text:
དེ་སྔའི་མི་རྣམས་པའི་ཚོད་དཔག་ལས་མ་འདས་པར། ཐེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གསར་པ་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝེན་གྱིས་སྤྱི་ཟླ ༥ ཚེས ༢༠ ཉིན་སྤེལ་པའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོའི་གསུང་བཤད་སྐབས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ཟེར་བའི་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་གོ་མེན་ཏང་གཉིས་ཀས་ངོས་ལེན་བྱས་པའི་བཤད་སྟངས་དེ་གླེང་མེད་པ་རེད།
ལྗང་མདོག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཅན་གྱི་རྒྱ་ནག་པའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝིན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་དང་ཐེ་ཝན་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞི་ནི “༡༩༩༢ ལོའི་ཚོགས་པ་གཉིས (ཐེ་ཝན་གྱི་མཚོ་འགག་འབྲེལ་འདྲིས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དང་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་མཐུན་ཚོགས)ཀྱི་གྲོས་མོལ” གནང་བའི་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ལམ་ནས་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་དང་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
“༩༢ ལོའི་གྲོས་མོལ” ཞེས་པའི་བཤད་སྲོལ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན་ཡང་ཐུན་མོང་གྲོས་མཐུན་མིན་ཟེར་བའི་བཤད་སྲོལ་དེ་གཉིས་ནི་ཐེ་ཝན་གྱི་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པ་དང་ཐེ་ཝན་གོ་མེན་ཏང་ཚོགས་པའི་མཚོ་འགག་གི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་ཀྱི་མི་མཐུན་ས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན།
དོན་དངོས་སུ། ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝེན་གྱིས་ཁོང་མོའི་ཁྲི་འདོན་གསུང་བཤད་སྐབས་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གྱི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞིའི་ཐད་གསལ་བཤད་གསལ་བོ་གནང་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཁོང་མོས་བཏོན་པའི་ཚང་དགོས་པའི་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་འགའ་ནི།
༡༽ “༡༩༩༢ ལོའི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀའི་གྲོས་མོལ” གནང་བའི་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡོང་ཐབས་དང་མི་མཐུན་པ་སོར་འཇོག་གི་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་དེ་ནི་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་པ།
༢༽ ཀྲུང་ཧྭ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་གྱིན་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས།
༣༽ འདས་པའི་ལོ་ངོ ༢༠ ལྷག་གི་རིང་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་གྲོས་མཐུན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བརྗེ་རེས་གནང་བའི་གྲུབ་འབྲས། ༤༽ ཐེ་ཝན་གྱི་དམངས་གཙོའི་རྩ་དོན་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་འདོད་བློ།
ཡིག་ཐོག་ནས་བལྟས་ན། “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ཟེར་བ་དེ “༩༢ ལོའི་གྲོས་མོལ” དུ་གནས་རིམ་མར་བཅག་ཡོད་པ་མ་ཟད། དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་དེའང “མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་མཉམ་ལས་བྱེད་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་རྐྱེན” ཙམ་ཡིན་པ་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་མིན་པ་དང་། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཚུད་དགོས་པའི་ནུས་པའང་མི་ལྡན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག
མཚོ་འགག་ཕར་ཚུར་རྒྱང་ལྟའི་ཁྲོད། དང་པོ་སྔན་ལ་ཐོན་ནས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཐེ་ཝན་ལས་དོན་ཁང་ཟེར་བ་དེ་རེད། རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཁྱབ་ལྷན་ཁང་ཐེ་ཝན་ལས་དོན་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝིན་གྱི་ཁྲི་འདོན་གསུང་བཤད་རྫོགས་མ་ཐག་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ནས། ཐེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གསར་བ་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝེན་གྱིས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” སྟེ་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་མི་དམངས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་སའི་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་དེའི་ཐད་མ་གེ་མོག་གེའི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་བ་དང་། དེ་ཡི་ཡང་སྙིང་གི་བརྗོད་བྱའི་རིན་ཐང་ལའང་ངོས་ལེན་གསལ་བོ་བྱས་མེད་པས། ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝེན་གྱི་ལས་འཁུར་གཏམ་བཤད་དེ་ནི་སྐར་གྲངས་མ་ལོང་པའི་རྒྱུགས་ཤོག་ཅིག་རེད་ཅེས་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག
ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་ཞིན་ཧྭ་གསར་ལས་ཁང་གི་བཤད་སྟངས་དེ་དེ་འདྲའི་འཇམ་པོ་ཞིག་མིན་པར། ཞིན་ཧྭ་གསར་ལས་ཁང་གི་དཔྱད་བརྗོད་རྩོམ་ཡིག་གིས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” དང “ཀྲུང་གོ་གཅིག” ཞེས་པའིརྩ་དོན་གཉིས་བར་མཚུངས་རྟགས་བཀོད་ནས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་དེ་ནི་ཐེ་ཝན་གཞུང་འཛིན་སྲིད་སྐྱོང་པས་གཡོལ་ཐབས་མེད་པར་ལན་འདེབས་དགོས་པའི་དྲི་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཐེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གསར་བའི་ལྷག་བསམ་དང་ཀུན་སློང་ལ་ཉམས་ཚོད་ལེན་པའི་རྡོ་ཀ་ཤུ་ཁ་ཡིན་ཞེས་དྲག་པོའི་སྨྲ་བ་བརྗོད་འདུག
གོང་ཞུས་དེ་དག་ཡིག་ཐོག་ཙམ་རེད་ཟེར་ན། ཉིན་ཞག་གཉིས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་རྗེས། ཚེས ༢༡ ཉིན། རྒྱ་ནག་ཐེ་ཝན་ལས་དོན་ཁང་དང་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཞིན་ཧྭ་གསར་ཁང་ལ་གནང་བའི་གསལ་བཤད་ཁྲོད་ངར་ཤེད་བཏོན་འདུག
དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་ཐེ་ཝན་ལས་དོན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་མཱ་ཞོ་ཀོང་གིས། “ཀྲུང་གོ་གཅིག” གི་གཞི་རྩའི་ཐུན་མོང་གི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞི་སྟེ “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” དེ་ངོས་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་ཚེ། ད་གཟོད་ཐེ་ཝན་གྱི་མཚོ་འགག་འབྲེལ་འདྲིས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དང་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་མཐུན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་མུ་མཐུན་ནས་གྲོས་མོལ་གནང་ཐུབ། ཅེས་དང་། ཕལ་ཆེར་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་མཐུན་ཚོགས་ཟེར་པས་ཞིན་ཧྭ་གསར་ཤོག་སྟེང་སྤེལ་བའི་གློག་འཕྲིན་སྟེང་། ཐེ་ཝན་གྱི་མཚོ་འགག་འབྲེལ་འདྲིས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ལ་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་སྤྲད་ནས། “ཀྲུང་གོ་གཅིག” གི་གཞི་རྩའི་ཐུན་མོང་གི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞི་སྟེ “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” དེ་ངོས་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་མཐུན་ཚོགས་ལ་ཁས་ལེན་བྱས་ཚེ། དབང་ཆ་སྤྲད་པའི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀས་ད་གཟོད་མུ་མཐུན་ནས་གྲོས་མོལ་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་བརྗོད་འདུག
རལ་གྲི་སྔོན་མོའི་སོ་བརྡར་དོན་དང་། ལྕགས་མདུང་ནག་པོའི་རྩེ་བཏོད་དོན། ཐེ་ཝན་གཞུང་གསར་བས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ཁས་མ་བླངས་ཚེ། ད་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐམས་ཅད་མཚམས་ཆད་འགྲོ་ཞེས་ཉེན་བརྡ་བཏང་བ་རེད།
༡༩༤༩ ལོ་ནས་ལྷག་པའི་མཚོ་འགག་གི་གནད་དོན་དེ་སེལ་ཆེད་གྲོས་མོལ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང ༡༩༩༡ ལོར། སྐབས་དེའི་ཐེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ལའེ་ཏེན་ཧས་ཀྱིས་མཚོ་འགག་འབྲེལ་འདྲིས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་གསར་དུ་བཙུགས་ནས། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་གྱི་མགོ་བརྩམས། ཡིན་ན་ཡང་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་ཐད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་མི་མཐུན་སའི་གནད་དོན་ཆེ་ཤོས་ནི “ཀྲུང་གོ་གཅིག” ཞེས་པའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཝན་གྱི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལྟར་ན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་སྲིད་གཞུང་ཁོ་ན་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ཐེ་བའི་རྒྱ་ནག་ཧྲིལ་བོར་བདག་དབང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོས་ཐེ་ཝན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཝན་རང་བཙན་བྱ་རྒྱུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་ཡོད་པ་རེད། གྲོས་མོལ་རབ་དང་རིམ་པའི་རྗེས་སུ་། ༡༩༩༢ ལོའི་ཟླ ༡༡ པའི་གྲོས་མོལ་སྐབས “ཀྲུང་གོ་གཅིག” ཞེས་པའི་རྩ་དོན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཐད་མོས་མཐུན་བྱུང་ནས་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་ཚུལ་གཅིག་བཟུང་བ་རེད། དེ་ཡི་བསམ་བློ་གཙོ་བོ་དེ་ནི “ཀྲུང་གོ་གཅིག” སོ་སོས་ངོས་འཛིན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཐེ་ཝན་གྱིས “ཀྲུང་གོ་གཅིག” ཞེས་པ་དེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གོ་ལུགས་བཤད་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གོ་ལུགས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད། ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་གྲོས་མཐུན་དེ་ལ “༩༢ལོའི་སྤྱི་མོའི་གྲོས་མཐུན” ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད།
༡༩༩༧ ལོའི་ཟླ ༧ པར། སྐབས་དེའི་ཐེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ལའེ་ཏེང་ཧོས་ཀྱིས་འཇར་མིན་རང་དབང་ཞེས་པའི་གསར་ལས་ཁང་ལ “དམིགས་བསལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ” ཞེས་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བའི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པས། བཤད་སྟངས་དེ་ལ་མི་རྣམས་པས “རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་སྨྲ་བ” ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། བཤད་སྟངས་དེར་རྒྱ་ནག་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱས་ནས་ཐེ་ཝན་དང་འབྲེལ་ལམ་ཐམས་ཅད་བཅད་པ་རེད།
དེ་ནས་སྤྱི་ལོ ༢༠༠༥ ལོར། སྐབས་དེའི་གོ་མེན་ཏང་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ལེན་ཀྲན་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོར་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ནས། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཧའོ་ཅིན་ཐའོ་དང་མཇལ་མོལ་གནང་རྗེས། གོ་མེན་ཏང་དང་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་བཏོན་པ་རེད། ༢༠༠༨ ལོའི་ཟླ ༥ ཚེས ༢༠འི་ཉིན། མཱ་ཡིན་ཇུག་གིས་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པའི་རྗེས་སུ། “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ཟེར་བའི་ནང་དོན་ཁག་ཅིག་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྐབས་དེར་གཞུང་འཛིན་མིན་པའི་ཐེ་ཝན་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ཟེར་བ་ཞིག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་ལ། “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” ཟེར་བ་དེ་ནི་གོ་མེད་ཏང་ཚོགས་པ་དང་གུང་ཁྲན་ཏང་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསང་བའི་ངང་བཞག་པའི་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་ཡིས་ཐེ་ཝན་ཧྲིལ་བོའི་བསམ་འཆར་མཚོན་མི་ཐུབ་ཅེས་སུན་འབྱིན་དང་ཆབས་ཆིག་ངོས་ལེན་བྱས་མེད།
སྤྱི་ཚེས ༢༠ ཉིན་སྤེལ་བའི་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝིན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་འདོན་གསུང་བཤད་ཀྱིས་གཅིག་བགྱིས་ན་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཡར་སྔོན་གྱི་རྩོད་པ་དེ་ཡང་བསྐྱར་བསླང་ཡང་སྲིད། འོད་ཀྱང་། དོ་སྣང་བྱེད་རིམ་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། ཁོང་མོས “༩༢ སྤྱི་མོས་གྲོས་མཐུན” གླེང་མེད་ཀྱང་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་གི་འཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་འདྲིས་དང་མཉམ་ལས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ནི་མཚོ་འགག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་ཐག་གིས་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རྨང་གཞི་དེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། བཤད་སྟངས་དེས་གཅིག་བགྱིས་ན་ཐེ་ཝན་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པ་མཐར་མཇུག་ཐེ་ཝན་རང་བཙན་ལ་ཕྱོགས་སྲིད་པར་དོགས་པ་ཆེ་བའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མཚོན་ན་སེམས་སུ་འཛིན་རྒྱུའི་དྲོད་ཐིགས་ཁོ་ན་དེ་ཡིན་རྒྱུ་རེད།
གལ་སྲིད་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝིན་གྱི་ཁྲི་འདོན་གསུང་བཤད་དེར་སྐར་གྲངས་རྒྱག་དགོས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ངས་སྐར་མ་དགུ་བཅུ་ལས་མི་རྒྱག རྒྱ་མཚན་ནི། ཁོང་མོའི་ཁྲི་འདོན་གསུང་བཤད་དེ་རྒྱ་དམར་ལ་འཛིན་ས་མེད་པ། ཐེ་ཝན་ལ་ཤོར་བ་མེད་པའི་གོར་གོར་གོ་རེ་འདྲ་འདྲ་ཞིག་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། སྤྱིར་བཏང་གིས་བཤད་ན་གསུང་བཤད་ཀྱི་མགོ་ནས་མཇུག་བར་དུ་ཞིབ་ཏུ་ཉན་ཚེ། རང་སྲུང་མང་དྲགས་པ་དང་ཕར་རྒོལ་མེད་པའི་གསུང་བཤད་ཅིག་རེད། རང་སྲུང་མི་བྱེད་རང་བྱེད་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་ཕར་རྒོལ་གྱི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དེར་རྒྱུ་མཚན་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ག་དུས་ཡིན་ཡང་བླ་མས་སློབ་མར་བཀའ་གཏང་གཏང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས། ཐེ་ཝན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་ཚུགས་ཡོད་པའི་ངང་འདྲ་མཉམ་གྱི་སེམས་པ་བཟུང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་དགོས། ཕར་རྒོལ་ཟེར་བ་དེ་དྲག་པོའི་ཕར་རྒོལ་ཟེར་གྱིན་མེད་ལ། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་དེང་གཞུང་གིས “ཀྲུང་གོ་གཅིག” གི་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་བཏོན་ན། ཐེ་ཝན་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྩ་དོན་འདོན་དགོས། རྒྱ་ནག་གིས “ཀྲུང་གོ་གཅིག་གི་རྩ་དོན” འོག་ད་གཟོད་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་བྱས་ཆོག་ཟེར་ན། ཐེ་ཝན་གྱི་དམངས་གཙོའི་རྩ་དོན་འོག་ད་གཟོད་གྲོས་མོལ་བྱས་ཆོག་པའི་དགོས་འདུན་འདོན་དགོས། དེ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་ཕར་རྒོལ་མ་བྱས་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཆུ་སྣ་གང་འདྲེན་བྱེད་དུ་འཇུག་ག་ལ་རུང་།
མཚམས་འདི་རུ་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཁྲི་ཐོག་ནས་བབས་མ་ཐག་གི་ཐེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་བ་མཱ་ཡིན་ཇུག་གི་ལས་དབང་སྐོར་ཅུང་ཞིག་གླེང་ན་བསམ་བྱུང་། སྐུ་ཞབས་མཱ་ཡིན་ཇུག་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཁྲི་ཐོག་ནས་བབ་མ་ཐག་ཉེས་མིང ༢༤ ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པས། སྟབས་མ་ཡག་ན་བཙོན་འོག་ཏུ་ལྷུང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའང་ཡོད་པ་རེད། རེད་ཡ། ལོ་བརྒྱད་རིང་གི་སྲིད་འཛིན་གྱི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ལས་དོན་ཁྲོད། ལས་དོན་ཐམས་ཅད་མི་ཚང་མའི་བློར་འབབ་པ་མགུ་གང་བ་ཞིག་ཡོང་དཀའ་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲའི་དབང་དུ་སོང་ན། ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝིན་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་ཁྲིམས་ལ་ཐུག་སྲིད་པ་མ་རེད་དམ། ཐེ་ཝན་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་ལྕམ་ཚེ་ཡིན་ཝིན་སྲིད་འཛིན་བཞི་པ་དེ་རེད། སྲིད་འཛིན་གཉིས་པ་ཁྲིན་ཧྲིས་པེན་བཙོན་འོག་ན་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། སྲིད་འཛིན་གསུམ་པ་མཱ་ཡིན་ཇུག་ཀྱང་ཁྲིམས་ལ་གཏུགས་ཡོད་པས། ཐེ་ཝན་གྱི་དམངས་གཙོ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་རེད་ཅེས་དོགས་འདྲི་མི་བྱེད་རང་བྱེད་རེད། ཐེངས་འདིའི་སྲིད་འཛིན་གསར་རྙིང་གི་དབང་ཆ་སྤྲོད་ལེན་ལ་གཞིགས་ན། ཐེ་ཝན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དེ་ཡང་དག་པའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཞུགས་ཐུབ་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་པས། འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀྱིས་མཐེ་བོར་བསྒྲེངས་ནས་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་ཡོད། དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ། གཅིག་བགྱིས་ན་དེ་དམངས་གཙོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེར་མེད་པར། རིག་གནས་ཤིག་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དམ་བསམ་པའི་དོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ངང་གིས་ཡོང་གི་འདུག ཀློག་མཁན་རྣམ་པ་ཚོར་དེའི་ཐད་དགོངས་ཚུལ་ག་འདྲ་ཡོད་ན།


c: text/html

text:
གཙོ་ངོས།>>
དམངས་སྲོལ།>>བཟའ་ཆས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།ཀྲུང་གོ་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་དྲ་བ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༠༡ཚེས་༣༡ཉིན།
༄༅།། རྩམ་པ་དང་མར་ཕྱུར་སྐོར།
རྩམ་པ་ནི་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཟས་རིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་བཟོ་བདེ་བ་དང༌སྤྱོད་བདེ་བ། ཉར་བདེ་བ། འཁྱེར་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཛོམས་ཡོད། བཟའ་རྩམ་ལ་རིགས་མང་སྟེ་ནས་རྩམ་དང༌། ཡུག་རྩམ། སྲན་རྩམ་སོགས་ཡོད་དེ་རྒྱུན་ཟས་ནི་ནས་རྩམ་ཡིན་ཞིང༌། ནས་རྩམ་ནི་ཐོག་མར་ནས་སྐམ་དུ་བཅུག་རྗེས། ཆུ་འཁོལ་ཉུང་ཙམ་ཞིག་གི་ནང་དཀྲུགས་ཏེ་རྔོད་སྣོད་ནང་དུ་བརྔོས་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཡིན་ལ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་རོ་བཅུད་ལྡན། ཕྱུར་བ་ལ་ཡང་མངར་ཕྱུར་དང༌། སྔོ་ཕྱུར། སྐྱུར་ཕྱུར། སྐྱ་ཕྱུར་བཅས་ཡོད། མངར་ཕྱུར་ནི་མར་དང་སྤྲིས་མ་མ་བླངས་པར་བསྐོལ་བའི་ཕྱུར་བ་ཡིན་ཞིང༌། སྔོ་ཕྱུར་ནི་དར་བ་ལན་གཅིག་བསྐོལ་ཏེ་བཏོན་པའི་ཕྱུར་བ་རོ་བཅུད་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན། སྐྱུར་ཕྱུར་ནི་འོ་མ་བསྲུབས་རྗེས་དར་བ་ཅུང་རིང་བར་བསྐོལ་བ་ལས་བཏོན་པའི་ཕྱུར་བ་ཡིན་ཞིང༌། སྐྱ་ཕྱུར་ནི་ཕྱུར་ཁུའམ་སྔོ་ཁུ་ཡུན་རིང་བསྐོལ་ཏེ་བསྐམས་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱུར་བ་རོ་བཅུད་ཞན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལ་ལས་མིང་ལ་ཕྱུར་བའི་ཁཎྜ་ཡང་ཟེར།
རྩམ་པ་བཟའ་ཐབས་ལ་མར་ཟན་དང༌། ཟན་ཕྱེ། གཡིས(སྣུམ)རྩམ། ཞག་རྩམ། ཚིལ་རྩམ། ཡུག་རྩམ་བཅས་ཡོད་དེ། མར་ཟན་བརྫི་བྱེད་མར་ཁུའི་ནང་དུ་ཕྱུར་བ་དང་རྩམ་པ་བསྲེས་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཟན་ཕྱེ་ནི་མར་དང་ཕྱུར་བ། རྩམ་ཕྱེ་བཅས་བསྲེས་ནས་སྤགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ལ་ཟེར་ཞིང་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཁྱེར་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན། གཡིས་རྩམ་ནི་འབྲུ་སྣུམ་སྟེ་གཡིས་ཀྱི་ནང་རྩམ་ཕྱེ་བཏབ་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཞག་རྩམ་ནི་ནོར་ལུག་གི་ཤ་རུས་གདུས་པའི་ཞག་ནང་དུ་རྩམ་ཕྱེ་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཚིལ་རྩམ་ནི་ལུག་སོགས་ཀྱི་ཚིལ་བཙོས་པའམ་བཞུས་པའི་ནང་རྩམ་ཕྱེ་དང་བཟའ་ཚྭ་བཏབ་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། ཡུག་རྩམ་ནི་ཡུག་པོ་བརྔོས་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའི་ནང་ལ་མར་རམ་གཡིས་བླུགས་ནས་བརྫིས་པའི་སྤགས་རིལ་ཞིག་ཡིན། དེ་རིགས་ལ་བྲོ་བ་མི་གཅིག་པ་རེ་རེ་ཡོད་ལ་ནུས་པའང་ཁྱད་པར་བ་རེ་ཡོད་པས་བོད་མིའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ཆ་བཟུང་ཡོད་དོ།།
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དོལ་རྒྱལ་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་དུ་སུས་གཉེར་གཏད་མཛད་དམ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ྋཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
ད་ལྟ་དོལ་རྒྱལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ྋའཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཟེར་བའི་མིང་འདི་དུས་གང་ཞིག་ཏུ་ཐོགས་པ་དང༌། སུ་ཞིག་གིས་བཏགས་པ། བཏགས་པ་ཇི་བཞིན་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་ཞིག་གིས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་གནང་ཡོད་མེད་བཅས་ལ་ལྟ་དགོས། སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཕར་བཀའ་བསྒོས་གནང་མི་འདུག ཚུར་ལག་པ་དམར་པོ་བརྐྱངས་ཡོང་དུས་སྐྲག་པ་གནང་ནས་འདོད་འཇོའི་བུམ་བཟང་གསན་མཚམས་བཞག་གནང་འདུག དེ་ཡག་རྟགས་མ་རེད། རི་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མས་དོལ་རྒྱལ་ཤུགས་ཆེ་བསྟེན་པ་གནང་གི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དུས་ང་རང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གྱི་ཡོད། རི་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་འུད་ཤོབ་དང་སྦྲགས་ནས་གསུངས་པར་ཆོས་སྐྱོང་འདི་གཞན་དང་འདྲ་གི་མ་རེད། སྡེ་པ་གཞུང་གི་སྐུ་དྲག་ནང་དང༌། བླ་མ་དགེ་བཤེས་ནང་བཅས་ཀྱི་གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་དེ་ཚོ་འཇུ་གི་རེད་ཅེས་གསུང་མྱོང༌། རྗེས་སུ་བླ་བྲང་ནས་གཙང་མ་བཞག་སྟེ་ཕྱག་མཛོད་ལགས་ཀྱི་བརྗོད་གསལ་ཞིག་ལ། རི་སྐྱ་སྐུ་གོང་མས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པ་གནང་བ་དེ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་བསྟེན་པ་ཞིག་རེད་མི་འདུག རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་པ་བཏང་ཚུལ་གྱི་ཐེངས་གཅིག་རིན་པོ་ཆེ་སྙུན་སྟབས་གནོད་པ་ལ་འཇིགས་ནས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་པ་གནང་བ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ནི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་མ་རེད་དམ།
འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ལྷ་དེ་ཚོའི་གྲས་བཀའ་སྲུང་ལ་ཕར་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་བྱས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱང༌། གོང་གསལ་དེ་ཚོ་ནི་བླ་མ་སྐྲག་ནས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཕར་མིན་པར་ཚུར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་རེད་དམ། བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་གནང་སྟངས་ངོ་མ་ནི་བླ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་འཇིགས་ཞུམ་དང༌། བག་ཚ་བ་མེད་པར། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པ་ཚོ་ཕར་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་དེའི་སྲོག་ལ་དབང་བའི་སྒོ་ནས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་གནང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ྋའཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཟེར་བའི་མིང་འདི་ག་དུས་བྱུང་འདུག སུས་༸འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་དུ་བསྐོས་འདུག དགའ་ལྡན་ཁྲི་པས་ཕལ་ཆེར་བསྐོས་ཡོད་པ་མ་རེད། ྋརྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐོས་ཡོད་པ་མ་རེད། འོ་ན་སུས་བསྐོས་འདུག ཡང་ན་མདོ་སྨད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་རེད་དམ། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལ་མིང་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། སྐུ་འབུམ་ལའང་དེ་སྔ་མིང་ཙམ་ཡང་མེད།
སྐུ་འབུམ་གྱི་སྟོང་འཁོར་རིན་པོ་ཆེས་མཚོན་པའི་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཅང་གནང་ཨེ་ཡོད། དཔེར་ན༑ ངའི་སྤུན་མཆེད་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་འབུམ་གྱི་ཁྲི་པ་གནང་ནས་ཡུན་གང་ཙམ་བཞུགས་ཡོད། རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འབུམ་ལ་བཞུགས་རིང་དོལ་རྒྱལ་ཟེར་བ་དང༌། ཤུགས་ལྡན་ཟེར་བའི་མིང་ཐོས་མ་མྱོང་ཅེས་གསུང་གི་འདུག
གང་ལྟར་དོལ་རྒྱལ་གྱི་ཡོང་སྟངས་ལ་ལྟོས་དང༌། ཚད་དང་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཐོག་མ་ནས་བྱུང་མི་འདུག སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ཞིག་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། དེ་ནི་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་ང་ལ་བཀའ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། ཐེངས་གཅིག་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཕྱོགས་ཕེབས་པ་དང༌། ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཐུགས་ཉེ་ནང་ཚགས་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ལ་གློ་བུར་དུ་ཕེབས་འདུག དེ་རྗེས་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་ཕེབས་པར། ཨ་ཙི་ཁ་སང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དུ་ཕེབས་ནས་ང་ལ་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་གསུང་གི་འདུག ཐུགས་བྲེལ་གང་བྱུང་ཞུས་པས། ང་རྒྱལ་ཆེན་གྱི་ཟླ་བསྐང་གཏོང་རྒྱུའི་མཆོད་པ་ཚང་མ་བསྒྲིགས་ཡོད། ཀརྨ་པ་ཕེབས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་བ་དང་མགྱོགས་པོ་མཆོད་པ་བསྡུ་གསོག་རྒྱག་དགོས་བྱུང༌། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ཆེན་ལ་མཉེས་པོ་རང་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན། དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་དེ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཞིག་ཕེབས་སྐབས་ལྐོག་སྦས་གནང་དགོས་པ་འདི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ག་རེ་བྱས་ནས་སྦས་གནང་དགོས་བྱུང་བ་རེད་དམ། དགེ་ལུགས་པ་ལ་སྲུང་མ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང༌། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་ཡོད་པ་ཡིན། ཀརྨ་པ་ཕེབས་སྐབས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་གི་བསྐང་འཕྲིན་གནང་བ་ཡིན་ན་འཕྲིན་བཅོལ་དང༌། བསྟོད་པ་ལྷན་དུ་གནང་ཚོད་རེད།
ངས་འདི་ཞུ་དགོས་དོན་ནི་ྋའཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་པ་དང༌། དགེ་ལུགས་པས་བསྟེན་ཅིང་བསྒྲུབས་པའི་སྲུང་མ་དགེ་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གཟིགས་ངོ་ལ་བསྟན་ཆོག་པ་དང༌། རྫོགས་ཆེན་རྙིང་མའི་མདུན་དང༌། ས་སྐྱའི་མདུན་བཅས་ལ་ངོམ་སྟོན་ཆོག་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། ཁུག་ཁུག་ཀྱོག་ཀྱོག་ལ་སྦས་གནང་དགོས་པ་འདི་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། ཉམ་དམའ་པོ་རེད་བསམས།
སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་པ་རིན་པོ་ཆེས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་གྱིས་དར་སྤེལ་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཟོང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟེན་གནང་དར་སྤེལ་གནང་བ་དེ་དག་གིས་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཨེ་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ནས་བཟུང་དབུས་གཙང་ཁམས་ཕྱོགས་བཅས་པར་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་འདེབས་བྱེད་མཁན་དང༌། མི་དགའ་བ་བྱེད་མཁན་མང་དུ་སོང་ཡོད། གདན་ས་ཁག་གི་ནང་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་གནང་རྒྱུའི་ཐད་ཕན་ཐོགས་འདི་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་གང་ཡང་བྱུང་མེད། གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྐུ་གོང་མ་དང༌། རྒན་སྟོང་དཔོན་ལྟ་བུ་དངོས་གནས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛིན་པ་གནང་མཁན་དེ་དག་གིས་དོལ་རྒྱལ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་གནང་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་གནང་བ་མེད་ལ་མི་དགྱེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཡང་དོལ་རྒྱལ་མ་བསྟེན་མཁན་ཚོ་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཞན་པ་དང༌། འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་མེད་པ། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོ་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བཟང་བ་དང༌། འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་གཙང་མ་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་མེད། གང་ལྟར་སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཛད་པ་ནས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་འདི་ཐུགས་ནོར་བྱུང་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ཡག་པོ་བྱུང་མེད་པ་ནི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མི་འདུག་བརྗོད་པ་ལས། ཆ་ཤས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། བླ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་གནས་ྋརྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང༌། ཡང་སྒོས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་དང་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྤྱི་དང༌། མ་རྒྱུད་བདེ་མཆོག་ཡབ་བཀའ་ཡུམ་བཀའི་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་གནང་མཛད་དེ་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་བ་དེ་དག་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་སུ་ཡང་ཡོང་ཤེས་ཐབས་མེད། དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད། ཤེས་སོང་ངམ།
ཕར་ཕྱིན་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས།
འགྲོ་དོན་རྩ་ལག་དབྱིག་གིས་གཉེན། །རང་གི་མོས་པ་གཙོར་བྱས་ནས། །
ཤེས་བྱ་ནང་གིར་ཡིན་པ་ལ། །ཡང་དག་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་བཀྲོལ། །ཞེས་དང༌། དེའི་འོག་ཏུ།
འཕགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱས་ཀྱང༌། །
དེས་བྱས་བྱས་པ་མིན་མཐོང་ནས། །དབུ་མར་གནས་པའི་བློས་རྣམ་ཕྱེ། །
ཞེས་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས་ཁོང་གི་བླ་མ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དབུ་མའི་དོན་ལ་གནས་པ་དེ། ཁོང་རང་གི་མོས་པའི་སྟོབས་ལས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་འདི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པར་མི་འཐད་པ་གཟིགས་ནས་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་ཡོད། དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ནས་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལོག་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་དམ། འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་མ་གུས་པ་གནང་བ་རེད་དམ་ཞེ་ན། མ་གུས་པ་གནང་བ་མ་རེད། དེ་བཞིན་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུངས་པའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ནི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ཡིན་པ་དང༌། བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལྟ་བ་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་ཞིང༌། བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བཀའ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་བཀའ་དེ་ལྟར་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཇོ་བོ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བར་ཐུགས་ངེས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཚད་མ་རང་ལ་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང༌། དེའི་དགེ་ཕྲུག་སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེ། དེའི་དགེ་ཕྲུག་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་གསན་དུས་སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མི་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་བྱུང་བ། རང་གི་དགེ་རྒན་སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེས་གསུངས་པའི་དོན་འགའ་ཤས་ཕྱོགས་སྔ་ལ་བཀོད་ནས་དགག་པ་རྒྱབ་ཆོག་པའི་གནང་བ་བྱུང་བ་ལྟར་དགག་པ་སྐྱོན་ཡོད། དེ་ཚོ་ྋརྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱིའི་གཞུང་བསྲངས་པ་ཡིན། དེའི་ཐོག་ནས་རང་གི་བླ་མ་ཡིན་ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ན་གཞན་དུ་འབྲེལ་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་ནའང་འདྲ། དགོས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནའང་འདྲ། གཞུང་གི་དགོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་ལ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་པ་འདི་མཁས་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཉམས་བརླག་ཏུ་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་གུང་ཐང་ཚང་གིས།
ཀྱེ་ཧུད་དགེ་ལྡན་བསྟན་པ་འདི། །དཔལ་དང་འབྱོར་པས་རབ་རྒྱས་ཀྱང༌། །
བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་ཆེས་ཕྲ་བ། །བསམ་གྱིན་སྙིང་ནས་ཤེས་པ་འཕྱོ། ། ཞེས་སེམས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གསུང་ནས།
ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དོན། །ཇི་བཞིན་འདོམས་པ་ཆེས་དཀོན་ཡང༌། །
འཁྲུལ་བྲལ་ཁྱོད་གསུང་གླེགས་བམ་རྣམས། །གདུང་སེལ་དབུགས་དབྱུང་མཆོག་སྦྱིན་འགྱེད། །
ཅེས་པ་འདི་སེམས་གསོ་གནང་བ་ཞིག་རེད་འདུག རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་ལས་ཆེན་པོ་བསྐྱོན་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་སྟེང་ནས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པའི་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་བཤད་པས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཡོད་པའི་གཞུང་དེ་ཚོ་ང་རང་ཚོས་མ་མཇལ་བ་མ་གཏོགས། མཇལ་ཆོག་ཆོག་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་ཆོག་ཆོག སྒོམ་ཆོག་ཆོག་ཡོད་པས་དེ་དག་ནི། གདུང་སེལ་དབུགས་དབྱུང་མཆོག་སྦྱིན་འགྱེད་བྱེད་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་འདུག
དགེ་རྒན་རྣམ་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་དཔེ་ཁྲིད་གནང་སྐབས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ྋརྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་དཔེར་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལྟ་བུ་ཡིན་ན༑ རྩ་བ་དང་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལ་བལྟས། དེ་ནས་ྋརྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ནང་གནད་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཡོད་པ་དེས་རང་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པ་བྱས་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་གནད་འགག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག དེ་བཞིན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་འཆད་པའི་སྐབས་ལ་ཚིག་གསལ་དང༌། བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་རྒྱུས་ཡོད་པ་བྱས། རྩ་ཤེས་ཊིཀ་ཆེན་འཁྲིད་རྒྱུ་བྱུང་ན། རྒྱ་འགྲེལ་བརྟེན་ས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང༌། ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཞུང་ཡིན་པས། གཞུང་དེ་ལྟར་ངོ་སྤྲད་ནས་ཁྲིད་ཐུབ་ན་གནད་འགག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག འདིའི་རྒྱབ་རྟེན་ལ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་སླེབས་ཤིང༌། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དབུ་མའི་གཞུང་འཁྲིད་ཐུབ་ན། དབུ་མ་འཇུག་པས། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། ང་རང་ཚོས་ྋརྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞུང་འདི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་བྱས་ནས། མཐར་ཐུག་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་ཆགས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་སྨོས་དུས་སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱུང་ན། ང་ལ་ཉམས་མྱོང་དང་རྟོགས་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། ྋརྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པའི་ཚིག་འདིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་དད་པ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྐྱེ་གི་འདུག ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཁོང་གིས།
གང་གིས་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །
དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་མཁས་པའི་དབང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས། དངོས་གནས་རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་འདོམས་པར་མཛད་པའི་སྟོན་པ་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད་གསུངས་སྐབས། ཨ་ཙི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལོས་ཡིན་བསམས་ནས་སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་ཏེ་དེའི་རྗེས་འཇུག་རྣལ་མ་ཞིག་བྱེད་བསམ་པ་ཡོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོས་དཔེ་ཆ་འཁྲིད་དུས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ཏེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་གཏུགས་སྟངས་དེ་ཚོ་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཊིཀ་ཆེན་དང༌། རྩ་ཤེས་ཀྱི་ཊིཀ་ཆེན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གསུང་རྒྱུ་དེ་དག་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག
ང་རང་ཚོ་འདིར་ཚོགས་པའི་དགོས་དོན་སེམས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་དགོས། སེམས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་པ་ལ་དེའི་གནད་འགག་གང་འདྲ་ཡིན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་པ་དགོས། དེར་བརྟེན་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུ་འགོར་ཡང་ཞུས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་མཁྱེན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།
གོང་གསལ་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་དོལ་རྒྱལ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་འདི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་རེད། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཞེས་ཚིག་དུམ་འདི་བཤད་ན་མི་འགྲིགས། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་རལ་གྲི་གནམ་གཡུགས་ལྟ་བུ་བྱས་ན་མང་གཙོ་དང་འགལ་བར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང་ཡང་འགལ་གྱི་ཡོད། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས། སྤྱིར་བཏང་ལྟ་བུ་བཤད་ན། སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ། ཟོང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བཞག ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་དང༌། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བཞག་ནས་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་ན། ཐུགས་དོགས་འཁྲུངས་རྒྱུ་ལས། རང་དགར་བཏང་སྙོམས་སུ་ལུས་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད། དེ་བཞིན་ཕ་བོང་ཁ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྩ་བའི་བླ་མ་དྭགས་པོ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོར་ཆ་བཞག་ན། ཁོང་གིས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་འདྲ་བཏང་གནང་གི་ཡོད་ན་ལས་གལ་ཆེར་བསྟེན་པ་གནང་གི་མི་འདུག ད་དུང་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་ལ་དགོན་པ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ནས་གཅིག་གིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། འཇམ་དཔལ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་བཞུགས་སའི་དགོན་པ་དེས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གྱི་མེད་པ་རེད། རྗེས་སུ་དོལ་རྒྱལ་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་གནས་ཚུལ་འཕྲད་དུས་འདི་དགོན་པའི་ནང་བཞག་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་ནས་ཕྱི་ལ་བཞག་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ༼༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁའི་རྣམ་ཐར་དྲུང་ཡིག་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ནང་དྭགས་པོ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་དོལ་རྒྱལ་སྒོ་སྲུང་གི་ཚུལ་དུ་བཞག་པ་ལས་བསྟེན་པར་མི་མཛད་པ་གསུངས་ཡོད།༽
རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ན། སྔོན་མ་ལོ་གཅིག་ངས་གནས་ཆུང་ལ་དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྲོག་གཏད་འདི་སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གནང་བ་དང༌། དེ་ནི་ཁོང་ལ་དག་སྣང་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁུངས་བཙན་པོ་མ་རེད་དམ་ཞུས་པས། ཆོས་སྐྱོང་ནས་དག་སྣང་ལ་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་དག་སྣང་གཅིག་དང༌། བར་ཆད་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ནང་སྣང་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད། འདི་བར་ཆད་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་དག་སྣང་དེ་ཨེ་ཡིན་གསུང་གི་འདུག སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གསུང་ནང་བོན་ཆོས་འགའ་ཡང་སློབ་མའི་ཞུས་ངོར་ཚུད་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་ཕ་བོང་ཁ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དག་ཞུས་ཀྱིས་ཕྱིར་འདོན་གནང་བ་ཡིན་ཞེས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ྋགླིང་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་གནང་བ་ཁོ་བོར་གསུང་མྱོང༌། བར་ཆད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེར་ར་འཕྲོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་པ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ལོ་སུམ་བརྒྱ་བརྒལ་བ་སོང་བའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕར་བཞག དེ་བཞིན་ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་གནང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་ཕར་བཞག རྗེ་སྒྲུབ་ཁང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་ནི་ལམ་རིམ་གྱི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་མཚུངས་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་སོགས་དགེ་ལྡན་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་བསྟན་འཛིན་དེ་དག་ཚད་ལྡན་ཚད་མར་གྱུར་པ་དགེ་ལུགས་པའི་ཐུགས་ཞེན་ཡང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་རེད། ཁོང་རྣམ་པས་གང་འདྲ་གནང་འདུག དགོངས་པ་བཞེས་དང་གསལ་པོ་ཡོད།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་Velocity 48 ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འཕྲུལ་རིག་སྦྱོང་བརྡར་བསྟི་གནས་ཁང་ IIT, Delhi གི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང་། མང་ཚོགས་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱར་ “སེམས་འཁྲལ་མེད་པའི་མི་ཚེ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེལ་ཐུབ། “ ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་དང་།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་Velocity 48 ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ལྕམ་སྐུ་པ་རོལ་ Ms Parol ལགས། འཕྲུལ་རིག་བསྟི་གནས་ཁང་IITགི་འགན་འཛིན། སྐུ་ཞབས་ཝི་རཱམ་གྷོ་པཱལ་རའོ་ལགས་Prof V Ramgopal Rao དེ་བཞིན་ཧིན་དི་གློག་བརྙན་ Bollywood འཁྲབ་སྟོན་པ་ Tisca Chopra ལགས་བཅས་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་༸གོང་ས་མཆོག་དང་ལྷན་བཞུགས་གྲལ་དུ་འཁོད་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
བརྩེ་བའི་སྤུན་མཆེད་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ཚོར་ཐོག་མར་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་གྲོགས་མོ་དེ་སྔ་ཨ་ཡིར་ལེན་ཌི་ཡུལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ Irish President ལྕམ་སྐུ་མེ་རི་རོ་བྷེན་སོན་ Mary Robinson མཆོག་གིས་ངོས་ལ་ཐེངས་ཤིག བུད་མེད་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་གྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ། ཞེས་གསུངས། དེ་རིང་འདི་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་སོང་། དེར་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། གང་ཡིན་བརྗོད་ན་ཚན་རིག་པས་ཚོད་ལྟའི་ལམ་ནས་བུད་མེད་ཚོ་ལུས་པོའི་གྲུབ་ཆའི་སྟེང་ནས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱེས་པ་ཚོ་ལས་མི་བཟོད་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་བ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཞིག་གློག་བརྙན་ལྟ་སྐབས་གློག་བརྙན་ནང་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་སྐབས་བུད་མེད་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་མི་བཟོད་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་བ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ལས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་ང་ཚོ་ཚང་མ་རང་གི་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཤ་སྟག་རེད། མའི་བྱམས་བརྩེའི་འོག་ནུ་ཞོ་འཐུང་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཐུབ་ཡོད།
དུད་འགྲོར་ཁྱི་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན་ཕས་འདོད་པ་སྤྱད་པ་ཙམ་ལས་ཁྱི་ཕྲུག་གསོ་སྐྱོང་ཐོག་འགན་ཁུར་མི་བྱེད། འོན་ཀྱང་བྱ་རིགས་ཁག་གཅིག་ཕ་མ་གཉིས་ཀས་མཉམ་རུབ་ཐོག་ནས་ཕྲུ་གུར་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ཚོད་འདུག ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ལ་མཚོན་ནའང་དེ་ལྟར་རེད། མ་ཁོ་ན་ལས་ཕས་ནུ་ཞོ་སྦྱིན་མི་ཐུབ། འགྲོ་བ་མིའི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ཀྱང་དམག་རྒྱག་མཁན་མང་ཆེ་བ་སྐྱེས་པ་རེད། དོན་དུ་མི་གསོད་མཁན་ཆགས་ཡོད། ཤ་ཚོང་མཁན་ལ་མཚོན་ནའང་ཕལ་ཆེ་བ་སྐྱེད་པ་རེད། ད་ཆ་ང་ཚོས་མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབ་འདུག གནས་བབ་དེའི་ཐོག་ནས་བུད་མེད་ཚོས་དམིགས་བསལ་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག
སྲོག་ཆགས་གྲོག་འབུས་མཚོན་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཐུབ་མཁན་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་རྣམ་གྲངས་འདྲ་མིན་ཡོད། སྲོག་ཆགས་གྲོག་འབུ་དང་ཉ། བྱ་རི་དྭགས་སོགས་ལ་མིའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཀླད་པ་དེ་འདྲ་མེད། དེར་བརྟེན་དུད་འགྲོའི་རིགས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་དབང་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུད་འགྲོའི་རིགས་འཚོ་གནས་ཐུབ་མིན་ཡང་གཙོ་བོ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བར་རག་ལུས་ཡོད། དེར་བརྟེན་དུད་འགྲོའི་རིགས་འགའ་ཤས་སྒྲ་དང་དྲི་སོགས་ཚོར་རྒྱུའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ལས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཡོད། ང་ཚོ་མིར་མཚོན་ན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཀླད་པ་ཡོད། དེའི་ཐོག་ང་ཚོར་ཧ་ཅང་གནས་ཚད་མཐོ་བའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཚམས་རེ་མིའི་ཀླད་པ་དེས་རྙོག་གྲའང་ཧ་ཅང་བཟོ་བཞིན་ཡོད། མིའི་རེ་དོགས་ཀྱིས་མཚོན་རྣམ་རྟོག་འདྲ་མིན་དང་། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མ་འོངས་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་དྲགས་ནས་མཚམས་རེ་སེམས་འཁྲལ་དང་སེམས་ངལ་མང་པོ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད།
ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཆའི་སྟེང་ནས་མིའི་ཀླད་པ་འདི་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་རེད། ཕྱོགས་མཚུངས་བྱམས་བརྩེའི་བློ་དེའང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་མའི་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བས་འོག་ལྟ་སྐྱོང་བྱས་ནས་རིམ་བཞིན་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཀྱང་མིའི་གཞི་རྩའི་ལྷན་སྐྱེས་རང་བཞིན་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ཐོག་མར་འགོ་འཛུགས་སྟངས་དེའང་བྱམས་བརྩེའི་འོག་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་འཚར་ལོངས་བྱེད་སྐབས་སུའང་གཞན་གྱི་བྱམས་བརྩེའི་འོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གཞན་གྱི་བྱམས་བརྩེས་བསྐྱངས་མེད་ན་ང་ཚོ་འཚོ་ཐབས་བྲལ། མ་ལས་སྐྱེས་རྗེས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འགའ་ཤས་སྐད་ཆ་མིན། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ནས་མས་བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་ལུས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་དེའང་བྱམས་བརྩེའི་འོག་ནས་བྱུང་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ང་ཚོར་མིའི་ཀླད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དང་ནང་གི་གཤིས་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱམས་བརྩེའི་ཀུན་སློང་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་འགྲོ་ཐུབ་དགོས། བྱམས་བརྩེས་སེམས་ནང་གདེང་སྤོབས་སྦྱིན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དྲང་བདེན་གྱི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ཐུབ། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ལས་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྤེལ་ཡང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དང་རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་གཞན་གྱི་ཡིད་ཆེས་བསླེབ་ཐུབ། ཡིད་ཆེས་བྱུང་ན་གྲོགས་པོ་ཡོང་ཐུབ། ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན། འཇོན་པོ་རྒོད་པོ་ག་ཚོད་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉིད་གཅིག་པུས་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ཐུབ་ཐབས་བྲལ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་དྲི་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་ཡོད་པ་བཅས།།


text: སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠་ཟླ་གསུམ་པ་ནས་ཟླ་བདུན་པ་བར་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ཞིག་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་Smithsonian’s Sackler Gallery གི་སཱ་ཁ་ལེར་དངོས་བཤམས་ཁང་ནང་གཟིགས་འབུལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མཆོད་ཁང་དེ་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་རབ་གནས་དང་བྱིན་རླབས་བསྩལ་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདིའི་ནང་གི་ཅ་དངོས་རྣམས་ཨ་ལེ་སུ་ ཁཱན་སྒྲེལ་ Alice s. Kandellསྒེར་ངོས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལ་བསྡུ་རུབ་ཉར་ཚགས་གནང་བ་དང་། མཆོད་ཁང་ནང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་དང་། ཐང་ག གོས་རྒྱན། ཆོས་དཔེ། མཆོད་རྟེན། དུང་། རོལ་ཆ། མཆོད་མེ། ཁྲི། མདུན་ཅོག་སོགས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཅ་དངོས་དང་ཡོ་བྱད་༢༢༠་ཙམ་འདུག སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠་ནང་ལྕམ་ཨ་ལེ་སུ་ཡིས་བསྡུ་རུབ་ཉར་ཚགས་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་ནེའུ་ཡོག་ནང་ཡོད་པའི་མོའི་སྡོད་ཁྱིམ་ནས་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ཏུ་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་དངོས་བཤམས་གཟིགས་འབུལ་ཆེད་གནས་སྤོ་བྱས་པ་དང་། སྐབས་དེར། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདིར་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་དངོས་བཤམས་གཟིགས་སྟོན་གནང་བའི་ཟླ་ངོ་བཞིའི་སྐབས་རིང་ལྟ་སྐོར་བ་འབུམ་གསུམ་ཙམ་སླེབས་འདུག དེ་མིན། བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འགྲེམས་སྟོན་གནང་བ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་དགུ་རིང་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པའི་ཁྲོད་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་བཞིའི་ནང་གི་གཅིག་ཀྱང་རེད་འདུག སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠་ཟླ་བ་༧་ཚེས་༡༦་ཉིན་ལྕམ་ཨ་ལེ་སི་ཁཱན་སྒྲེལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ལྷན་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ་རྒྱུ་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེར་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཆེད་ཕེབས་གནང་འདུག ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། “ཁྱེད་རང་གི་ཀུན་སློང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།མི་མང་བོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཞི་བདེའི་ལྟ་བ་གོ་རྟོགས་ཟབ་མོ་ཐོབ་པར་ཕན་ངེས་རེད་” ཅེས་གསུངས། ལྕམ་ཨ་ལེ་སུ་ཡིས་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་འགྲེམས་སྟོན་ལྷན་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་གནང་སྐབས།“བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་དད་གུས་དང་གཅེས་ཉར་ཡག་པོ་གནང་ས་ཞིག་ཏུ་ཕུལ་བ་ཡིན།སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་ལྷན་ཁང་གིས་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་སྒྲིག་པའི་མཆོད་ཁང་འདི་གཅེས་ཉར་བྱེད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དང་།ཅ་དངོས་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་ཏེ་བོད་ཀྱི་འབྱོར་ལྡན་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ནང་ཡོད་པའི་མཆོད་ཁང་ལྟར་གཟིགས་མོར་བཤམས་སྟོན་གནང་རྒྱུ་རེད།” ཞེས་གསུངས། སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ནང་ཡོད་པའི་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་ས་ནི་ཨར་ཐུར་སཱ་ཁ་ལེར་ Arthur M. Sackler Gallery སྒྱུ་རྩལ་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཡིན་པ་དང་།བཤམས་སྟོན་ཁང་འདི་ནི་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། … → མུ་མཐུད་ཀློག


text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་གི་སྐོར་རེག་ཟིག་ཏུ་འཁོད་པ་དག་གཞིར་བྱས་ཏེ། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་གནས་པ་དག་ལུང་འདྲེན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞག་ནས་ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དོན་གཙོ་བོ་བྱས་ཤིང་། གཞན་ད་དུང་སྲིད་དབང་འདིའི་བཙུགས་མཁན་ཡིན་པར་བཤད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ།
[གནད་འགག་མིང་བརྡ།] ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་། རྒྱལ་སྲས། ཆུ་འཕང་མཁར།
གླེང་གཞི།
ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲན་ཙམ་ལས་མེད་ནའང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་པ་ནས་བོད་ས་ཁུལ་དུ་ས་གནས་སྲིད་དབང་ཆར་ཤུལ་གྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་བཞིན་བྱུང་བའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་པར་མངའ་རིས་གུ་གེ་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་མཉམ་དུ་བཞག་ནས་གླེང་བས་སྐབས་དེའི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་བོ།། ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་གིས་ཆུ་འཕང་མཁར་ཞེས་པ་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟི་ལིང་མཁར་ལྟེ་བ་བྱས་ཤིང་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་མདོ་སྨད་ཕལ་ཆེར་མངའ་མཛད་པའི་སྐོར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་གསལ། ཕྱིས་སུ་ལོ་དུ་མའི་རིང་ཆུ་འཕང་མཁར་ནི་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དུ་གཞིས་སྡོད་བྱས་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་ལྟེ་བར་གྱུར་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་བཤད། ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་གི་ཆབ་རིས་འོག་ཏུ་བོད་མི་ཡོད་པ་ཕུད་ད་དུང་ལྡོང་སྤྱང་། རྒྱ་མི་དང་ཧོར་སོགས་ཀྱི་མི་རིགས་གཞན་དག་ཀྱང་འདུས་ཡོད། སྲིད་དབང་འདི་འཛུགས་མཁན་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པར་བཤད་པའི་རྒྱལ་སྲས་བྱ་བ་ཡིན། ཁོས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་རིང་སུང་རྒྱལ་རབས་དང་མི་ཉག་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་འགལ་མཐུན་གཉིས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཙུགས་པ་དང་ཕན་ཚུན་ལ་ཕོ་ཉ་མངགས་གཏོང་སོགས་ཀྱང་བྱས་པ་རེད། དེ་བས་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་དབང་འདི་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་པར་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་མཆིས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་གཙོས་པའི་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་ཕན་པར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།
དང་པོ། ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་མ་བཙུགས་པའི་སྔོན་གྱི་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབ་རགས་བསྡུས།
ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་བཙུགས་ཤིང་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གཙོས་པའི་མདོ་སྨད་ཕལ་ཆེར་དབང་བསྒྱུར་བྱས་མྱོང་། སྲིད་དབང་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནས་པའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ནའང་བོད་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐོན། སྲིད་དབང་འདི་བྱུང་བར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྱི་ཚོ་ཁག་སོ་སོས་ནུས་པ་བཏོན་ཡོད་ལ་ས་དེ་གའི་སྲིད་དཔལ་རིག་གསུམ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བའི་མཐའ་འབྲས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དེ་ཕྱིར་སྲིད་དབང་འདི་མ་བཙུགས་སྔོན་གྱི་གནས་བབ་ལ་རྟོགས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཐོག་མའི་གླེང་བྱའོ། སྤྱི་ལོ་842ལོར་བོད་རྒྱལ་བཙན་པོའི་མཐའ་མ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་བཀྲོངས་པས་ལོ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཕྱིན་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་། བཙན་པོ་འདས་རྗེས་གཅིག་གྱུར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་མཁན་ཞིག་མེད་པས་སྔོན་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཡོད་པའི་སྐུ་དྲག་ཕྱོགས་ཁག་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་ཟླ་རྣོ་དབལ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་མཐར་སྲས་ཡུམ་བརྟན་དང་འོད་སྲུང་གཉིས་ཕན་ཚུན་དགྲར་ལྟར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ཁག་སོ་སོས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཏེ་འཁྲུག་རྩོད་བྱུང་།འགལ་ཟླ་དེས་ས་མཚམས་ཀྱི་གནས་བབ་ལའང་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་དེ། ས་མཚམས་ཀྱི་སོ་དམག་གིས་རང་རང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་དམིགས་ནས་སྐུ་དྲག་གི་ཕྱོགས་ཁག་མི་འདྲ་བར་རྒྱབ་བཅོལ་ཞིང་རིམ་པར་རང་ཉིད་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་སྒེར་ཚུགས་བྱས་པ་རེད། འདི་འདྲའི་ཆབ་སྲིད་འཁོར་ཡུག་ཞིག་ཏུ་ཚོ་ཁག་སོ་སོའི་སྟོབས་ཤུགས་དོ་མཉམ་དུ་གྱུར་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་དམག་འཐབ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད། དེས་མང་ཆོགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་གཙེས་ཤིང་རྒྱུ་ནོར་བརླག་པས་སྡུག་མ་བཟོད་པར་མཐར་སྤྱི་ལོ་869ལོར་དབས་ཁོ་བཞེར་ལེགས་སྟོང་གིས་མགོ་འདྲེན་བྱེད་པའི་“འབངས་གྱེན་ལོག་”བྱུང་བ་རེད།《དེབ་ཐེར་མཁས་བའི་དགའ་སྟོན》དུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན་ཐོག་མར་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་མཆེད་པ་དང་མཐར་བཙན་པོའི་བང་སོ་སོགས་ཀྱང་བྲུས་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གྱེན་ལོག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟེར། འབངས་གྱེན་ལོག་གིས་བཙན་པོའི་སྲིད་དབང་རྡུལ་དུ་བརླག་ནས་ཁ་འཐོར་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་འདུག་པ་《སུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར》ནང་དུའང་“སྐབས་དེར་བཙན་པོའི་སྲིད་དབང་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར་ཞིང་ས་ཁུལ་མང་པོས་སྒེར་ཚུགས་བྱས་ཏེ། ཁ་ཤས་ལ་དུད་ཁྱིམ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ཀྱང་ཁ་ཤས་ལ་དུད་ཁྱིམ་བརྒྱ་ཙམ་ལས་མེད་པའང་མཆིས” ①ཅེས་པའི་ཟིན་བྲིས་བཏབ་འདུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྣང་བཪྙན་ལྡན་ལ་ལོ་རྒྱུས་དོན་དངོས་ལའང་མཐུན་ནོ།། “འབངས་གྱེན་ལོག་རིམ་པར་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་རྗེས་དེའི་གཙོ་ཁག་ཅིག་ནུབ་ཁའི་དོག་ལམ(河西走廊)རྒྱུད་དུ་ཡོང་ཞིང་རྗེས་སུ་ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།
ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དུ་སྟོབས་ཤུགས་ཅུང་ཆེ་ཤས་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ནི་ལུང་དྲུག་ཚོ་བ་①ཡིན་ཏེ། སུང་གིས་ཀྱང་ཚོ་ཁག་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཚམས་སུ་ཆགས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤས་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཙིགས་མཐོང་བྱེད་ཚུལ་དེའི་མགོ་བར་ཆོ་ལོ་དང་ཐམ་ག་གནང་བ་སོགས་ལས་ཤེས་ཐུབ། ལུང་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་ལེང་ཀྲིག་(灵州)ས་ཁུལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་གཡང་ཧྥའི་ལུང་བ་དྲུག་གི་བོད་མི་སྤྱིའི་མིང་བཏགས་པ་ཞིག་རེད། ལུང་དྲུག་ཚོ་བའི་བོད་མི་ནི་སྔར་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ས་མཚམས་སྲུང་དུ་ཡོང་བའི་དཔོན་དམག་གི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཞིང་རིགས་གཞན་དང་འདུས་སྡོད་བྱས་ནས་སྟོབས་ཤུགས་རིམ་པར་རྒྱས་པ་རེད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་དཔང་བློ་གྲོས་(潘罗之)ལུང་དྲུག་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་དུ་བསྐོས་པ་རེད། ཁོས་ལུང་དྲུག་ཚོ་བའི་སྲིད་དཔལ་རིག་གསུམ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་ཆེད་སུང་དང་མཛའ་མཐུན་གྱི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཤིང་མི་ཉག་གི་དཔུང་ཤུགས་ནུབ་ཏུ་ཕྱོགས་པ་མཐར་བསྐྲོད་བཏང་ནས་ཞི་འཇགས་ཀྱི་འཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་པ་རེད། མི་ཉག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ནུབ་ཏུ་ཕྱོགས་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་པ་དེས་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་སྲུང་བར་ཡང་ཕན་པས་ཁོ་ལ་དཔོན་གནས་སོགས་གནང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་རེད། ཕྱིས་སུ་མི་ཉག་གིས་སུང་གི་ལེན་ཀྲིག་བཅོམ་པ་དེར་དམག་ཁྲི་ཚོད་ལོངས་པ་ཞིག་བསྡུས་ནས་དཔུང་རོགས་བྱེད་པའི་རེ་བ་བཏོན། སྐབས་དེར་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རྩེ་མོར་ཐོན་ཡོད་ལ་རིམ་པར་ནང་འགལ་གྱི་དབང་གིས་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར། མཐར་སྤྱི་ལོ་1028ལོར་མི་ཉག་གི་དྲག་ཤུགས་འོག་ཚོ་ཁག་འདི་ཁ་འཐོར་དུ་སོང་ནའང་རྗེས་སུ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤས་ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་གི་འོག་ཏུ་ཚུད་སོང་ཅེས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་འཁོད་འདུག
གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་ཞིག་མ་ཆགས་ཤིང་ས་གནས་བཅད་བཟུང་གི་སྲིད་དབང་སོ་སོའི་བར་དམག་འཁྲུག་གི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་རིང་ཡུལ་གྲུ་འདིའི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལའང་བཀག་རྒྱ་མི་དམན་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པར་མ་ཟད། མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡང་རྨེག་མེད་དུ་བཏང་། དེ་བས་ཞི་མཐུན་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱས་ཤིང་། བཙན་པོ་ལྟ་བུའི་མི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པར་རེ་ལྟོས་བྱས། སྐབས་དེར་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད་དེ། སྔོན་དུས་ཁོ་ཚོས་ཁྲལ་དང་འུ་ལག་སོགས་མ་ཐེག་པས་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་དང་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ནས་ངོ་རྒོལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཤིང་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་ལས་ཕྱིར་འབུད་ཐབས་བྱས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དབང་རང་གིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་དང་སྤོབས་པའི་ཁེངས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་འདྲ་མིན་སྣ་ཆོགས་བརྒྱུད་རྗེས། ཁོ་ཆོས་བསམ་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཅིང་སྲིད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱོན་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་ཞིག་བཙུགས་ན་རང་ཉིད་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐུབ་པར་འདོད། མི་དེ་འདྲའི་དོད་དུ་རུང་བ་ནི་ཏག་ཏག་ལ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་སྲས་རྣམས་ཡིན། རྒྱུམཚན་འདིའི་དབང་གིས་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ལ་བཅད་བཟུང་བྱས་ཡོད་པའི་རྗེ་དཔོན་ཚོས་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་འདི་མཐོང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མི་རྣམས་སྐུལ་སློང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མི་ཞིག་དར་ཆར་བསྒྲེངས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་འབྱོར་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འབད་བཞིན་མཆིས། རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་བཙན་པོ་གནས་འདིར་བྱོན་པ་ནི་ཁོ་ཆོའི་འདོད་བློ་དེ་ཚིམས་པ་རེད།
གཉིས་པ། རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་བཙན་པོའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
གཅིག རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མཚན་ལ་དཔྱད་པ།
ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པས་བཙུགས་པ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་ཀྱི་“唃厮啰政权”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་དེས་ར་སྤྲོད་ཐུབ་སྟེ། དེ་ནི་བོད་ཡིག་གི་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་ཙམ་ཡིན་པ་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་གཞན་མེད་པར་མཐོང་། དེས་ན་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་དོན་དང་རིགས་རུས་བཅས་ལ་དཔྱད་པར་དོན་སྙིང་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་འདིའི་སྐོར་བཀོད་པ་ཕལ་ཆེར་སྟོང་ཆར་གྱུར་ཡོད་ལ་རྒྱའི་ཡིག་ཪྙིང་ལས་རེག་ཟིག་ཏུ་བཀོད་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་དཔྱད་ཁུལ་ཙམ་བགྱིས་པ་ལས་ཐབས་གཞན་མ་མཆིས། རྒྱའི་ཡིག་ཪྙིང་ཁག་ཏུ་འཁོད་ཡོད་པ་དག་རེ་རེ་བཞིན་ཞུས་ན།《སུང་གི་དེབ་ཐེར་ལས་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར》 (《宋史་吐蕃传》)ལས་“རྒྱལ་སྲས་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་ཞིང་མིང་དངོས་ལ་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་བཙན་པོ་ཟེར། ཀོ་ཁྲང་མོ་ཡུའུ་རྒྱལ་ཁམས་ནས་སྐྱེས། ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོན་པའི་དུས་ཀོ་ཁྲང་ས་ཆར་ཚོང་གཉེར་དུ་འོངས་པའི་དཔལ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་དང་འཕྲད། ཁོས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་གཟུགས་བྱད་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་ནས་སྟོང་རྫོབ་མཁར་(དེང་གི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལིན་ཞ་ས་ཁུལ་ལ་གཏོགས 今甘肃临夏)དུ་ཁྲིད་འོངས། ཕྱིས་སུ་དེ་གའི་ཚོང་དཔོན་ཟིང་པོ་ཁྲི་སྲིད་རྗེ་ཡིས་ཡུ་ཀོང་མཁར(移公城)་དུ་སྤྱན་དྲངས། ཧི་ཀྲིག་ནས་བཀའ་གཙིགས་བཅའ་བར་བརྩམས། ཧི་ཀྲིག་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་འབོད་ཅིང་། རྒྱལ་ནི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་གོ་བས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་སྲས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ①ཅེས་བྲིས་འདུག ཧྲིན་ཁོའི《མོན་ཞིའི་མཐོང་ཐོས་ཟིན་བྲིས་》(沈括《梦溪笔谈》)ནང་དུ་“རྒྱལ་སྲས་ཅེས་པའི་རྒྱལ་ནི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་དང་སྲས་ནི་ཕོའི་དོན་ཡིན། མིང་དེ་ནི་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་རང་ཅག་གིས་དང་མར་གནམ་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད②”ཅེས་འཁོད་འདུག ཀྲང་ཧྥང་ཕིང་གི་《ལིག་ཆོན་རྩོམ་བཏུས》(张方平《乐全集》)ནང་དུའང“རྒྱལ་ནི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་གོ་ཞིང་དངོས་མིང་དུ་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དབོན་བཙན་པོ་ཟེར། ནུབ་ཁུལ་ཝེའུ་སན་མས་ནས་སྐྱེས་ཤིང་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་③”ཅེས་བྲིས་འདུག གཞན་ད་དུང་ཚིན་ཀོང་གི་《ལིང་ཕུང་རྩོམ་བཏུས》(曾巩《隆平集》)དང་ལི་ཐོད་ཀྱི་《སྲིད་སྐྱོང་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་མཐུད་འགོད་རྒྱས་མ》 (李惷《续资治通鉴长编》)སོགས་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཏུ་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ལས་བསྟན་དོན་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཏེ། ཐོག་མར་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པར་རྒྱ་ཡིག་གིས་“佛子”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པས། རྒྱལ་སྲས་ཅེས་པ་ནི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་ལ་གོ་དགོས་པར་འདོད། གཞན་“唃厮啰”ཞེས་པ་བོད་ཡིག་གི་“ཇོ་སྲས་”ཞེས་པའི་སྒྲ་དོད་ཡིན་པའང་བཤད་། “ཇོ་བོའི་དོན་ནི་ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་དུ་གཅེན་པོའམ་ཕུ་བོའི་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་ཕུད་མི་དང་ལྷ་ཡི་གཙོ་བོའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་ངོས་འཛིན་པས་ན་“རྒྱལ་སྲས”་ཞེས་པའི་བསྟན་དོན་དང་གཅིག་ཡིན་ནོ། འོན་ཀྱང་“རྒྱལ་སྲས”་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའམ་བཙན་པོའི་སྲས་ཞེས་གོ་ཆོག་པས་“ཇོ་སྲས”་ཞེས་པའི་འབོད་ཚུལ་དང་བསྡུར་ན་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྷག་ཏུ་ལྡན”།④“རྒྱལ་སྲས”་ཞེས་པའི་མིང་དེ་སུས་བཏགས་པའི་ཐད་དུ། དེ་ཧི་ཀྲིག་གི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕར་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཪྙིང་མང་ཆེ་བའི་ནང་དེ་འདྲའི་ཚིག་ཟིན་རེ་བཀོད་ཡོད་ནའང་《མོན་ཞུའི་མཐོང་ཐོས་ཟིན་བྲིས》སུ་རང་གིས་རང་ལ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་འདུག ཕྱིས་སུ་“རྒྱལ་སྲས་”ཞེས་པའི་མིང་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད་ཚུལ་“ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་བསྟུན་ནས། རྒྱལ་སྲས་ཅེས་པའི་མིང་གི་གོ་དོན་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པས་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཁོ་ན་ཙམ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར། སྤྱིར་ཙོང་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་བོད་པ་ཀུན་མཚོན་ལ། བོད་མིའི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་ལྟེ་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྲིད་དབང་བརྟན་པོ་ཞིག་གི་མཚོན་དོན་དུ་གྱུར་ཡོད་དོ་”①ཅེས་བྲིས་འདུག རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འབྲུ་ཆིལ་ཡན(祝启源)གྱིས་“རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་བཙུགས་རྗེས་ཆུ་འཕང་གི་བདག་པོར་གྱུར་ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོའི་བཙུགས་པའི་སྲིད་དབང་དང་དེའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་འབོད་ཞེས་འབོད་”②ཅེས་བྲིས་འདུག དེ་དག་ལས་ང་ཚོས་རྒྱལ་སྲས་ཅེས་པའི་མིང་འདི་ཐོག་མར་མིའི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྲིད་དབང་གི་མིང་དུ་ཆགས་པ་ཤེས་ཐུབ། རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པའི་མིང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་དངོས་མིང་ཅི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐད་དུ། རྒྱའི་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་ཀྱི་(欺南陵温篯逋)དང་(齐囊凌滚沁布)ནི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་དངོས་མིང་ཡིན་པར་བཤད། དེ་ནི་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཕོན་བཙན་པོ་ཟེར་བའི་སྒྲ་བསྐྱུར་བ་མི་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་ཟད། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཡང་མཐུན་བསམ་སྟེ།《དེབ་ཐེར་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》སོགས་གཙོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དག་ཏུ་འོད་སྲུང་ནས་བརྒྱུད་པའི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཁྲི་ལྡེ་ཅེས་པ་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་མངའ་མཛད་པའི་སྐོར་རེག་ཟིག་ཏུ་བཀོད་པ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱེད་ཐུབ། དེ་ཕལ་ཆེར་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་བཙན་པོ་ཟེར་བ་ཁྲི་ལྡེར་བསྡུས་པ་རེད།
གཉིས། རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་ལྡེའི་གདུང་རྒྱུད་ལ་དཔྱད་པ།
རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཐད་དུ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཪྙིང་དག་ཏུ་རྒྱལ་སྲས་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པར་བཤད། བོད་ཀྱི་སྔོན་མའི་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུའང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ། 《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》དུ་ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་སྐོར་བཤད་སྐབས་“རྗེ་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་ཆུན་མའི་སྲས་། (འདི་ནས་ལ་སྟོད་དང་། གཙང་སྟོད་བཙོང་ཁ་མདོ་སྨད་ཡར་ལུང་ཇོ་བོ་ལ་སོགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཡིན་ངེས་རྣམས་ཡིན་ནོ)བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་ལ་སྲས་གསུམ་བྱུང་བ་དཔལ་ལྡེ་འོད་ལྡེ་ལྡེ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། འདི་གསུམ་ལ་སྨད་དུ་བཞུགས་པའི་ལྡེ་གསུམ་ཟེར། སྲས་ཆེ་བ་དཔལ་ལྡེའི་སྲས་ནི་སྔོན་པོ་ཚོམ་པོར་ཐུགས་ཏེ། ཁབ་གུང་བ་ཀླུ་རྒྱལ་བ་སྤྱི་པ་ལྷ་རྩེ་གླང་ལུང་བཙད་འཁོད་བ་རྣམས་ཏེ། ལ་སྟོད་མན་ཆོད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།། སྲས་ཆུང་བ་སྐྱིད་ལྡེ་ཤངས་རྟ་ནག་ཏུ་ཕོག སྲས་དྲུག་བྱུང་པའི་ལྔ་བྱང་དུ་གཤེགས་ཏེ། འབྲོའི་བཙད་པོ་དང་། གཡས་རུ་རུ་ལག་གི་གཙང་(བཙད)པོ་པམ་དང་། མུས་དང་འཇང་ཉང་སྟོད་ན་ཡོད་པ་རྣམས་སོ།། སྲས་འབྲིང་བ་འོད་ལྡེ་ལ་སྲས་བཞི་བྱུང་བ། ཕ་བ་དེ་སེ་ཁྲི་ལྡེ་ཁྲི་ཆུང་ཉག་ལྡེའོ། ཕ་བ་དེ་སེའི་བརྒྱུད་སྣུབ་ཡུལ་དང་རོང་དང་། གཡག་སྡེ་ཉང་སྟོད་སྟག་ཚལ་ན་ཡོད་དོ། ། ཁྲི་ལྡེ་རྒྱུད་ནི་ཤར་བཙོང་ཁའི་རྒྱལ་པོ་སྤྱན་སྔ་དོན་ཆེན་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྨད་ཀྱི་བཙད་པོ་ད་ལྟ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ”①ཅེས་བྲིས་འདུག པཎ་ཆེན་བསད་ནམས་གྲགས་པའི་《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ》ལས་འོད་སྲུང་གི་རྒྱུད་པ་རྣམས་བཤད་སྐབས་“དེའི་སྲས་དཔལ་འཁོར་བཙན་ཏེ་དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པ་ལ་ཤར་ཁ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་པར་སྙགས་ཀྱིས་བཀྲོངས། དེའི་སྲས་བཀྲ་ཤིས་རྩེགས་པ་དང་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གཉིས། དང་པོའི་སྲས་དཔལ་ལྡེ། འོད་ལྡེ། སྐྱིད་ལྡེ་སྟེ་སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ། དང་པོ་དཔལ་ལྡེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལས་སྟོད་མངའ་རིས་སྨད་ནས་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟའི་རྫོང་ཁ་བདག་པོ་སོགས་སོ། ཆུང་བ་སྐྱིད་ལྡེས་ཤངས་རྟ་ནག་གི་བདག་མཛད། སྲས་དྲུག་བྱུང་བ་ལ། མུས་དང་འཇང་དང་། ཉང་སྟོད་ཀྱི་རྩད་པོ་རྣམས་མཆེད་དེ་འབྲིང་པོ་འོད་ལྡེ་ལ་སྲས་བཞི་བྱུང་བའི་ཆེ་བ་ལ་གཡག་ལྡེ་དང་། ཉང་སྟོད་སྟག་ཚལ་གྱི་རྩད་པོ་རྣམས་མཆེད་དེ། སྲས་གཉིས་པ་ཁྲི་ལྡེའི་རྒྱུད་ནི་ཤར་ཙོང་ཁ་སོགས་མདོ་སྨད་དུ་མཆེད་དེ། ད་ལྟའི་ལྷ་དོན་པོ་ཆེ་ས་ཡང་ཁྲི་ལྡེའི་རྒྱུད་དུ་མེ་ལོང་མར་བཤད”②ཅེས་བྲིས་འདུག 《དེབ་ཐེར་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ་“གཉིས་པ་ཁྲི་ལྡེ་མདོ་ཁམས་སུ་བྱོན་ཏེ་ཙོང་ཁ་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་མདོ་སྨད་ཕལ་ཆེར་ལ་མངའ་མཛད་པས་སྨད་དུ་རྒྱལ་ཁྲིམས་ལྷམ་ཙམ་ཆགས་ཞེས་གྲགས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་དོན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང”ཞེས་འཁོད་འདུག ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་གྱི་《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བ》ཞེས་པའི་ནང་དུའང་“དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྲས་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ་ལ་སྲས་དཔལ་ལྡེ་དང་། འོད་ལྡེ། སྐྱིད་ལྡེ་གསུམ་སྟེ་སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་བྱུང་བའི་ཆེ་བ་དཔལ་ལྡེའི་རྒྱུད་པ་ཁབ་གུང་ཐང་པ་དང་། ཀླུ་རྒྱལ་བ། སྤྱི་པ་ལྷ་རྩེབ། གླང་ལུང་རྩད་བསྐོར་རྣམས་དང་། ཆུང་བ་སྐྱིད་ལྡེའི་རྒྱུད་པ་འཇད་རྟ་ནག་ཏུ་ཐོག་པ་ལས་མཆེད་པའི་འབྲོ་བ། གཡས་རུ་རུ་ལག ཉང་། མུས་སོགས་ཀྱི་བཙད་པོར་གྲགས་པ་མང་ཞིང། འབྲིང་པོ་ལ་སྲས་ཕ་བ་དེ་སང་། ཁྲི་པེ ཁྲི་ཆུང་།ཉག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་དང་བཞི་བ་གཙང་རོང་གི་ཕྱོགས་དང་། གཉིས་པ་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁར་ཡོད་”①ཅེས་འཁོད་འདུག དེ་ལས་གཞན་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》དུའང་མཚོ་སྔོན་དཔོན་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས་་དང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་བརྗོད་འདུག དེ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་སམ་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་རྒྱལ་སྲས་སམ་ཁྲི་ལྡེ་ནི་གླང་དར་མ་ནས་བརྩིས་པའི་གདུང་རབས་ལྔ་བ་དང་འོད་སྲུང་ནས་བརྩིས་པའི་བཞི་བ་ཡིན། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་སྤྱི་ལོ་977ལོར་འཁྲུངས་ཤིང་1065ལོར་གྲོངས་པ་རེད་ཟེར། དེ་ནི་ཡིན་པར་འདོད་དེ་གདུང་རབས་བརྩིས་པས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་འཚོ་བཞུགས་གནང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བློས་དཔོག་ཐུབ་བོ།།
གསུམ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ལ་དཔྱད་པ།
རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཐད་དུ་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཏུ་བརྗོད་ཚུལ་མང་ཞིང་ཪྙོག་འཛིང་ལྡན་པས་ད་ལྟའི་གནས་གང་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་དཀའ།《 སུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར》དང《སྲིད་སྐྱོང་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་མཐུད་འགོད་རྒྱས་མ》གཉིས་ཀྱིས་ཀོ་ཁྲང་མོ་ཡུའི་རྒྱལ་ཁམས་(高昌磨榆国)ནས་འཁྲུངས་ཞེས་ཞལ་ཁ་མཐུན། འོརྣ་ཏེ་《ལིང་ཕིང་རྩོམ་བཏུས》ལས་མོ་ཡུའི་རྒྱལ་ཁམས་(磨榆国)ནས་སྐྱེས་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་མེད། 《ལིག་ཆོན་རྩོམ་བཏུས》སུ་ནུབ་ཁུལ་ཝུའུ་སན་མས་(西域武三咩)ནས་འཁྲུངས་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་གནས་དེ་ནས་ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་སྲས་ལགས་བཞུགས་སའི་ཆུ་འཕང་མཁར་བར་དུ་བོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཚོ་བ་ཁག་མང་པོས་ཆོད་ཡོད་ཕྱིར་བར་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། དེས་ན་འདིར་གསལ་བའི་“ཀོ་ཁྲང་མོ་ཡུའི་རྒྱལ་ཁམས་”དང་“ནུབ་ཁུལ་ཝུའུ་སན་མས”་ཟིར་བའི་ས་གནས་གཉིས་གང་ལ་ངོས་འཛིན་པའི་ཐད་དུ། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་མཁན་འབྲུ་ཆིལ་ཡན་གྱིས་སྒྲ་བརྗོད་པ་འདྲ་བ་བྱེད་ནས་ཀོ་ཁྲང་མོ་ཡུའི་རྒྱལ་ཁམས་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མང་ཡུལ་ལམ་མར་ཡུལ་དང་ནུབ་ཁུལ་ཝུའུ་སེན་མས་ནི་དབུས་བསམ་ཡས་ཀྱི་སྒྲ་དོད་དུ་བྱེད་ནས་བསམ་ཡས་དགོན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག མར་ཡུལ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱིད་ལུང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་དེར་གོ་ཞིང་། མང་ཡུལ་ནི་སེང་གེ་གཙང་བོའི་མར་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་དང་འབྲེལ་བའི་ས་གནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེར་ངོས་འཛིན། ས་གནས་འདི་གཉིས་ནི་འོད་སྲུང་གི་རྒྱུད་པ་རྣམས་འཚོ་བཞུགས་གནང་ས་ཡིན་ནོ།། དེ་བས་་གོང་དུ་མོ་ཡུའི་རྒྱལ་ཁམས་སྒྲ་དོད་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་དྲངས་ནས་རིགས་བསྒྲེ་བྱེད་པའང་དོན་ལ་གནས་འདུག་བསམ། གཞན་ད་དུང་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཞིག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་མི་གསུམ་རྒྱ་གར་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་དུས་མོ་ཡུའི་ལི་(磨逾里)དང་བསམ་ཡས་དགོན་བརྒྱུད་ནས་འོངས་ཞེས་བྲིས་འདུག་པས་ཀྱང་ར་སྤྲོད་ཐུབ། མང་ཡུལ་ཅེས་པ་སྒྲ་བསྒྱུར་བ་མ་འདྲ་བས་མོ་ཡུའི(磨榆国)དང་མོ་ཡུའི་ལི་(磨逾里)ཞེས་བྲིས་པ་ཙམ་རེད། འོན་ཀྱང་ཀོ་ཁྲང་ནི་ཐུ་ཧྥན་གྱི་མངའ་ཁོངས་ལ་གཏོགས་པས་ཅི་ཕྱིར་མོ་ཡུའི་སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ཀོ་ཁྲང་ཟེར་བའང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ཆོག་གམ། ཡང་ན་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གོ་འཛོལ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་བཀོད་མེད་པས་དོགས་གནད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།
གསུམ་པ། ཙོང་ཁའི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པའི་ཀྱག་ཀྱོག་གི་བརྒྱུད་རིམ།
བོད་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཁན་མཐའ་མ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ཁྲིར་འཁོད་རྗེས། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་བསྣུབས་པས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་རིང་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འདུལ་ཁྲིམས་དང་དགོན་སྡེ་སོགས་རྨེག་མེད་དུ་གཏོང་བའི་ཉེན་ཁ་རེག་པ་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་ལོ་དུ་མའི་ནང་དུ་སེར་གཟུགས་ཅན་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་བཟོས། དེའི་ཚུལ་《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ》ལས་“དི་ནས་བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་སྟེ། ། རྒྱལ་པོ་དུད་འགྲོའི་མིང་ཅན་བྱུང་།། དེ་ཡི་ཐུགས་ལ་གདོན་གསོལ་ནས། ། ལྷ་ཁང་དགྱེལ་ཞིང་དམ་ཆོས་བསྣུབས།། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་སྲོག་ཀྱང་བཅད། ཆོས་མཛད་ཐམས་ཅད་གསོད་ཀྱང་འཇོམས།། གླེགས་བམ་ཐམས་ཅད་མེ་ལ་བསྲེགས།། བླ་མ་སློབ་དཔོན་བྲན་དུ་བཀོལ།། རབ་བྱུང་བཙུན་པ་ཆོས་དང་བྲལ།། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་བཤན་པ་བཅོམ།། སངས་རྒྱས་ན་བཟའ་ཆུ་ལ་བསྐྱུར། རྟེན་གསུམ་མཆོད་ཆ་རྡོ་ཡིས་བརྡུངས།།ཆོས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པར་བྱེད།།དེ་ནས་ཡེར་བའི་བྲག་ཁུང་ན།། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་བ་སྟེ།། དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་གིས།།སྡིག་ཅན་རྒྱལ་པོ་སྒྲོལ་བར་འགྱུར།། དེ་ནས་ལོ་སྐོར་འགའ་ཡི་བར།།(ལོ་བསྐོར་དྲུག་དང་ལོ་རྐྱང་ལྔ )སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་མེད་པར་འགྱུར། ཨེ་མ་སེམས་ཅན་སྙིང་རེ་རྗེ།།”①ཞེས་བྲིས་འདུག་པར་བལྟས་ན་ནང་ཆོས་ཕལ་ཆེར་ཤུལ་མེད་ཙམ་དུ་བཏང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྲུ་འདི་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལྟེ་བར་གྱུར་བའི་དབུས་གཙང་གི་མཐའ་མཚམས་སུ་གནས་ཤིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གྱོང་ཆེན་པོ་འདི་མ་རེག་པའི་སྔོན་དུ་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་རྐྱེན། གནས་འདིའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དད་མོས་ལ་དེ་འདྲའི་གཏོར་བརླག་ཐེབས་མེད་ལ་ཆོས་བསྣུབས་ཤིང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་བཙན་གྱིས་སྐྱ་སར་ཕབ་ཏུ་བཅུག་པའི་རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་བྱུང་མེད། དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་མདོ་ཁམས་སྨད་ནས་གསོས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟིན་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སླའོ། དེ་ཕྱིར་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་དམངས་ཁྲོད་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སྔར་བཞིན་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་སྒྲོག་པའི་བཙན་པའི་སྣང་བཪྙན་ལ་ད་དུང་གསོན་ཤུགས་ལྡན། གལ་སྲིད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཅིག་ཡུལ་གྲུ་འདིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མགོ་བར་བསྐོས་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གཞན་ལས་ཆེ་བ་སྨོས་མེད་རེད། དེ་ཕྱིར་ཙོང་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཚོ་དཔོན་དག་གིས་མང་ཆོགས་ཁྲོད་དུ་སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཅིག་འཚོལ་བར་རེ་བ་བཅངས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་ཞིག་གཞན་དག་སྐུལ་སློང་བྱེད་པའི་བ་དན་བྱས་ན་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཚོ་ཁག་རྣམས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཐུབ་པར་མ་ཟད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱང་རྒྱས་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ།།
གཅིག རྒྱལ་སྲས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་སྐོར།
གོང་དུ་གསལ་བའི་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཪྙིང་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། དང་ཐོག་ཧི་ཀྲིག་ས་ཁུལ་གྱི་ཚོང་དཔོན་དཔལ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་ཟེར་བ་ཞིག་ནུབ་ཁུལ་ཀོ་ཁྲང་(新疆吐鲁番དེང་གི་ཤིན་ཅང་ཐུ་ཧྥན)དུ་ཚོང་གཉེར་ཕྱིན་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོན་པའི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དེ་དང་འཕྲད། ཁོའི་ཁྱད་མཚར་གྱི་གཟུགས་བྱད་དང་ལྷག་པར་དུ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ནས་རྗེས་ཕྱོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུ་ཡངས་པོ་ཡོད་པར་དགོངས་ཏེ་གོང་བཀུར་དང་བཅས་སྟོབ་རྫོང་མཁར་དུ་ཁྲིད་ཡོང་བ་རེད། མི་འགྱངས་བར་ཚོ་དཔོན་ཟིང་པོ་ཁྲི་སྲིད་རྗེས་ཡུ་དང་མཁར(དེང་གི་ཀན་སུའི་ཟུང་ཆུ་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས)དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཀའ་གཙིགས་①བཅའ་བར་བརྩམས།། སྐབས་དེར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ན་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཆེ་ཤས་ཀྱི་ཚོ་དཔོན་ཀླུ་བཙུན་(李立遵)དང་རྨེའུ་ཁྲོམ་(邈川)ས་ཁུལ་(དེང་མཚོ་སྔོན་གྲོ་ཚང་གི་ཁོངས་གཏོགས་)གྱི་ཚོ་དཔོན་བོན་པོ་རྗེ་(温逋奇)གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཧི་ཀྲིག་ས་ཁུལ་དུ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཅིག་ཕེབས་ཡོད་ཚུལ་ཐོས་ནས། ཀླུ་བཙུན་གྱིས་མྱུར་དུ་དཔུང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་ཟིང་པོ་ཁྲི་སྲིད་རྗེའི་ལག་ནས་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ཁོ་ཀྲིག་(廓州དེང་གི་མཚོ་སྔོན་བ་ཡན་གྱི་ཁོངས་གཏོགས)ཏུ་ཁྲིད་ཡོང་། སུང་གི་ལོ་རྒྱུས་གལ་ཆེན་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཟིན་བྲིས》(《宋会要辑稿》)དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན། གནས་དེ་ནས་བཀའ་གཙིགས་བཅས་པར་མ་ཟད་རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་ལ་་དང་བཀུར་གྱིས་“སྤྱི་དཔོན”དུ་བསྐོས་པ་རེད་ཟེར། དེ་ནས་ཙོང་ཁའི་ཚོ་བའི་མཐའ་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་ཚོ་ཁག་དག་གིས་རིམ་པར་ཀླུ་བཙུན་ལ་མགོ་བཏགས་པས་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་པ་རེད་ཅེས་ཀྱང་བྲིས་འདུག ཕྱིས་སུ་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ལྟེ་གནས་ཁོ་ཀྲིག་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྨང་གཞི་ཅུང་ལེགས་པའི་ཙོང་ཁའི་མཁར་(宗哥城དེང་གི་མཚོ་སྔོན་ཕིན་ཨན་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས)དུ་སྤར་ནས་རྒྱལ་སྲས་ལགས་“སྤྱི་དཔོན”དུ་བཀུར་ཞིང་རང་ཉིད་བློན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྡད་དེ་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པའི་ལས་བསྒྲུབ།
ཀླུ་བཙུན་ལ་མངའ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་འབོད་པའི་མིང་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བླ་མ་ཆེན་པོའི་ཞེ་ས་ཡིན། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་སྲས་ནི་ནུབ་ཁུལ་གྱི་བཙུན་པ་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་ཧི་ཀྲིག་ཏུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་འཁོད་པ་ལུང་བྱས་ཏེ།“ཀླུ”་ནི་ལི་ཡུལ་(今新疆于阗)ལ་ངོས་བཟུང་ནས་ལི་ཡུལ་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་བཙུན་པ་ཞིག་ཏུ་ཐག་བཅད་འདུག དེར་ད་དུང་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་དགོས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཀླུ་བཙུན་དང་ཐོག་རབ་བྱུང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁྱིམ་ཐབ་སྐྱོང་བ་ཡིན་པ་ཀུན་གྱི་ཞལ་མཐུན། དེ་བས་འདི་ནི་གཏན་ཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཁོས་སྲིད་དོན་ལ་གཞོལ་བའི་སྐབས་མང་ཚོགས་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་པའི་བྱེད་ཐབས་བེད་སྤྱད་ན་མི་རྟ་སྡུད་ཐུབ་པའི་གནས་ལུགས་ཏོགས་ཡོད་ལ། ལྷག་དོན་དུ་“རྒྱལ་སྲས”ཀྱི་དར་ཆ་འདི་ལག་ཏུ་ཚུད་པ་ནས་ཁོ་རང་གི་སྙན་གྲགས་དང་སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་གོ་གནས་སོགས་་གོང་དུ་འཕར་བར་མ་ཟད། “ཚོ་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་མྱུར་རྒྱས”་དང་“སྦྲ་ཁྱིམ་མང་དུ་འཕར་ཞིང་དམག་རྟ་གོ་ཧྲག་ཁྲི་ཚོ་དྲུག་བདུན་བརྒལ་བའི་”ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། དེ་ནས་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་མུ་མཐུད་དུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་ཡོད་པ་རེད། ཐོག་མར་རང་གི་བུ་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བཟའ་ཟླར་བྱིན་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་ལགས་དབང་དུ་སྡུད་པར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ་དང་། དེ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཀན་ཀྲིག་ཧོས་ཧོ་(甘州回鹘)དང་མཛའ་གཅུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བའི་ཉེན་ཁ་མེད་པར་བཏང་། ཀླུ་བཙུན་གྱིས་རྒྱལ་སྲས་ལགས་སྤྱི་དཔོན་དུ་བསྐོས་པ་ནས་བཟུང་ཙོང་ཁའི་མཁར་ལྟེ་བར་གྱུར་བའི་སྲིད་དབང་ཅིག་བཙུགས་ཤིང་བོད་ཀྱི་ཚོ་ཁག་གཞན་རྣམས་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཆེས་ཆེར་རྒྱས།
རང་ཉིད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་རྒྱས་པ་དང་བསྡོངས་ནས་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ“བཙན་པོ”ཅེས་པའི་མིང་གསོལ་དགོས་པའི་རེ་བ་ཞུས་པ་རེད། འདིར་དགེ་མཚན་གཉིས་མཆིས་ཏེ། གཅིག་ནས་ཐང་རྒྱལ་རབས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་སུ་གནས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲེགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཕྱོགས་ཁག་ཅིག་ཡིན་པ་དང་དེར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་འཛུགས་ཐུབ་ན་ཁེ་ཕན་རེག་ཐུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཁར་ད་དུང་སྔོན་མར་ཕན་ཚུན་བར་གནས་པའི་འགལ་ཟླའི་སྲུབས་ཀ་དེ་ཡང་ཞིག་གསོ་བྱེད་ཐུབ། གཉིས་ནས་དེ་འདྲའི་མིང་ཅིག་གསོལ་བ་ཡིན་ན་དབང་ཡོངས་རྫོགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་ཐུབ་ལ་དོན་དུ་རྒྱལ་སྲས་ནི་མིང་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཐོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སེ་ཁོ་ལ“པོ་ཧྲན་ཅེ་ཏིག་ཧྲི”(保顺军节都使)ཅེས་པའི་དཔོན་གནས་དང་དངོས་རྫས་ཙག་ཙག་གནང་བ་ཙམ་ལས་“བཙན་པོའི་”མིང་ནི་མ་གསོལ་བས་དེ་ནི་ཐེག་པར་དཀའ་བའི་རྡུང་རྡེག་ཅིག་ཡིན་པར་བསམ་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོས་སུང་རྒྱལ་རབས་ལ་དགྲར་ལྟ་འཛིན་པ་དང་རྒྱུན་པར་ཝས་ཀྲིག་ས་ཁུལ་དུ་གྱོད་སློང་བ་རེད། སྤྱི་ལོ་1016ལོའི་ཟླ9པར་ཀླུ་བཙུན་གྱི་ཐོག་མར་ཆིན་ཝས་ས་ཁུལ་དུ་གསང་སྟབས་ཀྱིས་མི་མངགས་ནས་དེ་གའི་བོད་མིའི་མགོ་དཔོན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་ནས་སུང་དམག་མཐར་བསྐྲོད་གཏོང་བའི་ཇུས་བཤམས་པ་དང་། མི་འགྱངས་པར་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་མི་རྟ་ཁྲི་གསུམ་ཙམ་བརྒལ་བའི་དཔུང་དྲངས་ནས་སན་ཏིག་ཀི(三都谷)ནས་སུང་གི་ཆིན་ཀྲིག་སོ་དཔོན་ཚོ་ཝེ་(秦州守将曹讳)དང་འཐབ་པ་རེད། རྒྱའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན་ཐེངས་འདིར་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མཛད་པ་རེད་ཟེར། རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་དབང་གིས་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་གྱོང་རེག་ཞིང་མི་རྟ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་ཞིག་སུང་དམག་གིས་རྡུལ་དུ་བརླག་པ་རེད། སན་ཏིག་ཀི་གཡུལ་འགྱེད་(三都谷战役)ནས་བཟུང་ཀླུ་བཙུན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཏེ་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རེད། སན་ཏིག་ཀི་གཡུལ་འགྱེད་ནི་རྒྱལ་སྲས་དང་ཀླུ་བཙུན་གཉིས་ཙོང་ཁའི་ཚོ་ཁག་ཁྲོད་གོ་གནས་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ཕྱིས་སུ་ཚོ་ཁག་སོ་སོར་དབང་བསྒྱུར་ཐུབ་པར་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་བསྐྲུན་པ་རེད།
ཀླུ་བཙུན་ལ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་དར་ཚ་འདི་ལེག་ཏུ་ཚུད་པ་ནས་བཟུང་ཙོང་ཁའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོ་དཔོན་མང་པོས་ཁོ་ལ་མགོ་བཏགས་ཤིང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱང་མྱུར་དུ་རྒྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་དཔུང་རྟགས་ཙམ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་ཁེངས་དྲེགས་ལྡན་ཞིང་སྒེར་དོན་ཁོ་ནར་འབད་པའི་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པའི་ཁར། སུང་རྒྱས་རབས་དང་འཐབ་ནས་སྟོབས་ཤུགས་འཕྲོ་བརླགས་སུ་བཏང་རྐྱེན་ཚོ་ཁག་སོ་སོར་གནས་པའི་སྙན་གྲགས་མར་ལྷུང་མགོ་བརྩམས། རྒྱལ་སྲས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ནར་སོན་པ་དང་བསྡོམས་ནས་ཙོང་ཁའི་བོད་མི་ཀུན་གྱི་གོང་བཀུར་ཐོབ་པ་རེད། རྒྱལ་སྲས་ལགས་ཀླུ་བཙུན་གྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས་ལོ་ཟླ་ཞག་མཐུད་ཀྱིས་དགྲ་འཐབ་དང་གཡུལ་འགྱེད་ལ་ཞུགས་པས། ཉམས་མྱོང་ཇེ་ཕྱུག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཤེས་བྱ་རིམ་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སོང་བ་དང་། ཀླུབཙུན་གྱི་ལས་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ངོས་འཛིན་དང་དོགས་ཟོན་བྱེད་པའི་བློ་ཞིག་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཀླུ་བཙུན་གྱིས་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་“བཙན་པོའི”་མིང་གསོལ་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དེས་རྒྱལ་སྲས་ལ་ཅོང་བརྡ་ཞིག་སྒྲོག་ཡོད་པ་ནི་མངོན་གསལ་རེད། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིང་དོན་མི་མཚུངས་པའི་གནས་བབ་འདི་མྱུར་བར་མ་བསྒྱུར་ན་ཐོ་ལྟར་དུ་གྱུར་བའི་མིང་བྱང་ཡང་དོ་དམ་བྱེད་པར་དཀའ་བར་སེམས་ནས་ཀླུ་བཙུན་དང་བྲལ་ཐབས་བྱེད་པ་རེད། མཐར་འགལ་ཟླ་དེ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ནས་ཁ་བྲལ་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རེད།
ཙོང་ཁའི་མཁར་དང་ཉེ་བའི་ས་ཆ་འདི་དག་ནི་ཀླུ་བཙུན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ཐུབ་པའི་སྲིད་དབང་ཅིག་འཛུགས་དགོས་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པའི་གནད་ལ་ཐུག་ཡོད། རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་མངའ་འོག་རྣམས་ཁྲིད་དེ་གྲོ་ཚང་ལ་གནས་སྤར་ནས་གྲོ་ཚང་གི་ཚོ་དཔོན་བོན་པོ་རྗེ་ལ་མགོ་བཏགས་པ་རེད། རྒྱལ་སྲས་འཁོར་དང་བཅས་པ་གྲོ་ཚང་དུ་ཕྱིན་པའི་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཐད་ལ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་ཚོད་དཔོག་བྱས་ནས་སྤྱིལོ་1023ནས་1024བར་ཡིན་པ་ཐག་གིས་ཆོད་འདུག
གཉིས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་འཛུགས་མགོ་བརྩམས་པ།
གྲོ་ཚང་ནི་ཙོང་ཆུའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་དུཆགས་ཤིང་མཁའ་དབུགས་འཇམ་ལ་དྲོད་ཚད་སྙོམས་པས་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་སྤེལ་སའི་གནས་ལེགས་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་འདུ་གནས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པས་སྟོབས་ཤུགས་ཁག་སོ་སོས་འཕྲོག་རྩོད་བྱེད་སའི་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱལ་སྲས་གྲོ་ཚང་དུ་བསླེབས་རྗེས་བོན་པོ་རྗེ་གཙོས་པའི་ས་གནས་ཚོ་དཔོན་ཚང་མས་རྒྱལ་སྲས་སྤྱི་དཔོན་ལ་བསྐོས་ཤིང་རང་ཉིད་བློན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྡད་པ་ཡིན་ཟེར། ཁོ་ཆོས་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཚོ་ཁག་དག་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པ་དང་དཔུང་ཤུགས་རྒྱས་ཆེད་ཐོག་མར་སུང་རྒྱལ་རབས་དང་འབྲེལ་བ་བཙུགས་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་1031ལོའི་ལོ་སྨད་དུ་ལག་རྟེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོགས་པའི་བོན་པོ་རྗེའི་ཚ་བོ་ཕོ་ཉའི་ཚུལ་དུ་སུང་རྒྱལ་རབས་ལ་མངགས་ཏེ་མཛའ་གཅུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་འདོད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བསྟན། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣེ་ལེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་མ་ཟད་རྟེན་འབུལ་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་བྱིན་པ་རེད། རྗེས་སུ་མུ་མཐུད་དུ་ཕན་ཚུན་ལ་འགྲོ་འོངས་བྱས་པས་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལེགས་པོ་ཆགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་1032ལོའིཟླ་8པར་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་དང་བོན་པོ་རྗེ་གཉིས་ལ་དམག་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་གསེར་ཡིག་གནང་བ་དང་། རྒྱལ་སྲས་ལ་ཟླ་རེར་གོས་ཆེན་འཐག་མགོ་བཅོ་ལྔ། ཇ་རྒྱ་མ་བཅོ་ལྔ་དང་ཇ་ཐོར་རྒྱ་མ་ལྔ་ཅུའི་སྐྱེས་དང་། བོན་པོ་རྗེར་གོས་ཆེན་འཐག་མགོ་བཅུ། ཇ་རྒྱ་མ་ལྔ་དང་ཇ་ཐོར་རྒྱ་མ་ལྔ་ཅུའི་ཕོགས་ཐོབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
བོན་པོ་རྗེ་ཡང་ཀླུ་བཙུན་དང་འདྲ་བར་ཧམ་པའི་མྱུ་གུ་གཏིང་ནས་འབུས་ཏེ་“བློན་པོའི”གོ་གནས་དེས་ཡིད་མ་ཚིམས་པར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་འདོད་ཀྱི་བསམ་ངན་སྐྱེས་པ་རེད། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་དབང་སྤྱད་ནས་“ཕོ་བྲང་སྲིད་འགྱུར”ཞེས་གྲགས་པའི་ལྐོག་ཇུས་ཤིག་བསླངས་པ་རེད། ཐོག་མར་ཁོས་རྒྱལ་སྲས་དོང་ཞབས་མེད་ཅིག་ཏུ་བཙོན་ལ་བཀག་ཅིང་། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་དམར་གསོད་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་སྲས་ལ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་མཁན་ནི་བོན་པོ་རྗེའི་རྗེས་འབྲངས་རྣལ་མ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཕལ་ཆེར་བཙན་པོའི་རིགས་རྒྱུད་འདིར་མཚར་སྣང་སྐྱེས་པས་རོགས་བྱས་ཏེ་འབྲོ་རུ་བཅུག་པ་རེད། རྒྱལ་སྲས་དོང་ལས་ཐར་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྙན་གྲགས་དང་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་འབོད་སྐུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ་བོན་པོ་རྗེ་དང་ཁོའི་རྗེས་འབྲངས་པ་རྣམས་རྡུལ་དུ་བརླགས་པར་མ་ཟད། ཐེངས་འདིའི་སྲིད་འགྱུར་མྱུར་བར་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་པ་རེད།
བོན་པོ་རྗེས་བསླངས་བའི་སྲིད་འགྱུར་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་ཟིན་ནའང་གྲོ་ཚང་ས་ཁུལ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་བོན་པོ་རྗེ་ཡིས་ལོ་མང་པོའི་རིང་བདག་གཉེར་བྱེད་ས་ཡིན་ཕྱིན། གལ་སྲིད་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་གནས་འདི་ནས་རྐང་ཚུགས་ན་བཀག་རྒྱ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐེབས་པ་ནི་ཁག་ཐེག་རེད། ཁོས་ཀྱང་ལེགས་ཉེས་ལ་བསམ་གཞིགས་བཏང་རྗེས་འཁོར་རྣམས་ཁྲིད་དེ་ཆུ་འཕང་མཁར་(青唐城)དུ་གནས་སྤར་བ་རེད། ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་རིང་ལ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ཆུ་འཕང་མཁར་གཞི་རྐང་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་སྲིད་དབང་ཅིག་འཛུགས་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་འཕང་མཁར་ནི་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ་ན་གཞིས་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ལྟེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་གྲགས།
དེས་ན་ཆུ་འཕང་མཁར་ཟེར་བ་དེ་དེང་གི་ས་ཆ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་ཐད་དུ། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་“ཆུ་འཕང་མཁར་ཅེས་པ་ཐང་གི་སྐབས་སུ་ཧྲན་ཀྲིག་ཅེས་འབོད་ལ་ཐང་སི་ཙོང་གི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཚུད་པ་ནས་བཟུང་ཆུ་འཕང་མཁར་ཅེས་པའི་མིང་བཏགས་པ་རེད”ཅེས་འཁོད་པར་བརྟག་ན་ཟི་ལིང་མཁར་ཡིན་ཏེ། “ཧན་ཀྲིག”(鄯州)ནི་ཐང་གི་སྐབས་སུ་ཟི་ལིང་གི་ས་མིང་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཟི་ལིང་དུ་ད་དུང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཤུལ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་དོ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བས་གནའི་མཁས་བ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་སོ་སོར་བགོ་སྐབས་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོ་ག་དང་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོ་ག་ཞེས་འབྱེད་སྲོལ་ཡོད་ལ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཆོ་ག་འདིར་ཡང་ཉི་ཟླ་རི་བོའི་ཤར་ཕྱོགས་འབྲོག་ལས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་གཡར་མོ་ཐང་དངཤར་ཕྱོགས་ཞིང་ལས་ཀྱིས་ཁུལ་དག་ལ་གྱི་ཐང་ཞེས་བཏགས་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་དྲངས་ནས་“གྱི་ཐང་”ཅེས་པ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་“ཆུ་འཕང” (青唐)ཞེས་བསྒྱུར་པ་རེད་ཟེར། དེ་རྒྱུ་མཚན་དོན་ལ་གནས་འདུག་སྙམ་སྟེ《རྒྱ་བོད་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི》ནང་དུའང“གྱི་ཐང་ཅེས་པ་ནི་ཙོང་ཁའི་གནའི་ས་མིང་ཡིན་ལ། མཚོ་སྔོན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་རྨ་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཧོང་ཀྲུང་རྫོང་ཁོངས་སྐུ་འབུམ་དགོན་ཡོད་སའི་མིང”ཅེས་འགྲེལ་མཛད་འདུག་པར་གཞིགས་ན་ཕལ་ཆེར་ཟི་ལིང་ལྟེ་བར་གྱུར་བའི་ཉེ་འཁོར་ཞིག་ཡིན་ནོ།
རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་ནི་སྤྱི་ལོ་1015ནས་1032བར་གྱི་ལོ་བཅུ་བདུན་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཙོང་ཁའི་ཀླུ་བཙུན་དང་གྲོ་ཚང་བོན་པོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་བཀུར་བསྟི་བགྱིས་ནས་“སྤྱི་དཔོན”ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྐོས་ཡོད་མོད། དོན་དུ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཚུད་དེ་གཞན་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་བའི་གནས་བབ་ལས་ཐར་མ་ཐུབ་པ་རེད། རྒྱལ་སྲས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཆུ་འཕང་མཁར་དུ་གནས་གཞི་སྤར་རྗེས་ད་གཟོད་རང་མགོ་རང་ཐོན་གྱིས་སྲིད་དབང་འཛུགས་མགོ་བརྩམས་པ་དང་ཆུ་འཕང་མཁར་གྱི་བདག་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རེད། དེ་ནས་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་པ་རེད།
རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད།
བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་2009ལོའི་ཤེས་རམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཡིན།
① བྲུ་ཆི་ཡོན། 《སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྲིད་དབང་ཞིག་སྟེ་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་དབང་།》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་ཟི་ལིང་ནས་པར་དུབསྐྲུན། ཤོག་ངོསllན་གསལ།
② རྒྱ་ཡིག་གི་དེར་ཐེར་ཁག་ཏུ་ “六谷部” ཞེས་བཀོད་འདུག
① བྲུ་ཆི་ཡོན། 《སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྲིད་དབང་ཞིག་སྟེ་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་དབང་།》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས24ན་གསལ།
② བྲུ་ཆི་ཡོན།《 སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ལྟེ་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་དབང་།》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
③ གོང་དང་མཚུངས།
④ ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེའི 《རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དཔོན་བཙན་པོའི་ཐོག་མའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》 2008ལོའི་དེབ་བཞི་པ།
① གོང་དང་མཚུངས།
② བྲུ་ཆི་ཡོན།《སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྲིད་དབང་ཞིག་སྟེ-རྒྱལ་སྲས་སྲིད་དབང་།》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་l987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
① ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས1987ལོར་པེ་ཅིན་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན།
② པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ།《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ།》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1989་ལོར་ལྷ་སར་པར་དུ་བསྐྲུན།
① ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན། 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་ཀླུ་དབྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བ།》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1993ལོར་པེ་ཅིན་དུ་པར་དུ་བསྐྲུན།
① པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ།《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ།》བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1989ལོར་ལྷ་ས་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན།
①“བཀའ་གཙིགས”ཅེས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་རེག་ཟིག་ཏུ་བཀོད་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་འདི་ལྟར་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོ་ཁག་སོ་སོའི་མགོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་སྦྲེལ་སྒོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཞིག་བརྩམས་པའི་དུས།། སྤྱིའི་མགོ་བར་གྱུར་བའི་ཚོ་དཔོན་ཆེན་པོ་དེས་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཚོ་དཔོན་གཞན་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་ལས་མ་བསྒྲུབ་བའི་སྔོན་ནས་སོ་སོས་ངེས་པར་དུ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་དགོས་པའི་གསང་བའི་མནའ་གན་འཇོག་པ་དེར་ཟེར། དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཚོ་ཁག་སོ་སོའི་བྱ་འགུལ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་立文法ཞེས་སྣང་།
① བྲུ་ཆི་ཡོན།《སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་པའི་སྲིད་དབང་ཞིག་སྟེ-རྒྱལ་སྲས་སྲིད་དབང་།》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་l987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།
① 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2004ལོར་པེ་ཅིན་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན།


text:
ནང་གསོག་གི་གོ་དོན།
ནང་གསོག་ཞེས་པ་ནི་རྩིས་འཁོར་ཁྲོད་ཀྱི་ཅ་ལག་གསོག་འཇོག་བྱེད་སའི་གནས་དེར་གོ་ཞིང་།རྩིས་འཁོར་གྱི་མ་ལག་ཡོད་ཚད་ནང་གསོག་དང་སྡེབས་ནས་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ནང་གསོག་གི་ཆེ་ཆུང་དང་མགྱོགས་ཚད།དེའི་བརྟན་གཤིས་སོགས་ཐད་ཀར་རྩིས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད། གཤམ་དུ་དེའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ན།
༼༡༽ ནང་གསོག་གི་དབྱེ་བ།
མིག་སྔར་ནང་གསོག་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་བྱེད་ནུས་དང་བཟོ་རྩལ་ཡང་མི་འདྲ་བས་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་འདྲ་མིན་གྱི་གཏམ་གླེང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་མོད་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་ཆེ་པ་ནི DDR SDRAMདངDDR2 SDRAM གཉིས་ཡིན།༼ 1 ༽ DDR SDRAM DDR SDRAM ནི་ཆེས་དར་ཆེ་བའི་ནང་གསོག་ཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུའི་ནང་ཀློག་འབྲི་སྦྱོར་གསུམ་གྱི་བྱེད་ནུས་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་ཀུན་གྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ན་དེའི་ཚད་གཞིའི་བརྡ་རྟགས་ལ DD226 དང་DD333དང DD400 བཅས་ཡོད་ལ། གསོག་འཇོག་བྱེད་པའི་ཚད་གཞི་ནི 128MB དང 256 MB 512 MB 1GMབཅས་ཡིན།
༼ DDR SDRAM ནང་གསོག ༽
༼ 2 ༽ DDR2 SDRAM DDR SDRAM ནི་དེ་སྔ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ཚད་ལྡན་རངབཞིན་གྱི་ནང་གསོག་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་DDRSDRAM དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད།
༼ DDR2 SDRAM ནང་གསོག ༽
ནང་གསོག་གི་ཚད་གཞི།
ནང་གསོག་ནི་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཚད་དང་མཐུན་པའི་འགྲོས་གཞི་ཞིག་ཡོད ། དེས་ན་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནང་གསོག་གི་ཚད་གཞི་འཇལ་བྱེད་ནི་དབྱིན་ཡིག་ཡི་གེKBཡིན་ལ། Kཀྱི་དོན་ནི1024 ཞེས་པ་དང་། Bནི་ཡིག་གྲངས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཡིན། དེ་བས་ནང་་གསོག 64KB ཅན་གྱི་རྩིས་འཁོར་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དེའི་ཡང་དག་པའི་ཚད་གཞི་ནི 64x1024=65 536 ཡིན་ལ། ང་ཚོས་གོ་རིམ་འདིའི་སྟེང་དུ་ནང་གསོག་སོ་སོའི་ཚད་གཞི་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག། སྤྱིར་ན KB ལས་ཆེ་བའི་མཚོན་རྟགས་ལ་ད་དུང་MB དང GBསོགས་ཡོད་པས་གཤམ་དུ་དེའི་ཐད་ཀྱི་རེའུ་མིག་ཅིག་འགོད་པར་བྱ།
1024B=1KB=1024
1024KB=1MB=1048576
1024MB=1GB=1073741824
1024GB=1TB=1099511627776
1024TB=1PB=1125899906842624
1024PB=1EB=1152921504606846976
1024EB=1ZB=11805916207174113034241024ZB=1YB=1208925819614629174706176
ནང་གསོག་གི་མགྱོགས་ཚད། ནང་གསོག་གི་མགྱོགས་ཚད་ཞེས་པ་ནི་དུས་ཚོད་ངེསགཏན་ཞིག་གི་ནང་རྩིས་འཁོར་གྱིས་ཡིག་ཆ་ག་ཚོད་ཀློག་འབྲི་བྱེད་ཐུབཔའི་ཚད་གཞི་དེར་གོ་ལ། ནང་གསོག་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞིས་ནང་གསོག་རང་ཉིད་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དུས་རྒྱུན་ང་ཚོས་མཐོང་བའི་ནང་གསོག DDR400 དང DDR2 533 ལྟ་བུའི་མཇུག་གྲངས 400དང533 ནི་ནང་གསོག་དེའི་ཆེས་མཐོ་བའི་འཁོར་རྒྱུགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡིན། དེས་ན་སྤྱིར་བཏང་དུ་ནང་གསོག་གི་ཚད་གཞི་ལ ns རྩིས་རྒྱག་གིན་ཡོད་ལ། སྐར་ཆ་གཅིག་ནི ns འབུམ་བཅུ་ཡིན་པས ns ཅི་འདྲའི་ཆུང་ན་ནང་གསོག་གི་མགྱོགས་ཚད་དེ་ལྟར་མཐོ་བ་ཞིག་ཡིན།གཤམ་དུ་ཚོང་རྟགས་ཅུང་བཟང་པའི་ནང་གསོག་འགའ་ངོ་སྤྲོད་བགྱིད་ན།
༼༡༽ Kingmax ནང་གསོག་ཐུར།
༼༣༽ Kingston ནང་གསོག་ཐུར།
༼༤༽ཡེ་ཀྲན(宇瞻)ནང་གསོག་ཐུར།
སྲ་སྡེར་གྱི་གོ་དོན།
དེ་ཡང་སྲ་སྡེར་ནི་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུན་སྤྱོད་མཉེན་ཆས་དང་རྩ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་སོགས་སྲ་སྡེར་དུ་བཞག་ཡོད་པས། དེ་ནི་རྩིས་འཁོར་གྱི་ཅ་ལག་འཇུག་སའི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན་ནང་གསོག་དང་སྲ་སྡེར་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཞེ་ན། ནང་གསོག་ནི་ལས་གཞི་སྒྲུབ་གནས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་ལྟ་བུ་དང་། སྲ་སྡེར་ནི་ལས་གཞི་དེ་འཇུག་སའི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་བྱེད་ནུས་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། འོ་ན་དེའི་གོ་རིམ་ནི་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཡང་རྩིས་འཁོར་གྱིས་ལས་དོན་ཞིག་སྒྲུབ་སྐབས་དང་ཐོག་སྒྲུབ་བྱའི་ལས་ཀ་དེ་སྲ་སྡེར་ལས་ནང་གསོག་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ནང་གསོག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་རྗེས་སླར་ཡང་སྲ་སྡེར་དུ་བསྐྱེལ་པ་རེད། དེ་བས་སྲ་སྡེར་ནི་ཅ་ལག་སྤྱིའི་འཇུག་གནས་དང་ནང་གསོག་ནི་ འཕྲལ་མར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཅ་ལག་གི་འཇུག་གནས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།
སྲ་སྡེར་གྱི་དབྱེ་བ།
སྲ་སྡེར་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་འབྲི་དེབ་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་དང་སྒྲོག་ངོས་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་ཞེས་རིགས་གཉིས་ཡོད་པས་དེ་ལས་འབྲི་དེབ་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་ནི་ཅུང་ཆུང་ལ་སྒྲོག་ངོས་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་ནི་ཅུང་མཐུག་པོ་ཡིན། སྒྲོག་ངོས་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་ལའང་མཐུད་ཁའི་དབང་དུ་དབྱེ་ན SATA དང IDE ཞེས་རིགས་གཉིས་ཡོད།
༼ཀ༽ ཕྱིའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྲ་སྡེར་ལ 3.5ཡུན་ཚོན་དང 2.5 ཡུན་ཚོན་1.8 ཡུན་ཚོན་ཞེས་རིགས་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལས2.5དང1.8ཡུན་ཚོན་གྱི་སྲ་སྡེར་ནི་འབྲི་དེབ་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་ཡིན་ཞིང་། 3.5 ཡུན་ཚོན་གྱི་སྲ་སྡེར་ནི་སྒྲོག་ངོས་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་ཡིན། མིག་སྔར 3.5 ཡུན་ཚོན་གྱི་སྲ་སྡེར་དེ་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་དེའི་ལྗིད་ཚད་སོགས་འབྲི་དེབ་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྲ་སྡེར་དང་བསྡུར་ན་སྟབས་བདེ་མིན་ཡང་ཐུན་མོང་གི་བྱེད་ནུས་དང་ལག་རྩལ་ལ་སྐྱོན་ཆ་མེད་པས ་ཀུན་གྱི་བློ་ཁ་དང་འཚམ།
༼ཁ༽མཐུད་ཁའི་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ། སྲ་སྡེར་གྱི་མཐུད་ཁ་ལ་གཙོ་བོ SATA དང IDE ཡང་ནSCSI མཐུད་ཁ་བཅས་ཡོད་པས་སོ་སོའི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་རྩིས་འཁོར་ཡང་མི་འདྲ་མོད།རྒྱུན་བཀོལ་རྩིས་འཁོར་གྱི་མཐུད་ཁ་ནི SATA དང IDEཡིན་པས་གཤམ་དུ་དེ་གཉིས་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱ།༼ ༡༽ IDE མཐུད་ཁ། IDE མཐུད་ཁ་ནི་མིག་སྔར་ཆེས་དར་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན ། དེའི་ལག་རྩལ་ལ PATA མཐུད་ཁ་སྤྱད་ཡོད་པས་མིང་གཞན་ལ PATA ཞེས་འབོད། ATA UItra ATA DMA UItr DMAསོགས་ཀྱི་མཐུད་ཁ་ཡོད་ཚད IDE ཁོངས་གཏོགས་ཡིན།
༼༢༽SATA མཐུད་ཁ། SATA མཐུད་ཁ་ནི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཆེས་ཕུལ་བྱུང་གི་ལག་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ལ།དེར་བརྟན་གཤིས་རང་བཞིན་དང་རང་སྐྱོན་རང་སེལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་མིག་སྔར་ཆེས་ཚད་ལྡན་དུ་བརྩི།
སྲ་སྡེར་གྱི་གནས་དབྱེ་སྟངས།
སྲ་སྡེར་ནི་རྩིས་འཁོར་གྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཁྱབ་ཁོངས་མི་འདྲ་བའི་འཇུག་གནས་རེ་དབྱེ་དགོསསྟེ། སྤྱིར་བཏངcསྡེར་ནི་རྩིས་འཁོར་གྱི་མ་ལག་འཇུག་གནས་དང། d སྡེར་ནི་རྒྱུན་བཀོལ་མཉེན་ཆས་ཀྱི་འཇུག་གནས། eསྡེར་ནི་ཡིག་ཆ་དང་རི་མོ། གླུ་དབྱངས་སོགས་འཇུག་གནས་ཡིན་པས། གཤམ་དུ 160 GK ཅན་གྱི་སྲ་སྡེར་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་རགས་ཙམ་གླེང་པར་བྱ།
དང་པོ། C སྡེར། ༼ འཁོར་བསྐྱོད་མ་ལག་འཇུག་གནས ༽Cསྡེར་ནི་རྩིས་འཁོར་གྱི་མ་ལག་འཇུག་གནས་ཡིན་པས་དེའི་ཆེ་ཆུང་ལ་གཙོ་བོ་མ་ལག་རང་གི་འཁོར་བསྐྱོད་ཚད་གཞི་དང་བསྟུན་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་བཏང160 GK ཅན་གྱི་སྲ་སྡེར་ཞིག་ཡིན་ཚེ་དེའི Cསྡེར་ལ15 GK ནས20 GK ཡོད་པས་ཆོག།འོན་ཀྱངwindows xp གྱི་མ་ལག་ཡིན་ཚེ་དེ་ལས་ཆུང་ཡང་མཐུས།
གཉིས་པ། D སྡེར། ༼ རྒྱུན་བཀོལ་མཉེན་ཆས་འཇུག་གནས ༽ ལོབས་གཤིས་སུ D སྡེར་དུ་རྒྱུན་བཀོལ་རིགས་ཀྱི་མཉེན་ཆས་འཇུག་པས་དེའི་ཆེ་ཆུང་ལ Cསྡེར་ལས་ཅུང་ཆེ་བར་བྱུང་ན་ལེགས་ཏེ། རྒྱུན་ལྡན 20 GK ནས 25 GK ཚད་གཞི་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ན D སྡེར་དུ་གཙོ་ བོ་ཡི་གེ་སྒྲིག་སྦྱོར་གྱི་མཉེན་ཆས office དང་ཡང་ན་རི་མོ་སྒྲིག་སྦྱོར་གྱིphotoshopསོགས་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན།གསུམ་པ། E སྡེར། ༼ ཡིག་ཆ་དང་རྩེད་ཆས་སོགས་འཇུག་གནས ༽ E སྡེར་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་ཆེ་བའི་ཡིག་ཆ་དང་རི་མོ། བརྙན་རིས། ཆེད་རྩོམ་སོགས་འཇུག་གནས་ཡིན་པས་རང་གི་སྡོད་གནས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་ལྟར་རྒྱ་ཅི་འདྲ་ཆེ་ན་དེ་འདྲའི་ལེགས་ལ། གལ་སྲིད་རྩེད་ཆས་རིགས་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཡོད་ཚེ་དེའང་E སྡེར་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་མ་མཐའ་ཡང 50GK ཙམ་ཡོད་ན་བཟང་ངོ་། །


text:
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་སྐད་ཆ་གསལ་པོ་ཤོད།
—–ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པར་གནང་བའི་གཏམ་བཤད་སྐོར་གླེང་བ།
འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ། བསྒྱུར་མཁན་འབྲོག་མྱི།
ཧོང་ཀོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཀྲང་ཐེ་ལེན ”ཁྲི་འདོན” ཟེར་བའི་སྐབས་ཀྱི་པར་ཞིག སྐུ་སྟེང་གི་མི་དེ “ཆོས་རྒྱལ” པདྨ་འོད་གསལ་ཟེར་བའི་རྒྱ་མི་བུའོ་ཏ་རོང་རེད། ཐར་མོ་སྦྱར་ནས་གུས་ཞབས་ཞུ་མཁན་དེ་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཀྲང་ཐེ་ལེན་རེད།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས་ཀྱིས་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་སྐབས། ཀྲང་ཐེ་ལེན “ཁྲི་འདོན” ཟེར་བའི་དོན་དག་ཐད་དཔྱད་གླེང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཆེ་གྲས་ཁག་གིས་ཁ་བྱང་ལ༼རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཆོས་ལུགས་དང་མི་རིགས་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན:བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མའི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་བགྱིས་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོན་འཚེ་བཟོ་སྲིད༽ཅེས་སྦྱར་ནས། གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་བསྒྲགས་སྤེལ་བྱས་འདུག
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལ་བཤད་མི་ཕོད་པའི་སེམས་སྡུག་ཅིག་ཡོད་པ་འདྲ།
བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ནས། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་འཛེམ་བག་མེད་པའི་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག རྣམ་འགྱུར་བརྟན་པོའི་བློ་ཐག་རྦད་ཆོད། ཚིག་རྩུབ་ཅིང་སྦྱོར་བ་དྲག་པོས་སྐད་གྲགས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་བཤད་བཤད་ཚང་མ་བདེན་མིན་དང་། གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་མིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ཡིན་མིན་སོགས་ནི་གནས་ ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བརྗོད་བྱ་ལས་དེའི་སྐོར་གླེང་རྒྱུ་མིན། འདི་གར་ངས་བཤད་འདོད་པ་ནི། གང་ལྟར་ཡང་། དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་ཡང་ན་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་གནད་དོན་སྐོར་གླེང་དུས། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་མ་མཐའ་ཡང་མགོ་རྔ་ཚང་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ཐུབ་ལ། རང་གི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་པོ་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ནུས། ཡིན་ན་ཡང་། ད་ཐེངས་རྒྱུན་ཚུལ་ལས་ལྡོག་ཏེ། ཁ་ནས་ཐོན་ལ་མ་ཐོན་ལ། བཤད་འདོད་ཀྱང་བཤད་མཚམས་བཅད། བཤད་ཀྱང་ཞིབ་ཆ་མེད་པ། ཉ་གེ་ཉོག་གེ སྐད་ཆ་བཤད་ཙམ་སྐུང་ཙམ། བཤད་མི་ཕོད་པའི་སེམས་སྡུག་ཅིག་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་གྱིས་གང་ཞིག་འགེབས་ཐབས་དང་སྦས་ཐབས་བྱས་འདུག
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་རང་ཁག་གཞན་དཀྲི་བྱས་པ།
དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས་ཀྱིས། “བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ནས་བཟུང་། བོད་ཁུལ་དང་ནང་ལོགས་བར་འབྲེལ་འདྲིས་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དེ་དོན་དག་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གོ་སྐབས་དེ་བཟུང་ནས་བླ་སྤྲུལ་དུ་བརྫུས་ནས ༼རྒྱ་ནག—བསྒྱུར་མཁན་གྱིས།༽ དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་གྱི་ལས་དག་སྤེལ་ཡོད་པས། དེ་ཡིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྙན་གྲགས་ལ་མིང་ཤས་བཟོས་པའི་མ་ཚད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དྲི་མས་མ་བསླད་པའི་བརྗིད་ཉམས་ལ་འདག་དཀའ་བའི་དྲེག་པ་བསྒོས་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ད་དུང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་བརླིང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ཡོད་ ” ཟེར། ཐོག་མར་ང་ཚོས་གསལ་ཁ་འདོན་དགོས་པ་ཞིག་ནི། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་བློན་ཆེན་གཞོན་པའི་གོ་གནས་ཁུར་ཞིང་། ཁོང་པུའུ་རིམ་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན། གཙོ་སྐྱོང་ལས་བྱའི་ཁོངས་སུ་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས། བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་བཅས་འདུས་ཡོད། དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་བོད་ལྗོངས་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་དང་དྲུང་ཡིག་གཅིག་ལྕོགས་བཅས་ཀྱི་གོ་གནས་ཁུར་མྱོང་པ་དང་། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས། མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཡིན། ཕྲག་པའི་འགན་ཁུར་ལྕི་མོ་རེད། གཙོ་སྐྱོང་ལས་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་འགོ་ཁྲིད་རེད། ཁོང་གསར་འགོད་པ་མ་རེད། ༼སྔོན་ཆད་ཁོང་གསར་འགོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་དེ་གཞན་ཞིག་རེད༽“མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གོ་སྐབས་དེ་བཟུང་ནས་བླ་སྤྲུལ་དུ་བརྫུས་ནས་དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་གྱི་ལས་དག་སྤེལ་ཡོད་པས། དེ་ཡིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྙན་གྲགས་ལ་མིང་ཤས་བཟོས་པའི་མ་ཚད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དྲི་མས་མ་བསླད་པའི་བརྗིད་ཉམས་ལ་འདག་དཀའ་བའི་དྲེག་པ་བསྒོས་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ད་དུང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་བརླིང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད”ཟེར། གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་ཛ་དྲག་ཡིན་ན། ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ངང་བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལ་དོགས་འདྲི་བྱས་ཆོག་པར་སྙམ། དང་པོ། གནས་སྟངས་འདི་ཉིན་གཅིག་ཞག་གཅིག་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པས། ཁྱེད་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གཙོ་སྐྱོང་ལས་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་འགོ་ཁྲིད་དེ་ཡིན་ཕྱིན། ཁྱེད་ཀྱིས་འགན་ཅི་ཞིག་འཁུར་དགོས་སམ། ཁྱེད་ཀྱིས་འགན་མ་ཁུར་བ། ལས་མ་སྒྲུབ་པ། འགན་འཛོལ་བྱུང་བ། ལེ་ཐོགས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན “བླ་སྤྲུལ་དུ་བརྫུས་ནས་དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་གྱི་ལས་དག་སྤེལ” མཁན་ཚོ་དང་ཁྱི་སྤྱང་ངན་འབྲེལ། ངན་པ་ཁྱུ་འདྲེས་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། དམར་ཤོག་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་ལ་གནས་ཚུལ་ཡོད་ན་ཡར་ཞུ་བྱ་རྒྱུ་ནི་འོས་འགན་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ལའང་བཤད་སྟངས་ཤིག་ལོས་དགོས། གཉིས་པ། “མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གོ་སྐབས་དེ་བཟུང་ནས་བླ་སྤྲུལ་དུ་བརྫུས” ལུགས་ཅིག་ཅིག་མིག་ མིག་ཟེར། “མི་ལ་ལ”། མི་ལ་ལ་སུ། ཁྱེད་ཀྱིས་དངོས་སུ་གང་ཟག་ཅིག་སྟོན་གྱིན་ཡོད་དམ། ཡང་ན་མེད་པ་ཡོད་མདོག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱི་མིང་ཐོབ་ལྟར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་གོ་ས་ལྟར་ན། དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་སྨྱན་བྱད་ཁང་དུ། འདི་ལྟ་བུའི་གནད་ཆེ་བའི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་སྟེང་། ངེས་པར་ཁ་གསལ་དོན་གསལ། མངོན་སུམ་གསལ་རྗེན་ཡིན་དགོས། གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་དང་། ནག་པོ་ཡིན་ན་ནག་པོ། དཀར་པོ་ཡིན་ན་དཀར་པོ། སྐད་ཆ་བཤད་ཙམ་སྐུང་ཙམ། ཉ་གེ་ཉོག་གེ་གཏན་ནས་ཡིན་མི་རུང་།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་སྐུར་འདེབས་བྱས་ནས་ཁ་ཕྱོགས་གཞན་ལ་སྒྱུར་ཐབས་བྱས་འདུག
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་ཡང་བཤད་རྒྱུར། “དེ་ཚོས་སྒོར་མོ་སྐོར་ཞིག་ཕྱིར་བོད་ཁུལ་དུ་ཁྱེར་རྗེས། དོན་དངོས་སུ་མུ་མཐུད་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྒོར་མོ་སྐོར་ཞིག་གིས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ ཀྱིན་ཡོད”ཟེར། སྐད་ཆའི་ཚན་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་སོ་སོས་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་སྐབས། ཡིག་གཟུགས་ནག་པོར་བསྒྱུར་ནས་ནན་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་འདི་ལྟར། “དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། སྤྱི་ཚོགས་སུ་ནམ་ཀུན་བྱུང་དང་འབྱུང་གིན་པའི་བླ་མ་དང་ཆོས་རྒྱལ་ལ་བརྫུས་པའི་བླ་རྫུན་གྲྭ་རྫུན་ཚོས་ཁྲིམས་འགལ་ངང་དགེ་ཕྲུག་བསྡུ་བ་དང་། ཆོས་སྤེལ་གྱིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་དམིགས་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཀྲའུ་ཝེ་ ཆོན་ལགས་ཀྱིས་བཅར་འདྲི་སྐབས། སྣང་ཚུལ་དེའི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོན་འཚེ་ཆེ་ལུགས་བརྗོད་འདུག” ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། གནད་དོན་དེ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་རེད་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ཡང་འགྱུར་སོང་། “ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར”། “རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས”། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས “བླ་སྤྲུལ” ལ་བརྫུས་ན་འདྲ། ཡང་ན་ཡེ་ཞོ་ཝེན་ཚོས་གནང་བའི “བླ་སྤྲུལ་དཔང་ཡིག” ཟེར་བ་ཡོད་པའི “བླ་སྤྲུལ་ངོ་མ” སུ་ཡིན་ཡང་། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་བཤད་པ་ནང་བཞིན། དེ་ཚོས“གཅིག་ནས་རྒྱུ་ལ་རྔམ་ནས་མགོ་སྐོར་གཏོང། གཉིས་ནས་མོ་ལ་དགའ་ནས་མགོ་སྐོར་གཏོང་། ” དེ་ལྟ་ན། སྤྱི་བཏང་བཤད་ན། དེ་དག་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་གཤིས་ཀྱི་གནད་དོན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། གལ་ཏེ་གནད་དོན་ཚབས་ཆེན་ཞེ་དྲག་མིན་ན། ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་མེད་སྟབས། གཙོ་བོ་ཐུག་ས་དེ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སློབ་གསོ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཡིན། མའོ་ཙེ་ཏུང་སྐུ་འཚོ་དུས་སུ་ཏང་ཡོངས་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ལ་བསླབ་བྱ་དྲོད་མོ་ཡང་ཡང་གནང་ནས། ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འགལ་ཟླའི་རིགས་གཉིས་གསལ་ཁ་འདོན་དགོས་ལུགས་རེ་འདུན་ནན་མོ་བཏོན་ཡོད། རྒྱུ་རྔམ་མོ་དགའི་ “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མ་དག་གི་བྱ་སྤྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་སྐྱུག་བྲོ་བ་ཞིག་རེད་ལ་མཇུག་འབྲས་ཀྱང་ཚབས་ཆེ། དེ་འདྲ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། ནམ་རྒྱུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ད་དུང་ཡང་མི་དམངས་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་ཟླར་གཏོགས་ཤིང་། ཁྲིགས་ལུགས་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར། སྐྱོན་བརྗོད་དང་སློབ་གསོ། དོ་དམ་ནན་མོ་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་དོན་གྱི་རིགས་ཡིན། འོན་ཀྱང་། གལ་སྲིད་བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། “དེ་ཚོས་སྒོར་མོ་སྐོར་ཞིག་ཕྱིར་བོད་ཁུལ་དུ་ཁྱེར་རྗེས། དོན་དངོས་སུ་མུ་མཐུད་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྒོར་མོ་སྐོར་ཞིག་གིས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ ཀྱིན་ཡོད”ཟེར། གལ་ཏེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་མའི་དེ་འདྲ་ཡིན་ཚེ། “ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར” བྱས་ཡོད་ན། རྒྱལ་ཁབ་གྱི་བདེ་འཇགས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་བ་རེད། “རྒྱལ་ཁབ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས” པ་རེད། དེ་ལྟ་ན་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་འགལ་ཡོད་པས། དགྲ་དང་གཉེན་གྱི་འགལ་ཟླར་གཏོགས་ཤིང་། ནག་ཉེས་བསགས་པའི་བྱ་སྤྱོད་རེད། ངེས་པར་དུ་རྡུང་རྡེག་ནན་མོ་བྱེད་དགོས། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་རྡུང་རྡེག་བྱེད་དགོས་ལ། དེའི་རིགས་ལ་སྙིང་རྗེ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་སྒོམ་མི་རུང་། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་བཤད་པའི “དེ་ཚོ” དེ། དོན་དམ་པའི་སུ་ཚོ་རེད། ངེས་པར་དུ་གསལ་པོ་ཤོད་དགོས། འདིའི་སྟེང་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེ་གཏན་ནས་བྱ་མི་རུང་། གལ་ཏེ་མི་དང་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་བ་ཡོད་ན། ངེས་པར་དུ་ཐེར་འདོན་མཐིལ་ཕྱིན་བྱེད་དགོས། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་རྡུང་རྡེག་བྱེད་དགོས། ཐོག་མར་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ཁྱེད་རང་ལ “ཐེར་འདོན་མཐིལ་ཕྱིན” དང་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་རྡུང་རྡེག་བྱེད་རྒྱུའི་འོས་འགན་ཡོད། དེ་ལས་ལྡོག་ན། ཁྱེད་རང་འགན་འཛོལ་ལེ་ཐོགས་ཡིན། གལ་སྲིད་བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་བསྙད་མེད་བསྙད་བརྐོ་དང་། ཁུངས་མེད་ཧམ་བཤད། སྒྲོ་གཏོགས་སྐུར་འདེབས། མི་དཀར་པོ་ཞྭ་ནག་ལོ་བསྐོན་འདོད་ཡིན་ཚེ། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་མེད་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ནག་ཉེས་བསགས་པ་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་འགན་འཁུར་དགོས། དེང་གི “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མའི་ཟང་ཟིང་གི་གནས་སྟངས་འདི་ཐག་གིས་གཅོད་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བསླབ་བྱར་གཞིགས་ནས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་སྙིང་དབུས་སུ་བཅངས་ནས། ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འགལ་ཟླ་རིགས་གཉིས་དབྱེ་འབྱིན་གསལ་པོ་ནན་མོ་བྱེད་དགོས། དོ་དམ་ནན་མོ་དང་། ལམ་སྟོན་འཁྲུལ་མེད་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རྒྱ་སྐྱེད་ཅན་མི་བཟོ་བ་དང་། ཐལ་དྲགས་པའི་སྣེ་གཅིག་ནས་ཐལ་དྲགས་པའི་སྣེ་གཞན་ལ་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ཏུ་གནད་དོན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ལ། དེར་ཀུན་པོས་ངེས་པར་དུ་གཙུགས་འཛིན་དོ་ཁུར་བྱེད་དགོས། བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་ལ་སོགས་རིགས་ཀྱི་ “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མའི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་བའི་བྱ་བ་སྤྱོད་པར། རྒྱ་ཆེ་བའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་ཡོད་ཆོག་ཆོག་གི་ཁོང་ཁྲོ་དྲག་པོ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་ནན་མོ་བསླངས་པ་དེ་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། འོན་ཀྱང་། སྐྱོན་བརྗོད་དེའི་རིགས་ཀྱང་རྒྱ་སྐྱེད་ཅན་དང་བལྟོས་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར་མི་རུང་ལ། བློ་ཁ་ཅན་དུ་དེ་བས་ཀྱང་འགྱུར་མི་རུང་། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་བཤད་པའི “བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ནས་བཟུང་། བོད་ཁུལ་དང་ནང་ལོགས་བར་འབྲེལ་འདྲིས་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད”ཞེས་པ་ནང་བཞིན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་མུས་སུ་ཡོད་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལ་དགའ་མཁན་དང་དད་མཁན་ཡང་དབྱར་མཚོ་བཞིན་ཇེ་རྒྱས་རེད། བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་སྣང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་རེད་ལ། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ཞེས་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་ཆེས་མཐའ་མའི་ཆེས་དག་ཅིང་གཙང་བའི་གནས་མཆོག་དེ་ལ་དུངས་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་རེད། “ལྕགས་རི་རིང་པོར་མ་ཐོན་ན་དཔའ་བོ་མིན། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་མ་སླེབས་ན་འགྱོད་པ་སྐྱེ” ཞེས་པ་དེང་སང་དར་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་ལ། མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་མི་མང་པོའི་ཡིད་སྨོན་ཤོར་སའི་ཡུལ་ཡིན། མཐོ་སྒང་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱིས་དེ་ཡི་ཡངས་བའི་བློ་རྒྱ་ཆེ་ཆེར་ཕྱེས་ནས། གཞུང་དྲང་བབ་ཆགས་གཤིས་འཇམ་སེམས་བཟང་གི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་རིགས་སོ་སོའི་མི་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་འཛུམ་དང་སྙན་པོ་ངག་གིས་བསུས་དང་བསུ་བཞིན་ཡོད། འདིའི་རིགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་དགའ་འོས་པའི་གནས་རེད། རིགས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་། སྣོལ་རྒྱུག་བརྗེ་རེས། མཉམ་གནས་མཉམ་འཚོ་བརྒྱུད། བོད་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་གཏིང་རིང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་འབྲེལ་ལམ་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེས་རྒྱལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་གོང་བུར་འགྲིལ་བའི་ཤུགས་དང་། ལྟེ་བར་ཕྱོགས་པའི་ཤུགས། མཉམ་པར་འདྲེ་བའི་ཤུགས་སོགས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ནུས་པ་མ་ཟད། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཇེ་དམ་དུ་གཏོང་ནུས། འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་ས་དང་གལ་ཆེ་ས་ཡིན་པས། མི་ཉུང་ཉུང་ཞིག་གིས “བླ་སྤྲུལ” ལ་བརྫུས་ནས་རྒྱུ་དངོས་འདོད་སྲེད་ཆེད་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་གྱི་ལས་ངན་སྤྱོད་ངན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་སའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་གཏོར་བརླག་ཐེབས་མི་རུང་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐེ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་ལོགས་སུ་དར་སྤེལ་དང་། བོད་རྒྱ་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་བར་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དམ་ཟབ་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོན་སྐྱོན་ཕོག་དེ་བས་ཀྱང་མི་རུང་བ་མ་ཟད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་རིགས་དད་ལྡན་པ་དང་རྒྱ་རིགས་དད་ལྡན་པའི་བར་དགྲ་འཛིན་དང་། འགལ་ཟླ། བར་ཐག་ཅིག་བྱུང་ག་ལ་རུང་།
ཞེ་ངན་ཁོག་ལ་བཅངས་པའི་བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན།
མའོ་ཙེ་ཏུང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས། བྱེ་བྲག་པའི་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་པར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད། དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལ་བཅར་འདྲི་སྐབས། ཚིག་མགོ་རྩོམ་ས་ནི་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གྱི “ཁྲི་འདོན”ཟེར་བ་དེ “བླ་སྤྲུལ”རྫུན་མའི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། དེ་ལ་གསར་དུ་བྱུང་བའི “གསར་འགྱུར་གྱི་བརྗོད་བྱ” ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡིན། དེ་ལ་ཚིག་སྦྱོར་སྤྱོད་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ལ། གསལ་ཞིང་མངོན་པའི་བསྟན་བྱའང་ཡོད། དེ་ནི “ཆོས་རྒྱལ”རྫུན་མ་བའོ་ཏ་རོང་དང “བླ་སྤྲུལ”རྫུན་མ་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གཉིས་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་གཏམ་བཤད་ཧྲིལ་བོར་བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གྱི་ གནད་དོན་སྐོར་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མི་གླེང་པར། སྐད་ཆའི་གླེང་ཕྱོགས་བསྒྱུར་ནས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་འཁོར། བོད་རིགས་བླ་སྤྲུལ་གྱི་སྟེང་དུ་འཁོར། “དེ་ཚོ་བོད་ཁུལ་དུ་སླེབས་མ་ཐག”ཅིག་ཅིག་མིག་མིག་ཟེར་ནས། སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་མདུང་རྩེ་བོད་ཁུལ་ལ་ཕྱོགས། བོད་ཀྱི་བླ་མ་སྤྲུལ་སྐུར་ཕྱོགས། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླར་ཕྱོགས། མདའ་གཅིག་གིས་ཤ་བོ་གསུམ་མཉམ་གསོད་བྱས་བ་སྟེ། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ལ་བསྙད་མེད་བསྙད་བརྐོ། སྒྲོ་བཏགས་སྐུར་འདེབས། ལེབ་རྡུང་འཕྲེད་རྒྱག་བཅས་བྱས་པའི་མ་ཚད། བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་སོགས་ “ཆོས་རྒྱལ” རྫུན་མ་དང“བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མའི་ རིགས་ངན་པ་རྒྱ་ཡན་དང་འགེབས་སྲུང་བྱས་ཡོད། དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་རང་གི་འགན་འཛོལ་ཁུར་ཤོར་གྱི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་ཚད་གཞན་མགོར་དཀྲིས་ནས། རང་ཉིད་དང “ཆོས་རྒྱལ” རྫུན་མ་དང་ “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མ་དེ་དག་བར་གྱི་ག་ཡིན་འདི་ཡིན་དབྱེ་དཀའ་ བའི་འབྲེལ་བ་ཡོངས་རྫོགས་སྦས་ཤིང་སྐུང་ཡོད། “ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར”། “རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོན་འཚེ་བཟོས་པ” སོགས་གལ་གནད་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་དུས། རྒྱུ་གཡོ་ལེན་དང་འདོད་བསླུས་ལེན་སོགས་ནི“ཡིན་ཆུང་མིན་ཆུང” གི་དོན་ཆུང་ཙག་ཙིག་ཡིན་པས་ཁ་ཡ་མ་བྱས་ན་ཆོག་ལ། བདའ་འདེད་ཞིབ་བཤེར་ཡང་མ་བྱས་ན་ཆོག བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་སོགས་འདི་ལྟ་བུའི་ “ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཡང་དག་པའི” “ཆོས་རྒྱལ” རྫུན་མ་དང་ “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ལས་འགུལ་རིགས་འགེབས་སྲུང་གཡོལ་ཐབས་བྱས་ཆོག་གི་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ། དོན་དག་རིགས་གང་ཞིག་བྱུང་མ་ཐག ཡེ་ཞོ་ཝེན་དང་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་ལམ་སང་ “ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས” ཡིན་ཚུལ་ཁག་དཀྲིས་ནས“ བདེན་པའི་དོན་དང་དྲང་མོ་ཚིག” གིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པར་བསྟེན་ “ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ” གྱི་བརྗིད་ཉམས་ཆེ་བའི་དཔའ་བོ་རུ་གྱུར་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་དེར་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྔ་མོ་ནས་མ་མོས་པར་ “ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་ཟེར་བ་ནི་ཁུག་མ་ཞིག་ཡིན། གནད་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེའི་ནང་བཅུག་ཆོག་ཆོག་ཡིན” ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ འདུག བོའུ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གྱིས་འཁྲབ་པའི་ “ཁྲི་འདོན” ཟེར་བའི་དགོད་བྲོ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེར་རྒྱ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོའི་རྣམ་འགྱུར་དྲག་པོ་བསྟན་ཞིང་། སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཁ་རྡུང་ཡང་དྲག་པོ་བཏོན་ནས། དེ་ཚོ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་རྫུན་མ། བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མ་རེད། དེ་ཚོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དྲི་མས་མ་ནོགས་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་ཁྱད་གསོད་ དང་། བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དུངས་སེམས་དང་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་ལ་བརྙས་བཅོས་གནོད་འཚེ་བཟོས་སོང་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱས། འོན་ཀྱང་། མི་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོས“ཁ་བྲལ་ལས་འགུལ”དང“རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་བཟོས་པ” ཞེས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་མེད། བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གཅིག་མིན་གཉིས་མིན་གྱིས་ “ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་ཡང་དག་ཡིན” ལུགས་གསལ་ཁ་བཏོན་འདུག རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ ༦༦ འཁོར་བའི་དགའ་འོས་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་འོས་པའི་ཉིན་མོར་ “ཁྲི་འདོན” མཛད་སྒོ་སྤེལ་ནས། ཁོང་ཚོ་ནི་ “རྒྱལ་ཁབ་ལ་གཅེས་མཁན་དང་ཧོང་ཀོང་ལ་གཅེས་མཁན” གྱི་དཔུང་སྡེའི་ཡིན་པ་མཚོན་ཡོད། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གཅིག་པུ་ནི“མཐོང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མིག་རྒྱང་རིང་བ”། ཀུན་མཁྱེན་མཐིལ་རྟོགས། དུག་མིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར “དེ་ཚོས” “ཁ་བྲལ་ལས་འགུལ” དང“རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་བཟོ” བཞིན་པའི་དོན་དངོས་ངོ་བོ་མཐོང་ཡོད་པ་འདྲ། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ། སྐད་ཆ་བཤད་ནས་མཚམས་འདིར་སླེབས་དུས། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་མུ་མཐུད་ནས་བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གྱི་གནད་དོན་ཐད་རྩད་ཞིབ་ཕུ་འདེད་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་ཏེ། སྨྱུག་ཁ་བསྒྱུར་ནས་མདུང་རྩེ་བོད་ལྗོངས་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་། བོད་མི་དམངས་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་། བོད་ཁུལ་གྱི་བླ་མ་སྤྲུལ་སྐུར་ཕྱོགས་ནས། “ཁ་བྲལ་བར་ངོ་རྒོལ” ཟེར་བའི་དར་ཆའི་འོག་བུའོ་ཏ་རོང་དང་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གཉིས་འགན་འཁྲི་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྱས།
ལྷག་བསམ་གྱི་ཕྱུག་པའི་མི་དམངས་རྣམ་པ་ཚོ། གཟབ་གཟབ་གནང་རོགས་ཀྱིས་དང་། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་ “ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ” གྱི་ཁུག་མའི་ནང་འཇུག་ སྲིད་པས་གཟབ་གཟབ་གནང་རོགས།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་སུ་ལ“འབོད་སྐུལ”དང་། ཡང“འབོད་སྐུལ”ཅི་ཞིག་ཞུ་བཞིན་ཡོད་དམ།
དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། “ཀྲུའ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་རྣམས་མཉམ་ལས་དང་། ལས་འགུལ་མཉམ་དུ་སྤེལ་ནས། བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མའི་སྣང་ཚུལ་ཚར་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ” ཞུས་འདུག ངས་རང་དབང་མེད་པར་འདྲི་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་སུ་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་ཡིན་ནམ། སུ་ཡིས་ལན་འདེབས་དགོས་སམ། སུ་ཡིས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་སམ། རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་ཡིན་ནམ། སྲང་ལམ་ལས་དོན་ཁང་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དོམ་ལས་ཁང་རིགས་ཡིན། དེ་ཚོས་དོ་དམ་བྱེད་ནུས་སམ། དོ་དམ་བྱེད་ཐུབ་བམ། ཁྱེད་ཀྱིས་ “དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ” གྱི་ཏང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བ་ཡིན་ནམ། རང་རེ་མེས་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཡངས་ཞིང་མཐའ་ཀླས་པས། འཛམ་གླེང་སྟེང་མངའ་ཁུལ་ཆེས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་ཡིན། “དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ” གྱིས་རྒྱ་ནག་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ཟིན་ཡོད་པས། དེ་འདྲའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་སམ། དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚད། ངས་ཤེས་པ་ལྟར་ན། “དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ” ལས་གཞན། ཤར་བྱང་ས་ཁུལ་དང་། ནང་སོག ཡུ་གུར་སོགས་སུའང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དགོན་སྡེ་དེ་དག་དུ་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་མང་པོས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལས་དག་སྤེལ་མུས་སུ་ཡིན། དེ་མིན་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་ནའང་བླ་མ་སྤྲུལ་སྐུ་མང་ཐག་ཆོད་ཅིག་ཡོད། དྲྭ་ཚུགས་སུ། པེ་ཅིང་ཁྲོ་ཡང་ས་ཁུལ་གཅིག་པུ་རུ་བླ་སྤྲུལ “འབུམ་གསུམ” ཡོད་ཟེར། རང་ཉིད་པེ་ཅིང་ཁྲོ་ཡང་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱས་ཡོད་པས། འབུམ་གསུམ་ཡོད་མི་སྲིད། ཡིན་ན་ཡང་། བླ་སྤྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་ “འབོད་སྐུལ” ལྟར་ན། རྒྱལ་ཡོངས་ཁུལ་སོ་སོས་ “མཉམ་ལས་དང་། ལས་འགུལ་མཉམ་དུ་སྤེལ་ནས། བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མའི་སྣང་ཚུལ་ཚར་གཅོད་བྱ” དགོས་པ་མ་རེད་དམ། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་སུ་ “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མར་རྡུང་རྡེག་གི་མི་དམངས་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་འཆར་ཡིན་ནམ། “རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ” ཞིག་ཡང་བསྐྱར་སྤེལ་འཆར་ཡོད། དེ་འདྲའི་དགོས་དབང་མཐོང་སོང་ངམ། དེ་ལྟར་སྤེལ་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་དང་བརྟན་བརླིང་ལ་གཏོར་བརླག་ཐེབས་མི་སྲིད་དམ། ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་རྒྱུའི་ལས་དོན་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཐེབས་མི་སྲིད་དམ། “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ཁྱེད་ཚོས་བཟོས་པ་རེད། “དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ”། དེ་བཞིན་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ནི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་ཡིན། ཟང་ཟིང་ལ་བདག་སྐྱོང་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་ན། ཐོག་མར་མགོ་ཁུངས་ནས་མགོ་རྩོམ་དགོས། ཁྱེད་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་བློན་ཆེན་གཞོན་པའི་གོ་གནས་ཁུར་བ་དང་། གཙོ་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་བཅས་ཡིན། ད་ལྟ་ཁྱེད་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་དང་། མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཡིན། སྲིད་གྲོས་ལ་སྲིད་དོན་ནང་ཞུགས་རྒྱུ་དང་སྲིད་དོན་ཐད་བགྲོ་གླེང་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་འཁྲི་དང་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁང་ལ་བསམ་འཆར་དང་ཐབས་ཇུས་འདོན་རྒྱུ་ནི་འོས་འགན་དང་འགན་ཁུར་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། ཁྱེད་ནི་དབུས་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཡང་ཡིན་པས། དབུས་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་ཡར་ཞུ་བྱེད་རྒྱུ་དང་སྔ་ས་ནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་འོས་འགན་ཡོད། ལོ་འདི་ཤས་སུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། ཁྱེད་རང་ཚོ་དབང་ཆ་ཆེ་ཞིང་འཚོ་བ་སྐྱིད་པ། གོ་གནས་མཐོ་ཞིང་གླ་ཕོགས་མཐོ་བ། ད་དུང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐོན་ཁུངས་མང་དག་ཅིག་ལ་བཏང་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། བགྲང་བྱ་ལས་འདས་པའི་ “བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་འགྲོ་གྲོན” དང་ “བོད་སྐྱོང་འགྲོ་གྲོན” ལ་བཏང་འཛིན་བྱས་ཡོད་པས། “ཐབས་ཤེས་མ་འཐེན་པར། བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མའི་སྣང་ཚུལ་ཚར་གཅོད” བྱས་མེད་ཚེ། རྩ་བའི་ཆ་ནས་དེ་ནི་འགན་འཛོལ་ཁུར་ཤོར་ཡིན་ཞིང་། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་འགན་འཛོལ་ཉེས་པ་བདའ་འདེད་བྱེད་འོས། རིགས་སོ་སོའི་མི་རིགས་སྤུན་ཟླ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོས། རིགས་སོ་སོའི་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་མཁན་ཚོས་སེན་མགོ་ཁྲག་དང་སེན་རྩ་རྣག་བྱས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་གསོས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། ཞེས་ཁྱེད་ལ་འགན་འཁྲི་ཚ་འདྲི་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ “དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ་ལ་འབོད་སྐུལ” ཞུ་ཁལ་བྱས་འདུག དོན་དངོས་སུ་རྒྱ་ཡན་དུ་ཤོར་བའི་ “བླ་སྤྲུལ” རྫུན་མའི་རྫབ་བེ་རྫིབ་བེའི་སྣང་ཚུལ་དེའི་འགན་འཁྲི་ “དཀྱིལ་ཤར་ས་ཁུལ་དང་བོད་ཁུལ” གྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་རྣམ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མགོར་དཀྲིས་ནས། རང་ཉིད་འགན་འཛོལ་ཁུར་ཤོར་གྱི་སྐྱོན་ཆ་ལས་ཐར་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་གློ་བུར་དུ་ཁེངས་སྐྱུང་ཅན་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བཟུང་བ།
དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་གསར་འགོད་པར། “ངས་ཤེས་ཚོར་ལྟར་ན། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ་སྐུ་ཕྲེང་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་ངོ་མ་ཚོར་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རེའུ་ མིག་བཟོ་རྒྱུ་རེད” ཞེས་བཤད་འདུག གོང་ཞུས་གནས་ཚུལ་ནང་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལ་གོ་ས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། མིང་ཐོབ་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་ཡོད། ད་དུང་ཁར་གནོན་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཡང་ཡིན། ཁོང་གི་སྨྲ་བརྗོད་དག་ནམ་རྒྱུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་གཞུང་། གཙོ་སྐྱོང་སྡེ་ཁག་གི་འཐུས་ཚབ་ཡིན། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱིས་ནམ་རྒྱུན་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་ཧ་ཅང་གི་འགན་རང་ཁུར་དང་། ཁ་ཕོ་ཆེན་པོ། ཧམ་ཤེད་ཚ་བས་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་རྒྱུར་དགའ། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ཁོང་གིས་བདེན་པ་ཡོད་ཚད་ཟིན་ཡོད་པ་དང་ཀུན་ནས་འདྲ་ཞིང་། དོགས་སློང་སོགས་ཡོང་ས་ཡེ་ནས་མེད། ཁོང་གི་སྐད་ཆ་ནི་ “ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ” ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལམ་ལུགས་ཡིན། སྨྱན་བྱད་དང་མང་ཚོགས་དཀྱུས་མ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། ད་ཐེངས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་སྐབས། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གློ་བུར་དུ་ “ཁེངས་སྐྱུང” ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། རྦད་དེ་ “འབྲེལ་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་མི” ཞིག་དང་འདྲ། ཐོག་མར་ཁོང་གིས། “ངས་ཤེས་ཚོར་ལྟར་ན” ཞེས་བཤད་ནས། ལམ་སང་རང་ཉིད་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བཀར། གོ་ཐོས་ཙམ་ལས་དོན་དག་དེའི་ནང་ཞུགས་མེད་ལ་འབྲེལ་བའང་མེད། དེ་ནས“འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ་སྐུ་ཕྲེང་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་ངོ་མ་ཚོར་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རེའུ་མིག་བཟོ་རྒྱུ་རེད” ཟེར། སྐད་ཆའི་ཚན་པ་འདི་དོན་གྱིས་འདོ་མེད་ཆོ་མེད་ཡིན། “འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན” ཟེར་བ་དེ་སུ་རེད་དམ། ཁྱེད་ཀྱིས་ལོ་མང་རིང་གོ་གནས་ཁུར་མྱོང་བའི་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལྷན་ཁང་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ལྷན་ཁང་། རྒྱ་ནག་བོད་ལྗོངས་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཕེལ་རྒྱས་མཐུན་ཚོགས་སོགས་ནི་ “འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན” ཡིན་ནམ། དེ་ནི་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་འགན་ཁོངས་ཀྱི་གནད་དོན་རང་རེད།
རྒྱ་ནག་གསར་བ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ ༦༦ ཕྱིན། བོད་ཁུལ་གྱི་དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་ཆོས་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར། དུས་དེ་རིང་ལོ ༥༠ ལྷག་ཕྱིན་ནས་ཕལ་ཆེར ༦༠ རེད། དུས་རབས་ཕྱེད་ཀ་ལས་བརྒལ་ཡོད་ལ། དེ་མིན་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ནས་དེ་རིང་བར་ཡང་ལོ ༣༠ ལྷག་ཕྱིན་འདུག ནམ་རྒྱུན་ཁྱེད་ཀྱིས་འུད་བརྗོད་ཟོལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་བ་ཞིག་ནི། འཛམ་གླིང་སྟེང་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔུང་སྡེ་ཆེ་ཤོས་དེ་ང་ཚོའི་ལག་ཏུ་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྟེང་བོད་འབྲེལ་དྲྭ་ཚུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ང་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ང་ཚོ་ལ་ཧ་ཅང་ནན་མོ་དམ་པོའི་རྩ་འཛུགས་སྒྲིག་གཞི་ཡོད། ང་ཚོ་ལ་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་འགྲོ་དངུལ་འདང་ངེས་ཤིག་འཛོམས་ཡོད། དེ་མིན་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་དངུལ་ཡང་ཡོད། ལ་སོགས་དང་། ད་དུང་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་བླངས་རབས་སོགས། ད་ཡ་ཟེར་དུས། “བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ་སྐུ་ཕྲེང་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་ངོ་མ་ ”ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་པའི་གྲངས་ཀ་ཙམ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་མེད་པར་ད་ལྟ་གཞི་ནས་ “གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རེའུ་མིག་བཟོ” འཆར་ཡོད་ལུགས་ཟེར། འདས་པའི་ལོ་ཟླ་ཁྲོད་ཁྱེད་རང་ཚོ་གཙོ་སྐྱོང་ལས་ཁང་གི་གཙོ་སྐྱོང་པ་ཚོས་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་ཧ་ཅང་གི་ཚབས་ཆེ་བའི་འགན་འཛོལ་ཁུར་ཤོར་མ་ཡིན་ནམ། “བླ་སྤྲུལ་ངོ་མ” ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཆེས་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ཡང་རྒྱུས་ལོན་ཐུབ་མེད་པས། ཆེས་རྨང་གཞིའི་གྲངས་ཀ་ཙམ་ཡང་ཤེས་ཐུབ་མེད་ན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་དེའི་གཏོགས་ཡུལ་གཏོགས་མི་སོགས་ལ་དོ་དམ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ། ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བསྟུན་ནས་དོ་དམ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ། འདི་ནི་མི་རྫ་སེ་རྫུ་སེ་སྐོར་ཞིག་གི་ལས་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྐད་ཆ་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེ་བཤད། ལས་ཀ་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེ་བྱས། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ལ་མགོ་རྙོག་ལུང་བ་གང་ལས་ཅི་ཞིག་ཡོད། རང་ཉིད་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེ་ཡིན་དུས། གཞན་རྣམས་གསལ་པོ་གསལ་རྐྱང་ཇི་ལྟར་ཡོང་། དེ་ལྟ་ན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་དོན “ངེས་པར་དུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་དོན་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་དགོས” ཞེས་པའི་དྲི་མེད་བསླབ་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བམ།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་ལག་ཟུང་སྙིང་ཁར་སྦྱར་ནས་བསམ་གཞིག་ཅིག་ཐོངས་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས། ཏང་དང་དབུས་གཞུང་གི་ཁྱེད་ལ་བཅངས་པའི་བཀའ་མངག་གལ་ཆེན་དང་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ལ་གདོང་སྟོན་ཐུབ་བམ། རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་དང་གྲྭ་བཙུན་ཚོའི་ཁྱེད་ལ་བཅངས་པའི་རེ་སྒུག་དང་སྨོན་འདུན་ཆེན་པོར་ངོ་གནོང་གིན་མི་འདུག་གམ། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་ན་ནམ་མཁའི་སྐར་གྲངས་ལས་ཀྱང་མང་པའི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགྲོ་དངུལ་དང་བོད་ཁུལ་བདག་སྐྱོང་གི་འགྲོ་དངུལ་ཡོད་པའི་མ་ཚད། དབང་ཆ་ཆེ་ཞིང་འཚོ་བ་སྐྱིད་ལ། གོ་གནས་མཐོ་ཞིང་གླ་ཕོགས་མཐོ་བས། རིགས་སོ་སོའི་མི་རིགས་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་མཁན་ཚོར་གདོང་སྟོན་ཐུབ་བམ། ངོ་གནོང་གིན་མི་འདུག་གམ།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལ་བསམ་འཆར་འགའ་འདོན་རྒྱུ།
བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས། མཇུག་མཐར། བདག་གིས་ད་དུང་ཡང་ཚིག་འགའ་བཤད་འདོད་བྱུང་། ཁྱེད་རང་དེ་སྔ་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་དང་། རྒྱ་ནག་བོད་ལྗོངས་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཕེལ་རྒྱས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་གཞོན་དང་དྲུང་ཡིག་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་གོ་གནས་འཁུར་དུས་དུ། ང་ནི་མཐུན་ཚོགས་དེའི་ཚོགས་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བདག་གིས་ཁྱེད་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ང་ལ་མཛའ་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་ཞིང་། གུས་བརྩི་དང་བཅས་སྣེ་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཁྱེད་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་མི་སྒེར་གྱི་དགའ་སྡང་གཅིག་ཀྱང་གླེང་རྒྱུ་རྩོད་རྒྱུ་མེད། ངས་བརྩམས་ཆོས་གསར་བ་ཞིག་བཏོན་མ་ཐག ནམ་ཡང་ཡིན་ལམ་སང་ཁྱེད་ལ་ཕུལ་ནས་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་ཀློག་དགོངས་འཆར་འདོན་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་རིག་གཞུང་ལས་འགུལ་རིགས་ཅི་ཞིག་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཚེ། ནམ་རྒྱུན་ང་མགྲོན་འབོད་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ད་དུང་ལོ་རེའི་ལོ་སར་དུས་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་ལོ་སར་འཚམས་རྟགས་གཏོང་གིན་ཡོད། ལོ་ཞིག་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་བསྐུར་བའི་འཚམས་རྟགས་བྱང་བུའི་སྟེང་ཉིད་ཀྱི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བྲིས་གནང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོ་ཞིག་དཔར་ཡོད་པ་དང་། རི་མོ་དེ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མ་ཟད། མཛའ་བརྩེ་དང་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཁེངས་འདུག་པས། བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉིན་མོ་དེར་དགའ་སྤྲོ་དང་རྟེན་འབྲེལ་འཕར་བ་ཞིག་སྦྱིན། དེ་ལས་ཁྱེད་ནི་ཨ་མ་ལ་གུས་ཞབས་དང་ཨ་མ་ལ་དགའ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་བདག་གིས་ཚོར། ཁྱེད་རང་རང་ཉིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་བརྩེས་ཁེངས་ཤིང་རིག་གཞུང་གིས་ཕྱུག་པའི་ཨ་མ་ཞིག་ཡོད་པས་གཟི་བརྗིད་དང་སྤོབས་པ་སྐྱེས་པ་ནང་བཞིན། ང་ལའང་དམིགས་བསལ་གྱི་དགའ་སྤྲོ་ཞིག་དང་། མཛའ་བརྩེ་ཞིག དྲོ་སྐྱིད་ཅིག་སྐྱེས་ནས་འཚམས་རྟགས་བྱང་བུ་དེ་དུས་དེ་རིང་ད་དུང་ཉར་ཚགས་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད། པུའུ་རིམ་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཁྲོད། ང་ལ་འཚམས་རྟགས་བསྐུར་མཁན་ཁྱེད་རང་གཅིག་པུ་ལས་མེད། ང་ནི་བརྩེ་དུངས་ལ་གཙིགས་འཛིན་དང་། མཛའ་བརྩེ་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་ངེད་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེ་ལ་ངས་ཧ་ཅང་གིས་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། དེ་རིང་འདི་གར་གླེང་གིན་པ་དག་ནི་མི་སྒེར་བར་གྱི་སྒེར་དོན་མིན་ལ། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་ཡིན་པས། ངས་སྒེར་དོན་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྤྱི་དོན་འཇོག་མི་རུང་། དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལྷན་ཁང་དང་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཁྱེད་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོར་དགོངས་འཆར་འདོན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པར་བསྟུན། དེ་རིང་བདག་གིས་འཛེམ་བག་མེད་པར་ཁྱེད་ལ་དྲན་འཆར་འགའ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ནི་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་གཙོ་སྐྱོང་བ་དང་། མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གཙོ་སྐྱོང་མཁན་ཡིན་པས། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་རིགས་མང་པོའི་མེས་རྒྱལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་འདི་འཛུགས་སྐྱིན་གྱི་སླད་དུ། མེས་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སླད་དུ། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲུལ་གྱི་སླད་དུ། དེ་སྔོན་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་བྱས་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་ཡོད། གཟི་བརྗིད་རླབས་པོ་ཆེ་དེའི་ཐད། མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་། ཀྲུག་ཨིན་ལེ་སོགས་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གསར་བརྗེ་བ་རྒན་རབས་པ་ཚོས་གདེང་འཇོག་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་གནང་ཡོད་ལ། དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་འོས་པ་ཞིག་དང་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། བོད་མི་རིགས་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མི་མང་ཆེ་བ་བབ་ཆགས། གཤིས་དྲང་། བྱམས་ལྡན། སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་སྐྱིད་སྡུག་ཤེས་པའི་མི་ཤར་སྟག་ཡིན། དེ་དང་མཉམ་དུ་བོད་མི་རིགས་ནི་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་ཅན་ཞིག་དང་། རང་བརྩི། རང་བཀུར། རང་གཅེས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། གཅིག་བགྱིས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་། ཀྲུག་ཨིན་ལེ་སོགས་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གསར་བརྗེ་བ་རྒན་རབས་པ་ཚོའི་བཀའ་སློབ་ ལམ་སྟོན་ལ་བསྐྱར་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་འདྲ། དེ་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱིས་བློ་མཐུན་ལི་ཝེ་ཧན(李维汉)དང་། བུའོ་ལན་ཧྥི(乌兰夫)། ཞི་ཀྲུང་ཞུན(习仲勋)། ལིའུ་གི་ཕེན(刘格平)སོགས་ཀྱིས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་ང་ཚོའི་ཏང་དང་། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར། མི་རིགས། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཐད་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས། གཞུང་དྲང་བབ་ཆགས་དང་གཤིས་འཇམ་སེམས་བཟང་གི་བོད་མི་རིགས་འདི་གཅེས་པར་སྐྱོང་དང་། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླའི་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུངས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱར་གནོན་པ་མ་སྐྱེལ་རོགས། དེ་བས་ཀྱང་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་བྱུང་མ་བྱུང་ཙམ་ལ་ “ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ” ཞེས་པའི་དབྱུག་པ་འཕྲེད་དུ་གཡུག་ནས་བོད་མི་བཟང་ངན་ཡག་བཙོག་ཚང་མ་ལེབ་རྡུང་མ་བྱེད་རོགས། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ “ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ” ཞེས་པའི་ཁུག་མ་དེ་གཟེད་ནས་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཧྲིལ་བོ་དེའི་ནང་འཇུག་ཐབས་མ་བྱེད་རོགས། ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཨ་མ་ལགས་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་ཞིང་དུངས་པ་ཟབ་པ། དེ་ལྟ་བུའི་ཨ་མ་ཞིག་ཡོད་པར་གཟི་བརྗིད་དང་སྤོབས་པས་ཁེངས་ཡོད་པར་ངས་དེ་ལ་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད་དེ་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། དེ་དང་ཆ་འདྲ་བར། བོད་མི་རིགས་ནི་ང་ཚོའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཐུན་མོང་གི་ཨ་མ་ཡིན། ང་ཚོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་མེས་རྒྱལ་ནི། ང་ཚོ་མི་རིགས ༥༦ གི་ཐུན་མོང་གི་ཨ་མ་ཡིན། རང་གི་ཨ་མ་ལའང་མི་དགའ་མི་དུངས་པའི་མི་ཞིག་གིས་རང་གི་མི་རིགས་ལ་དགའ་ག་ལ་སྲིད། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཨ་མ་ལ་མི་དགའ་བ། མི་རིགས་ལའང་མི་དགའ་བའི་མི་ཞིག་གིས་ང་ཚོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མེས་རྒྱལ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་དགའ་མི་སྲིད། དེ་བས་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུངས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ལ་ ཁྱེད་ཀྱིས་བསམ་ཤེས་དང་གུས་བཀུར་ཞུ་རོགས་གནོངས། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་རླབས་ཆེ་བའི་མེས་རྒྱལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཕུལ་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱས་རྗེས་དང་སྒེར་སེམས་དང་བྲལ་བའི་མཛད་རྗེས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། རྒྱུས་ལོན། བྱང་ཆ་ཡོད་པར་གྱིས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བྱེ་བྲག་པའི་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་པར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་དེ་མ་བརྗེད་ཡིད་ལ་འཛིན་རྒྱུར་བདག་གིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་ཡིན།
གནད་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ན། གནད་དོན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་དགོས། གནད་དོན་ཆེ་ཆུང་ག་ཚོད་ཅིག་ཡིན་ན། གནད་དོན་དེ་ཚོད་ཅིག་ཡིན་དགོས། གནད་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན། གནད་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་དགོས། སུ་ཡི་གནད་དོན་ཡིན་ན། དེ་ཡི་གནད་དོན་ཡིན་དགོས། གནད་དོན་ཡོད་ཚད་སྟབས་གང་བདེ་ཡིས “ཁ་བྲལ་ངོ་རྒོལ” ལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་འཇུག་རོགས། “བོད་རང་བཙན་ལ་ངོ་རྒོལ” གྱི་འཐབ་རྩོད་དེ། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོར་གཡོ་བསྒྱུར་མ་གནང་རོགས། བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་ལ་ཤེས་ཀྱང་འོས་པ་ཞིག་ནི།
ལས་ཀ་སྒྲུབ་སྟངས་དེ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཆེས་ཆེ་པའི་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ཡིན། དེ་ནི་ “རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གཏོར་བརླག” དང་། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་གཏོར་བརླག བོད་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བརླག བརྟན་བརླིང་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བརླག་བཅས་ཡིན་པས། དོན་དམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉེས་ཅན་པ་ཡིན།
བྲེལ་མྱུར་ངང་འབྲི་དགོས་བྱུང་སྟབས། བརྗོད་བྱ་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡོང་མ་ནུས་ལ། ཕོག་ཐུག་ཤོར་སར་བསམ་ཤེས་དང་བཟོད་བསྲན་གནང་རོགས།
སྐྱོན་བརྗོད་དང་མཛུབ་སྟོན་ལ་རེ་སྒུག་དང་བཅས།
སྤྱི་ལོ ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ ༡༢ ཚེས ༡༣ ཉིན་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ།
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་བདག་དབང་ངེད་དྲ་ཚིགས་ལ་ཡོད་པས་གང་བྱུང་འཁྱེར་མི་ཆོག