text:
གོ་ལྡེ་འཕགས་པའི་རྣམ་ཐར་ཡུལ་མིའི་ངག་སྒྲོས།
སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་རྒྱལ་སྲས་གོ་ལྡེ༼གོ་ལྡེ་ཞེས་པ་ཁོང་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་གྲོང་པ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་འདུག་ཅིང་སྤྱིར་གྲོང་སྡེའི་སྡེ་ལ་ས་སྡེ་འབྲི་སྲོལ་འདུག་རུང་འདིར་ལ་ལྡེ་འབྲི་བ་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན༽འཕགས་པའམ་གཤེན་སྲས་ལྷ་རྗེ་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་གོ་ཐོས་བྱུང་རིགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིག་པ་ལ། འཁྲུངས་ཡུལ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་ཁུལ་དམེ་ཤོད༼འདི་ཁམས་ཀྱི་ཤོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ཞིང་དཔེ་ཆ་འགར་རྨེ་ཤོད་ཅེས་བྲིས་འདུག བསྟན་རྣམ་པའི་མཆན།༽ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་ཧོ་བ་ལུང་པའི་གཡས་ཕྱོགས་གོ་ར་སྒང༼དེང་དུས་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཧོ་བ་ཤང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་ཡུལ་མིས་ཁོ་ར་སྒང་ཞེས་འབོད་སྲོལ་འདུག༽ཞེས་པར་འཁྲུངས། འཁྲུངས་དུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཁ་གསལ་ཅན་དེ་སྔོན་མ་མཇལ་ཡང་ཁོང་དང་(ཁྱུང་པོ་ནང་ཆེན་གྲགས་)པ་གཉིས་དུས་མཉམ་ཡིན་པ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་ནག་མ་སོགས་བོན་སྡེའི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་འཁོད་འདུག་ཅིང་ནང་ཆེན་གྲགས་པ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་(༡༡)པའི་ནང་དུ་ཡོད་པར་བཤད་པས་ཁོང་དུས་རབས་བཅུ་པའི་སྨད་དམ་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟོད་དུ་འཁྲུངས་པ་འདྲ།༽ ཆུང་ནས་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་དུ་མའི་ཞལ་གཟིགས་ཡོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་མཁྱེན་པ། རིགས་དྲུག་གི་སྦྱང་ཚད་གཟིགས་པ། གྲུབ་རྟགས་རྫུ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཡུལ་དེར་ཡོངས་སུ་གྲགས། བཞུགས་ཡུལ་ངེས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བ་མཛད་ཅིང་ཧོ་བའི་གླིང་ནང་གི་གོ་ཚང་མ༼གོ་ཡི་ཕ་བོང་གཡག་རོ་ཞེས་པ་ཁོང་གིས་གཏེར་བཞེས་ས་དེ་འདིར་ཡོད་དམ་སྙམ། བསྟན་རྣམ་པའི་མཆན།༽དང་། ཀེ་ཕུའི༼ཀེ་ཕུའི་ན་རོ་ཞེས་པའི་ཁོང་གི་གཏེར་གནས་དེ་འདིར་ཡོད་པ་འདྲ། བསྟན་རྣམ་པའི་མཆན།༽བྲག་ཕུག༼དེང་དུས་གེ་ཕུ་ནང་ཟེར། འདི་དང་དམེ་ཤོད་རྒྱ་རྒན་ཁྱུང་རྟགས། སྤྲད་ཟླའི་སྒ་རུ་མ་རྣམས་དེང་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཧོ་བ་ཤང་ཁོངས་སུ་ཡོད༽དང་། དམེ་ཤོད་རྒྱལ་རྒན་ཁྱུང་རྟགས། སྤྲད་ཟླའི༼དེང་དུས་ཕྱར་ཐུལ་བླ་མ་བཞུགས་ས་ཟེར༽སྒ་རུ་མ། འཛིང་གི་སྒྱེལ་ཆེན་ནང༼འདི་དང་ཁི་རའི་གཡས་ཕྱོགས། དབྲེ་ཁའི་བྲག ཧོ་པོའི་རག་ཁྲོམ་བྲག་རྣམས་དེང་དཔལ་ཡུལ་རྫོང་འཛིང་ཤོག་ཤང་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་ལུང་པ་སོ་སོ་ཡིན༽། ཁི་རའི་གཡས་ཕྱོགས་དང་། དབྲེ་ཁའི་བྲག་དང་། ཧོ་པོའི་རག་ཁྲམ༼དེང་དུས་རག་ཀྲམ་ཟེར༽སོགས་སུ་བཞུགས། འཚོ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མི་དང་མི་མཚུངས་པར་ས་ཁོ་ན་གསོལ། གསོལ་བའི་ཟག་པ་རྣམས་སཱཙྪ་གདབ་པར་མཛད་ཅིང་དེ་འདྲའི་སཱཙྪ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཁ་བདུན་ཙམ་ཡོད་འདུག་ཅིང་། རང་གིས་དངོས་སུ་མཇལ་བ་ནི་གོ་ཚང་ལུང་པའི་ནང་སྤྱིར་མི་འགྲོ་བསྐྱོད་དཀའ་བའི་བྲག་ཕུག་ཞིག་གི་ནང་དུ་འདུག་ཅིང་ཟེར་སྒྲོས་སུ་སཱཙྪ་དེ་ལུས་ལ་བཅངས་ན་མཚོན་སྲུང་ནུས་སྐད་འདུག ན་བཟའ་ཡང་ཡེ་མི་གསོལ་བར་དུས་རྒྱུན་གཅེར་བུར་བཞུགས་ཤིང་བྱོན་ཚེ་ཡང་འཕུར་བ་ལས་ཞོན་པ་སོགས་ལ་མི་བརྟེན་ཟེར། འཕུར་སྐབས་ཌཱ་རུ་དང་གཤང་ཆུང་དཀྲོལ་ནས་བྱོན་པར་མཛད། ཡུལ་མི་འགའ་རེས་བོན་རྒོག་འཕུར་བྱུང་ཟེར་ནས་ངན་སྨྲ་བྱེད། འཛིང་གི་སྒྱེལ་ཆེན་ནང་ཤུག་གཤགས་བྲག་ལ་བཞུགས་སྐབས་ཁོང་ལ་སྲིང་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མཉམ་དུ་བཞུགས། སྲིང་མོ་འཐག་མཁན་ཡིན་སྟབས་ཡུལ་སྡེའི་སྣམ་བུ་དང་རེ་བ་སོགས་འཐག་གླ་ལེན་ཞིང་དེའི་གླ་ཆ་ལ་ར་མང་པོ་བྱུང་ཟེར། སྲིང་མོས་གཞན་གྱི་ཐགས་སོགས་འཐག་སྐབས་རྩིད་པ་དང་བལ་ཕྲན་བུ་ལྐོག་ཉར་གྱིས་ཁོང་ལ་རེ་ཁྲའི༼ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱིས་རེ་ཁྲ་ལ་ཕྱར་བ་ཟེར༽ཐུལ་བ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་མནབ་པར་ཞུས་ཀྱང་ཁོང་གིས་དེ་གྱོན་མི་དགོས་ང་རང་འདི་བཞིན་བྱས་ན་སྐྱིད་པོ་འདུག་གསུངས། སྲིང་མོས་ནན་གྱིས་ཞུས་པས་འདི་གྱོན་ཕོད་པ་མི་འདུག་གསུངས། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལགས་ཞུས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུལ་བ་འདི་གཡས་ཕྱོགས་གྲམ་པའི་ནང་ལ་ཁོབ་དང་གསུངས། སྲིང་མོས་དེ་བཞིན་བྱས་པས་གྲམ་པ་ཕལ་ཆེར་འབུ་རུ་གྱུར་པས་ཁོང་གིས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལགས་གསུངས། དོན་དུ་མོས་གཞན་ནས་རྐུ་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པར་གྲགས། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གིས་ཐུལ་བ་དེ་གསོལ་བར་མཛད་པས་ཀུན་གྱིས་བོན་རྒན་ཕྱར་ཐུལ་ཅན་ཟེར་སྲོལ་ཆགས། སྐབས་ཤིག་ཁྲ་ཐེར༼ཁྲ་ཐེར་ནི་གུར་ཡིན༽ཕུབ་ཅིང་ཐུག་པ་བཞེས་དུས་སུ་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་མཁའ་སྤྱོད་ཚོགས་གྲལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཁོང་དེར་ཕེབས། ཤུལ་དུ་རྔོན་པ་གཉིས་སླེབས་པས་ཐུག་པ་རྣམས་འཐུང་། ཕྱིས་སུ་རྔོན་པ་དེ་གཉིས་སྡིག་འཕྲོ་བཅད་དེ་དགེ་སྒོར་ཚུད་པར་གྲགས། ཡང་ཉིན་ཞིག་ཁྲ་ཐེར་ནས་སྐྱོ་སངས་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཕྱིར་ཁྲ་ཐེར་ལ་གཟིགས་དུས་ཁྲ་ཐེར་གཡས་གཡོན་གང་སར་ཁྱི་དང་བྱ་འདྲ་བ་མང་པོས་བསྐོར་བར་སྣང་། ཁོང་ལམ་སེང་ཁྲ་ཐེར་དུ་ལོག་པས་དེར་སླེབས་པ་ན་བྱ་ཁྱི་རྣམས་བླ་ཆེན་དྲན་པ་དང་། ཚེ་དབང་རིག་འཛིན། མཁའ་འགྲོ་འོད་ལྡན་ཉི་འབར་སོགས་སུ་གྱུར་ནས་ནམ་མཁར་འཕུར། ཁོང་ཡང་རྗེས་སུ་འཕུར་སྙམ་བྱུང་སྟེ་དེ་བཞིན་འཕུར། ནམ་མཁའ་ནས་ཁྲ་ཐེར་དྲན་ནས་ཕྱིར་གཟིགས་སྐབས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སར་ལྷུང་། དེ་ལ་སོགས་དྲན་པ་གསེར་གདམས་ནང་དུ་འདུག་ལ་འདིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་ངག་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཐོས། ཁོང་སྐུ་གཤེགས་སྐབས་ཞལ་ནས་ཁོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཉལ་ནས་འདས་པ་རེད། ང་གོ་ལྡེ་འཕགས་པ་ལངས་ནས་ཤི་དགོས་གསུངས་ནས་སྐུ་གཤེགས་པར་གྲགས། གཤེགས་ཡུལ་ས་ཆ་གང་ཡིན་ཤེས་མཁན་ནི་མི་འདུག་གོ།
རྩོམ་འདི་གུས་གྲོགས་སྡེ་དགེ་དཔལ་ཡུལ་བ་ཚེ་དབང་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྲིས་པ་བཞིན་ཞལ་བཤུས་ཏེ་རང་མཆན་ཁ་ཤས་དང་བཅས་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་མངའ་ཡོངས་ཕྱིར་བདག་བསྟན་མིང་པས་ཐོག་མའི་དཔྱད་གཞི་ཙམ་དུ་ཟིན་ཐོར་བཀོད་པ་ཡིན། ད་དུང་ཚེ་དབང་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བབ་ལ་བརྟག་ན་ཁོང་གི་གཏེར་གནས་ཁག་སོགས་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་བཟོ་འདུག འོན་ཏེ་གུས་པས་དེ་བཞིན་དཔྱད་ཞིབ་མ་བྱུང་། དེ་དག་དཔྱད་ཞིབ་གནང་དགོངས་ཚེ་ཁོང་གི་ཞལ་པར་ཨང་གྲངས་ནི། ༡༥༩༨༤༧༣༣༠༨༣ འདི་རེད་འདུག་པས་དེ་ལུགས་མཁྱེན་ཞུ་ཞུ། དྲ་བཤུས།


c: text/html

text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་ཁུལ་ལྔ“2018 ལོའི་ཀྲུང་གོའི་ཆེས་མཛེས་པའི་རྫོང་ཁོངས” སུ་ཚུད་པ།
སྤེལ་དུས 2018-05-17
ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། སྒྲོལ་མས་བསྒྲིགས།
ཟླ5 ཚེས12 ཉིན་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་ཀྲུང་གོ(ཧྲེན་ཀྲེན)རིག་གནས་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་བྱེད་སྒོ་སྟེ། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་སྤུས་ལེགས་ཚོང་རྟགས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཐོག “2018 ལོའི་ཀྲུང་གོའི་ཆེས་མཛེས་པའི་རྫོང་ཁོངས་མིང་ཐོ”ཁྱབ་བསྒྲིགས་བྱས། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནང་ཆེན་རྫོང་། མདོ་ལ་རྫོང་སོགས་ས་ཁུལ་ལྔ་མིང་ཐོའི་ཁྲོད་ཚུད་ཡོད།
རྒྱལ་ཡོངས་ནས་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་དང་ཡུལ་སྐོར་གྱི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་འོག “ ཀྲུང་གོའི་ཆེས་མཛེས་པའི་རྫོང་ཁོངས་མིང་ཐོའི” དོན་སྙིང་ནི“ མཛེས་པ་སྔོག་འཚོལ་དང་། མཛེས་པ་ཁྱབ་སྤེལ། མཛེས་པ་ལོངས་སྤྱོད”བཅས་ཡིན་ལ། ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་སྤུས་ལེགས་ཡུལ་སྐོར་ཚོང་རྟགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་། ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད་།
ཐེངས་འདིར། “ 2018ལོའི་ཀྲུང་གོའི་ཆེས་པའི་རྫོང་ཁོངས་མིང་ཐོའི” ཁྲོད་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས)གྱི་རྫོང(གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུས)230ལྷག་ཡོད་པ་དང་། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱིས་མིང་ཐོའི་ནང་ཚུད་པའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་ཁུལ་སོ་སོ་ནི་ནང་ཆེན་རྫོང་དང་། རྟ་ཐང་ཧུའེ་རིགས་ཧོར་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་། ཁྲི་ཀ་རྫོང་། མདོ་ལ་རྫོང་། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་ལུང་མདོ་ཆུས་བཅས་ཡོད།
མིང་ཐོར་གདེང་འཇོག་གཙོ་བོ་བྱེད་མཁན་ཀྲུང་ཡོན་སྤུས་རྟགས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཧྥང་ཡུན་ཀྲུའོ་ཡིས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་ཀྲུང་གོའི་ཆེས་མཛེས་པའི་རྫོང་ཁོངས་མིང་ཐོའི་ཁྲོད་ཚུད་པའི་ས་ཁུལ་ནི“ མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཀྲུང་གོའི”མཚོན་དཔེ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་ཡུལ་སྐོར་བའི་རྣ་བར་འཇགས་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པས། དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་གྱི་འཁོར་རྒྱུག་ཆེན་པོ་ཐོན་གྱིན་ཡོད་རུང་དེ་མཚུངས་ཁྱབ་སྒྲོག་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བས། ཡུལ་སྐོར་རིན་ཐང་ལ་འཐོབ་འོས་ཀྱི་དར་སྤེལ་དང་སྔོག་སྤེལ་རག་གི་མི་འདུག་ཟེར།
“ ཀྲུང་གོའི་ཆེས་མཛེས་པའི་རྫོང་ཁོངས་མིང་ཐོ” ནི་ཚོང་ལས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མི་ཐེབས་པའི་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་མིང་ཐོ་ཞིག་ཡིན་པས། གདེང་འཇོག་བྱེད་པའི་སྲོག་ཤིང་ཚད་གཞི་ནི“ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས” དང “ཧ་ཅང་བཟང་བའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག”ཡིན། “མིང་ཐོའི་ནང་ཚུད་པའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་བའི་ཡིད་དབང་བཀུག་སྟེ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་བ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ཐུབ་ངེས་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༄༅།།བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་སྐབས་གཉིས་པ་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་དུ་ཚོགས་པ།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྐབས་གཉིས་པའི་ཡུལ་དངོས།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་སྐབས་གཉིས་པ་དེ2017ལོའི་ཟླ8པའི་ཚེས13ཉིན་ནས་ཚེས27ཉིན་བར་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཚོགས། ཐེངས་འདིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ནི་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གིས་གཙོ་སྒྲུབ་བྱས་ཤིང་། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་མཚོ་སྔོན་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ། ཧྲང་ཧེ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱིས་འགན་སྒྲུབ་བྱས་པ་རེད།
ཀྲུང་གོ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་དང་ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཀྲུང་ཧྲན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཡུན་ནན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་། ཞི་ཁྲང་སློབ་གླིང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་སོགས་སློབ་གསོ་དང་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག་གི་ཆེད་མཁས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་སུམ་ཅུ་ལྷག་སྤྱི་ཟླ8པའི་ཚེས19ནས་ཚེས20བར་བསྡུས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྐབས་གཉིས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཟད་དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་འདོན་གནང་། ཀྲུང་གོ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སུན་ཧུང་ཁའེ་དང་མི་དམངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཆུས་ཨའེ་ཐང་། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུར་བཞེས་པའི་རྒན་རབས་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཐེངས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་འབྱོར་གནང་། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཆེད་མཁས་པ་དག་གིས་བོད་སྐད་ཀྱི་གནའ་དེང་གི་སྒྲ་གདངས་དང་མིང་ཚིག བརྡ་སྤྲོད། ཡི་གེ ཡིག་ཚགས། བོད་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་འཕེལ་འགྱུར་དང་སྐད་བརྡའི་འཕེལ་འགྱུར། ཡིག་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད། བོད་ཀྱི་ཚད་ལྡན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་མང་པའི་གནད་དོན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་མཛད། གཞན་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་བླང་བྱ་དང་གྲོས་གཞི་བཏོན།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྐབས་གཉིས་པའི་ཡུལ་དངོས།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་གནང་བཞིན་པ།
སྤྱི་ཟླ8པའི་ཚེས13ཉིན་ནས་ཚེས27ཏེ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཉིན་བཅོ་ལྔའི་རིང་ལ་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་སྐབས་གཉིས་པ་ཚོགས་ཤིང་། ཐེངས་འདིའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭས་སྒྲ་གདངས་དང་སྒྲ་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་གཙོ་བོར་དམིགས་ཤིང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་སྐད་ཡིག་གི་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ལག་ལེན་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་ཞིང་ལག་ལེན་གྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་རྒྱ་བོད་སྐད་ཆའི་ཕ་སྐད་ཞིབ་འཇུག་འཇོན་མི་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་གནད་དུ་བཟུང་པ་རེད། ཡོ་རོབ་དང་མེ་གླིང་། རྒྱལ་ནང་གི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག་གི་ཆེད་མཁས་པ་དགུ་སྟེ། སྔོན་མའི་ཨ་མེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི(NSF)ཉེན་གནས་སྐད་ཡིག་ཟིན་འགོད་རོགས་སྒྲུབ་ལས་གཞིའི(DEL)འགན་འཛིན་པ་དང་བྱང་ངྷི་ཁི་སཱ་སི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བརྡ་འཕྲིན་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་གཞོན་པ། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ Shobhana Chelliahདང་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཙུན་ཞའོ་ཡེས། ཨ་མེ་རི་ཁའི་ཧྲི་སྨི་སིན་ནིས་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ Mary S. Linn ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཡ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པKatia Chirkova(ཆི་ཁཱ་ཅ།)ཞི་ཁྲང་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཝང་ཏི་ཧོ། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཨ་ཚོགས། ཐེན་ཅིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཧྲི་ཤིའུ་ཅུན། ཀྲུང་ཧྲན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་གཞོན་པ་ཧྲའོ་མིང་ཡོན་སོགས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་འགན་ཡོངས་སུ་ཁུར་ཞིང་། གཞན་རྒྱལ་ཕྱིའི་སློབ་ཆེན་ཁག་དང་རྒྱལ་ནང་གི་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་སོགས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་བདུན་སྟེ། ཨོ་སི་ཐྲ་ལེ་ཡའི་ལི་ཊོ་བྷོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བསོད་ནམས་ལྷུན་འགྲུབ་དང་། ཨ་རིའི་འོ་ལི་ཀང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའིZoe Triburདང་ཀོན་ཞོན། ཅ་ཀྲོའུ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭ་ཧྲིན་ཐ་པཱ་པཱ་ལ་ཡིNathaniel Simsདང་། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བསོད་ནམས་རྒྱལ་དང་གནམ་སྲས་ལྷ་རྒྱལ། ཧྲང་ཧེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ལུའུ་ལིན་བཅས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་རོགས་འདེགས་དགེ་རྒན་གྱི་འགན་ཁུར།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བཙན་ལྷ་ངག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་གནང་བཞིན་པ།
སློབ་གྲྭ་རང་ངོས་ནས་ངོ་སྤྲོད་དང་ཆེད་མཁས་པས་དཔྱད་འདེམས་བརྒྱུད་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་རྒྱལ་སའི་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཀྲུང་ཧྲན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཡུན་ནན་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བཅས་དང་། གཞན་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཡུན་ནན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་སོགས་མི་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ལ་གཞོལ་བཞིན་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་དང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་ལས་ཐོག་མི་སྣ38ཐེངས་འདིའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས། དེ་དག་ལས་སློབ་མ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ནས་ལམ་ཐག་རིང་བོ་བརྒྱུད་དེ་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་དུ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཡོང་བ་རེད། གཞན་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འབྲེལ་ཡོད་ཆེད་ལས་ཀྱི་དགེ་སློབ20ལྷག་ཀྱང་ཐེངས་འདིའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་སྦྱོང་གི་གྲས་སུ་ཞུགས།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཨ་ཚོགས་ཀྱིས་ཚོགས་འདུར་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བཞིན་པ།
ཐེངས་འདིའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་རྨང་གཞི་དང་སྐད་ཆའི་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ། རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ནང་དོན་ཆེན་པོ་གསུམ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེར་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་འཇུག་སྒོ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རྟགས། སྒྲ་གདངས་རིག་པའི་རྨང་གཞི། ཚོད་ལྟའི་སྒྲ་གདངས་རིག་པ། སྒྲ་རྒྱུད་རིག་པའི་རྨང་གཞི། ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར། རིག་གནས་དང་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་ཟིན་བཀོད། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་མཉེན་ཆས་བཀོལ་སྤྱོད། རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་ཆེད་དོན་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་འདུས། དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་གཙོ་གནད་སློབ་ཁྲིད་དེ་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ Katia Chirkovaདང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཝང་ཏི་ཧོ་གཉིས་ཀྱིས་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཤིང་། སློབ་མ་དག་དང་མཉམ་དུ་ཨེར་སུའུ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཟིན་འགོད་དང་དབྱེ་ཞིབ་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་དེ་སློབ་མའི་ལག་ལེན་གྱི་བྱང་ཚད་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་། དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དུ་རིག་གཞུང་གླེང་སྟེགས་དང་སློབ་འབྲས་སྙན་ཞུ་སོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་མ་ཟད། དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མ་རྣམས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་ཟུར་ཞུགས་བྱས་ཏེ་མཁས་པ་དག་གི་ཐུགས་དཀྱེལ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལ་ཉེ་བར་བཅར། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྐབས་གཉིས་པར་ཞུགས་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་སོགས་ཆེད་མཁས་པ་གསུམ་དང་མིང་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་རིག་པ་བ། ཐེན་ཅིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྐད་ཡིག་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་གདན་ཞུའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཧྲི་ཞང་ཏུང་སོགས་ཀྱིས་རིག་གཞུང་འཆད་ཁྲིད་གནང་སྟེ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རིག་གཞུང་གི་གསོལ་སྟོན་གྱ་ནོམ་པ་བཤམས།
དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཡུལ་དངོས།
དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཡུལ་དངོས།
ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཧྲིན་ལི་ཡན། ཨ་མེ་རི་ཁའི་ཧྲི་སྨི་སིན་ནིས་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་བསྐྱར་དར་ཁང་གི་འགན་འཛིན་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ Mary S.Linn ། ཐེན་ཅིན་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོའམ་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཙུན་ཞའོ་ཡེས། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་གཞོན་པ་ཧྥན་ཏ་ཅན་བཅས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོ་དང་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་པ་མ་ཟད་ཤིས་ཚིག་ཕུལ། མིང་དུ་གྲགས་པའི་བོད་སྐད་ཆེད་མཁས་པ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་ཞུགས་ཆེད་མཁས་པའི་ཚབ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོ་དང་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་མཛད་སྒོའི་སྟེང་ཤིས་ཚིག་ཕུལ། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཨ་ཚོགས་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ། ཞིབ་འཇུག་པ་པདྨ་ལྷུན་འགྲུབ། ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩོམ་རིག་སློབ་གླིང་གི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཁྲིད་དཔྱོད་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན། སློབ་དཔོན་གཞོན་པ་སུན་དབྱི་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་ལས་ཀར་གཙོ་སྐྱོང་གནང་།
དབྱར་སྐྱོང་འཛིན་གྲྭའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཉམ་པར།
དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ལྷན་རྒྱས།
2016ལོའི་ཟླ6པར་ནན་ཁའེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ཨ་མེ་རི་ཁའི་ཧྲི་སྨི་སིན་ནིས་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ལྟེ་གནས(Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage)གཉིས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་ལོ་ལྔའི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གཞུང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་དང་ལེན་བརྗོད་ཐོའི་ཟིན་འགོད(Memorandum of Understanding for Educational and Academic Collaboration)ཀྱི་གྲོས་གཞིར་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་དང་། 2016ལོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་སྐབས་དང་པོ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ཚོགས། འདི་ནི་རྒྱལ་ནང་དུ་ཆེས་ཐོག་མར་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རིག་གཞུང་པའི་སྡེ་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དགའ་བསུ་དང་གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་སྟེ། ཀྲུང་གོ་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ་སོགས་སྨྱན་བྱད་གསར་ལམ་གྱིས་དེའི་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་སྒྲོག་བྱས་པ་མ་ཟད། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་བསྡུ་ལེན་དུས་དེབSSCསྟེJournal of Chinese Linguistics(ཀྲུང་གོའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་དུས་དེབ།)སྟེང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་དབྱིན་ཡིག་གིས་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ། གཞན་སྐབས་གཉིས་ཀྱི་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མས་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་སྦྱོང་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོན་པོ་བྱས་པ་དང་། སླད་མར་དབྱར་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་མུ་མཐུད་དུ་གཉེར་སྐྱོང་དང་སློབ་མ་ཁ་སྣོན། སློབ་སྦྱོང་གི་དུས་ཡུན་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བའི་ཐད་ནས་བསམ་འཆར་དང་རེ་བ་མང་པོ་བཏོན། །(ཕང་ཅུན་དང་སུང་ཞའོ་ཧུང་གཉིས་ཀྱིས་བྲིས། ཚེ་དཔལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། )
ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།


text:
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་འདས་ཟིན་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་ལས་ཀར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་དུས་རིམ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དབྱེ་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་གནང་བ་མ་ཟད། སླད་ཕྱིན་བོད་ཀྱི་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་ལས་དོན་གྱི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་དང་། དམིགས་ཚད་ལས་འགན། གཙོ་གནད་ལས་དོན་གཏན་འཁེལ་གནང་ཡོད།
ཕྱིས་འབྱུང་ལོ་ལྔའི་རིང་ནི། རང་ལྗོངས་ཀྱིས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ”པའི་འཕེལ་རྒྱས་འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱེད་པའི་འགག་རྩའི་དུས་སྐབས་ཤིག་རེད། བོད་ནི་ས་བབ་མཐོ་ཞིང་གནམ་གཤིས་གྲང་ལ་དབྱང་རླུང་མི་འདང་བས། ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཅུང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུངས་ཡོད་པ་དང་། ས་ཁུལ་ཁག་གཅིག་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཡང་སྟབས་བདེ་མེད་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཙམ་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ལས་གྲོལ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ན་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་ལོ་ལྟར་གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོས་གཞི་རིམ་གྱི་དབུལ་ཕོངས་གྲོང་ཚོར་བསྐྱོད་ནས་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་པའི་གྲོང་མིར་རོགས་རམ་བྱེད་པ་མ་ཟད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་ཆ་སྒྲིག་གཉེན་འཚོལ་དང་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་སོགས་ལས་གྲོང་ཚོ་ཁག་གཅིག་གི་ཐོན་སྐྱེད་དང་མང་ཚོགས་འཚོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་མངོན་གསལ་དོད་པོ་བྱུང་ཡོད། འདི་དག་ནི་གོང་རིམ་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ་དང་། གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་ལས་དོན་མི་སྣ། ས་གནས་དེ་གའི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་ལས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཤ་སྟག་རེད།
“ཕྱུག་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱ་དགོས་ན་སྔོན་ལ་དབུལ་པོའི་ཞྭ་མོ་ཕུད་དགོས”ཞེས་པ་ལྟར། དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཁྲོད་གཞི་ནས་ལེགས་གྲུབ་ཐུབ་པའི་ལས་འགན་ཞིག་རེད། དུས་ཡུན་དེའི་ཁྲོད། འཚོལ་ཞིབ་ཟམ་མི་ཆད་པ་བྱས་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་དང་འཚམ་པའི་བྱ་ཐབས་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས་པ་དང་། དབུལ་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་བརྩོན་ལེན། རྣམ་གྲངས་བཀོད་སྒྲིག མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད། བྱ་ཐབས་དུད་ཚང་དུ་འཁྱོལ་བ། གྲོང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་མི་མངགས་པ། དེ་བཞིན་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་དབུལ་སྒྲོལ་གནད་འཕིགས་སོགས་བྱས་ཏེ། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ནུས་རྒྱུ་བསྡུ་རུབ་བྱས་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།
མདོར་ན། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་པར་སྤྱི་ཡོངས་དང་གྲངས་ཚད་ཙམ་མ་ཟད། དེ་བས་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་གྲོང་གསེབ་དང་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་ཁག་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཕྱུག་དབར་གྱི་ཧེ་བག་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་ནས། མི་དམངས་རྣམས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་གི་ཕན་པ་ཐོབ་པ་བྱ་དགོས། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་དགོས་མཁོ་ཞིག་ཡིན།(བོད་ལྗོངས་དྲ་འཕྲིན་གཞུང་ལས་ཁང་། པ་སངས་སྒྲོལ་དཀར)


text:
བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབབ་ཆུ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྲེལ་བ་གླེང་བ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གཙོ་བོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི་གཙོས་པའི་ཆུ་བོ་དག་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོའི་མགོ་ཁུངས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་དང་། ཆུ་བོ་དེ་དག་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་སྐོར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་གཞིའི་སྤྱི་ཁོག་གི་དོག་གནད་ས་བཅད་གཙོ་བོ་ཁག་ནི།
༡.ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོའི་མགོ་ཁུངས་དེ་བོད་མཐོ་སྒང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ།
༢.བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་གང་དག་བརྒྱུད་ནས་ཇི་ལྟར་འབབ་པ།
༣.བོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་འབོར་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད།
༤.ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གཙང་པོ་དེ་དག་གི་གལ་གནད་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཐབས་བཅས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བྲིས་ཡོད།
སྔོན་གླེང་།
དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྤྱི་ལོ་༨༣༣ ལོར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་དང་། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་མུའུ་ཚུང་གཉིས་ཀྱིས་ཆིངས་བསྒྲིགས་ནས་བཙུགས་པའི་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ཤར་ངོས་སུ། “བོད་ནི་གངས་རི་མཐོན་པོའི་ནི་དབུས།། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནི་མགོ། ཡུལ་མཐོ་ས་གཙང་།།”[1] ཞེས། བོད་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་ལེགས་ཤིང་ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་མགོ་ཁུངས་ཡིན་པ་རྡོ་རིང་དུ་བརྐོས་པ་ལྟར། འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་རུ་གནས་པའི་རང་རེའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི་ཆེས་མཐོ་ཞིང་གཟར་བའི་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་སྨི་སྤྱི་ཁྲི་[meter]དྲུག་སྟོང་ཡན་ཟིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྨི་[དབྱིན་ཁྲེ་ft] གཅིག་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ [17,000ft] ཡན་ཟིན་པའི་ཆེས་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་གངས་རི་གྲགས་ཅན་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང༌། སྙན་གྲགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་གངས་རི་དེ་དག་ནི་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ལ། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་གི་ཉིང་ཁུ་ལྟ་བུའང་ཆགས་ཡོད།
དཔེར་ན་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་གངས་ཏེ་སེ་ནས་འབབ་པའི་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི་དང་། མདོ་ཁམས་ཀྱི་གཙང་ཆེན་བཞི་སོགས་མཚོན་པའི་གངས་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། གཡའ་ཆུ་དང་ནགས་ཆུ། རི་ཆུ་དང་ལུང་ཆུ། ཕུ་ཆུ་དང་མདའ་ཆུ། མཚོ་དང་འཚེའུ་སོགས། ཆུ་རིགས་བདུན[2]་གྱི་མགོ་ཁུངས་སམ་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད། མདོར་ན་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་ >ལས། “ཆུ་ཕྲན་མི་གཅིག་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། ཆུ་སྣ་མི་གཅིག་ཁྲི་མ་འབུམ།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡན་ལག་བརྒྱད[3]་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷན་སྐྱེས་གཤིས་སུ་ལྡན་པའི་ཆུ་བོ་དེ་དག་ལྷང་ལྷང་དལ་གྱིས་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཕྱོགས་བཞི་རུ་འབབ་པས། ཆུ་བོ་འདི་ནི་བོད་ཙམ་མ་ཟད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་བདེ་ཐང་དང་མ་འོངས་པའི་ཚེ་སྲོག་གི་རྟེན་གཞི་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་དང་རིན་ཐང་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
འོན་ཀྱང་དེ་སྔོན་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབབ་ཆུ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་དང་། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཤིག་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཆུ་བོ་དེ་དག་ལོ་རེ་བཞིན་འབགས་བཙོག་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱེད་མཁན་བྱུང་མི་འདུག་པས། དེ་འདྲའི་གལ་ཆེ་བའི་བོད་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བའི་ཆུ་བོ་འདིའི་སྐོར་ལ་གོ་རྟོགས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱིས། གུས་པས་དཔྱད་རྩོམ་ >ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་སྤྲིངས་པ་ཡིན།
དང་པོ། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོའི་མགོ་ཁུངས་དེ་བོད་མཐོ་སྒང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ།
བོད་ནི་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་བཞིའི་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་ཞིང༌། དགུན་དུས་སུ་ཁ་བ་འབབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ན་ཆེས་མཐོ་ལ་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་མཁར་རྟའི་ཇོ་མོ་གླང་མ་དང། གཞན་ཡང་། གངས་ཏི་སེ། ཡག་རིའི་ལྷ་རི། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། གངས་དཀར་ཤ་མེད། ཇོ་མོ་མཁའ་རེགས། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ། སྐུ་ལྷ་ཁ་རེ། གནོད་སྦྱིན་གངས་བཟང་། བསམ་གཏན་གངས་བཟང་། རྨ་ཆེན་སྦོམ་ར། མི་ཉག་གངས་དཀར། རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ། གངས་དཀར་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། རྨེ་རུ་གངས་དཀར་སོགས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཞིང་། གངས་རི་དེ་དག་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་དྭངས་གཙང་ཆུ་བོ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་གྲགས་ཅན་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་དང་། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། ཕག་མཚོ། མཚོ་སྐྱ་རེངས་སྔོ་རེངས། བེའུ་དུག་མཚོ། མཚོ་ནག་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ། མཚོ་སྔོན་པོ་སོགས་ཧ་ཅང་མང་ལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས། སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ཞེས་པའི་དེབ་ནང་དུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན། “བོད་ནང་དུ་དྭངས་ཤིང་གཙང་ལ་གཡུ་ལྟར་སྔོ་བའི་མཚོ་དང་མཚེའུ་གྲངས་ ༢༥༠༠ ཙམ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆུ་ཕྲན། རྒྱུག་ཆུ། གཙང་པོ་སོགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་མཆིས་ཤིང༌། དེ་དག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༣༥༠༠༠ [km2]ལྷག་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད་ལ། བོད་ལ་འཁྱག་རོམ་ཆེ་ཆུང་གྲངས་ ༤༦༠༠ ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༠༥༠༠༠ གི་ས་ཁྱོན་ལ་ཁྱབ་ཡོད། འདི་ནི་ས་གཞི་རིལ་མོའི་ཐོག་གི་འཁྱག་རོམ་མང་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དེ་ཡིན་”ཞེས་གྲགས།[4] མདོར་ན་རྒྱ་ཆེ་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་བའི་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དེ་དག་ལས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༥ ལྷག་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ཐད་ཀར་འབབ་བཞིན་པ་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ། མཚོ་དང་མཚེའུ་དེ་དག་ཆགས་ཡོད།
གཉིས་པ། བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་གང་དག་བརྒྱུད་ནས་ཇི་ལྟར་འབབ་པ།
བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་པའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ ༤༨ ཡོད་པ་ལས། Tibet (བོད་དང་།) China (རྒྱ་ནག) India (རྒྱ་གར།)[5] Pakistan (པཀི་སེ་ཐན།) Bangladesh (འབང་ལ་དེ་ཤ) Inner Mongolia (ནང་སོག) Thailand(ཐེ་ལན་ཊྲ།) Laos (ལྭ་འོ་སེ།) Vietnam (ཝའེ་ནམ།) Cambodia (ཀམ་བྷོ་ཀྲ་ཡཱ།) Burma (འབར་མ།) Nepal (བལ་པོ།) Bhutan (འབྲུག)་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་བརྒྱུད་ནས་ཐད་ཀར་བཞུར་རྗེས་མཐར་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། འདིར་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དུ་འབབ་པའི་བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་གྲགས་ཅན་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་ཇི་ལྟར་འབབ་པའི་སྐོར་རོབ་ཙམ་གླེང་ན།
༡ཆུ་བོ་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི།[6]
(བོད་ཀྱི་སྟོད་ཕྱོགས་གངས་རི་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི།)
རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་འདི་ནི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་སིན་ངྷུ་ཞེས་བརྗོད། ཆུ་འགོ་བོད་ཀྱི་སྟོད་ཕྱོགས་གངས་མཚོའི་ལྷོའི་ལང་ག་པུ་རང་གི་ཕུ་བྲག་རྨ་བྱའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་འབབ་ཅིང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སླེ་མི་དང་། འོམ་ལྷོ་བཅས་བརྒྱུད་ནས་བལ་ཡུལ་ཛུམ་ལང་དང་། ཁར་ན་ལི་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་གྱི་ཨུ་ཏར་པར་སྡེ་ཤར་དང་བྡི་ཧར་གྱི་གཞུང་གཤགས་ནས་མཐར་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོར་འབབ།
གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། ཏི་སེའི་ལྷོ་ངོས་བྲག་གླང་པོའི་སྣ་འདྲ་བ་ནས་གངྒཱའི་ཆུ་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ནུབ་ཏུ་ཁ་བལྟས་ནས་མ་ཕམ་གྱི་མཚོའི་ནང་གི་དཀྱིལ་གཤགས་ནས་མཚོ་དང་གཙང་པོ་མ་འདྲེས་པར་ལ་དྭགས་ལ་བརྒྱུད་དེ། ཞང་ཞུང་དང་གུ་གེ་བརྒྱུད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འབབ། དེ་ནས་སོ་ཏི་སྤིལ་ལྕོག་དང་གར་ཞའི་ཆུ་རྣམས་འདྲེས་ནས་ལྷོར་བཞུར་རྗེས། རྒྱ་གར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོར་འབབ།”[7]
རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་ནི་ལྷ་རྩེའི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་བྲག་རྟ་མཆོག་གི་ཁ་འདྲ་བ་ཞིག་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཞིག་སྟེ། ཆུ་བོ་འདི་ཆུ་ཤུལ་ཁུལ་ནས་འབབ་དུས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་ཞེས་གྲགས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གཡུ་འབྲོག་སྔོན་མོ་འཕྱོ་བ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འབབ་པས་གཙང་པོ་པུ་ལ་མ་བོ་ཐེལ་ཟེར། དེ་ནས་མཐར་བྷང་ལ་མཚོ་ཁར་འབབ།[8]
སེང་གེ་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་འདི་ཉིད་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ཞེས་བརྗོད། བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གངས་མཚོའི་བྱང་དུ་བྲག་སེང་གེའི་ཁ་འདྲ་བ་ཞིག་ནས་འབབ་སྟེ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་འབྲོང་པ་དང་། སེང་སྨད། འབྲི་བྱི། རྩོས་ཚོ་སོགས། བདེ་མཆོག་དང་། ལ་དྭགས། བལ་ཏི། ཧོར་སོགས་བརྒྱུད་ནས་པ་ཀི་སི་ཐན་ནས་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོར་འབབ།
ཆུ་བོ་དེ་དག་ནི་མངའ་རིས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དུ་བཤད་སྲོལ་ལ། “གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་གུ་གེ་གཞུང་ལ་འབབ།། གུ་གེ་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་བ་དེ་ནས་བྱུང་།། སེང་གེ་ཁ་འབབ་ལ་དྭགས་ཡུལ་ལ་འབབ།། ལ་དྭགས་དཔའ་རྩལ་ཆེ་བ་དེ་ནས་བྱུང་།། རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་གྲོ་ཤོད་གཞུང་ལ་འབབ།། པུར་མོ་ཁ་དོག་མཛེས་ལྡན་དེ་ནས་བྱུང་།།” ཞེས་གྲགས་ལ། འཛམ་གླིང་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཙོ་གནད་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཡི་གཏེར་མཛོད་ཡིན་ཞེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་དང་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་ཀྱིན་ཡོད།”[9]
༢རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ།
རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ་ནི་བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་། ནང་སོག ཐེ་ལན་ཊྲ། ཝའེ་ནམ། ལྭ་འོ་སེ། ཀམ་བྷོ་ཀྲ་ཡཱ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་འབབ་པ་དང་།
རྨ་ཆུ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དཀྱིལ་རྒྱུད་ཀྱི་རི་བོ་བྰ་ཡན་ཧ་རི་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཀླུང་ཆུ་དང་། སམ་ཆུ་སོགས་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་ནས་ནང་སོག་དང་རྒྱ་ནག་སོགས་བརྒྱུད་ནས་འབབ། རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་བོ་དེ་ལ་“ཆུ་བོ་མ་ཡུམ་”ཞེས་གྲགས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༣༠༠ ཙམ་གྱི་འཚོ་གནས་གྱི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་ཡོད། ཆུ་བོ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གཙང་པོ་རིང་ཤོས་ཨང་བདུན་པ་དང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་རིང་ཤོས་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན། མཐར་རྒྱ་ནག་གི་ཤར་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད།[10]
འབྲི་ཆུ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ནས་ཆུ་བོ་རིང་ཤོས་ཨང་དང་པོ་དང་། འཛམ་གླིང་ནང་ནས་ཆུ་བོ་རིང་ཤོས་ཨང་གསུམ་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། ཆུ་བོ་འདིའི་ཆུ་འགོ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་ཀྱི་རི་བོ་གདང་ལ་ནས་བྱུང་སྟེ་རིམ་བཞིན་མཚོ་སྔོན་དང་། བོད་ལྗོངས། ཟི་ཁྲོན་སོགས་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བརྒྱུད་དེ་མཐར་ཧྲང་ཧེ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཤར་རྒྱ་མཚོར་འབབ། ཆུ་བོ་དེའི་གཞུང་རྒྱུད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གསུམ་ཆ་གཅིག་ཙམ་འཚོ་སྡོད་དང་། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཆའི་དུམ་བུ་ལྔ་ཆ་གཅིག་[1/5]ཙམ་ལ་ཆུའི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྐྱེ་འགྲོ་དུང་ཕྱུར་མང་པོར་ཚེ་སྲོག་བྱིན་གྱིན་ཡོད་པར་གྲགས།།
རྫ་ཆུ་ནི་བོད་མཐོ་སྒང་དབུས་ཀྱི་བྱང་ཤར་ངོས་ཀྱི་གདང་ལ་རི་རྒྱུད་ནས་འབབ་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་དང་འབར་མ། ལའོ་སེ། ཐེ་ལེན་ཌ། ཀམ་པའོ་ཌ་བརྒྱུད་ནས་འབབ་པའི་ཚེ་ཆུ་བོ་མེ་ཀོང་ (Mekong)ཞེས་འབོད། ཆུ་བོ་འདི་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ནས་རིང་ཤོས་ཨང་གསུམ་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
༣ རྒྱལ་མོ་དངུལ་ཆུ།
བོད་ཀྱི་ཆུ་ཆེན་གཉིས་པ་གྲགས་པའི་ཆུ་བོ་འདི་ནི་གདང་ལའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་རྫོང་ཁོངས་ནས་བར་ཁམས་སོགས་བརྒྱུད་ནས་འབབ་སྟེ། ཆབ་མདོའི་ས་ཁུལ་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་ནས་རྒྱ་ནག་དང་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་བཞུར་དུས་མིང་ལ་སལ་ཝེན་གཙང་པོ་(Salween river) ཟེར་ཞིང་། འབར་མ་དང་ཐེ་ལན་ཊྲའི་ས་མཚམས་ནས་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོར་འབབ་བཞིན་ཡོད། (གཤམ་དུ་གཙང་པོ་དེ་དག་གི་རིང་ཚད་དང་། འབབ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་གང་དུ་འཁེལ་གྱི་ཡོད་མེད། མཐར་གཙང་པོ་དེ་དག་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ནང་དུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་མེད་སྐོར་རེའུ་མིག་ནང་དུ་གསལ་ཡོད།)
གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁག་དང་མི་འབོར་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད།
སྤྱིར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དུ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་རང་བཙན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༤༨ དང་། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་ནང་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་འབོར་ ༤,༤༧༩,༦༡༠,༡༦༢ ཡོད་པས།”[14] བོད་ནས་འབབ་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆུ་བོ་དེ་དག་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། དེའི་མི་འབོར་ཚང་མ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་བོད་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༥ ལྷག་ཙམ་ནང་ཐད་ཀར་འབབ་བཞིན་པའི་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ། མཚོ་དང་མཚེའུ་དེ་དག་ཡིན།
(འདིར་ཁ་གསལ་ཡོད་བའི་ཆེད་དུ་བོད་ནས་འབབ་པའི་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་གཙང་པོ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་གི་མིང་དང་རིང་ཚད། དེ་དག་རྒྱལ་ཁག་གང་དུ་འབབ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་མི་འབོར་སོགས་རེའུ་མིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།)
བཞི་པ། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གཙང་པོ་དེ་དག་གི་གལ་གནད་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས།
བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་ལ། ཆུ་མགོ་ནས་བརྙོགས་ན་མཇུག་ནས་དྭངས་ཐབས་མེད་ཟེར་བ་ལྟར། ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས་དམ་པ་དེ་ནི་ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་མགོ་ཁུངས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཐད་ཀར་རག་ལས་ཡོད། བོད་མཐོ་སྒང་ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་ཏུ་སོང་ན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་འདི་དག་ནམ་ཡང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཐབས་མེད།
༡ ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་གལ་གནད་རང་བཞིན།
སྤྱིར་ཆུ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་དང་རྩི་ཤིང་ཀུན་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་དང་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས། “ཆུ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག། ལུས་ཀྱང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན།། དེ་བས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡི།། ཆུ་ནི་གང་དུའང་ལྡོག་པ་མེད།།”ཅེས་པ་ནི། མདོར་ན་སྲོག་ལྡན་ཆེ་བ་གླང་ཆེན་ནས་ཆུང་བ་གྲོག་འབུ་ཡན་ཆད་ཚང་མ་ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བཞིན་པ་དང་ཆུ་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་སྲོག་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ལ། ཚན་རིག་པས་ཀྱང་ཆུ་ནི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་་ཤིང་ཀུན་སྐྱེ་བ་དང་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་སྲོག་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད། ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཆེས་ཐོན་ཁུངས་མང་བ་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བ་ནི་ཆུ་ཡིན་ནའང་། དཔེར་ན་སའི་གོ་ལའི་ངོས་ཀྱི་ཆུའི་བརྒྱ་ཆ་ ༩༨ ཙམ་ཚྭ་ཆུ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཐད་ཀར་སྤྱོད་མི་ཆོག་པ་དང་། ང་ཚོས་དངོས་སུ་ཐད་ཀར་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཚྭ་མེད་ཆུ་ནི་བརྒྱ་ ༢ ཙམ་ལས་མེད་པར་གྲགས།
བོད་མཐོ་སྒང་ནི་འཛམ་གླིང་སའི་གོ་ལའི་སྣེ་གསུམ་པ་སྟེ། རི་བོ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་དང་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་ཁུངས་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བའི་ནང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་འཁྱགས་རོམ་སོགས་བཞུར་བ་ལས་མི་ས་ཡ་ ༢༡༠ ལྷག་ཙམ་ལ་འཐུང་ཆུ་དང་། གློག་ཞིང་ཁར་ཆུ་འདྲེན་རྒྱུ་སོགས་ཐད་ཀར་ཕན་ནུས་ལྡན་ལ། བོད་ཀྱི་ལུང་གཤོངས་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་དེ་དག་གིས་མི་དུང་ཕྱུར་ ༡༣ ལས་མང་བ་ཞིག་ལ་ཐད་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད།”[16]ཞེས་གསལ། དེ་བཞིན་ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་སྡེ་ཚན་ནས་པར་འགྲེམས་ཞུས་པའི་ >ཞེས་པའི་ནང་དུ། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ ༤༧ ལ་ཉེ་བ་ཞིག་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་བཞིན་པའི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ཡོད།[17] བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་པའི་གཙང་པོ་ཆེ་ཆུང་ཁག་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དྭངས་ཤིང་གཙང་བའི་ཚྭ་མེད་ཆུ་ཡིན་པས། སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱིས་ཐད་ཀར་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པའི་རིན་ཐང་དང་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད། དེར་རྟེན་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དྭངས་གཙང་ཆུ་བོ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན།
མདོར་ན་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་རྒྱུན་དུ་ཁེལ་བའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ། རི་དྭགས་གཅན་གཟན། གཞན་ཡང་ཁུལ་དེར་འཚོ་མཁན་གྱི་ཞིང་འབྲོག་དང་གྲོང་ཁྱེར་སོགས་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོས་ཆུ་བོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། ད་ལྟ་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་ཚུལ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་ནས་གཙང་པོའི་ཡན་ལག་གི་འབབ་རྒྱུན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ། ཆུ་རྒྱུན་ཆད་པ། མཚོ་དང་མཚེའུ་བསྐམས་པ། ཆུ་དེ་དག་ལ་སྦགས་བཙོག་ཐེབས་པ་སོགས་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་ཚབས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
དཔེར་ན། “འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན། འཛམ་གླིང་སྟེང་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ ཡི་ནད་རིགས་དང་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ ཡི་བྱིས་པའི་ཤི་རྐྱེན་ནི་གཙོ་བོ་ཆུ་ལ་བཙོག་བཟོ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།”[18]ཟེར་བས། བོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་འཚོ་བརྟེན་གྱི་རྨང་གཞི་དང་བདེ་ཐང་གི་ཆ་རྐྱེན་ཨང་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད། མདོར་ན་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་དང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའོ།།
༢ ཆུ་བོ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཐབས།
མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནས་འབབ་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་ཆེན་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གཅེས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་རིགས་གཅིག་པུའི་འགན་འཁྲིའམ་གནད་དོན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་མང་ཀུན་ལ་ཆུ་བོ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བྱུང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་འཇིག་ཉེན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་པའི་འཛམ་གླིང་གི་གཙང་ཆེན་བཅུའི་མིང་འདོན་བྱས་པའི་ཁོངས་ནས་ཆུ་ཆེན་བཞི་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་བཞུར་བའི་རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ་དང་། རྒྱལ་མོ་དངུལ་ཆུ་བཅས་ཡིན།[19] མདོར་ན་ཆུ་མགོ་ནས་བརྙོགས་ན་མཇུག་ནས་དྭངས་ཐབས་མེད་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་འདི་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་སྦགས་བཙོག་ཤོར་ན་ཨེ་ཤའི་ཆུ་བོ་འདི་དག་ནམ་ཡང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་མི་ཐུབ་པས། དེར་བརྟེན་ཆུ་བོ་འདི་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་མཚོ་དང་མཚེའུ་དག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གཅེས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཆུ་བོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གནས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྐྱེ་འགྲོ་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན།
སྤྱིར་ཆུ་བོ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ནའང། གཤམ་དུ་འཁོད་པའི་དོན་ཚན་དེ་དག་ནི་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་འབབ་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆུ་བོ་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་འགའ་རུ་མཐོང་།
༡[20] གངས་རི་དང་མཚོ་དང་མཚེའུ་ཁུལ་དུ་ཚུལ་མིན་གྱིས་ས་བརྐོ་བ་དང་། རྡོ་སློག་པ། ཤིང་ནགས་གཅོད་པ། གཏེར་ཁ་སྔོག་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་རིགས་རྣམས་བཀག་སྡོམ་བྱ་དགོས།
༢བཟོ་གྲྭ་དང་། གྲོང་ཁྱེར། ཁྱིམ་ཚང་སོགས་ཀྱི་བཙོག་ཆུ་དང་། གད་སྙིགས་སམ་མི་མཁོ་བའི་སྙིགས་རྫས་རྣམས་གང་འདོད་ཆུའི་ནང་དང་གཙང་པོའི་གཡས་གཡོན་དུ་འབོ་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སམ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པར་བྱ་དགོས།
༣ ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གིས་འབྲི་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་ཆུ་མཛོད་ ༢༡ དང་རྒྱལ་མོ་དངུལ་ཆུ་རྒྱུད་དུ་ཆུ་མཛོད་ ༧ དང་། ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཆུ་མཛོད་ ༢ སོགས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དུ་འབབ་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་གསུམ་གྱི་བརྒྱུད་དུ་ཆུ་མཛོད་ ༢༩ ཙམ་ཞིག་རྒྱག་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་པས། དེ་ལ་ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་མང་ཡོངས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆུ་བོ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པ་ལས་ནམ་ཡང་སྦགས་བཙོག་བཟོ་མི་ཆོག་པའི་སྐུལ་ལྕག་འདེབས་དགོས།
༤བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་སྤང་ལྗོངས། ཤིང་ནགས་དང་བྱེ་ཐང་། རླུང་ཁམས་སོགས་ལ་སྦགས་བཙོག་ཐེབས་ན། མཁའ་རླུང་ནང་གི་མི་གཙང་བའི་སྙིགས་རྫས་སྣ་ཚོགས་དང་གད་སྙིགས་དེ་དག་ཐད་ཀར་ཆུ་ནང་དུ་འབབ་པའམ་ཡང་ན་ཁ་བ་དང་ཆར་ཆུས་གཙང་པོའི་ནང་དུ་ཁྱེར་ནས་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་གི་དྭངས་གཙང་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད་པས། ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བདག་གཅེས་བྱ་དགོས།
༥ དཔྱད་རྩོམ་དང་གཏམ་བཤད་སོགས་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་མང་ཀུན་གྱིས་དངོས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། ཆུའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སོགས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་དགོས།
མཐའ་སྡོམ།
>ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་འདི་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དུ་འབབ་བཞིན་པའི་ཆུ་བོ་འདི་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབབ་ཡུལ། ཆུ་བོ་འདི་དག་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་འཚོ་གནས་ལ་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན། ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བརྒྱུད་ནས་ཐད་ཀར་འབབ་བཞིན་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གངས་རི་དང་འཁྱག་རོམ། མཚོ་དང་མཚེའུ་དེ་དག་རེད་ལ། ཆུ་བོ་དེ་དག་གི་འབབ་རྒྱུན་དུ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་འབོར་༤,༤༧༩,༦༡༠,༡༦༢ ཙམ་ཞིག་གི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞི་ལྟ་བུ་ཆགས་འདུག ཆུ་བོ་དེ་དག་དེ་འདྲའི་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་གསལ་རྟོགས་བྱུང་བའི་བརྒྱུད། དེ་དག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་གོ་རྟོགས་ཡོང་བའི་ཕྱིར་གུས་པས་དཔྱད་རྩོམ་འདི་སྤེལ་བ་ཡིན།
དེ་ཡང་དཔྱད་རྩོམ་འདི་ཉིད་བསམ་ཚུལ་དང་བཤད་རྒྱུན་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྲིས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རྩོམ་ཐུང་འདི་གྲུབ་པའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཆའམ་དཔྱད་གཞི་གཙོ་བོ་གཞིར་བཞག་ནས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ནས་བརྗོད་གཞི་འདིའི་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་གཞན་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྲན་ནི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་ཞན་པས་དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་ནོར་བ་དང་འཁྲུལ་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ངེས་རེད། དེར་བརྟེན་ནོར་འཁྲུལ་དང་ཆད་ལྷག་རིགས་ཡོད་ན་ཀློག་པ་པོ་དག་ལ་དགོངས་དག་ཞུ་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༠༨ པའི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་གྲྭ་རུ་བྲིས།
དཔྱད་གཞིའི་ཟུར་བལྟའི་དེབ་ཁག (གོང་དུ་ལུང་འདྲེན་ཟིན་པའི་དེབ་དག་གཤམ་དུ་བཀོད་མེད།)
[1] སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་བྱ་བའི་ཤོག་གྲངས་ ༢༨ ནང་དུ་གསལ།
[2] ཆུ་རིགས་བདུན་ནི། ཆར་ཆུ་དང་། གངས་ཆུ། ཀླུང་ཆུ། ཆུ་མིག ཁྲོན་པ། བ་ཚྭ། ཤིང་གི་ཆུ་བཅས་བདུན་ནོ། དུང་དཀར་ཚིགས་མཛོག་སྟོད་ཆ་ ཤོག་གྲངས་ ༨༢༦ ནང་དུ་གསལ།
[3] ཆུའི་ཡོན་ཏན་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། བསིལ་བ་དང་། ཞིམ་པ། ཡང་བ། འཇམ་པ། དྭངས་བ། དྲི་མ་མེད་པ། ལྟོབ་བ་ལ་མི་གནོད་པ། མགྲེན་པ་ལ་མི་གནོད་པ་བཅས་ཡིན།
[4]བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཤུགས་རྐྱེན།ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་སྡེ་ཚན་ནས་པར་འགྲེམས་ཞུས།༢༠༡༡ལོ།མཐོ་སྒང་གི་གལ་གནད་རང་བཞིན།ཤོག་གྲངས་༡༡ནང་དུ་གསལ།
[5]རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ནི་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་གི་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁག་གཉིས་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད།འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁག་ཚང་མའི་ནང་ནས་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གཉིས་ཆོགས་ཡོད།
[6]ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་མགོ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ།ཆུ་བོ་གངྒ་གཱའི་ཆུ་མགོ་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་སིན་དྷུའི་ཆུ་མགོ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ།ཆུ་བོ་སི་ཏའི་ཆུ་མགོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བོ།
[7] ལྷ་རོང་ཆོས་འབྱུང་ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས་ ༧༣༦ གི་ནང་དུ་གསལ།
[8] དུང་དཀར་ཚིགས་མཛོད་སྨད་ཆ་ཤོག་གྲངས་ ༡༨༤༩ ནང་གསལ།
[9] www.tibetanecology.org ནང་དུ་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་འཇིགས་སྣང་གསོན་ཞེས་པའི་ནང་དུ་གསལ།
[10]Kishankhoday, climate change and the right to development. Himalayan glacial melting and the future of development on the Tibetan plateau, UNDP,
[11]ཆུ་བོ་དེའི་གཞུང་རྒྱུད་དུ་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རྒྱ་ནག་གཅིག་པོར་གྱི་མི་མང་ས་ཡ་ ༡༨༩ འཚོ་སྡོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་པའི་བརྒྱ་ཆ་ ༡༥%ལ་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
[12]སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་དུ་གསལ།
[13] ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོའི་བཞུར་རྒྱུད་གཅིག་པོར་མི་གྲངས་ ༨༧༠༠༠༠ ཉི་ཞིང་། ས་ཞིང་སོན་ཁལ་ ༢༣༠༠༠༠༠་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པར་ཉེ་རབས་སུ་གསར་བསྒྲིགས་གནང་བའི་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང༌དུ་གསལ།
[14]སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་བ་༠༧པའི་ཚེས་༡༢རེས་གཟའ་ལྷག་པ་ཉིན་ཨ་རིའི་ཐད་གཏོང་དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་གསལ།
[15]ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ཟླ་བ་༠༧ཚེས་༡༢ཉིན་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་ངོས་སུ་གསལ་བའི་ཨེ་ཤི་ཡའི་མི་འབོར།འདིར་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བོད་དང་ནག་སོགས་གཉིས་ཀྱི་མི་འབོར་ཡོངས་གྲགས་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ངས་འདིར་ཐད་ཀར་བཀོད་པ་ཡིན།
[16]བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བའི་ནང་དུ་ >ཞེས་པའི་ནང་དུ་གསལ།
[17]ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་སྡེ་ཚན་ནས་པར་འགྲེམས་ཞུས་པའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཤུགས་རྐྱེན།ཤོག་གྲངས་༡༣ནང་དུ་གསལ།
[18]ཁམས་པའི་དྲ་བའི་ནང་དུ་རྩོམ་པ་པོ་རྩེ་གཞུང་སྐལ་བཟང་འབོམ་གྱིས་༢༠༡༢ལོའི་ཟླ༠༤པའི་ཚེ་༢༤ཉིན་དྲངས་བའི་བོད་ཁམས་དུ་ཆུའི་སྐྱེ་ཁམས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཞེས་པའི་ནང་དུ་གསལ།
[19]ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་སྡེ་ཚན་ནས་པར་འགྲེམས་ཞུས་པའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཤུགས་རྐྱེན།ཤོག་གྲངས་༥༣ནང་དུ་གསལ།
[20]The Potential for Conflict: Implications of Chinese Control over Asia’s Major River Systems ཟེར་བའི་དྲ་རྒྱ་འདིའི་ནང་དུ་གསལ།


text:
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ2པའི་ཚེ8ཉིན། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་གོ་ཧྲེང་ཀྲུང་གུང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྟེང་ཞུགས་པ་མ་ཟད་གཏམ་བཤད་གནང་། ཁོས་བསྟན་དོན། ཞི་ཅིན་ཕེན་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་སྟེ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་དང་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་བཙུགས་ནས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་གཏིང་ཟབ་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱིས་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་སྟེ་ནན་པོ་དམ་པ་བདེན་པའི་བླང་བྱ་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གོ་རིམ་ཧྲིལ་བོའི་ཐོག་མངོན་པར་བྱས་ནས་མགོ་ཚུགས་ས་གསར་བའི་སྟེང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པ་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ཝང་གོང་ཧྲེང་གིས་བསྟན་དོན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྟེང་གཏམ་བཤད་གལ་ཆེན་གནང་བ་དེ་ནི་ང་ཚོ་ཏང་རང་ངོས་གསར་བརྗེ་བྱེད་པའི་བསྒྲགས་ཡིག་ཡིན་ལ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་རྗེས་ཀྱི་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གོང་སྤེལ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་སྐུལ་སློང་ཡང་ཡིན། ཀྲའོ་ལིག་ཅིས་བློ་མཐུན་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཕུལ་བའི་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་དེ་ང་ཚོའི་2018ལོར་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལྟ་ཞིབ་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་པའི་སྲུང་བྱ་གལ་ཆེན་ཡིན། ང་ཚོས་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་ལག་ལེན་དང་ཞི་ཅིན་ཕེན་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་ལག་ལེན་བྱེད་པ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུའུ་དམངས་གཙོ་འཚོ་བའི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གྲོས་མོལ་འཛིན་གྲྭའི་སྟེང་དུ་བཤད་པའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས། བསམ་བློའི་ངོས་ཟིན་གཅིག་གྱུར་དང་འགན་འཁྲི་ཕྲག་ལེན་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་མགོ་ཚུགས་ས་གསར་བའི་སྟེང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པ་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ་འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་འཆམ་མཐུན་གྱི་མཛེས་པའི་མཚོ་སྔོན་གསར་བ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་སྲུང་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ཝང་གོ་ཧྲེང་གི་གཏམ་བཤད་ཁྲོད་ཞན་ཆའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པ“ཇི་ལྟར་འགོར་ན་དེ་ལྟར་ནན་མོ་ཡིན་པའི”ངོས་ཟིན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ། ཇི་ལྟར་མཐའ་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་བྱེད་པ་གཙོར་བཟུང་སྟེ་དུས་རབས་གསར་བའི་རང་ཞིང་གིས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གདོང་གཏད་དགོས་པའི་རྣམ་པ་གསར་བ་དང་བླང་བྱ་གསར་བ་ལས་འགན་གསར་བར་གཏིང་ཟབ་ཀྱིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས། ཁོས་བསྟན་དོན། ཞི་ཅིན་ཕེན་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཏིང་ཟབ་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་ངོས་ཟིན་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་རང་རྟོགས་དང་ལས་འགུལ་རང་རྟོགས་སྔར་ལས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཐད་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་སྔར་ལས་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་པའི་རྒྱས་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་དང་ཞི་ཅིན་ཕེེན་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་བཅས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ། འབྲེལ་མཐུད་བྱས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་དྲག་ཆས་བསམ་བློ་དང་ལག་ལེན་མཛུབ་སྟོན་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་དགོས། འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་འཆམ་མཐུན་གྱི་མཛེས་པའི་མཚོ་སྔོན་གསར་བ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལམ་བུའི་སྟེང་བདེ་བླག་གིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ངོས་ཟིན་ཐོབ་དགོས། ཕྱོགས་སོ་སོའི་རྣམ་པ་ལེགས་པ་དང་གྲུབ་འབྲས་བཟང་བོ་ལེན་ཐུབ་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་ལས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ལ་དེའི་སྐབས་སུ་གནད་དོན་ཆེས་འབྱུང་སླ་བའི་དུས་ཡིན་ཟེར། རུལ་སུང་ལ་རྒོལ་བའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ཟིལ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ནས་རྒྱལ་ཁ་ལེན་ཐུབ་པའི་བར་དུ་དུས་ཡུན་རིང་བོ་ཞིག་གི་གོ་རིམ་དགོས་པ་ཤེས་དགོས། ཇི་ལྟར་འགོར་ན་དེ་ལྟར་སྒྲིག་ལམ་ནན་སྲུང་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པར་བཅིངས་པའི་བརྩེ་བ་ངོ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱིས“ནན་མོ”བྱས་ཏེ་ཅུང་ལེགས་པའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་བཙུགས་ཏེ་མགོ་ཚུགས་ས་གསར་བའི་སྟེང་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རླབས་ཆེ་བའི་བཟོ་སྐྲུན་གསར་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་ཟེར།
ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་གཞོན་པ། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ཧྲིན་ཀྲང་གཞོན་པ། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ཞིང་ཆེན་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་། ཞིང་ཆེན་ཞིབ་བཤེར་ཁང་གི་ཞིབ་བཤེར་དཔོན། མཚོ་སྔོན་གྱི་སྤྱིའི་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་རུ་ཁག་གི་མགོ་བ་གཙོ་བོ་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཞུགས། ཞིང་ཆེན་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོནགལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་མི་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་པུའུ་ཨུ་སོ་སོ། ཞིང་ཆེན་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས་སོ་སོ། མི་དམངས་ཚོགས་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་སོ་སོ། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ། མཚོ་སྔོན་བཅའ་སྡོད་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་ལས་ཁུངས། ཞིང་ཆེན་དོ་དམ་ཁེ་ལས་ཀྱི་འགན་ཁུར་བློ་མཐུན་གཙོ་བོ་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཞུགས། གྲོས་ཚོགས་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་པར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོས་ཡན་ལག་ཚོགས་ར་བཙུགས་ཡོད།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་ཆེན་རྒྱལ།


text:
༄༅།། བེའུ་ལུག་ལོ་སར།
དེ་རིང་སྟེ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ནི་བོད་ཀྱི་བེའུ་ལུག་ལོ་སར་ཡིན་ལ། ཁམས་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཉིན་འདིར་ཁྱིམ་གྱི་བེའུ་དང་ལུ་གུ་རྣམས་གྲང་ལྷགས་ཆེ་བ་དང་རྩྭ་ཆུ་ཞན་པའི་དགུན་ཁའི་སྐྱ་ཟད་སྔོ་རྡུགས་སུ་ཕྱིར་མི་བཏང་བར། དྲོལ་ཁོལ་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་དུ་གཟན་ཆག་གྱ་ནོམ་པར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཅུག་པའི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། བེའུ་རྫི་དང་ལུག་རྫིའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉིན་འདིར་ངལ་གསོ་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཁྱིམ་གྱི་བཟའ་བཅའ་ཡང་ནམ་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བར་ཀ་ར་མངར་གསུམ་གྱི་སྡེར་ཁ་བཤམས་ཤིང་རོལ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཟས་རིགས་གཡོ་སྐོལ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད་པས། བྱིས་པ་ཚོས་རྒྱུན་དུ་བེའུ་ལུག་ལོ་སར་ལ་སྒུག་ནས་བསྡད་ཡོད།
བེའུ་ལུག་ལོ་སར་ཞེས་མི་ཐོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་ན་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སླ་སྟེ། གོང་དུ་སྨྲས་པ་ལྟར་བེའུ་དང་ལུ་གུ་སོགས་སྒོ་ཕྱུགས་ཆུང་གྲས་རྣམས་ལ་གཙིགས་སུ་འཛིན་པའི་ལུགས་ལས་མ་འདས་ཤིང་། འདི་ལྟ་བུའི་ལུགས་སྲོལ་བོད་ལ་སྔར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ངག་རྒྱུན་དུ་མིའི་གནམ་གང་ནི་ཁྱིའི་ཚེས་གཅིག་རེད་ཟེར་བ་ལྟར། གནམ་གང་དུ་ཁྱིའི་ལོ་སར་རམ་ཚེས་གཅིག་ཡིན་ཟེར་ནས་ཁྱི་ལ་ལྟོ་བཟང་པོ་བླུད་པ་དང་ཤ་དུམ་སོགས་ལྷག་མ་སྦྱིན་སྲོལ་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཡུལ་ནི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བདག་པས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་མ་ཉམས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། རང་གི་ཁྱིམ་མི་ཉེ་འབྲེལ་སོགས་ལས་ཕུད་པའི་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་ཕྱུགས་དུད་འགྲོ་ཡན་ཆོད་ཁྱིམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ལ་བརྩིས་ཏེ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྲོལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས། སྒོ་ཕྱུགས་ཆུང་གྲས་དག་ལ་ལྷག་ཏུ་ལོ་སར་གྱི་དུས་སྟོན་ཞིག་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའང་ལུགས་དང་མཐུན་པ་སེམས།
ད་དུང་བེའུ་ལུག་ལོ་སར་ལ་ལོ་ཆུང་ངམ་སོ་ནམ་ལོ་སར། ཤར་ཕྱོགས་ལོ་སར་དང་ལུགས་རྙིང་ལོ་སར་སོགས་མིང་འདྲ་མིན་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་གི་འཚོ་བའི་ཁྱད་པ་སོགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། བེའུ་དང་ལུག་སོགས་གནག་གྱི་རིགས་ནི་འབྲོག་པའི་བརྟེན་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པས། དེ་ལ་གཙིགས་སུ་འཛིན་ནས་ལོ་སར་གཏོང་བ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་། བེའུ་ལུག་ལོ་སར་གྱི་སྲོལ་འདིའང་གཙོ་བོ་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲོག་ཁུལ་དང་རོང་འབྲོག་སྦྲགས་མའི་ས་ཁུལ་དུ་དར་སྲོལ་ཆེ། ཞིང་པ་ནི་གཙོ་བོ་སོ་ནམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པས། ཟླ་འདི་ནས་སོ་ནམ་གྱི་བྱ་གཞག་དུ་མ་ཞིག་ལ་སྟ་གོན་ནམ་འགོ་བཙུགས་བཞིན་ཡོད་པས། ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལ་སོ་ནམ་ལོ་སར་བརྗོད་པར་འོས་ཤིང་། དེང་དུས་བོད་ལྗོངས་ས་ཁུལ་གྱི་རོང་ཁུལ་འགའ་ཤོས་དང་རོང་འབྲོག་སྦྲགས་མའི་ས་ཁུལ་ལམ་འབྲོག་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་ཡང་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་མཆིས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ལོ་སར་གཏོང་སྲོལ་གྱི་སྐོར་ལ《ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་གྲེ་འགྱུར》ཞེས་པ་སོགས་ལས་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ཉེར་དགུ་ཉིན་དགུ་ཐུག་འཐུང་བ་དང་། དགུ་གཏོར་མེ་རོ་དབྱུགས་པ་བཅས་བྱེད། ཚེས་སུམ་ཅུ་ཉིན་ཐབ་གཟན་ཟ་བ། ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་ནང་མི་རྒན་གཞོན་ཚང་མ་གཟབ་མཆོར་སྤྲད་ནས་རྒན་གྲས་ལ་གུས་ཕྱག་བྱེད་ཅེས་སོགས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་མངའ་རིས་ཁུལ་སོགས་སུ་སྔར་ནས་ཀྱང་སོ་ནམ་ལོ་གསར་འདི་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ།
འོན་ཏེ་དེང་དུས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་ཤོས་ཤིག་ལ་འདིའི་ལུགས་སྲོལ་མི་འདུག་ཀྱང་། གནའ་རབས་སུ་མེད་པར་ཁ་ཚོན་གཅོད་མི་ནུས་ལ། རྗེས་སུ་རིག་གནས་གཞན་པའི་གནོན་ཤུགས་སམ་ཡང་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཁོར་འགྲོས་འོག་སྟོང་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའང་ཡིན་སྲིད།།
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1


text:
༄༅།།“རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཀྱི་བོད་ལྗོངས”ཀྱི་སྐོར་སྐྱོད་འགྲེམས་སྟོན་ནན་ཅིང་དུ་བྱས་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 05ཚེས་10ཉིན། 10:01) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། མཁའ་འགྲོ།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། དེ་ཉིན“རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཀྱི་བོད་ལྗོངས —— བོད་ལྗོངས་དང་ལྷ་སའི་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་རྩེ་གྲའི་སྐོར་སྐྱོད་འགྲེམས་སྟོན”གྱི་བྱེད་སྒོ་ནན་ཅིང་ཤར་སྒོ་རྙིང་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཁྲོམ་ཁུལ་དུ་སྤེལ་བ་རེད། ད་ཐེངས་ཀྱི་སྐོར་སྐྱོད་འགྲེམས་སྟོན་དུ་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་རིག་གནས་གསར་གཏོད་མཉམ་འདུས་དང་། རོལ་དབྱངས་གླུ་གར། འགུལ་རིས་གློག་བརྙན། བོད་རུམ་འཁལ་འཐག རྣམ་གྲངས་འོས་སྦྱོར། ཐང་ག་དང་སྐུ་འདྲ་སོགས་ཀྱི་འགྲེམས་ཁང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་དང་། གོས་རྒྱན་འགྲེམས་སྟོན། ཐོན་རྫས་ཉོ་ཚོང་། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འཆད་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་དང་རིག་གནས་ཐོན་ལས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་མངོན་པར་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཐོན་རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་འོས་སྦྱོར་བྱས་པ་རེད།


text:
༄༅།།སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་པུས་འབྲི་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་
གསར་སྤེལ་བྱེད་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲལ་བཤེར་དང་ཐག་གཅོད་བྱས་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 05ཚེས་17ཉིན། 10:27) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། བསྟན་འཛིན།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉིན་ཤས་གོང་། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་པུས་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས་འབྲི་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་གསར་སྤེལ་བྱེད་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲལ་བཤེར་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།
འབྲི་ཆུ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་བང་མཛོད་དང་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེའི་སྣོད་བཅུད་ཐེག་ནུས་ནི་འབྲི་ཆུའི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འགན་ལེན་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མིག་སྔར་འབྲི་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་གསར་སྤེལ་བྱེད་སྤྱོད་སྔར་བཞིན་གནས་ནས་འབྲི་ཆུའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།
འབྲི་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་གསར་སྤེལ་བྱེད་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲལ་བཤེར་དང་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་འབྲི་ཆུའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་ངང་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་ཆེད། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་པུས་ཧྲང་ཧའེ་དང་། ཅང་སུའུ། ཀྲེ་ཅང་། ཨན་ཧུའེ། ཅང་ཤིས། ཧུའུ་པེ། ཧུའུ་ནན། ཁྲུང་ཆིང་། སི་ཁྲོན། ཀུའེ་ཀྲོའུ། ཡུན་ནན་སོགས་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འབྲི་ཆུའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་ཀའི་ཕུགས་ཕན་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ནས་འབྲི་ཆུའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་བྱེད་སྤྱོད་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།
ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གིས་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ“ལྗང་ཕུབ2018”ཀྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཆེད་དོན་བྱ་སྤྱོད་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་བཅུག་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག འབྲི་ཆུའི་ཆུ་གཞུང་ཨ་མ་དང་ཆུ་ལག་གཙོ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པ་དང་རྫོང་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དང་རིགས་ཁག་དང་རིམ་པ་ཁག་གི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གཞན(གྲགས་ཅན་ཡུལ་ལྗོངས་ཁུལ་དང་། ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་། འདམ་རའི་སྤྱི་གླིང་སོགས)ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་བཅུག་ནས། རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲལ་བཤེར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས་པ། འབྲི་ཆུའི་ཆུ་གཞུང་ཨ་མ་དང་ཆུ་ལག་གཙོ་བོའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་ངང་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་བཙན་བཟུང་དང་། གྲུ་ཁ་བསྐྲུན་པ། བྱེ་རྡོ་བསྔོགས་པ། བཟོ་ལས་གསར་སྤེལ། གཏེར་རི་སྔོག་འདོན། བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་ཆུ་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་བཟུང་བ། འདམ་ར་བཙན་བཟུང་དང་གཏོར་སྐྱོན། རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྟེ་བའི་ཁུལ་དང་བར་ཆོད་ཁུལ་དུ་ཡུལ་སྐོར་གསར་སྤེལ་དང་ཆུ་གློག་གསར་སྤེལ་སོགས་སྣོད་བཅུད་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་གནད་དོན་གཙོ་གནད་ཐོག་གྲལ་བཤེར་བྱས་ནས་གནད་དོན་གྱི་རྩིས་ཁྲ་ཞིབ་ཕྲ་བཟོས་ཏེ། དོན་ཚན་ལ་གཞིགས་ནས་རྩིས་ཐོ་འགོད་པ་དང་དག་ཐེར་ཐོ་བསུབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དག་ཐེར་གཙང་མ་བྱེད་དགོས།
རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མ་ཐག་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་པ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཁྲིའི་ཚན་པ་དང་འགན་འཁུར་བར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་ཁར། ཁོང་ཚོས་རྦད་དེ་དག་ཐེར་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སླར་གསོ་བྱེད་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་ཡང་བྱེད་དགོས། རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དོ་དམ་འགན་འཁྲི་དོན་ཐོག་ཏུ་མ་འཁྱོལ་བའི་དབང་གིས་སྣོད་བཅུད་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་རིགས་འབྲེལ་ཡོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ནན་པོ་གཏོང་དགོས།


text:
ཐའེ་ཝན་ནང་ས་ཡོམ་ཚད་རིམ་ ༦.༤ ཅན་ཞིག་བརྒྱབས་ཏེ་མི་མང་པོར་ཤི་རྨས་བྱུང་བ་དང་མི་གྲངས་ ༡༤༠ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་འདུག
མདང་དགོང་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཆུ་ཚོད་༡༡:༥༠་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་དེའི་ཧྭ་ལིན(Hualien)གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚད་རིམ་༦.༤ཅན་གྱི་ས་ཡོམ་བརྒྱབས་ཏེ། ཉུང་མཐར་མི་ ༤ ་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། མི་ ༢༠༠ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་པའི་ནང་ནས་མི་ ༡༠༠ ལྷག་སྨན་ཁང་དུ་སྐྱེལ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། མི་གྲངས་ ༡༤༠ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་འདུག
ཐེངས་འདིའི་ས་ཡོམ་གོད་ཆག་ཁྲོད་ཁང་རྩེག་མང་པོ་ས་ལ་འགྱེལ་ཡོད་པ་དང་། གཞུང་ལམ་དང་ཟམ་པ་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལའང་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་སྟབས། གྲོང་ཁྱེར་མྱུར་སྐྱོབ་ཚན་པ་དང་མེ་གསོད་མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་སོགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་འདུག
ཨ་རིའི་ས་གཤིས་རིག་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་ས་ཡོམ་དེ་ཧྭ་ལིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་རྒྱུད་ནས་ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་༢༡ བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། ས་མ་རུབ་སྔོན་ལ་ཡང་བསྐྱར་ས་ཁྱོན་ཁྱབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ ༩.༥ ཅན་ཞིག་བརྒྱབས་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་ཞོགས་པར་ཐའེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ལྕམ་ཚེ་ཡེན་ཝིན་ལགས་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ། ཛ་དྲག་མྱུར་སྐྱོབ་པས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆགས་པའི་ཐོག་ནས་མིའི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་པར་མུ་མཐུད་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཟིགས་རྟོགས་དང་རོགས་རམ་གང་ལེགས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་འདུག
ད་ལན་གྱི་ས་ཡོམ་གནོད་སྐྱོན་དེ་ཐའེ་ཝན་ནང་ཐེངས་དང་པོ་མ་ཡིན་པར་དེ་སྔོན་ས་ཡོམ་ཚད་རིམ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབས་ཡོད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་བཟུང་མཚོ་གླིང་ནང་ས་ཡོམ་ཐེངས་མང་རྒྱུགས་པ་མ་ཟད། ཤུགས་ཚད་ཀྱང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག ཐའེ་ཝན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ས་ཡོམ་གནོད་སྐྱོན་ཆེ་ཤོས་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་ས་ཡོམ་ཚད་རིམ་༧.༡ ཅན་ཞིག་བརྒྱབས་ཏེ་མི་གྲངས་ ༣༢༧༦ རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་ཚད་རིམ་༧.༦ཅན་གྱི་ས་ཡོམ་ཞིག་བརྒྱབས་ཏེ་མི་གྲངས་ ༢༤༠༠ ལྷག་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག


text:
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་མི་སྣ་ག་འདྲ་བ་ཞིག་རེད་དམ།
[ཟླ་ཚེས། 2015-07-12 22:20:19][རྩོམ་པ་པོ། སེང་གེ་སྤྲུལ་སྐུ།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
མི་སྣ་ལ་དབྱེ་ན། ལྷ་སྒྲུང་ལས་བཤད་པའི་མི་སྣ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལས་བཤད་པའི་མི་སྣ་གཉིས་སོ། །མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་ལྷ་སྒྲུང་ལས་བཤད་པའི་མི་སྣ་ཞིག་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱིན་འདུག མི་ལ་ལས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་ལ་ཁས་བླངས་འདུག ཡང་ལ་ལས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་ངན་སྔགས་མཐུ་ཅན་ཞིག་ལ་ཁས་ལེན་འདུག ཡང་མི་མང་ཕྱོགས་ཞིག་གིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོབ་པའི་མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་འདུག འོན་ཀྱང་ང་རང་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གོ་རྟོགས་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་འཆར། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཡིན་པའི་ཁྱད་བོན་དགུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།
གཅིག་འཁྲུངས་ཡུལ་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དེ་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད། དེ་ནི་དེང་སང་མངའ་རིས་ས་ཆ། འཛམ་གླིང་སའི་ལྟེ་བ་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་འགྲམ། མཁར་བར་པོ་སོ་བརྒྱད་དུ་འབོད་པའི་ཡུལ་དེར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་སྐུ་བལྟམས།
གཉིས་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་ཡབ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་བོན་ཐོད་དཀར་དང་། ཡུམ་བྱམས་མ་རྣམ་སྤྲུལ་ཡུམ་ཆེན་རྒྱལ་བཞེད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས།
གསུམ་པ་འཁྲུངས་དུས་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༡༦༠༡༧ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ལ་སྐུ་བལྟམས། དེའི་དུས་ཡབ་རྒྱ་བོན་ཐོད་དཀར་གྱིས་མཚན་མཁན་བྲམ་ཟེ་གདན་དྲངས་ནས་སྐུ་ལ་མཚན་གསོལ་དུ་འཇུག མཚན་མཁན་བྲམ་ཟེས་རྒྱལ་བུའི་སྐུ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་རྗེས་བསྟོད་བསྔགས་བཅས་གསུང་དོན། རྒྱལ་བུ་ནི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལགས་སོ། །མཚན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཞེས་གསོལ། གཤེན་ནི་རིགས་རུས། རབ་ནི་མཆོག་གམ་མགོན་དུ་གྱུར་བ། མི་བོ་ནི་རླབས་ཆེན་པའི་མི་ཆེ་བོ། མདོར་བསྡུས་ན། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ནི་དམུ་རུས་གཤེན་ལས་འཁྲུངས་པའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པའམ་སངས་རྒྱས། ཡང་ན་རླབས་ཆེན་པའི་མི་སྣ་ཞིག་གོ །
བཞི་བ་ཁྱིམ་གཞི་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་སྐུ་ཆུང་ནས་ཡབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་སྟེ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོར་གྱུར། སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ལ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་འབོད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་མཛད་དེ། སྔོན་རྒྱལ་ཁབ་བཅུའི་སྲས་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་ཚུལ་མཛད་དེ། དཔེར་ན། ཧོར་རྒྱལ་གྱི་སྲས་མོ་ཧོར་བཟའ་རྒྱལ་མེད་མ་དང་། རྐོང་རྗེའི་བཙུན་མོ་རྐོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ། རྒྱ་རྗེའི་བཙུན་མོ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་སོགས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་ཚུལ་མཛད།
ལྔ་བ་བུ་རྒྱུད་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ལ་སྐུ་སྲས་བརྒྱད་དང་། སྲས་མོ་གཉིས་བཅས་ཏེ། དཔེར་ན། ཧོར་བཟའ་རྒྱལ་མེད་མ་ལ་སྲས་གཏོ་བུ་འབུམ་སངས་དང་། དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཏེ་བུ་གཉིས་འཁྲུངས། དཔོ་བཟའ་ཐང་མོ་ལ་ལུང་འདྲེན་གསལ་བ་དང་རྒྱུད་འདྲེན་སྒྲོལ་མ་གཉིས་འཁྲུངས། གསས་བཟའ་ངང་རིང་ལ་འོལ་དྲུག་ཐང་པོ་འཁྲུངས། རྐོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་ལ་གཡུང་དྲུང་དབང་ལྡན་འཁྲུངས། རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ལ་ཀོང་བུ་འཕྲུལ་ཆུང་འཁྲུངས། ལྷ་གནས་ཕྱ་བཟའ་གུང་དྲུག་ལ་མུ་ཆོ་ལྡེམ་དྲུག་འཁྲུངས་པ་བཅས་སྐུ་སྲས་ཡོད།
དྲུག་པ་འཕྲིན་ལས་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནས་དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་གི་བར་དེར་རྒྱལ་པོའམ་ཁྱིམ་གཞི་འཛིན་པའི་ཚུལ་བསྟན།ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་པར་མཛད་དེ་གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད༼ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས༽དབང་དུ་བསྒྱུར། ཁོས་གཙོ་བོ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱབ་སྲིད་བསྐྱངས་པར་མཛད། རིག་པའི་གནས་ལྔ༼བཟོ། སྒྲ། གསོ་བ། ཚད་མ། ནང་དོན་རིག་པ།༽དང་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་བཅས་སྲོལ་གཏོད་ནས་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་རྒྱུན་དུ་གསུང་དོན་ནི། དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ། སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་པ་དེ་ཉམ་ཆུང་མགོ་གནོན་མ་ཡིན་ལ། མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་བློ་སོགས་འགྲོ་བ་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་བཀའ་སྒོ་བསྟན། གཞན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་ལ་རྒྱུན་དུ་བསླབ་བྱ་བཏང་ཚུལ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་སེམས་བཟང་དང་ལས་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ལས་ལ་འབད་དགོས་ཚུལ་དང་། དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་གི་བསླབ་བྱ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་མཛད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་ནས་བཟུང་སྟེ། རབ་བྱུང་གི་རྣམ་པར་བཟུང་སྟེ་ཁྱིམ་སྤང་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་ནས་འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྲུང་། བྱ་སྤྲེའུ་མི་གསུམ་གྱི་དཀའ་ཐུབ་ལོ་དགུ་མཛད། གཞན་བོན་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་དང་། ཕྱི་འདུལ་བ་མདོ། ནང་གསང་བ་སྔགས། གསང་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བོན་བཅས་རིམ་བཞིན་བསྟན། དེ་དག་ནི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་དད་ལྡན་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རབ་བྱུང་དགེ་སེམས་ཅན་བཅས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའོ། །ཁོང་གི་གཙོ་བོ་མཛད་ཕྲིན་ནི། གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ལམ་དུ་འདྲེན་པ་མཛད་པའོ། །
བདུན་པ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་ཡོན་ཏན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། མཛད་པ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་དང་། མཛད་པ་འབྲིང་པོ་དྲུག་ཅུ། མཛད་ཕྲན་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་སོགས་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་བསམ་ལས་འདས་སོ། །ཁོང་གི་ཡོན་ཏན་རླབས་ཆེན་པོ་དེ་ནི། རིག་པའི་གནས་ལྔའི་སྲོལ་བཏོད་པ་དང་། ནང་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མདོ་ལུགས། སྔགས་ལུགས། རྫོགས་ཆེན་ལུགས་ཀྱི་བོན་བསྟན་པ་དང་། གཞན་དུ་ཞང་ཞུང་ན་ངན་གྲགས་ཅན་གཏོ་བུ་དོད་དེ་སོགས་བསྒྲལ་བའི་ཞིང་བཅུར་གྱུར་བའི་མཐུ་བོ་མི་དགུ་ཐར་ལམ་དྲངས་པ་དང་། བདུད་རྗེ་ཁྱབ་པ་སོགས་ནག་པོའི་ལས་ལ་ཕྱོགས་པའི་བདུད་རིགས་འབུམ་ཕྲག་བདེ་བའི་ལམ་ལ་དྲངས་པ། རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཡུལ་སྡེ་སུམ་ཅུ་ལྷག་བར་གྱི་འགལ་བའི་མདུད་པ་བཀྲོལ་བ་སོགས་དང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དེ་ཞང་ཞུང་། བོད། སྟག་གཟིག་ལ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྤེལ་བ་མཛད། གཞན་དུ། ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་དང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ། རིག་གནས། བོན་ཆོས་སོགས་གསར་སྤེལ་མཛད་པ། བོན་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོང་འཕང་ཐོབ་པའི་མཛད་པ་སོགས་ནི་ཐུན་མིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །
བརྒྱད་པ་རྒྱུད་འཛིན་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སྐུ་སྲས་བརྒྱད་ལས་མང་ཕྱོགས་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མཛད། གཡུང་དྲུང་དབང་ལྡན་ནི་ཁྱིམ་པ་བ་ཡིན་པས་ཁོང་ཁྱིམ་གཞི་འཛིན་ནས་རྒྱུད་པ་སྤེལ། ཁོང་གི་རུས་རྒྱུད་ད་ལྟ་བར་དུ་གནས་ཡོད། ལྷ་ས་གཤེན་ཚང་དེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སྐུ་སྲས་གཡུང་དྲུང་དབང་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་པ་མ་ཆད་པ་ཡིན་པར་འདོད། གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བོན་ཕྱོགས་ནས་བརྗོད་ན། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་སློབ་མ་མཆོག་གྱུར་བཅུ་གསུམ། ཁོང་དག་གི་ཤེས་རབ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆ་འདྲ་ལ། གཞན་ཡེ་གཤེན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་སྟོང་། སྨིན་གྲོལ་གྱི་སློབ་མ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་བཅས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལྷ་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་སོགས་ས་གནས་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་ཅིང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་སོ། །
དགུ་བ་སྐུ་གཤེགས་ལ། སོ་སོར་སྐྱེ་བོས་བརྗོད་པའི་ཤི་བ་དང་། འཕགས་པས་བརྗོད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། གོང་ལྟར་ཡང་སྐུ་གཤེགས་པ་དེའོ། །སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དགུང་ལོ་གྱ་གཉིས་སྟེང་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །མྱ་ངན་འདས་རྗེས་ཁོང་གི་སློབ་མ་དག་གྲོས་བྱས་ཏེ་སྐུ་གདུང་མེ་ལ་བཞུད། སྐུ་བཞུད་རྗེས་གདུང་རུས་ལ་རིང་སྲེལ་ཆེ་བ་གསུམ། འབྲིང་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད། ཆུང་བ་སྟོང་ཕྲག་སོགས་གྲངས་མང་ངོ་། །རྗེས་སུ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་། བོད། རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག སྟག་གཟིག་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ལྷག་བཞེངས་སོ། །སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མྱ་ངན་འདས་རྗེས་སུ་ཞལ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་གསུངས་པའི་བོན་སྒོ་དག་མདོ་འབུམ་རྒྱུད་མཛོད་བཞིར་དབྱེ། མདོ་ནི་གཙོ་བོ་འདུལ་བའི་སྐོར། འབུམ་ནི་གཙོ་བོ་ཕར་ཕྱིན་སྐོར། རྒྱུད་ནི་གཙོ་བོ་གསང་སྔགས་སྐོར། མཛོད་ནི་གཙོ་བོ་སེམས་ཕྱོགས་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐོར། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་སློབ་མ་མཆོག་གྱུར་རྒྱལ་ཚབ་མུ་ཆོ་ལྡེམ་དྲུག་གི་ཞལ་སློབ་འཛམ་གླིང་མཁས་པ་རྒྱན་དྲུག་གིས་བོན་བསྟན་དེ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་དྲུག་སོགས་ཡུལ་སྡེ་མང་པོར་སྤེལ་ལོ། །སླར་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། ཀྲུང་གོ་ལ་མཚོན་ན། ཀྲུང་གོ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་སྲོལ་བཏོད་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་དེ་གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཁས་བླང་ནས་བོན་པོའི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པ་སོགས་ནི་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྟན་པ་དང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་སྲོལ་བཏོད་པའི་རིག་གནས་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྲོལ་བཏོད་པའི་བོན་ཆོས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གསང་སྔགས་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །


text:
དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་ནི། རྔ་བའི་སྤྲོ་ཚིགས་ཡུལ་དུ་སྐྱེས། ཡུལ་ཚོའི་སློབ་ཆུང་ཐོན་རྗེས་སྤྲོ་ཚིགས་དགོན་དུ་གྲྭ་པ་བྱས། རྒྱུད་སྡེ་ཁག་བློ་འཛིན་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྐོར་ལ་སྦྱངས། རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཐོག་རྒྱུད་སྡེ་བློ་འཛིན་སོགས་དགོན་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཆ་ཚང་ཐོན། ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་ཀ་འབྲི་སྟངས་དང་། རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་ནུབ་ལུགས་ཀྱི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་སྦྱངས། ཆུང་དུས་ནས་རི་མོ་དང་འཕྲུལ་རིག་སྐོར་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་ཅིང་། རང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་ཐོག་FM Microphone ཤིག་བཟོས་ནས་དགོན་པའི་མཁན་པོའི་སྐེ་ལ་བཏགས་ཏེ་གསུང་ཆོས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ནི་མི་ཚེའི་ནང་འཕྲུལ་ལས་ཐོག་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་འབྱོར། སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས། མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལྷག་རིང་ནང་དོན་རིག་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་འཆར་འགོད་ཀྱི་འགན་ཁུར། འདུ་ཁང་ཕྱི་ནང་གི་རི་མོ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་འཆར་འགོད་བྱས། འདུ་ཁང་ནང་སྲོལ་རྒྱུན་ལྡེབས་རིས་རྣམས་ཀྱི་མ་དཔེ་སྣག་བྲིས་དང་། སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་གྲངས་བཞི་བཅུ་ལྷག་བྲིས་པས། འདུ་ཁང་སྒོ་འབྱེད་སྐབས་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དམིགས་བསལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་གནང་།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཙམ་ནས་གློག་ཀླད་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་དང་། ལག་ལེན་བྱེད་མགོ་བཙུགས། གློག་ཀླད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཤེས་པ་ཙམ་མིན་པར་དེའི་ནང་གི་མཉེན་ཆས་ཁག་བཟོ་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་གང་མང་བཏང་སྟེ། ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོད་ལྟ་ཡང་ཡང་བྱས། མཐར་གློག་ཀླད་ནང་བོད་ཡིག་དབུ་མེད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ལོར་སྨོན་ལམ་བོད་ཡིག་དང་པོ་ཞེས་པའི་མཉེན་ཆས་གསར་བཟོ་བྱས་ཏེ། བོད་ཕྱི་ནང་དུ་རིན་མེད་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། དེ་ནི་བོད་མི་སྒེར་བ་ཞིག་གིས་བཟོས་པའི་བོད་ཡིག་ཐོག་མ་དང་། གློག་ཀླད་ནང་དབུ་མེད་བཅུག་པ་ཐོག་དང་པོ་ཆགས་ཡོད། དེའི་རྗེས་མུ་མཐུད་སྨོན་ལམ་བོད་ཡིག་གཉིས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་བོད་ཡིག་གསུམ་པ། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད། སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྐད་གདངས། Andriod OS ཁ་པར་མ་ལག་ནང་སྨོན་ལམ་བོད་ཡིག་དང་། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་གསར་བཅུག་བཅས་བྱས་པར་བོད་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཚོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་། ༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོོའི་གཙོས་འབྲེལ་ཡོད་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་། མཁས་དབང་མང་པོས་དགོངས་ཚུལ་ལམ་སྟོན་གནང་དོན་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་སྨོོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གསར་དུ་བཙུགས།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་གསོན་གནས་དང་ཌིཇིཊོལ་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུར་བསྐྱོད་དེ་བོད་ཕྱི་ནང་སོགས་ཀྱི་གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་མང་པོར་ཐུག་ཕྲད་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ནང་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པར་གདན་ཞུས་ལྟར་འཛུལ་ཞུགས་གཏམ་བཤད་དང་། དེ་བཞིན་ཉི་ཧོང་གི་ཨོ་ཐཱ་ནེས་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཉི་ཧོང་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཀུ་ཤུ་རྟགས་ཅན་གྱི་གློག་ཀླད་ནང་བོད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་དང་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གཏམ་བཤད་བྱས། བཙན་བྱོལ་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་སོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་གློག་ཀླད་སྐོར་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་གང་མང་སྤྲད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོར་སོག་ཡུལ་དུ་འཚོགས་པའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ནས་རྩོམ་ཡིག་སྒྲོགས་སྦྱང་དང་། བོད་ཕྱི་ནང་དང་། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་ཞིབ་འཇུག་པ་གང་མང་མཉམ་དུ་འཕྲུལ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་བསྡུར་གང་མང་བྱས། དེ་བཞིན་ཨོ་ལན་པ་ཐིར་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་གི་འགན་འཛིན། སོག་པོའི་རྒྱལ་སར་རྟེན་གཞིར་བྱས་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་དང་འབྲེལ་མོལ་ཞུས།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ནང་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ལོ་མང་རིང་གཞུང་ཆེན་རྣམས་ལ་སྦྱངས་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གླིང་བསྲེས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་། གཏོང་སྒོ་མང་འགྱེད་དང་བཅས་པ་བྱས། ད་ཆར་སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དང། བོད་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་མཉེན་ཆས་སྣ་ཚོགས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་བཟོའི་ལས་ཀར་བརྩོན་བཞིན་བཞུགས།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་སྐུའི་གྱ་སྟོན་སྐབས་མདོ་སྨད་མི་མང་ནས་ད་བར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་མཉེན་ཆས་གསར་པ་གང་མང་བཟོས་པས་གསར་གཏོད་གཟེངས་རྟགས་གནང་།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོར་ནོར་ཝེའི་བྷིར་གྷིན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བཞི་པར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ཚིག་མཛོད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་སྒྲོགས་སྦྱང་དང་བགྲོ་གླེང་བྱས།
དེ་བཞིན་ཐེ་ཝན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་བོད་ཚིག་མཛོད་གསར་བཟོ་བྱས། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ཆེད་ཐེ་ཝན་ལ་ཐེངས་གཉིས་ཕེབས། ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་ཡོ་རབ་དང་ཨ་རུ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བཞི་ལ་ཕེབས་ནས་Oxford University/London University(U.K)/INALCO/Columbia university(U.S)/Virginia University(U.S) བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་བདུན་ལ་འབྲེལ་མོལ་གཏམ་བཤད་བྱས། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་མཉེན་ཆས་བཟོ་ཚོང་ཁང་ Apple/Google སོགས་གང་མང་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ནས་གྲོས་བསྡུར་བགྲོ་གླེང་བྱས།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ལས་གཞི། དཔེ་མཛོད་འཛིན་སྐྱོང་མ་ལག་དང་། འབྱུང་རྩིས་མཉེན་ཆས། ཞིག་འཇུག་ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་གྲངས་མཛོད་བསྐྱར་བཅོས། ཡིག་བསྒྱུར་མ་ལག་གསར་བཟོ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བོད་ཡིག་དྲ་བ་བསྐྱར་བཟོ། ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དྲ་བ་བསྐྱར་བཟོ། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ android ནང་གསར་བཟོ། སྒྲ་སྒྱུར་མ་ལག་གསར་བཟོ། བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་གསར་བཟོ། དེ་བཞིན་ཐེ་ཝན་དུ་ཕེབས་ནས་Dharma Drum Institute of Liberal Arts(TW) རུ་གཏམ་བཤད་དང་བགྲོ་གླེང་བྱས། དེ་བཞིན་ཝར་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློག་གཉེར་ཁང་དང་གྲོས་མོལ་གྱིས་ལས་གཞི་ཁག་གསུམ་ལ་གན་རྒྱ་བཞག་པ། དེ་མིན་ཚོགས་པ་གང་མང་ཞིག་ལ་གཏམ་བཤད་དང་བགྲོ་གླེང་གང་མང་བྱས་པ་བཅས་སོ།།
བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་ནི། རྔ་བའི་སྤྲོ་ཚིགས་ཡུལ་དུ་སྐྱེས། ཡུལ་ཚོའི་སློབ་ཆུང་ཐོན་རྗེས་སྤྲོ་ཚིགས་དགོན་དུ་གྲྭ་པ་བྱས། རྒྱུད་སྡེ་ཁག་བློ་འཛིན་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྐོར་ལ་སྦྱངས། རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཐོག་རྒྱུད་སྡེ་བློ་འཛིན་སོགས་དགོན་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཆ་ཚང་ཐོན། ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་ཀ་འབྲི་སྟངས་དང་། རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་ནུབ་ལུགས་ཀྱི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་སྦྱངས། ཆུང་དུས་ནས་རི་མོ་དང་འཕྲུལ་རིག་སྐོར་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་ཅིང་། རང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་ཐོག་FM Microphone ཤིག་བཟོས་ནས་དགོན་པའི་མཁན་པོའི་སྐེ་ལ་བཏགས་ཏེ་གསུང་ཆོས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ནི་མི་ཚེའི་ནང་འཕྲུལ་ལས་ཐོག་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན།


text:
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ངེས་བར་དུ་ཆད་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས། ངན་པ་ཐེར་འདོན་དང་བཟང་བོར་གཏང་རག་བྱིན་ན་ད་གཟོད་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་རུང་དེ་ལ་དཔག་པའི་ཆད་པ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་ཏུ་འཁེལ་བ་རེད། དཔེར་ན་འབར་ཞུན་ཆུང་རུང་དེ་ལ་ཚོད་མ་བཟུང་ན། ནགས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་དེས་མེ་ལ་བསྒྲོན་ནུས། ཉེ་ཆར་ཆའོ་སན་ཏེ་ཟེར་བའི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཡིས་ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་གནོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་ལའང་ཤན་ཤུགས་ངན་པ་ཐེབས་ཡོད། བུད་མེད་དེ་ལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་མང་བོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ཡང་མི་མངོན་པའི་དྲ་དབྱིངས་ན་གནས་བའི་བོད་མི་ལ་ལས་ཁོ་མོར་ཁག་མེད་རབས་དང་ཆད་པ་གཅོད་མི་འོས་ལུགས་ལབ་སོང་། བོད་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒེར་གྱི་མཁན་པོ་བསོད་དར་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་འདྲའི་དུས་ངན་ཞིག་ལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མོ་འདི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་དགོས་བའི་འབོད་སྐུལ་གནང་གིན་འདུག མཁན་པོས་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཞལ་གདམས་༼རང་ཚུགས་མ་ཤོར་༽ཞེས་བ་དེའང་བརྗེད་སོང་བ་འདྲ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལྟར་ན་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལྟ་བ་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཁོ་མོ་དང་མཛེས་བརྙན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ནི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༤་བ་དང་། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཚན་༩་བ་དང་འགལ་བས་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཞིང་། ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༢༤༩་དང་༢༥༠་དང་འགལ་བས་ཉེས་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ། བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་ཆད་གཅོད་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༤༧་དང་འགལ་བས་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་འགལ་ཡོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན། འདི་འདྲའི་འགལ་བ་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་བཏང་སྙོམས་ལ་བཞག་ན་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་། ༼གོང་ནས་ལུང་དྲངས་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་རེ་རེ་གཤམ་དུ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཡོད་པས་དེ་ནས་གཟིགས་རོགས།༽
དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཉེས་ཁྲིམས་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་ལ་འཇུག་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆུང་ངུ་རུ་འབོད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་འདི་ཡིད་ལ་འཛིན་བདེ་བ་དང་དང་གོ་བ་ལོན་སླ་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་ཏུ་བྲིས་བ་ཡིན། འདིའི་མཚོན་དོན་རྣམས་རང་གིས་ཤེས་པའི་ཁྲིམས་ལ་ལེགས་པར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་། དོན་གཉེར་ཅན་གཞན་དག་ལ་བསྟན་ནས་བཤད་ན་ཁྲིམས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མྱུར་ཏུ་རྒྱུད་ལ་འཇོག་ཐུབ་པར་ཕན་པ་ཆེ།
མི་སྨྲའི་རྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞེས་བ་ནི་གང་ཟག་སུ་ཡིན་རུང་། ཉེན་རྟོག་པ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་མི་སྣས་འདྲི་རྩད་བྱེད་སྐབས། དེར་ལན་མི་འདེབས་པར་ཁ་རོག་ཏུ་བསྡད་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ལ་གོ དཔེར་ན་ཁྱེད་རང་ལ་ཉེན་རྟོག་པ་ཞིག་གིས་ཉེས་དོན་རྩད་གཅོད་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་དྲིས་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ལ་ལན་མི་སྨྲ་བར་ཁ་རོག་ཏུ་བསྡད་ན་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ཐོབ་ཐང་འདི་ལ་༼མི་རན་དཱའི་ཉེན་བརྡ་༽༼Miranda Warning༽ཡང་ཟེར། དེ་ནི་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་འཕྲི་སྣོན་གྱི་དོན་ཚན་༥་བ་ནང་དུ་གཏན་ཏུ་འཁེལ་བའི་རྩ་དོན་ཞིག་ཡིན། ཨ་མེ་རི་ཀ་ནས་ཉེན་རྟོག་པས་གང་ཟག་ཅིག་ལ་འདྲི་རྩད་བྱེད་པའི་སྔོན་ཏུ་༼ང་ཚོའི་དྲི་བ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལན་མི་འདེབས་པར་ཁ་རོག་ཏུ་འདུག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལན་དེ་དག་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དུས་སུ་ཁྱེད་ཉིད་ལ་མི་ཕན་པའི་དཔང་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད།༽ཞེས་བའི་རྩ་ཚིག་འདི་སྒྲོག་སྦྱངས་བྱས་བའི་རྗེས་སུ་ད་གཟོད་འདྲི་རྩད་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་མ་བསྒྲགས་ན་ཉེན་རྟོག་པ་ལ་མི་ཕན་པའི་མཇུག་འབྲས་ཡོད།
ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་༼护照༽་ནི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་དམངས་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འགྲུད་བཞུད་ལ་འགྲོ་ཆོག་པར་སྤྲད་པའི་ཆོག་མཆན་དཔང་རྟགས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་དང་གདན་ཞུ་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ལ་ལམ་ཡིག་ཞུས་ཚེ། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཉིན་༡༠་ཚུན་ལམ་ཡིག་བཟོས་ནས་སྤྲོད་དགོས། སྤྲད་ཟིན་པའི་ལམ་ཡིག་དེའང་དམིགས་བསལ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་ཏུ་འཁེལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཕྱིར་བསྡུད་དང་བཙན་ཉར་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས༼监察部门 ༽་ཀྱིས་ངེས་བར་དུ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་བརྒྱུད་ནས་བཙན་ཉར་བྱེད་དགོས་བ་ལས། གང་ཟག་དང་ཚོགས་པ་གཞན་པ་དཔེར་ན་སྡེ་བའི་སྡེ་དཔོན་དང་ཞང་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད། མངག་གཏོང་ཁང་སོགས་ལ་ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཕྱིར་བསྡུད་དང་བཙན་ཉར་བྱེད་མི་ཆོག་ལ་བྱེད་པའི་དབང་ཆའང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། ལམ་ཡིག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༥་ནང་དུ་ལམ་ཡིག་བཙན་ཉར་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་སྲིད་འཛིན་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུང་ཀྱིས་གྱོད་གཞིའི་དགོས་མཁོ་དབང་གིས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ལམ་ཡིག་བཙན་ཉར་བྱེད་པ་ཆོག་པ་དང་། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་བཙན་ཉར་བྱེད་འོས་བའི་ལམ་ཡིག་དེ་གཞུང་ལ་མ་སྤྲད་ན། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་སྤྲོད་པའི་ལས་ཁུངས་ལ་ལམ་ཡིག་དེ་ནུས་མེད་གསལ་སྒྲག་སྤེལ་བའི་རེ་སྐུལ་བྱེད་ཆོག
ཁྲིམས་གླེང་གི་དྲ་རྩོམ་དང་སྐད་འཕྲིན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་ལྡན་མང་བོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཏེ། བསམ་འཆར་དང་རོགས་རམ་གནང་བ་ལ་སྙིང་ཐག་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། དེའི་ནང་ནས་མཁྱེན་ལྡན་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རི་མོ་དང་སྒྲ་ཐག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་དོན་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་ན་བཟང་ཞེས་བའི་བསམ་འཆར་བཏོན་པས། ང་རང་གིས་ཀྱང་ཨ་རི་སོགས་ན་༼ཁྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཤེས་དགོས༽ཞེས་བའི་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ནས་ཉེས་དོན་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་སོ་སོར་དཔག་པའི་ཐོབ་ཐང་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་མི་མང་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མཐོང་བས། ང་ཚོ་ལའང་འདི་འདྲའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཡོད་ན་བོད་ནང་གི་སེར་སྐྱ་མི་མང་གིས་རང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐད་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་པར་སྙམ་ནས། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ན་གཞོན་སྒྱུ་རྩལ་བ་འགའ་ཤས་དང་སྡོང་ནས་ཡི་གེ་དང་རི་མོ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་ཉེས་དོན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་ཤེས་དགོས་བའི་ཤེས་བྱ་ཁག་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་འདི་བཟོས་བ་ཡིན། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་གང་མོས་ལྟར་ཕྱོགས་སོ་སོའི་བོད་མིར་བཀྲམ་རོགས་གནང་།
关于札西次仁先生「谨呈西藏自治区人大代表的信」,国家民委文宣司按上级有关批示,专门就此事于2007年7月7日至8日在北京召开了专家座谈会,来自高校,科研,新闻出版等部门的藏语三大方言区的藏学专家,就此问题进行了认真,严肃的讨论.现将专家讨论意见综述如下: 专家们在详细阅读了1987年颁布的《西藏自治区学习,使用和发展藏语文的若干规定(试行)》(以下简称:旧《规定》)及其1988年印发的实施细则和2002年5月22日通过的《西藏自治区学习,使用和发展藏语文的规定》(以下简称:新《规定》)后指出: 新《规定》和旧《规定》的内容相差很大,旧《规定》及其实施细则制定得很细很切合实际,对藏语文的学习,使用和发展很有利,可操作性强,更重要的是符合《宪法》,《自治法》等的相关规定.但是,在新《规定》中却删除了旧《规定》中许多有利于藏语文发展的重要内容,而这些被删除的内容恰恰是体现国家的民族平等政策的重要标志,作为官方档尤其是作为法规性档是应该而必须存在的.新《规定》的这种不切实际,不符合国家法规政策的修改方法,实际上取消了《宪法》,《自治法》等赋予藏民族的学习使用藏语文的权利和自由,这对于西藏自治区学习,使用和发展藏语文有着很大的负面影响,是一种历史性的倒退.从这个角度来讲,西藏大学教师札西次仁先生写给西藏自治区人民代表的信,观点十分准确.新《规定》的这种不足和负面影响,从长远看不仅不利于西藏社会经济的稳定发展,更不利于促进民族团结,不利于构建和谐社会,不利于落实科学发展观.
2002年,西藏自治区立法机关对1987年通过的《西藏自治区关于学习,使用,发展藏语文的若干规定》进行大修,修改时删除了很多原有的十分有利于藏语文使用和发展的条款.此次修改极大的消弱了藏语文的法律地位,进而影响了藏语文在自治区各项领域中的使用和发展.面对这个严峻的局面,扎西才让先生奋笔疾书,向自治区立法机关写信呼吁保护藏语的自治权.为了让更多的人看到这封信,本站将此信载
ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་༦པའི་ཡས་མས་སུ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སློབ་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྫོང་ཁག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སློབ་ཆུང་སློབ་མའི་རྩིས་རིག་གི་ཁྲིད་གཞི་བོད་སྐད་ཀྱིས་ཁྲིད་བཞིན་པ་དེའི་མཚམས་བཅད་ནས་རྒྱ་ཡིག་གིས་ཁྲིད་དགོས་བའི་སྲིད་འཛིན་ཡིག་ཆ་ཞིག་སྤེལ། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དོན་དང་དམིགས་ཡུལ་ལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་ཁྲིམས་འཛིན་པ་བདེ་ཁང་བྱམས་པ་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་༼ སུས་བོད་རིགས་བྱིས་པ་དག་གི་བོད་ཡིག་སློབ་གསོའི་ཐོབ་ཐང་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་བ་རེད། བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ།༽་ཞེས་བའི་དྲ་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་ཏེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དེ་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་ཅིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་ཁྲིད་དང་སློབ་གསོ་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་པ།བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྲིད་གཞི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་ཁྲིད་གཞི་རྙོག་འཛིང་གི་གནས་ཚུལ་མཚམས་གཅོད་བྱེད་པ། བོད་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱད་ནས་ཡིག་རྩལ་གཏོང་བ་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་ཤིང་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་དགེ་རྒན་ལ་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲད་ནས་སློབ་མ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་སླ་བར་བཟོ་བ་བཅས་བའི་རེ་འདུན་བཞི་བཏོན། བདེ་ཁང་བྱམས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་༼ བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དེང་རབས་སློབ་གསོ། རིགས་སོ་སོའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མི་ཚེ་སྔར་བས་མཛེས་བར་བྱ།༽ཞེས་བའི་དགག་ལན་ཞིག་འཕྲད་དུ་སྤེལ་ནས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་བོད་ལྗོངས་ནས་བཙན་སྤེལ་བྱེད་པ་ནི་དེང་རབས་སློབ་གསོ་ཡི་དགོས་མཁོ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་འདུག
༢༠༠༧ལོར་བློ་མཐུན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོ་བ་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གནད་ཡོད་ལས་ཁང་སོགས་ལ་སྙན་ཞུ་ཞིག་ཕུལ་ནས་༢༠༠༢ལོའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡུལ་ཁྲིམས་བཟོ་བཅོས་གསར་བ་དེས་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྤྲད་པའི་བཀོད་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བཟོས་ཡོད་པས་སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་ཡུལ་ཁྲིམས་གསར་བ་དེར་ཡང་བསྐྱར་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས་བའི་འབོད་བསྐུལ་ཤུགས་དྲག་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཁོང་གི་འབོད་སྐུལ་གྱི་སྐོར་ལ་གོང་རིམ་པས་བཀའ་ལྟར་བོད་ཡིག་ཆེད་མཁས་མི་སྣ་བསྐངས་ཏེ། ༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༧དང་ཚེས་༨བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་ལ་པེ་ཅིན་ནས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་བསམ་འཆར་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་མཐར། ཁོང་གི་བསམ་འཆར་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཡུལ་ཁྲིམས་གསར་བ་དེས་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ནས་བོད་ཡིག་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནས་བཀོད་སྤྱོད་བྱེད་པར་བཀག་བསྡོམས་བྱས་བ་དེ་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པས་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བློ་མཐུན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གི་བསམ་འཆར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། གཤམ་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་གི་སྙན་ཞུ་དང་ཞུ་མཆིད་ཀྱི་དཔར་ཡིན། ཚང་མས་གཟིགས་རོགས་འཚལ། 扎西次仁关于语言报告藏文版.pdf
མི་རིགས་ཁྱད་གསོད་ཅེས་བ་ནི་མི་རིགས་དང་གང་ཟག་ཅིག་གི་རིགས་རུས་དང་བྱད་གཟུགས། བདོག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་གོ་གནས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེར་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་དམོད་བྱེད་པའམ། ལོགས་སུ་བཀར་ནས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་དེ་ལ་༼民族歧视 ༽ཟེར་ཞིང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་གྱིས་དེ་ལ་༼ discrimination༽ཟེར། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཞན་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཡང་ཡིན། རྒྱ་རིགས་ལ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ངན་པ་དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཆེད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༩་བ་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱ་མི་ཆོག་པའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ད་བར་རྒྱ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མང་བོ་ཞིག་ན་གནམ་གྲུ་ཐང་དང་མགྲོན་ཁང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པར་ཁ་གཡར་ནས་རང་རེའི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་མཐོང་ཆུང་ཤུགས་དྲག་བྱེད་གིན་ཡོད། དེར་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས་ན་བརྙན་རིས་འདི་ནང་གི་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་ཕོ་གསར་དེའི་ཐབས་ཤེས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་བ་མ་ཟད། གྱོད་གཞི་སོ་སོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དཔང་རྟགས་སོགས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གཏུག་བཤེར་རམ་དམངས་དོན་གྱི་གཏུག་བཤེར་དང་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་བཟོ་བ་བའི་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཚངས་ཐིགས་བྱས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ན་ཡོད་པའི་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དྲུག་སྟེ་མགོ་ལོག རྨ་ལྷོ། ཡུལ་ཤུལ། མཚོ་ནུབ། མཚོ་ལྷོ་དང་མཚོ་བྱང་བཅས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ཡུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོའི་ཆུ་ཚད་དང་གནས་བབ་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་དུས་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཐོང་། ༡༩༨༤ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་སྤེལ་བ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་ཁྲིམས་བཟོ་ཆུ་ཚད་བཟང་ངན་ལ་མ་ལྟོས་བར་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ནས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་དང་རིག་གནས་སློབ་གསོ་ལས་དོན་རང་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཁྲིམས་བཟོ་བའི་ཚ་རླབས་འཕྱུར། མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱིས་༡༩༨༧ལོར་རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་སྤེལ་བ་དང་། རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་ཅེས་བ་ནི་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁྲིམས་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ཤིག་ཡིན། བཟོ་མཁན་ནི་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་སུ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་ཚད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་གིས་སོ་སོས་དབང་འཛིན་པའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཡུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དབང་ཚད་ཀྱིས་ཁྱབ་ནས་བསྡད་དགོས་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས།
© 2018 — Powered by WordPress
Theme by Anders Noren — Up ↑


text:
དེ་རིང་།“ལྔ་གཅིག”རྒྱལ་སྤྱིའི་ངལ་རྩོལ་དུས་ཆེན་དུས་ལྟར་སྐྱེ་རྒུའི་དཔལ་དུ་ཤར་ཞིང་། ངལ་རྩོལ་པ་ཡོད་ཚད་ལ་དབང་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་ཆེན་འདིར་ང་ཚོས་ངལ་རྩོལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་དང་། ངལ་རྩོལ་སྙིང་སྟོབས་ལ་བསྟོད་གླུ་འབུལ་བ་ཙམ་མ་ཟད། ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་དུང་ཕྱུར་གྱི་གྲངས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དུས་ཆེན་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བ་དང་། དུས་ཆེན་རིང་ལ་སྔར་བཞིན་རང་འཁྲིའི་ལས་གནས་ཐོག་ཏུ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་བཞིན་པའི་ཆེས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངལ་རྩོལ་བ་རྣམས་ལ་ལེགས་སོའི་གོང་བཀུར་དང་གུས་འདུད་ཞུའོ།།
མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དང་། ངལ་རྩོལ་གྱིས་འབྱུང་འགྱུར་གསར་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། འདས་པའི་ལོ་ཟླར་ཕྱིར་འདང་ཞིག་བྱས་ཚེ། ང་ཚོའི་ཏང་གིས་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གསར་བརྗེ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན། བསྒྱུར་བཅོས་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་སོ་སོར། ཐོག་མར“བཟོ་དམག་བྱ་གཞག་གི་བྱེད་པོ”ཝུའུ་ཡུན་ཙེ་དང་།“མཐའ་མཚམས་ཁུལ་གྱི་བཟོ་པའི་དར་ཆ”ཀྲའོ་ཀྲེན་ཁུས་ནས།“མི་གཅིག་སྦགས་བཙོག་གྱུར་ཀྱང་བླ།། མི་བརྒྱ་གཙང་མར་འདུག་དགའ་འོ།།”ཞེས་གཏོང་ཕོད་ཅན་ཧྲེ་ཁྲོན་ཞང་།“ཐབ་སྟེགས་ཀྱི་སྲུང་དམག”མྱེང་ཐའེ། “འབར་མདེལ་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་རྟ”ཏེང་ཅཱ་ཞེན་ནས།“ཀྲུང་གོའི་མཁའ་འགྲུལ་སྒུལ་བྱེད་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཡབ་ཆེན”ཝུའུ་ཏཱ་ཀོན་སོགས་ངལ་རྩོལ་དཔེ་བཟང་མི་སྣས་ཚབ་བྱས་པའི་ངལ་རྩོལ་བ་དུང་ཕྱུར་མང་པོས་ཧུར་བརྩོན་དང་འབད་འབུངས། ཞུན་བརྡར་དང་འཐབ་རྩོད་འོག་ཏུ་སྟོབས་ཤུལ་བླ་མེད་བརྟས་ཏེ། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལམ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ངལ་རྩོལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་དམངས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཞིང་། མཛད་རྗེས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་འཇོག་གནང་མཛད་དོ།།
ངལ་རྩོལ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆེའོ།། དེས་ན་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མི་ཚེ་གཏོད་དགོས། གསར་གཏོད་ནི་རླབས་ཆེའོ།། དེས་ན་ཡར་ཐོན་གྱི་གྲུ་ཡོལ་འགྲེང་དགོས། དེའང“ལྔ་གཅིག”རྒྱལ་སྤྱིའི་ངལ་རྩོལ་དུས་ཆེན་འཆར་ཉེའི་མཚམས་སུ་སྤྱི་ལོ2017ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ལྔ་གཅིག་ངལ་རྩོལ་གྱི་གཟེངས་བསྟོད་དང་གཟེངས་རྟགས། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཡོངས་བཟོ་པའི་གདོང་ལེན་མཚན་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་ཚན་པ་དང་མི་སྒེར་ལ་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ངང་ནས་འཚོགས་ཤིང་། ཕུལ་བྱུང་གི་ངལ་རྩོལ་དཔེ་བཟང་མི་སྣ་དེ་དག་གིས་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ལ་ཡང་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ངལ་རྩོལ་གྱི་ལམ་ནས་ངལ་རྩོལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། ངལ་རྩོལ་གྱི་སྣང་བརྙན་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པ། ངལ་རྩོལ་གྱི་རིན་ཐང་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད་ལ། ཕུལ་བྱུང་གི་ངལ་རྩོལ་དཔེ་བཟང་མི་སྣ་དེ་དག་གིས་ང་ཚོར“ལས་རིགས་མི་འདྲ་བརྒྱ་ལ། ཕུལ་བྱུང་མི་སྣའང་བརྒྱ་འབྱུང”ཞེས་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་ཤེས་གཏིང་ཟབ་སྐྱེར་བཅུག་པའོ།། ཁོང་ཚོས་བདག་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་འགན་ཁུར་དུ་བཟོད་པ་དང་། ཆེས་ཕུལ་བྱུང་གི་ངལ་རྩོལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད། བདག་ཉིད་བརྗེད་པའི་འཐབ་རྩོད་དང་ལེགས་སྐྱེས་ཀྱིས“ལས་གནས་ལ་དགའ་ཞེན་དང་། ཕུལ་བྱུང་གསར་གཏོད། དཀའ་སྤྱད་འབད་འཐབ། གསར་སྤེལ་ལ་བག་མི་ཚ་བ། ཁེ་གྲགས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ། ལེགས་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོད་སེམས་བརྟན་པའི”སྙིང་སྟོབས་ཤིག་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གཤིས་སུ་གྲུབ་ཡོད། ཕུལ་བྱུང་གི་ངལ་རྩོལ་དཔེ་བཟང་མི་སྣ་དེ་དག་གི་སྔོན་ཐོན་གྱི་མཛད་རྗེས་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་རྒྱུར། ངལ་རྩོལ་ལ་མཐོ་དམའ་དང་། ཡག་བཙོག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར། གང་གཉེར་བའི་ལས་རིགས་དེ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་རིགས་དེ་ལ་བྱངས་བར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས། མི་རང་རང་སོ་སོ་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་གནས་ཐོག་ཏུ་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་གྲུབ་འབྲས་གཏོད་ཐུབ་ཅིང་། མི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ཡར་རྒྱས་ལ་གཟི་བྱིན་གཏོད་པ་དང་། ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་འདེགས་རྡོ་སྣོན་པའོ།།
ངལ་རྩོལ་ནི་ལེགས་གྲུབ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ལམ་ཁ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ལ། ཕུགས་འདུན་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཆེས་སྲ་བརྟན་གྱི་ཀ་གདན་དེ་ཉིད་ཡིན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེའི་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་དུས་བབ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་འཛུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁའི་དུས་རིམ་ཁྲོད་དུ། བདག་པོའི་སྙིང་སྟོབས་དང་། ལག་བཟོ་བའི་སྙིང་སྟོབས། ངལ་རྩོལ་དཔེ་བཟང་མི་སྣའི་སྙིང་སྟོབས་བཅས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་གལ་ཆེའི་ཁག་ཐེག་དེ་ཉིད་ཡིན། ང་ཚོས་རང་འགུལ་ངང་ནས་མི་ཚེའི་ཕུགས་བསམ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་བདེ་སྐྱིད་གཉིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྱོར་ཕྱུག་དང་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་གྱི་རླབས་ཆེའི་བྱ་གཞག་དང་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ཏེ། ཚམ་ཚོམ་དང་ལེ་དོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཧུར་བརྩོན་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པ་དང་། གཞུང་དྲང་བདེན་ཐུབ་ཀྱིས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པ། གསར་སྤེལ་རང་བཞིན་གྱིས་ངལ་རྩོལ་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་ངལ་རྩོལ་ཁྲོད་ནས་རིན་ཐང་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་དང་། ཟིལ་ཉམས་མངོན་མཚོན་ཡོང་བ། བདེ་སྐྱིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཐང་གི་བརྟེན་ས་དང་། འཚར་ལོང་གི་ལམ་ཁ་འཚོལ་རྙེད་ཐུབ་སྟེ། དཀའ་སྤྱད་འབད་འབུངས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས་ཚོན་སྣ་ལྔ་ལྡན་གྱི་འོད་ཟེར་གྱི་ལམ་བུར་བསྐྱོད་ཐུབ་ལ། དེས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་ལེགས་པོ་བྱ་ངེས། དེས་ན། ཀྲུང་ཧྭ་ཡི་བུ་ཕྲུག་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གསུམ་ལྷག་གིས་སེམས་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་དང་། མཐུན་སྒྲིལ་མཉམ་བརྩོན་བྱས་ཚེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཕུགས་འདུན་བསྙེག་པའི་གོམ་ཁ་སྔར་བས་སྲ་བརྟན་དང་། ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་སྔར་བས་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བ་ཞིག་ཆགས་ངེས་སོ།།


text:
ཐང་ག
ཐང་ག Thangka 唐卡
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལས། རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་རྒྱ་བཟའ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་པར་གསུངས། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་པ་ལས་བོད་ལ་རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གོང་དུ་ཐང་ག་བཞེངས་སྲོལ་དར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ། བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་བྲིས་ལུགས་ལ་སྨན་ཐང་ལུགས་དང་ཀརྨ་སྒར་ལུགས། བལ་བོའི་ལུགས། བྱིའུ་སྒང་ལུགས། མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས་བཅས་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། ཐང་ག་ལ་རིགས་དགར་ན་སྐྱ་ཐང་དང་། ཚོན་རྫོགས། ཐང་ནག མཚལ་ཐང་། གསེར་ཐང་། གོས་སྐུ། གོས་སྐུ་འབུར་མ། འཚེམ་ཐང་། འཐག་ཐང་། མུ་ཏིག་གི་ཐང་ཀ ཕྱིས་སུ་དར་བའི་ཆུ་རིས་མ། ཕྱི་གླིང་ལུགས་ཀྱི་འབུར་ཚུགས་ཅན་སོགས་ཡོད་པ་རེད།
ནང་དོན།
ངོ་སྤྲོད་[རྩོམ་སྒྲིག]
ཐང་ག་དངོས་བཤད་པའི་ཐོག་མར། ཐ་སྙད་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། དུས་ནམ་དང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་བོད་དུ་ཐང་ག་བཟོ་སྲོལ་དར་བར་རགས་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས། ཐ་སྙད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཐད་འགྱུར་ཡིན་ལ། དེའི་སྲོལ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བར་བཤད་མོད། ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་ཡིད་རྟེན་དུ་རུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་བཙན་མ་མཐོང་བས་འདི་ནི་འདི་འོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་ཞུམ་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྣང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་ཁག་ལས། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་ཀྱི་དུས། བློན་པོ་མགར་གྱིས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ལྷན་དུ། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེ། སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ་དང་། རྩིས་ཀྱི་པོར་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱང་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་སོ་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་ཚུལ་བཤད་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སི་ཐང་ཞེས་ཀྱང་པྲི་སྣང་མོད་སྒྲ་འགྱུར་ལ་སི་ཐང་དང་། དོན་འགྱུར་ལ་དར་ཐང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དཔྱད་དོ།། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གོང་དུ་བོད་ལ་ཐང་ག་བཞེངས་སྲོལ་དར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་པོ་ཁག་ལས། རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ། བློན་པོ་མགར་གྱིས་རྒྱལ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེ། སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ་དང་།རྩིས་ཀྱི་པོར་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱང་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་སོ་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་ཚུལ་བཤད་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སི་ཐང་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྣང་མོད་སྒྲ་སྒྱུར་ལ་སི་ཐང་དང་།དོན་སྒྱུར་ལ་དར་ཐང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་སྙམ།གང་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གོང་དུ་བོད་ཐ ང་ག་བཞེངས་སྲོལ་དར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །
དབྱེ་བ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཐང་ག་ལ། སྐྱ་ཐང་དང་། ཚོན་རྫོགས། ཐང་ནག མཚལ་ཐང་། གསེར་ཐང་། གོས་སྐུ། གོས་སྐུ་འབུར་མ། འཚེམ་ཐང་། འཐག་ཐང་། མུ་ཏིག་གི་ཐང་ག ཕྱིས་སུ་དར་བའི་ཆུ་རིས་མ། ཕྱི་གླིང་ལུགས་ཀྱི་འབུར་ཚུགས་ཅན་སོགས་ཡོད་པ་ལས། སྐྱ་ཐང་ནི། རས་གཞི་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་སྐྱ་རིས་བྲིས་ཟིན་པ་དང་ཐོག་མར་ཚོན་གྱིས་གནམ་ས་དབྱེ་བར། མཐིང་དང་ཡང་ན་རམ་གྱི་ཁ་ཆུ་དྭངས་མས་ནམ་མཁའ་མདངས། དེ་ནས་སྤང་གི་ཁ་ཆུ་དྭངས་མས་ས་གཞི་མདངས། དེ་ནས་རྒྱབ་ནས་མདུན་གི་རིམ་པ་བཞིན་ཚོན་བྱུག་ལ། མདངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱས་ཤིང་བྱུག་ཚོན་སླ་ཞིང་དྭངས་བ་སྐྱ་ཐང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ཚོན་རྫོགས་ནི། སྐྱ་རིས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་མཐིང་སྐྱ་གར་སླ་རིམ་པ་གསུམ་ཡན་དུ་སྦྱོར་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འོག་ནས་གྱེན་དུ་རིམ་བཞིན་ཚོན་མ་སྐམ་ཙམ་དུ་རློན་མདངས་ཀྱིས་ཚོན་སྐྱ་བ་ནས་གར་བར་གར་སླའི་མཚམས་མི་མངོན་པར་བྱ། ས་གཞི་ལའང་སྤང་སེར་གྱི་སྤང་སྐྱ་སོགས་ཀྱིས་གོང་བཞིན་བྱ། བྱུག་ཚོན་སྐྱ་ཐང་ལས་གར་ཞིང་མཐུག་པས། སྣུམ་ཞིང་བཀྲག་མདགས་ཆེ་བ་ཚོན་རྫོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ།།
===ཐང་ནག་ལ་གཉིས་ཏེ།=== རས་གཞིར་སྣག་ལེགས་པར་བྱུག་པའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་རི་མོ་ཉམས་དང་ལྡན་པ་བྲིས་པ་ལ། སྤྱན་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་རི་མོ་གཞན་ལ་ཕལ་ཆེར་ཚོན་གཞན་མེད་པ་ཞིག་དང་། ཡང་རས་གཞི་གོང་ལྟར་ལ་སྐུ་ཤ་དང་མེ་ཏོག་དཀར་དམར་སོགས་རེ་འགའ་ལ་ཚོན་སླ་ཞིང་སྙོམས་པར་བྱུག གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོན་གྱིས་རེ་རེ་བཞིན་མདངས་ཁོ་ནས་གྲུབ་པར་བ། དེའི་སྟེང་དུ་གསེར་བཟང་པོས་བཅད་ལེགས་པར་དྲངས་ནས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཚོན་དྭངས་ལ་གསལ་བ་ཚོན་ལྡན་གྱི་རྭ་ཤེལ་ལ་བལྟས་པ་དང་མཚུངས་པ། སྣུམ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་པ། བཅད་རིས་གྲིམ་ཞིང་མཉེན་པ། གོས་ཆེན་གྱི་རི་མོ་སོགས་ལ་ཞིབ་ཚགས་ཆེ་བ་རིན་ཆེན་དང་པོའི་འོད་ཀྱིས་མིག་མདོག་འཕྲོག་པ་སྟེ། གོང་གི་ཐང་ག་རིགས་གཉིས་ལས་འགྲོ་སོང་དང་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བས་སྔོན་གྱི་བྱ་གསུམ་གྲག་ལ་སོགས་རིན་ཐང་དང་ལྡན་པའི་ཐང་ག་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་བྲིས་པའི་ཐང་ནག་ཡིན་པར་སྣང་། བྱ་གསུམ་གྲག་ནི། དཔྱིད་ཀའི་ཁུ་བྱུག་ཐོག་མར་གྲག་པ་ནས་ཕྱིར་ལོ་དེ་དུས་ཀྱི་བར་དུ་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ཞིག་བྲིས་པ་ལ་བ་གཅིག་གྲག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལྟར་བརྩིས་པའི་ལོ་གཉིས་བྲིས་པ་ལ་གཉིས་གྲག་དང་། ལོ་གསུམ་བྲིས་པ་ལ་བྱ་གསུམ་གྲག་སྟེ་བྱ་གསུམ་གྲག་གི་ཐང་ག་ཞེས་པ་དེ་དོན་དུ་ཐང་ག་འདི་བཟོ་བོ་མཁས་པས་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་གསུམ་དུ་བྲིས་ནས་གྲུབ་པའི་རྟེན་འགངས་ཆེན་ཞིག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།། ཐང་ནག་སྔ་མ་ནི་ཁྲོ་བོ་དང་སྲུང་མ་སོགས་བྲིས་ན་རྔམས་བརྗིད་ཆེ། ཕྱི་མ་ནི་ཞི་དྲག་གང་ཞིག་བྲིས་ཀྱང་རུང་ལ། ཞི་བའི་སྐུ་དྭངས་ཤིང་མཛེས་པ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་རྔམས་ཤིང་བརྗིད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།
མཚལ་ཐང་ནི།[རྩོམ་སྒྲིག]
རས་གཞི་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་མཚལ་ལེགས་སྙོམ་པར་བྱུགས་པའི་ཐོག་གསེར་གྱི་རི་མོ་ཐང་ནག་གི་བཅད་རིས་དང་མཚུངས་པ་བྲིས་པ་དེ་ཡིན།
གསེར་ཐང་ལ་རྣམ་པ་མང་སྟེ།[རྩོམ་སྒྲིག]
རིགས་ལྔ་དབུ་རྒྱན་སོགས་པ་ཏྲ་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་། ན་བཟའི་གོས་ཆེན་གྱི་རི་མོ་དང་། སེང་ཁྲིའི་པ་ཏྲ་དང་། ཁང་བཟང་གི་རྒྱ་ཕིབས་སོགས་གསེར་ལས་བྱས་ཤིང་། གཞན་ཐམས་ཅད་ཚོན་ཐང་དང་མཚུངས་པ་དང་། མཚལ་ཐང་ལས་ལྡོག་སྟེ་རས་གཞིའི་སྟེང་དུ་གསེར་ལེགས་པར་བྱུག་པའི་སྟེང་། མཚལ་ལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་རི་མོ་ཉམས་དང་ལྡན་པས་གྲུབ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི། ལྗོན་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ལས་གཞན་གྱི་ཚོན་ཕལ་ཆེར་གསེར་བྱུགས་པའི་སྟེང་དུ་མཚལ་གྱི་རི་མོ་བྲིས་པ་སོགས་རྒྱས་བསྡུས་དང་ཚུལ་ནི་ཡོན་བདག་སོ་སོའི་འབྱོར་བ་ལ་བསྟེན་ནས་བཞེངས་པའོ། །དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། རྒྱུ་གསེར་དང་མཚལ་ལེགས་གཙང་སྤང་གཙང་མཐིང་ལ་སོགས། རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་བཟོ་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དཀོན་ཞིང་རིན་ཐང་ཆེ་བ་དང་། གསེར་ཐང་འབྲི་མཁན་གྱི་བཟོ་བོ་ནི་ལག་རྩལ་མཐོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ངེས་པ་སྟེ་ལྷ་བཟོ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ལ་ནི་གསེར་ཐང་འབྲིར་འཇུག་མི་སྲིད་པས། ཕལ་ཆེར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་མཐོན་པོ་ལྡན་པ་དང་། གསེར་ཐང་དེ་ཉིད་ཐང་ག་མང་པོའི་གྲལ་དུ་བཤམས་ན། སྣུམ་བརྗིད་ཀྱིས་ཐང་ག་གཞན་དག་གི་བཀྲག་མདངས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དོ།།
ཁྱབ་ཁོངས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་ཐང་ག་ཕུད་ད་དུང་བལ་ཡུལ་དང་སོག་པ། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ལ་ཡང་ཡོད།
སྨན་ཐང་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྨན་ཐང་པའི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་བོད་ཁུལ་དུ་དུས་རབས15པའི་འཇུག་དུས་སུ་དར་ཁྱབས་ཆེ་བའི་རི་མོའི་བྲིས་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་ལ། ལུགས་འདིའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་སྨན་ལྷ་དོན་འགྲུབ་ནི་ལྷོ་བྲག་སྨན་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུང་པས་སྨན་ཐང་ལུགས་ཞེས་ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་། སྨན་ལྷ་དོན་འགྲུབ་ནི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་མ་ཟད་་་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཚད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་པ་བརྩམས་ནས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་བསྐྱངས། བྲིས་རྒྱུན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཐིག་ཚད་ནན་ལ་ཐིག་རིས་ཞིབ་ཅིང་ཉམས་འགྱུར་དོད་པ་དང་། ཚན་སྣ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་གསལ་ཆ་ཆེ་ལ་ཡིད་གར་འོང་བ་ཞིག་ཡིན། དུས་རབས17པའི་ནང་གཙང་ཁུལ་གྱི་ལྷ་བཟོ་གྲགས་ཅན་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོས་སྨན་ཐང་བྲིས་རྒྱུན་རྙིང་པ་ཤུལ་འཛིན་དང་ལེན་ཆ་སོར་བཞག་ཐོག་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བའི་སྨན་ལུགས་བྲིས་རྒྱུན་གསར་པ་སྲོལ་གཏོད་མཛད་ཡོད།
ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་འདི་ནི་དུས་རབས16པའི་སྨད་ཆར་བྱུང་ཞིང་དུང་རབས17པའི་རྗེས་ནས་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། ཆབ་མདོ་སོགས་ཁམས་ཁུལ་གཙོ་བྱས་ནས་དར་བ་ཡིན། སྲོལ་འབྱེད་མཁན་ནམས་མཁའ་བཀྲིས་ཀྱིས་སྨན་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཚུགས་གཞི་རྩའི་ཐོག་རྒྱ་གར་ཤར་ལིའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་ཟུར་བརྒྱན་སོགས་ཀྱིན་ཐབས་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་དུ་བཏོན་པའི་རི་མོའི་བྲིས་རྒྱུན་ཞིག་དང་། རྗེས་སུ་ཆོས་བཀྲ་ཤིས་དང་། ཀར་ཤོད་ཀརྨ་བཀྲིས། ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ཡིན། སྒར་བྲིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་སྐུ་ཉམས་མཚར་ཞིང་ན་བཟའི་ལྷུག་ཆ་མཛེས་ལ་བཅད་མདངས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ། རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་སྲོལ་ཞིབ་བྲིས་རི་མོའི་ཡུལ་ལྗོངས་འབྲི་ཐབས་ལ་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཚོན་མདངས་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་སྲབ་ཅིང་འཇམ་ལ་བཅད་དང་གསེར་རིས་ཀྱི་བཅད་ཁ་ཕྲ་བ་བཅས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ལ་མཚར་སྣང་དང་མཛེས་ཉམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྟེར།
བལ་བོའི་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྤྱི་ལོ་དུས་རབས7པའི་སྔ་གཞུག་ཏུ་ནང་བསྟན་དར་འགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཁུལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་དགོན་སྡེ་ཁག་བཞེངས་ལ། སྐབས་དེར་དགོན་སྡེའི་ནང་གི་སྡེབས་རིས་དང་འཇིམ་བཟོ་བརྐོས་དཀྲོལ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བལ་པོ་དང་རྒྱལ་ནང་གི་བཟོ་བས་བཟོས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དེ་ལ་ལད་མོ་བྱས་ནས་བྱུང་བའི་བྲིས་རྒྱུན་བཅས་ལ་བལ་པོའི་བྲིས་རྒྱུན་ཞེས་གྲགས། བལ་པོའི་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་ཁྱད་ཆོས་གཙི་བོ་ནི་དབུས་ཀྱི་དྲ་མིག་ཆེན་པོའི་ནང་གཙོ་ལྷ་དང་མཐའ་འཁོར་རྣམས་སུ་དྲ་མིག་ཆུང་ངུ་མང་པོའི་ལྷ་མགྲོན་རྣམས་འཁོད་ཡོད། ཐིག་རིས་སྟབས་བདེ་ཞིང་བྲིས་ཚུགས་ཐད་འགྱིང་ཉམས་མཉེན་ཆ་དེ་ཙམ་མེད་པ། གོས་གཡོག་སྲབ་ཅིང་སྟབས་བདེ་ཅན། རྒྱན་ཆན་རྣམས་ལེབ་རྫོབ་ལྗིད་ཆ་ཅན་གྱི་ཚོར་སྣང་ཡོད་ལ་གཞི་ཚོན་མཐིང་ངམ་མཚལ་གྱི་ཐོག་རི་མོ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བ་མང་པོ་བྲིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
བྱིའུ་སྒང་པའི་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བྱིའུ་སྒང་པའི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་དུས་རབས13པའི་ནང་གི་ལྷ་བྲིས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཡར་སྟོད་བྱིའུ་སྒང་པས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་རང་ལུགས་བྲིས་རྒྱུན་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་ལ་གཙོ་བོ་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ། བྲིས་རྒྱུན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་བལ་པོའི་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ལེགས་ཆ་སོར་བཞག་ཐོག་ཁྲོ་བོ་སྐུ་རྣམས་སྦོམ་ཞིང་ཐུང་བ་དང་། ལྟོ་བ་འབུར་བ། མི་སྣ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ལ་རྒྱན་རིས་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་དང་། རྒྱན་གོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྲིས་ཡོད་པའོ། འདི་ལས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་བསམ་པའི་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་ཉམས་འགྱུར་བསྟན་ཡོད།།
མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས[རྩོམ་སྒྲིག]
མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་དུས་རབས15བའི་དུས་འགོར་གོང་དཀར་སྒང་སྟོད་པ་མཁྱེན་བརྩེ་ཆེན་མོས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་རི་མོའི་ལུགས་ཞིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ལྷོ་ཁ་དང་གཙང་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ལ། གོང་དཀར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ལྡེབས་རིས་ཁག་ཅིག་ཁོང་གི་ཕྱག་བཟོ་ཡིན་པར་གྲགས། བྲིས་རྒྱུན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་བྱིའུ་སྒང་པའི་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་སྐུའི་བཀོད་སྟངས་སོར་བཞག་ཐོག་ལྷ་སྐུའི་བྲིས་ཚུགས་དང་བཞིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་རང་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་གསར་དུ་བསྣན་ཏེ་བཟོ་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཞིག་མཛད་ལ། ཁྲོ་བོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་བྲིས་པར་ཉམས་རྩལ་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་ཐོན་ཞིང་། བརྗོད་བྱའི་ཉམས་གསལ་དོད་ཅིང་བརྗིད་ཆགས་ཡིད་གར་འོང་བ། སྐུའི་འགྱིང་སྟབས་དང་རྣམ་འགྱུར་མཛེས་ཤིང་སྟངས་སྟབས་བདེ་ཞིང་འཁྱུག་པ། ཚོན་མདངས་གསལ་ཁ་ཐོན་ཞིང་ཚགས་ཞིབ་པ། རྒྱན་རིས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིང་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ངོ་མཚར་བའི་སྣང་བ་སྟེར།།


text:
ཡིག་ཆའི་ཆེ་ཆུང་། 15.25 MB
ཡིག་ཆའི་རིགས་གྲས། .mp4
རིང་ཐུང་།
སྤེལ་དུས། 2018-02-02
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། དམུ་རྒྱལ་གཤེན་གྱི་གདུང་རབས།
སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཡི། །
གདུང་རབས་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད། །
སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ལ་བསྟིམས་པའི། །
དམུ་གཤེན་ཡབ་སྲས་སྤྱི་བོར་མཆོད། །
ད་ལན་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་བསྡད་པ་གཤེན་ཞེས་པའི་རྒྱུད་པ་དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཡིན་པ་ཧ་གོ་གོ་ཁ་རེད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཛམ་གླིང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་འཁྲུངས་བསྡད་པ་དེ་རེད། སྐུ་ཡིས་བཀོད་པ་མཛད་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཚང་མའི་ངོར་སྟོན་བསྡད་པའི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དེ་རེད། མིའི་འདུལ་སྐལ་ལ་སྟོན་བསྡད་པ་སྟོན་པ་ཁྲི་གཙུག་རྒྱལ་བ་དང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྣམ་འབྱོར་འདྲ་མི་འདྲ་བྱེད་ནས་སྐུ་ཚེ་གཅིག་ལ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཛད་དུས། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་མཛད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་བསྡད་པ་དེ་རེད། དེའི་རྒྱུད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྐུ་ཡི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་དེ་དམུ་རེད། དམུ་ནི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་དྲུག་གི་ནང་ནས་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གདུང་རྒྱུད་རེད་ལབ་རེད། གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གདུང་རྒྱུད་དེ་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲུག་གི་ནང་ནས་གསས་ཆེན་རིགས་ལྔའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གདུང་རྒྱུད་ལྔ་ཡི་གཙོ་བོ་དེ་གཤེན་རེད། དེ་ནས་བཟུང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཀོང་ཚ་དབང་ལྡན་གྱིས། དེ་ནས་མར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་སྣང་བ་མདོག་ཅན་རེད། སྣང་བ་མདོག་ཅན་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་མཆོད་གནས་གྱིས། དེ་རྒྱལ་གཤེན་མཆོད་ཡོན་གཉིས་ལབ་དུས། སྦྱིན་བདག་ནི་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་། བླ་མ་ནི་ནམ་མཁའ་སྣང་བ་མདོག་ཅན་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ནས་མར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་བྱུང་རིམ་བཞིན་དུ་བྱུང་། དེ་ནས་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ནས་འཇའ་ལུས་པ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་པ་དམུ་ཡིན་མཁན་དང་། དེ་ནས་མར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ལ་ཁྱུང་པོ་དང་། དམུ་དང་། གཤེན་སོགས་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཟིན་པ་རེད། གོ་ཚོད་ཅིག་བྱེད་དུས།
དེ་ནས་དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཚར། དེ་འདྲ་བྱེད་དུས་བར་མཚམས་ཞིག་ལ་གཤེན་ཀླུ་དགའ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། དེའི་ཚུན་ཆད་ནས་བླ་མ་རྩལ་ཆེན་པོ་མང་པོ་བྱོན་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཀླུ་དགའ་ལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་དང་། རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་བྱུང་བ་རེད། དེ་གཉིས་སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ཀླུ་དགའ་ཁོང་རིག་དགོངས་པ་རྫོགས་སོང་བ་རེད། དེ་དུས་གཏེར་མའི་ཡི་གེ་ཚང་མ་དེ་ཞུ་ཡས་ལེགས་པོ་ལ་བཅོལ། ཞུ་ཡས་ལེགས་པོ་ལ་གསུང་རྒྱུར་ཕྲུག་གུ་གཉིས་པོས་ཡི་གེ་བདག་པོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ད་ལྟ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་པོ་རྒྱོབ། ཕྲུག་གུ་གཉིས་པོ་ཆེན་པོ་ཆགས་དུས་ཕར་གནང་དགོས་རེད་གསུངས་པ་རེད། ཞུ་ཡས་ལེགས་པོས་གཏེར་མ་ཚང་མ་དག་འདོད་བྱས་ནས་དཔེ་ཡག་པོ་བཤུས། དེ་ནས་ཕྲུ་གུ་གཉིས་པོ་ཡར་ཆེན་པོ་ཚར་དུས་ཁོང་གཉིས་ལ་ཞུ་ཡས་ལེགས་པོས་གསར་པ་དེ་དགོས་སམ། གཏེར་ཤོག་དགོས་གསུང་དུས། ཕྲུག་གུ་གཉིས་ཀྱིས་གསར་པ་དེ་དགོས་ལབ་ནས་བདམས་པ་རེད་ཟེར་བགྲོས་ཡོད་རེད། དེ་ཚུན་ཆད་ནས་བླ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཞིབ་ཞིབ་པ་ཚང་མ་གཤེན་ཚང་གི་བླ་རྒྱུད་རྣམ་ཐར་ཡོད་རེད། བླ་མ་མང་པོས་མཛད་བཞག་པའི་རྣམ་ཐར་ཡོད་རེད། དེ་ཚོའི་ནང་ཤེས་ཀྱི་རེད། དེའི་ནང་ནས་དངོས་ཡོད་ང་རང་ཐུག་མྱོང་ས་དང་། མཇའ་མྱོང་ས། དབང་ཞུ་མྱོང་ས་ནི་གཤེན་འཛམ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་རེད། མ་རྒྱུད་དབང་ཞུ་མྱོང་། དེ་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ནང་ལ་དམུ་རིགས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཉག་ཕྲ་མོ་བྱུང་། དེ་དུས་གདུང་རྒྱུད་ཆད་པ་འདྲ་ཡང་ཆད་མི་སྲིད་གསུངས། དྲན་པ་ནམ་མཁའ་ཁོང་རིགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་རེད་ལབ་ནས་ངའི་བླ་མས་གསུངས་མྱོང་། ཡི་གེ་ནང་ལའང་དེ་འདྲ་འདུག དེ་དུས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་རྒྱུད་འཛིན་དེ་སྐུ་ཤ་སྨུག་ལ་གཟི་བརྗིད་ཆེ། དེ་འདྲ་གསུངས་འདུག དེ་ཚོ་ཐམས་ཅད་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་རེད། ངའི་བླ་མས་ཀྱང་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་གནང་མྱོང་། འཛམ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ངེད་ཚོ་གནམ་མཚོ་ཁ་ལ་དགུན་ཐོག་གཅིག་གི་རིང་གནས་ཚང་གཅིག་པ་བྱས་ནས་བཞུགས་མྱོང་། དེའི་སྲས་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མ་རེད། དེའི་སྲས་ད་ལྟའི་བར་སྲས་རྒྱུད་མ་ཆད་པར་དངོས་གནས་ཡོད་བསྡད་པ་འདི་ཚོ་ཐམས་ཅད་དུས་སྐབས་དེའི་ནང་ལ་གདུང་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་བྱས་ནས་གསོན་པོ་བཞུགས་ཐུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐལ་པ་བཟང་པོ་རེད།
གདུང་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་དངོས་གནས་ལུང་བསྟན་ཡོད་པ་དེ་བ་ནང་བཞིན་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ་ནས་རང་གིས་ཡིད་ཆེས་དང་། དད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱེད་དུས་ང་ཚོ་བོན་པོ་ཐམས་ཅད་སྐལ་པ་བཟང་པོ་ཡིན་གྱི་རེད་བསམ་བསམ་རེད། དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་ཧ་མི་གོ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་རྩལ་ཆེན་རེད་ལབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས། དེ་མིན་གཤེན་ཚང་ནི་རྩལ་ཆེན་པོ་ག་ཚད་ཡིན་མིན་སུ་གང་གིས་ཚད་བཞག་ཤེས་་ཀྱི་མ་རེད། དེ་ལས་ལྷག་པ་སུ་ཡོད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་པ་རེད། དད་པ་མི་འཇོག་མཁན་ནི་མི་འཇོག་མཁན་རེད། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལའང་མི་བརྩི་མཁན་དང་། དད་པ་མི་འཇོག་མཁན་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་མང་སོང་དུས། འདྲ་མི་འདྲ་ལབ་ཀྱི་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཅི་ཤེས། ང་རང་གིས་བསམ་པ་བྱས་ན་དེ་ལས་ལྷག་ཅིག་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ལབ་དགོས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རེད། དེ་ལས་ལྷག་ཅིག་སུས་ཅི་རྫོ། རྩལ་ཆེ་མི་ཆེ་བཤད་དགོས་ན་སུས་བཤད་ཤེས། དེ་ཚོ་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པ་དམ་ཚིག་མ་ནོར་བར་བྱེད་དགོས་རེད་མ་གཏོགས་དེང་སང་དུསཀྱི་འགྱུར་བ་རེད། ཕྱི་རེད། ནང་རེད། འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་བཤད། ཡར་མར་གོ་ཚད་ཚང་མ་ལ་ཆག་འཇོག་དང་། བློ་བཀལ། རྗེས་འཛིན་བྱེད་ཚོད་ཅི་ཡོད་ས་མ་རེད། ཚང་མས་དེ་ཚོ་ལ་དད་པ་བཞག། མོས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་བསོད་ནམས་བསགས་པ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག སྤྱི་བཏང་ཚང་མས་ཧ་གོ་གོ་ཁ་རེད། བོན་གྱི་སྡོང་གྲོགས་བོན་གྱིས་བྱེད་ཟེར་བ་ལྟར། ཚང་མས་ཏོག་ཙམ་ཉམ་ཐག་ས་དང་། བསྟན་པ་ཉག་ཕྲ་ས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་རྐྱེན་བྱེད། ད་ལྟ་ཕར་ལྟ་འདུག་ས་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཚང་མས་ཧ་རུབ་སྦ་རུབ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་བསམ་བསམ་རེད། དགོན་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་སོ་སོའི་ནང་ལ་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་བཤད་གྲྭ་རེད། སྒྲུབ་གྲྭ་རེད་བྱེད་ཀྱི་འདུག མཐའ་ག་ཚད་བུད་ཡོང་ཅི་ཤེས་ཀྱང་། བསམ་སྟངས་དེ་དཔེ་ཡག་པོ་རེད་བསམ་ཀྱི་འདུག དེ་ཚོ་ཐམས་ཅད་ནི་མགོ་རིལ་རིལ་བྱས། མིང་བསྒྱུར་བྱས་ཚར་དུས་ཚང་མས་སློབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་དཔེ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།
མཆན། རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་གདུང་རབས་སྐོར་གྱི་གསུང་འཕྲིན་འདི་ཉིད་༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་ཇི་ལྟར་གསུང་འཕྲིན་གནང་བ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལྟར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ནས་བགྲངས་བྱ་ ༡༨༠༣༥ ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དྲྭ་རྒྱ་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༠༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་སྤེལ།
པར། འབྲེལ་ཡོད་འཕྲིན་ལམ་ནས་བྱུང་།
ཐོབ་སྐར།
གཟིགས་ཐེངས།
QQ:897252858 QQ:541071093 QQ:354637293
MSN:rinpungtsulten@hotmail.com MSN:trisoten@hotmail.com
E-mail:himalayabon@aliyun.com Tel:13401155751/13990418773/15609739205
Copyright © 2010-2015 himalayabon.com All rights reserved. Powered by: tibetitw.com