text:
བུ་སྟོན་ལས་འཕྲོས་པའི་དཔྱད་ཞིབ།
སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་ཚེ་རིང་།
བུ་སྟོན་གླེང་དོན།
དུས་རབས་བཅོ་ལྔའི་ནང་བྱོན་པའི་གུ་གེ་པཎྜི་ཏ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་(?-1486 )གྱིས་མཛད་པའི«ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ»ཞེས་བྱ་བ་པར་སྐྲུན་མ་བྱས་སྔོན་ལ། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་གར་ལོག་ཏུ་འདས་མིན་སྐོར་ལ་དོགས་པ་སློང་མཁན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ལས་ཆེན་ཀུན་རྒྱལ་བ་(1432-1506)རེད། ལས་ཆེན་ཀུན་རྒྱལ་བ་ཞུ་བ་ནི་ལས་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་རེད་ལ། ཁོང་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་དངོས་སློབ་ཅིག་ཡིན་པར་སྙམ། ཁོང་གིས«བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ»ཞེས་པ་མཛད་ཡོད་ཅིང་། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཀྱང་མཛད་གནང་འདུག གསུང་རྩོམ་གཞན་པ་ཡོད་མེད་རེ་ཞིག་མ་ངེས།
རྒྱལ་དབང་ལྔ་པས་མཛད་པའི«དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས»སུ‘‘ལས་ཆེན་ཀུན་རྒྱལ་བས། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསེར་འཚོལ་དུ་བྱོན་པ། གར་ལོག་གི་བཙོན་དུ་བཟུང་བར་བཤད་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་ནོར་སློང་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་བློ་གྲོས་དམན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་མངའ་རིས་ཀྱི་བཙད་པོ་ཆེ་ཡིན་པས། རྒྱུ་མཚན་ཞིབ་ཏུ་མ་དཔྱད་པའི་སྐྱོན་ནོ།།’’[1]ཞེས་འབྱུང་། ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། གོང་གི་གསུང་དུམ་འདི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་མིན་པར་ལས་ཆེན་ཀུན་རྒྱལ་བའི་གསུང་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་ནའང་། སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ་ལགས་ཀྱིས་གསུང་དུམ་འདི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཡིན་ཤག་གནང་ཡོད་ལ། འདར་ཚ་ཁྱུང་བདག་ལགས་ཀྱིས་མཆན་བཏབ་པའི«ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པའི་མཆན་འགྲེལ་ཏི་སེའི་མགུལ་རྒྱན»ཞེས་པའི་ནང་དུའང་གོང་ལྟར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག
ཕྲན་གྱིས་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་རྒྱས་པ་ཞིག་འབྲི་བཞིན་ཡོད་སྟབས་སྐབས་འདིར་གླེང་མོལ་མང་ཙམ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མ་མཆིས་མོད། འོན་ཀྱང་གོང་གི«དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས»སུ་འབྱུང་བའི་གསུང་དུམ་དེ་ལས་ཆེན་ཀུན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་མེད་སྐོར་བཙལ་སྐབས། «བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ»ཞེས་པའི་ཤིང་སྤར་མའི་དཀྱིལ་ཙམ་དུ‘‘ལྕགས་སྟག་ལ་འབྲི་ཁུང་གླིང་ལོག་བྱུང་། ལོ་དེ་ལ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་འཁྲུངས་སོ། །’’[2] ཞེས་དང་། ཡང་། ‘‘འདིས་(ཁྲོམ་གཞེར་དབོན་པོ་རིན་གཞོན)གདན་སར་ལོ་བཞི་སོང་བའི་ལྔ་པ་ལྕགས་སྟག་ལ་འབྲི་ཁུང་གླིང་ལོག་བྱུང་། བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་འཁྲུངས།’’[3] ཞེས་བུ་སྟོན་གྱི་སྐོར་ཟུར་ཙམ་འབྱུང་བ་དང་། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ལ‘‘བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ’’ཞེས་བྲིས་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དེར་དོ་སྣང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བྱུང་བས། བུ་སྟོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ཁག་ལས་གང་འཚམ་ཞིག་ལ་མཇལ་བ་ཡིན། དེ་བས་གཤམ་དུ་ཕྲན་གྱིས་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ལས་འཕྲོས་ཏེ། ཁོང་ལ་འབོད་མིང་ཁ་ཤས་ཡོད་ཚུལ་དང་། བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་འབོད་དགོས་དོན། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ཕྲན་བུ་དང་བཅས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུའི་ཁུལ་ཡིན།
བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ནི་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་མཛད་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་ནང་དུའང་རྩོམ་མཁན་བྱུང་ཡོད་པ་གཤམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་རོབ་ཙམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ནའང་། འདིར་དགོས་དབང་གིས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་གྱི་སྙིང་པོ་འགའ་ཟུར་འདོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ནི་གཙང་སྟོད་ཁྲོ་ཕུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤབ་སྨད་སྒོམ་གནས་དགོན་པར་རབ་བྱུང་ལྔ་བའི་ལྕགས་སྟག(སྤྱི་ལོ 1290) ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།[4] ཁོང་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་དགོས་དོན་ནི་ཡབ་ནི་རྙིང་མའི་བླ་ཆེན་བྲག་སྟོན་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་ཞུ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཡུམ་བསོད་ནམས་འབུམ་ནི་གསང་སྔགས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་གྱི་རྣམ་འབྱོར་མ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད་པར་གྲགས། ཁོང་དགུང་ལོ་ལྔ་པ་ནས་མ་ཡུམ་ལས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་གནང་བ་དང་། དགུང་ལོ་བདུན་པར་ཁྲོ་ཕུ་བསོད་ནམས་སེང་གེའི་དྲུང་དུ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་གསན། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པ་མེ་ལུག(སྤྱི་ལོ 1307)ལོར་ལོ་ཙཱའི་མཁན་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་མཁན་པོ་རིན་ཆེན་སེང་གེ་དང་། བསོད་ནམས་མགོན་ཞེས་གྲགས་པ་ལས་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། སློབ་དཔོན་བསོད་ནམས་མགོན་ལས་ཕར་ཕྱིན་དང་འདུལ་བ་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་མ་ལུས་པ་གསན་ཏེ་མཁས་པར་གྱུར།[5] དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་བཞེས་པའི་ཚེ་ན་དབུས་ཀྱི་ས་ཆ་ལ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ། དབུས་ནས་མཁས་པ་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་དང་ཁ་རག་བྱང་གཞོན། གཙང་ནས་མཁས་པ་དཔལ་ལྡན་སེང་གེ་དང་༌། འཇམ་སྐྱ་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱི་བཏུལ་བས་སྙན་གྲགས་དབུས་གཙང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྲགས།
དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པ་ཆུ་བྱི(སྤྱི་ལོ 1312)ལོར་མཁན་ཆེན་བཀའ་བཞི་པ་གྲགས་པ་གཞོན་ནུ་དང་༌། སློབ་དཔོན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་ལས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མནོས། ཁྲོ་ཕུར་ཕར་ཕྱིན་དང་། འདུལ་བ། མངོན་པ་བཅས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ལེགས་པར་མཛད། དེ་ནས་ཐར་ལོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ཞུ་བ་བ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ལེགས་སྦྱར་སོགས་ཡིག་རིགས་མང་པོ་མཁྱེན་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་།[7] དབོན་པོ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་དུས་འཁོར་གསན་པས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་བོད་དུ་དུས་འཁོར་ལ་མཁས་པ་བུ་དོལ་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པ་ཁྱབ། དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པ་ལྕགས་སྦྲེལ(སྤྱི་ལོ 1320)ལོར་ཞ་ལུ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོའི་གདན་ས་བཟུང་། སྔགས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ནས་དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་མཛད་ཅིང་། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་རེ་ཙམ་གྱི་ཚོགས་དཔོན་མཛད།[8] དེ་རྗེས་སྣང་ཐར་གི་བསྟན་འགྱུར་ལ་ཞུ་དག་གནང་ཞིང་། «དཀར་ཆག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཕྲེང་བ»ཞེས་པ་བསྒྲིགས། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་ལ་སླེབས་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཆུ་ཁྱི་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༢ལོར་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས«བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད»ཅེས་བྱ་བའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ«བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང»ཞེས་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ 1344)ལོར་གོང་མ་ཟོན་ཏེའི་གསེར་ཡིག་པ་འབྱོར་ཡང་མ་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག[9] དེ་ནས་རེ་གཉིས་པ་ལྕགས་ཡོས(སྤྱི་ལོ 1351)ལོར་གཡའ་ཕག་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་བསྡུམ་ཆེད་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཡོད་ཅིང་། ཆུ་སྦྲེལ(སྤྱི་ལོ 1353)ལོར་ས་སྐྱར་བྱོན་ཏེ་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་གསུང་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་པར་མཛད་ཅིང་། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་སུམ་སྟོང་དང་བཞི་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་བདུན་འདས་པ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་བ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་འབྲུག(སྤྱི་ལོ 1364)ལོར་སྐུ་གཤེགས་འདུག[10]
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་སའི་གནས་ཁྲོ་ཕུ་དང་། ཞ་ལུ། རི་ཕུག་གཙོ་བོར་མཛད་འདུག ཁོང་ནི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་གང་གི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པའི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཉི་ཚེ་བ་གྲགས་ཅན་འགའ་ཞིག་བྱུང་བའི་ནང་གསེས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞ་ལུ་བའི་གྲུབ་མཐའམ་བུ་ལུགས་ཞེས་གྲགས། ཡོངས་གྲགས་སུ་ལྟ་བའི་བཤད་པ་ནི་བཀའ་གདམས་པ་དང་མཐུན་ཤོས་ཆེ་ཞིང་། ཟླ་བའི་གཞུང་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་པར་བཤད། ད་དུང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚད་མར་བྱེད་དོ། །
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ནི་སྔ་རབས་དང་ཉེ་རབས་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་གསུང་རྩོམ་ཁག་ཏུ་བཞུགས་པ་དཔེར་ན། ཁྲོ་ཕུ་བ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་མཛད་པའི«བུ་སྟོན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ཉེར་གཅིག་པ»དང་། བླ་མ་མགོན་པོ་དཔལ་བས་མཛད་པའི«ཆོས་རྗེའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།» སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་(1318-1388)གྱིས་མཛད་པའི«ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག» ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མཛད་པའི«ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ།» ཚེ་མཆོག་གླིང་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི«བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛེས་རྒྱན།» སྟོད་མངའ་རིས་འབོ་དཀར་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་བློ་གྲོས་དོན་ཡོད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི«དུས་འཁོར་ཆོས་འབྱུང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཕྲ་ཚོམ»དུ་འབྱུང་བའི་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་དུ་གསལ་བའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་སུ་གསལ་བའི་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་དང་རྒྱལ་པོས་བརྩམས་པའི་ཞ་ལུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་གསལ་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས། གཟུངས་འབུམ་ཐར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ «བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་རྣམ་རིན་ཆེན་ཀུན་འདུས»སུ་གསལ་བའི་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས། མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་དུ་བཞུགས་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཉུང་བསྡུས་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་མ་སོགས་མང་པོ་བཞུགས་མོད། བླ་མ་མགོན་པོ་དཔལ་བ་དང་། སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས་གསུམ་ནི་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་ཡིན་པས། ཁོང་རྣམ་གསུམ་གྱིས་མཛད་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་དག་ཁུངས་དག་སྤུས་དག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཤིང་། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས་དང་སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཧ་ཅང་རྒྱས་པ་ཞིག་དང་། བླ་མ་མགོན་པོ་དཔལ་བས་མཛད་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་དེ་ནི་ཤོག་ལྡེབས་༣༦ཅན་ཞིག་རེད།
ཉེ་རབས་བྲིས་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་ཤོས་ནི་མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་དུ་བཞུགས་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་དེ་རེད་སྙམ་མོད། ཉེ་རབས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་དག་གི་ཆུ་མགོ་ནི་གོང་གི་བུ་སྟོན་གྱི་དངོས་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་དེ་དག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག
ཕྲན་གྱིས་གོང་དུ་གླེང་བའི་རྣམ་ཐར་ཁག་ལས་གཅིག་མ་གཏོགས་ཆ་ཚང་བ་མཇལ་བ་ཡིན་ལ། ཞབས་མཆན་དུ་ཡིག་ཚོགས་མང་བར་དོགས་ནས་རྣམ་ཐར་དེ་དག་གང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། ཤོག་གྲངས་སོགས་འགོད་པར་རྩོལ་བ་མ་བྱས། ཕྲན་གྱིས་མ་མཇལ་བའི་རྣམ་ཐར་དེ་ནི་ཁྲོ་ཕུ་བ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་མཛད་པའི«བུ་སྟོན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ཉེར་གཅིག་པ»ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང་། མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་སྐོར་གསལ་བཤད་གནང་སྐབས། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ལད་ཟློས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཚལ་པ་སི་ཏུ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་སྟངས་ལྟར་གནང་འདུག་པས། དོན་དངོས་སུ་རྣམ་ཐར་དེ་དེང་སང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་མེད་མ་ངེས་སྙམ་མོད། ཞ་ལུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་གསལ་བའི་བུ་སྟོན་གྱི་རྣམ་ཐར་དེ་ནི་གོང་གི་རྣམ་ཐར་འདི་ལ་གཟིགས་ནས་བྲིས་ཚུལ་ཞིག་འཁོད་འདུག་པར་བལྟས་ན། རྣམ་ཐར་དེ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་ཡང་ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ་མ་ཐོབ་པ་རེད། ད་དུང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཞུས་ན། མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་དུ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སེང་གེས་བརྩམས་པའི«བུ་སྟོན་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ»[11]ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་འཁོད་འདུག་པས། ཁྲོ་ཕུ་བ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་ཞུ་བ་དང་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སེང་གེ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ཡིན་མིན་ལ་དོགས་པ་སླེབས་མོད། བུ་སྟོན་གྱི་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོའི་མཚན་ལ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སེང་གེ་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ། །
བུ་སྟོན་གྱི་འབོད་མིང་བཤད་པ།
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེར་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བུ་སྟོན་པ། ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་རྗེ། བུ་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་ཞིང་། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཀྱང་བསྔགས་སྲོལ་ཡོད། འདིར་དཔེར་མཚོན་འགའ་དྲངས་ན། བུ་སྟོན་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཁྲུངས་པའི་རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན(1364-1449)གྱིས‘‘མང་དུ་ཐོས་པ་རིན་ཆེན་ཁང་བཟང་རྩེར། །སྙན་པའི་བ་དན་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་གཡོ་ཞིང་། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དུ་མས་ཕྱུག །དོན་ཀུན་རྟོགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན། ། ་་་’’[12]ཞེས་དང་། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན(1428-1507)གྱིས‘‘་་་ དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་སྔོན་བྱོན་པའི། །པཎ་གྲུབ་མང་པོའི་རྣམ་ཐར་དཔག་དཀའ་ཡང་། །རྩོམ་པའི་ཕྲེང་བས་བསྟན་པ་གསལ་མཛད་པ། །བུ་སྟོན་ལོ་ཙ་དང་མཚུངས་གཞན་མ་བྱོན། ། ་་་ ’’ [13]ཞེས་ལྟ་བུ། འབྲུག་པད་མ་དཀར་པོས(1527-1592)‘‘བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་བསྟོད་པ། ལུང་དང་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙ་བ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་གྲུབ་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ན་ཟླ་མེད་པའི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རིན་ཆེན་འདོད་དགུའི་ཚོགས། །ཡིད་བཞིན་གྲུབ་མཛད་གང་དེར་དང་བའི་བློས། །གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཀུན་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི། །’’[14] ཞེས་སོགས་མང་དུ་མཆིས་མོད། འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་སོ། །
དེ་ལྟར‘‘བུ་སྟོན’’ཞེས་མང་དུ་འབྱུང་ནའང་། བུ་སྟོན་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་སྐོར་མ་ཞུས་གོང་དུ་ཕྱོགས་ངོས་གཞན་ཞིག་ཞུས་ན། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཁག་ལྟར་ན། ཁོང་དགུང་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་བཞེས་པ་མེ་ལུག(སྤྱི་ལོ1307) ལོར་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བའི་མཁན་བརྒྱུད་མཁན་པོ་ཡངས་རྩེ་བ་རིན་ཆེན་སེང་གེ་དང་། ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་བསོད་ནམས་མགོན་ཞེས་གྲགས་པ་ལས་གཉིས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པའི་ཁུལ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡར་སྔོན་ལ་ཁོང་གི་མཚན་ལ་ཅི་ཡིན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མཇལ་མ་སོང་བས། ཁོང་གི་དངོས་སློབ་ཁག་གི་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་བུ་སྟོན་གྱི་ཆུང་དུས་ཀྱི་མཚན་ཟུར་ཙམ་ཡང་ཐོན་མེད་པ་ཅུང་ཟད་མཚར། «བུ་སྟོན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ཕུལ་བྱུང་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ»རུ‘‘དེའི་ཚེ་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་་་ མཁན་པོའི་མཚན་ལས་གྲས་ཏེ་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཅེས་མཚན་གསོལ་ཏོ།།’’[15] ཞེས་འབྱུང་བས། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ནས་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། རིན་ཆེན་གྲུབ་ནི་མཁན་པོའི་མཚན་ལས་གྲས་པ་ཞིག་རེད་གསུངས་འདུག་མོད། སྔར་བཞིན་ཆུང་དུས་ཀྱི་མཚན་ནི་མ་རྙེད།
དེ་ནས་ཡོངས་གྲགས་སུ‘‘བུ་སྟོན’’ཞེས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་བསོད་ནམས་མགོན་ལས་ཕར་ཕྱིན་དང་འདུལ་བ་ཚད་མའི་གཞུང་སོགས་མ་ལུས་པ་གསན་ཏེ་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་དང་། ཡབ་དང་ལྷན་ཅིག་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་སྐབས། དབུས་ནས་མཁས་པ་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་དང་། ཁ་རག་བྱང་གཞོན། གཙང་ནས་མཁས་པ་དཔལ་ལྡན་སེངྒེ་དང་། འཇམ་སྐྱ་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བཏུལ་བས། ཕ་སྟོན་པ་ལ་བུའང་སྟོན་པ་བྱུང་འདུག་ཅེས་མཚན་དེ་སྐབས་དེར་ཐོགས་པར་གྲགས། «ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨོ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད»དུ‘‘བུ་སྟོན་ནི་འཁྲུངས་ས་ཤབ་སྒོམ་གནས། ཁྲོ་ཕུར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་རྩེ་བ་སོགས་ལ་གཏུགས། གྲགས་པར་གྱུར་ལ་ཡབ་དང་བཅས་ཏེ་དབུས་གཙང་ལ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་པས། ཕ་སྟོན་པ་བུ་སྟོན་པ་འདུག་ཅེས་པས་མཚན་བུ་སྟོན་དུ་གྲགས།’’[16]ཞེས་གསལ་བ་དང་། «ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ»རུ‘‘ལོ་ངོ་གཉིས་ལ་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུས( ?)པ་མཁས་པར་མཁྱེན། ཡབ་བླ་མ་བྲག་སྟོན་པ་ཚད་མའི་གྲ་སྐོར་ལ་མཛད་པ་དང་སྟོངས( ?)ཏེ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་པས་ཁྲོ་ཕུ་བ་བུ་སྟོན་ཞེས་དེ་ནས་གྲགས་སོ།།’’[17] ཞེས་འཁོད་འདུག་པས། རྣམ་ཐར་འདིའི་ཚིག་ཟིན་ལ་བལྟས་ནའང་། ཡབ་ཀྱིས་ཚད་མའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་པ་དང་། བུ་ཡིས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་སྐབས་སུ་བུ་སྟོན་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཐོགས་ཚུལ་བསྟན་འདུག
འོན་ཀྱང་། ཁོང་ལ་བུ་སྟོན་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཐོགས་པར་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ། ཁོང་ཚང་ལ་འགྲུལ་པ་རེ་ཡོང་སྐབས། མི་དེ་དག་གིས་ཡུམ་ལ་ཁྱེད་ཚང་གི‘‘བུ་སྟོན་རོགས’’ཞེས་བསྐུལ་བར་བརྟེན་ནས་བུ་སྟོན་ཐོགས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། མ་ཡུམ་གྱིས་ཁྱིམ་ལ་འགྲུལ་པ་རེ་སླེབས་སྐབས་བུ་སྟོན་ཁྱིམ་ཕུག་ཏུ་སྦས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བུ་སྟོན་གྱི་ཞལ་མི་མཛེས་པས་མི་གཞན་ལ་སྟོན་གྱི་མེད་པ་རེད་ཅེས་གྲགས། ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། གོང་གི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཁས་ལེན་ཆོག་པའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་མིན་པར་སྙམ། སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི«ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག»ཏུ‘‘ཚད་མའི་གཞུང་བཟུང་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བའི་དཔྱིད་པོ་དེ་ཡབ་བླ་མ་བྲག་སྟོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉི་མ་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ལ་གྲྭ་སྐོར་ལ་བྱོན’’[18]ཞེས་ཁོང་དངོས་སུ་ཡབ་དང་ལྷན་དུ་གྲྭ་སྐོར་ལ་ཕེབས་སྐོར་དང་། «ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོའི»ནང་དུའང་བུ་སྟོན་ཞེས་པ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་སྐབས་ཐོགས་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། རྣམ་པར་ཐར་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཛད་པ་པོ་ནི་བུ་སྟོན་གྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་པས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག་པར་སྙམ།
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་རང་ཉིད་ལ་སྦྱར་བའི་མིང་ཡང་ཁ་ཤས་ཡོད་དེ། «བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང»གི་མཇུག་བྱང་དུ‘‘ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་ལས་སྐྱེས་པ་ཁྲོ་ཕུ་བ་བུ་སྟོན་གྱིས་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ། །’’[19]ཞེས་པ་དང་། «ལྟ་བ་ངན་སེལ»གྱི་མཇུག་ཏུ‘‘ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྟ་བ་ངན་སེལ་ཞེས་བྱ་བ། ཁྲོ་ཕུ་བ་བུ་སྟོན་གྱིས་སྦྱར།’’[20]ཞེས་བུ་སྟོན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཏགས་མིང་གི་མགོར‘‘ཁྲོ་ཕུ་བ’’སྦྱར་ཡོད། དེ་ནི་ཁོང་དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲོ་ཕུ་རིན་པོ་ཆེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་སེངྒེའི་དྲུང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། བརྒྱད་པ་ལ་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་ཟབ་མོ་ནོད་པར་མ་ཟད། ཁྲོ་ཕུ་ནས་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སོགས། མདོར་ན་ཁྲོ་ཕུ་དགའ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གདན་ས་མཛད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆ་ནས་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས།
དེ་བཞིན་དུ། བུ་སྟོན་གྱི་བསྟན་བཅོས«ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར»ལས‘‘མདོ་སྨད་པ་བློ་གྲོས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་ཡང་མེ་ཏོག་དང་བཅས་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངོར། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྦྱར་བ་འདི།’’[21]ཞེས་པ་རུ‘‘ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་གྲུབ’’འབྱུང་ལ། «སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར »དུ‘‘བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་འདི། གཞོན་ནུ་རིགས་བཟང་དད་པའི་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དགས་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་དང་བཅས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་དོན་དུ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས་འབྲུ་མང་པོའི་ལོ། ་་་’’[22]ཞེས་པ་དང་། «སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དད་ཅིང་དགའ་སྐྱེད»དུ‘‘སྟོན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་རབས་དང་། གླེང་གཞི་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། དད་ཅིང་དགའ་སྐྱེད་ཅེས་པ་འདི། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས།’’[23] ཞེས་པ་གཉིས་སུའང‘‘ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་གྲུབ’’འབྱུང་ངོ་།།
གཞན་ཡང་། «བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང»དུ‘‘འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་ཐུབ་པ་མཆོག་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གང་དུ་འབྱོན་པའི་ཚུལ། ཁྱད་པར་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་གདུང་རབས་ཐུབ་དབང་མི་མཇེད་ཞིང་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་། རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་ནས་བསྟན་པ་རིམ་པར་བསྡུས་པར་ཚུལ། ཁ་བ་ཅན་དུ་བྱུང་ཞིང་བསྒྱུར་བ་མཁས་པའི་རྗེས་འབྲས་མདོ་ཙམ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེས་བཤད།’’[24]ཞེས་འབྱུང་ལ། «རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་བཤད་པ་ལུང་ཀུན་ལས་བཏུས་པ»རུ་‘‘བུ་སྟོན་ཁ་ཆེས་ཁྲོ་ཕུར་སྦྱར་བ་ཡི། །དགེ་བ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འོད་ཟེར་འདི། ་་་ ’’ [25]ཞེས་བུ་སྟོན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ‘‘བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ’’ཞེས་བོས་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་‘‘ཁྲོ་ཕུ་བ་བུ་སྟོན’’དང་། ‘‘ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་གྲུབ’’ དེ་བཞིན་དུ‘‘བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ’’ཞེས་པ་འདི་དག་ནི་བུ་སྟོན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྲན་གྱིས་འདིར་བུ་སྟོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་འགའ་ལས་འབོད་མིང་འགའ་དཔེར་མཚོན་ཙམ་དུ་ཞུས་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ཡོད་ཚད་བཀླགས་ནས་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པ་ཞིག་མིན།
བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་འབོད་དགོས་དོན།
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེར‘‘བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ’’ཞེས«བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང»དུ་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་བཞིན། གཤམ་དུ་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་དང་ལོ་རྒྱུས་གཞན་དུའང་དེ་ལྟར་བྲིས་ཡོད་སྐོར་དང་། ལྷག་པར་དུ་བུ་སྟོན་ལ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འབོད་དགོས་དོན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།
བུ་སྟོན་གྱི་དངོས་སློབ་མགོན་པོ་དཔལ་གྱིས‘‘བདག་ཅག་གི་བླ་མ་དམ་པ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་་་’’[26]ཞེས་དང་། ཚལ་པ་སི་ཏུ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེས(1309-1364)‘‘ཡང་བཟད་རིངས་ཀྱིས་ཁྲོ་ཕུར་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ། འགའ་པ་དང་། སྟག་སྟོན་སྤྱིལ་བུ་བ་ལ་སོགས་སློབ་མ་མང་པོ་བྱོན། ལྡོང་གིས་གདན་ས་བྱས། དེའི་རྗེས་སུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སློབ་མ་སྟོ་པ་གྲུབ་སེང་གིས་བྱས་ཏེ། རོང་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ་དང་། གཞོན་མཛེས་དང་། ཞང་ལམ་དང་། ཉག་གཅིག་ལ་སོགས་སློབ་མ་མང་དུ་བྱོན། རིགས་ཐིགས་པའི་སློབ་མ་ཞ་ལུ་བ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཡིན།’’[27]ཞེས་གསུངས་འདུག་ཅིང་། འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ(1392-1481)གྱིས‘‘ཆུ་མོ་ཡོས་ནི་གྲུབ་ཆེན་ཨུ་རྒྱན་པའི་བདུན་ཅུ་རྩ་བཞི་པ། བུ་སྟོན་ཁ་ཆེའི་ལོ་བཅུ་བཞི་པ། ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ལོ་གཉིས་པ།’’[28]ཞེས་གསུངས། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན (1428-1507)གྱིས‘‘རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར། རྒྱལ་ཚབ་མ་ཕམ་པའི་བཞེད་དགོངས་ཐོགས་མེད་མཆེད་ལས་བརྒྱུད། རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ལ་ལེགས་པར་བཀའ་བབས་པ། གཡག་མ་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མའི་ཞལ་བུམ་ལས་དངོས་སུ་གསན་པའི་ཟབ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་རྣམ་གྲངས་དཔག་མེད།’’[29]ཅེས་གསུངས་སོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ངོར་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ(1382-1456) སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན (1405- ?) གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེངྒེས(1429-1489) འབྲི་གུང་གདན་རབས་བཅུ་བདུན་པ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན(1475-1527) འཇམ་མགོན་ཨ་མྱེས་ཞབས་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས(1597-1659/1660 ? ) རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ(1617-1682) མདོར་ན་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་(1698-1755)སོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁྲོད་ནའང་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་མང་དུ་མཇལ་རྒྱུ་འདུག
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་འདི་དག་གིས་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེར་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་འབོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བྲིས་པ་མ་མཐོང་ནའང་། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ཁག་ལ་མཇལ་ན་ཁོང་ལ‘‘བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ’’ཞེས་པ་སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ནས་ཐོགས་པའི་སྣང་ཚུལ་མཆིས་ཤིང་། «ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག»ཏུ‘‘མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་། ཁྲོ་ཕུ་བ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་གྲྭ་སྐོར་ལ་ཡོང་ཟེར་བས། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཐོད་རྒལ་བ་རྔམས་སུ་མི་ཆུག་པ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བས། བདག་ཅག་སྒྲིམ་དགོས་སོ་ཞེས་གླེང་བར་གྱུར།’’[30]ཅེས་འབྱུང་བ་དང་། ད་དུང«བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛེས་རྒྱན»དུའང‘‘དེ་ནས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་གང་ན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གྲྭ་སྐོར་མཛད། དེ་ནས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་བཤད་གྲྭ་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་བཞེད་དེ་འབྱོན་པར་ཆས་པ་ན་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་ས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཚུལ་དེའི་གཏམ་གྲགས་ཏེ། གཙང་ཕྱོགས་ན་དབུ་ཚད་པ་འཇམ་སྐྱ་དང་། དཔལ་ལྡན་སེངྒེ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དང་རིགས་པར་སྨྲ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཀྱང་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སླ་ཡི། ཁྲོ་ཕུ་ན་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་མཚུངས་པ་མེད་པ། ་་་ ’’[31]ཞེས་གསལ། ཁོང་གིས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་སྐབས་ནི་དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ཡིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཡང‘‘ཁ་ཆེ’’ཞེས་པ་ནི་དངོས་མིང་ངམ་བཏགས་མིང་གང་ཡིན་གསལ་ཁ་མཛད་མེད།
དེ་བས་ཕྲན་གྱིས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་བཙལ་བར། «ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ»རུ‘‘སྐྱེས་བུ་ཁྱད་འཕགས་ཅིག་ཡོང་བར་ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས། ལ་ལ་ན་རེ་རྗེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲིའི་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་ཡིན་ཞེས་རིན་པོ་ཆེ་ཁྲོ་ཕུ་བ་གསུང་།’’[32]ཞེས་དང་། ཚེ་མཆོག་གླིང་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དུའང‘‘ཆོས་རྗེ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་དུ་གྲགས་པས།’’[33]ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་མཇལ་བས། གུས་པ་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེས་བྱུང་ལ། བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ཞེས་པའི་ཁ་ཆེ་འདི་ནི་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་མཛད་པའི་རྣམ་པ་མངོན་ཞིང་། ངག་རྒྱུན་དུ་བུ་སྟོན་ནི་ཞལ་སྒྲོས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བུ་སྟོན་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་མོད། སྐབས་འདིར་གནོད་བྱ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འཁྲུངས་པ་དེའོ། །
འོན་ཀྱང་། གལ་སྲིད་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྒྲོས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བུ་སྟོན་ཐོགས་ཡོད་ཚེ། བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ནི་མཚང་མིང་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། བུ་སྟོན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་མཚང་མིང་སྦྱར་མི་སྲིད་ཅིང་། དངོས་སློབ་དག་གིས་མི་སྤྱོད་པ་གང་ལྟར་ཡང་། ཕྲན་གྱིས་བུ་སྟོན་གྱི་ཞལ་སྒྲོས་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་དང་། ཆོས་འབྱུང་། བུ་སྟོན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མཁས་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་གསལ་བ་མ་མཐོང་ཡང་། «གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ་ལས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག»ཏུ། “ཞལ་དབྱིབས་མི་མཛེས་པ་སྤྲེལ་དང་འདྲ་བས་གཞན་ལ་སྟོན་མི་ཕོད་པའི་ཚུལ་མཛད་པས་ཀུན་གྱིས་“བུ་སྟོན་ཅིག བུ་སྟོན་ཅིག་”ཅེས་པའི་སྒྲ་ལས་བུ་སྟོན་ཞེས་དང་། ཡང་ཕ་བྲག་སྟོན་པ་འཁྲུངས་འདུག་ཅེས་པ་ལས་བུ་སྟོན་ཞེས་པའི་མཚན་འབྱུང་ཚུལ་གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་ཡོད།’’[34]ཅེས་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་བས་ཚིག་དུམ་འདི་འདིར་དྲངས་པ་ཡིན།
ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གིས‘‘དགེ་སློང་བྱ་ཡི་གདོང་ཅན་ནི་ངའི་སེམས་ན་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་ཞིག་དྲན་ཡུལ་ན་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བོ་ཞིག་མི་དྲན། གང་ལྟར་དུས་འཁོར་ཆོག་ཆེན་གྱི་ནང་མཆོད་སྐབས་སུ། ཨོ་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེ་ལ་ན་མོ་ཞེས་པའི་གཟུགས་བྱད་མི་མཛེས་ཤིང་ཞལ་སྒྲོས་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བའི་གསུང་རྒྱུན་རྣ་ལམ་དུ་གསལ་བར་ཡོད་དོ།།’’[35]ཞེས་གསུངས་འདུག་མོད། དགེ་སློང་བྱ་ཡི་གདོང་ཅན་ནི«བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང»དུ་གསལ་བའི་བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དར་བར་མཛད་པའི་པཎྜི་ཏ་དང་ལོ་ཙཱ་བའི་མཚན་ཐོ་ཞེས་པ་དེའི་ནང་འཁོད་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་པོ་ནས་མར་བརྩིས་ན ༡༤༥ དེར་འཁེལ་ཞིང་། «ས་སྐྱའི་ཆོས་འབྱུང»དུའང་བུ་སྟོན་དང་དགེ་སློང་བྱ་ཡི་གདོང་ཅན་གཉིས་སོ་སོར་དབྱེ་འདུག
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་དེབ་དཀར་དུ‘‘དེ་བཞིན་དུ་ཞང་བློན་སྣ་བོ་ཆེ། བཙན་ཁ་བོ་ཆེ། ཨ་ཞ་མགོ་བོ་ཆེ་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་། དིང་སང་གི་ལས་སྣེ་ཆེན་མོ། ཞལ་ངོ་ཆེན་མོ། དབུ་མཛད་ཆེན་མོ་སོགས་དང་དོན་འདྲ་བ་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་དེ་མ་གོ་བར། ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པའི་སྔོན་དུས་ཀྱི་བླ་མ་འགའ་རེའི་མཚན་ལ་ཁ་ཆེ་དང་སྣ་བོ་ཆེ་སོགས་སུ་གྲགས་པར་བརྟེན་དོན་མེད་པའི་མཚར་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲས་ནས་སྣང་།’’[36]ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཁ་ཆེ་དང་སྣ་བོ་ཆེ་སོགས་ནི་ཐོབ་དང་གོ་སའི་མིང་ལས་རིགས་རུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་མིན་པའི་དགོངས་པ་བཞེས་ཡོད་ནའང་། སྐབས་འདིའི་ཁ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་ཐོབ་དང་གོ་སའི་མིང་ཡང་མིན་ཏེ། «ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ»རུ‘‘གདུལ་བྱ་མང་པོ་ལ་ཕན་པར་འདུག་པར་དགོངས་ཏེ། ཡབ་ཉང་དྲོ་སྣ་བཞིས་ཏུས་སྣ་བཞི་་་ དེའི་ནང་ནས་གདུང་རུས་བྲག་ཡིན། ཡབ་མེས་གོང་མ་་་ སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་ལུགས་ལ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་དབོན་པོ་བྲག་སྟོན་ཞེས་གྲགས་པ།’’[37]ཞེས་བུ་སྟོན་ཁ་ཆེའི་རིགས་ནི་བྲག་ཡིན་པར་གསུངས།
སྤྱིར་བཏང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་མིང་ལ་ཁ་ཆེ་ཞེས་བཏགས་པའི་མི་སྣ་ཡོད་དེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མའི་གྲས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཁ་ཆེ་ཟེར་བ་ཞིག་བྱོན་པ«བཀའ་གདམས་གསར་རྙིང་གི་ཆོས་འབྱུང་ཡིད་ཀྱི་མཛེས་རྒྱན»དུ‘‘ཆོས་བསྒོ་བ་འཇམ་དབྱངས་ཁ་ཆེ་ནི། བསྒོམ་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་། གསུང་རབ་ལ་གསན་རྒྱ་མཛད་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་སྔོན་དུ་ཅུང་མི་གུས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། ཕྱིས་ཞབས་ཀྱི་པད་མོར་བཏུད་དེ་གསུང་རབ་མང་དུ་གསན་པས་ཤེས་ནས་ཐུགས་དད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་སྟེ་འབྲས་རྟགས་སུ་ཙོང་ཁ་བརྒྱ་རྩ་དང་། ཀ་ལ་བ་སོགས་བསྟོད་པའི་ཕྲེང་བ་བརྩམས་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །’’[38]ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཁོང་གིས་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་ལེའུ་གཉིས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་ལ། ཁོང་ལ་སྙན་ངག་མཁན་ཆེན་པོ་དང་། སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཆོ་ལོ་སྦྱར་འདུག ཡང་། རི་བོ་དགའ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་བླ་རབས་དང་བཅས་པ་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བར་སྟོན་པའི་སྒྲོན་མེ་རུ‘‘(རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི)བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུ་ནི། དཀོན་མཆོག་ཚུལ་ཁྲིམས། རྒྱལ་དབང་ཁ་ཆེ ། རིན་བསམ་པ། གྲགས་བཟང་བ། ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། ནམ་མཁའ་དཔལ། བློ་གྲོས་ཆོས་སྐྱོང༌། བ་སོ་ཆོས་རྒྱན། དཔལ་སེང་བ། སྣར་ཐང་བ་དང་བཅུའོ།’’[39]ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་སྟག་པ་ཁ་ཆེ་ཟེར་བ་ཞིག་བྱོན་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང«བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང»དུ‘‘ལོ་ཙཱ་བའི་བུ་ཆེན་ཁྱུང་རིན་ཆེན་གྲགས་ཀྱི་སློབ་མ། སྟོད་ལུང་རྒྱ་དམར། སྟག་པ་ཁ་ཆེ་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པ་ཉང་སྟོད་གནས་གསར་ལ་སོགས་སུ་དར་རོ། །’’[40]ཞེས་གསལ་བ་དང་། སྟག་པ་ཁ་ཆེ་ནི་རྔོག་ལོའི་སློབ་བརྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་མཚན་དེབ་དམར་དང་། དེབ་སྔོན། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་འབུམ་དཔེ་བསྡུར་མའི་ནང་དུའང་མཇལ་རྒྱུ་འདུག་ནའང་། གོང་གི་ཁ་ཆེ་མིང་ཅན་གྱི་མི་སྣ་འདི་དག་བུ་སྟོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྙམ།
སྐབས་འདིར་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བུ་སྟོན་ལ་སྲས་ཀྱི་མཐུ་བོ་མང་པོ་བྱོན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་གིས་ཁོང་གི་སྐུ་སྐྱེས་བཙལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མ་མཐོང་། སྐུ་ཚེ་བྱོན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི«པཎྜི་ཏ་སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་མཆོག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་སྒྲ་འཛིན་བཅུད་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ»ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ། ‘‘སྔོན་བྱོན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་གྲུབ་ཆེན་གྱ་བཞི(བརྒྱད་ཅུ)སོགས་དང་ཁ་ཆེ་བལ་ཡུལ་གྱི་པཎ་གྲུབ་དུ་མ་དང་བོད་ཀྱི་མར་པ་མི་ལ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་ལྟ་བུའི་དམ་པ་རིན་ཆེན་ཤིང་རྟ་སྲ་བརྟན་རྣམས་ཀྱིས་མུ་མཐའ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐུའི་སྐྱེ་འཕྲེང་རིམ་པར་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟར་དུས་ལས་གཡོལ་མེད་དུ་བཞེས་ཏེ། ་་་ ཡུལ་དུས་དེར་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་སྐྱེས་དར་སོ་མེད་པས་སམ་གང་དག་ཞིང་གཞན་དུ་བྱོན་ནམ་གང་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ལ་སྔར་འཁྲུངས་ཡུལ་ཁོ་ནར་སྐུ་སྐྱེས་བྱོན་ནས་གདན་དྲངས་པའི་གཏམ་གྲགས་ཆེ་བ་སྒྲ་འཛིན་གྱི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ལ།’’[41]ཞེས་གསལ་བ་ལགས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་འགས་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་གོང་གི་སུམ་པའི་རང་རྣམ་དུ་འབྱུང་བའི་ཚིག་དུམ་འདི་འདྲེན་སྲོལ་ཞིག་མཆིས་ཀྱང་། སྐབས་རེར་ཚིག་དུམ་འདི་ཇི་བཞིན་དུ་མ་དྲངས་པར་བཅད་གཏུབ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་པ་རེད་སྙམ་པ་ནི་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་གཏམ་མོ། །
བུ་སྟོན་གྱི་གསུང་རྩོམ།
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མར་མཛད་དུས་ནི་ཁོང་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡན་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། «མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་རྣམ་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར།» «སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར»དང་། «བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང»སོགས་ནི་བསྟན་བཅོས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་ཞིང་། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མཛེས་རྒྱན་ནི་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་ཏུ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་སྐད། ཁོང་གི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གི་དཀར་ཆག་གཞན་དང་གཞན་དུ་མང་ཙམ་བཀོད་འདུག་པས། ཕྲན་གྱིས་འདིར་འགོད་རྒྱུ་མིན། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ཕལ་ཆེ་བར་ཞུ་དག་མཛད་པར་གྲགས་ཤིང་། ཁོང་གི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར་བའི་སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྗེ་འདིའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། པོད་ཀ་པ་ནས་ཤ་པའི་བར་པོ་ཏི་ཉེར་བདུན་དུ་བགོས་ནས་ཤིང་འབྲུག་ལོའི་(སྤྱི་ལོ1364)ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་གྲུབ་འདུག «དཀར་ཆག་རིན་ཆེན་ལྡེ་མིག»ཅེས་པ་བརྩམས་གནང་འདུག
གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ«བུ་སྟོན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ཉེར་གཅིག་པ»ཞེས་པ་མ་ཐོབ་མོད། མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་དུ‘‘དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སེང་གེས་བརྩམས་པའི་བུ་སྟོན་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ལས། པོ་ཏི་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད’’[42]ཅེས་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་ལ། «དུས་འཁོར་ཆོས་འབྱུང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཕྲ་ཚོམ»དུ་འབྱུང་བའི‘བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར’དུ‘‘གཞན་ཡང་ཞ་ལུ་གདན་ས་གོང་འོག་སོགས་ཡུལ་དུས་སྔ་ཕྱི་ཅི་རིགས་སུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་སྔར་མ་འགྱུར་པ་བསྒྱུར་པ་དང་། བསྒྱུར་ཟིན་ཞུ་ཆེན་མཛད་པ་སོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། ཐུན་མོང་རིག་པའི་གནས་ཆེ་ཕྲ་དང་། ཐེག་མིན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་རང་རྩོམ་དང་། གཞན་འགྲེལ་མཛད་པའི་པོད་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་བཞུགས’’[43]ཞེས་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ལྷ་སའི་ཞོལ་པར་ཁང་དུ་དཔར་བའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་གྲངས་ཀ་ལྟར་ན་ཁོང་ལ་གསུང་རྩོམ་པོད་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བཞུགས། དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་ལེགས་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ལ་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བཞུགས་པ་རེད།
གཟུངས་འབུམ་ཐར་གྱིས་བརྩམས་པའི«བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་རྣམ་རིན་ཆེན་ཀུན་འདུས»སུ‘‘བུ་སྟོན་ལ་ཆོས་ཚན་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བརྒྱད་དང་གསུང་འབུམ་ཁྱོན་པོ་ཏི་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ཡོད་པར་གསུངས།’’[44]ཞེས་བྲིས་ཤིང་། དེབ་དེའི་ནང་བུ་སྟོན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་དང་ངོ་སྤྲོད་གནད་བསྡུས་ཤིག་ཀྱང་གནང་ཡོད་པ་མཐོང་། གང་ལྟར། བུ་སྟོན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་གྲངས་ཀ་ཏག་ཏག་མི་མཐུན་ཞིང་ ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས‘‘ད་དུང་སྔ་རྩོམ་གྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་གླེགས་བམ་དུ་བསྡུ་མ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་གྲགས།’’[45]ཞེས་གསུངས་པར་བལྟས་ན་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ནུས་ཤིང་། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུའང་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ཞིག་ཀྱང་འདུག་གོ །
བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་དཀར་ཆག་སྒྲིག་མཁན་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྒྲིགས་པའི‘‘བུ་སྟོན་ལོ་ཙ་བ་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག’’ཅིག«བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག»གི་དུས་དེབ་སྟེང་བཀོད་འདུག་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་དུ་བུ་སྟོན་གྱི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཉུང་བསྡུས་ཤིག་ཀྱང་བཀོད་འདུག མདོར་ན། བུ་སྟོན་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་འདས་པ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་སྦྲུལ་ལོ(1917)ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་བཀའ་བཀོད་འོག་སྡེ་པ་གཞུང་གི་བྲིས་མ་དང་། ཞ་ལུའི་བྲིས་མར་གཞིར་བཟུང་སྟེ་མཚན་ཞབས་པ་བདེ་ཡངས་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་དང་། རྡོ་སྦིས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུ་དག་མཛད་དེ་ལོ་གསུམ་ལ་ཤིང་སྤར་དུ་བརྐོས་རྗེས། ལྷ་ས་ཞོལ་གྱི་པར་ཁང་གངས་ཅན་ཕན་བདེ་གཏེར་མཛོད་གླིང་དུ་ཤིང་སྤར་དུ་བཞེངས་འདུག མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་ལྟ་བུས་གོང་གི་ཤིང་སྤར་དེར་གཟིགས་ནས‘‘བུ་སྟོན་གསུང་འབུམ་དབུས་པར་གྲས་དུས་འཁོར་བསྡུས་དོན་རྒྱུད་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཡི་གེ་དང་སྦྲུལ་ཤད་ལྷད་འདོན་སྐྱོན་བྲལ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང’’ཞེས་པའི་དག་བཅོས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་སྤེལ་ཡོད་པ་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་ལས་མཇལ་ལོ། །
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མ་ཟིན་རྩོམ་རིག་གླེང་ངམ་ཞེས་པའི་སྐད་ཚོམས་སུ་གཏམ་བཤད་ཅིག་གི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་མོད། རྩོམ་ཡིག་འདིར་རྒྱུ་ཆ་མ་འཛོམས་པ་ཁག་ཕྱིས་སུ་རག་ཚེ་ཁ་གསབ་བྱེད་འདུན་ཡོད། གཞན། ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཐོབ་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་ཡིན།
དཔྱད་ཡིག་དང་ཞབས་མཆན།
[1] བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས། ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༠ ཤོག་གྲངས་༨༡ ན་གསལ།
[2] བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ། རྩིས་ཐང་ལས་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་ ༣༩༠
[3] བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ། རྩིས་ཐང་ལས་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་ ༤༢༩
[4] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ལྡེབ་གྲངས་༥་ན་གསལ། བུ་སྟོན་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ཕུལ་བྱུང་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་རུ་ཤབ་སྨད་སྒོམ་གནས‘‘དགོན་པ’’ཞེས་པ‘‘དགོན་གསར’’ཞེས་བྲིས་འདུག རྣམ་ཐར་འདིའི་ནང་གི་བུ་སྟོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རེ་ཟུང་བུ་སྟོན་གྱི་དངོས་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་དག་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཅིག་མ་རེད། དཔེར་ན། ཡོངས་གྲགས་སུ་དགུང་ལོ་ལྔ་པ་ནས་བུ་སྟོན་གྱིས་མ་ཡུམ་ལས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་གནང་ལྟ་བུ་གསུངས་ཡོད་མོད། གོང་གི་རྣམ་ཐར་དེའི་ལྡེབ་གྲངས་༤༨ ན‘‘དེ་ནས་དགུང་ལོ་གཉིས་གསུམ་སོང་བ་ན་ཡུམ་གྱིས་བསླབས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་བསྒྲུབས་པས་དེ་མ་ཐག་ཞལ་གཟིགས།’’ཞེས་ལྟ་བུ་འབྱུང་ལ། ད་དུང‘‘དེ་ནས་དགུང་ལོ་ལྔ་བཞེས་པའི་ཚེ་ཡུམ་གྱིས་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ནས་སྦྱོར་ཀློག་མཛད་པར་བསྐུལ་བ་ན་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་ཅིང་།’’ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་མོད་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་མ་བྲིས།
[5] ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༡༦-༡༨བར།
[6] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༩
[7] བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། བླ་མ་མགོན་པོ་དཔལ་བ། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༡༥
[8] ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༡༦-༡༨བར།
[9] སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་སྤར་མའི་ལྡེབ་གྲངས་༥༡ན‘‘རྒྱ་ནག་པོའི་ཡུལ་ནས་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཐོ་གོན་ཐུ་མུར་གན་དང་།’’ཞེས་གསལ་ནའང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དང་གཞུང་ཡིག་ཕྱོགས་བསྡུས་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་དུ‘‘ཡོན་གོང་མ་ཟོན་ཏིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ལ་བསྩལ་བའི་བཀའ་ལུང་། (བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མྱོས་བྱེད་ཅེས་པའི་ཤིང་མོ་ལུག་གི་ལོ་ཙི་ཅིན་ཁྲི་ལོ་བཅོ་ལྔ་པ་སྤྱི་ལོ༡༣༥༥ ) (ཚེ་རིང) གནམ(གྱི)ཤེ་མོང་པ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་དཔལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ངེད་ཀྱི་ལུང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ལ། ངེད་ཀྱིས་འདིར་རིམ་པར་ཐོས་པ་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལུང་རིགས་པ་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེས(ཆེན)པོས་ཡུན་རིང་པོར་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པར་ཕན་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་པའི་དོན་ལ། ངེད་ཀྱིས་འདི་ཕྱོགས་སུ་འབོད་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང་མི་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་རབ་དུ་བློ་ཕོག་ལ་འཆད་པ་དང་། རྩོད་པ་རྩོམ་པ། བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས། སྔར་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འབད་པ་ཐོན། ངེད་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་བསམ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། དེར་ཡོད་པའི་ས་སྐྱ་གྲོས་པ་དང་། མི་དཔོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ལའང་། བསམ་པ་བཟང་པོའི་དྲན་བསྐུལ་གྱིས། བདག་གཉེར་དུ་འགྱུར་བ་འདི་ནས་བྱེད་པ་ཡིན། ལུག་གི་ལོ་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་ཏའི་ཏུ་ན་ཡོད་པའི་དུས་སུ་བྲིས། (མི་རིགས་ཕོ་བྲང་གིས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ནས་བཤུས་པ)’’ཞེས་གསལ་བ་དང་། དེབ་འདི་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ཤིང་། ༡༩༨༠ལོ་པར་སྐྲུན་བྱས་འདུག་ཅིང་། ཤོག་གྲངས་༢༡༣ན་གསལ།
[10] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༦༨
[11] ‘‘དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སེང་གེས་བརྩམས་པའི་བུ་སྟོན་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ལས། པོ་ཏི་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད།’’ཅེས་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད། སྨད་ཆ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། དཔེ་སྐྲུན་གྱི་དུས་ཚོད། ༡༩༨༤-༡༩༩༧ ཤོག་གྲངས་༥༦
[12] རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་སྐོར་པོད་ཁ་པ། ས་སྐྱ་རྒྱལ་ཡོངས་གསུང་རབ་སློབ་གཉེར་ཁང་། ཤིང་སྤར། ༡༩༩༩ ཤོག་གྲངས་ ༤༡༦
[13] འཛམ་གླིང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་རྒྱན་མཆོག་ཡོངས་རྫོགས་གནས་ལྔ་མཁྱེན་པའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་གསེར་མདོག་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་བདུད་རྩི་ལས། གླེགས་བམ་ཙ་པ། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་༤༢
[14] ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་གསུང་འབུམ། ཡོན་གནས་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པའི་རིམ་པ་དཔའ་བོའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། པོད་གྲངས་བཅུ་པའི་ཤིང་སྤར་མའི་ཤོག་གྲངས་༥༣ན་གསལ། གནམ་འབྲུག་དགོན་གྱི་སྤར་ཁང་།
[15] བུ་སྟོན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ཕུལ་བྱུང་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ། ཚེ་མཆོག་གླིང་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་༣༡༢
[16] ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨོ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད། འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོ། གནམ་འབྲུག་དགོན་གྱི་པར་ཁང་། ཤིང་སྤར་མའི་ཤོག་གྲངས་༤༡༦
[17]ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ལྡེབ་གྲངས༨ དབུ་མེད་བྲིས་མའི་རྣམ་ཐར་འདིའི་ཤོག་ངོས་རེ་ཟུང་ཧ་ཅང་མི་གསལ་བས། བྲིས་ནོར་ཤོར་བའི་རིགས་མཆིས་ཚེ་ནོར་བཅོས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུ།
[18] ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༢༡
[19] བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༨ ཤོག་གྲངས་༣༡༧
[20] བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ཛ་པ། ཞོལ་པར་མ། ལྡི་ལིར་བསྐྱར་པར་བརྒྱབ་པ། ཤོག་གྲངས་༦༡
[21] བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ཝ་པ། ཞོལ་པར་མ། ལྡི་ལིར་བསྐྱར་པར་བརྒྱབ་པ། ཤོག་གྲངས་༦༡
[22] བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ཛ་པ། ཞོལ་པར་མ། ལྡི་ལིར་བསྐྱར་པར་བརྒྱབ་པ། ཤོག་གྲངས་༦༠༢
[23] བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ཟ་པ། ཞོལ་པར་མ། ལྡི་ལིར་བསྐྱར་པར་བརྒྱབ་པ། ཤོག་གྲངས་༦༦༡
[24] བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༨ ཤོག་གྲངས་༣༡༥
[25] བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ཝ་པ། ཞོལ་པར་མ། ལྡི་ལིར་བསྐྱར་པར་བརྒྱབ་པ། ཤོག་གྲངས་༧༧༡
[26] བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། བླ་མ་མགོན་པོ་དཔལ་བ། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ལྡེབ་གྲངས་༡
[27] དེབ་ཐེར་དམར་པོ། ཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡ ཤོག་གྲངས་༧༢
[28] དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ། སྟོད་ཆ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༤ ཤོག་གྲངས་༢༤༥
[29] པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་བདུད་རྩི། པོད་མ་པ། ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་༢༤
[30] ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙྪ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༢༠
[31] ཚེ་མཆོག་གླིང་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ལྔ་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛེས་རྒྱན་ཕུལ་བྱུང་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་༣༡༨
[32] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༦
[33] ཚེ་མཆོག་གླིང་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ལྔ་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛེས་རྒྱན་ཕུལ་བྱུང་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ། ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་༣༥༡
[34] གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ་ལས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག ཆོས་འཕེལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་༡༥༦
[35] ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་རིགས་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། པོད་དྲུག་པ། ༢༠༠༧ ཤོག་གྲངས་༩༥
[36] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གསུམ་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༠ ཤོག་གྲངས་༢༡༩
[37] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས། ཤིང་སྤར། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ཤོག་གྲངས་༢
[38] བཀའ་གདམས་གསར་རྙིང་གི་ཆོས་འབྱུང་ཡིད་ཀྱི་མཛེས་རྒྱན། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། (རྔ་ཡུལ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་གློག་ཀླད་པར་མ།) ༢༠༠༧ ཤོག་གྲངས་༢༠༧
[39] རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ཆོས་མཛད་ངག་དབང་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོས་བསྒྲིགས། པོད་ཨ་པ། རི་བོ་དགའ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་བླ་རབས་དང་བཅས་པ་ཆོས་འབྱུང་གསལ་བར་སྟོན་པའི་སྒྲོན་མེ། ༢༠༡༠ ཤོག་གྲངས་༣
[40] བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་། འཇམ་དགོན་ཨ་མྱེས་ཞབས་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༥ ཤོག་གྲངས་༡༦༣
[41] པཎྜི་ཏ་སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་མཆོག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་སྒྲ་འཛིན་བཅུད་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༡ ཤོག་གྲངས་ ༤ – ༥
[42] མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཔེ་ཐོ་ལས་གསུང་འབུམ་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད། སྨད་ཆ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༤ – ༡༩༩༧ ཤོག་གྲངས་ ༥༦
[43] དུས་འཁོར་ཆོས་འབྱུང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཕྲ་ཚོམ། སྟོད་མངའ་རིས་འབོ་དཀར་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་བློ་གྲོས་དོན་ཡོད་ཀྱིས་བརྩམས། འབོ་དཀར་ངེས་དོན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་བླ་སྤྱིས་སྤར་བསྐྲུན་ཞུས། ༢༠༠༥ ཤོག་གྲངས་༦༡༧
[44] བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་རྣམ་རིན་ཆེན་ཀུན་འདུས། གཟུངས་འབུམ་ཐར། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༤ ཤོག་གྲངས་༢༦༥
[45] དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤོག་གྲངས་ ༡༣༩༦


c: text/html

text:
༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ།
༄༅། །འདི་གར་ཚོགས་དྲུང་ལས་ཁུངས་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་བོད་མིའི་ནུས་གསོ་བསྟི་གནས་ཁང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་སྐབས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་གདན་ཞུས་གནང་བ་ལྟར་ཆེད་ཕེབས་གནང་ཡོད།
དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཚོུད་ ༡༠ པའི་ཐོག་ཡོངས་གླིང་སློབ་གྲྭར་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ངོ་ཆུ་སྐྱ་སྦྲ་གཉིས་ཚེ་རྒྱལ་མཆོག་དང། སྙིང་སྟོབས་གླིང་གི་འགན་འཛིན་སྤྱི་ཟུར་སྐུ་ངོ་ངག་དབང་ལྷ་མོ་མཆོག། བོད་མིའི་ནུས་གསོ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བདེ་ཆེན་དབང་མོ་མཆོག་དང་གསོལ་གཏོད་པ་པོ་ཚེ་རིང་མཆོག་བཅས་ཕེབས་གནང་ཡོད།
སྐུ་མགྲོན་རྣམ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་བཅས་ཚང་འཛོམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བོད་མིའི་ནུས་གསོ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བདེ་ཆེན་དབང་མོ་མཆོག་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང། རིམ་བཞིན་བོད་མིའི་ནུས་གསོ་བསྟི་གནས་ཁང་གསོལ་གཏོད་པ་པོ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་ཚོགས་པའི་སྐོར། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ངོ་ཆུ་སྐྱ་སྦྲ་གཉིས་ཚེ་རྒྱལ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང། དེ་ནས་སྙིང་སྟོབས་གླིང་གི་འགན་འཛིན་སྤྱི་ཟུར་སྐུ་ངོ་ངག་དབང་ལྷ་མོ་མཆོག་ནས་གསུང་བཤད་གནང་གྲུབ་རྗེས། དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་ནས་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུས་གནང་བ་དང་སྦྲགས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་ནང་ལ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུའི་གྲངས་ཀ་ཏག་ཏག་མིན་གྱི་རེད་དེ། རོབ་ཚོད་བྱས་ན། སྟོང་ཕྲག་ ༤༠ ཙམ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་རེད། ང་ཚོས་གྲངས་ཐོ་གལ་ཆེན་པོ་རྩི་རྒྱུ་དེ། དུས་རབས་འདིར་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་པ་བཞིན་ཡིན་ཡང་། གྲངས་ཐོ་ལས་ལྷག་པ་ང་ཚོས་ག་ཚོད་ཞིག་གནད་ལ་ཕིགས་པ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག དེ་གཅིག་ཞུས་ན་བསམ་བྱུང།
གཅིག་ནས་ང་རང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་གཅིག་པུའི་ནང་ལ་དབུ་འཐོམས་ནས་མ་བསྡད་པར་རྒྱ་ཆེ་ས་ལ་ག་རེ་བྱ་དགོས་འདུག དཔེར་ན། ད་རང་ཞོགས་པ་ང་ཚོ་ཚང་མས་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་དུ་གཟིགས་ཡོད་ཀྱི་རེད། ཁ་སང་དགོང་དྲོ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ DDA འདྲ་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཉམས་མྱོང་ཅན་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་དེའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ནང་གི་འདུག དེ་རིང་ཞོགས་པ་ཡང་གནང་བསྡད་བཞག རྒྱ་གར་གྱིས་དེར་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༢ དང་འབུམ་ ༦༨ ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ཉུང་ཉུང་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ང་ཚོས་གང་སར་ཐུགས་སྣང་བྱས། ཡར་རྒྱས་ཟེར་ཡག་དེ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ལ་གཟིགས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཀླད་པ་རྙེད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་བབ་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་གནང་གི་འདུག གསུང་སྟངས་དེ་གཅིག་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་རང་ཚོའི་གསུང་མཁན་རྣམ་པ་ཚོ་དང་། འགན་འཁྱེར་ཉམས་མྱོང་ཡོད་མཁན་ཚོའི་གསུང་སྟངས་དེ་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་རེད། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་གི་བདུད་རྩིའི་ནང་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པ་བཞིན། ང་ཚོས་ཆོས་ག་རེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་། ཆོས་མཁས་ལེན་མིན་གྱི་རྣམ་པར་མ་ལྟོས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནམ་རྒྱུན་དུ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ། བརྩེ་བ་ཟེར་བ་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ད་རིང་རྣམ་པ་ཚོས་དེ་གསུང་གནང་བ་རེད་ལ། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་དེ་ག་རང་གི་སྒང་ལ་བྱང་ཞིང་ཆུབ་པའི་ཨེམ་ཆི་དང་། རྩེད་མོའི་ནང་ལ་རྐང་པར་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱང་རྩེད་ཕུད་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་དེ་འདྲ་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་སོང་ཙང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡར་རྒྱས་ལ་མཐའ་ཡོད་མ་རེད། དེ་རིང་རྣམ་པ་ཚོས་མཛད་སྒོ་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས་གཅིག་གནང་གི་ཡོད་ཙང་ཐུགས་ཕན་གསོས་བསམས་ནས་ཞུས་པ་ཡིན།
དེ་ནས་རྣམ་པ་ཚོས་གསུངས་པ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ལ་དེ་ག་རང་གསུང་གི་ཡོད་རེད་ལ། ངས་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་ད་རང་ཞོགས་པ་རྒྱ་གར་གྱིས་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་དང་སྦྲགས་ནས་བཀའ་མོལ་གནང་མཁན་ཚང་མས་དང་པོ་དེ་དབང་པོར་དཀའ་ངལ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མཁན་ལ་ནང་མི་ཚོས་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་དགོས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། ནང་མི་ལས་བརྩེ་བ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དྲང་པོ་བཤད་ན་སོ་སོའི་ཤ་ཁྲག་ནས་སྐྱེས་བ་རེད། སྐབས་རེ་ནང་མི་ལས་ལྷག་པ་ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱས་ན་དེ་ཏག་ཏག་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་ནང་ལ་ཉར་གྱི་ཡོད་ནའང་རེད། གང་འདྲ་བཞིན་ཉར་གྱི་ཡོད་ནའང། ནང་གི་ཕ་མས་བཟོས་པའི་ཞལ་ལག་དེ་ལས་བཅུད་ཆེ་བ་ཞིག་ང་ཚོའི་ཐབ་ཚང་ཡོངས་རྫོགས་བསྡོམས་ནས་བཟོས་ཀྱང་བཅུད་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་མ་རེད། ཤ་ཚའི་ནང་མིས་བཀའ་སྐྱོན་ཡོང་གི་རེད་ལ་བརྩེ་བ་ཡང་ཡོད་རེད། བྱམས་པ་ཡང་ཡོད་རེད། གཡོག་དང་། སྙིང་རྗེ་ཚང་མ་ཡོད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་སྐབས་རེ་གསུང་བབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་དུས་རབས་ ༢༡ དེ་གསུང་ལ་བཟོ་ལྟ་བཟོ་ཡག་མང་དྲགས་ནས་མགོ་ལས་རྨ་ཆེ་བ་བཟོས་པ་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ཕ་མའི་ངོས་ནས་ཕར་བསྐྱེལ་ཚར་བའི་གཞུག་གུར་བཅོལ་ས་ཞིག་རགས་སོང་བསམ་མཁན་དེ་འདྲ་རེ་ཟུང་ཡོད་སྲིད། ཡིན་ནའང་ཡོང་རྫོགས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་མ་རེད། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཕ་མ་མེད་མཁན་དང་དངོས་གནས་ཕ་མ་ཉམ་དག་ཡིན་མཁན་ཡིན་ན་འདིར་ཉར་གསོ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ཕ་མ་ཚོའི་འཚོ་བར་ཡང་ཐུགས་ཕན་གསོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཞིག་རེད། ངས་ག་དུས་ཡིན་ནའང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞུ་ཡི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཀྱི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་སྒེར་སུས་ཀྱང་གནང་གི་ཡོད་ནའང་ཐོབ་ཐང་ཞིག་སྐྲུན་གྱི་ཡོད་རེད་བསམ་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད་ལ། ང་ལ་ཐོབ་ཐང་ཞིག་གནང་གི་ཡོད་བསམ་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ཕྱག་ལས་གནང་ས་དེ་དག་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་པ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་དགེ་བ་རེད། ཆོས་རེད། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་མ་རེད། ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཡོད་སར་དངོས་གནས་ཀྱི་ཐུགས་ཕན་གསོས་པ། སོ་སོར་ཡིན་ནའང་ཚེ་ཕྱི་མ་མི་ལུས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ། ཚེ་གཞུག་རིང་ལ་ན་ཚ་དཀོན་པ། ལས་ལམ་འགྲོ་ཡོང་རྒྱུ། སྒྲིག་འཛུགས་དང་། གང་ཟག་སྒེར། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ལ་ལམ་འགྲོ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།
དེ་ལྟ་བུའི་མཐུན་རྐྱེན་གནང་མཁན་སྒྲིག་འཛུགས་བཞི་ཙམ་ཡོད་རེད། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ནས་བཙུགས་པ། དཔེར་ན་སྐུ་ངོ་དྲུང་ཆེ་མཆོག་ཡིན་ནའང་ལོ་མང་ཞབས་ཕྱི་ཞུས་པ་རེད། སྐུ་ངོ་ངག་དབང་ལྷ་མོ་ཡིས་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་བཙུགས་བྱས་ལོ་མང་པོའི་ཉམ་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། བསླབ་པ་མཐར་སོན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཕྱག་ལས་གནང་བའི་ཉམ་མྱོང་དང་། གང་ལ་སློབ་སྦྱོང་གནང་ན་དེའི་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ལ་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ད་དུང་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་གི་རེད་ལ། ད་དུང་དེ་ལས་གནང་རྒྱུ་མང་བ་ཡོད་རེད།
གཉིས་པ་དེ་གཞུང་གི་ངོས་ནས་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་དགོས་རེད་ཟེར་བ་དེ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གྱིས་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད་ཅེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ང་ཚོའི་བོད་མི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མཐུན་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲ་བ་མང་པོའི་ནང་ནས། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གཞིས་ཆགས་དང་། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྡེ་ཁག དབང་པོར་སྐྱོན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་གང་ཟག་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐད་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་གནང་གི་ཡོད་རེད།
འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ ༡༩༨༤ ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་ལ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཡོད་། བཟང་ངན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད། ཀྲི་བྷི་དང་། སྐྲན་ནད། མྱོས་རྫས། རེག་དུག མཛེ་ནད། གཉན་ནད་རེག་དུག་ཀྱི་ཉིན་མོ་དེ་ཁ་སང་རང་ཕྱི་ཚེས་ ༡ ཉིན་སྲུང་བརྩི་ཞུས་གནང་སོང་།
འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ HIV/AIDS བཅས་ག་ཚོད་ཀྱི་ཛ་དྲག་ཡིན་པ་དེར་ཐབས་ལམ་ག་རེ་འཚོལ་དགོས་ཐོག་ཞེ་དྲག་གནང་གི་ཡོད་པ་བཞིན། ང་ཚོ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕལ་ཆེར་ས་ཡ་མང་པོ་དེའི་སྒང་ལ་གཏོང་གནང་གི་འདུག གཉན་ནད་གཅིག་པུའི་ནད་ལ་ས་ཡ་ ༡ དང་། འབུམ་ ༥༡ གཏོང་དགོས་རེད། དེ་བཞིན་མྱོས་རྫས་གཅིག་པུ་ལ་ཕལ་ཆེར་ས་ཡ་ ༢ དང་འབུམ་གང་ཙམ་ཞིག་དང་། མཛེ་ནད་ལ་འབུམ་ ༢ ལྷག་ཙམ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་ས་ཡ་ ༤ དང་ཉིས་འབུམ་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གཏོང་གནང་གྱི་འདུག ལོ་གཅིག་གི་འགྲོ་སོང་དེ་རེད། ཡོང་འབབ་ཡོད་མ་རེད། མིའི་སར་ནས་སློང་བ་རེད། ༸སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེེས་མར་གསོལ་རས་གནང་ཡ་དང་། ད་ལྟ་འདིར་ཕེབས་པའི་རོགས་ཚོགས་རྣམ་པ་ཚོས་རོགས་རམ་གནང་བ་རེད་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་ལ་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད། དེ་བཞིན་མངོན་དགའ་ཅིག་པུར་ཕལ་ཆེར་ས་ཡ་གཉིས་དང་བརྒྱད་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་གཏོང་གནང་གི་ཡོད་རེད་བ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་ཀྱང་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་གཏོང་གནང་གི་ཡོད་རེད།
དེ་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་གནང་གི་ཡོད་རེད། དེའི་ལམ་སྟོན་དང་དགོས་མཁོ་ལྟར་ལོ་གཅིག་གི་སྔོན་རྩིས་དེ་ཕུལ་གྱི་ཡོད། དེ་འདང་པ་ཡོད་མ་རེད། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་གི་འགྲོ་སོང་ས་ཡ་ཉིས་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་དང་འབུམ་ཁ་ཤས་ཤིག་རེད།
དང་པོ་ནང་མི་རེད། གཉིས་པ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་རེད། གསུམ་པ་སྤྱི་ཚོགས་རེད། སྤྱ་ཚོགས་ནང་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་གསུང་གི་ཡོད་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ནང་མིར་མ་གཏོགས་བྱུས་གཏོགས་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག སྤྱི་ཚོགས་ནང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚོས་གོ་རྟོགས་མ་སྤེལ་ན་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། འདིར་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ག་ཚོད་སྙོབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་གནད་འགག་ཆགས་ཡོད།
དེ་ནས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་མ་འདྲ་བ་མང་པོ་རེད། རྒྱ་གར་ལ་ཆ་བཞག་ན་དམག་ལ་ཕྱིན་ནས་རྐང་པ་བེད་མེད་དུ་ཕྱིན་པ་དང། ཡང་ན་ལས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཤོར་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་རེད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་དེ་འདྲ་ཉུང་ཉུང་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབང་པོ་བེད་མེད་དུ་བཏང་བ་མང་པོ་རེད་ལ། ཁོང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཛ་དྲག་པོ་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་རྣམ་པ་ཚོས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་དུས་དེ་ཚོའི་སྒང་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་ན་གནད་འགག་རེད་འདུག དབང་པོའི་སྐྱོན་ལ་རབ་འབྲིང་མང་པོ་ཡོད་པ་ནས་ཀླད་པར་སྐྱོན་ཤོར་ན་ཧ་ཅང་གི་བློ་ཕམ་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡན་ལག་སྐྱོན་ཅན་ལས་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཤོར་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ནང་མི་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོང་གི་མ་རེད་ཞུས་ན་ཁོང་ཚོར་མཐོང་ཆུང་བཏང་བ་རེད། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གང་ཡིན་རུང་། རྒྱ་གར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཚོས་འགྲན་བསྡུར་དང་། རྩལ་ནུས་འདོན་གྱི་འདུག གཞས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རེད། རྐང་པ་ཡན་ལག་མེད་མཁན་ཡིན་ནའང་ Indian Idol ནང་ལ་རྩེ་ཕུད་ལེན་མཁན་ཡང་འདུག ཕ་མས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་འདུག ཉེ་ལམ་ Mr. Himachal competition ལ་ང་དམིགས་གསལ་གྱི་སྐུ་མགྲོན་ལ་སྐད་བཏང་དུས། མན་ཌིའི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་མིག་ཐང་པོ་མེད་མཁན་གྱི་ཕ་ scooter གཏོང་མཁན་ཡིན་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ Zee TV གྱི་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཕྱིན་ནས་སྤྱན་ཐང་པོ་མེད་ཀྱང་གསུང་སྐད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཁོོ་མོའི་ཨ་ཞང་ལགས་ཀྱིས་གནང་གི་འདུག དེ་ངས་དངོས་སུ་མཐོང་བྱུང་།
ངས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་དབང་ཚོས་ Health and Empowerment of Differently Abled Person བགྲོ་གླེང་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཚིག་དེ་འདྲ་བེད་སྤྱོད་གནང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཀྱང་འཕྲོད་བསྟེན་དང་ནུས་པ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་སྐབས་དབང་པོར་སྐྱོན་གནད་ཡོད་མཁན་ཚོ་ལ་གང་འདྲ་གནང་དགོས་མིན་བགྲོ་གླེང་གནང་རྒྱུ་ལས། མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་དགོས་། རྒྱ་གར་གཞུང་འབྲེལ་དུས་ཆེན་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་བཞུ་ཟེངས་སུ་ཐོན་པ་རྣམས་ལ་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་གནང་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མང་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་ཚོར་སྡིངས་ཆ་ཞིག་འདུག་བཅས་ངེས་ཀྱི་རེད། རྒྱ་གར་ནང་ཡིན་ན་ Rotary Club དང་ Red Cross ཚོས་ཞེ་དྲག་མཐུན་འགྱུར་གནང་གི་འདུག ང་ཚོ་ཞལ་འདེབས་ཁུ་ཁུ་སིལ་སིལ་སློང་བ་ནང་བཞིན་ཕེབས་དགོས་མིན་པར་། ཟ་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་བཅར་ནས་ཁྱེད་རང་གིས་སྦྱིན་བདག་གནང་གི་ཡིན་ནམ་གསུངས་ན་ཡིན་གསུང་གི་རེད། སྒོར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གནང་རོགས་ཞུས་ན་ཁག་པོ་རེད། ཞབས་བཀྱག་བཅུ་གྲངས་ཤིག་གི་སྦྱིན་བདག་གནང་རོགས་ཞུས་ན་ལམ་སེང་གནང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བྱས་ཙང་ཞལ་འདེབས་ལེན་སྟངས་ཀྱང་དངུལ་གྱི་ངོོ་བོ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་དེ་འདྲའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་གནང་སྟངས་ཡོད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
དེ་རིང་འདིར་བཅར་རྒྱུ་དེ་ཉེ་ལམ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་ཞལ་པར་འབྱོར་སྐབས་ངས་འཁོམ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞུས་པ་བཞིན། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་འདིར་བཅར་རྒྱུ་བྱུང་། ང་རང་ལ་ཡང་སློབ་སྦྱོང་མང་པོ་རགས་བྱུང་བས་ཉམས་མྱོང་ཅན་རྣམ་པ་ཚོ་བཞི་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པ་འདི་དྲན་བསྐུལ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། དེས་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་མ་རེད། ཉིན་མོ་འདིར་དྲན་བསྐུལ་དང་ཡར་རྒྱས། གོ་རྟོགས་མཉམ་དུ་ལོ་གཅིག་ལ་སྐུ་ངལ་སྐྱོན་པ་དེ་ཡི་གྲུབ་འབྲས་སྟོན་ས་ལྟ་བུ་རེད། ལས་ཀ་འདི་བཟང་པོ་རེད་ལ། བསོད་ནམས་གསོག་ཆེད་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་བོད་མི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མངོན་དགའ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་གནང་བ་རེད། དེ་ནས་སྐུ་ངོ་ངག་དབང་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས་འདི་དང་། རིན་པོ་ཆེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་བཙུགས་གནང་བ་ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་རེད། སྔོན་མ་ང་ཆུང་དུས་མིག་ལོང་བ་མང་པོ་མཐོང་མྱོང་། གྲོས་ཚོགས་ནང་ལའང་གླེང་རྒྱུ་བྱུང་། ལྡི་ལིར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ རྒྱ་གར་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་སྐབས་སུ་བཙུགས་པ་ Blind School ཅིག་ངའི་སྡད་སའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད། དེ་ཡན་ལག་རེད། ཨ་མ་དེ་ Lahore ལ་བཙུགས་ཡོད་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་སློབ་གྲ་ཅིག་ལྡེ་ར་ལྡུན་ལ་ཡོད་པ་གོ་མྱོང་ཡོད། སྤྱན་ཐང་ཐང་མེད་མཁན་མང་པོ་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་མིག་ཤེལ་གྱི་མཐུན་འགྱུར་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱག་དང་། སྙན་ལྕོག ངག ཞབས་སོགས་དབང་པོ་ག་རེར་སྐྱོན་ཡོད་པའི་གྲངས་ཐོར་ཧང་མ་སང་པར་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་དགོས་པ་འཚམ་པོ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོང་གི་རེད།
མཐའ་དོན། རྣམ་པ་ཚོ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚང་མ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་ཡི་ཡོད། དེ་ལྟའི་དཔེ་མཚོན་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་ཌིའི་རྗེས་འཇུག་ཚོའི་ལེགས་སྤེལ་ཉེན་འགོག་ནས་བཟང་ཕྱོགས་ག་རེ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཨ་རི་ལ་སོགས་པ་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སྐོར་བ་རྒྱག་མི་དགོས་པར་རྒྱ་གར་ནང་དུ་མཐུན་འགྱུར་གང་འདྲ་སྦྱར་གྱི་ཡོད་མེད་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མ་འོངས་པ་ལེན་ཐབས་གནང་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཚང་མ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་གནང་ཞུས་པ་བཅས།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དར་ཟབ་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས། [གསལ་བཤད།] བསྒྱུར་རྩོམ་འདི་ནི་དར་ཟབ་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་ཞེས་པ་ལས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དབང་ཆེན་ཆུ་བོ་སྟོད་སྨད་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་འགྲུལ་ཟིན་ཐོ། ཉེ་ཆར་མགོ་ལོག་དར་ལག་ཏུ་ཟླ་གཅིག་ལྷག་ལ་སྡོད་དུས་རྒན་པ་ཕན་ཚུན་ངོ་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་བཀའ་མོལ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆུ་འབི་པ་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ས་ཁམས་སྐོར་གསུང་དུས། རྩེ་ལ་བསྡུ་བ་དང་མདོ་ལ་བསྡུ་བ། གཞུང་ལ་བསྡུ་བ། ཁམས་ལ་བསྡ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་སྐབས་ཞེས་པ་ནི་ལོ་ངོ་དུང་ཕྱུར་གསུམ་ལྷག་གི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་ཤར་མར་གནས་འཆའ་བའི་གནའ་སྔ་མོའི་ཡོ་བྱད་བཟོ་བའི་གདོད་མའི་མིའི་དུ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་དབྱིན་ཡིག་གི་མ་རྩོམ་ནི་ཁེམ་སྦི་རེ་ལྗི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ཡེའོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་བོ… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
གཏེར་བཏོན་ལོ། སྤྱི་ལོ1048ལོ། མཛད་མཁན། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་མཛད་པར་བཤད།(སྲིད་ལོ618-641) མཚན་བྱང་། ཆོས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི… ཞིབ་ཏུ་ཀློག →
© 2018 བཙན་པོ་དྲ་བ། — WordPress སྤྱད་ནས་བཟོས། — 青ICP备17000686号
— དཔེ་སྒྲོམ་རྩོམ་པ་པོ། Anders Noren — ཀླད། ↑


text:
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགྱུར་འདྲ་མིན་དུས་ཐོག་གཏོང་ཐུབ་དགོས་སྐོར་གསུངས་སོང་།
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༩ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁུངས་གསར་པ་ཞིག་དང་། ཁ་པར་གྱི་མཉེན་ཆས་གསར་པ་ཞིག་དབུ་འབྱེད་གནང་བ་དང་། མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡག་པོ་ཡོང་བ་ལ་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་གོ་ཐུབ་པ་དང་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་གནང་སོང་།
དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་ཀང་ར་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་Shree Balaji Media Innovations Pvt Ltd ཞེས་པའི་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ཞིག་གི་ལས་ཁུངས་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་༧གོང་ས་མཆོག་དང་། ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལྷན་ཁང་གི་བློན་ཆེན་སཱ་ཌི་ཧར་ཤཱར་མ་ (Sudhir Sharma) གཉིས་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
བློན་ཆེན་གྱིས་འཕྲུལ་རིགས་ཀྱི་དུས་རབས་འདིར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་ཁུལ་ནས་ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་ནང་གསར་འགྱུར་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་མཉེན་ཆས་བཟོ་ཐུབ་པ་དེ་ཡག་པོ་ཡིན་སྐོར་དང་། མ་འོངས་པར་མང་ཚོགས་ལ་གནས་ཚུལ་དུས་ཐོག་ངོ་སྤྲོད་དང་། ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་གསུངས་སོང།
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་འཚེ་བ་མེད་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་དང་། གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ནས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་དགོས་སྐོར་དང་འབྲེལ་ནས་གསུང་དོན། “གྷན་དྷི་ཡི་ལྟ་གྲུབ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་ཡིད་སྨོན་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་འདུག དེ་བཞིན་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་དང་དབུལ་པོ་དང་ཕྱུག་པོ་ངོས་མ་སྙོམ་པ་ཡོད་པ་དང་། ལྐོགས་ཟ་རུལ་སུངས་སོགས་སྐྱོན་ཆེན་པོར་ལྟ་ཡི་ཡོད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་སྐོར་ཡིན་ན་མི་ཤི་གྲབས་ཡོད་སྐབས། རྨས་སྐྱོན་དང་ཁྲག་འཛར་བ་མཐོང་དུས། མིའི་སེམས་ལ་ཨ་ཙི། འཚེ་བ་ཞེས་པ་ག་འདྲ་བསམ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་གང་ལ་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་མི་མང་པོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་དེས་མིའི་བསམ་བློ་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་སླེབས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡག་པོ་ཡོང་བ་ལ་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་གོ་ཐུབ་པ་དང་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཆགས་ཀྱི་རེད། གནས་ཚུལ་གཅིག་མ་གཏོགས་གོ་རྒྱུ་མེད་ན། ཡིན་པ་རེད་བསམ་པ་ལས་ཞེ་དྲག་མེད་པ་རེད། གསར་འགྱུར་འདྲ་མིན་དུས་ཐོག་སླེབས་ཐུབ་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་”ཅེས་གསུངས་པ་དང་ཁོང་དགུང་ལོ་༨༠ ལ་སླེབས་ཡོད་པས། དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་སྐོར་མཁྱེན་གྱི་མེད་སྐོར་དང་། ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་པོ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་སོང་།།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར།


text:
རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་འདོན་ལུགས།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བླ་མ་མཆོད་པའི་བཀའ་ཁྲིད་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
དེ་ཡང་ལམ་རིམ་སྨོན་ལམ་ལས།
སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྲུང་མའི་གཙོ། །མྱུར་མཛད་མགོན་དང་རྣམ་སྲས་ལས་གཤིན་སོགས། །
ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་ཞེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་ནས་སྲུང་མའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྲུང་མ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་སྲུང་རྒྱུ་དེ་རྣམ་སྲས་དགྱེས་པའི་རྒྱུ་མཆོག་
ཡིན། མ་གཞི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་ཚང་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མར་དགྱེས་ན་ཡང༌།རྣམ་སྲས་ལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཡོད། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་དུས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྲུང་མ་དེ་རྣམ་སྲས་ཡིན། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་ལས་འབྲས་དགེ་སྡིག་འདོར་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་སྟབས།
དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད་དམ་ཉམས་སྲོག་གི་གཤེད། །
ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་ནི་དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད་དེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྲུང་མ་ཡིན་པ་བཅས་འདི་ལྟར་རེད། གང་ལྟར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལ་སྲུང་མ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་ཡང་ལམ་གྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲུང་མ་བཤད་ན་མགོན་པོ་དང་ཆོས་རྒྱལ་གཉིས་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་སྟབས་རྒྱུད་སྨད་ལ་ཆོས་རྒྱལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་བརྐྱངས་བསྐུམས་མ་འདོན་པ་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་ལ་རྟག་ཏུ་མགོན་པོའི་མྱུར་མཛད་མ་འདོན་པ་ཡིན། འདི་གཉིས་དངོས་གནས་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་གྱི་གྲྭ་ཚང་འདུས་སྡེ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡིན། དངོས་གནས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད་འདུག རྒྱུད་སྡེའི་འཆད་ཉན་གསང་བ་འདུས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན། རྒྱུད་དེའི་འཆད་ཉན་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་རྐང་གྲངས་མ་ཆད་ཙམ་འཛིན་མཁན་དེ་རྒྱུད་པས་བཟུང་ཡོད། བླ་མ་སྐུ་སྒེར་གྱི་གསུང་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཚོའི་ནང་རྒྱུད་སྡེའི་ཁྲིད་གནང་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཡིན། དེར་བརྟེན་རྒྱུད་རིམ་རྒྱུད་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཁོ་རང་ལ་གཏུགས་རྒྱུ་ལས་དེ་མིན་ཁག་པོ་རེད། དུས་ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་འདུས་པའི་འཆད་ཉན་གྱི་རྒྱུན་མ་བརླག་པ་དེ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལྟ་བུ་ཡིན། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་འདུག མགོན་ཆོས་གཉིས་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སྐྱོང་ཡང་འཇམ་དབྱངས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་རྒྱལ་ཡིན། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ནང་སྒྲུབ་ཡིན་ཞིང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བརྐྱངས་བསྐུམས་མ་མཛད་པ་ལྟར་ནང་སྒྲུབ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་གསུམ་གཙོ་བོ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མ་དེ་གསུམ་ལས་དགོས་པ་མེད། ངས་ཁ་ཤས་ལ་རྩེད་མོ་དང་བཅས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་ཉི་མ་གཅིག་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གཤེགས་འདུག་ཟེར་ནས་བསྔོ་རྟེན་འབྱོར་གྱི་འདུག་ན། དགེ་ལུགས་པ་ལ་སྲུང་མ་གསར་པ་གཅིག་བཙལ་དགོས། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་བར་དུ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་གཞན་དག་དགོས་དོན་མེད་ཅེས་ངས་བཤད་ཀྱི་ཡོད ། འདི་ལ་གནད་འགག་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་བླ་མ་བློ་བཟང་ཐུབ་དབང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཆགས་སྡང་ཉེ་རིང་ག་ལ་ཡོད། ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་རྩ་བ་ནས་མེད། ཡིན་ནའང་གདུལ་བྱའི་ངོས་ནས་ཁྱེད་ནི་བླ་མ། ཁྱེད་ནི་ཡི་དམ། ཁྱེད་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྟེ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་འཕྲིན་ལས་གཅིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྐྱོང་ཚོ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་སྐྱོང་དེ་ཚོ་ལ་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ག་ནས་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཆོས་སྐྱོང་ཟེར་ནའང་ཁྱེད་རང་ཡིན། ཞི་བའི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན། རྒྱས་པའི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན། དབང་གི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན། དྲག་པོའི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ཕན་གྱི་རེད།
རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་མཁན་དང༌། རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེངྒེ་མན་ཆད་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་མཁན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་དེ་ཚོ་འཆར་ཅན་ལྟ་བུར་ཕྱིན། དེ་མིན་གྱི་ལྷ་གསར་པ་འདྲ་མིན་ བསྟེན་ན་ཡག་པོ་མེད། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག ལམ་སང་བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུགས་བྱེད་མི་རུང༌། བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་འདྲས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སོ་སོའི་སྒོས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱོང་འདྲ་མིན་གནང་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད། དེ་སོ་སོའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་ཐར་རེ་ཡོད་པས་བྱུས་གཏོགས་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག དགེ་ལུགས་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ཁ་ནས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་ཞེས་ལམ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ཤོད་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་སྐྱེལ་སྐབས་ཤར་ནུབ་གོ་འཛོལ་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དེའི་སྐོར་ང་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད། ང་ལ་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང༌། ལོ་མང་རིང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ང་རང་ལ་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྲུང་མ་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན། མགོན་པོ་གུར་དང༌། མགོན་པོ་ཞལ། གུར་ཞལ་གྱི་བཀའ་སྡོད་གྲས་ལ་ལྕམ་སྲིང་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། ལྕམ་སྲིང་དྲེགས་པའི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དྲེགས་པའི་ཁོངས་སུ་མེད།
མ་གཞི་ང་རང་ཚོ་མིའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་དེ་ཕྱིར་མི་ཟློག་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་རྒྱུད་ཚོད་དཔག་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མིའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ལྷག་པར་ལྷའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁག་པ་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྲུང་མ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཁ་ཤས་འཇིག་རྟེན་པ་རེད་ཟེར་ནས་མར་བཞག་དགོས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་ཁ་ཤས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཡར་བཞག་དགོས་པ་དེ་ཚོ་ཁག་པོ་རེད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲུང་མ་ནི་རེད་མི་འདུག རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་ས་མ་རེད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ལ་ལྷ་མོ་དེ་གཙོ་བོ་གནང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་དུས་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་གནང༌། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་ཁྲི་པ་གནང་བའི་མཇུག་ཏུ་སེ་རའི་ཁྲི་པའང་གནང་སྟེ། སེ་འབྲས་ཀྱི་ཁྲི་པ་གནང་ནས་བཞུགས་དུས་འབྲས་སྤུངས་ལ་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆགས་པ་ཡིན་ས་རེད། དུས་ཕྱིས་སེ་འབྲས་ནས་ཡན་ལག་དང༌། ཉིང་ལག་གི་ཚུལ་དུ་བུ་དགོན་ལྟ་བུ་མདོ་སྟོད་སྨད། དབུ་གཙང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁྱབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་གཅིག་གི་སྲུང་མར་གྱུར། འབྲས་སྤུངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་ཡང་དེ་བཞིན་བྱས་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྲུང་མར་གྱུར་པ་རེད། འབྲས་སྤུངས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང༌། སྐུ་འབུམ། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་དགོན་པ་མང་པོ་དང༌། སྐུ་འབུམ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དགོན་པ་མང་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་འདུག
གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་འདི་ཚོ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་པས་བཤད་དགོས་པ་དང་གནད་འགག་མི་འདུག དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང༌། དེ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་དེ་ཚོ་ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་སོ་སོའི་བསྟེན་པའི་སྲུང་མ་གལ་ཆེ་བ་རྣམས་འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་བཀོད་པ་རེད། ཐམས་ཅད་བཀོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅང་མེད། ཚོགས་ཞིང་གི་གྲས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་བཀོད་ན་སྐྱབས་འགྲོ་སྟོང་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཆེས་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་ྋརྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ཕུར་ལྕོགས་ངག་དབང་བྱམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསུང་གི་ཡོད་ཅེས་ཁྲིད་ཡིག་ནང་གསལ་ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྲུང་མ་ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་བཀོད་རྒྱུ་མེད། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ངའི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲུང་མ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ཚུལ་བཟུང་ནས་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་གལ་ཏེ་ཚོགས་ཞིང་ནང་བཀོད་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་ཡོང་གི་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ངེས་པ་དོན་ལ་ྋརྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར་ཏན་ཏན་ཡིན་གྱི་རེད། ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་དྲེགས་པའི་ཚུལ་ལ་བཞེངས་པ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བསྟེན་ཚུལ་དེ་དྲེགས་པ་སྤྱིར་བཏང་གཞིར་བཞག་ཐོག་ནས་བསྟེན་དགོས་པ་ལས་ངེས་དོན་གཅིག་རེད་ཟེར་ནས་དེའི་ཐོག་ནས་མགོ་འབུལ་ལུས་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་མེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་དང་དེ་འདྲའི་དྲེགས་པའི་གྲས་ལྷ་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱང༌། དེ་དེ་བཞིན་བྱས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་སྟངས་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ལྟ་བུ་བྱ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་མགོ་འབུལ་ལུས་འབུལ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུགས་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་ལྷགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།
ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༨ དང་ཚེས་ ༩ སོ་སོར་གནས་མཆོག་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་སུམ་ཅུ་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་འབྲེལ་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་སྟེན་གསོལ་ཐད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ།
ངོས་ནས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི་ངོས་རང་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་གང་ཐུབ་ཀྱིས་འགྲོ་གི་ཡོད། འདོད་ཀྱང་རུང༌། མ་འདོད་ཀྱང་རུང་རྒྱུ་མཚན་འདི་གཅིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པར་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན། འཇམ་མགོན་བླ་མས་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་པོད་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད། དེ་དག་ནང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱི་ལ་ངོམ་རྒྱུ་དང༌། ནང་གི་སྙིང་ནོར་ངོ་མ་ཡིན།རྩ་ཆེའི་པོད་བཅོ་བརྒྱད་དེ་དག་ཕར་བཞག་སྟེ་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་དྲེགས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་ཞིག་རྩ་ཆེར་འཛིན་ན། དེ་ནི་དོན་དངོས་ཐོག་དགེ་ལྡན་པའི་ཞབས་འདྲེན་དང༌། ངོ་ཚ་དགོས་པའི་གནས་ཡིན། དགེ་ལྡན་པར་ཡང་དག་པའི་ཞེན་ཁོག་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ངེས་པར་ཞེན་ཁོག་བྱེད་ས་མ་ནོར་བ་ཞིག་དགོས། བླ་མ་མཆོད་པ་འདོན་ཤེས་ཙམ་དང༌། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་དགེ་ལུགས་པའི་སྙིང་ནོར་དུ་བརྩིས་ནས་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་དང༌། བྱབ་ཆུང་གི་ལས་ཡིན།རྗེ་བླ་མའི་གསུང་པོད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བདག་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ཐུབ་ན་འདི་ནི་དངོས་གནས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༢༧ བར་ཉིན་བཞི་རིང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ཁག་ནས་ཆོས་ཞུར་ཕེབས་པ་རྣམས་ལ་བླ་མ་མཆོད་པའི་བཀའ་ཁྲིད་གནང་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་བསྟན་སྲུང་རྒྱ་མཚོས་བསྐོར་ནས་བཞུགས། །
ཞེས་པ་ནི་པད་རིམ་རིམ་པ་དང་པོར་པད་འདབ་བཞི་དང༌། དེའི་གསུམ་གྱི་པད་འདབ་བཅུ་པོ་དེ་ལ་དུས་འཁོར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེའི་ལྷ་ཚོགས་དང༌། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང༌། སྤྱོད་རྒྱུད། བྱ་རྒྱུད། དེ་ནས་སྐལ་བཟང་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང༌། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ། དཔའ་བོ་དཔའ་མོ། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་བཅས་གསུངས་ཡོད། ཆོས་སྐྱོང་ལ་མགོན་པོ་དང༌། རྣམ་སྲས། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གསུམ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་སྒོམ་པ་ནི་དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་སྤྲིན་ཕུང་ཟུར་དུ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལས་པད་འདབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་མེད། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲེགས་པ་དེའི་ནང་གཏན་ནས་མི་དགོས་པ་ཡིན།
སྔར་མི་ཞིག་གིས་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཆོས་སྐྱོང་གི་གྲས་སུ་གཞི་བདག་གཅིག་བཅུག་ཡོད་པའི་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་ཞིག་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་པར། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནས་གཞི་བདག་དེའི་ཚབ་ཏུ་ནོར་བུ་ཞིག་བྲིས་ན་ལེགས་ཞེས་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཉེ་ཆར་ངས་ཨི་ཊ་ལི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ཉིན་ཤས་བྱས་པའི་སྐབས་དེར་གངས་ཅན་བླ་མ་དང༌། དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་གྲས་ཀྱིས་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་ཞིག་བཀྲམས་འདུག་ཅིང༌། ཚོགས་ཞིང་གི་ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་དེ་ཤུགས་ལྡན་བྲིས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེས་ན་དེང་སང་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་གི་དཔར་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད། ཕྱི་ཉིན་དེར་ཁྲོམ་ཐོག་རིན་པོ་ཆེའི་ལེགས་སྦྱར་ཉན་མཁན་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་གནང་དགོས་བྱུང་ཡོད། འབྲེལ་བཤད་མ་བྱས་ཚེ་ཁོང་ཚོས་མ་ཤེས་པར་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་དེ་ཚད་ལྡན་ཞིག་རེད་འདུག་བསམ་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེ་མིན་དབྱིན་ལན་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ལྡན་ཡི་དམ་ལ་མངའ་གསོལ་བྱས་ཡོད། ཡི་དམ་ལ་མངའ་གསོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་ཅིག་ཡོད་དགོས་ལ། རྒྱུད་དེ་ནས་བཤད་པའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཀོད་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། སྐུ་གསུམ་ལམ་འཁྱེར་གྱི་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཞིག་ཀྱང་དགོས་པ་ཆགས་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡི་དམ་ལ་བཀོད་ན་དེ་དག་དགོས་པ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༩ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་ཆོས་སྒར་དུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
ང་རང་ཚོ་དངོས་གནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང༌། ཆོས་དཀོན་མཆོག དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བཤད་དུས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཅིང༌། དེའི་ཁོངས་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པ་ཚུད་ཀྱི་མེད། གཞན་དག་ཕར་བཞག རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ནང་དག་མ་དག་གི་གླེང་གཞི་རྩ་བ་ནས་མེད་ཅིང༌། ཚང་མས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་དམ་འདོགས་གནང་བའི་དགོན་སྡེ་སྲུང་མཁན་གྱི་སྲུང་མ་གཙོ་བོའི་གྲས་ལ་རྩི་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་དྲེགས་པ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་ལ་བཞག་ན་འགྲིག་གི་མེད་ལ་ཆོག་གི་ཡང་མེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྩོད་པ་ཅན་དང༌། གླེང་གཞི་ཅན་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་འགས་དམ་སྲི་རེད་གསུངས་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱལ་འགོང་རེད་གསུངས་པ། འགའ་ཤས་ཀྱིས་འདྲེ་རེད་གསུངས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ང་རང་ཚོས་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་གྲས་ལ་བརྩིས་ན་ནོར་བ་ཡིན། སྡེ་པ་གཞུང་གི་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་ཞེས་བཤད་དུས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་བཟུང་བ་དེ་འདྲ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཁྲོ་བོ་ཉེར་ཞི་ཡང༌། །ཞེས་གསུངས་ནས་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ལ་རྩི་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན། སྲུང་མ་དམར་པོ་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་དྲེགས་པའི་ཚུལ་བཟུང་བ་ཡིན་དུས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་གྲས་ལ་ཚུད་ཀྱི་མེད། འཇིག་རྟེན་པའི་གྲས་ལ་བཞག་དགོས་པ་ཡིན། ངོ་བོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་ཡིན་དུས་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་མ་འགལ་བ་དང༌། སྐྱབས་ཡུལ་མ་ནོར་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཤེས་སོང་ངམ།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ན་ལམ་འགྲོ་དང༌། དངུལ་ཡོང་གི་རེད་ཟེར་བ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན། དངུལ་ཕྲན་བུ་ཡོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནད་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཡིན། རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངས་ད་ལྟ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་འདིས་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་གི་འདུག ཆོས་དད་རང་མོས་སྤྲོད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དངོས་གནས་བྱས་ན་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་དད་རང་མོས་སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གོང་དུ་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ནང་ཡོད་པ་ལྟར་གནས་ཚུལ་དེ་ཁམས་ཁུལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཙང་ཁུལ་དང༌། ལྷོ་ཁ་ཁུལ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་འདུག ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། གོང་གི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་གྱི་མི་ད་ལྟ་གསོན་པོ་བསྡད་ཡོད། དེ་འདྲའི་ལྷ་གཅིག་བསྟེན་པ་ཡིན་ན་དགེ་ལུགས་པ་གཅིག་གིས་གལ་ཏེ་རིས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་རྙིང་མ་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་ཁྲོས་ཀྱི་རེད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཐུགས་ཁྲོས་ཀྱི་མ་རེད་ཀྱང་ཤོད་སྟངས་དེ་འདྲ་འཐོན་གྱི་ཡོད། ཡང་ན་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ལ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་དགོས་མ་རེད་ཟེར།
རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་པོ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་དེ་མདོ་རྒྱུད་གང་ལའང་མ་ལྡང་བ་དང༌། མ་འགྲིགས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་ཅེས་བཤད་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཡིན། དེ་མིན་དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་རྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བྱས་ན་འདྲེས་གནོད་ཀྱི་རེད། ལྷས་གནོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་ན་དེ་ནི་ཞེད་སྣང་བྱེད་པ་འདི་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་གཙང་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་བྱབ་ཆུང་དང༌། གད་མོ་ཤོར་བའི་གནས་ཡིན། ངས་དེ་ལ་དག་ཐེར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་ལ་དག་ཐེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུག མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བྱེད་སྟངས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་ཀྱི་འདུག་མདོག་མདོག་བཤད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་མིན་བསམ་གྱི་ཡོད། ངས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་ལ་དངོས་གནས་དག་ཐེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག རྗེ་བླ་མའི་བསྟན་པ་ཕྱི་གཙང་ནང་གཙང་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་རྟགས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་གནས་ན་ཡག་པོ་ཡོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་སྤུས་དག་པོ་དེ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་ས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད། འདས་པའི་ལོ་དྲུག་བརྒྱའི་ནང་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ་ད་དུང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། འོན་ཀྱང་དགེ་ལུགས་པའི་ལྷ་དེ་གནོད་པ་ཚ་པོ་འདུག་ཅེས་བཤད་ནས་ལྟ་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་འདུག དེ་ལ་ཆོ་གང་ཡང་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་དང༌། གཏི་མུག་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ལ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།
དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་འདི་ཉིད་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང༌། བཀའ་གདམས་པའི་བླ་མ་ཚོས་གསུངས་པ་ལྟར་དངོས་གནས་ཕྱི་གཙང་ནང་གཙང་ཡོད་པ་འདི་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་རྩ་བ་ནས་རྩི་གི་མེད། རྗེ་རིན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུངས་ལྷ་རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར་ཡང་དགོན་པའི་ནང་བསྡད་མི་ཆོག་པར་དགོན་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་གནང་འདུག རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རར་དམིགས་བསལ་གང་གཟབ་གནང་དགོས་ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་གཏན་ནས་གནང་མི་འདུག རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་མདོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རར་ཞེན་ཁོག་ཡོད་དགོས་ཡང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་དགེ་སློང་ཚད་ཐུབ་ཅིག་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་འདྲེར་ཐུགས་སྣང་གཏན་ནས་གནང་གི་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ལའང་ཐུགས་སྣང་གནང་མེད། རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཏ་མིང་རྒྱལ་པོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་གདན་ཞུ་ཕུལ་སྐབས་སྐུ་ཚབ་ལ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་གཏོང་བ་གནང་འདུག དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་པ་ངོ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་གཏན་ནས་གནང་གི་མེད།
རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར་རྗེའི་འཁྲུངས་ལྷ་ཡིན་སྟབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཡོང་བ་དེ་ཡང་དགོན་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་པ་གནང་བ་ལས་རྩ་ཆེར་བརྩིས་གནང་མེད་པ་འདི་དགེ་ལུགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་ངོ་མ་ཡིན། ལྷ་ལའང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་བཅས་གཉིས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་མགོན་པོ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་དེ་ཚོའི་གྲས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཞལ་བཞུགས་དུས་བཀའ་སྲུང་གི་གཙོ་བོ་ཡིན། དེའི་ཐོག་རྣམ་སྲས་ལ་བཀའ་བསྒོ་གཉེར་གཏད་གནང་བ་བཅས་དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མ་དེ་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན། དེ་མིན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་སྣང་རྩ་བ་ནས་གནང་གི་མེད། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ལྷ་ཡིན། ངོ་བོ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ཐུན་མོང་ལ་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་དུས་དྲེགས་པའི་གྲས་ལ་འཇོག་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོས་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་གསོལ་དུས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲུང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གསོལ་གྱི་ཡོད་པ་ལས། གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་སྐྱབས་གནས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་གྲས་སུ་བརྩིས་ནས་གསོལ་གྱི་མེད་པ་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས།
ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང༌། དཔེར་ན་ངའི་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་གནས་ཆུང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པ་ཡིན་པས་དྲེགས་པ་དྲེགས་པའི་གནས་ལ་བཞག་ནས་བསྟེན་གྱི་ཡོད། གནས་ཆུང་རྗོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་ལ་ཆ་བཞག་ན་བཀའ་བརྒྱུད་དང༌། རྙིང་མ། ས་སྐྱ། དགེ་ལུགས་པ་བཅས་ཚང་མས་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ཚད་ལྡན་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་སུ་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་དེ་དྲེགས་པའི་གནས་ལ་བཞག་པ་ལས་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་གྲས་ལ་འཇོག་གི་མེད། དོལ་རྒྱལ་ནི་དྲེགས་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྩོད་པ་ཅན་ཞིག་དང༌། ྋགོང་ས་ལྔ་པས་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དམ་སྲིར་བརྩིས་གནང་བ་དང༌། ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་དང༌། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་འགོང་ལ་བརྩིས་གནང་འདུག པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་གསུངས་འདུག
ས་སྐྱའི་བླ་མ་གོང་མ་ཚོས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དཀོར་བདག་ལ་བརྩིས་གནང་བ་ལས། སྐྱབས་གནས་ལ་བརྩིས་གནང་མི་འདུག ཉེ་སྔོན་དབྱིན་ལན་ཁུལ་སྡོད་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་ཡི་དམ་ལ་རྩི་གི་ཡོད། དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་དོལ་རྒྱལ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ངས་འདི་འདྲ་མ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་འདུག
ཆོས་དད་རང་དབང་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ཆོས་དད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མ་རེད། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོས་ང་ཚོ་དགེ་ལུགས་པ་མིན་ཞེས་དེང་སང་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་གི་ཆོས་གསར་པ་སྤེལ་མཁན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོའི་རང་དབང་ཡིན་པས་ང་ལ་བཤད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། སྤྱིར་ནང་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ནས། དགེ་ལུགས་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མ་མཐུན་པ་ཞིག་བྱེད་པ་འདི་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཁོ་རང་ཚོ་དགེ་ལུགས་པ་མིན་ཟེར་བའམ། ཡང་ན་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་ཀྱང་དེང་སང་གི་དགེ་ལུགས་པ་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཟེར་བ། ཡང་ན་དགེ་ལུགས་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ན་དེ་ལ་ངས་བཤད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ༸འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞུང་ཐིག་འདིའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་བཞིན་དུ་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་བྱས་ན་དགེ་ལུགས་པ་སྤྱིའི་བསྟན་པའི་རྣམ་གཞག་དང་མ་མཐུན་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་དེ་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་གནད་དོན་མིན་པར་ལྷ་གསོལ་རྒྱུའི་རང་དབང་གི་གནད་དོན་རེད། ལྷ་དེ་ཡང་རྩོད་པ་ཅན། ས་དགེའི་བླ་མ་མང་པོ་ཞིག་གི་དཀོར་བདག་དང༌། དམ་སྲི། འདྲེ་དང༌། རྒྱལ་འགོང་
བཅས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་ཞིག་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དོན་དང་མི་མཐུན་པས་དོན་ཚན་གཅིག་འདིར་ཐུག་ཡོད།
དེང་སང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོས་དགེ་ལུགས་པ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་གིས་རྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་བྱས་པ་ཡིན་ན་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་པ་སྐྱེལ་གྱི་རེད་ཅེས་ཞེད་སྣང་བསྐུལ་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། དགེ་ལུགས་པ་གྲུབ་མཐའ་ཁེ་གཙང་འཛིན་མཁན་ཞིག་གི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་འདི་དག་གི་ཐོག་ནས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་ལ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་སོ་སོས་ཤེས་ནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ་དད་པ་སྐྱེས། འདིས་རང་ཉིད་ཡིད་ཚིམས་ཏེ། རྙིང་མ་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད། ས་སྐྱ་སོགས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས་མེད་པ་མཐོང་ན་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། རྙིང་མའི་ཆོས་ཞུ་འདོད་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་ནས་ཞེད་སྣང་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་བྱུང་ན། དེ་ནི་ཆོས་དད་རང་མོས་འཕྲོག་པ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་རིས་མེད་བྱེད་རྒྱུར་བར་ཆད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་འགལ་རྐྱེན་རེད།
ས་དགེ་དཀའ་རྙིང་ཚང་མར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་དང་མ་འདས་ཀྱི་སྲུང་མ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཡོད། དེ་ཚོ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་སྟངས་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། དཔེར་ན། ང་ཚོས་བསྐང་གསོ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེར་འཛིན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གསང་སྔགས་གསར་མའི་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ནང་བསྐང་གསོའི་རྣམ་གཞག་མེད། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་རྩ་དང་རླུང་གི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པོ་ཡོད་པ་ལས། ཆོས་སྐྱོང་གི་བསྐང་གསོའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ནས་མེད། གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ་ལས་བསྐང་གསོ་མིན། གང་ལྟར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་བསྐང་གསོ་གཏོང་བ་དང༌། འཕྲིན་བཅོལ་བྱེད་པ། གསེར་སྐྱེམས་གཏོང་བ་བཅས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དེ་ཚོའི་སྐོར་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་བཀའ་མོལ་བྱུང༌། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོ་གཞན་ཁ་ཤས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ས་སྐྱའི་ཁོངས་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་བྱས་ན་གནོད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བའི་ས་སྐྱའི་སྲུང་མ་ཡོད་མེད་དང༌། རྙིང་མའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་གསར་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྙིང་མའི་བཀའ་སྲུང་འདིས་གནོད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་དམ་ཞེས་ངས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་མྱོང༌། དེ་འདྲ་ཡོད་ལུགས་སུ་གཅིག་ལ་གསུང་རྒྱུ་མི་འདུག དགེ་ལུགས་པས་རྙིང་མ་བྱས་ན་གནོད་པ་སྐྱེལ་གྱི་རེད་ཟེར་མཁན་དོལ་རྒྱལ་གཅིག་པུ་རེད། དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་བསྟན་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་བྱེད་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ངས་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་དགའ་ལྡན་དང༌། འབྲས་སྤུངས་དགེ་འདུན་གཙོ་གྱུར་གྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་ཆེན་སྩལ་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་དམིགས་བསལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ངོ་ཐོག་རྩ་བ་འཆད་ཉན་སོགས་ཚང་མ་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བར་ལམ་རྙོག་ཁྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡོད་ཀྱང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་དོན་གཉེར་བྱས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱས་བྱུང༌། ཚང་མ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ང་འདི་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་པུ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འདོན་དགོས། མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་དེ་ཚོ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ག་འདྲ་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསྟན་པའི་ཟབ་ཁྱད་འདོན་པ་དང༌། བོགས་འབྱིན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་གནས་གསུང་བྱིན་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆ་རྒྱུས་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ལ། རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་ཟབ་ཁྱད་བཤད་དགོས་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། ཞེན་ཁོག་ཡོད་ན་ཞེན་ཁོག་བྱེད་ལུགས་ཤེས་དགོས། རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་ཞེན་ཁོག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སྩལ་ནོད་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་མཇུག་ཏུ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
དེར་ང་ཚོས་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ནས་བལྟས་ན། ག་རེ་བྱས་ནའང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཡིན་ནའང་འགལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ལ། འདི་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྩ་བ་ཤུགས་ལྡན་དར་སོ་ཡོད་ས་ས་སྐྱ་དང༌། དགེ་ལུགས་ཆགས་ཡོད། གཙོ་བོ་ས་སྐྱའི་ནང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སླེབས་ཡོད། དེ་བཞིན་དགེ་ལུགས་པའི་ནང་དུའང་ཕྱིས་སུ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཕྲན་ཙམ་བྱུང་བ་ལས་སྔ་མོ་ནས་དེ་འདྲ་ཡོད་ས་མ་རེད། དཔེར་ན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་བསྒྲིགས་པ་དེའི་ནང་ྋརྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ཁོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་གནང་བའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ལ་དོལ་རྒྱལ་དར་སོ་བྱུང༌། དོལ་རྒྱལ་གྱི་རྟེན་མཁར་ཞིག་ཀྱང་བཞེངས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱིས་དོལ་རྒྱལ་རྟེན་མཁར་དེ་ཕར་བཤིག་དགོན་པའི་ནང་ནས་ཕྱིར་འབུད་གནང་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་ལ་བསྟེན་གསོལ་མི་ཆོག་པ་ཞིག་སྐབས་དེ་དུས་བཟོས་པ་གནང་ཡོད། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ནི་རྙིང་མའི་དྲི་མ་མེད་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་གཙང་གཙང་རེད། ཁ་སང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་གནང་སྟེ་དགེ་ལུགས་གཙང་གཙང་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད།
ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་ཞུ་བ་དེ་རེད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་གྱི་ཡོད། བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་སློབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་མཛད་སྟངས་དེ་ལྷ་བཞི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཟེར་བ་དེ་དངོས་གནས་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་རེད། ལྷ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། སྙིང་རྗེའི་ལྷ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། བར་ཆད་སེལ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བ་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་མེད། བཀའ་གདམས་པའི་གསུང་སྒྲོས་རང་ནི་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ལ་ཉམས་ལེན་དང༌། བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞི་པོ་དེ་བསྟེན་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་སྤྲོས་པའི་ཡི་དམ་རེ་རེ་སྣོན་མ་རྒྱབ། ཆོས་སྐྱོང་རེ་རེ་སྣོན་མ་རྒྱབ་པ་ཡིན་ན། བཀའ་གདམས་པའི་ཕྱག་བཞེས་དེ་ཉམས་སླད་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་དེ་འདྲ་གསུང་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པ་དེ་བདེན་པ་རེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གདམས་གསར་མ་གསར་གཏོད་གནང་སྐབས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཚུར་བསྡུས་ནས་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་དེ་ཚོ་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བ་འདུས་པ་དང༌། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དེ་རྣམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔགས་བླ་མེད། དེ་ཡང་ཚད་ཐུབ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང༌། རྒྱུད་སྡེའི་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ཚོས་ཁ་སྣོན་གནང༌། གཙོ་བོ་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གསུམ་བསྒྲིལ་དུ་གནང་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཕྱག་སྲོལ་གཏོད་པ་གནང་ཡོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང༌། དེ་ནས་མར་རྒྱུད་གྲྭ་སོ་སོ་བཙུགས་ཏེ་གང་ལྟར་ཆོས་སྐྱོང་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཞེས་བཤད་པ་ལས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡང་སྐད་ཆ་མེད། དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད། གང་ལྟར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་དངོས་གནས་ཚད་འཇོག་བྱ་ས་དང༌། དང་པོའི་རྩ་འཛུགས་ཡོང་སྟངས་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།
རིམ་པས་རིམ་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མ་ཆད་མ་ལྷག་པར་བསྟན་པའི་ལམ་དེས་ལྡེང་གི་མེད་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་དེའི་སྒང་ལ་གཅིག་ཁ་སྣོན་རྒྱབ། གཉིས་ཁ་སྣོན་རྒྱབ་ན་དངོས་གནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བཀའ་གདམས་གསར་མ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དག་ཐེར་གནང་ནས་སྲོལ་བཏོད་པ་དེ་ལ་ཞབས་འདེགས་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ། ཞབས་འདྲེན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དངོས་གནས་བྱས་ན་བཤད་མ་ཤེས་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་དངོས་གནས་གཙང་མ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་དང༌། ཆོས་སྐྱོང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་བཅས་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་གསུང་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ཡིན། གཙོ་བོ་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་འདུག་གམ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གནས་ཆུང་དང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔའི་སྐད་ཆ་མེད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡང་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། དགེ་ལུགས་རང་གི་ནང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། དེ་རིང་འདིར་མི་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོར་དྲན་གསོ་ཞིག་བཏང་སྟེ་ལབ་པ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་བླ་སྤྲུལ་རྣམ་པ་དང༌། དགེ་བཤེས། ཉེ་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གི་འཐུས་མི། གྲྭ་བཙུན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐོག་བཀའ་སྤྱི་དང་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཁོངས་གཏོགས་དང༌། ཚོགས་པ་ཁག་གི་རྒྱུན་ལས་འཐུས་མི། གཞན་ཡང་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཁག་གཅིག་བཅས་ལ་དོལ་རྒྱལ་ལམ། རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་གྱི་སྐོར་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ཁུངས་སྐྱེལ་དང་བཅས་སྤང་བླང་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་གསལ་བཤད་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
དངོས་གནས་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་འདི་ཕྱི་གཙང་བ་ནང་གཙང་བ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ། བརྟག་ཐུབ་པ་བཅས་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་ཡིན། ཚུལ་འདི་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་གཟིགས་ནས། ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་བླ་མ་ཚོའི་གསུང་སྒྲོས་ལ་མ་འོངས་པར་ངའི་བཀའ་གདམས་གོང་མའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་གྱིས་མ་ཆོག་པར། དེའི་སྒང་སྔགས་རེ་སྣོན་མ་བརྒྱབ་སྟེ་འཆལ་ཏེ་འགྲོ་ཡོང་ཞེས་དེ་འདྲ་གསུངས་འདུག ད་ཆ་འདི་ལྟར་ཏན་ཏན་ཆགས་ཡོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་བཀའ་གདམས་རྙིང་མ་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་འདི་རྩ་བ་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་གཙང་ནང་གཙང་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་གཞིར་བཟུང་བའི་ཕྱག་སྲོལ་ཐོག ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དུས་འཁོར་སོགས་བསྣན་ནས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་གི་ཕྱག་སྲོལ་བཏོད་ཅིང༌། དེ་ལྟར་འཇམ་མགོན་བླ་མ་༸ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་ལྷ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་རྩ་བ་ནས་མེད། དངོས་གནས་སྲེག་གཏུབ་འཕེར་བའི་ཕྱི་གཙང་ནང་གཙང་གི་བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཧ་ཅང་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཕྱག་སྲོལ་བཏོད་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་ལྟ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་པོ་ཏོ་བའི་གསུང་གཅིག་ལུང་འདྲེན་གནང་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་རང་ཚོར་ནད་ན་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་བྱུང་བ་ཚང་མ་མཁར་ལན་དང་ཕྱོགས་ལན་གཞན་པ་མི་མཛད་པར། ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་མྱོང་བ་ཡིན། ཞེས་ལས་འབྲས་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་གྱི་ཡོད་པ་ལས། ཁང་པ་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་པ་རེད་ཅེས་པ་དང༌། ཚེས་གྲངས་བཟང་ངན་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་པ་རེད་གསུངས་མེད། ང་ཚོའི་བྱེད་སྟངས་འདི་དངོས་གནས་བསྟན་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཉམས་འཆལ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། བཀའ་གདམས་རྙིང་མའི་ཕྱག་སྲོལ་གྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱང་ང་ཚོའི་བྱེད་སྟངས་འདིས་ཉམས་འཆལ་འགྲོ་གི་འདུག་ལ། དགེ་ལུགས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ཀྱང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་བཞེས་ཉམས་འཆལ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུངས་ལྷ་རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཡོང་བ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱིས་སུ་དགའ་ལྡན་མ་དགོན་ཕྱག་བཏབ་པའི་སྐབས་ལ་རྗེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཕེབས་པའི་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རའི་རྟེན་མཁར་དེ་ཡང་དགའ་ལྡན་དགོན་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བཞག་ཡོད་པ་ལས། རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར་ཡག་པོ་ཞེ་པོ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཆུང་ནང་བསྒྲིགས་པའི་སྐད་ཆ་རྩ་བ་ནས་མེད།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ ཟླ་༡ ཚེས་༧ ཉིན་ཕྱེད་ཡོལ་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་བོད་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་ནང་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་ཕེབས་པའི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མཁན་བླ་དགེ་བཤེས་སོགས་ལ་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན༌སྩལ་པ།
རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་གསུང་པོད་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་དང་། སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི། འདྲེ་ཞིག་གསོལ་ཁ་གཏོང་མིན་ལ་བརྩི་དགོས་བྱུང་ན།དེ་ནི་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན།
དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཁྱད་ཡོན་བརྗོད་སྐབས། མགོན་པོ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་དེ་ཉིད་ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བསྟོད་ར་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནཱ་ལེནྡྲ་རྩ་ཆེན་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་སུ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་དང་། དངོས་གནས་དཔྱད་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་གསུང་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། ཁ་ཁྱག་ཁྱག་བྱ་རྒྱུ་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་ལས། ནཱ་ལེནྡྲར་སྲུང་མ་ཡོད་པ་དང་། མགོན་པོ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་ཡོད་པ། འཕྲིན་ལས་མྱུར་པོ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སུས་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ། དགེ་ལུགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདྲེ་ཞིག་དང་། དེ་ཡང་རྩོད་གཞི་ཅན་ཞིག་དང་གླེང་གཞི་ཅན་ཡིན་པ། ༸རྒྱལ་དབང་གོང་མ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དམ་བསྒྲགས་གནང་བ་ཞིག་དགེ་ལུགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞེས་སྟོན་དགོས་བྱུང་ན་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན། དེར་བརྟེན་དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོར་མ་གོ་མ་ཐོས་མེད་པ་ཞུས་ཡོད།


text:
ལྟ་གྲངས།
ཡེའེ་ས་ཁི .ཉེའུ་ཏུན(伊萨克·牛顿)ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཐོབ་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ཁོང་དང་ཡོན་ཧྲི་གཞན་དག་གི་འབྲེལ་བ་མི་སྙན་པ་ཡང་ཀུན་ལ་གསལ། སྐུ་ཚེ་སྨད་དུ་ཕལ་ཆེར་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་རྩོད་པའི་ཁྲོད་འཁྱོལ་བ་ཡིན། ཁོའི་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེས་ཆེར་ལྡན་པ་ཁོ་ཐག་ཡིན་པའི་དེབ་སྟེ།  >ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་བ་ནས་བཟུང་། ཉེའུ་ཏུན་牛顿ཅུང་མ་འགོར་བར་མཚན་གཉིད་གླིང་དུ་གྲགས་པའི་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཁོ་རང་གོང་མའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞིར་འདམ་བཞེས་བྱས་བ་མ་ཟད། ཐེངས་དང་པོར་རྗེ་སིའི་ཆོ་ལོ་གནང་བའི་ཚན་རིག་པར་གྱུར།
མ་འགྱངས་བར་ཉིའུ་ཏུན་牛顿དང་གོང་མའི་གནམ་དཔྱད་རིག་པ་བ་ཡའོ་ཧན ﹒ཧྥུ་ལན་མོའུ་ཐའུ་རྡི(约翰·夫莱姆斯梯德)གཉིས་བར་དུ་འགལ་བ་བྱུང་སྟེ། དང་ཐོག ཡའོ་ཧན﹒ཧྥུ་ལན་མོའུ་ཐའུ་རྡིས(约翰·夫莱姆斯梯德)ཉིའུ་ཏུན་གྱི་ >་ཞེས་བའི་དེབ་པར་སྐྲུན་བྱེད་པར་མཁོ་བའི་གཞི་གྲངས་རྣམས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས། འོན་ཀྱང་། ཁོས་རྗེས་སུ་ཉིའུ་ཏུན་ལ་མཁོ་བའི་རྒྱུ་ཆ་དག་སྒེར་སྡོམ་བྱས། ཉིའུ་ཏུན་ནི་མི་གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་དགག་པ་རྒྱག་པ་བཟོད་བསྲན་བྱ་དཀའ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོས་རང་གིས་རང་ལ་གོང་མའི་སྤྱི་གཉེར་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བའི་མིང་མཚན་བཏགས་ཏེ། རྒྱུ་ཆ་འདི་དག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་པར་སྐྲུན་བྱ་བར་བཙན་སྐུལ་བྱས། མཇུག་མཐར། ཁོས་ཨེ་རྡི་མིན﹒ཧྭ་ལའེ(爱德蒙·哈雷)བྱ་བར་ཡའོ་ཧན ﹒ཧྥུ་ལན་མོའུ་ཐའུ་རྡིའི་ལས་ཀའི་འབྲས་བུ་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་མ་ཟད་པར་སྐྲུན་ཡང་བྱས། འོན་ཀྱང་། ཡའོ་ཧན ﹒ཧྥུ་ལན་མོའུ་ཐའུ་རྡིས་ཉིའུ་ཏུན་ཁྲིམས་ཁང་དུ་གཏུགས་བཤེར་བྱས་པ་མ་ཟད། གནད་འགག་དུས་སུ་ད་དུང་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཁྲིམས་གཅོད་ཁྲོད་རྒྱལ་ཁ་བླངས་ཏེ། རྐུས་བཤུས་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་འགྲེམ་དུ་མ་བཅུག་པས། ཉིའུ་ཏུན་ནི་ཁོང་ཁྲོ་མེ་ལྟར་འབར་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཁོས་འཁོན་ལན་སློག་ཆེད་ཡའོ་ཧན ﹒ཧྥུ་ལན་མོའུ་ཐའུ་རྡིས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་ >ཁྲོད་ལུངས་དྲངས་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གྱུར་བ་ཚང་མ་པར་སྐྲུན་ཁྲོད་དུ་དོར་བ་ཡིན།
ཉིའུ་ཏུན་དང་འཇར་མན་གྱི་ཚད་མ་རིག་པ་བ་ཀའོ་ཐི་ཧྥུ་རའེ་རྡི﹒ལའེ་པུའུ་ཉི་ཚི(高特夫瑞德·莱布尼兹)གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ལས་ཀྱང་ཚབས་ཆེ་བའི་རྩོད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ལའེཔུའུ་་ཉི་ཚི་དང་ཉིའུ་ཏུན་གྱིས་སོ་སོ་རང་རྐྱ་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཆ་ཕྲན་བསགས་ཞེས་ཟེར་བའི་གྲངས་རིག་པའི་ཡན་ལག་དེ་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་ལ། ཆ་ཕྲན་བསགས་པ་འདི་ནི་ཉེ་རབས་ཀྱི་དངོས་ལུགས་མང་ཆེ་བའི་རྨང་གཞི་ཡིན། ད་ལྟ། ང་ཚོས་པུའུ་ལའེ་ཉི་ཚི་དང་བསྡུར་ན། ཉིའུ་ཏུན་གྱིས་ཁོ་ལས་ལོ་དུ་མའི་སྔོན་དུ་ཆ་ཕྲན་བསགས་ཟེར་བ་རྟོགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་། ཉིའུ་ཏུན་གྱིས་ཁོའི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དུས་ཐོག་པར་སྐྲུན་མ་བྱས་པར་རྗེས་ཞིག་ནས་ད་གཟོད་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས། དོན་དངོས་སུ་ནི་དུས་ཐོག་མར་རྟོགས་མཁན་ཡིན་ཞེས་བའི་རྩོད་པ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛའ་དྲག་ཆེ་བའི་ངང་ཉིའུ་ཏུན་དང་པུའུ་ལའེ་ཉི་ཚི་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལ་དག་འབུད་བྱས། འོན་ཀྱང་། དེའི་ཁྲོད་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་བ་ཞིག་ལ། ཉིའུ་ཏུན་གྱི་ཆེད་དག་འབུད་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་མང་ཆེ་ཤས་ནི་གྲོགས་པོའི་མིང་སྟེང་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། ཚང་མ་ཁོ་རང་གིས་བྲིས་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། པུའུ་ལའེ་ཉི་ཚིས་རྩོད་གླེང་མཛའ་དྲག་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་ཏེ། ཁོས་གོང་མའི་སློབ་ཚོགས་ལ་རྩོད་གཞི་འདི་ཐག་གཅོད་པའི་ཁྲིམས་སྦྱོར་ཞུས། ཉིའུ་ཏུན་སློབ་ཚོགས་དེའི་ཀྲུའུ་ཞི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་གིས་གྲུབ་པའི་”དྲང་བདེན་གྱི”ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཞིག་ལ་གྱོད་དོན་འདིར་རྩད་ཞིབ་བྱེད་དུ་བཅུག ད་དུང་ཉིའུ་ཏུན་གྱིས་ཐ་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཞུ་ཡི་གེ་ཞིག་བྲིས་པ་མ་ཟད། གོང་མའི་སློབ་ཚོགས་ལ་དེ་པར་སྐྲུན་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་པུའུ་ལའེ་ཉི་ཚིར་རྐུ་བཤུས་བྱས་བའི་རྒོལ་གཏམ་བཏང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཉིའུ་ཏུན་ད་དུང་ཡིད་མི་ཚིམ་པར་གོང་མའི་ཚགས་པར་སྟེང་དུ་ཡང་བསྐྱར་སྙན་ཞུ་དེའི་སྐོར་ཀྱི་མིང་བཀོད་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་ཞིག་བཀོད། གསར་འགོད་པས་བཀོད་པ་ལྟར་ན། ཉིའུ་ཏུན་གྱིས་ཁོས་པུའུ་ལའེ་ཉི་ཚི་སྡུག་ལ་སྦྱར་བས་དགའ་མགུ་ཡིད་ཚིམ་ཡོད་ཞེས་འུད་ཤོབ་བྱས་ཟེར།
ཉིའུ་ཏུན་རྩོད་གླེང་འདི་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་ཅན་ཆའོ(དབྱིན་ཇིའི་ཁེམ་བྷུ་རེ་ཆི་སློབ་ཆེན)དང་རིག་གཞུང་ལས་ཁ་བྲལ། ཁོས་ཅན་ཆའོར་སྡོད་པའི་དུས་སུ་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་པའི་བྱ་བཞག་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱས་པ་དང་། རྗེས་སུ་གྲོས་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། མཐར་མཇུག གོང་མའི་དོང་ཙེ་བཟོ་གྲྭའི་འགོ་འཛིན་གྱི་ཟ་བེད་ཆེ་བའི་དཔོན་གནས་དེ་གླ་ཆའི་ཚབ་ཏུ་ཁོ་ལ་ཐོབ། གནས་འདིར། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཡོ་ཁྲམ་ཆེ་ཞིང་དྲག་རྩུབ་ལྡན་པའི་ནུས་བ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་ལས་ལས་སླ་བའི་ངང་དང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བཏོན་ཞིང་། རྒྱལ་ཁའི་ངང་དངུལ་ལོ་རྫུན་མར་དགག་པ་རྒྱག་པའི་འཁྲུག་རྩོད་ཅིག་ལ་ཁྲབ་ཁྲིད་བྱས་ལ། ཐ་ན། མི་ཁ་ཤས་ཤིག་འགེགས་གསོད་གཏོང་སྒྲོམ་སྟེང་བསྐྱལ་ལོ། །


text:
རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་དབྱིན་ཇི་སྲིད་བློན་ཕོ་བྲང་བྷུ་ཁེན་ཧམ་དུ་ཆེད་དུ་བཤམས་པའི་གསོལ་སྟོན་དུ་ཞུགས་པའི་གཟི་རྔམ་དང་། དུང་མདོག་གི་དགོང་དྲོའི་གཟབ་མཆོར་མནབས་པའི་རྒྱལ་མོ་ཨེ་ལི་ཟི་བྷེ་ཐི་མཆོག་གི་སྒམ་ཉམས་དོད་པོ། ཨོ་སི་མན་ཐོ་སི་མེ་ཏོག་གི་ལོ་འདབ་ཀྱིས་བསླས་པའི་ཆོད་པན་སྤུས་དག་ཅན་གྱི་གུང་ལྕམ་ཁེ་ཊེ ལུ་རིལ་གྱི་ཡིད་དབང་འགུག་པའི་སྒེག་ཉམས། ཞི་ཅིན་ཕེང་དང་དགའ་བ་འབུམ་གྱི་འཛུམ་མདངས་རྒྱས་པའི་སྲིད་བློན་ཁཱ་མཱ་རོན་གྱི་ལག་འཇུས། ད་དུང་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱ་དབྱིན་གཉིས་ཀའི་རྒྱལ་དར་དང་། “ང་རྒྱ་ནག་ལ་དགའ”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པའི་བསྟོད་གོས་འཕུར་ལོ་མ་གོན་པའི་དགའ་སྤྲོའི་འཕག་འཆོང་བྱེད་ཀྱིན་པའི་རྒྱ་ནག་པ། རྒྱལ་པོ་གོང་མའི་གསེར་ལྡན་ཤིང་རྟའི་ནང་ཞི་ཅིན་ཕེང་དང་རྒྱལ་མོ་གཉིས་མཉམ་དུ་བཞུགས་ནས་བསྐྱོད་པ། སྲང་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་པོ་གོང་མའི་ཞྭ་མོ་ནག་པོ་དང་སྟོད་ལྭ་དམར་པོ་གོན་པའི་དམིགས་བསལ་སྲུང་དམག་གི་ཕྲེང་བསྒྲིགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་ལོན་ཊོན་གྱི་སྲང་ལམ་གང་སར་རྒྱ་ནག་གི་དར་དམར་བསྒྲེངས་ཤིང་རྒྱན་མཆོར་བཀལ་ནས། མིག་ལམ་ཡོངས་སུ་བཀང་བའི་སེར་པོ་འབྲུག་དང་དམར་པོའི་ལྒང་ཞུ་སོགས། བརྙན་འཕྲིན་ངོས་སུ་ཤར་བའི་འདི་ལྟ་བུའི་རི་མོས་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་དུ་བརྗེད་དཀའ་བའི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ།
དབྱིན་ཇི་ཆེན་པོའི་དགོས་འདུན་ནི་ཉག་ཉོག་མེད་པར་ཁ་གསལ་དོན་གསལ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་དབུ་ཁྲིད་ལ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཧ་ཅང་གཟབ་རྒྱས་པའི་དགའ་བསུའི་མཛད་སྒོ་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད། རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཞི་ཅིན་ཕེང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་། འདི་ནི་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤིག་ཡིན་པའི་མ་ཚད། གཟི་རྔམ་ཆེ་བའི་རི་མོ་དེ་དག་གིས་ཁོང་ཉིད་གཏོགས་ཡུལ་སྲིད་དབང་དེར་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་རང་བཞིན་མ་བསླངས་ངང་གིས་ཕུལ་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་། ཕྱིའི་རྣམ་པ་བཞག་ནས་གཏིང་ཟབ་ས་ནས་བལྟས་ན། མཁྱེན་ལྡན་རྣམ་པའི་བཞད་གད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད།
གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སྒོར་མོ་ཡིན། དབྱིན་ཇི་གཞུང་གིས་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་གིས་དབྱིན་ཇིར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྒོར་མོ་ཐེར་འབུམ་ཆེན་མོ་བཞིའི་མ་རྩ་འཛུགས་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད་ལ། ནང་སྒོས་སུ་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་གཞིའི་ཐད་མ་རྩ་འཛུགས་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ལྕགས་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ། ས་གནས་གནམ་ཐང་དང་ཉིང་རྡུལ་གློག་ཁང་སོགས།
འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དེ་ད་དུང་ཡང་མི་སེར་གྱི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་དུ་གཏོང་བའི་དབང་ཤུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་འཛུགས་སྟེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་གཞི་གྲངས་ལ་གཞིགས་ན། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༣ ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་ནས་བཟུང། མི་སེར་དབང་ཆ་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན་ཚོའི་གནས་སྟངས་སྔོན་ཆད་ལས་ཀྱང་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་བ་དང་། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲིན་ཚོགས་པས་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བདག་སྐྱོང་བཏང་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྨྲ་བརྗོད་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཁང་དག་གིས་དྲྭ་རྒྱ་ལ་བཏང་འཛིན་དང་སོ་ལྟ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མི་སྣ་ཁག་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་ལྟ་སྐུལ་འོག་གནས་ཡོད། དུས་རྒྱུན་དུ་ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྣམས་འཛིན་བཟུང་དང་བཀད་ཉར། མནར་གཅོད་གཏོང་གིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནོར་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞོ་པོ་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་འོག་ན་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་། དབྱིན་ཇི་གཞུང་ལ་གནད་དོན་འདིའི་རིགས་ཐམས་ཅད་གླེང་མོལ་བྱེད་འདོད་ཡེ་ནས་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སྲིད་བློན་ཁཱ་མཱ་རོན་དང་ནོར་སྲིད་བློན་ཆེན་ཨོ་སི་བྷོར་ནེ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱིན་ཇི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་“གསེར་མདོག་གི་དུས་རབས”ཀྱི་དབུ་འབྱེད་རྒྱུར་རེ་སྨོན་བྱས་འདུག དེའི་ནང་དོན་ནི་དབྱིན་ཇི་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་གླིང་གི་གྲོགས་པོ་གཙོ་བོ་རུ་གྱུར་རྒྱུ་དེ་རེད། དབྱིན་ཇི་མི་མང་ལ་མཚོན་ན། དེ་ནི་ཞེན་པ་ལོག་སྤྱད་ཅིག་ཡིན། ནང་སྒོས་སུ་ཉིང་རྡུལ་གློག་ཁང་གི་ཚོང་ལས་དེ། རྒྱ་ནག་གིས་ད་དུང་གཉེར་སྐྱོང་ལའང་འགན་ཁུར་ཡོད་པ་འདྲ། གནད་དོན་དེ་གཅིག་པུར་བསམ་ཚེ། དབྱིན་ཇི་མི་མང་མི་བདེ་མི་སྐྱིད་པའི་ཚོད་ཡིན། དབྱིན་ཇི་གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཁག་གིས། བདེ་འཇགས་ཆེད་ལས་པ་ཚོས། གལ་ཏེ་ཕྱི་འབྲེལ་འགལ་ཟླར་ཐུག་ཚེ་རྒྱ་ནག་གིས་ཉིང་རྡུལ་གློག་ཁང་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་སྤྱད་བྱེད་མི་སྲིད་པ་མིན་པའི་སེམས་ཁྲེལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལུགས་བཀོད་འདུག ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་ནུས་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་སྲིད་ཇུས་མགྲོན་ཚབ་པ་ལི་ཟཱ ནན་ཌེ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཉེན་ཁར་ཐུག་ཡོད། ཅེས་བློ་འཚབ་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།
དེ་མིན་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་པ་ཕོལ ཧྥི་ལན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་རྣོ་ལྕགས་ཚོང་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་རྣོ་ལྕགས་རིགས་རིན་གོང་དམའ་མོ་བྱས་ནས་དབྱིན་ཇིར་བཙོང་བར་སྡུག་ཡས་འཁང་བྱས་ཞོར་དུ། དབྱིན་ཇི་གཞུང་དེ་གཅར་རྡུང་བྱས་ཀྱང་ད་དུང་བདག་པོའི་ལག་བ་ལྕེ་ལྡག་བྱེད་པའི་ཁྱི་ཞིག་ལ་དཔེར་འཇོག་བྱས་འདུག དབྱིན་ཇིའི་རྣོ་ལྕགས་ཁེ་ལས་མང་པོ་སྒོ་བརྒྱབས་རྐྱེན་ལས་བཟོ་བ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ལས་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
ཡིན་ན་ཡང་། གཅིག་ལས་གཅིག་ངར་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་དག་ལ་གྲུབ་འབྲས་སྤུ་ཙམ་ཡང་ཐོན་མེད། ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་ཐེངས་འདིའི་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཊོན་གྱི་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲིའི་སྐབས་སུ། ངོ་རྒོལ་བ་ཚོ་དབྱིན་ཇིའི་ཉེན་རྟོག་པས་གྲུ་ཟུར་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་བཀག་ནས་འགྲོ་འདུག་གི་རང་དབང་སྤྲད་མེད་པ་དང་། ངོ་རྒོལ་བ་ཚོས་ལག་ཏུ་བཟུང་བའི“ཁཱ་མཱ་རོན། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མ་བརྗེད”ཞེས་བློ་གསལ་བཏོན་པའི་ཕྲད་དར་རྣམས་ལྭ་བ་དམར་པོ་གོན་ཞིང་ལག་ཏུ་རྒྱལ་དར་དམར་པོ་བཟུང་བའི་རྒྱ་རིགས་དགའ་བསུ་བའི་དཔུང་གིས་མནན་ཞིང་བཀླུབས་ནས་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་བཟོས་འདུག
རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེ་ཡང་ཚོགས་པས། “ཀྲུང་གོ་དགའ་མཁན”དེ་དག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཆེད་དུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཤ་སྟག་རེད། ཅེས་བཀོད་འདུག
དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བློན་ཁཱ་མཱ་རོན་གྱིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་དང་། རྣོ་ལྕགས་ཀྱི་རིན་གོང་མར་བཅགས་ནས་བཙོང་བ་། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཟླ་སྒྲིལ་དུ་གཏོང་ཆོག་ཟེར། འོན་ཀྱང་། དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བློ་དེས་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་གསང་བའི་ངང་མཇལ་འཕྲད་གནང་དུས་སུ་མི་རྣམས་དོགས་མི་བདེ་བའི་གནད་དོན་ག་ཚོད་ཅིག་བཤད་ཡོད་པ་སུ་ཡི་ཤེས་སམ།
ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་ཐེངས་འདིའི་འཚམས་གཟིགས་ཀྱི་པར་རིས་དང་དབྱིན་ཇིའི་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིསའཛམ་གླིང་མི་དམངས་ལ་ཧ་ཅང་ཆ་མི་འདྲ་བའི་བརྡ་ལན་ཞིག་བཏང་ཡོད།
སྐུ་དྲག་རིག་གནས་ཀྱི་ཡང་སྙིང་དེ་ཁེ་ཕན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཡང་གཅིག་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་བཤམས་པ་རེད།
གང་ལྟར། ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། མི་ཕལ་མོ་ཆེས་རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཆེན་དུ་གྱུར་ཡོད་ཅེས་ཟེར་གྱིན་ཡོད། དོན་དམ་པས་བཤད་ན། རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ལ། གུང་ཁྲན་ཚོགས་པ་སྟོབས་ཆེ་བ་རེད། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་དུང་ཕྱུར་འགའ་ད་དུང་ཡང་ལྟོག་སྐོམ་གྱི་གནས་ན་ཡོད།
བོད་པའི་གཏམ་དཔེ་རུ། རྔ་མོང་མུ་གེས་ཤི་ཡང་རྟ་ཡི་ཆེ་ཡིན། ཞེས་པ་ནང་བཞིན། སྟོབས་ཆེན་དབྱིན་ཇི་དེ་རིང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ནས་དཀའ་ངལ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་པ་བདེན་ཡང་། དེའི་ལྟ་བུའི་རང་ཚུགས་མེད་པའི་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་སྲོལ་དེ་ངོ་མའི་མང་དྲགས་སོང་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེ་རུ་བཅུག་སོང་། སྐྲ་སེར་སྤྲེའུ་རིགས་ལ་ཡིད་ཆེས་མ་བྱེད་ཅེས་པའི་གཏམ་དེ་ཅི་མ་རུང་།


text:
|
འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ(1235-1280) ནི་ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་བོད་འབངས་སྡུག་ལས་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་མི་སྣ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཁྱོག་མཚམས་ལས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་སེ་ཆེན་འཁོར་དང་བཅས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དམ་པ་བརྟན་པོར་ཐོབ་ཏུ་བཅུག་ནས། མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་གྱི་འཁྲུག་པ་སོགས་ཞི་བར་བཏང་ནས་བོད་ཁམས་བདེ་ལ་བཀོད།
ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ནི་ཡབ་ཟངས་ཚ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཡུམ་མ་གཅིག་ཀུན་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ཤིང་ལུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ1235ལོར་ལྟས་བཟང་བོ་དང་བཅས་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་། རིག་གནས་མང་བོ་ཞིག་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། དེའི་ཕྱིར་དགུང་ལོ་དགུ་བའི་དུས་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་ཆོས་དང་གཏམ་བཤད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་བྱུང་བས། ཀུན་གྱིས་འདི་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེའི་གང་ཟག་གིས་མི་ཐོན་པས་ངུས་པར་འཕགས་པའོ།། ཞེས་བརྗོད་པས་འཕགས་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས།དགུང་ལོར་བཅུ་བར་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱི་ཕྱགས་ཕྱིར་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ལམ་དུ་ལྷ་སའི་ཇོ་བོའི་མདུན་ནས་ས་པཎ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་བོ་ཞེས་གསོལ། སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་ཤེས་རབ་དཔལ་བཟང་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་གསན། རང་གི་ཁུ་བོ་ས་པཎ་ལས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་བོ་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་ལྕགས་ཕག་སྟེ་སྤྱི་ལོ1251ལོར་རྗེ་ས་པཎ་སྐུ་གཤེགས་ཁར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་བདག་པོར་བསྐོས།
འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་ཧོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་བ་ཆུ་གླང་སྟེ་སྤྱི་ལོ1253ལོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་བུས་གནད་དྲངས་ཏེ་བླ་མཆོད་མཛད། ཡན་ལག་ལྔ་མཚོན་རྣོན་པོས་སོ་སོར་ཕྲལ་ཏེ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་བཀོད་པ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་སེ་ཆེན་འཁོར་བཅས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ལ་བཀོད། དེ་ནས་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ལྕགས་སྤྲེལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ1260ལོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་བོ་རང་ལོ་ཞེ་དྲུག་སྟེང་སྲིད་ཁྲིར་བཀོད་དེ། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་པ་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་གུ་ཤྲཱི་དང་ཏི་ཤྲཱི་ཞེས་འཇའ་ས་གནང་། རྒྱལ་བོ་དང་བཙུན་མོ་གཙོས་སྐལ་ལྡན་ཉེར་ལྔ་ལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་དབང་གནང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དབང་ཐེངས་གཉིས་དང་གསུམ་པའང་བསྐུར་བས། དབང་དང་བོའི་ཡོན་དུ་གཡང་ཊིའི་ཐམ་ག་དག མུ་ཏིག་གིས་བརྒྱན་པའི་སྣམ་སྦྱར། སྐུ་ཆོས་སོགས་དངོས་འབུལ་གྱ་ནོམ་པ་དང་བཅས་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཕུལ་བ་དང་། དབང་གཉིས་པའི་ཡོན་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཕུལ་ཏེ་སྲིད་ཀྱི་བདག་པོར་བསྐོས། དབང་གསུམ་པའི་ཡོན་དུ་ཆོས་དུང་དཀར་བོ་རྒྱང་གྲགས་དང་། རྒྱལ་བོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གདུང་སྐལ་འཕེན་གདུང་དང་། རྒྱའི་མི་ཡུར་ཆེན་པོ་དང་བཅས་གསེར་དང་དངུལ་དར་གོས་སོགས་གྱ་ནོམ་ཞིག་ཕུལ། དེས་ནས་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་རི་བོ་ཐའི་ཧཱང་ཧྲན་གྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཟིན་ཤིང་གི་ཆོས་ལུགས་མཁས་ན་དང་རྣམས་དང་རྩོད་པ་བྱས་པས་རིགས་པས་ཕམ་པར་མཛད་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་བཀོད། སེ་ཆེན་ཧན་གྱིས་བོད་ན་གྲུབ་མཐའ་མི་གཅིག་པ་ཐ་དག་ས་སྐྱ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་ལ་སྒྱུར་ན་ཅི་འདྲ་ཞེས་དྲིས་པས། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྤྱིར་མི་འོས་པར་མ་ཟད། སྒོས་སུ་རྒྱལ་བོ་ཁྱེད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། ངེད་ས་སྐྱ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་ལའང་གནོད་པས། རང་རང་གང་ལ་མོས་སུ་བཞག་ན་འོས་ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱལ་བོའང་འཐད་པ་བྱུང་། འདིས་ནི་འཕགས་པའི་ཐུགས་དགོངས་གཏིང་ཟབ་པ་མཚོན། དགུལ་ལོ་སོ་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ཤིང་གླང་ལོར་བོད་དུ་ཕེབས་པས་རྒྱལ་བོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་བདག་པོར་བསྐོས་པའི་འཇའ་ས་མུ་ཏིག་མ་ཕུལ། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་ས་སྦྲུལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ1269ལོར་གོང་མས་གདན་ཞུ་ལྟར་སླར་ཡང་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས། སྤྱི་ལོ1270ལོར་རྒྱལ་བོའི་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་ཧོར་ཡིག་སྟེ་ཕྱིས་སུ་འཁོར་ཡིག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་བཟོས། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་མེ་བྱི་སྟེ་སྤྱི་ལོ1276ཕྱིར་ས་སྐྱར་ཕེབས། མེ་གླང་སྟེ་སྤྱི་ལོ1277ལོ་དེར་གཙང་ཆུ་མིག་རིང་མོར་དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་བདུན་ལྷག་ལོངས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་ཆོས་སྟོན་ཕུན་ཚོགས་པ་མཛད་པས་ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་དུ་གྲགས་བྱུང་། མཐར་དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་བའི་ལྕགས་འབྲུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ1280ལོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ།།
ཞེས་རོང་ཆེན་ལྷ་རྒྱལ་དཔལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ་ལས་བཏུས་སོ།
藏网首页|关于我们|团队组成|大事记|网站地图|广告服务|联系我们|小黑屋|Archiver|
tibetcul.com © Copyright 2004-2017. All rights reserved |陇ICP备05000171号
战略合作伙伴:雪域数码图书馆(The Tibetan & Himalayan Library)|法律顾问:珠穆朗玛律师事务所
严禁在本站发表与国家法律相抵触言论和散播谣言
Powered by Discuz! X3.2GMT+8, 2018-5-22 14:09 , Processed in 0.263484 second(s), 21 queries .


text:
2018ལོའི《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》དེབ་དང་པོ་དངོས་སུ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས།
ད་ལོ་ནི་ཏང་གི་བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར་བཞི་བཅུ་ལོན་པའི་བསྐལ་བཟང་གི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལོ་ངོ་བཞི་བཅུའི་རིང་འདིར། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར།རིག་གནས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་གནམ་ས་བླ་འོག་བརྗེས་པ་ལྟ་བུའི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་བླངས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་རང་རེ་ལ་མཚོན་ནའང་བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་དང་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་སྔར་བས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས། རྒྱ་ཆེའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་བྱུགས་ཤིང་། མི་རིགས་རིག་གནས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཞུགས་པ་རེད། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དུས་རབས་གསར་བར་སྐྱོད་པའི་སྒང་འདིར་ང་ཚོས་ཀྱང་བསམ་བློ་གསར་བ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་དམིགས་འབེན་གསར་བ་ཞིག་དང་འཆར་གཞི་གསར་བ་ཞིག་གི་མགོ་རྩོམ་དགོས་སོ།།
དེ་བས། 《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་སློབ་སྟོན་དུ་བྱས་ཤིང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ། རྩོམ་སྒྲིག་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཆོད་སེམས་ལྟར་སྔར་བཞིན་འཚོལ་སྙེག་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་མ་དོར་བར་མཆིས་ཤིང་། ནམ་ཡང་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་རྩ་དོན་འོག དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ཞིག་སྤྱད་དེ་ཕྱོགས་སོ་སོའི་བསམ་འཆར་དང་རེ་བ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཐོག བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ཤིང་། སྒོས་སུ་རྒྱ་ཆེའི་བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོ་ཡོངས་ཀྱི་འདོད་བློ་བསྐང་རྒྱུའམ་ཡང་ན་དུས་དེབ་རང་གི་མདུན་ལམ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ། ད་ལོའི་དེབ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་དུས་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་དང་ལེ་ཚན་རྣམས་མི་འགྱུར་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་སྔོན་མའི་དྲས་ཁའི་ཆེ་ཆུང32ཅན་དེ་ད་ལྟའི་དྲས་ཁ16ཅན་དང་། སྔོན་གྱི་ཤོག་ངོས108དེ་ད་ལྟའི་ཤོག་ངོས128ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་དུས་དེབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཤོག་གྲངས་གཉིས་ཆར་འགྱུར་བ་ཅུང་ཙམ་བཏང་བ་ཡིན། ལྷག་དོན་ཐེངས་འདིའི་བཅོས་སྒྱུར་བརྒྱུད་དེ《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》དུས་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་དང་ཇུས་འགོད་སོགས་སྤྱིའི་སྤུས་ཚད་སྔར་བས་མཐོར་འདེགས་ཡོང་བར་སེམས་གཏིང་ནས་རེ་འདུན་ཆེན་པོ་བཅངས་ཡོད་པས། རྒྱ་ཆེའི་རྩོམ་མཁན་དང་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་བསམ་འཆར་གང་རུང་འདོན་རྒྱུ་དང་། 《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》དུས་དེབ་ཀྱི་མ་འོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱོགས་ལ་མུ་མཐུད་དུ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་དང་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
དུས་མཚུངས་སུ།《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》གི་སྤྱི་སྟེགས་དངོས་སུ་རྩོམ་རིག་གི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཕུར་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སོར《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》ཏུ་བཀོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལས་རྩེ་གྲས་དག་བསྟུད་མར་སྤྱི་སྟེགས་སུ་དགོད་རྩིས་ཡོད་པ་རེད། 《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》དུས་དེབ་ཀྱི་མ་འོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱོགས་ལ་མུ་མཐུད་དུ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་དང་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།


text:
སྡེ་དགེ་ཡིད་ལྷུང་གི་ནད་པ་ཞིག་ལ་བལ་སྒོར་འབུམ་ ༡ ལྷག་གི་རོཊ་སྐྱོར།
དེའང་ཕ་ཡུལ་སྡེ་དགེ་ཡིད་ལྷུང་ནས་ཡིན་པ་ནད་པ་ངག་དབང་ཀུན་དགའི་ཆེད་དུ་བལ་སྒོར་ (༡༡༡༠༤༠) གཅིག་འབུམ་གཅིག་ཁྲི་གཅིག་སྟོ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཞིག་འདི་ཟླའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་རོགས་སྐྱོར་ལག་སོན་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེའང་ཉེ་སྔོན་བལ་ཡུལ་ས་གནས་སྡེ་དགེ་ཚོགས་པར་བརྒྱུད་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་ཡོངས་ལྷན་ཚོགས་དབུས་ལས་ཁུངས་སུ་བོད་ནང་གི་ནད་པ་ཉམས་ཐག་ལོ་ན་ ༡༧ ཡིན་པ་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་ལགས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་སྙན་ཞུ་ཞིག་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་ཡོད་པ་དང་།
དེར་ནམ་རྒྱུན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་བཞིན་ཡན་ལག་མྱུར་སྐྱོབ་ཁང་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་བརྒྱུད་སྙན་ཞུ་འབྱོར་གསལ་བཞིན་དོ་བདག་ལ། གློ་གཅོང་གི་ན་ཚ་ཕོག་སྟེ་སྨན་བཅོས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས། མུ་གེའི་གོང་ལ་ཟླ་ལྷག་ལྟར། ལམ་བར་ནས་འཕྲུལ་རྟས་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་ནས་ཁོག་སྨད་ཞྭ་བོར་གྱུར་པའི་ཛ་དྲག་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་ནང་མི་ལ་བུ་ཕྲུག་ ༥ དང་ཕ་མ་གཉིས་བཅས་ ༧ ཡོད་མོད། ཉེ་སྔོན་ཕ་རྒན་འདས་གྲོངས་ཤོར་རྗེས། ནང་མིའི་ཁ་སྟབས་ནི་བུ་འདི་རང་ལ་བརྟེན་དགོས་གྱུར་ཡོད་འདུག་པ་དང་། བུ་འདིའང་གོང་གསལ་ལྟར་ཉེ་སྔོན་ནས་སྡུག་པོ་ཉིས་བརྩེགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འོག་ལུས་ནས་ད་ཆར་སྨན་ཡོན་གྱི་དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེ་འཕྲད་བཞིན་དངོས་བདེན་ཡིན་པའི་སྙན་ཐོ་འབྱོར་ཡོད།
དེ་བཞིན་འདི་ནས་ངོས་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་ལམ་སྟོན་འོག་ས་བགོས་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་གྱི་སྡེ་དགེ་ས་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་མཐུད་པ་(རྡ་ས། སྦིར། ལྡེ་ར་ལྡུན། མོན་གྷོ། མཚོ་པདྨ་)རྣམ་པས་གཙོ་འགན་བཞེས་ཏེ་བལ་སྒོར་ ༡༡༡༠༤༠ ཐམ་པའི་རོགས་སྐྱོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཕུལ་འབྱོར་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ནས་དོ་བདག་གིས་ ༢༠༡༨་༤་༢༠ ཉིན་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་ཡོངས་ལྷན་ཚོགས་དབུས་ལས་ཁུངས་སུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང་བཅས་དེ་དེ་བཞིན་འབྱོར་འཛིན་ཁུངས་འཕེར་འབུལ་འབྱོར་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།