅིང་གི་དབུ་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། “བྱ་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད”ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་བྱ་ཐབས་སྔ་ཙམ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཉམ་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཕན་ཚུན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་སྦྲེལ་མཐུད་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། འཕར་གཞི་གསར་པ་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་གཉིས་ཕན་མཉམ་ལས་ལ་བཀྲག་མདངས་འཚེར་ས་གསར་པ་གཏོད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཨན་ཀོ་ལའི་བཟོ་ལས་ཅན་དང་དཔལ་འབྱོར་སྣ་མང་ཅན་གྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། མི་སྣ་དང་ས་གནས་ཞིང་ཆེན་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་འགྲོ་འོང་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ཀྲུང་གོ་དང་ཨན་ཀོ་ལའི་ཤེས་དཔལ་ཕན་ཚུན་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་པ་དང་དམངས་སེམས་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་མང་མཐུན་སྦྱོར་གཞོགས་འདེགས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། ཕྱོགས་མང་རིང་ལུགས་ཐུན་མོང་ཐོག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། སྒོ་དབྱེ་རྣམ་པའི་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་དེ་བས་དྲང་གཞག་ལུགས་མཐུན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ལུའོ་ལུན་སུའོ་ཡིས་ཨན་ཀོ་ལ་དང་ཀྲུང་གོ་རྒྱབ་ཁབ་གཉིས་པོས་མཐོ་རིམ་འགྲོ་འོང་དམ་ཟབ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་དེ་ཐོག་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་པོས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བར་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ལུགས་མཚོན་ཡོད། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་། ཨན་ཀོ་ལ་དང་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོ་མཉམ་ལས་བྱས་པ་དེས་ཨན་ཀོ་ལའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དེ་བཞིན་དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོས་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། ཨན་ཀོ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཆེད་རོགས་སྐྱོར་དེ་བས་ལེགས་པ་བྱ་རྒྱུར་ཨན་ཀོ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་གླེང་སྟེགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་ཧྲིལ་པོའི་དབར་གྱི་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཐེབས་ཡོད། ཀྲུང་གོས་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་སྐམ་ས་ཆེ་མོའི་དོན་དངོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་གཞིར་བཟུང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་མཉམ་ལས་བྱས་པ་དང་། ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་པ་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མི་འདོན་པ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་ཇུས་མི་བྱེད་པའི་བྱ་ཐབས་ལ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་གླེང་སྟེགས་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་བཏོན་པའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་འཆར་གཞི་དེས་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ཧ་ཅང་ལྡན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། ཨན་ཀོ་ལ་དང་ཀྲུང་གོའི་མཉམ་ལས་དེ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་ཀྲུང་གོའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་ཁྲོད་ཀྲུང་གོའི་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ལྡན་པར་ཨན་ཀོ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་གླེང་མང་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་འོས་འཚམ་བྱ་ཆེད་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་པར་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཨན་ཀོ་ལས་ཕྱོགས་མང་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་འབྱུང་འགྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཐུན་མོང་ཐོག་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད་པས། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་མང་ལས་དོན་ནང་མཉམ་ལས་དམ་ཟབ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།