text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་སྔོན། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པའམ་ཧྲིན་ཀྲང་ཝང་ཅན་ཅོན་ཧོར་གྲོང་ཧོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་ ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་སྲུང་ལྟ་ཞིབ་ཀྱིས་བཏོན་པའི་གནད་དོན་དག་ཐེར་དང་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་བྱ་བར་རྟོག་ཞིབ་བྱས། ཁོས་བསྟན་དོན། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་“ཚོགས་ཆེན་གཉིས”ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་བ་གཟབ་ནན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། རྣམ་འགྱུར་དང་འགན་འཁྲི། དོན་དངོས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཨང་དང་པོར་བཞག་ནས་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་སྲུང་ལྟ་ཞིབ་ཀྱིས་བཏོན་པའི་གནད་དོན་དག་ཐེར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུ་ཏན་ཏིག་གིས་དམ་འཛིན་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་དང་གནད་འཁེལ་དབུལ་ཐར་གྱི་འཐབ་ཇུས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་ཏེ་ལོ་ཧྲིལ་བོའི་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་མངོན་འགྱུར་བྱ་ཆེད་མགོ་ལེགས་པོ་ཞིག་རྩོམ་དགོས་ཟེར།
ཉིན་དེར་ཝང་ཅན་ཅོན་གྱིས་གྲང་ངར་ལ་མི་འཛེམས་པར་ཧོར་གྲོང་རྫོང་གི་བཙོག་ཆུ་ཐག་གཅོད་ཁང་གཉིས་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཡུའུ་ཚའེ་སྒོ་ཕྱུགས་ཁྱིམ་བྱ་གསོ་སྤེལ་ར་བའི་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་གནས་ཚུལ་བཅས་ལ་ཡུལ་དངོས་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས། ཁོས་བསྟན་དོན། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་སྲུང་ལྟ་ཞིབ་ཀྱིས་ཕྱིར་ལན་བསྐྱོན་པའི་གནད་དོན་དག་ཐེར་བྱེད་རྒྱུ་ཏན་ཏིག་གིས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་རྣམ་འགྱུར་ནི་ཨང་དང་པོར་འཇོག་དགོས། བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བ་དེ་ཆབ་སྲིད་ལས་འགན་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་སྟེ་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་འཛུགས་དགོས། ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་གོ་ཧྲིན་གྱི“གློད་མི་རུང་བ་དྲུག”གི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་དང་དཀའ་གནད་གཅིག་བསྡུས། འབྲེལ་མཐུད་སྒྲིག་སྦྱོར། ཤུགས་ལྡན་རིམ་ལྡན་ཕན་ལྡན་གྱིས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་ཚད་ལྡན་གྱི་ལན་ཞིག་སྤྲོད་དགོས། ཁོས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་གི་མཁྲེགས་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་བྱེད་པར་འགན་ཁུར་ནི་ཨང་དང་པོ་འཇོག་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཆབ་སྲིད་འགན་འཁྲི་སྔར་ལས་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་ཕྲག་ཏུ་བླངས་ཏེ། ཞིང་སྡེའི་སྡོད་མིའི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལོ་གསུམ་གྱི་ལས་འགན་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་གནད་དོན་ཕྱོགས་སྟོན་འབུར་ཐོན་དང་ས་ཁོངས་གལ་ཆེན་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། “ཏང་སྲིད་འགན་མཚུངས་དང་ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས”སྔར་ལས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་རིམ་པ་ལྟར་འགན་ཁུར་བ། དཔྱད་ཞིབ་འགན་འཁྲི་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ནུས་ལྡན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་བཙུགས་ཏེ་ཁོར་སྲུང་གཞན་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལྡོག་སྐུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ཅུང་ལེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་རྒྱུག་གཞན་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ལ་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱིས་ལེགས་བཅོས་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་དོན་དངོས་སྒོ་ནས་ཚོར་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས་ཟེར།
སྔ་རྗེས་སུ་ཝང་ཅན་ཅོན་ཧོར་གྲོང་རྫོང་གི་མཐོ་སྒང་དེང་རབས་ཞིང་ལས་དཔེ་སྟོན་གླིང་དང་ལེན་ཁྲོན་ཤང་ཙུའུ་ཀན་སྡེ་བར་སོང་ནས་ཐོན་ལས་དབུལ་ཐར་དང་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས། ཁོས་བསྟན་དོན། གནད་འཁེལ་དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་གྱི་གཡུལ་འཐབ་བྱེད་པར་དོན་དངོས་ཀྱིས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཨང་དང་པོར་འཇོག་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཤང་སྡེའི་དར་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ལ་དམིགས་ནས་དབུལ་ཐར་གྱི་དམིགས་འབེན་ལྷོད་གཡེང་མི་བྱེད་པར་དབུལ་ཐར་གྱི་ཕན་འབྲས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཡོང་འབབ་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་ལེགས་པོ་བདམས་ཏེ་དོན་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་བོ་བྱེད་དགོས། དབུལ་བོ་ཞུགས་ཡོད་པའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་བརྒྱུད་ཡོང་འབབ་བསྡུ་ས་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་རང་བརྟེན་གྱི་ནུས་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་དབུལ་ཕོངས་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒྱུན་མཐུད་ཡོང་འབབ་དང་བརྟན་བརླིང་གི་དབུལ་ཐར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་གཞན་ནས་མི་རེ་རེ་རང་གི་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་དབུལ་ཐར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དགོས་ལ། འཚོ་བ་ལེགས་པོ་ནི་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་སྒྲུབ་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་པས་དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་དང་དཀའ་ངལ་ཁྱད་དུ་གསོད་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། རང་སྟོབས་རང་སྤེལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་བཙུགས་ནས་དབུལ་ཐར་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ནུས་པ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་རང་སྤེལ་གྱི་སྒུལ་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་དབུལ་ཐར་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དང་དངོས་པོའི་དབུལ་ཐར་ལ་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་ཆེན་རྒྱལ།


c: text/html

text:
༢༠༠༨་ལོའི་ཟླ་༧་པ་ནང་། ཞིས་ཀྲུའུ་ཅུན་དང་གཏེར་བསྔོགས་མཁན་མི་གསུམ་བཅས་ཀྱིས་ཧྥུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་ནན་ཕུན་ས་ཆའི་ཧྭོ་ལོ་རི་ངོ་ཡི་ནགས་སའི་བདག་དབང་དང་གཏེར་བསྔོག་གི་ཆོག་མཆན་བླངས་ནས་གཏེར་རྡོ་བསྔོགས་སྐབས། ས་རྡོ་མང་བོ་རི་འདེབས་སུ་སྤུངས་ནས། ཉེ་འདེབས་ཀྱི་ནགས་ཚུལ་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པ་མ་ཟད།
བོད་བསྒྱུར། མཁའ་འགྲོ་རྒྱལ། ཉིན་དེའི་ཞོགས་པར་ང་རང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་འཕྱི་བས་དགེ་རྒན་ཧན་མེར་གྱིས་བཀའ་བཀྱོན་གནང་བར་ཞེད་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་སོང་། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་དབྱེ་ཚིག་གི་དྲི་བ་གནང་རྒྱུར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། ངས་དྲིས་ལན་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་འདེབས་མི་ཤེས་པས་སློབ་གྲྭར་མ་ཕྱིན་པར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྩེད་འཆམ་ལ་འགྲོ་སྙམ།
© 2018 — Powered by WordPress
Theme by Anders Noren — Up ↑

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ང་གསལ་སྒྲོན་ཡིན་ལ། ང་ཤི་ཧྥ་ཡང་ཡིན།
རྩོམ་པ་པོ། བསྟན་འཛིན་གསལ་སྒྲོན།
སྒྱུར་མཁན། བསྟན་འཛིན་པདྨ།
ངའི་མིང་ལ་བསྟན་འཛིན་གསལ་སྒྲོན་ཟེར་གྱི་ཡོད། ང་ལ་ཤི་ཧྥ་ཡང་ཟེར། ང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་ལ་དྭགས་གླེ་རུ་ནང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས། དེ་སྔོན་ང་རང་ཇཱ་མུ་ནང་གི་གཞུང་གཉེར་སྨན་གྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་བཞུགས། འོན་ཀྱང་སྦྱོང་བརྡར་ལོ་བཞིའི་རྗེས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཡིན་དུས་ངའི་དམིགས་འདུན་དེ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། དེའི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ཐོག་རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་རྗེས་ད་ལྟ་ལས་ཀ་བྱེད་ནས་ལོ་བཞི་ཙམ་ཕྱིན་སོང་།
ང་རང་ཁ་ཆེ་བའི་མི་ཞིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་དེ་ལ་དྭགས་ནང་དུ་ (ནང་པ་དང་ཁ་ཆེའི་) མང་ཚོགས་དབར་ལ་འགལ་ཟླ་བཟོ་རྒྱུར་སྤྱད་བཞིན་འདུག ལ་དྭགས་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་ནས་ངའི་ཚེ་འདིའི་བརྩེ་གྲོགས་དང་གཟའ་ཟླ་སཱ་ཡིདྷ་ མུར་ཏ་ཛ་ ཨ་གཱ་ཡིས་ང་རང་ཁ་ཆེ་རུ་འགྱུར་རྒྱུར་ “བསླུ་བྲིད་” བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་རྫུན་གཏམ་སྤེལ་འདུག ད་དུང་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་ནས་ལ་དྭགས་ནང་གི་ཁ་ཆེའི་ཚོགས་སྡེ་སྤྱི་ལ་ང་རང་ “ཕྱིར་སྤྲོད་” བྱེད་དམ། ཡང་ན་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གནས་དེ་ནས་ “ཕྱིར་ཐོན་” དགོས་པའི་
ཐ་ཚིག་བསྒྲགས་འདུག དོན་དངོས་ཐོག་ལ་དྭགས་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་ཡི་གེ་དེ་ཟླ་བ་ ༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཇཱ་མུ་དང་ཀཤི་མིར་གྱི་བློན་ཆེན་མཱེ་བུ་བ་ མུཧྥ་ཏི་མཆོག་སྤྲིངས་འདུག
དོན་དངོས་ཐོག་ང་རང་སྒེར་གྱི་ཐག་གཅོད་དེར་ཁ་ཆེའི་ཚོགས་སྡེ་ཀུན་ལ་སྡང་འཛིང་བཅངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ནའང། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལྟ་འདོད་མེད་པ་རེད། སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ངའི་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་ཡང་འདྲི་མ་བྱུང་། ཧ་ལམ་ངའི་མིང་
བེད་སྤྱོད་གཏོང་ནས་བུད་མེད་ལ་སྡང་ཟུག་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་གཞི་འདི་ལ་ང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བཟུང་གི་འདུག མ་ཟད་གསར་འགོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ངའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཁོང་རང་ཚོའི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་གསར་འགྱུར་ཇི་ལྟར་བཀོད་དང་འགོད་
བཞིན་པ་དེ་ལ་ངས་གདུང་བ་དང་ཟུག་རྔུའི་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན།
ངས་འདེམས་པའི་ཐག་གཅོད་དེ་ཡིས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ང་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པའི་ངའི་གཟའ་ཟླ་དང་། ཁ་ཆེའི་ཚོགས་སྡེ་སྤྱི་ལ་རྙོག་གླེང་བཟོ་རྒྱུའི་བྱ་ངན་བརྩམས་དང་རྩོམ་བཞིན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ང་རང་ཁོང་ཚོའི་ཆེད་དུ་མདུན་ལ་ཐོན་ནས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་བརྗོད་རྒྱུར་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། ལ་དྭགས་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་འདི་ནི་ནོར་འཁྲུལ་དང་། བྱུས་ངན་འདིང་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཟད་འདི་ནི་སོ་སོའི་བསམ་འདུན་ལྟར་བསྐྱོད་རྒྱུའི་བློ་སྤོབས་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ལ་བཙན་གནོན་དང་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུའི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ཞིག་རེད།
གང་མགྱོགས་ང་རང་ལོ་ན་ ༣༠ སོན་གྱི་ཡོད། ང་ནི་རང་དབང་ཅན་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་ལ་། སོ་སོའི་མི་ཚེ་ནང་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་སོ་སོའི་རང་མོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་དགོས་དོན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཡི་མི་སེར་ཡོངས་ལ་ཁག་ཐེག་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྩལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རེད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ང་རང་བུད་མེད་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་ཚེ་གྲོགས་འདམ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་སྩལ་ཡོད། ང་རང་སཱ་ཡིདྷ་ མུར་ཏ་ཛ་ལ་དགའ་པོ་དང་བརྩེ་པོ་ཡོད་པས་ཁོང་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན།
རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་གཞན་ཅི་ཡང་མེད། ང་རང་གཞན་གྱིས་ “བསླུ་བྲིད་” དམ་ “བཙན་སྐུལ་” བྱེད་པ་རེད་ཟེར་བའི་ཉེས་འཛུགས་འདི་ནི་ངའི་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ནུས་རྩལ་ལ་མཐོང་ཆུང་ཞིག་རེད། ལ་དྭགས་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་དང་། མི་ག་གེ་མོ་འགས་ང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་མིན་པར་ཁོང་ཚོའི་རྒྱུ་དངོས་ཡིན་པ་ནང་བཞིན་ཕྱིར་སྤྲོད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན། ངས་འདི་ལ་མཐའ་ཅིག་ཏུ་འགག་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ང་སུ་ལའང་དབང་མེད་ལ་། ངའི་ཚབ་བྱེད་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་སུ་ལའང་དབང་ཆ་སྤྲོད་ཀྱི་མིན།
ང་རང་ཁ་ཆེ་རུ་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་ནི་ལོ་ལྔའི་གོང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་ལ། འདི་ནི་ང་རང་སྐྱེས་འཚར་བྱུང་སའི་ཆོས་ལུགས་དེར་མི་དགའ་བ་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མིན། འདི་ནི་ང་རང་གི་སེམས་དོན་འཚོལ་ཞིབ་དང་། ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་མི་འདྲ་བར་དོ་དབྱིངས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ང་རང་ཁ་ཆེ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ང་རང་མུར་ཏ་ཛཱ་དང་མ་འཕྲད་སྔོན་དང་། ཁོང་ལ་བརྩེ་དུང་མ་ཆགས་པའི་སྔོན་དུ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་བ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྐབས་དེ་དུས་ང་རང་སྡོད་ས་ཀར་ཎ་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ང་རང་ཁ་ཆེ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་འབའ་ཡིག་ (ཨེ་ཕྷི་ཌེ་ཝིཌ་) ཅིག་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་ཡིན།
ངས་སེམས་དོན་འཚོལ་ཞིབ་ཟེར་དོན་ནི། སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་དུ་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་བུ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སོ་སོར་རྙེད་པའི་ཡང་དག་གི་ལམ་དེ་འགྲོ་བ་མི་གཞན་ལ་ཤེས་རབ་དང་བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་ངང་ནས་བསྟན་ཐབས་བྱས་ཡོད་སྟབས། ང་རང་གི་སེམས་ནང་དུ་མཆིས་པའི་འདྲི་བ་
མང་དག་ཅིག་ལ་ལན་འཚོལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་ཡིན་ལ། ངས་གཞན་གྱི་ཆོས་དད་དང་ཡིད་ཆེས་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ང་ལའང་དེ་ལྟར་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་ཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བའི་བསམ་པའང་ཡོད། སུ་ཅིག་གིས་ངའི་ཐག་གཅོད་དེར་དགའ་བ་སྐྱེ་དགོས་མེད་པ་སྨད་ཀྱང་
དགོས་ཀྱི་མེད། འདི་ནི་ང་རང་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ཅིག་རེད།
མུར་ཏ་ཛ་དང་ངེད་གཉིས་དབར་གྱི་གཉེན་སྒྲིག་གི་མདུད་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་བརྩེ་དུང་དང་རོགས་ཟླ་བཟང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ངས་བསྐྱར་ནན་བྱས་ནས་ཞུ་འདོད་བྱུང་། ཆོས་དད་ཀྱི་འདམ་ཀ་ནི་ཆེས་རང་བདག་ཅན་གྱི་མི་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་དུས། འདི་ནི་ངའི་གཉེན་སྒྲིག་དང་བསྲེས་ལྷད་བྱེད་མི་ཉེན། ང་རང་འདི་ལྟ་བུའི་ཧ་ཅང་སེམས་ངལ་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་ནང་དུ་ནམ་ཞིག་ལྷུང་བའི་ཚེ་ན། ངའི་བརྩེ་བའི་གཟའ་ཟླས་ང་ལ་བརྩེ་དུང་བཅངས་པ་དང་། གུས་བརྩི་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མི་ཚེ་ལྷག་མ་དེ་སྐྱིད་མཉམ་སྡུག་མཉམ་གྱི་ངང་ནས་སྐྱེལ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་འདི་ནི་བསོད་བདེ་ཅན་ཞིག་ཏུ་ཚོར།
མ་ཟད་འཛམ་གླིང་ནང་གི་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་འགན་འཁུར་ཅན་གྱི་མི་སེར་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་བྱེད་དགོས་པ་མཐའ་དག་བྱས་ཟིན་ལ། ངེད་གཉིས་ཀྱི་བརྩེ་ཐག་དེ་ནུས་མེད་བཟོ་ཐབས་སུ་སྡང་འཛིན་ཅན་དང་། རང་ཞེན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་གི་དགོས་འདུན་ལ་ནམ་ཡང་མགོ་བོ་སྒུར་རྒྱུ་མིན། ངའི་སྒེར་གྱི་ཐག་གཅོད་ཐོག་ཆབ་སྲིད་འཁྲབ་བཞིན་པ་འདི་ལ་ང་རང་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་བྱུང་།
ངའི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཆོག་མཆན་མེད་པར་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་བའི་ནང་དུ་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། མི་ག་གེ་མོས་ངའི་ཐག་གཅོད་ལ་གཤེ་གཤེ་དང་། དམའ་འབེབས་བྱས་པ་མཐོང་དུས་ངའི་སེམས་ལ་ན་ཟུག་འབྱིན་བྱུང་། ང་རང་ཀར་གྷིལ་ (དོན་དངོས་ལ་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་) ནས་ཡིན་པའི་ཁ་ཆེའི་མི་ཞིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་དེ་ “བུ་མོ་ཞིག་བརྐུས་པའི་” གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། མ་ཟད་འདི་ནི་ “འཆི་བཞིན་པའི་ལ་དྭགས་ཀྱི་ལེགས་བྱང་” (ལ་གནོད་འཚབས་ཅན་ཡིན་པ་) རྒྱུ་མཚན་ཞིག་
ཏུ་དྲངས་ཡོད།
ལ་དྭགས་ནང་གི་ང་ཚོའི་ལེགས་བྱང་ (དོན་དངོས་ཐོག་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ལེགས་བྱང་ཐམས་ཅད་) དང་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ནི་གནམ་ཐོག་ནས་མར་ཟགས་པ་ཞིག་མིན། དེ་ཡང་རྩེ་དུང་དང་སྒེར་གྱི་འདམ་ཀ་ལ་གོ་སྐབས་མེད། འདི་ནི་ང་རང་ཚོ་སོ་སོར་ལྟ་སྟངས་སྡུག་ཤོས་ཤིག་རེད། དེ་ཡང་བུད་མེད་ཀྱི་མཚོན་དོན་ནི་ཕྲུ་གུ་བཟོ་མཁན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་རྩིས་པ་ནི། ངའི་མི་ཚེའི་འདམ་ཀའི་ཐོག་ལ་བརྙས་པ་དང་སྨད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ནང་མི་ཡིས་ང་རང་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་གཏོང་ཡོད་པའི་ངན་སེམས་དང་གནོད་འཚེ་ཅན་གྱི་དཀྲོག་གཏམ་སྤེལ་བ་ནི་འགན་འཁུར་མེད་པ་དང་། སེམས་ཚོར་མེད་པའི་རྫུན་གཏམ་ཞིག་རེད།
ངའི་མི་ཚེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒེར་གྱི་ཐག་གཅོད་འདི་ལ་དྭགས་སྲུང་མཁན་རུ་རློམ་པའི་མི་འགས་ཆབ་སྲིད་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་དཀྲུག་པ་ལ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིའི་ནང་དུ། ངས་མ་ཡུམ་སླེ་དང་ཀར་གྷིལ་གྱི་མི་མངས་རྣམས་ཀྱིས་འཆམ་མཐུན་གཏོར་བའི་དབང་ཤུགས་དེ་དག་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་ནས་སོ་སའི་ཁུལ་དུ་ཞི་བདེ་དང་བག་ཕེབས་ཡོང་བར་གནང་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གཉེན་སྒྲིག་དང་ཆོད་དད་ཀྱི་འདམ་ག་ལྟ་བུའི་ངའི་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་དེ་དག་འཇིགས་སྣང་དང་། ཞེ་འཁོན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཞིག་ཏུ་སྐྲུན་རྒྱུར་ལོག་སྤྱོད་བྱེད་པ་མཐོང་དུས་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་བྱུང་།
ལྷག་པར་དུ་ང་རང་ཕྱིར་སྤྲོད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་འདི་ནི་ཧ་ལས་པའི་ཐབས་སྐྱོ་བོ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ང་རྐུ་འཁྱེར་བྱས་པ་ཞིག་མིན། ང་འདིར་ཡོད་ལ་ངའི་འདམ་ག་རྣམས་སོ་སོའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་གི་སྒོ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན།
ང་གསལ་སྒྲོན་ཡིན་ལ། ང་ཤི་ཧྥ་ཡང་ཡིན། ངས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་འདེམས་པ་ཡིན་ལ། ང་ནི་ནམ་ཡང་ངའི་བརྩེ་བའི་ནང་མི་དང་། མ་ཡུམ་ལ་དྭགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞིག་ཏུ་ནས། ངའི་ཐག་གཅོད་འདི་ནི་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱས་པ་དང་། ང་དང་ངའི་བདེ་ཐབས་ལ་གཅེས་སྲུང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཟེར་མཁན་ཚང་མ་སྡང་འཛིན་དང་འཇིགས་སྣང་གིས་མ་བསླད་པ་ཞིག་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
མ་རྩོམ་སྦྲེལ་ཐག
http://indianexpress.com/article/opinion/columns/i-am-saldon-i-am-shifah-4850000/


text:
ང་ཚོ་སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གྱི་ཉིན་གུང་ཁ་ལག་ཟས་རྗེས་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པའི་ཐོག་གྷོ་ཧ་ཀྲི(གསྤྱདཎྤདྲ)ལ་སླེབས་སོང། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་བོད་མི་སྡོད་སའི་ས་ཆ་ཚང་མར་སྐོར་བསྐྱོད་གནང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། འབུམ་སྡེ་ལ་དང་། བསྟན་འཛིན་སྒང་། རྟ་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ངོས་ནས་ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོ་གྷོ་ཧ་ཀྲིར་ཁོང་དང་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཉིན་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ལ་མ་འཛེམས་པར་གྷོ་ཧ་ཀྲིར་ཕེབས་པ་དེར་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན། ཁོང་བཀའ་ཁྲིར་ལངས་པ་དང་དམིགས་ཡུལ་གང་གི་ཆེད་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་། དེ་འདྲ་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཉན་པ་དང་དྲི་བ་དྲི་ལན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ནི་ཁོང་གིས་མི་མང་གི་དཀའ་ངལ་གོ་རྟོགས་ཆེད་མི་མང་ཡོད་ས་ཚོར་ཆེད་ཕེབས་གནང་བས་འབྱུང་འགྱུར་བཀའ་ཁྲིར་འཁོད་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཆོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཆེད་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།
(བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་དང་འབུམ་སྡེ་ལ་དང་བསྟན་འཛིན་སྒང་རྟ་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ལྷན་དུ་སྒྲོན་པའི་པར།)
རྟ་དབང་བྱམས་བརྩེ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་སྤྱི་རྟ་ཕུན་བསྟན་འཛིན་ཤ་སྷྲི་ལགས་ཀྱིས་བཀྲས་མཐོང་བསྟནའཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྦྲགས། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན་ལ་སྐུ་ངོ་མཆོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་ཐོག་ཕྱག་ལས་གནང་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཇི་ཙམ་ཐོན་པ་དང་ཕྱག་ལས་དེ་དག་གིས་བོད་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་བྱུང་ཡོད་པའི་སྐོར་གསུངས་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་སོང་། སྐུ་ཚབ་ཚོ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཐོག་མ་བྱུང་དུས་ཁོང་ཚོ་ངོ་ཚ་ནས་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོ་བྱུང་མེད་ཀྱང་རིམ་པས་ངོ་ཤེས་པས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྦ་གསང་མེད་པར་སོ་སོའི་ཚོར་བ་དང་བསམ་ཚུལ་སྤེལ་རེས་གནང་ཡོད་པ་དེས། བཀའ་ཁྲིའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་གྱུར་ཏེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཉན་བསམ་གྱི་གླེང་སྟེགས་སུ་གྱུར་སོང། ང་ཚོས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་ན། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཉམས་མྱོང་དང་། ཕུགས་བསམ། གསར་གཏོད་ཐོག་གླེང་སློང་བྱེད་དགོས་། ང་རང་གིས་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་པ་ཡིན་ན། ཉམས་མྱོང་དང་། ཕུགས་བསམ། གསར་གཏོད་སོགས་སོ་སོར་རིན་ཐང་རེ་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ནི་རང་ཚུགས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ལྡན་དགོས་པ་ཡིན་པས། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ནི་རང་ཚུགས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་ཡོད།


text:
བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི་ >ཞེས་པའི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་དེ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཚན་པས་དབྱིན་བསྒྱུར་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་འདུག
དེ་རིང་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་གངས་སྐྱིད་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི་ >(A Life unforeseen)ཞེས་པའི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་དེ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་སྡེ་ཚན་ནས་དབྱིན་བསྒྱུར་འགྲེམས་སྤེལ་དབུ་འབྱེད་གནང་སོང་བ་དང་། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་བཀའ་ཟུར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་བཀའ་ཟུར་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་མཆོག བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་ལགས། དེ་བཞིན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བཀའ་བློན་དང་སྤྱི་འཐུས་ལས་ཐོག་ལས་ཟུར་ཁག་ཅིག གཞན་ཡང་། འབྲེལ་ཡོད་སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་འཛོམས་འདུག
དཔེ་དེབ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་ཐོག་མར་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་བླ་སྨན་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཡབ་ས་འདུ་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་དང་བརྙན་པར་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་གནང་རྗེས། བཀའ་ཟུར་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་མཆོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་དེའི་བོད་ཡིག་གི་ས་བཅད་གཅིག་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་བ་དང་། ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་གི་ས་བཅད་གཅིག་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་སོང་།
བླ་སྨན་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར། ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་འདི་དབྱིན་བསྒྱུར་བྱས་པའི་དགོས་དམིགས་གཙོ་བོ་པཱ་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་སྔ་རྗེས་སུ་ལོ་མང་རིང་གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་ཡོད་སྟབས། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡིན་པ་དང་། དཔེ་དེབ་འདིའི་ནང་སྐབས་དེའི་འབྲེལ་གནས་དང་ཐུགས་འགན་གལ་ཆེན་ཁག་བྲིས་ཡོད་སྟབས། དེས་བོད་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་གནའ་དེང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བ་ཞིག་དང་། བོད་སྤྱི་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ད་ལན་པཱ་ལགས་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་མི་མང་གིས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་དང་ཀློག་པའི་ཆེད་དུ་དབུ་འབྱེད་བྱས་པ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་འདི་ཐོག་མར་པཱ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ནང་བྲིས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དབྱིན་ཇི་བ་ངོ་ཤེས་གང་མང་ཞིག་གིས་དབྱིན་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་ལྟར། དབྱིན་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་སྐུ་དྲག་ཡིན་ན་མ་གཏོགས་གཞུང་ཞབས་ནང་ཕེབས་ཆོག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་པཱ་ལགས་ཁོང་གཞུང་ཞབས་ནང་ཕེབས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ། པཱ་ལགས་ཁོང་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཏྲེ་ཧོར་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་འཁྲིས་དེར་འཁྲུངས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ལྷ་སར་སློབ་གཉེར་ལ་བཏང་བ་དང་། པཱ་ལགས་ཁོང་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་ས་དེ་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ཚ་མོ་ཚེ་རིང་དབྱངས་ཅན་ལགས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བའི་ལོ་དེར་པཱ་ལགས་ལོ་སུམ་བཅུ་ཡིན་འདུག བོད་སྡེ་བ་གཞུང་དང་རྭ་སྒྲེང་གི་དམག་ཐུག་དུས་ས་འདུ་ཚང་རྭ་སྒྲེང་གི་ཤོག་ཁག་རེད་ཅེས་སྐྱོན་འཛུགས་དང་སྒོ་ཐེལ་བསྐྱོན་པར་བརྟེན། ས་འདུ་ཚང་གིས་བོད་སྡེ་བ་གཞུང་ལ་ཁ་མཆུ་བརྒྱབས་ཏེ་ས་འདུ་ཚང་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་བརྟེན། གཞུང་ཞབས་གནང་ཆོག་པར་བྱས་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
དཔེ་དེབ་འདིའི་ནང་དོན་ངོ་སྤྲོད་ནང་།  >ཞེས་པ་འདིའི་ནང་རྩོམ་པ་པོ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་དོན་འགྲུབ་མཆོག་ནས་སྒར་སྲོལ་ཡིག་རྩིས་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་གསན་བསམ་གནང་བ་དང་། རྡོར་གླིང་དབྱིན་སློབ་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཞོར་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་སོགས་སུ་ཚོང་འཁོས་འཐབ་ལེན་གནང་སྐོར། དེའི་རྗེས་སྐུ་མཆེད་འགྲེས་པ་རྣམ་པའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་གཞུང་ཞབས་ཞུ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བྱུང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༨ ལོར་གཞུང་ཞབས་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་སུ་གསར་མཇལ་ཞུས་ཤིང་། མི་རིང་བར་ལྷ་ལྡན་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱར་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ལྟར་ཐུགས་འགན་བཞེས་སྐོར། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རང་ཡུལ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ནང་རྒྱ་དམར་གྱིས་དྲག་གནོན་ཛ་དྲག་ཉེན་ཆེའི་རྐྱེན་པས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་སྐབས་༧རྒྱལ་བའི་བཞུགས་སྒར་མ་སུ་རིར་འཕྲལ་དུ་ངོ་བཅར་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་རྣམ་པར་མཇལ་འཕྲད་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བཅས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གྱི་གནད་དོན་ནམ་བྱུང་ལ་གསུང་སྒྱུར་ཞབས་ཞུ། རིམ་པས་དྷ་ས་༧སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་། དེའི་རྗེས་ཀལ་ཀ་ཊར་ཡིད་ཆེས་མ་རྩའི་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་། དེའི་སྐབས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་མཁྱེན་མཁན་ཆེས་དཀོན་ཞིང་སྐུ་ངལ་ཆེ་སྒང་གི་དུས་སུ། ཁོང་གིས་བཀའ་བློན་གྱི་མཚན་གནས་ཐོག་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་དོན་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་སོགས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ནས་བཟུང་རྒྱ་དཀར་ནག་གིས་མཚོན་པའི་བོད་དང་། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་། ཐའེ་ལན་ཌི་བཅས་ཀྱི་ནང་ཆིབས་སྒྱུར་གར་གནང་ལ་ཆིབས་ཞབས་ལྷན་བཅར་གྱིས་༧རྒྱལ་བའི་སྐུ་བཅར་གསུང་སྒྱུར་ཞབས་ཞུའི་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་བཅས། བོད་གཞུང་མང་དུས་གཉན་བསྟན་སྲིད་ཉག་ཕྲའི་སྐབས་རང་དོན་བློས་གཏོང་ཆེན་པོས་མི་ལོ་ ༣༢ རིང་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་སྲི་ཞུ་རྣམ་དག་བསྒྲུབས་པ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་ཡོད། ཅེས་འཁོད་འདུག
བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་ >(A Life unforeseen)ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་འདི་ལ་ཁྱོན་ཤོག་ངོས་ ༢༤༧ དང་། ལེའུ་ལྔ། ཀ་ཕྲེང་ས་བཅད་སུམ་བཅུས་གྲུབ་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།


text:
༄༅།། ཟས་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བའི་དགེ་མཚན་གླེང་བ།
ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་དམངས་ཀྱི་དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུའང་ཟས་སྐོམ་གྱི་ཐོན་རྫས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་མཆིས་ལ། དེ་ལས་མི་གང་མང་གིས་བཟའ་ཚོད་མ་ཟིན་པ་དང་བསྟེན་ཚུལ་མ་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཟས་སྐོམ་མཐའ་དག་དམན་ལྷག་ལོག་གསུམ་དུ་བསྟེན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པའི་འདུ་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཉི་ཤུ་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་གསུམ་དུ་སོང་ནས་ལུས་སེམས་སུ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཅི་རིགས་བསྐྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས་ཟས་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བའི་རྒྱུན་ཤེས་འགའ་རགས་ཙམ་གླེང་བར་འདོད།
དུས་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཟས་ཚོད་མ་ཟིན་པའི་ཉེས་དམིགས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ། ང་ཚོ་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཐོག་མར་ཟས་སྐོམ་གང་རུང་གི་རོ་ནུས་རྣམས་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སོགས་སྦྱར་ནས་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ལས། ལྟོ་བའི་ཆ་གཉིས་ཟས་ལ་ཆ་གཅིག་སྐོམ། ། ཆ་བཞི་པ་ནི་རླུང་གི་གནས་སུ་བཞག ། ཅེས་པ་ནང་བཞིན་སྤྱིར་ཙམ་པར་མིའི་ལྟོ་བ་དེར་ཆ་བཞི་རུ་བགོས་ཡོད་དེ། ཆ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སུ་ཟས་རིགས་ཁོ་ནས་བཀང་བར་བྱ་དགོས་ཤིང་། ཆ་གསུམ་པའི་གནས་སུ་སྐོམ་རིགས་ཀྱིས་གང་དགོས་པ། ཆ་བཞི་པའི་གནས་དེ་སྟོང་པར་བཞག་སྟེ་རླུང་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་རྟེན་དུ་འཇོག་པར་བྱའོ། ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གོང་གི་དེ་ལྟར་ཟས་ཚོད་ཟིན་ཞིང་རྒྱུན་བསྲིངས་ཐུབ་པ། དེ་མིན་ཟས་སྐོམ་གྱི་ལྕི་ཡང་སོགས་ལ་དཔག་ནས་བསྟེན་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟས་སྐོམ་དེའི་ནུས་པ་ལྕི་བ་ཡིན་ཚེ་ཕྱེད་འགྲངས་ཙམ་བཟའ་བ། གལ་ཏེ་ཟས་སྐོམ་དེའི་ནུས་པ་ཡང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཚེ་འགྲངས་པར་བཟའ་བར་བྱས་ན་ཟས་ཚོད་ཟིན་པའི་ཚད་ཡིན་པས། ད་བཟོད་བདེ་བླག་ངང་འཇུ་སླ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ། འབྱུང་ཁམས་སྙོམས་ཤིང་ལུས་སེམས་ལེགས་པར་འཚོ་བར་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། རྒྱུད་ལས། ཉེས་པའི་ལམ་མིན་མི་འགྲོ་མེ་དྲོད་འབར། ། ལུས་ཡང་དང་ག་བདེ་ལ་དབང་པོ་གསལ། ། སྟོབས་ཆེ་བཤང་གཅིན་འོག་རླུང་བདེ་བར་འབྱིན། ། ཟས་ཚོད་ལེགས་པར་ཟིན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་ཟས་སྐོམ་གང་རུང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཟས་སྐོམ་དེ་དག་བདེ་བླག་གིས་འཇུ་ཞིང་ཟས་སྐོམ་གྱི་སྙིགས་མ་རྣམས་བཤང་གཅིན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ཉེས་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་ལོག་པར་མི་འགྲོ་ཞིང་། ལུས་ཡང་ཞིང་དང་ག་བདེ་བ ། དབང་པོ་གསལ་ཞིང་ལུས་སྟོབས་རྒྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྡན་པ་ནི་ཟས་སྐོམ་ལེགས་པར་བསྟེན་ཅིང་ཟས་ཚོད་ཟིན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོ་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རྒྱུན་པར་ཟས་སྐོམ་གྱི་ཞིམ་མིན་ཁོ་ན་ལ་མི་བརྟག་པར་དེ་དག་གི་རོ་དང་ནུས་པར་རྒྱུས་ལོན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་བསྟེན་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་མ་ཟད། ད་ལྟའི་ཐོན་རྫས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་གང་འདོད་ཀྱིས་མི་བཟའ་བར་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བཟང་པོ་བགྱིས་ཏེ་འོས་འཚམ་གྱིས་བསྟེན་ན་གནོད་པ་ཆེར་མི་འབྱུང་སེམས། འོན་ཀྱང་ལྟོ་སྲོག་ལ་བརྗེ་བ་ལྟར་ཞིམ་མངར་གྱི་བདེ་བ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་བསྟེན་དྲགས་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་སྤོད་སྣ་ཚོགས་དང་ཡང་ན་མི་རུལ་བའི་རྫས་ངན་གང་མང་མང་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་གློ་བུར་དུ་བསྟེན་དྲགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ལ་གནོད་པ་བྱུང་སྟེ་ཉེས་པ་ཅི་རིགས་འབྱུང་བའི་ཁ་ཐག་ཇེ་ཉེ་རུ་གཏོང་གིན་ཡོད་པས། དེའི་རིགས་ལ་ནམ་ཡང་མཉམ་འཇོག་བྱས་ཏེ་ལེགས་པོར་བསྟེན་ན་ཡོན་ཏན་ཡིན། རྒྱུད་ལས། གལ་ཏེ་ཟས་ཚོད་མ་ཟིན་ཆུང་གྱུར་ན། ། སྟོབས་མདངས་མི་འཕེལ་རླུང་ནད་མ་ལུས་འབྱུང་། ། ཚད་ལས་འདས་ན་མ་ཞུ་བེ་སྣབས་སྐྱེད། ། དེ་ཡིས་མེ་ཉམས་རླུང་རྒྱུའི་རྩ་སྦུབས་བཀག ། ཕོ་བའི་དྲོད་ཉམས་ཉེས་པ་མ་ལུས་སྐྱེད། ། ཅེས་པ་ལྟར་ཟས་སྐོམ་བཟའ་ཚོད་མ་ཟིན་པར་བསྟེན་ཚད་ལས་ཉུང་ཞིང་དམན་པར་གྱུར་ན་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། གཟི་མདངས་སུའང་མི་འགྱུར། ལུས་སྟོབས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་ཏེ་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་སྲིད། དེ་མིན་ཟས་སྐོམ་ཅི་རིགས་བཟའ་བཏུང་གི་ཚོད་མ་ཟིན་པར་ཚད་ལས་བརྒལ་ནས་ལྷག་པར་མང་པོ་བསྟེན་དྲགས་ན་མ་ཞུ་བ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བད་ཀན་བེ་སྣབས་སྐྱེད་ཅིང་བེ་སྣབས་དེ་དག་གིས་མེ་ཉམས་རླུང་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྦབས་བཀག་པས། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བཅུག་ནས་ཟས་སྐོམ་གྱི་དྭངས་མ་རང་གནས་སུ་མ་ཞུ་བར་ལོག་འགྲོ་བགྱིས་ཏེ་ཉེས་གསུམ་གྱི་ནད་རིགས་གང་མང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོ་མི་སུ་དང་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཟས་སྐོམ་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་རྒྱུན་ཤེས་དག་ལ་ནམ་ཡང་སློབ་སྦྱོང་དང་རྒྱུས་ལོན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཟུངས་དང་ལྷག་པར་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱི་གནས་བབ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་འོས་ཤིང་འཚམ་པའི་ཟས་སྐོམ་གང་རུང་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ཤེས་ན་ད་གཟོད་ཐ་མལ་ནད་མེད་དང་ཚེ་རིང་རྒས་སྲ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་ཐག་མི་རིང་བ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །
(མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་སྨན་ཁང་གིས་སྤེལ།)
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1


text:
ལིའུ་པང་།
ལིའུ་པང་(སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་༢༥༦-སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༩༥)(རྒྱ་སྐད།: 刘邦)ནི་ཆིན་རྒྱལ་རབས་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཕེ་རྫོང་གི་མི་ཡིན། ཁོ་རང་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལེ་བར་བཅུ་རེ་ཐིང་རེ་བྱས་ཡོད་པའི་ཐིང་དཔོན་ཞིག་ཡིན། ཆིན་རྒྱལ་རབས་དུས་མཇུག་གི་ཞིང་པའི་གྱེན་ལོག་ཁྲོད་ཁོ་དང་ཞང་ཡུས་གཉིས་ཀྱིས་སུས་སྔོན་ལ་ཞན་དབྱང་བླངས་ན་སུ་གོང་མར་འདུག་པའི་ཁ་ཆད་བཞག་མྱོང་། ཁོས་ཞན་དབྱང་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱས་རྗེས་དུས་དཔག་བབ་བསྟུན་བྱས་པ་དང་རང་འགུལ་གྱིས་ཕྱིར་འབུད་བྱས། ཆིན་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྗེས། ཁྲུའུ་ཧན་གཡུལ་འཁྲུག་ཐོག་མའི་སྐབས་སུ་ཁོ་རང་འཐབ་ཚད་པོ་ཚང་མ་ཕམ་ནས་མི་ལེགས་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་། ཡིན་ནའང་ཁོ་ནི་མི་བརྟག་པར་མཁས་ཤིང་མི་སྤྱོད་ཀྱང་ཤེས་པས། མཇུག་མཐར་ཞའོ་ཧོ་དང་ཀྲང་ལིའང་། ཧན་ཞིན་བཅས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག་ཞང་ཡུས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་པར་མ་ཟད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་༢༠༢ལོར་ཧན་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་བཙུགས། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁར་སྤྱི་སྡོམ་བྱེད་སྐབས་"ངའི་རྒྱལ་ཁ་ཚང་མ་ནི་མི་སྤྱོད་ཤེས་པ་ལས་བླངས་པ་ཡིན་"ཅེས་བཤད།[༡]
ནང་དོན།
མི་ཚེ།[རྩོམ་སྒྲིག]
(ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་དང་པོ་ཧན་ཀའོ་ཙུའུ་ལིའུ་པང་(汉高祖刘邦)སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༢༥༦ནས་༡༩༥ལོའི་བར་གྱི་མི་ཡིན། སྐྱེས་ཡུལ་ཕེའི་ཤན་(沛县)དེང་སང་ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད།)དུ་ཡིན་ཅིང། སྐྱེས་ཁུངས་ཞིང་པ་ཡིན་པས་ཞིང་པ་གྲལ་རིམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གསལ་པོར་ཤེས་པར་མ་ཟད། ཤང་གྱི་རིམ་པའི་ཐིན་ཀྲང་གི་ལས་ཀའང་བྱེད་མྱོང་བས་ས་བདག་གྲལ་རིམ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་གི་དབང་སྒྱུར་བྱ་ཐབས་ཀྱང་གསལ་པོར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གྱེན་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལ་བཞུགས་ནས་དེའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱང་བྱས། དེ་སྔོན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་པ་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྲལ་འབབ་ལྕི་བ་དང། དམག་ཁྲལ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ། ཕོ་བྲང་གསར་པ་དང་བང་སོ་རྒྱག་པའི་ལས་ཁྲལ་གསར་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའིདབང་གིས་རྒྱ་ཆེའི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལའང་ཚབས་ཆེ་བའི་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཞིང། གྲལ་རིམ་འགལ་བ་ཡང་རྣོ་ངར་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༢༠༩ལོའི་ཟླ་༧པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཞིང་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཁྲེན་ཧྲེན་དང་ཨུ་ཀོང་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ཡང་ཁྲེང་(དེང་སང་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཏེང་ཕེང་)དང་ཡང་ཞཱ་(དེང་སང་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐའི་ཁང་)སོགས་ཀྱི་ཞིང་པ་དང་ཉ་པ་སོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ནས་གྱེན་ལངས་བྱེད་པའི་དར་ཆ་བསྒྲེངས་། དེར་ས་གནས་ཁག་གི་ཞིང་པས་དང་ལེན་བྱས་ཏེ། ཁྲེན་ཤན་(དེང་སང་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཧོའི་ཡང་ཤན་)ལ་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཞིང་པའི་གསར་བརྗེའི་སྲིད་དབང་བཙུགས། ཡིན་ནའང་ཞིང་པའི་གྱེན་ལངས་ལས་འགུལ་ནང་དུ་གཡོ་འཛུལ་བྱས་པའི་སྔར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་གི་བྲན་གཡོག་བདོག་པོ་ལྷག་འཕྲོ་རྣམས་ཀྱིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་འོག་གྱེན་ལངས་ཀྱི་དམག་དཔུང་ལ་ཐེངས་མང་པོར་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བར་མ་ཟད། མཐར་ཞིང་པའི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཁྲེན་ཧྲེན་ཡང་རང་འཛིན་བཟུང་ཐེབས་ཏེ་བཀྲོངས་ཤིང། ཨུ་ཀོང་ཡང་རང་སྲོག་དོར་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོས་སྤར་བའི་གྱེན་ལངས་ཀྱི་མེ་ལྕེ་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་མང་པོར་ཁྱབ་པར་བརྟེན། ཞང་ཡུས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ཅང་ཏུང་(སུའུ་ནན་ཁུལ་གྱི་ཝུ་ཞན་)ས་ཁུལ་གྱི་གྱེན་ལངས་དམག་དཔུང་དང་ལིའུ་པང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པའི་ཧྥེང་ཕེའི་(སུའུ་ཕེའི་རྫོང་ས་ཁུལ་)ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་པའི་གྱེན་ལངས་དམག་དཔུང་གཉིས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གཙོ་ཤུགས་དམག་དཔུང་ཡིན་ཞིང། དམག་དཔུང་དེ་གཉིས་དང། ལྷག་པར་དུ་ཧོ་པེའི་ཕིང་ཤང་དམག་འཐབ་ནང་ཞང་ཡུས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམག་དཔུང་དེས་ཆིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་ཤུགས་དམག་དཔུང་ལ་རྒོལ་ལན་ནུས་ལྡན་བསློགས་ཏེ་ཐག་ཆོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ། སྤྱི་ལོ་གོང་གི་༢༠༦ལོའི་ཟླ་༡༠པར། ལིའུ་པང་གིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་དམག་དཔུང་གིས་ཞན་དབྱང་མཁར་བླངས་ནས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་ནས་ལོ་དེར་ཞང་ཡུས་རང་ཉིད་ཤིས་ཁྲུའུ་པའོ་ཝང་སྟེ། ཁྲུའུ་ནུབ་མའི་བཙན་བདག་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཤིང། ལིའུ་པང་ཧན་རྒྱལ་པོར་བསྐོས། ཁོ་ཚོས་ཞིང་པའི་གྱེན་ལངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁའི་འབྲས་བུ་འཕྲོག་རེས་བྱས་པའི་མཐར་ཁྲུའུ་ཧན་དམག་འཁྲུག་ལངས། སྐབས་དེར་ཞང་ཡུས་ཀྱི་དམག་ཤུགས་མི་གྲངས་ནི་ལིའུ་པང་གི་དམག་ཤུགས་ལས་ལྡབ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོད་ཀྱང། ཞང་ཡུས་དང་ལིའུ་པང་བར་དམག་འཐབ་ཆེ་བ་བདུན་ཅུ་ཙམ་དང་ཆུང་བ་བཞི་བཅུ་ཙམ་བྱས་པའི་ནང་ལིའུ་པང་ལ་ཕམ་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བྱྭང་ཞིང། དམག་ཤུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཐད་ནས་བཤད་ན་ལིའུ་པང་ལས་ཞང་ཡུས་དམག་ཤུགས་ཆེ་ཡང། ལིའུ་པང་གི་ལམ་ཕྱོགས་ནི་ཞིང་པར་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ནས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། རྒྱབ་རྟེན་བྱེད་ས་ནི་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་བྲན་ཡིན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་བརྟན་ཙམ་ཡིན་པའི་གནས་གཞི་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཅིང། ཞང་ཡུས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་ནི་ཞིང་པའི་གྱེན་ལངས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་བྲན་གཡོག་བདག་པོ་རྙིང་པའི་ལྷག་འཕྲོ་ཡིན་པ་རེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་པ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་གནས་གཞི་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། ཞང་དང་ལིའུ་གཉིས་དམག་འཐབ་ཐེངས་མང་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་དམག་ཤུགས་ཞན་པའི་ལིའུ་པང་གིས་དམག་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཞང་ཡུས་གཏོར་ཕམ་བཏང་ཏེ་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་༢༠༡ལོར་ལིའུ་པང་གིས་རྒྱལ་ཡོང་ས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས་ཤིང། རྒྱལ་ས་ནི་ཁྲང་ཨན་(དེང་སང་གི་ཤིས་ཨན་)ཏེ། རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མིང་ལ་ཧན་(汉朝)ཟེར་ཞིང། རྗེས་སུ་ཤིས་ཧན་(西汉)ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་ཆིན་ཧྲི་ཧོང་གི་དུས་སྐབས་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་ལ་འགའ་ཞིག་མི་འདྲ་བར་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་སྟེ། ཧན་གོང་མས་ཐད་ཀར་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཅུན་གྱི་རིམ་པའི་ས་ཁུལ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པ་ཕུད། དེ་བྱིངས་རྣམས་རུས་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་བགོས་ནས། རུས་རྒྱུད་གཅིག་པ་མིན་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་བཅད་བཟུང་ལམ་ལུགས་ལ་བཀག་འགོག་བྱས་པ་ནི་སྐབས་དེར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་རྣམས་ཞི་བདེའི་ངང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོང་བ་བྱས་པ་དང། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ནང་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རིགས་རང་འཇགས་སུ་ལགས་ལེན་དང་། ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་རིགས་ལ་དུས་སྐབས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་བཅོས་བྱ་ཐབས་རིམ་པ་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་པས་། ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དེ་མགྱོགས་མྱུར་དུ་གོང་འཕེལ་བྱུང་། ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དེ་མགྱོགས་མྱུར་དུ་གོང་འཕེལ་བྱུང་། ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རུས་མིང་ནི་ལིའུ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་སྔ་རྗེས་སུ་ཤིས་ཧན་(ཧན་ནུབ་མ་)དང་ཏུང་ཧན་(ཧན་ཤར་མ་)ཟེར་བའི་རྒྱལ་རབས་ཚན་པ་གཉིས་བྱུང། ཤེས་ཧན་རྒྱལ་རབས་ལ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་བཅུ་བཞི་བྱུང་སྟེ། ༡.ཧན་ཀའོ་ཙུའུ་ལིའུ་པང། ༢.ཧན་ཧའིུ་རྟི་ལིའུ་དབྱིང། ༣.ཀའོ་ཙུའུ་ཡི་བཙུན་མོ་ལུའི་ཧོ། ༤.ཧན་ཝེན་རྟི་ལིའུ་ཧེང། ༥.ཧན་ཅིང་རྟི་ལིའུ་ཆི། ༦.ཧན་ཨུ་རྟི་ལིའུ་ཧེང་། ༧.ཧན་ཀྲའོ་རྟི་ལིའུ་ཧུ་ལིང་། ༨.ཧན་ཁྲང་ཡི་ཝང་ཧོ། ༩.ཧན་ཞོན་རྟི་ལིའུ་ཞུན། ༡༠.ཧན་ཡོན་རྟི་ལིའུ་ཧྲོང་། ༡༡.ཧན་ཁྲེང་རྟི་ལིའུ་ཨའོ། ༡༢.ཧན་ཨེད་རྟི་ལིའུ་ཤིན། ༡༣.ཧན་ཕིང་རྟི་ལིའུ་ཁའན། ༡༤.ཧན་དབྲུའུ་ཙི་དབྱིང་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་༢༠༦ནས་སྤྱི་ལོ་༢༣ལོ་བར་ལོ་ལོ་༢༢༩ཙམ་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང། སྐབས་འདིར་《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་》དཔེ་དེབ་མང་ཆེ་བའི་ནང། ཧན་ཀའོ་ཙུའུ་ནས་བཟུང་མི་རབས་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་རྒྱལ་པོ་བྱུང་ཞེས་གསལ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་གསུམ་པ་ལུའོ་ཧོ་ནི་བཙུན་མོ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་གསུམ་པ་ལུའོ་ཧོ་ནི་བཙུན་མོ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་པ་ཁྲང་ཡེ་ཝང་ཧོ་རྒྱལ་པོ་རང་གི་རུས་རྒྱུད་མིན་པས་དེ་གཉིས་མ་བགྲངས་པས་རྒྱལ་པོ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པའི་དོན་དང། དེ་བཞིན་དུ་མི་བཟང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《རྒྱ་ནག་ཆོས་འབྱུང་》ལས། ཧན་རྒྱལ་རབས་སྔ་རྗེས་གཉིས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བྱུང་བར་བཤད་པ་ཡང་གོང་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གསུམ་པ་དང་བརྒྱད་པ་གཉིས་མ་བགྲངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། གོང་མ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཧྥན་ཝེན་ལའན་(范文澜)གྱིས་མཛད་པའི་《ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་》《中国通史》ཞེས་པ་ནས་གནད་བསྡུས་བྱས་པ་ཡིན།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
- ལིའུ་པང་། ༢.jpg
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
- ↑ ལོ་རྒུས་བཤད་པ། ༼ཀྲུང་གོའི་བྱིས་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས།༽ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།


text:
རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གི་སྐབས ༡༨ པའི་ཚང་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས ༦ མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས་སྤེལ་བའི་ཚོགས་འདུའི་སྤྱི་བསྒྲགས་སུ། ཐོག་དང་པོར“ཞི་སྲོག་ཤིང་”ཞེས་གོ་ས་མཚོན་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བཏོན་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་ཕྱི་ནང་གི་མི་རྣམས་པས་དེ་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ཀྲོ་ཙི་ཡང་གི་དྲུང་ཡིག་སྐུ་ཞབས་པའོ་ཐོང་གིས “སྲོག་ཤིང་ལམ་ལུགས་ནི་མི་གཅིག་གིས་ཅི་བཤད་དེར་ཉན་རེད”། ཐུན་མོང་དབུ་ཁྲིད་ཟེར་བ་དེ་ནི་ལུག་མགོ་བཀལ་ནས་ཁྱི་ཤ་འཚོང་པའི་ར་གན་གསེར་རྫུ་རེད། ཅེས་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག
རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གི་སྐབས ༡༨ པའི་ཚང་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས ༦ དེ་སྤྱི་ཟླ ༡༠ ཚེས ༢༧ རེས་གཟའ་ཕུར་བུའི་ཉིན་མཇུག་སྒྲིལ་བ་དང་། ཚོགས་འདུའི་སྤྱི་བསྒྲགས་སུ། ཚིག་གསལ་དོན་གསལ་གྱིས “བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕེང་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་དབུས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་མཐའ་འཁོར”ཞེས་བཏོན་ནས། འཆར་ལོའི་ཚོགས་ཆེན ༡༩ པའི་སྔོན་དུ་ཞི་ཅིན་ཕེང་གི་དབང་ཆའི་གོ་ས་ཡང་ཐེངས་ཤིག་ལ་ཇེ་བརྟན་ཇེ་ཡངས་སུ་བཏང་འདུག
རྒྱ་དམར་ཚང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཟུར་པ་ཧུའུ་ཅིན་ཐོ་ལ “སྲོག་ཤིང་”ཅེས་པའི་མིང་ཐོབ་དེ་བཏགས་མེད་སྟབས། ད་ཐེངས་ཞི་ཅིན་ཕེང་ལ “ཅོད་པན”གསར་པ་དེ་གནང་བར་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག
“ཅི་བཤད་དེར་ཉན”།
“སྔོན་ཆད་མའོ་ཙེ་ཏུང་སྲོག་ཤིང་ཡིན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཅི་བཤད་དེ་ལ་ཉན་དགོས། མའོ་ཙེ་ཏུང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ང་སྲོག་ཤིང་ཡིན། ངས་ཅི་བཤད་དེ་ལ་ཉན་དགོས། མ་འོངས་པར་ཁྱོད་ཅང་ཙེ་མེན་སྲོག་ཤིང་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བཤད་དེ་ལ་ཉན་ཚེ། ང་བློ་བདེ་བོ་ཡིན།” རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ཀྲོ་ཙི་ཡང་གི་དྲུང་ཡིག་སྐུ་ཞབས་པའོ་ཐོང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕེང་སྲོག་ཤིང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་སྐབས། གོང་ཞུས་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས ༡༩༨༩ ལོར་ཅང་ཙེ་མེན་ལ་བཤད་པའི་སྐད་ཆའི་ཚན་པ་དེ་ལུངས་དྲངས་པ་རེད།
སྐུ་ཞབས་པའོ་ཐོང་ལགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནས་བརྗོད་དོན། “སྲོག་ཤིང་”ཟེར་བའི་བཤད་སྲོལ་དེ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་དུ་མེད། འོན་ཀྱང་། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ནང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་ལྡན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ངོས་ལེན་ཡོད་པ། ད་དུང་ཡིག་ཐོག་ན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་དེ་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ཚན་པ་དེ་ཡིན། སྐད་ཆ་དེ་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གསུང་བཏུས་ནང་བཀོད་ཡོད། ཏེང་ཞོ་ཕེང་ནི་སྲོག་ཤིང་གི་ཇུས་བཀོད་པ་ཡིན། ཁོང་གི་སྲོག་ཤིང་གསུམ་བཀོད་ཡོད། མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་། ཁོང་རང་ཉིད། ཅང་ཙེ་མེད་ཡིན། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་སྲོག་ཤིང་ལམ་ལུགས་ལ་ཞུགས་འདོད་ཡོད་ཚེ། དེ་ནི་མི་གཅིག་གིས་ཅི་བཤད་དེར་ཉན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་དེས་མུ་མཐུད་ནས་བརྗོད་དོན། ལམ་ལུགས་དེས་དེ་སྔ་ནུས་པ་བཏོན་ཡོད་ལ། ད་ལྟའང་ནུས་པ་འདོན་སྲིད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་སྐབས་ཡང་བསྐྱར་སྲོག་ཤིང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གླེང་པ་རེད།
ཅི་བཤད་དེར་ཉན་དང་ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད།
ཞི་སྲོག་ཤིང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བཏོན་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྤྱི་བསྒྲགས་སུ་ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཡང་ནན་གྱིས་གླེང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད་གྱི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ……. མི་སྒེར་དང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་གང་གིས་ཀྱང་གནས་སྟངས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ལམ་སྲོལ་འདི་དང་འགལ་མི་ཆོག་ཅེས་ནན་གྱིས་བཀོད་ཡོད།
“སྲོག་ཤིང་” དང་“ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད”གཉིས་འགལ་ཟླ་ཡིན་མིན་ཐད་སྐུ་ཞབས་པའོ་ཐོང་ལགས་ཀྱིས། ངས་བསམ་བློ་བཏང་ན། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ནམ་རྒྱུན་འགལ་ཟླ་ཡིན། དཔེར་ན“མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད”ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། མི་དམངས་ཡང་ཡིན། དམངས་གཙོ་ཡང་ཡིན། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཡང་ཡིན། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱང་ཡིན། ཁོང་ཚོས་དེ་ལ་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་ཟེར་མོད། བཤད་སྟངས་གཞན་ཞིག་གིས་བཤད་ན་བཤད་མི་ཤེས་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་འདྲ་འདྲ་དང་། བཤིག་མི་ཤེས་གོས་སྐུད་ཀྱི་དཀྱིས (དཀྲིས) འདྲ་འདྲ་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་སྐད་ཆ་གཉིས་འགལ་ཟླ་ཡིན་ཚེ། སྐད་ཆ་དེའི་ནང་གི་གཅིག་ལ་ནུས་པ་མེད། ནུས་པ་ཅན་དེ་ངོ་མ་དེ་ཡིན། ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་ནུས་པ་ནི་འགེབས་སྲུང་གི་ནུས་པ་ཡིན།
དེ་མིན་ཡང་ཁོང་གིས། ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད་ཟེར་བ་དེ་འགེབས་སྲུང་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཤ་སྟག་རེད། ནུས་པ་ཡོད་མཁན་དེ “ཅི་བཤད་དེར་ཉན”ཞེས་པ་དེ་རེད་ལ། ཁོང་ཚོའི་བཤད་སྟངས་ལྟར་ན “སྲོག་ཤིང་”ལམ་ལུགས་ཟེར་བ་དེ་རེད། ཙུན་ཡེ(遵义)ཚོགས་འདུའི་རྗེས་ནས་ཏེང་ཞོ་ཕེང་གི་སྐད་ཆ་དེའི་བར་དུ། མི་གཉིས་ཀྱིས་ཅི་བཤད་དེ་ལ་ཉན་དགོས་པ་རེད། མི་དེ་གཉིས་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཏེང་ཞོ་ཕེང་རེད། …….ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས་ཅང་ཙེ་མེན་ལ་བཏོན་པའི་རེ་བའང་མ་འོངས་པར་ཅི་བཤད་དེ་ལ་ཉན་ཚེ་བློ་བདེ་སོང་ཞེས་པ་ལས“ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས”ཞེས་བཤད་མེད། དེ་ལས་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། དོན་ངོ་མའི་ནུས་པ་ཐོན་མཁན་དེ “ཅི་བཤད་དེར་ཉན”གྱི་ལམ་ལུགས་དེ་རེད། ཐུན་མོང་དབུ་ཁྲིད་ཟེར་བ་དེ་ནི་ལུག་མགོ་བཀལ་ནས་ཁྱི་ཤ་འཚོང་པའི་ར་གན་གསེར་རྫུ་རེད། འགེབས་སྲུང་གི་སླད་དུ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་དུ་མིང་དེ་འདྲ་ཞིག་འདོགས་དགོས་པ་རེད་ཅེ་ན། “བརྒྱ་ཁ་གཅིག་གཅོད” དང་“སྒེར་སྡོམ”ལ་སོགས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་དེ་རྣ་ལ་མི་སྙན་པས་རེད། དེ་དག་ལས“ཅི་བཤད་དེར་ཉན”ཅུང་འཇམ་པོ་སྙན་པོ་རྣ་བར་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། “སྲོག་ཤིང་གི་ནུས་པ”དེ་ཚན་རིག་ཞིག་ལས་དཔེ་གཞན་མེད། ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག
“སྲོག་ཤིང་”ལ་དགའ་བཀུར་དད་བརྩི།
མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དུས་རབས་སུ། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱིས“རླབས་ཆེ་བའི་འགོ་ཁྲིད”ལ་དགའ་བཀུར་དད་བརྩི་ལས་བྱུང་བའི་གང་ཟག་སྒེར་ལ་དད་བཀུར་བྱེད་པའི་ཚད་དེ་ཛ་དྲག་གི་གནས་སུ་བསླེབས་པ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་དབུ་ཁྲིད་གང་ཟག་སྒེར་ལ་དད་བཀུར་གྱི་ཚད་དེ་ཅུང་མར་ཆག་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཞི་ཅིན་ཕེང་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་སར་བསླེབས་པ་ནས་བཟུང་། ཡོད་ཚད་རོ་ལངས་རྒྱག་སྲིད་པའི་བཟོ་ལྟ་ཤར་བ་རེད།
རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་འདྲིས་སྨྱན་བྱད་ཁག“ཞི་ཏཱ་ཏཱ”༼ཏཱ་ཏཱ་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་ནག་བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ཨ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཏཱ་ཟེར་བས། ཞི་ཏཱ་ཏཱ་ནི་ཞི་ཨ་ཕ། ཡང་ན་ཞི་ཕ་ལགས་ཞེས་པའི་དོན་རེད།༽ལ་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་ཁེངས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་རིགས་ཤིག་གིས “ཞི་ཏཱ་ཏཱ་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་འགོ་ཁྲོད་འོག རྒྱ་ནག་གི་རྨི་ལམ་མངོན་པར་གྱུར་ངེས་ཡིན”ཞེས་དང་། དེ་མིན་ཡང་མི་གཞན་ཞིག་གིས “ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་དབུ་ཁྲིད་གཞན་དག་གིས་སྒྲུབ་མ་ནུས་པ་དེ་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། ཞི་ཏཱ་ཏཱས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རུལ་སུངས་ལ་རྡུང་རྡེག་བྱས་པ་རེད”ཅེས་དང་། ཡང་བུད་མེད་ཅིག་གིས “པོ་རྒོད་པོ་ཟེར་ན་ཞི་ཏཱ་ཏཱ། ཕོ་རྫིག་པོ་ཟེར་ན་ཞི་ཏཱ་ཏཱ། ཁོང་ལ་སྐྱེས་པ་ཕོ་ཡི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པས། མི་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་དྲངས་འགྲོ”ལ་སོགས་བསྟོད་བསྔགས་མང་པོ་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ ༼ གོ་ལའི་དུས་བབ ༽ ཀྱིས་སྤྱི་ཚེས ༢༨ ཉིན་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་ནས། མི་རྣམས་པའི་ཡིད་སེམས་དང་ངག་སྒོ་ན་གཏན་དུ་གནས་པ་ནི“ཞི་སྲོག་ཤིང་”ཡིན་ལ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་འདི་ལྟ་བུའི་ཡངས་ཤིང་ཆེ་བའི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ཕྱོགས་ངོས་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ངང་འཕེལ་དང་གནས་ཡོད་པས། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོ་ཧང་སང་ཧོན་འཐོར་ནས་ཡོད། བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་བྱས་རྗེས་དེ་དག་ཡོད་ཚད “ཞི་སྲོག་ཤིང་”ལས་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཞེས་སོགས་བཀོད་འདུག
“སྲོག་ཤིང་”ལ་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚད་བཀག་མེད།
འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འོག གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ལ་ལས། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་གཅིག་བགྱིས་ན་ལོ་བཅུའི་སྲིད་འཛིན་དུས་ཡུན་ལས་བརྒལ་ནས་དབང་ཆ་འཛིན་རྒྱུར་བསམ་བློ་འཁོར་གྱིན་པར་ཚོད་དཔག་བྱས་འདུག
ཧོང་ཀོང་གི་ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཞིག་གིས། “སྲོག་ཤིང་”ཟེར་སྲོལ་དེ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཁོངས་ལ་གཞིགས་ན། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན“སྲོག་ཤིང་”ཞེས་པ་དེ་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚད་བཀག་མེད་པའི་གང་ཟག་སྒེར་བའི་དབང་ཆ་མཚོན་ཡོད། སྲོག་ཤིང་གིས་མུ་མཐུད་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ཆོག་པ་དང་། དེ་ཡིས་ཡུན་ཚད་དང་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོའི་ལོ་ན་སོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མི་དགོས་ཟེར།
ཡིན་ན་ཡང་། དབྱེ་ཞིབ་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཡུན་ཚད་གཉིས་ཀྱི་ཚད་བཀད་དེ་མེད་པར་གཏོང་མི་སྲིད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་མཐོ་རིམ་ཁྲོད་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་བྱུང་སྲིད་པས་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ལོ་རྗེས་མར་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཁོང་གི་རྒྱུད་འཛིན་པ་གཅིག་ནས་གཉིས་གོ་སྒྲིག་བྱ་སྲིད། འོན་ཀྱང་། གལ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་དང་བདེ་འཇགས་ཐད་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་གཅིག་བགྱིས་ན་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དེ་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས་ཡུན་ཚད་གསུམ་པར་སྙེག་མི་སྲིད་པ་མིན།
ལོ་རྗེས་མར་བསྐོང་རྒྱུའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས ༡༩ པའི་སྟེང་། གལ་གནད་ཆེ་བའི་གོ་ས་མང་པོ་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ད་ལྟའི་ཆབ་སྲིད་རྒྱུན་ལས་ལྔ་ཐེ་ཡོད།


text:
ཞང་བོད་གནའ་བོའི་བསང་ཡིག་གི་ཟུར་ནས་རྙེད་པའི་སྲིད་པའི་ཆོ་རབས་ཐོར་བུ།
[ཟླ་ཚེས། 2017-01-12 21:53:21][རྩོམ་པ་པོ། བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] རྩོམ་འདིར་ཞང་བོད་གནའ་བོའི་འདོན་ཆོག་བསང་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་ཆ«བསང་ཁང་ཕུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ»ཞེས་པ་དང་། «བསང་གི་ཡག་ཀ་བཅུ་གསུམ»ཞེས་པ་གཉིས་སུ་སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཞིག་གསལ་བ་དེ་ཉིད། གནའ་བོའི་ལྷ་རབས་དང་མི་རབས་སྐོར་འཁོད་པའི་དཔེ་ཆ«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»དང་མཚུངས་བསྡུར་གྱིས་གསལ་འགྲེལ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བྱས་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ] སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ། བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ། བོད་མི་བུ་གདུང་དྲུག ཕ་མཚུན། སྒྲ་བླ། བསང་།
གླེང་གཞི།
ང་ཚོ་སྟེ་རིག་གནས་ལ་དགའ་ཞིང་དཔེ་ཆ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་གང་མང་ཞིག་གྲགས་ཆེ་བའི་གཞུང་ཆེན་ཞིག་གམ་འགྲེལ་བ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ལས། རྒྱུན་ལྡན་རང་གི་ངག་ཏུ་ཡང་འདོན་ཞིང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་བའི་གཏོ་ཆོག་གི་རིགས་ལ་འདོན་ཆོག་ཅེས་ཟུར་དུ་སྣང་ཆུང་ལྟ་བུར་ལུས་འདུག་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཏེ་སྲིད་པ་སྔ་མོའི་སྔ་མོར་བྱུང་བའི་ཡ་མཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་ཡི་གེར་འཁོད་པ་ནི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འདོན་ཆོག་ཁག་ཏུ་གསལ་བ་མང་འདུག་པར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་དཔེ་རྒྱུན་ད་ལྟ་ཡང་གསོན་ཉམས་ལྡན་བཞིན་བཞུགས་ཡོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ནོར་བུ་གཞན་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། འོན་ཏེ་ད་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་དག་གི་བརྗོད་དོན་ལ་རྟོག་དཔྱོད་གང་ཡང་མེད་པར་སྐབས་སུ་གྱེར་དབྱངས་དང་བཅས་ཚར་རེ་ཟུང་ཀློག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་སོང་སྙམ་པའམ། དཔྱད་ཀྱང་འདི་དག་གཏམ་རྒྱུད་ཙམ་ལས་ཁུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་གལ་ཆེན་མི་འཛིན་པ་ཡང་སྲིད་མོད། གང་ལྟར་འདིར་སྤྱི་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཆེ་ཆུང་གང་ཡོད་མ་ངེས་རུང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོ་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་བསང་གསོལ་བྱེད་པའི་སྐབས། བསང་ཁང་སྟེ་བསང་འབུལ་སའི་སྟེགས་བུ་ཞིག་ངེས་པར་བཟོ་དགོས་ལ་དེ་ཡང་རང་དགར་བཟོ་བ་མ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་བཟོ་བའི་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་སོགས་གསལ་བའི་དཔེ་ཆ«བསང་ཁང་ཕུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ»ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་བཞུགས། དཔེ་ཆ་འདི་རྩོམ་མཁན་སུ་ཡིན་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་དེ་ཉིད་ལས། “སྔོན་གྱི་སྲིད་པ་དང་པོའི་དུས། གཤེན་རབ་མི་བོ་བྱ་བ་དེས། ཕྱི་རབ༼རབས༽མི་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་མཛད།” ཅེས་དང་། མ་དཔེ་གཞན་ཞིག་ཏུ། “ཅེས་པ་འདི་ཡང་བོན་མཆོག་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་ཕྱི་རབས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མཛད་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།” ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ན་གཤེན་རབ་མི་བོས་མཛད་པར་བསྟན་ཅིང་དེ་ནས་རིམ་པར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་དཔེ་ཆ་འདི་གྲུབ་བམ་སྙམ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་བསང་ཁང་ཇི་ལྟར་ཕུབ་པའི་སྐོར་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། “སྔོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་པོ་ཡི ༼བོ་ཡིས༽། །ཁོ་མ་རུ་རིང་བསང་ཁང་ཕུབ། །དཔེ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་བླང་། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིས་བསང་ཁང་ཕུབ། །གཞི་མ་ས་ལ་བྱས་པ་དེས། །བོན་གྱིས་གཞི་མ་བཏིང་པའི༼བའི༽དོན། །”ཅེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་པས་བསང་ཁང་གང་ཞིག་ཕུབ་པ་དང་། རྒྱུ་གང་ལ་བྱས་པ། དགོས་ཆེད་གང་ཡིན་པ་སོགས་གསལ། ཡང་བསང་གི་མཇུག་བསྡུའི་སྐབས་སུ་འདོན་སྲོལ་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ«བསང་གིས༼གི༽ཡག་ཀ་བཅུ་གསུམ»ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་ཁག་གཉིས་སུ་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དམ་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཞིག་འཁོད་འདུག་པ་དེ་དག་དང་། གྲགས་ཆེའི་ཡིག་རྙིང«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»སུ་བསྟན་པ་དག་ཕན་ཚུན་མཚུངས་བསྡུར་གྱིས་གླེང་འདོད་པ་དེ་ཡིན།
གཅིག སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོའི་སྐོར།
དེ་ཡང་དཔེ་ཆ་འདིར་གཙོ་བོ་བསང་ཁང་ཕུབ་སྟེ་ལྷ་བསང་བྱས་པའི་ནུས་པའམ་དགེ་མཚན་གླེང་བའི་ཞོར་དུ་སྔོན་བྱུང་བསང་གི་བྱུང་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་ཞིག་གསལ་བ་སྟེ། «བསང་ཁང་ཕུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ»ལས། “ཀྱེའེ་བསང་ཁང་ཕུབ་པ་གར་བསྲིད༼སྲིད༽པ། །སྔོན་སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་དེས། །བསང་ཁང་ཕུབ་པས་ལྷ་བསང་བྱས། །”ཞེས་སོགས་གསལ། དེ་ལྟའི་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་གསལ་བའི་དཔེ་ཆ་གཞན་མང་གང་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ཆེ་བའི་ཡིག་ཆ་སྟེ། «དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»སུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཞིག་བཀོད་པ་ལ། “དེ་ལ་སྔ་བ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་སྔ། བཙུན་པ་དམ་པའི་ཆོས་བཙུན། ཆེ་བ་དབུ་ནག་མི་ཆེ། རིང་བ་ཁྱོད་ཡོད་གཏམ་རིང་། སྣུམ་པ་ནམ་མཁའི་ཆར་སྣུམ། དེ་ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་གྲོལ་ཐོབ་དེ། དང་པོ་ཡེ་མེད་སྟོང་པ་ལ། དེ་ལ་ཡེ་ཡོད་ཅུང་ཙམ་སྲིད། དེ་ལ་འོད་དང་ཟེར་དུ་དྲིལ། འོད་ནི་ཕ་ལ་ཟེར་ནི་མ། དེ་ལ་སྨག་དང་སྨྲིག་དུ་སྲིད། དེ་ལ་སེར་བུ་ངེད་ཙམ་སྲིད། དེ་ལ་བ་མོ་སྐྱ་ཙམ་སྲིད། དེ་ལ་ཟིལ་པ་ཕྲོམ་ཙམ་སྲིད། བ་མོ་དང་ཟིལ་པ་སྡེབ་པ་ལ། མཚོ་མེ་ལོང་ཙམ་ཅིག་དེ་ལ་སྲིད། དེ་ལ་ཞགས་སུ་ཆག སྒོང་དུ་འདྲིལ། སྒོང་ང་རྟལོ་བའི་ནང་ཤེད་ནས། བྱ་བླར་དཀར་ནག་གཉིས་བསྲིད་པ་ལ། སྣང་བ་འོད་ལྡན་དང་། མུན་པ་ཟེར་ལྡན་དང་གཉིས་བསྲིད། སྣང་མུན་གཉིས་པོ་བསྡེབས་པ་ལས། སྒོང་ང་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་བསྲིད། སྒོང་ང་དཀར་པོ་རྟོལ་བ་ལས། ཕྱིའི་ཤུན་པ་ལ་ལྷ་བྲག་དཀར་པོ་སྲིད། བར་གྱི་དར་ཤ་ལ་འོད་ཀྱི་ཁྲི་སྡེ་སྲིད། ནང་གི་སྒོང་ཆུ་ལ། དུང་གི་མཛོ་མོ་དཀར་མོ་སྲིད། སྒོང་ང་དེ་ཡི་ནང་ཤེད་ནས། ལྷ་རབ་སྲིད་ལྷ་འོད་དཀར་དང་། ལྷ་ཅང་ཤེས་མི་མགོན་དཀར་པོ་དང་། དུང་གི་མིག་ལྡན་དཀར་གསུམ་སྲིད། སྒོང་ང་ནག་པོ་རྡོལ་བ་ལས། ངམ་མི་ནག་པོ་དང་ཏྲིལ་ནག་དཔུང་བཀྲ་གཉིས་སྲིད། སྒོང་ང་ཁྲ་བོ་རྡོལ་བ་ལས། སྨོན་མི་ལམ་ལམ་ལུམ་ལུམ་སྲིད། དེ་ལ་ལྟ་བའི་མིག་མེད། ཉན་པའི་རྣ་བ་མེད། སྣོམ་པའི་སྣ་མེད། མྱོང་པའི་ལྕེ་མེད། རྙོབ་པའི་ལག་པ་མེད། འགྲོ་བའི་རྐང་པ་མེད། །བསམ་པའི་ཡིད་རྒྱུ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། ལྟ་བའི་མིག་དོད། ཉན་པའི་རྣ་བ་དོད། སྣོམ་པའི་སྣ་དོད། མྱང་བའི་ལྕེ་དོད། རྙོབ་པའི་ལག་པ་དོད། འགྲོ་བའི་རྐང་པ་དོད། དེ་ལ་རང་མིང་རང་གིས་བཏག་པ་ལ། སྲིད་པ་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་བཏག སྲིད་པ་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་ལ། ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།” ཞེས་ཐོག་མར་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་དང་། ཡང«བསང་ཁང་ཕུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ»ལས། “ལྷ་བསང་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕྱ༼ཕྱྭ༽རྒྱུད་དམུ་རྒྱུད་གཙུག་རྒྱུད་བསྲིད། །༼སྲིད༽” ཅེས་དང་། «བསང་གི་ཡག་ཀ་བཅུ་གསུམ»ཞེས་པ་ལས། “ཀྱེ་དི་རིང་བསྲིད༼སྲིད༽པའི་གནམ་གོང་ལ། །ཡག་ཀ་བརྗོད་པ་གར་བསྲིད༼སྲིད༽ནས༼ན༽། །སྔོན་སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་དེས། །སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་ཡག་ཀ་བརྗོད། ཅེས་པ་ནས། གཡས་སུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལ། །གསེར་རི་གཡུ་ལུང་གཉིས་སུ་བསྲིད༼སྲིད༽། །དེ་ལ་ཕྱ༼ཕྱྭ༽རྒྱུད་སྒྲ་བླ་གྲོལ། །”ཞེས་དང་། “གཡོན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལ། །དུང་རི་མཆོན༼མཆོང༽ལུང་གཉིས་སུ་བསྲིད༼སྲིད༽། །དེ་ལ་དམུ་རྒྱུད་སྒྲ་བླ་གྲོལ། །”ཞེས་དང་། “ཐད་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལ། །ཤེལ་བྲག་འོད་མཚོ་གཉིས་སུ་བསྲིད༼སྲིད༽། །དེ་ལ་གཙུག་རྒྱུད་སྒྲ་བླ་གྲོལ། །”ཞེས་གསལ་བའི་དོན་ནི། «དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»ལས། “སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་དེས། གཡས་སུ་གསེར་དང་གཡུ་བཞག་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། གསེར་རི་གཡུ་ལུང་གཉིས་སུ་སྲིད། ཕྱ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གྲོལ། གཡོན་དུ་དུང་དང་མཆོང་བཞག་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། དུང་རི་མཆོང་ལུང་གཉིས་སུ་སྲིད། དམུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གྲོལ། ཐད་དུ་ཤེལ་དང་རག་འོད་བཞག་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། ཤེལ་བྲག་དང་འོད་མཚོ་གཉིས་སུ་སྲིད། གཙུགས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གྲོལ། སྦུ་རུ་རོག་པོ། ཚག་པ་ཧག་སྐྱུག སྲིན་འབུ་རག་སླག ཀླུ་རིགས་ཐམས་ཅད་གཙུག་རྒྱུད་ཡིན། དམུ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་བོན་ལ་གྲུབ། ཕྱ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དབུ་ནག་མི་ལ་གྲུབ།” ཅེས་སོགས་ནས་ཕྱྭ་ལས་དབུ་ནག་མི་རྒྱུད་བྱུང་བའི་སྐོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། གཡས་ཀྱི་གསེར་རི་གཡུ་ལུང་དུ་ཕྱྭ་བུ་སྤྱི་གཙུག་རྒྱལ་བ་ཞེས་པ་བྱུང་ཞིང་དེས་དུང་ཟ་དངུལ་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པས། སྲས་ཕྱྭ་རབས་སྟག་ཆ་འ་འོལ་བྱུང་། དེས་ཁབ་ཏུ་འཚམས་ཟ་བྱ་ཁྱུང་མ་བཞེས་པས་ཕྱྭ་རབས་མཆེད་བཞི་བྱུང་། ཕྱྭ་རྗེ་ཡབ་ལྷ་བདལ་དྲུག1གིས་ལྷ་མོ་ཐང་དང་བཤོས་པར་སྲས་ཐུག་དཀར་བུ་དགུ་བྱུང་། སྲིན་མོ་དང་བཤོས་པར་ཐུག་དམར་བུ་དགུ་བྱུང་། གཉན་མོ་དང་བཤོས་པར་གཉན་ཚ་ལྷང་ལྷང་བྱུང་། དམུ་མོ་དང་བཤོས་པར་དམུ་ཚ་བཅུ་གཉིས་བྱུང་། དེ་ལྟར་སྲས་སོ་གཅིག་གི་ཆུང་བ་སྲིད་པ་སྣེ་ཕྲོམ་ལ་ཁྲ་ཞེས་པ་དེ། ཡབ་ཀྱིས་དགུང་ནས་མི་རྒྱུད་སྤེལ་ལ་བཏང་བས། དགུང་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་མར་འདབས་ནས་འོང་། ས་ག་དོག་དྲུག་ཏུ་རི་རྨོག་ཕོར་ཙམ་གྱི་འགོ་ལ་བབས། དེར་བུད་མེད་ཐགས་འཐག་བཞིན་པ་ཞིག་དང་འཕྲད་པས། བུད་མེད་དེས་ཁྱོད་གང་ནས་འོང་། གང་དུ་འགྲོ་བྱས་པས། ང་ཕྱྭ་རྗེ་ཡབ་ལྷའི་བུ་ཆུང་བ་ཡིན། ཡབ་ཀྱིས་ས་ལ་མི་རྒྱུད་སྤེལ་བར་བཏང་བྱུང་ཟེར། དེ་ཉིད་སྲིན་པོས་མཐོང་བས་སྲིན་གྱིས་རྐུ་བར་བརྩམ། བུད་མེད་དེས་ཐགས་ཀྱི་སྣས་ལ་སྤྲེལ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་ཁོ་རང་བསྐུངས། སྲིན་པོས་མི་དེ་གར་སོང་ཟེར། བུད་མེད་ཀྱིས་སྤྲེལ་ལས་མི་མ་མཐོང་ཟེར་བས་སྲིན་པོས་སྤྲེལ་དེ་ཁྱེར་ནས་སོང་། མི་གླུད་སྤྲེལ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡང་དེ་ནས་བྱུང་། དེ་ནས་བུད་མེད་ཀྱིས་སྣེ་ཕྲོམ་ལ་ཁྲ་ལ། ང་མོ་དྲིན་ཕོ་ལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཁྱོད་ཕོ་དྲིན་མོ་ལ་ཆེ་དགོས་པས་ངེད་གཉིས་སྤྲུལ་པ་སྡེབ་དགོས་ཟེར། དེ་གཉིས་སྡེབ་པ་ལ་སྲས་འཐིང་པོ་འཐིང་མིག་འཐིང་གེ་གསུམ་བྱུང་། སྲས་གཉིས་དྲི་རུ་ཤི། འཐིང་གེ་དང་ཕྱྭ་ལྕམ་དཀར་མོ་བཤོས་པ་ལ་སྲས་བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་བྱུང་། དམུ་ཟ་ཁྲི་མ་དང་བཤོས་པས་རྒྱ་ཁྲི་ལ་བཞེས་བྱུང་། ཁྲི་མོ་དང་བཤོས་པས་ཁྲི་ཕྲུག་ཧོར་བྱུང་། དུས་དེར་རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེ་རྨ་ཁ་བཞུར་ཀྱི་གོང་ཁར་བསྡད། བུ་བོད་དང་རྒྱ་དང་ཧོར་གསུམ་གྱིས་ཕ་རྒན་ཇ་གསོལ་ཟེར་བ་ལ། ཁོང་གིས་དེ་གསུམ་ནས་གཅིག་གདམ་ན་མི་འོང་བསམ་སྟེ། ཁྱེད་གསུམ་རྒྱུགས་དང་སུ་མགྱོགས་ན་དེར་འགྲོ་ཟེར། དེ་ལྟར་བྱས་པས་བོད་མགྱོགས། དེའི་ཚེ་ཕ་ལྷམ་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་ཏེ་ཤི བོད་ཀྱིས་ཕ་གསོན་ཚེ་ཞབས་ཏོག་ངས་བྱས་པས་རོ་ཡང་ང་ལ་དབང་ཟེར། གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་གཉིས་ལ་དབང་ཟེར་ཏེ་སྤུན་གསུམ་ཁ་མ་འཆམ་ནས་དམེ་བྱེད་ལ་ཉེ། དེའི་འདུམ་བྱེད་མཁན་སྟོང་གསུམ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་དང་། སྲིད་གསུམ་གཤེན་རབ་མི་བོ། ལྷ་བོན་སྟག་ལ་ཡར་བཞུགས་གསུམ་བོས། ཁོང་གསུམ་གྱིས་རོ་བགོས་བྱས་ཏེ། ཁོག་སྟོད་མགོ་འབྱར་དེ་བོད་ཀྱིས་བདམས། རྐེད་པའི་སྟེང་མཐེ་བོང་བཞག་པ་དེ་ཧོར་ལ་ཐོབ། ཁོག་སྨད་སྟེང་སྙིང་བཞག་པ་དེ་རྒྱ་ལ་ཐོབ། བོད་ཀྱིས་རང་གྲུབ་མཆོད་རྟེན་རྩ་བ་ན་གཤེན་རབ་སྤྱན་དྲངས། མདོ་བ་རྟ་ལ་བྱ་རུ་བཙུག རྟ་ལུག་གཉིས་ཀྱི་གཏད་ཡར་བྱས། སྦ་སྨྱུག་ཤིང་གིས་ཕ་རོ་མེ་ལ་བསྲེགས། བོད་ཀྱིས་ཕ་རོ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དང་། རྟ་ལུག་གཉིས་ཀྱི་གཏད་ཡར་དེ་ནས་སྲིད། ཧོར་གྱིས་ཟླ་བའི་ལུང་པ་ཟླ་བཀྲ་ཟེར་བར་ཕ་རོ་བྱེ་མའི་འོག་ཏུ་སྦས་ཏེ་མཐེ་བོང་ཉར། ཧོར་གྱིས་ཕ་རོ་དོང་དུ་བསྐྱུར་བ་དང་། མདའ་ཉག་ཕྲན་སྐྱེན་པ་དེ་ནས་སྲིད། རྒྱ་ཡིས་ཁམས་ཀྱི་ར་རྒྱ་གྲུ་སོ་ཟེར་བར་ཕ་རོ་ཆུ་ལ་འཕངས་ཏེ་སྙིང་དེ་ཉར། རྒྱས་ཕ་རོ་ཆུ་ལ་འཕེན་པ་དང་། རྒྱ་མི་འཕེལ་ཆེ་བ་དེ་ནས་སྲིད།
གཉིས། བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་དང་བོད་མི་ཁྲི་ཐོ་ཆེན་པོའི་སྐོར།
དེ་ལྟར་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་པ་རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེའི་སྲས་བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་གྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་མཚུན་གསོལ་བའི་སྐོར«བསང་ཁང་ཕུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ»ལས། “རྒྱལ༼རྒྱ༽མི་རབ༼རབས༽གསུམ་ལ་འཕེན༼འཕན༽པའི་ཚེ། །བོད་མི་རབ༼རབས༽གསུམ་ལ་རྨང་པའི་དུས། །སྟོན༼སྟོང༽པ་གསུམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནས། །སྟོན༼སྟོང༽པ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་བཀུག །སྲིད་གསུམ་གཤེན་རབ་མི་པོ༼བོ༽བཀུག །ལྷ་བོན་སྟག་ལ་ཡར་བཞུར་བཀུག །ལྷ་ལུག་གྲོ་མོ་ཤས་པའི་ཇ། 2 །གཡས་ཀྱི་རྩེ་ལ་མ་སྨོད་ནས། །རྒྱལ༼རྒྱ༽མི་རབ༼རབས༽གསུམ་ལ་འཕན་པའི་ཚེ། །བོད་མི་རབ༼རབས༽གསུམ་ལ་རྨང་པ་ཅི་བཞིན་བྱས། །གཡོན་གྱི་བཅོ་ལྔ་རྩེ་ལ་མ་སྨོད་ནས། 3 །ཅི་ལྟར་བྱས་ན་རྨང་མདུད༼བདུད༽གྲོལ་བར་བྱས། །དེ་གསུམ་ཞལ་ནས་རེ། །ཁྱོད་ཕ་མཚུན་རྒྱ་ལ་ཤོར་ཟིན་པ། །ཕ་མཚུན་ལོན་པའི་བློ་ཡོད་ན། །རྨང་བདུད་དེ་ནས་གྲོལ་བར་ཟེར། །བོད་ཀྱི་ཁྲི་ཐོ་དེས། ། 4 བསང་ཁང་ཕུབ་ནས་ལྷ་བསང་བྱས། །ལྷ་བསང་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །རྒྱ་ནས་ཕ་མཚུན་ལོན་པ་བཞིན། །”ཞེས་པའི་དོན«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»ལས་གསལ་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་རྒྱ་འཕེལ་ཞིང་བོད་རྨང་པས་བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་གྱིས་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་སོགས་སྔོན་གྱི་བོན་པོ་གསུམ་བོས་ནས་དེའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཇུ་ཐིག་གི་མོ་བཏབ་པས། ཕ་མཚུན་རྒྱ་ལ་ཤོར་བས་ལན་འདུག་པས་ཕ་མཚུན་ལོན་ཐབས་དགོས་གསུངས། བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་གྱིས་ཕ་ནོར་མང་པོ་ཁྱེར་ནས་རྒྱ་དབང་པོ་ཆེ་ལ་ཕ་མཚུན་ང་ལ་སྟོན་དང་། ང་སྐྱོ་བས་སྐྱོ་སངས་དང་། བསང་མཆོད་ཅིག་ཀྱང་བྱ། རྒྱ་ལ་རྔན་པ་ཕ་ནོར་མང་པོ་སྤྲད་ཟེར་ཡང་ཁོས་ཁས་མ་བླངས། ཡང་རྒྱ་དབང་པོ་ཆུང་བའི་རྩར་སོང་སྟེ་ཞུས་པས་ཕ་མཚུན་མཇལ་དུ་བཅུག ཁོ་ཡིས་ཐབས་བྱས་ཏེ་ལུག་སྙིང་དང་ཕ་སྙིང་བརྗེས་ཏེ་སོང་། དེ་ཉིད་རྒྱ་ཡིས་ཤེས་ནས་ཁོའི་རྗེས་དེད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཏམ་སྨྲ་བ་ཙམ་ལས་ཕ་སྙིང་མ་ལོན། དེར་བོད་ཀྱིས་ལྷ་བོན་གསུམ་གདན་དྲངས་ཏེ་ཉིན་དགུ་ལ་ཡར་སེལ། ཉིན་བཅུ་གསུམ་ལ་མར་སེལ། གསས་མཁར་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཁ་རྒྱན་བསྟོད་པས་བོད་ཀྱི་རྨང་པ་གྲོལ། བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་གྱི་སྲས་ནི་བོད་ཁྲི་ཐོ་ཆེན་པོའོ། །
གསུམ། བོད་མ་གསུམ་བུ་དྲུག་གི་སྐོར།
དེ་ཡང«བསང་གི་ཡག་ཀ་བཅུ་གསུམ»ལས། “སྔོན་སྲིད་པ་ཡེ་སྨོན་རྒྱལ་པོ་དེས། །ལྡོང་རིག༼རིགས༽ཀུན་ལ་སྨོན་ལམ་བཏབ། །ལྡོང་ལྷ་མོ་ཕུག་ལ་སོགས་ཏེ། །ལྡོང་ཡང་མི་རབ༼རབས༽རྒྱུད་དུ་གྲོལ། །ཞེས་པ་ནས། རྒ་ཡང་མི་རབ༼རབས༽རྒྱུད་དུ་གྲོལ། །”ཞེས་པའི་དོན«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»ལས་གསལ་བ་ལྟར། བོད་ཁྲི་ཐོག་ཆེན་པོས་གཉན་ལྕམ་དཀར་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ་སྲས་ཆེ་བ་ལྡོང་། འབྲིང་བ་དབྲ། ཆུང་བ་འགྲུ་དང་གསུམ། དམུ་ཟ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པས་སྲས་དམུ་ཚ་སྒ་བྱུང་། སྲིན་མོ་གོ་ཟུ་ཅན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པར་སྲས་ཆེ་བ་དབའ་དང་། ཆུང་བ་ལྡ་དང་གཉིས། དེ་དག་ལ་བོད་མ་གསུམ་བུ་དྲུག་ཟེར། ཨ་མྱེས་ཁྲི་ཐོག་དེ་ལྷ་རི་བཞུར་པོའི་མཐིལ་ན། དུང་གི་མཛོ་མོ་སྨན་གཉིས་སྐྱོང་། ནང་ནུབ་ཟོ་བ་གཉིས་བརྒྱད་བཞོས། དེ་གཉིས་བདུད་ཀྱི་ཇག་པ་རྐྱ་བདུན་གྱིས་འཕྲོག ཨ་མྱེས་ར་མདར་སོང་ནས་བར་གྱི་གླིང་ཁུག་གོང་མ་ཟེར་སར་སླེབས། གཉན་ལྕམ་དཀར་མོས་ཁྱོ་བོ་བདུད་ཀྱིས་གསོད་དོགས་ཀྱིས་དུང་གི་སྦལ་པར་བརྫུས་ཏེ་ལམ་བཀག ཨ་མྱེས་ཀྱིས་དེ་ངོ་མ་ཤེས་པར་ཁྲོས་ཏེ་སྦལ་པར་གྲི་རྒྱབ། སྦལ་པས་སྐད་ངན་ཤོར་བས་གཉན་རྒན་དྷེ་བས་ཐོས་ཏེ་རང་གི་བུ་མོ་གསོད་པར་དགོངས་ནས་གཉན་གྱི་གཟེར་མདའ་རྒྱབ་སྟེ་ཨ་མྱེས་བསད། དེར་གདུང་དྲུག་བོད་ཀྱིས་བདུད་ལ་ཕ་ཤ་ལེན། གཉན་ལ་ཕ་སྟོང་འདེད་ཟེར་བ་ལ། བར་དེར་ཕྱྭ་བུ་སྤྱི་གཙུག་རྒྱལ་བས་མི་དང་གཉན་གཉིས་བར་གཟུ་བྱས་ཏེ། གཉན་གྱིས་གདུང་དྲུག་ལ་ཕ་སྟོང་འཇལ་བར་ཆད། ལྡོང་ལ་ལྡོང་ལྷ་རྨ་ཕྲོམ་བྱིན། གཡུ་འབྲུག་ཟངས་ཀྱི་ཟེ་བ་ཅན། མི་མངོན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་འདུག ལྡོང་དར་ཕྱུག་ཅན་གྱི་སྒྲ་བླ་བྱེད། དབྲ་ལ་དབྲ་མོ་དབྲ་བཀྲ་བྱིན། བྱ་ཁྱུང་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་སྡེར་ཅན། ནམ་མཁར་འགྲིམ་ཞིང་གངས་རི་ཉུལ། དབྲ་བཙུན་དར་ཅན་གྱི་སྒྲ་བླ་བྱེད། འགྲུ་ལ་འབྲི་མོ་ཕྲོམ་ཕྲོམ་བྱིན། ལྷ་གཡས་དབལ་གྱི་རྭ་ཅོ་ཅན། འགྲུ་ལ་ཉུལ་ཞིང་རྫ་རི་འགྲིམ། འགྲུ་དཔའ་ངར་ཅན་གྱི་སྒྲ་བླ་བྱེད། སྒ་ལ་སྐར་མ་ལེགས་པོ་བྱིན། གསེར་སྟག་མཚལ་གྱི་རི་མོ་ཅན། ཁམས་གསུམ་འགྲིམ་ཞིང་སྒ་ལ་ཉུལ། སྒ་ཕྱུག་དར་ཅན་གྱི་སྒྲ་བླ་བྱེད། ༼གོང་གསལ་འབྲུག་ཁྱུང་གཡག་སྟག་བཞི་པོ་ཀླུང་རྟའི་ངོས་སུ་བཀོད་པ་དང་མི་རིགས་བཞིའི་བླ་རྟགས་ཀྱི་ཁུངས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཟེར༽དབལ་ཟླ་གཉིས་ལ་ཤེལ་གྱི་ར་སྐྱེས་ཁམ་པ་དང་། དུང་གི་ཁྱི་མོ་དཀར་མོ་བཅས་བྱིན། ༼དབལ་ཟླ་གཉིས་པོ་མ་ངན་པའམ་བྱས་རྗེས་ཆུང་བས་བུ་གཞན་ལས་མཐོང་ཆུང་བར་བཤད༽གདུང་དྲུག་བོད་ཀྱིས་ཕ་སྟོང་ཆུང་བས་ད་དུང་བདུད་ལ་ཕ་ཤ་ལེན་པར་བྱས། ཐོག་མར་ཕ་སྟོང་ལེན་པར་ལྡོང་དང་། དབྲ་དང་། སྒ་གསུམ་རིམ་པར་སོང་ཡང་བདུད་ཀྱི་ཟིལ་ལ་མ་བཟོད་ནས་ཚུར་ལོག རྗེས་སུ་འགྲུ་སོང་བས་བདུད་མཁར་ཕྱེ་རྫོང་ཕབས། བདུད་མི་ནག་གསུས་ཆེན་བསད། བདུད་རྗེ་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་བཟུང་། བདུད་ཕྲུག་བྲག་ལ་བརྡབ། བདུད་ཆང་འཆི་མེད་བདུད་རྩི་སོགས་རྩ་ཆེའི་རྒྱུ་ནོར་རྣམས་གདུང་དྲུག་བོད་ལ་བགོ་བཤའ་བྱས་པའོ། །
དེ་ལྟར་གནའ་བོའི་ཡིག་རིགས་དེ་དག་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་གསང་བ་གང་མང་བསྔོག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་། ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་དགོས་ན་བྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཕུགས་རིང་ཞིང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་དུ་མཁས་མིན་ཅི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས། ཡིག་ནོར་དང་དོན་ནོར་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་དབང་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་ཡང་གཅོད་དཀའ་བ་བྱུང་ཡོད་མོད། གཞི་རྩའི་ཡིག་སྙིང་དེ་དག་སྤྱི་ཡི་གོ་བ་གཅིག་མཚུངས་སུ་འབབ་པ་འདི་དག་ཆེས་རིན་ཐང་ཅན་དུ་མཐོང་། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་སྟེ། འདི་དག་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔེ་ཆ་གང་མང་ཞིག་ཡོད་འདུག་པ་ལས་ཁོ་བོས་མཇལ་ཚོད་ཙམ་བྱས་ན། «རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ»དང་། «གསེར་འོད་ནོར་བུ་འོད་འབར» «འདུར་རྒྱུད་ཕྱར་བ་ཐང་ཆེན» «རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ» «རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ» «གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས» «བསྟན་འབྱུང་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན» «སྒྲ་བླའི་གསོལ་མཆོད» «སྒྲ་བླའི་གཡང་ལེན» «བོད་མི་བུ་གདོང་དྲུག་གི་རུས་མཛོད་མེ་ཏོག་སྐྱེད་ཚལ» སོགས་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཏུ་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་འདི་རིགས་རྒྱས་བསྡུས་དང་མཐུན་མིན་ཅི་རིགས་ཤིག་ཡོད་འདུག་ཀྱང་འདིར་དེ་ཙམ་མོ། ། ༢༠༡༦་༡༢་༡༣
མཆན།
1 ཡབ་ལྷ་བདལ་དྲུག་ཕྱྭ་རབས་མཆེད་བཞིའི་ནང་གི་ཆེ་བ་དེ་ཡིན་པར་རྩ་རྒྱུད་ཉི་སྒྲོན་དུ་གསལ།
2 འདི་ཡིག་ནོར་ཏེ་དོན་དུ«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»ལས། “ལྷ་ལུག་གྲོ་མོའི་སོག་བལ་གྱི་ཇུ་ཏིག་སྔོན་པོ་ལ།” ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་སྙམ།
3 འདི་ལ«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»ལས། “གཡོན་གྱི་བཅོ་ལྔའི་དོང་རྩེ་ལ་མོ་བཏབས།”ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་སྙམ།
4 འདི«དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས»ལྟར་ན་བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་གྱི་སྲས་དང་། ཕ་མཚུན་ལེན་མཁན་བོད་འཛོམ་ལ་ཕྲོམ་ཡིན་པར་གསལ།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ།
༡ གཤེན་རབ་མི་བོ། «བཟང་ཁང་ཕུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ» དབུ་མེད་ལག་བྲིས། ཞུ་ལུགས་བསང་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། དཔེ་བདག་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ།
༢ «བཟང་གི་ཡག་ཀ་བཅུ་གསུམ» དབུ་མེད་ལག་བྲིས། ཞུ་ལུགས་བསང་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། དཔེ་བདག་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ།
༣ ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན། «དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས» དབུ་མེད་ལག་བྲིས། ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་གསུང་སྙན། མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་དང་། ཡ་སུ་ཧི་ཀོ་ན་ག་ནོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས།


text:
ས་ག་ཟླ་བར་བྱིས་པ་རྣམས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་མི་ཆོག་ཟེར།
ཟླ་༥ པའི་ཚེས་༡༤ ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ཁོངས་གཏོགས་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱིས་གསོ་ཁང་གཉིས་པ་ཟེར་བས། བུ་ཕྲུག་གི་ཕ་མ་རྣམས་ལ་ཡིག་ཆ་ཞིག་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱས་ནས། ས་ག་ཟླ་བའི་ནང་བྱིས་པ་རྣམས་དང་། བྱིས་པའི་ཕ་མ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་ཞུགས་མི་ཆོག་ཅེས་བཀའ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་འདུག
འདི་གར་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་འབྱོར་སོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཐེབས་པའི་ཆེད་དུ་དམ་དྲག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་སྐོར་འཁོད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དུ་དེ་ལས་ལྡོག་ནས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག ཕྱི་ཟླ་༥ ཚེས་༡༤ ཉིན་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་བྱིས་གསོ་ཁང་གཉིས་པས་སྤེལ་བའི་བསྒྲགས་ཡིག་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སློབ་གསོ་ཨུ་ལྷན་དང་། གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གསོ་ཅུས་ཟེར་བའི་བཀའ་ཡིག་གཞིར་བཟུང་ནས་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག
དེ་ཡང་བསྒྲགས་ཡིག་དངོས་ནང་། “ཁྱིམ་བདག་ལ་བསྒྲགས་པའི་ཡི་གེ རྒྱ་ཆེ་(ཆེའི་)ཁྱིམ་བདག་རྣམ་པ། བོད་ཟླ་བཞི་པ་ས་ག་ཟླ་བ་ཟིན་སྐབས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སློབ་གསོ་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་དང་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གསོ་ཅུས་བཅས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་གཞི་འཛིན་(བཟུང་)ནས། ཡིག་ཆ་(ཆའི་)ནང་དོན་རྒྱ་ཆེ་(ཆེའི་)ཁྱིམ་བདག་རྣམ་པ་(པར་)བརྒྱུད་བསྒྲགས་བཏང་རྒྱུ་(རྒྱུའི་) ནང་དོན་གཤམ་གསལ། ༡ བྱིས་པ་རྣམས་བསམ་བློ་སློབ་གསོ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད་བྱིས་ཕྲུག་དགོན་པ་དང་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སོགས་ཁྲིད་མི་ཆོག། ༢ ཁྱིམ་བདག་བྱིས་པའི་ལྟ་སྐྱོང་མཁན་ཡིན་པའི་ཆེད། ཁྱིམ་བདག་ཡང་དགོན་པ་དང་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སོགས་འགྲོ་མི་ཆོག། ༣ གོང་རིམ་སྡེ་ཁག་གིས་ལྐོག་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས་སྒྲིག་སྲོལ་འགལ་མཁན་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ། ༤ སློབ་གྲྭའི་ཉིན་རེ་བཞིན་ཕྲུ་གུ་ལས་ཆད་རྗེས་འདེད་བྱས་ནས། ལྐོག་ལ་དགོན་པ་དང་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སོགས་ཁྲིད་པ་ཧ་གོ་ན་ཐད་ཀར་གྲོང་ཁྱེར་སློབ་གསོ་ཅུས་ལ་རྩིས་སྤྲད་རྒྱུ། ༥ རྒྱ་ཆེ་ཁྱིམ་བདག་རྣམ་པ་ཕྲུ་གུ་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་བྱེད་པར་རྒྱུད་སློབ་གྲྭའི་ལས་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་བྱིས་གསོ་ཁང་གཉིས་པ།”ཞེས་འཁོད་འདུག ཡིག་ཆ་འདི་ཉིད་བྱིས་གསོ་ཁང་ཙམ་གྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སློབ་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་པའི་བཀའ་རྒྱ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པ་དང་། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང་། རིག་གནས་གཏོར་བཤིག ལྷག་པར་དད་ལྡན་མི་མང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་དངོས་སུ་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།།
གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར།


text:
གཅིག ཝུའུ་ཝེ་ལ་འབྱོར་བ།
ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ནི་གནའ་བོའི་བོད་སོག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎྚི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གོ་དན་རྒྱལ་བོས་གདན་ཞུ་མཛད་དེ། རྣམ་དཀར་གྱི་མཛད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཡིས་སོག་པོའི་རྒྱལ་འབངས་ཀུན་གྱི་སྒོ་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུས་ཤིང་། གདུག་རྩུབ་ཀྱི་དྲག་པོའི་དབལ་ཁ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་བོད་སོག་གི་ལོ་རྒྱུས་གསར་བ་ཞིག་དང་། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་དུས་རབས་གཅིག་གི་རིང་དབང་བསྒྱུར་བྱས་མྱོང་བའི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མགོ་རྩོམ་ས་ཡང་ཡིན། ཕྱི་ལོ2012ལོའི་ཧོར་ཟླ8པའི་ནང་བདག་ཡུལ་འདིར་ཐེངས་གཅིག་ལ་གནས་མཇལ་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ཞིག་གི་དབང་གིས་ལང་ཇུའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་དང་བྱང་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ་གཉིས་ལས་ལྷོ་དབང་གི་སྡེ་དང་ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་གཉིས་ལ་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་མ་ལྡན། ཕལ་ཆེར་དེ་དུས་སྡེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཤུལ་ཙམ་ཡོད་པ་ལས་བསྐྱར་བཞེངས་ཆེར་བྱས་མེད་སྐད། རྗེས་སུ་ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་རེ་རེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱས་པ་ཡིན། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ད་ལོ་བདག་དགེ་གྲོགས་འགའ་དང་ལྷན་དུ་ཡང་བསྐྱར་ཏུན་ཧོང་ལ་གནས་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཞོར་ལ་ཡུལ་ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ལ་ཡང་གནས་མཇལ་གྱི་སྐལ་བ་ལྡན་པར་གྱུར་པས་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བས་ཀུན་ནས་དྲངས།
ཕྱི་ལོ2017ལོའི་ཧོར་ཟླ6པ་རྗེས་མའི་ཚེས6ཉིན་ནི་ནམ་མཁའ་སྔོ་ཞིང་ཉི་འོད་འཇམ་ལ། ས་གཞི་ཡོངས་ལ་དབྱར་གྱི་དཔལ་ཡོན་གྱིས་ཕྱུག་པས་མི་ཡུལ་གྱི་ཆེས་མཛེས་པའི་དུས་ཚིགས་ལ་ཁེལ། ཉིན་དེའི་ཞོགས་པའི་དུས་སུ་ངེད་ཅག་དགེ་གྲོགས་རྣམས་ཏུན་ཧོང་གི་ཕྱིར་ལམ་ཀན་སུའུ་འབྲོང་ཡུལ་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ་ཝུའུ་ཝེ་(武威)ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད། བདེ་ཞིང་སྙོམ་པའི་གཞུང་ལམ་གྱི་འགྲམ་ངོགས་ལྗོན་ཤིང་གཡུ་ལོའི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་ཞིང་། མིག་མངས་ཀྱི་རིས་ལྟར་འབྲེལ་བའི་ས་ཞིང་གྲུ་བཞིའི་ནང་གྲོ་ནས་སྲན་གསུམ་དང་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་གི་མགོ་ལྕོག་ལྡེམ། ས་བབས་དམའ་ཞིང་གནམ་གཤིས་དྲོ་བས་གྲོང་དང་གྲོང་སྡེ་དག་གི་སྒོ་འགྲམ་ན་སིལ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་བཅས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། མ་བཅོས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཁོར་ཡུག་མཛེས་ཤིང་སྡུག་པས་མི་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་འཕྲོག་པར་བྱེད།
ཞོགས་པའི་དུས་ཚོད་དགུའི་སྟེང་ང་ཚོ་ཝོའུ་ཝེ་ལ་སླེབས། ལང་ཇུའི་མཁར་དང་ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ནི་དེང་གི་ཀུན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཝུའུ་ཝེེ་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་དག་ལས་ལང་ཇུ་མཁར་རམ་ལིང་ཆུ་རྩེ་དང་ལང་གྲུ་(涼州)ཞེས་འབོད། ཡུལ་གྲུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཐང་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་བྲལ་བ་ཞིག་གི་དཀྱིལ་ན་ཆགས། བོད་ཡུལ་དབུས་གཙང་ནས་ཡུལ་འདི་རྒྱང་ཐག་རིང་བས་རྒྱ་ནག་གི་ཆར་གཏོགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཡང་། མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ནས་བོད་དཔའ་རིས་ཡུལ་དང་འདབས་འབྲེལ་ཞིང་། སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་ཧན་ཆེན་པོའི་རིང་ལ་ཡུལ་མིང་ལ་འགུ་ཙང་ཟེར་བས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཀོའུ་ཙང་(姑藏)ཞེས་བྲིས་ལ། མིང་དེ་ལྟར་འབོད་དོན་ཡང་སྔོན་ཡུལ་འདིར་འགུ་ཚང་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་ཚོ་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་གནས་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་བཤད། ཝུའུ་ཝེ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སླེབས་མ་ཐག་འགྲོ་འདོད་པའི་གནས་ནི་ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ནི་ལང་ཇུའི་མཁར་གྱི་ཕྱོགས་བཞི་ན་གནས་པར་བཤད། ང་ཚོས་སྡེ་བཞིའི་འགྲོ་ལམ་རྩད་གཅོད་བྱས་རྗེས་ཐོག་མར་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་(白塔寺)ལ་མཇལ་དུ་བསྐྱོད།
གཉིས། ས་སྐྱ་པཎྚི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།
ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ནི་འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎྚི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པས་ཐོག་མར་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བརྗོད་ན། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་མཆོག་ནི་བོད་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་སྟག་ཕྱི་ལོ1182ལོར་ས་སྐྱར་ས་ཆེན་གྱི་སྲས་བཞི་བ་ཡབ་འཁོན་དཔལ་ཆེན་འོད་པོ་དང་ཡུམ་མ་ཅིག་གར་ཕུ་མ་ཉི་ཁྲི་ལྕམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་ཏུ་གསོལ། སྐུ་བལྟམས་མ་ཐག་སྔོན་མའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ཕྱག་མཛུབ་ཀྱིས་དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་ཀློག་པའི་ཚུལ་མཛད། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཁུ་བོ་རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཅེས་བར་བསྐྱངས་ཏེ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཛད། ཞུ་དོན་རྡོ་རྗེ་སྐྱབས་དང་རྨ་བྱ་བྱང་བརྩོན། ཚུར་སྟོན་གཞོན་སེང་སོགས་ལས་ཀྱང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་སྦྱངས། ལྷག་པར་དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲྀ་དང་མཇལ་ཏེ་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གསན་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས། འཕྲོག་བྱེད་དགའ་བོ་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་རྩོད་པས་ཕམ་པར་མཛད་དེ་རལ་པའི་ཁུར་བྲེགས་ནས་ནང་བའི་ཆོས་སྒོར་བཅུག མཁས་པའི་བྱ་བ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱིས་དུས་འདའ་བར་མཛད་པས་སྙན་པ་གྲགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དམ་པ་ཁོང་གིས་བོད་དུ་པཎྜི་ཏ་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོག་མར་བཞེས་ཏེ་གངས་ཅན་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་དང་། རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ཞེས་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཁོང་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལྷག་པར་༼ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་༽བརྩམས་ཏེ་བོད་དུ་ལེགས་བཤད་རྩོམ་རིག་གི་སྒོ་མོ་ཐོག་མར་འབྱེད་མཁན་ཡང་ཡིན། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བ་མེ་བྱི་ཕྱི་ལོ1216ལོ་ནས་ས་སྐྱའི་གདན་སའི་ཁྲི་ཐོག་ལྔ་བར་བཞུགས་ཏེ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དང་། ས་སྐྱའི་བཞི་ཐོག་བླ་བྲང་བཞེངས་པ་སོགས་ཆོས་དང་རིག་གནས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། བསམ་ཡས་ཀྱི་རྗེ་བོ་ཤཱཀྱ་མགོན་གྱིས་བསམ་ཡས་སུ་གདན་དྲངས་པ་བཞིན་ཕེབས་ཏེ་དཔལ་བསམ་ཡས་ཀྱི་གདན་སར་བཞུགས། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་ངོས་ཀྱི་གྱང་ལྡེབས་སུ་འཇམ་དབྱངས་གྱི་སྐུ་བརྙན་ངོ་མཚར་ཅན་ཕྱག་བྲིས་གནང་། སྡོམ་བརྩོན་དམ་པ་ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་རི་མོ་གྲགས་ཅན་དེའང་རྗེ་ས་པཎ་འདི་པས་སྐབས་དེ་དུས་སུ་ཕྱག་བྲིས་གནང་བར་བཤད།
ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཀྱི་དུས་དེར། སོག་པོའི་སྟོབས་འབྱོར་རྒྱས་ཏེ་སོག་པོའི་རྟ་དམག་འཛམ་གླིང་ས་གཞི་རིལ་མོའི་སྒང་ལ་རླུང་འཚུབ་ལྟར་གཡུག་པ་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ(蒙古旋风)ཟེར། ཕྱི་ལོ1227ལོར་སོག་པོ་ཇིང་གིར་རྒྱལ་བོས་མི་ཉག་གི་རྒྱལ་ཁབ་དབང་དུ་བསྡུས་རྗེས་རྨ་ཆུ་བརྒལ་ཏེ་ཤིང་ཀུན་དང་། ཀ་ཅུ་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་ཆར་གཏོགས་པའི་ཡུལ་སྡེ་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས། ཅིན་རྒྱལ་རབས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་སོག་པོས་སྔ་གཞུག་ཏུ་བསྣུབས་རྗེས་རྒྱལ་བོ་ཨོ་གོ་ཏེ་ཡིས་སྔོན་གྱི་མི་ཉག་གི་མངའ་ཁོངས་དང་། དེང་གི་ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཤར་མཐའི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་སྲས་གོ་དན་གྱི་དབང་སྐལ་དུ་བྱིན། ལང་ཇུའི་མཁར་ཏེ་དེང་གི་ཀན་སུའུ་ཝུའུ་ཝེེ་ས་ཆ་འདི་རྒྱལ་ས་བྱས་ནས་བྱང་གི་རྒྱལ་བོར་བསྐོས། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ1240 ལོར་གོ་དན་གྱིས་བློན་དོར་རྟ་ནག་པོ་ཟེར་བ་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོས་ཏེ་སོག་དམག་སུམ་ཁྲི་དང་བཅས་བོད་ལ་བཏང་། བོད་སོག་གཉིས་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་སོག་དམག་གིས་གསོད་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་བྱས་པ་དང་། ར་སྒྲེང་དགོན་དུ་ཉིན་གཅིག་ལ་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་བཀྲོངས་བ་དང་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་སོགས་མེར་བསྲེགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བོད་རྣམས་སྤ་བཀོང་བར་བྱས། དེ་བས་བོད་ཁྲི་སྐོར་གྱི་དཔོན་ཆེན་དང་བླ་ཆེན་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་ཧོར་ལ་ངོ་གཏད། བློན་དོར་རྟ་ནག་པོས་གོ་དན་གྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་རིང་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་སླེབས་དུས་གོ་དོན་རྒྱལ་བོར"བོད་ན་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ནི་བཀའ་གདམས་པ་ཆེ། ངོ་བསྲུང་ནི་སྟག་ལུང་ཆོས་རྗེ་མཁས། གཟི་བརྗིད་ནི་འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་བ་ཆེ། ཆོས་ནི་ས་སྐྱ་པཎྜིཏ་མཁས་པར་འདུག་པས་གང་སྤྱན་འདྲེན་དགོས་པའི་ལུང་སྩོལ་ཅིག"ཅེས་ཞུས་པར། གོ་དན་རྒྱལ་བོས་བོད་གཙང་དུ་བཞུགས་པའི་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལ་བཀའ་དང་བཙན་གཏམ་འདྲེས་མའི་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཡིག་ཅིག་བསྐུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། "ཚེ་རིང་གནམ་གྱི་ཤེད་མོང་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་དཔལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་པོ་ངེད་ཀྱི་ལུང༌། ས་སྐྱ་པཎྜིཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏམ། ངེད་ཕ་མ་དང་གནམ་སའི་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་སྟོན་ཤེས་པའི་བླ་མ་ཅིག་དགོས་པ་བརྟག་པ་བྱས་དུས་ཁྱོད་དུ་འདུག་པས། ལམ་གྱི་དཀའ་ཚེགས་ལ་མི་བལྟ་བར་ཡོང་དགོས། གལ་ཏེ་ན་སོ་རྒས་ཟེར་ན་སྔོན་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལུས་གྲངས་མེད་སྦྱིན་པར་གཏོང་བ་ཇི་ཙམ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་གོ་བའི་དམ་བཅའ་དང་ཨེ་འགལ། ངས་མཐའི་ཁྲིམས་ར་བླངས། དམག་དཔུང་ཆེན་པོས་བརྡ་དེད་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་མི་སྐྲག་པ་ཨེ་ཡིན། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་མང་པོ་སོམས་ལ་ཁྱོད་མགྱོགས་པར་ཤོག ཉི་མ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཎྜེ་རྣམས་ཁྱོད་ཤེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན།"ཞེས་པ་རེད།
ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་རུ་བཞུགས་པའི་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་མཆོག་གི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཤུལ།
འཕྲིན་ཡིག་འདི་ལས་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ཁོང་སོག་པོ་གོ་དན་གྱིས་བཀའ་དང་བཙན་གྱི་སྒོ་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་པཎ་ཆེན་ཁོང་ཡང་ཐབས་ཟད་ནས་ཕེབས་པ་ཤེས་ནུས་ལ། སྐབས་དེར་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ལང་ཇིའི་ཡུལ་འདིར་ཕེབས་མིན་དེ་སོག་པོས་བོད་ལ་དམག་རྒྱག་མིན་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་པ་ཡང་ཤེས་ནུས། དེ་བས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསམས་ནས་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་མཆོག་ཐུགས་སོམ་ཉིའི་རྒྱ་གང་ལ་ཡང་མ་ཚུད་པར་སོག་པོ་གོ་དན་གྱི་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཐག་གིས་བཅད། དུས་དེར་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས། ས་པཎ་ཁོང་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ན་སོག་པོས་བོད་ལ་དམག་རྒྱག་པ་བཟློག་ཐུབ་མིན་དང་། གདུག་རྩུབ་དང་གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གོ་དན་རྒྱལ་བོ་འཁོར་བཅས་འདུལ་ཐུབ་མིན། སྐབས་དེའི་སོག་པོའི་རྒྱལ་བློན་གྱི་མདུན་དུ་ཕེབས་པ་ནི་གཤིན་རྗེའི་ལས་མཁན་ལ་ཐུག་པ་དང་གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཅན་གཟན་གྱི་ནགས་སུ་བསྐྱོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས་པས། བོད་ཀྱི་པཎ་ཆེན་དམ་པ་གང་གི་སྐུ་ལ་བར་ཆད་འདྲ་བཟོས་མི་ཡོང་ངམ་སོགས་ཀྱི་སེམས་ཚེགས་དང་སྐྲག་སྣང་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེས། བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་ནམ་མཁའ་འབུམ་ཟེར་བ་ཡང་དེ་དུས་ཐུགས་ཚེགས་དང་བཅས་ས་པཎ་ལ། "ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་མངའ་བ་ཅིག་མི་འཆབ་པར་སྙིང་གཏམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུང་བར་ཞུ། གཞན་ཡང་ཧོར་འདི་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་བྱོན་པས་ཕན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཨེ་བདོག"ཅེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། "བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་མོས་གུས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོད། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་གོ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མཆིས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་ཆེན་པོ་མི་བདོག ཧོར་འདིས་ངེད་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་མཆོད་གནས་ལ་ཤོག མི་འོང་ན་དམག་འོང་ཟེར་བས་དམག་བྱུང་ན་བོད་ལ་གནོད་ཀྱིས་དོགས་ནས་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་དུ་རེ་ནས་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་ཕན་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་མཆིས། ལར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ན་རང་གི་ལུས་སྲོག་གཏོང་བ་ལ་མི་ཕོད་རྒྱུ་མི་བདོག་ཙམ་ཤེས་པ་མདའ"ཞེས་གསུངས་ཏེ། བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྐུ་ན་སྨིན་པའི་ངལ་བ་དང་ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་གི་ལམ་ཐག་གང་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་རླབས་པོ་ཆེ་བཞེས་ཏེ་རང་གི་ཚ་བོ་སྐུ་ན་ཕྲ་བ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་ལ་སོན་པ་དང་། འགྲོ་མགོན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་སོན་པ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་རིམ་གྱིས་བྱོན། ཁོང་ཡབ་སྲས་གསུམ་སྟོད་དབུས་གཙང་ནས་སྨད་ལང་ཇུའི་མཁར་གྱི་ཕེབས་ལམ་མང་པོར་དགོན་པ་འདེབས་པ་དང་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་སོགས་མཛད་ནས་ཕེབས།
དེ་ལྟར་བོད་མེ་རྟ་ཕྱི་ལོ1246ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་ས་པཎ་ཡབ་སྲས་རྣམས་བྱང་ཕྱོགས་ལང་ཇུ་མཁར་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། ཕེབས་ལམ་དུ་ལོ་ངོ་གསུམ་འགོར་བར་བཤད། སྐབས་དེར་གོ་དན་སོག་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བོ་གོ་ཡུག་ཁྲི་ལ་འགོད་པའི་མཛད་སྒོར་ཕེབས་ནས་བཞུགས་མེད། ལོ་རྗེས་མ་མེ་ལུག་ཕྱི་ལོ1247ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་གོ་དན་ལང་ཇུར་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ཕན་ཚུན་མཇལ་འཛོམས་བྱུང་། ཡུ་གུར་གྱི་མཁས་པར་ལོ་ཙཱ་བཅོལ་ཏེ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐད་ནས་གསུང་གླེང་མང་དུ་མཛད་པས་གོ་དན་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་ཏེ་བླ་མ་ས་པཎ་ལས་གཞན་གྲལ་གྱི་འགོར་སྡོད་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་ཕབ། དེ་ནས་ས་པཎ་གྱིས་བོད་དབུས་གཙང་མངའ་རིས་དང་བཅས་པའི་སེར་སྐྱ་མཐའ་དག་ལ་"ས་པཎ་གྱི་སྤྲིངས་ཡིག་"ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བླ་དོར་འབྱེད་སྒོའི་བཀའ་ཤོག་གནང་སྟེ་བོད་འབངས་བདེ་ལ་བཀོད། རིམ་གྱིས་སོག་རྒྱལ་གོ་དན་དང་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ནས་ཧོར་རྒྱལ་བློན་གྱི་སྒོ་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུས། སོག་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་དབུ་མཛད། ཕྱིས་ཕྱི་ལོ1251ལོར་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་མཆོག་དང་གོ་དན་གཉིས་ཡུལ་ལང་ཇུའི་མཁར་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་འདས་སོ།།
གསུམ། ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ།
ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་ནི་ལང་ཇུའི་མཁར་གྱི་ལྷོ་ཤར་དུ་སྤྱི་ལེ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད་པའི་ཝུ་ནན་གྲོང་བརྡལ་པའེ་ཐ་སྡེ་ཆུང་གི་ལིག་ཅ་ཐེ་གྲོང་ཞེས་པའི་ས་ན་ཡོད་ལ། རྒྱ་སྐད་དུ་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་དང་བླ་མའི་མཆོད་རྟེན་(喇嘛塔)ཞེས་ཟེར། རྒྱ་སྐད་ཀྱི་མིང་ནི་སྔོན་དེར་ས་པཎ་གྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་ཟེར་བའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞུགས་པ་དེང་ཤུལ་ཙམ་ལུས་འདུག་པ་ལས་མིང་ཆགས་པར་བཤད། གོང་མ་ཆན་ལུང་སྐབས་ཀྱི་༼ཝུའུ་ཝེ་རྫོང་གི་གདན་རབས༽ཞེས་པར་"百塔寺"བཀོད། ང་ཚོ་ཝུའུ་ཝེེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་བརྒྱུད་ནས་དུས་ཚོད་སྐར་མ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་བསྐྱོད་མཐར་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་(白塔寺)ལ་སླེབས། སྤྲུལ་བའི་སྡེ་ཡི་སྒོ་ཆེན་དང་བར་ཐག་མི་རིང་བའི་གནས་ཀྱི་གཞུང་ལམ་གྱི་དཀྱིལ་ན་རྡོ་སྐུ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་གཉིས་བརྗིད་ཉམས་ཀྱིས་འགྱིངས། རྡོ་སྐུ་དེ་གཉིས་ནི་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་མཆོག་དང་སོག་རྒྱལ་གོ་དན་གཉིས་རྟ་མཆོག་རེར་བཅིབས་ཏེ་གསུང་གླེང་མཛད་བཞིན་ཕེབས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། སྐུ་བརྙན་དེས་བོད་སོག་གི་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་མཛའ་མཐུན་མཚོན་པའི་སྣང་བ་སྟེར། སྒོ་ཆེན་ནང་ལོག་གི་ཐང་དུ་སླེབས་པ་ན་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་མཆོག་གིས་པཎ་ཞྭ་བསྣབས་ཏེ་བཞེངས་ནས་ཡོད་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་། རྒྱབ་ཏུ་མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་ཡོད་པ་དང་མཇལ། དེ་ནས་རྒྱབ་ལོག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་ན་འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་རང་བསྲེལ་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་རོ་བཞུགས་པ་དང་མཇལ་ཏེ་ཕྱག་སྐོར་དང་སྨོན་ལམ་བཏོན་པ་ཡིན། ཡུལ་འདི་ནི་འཇམ་དབྱངས་མི་ཡི་རྣམ་རོལ་བོད་ཀྱི་པཎྚི་ཏའི་ཐོག་མ་ས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་གོ་དན་གྱི་སྒོ་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུ་སའི་གནས་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ས། མཐར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པར་བཤད། སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ཞིག་རོ་ལ་མཇལ་རྗེས་ངའི་སེམས་པ་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་གིས་བཏང་མ་བྱུང་།
བྲག་སྒོམ་པའི་༼མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༽ལས། ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་ནི་སྔོན་ཧོར་གོ་དན་རྒྱལ་བོས་ཐོག་མར་ས་པཎ་མཆོག་ལ་ཉམས་སད་པའི་ཆེད་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་མང་པོར་རྫས་ཀྱི་འཕྲུལ་ལས་གཙུག་ལག་ཁང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྲུལ་དུ་བཅུག་རྗེས། རྒྱལ་བོས་ས་པཎ་གདན་དྲངས་ཏེ་ལྷན་དུ་ཕེབས། ས་པཎ་མཆོག་གིས་དེ་དོན་མཁྱེན་ནས་སྒོ་སྲུང་གི་ཁྲོ་བོ་ལ་བཀའ་བསྒོས། ཤིས་བརྗོད་མི་འགྱུར་ལྷུན་པོ་མ་འཕྲལ་དུ་བརྩམས་ནས་ཕྱག་ནས་གཏོར། སྟན་ལ་བཞུགས་ནས་སྒྱུ་མ་བཤིག་པར་བརྩམས་ཀྱང་བཤིག་མ་ནུས་པར་དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་དུ་བཞུགས། ཁྱོད་ཅག་གིས་བླ་མ་ཐག་རིང་བོ་ནས་བོས་ཏེ་དམའ་ཅི་ཕེབས་བྱེད་པ་འདི་བྱ་བ་ལེགས་པོ་མིན་པར་གསུངས་པས། རྒྱལ་བོ་འཇིགས་ཏེ་ཕྱག་བྱས། ས་པཎ་ཡུལ་འདིར་ལོ་ལྔ་ཙམ་བཞུགས་ཏེ་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གནང་བར་བཤད། མཐར་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུའི་སྟེང་ཡུལ་འདིར་སྐུ་གཤེགས་པར་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་པར་དབུ་ཐོད་སོགས་ལ་ཀྱཻ་རྡོར་དང་འཇམ་དབྱངས་སོགས་འབུར་དོད། རིང་བསྲེལ་མང་དུ་ཕེབས་པ་དག་ནང་རྟེན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏེ། གདུང་རྟེན་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་ཅན་ལག་འདོམ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞེངས་པར་བཤད། སྟག་ཚང་རྫོང་བ་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་ཕྱི་ལོ1434ལོར་བརྩམས་པའི་༼རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚངས་ཆེན་མོ༽དང་། གཞན་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་༼ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད༽སོགས་སུ་ཡང་ས་པཎ་མཆོག་ཡུལ་འདིར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། རུས་རྟེན་བྱང་ས་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་རུ་བཞུགས་པ་དང་། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་དང་སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་སྟོང་རྩ་ཡོད་པར་བཤད།
དེང་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་རོ་ཞིག་འདུག་པ་༼མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༽སོགས་ལས་གསུངས་པའི་རིང་བསྲེལ་ནང་བཞུགས་ཀྱིས་གདུང་རྟེན་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་དེ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་གའི་དཀར་ཆག་དང་ངོ་སྤྲོད་ལས་ཕྱི་ལོ1927ལོའི་ལུགས་རྙིང་གི་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་ཉེར་གསུམ་ཉིན་ལང་ཇིའི་མཁར་འདིར་ས་ཡོམ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ལས་སྔོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་ད་ལྟའི་རྣམ་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར། ད་ལྟའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་རོའི་རྟེན་གྱི་རྨང་གི་བཀོད་པ་ནི་གྲུ་བཞི་ཅན་ཡིན་ལ། རྟེན་ཕུང་ནི་ཟུར་གསུམ་ཅན་གྱི་བཀོད་པར་གྲུབ། རྟེན་ཕུང་གི་ཞེང་ཚད་ལ་ཕལ་ཆེར་རྨི་བརྒྱད་ཙམ་དང་སྤྱིའི་མཐོ་ཚད་ལ་རྨི་ལྔ་ཙམ་དང་། ཐམས་ཅད་སོ་ཕག་དཀར་རྩི་མས་གྲུབ་པར་འདུག་པས་མ་འཇིག་པའི་སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཚང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད།
མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཤོན་ཏེ་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བ་ཕྱི་ལོ1430ལོར་ལྷ་ཁང་མཆོད་རྟེན་བཅས་ལ་མེ་སྦྱར་བ་སླར་ཞིག་གསོ་བགྱིས་པའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་༼ལང་ཇུ་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་གསར་དུ་བཅོས་པའི་དཀར་ཆག༽ཅེས་པ་ལས། སྔོན་འདིར་རྒྱལ་བོ་གང་གི་རིང་ལ་བཞེངས་པ་མི་ཤེས་པའི་སྡེ་རྙིང་བར་མི་ཉག་གི་རིང་ལ་ཞིག་གསོ་བྱས་ཚུལ་དང་། གོ་དན་རྒྱལ་བོས་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་མཆོག་གདན་དྲངས་ནས་ཞབས་ཏོག་དང་སྡེ་ལ་ཞིག་གསོ་བྱས་པ་དང་། ས་པཎ་འདིར་སྐུ་འདས་རྗེས་ཁོང་གི་གདུང་རྟེན་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་འདི་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་སྟེ་ཏི་ཤྲིས་བཞེངས་ཚུལ་བྲིས་འདུག་ཟེར། འདི་ལ་གཞིགས་ན་ས་པཎ་སྔོན་ནས་སྡེ་འདིར་ལྷ་ཁང་སོགས་ཡོད་དགོས། གཞན་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁང་ཞིས་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ་ཕྱི་ལོ1682ལོར་བཞེངས་པའི་༼མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་སླར་བཞེངས་པའི་རྡོ་རིང་༽ཟེར་བའི་ནང་མཆོད་རྟེན་འདི་ཉིད་ལ་སྔོན་ཆགས་འཇིགས་མང་དུ་བྱུང་སྟེ་ཐེངས་མང་ལ་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་པར་བཀོད་པ་སོགས་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་སྡེ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་མང་། མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ནི་མཁའ་འགྲོའི་སྤྲུལ་བའི་མཆོད་རྟེན་ཡིན་པས་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་ཡིན་པར་བཤད།
བྱང་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ་དགོན་པ།
བཞི། བྱང་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ།
དེ་ལྟར་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེ་ལ་མཇལ་ཚར་རྗེས། མཁར་གྱི་བྱང་ངོས་ལེ་བར་བརྒྱད་ཙམ་གྱི་མཚམས་ན་འདུག་པའི་བྱང་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ་ (海藏寺)ཞེས་གྲགས་པར་མཇལ་དུ་བསྐྱོད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲང་ལམ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་རྒྱ་མཚོའི་སྡེར་སླེབས་བྱུང་། དགོན་པ་འདི་ལང་ཇི་སྡེ་བཞི་ལས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། དེང་འཛུག་སྐྲུན་དང་བདག་གཉེར་ཡང་བཟང་ཙམ་འདུག དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཁང་དང་ས་ཡི་སྙིང་བོའི་ལྷ་ཁང་སོགས་ལྷ་ཁང་འགའ་དང་རྒྱའི་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་བཞུགས། ཆོས་རྗེ་ས་པན་གྱིས་ཡུལ་འདི་ནས་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བ་དང་། སྔོན་འདིར་མཚེའུ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ཀླུ་བདུད་གདུག་པ་ཅན་ཞིག་གནས་པས་ཧོར་གོ་དན་རྒྱལ་བོ་ལ་ཀླུ་ནད་བྱུང་བ་དང་། ས་པཎ་གྱིས་ཀླུ་དེ་བཏུལ་ནས་རྒྱལ་བོ་ནད་ལས་གྲོལ་བར་བཤད། དགོན་པའི་རྭ་སྐོར་གོང་མའི་ནང་དུ་སྔོན་གྱི་མཚེའུ་དེ་ཡིན་ཟེར་བའི་ཁྲོན་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ད་ལྟ་ཡང་ངོ་མཚར་དུ་བརྩིས་ནས་མཇལ་རྒྱུ་འདུག དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་དེ་ལས་བྱིན་རླབས་དང་མཇལ་ཁ་ཞུ་བཞིན་མཆིས། ངག་རྒྱུན་ལ་མཚོ་འདི་དང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཀླུ་རྒྱལ་མཚོ་གཉིས་འབྲེལ་ནས་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཚུལ་འདུག་སྐད། དགོན་པའི་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་དུ་སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་གི་ལྡེབས་རིས་ཉར་ཚགས་བྱས་འདུག་ལ། ལྡེབས་རིས་དག་ལ་བོད་ཀྱི་རི་མོའི་འབྲི་སྟངས་འདུག་པར་བལྟས་ན་སྔོན་དགོན་པ་འདི་བོད་དགོན་ཞིག་གམ་བོད་དང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཡོད་སྙམ་པ་བྱུང་། དེ་གའི་རྒྱའི་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་གི་འགྲེལ་བརྗོད་ལས་ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལང་ཇུའི་ཡུལ་འདིར་ཕེབས་ནས་ཐོག་མར་ཆོས་གསུངས་པའི་གནས་ནི་ཡུལ་འདི་ཡིན་ལ་ཕྱིས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་དགོན་པ་ཆགས། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་དགོན་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་དར་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་བཞུགས་ཟེར།
ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་དགོན་པ།
ལྔ། ནུབ་པད་མོའི་སྡེ།
དེ་ནས་ལང་ཇུའི་མཁར་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེ་བར་ཉི་ཤུའི་མཚམས་ན་རི་བོ་པད་འདབ་གྲོལ་བའི་དབྱིབས་ཅན་བྱ་བྲལ་བ་བཟོད་པ་རིང་མོའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་གནས་ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་(莲花寺)ཞེས་འབོད་པར་མཇལ་དུ་སོང་། རླངས་འཁོར་སྐར་མ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་བསྐྱོད་མཐར་ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་ལ་འབྱོར། སྡེ་འདི་ཝུའུ་ཝེེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་ལུང་བ་ཕུ་ཐག་རིང་བ་ཞིག་གི་ནང་ན་ཆགས་ཤིང་རི་བོའི་རྣམ་པ་པད་འདབ་གྲོལ་བའི་དབྱིབས་ཅན་དུ་བཤད། ལུང་བའི་འདབས་དང་སྟོད་ཀྱི་རི་སྒང་སོགས་ནས་སྨད་ཀྱི་ཐང་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་གྱི་ཝུའུ་ཝེེ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་གསལ་ལེར་མཐོང་ཐུབ།
༼མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༽དུ། "མཁར་ནས་ནུབ་ངོས་ལེ་བར་སུམ་ཅུ་ན་ལེན་ཧཱ་ཟི་སྟེ། པད་མོའི་སྡེ། དེར་ཁྲོ་ནག་གི་བླུག་སྐུ་མི་ཚད་ཙམ་ཐུབ་པ་གྲོང་ཁྱེར་མའི་རྣམ་ཅན་བཟོད་པ་རིང་མོའི་སྐུ་གདུང་དུ་གྲགས་པ་ཡོད། འགའ་ཞིག་གིས་ནང་རྟེན་དུ་གདུང་ཧྲིལ་བོ། ཁ་ཅིག་གིས་གདུང་རུས། གཞན་དག་ཚེམས་གཉིས་བཞུགས་པར་འདོད་པ་དང་དྲོད་དང་ལྡན་ཟེར་བ་སོགས་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་"ཞེས་གསུངས། བཟོད་པ་རིང་མོ་ནི་ཆོས་རྗེ་ས་སྐྱ་པཎ་མཆོག་གི་སྐུ་སྲིང་མ་ཡིན། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལང་ཇུའི་ཡུལ་འདིར་ཕེབས་པ་ན་བཟོད་པ་རིང་མོ་ཡང་བྱ་བྲལ་གྱིས་ཡུལ་འདིར་བྱོན་ཏེ་མིང་སྲིང་ཞལ་འཛོམས་པར་ཆོས་རྗེ་ས་པན་གྱི་ཞལ་ནས། བཟོད་པ་རིང་མོ་བྱོན་ལགས་སམ། །ས་ཁ་རྗེས་ཀྱིས་གང་ལགས་སམ། །ཁྱི་རྒན་འགྲམ་པ་བཅགས་ལགས་སམ། །ཞེས་གསུངས་པར་བཟོད་པ་རིང་མོས། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་བྱོན་ལགས་སམ། །རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་གནང་ལེགས་སམ། །དམ་ཉམས་ཀྱིས་ས་ཁ་གང་ལགས་སམ། །དམྱལ་བའི་དཔྱང་རྡོ་བྱས་ལགས་སམ། །ཞེས་ཞུས་པར་གྲགས། བཟོད་པ་རིང་མོ་ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་འདིར་ཡུན་རིང་ལ་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད། ཕྱིས་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྡེར་ཆོས་རྗེ་ས་པན་མཆོག་ལ་སྐུ་བསྙུང་བཞེས་སྐབས་མོས་ཕྱོགས་དེར་ཡང་ཡང་གཟིགས་པ་དང་མི་མཐོང་ཚད་ལ་དྲིས། ལན་ཅིག་ས་པན་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་པའི་གཏམ་གསན་འཕྲལ། བོད་ཕྱི་རབས་ཕྱི་རབས་ཉལ་ནས་འཆི། །ང་བཟོད་པ་རིང་མོ་ལངས་ནས་འཆི། །ཞེས་གསུངས་ནས་ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་འདིར་འདས་པར་བཤད། གཞན་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་གྱིས་དབང་གནང་སྐབས་བུམ་ཆུ་དང་རྡུལ་ཚོན་ལུང་བ་འདིར་གཤེགས་ཟེར།
ལུང་བའི་འདབས་ན་རྒྱ་ནག་གི་ནང་དགོན་ཞིག་འདུག་པའི་སྒོ་བརྒྱབ་པས་མཇལ་མ་ཐུབ། དགོན་པ་འདི་ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་ཡི་དགོན་ཤུལ་དངོས་དང་ནང་དུ་བཟོད་པ་རིང་མོའི་ཞབས་རྗེས་ལ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ཟེར། ༼མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༽དུ། "ལྷ་ཆུང་ལུང་བའི་ཆུ་འགྲམ་གྱི་ཕ་བོང་ལམ་བཟོད་པ་རིང་མོའི་ཞབས་རྗེས། ཆུ་མེད་པར་ཞབས་ཀྱིས་ཕ་བོང་བསྒྱུར་བའི་ཤུལ་དུ་ཆུ་མིག་ཐོན་པའི་ངག་རྒྱུན་སྣང་"ཞེས་པ་ཡིན་པར་སྣང་། དེང་ལུང་བའི་གང་དུ་ཡང་ཆུ་མིག་ཅིག་མཐོང་མ་བྱུང་། དེ་ནས་ང་ཚོ་རྐང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ལུང་བའི་ཕུགས་ལ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། ལམ་བར་གྱི་ལུང་བའི་གཡས་གཡོན་ན་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་དང་སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་འཇིག་ཤུལ་སོགས་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། རྒྱའི་དོ་ལུགས་པ་ལྐུགས་པ་ཞིག་ལས་མེད་པའི་དོ་ལུགས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་ལུང་བའི་དཀྱིལ་གྱི་རི་ངོས་ན་འདུག
ལུང་བའི་ཕུགས་སུ་སླེབས་དུས་ཀྱང་ག་ས་གང་དུ་ལྷ་ཁང་ཆེ་ཆུང་མང་དུ་མཆིས། ལྷ་ཁང་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱའི་ལུགས་ཀྱི་འཇིམ་སྐུ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་དང་ལྡེབས་རིས་སོགས་བཞེངས་འདུག ལྷ་ཁང་གི་བྱ་འདབ་འོག་ཏུ་བྱ་དང་ར་ལུག་བསྡད་པས་བྱ་སྟུག་དང་རིལ་མས་བཀང་ཞིང་། ནང་གི་ལྷ་སྐུ་དང་མཆོད་སྟེགས་སོགས་ས་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་འདུག་པ་མཐོང་དུས་རྒྱའི་༼ཆུ་ངོགས་གཏམ་རྒྱུད་༽ནང་བཤད་པའི་ལྷ་ཁང་དག་དྲན་པར་བྱེད། ལུང་བའི་ཕུགས་ཀྱི་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་མཐོན་པོ་ཞིག་གི་རྩེ་ན་མཆོད་རྟེན་ཞིག་འདུག་པ་ནི་༼མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༽དུ་བཤད་པའི་ཐུབ་པ་གྲོང་ཁྱེར་མའི་རྣམ་ཅན་བཟོད་པ་རིང་མོའི་སྐུ་གདུང་དུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་པར་ལབ། དུས་ཚོད་དང་འགྲོ་ལམ་སྟབས་མི་བདེ་བའི་དབང་གིས་དེར་མཇལ་ཐུབ་མ་བྱུང་། ལྷོར་དབང་སྡེ་ན་གཏན་བཞུགས་གནང་བའི་ས་སྐྱའི་དགེ་འདུན་པ་ཁོང་གིས་བཤད་ན། པད་མོའི་སྡེའི་ལུང་བའི་ནང་དེང་ནང་བ་དང་དོ་ལུགས། ཡེ་ཤུ་སོགས་ཆོས་ལུགས་གསུམ་གྱི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་མང་དུ་ཡོད་ལ། སྔོན་བཟོད་པ་རིང་མོ་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་གནས་དང་སྐུ་གཤེགས་དུས་སྐུ་གདུང་དེ་གར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ད་ལྟའི་རི་བོའི་རྩེ་ཡི་མཆོད་རྟེན་དེ་ཡིན། འདབས་ཀྱི་རྒྱའི་དགོན་པ་དེ་སྔོན་གྱི་པད་མོའི་སྡེའི་དགོན་ཤུལ་དང་དེ་གར་བཟོད་པ་རིང་མོའི་ཞབས་རྗེས་ཀྱང་བཞུགས་ཟེར་བ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།
ནུབ་པད་མོའི་སྡེ་ཡི་ལུང་བའི་ཕུ།
དྲུག ལྷོར་དབང་གི་སྡེ།
དེ་ནས་ང་ཚོ་ལྷོར་དབང་སྡེ་(金塔寺)ལ་མཇལ་དུ་སོང་། ཝུའུ་ཝེེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་བདུན་གྱི་མཚམས་ཀྱིན་ཐ་ཡུལ་ཚོ་ཟེར་བ་ན་འདུག ༼མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༽ལས། མཁར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ལེ་བར་སུམ་ཅུ་ཙམ་ན་ལྷོ་དབང་སྡེར་ཞེས་འབོད་པ་སྔོན་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་མཆོག་གིས་གོ་དན་དཔོན་གཡོག་ལ་དགྱེས་རྡོར་སོགས་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་མང་དུ་གནང་བའི་ཡུལ་དང་། ལྷ་ཁང་དབུས་མར་ས་པཎ་གྱིས་ཐུབ་སྐུ་སོགས་བཞུགས་པ་དང་། རབ་གནས་སྐབས་འཇའ་འོད་འཁྲུགས་པ་སོགས་ཡེ་ཤེས་པ་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། རྒྱལ་བོ་འཁོར་བཅས་ལ་དབང་གནང་བའི་དཀྱིལ་སྟེགས་ཀྱི་རྡོ་གྲུ་བཞི། སྐུ་བརྙན་མང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། ཡིག་རྙིང་དུ། འཕགས་པས་འདིར་འཕྲེང་བའི་དབང་དང་ལས་བཞིའི་སྦྱིན་སྲེག་གནང་བར། དྲག་པོའི་སྦྱིན་སྲེག་སྐབས་ཁྲོ་བོ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བསྟན་པ་སྤྱིའི་དགྲ་དགེགས་དངོས་སུ་བཀུགས་ནས་ཐབ་ཏུ་བཅུག་པའི་གནས་སུ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་མཆོད་རྟེན་བཞེངས། ནང་དུ་བྱིན་རྟེན་མང་དུ་བཞུགས་པ་དང་སྔར་དུས་ཆེན་རྣམས་སུ་འཇའ་འོད་འཆར་བ་དང་དྲི་བཟང་འཐུལ་བ། རོལ་མོའི་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབེབས་པའི་ལྟས་ངོ་མཚར་བ་སྣང་། ཀྱ་ཆིན་ཁྲི་ལོ་བདུན་པའི་(1802)དུས་རྡོ་ཆར་བྱུང་བ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་ནས་འཇའ་འོད་བྱུང་བས་ཞི། རྒྱབ་རིར་གུར་མགོན་དང་རི་གཞན་ལ་འཁོར་རྣམས་གནས་པར་བཤད།
ལྷོར་དབང་སྡེ་འདིར་རྒྱ་སྐད་དུ་(金塔寺)ཟེར་བ་འཕགས་པས་སྔོན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པ་ལས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཕྱི་ལོ1927ལོར་ཡུལ་འདིར་ས་ཡོམ་བྱུང་དུས་སྡེ་འདི་ལ་ཡང་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་། བཅིང་བཀྲོལ་གྱི་རྗེས་ཙམ་ལ་རྟེན་གསུམ་ལྷ་ཁང་དང་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་ཁང་། གུར་མགོན་ལྷ་ཁང་སོགས་ད་དུང་མཇལ་དུ་ཡོད་ན་ཡང་། ཕྱི་ལོ1966ལོའི་རིག་གསར་ནང་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཚུལ་ཧྥན་པའོ་ལེང་དང་ཧྲེ་ཐེན་ཁྲང་གིས་བརྩམས་པའི་༼བྱང་སྤྲུལ་བའི་སྡེར་གྲོས་སུ་བཏབ་པ་མཁས་པ་མགུ་བའི་གཏམ༽ལས་བཤད།
ལྷོར་དབང་གི་སྡེ་ལ་དེང་ས་སྐྱ་དགོན་པས་བདག་གཉེར་དང་ལྕགས་རི་བསྐོར་ཏེ་ནང་དུ་འདུ་ཁང་དང་མ་ཎི་སོགས་བཞེངས་འདུག སྒོ་ཆེན་བརྒྱུད་ནས་ནང་དུ་འབྱོར་དུས་ས་སྐྱའི་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་གིས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་ང་ཚོ་འདུ་ཁང་ལ་མཇལ། འདུ་ཁང་དུ་ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔའི་འབག་སྐུ་དང་གསུང་རྟེན་སྣ་ཚོགས། ལྷག་པར་ལྡེབས་རིས་སུ་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་མཆོག་ཡུལ་འདིར་ཧོར་གོ་དན་མཆོག་གིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་སྐོར་བ་སོགས་བྲིས་འདུག དགོན་པ་བདག་གཉེར་མཁན་གྱི་ས་སྐྱའི་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་དང་ཁ་བརྡ་བྱས་ནས་སྡེ་འདིའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས། ཁོང་གིས་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་ནས་ཡིན་ཟེར་བའི་ཆོས་དུང་དཀར་པོ་ཞིག་ལ་མཇལ་དུ་བཅུག དེ་ནི་སེ་ཆེན་གྱིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་ལ་དབང་ཡོན་དུ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཟེར། སྔོན་དགོན་པ་འདི་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་བཞུགས་ཚུལ་དང་རིག་གསར་སྐབས་ཡོད་ཚད་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་ཡུན་རིང་སྟོང་བར་ལུས། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོར་དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་འབུམ་རམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཝུའུ་ཝེེ་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལ་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེང་གནང་རྒྱུའི་མཆོག་མཆན་ཞུས་པ་དང་ས་སྐྱ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ཆོས་དོན་ཅུས་ལ་ཡང་སྙན་སེང་ཞུས་པ་བརྒྱུད། གོང་རིམ་ནས་ཀྱང་དོན་འདི་ཆོས་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་དབང་གི་སྡེ་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། དེ་ནས་དགོན་པའི་ལྕགས་རི་དང་འདུ་ཁང་སོགས་བསྐྱར་དུ་བཞེངས་ཏེ། ནང་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་བཞེངས་ཚུལ་དང་། དེང་ས་སྐྱ་ནས་དགེ་འདུན་པ་གསུམ་ཙམ་མངགས་ཏེ་བདག་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།
ལྷོར་དབང་གི་སྡེ་དགོན་པ།
བདུན་པ། ཕྱིར་ལམ་ལ་ཞུགས་པ།
ལང་ཇུ་སྡེ་བཞི་ལ་མཇལ་ཚར་རྗེས་ཉི་མ་ནུབ་ལ་ཉེ། ཉིན་གཅིག་གི་ལྗོངས་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ནི་འདི་ལྟར་འདས་སོང་། སྡེ་བཞི་ལ་མཇལ་ཐུབ་པས་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ནི་གནོན་མི་ཐུབ་པ་སྐྱེས། དགོང་ཁའི་ཉི་ཟེར་དང་འགྲོགས་ནས་ང་ཚོ་ཕྱིར་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཝུའུ་ཝེེ་གྲོང་ཁྱེར་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་ཁོང་ཡུལ་འདི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པ་ནི་སོག་པོའི་བཙན་གྱི་སྒོ་ནས་དང་ཐབས་མེད་པར་ཕེབས་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། ཁོང་གི་བློ་གྲོས་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་འདི་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། སོག་པོ་དག་གིས་རྒྱལ་བོ་ལས་ཀྱང་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ། མཐར་སོག་པོས་བོད་ལ་དམག་གཏོང་པ་བཟློག་སྟེ་བོད་འབངས་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱབས་པར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སོག་ཡུལ་དང་རྒྱ་ནག ཡུ་གུར། མི་ཉག་སོགས་སུ་རྒྱུད་སྒྲོག་ལ་སྔར་ལས་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན། དུས་ད་ལྟ་ཡང་ས་པཎ་ཡབ་སྲས་ཕེབས་ལམ་དག་ཏུ་དེ་དུས་ཀྱི་དགོན་པ་མང་པོ་མ་འཇིག་པར་གནས་པ་མང་དུ་མཐོང་། ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་གིས་ཆོད་པའི་ཡུལ་འདི་ནས་དེང་གི་དུས་སུ་ཡང་བོད་ཀྱི་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་མཆོག་གི་རིག་གནས་སྙིང་སྟོབས་དང་མཛད་འཕྲིན་མཐོང་ཐུབ་པས། ངའི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོས་སུ་རང་དབང་མེད་པར་སྤོབས་ཉམས་ཤིག་དང་ང་རྒྱལ་ཞིག་སྐྱེས་བྱུང་།
བོད་མེ་བྱ་ཕྱི་ལོ2017ལོའི་ཧོར་ཟླ6 པ་རྗེས་མའི་ཚེས6ཉིན་ཡུལ་ལང་ཇིའི་མཁར་ནས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་ཉིན་སྟེ་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་མཆོག་གི་དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཉིན་མོར་རང་ཤག་ཏུ་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོོ།།
ནུབ་པད་མོའི་སྡེའི་འདབས་ཀྱི་ཝུའུ་ཝེ་གྲོང་ཁྱེར།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
(ནང་དོན་གནད་བསྡུས།) དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཡུ་ཡི་ཐོག་མའི་བྱུང་བ་དང་། བར་གྱི་མཚོན་དོན། མཐའ་མར་རྒྱན་ཆར་གྱུར་པའི་གོ་རིམ་སོགས་མདོར་ཙམ་བརྗོད་ཡོད།
(བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།) བླ། བླ་གཡུ། གཙུག་གཡུ། གཉེན་རྟགས།
མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དད་མོས་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་འཚོ་བའི་ནང་དུ་བརྡ་རྟགས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ལ། བརྡ་རྟགས་རེ་ལ་མཚོན་དོན་ཡང་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པས་བརྡ་རྟགས་རིག་གནས་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། བརྡ་རྟགས་ནི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ་དེའི་མཚོན་དོན་ལ་ལྐོག་གྱུར་དང་གསང་བའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་མི་རིགས་རང་གི་བརྡ་རྟགས་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་དོན་འགྲོལ་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོ་ཐོས་བསམ་ལ་འཇུག་པ་དག་གི་དཔྱོད་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱིས་མགོའི་གཙུག་རྒྱན་ལ་གཡུ་བཏགས་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། ཀུན་གྱི་སྣང་ངོར་དེ་ནི་རྒྱན་ཆའི་འདུ་ཤེས་ཆགས་ནས་འབྲོག་ཕྱོགས་སུ་དགའ་སྟོན་དང་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་བུ་མོ་ལོ་ཆུང་རྣམས་ལའང་གཙུག་གཡུ་འདོགས་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་བའི་གཡུ་ཆུང་ཆུང་འདི་ནི་རྒྱན་ཆ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འདི་ལ་མཚོན་དོན་ཟབ་མོ་ཡོད། འདིར་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་གཡུའི་སྐོར་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།
དང་པོ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་བྱུང་བ།
ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ནང་དུ་བླ་འགུགས་ཚེ་འགུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡོད་ལ། བླ་ནི་མི་ཡི་སེམས་དང་ཤེས་པ་གནས་ས་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་མ་ཟད། བླ་གཡུ་དང་། བླ་མཚོ། བླ་རི་ཞེས་མིའི་བླ་ནི་དངོས་པོ་ག་གེ་མོའི་སྟེང་འཕྲོས་ཆོག་པ་དང་། བླ་གནས་པའི་དངོས་དེར་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ན་མི་དེའི་ཚེ་སྲོག་ལའང་བགེགས་དང་བར་ཆད་ཐེབས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། 《མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང》གི་དྲན་གསལ་ཞེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་རུ་འབངས་དྲན་གསལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དྲན་གསལ་གྱི་བླ་གཡུ་ས་ལ་བརྡབས་པ་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཁ་ནས་ཁྲག་བསྐྱུགས་ཏེ་ཤི་ཞེས་པས་ཀྱང་བླ་གཡུ་ལ་མགནོད་པ་ཐེབས་ན་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་པ་ཤོར་བ་བརྗོད་ཡོད། བླ་ནི་བླ་དབུགས་སྲོག་གསུམ་ཞེས་པ་ལས་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། “སྲོག་ནི་བླ་ཡི་སྙིང་པོར་བརྩིས་ནས་གལ་ཆེར་འཛིན། དབུགས་ནི་བླ་དང་བསྡུར་ན་ཅུང་ཟད་གལ་ཆེར་འཛིན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་མི་བརྩི། བླ་ནི་སྐབས་རེ་ཚེ་སྲོག་དང་འགྲོགས་ནས་མིའི་ལུས་ན་སྡོད་ལ། སྐབས་རེར་མི་ལུས་དང་བྲལ་ནས་འགྲོ་བར་འདོད། ཡིན་ནའང་དེ་ནི་ནམ་ཡང་འཇིག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཟད། བླ་སྲོག་ཅེས་གལ་ཆེར་བརྩི་བ་ཡིན། ”①ཞེས་བླ་ཡི་སྐོར་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་མང་དུ་བཏང་ཡོད། འོ་ན་བླ་དང་གཡུའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། “སྨན་གཞུང་ལྟར་ནའང་། མིའི་གཟུགས་སྟེང་གི་རྩ་དུ་མ་ལས་རྩ་གཅིག་ལ་བླ་རྩ་ཟེར་ཞིང་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་བླ་གནས་སའི་རྩ་ཡིན་པར་གྲགས”②ཞེས་མིའི་ལུས་ཀྱི་རྩ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བླ་གནས་པ་དང་། ཡང་མི་འདས་རྗེས་རྣམ་ཤེས་སྤྱི་གཙུག་ནས་འཕོ་བའི་བཤད་རྒྱུན་དག་ལ་དཔྱད་ན་མིའི་སྤྱི་གཙུག་ནི་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། གསོ་རིག་གི་གཞུང་དུ་གཡུ་ཡི་ནུས་པ་ནི་མཆིན་ཚད་དང་། དུག་ཚད་སེལ་ཐུབ་པས་གཡུ་ལ་སྨན་གྱི་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་ལྡན། “གཙུག་གཡུ་ནོར་བུ་འོད་འབར་འདི།། བྱེད་ལས་རྟེན་འབྲེལ་ཀུན་གྱི་གཞི།། བླ་ཚེ་བརྟན་པའི་བླ་གཡུ་ཡིན།།ཚེ་གཡང་འགུག་པའི་ཚེ་གཡུ་ཡིན།། ”③ཞེས་པས་ཀྱང་གཡུ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་འགུག་པ་དང་ཚེ་རིང་བའི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།
དམངས་ཁྲོད་དུ་མི་ཞིག་ཧད་དེ་འདུག་པའི་སྐབས་སུ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མིས“ཁྱོད་ཀྱི་བླ་འཁྱམ་པ་ཡིན་ནམ”ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་འདིས་ཀྱང་མིའི་བླ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་འབྲལ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། “སྐྱེ་བོ་གང་དེའི་ལྟ་སྤྱོད་རྣམ་ཀུན་གྱི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ཚེ། བླ་ཉིད་མིའི་གཟུགས་དང་བྲལ་ཏེ་གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་གནས་སྐབས་སྡོད་པ་ཡིན་པས། དེའི་དུས་མིའི་གཟུགས་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བས་བླ་འཁྱམས་པར་བརྩི། དུས་དེར་སྐྱེ་བོ་དེ་སྲོག་ཉེན་ཆེ་བས། ངེས་པར་དུ་སྔགས་པའམ་གཏོ་བ་ཞིག་གིས་གཡུ་ནི་བླ་འགུགས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་དུ་བྱས་ནས། བླ་འགུགས་ཚེ་འགུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་དགོས་ཤིང་། ཆོ་ག་དེ་བྱས་ཟིན་ན་བླ་ཁུགས་ཤིང་ཚེ་བསྲིངས་པར་བཤད་ལ། བླ་གཡུ་དེར་བླ་ཆགས་པས་རང་གི་མིག་འབྲས་བཞིན་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པར་གྲགས”④ཞེས་པས་ང་ཚོས་གཡུ་ནི་བླ་འགུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་དང་བླ་གནས་སའི་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་རྣམས་ཀྱིས་གཡུ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བླ་ཉིད་ལུས་དང་འབྲལ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། འདི་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་གཡུ་དང་སྐྱེས་པའི་སྐེ་ལ་འདོགས་པའི་གཡུ་ནི་བླ་སྲོག་གི་མཚོན་བྱེད་དང་། མིའི་ལུས་སྟེང་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དད་མོས་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་བཞིན་གཡུ་ལའང་དེ་ལྟར་མཐོང་ཆེན་བྱས་པས་ད་ལྟའང་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་དཀར་མཛེས་དང་། ཡུལ་ཤུལ། མགོ་ལོག་སོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྟེང་ནས་རིག་གནས་འདིའི་ཤུལ་བཞག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ་རེད། དཔྲལ་གཡུ། ཐོད་གཡུ། གཙུག་གཡུ་ཞེས་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་མིང་བརྡ་འདི་དག་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ང་ཚོས་འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་བྱ་ཐུབ།
གཉིས་པ། བརྩེ་དུང་གི་མཚོན་དོན་དུ་གྱུར་བ།
གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་གཡུ་ཡིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་ཟབ་མོ་བཟུང་ཡོད་པ་བཞིན་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ལའབ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཚང་དྲུག་གི་ཐོག་མར་གཡུ་གསེར་གཉིས་ནི་རབ་ཅེས་པ་དང་། ཡང་སད་མ་ཀར་གྱི་ཞང་ཞུང་དབང་དུ་སྡུད་དགོསཔའི་མགུར་གླུ་རུའང་བློན་པོ་སྤུག་གྱིམ་བརྩན་རྨང་ཆུང་ལ་གཡུ་རྙིང་སུམ་ཅུ་བསྐུར་བ་སོགས་ལས་གཡུ་དང་བོད་མིའི་བར་ན་ཡུན་རིང་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་གཡུ་ཡི་མཚོན་དོན་ནི་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་ཤིག་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་དང་གཉེན་སྒྲིག་པའི་མཚོན་རྟགས་སུ་གྱུར་ཡོད་དེ། 《ལྷ་ས་ཁུལ་གྱི་གཉེན་སྒྲིག་ལམ་སྲོལ་འཇིག་རྟེན་དགའ་བའི་གཏམ》དུ་བུ་མོ་ཞིག་གི་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ལམཞུགས་པའི་གཉེན་རྟགས་ཀྱི་ཆོ་གར་དབུ་ལ་གཡུ་ཆུང་འདོགས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ནོར་བདག་པོར་ཐོབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། གཉེན་བུ་རྒྱུད་སྐྱོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པ་སོགས་མང་དུ་གླེང་ཡོད། 《འགྲོ་བ་བཟང་མོའི》རྣམ་ཐར་དུའང་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་གཉིས་ཤ་ཁྱི་འཚོལ་དུ་ཕྱིན་པར་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་བུ་མོ་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོས་རང་གི་མགུལ་ནས་གཡུ་ཡི་འོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཏགས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་རང་གི་མཛའ་མོ་ཡིན་པའི་རྟགས་བརྒྱབ་པ། ད་དུང《སྣང་ས་འོད་འབུམ》གྱི་རྣམ་ཐར་དུའང་རི་ནང་དཔོན་པོ་སྒྲ་ཆེན་གྱིས་སྣང་ས་འོད་འབུམ་གྱི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མདའ་དར་སྣ་ལྔ་དང་མཐིང་འོད་འཁྱིལ་བའི་གཡུ་འོད་གཉིས་བཏགས་ཏེ་མི་ཚོགས་ཀུན་གྱི་ཁྲོད་དུ་བུ་མོ་སྣང་ས་མྱང་སྟོད་དཔོན་པོའི་བག་མར་བསླངས་ཚར་བ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།
《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》དུ་ཧོར་གུར་དཀར་རྒྱལ་པོའི་བླ་བྱས་འབྲུག་མོའི་དངོས་པོ་གཞན་མ་བརྐུས་པར་ཆེད་དུ་སྐྲ་འཁྲུད་སྐབས་ཟུར་དུ་བཞག་ཡོད་པའི་གཙུག་གཡུ་བརྐུ་དོན་སོགས་ནི་དོན་མེད་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་མིན་པར་མཚོན་དོན་ཟབ་མོ་ལྡན་པ་རེད། གཡུ་ཆུང་དེ་མགོ་ལ་བཏགས་པ་ནས་བཟུང་བུ་མོ་དེ་གཉེན་རྟགས་བརྒྱབ་པའམ་གཉེན་སྒྲིག་པའི་དོན་མཚོན་ཐུབ་ལ། “མོ་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་བཟའ་ཟླར་བཅངས་པའི་འགྱུར་མེད་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། དེང་གི་ཆར་ཡང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུད་མེད་ཁྱོ་བོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་འཁྲུད་དུས་ཙམ་མ་གཏོགས་གཡུ་ནི་མགོ་མགོ་དང་བྲལ་མི་རུང་བར་བརྩི་གི་ཡོད”⑤ཅེས་བོད་རིགས་བུ་མེད་ཀྱི་གཙུག་གཡུ་དང་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲ་ལུང་སོགས་ནི་རང་གི་བཟའ་ཟླའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་སླ། རང་གི་བཟའ་ཟླ་ཚེ་ལས་མ་འདས་ན། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་གཡུ་དང་སྐྲ་ལུང་མི་ལེན་པའི་སྲོལ་འདི་ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་དང་རྒན་པའི་ངག་ལས་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ནག་ཚང་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་གླུ་ཞིག་ཏུའང་།“བྲག་དམར་ཡམས་ཁ་བ་མ་ལེན་ཟེར། །སྟག་ཤར་པས་མི་ཁ་མ་ལེན་ཟེར། །བག་གསར་གཡུ་ཐོད་མ་ལེན་ཟེར། ། ཁྱི་གསར་འདོགས་ཐག་མ་ལེན་ཟེར། ། འབྲི་ཐུལ་མས་ནུ་འཇོ་མ་ལེན་ཟེར། ། མ་གསར་ནུ་ཁ་མ་ལེན་ཟེར། ། མཛོ་གསར་སྣ་གཅུས་མ་ལེན་ཟེར། ། གཡུ་ཆུང་ལུང་ཐག་མ་ལེན་ཟེར། ། རྟ་གསར་ཁ་རུ་མ་ལེན་ཟེར། །”⑥ཞེས་བག་མ་གསར་བས་རང་གི་ཡ་ཐོད་ཀྱི་གཡུ་ཆུང་ལེན་མི་རུང་བ་དང་། དེ་ནི་དེང་གི་དཔའ་ལུང་ས་ཆའི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སྐྲ་ལུང་དང་། འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་སྣེརམཐུད་པའི་བལ་སྐུད་དཀར་པོ་རང་གི་བཟའ་ཟླའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ལ་བཞག་ནས་མཐོང་ཆེན་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་སྣང་། ད་དུང་བག་མ་རྟ་ཐོག་ནས་འགྱུར། གཡུ་ཆུང་རྟ་ཐོག་ནས་ལྷུང་ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་འདིས་ཀྱང་དམན་བུ་མོ་ཞིག་གནས་ལ་འགྲོ་བའི་ནངས་མོར་གཉེན་དེ་ལ་མ་འཐད་པར་བླ་ཁ་འགྱུར་བ་མ་ཟད། གཡུ་ཆུང་མགོ་ཐོག་ནས་ལྷུང་ཞེས་སྐེ་རྒྱན་དང་། རྣ་ཏོག བཞོ་ལུང་སོགས་མིན་པར་ཆེད་དུ་མགོའི་གཙུག་གཡུ་བླངས་པར་བརྗོད་པ་དེས་ཀྱང་གཡུ་ཡིས་མཚོན་པའི་གཉེན་དེ་ལ་རྩ་བ་ནས་འཇུག་འདོད་མེད་པ་མཚོན་ཐུབ།
སྐྱེས་པ་ཞིག་བུ་མོ་དེ་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་འགྲོག་འདོད་མེད་པར་ཁ་ཡག་དང་ངོ་དགའ་བྱེད་པ་ལ་བུ་མོས་ཟུར་ཟའི་ཚུལ་དུ“སེམས་པ་ཤོར་གྱི་འདུག་ན། །མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བསྐྱོན་དང་། ། ལག་པའི་ཚིགས་ཁེབས་འཕོག་པ། །ཟོག་འདོད་མིན་ན་གང་ཡིན།།”⑧ཅེས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་འགྲོག་འདོད་ཡོད་ན་མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བཏགས་ནས་གཉེན་རྟགས་རྒྱག་དགོས་པའི་བརྡ་བཏང་བ་དང་། “སྔར་བག་མ་གཏོང་ཡུལ་གྱི་མ་ཡིས་མནའ་མའི་མགོར་གཡུ་བཏགས་ཏེ་མི་གཞན་ཞིག་གིས་བཤད་པ་རྒྱག་དགོས”⑨ཞེས་བུ་མོ་གནས་ལ་འགྲོ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་དེའི་སྒྱུག་མོ་ཡིས་མནའ་མའི་མགོ་ལ་གཡུ་བཏགས་ཏེ་ཁྱིམ་དེའི་མནའ་མར་གྱུར་བའི་རྟགས་བརྒྱབ་པ། ད་དུང་མི་ཚོགས་མང་པོའི་དཀྱིལ་ལ། །ང་གཉིས་ཡིན་མདོག་མ་གནང་། ། སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་ཡོད་ན། ། མགོ་བོར་གཡུ་ཆུང་བཀྱོན་དང་། །ལྟ་བུ། གཡུ་དེ་རྒྱ་གཡུ་ཅིག་ལ། །བོད་གཡུ་གསུང་བ་མ་གནང་། །རྒྱལ་ཁམས་འཆལ་པོ་ཁྱེད་ལ། །གཏན་གྲོགས་ཉན་རོགས་མ་ཞུས། །ལྟ་བུ་སོགས་ལས་ཙེ་གཅིག་གི་གཏན་གྲོགས་དང་གཙུག་གཡུའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག ཡང“རྟ་ལ་མ་བཞོན་གོང་ནས། །སྒ་ལ་བཅག་བཅག་གནང་ཞིག ། གཡུ་ཆུང་མ་བརྒྱབ་གོང་དུ། ། བལྟ་རྟོགས་གཏན་ཁེལ་གནང་ཞིག །”⑦ཅེས་པའི་དམངས་གཞས་ལས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་མཚོན་དོན་ཟབ་མོ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད།
གསུམ་པ། རྒྱན་ཆའི་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ།
བྱ་དངོས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐོག་མའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནས་རིམ་བཞིན་མིའི་རིགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་རྒྱན་ཆར་གྱུར་པ་ནི་མི་རིགས་གང་དང་གང་ལའང་ཡོད་པ་རེད། བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་གཡུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནས་བྱུང་བ་དང་། བར་དུ་གཉེན་རྟགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་བ། མཐའ་མར་རྒྱན་ཆའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཆགས་པ་སོགས་དུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་མིའི་སེམས་ཁམས་སོགས་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། “བར་དུ་འཛམ་གླིང་གེ་སར་གྱིས། །རྒྱལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དབང་དུ་བསྒྱུར། །འཛམ་གླིང་ནོར་གཡང་བོད་དུ་དྲངས། ། དེ་དུས་མ་སྲུ་མོ་སྨན་རྣམས། ། རྒྱན་མཆོག་དྲུག་དཀར་གཡུ་ཡིས་བརྒྱན། །”⑿ཞེས་ང་ཚོ་བོད་རིགས་བུད་མེད་ལ་ཐོ་ལོག་དང་། ཅོ་ཏོ། སྐྲ་ལུང་། སྤ་ཐོ། གཙུག་གཡུ། དམར་གདན། གོང་རུ། ད་དུང་བྱུ་རུ་དང་མུ་ཏིག་གི་མདའ་གཞུ། ཅ་ལ་དོགད་དབུ་སྐྲའི་རྒྱན་ཆ་ལ་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་བ་འདི་དག་ལའང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཚོན་དོན་རེ་རེ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བུ་མོ་དར་ལ་བབས་པ་དང་། གཉེན་སྒྲིག་པ། ལོ་ན་རྒན་པ། བཟའ་ཟླ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྐྲ་མི་འདྲ་བ་སླེ་སྲོལ་དང་རྒྱན་ཆ་མི་འདྲ་བ་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ན་ཆུང་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱན་ཆ་ལྟ་བུར་ཆགས་འདུག་པ་འདིས་བྱ་དངོས་གང་རུང་གི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཚོན་ཐུབ་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་གླུ་ལེན་གར་རྩེད་དང་གཉེན་སྒྲིག་བག་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་བུ་མོ་ལོ་ཆུང་དང་དར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་ལ་གཙུག་གཡུ་བཏགས་ཡོད་པ་ནི་མཚོན་དོན་གཞན་མེད་པར་རྒྱན་ཆའི་འདུཤེས་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས།
མཇུག་བསྡུ་བ།
བརྡ་རྟགས་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་མི་རིགས་ཤིག་གི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་སྙིང་བོ་ནི་སྐད་བརྡ་སྟེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ག་གེ་མོ་ལིག་གིས་མཚོན་བྱ་ངེས་ཅན་ཞིག་གསལ་བཤད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་བརྗོད་གཞིར་གྱུར་པའི་གཡུ་ཡང་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུ་ཡིན། མཚོན་བྱེད་གཡུ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་མཚོན་བྱ་མི་འདྲ་བ་གླེང་ཟིན་ལ། དུས་རབས་རེ་རེའི་མཚོན་དོན་མི་འདྲ་བའི་ཤུགས་ནས་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་། དམངས་སྲོལ་རིག་གནས། བསམ་པའི་ཁྱེར་སོ་སོགས་རྟོགས་ཐུབ། གནའ་བོའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ཆུང་ཆུང་འདི་རིམ་བཞིན་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་གི་དན་རྟགས་དང་རང་གི་བཟའ་ཟླ་ལ་བཅངས་པའི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མཚོན་བྱེད་ཅིག དེ་ནས་ན་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཛེས་རྒྱན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་ཆོས་ལུགས་དང་གསོ་རིག སྒྱུ་རྩལ། སྐད་བརྡ། དམངས་སྲོལ་སོགས་ཞིབ་འཐུག་གི་རིན་ཐང་ལྡན་ནོ། །
མཆན།
①②མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 《མདའ་དང་འཕང》 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས༡༣༠དང༡༣༧བཅས་སུ་གསལ།
③⑿རྭ་ཡུམ་སྐྱབས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《གངས་ལྔོངས་ཀྱི་བཤད་པ་གཅེས་བསྒྲིགས་ལུགས་གཉིས་དགའ་སྟོན》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།༢༠༡༤ལོ།ཤོག་ངོས༢༣༠དང༢༣༠བཅས་སུ་གསལ།
④⑤སྲི་ཐར་དོན་གྲུབ། 《བོད་ཀྱི་གཡུ་དང་གཡུའི་རིག་གནས》《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ》༢༠༠༩ལོའི་དེབ་དང་པོ།ཤོག་ངོས༣༨དང༣༩བཅས་སུ་གསལ།
⑥བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་རྒྱལ་གྱིས་བསྡུས། 《ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ནག་ཚང་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་གླུ》《སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག》༢༠༡༥ལོའི་དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས༣༠
⑦⑧བདེ་ཆེན་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས། 《བོད་ལྗོངས་མཛའ་གཞས》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧ལོའི་དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས༡༩༠དང༢༥༦.༡༠༤བཅས་སུ་གསལ།
⑨ཀྲང་དབྱི་སུན་གྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༥ལོ། ཤོག་ངོས༢༦༢༣བཅས་སུ་གསལ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ནས་གྲུབ་འབྲས་རིམ་བཞིན་འཐོན་བཞིན་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་འདུག་ཅེས་གསུངས་འདུག
ཟླ་༥ ཚེས་༢ ཉིན་དྷ་ས་རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་བགྲེས་ཡོལ་དུ་ཕེབས་མཁན་དང་། བཀའ་ཟུར་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ལེགས་སྐྱེས་རྗེས་དྲན་སླད་ཨ་ཤེ་མཇལ་དར་དང་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་བརྙན་རེ་ཕྱག་རྟགས་གསོལ་བསྩལ་དང་བཀའ་སློབ་གནང་ཡོད་འདུག
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་“ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་མི་རིགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྲད་ནས། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་འདིར་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ཡོད། བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིས་གང་མཚམས་བྱས་ཡོད། ངོས་ནས་རྟག་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཤེས་ཡོན་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མདོར་ན་ཚན་རིག་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མ་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་དང་། གཙོ་བོ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ་ཁོང་རྣམ་པས་ང་ཚོར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཤེས་ཡོན་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་དེ་བོད་པ་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བ་དེ་ང་ཚོས་བདག་པོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བརྒྱབ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་བརྗོད་སྐབས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ཚན་རིག་པས་ཧ་ལམ་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་རེ་བ་རྒྱག་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོས་དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་བོད་བསྟན་སྲིད་སླད་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་པར་བརྟེན་ཚོགས་བསགས་ཡོད། གཉིས་ནས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཞེས་ཡོངས་གྲགས་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་ཕལ་ཆེར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་སྤྲུལ་འདྲ་མིན་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་སོ་སོའི་མི་ཚེ་གང་པོ་བཏང་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་དེ་སོ་སོའི་བྱིན་རླབས་ཟེར་ནའང་འདྲ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟེར་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གཟུང་ཐུབ་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ངས་ཐག་གཅོད་ནས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་མི་ཚེ་དེ་བོད་བསྟན་སྲིད་སླད་ཧུར་ཐག་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ངོས་ཀྱིས་དྲན་གྱི་ཡོད། བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངོས་རང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་རློན་པ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་གང་ཤེས། དམིགས་བསལ་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་མི་ཚོས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སྐུ་གསོན་པོ་རྩི་བཞིན་ཡོད། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་ནས་ངོས་དང་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་སླེབ་བཞིན་འདུག ལོ་ཞིག་མཚོ་པདྨར་བསླེབས་སྐབས་ཚོར་བ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན། མཁན་ཆེན་བྷོ་དྷི་སཏྭ་བཅས་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། སྐབས་དེར་ངོས་རང་ཚོར་བ་ཧ་ཅང་སྐྱེས་ནས་མིག་ཆུ་ཧ་ཅང་ཤོར་བྱུང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཕལ་ཆེར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྲིད་སྐྱོང་ཡོད་རེད། ཚོགས་གཙོའང་ཕལ་ཆེར་ཡོད་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་སྐད་ཆ་བྱུང་། ངོས་དང་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་དབར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཡོད་པ་ཞིག་ཚོར་བཞིན་འདུག དེར་བརྟེན་ངོས་དང་ལྷན་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོའང་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་ཚེ་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་མ་རེད། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ནས་མར་བྱས་ནས་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་སྐབས་དེར་དེ་འདྲ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་། དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་ཚོར་ཡང་དེ་ལྟར་བརྗོད་འདོད་བྱུང་། ངོས་དང་ལྷན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ལ་དཀའ་ལས་མཉམ་དུ་རྒྱག་མཁན་དེ་གང་ལྟར་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་སྐབས་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་གཅིག་རེད། དེ་སྔ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་མ་འོངས་པར་ཡང་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་འབྲེལ་བ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་མང་ཆེ་བ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དེའང་ཕལ་ཆེར་བོད་དུ་སྐྱེ་མདོག་ཁ་པོ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་འགྲོ་གི་རེད་”ཅེས་གསུངས་འདུག
དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་དང་འབྲེལ་ནས་གསུང་དོན་“བོད་ཀྱི་དོན་དག་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བདེན་པའི་དོན་དུ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལའང་ང་ཚོས་རང་བཙན་ཟེར་ནས་ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད། ༡༩༧༤ ལོ་ནས་ང་ཚོས་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རང་བཙན་བཤད་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད། ཅེས་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་རེད། སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱིས་ང་ཚོར་དགོས་རྒྱུ་བདེ་སྐྱིད་ཡིན། ཞེས་བཤད་ནས་རིམ་བཞིན་ཁ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་བཙན་དེ་མེད་པ་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ཐོག་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རང་བཙན་གྱི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་དམ་དྲག་བྱ་རྒྱུ་དེའང་མེད་པར། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པར་ང་རང་ཚོས་བདག་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་རྒྱག་ཐུབ་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་བསྡད་ནས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐོག་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ཁྲོད་གནས་ཚུལ་དེའི་སྐོར་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧ་ཅང་བྱེད་བཞིན་འདུག ལོ་ཤས་གོང་ལ་རྒྱ་ཡིག་ནང་རྩོམ་ཡིག་༡༠༠༠ ཙམ་ཐོན་ཡོད། འབྲི་མཁན་རྒྱ་རིགས་རེད། རྩོམ་ཡིག་དེ་དག་ཚང་མའི་ནང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་འཛིན་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལའང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་འདུག དེ་འདྲ་བྱུང་བ་རེད། དེང་སང་ཡིན་ནའང་ངོས་ཀྱི་ཉམ་མྱོང་ཐོག་ནས་བརྗོད་ན་དེ་སྔ་ཨ་རི་དང་ཨོ་གླིང་། ཉི་ཧོང་སོགས་ནང་རྒྱ་རིགས་སློབ་མ་ཚོ་དང་ཐུག་སྐབས་ཐོག་མའི་ཆར་ཏོག་ཙམ་སྒམ་པོ་དང་ཐག་རིང་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་དང་། དེ་ནས་ང་ཚོས་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མེད་པར་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ལྷོད་ལྷོད་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག གང་ལྟར་ང་ཚོས་སྲིད་བྱུས་འཛིན་བཞིན་པ་འདིར་གྲུབ་འབྲས་རིམ་བཞིན་འཐོན་བཞིན་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་འདུག”ཅེས་གསུངས་འདུག
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་ནས་གསུང་དོན་“མཁས་པ་མང་ཆེ་བ་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ནས་རེད། སྒོ་མང་མཁན་པོ་གནང་མཁན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ནས་ཡིན་པའི་འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་རེད། དཔེ་ཆ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། རྟགས་གསལ་གཏོང་སྐབས་འགྱིང་སྟབས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། ཁོང་གིས་ངོས་ལ། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཡིན་ན་ཨ་མདོ་བ་ཡིན་པའི་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་མྱོང་། ཁམས་པ་དང་དབུས་གཙང་གི་སྐད་ཆ་གང་ཡང་མེད། ༼ཅེས་ཞལ་ཤོབ་མཛད།༽ ཨ་མདོར་ངོམ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཛིན་མཁན་གཙོ་བོ་ནི་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཐོག་ནས་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གྱི་ཡི་གེ་དེའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་ཡི་གེ་དེས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཡོད། ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཙམ་མ་ཟད། ནུབ་ལ་དྭགས་ནས་ཤར་མོན་ཡུལ་བར་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གྱི་ཡི་གེ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། དེའི་ནང་གི་བརྗོད་བྱ་དེའང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་ལ་རྒྱ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་ང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཞིག་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་རཱ་ཇེནྡྲ་པྲ་སཱད་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་རེད། ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཡོད། དད་མོས་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད། སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་རཱ་དཱ་ཀྲིཤཎ་མཁས་པའི་དབང་པོ་རེད། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༦ ནས་ངོ་ཤེས་རེད། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་ཡིན་པ་ཡོད། ཉིན་གཅིག་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ཁོང་གིས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལེགས་སྦྱར་ཐོག་སྐྱོར་གནང་བ་རེད། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཞེས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནང་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གསུངས་བྱུང་། སྐབས་དེར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནང་གསུངས་པ་དེར་ངོས་རང་ཡིད་སྨོན་སྐྱེས་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་དོན་དག་ཐོག་ཁོང་ལས་ངོས་ཀྱིས་ཡག་པ་ཤེས་རྒྱུ་རེད་དྲན་བྱུང་། ༼ཞལ་ཤོབ་མཛད།༽ ང་ཚོས་སྦྱངས་ཡོད། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུན་འགྲེལ་བ་དང་ཡང་འགྲེལ་སོགས་སྦྱངས་ཡོད། ཚན་རིག་པ་དང་ཐུག་ནས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་ཧ་ཅང་ཚད་དམའ་པོ་རེད། སྒོ་ལྔའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོས་ཡིད་བློ་དང་འབྲེལ་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གྲས་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་སེམས་ཁམས་རིག་པ་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་ཐུགས་བློ་འགེལ་གནང་བ་དེར་ང་ཚོ་བོད་པས་ཀོ་ཐག་རྩ་བ་ནས་གློད་མེད། འདི་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་རེད་”ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་བསྩལ་གནང་འདུག །
གསར་འགོད་པ་སྐལ་བཟང་དོན་གྲུབ།