text:
རྒྱལ་གཞུང་སྤེལ〔2017〕ཨང72པ།
རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་ལས་ཐིན་གྱི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་ལ་སྔར་ལས་ཤུགས་བསྣན་ནས་འོས་འགན་སློབ་གསོ་བརྟན་སྲུང་གི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་སྦྱོར།
ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་པུའུ་ཨུ་སོ་སོ་དང་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས་སོ་སོ་བཅས་ལ།
འོས་འགན་སློབ་གསོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་སྒོས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུས་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱ་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་ཞིག་ཡིན་ལ། སློབ་གསོ་བྱ་བའི་གལ་ཆེན་ནང་གི་འགངས་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས་པའི་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་དང་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་བྱ་བར་གཙིགས་འཛིན་བྱས་ནས། སློབ་གསོ་འདྲ་མཉམ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་དང་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པས་འདྲ་མཉམ་ངང་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱང་པར་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་ཐད་ནས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་བྱས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ལ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཞིང་ཞིང་སྡེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་གྲོན་དངུལ་འགན་སྲུང་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཏུ་རིན་མེད་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཁྱབ་ཚད་དང་སློབ་ཞུགས་ཀྱི་ཚད། བརྟན་སྲུང་གི་ཚད་བཅས་བསྟུད་མར་ཇེ་མཐོར་སོང་། འོན་ཀྱང་སློབ་སྒྲུབ་ཆ་རྐྱེན་དང་ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག ཁྱིམ་ཚང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་ཚུལ། བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོའི་དབང་གིས་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་དང་ལྷག་པར་དུ་གསར་བརྗེའི་གནས་རྙིང་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ། མཐའ་འཁོབ་དང་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ། གླིང་ཕྲན་བཅས་སུ་སློབ་ཤོར་སློབ་བསྐྱུར་གྱི་གནས་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ཚད་མི་འདྲ་བ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་དང་། སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་མས་སློབ་བསྐྱུར་དང་བྱེས་རྒྱུག གཞིས་སྡོད་བྱིས་པས་སློབ་བསྐྱུར་དང་སློབ་ཤོར་གྱི་གནད་དོན་སྔར་བཞིན་ཅུང་འབུར་དུ་ཐོན་པས། འདི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་མ་འོངས་པར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད།
《རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་འབྲིང་གི་སློབ་གསོ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་འཆར་འགོད་རྩ་གནད(2010ལོ—2020ལོ)》དང《རྒྱལ་ཁབ་གྱི་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་གོང་དུ་སྤེལ་བའི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད》(རྒྱལ་སྤེལ〔2017〕ཨང4བ)ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དགོངས་དོན་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཅིང་། 《རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་གཞི་གཅིག་ཅན་དུ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་གོང་དུ་སྤེལ་བར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་འགའ》(རྒྱལ་སྤེལ〔2016〕ཨང40བ)ཡི་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་སློབ་མའི་སློར་ཤོར་སློབ་བསྐྱུར་གྱི་གནད་དོན་དངོས་གནས་ཐག་བཅད་དེ། 2020ལོར་བསླེབ་དུས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་དགུའི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་བརྟན་སྲུང་གི་ཚད95﹪ལ་བསླེབ་པའི་དམིགས་འབེན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་ཆེད། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་འཐད་པ་བྱུང་བ་བརྒྱུད་དེ། ད་ལྟ་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་ལ་སྔར་ལས་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོ་བརྟན་སྲུང་གི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་བར་གཞིགས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་བྱ་བ་བརྡ་སྦྱོར་བཏང་བ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
གཅིག ཁྲིམས་ལྟར་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་འཛུགས་དགོས།
1. སྲིད་གཞུང་གི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་ཁྲིམས་བཀོད་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་དགོས།
སྲིད་གཞུང་གི་འགན་འཁྲི་ནི་ཞན་ཆ་གསབ་པ་དང་ཚད་མཐའ་ཚོད་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ས་གནས་སོ་སོས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་ཁྲིམས་བཀོད་འགན་འཁྲི་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ནར་མ་སོན་པའི་མི་སྲུང་སྐྱོབ་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་གཟབ་ནན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུས་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་དབང་ཆ་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ས་ཁོངས་ནང་གི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་བྱ་བར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འགན་འཁུར་བ་དང་། སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས་ཤིང་། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་དམིགས་འབེན་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག གནད་སའི་ས་ཁུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་རིགས་བཀར་ནས་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་པ་དང་། རྫོང(གྲོང་ཁྱེར། ཆུས།)སོ་སོས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་དམིགས་འབེན་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་བྱེད་མཁན་གྱི་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབས་ནས། སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པར་རྩ་འཛུགས་དང་སྐུལ་སློང་བྱེད་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་རོགས་བྱས་ཐོག བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་བར་བཀག་འགོག་བྱ་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བར་ལྟ་སྐུལ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས།
2. སྲིད་འཛིན་གྱིས་སློབ་རྒྱུན་སླར་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོས་མངའ་ཁོངས་ནང་གི་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུའི་གནས་ཚུལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། དྲིལ་སྒྲོག་སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ཕ་མའམ་ཁྲིམས་བཀོད་ལྟ་སྐྱོང་པ་གཞན་པས་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་ཁྲིམས་ལྟར་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་ཏེ་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཡོངས་སུ་མྱང་དུ་འཇུག་པར་སྐུལ་སློང་བྱ་དགོས། སློབ་གྲྭས་སློབ་བསྐྱུར་སློབ་མར་སློབ་རྒྱུན་སླར་སྐྱོང་བར་ཁ་ཏ་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་དང་ཐོ་འགོད་བྱེད་པ། ཡིག་ཐོག་ནས་སྙན་ཞུ་འབུལ་བའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་འཛུགས་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་དང་ཁྱིམ་ཚང་བར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། སྲིད་གཞུང་སྡེ་ཁག་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་སློབ་བསྐྱུར་སློབ་མར་སློབ་རྒྱུན་སླར་སྐྱོང་བར་ཁ་ཏ་སློབ་གསོ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། ཁྱིམ་བདག་གི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཕ་མའམ་ཁྲིམས་བཀོད་ཀྱི་ལྟ་སྐྱོང་བ་གཞན་པས་ཁྲིམས་ལྟར་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་དུས་ལྟར་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་ཏེ་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཡོངས་སུ་མྱང་དུ་འཇུག་དགོས་ཤིང་། ལུགས་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་སློབ་གྲྭར་ འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱང་དུ་མ་བསྐྱལ་པའམ་སློབ་བསྐྱུར་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལ། ས་གནས་དེ་གའི་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ངམ་རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་སློབ་གསོ་སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་མ་ཟད། དུས་བཅད་ནང་ཡོ་བསྲང་བྱ་དགོས་པའི་འགན་དཀྲི་དགོས། དུས་བཅད་ལས་བརྒལ་ཡང་ཡོ་བསྲང་མ་བྱས་པ་ལ། ཁྲིམས་འཛིན་སྡེ་ཁག་གིས་ཁྲིམས་ལྟར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་ཡིག་ཆ་སྤྲད་ནས། དེར་སློབ་བསྐྱུར་སློབ་མས་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་སློབ་རྒྱུན་སླར་སྐྱོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་པར་སྐུལ་ལྕག་གཏང་དགོས། གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་བའམ་ནག་ཉེས་སུ་གྲུབ་པར་ཁྲིམས་ལྟར་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་བྱ་དགོས།
3.འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པར་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཚོད་འཛིན་དང་འགན་སྲུང་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་དགོས།
རིམ་པ་སོ་སོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ཨུ་ལྷན་གྱི་སློབ་ར་དང་དེའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ཆེད་དོན་ཚན་སྐོར་དང་བཟོ་ཚོང་སྡེ་ཁག སྤྱི་བདེ་སྡེ་ཁག་སོགས་ཀྱིས་རིག་གནས་ཚོང་རར་དོ་དམ་དང་སློབ་རའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་ནས། སློབ་གྲྭའི་མཐའ་འཁོར་དུ་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུའི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པའི་རོལ་རྩེད་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་གནས་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་པར་གཏན་འགོག་དང་། ལས་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་གླུ་གར་ཁང་དང་གློག་རྡུལ་རྩེད་འཇོ་ཁང་། དྲ་ཁང་སོགས་སུ་ནར་མ་སོན་པའི་ན་ཆུང་སློབ་མ་སྣེ་ལེན་བྱེད་པར་གཏན་འགོག་བྱ་དགོས། ཁྲིམས་འཛིན་སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་གིས་ཞིང་སྡེའི་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་ལ་ཁ་གཏད་པའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་སྐྱོང་དྲིལ་སྒྲོག་དང་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཐད་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་ཆ་རྐྱེན་འཚམ་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་འགན་སྲུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཇུག་དགོས། མི་བཀོལ་མཁན་སྡེ་ཚན་གྱིས་ལོ16མ་སོན་པའི་ན་ཆུང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བསྡུ་སྤྱོད་བྱ་མི་ཆོག མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སྡེ་ཁག་གིས་ནར་མ་སོན་པའི་ན་ཆུང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བསྡུ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནམ་མི་སྒེར་ལ་ཞིབ་གཅོད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་བ་ལ། བཟོ་ཚོང་སྡེ་ཁག་གིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོང་གཉེར་ལག་ཁྱེར་རྩིས་མེད་དུ་གཏང་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་དང་མི་སྒེར་གྱིས་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུར་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ནས་སློབ་མར་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་དུ་བཅུག་པར། སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་སམ་མི་སྒེར་ལ་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ལ་ཉེས་སྐྱོན་ཐེར་འདོན་ནམ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བའི་ཁྲོད་དུ་གུང་གཞོན་ཚོགས་པ་དང་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལྷན་ཚོགས། སྡེ་ཁུལ་བཅས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་དགོས།
གཉིས། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་གྱི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས། སློབ་སྦྱོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའམ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མ་འདོད་པའི་དབང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་པར་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས།
4.ཞིང་སྡེའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས།
འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭའི་དོ་དམ་ཚད་གཞི་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཞིང་སྡེའི་སློབ་གྲྭའི་དོ་དམ་ཆུ་ཚད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་བསླབ་ཚན་ཡོངས་རྫོགས་ཆ་ཚང་བར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། སློབ་མས་སློབ་གྲྭ་རུ་སློབ་སྦྱོང་གི་དུས་ཚོད་དང་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་དུས་ཚོད། སློབ་གྲྭར་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས་པའི་ནང་དོན། ཁྱིམ་གྱི་ལས་བྱ་སོགས་ལུགས་མཐུན་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས་ཤིང་། གུང་གཞོན་ཚོགས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གདོང་ལེན་རུ་ཁག་གི་རྩ་འཛུགས་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། རིག་རྩལ་བྱ་འགུལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལག་ལེན་བྱ་འགུལ་ཧུར་ཐག་སྒོས་སྤེལ་ནས་སློབ་རའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏང་དགོས། གང་འདོད་ཀྱིས་བསླབ་ཚན་གྱི་དཀའ་ཚད་ཇེ་ཟབ་དང་སློབ་ཐུན་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ། སློབ་ཁྲིད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བའམ་བསླབ་ཚན་སྔ་མོ་ནས་མཇུག་སྒྲིལ་བ་སོགས་བྱ་མི་ཆོག སློབ་ཁྲིད་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཞིང་སྡེའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་བྱ་བར་ཞིབ་འཇུག་དང་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ཞིབ་འཇུག་པ་གནས་སྡོད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཞིང་སྡེའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཁྲིད་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་རོགས་བྱེད་པར་སྐུལ་བསྟོད་བྱ་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་བར་ཆ་བསྒྲིགས་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དང་། སློབ་ཁུལ་གྱི་ཐུན་མོང་གིས་སློབ་ཁྲིད་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་ཁྲིད་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་དགོས། ཁྱད་ཆོས་དང་སྤུས་ཚད་གཉིས་ལྡན་གྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ(སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གནས་འདུས་ཡོད། གཤམ་དུ་འདི་དང་འདྲ།)མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། ལྟེ་གནས་སློབ་གྲྭ་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭའི་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་སློབ་སྒྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་འཇོག་ཚད་གཞི་དང་དཔྱད་ཞིབ་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ལྟེ་གནས་སློབ་གྲྭས་སྡེ་བའི་སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གནས་ལ་མཛུབ་སྟོན་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་བསླབ་གཞི་དེ་སློབ་མའི་བསམ་བློ་དང་སློབ་སྦྱོང་། འཚོ་བ་དངོས་དང་སྦྲེལ་བར་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་ཤིང་། སྐད་ཆའི་མཚོན་སྟངས་དང་མངོན་སྟངས་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། བསླབ་གཞིའི་འོས་འཚམ་རང་བཞིན་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་ཆུང་བ་ཅན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཟབ་ཞུགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཧུར་ཐག་གིས་སྤེལ་བ་དང་། ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་བྱེད་ཐབས་བཀོལ་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ནས། སྤུས་ལེགས་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་མཉམ་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་དང་ཡིད་འགུག་ནུས་པ་ཇེ་མཐོ་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། བྱིས་པ་ཚོ་ཆུང་དུས་ནས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་འདོད་པར་བྱ་དགོས། གྲོང་གསེབ་དགེ་རྒན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་འཆར་གཞི་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གྲོང་གསེབ་དགེ་རྒན་གྱི་འཚོ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས་དགེ་རྒན་ཕུལ་བྱུང་ཅན་གྲོང་གསེབ་ཏུ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དུ་ཡོང་བར་ཡིད་འགུག་དགོས། སློབ་གཙོ་དང་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་བརྗེ་རེས་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཁོངས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས། གྲོང་གསེབ་ཏུ་དགེ་རྒན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་མི་མི་འདང་བའི་གནད་དོན་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས། དགེ་རྒན་རང་ཡུལ་དུ་གསོ་སྐྱོང་དང་དམིགས་བཙུགས་ཀྱི་གསོ་སྐྱོང་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་སྤེལ་བ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དགེ་རྒན་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་འཆར་གཞི་དེས་ཐོག་མར་དཀའ་སྡུག་ཆེ་བའི་རྒྱང་རིང་མཐའ་འཁོབ་ས་ཁུལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་དགེ་རྒན་གསོ་སྦྱོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། མི་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྐད་གཉིས་སློབ་གསོ་བརྟན་པོར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས་ལ། སྐད་གཉིས་སློབ་གསོར་ལྟ་སྐུལ་དཔྱད་དཔོག་དང་སྤུས་ཚད་ཞིབ་བཤེར་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། དམིགས་བསལ་སློབ་གསོ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྒྲུབ་ཆ་རྐྱེན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཆེད་ལས་དགེ་རྒན་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས། སློབ་གྲྭ་དཀྱུས་མའི་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས།
5.ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་ཞིང་སྡེའི་དམའ་འབྲིང་དཀྱུས་མའི་ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་མཉམ་འདྲེས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོས་ས་ཁོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོ་དང་ཞིང་སྡེའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ། དཀྱུས་མའི་སློབ་གསོ་དང་ལས་རིགས་སློབ་གསོར་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་པ་དང་། དམའ་འབྲིང་དཀྱུས་མ་རུ་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་གྱི་བསླབ་ཚན་བཀོད་སྒྲིག་དང་དམའ་འབྲིང་དཀྱུས་མའི་སློབ་མ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ས་གནས་དེ་གའི་འབྲིང་རིམ་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་རུ(ལག་རྩལ་བཟོ་པའི་སློབ་གྲྭ་འདུ)ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་ཆེད་ལས་བསླབ་ཚན་འདེམས་སྦྱོང་བྱེད་པ་སོགས་བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་བརྒྱུད་དེ། ཞིང་སྡེའི་དམའ་འབྲིང་དཀྱུས་མའི་ལས་རིགས་སློབ་གསོ་མཉམ་འདྲེས་ལ་ཧུར་ཐག་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། དམའ་འབྲིང་སློབ་མས་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཡོངས་སུ་མྱང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་པ་དང་། འབྲིང་རིམ་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭས་སློབ་མ་བསྡུ་བར་རྨང་གཞི་འདིང་བ་དང་། འཇོན་མིར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལམ་སྣ་མང་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ནས། ཁོ་ཚོར་སློབ་འཕར་ལ་རྨང་གཞི་ཡོད་པ་དང་ལས་ཞུགས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་གཏད་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་འབྲིང་སློབ་མས་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་བར་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་ཞིང་སྡེའི་དམའ་འབྲིང་དཀྱུས་མ་རུ་ཆེད་གཉེར་དང་ཞོར་གཉེར་གྱི་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་དགེ་རྒན་གང་མང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏང་དགོས།
6. སློབ་སྦྱོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སློབ་མར་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་བར་འཛུགས་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོའི་སློབ་གྲྭ་སོ་སོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སློབ་མར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དེ་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་ལས་འགན་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། སློབ་སྦྱོང་ལ་རོགས་སྐྱོར་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་འཛུགས་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའམ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མ་འདོད་པའི་དབང་གིས་སློབ་བསྐྱུར་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་མེད་པར་གཏང་དགོས། སྣོད་བསྟུན་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་སྟེ། སློབ་སྦྱོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སློབ་མའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ནུས་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐབས། ཁྱིམ་ཚང་གི་གནས་ཚུལ། བསམ་བློ་དང་སེམས་ཁམས་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཁ་གཏད་དེ། རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་དངོས་གནས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས་ཁོ་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་སྤྲོ་སྣང་ཇེ་ཆེ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐབས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་དུ་འཇུག་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་གི་གོམས་གཤིས་ལེགས་པོར་ཆགས་སུ་བཅུག་ཐོག སློབ་སྦྱོང་གི་ནུས་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆུ་ཚད་མུ་མཐུད་དུ་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་སྟེ་སློབ་སྦྱོང་གི་རང་བློ་རང་འཁེལ་གྱི་བསམ་པ་དང་ཕན་ཡོད་རང་བཞིན། ཐོབ་སྣང་བཅས་དངོས་གནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་སློབ་མའི་ཡར་རྒྱས་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་འཇོག་དང་སྣ་མང་པོར་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། སློབ་མ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས་ཤིང་། སློབ་སྦྱོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སློབ་མའི་ཡར་རྒྱས་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱ་བ་དེ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་བྱ་བ་དང་དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་བྱ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་དཔྱད་དཔོག་གི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཏུ་འཛིན་དགོས།
གསུམ། དབུལ་སྐྱོར་གྱིས་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་བྱ་བ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དབང་གིས་སློབ་ཤོར་སློབ་བསྐྱུར་འབྱུང་བར་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས།
7. སློབ་གསོའི་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་གནད་འཁེལ་གྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་གཏོར་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པའི་སྐོར་གྱི་ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། གསར་བརྗེའི་གནས་རྙིང་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ། མཐའ་འཁོབ་དང་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ། གླིང་ཕྲན་བཅས་དང་ཞིང་སྡེ་སོགས་སློབ་ཤོར་སློབ་བསྐྱུར་གྱི་ཚད་ཅུང་མཐོ་སྲིད་པའི་ས་ཁུལ་ལ་དམིགས་ནས། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བ་དེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་གཏོར་བྱེད་སྐབས་ཅིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་འགན་དུ་བརྩིས་ནས་བྱ་བའི་འགན་འཁྲི་ནན་དཀྲི་བྱ་དགོས། དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དང་དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཡིག་ཚགས་དང་ཐོ་བྱང་བཟོས་པ་སོགས་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་མ(ཡིག་ཚགས་དང་ཐོ་བྱང་བཟོས་མེད་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་མ་དང་ཞིང་སྡེའི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་མ། ཞིང་སྡེའི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་གསོ་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་སློབ་མ་དབུལ་བོ་བཅས་འདུ། གཤམ་དུ་འདི་དང་འདྲ)དབུལ་སྒྲོལ་འགག་གཏོར་བྱ་ཡུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བུ་དང་བུ་མོ། ཁྲིམས་ཆད་འཁུར་མཁན་གྱི་ནར་མ་སོན་པའི་བུ་དང་བུ་མོ། གཞིས་སྡོད་བྱིས་པ། ཐད་བརྒལ་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་བཅས་གལ་ཆེན་ནང་གི་འགངས་ཆེན་དུ་བཟུང་སྟེ། དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་དང་གནད་ཁེལ་དབུར་སྐྱོར་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། དབུལ་སྐྱོར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དངོས་སུ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། 2020ལོར་བསླེབ་དུས“སློབ་གསོ་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་སྟེ་ཁག་ཅིག་དབུལ་ཕོངས་ལས་བསྒྲལ་པའི”ལས་འགན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འགྲུབ་པར་བྱས་ཏེ། མི་རབས་བར་དུ་དབུལ་ཕོངས་རྒྱུད་པར་བཀག་འགོག་བྱ་དགོས། ས་གནས་སོ་སོའི་སློབ་གསོ་སྡེ་ཁག་གིས་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་དང་དབུལ་སྐྱོར་སྡེ་ཁག དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག སློབ་གསོའི་རོགས་སྐྱོར་བཀོད་སྒྲིག་སྡེ་ཁག དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་རྩ་འཛུགས་བཅས་དང་མཉམ་དུ་བརྟག་སེལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་གསལ་བོར་བྱས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་མར་དམིགས་ནས “ཁྱིམ་རེར་ཡིག་ཚགས་རེ་དང་། སློབ་མ་རེར་ཡིག་ཚགས་རེ”ལྟར་དབུལ་སྐྱོར་འཆར་གཞི་བཟོས་ཏེ། དབུལ་སྐྱོར་དང་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་སྣ་ཚོགས་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱས་ཏེ། ཁྱིམ་ཚང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་བྱིས་པ་སློབ་ཤོར་སློབ་བསྐྱུར་མི་བྱེད་པ་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།
8. སློབ་གསོའི་དབུལ་སྐྱོར་དང་རྒྱུ་དངོས་ཀྱིས་རོགས་རམ་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་དབུལ་སྐྱོར་སློབ་རོགས་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོའི“གཉིས་འདོར་གཅིག་གསབ”དང་ཞིང་སྡེའི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་མའི་འཚོ་བཅུད་ལེགས་བཅོས་འཆར་གཞི་སོགས་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་ནན་ཏན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་མ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དང་འཚམ་པའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་མ་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བུ་དང་བུ་མོར་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་མའི་དམིགས་བསལ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཡོ་བྱད་དང་སློབ་གསོ་སྦྱོང་བརྡར། འགྲིམ་འགྲུལ་གྲོན་དངུལ་སོགས་ཀྱི་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་འཛུགས་དགོས། མཐོ་འབྲིང་རིམ་པའི་སློབ་གསོ་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་རྒྱུ་དངོས་ཀྱིས་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་མར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། གཞུང་གཉེར་མཐོ་འབྲིང་དཀྱུས་མ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པའི་ཡིག་ཚགས་དང་ཐོ་བྱང་བཟོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་མའི་སློབ་ཡོན་རྩག་རྩིག་མེད་པར་གཏོང་བ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭས་ཞིང་སྡེ་དང་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱོགས་ངེས་སློབ་བསྡུའི་ཆེད་དོན་འཆར་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཐོག སློབ་རིམ་སྤར་བའི་ལྗང་མདོག་ཐབས་ལམ་ཡངས་པོར་ཕྱེས་ཏེ། དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་གྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་མའི་སློབ་འཕར་གྱི་ཡིད་ཆེས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།
བཞི། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། སློབ་གྲྭར་ལམ་ཐག་རིང་ཞིང་འགྲོ་དཀའ་བའི་དབང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་བ་གཏན་འགོག་བྱ་དགོས།
9. གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭ་ཁྱབ་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱ་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭ་ཁྱབ་ཚུལ་འཆར་འགོད་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་ནས། སློབ་གྲྭའི་ཁྱབ་ཚུལ་དེ་སྡེ་བ་དང་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པའི་སྡོད་གནས་ཁྱབ་ཚུལ་དང་འཚམ་པར་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་ཞིང་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་རྣམ་པ་གྲུབ་པའི་ཤང་རྡལ་དུ་བཅའ་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་པར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། མི་འབོར་ཉུང་ཞིང་རྒྱང་རིང་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་མི་བདེ་བའི་ས་ཆར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གནས་སོར་འཇོག་གམ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས། སློབ་མ་ཐག་ཉེ་ས་ནས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བའི་དགོས་མཁོ་བསྐང་བར་དངོས་གནས་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་དུ་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་དབང་བོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པའི་བྱིས་པར་ཁྱིམ་ལ་སློབ་ཁྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། སློབ་མའི་ལོ་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ས་གནས་སོ་སོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཐག་ཉེ་ས་ནས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་དང་ལུགས་མཐུན་སྒོས་གཅིག་བསྡུས་བཅའ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་དངོས་གནས་ཐག་གཅོད་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། སློབ་གྲྭ་གཏོར་བ་དང་ཟླ་སྒྲིལ་བྱེད་པའི་འགྲོ་ལུགས་གཟབ་ནན་གྱིས་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ཐོག མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལ་ལེགས་པོར་ཉན་ནས། སློབ་གྲྭའི་ཁྱབ་ཚུལ་ལུགས་མཐུན་མིན་པ་དང་སློབ་མ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་འོང་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་མི་བདེ་བའི་དབང་གིས་སློབ་ཤོར་དང་སློབ་བསྐྱུར་གྱི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་བར་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་བཅའ་སྡོད་ཀྱི་ཉལ་ཁྲི་ཇེ་མང་ དང་སྤྱི་སྤྱོད་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ལམ་ཐིག་དང་ས་ཚིགས་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ་དང་། སློབ་གྲྭའི་རླངས་འཁོར་གྱིས་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པ་སོགས་ཐབས་སྣ་མང་སྤྱད་ནས་ཞིང་སྡེའི་སློབ་མ་སློབ་གྲྭར་ལམ་ཐག་རིང་བ་དང་བཅའ་སྡོད་སློབ་མ་ཁྱིམ་དང་སློབ་གྲྭའི་བར་འགྲོ་འོང་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་གནད་དོན་འོས་མཐུན་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས། མཁར་གྲོང་དུ་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་དང་སྒྱུར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ། མཁར་གྲོང་དུ་སློབ་གྲྭ་ཆགས་གནས་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་ཚད་སྒྲིག་ཡོད་སྒོས་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང་། སྡོད་དཔང་གཞིར་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་མཉམ་དུ་གནས་སྤོས་པའི་བུ་དང་བུ་མོ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པའི་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཙུགས་ཏེ། མཉམ་དུ་གནས་སྤོས་པའི་བུ་དང་བུ་མོར་འདྲ་མཉམ་གྱིས་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས།
10. གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྒྲུབ་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་དགོས།
ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་འཁྲི་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། འོས་འགན་སློབ་གསོ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་ལ་གོང་དུ་སྤེལ་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་སློབ་གསོའི་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་སྙོམ་སྒྲིག་དང་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་འོས་འགན་སློབ་གསོར་གཙོ་ཆེར་བཟུང་ནས་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། དབུལ་ཕོངས་སོགས་ནོར་ཤུགས་ཉམ་ཞན་པའི་ས་ཁུལ་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ལ་ཤུགས་བསྣན་པ་དང་། ཤང་རྡལ་གྱི་བཅའ་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྒྲུབ་ཚད་གཞི་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་སློབ་གྲྭ་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འཛུགས་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”སྐབས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ནས། ཆ་རྐྱེན་ཞན་པའི་དབང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་བ་ཚབས་ཆེ་བའི་རྫོང(གྲོང་ཁྱེར་དང་ཆུས།)གི་ཉམ་ཞན་ཡིན་པའི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། གཞི་རྩའི་སློབ་སྒྲུབ་ཆ་རྐྱེན་ཧུར་ཐག་གིས་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཅིག་གྱུར་དང་ཞིང་སྡེ་གཙོ་གནད་ཡིན་པའི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་གྲོན་དངུལ་འགན་སྲུང་རྐྱེན་སྲོལ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། བཅའ་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ བྱང་ཕྱོགས་དྲོད་ལེན་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭར་སྤྱི་སྤྱོད་གྲོན་དངུལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་ཁ་གསབ་སྟེར་པའི་ཆུ་ཚད་འོས་འཚམ་སྒོས་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་རྒྱུན་ལྡན་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བྱ་བར་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། སློབ་མའི་གཞི་རྒྱ་མི་གྲངས100མི་ལོངས་པའི་སྡེ་བའི་སློབ་ཆུང་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གནས་ལ་མི100ལྟར་སྤྱི་སྤྱོད་གྲོན་དངུལ་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་གཟབ་ནན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གྲོན་དངུལ་དེ་སློབ་གྲྭ(སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གནས)ལ་དོན་འཁྱོལ་འབྱུང་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། སློབ་གསོའི་བཤེར་རྩིས་དང་འགན་འཁྲི་འདྲི་རྩད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། སྡེ་བའི་སློབ་ཆུང་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་གནས་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་གྲོན་དངུལ་གཞན་སྤྱོད་དང་བཙན་སྤྱོད་བྱས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་མི་སྒེར་ལ་འདྲི་རྩད་ནན་མོ་བྱ་དགོས། “ཤར་གཏོང་གསུམ་དང་སྟེགས་བུ་གཉིས”(“ཐགས་ཡངས་དྲ་རྒྱ་སློབ་གྲྭ་སོ་སོར་ཤར་གཏོང་དང་། སྤུས་ལེགས་ཐོན་ཁུངས་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོར་ཤར་གཏོང་། དྲ་རྒྱའི་སློབ་སྦྱོང་གི་བར་སྟོང་མི་རེ་རེར་ཤར་གཏོང” བྱེད་པ་དང་། སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྟེགས་བུ་དང་སློབ་གསོའི་དོ་དམ་གྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྟེགས་བུ)མྱུར་བར་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ནས། ཞིང་སྡེའི་སློབ་གྲྭས་སྤུས་ལེགས་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།
11. སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་འགུལ་རྣམ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོའི་སློབ་གྲྭ་སོ་སོས་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སློབ་མའི་སློབ་ཁོངས་ཆ་འཕྲིན་དོ་དམ་མ་ལག(གཤམ་དུ་བསྡུས་ནས་སློབ་ཁོངས་མ་ལག་ཟེར་རྒྱུ)བེད་སྤྱད་དེ་སློབ་བསྐྱུར་སློབ་མར་རྟགས་འགོད་ཐོ་འགོད་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཟད། སློབ་ཁོངས་མ་ལག་གི་ཆ་འཕྲིན་དང་དོན་དངོས་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སློབ་གསོ་སྡེ་ཁག་གིས་སློབ་མའི་སློབ་བསྐྱུར་སློབ་ཤོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཞིང་སྡེ་དང་མཐའ་འཁོབ་ས་ཁུལ། དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ། མི་རིགས་ས་ཁུལ་བཅས་དང་བྱེས་རྒྱུག་མི་གྲངས་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་གཅིག་བསྡུས་ཡིན་པའི་ས་ཁུལ་སོགས་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། དམའ་འབྲིང་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱ་ཡུལ་གྱི་སློབ་རིམ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ། བྱེས་རྒྱུག་དང་གཞིས་སྡོད། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་བཅས་ཀྱི་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་དང་ཁྲིམས་ཆད་འཁུར་མཁན་གྱི་ནར་མ་སོན་པའི་བུ་དང་བུ་མོ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྱི་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས། སློབ་གསོ་པུའུ་དང་སྤྱི་བདེ་པུའུ་ཡིས་སློབ་ཁོངས་མ་ལག་དང་རྒྱལ་ཁབ་མི་འབོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཆ་འཕྲིན་མཛོད་ཀྱི་ཞིབ་བསྡུར་དཔྱད་བཤེར་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ནས། སློབ་ལོ་རན་པའི་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་མེད་ཚུལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སློབ་གསོ་སྡེ་ཁག་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས། བདེ་བཀོད་རོགས་འཁྲིད་ལས་ཁུངས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་སློབ་ལོ་རན་པའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ། ཁྲིམས་ཆད་འཁུར་མཁན་གྱི་ནར་མ་སོན་པའི་བུ་དང་བུ་མོ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་མེད་པའི་གཞི་གྲངས་ལ་དཔྱད་བཤེར་བྱས་ནས། ཁོ་ཚོར་འོས་འཚམ་གྱི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་དུ་འཇུག་དགོས་པར་མ་ཟད་སློབ་ཁོངས་དོ་དམ་བྱ་ཡུལ་དུ་འཇུག་པ་དང་ཆབས་ཅིག སློབ་ཁོངས་སྟོང་བར་བསྐྱུར་བ་དང་བར་སྐབས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བསྐྱུར་བར་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས།
ལྔ། མགོ་ཁྲིད་རྩ་འཛུགས་ཐད་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། བྱ་བ་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་ནན་མོར་འཛིན་དགོས།
12. རྩ་འཛུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས།
སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་ལྟ་སྐུལ་རྐྱེན་སྲོལ་དང་དཔྱད་ཞིབ་འདྲི་རྩད་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བ་དེ་ས་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་དཔྱད་ཞིབ་མ་ལག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་དེའི་མགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོར་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་དམིགས་ཚད་གལ་ཆེན་ཏུ་འཛིན་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སློབ་གསོ་ལྟ་སྐུལ་སྡེ་ཁག་གིས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་བྱ་བ་དང་བརྟན་སྲུང་གི་ཆུ་ཚད་ལ་ཆེད་དོན་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་དེ་སློབ་གྲྭར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་འགན་འཁུར་བའི་ནམ་རྒྱུན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་བྱ་བའི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་གྱི་ཚད་མཐོ་ཞིང་ལོ་གཅིག་གི་སློབ་བསྐྱུར་གྱི་ཚད་ཚོད་འཛིན་ཚད་གཞི་ལས་བརྒལ་བའི་རྫོང(གྲོང་ཁྱེར་དང་ཆུས)དེ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་གོང་སྤེལ་གཞི་རྩའི་དོ་མཉམ་རྫོང་དུ་དཔྱད་དཔོག་གཏན་ཁེལ་བྱ་མི་ཆོག སློབ་བསྐྱུར་གྱི་ཚད་མཐོ་བའི་རྫོང(གྲོང་ཁྱེར་དང་ཆུས)གི་བྱ་བར་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་དངོས་གནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ། རྫོང་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སློབ་མའི་སློབ་བསྐྱུར་གནས་ཚུལ་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་རྒྱུས་ལོན་དང་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བའི་འཆར་གཞི་གཏན་ལ་འབེབས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ས་གནས་དང་ཁྱིམ་ཚང་། མི་བཅས་ལ་བསྟུན་ནས་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་དང་བྱ་བའི་རྨོངས་གནས་བརྟག་སེལ་བྱས་ཏེ། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་བྱ་བ་གཏིང་ཇེ་ཟབ་དང་ཚགས་ཇེ་ཞིབ་ཏུ་ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་སྐོང་འདྲི་ལམ་ལུགས་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཏེ། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་ལ་སྐུལ་ཁྲིད་ཞིབ་བཤེར་བྱས་འབྲས་སྤྱི་བསྒྲགས་དང་དུས་བཅད་ནང་དག་ཐེར་དང་ཡོ་བསྲང་། འགན་འཁྲི་རྩད་ཞིབ་བཅས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།
13. དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།
ས་གནས་སོ་སོས་བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་སྤྱད་ནས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ནར་མ་སོན་པའི་མིའི་སྲུང་སྐྱོབ་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་དཔེ་མཚོན་ཉམས་མྱོང་དང་ནུས་ལྡན་བྱེད་ཐབས་རྒྱ་ཆེར་དྲིལ་སྒྲོག་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་བྱ་བའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ལ་ངོས་ཟིན་ཚད་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གྲྭའི་བརྩོན་སེམས་སྐུལ་སློང་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་པའི་རྒྱུན་མ་ལྷོད་པར་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་རྗེས་བཞག་སྟེ་སློབ་བསྐྱུར་ཚོད་འཛིན་དང་སློབ་ཞུགས་འགན་སྲུང་གི་སྲིད་ཇུས་ངེས་པ་དོན་གྱིས་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེ་དང་སློབ་མ་རེ་རེར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། རྫོང་རིམ་པའི་སློབ་གསོ་སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་དང་སློབ་གྲྭས་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་ཞུགས་བརྡ་ཡིག་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། བརྡ་ཡིག་གི་ནང་དུ་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་ཕབ་དང་ཁྲིམས་འགལ་རྩད་ཞིབ་གསལ་བཤད་སྐོར་བསྣན་ནས། ཁྱིམ་བདག་དང་སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུའི་བཅའ་ཁྲིམས་འདུ་ཤེས་དངོས་གནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། སློབ་ལོ་རན་པའི་བྱིས་པ་དང་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུས་ཁྲིམས་ལྟར་འོས་འགན་སློབ་གསོ་མྱོང་བའི་སྣང་ཚུལ་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་ལས་ཐིན་ནས།
2017ལོའི་ཟླ7པའི་ཚེས28ཉིན།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


c: text/html

text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༥ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཡོལ་ཙམ་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་འབུམ་སྡེ་ལར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་སྟོན་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ ༡༥༠༠༠ བརྒལ་བར་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་ཚེ་དབང་མ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་དགེ་འདུན་པ་དང་དད་ལྡན་མི་མང་གིས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་བཞུགས་ཁྲིར་༧ཞབས་སོར་འཁོར་མཚམས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། དེ་རིང་འབུམ་སྡེ་ལར་འཁྱུག་ཙམ་ཡོང་བའི་རིང་མང་ཚོགས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་བྱས་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་ནས་འདིར་ཡོང་བ་རེད། དེ་རིང་ཆོས་འབྲེལ་གཙོ་བོ་སེམས་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་ནང་ལ་སེམས་སྐྱེད་ཡོད། དེ་ནས་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་དང་། དེའི་མཇུག་ཏུ་གཟུངས་སྔགས་འགའ་ཤས་བཟླས་ལུང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་འདུ་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཆད་རྒྱུ་རེད། དེ་ལ་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཕལ་ཆེར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཞིའི་མཚམས་ནས་མི་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་སེམས་འཇོག་ས་ཞིག་མིས་དོན་གཉེར་བྱས་ནས། དཔེར་ན། གནའ་རབས་སུ་མིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བར་སྐྱབས་སུ་བཟུང་རྒྱུ་ལྟ་བུ། དེ་འདྲ་བྱས་ནས་རིམ་བཞིན་དད་པ་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་ལུགས་ལྟ་གྲུབ་དེ་འདྲ་དར་ནས་བྱུང་བ་རེད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཆོས་བརྒྱུད་དར་སྔ་ཤོས་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་གར་ནང་ཡིན་ས་རེད། གྲངས་ཅན་པ་སོགས་ནས་བཟུང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བཞི་ཕལ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ནས་དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུའི་ནང་ཛོ་ར་ཛོ་དིན་དང་། ཇིའུ། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ་སོགས་དར་བ་རེད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་བརྒྱུད་མང་པོ་ཡོད་པ་ཚང་མས་བཟང་པོའི་བསླབ་བྱ་རྒྱག་མཁན་རྐྱང་རྐྱང་རེད། བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ། ཆོག་ཤེས། སྙིང་རྗེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་བཟོད་བསྲན་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཟང་པོའི་བསླབ་བྱ་རྒྱག་མཁན་ཡང་རེད། གང་ལྟར་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་ཚང་མས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་རིང་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེ་བསྒྲུབས་ཡོད། རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་གཙོ་ཆེ་ཚང་མ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། རིག་འབྱེད་པ། གྲངས་ཅན་པ། གཅེར་བུ་པ། སངས་རྒྱས་པ། རིག་པ་ཅན་པ། སྤྱོད་པ་བ། དེ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་སིག་བཅས་ནི་རྒྱ་གར་རང་གི་ནང་ནས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་རེད། ཕྱི་ནས་ཡེ་ཤུ་དང་ཁ་ཆེ་སོགས་རྒྱ་གར་ནང་བསླེབས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག
དེར་བརྟེན་རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་ལུགས་རིས་སུ་མ་ཕྱེ་བར་ཐུགས་མཐུན་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་འདི་འཛམ་གླིང་ལ་མིག་དཔེ་འོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་རབས་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་སུ་མ་ཕྱེ་བ་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་ཚང་མས་མི་ལ་དགོས་རྒྱུ་བྱམས་བརྩེ་རེད། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་བྱམས་བརྩེ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ལ་བྱམས་བརྩེ་ཡོད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་སོ་སོའི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་དང་། སོ་སོ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་གྲོགས་པོས་བསྐོར་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་བཀའ་དྲིན་སྩལ།
དེ་བཞིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འབུམ་སྡེ་ལའི་སློབ་འབྲིང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་དམིགས་བསལ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་མང་ཚོགས་ ༣༠༠ བརྒལ་བར་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བཅས་༸སྐུ་ཚེའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་ཁུར་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ཚོགས་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས་རྫོང་དཔོན་སོ་ནལ་སྭ་རུབ་མཆོག་གིས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཁང་ནང་ཨ་རུ་ནཱ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཆོག་དང་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན། གཞན་ཡང་མང་ཚོགས་བཅས་ཚང་འཛོམས་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོང་འཕེལ་གཏོང་མཁན་དང་འགོ་འཁྲིད་མཁན་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་ངོས་རང་ཡུ་རོབ་ཏུ་ཐོག་མར་བསྐྱོད་པ་ནས་བཟུང་འཛམ་གླིང་ནང་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཡོད་པ་ཤེས་བྱུང་། སྤྱིར་སྟངས་ངོས་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་ལ་ཡིབ་མེ་གེ་ཛིན་ Life Magazine དང་ NewsWeek ,Time Magazine དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཁག་གཅིག་བཅས་བཀླགས་མྱོང་ཡོད། ང་ཚོར་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་བློ་ཞན་པའི་དབང་གིས་དཀའ་ངལ་དེ་དག་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་དང་འགྲོ་བ་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་མེད།
ང་ཚོ་མི་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཀླད་པ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་ཀླད་པ་དེ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཤེས་ཡོན་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཡོད་བཞིན་པའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་འདིས་གཙོ་བོ་ཕྱི་དངོས་པོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་གཙོ་བོར་དམིགས་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ཆ་ང་ཚོས་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་ལུགས་འདིར་མ་འདང་བའི་ཆ་གང་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་གཏོང་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད། འདི་ནི་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཐེར་འབུམ་བདུན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་རེད། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་འདི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ལྟ་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དགོས། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཞིག་མིན་པར་མིའི་སེམས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་ཐོག་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་དགོས། འདི་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྤྱིར་སྟངས་འདས་པའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་ང་ཚོས་རིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་སློབ་ཚན་ཞིག་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་སློབ་ཚན་ནང་འཇོག་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཟླ་བ་འདིའི་ཟླ་མཇུག་ཙམ་ལ་ང་ཚོས་དེའི་ཐོག་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི་བ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ཤས་དང་ལྷན་བགྲོ་གླེང་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོ་འཛམ་གླིང་འགྱུར་བ་གཏོང་མཁན་རེད། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་མི་སྒེར་གཅིག་གི་བདེ་སྡུག་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེ་ཡང་མཐར་གཏུག་ན་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་མི་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱིའི་བདེ་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་བདེ་དོན་ཆེད་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།
ངོས་རང་ཚན་རིག་པ་དང་ལྷན་ལོ་ངོ་ ༣༠ ཙམ་རིང་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཡིན། ད་ཆ་ཚན་རིག་པ་ཁག་གཅིག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་རང་བཞིན་དེ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག འདི་ནི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་རེ་བ་རྒྱག་ས་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཧ་ཅང་གལས་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེར་གཞི་བཅོལ་ནས་མིའི་རྣམ་སྤྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་དངོས་གནས་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན། དད་པ་ཙམ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ། དེ་བཞིན་ལྷ་ཡུལ་དང་དམྱལ་ཁམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན། ང་ཚོ་ཚེ་འདི་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་མི་སྒེར་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལའང་སེམས་ནང་གི་ཞི་བདེ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནས་ཁྱིམ་གཅིག་གི་བདེ་སྐྱིད་ལ་མཚོན་ནའང་རེད། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནའང་རེད། མཐར་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནའང་རེད། མིའི་ནང་གཤིས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་གཞི་རྩའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་དེ་དག་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངོས་རང་ས་གནས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་འགྲོ་བ་མིའི་ནང་གི་བཤིས་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་བདེ་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་ངང་གིས་ཡོང་རྒྱུ་རེད། འདི་ནི་ངོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་པོ་དེ་རེད།
གཉིས་པ་འདི་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་འདི་རེད། ངོས་རང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་ངེས་པར་དུ་ཡོང་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡིན། གང་ཡིན་བརྗོད་ན་རྒྱ་གར་ཡུལ་འདིའི་ནང་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་ནས་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་ཕྱིན་དཀའ་ངལ་དང་རྙོག་གྲ་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་རེད། འོན་ཀྱང་ལོ་ངོ་སྟོང་གི་རིང་ནས་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཟེར་བ་དེ་ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། ངོས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་གི་ཁ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དེ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་བསམ་ཤེས་བྱ་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ངང་གིས་ཡོང་བཞིན་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་མ་ལེ་ཤི་ཡའི་ཁ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ལའང་བསམ་བློའི་གོམས་གཤིས་དེ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག གང་ཡིན་བརྗོད་ན་རྒྱ་རིགས་ཚོང་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ་ནང་པ་རེད། ཕྱོགས་མཚུངས་རྒྱ་གར་ཧིན་དུའི་མི་འབོར་ཡང་མང་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་མ་ལེ་ཤི་ཡའི་ཁ་ཆེ་བ་ཚོས་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་བསླབ་བྱ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་བསམ་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་ལས་སླ་བ་ཡོད།
དེ་ནས་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ལ་མཚོན་ནའང་ཕྲན་བུ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་དེ་དྲག་པ་འདུག སྤྱིར་སྟངས་བྱས་ན་འདས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་ནང་པའི་ཡུལ་གྲུ་རེད། ཡུལ་དེར་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་ཕྲན་བུ་ཟུར་དུ་ལུས་པ་ལྟ་བུ་འདུག འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ཆོས་ལུགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་གཅིག་ཁོ་ན་དང་བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ན་རེད། སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
གསུམ་པ་ནི་ངོས་རང་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཡོངས་རྫོགས་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ཟིན་ཡོད། ད་ཆ་ངོས་ཀྱི་ལས་འགན་ནི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་དྲི་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་སྟོན་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་སྡི་རང་ཐུབ་གསུང་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཡོལ་ཙམ་ལ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས་དགོན་པའི་གཙོ་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་བསྟུན། ཐོག་མར་ཐུབ་གསུང་དར་རྒྱས་གླིང་དགོན་པ་དབུ་འབྱེད་མཛད་ཡོད་པ་བཅས།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་སོ་སོའི་བསྟན་པ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེན་འཇོག་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བྱོན་ཡོད་ལ། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་དག་གི་མཛད་པ་རྗེས་དྲན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཐོག་ཏུ་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱི་རབས་པས་དམ་པ་དེ་དག་གི་མཛད་རྣམ་ཐོར་བུ་བཀོད་ནས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ལ་བརྒྱུད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆགས་ཡོད། སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་ཡང་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་རུང་བ་སྟེ་དམ་པ་རང་གིས་དངོས་སུ་བྲིས་པའི་རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་ལ་རང་རྣམ་ཞེས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཕྱི་རབས་པས་དམ་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་འཕེལ་རིམ་རྣམས་ངག་སྒྲོས་ལ་གཞིར་བཞག་ནས་བྲིས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་མང་ཆེ་ནི་གཞན་གྱིས་བྲིས་པའི་རྣམ་ཐར་ཤ་སྟག་ཡིན། རང་རྣམ་ཡིན་ཡང་རུང་གཞན་གྱིས་བྲིས་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན་ཡང་རུང་དེ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེས་པ་ཞིག་རེད། བརྗོད་བྱ་ནང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྣམ་ཐར་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་སྐབས་འདིར་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོའོ། །རང་རྣམ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དཀོན་པའི་རྩོམ་རིག་གི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་དངོས་དང་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཞན་གྱིས་བྲིས་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་འབྱུང་བས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཤུགས་ཆེན་ངན་པ་ཐེབས་སྲིད་པས་རྣམ་ཐར་རིགས་གཉིས་པོ་དེའི་ནང་ནས་རང་རྣམ་གྱི་རིགས་ལ་རིན་ཐང་ཅུང་ཆེ་བ་ཡོད། སྐབས་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་སྐར་ཚོགས་ཁྲོད་ན་འོད་སྣང་ཆེས་ཆེར་འཕྲོ་བ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་སྨན་རི་དགོན་གྱི་མཁན་རབས་ཉེར་གསུམ་པ་སྐམ་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རང་རྣམ་གྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐོག་མར་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་དང་དེ་ནས་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་རང་རྣམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར། མཇུག་ཏུ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེའི་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་ཁུངས་དང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་བཅས་ཁག་གསུམ་མོ། །
༡༽ རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ།
མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་ནི་ཡུལ་མདོ་སྨད་སྡེ་དགེ་ལྷ་ཐོག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆུ་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༡༣ལོར་ཡབ་གཡུང་དྲུང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཡུམ་རག་ཟ་བསོད་དགའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རིགས་རུས་ནི་འོད་གསལ་ལྷ་ལས་ཆད་པའི་སྐམ་རིགས་ཀྱི་གདུང་དུ་གཏོགས། བྱིས་པའི་མཚན་ལ་ཁྲོ་བོ་འབུམ་ཞེས་གསོལ། ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་སུ་བོན་གྱི་བླ་མ་གྲགས་ཅན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་བོན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དབང་ལུང་མང་པོ་གསན། དགུང་ལོ༡༡ཆུ་ལུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༢༣ལོར་སྨན་རི་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་སྐུ་མདུན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཀྱི་བཀའ་ལྟར་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་པའི་ལམ་ལ་ཆས་སོ། །ལམ་བར་རྐོང་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་སྐབས་རྐོང་པོ་བོན་རིར་གནས་མཇལ་ཞུས་ཨ་ཁུ་དང་ལྷན་དུ་བོན་རིར་བསྐོར་བ་བཅུ་གསུམ་རེ་བྱས། བོན་རིའི་གནས་མདུན་གྱི་བོན་དགོན་དྲུག་ལ་འགྱེད་དང་མང་ཇ་ཕུལ། དེ་ནས་ལྷ་སར་འབྱོར་ནས་ཇོ་བོ་མཇལ། མུ་མཐུད་ཡར་གཙང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་སྙེ་མོ་རྨེའུ་ཚང་དགོན་པར་མཇལ་བ་དང་ཟླ་གཅིག་ཙམ་ལ་བཞུགས། དེ་རྗེས་གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་སྨན་རི་དགོན་དུ་འབྱོར་ནས་ཨ་ཁུ་དང་ལྷན་དུ་ཀུན་འདུན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་་གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཞུས་ནས་ཁོང་ལ་མཚན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དུ་གསོལ་བ་དང་ཨ་ཁུ་ལ་མཚན་གཡུང་དྲུང་ཉི་རྒྱལ་ཞེས་གནང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་ཁོང་ཉིད་བོན་གྱི་གྲྭ་ས་ཆེན་པོ་སྨན་རི་དགོན་གྱི་སྒྲིག་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས། ཨ་མདོ་དྲང་སྲོང་བཟོད་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་དྲང་སྲོང་གི་སྡོམ་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་ཁྲིམས་རྫོགས་པར་ཞུས་ནས་མཚན་ལ་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་གསོལ། བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་དང་མཇལ་ནས་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་མཛད།
དགུང་ལོ༡༧ནས༢༡བར་འབྲས་ཡུལ་སྐྱེད་ཚལ་དུ་བཞུགས་ནས་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་བྱས། དགུང་ལོ༢༣ཐོག་སླར་ཡང་གཙང་སྨན་རི་དགོན་དུ་ལོག་ཕེབས་ནས་སྨན་རི་མཁན་ཆེན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཞུ་བའི་བརྟག་སྒྲིལ་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་ཁོང་ལ་བརྟག་སྒྲིལ་བབས་པ་དང་སྨན་རི་མཁན་ཆེན་གྱི་ཁྲི་སར་འཁོད་ནས་མཚན་སྙན་གྱི་གྲགས་པ་བོན་གྱི་ས་སྟེང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ། དེ་རྗེས་བྱ་དུར་རྟོགས་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་གཡུང་དྲུང་གི་དྲུང་ནས་རྫོགས་ཆེན་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་དང་ཚེ་དབང་བོད་ཡུལ་མའི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་རྫོགས་པར་ཞུས། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཁྲིད་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་བསགས་སྦྱངས་ཟླ་བ་གཉིས་ཙམ་ལ་མཛད། དེ་རྗེས་བྱང་རྫ་དམར་ཡུལ་དུ་གདུལ་བྱ་ལ་ཕེབས། ཡར་སྨན་རི་ལ་བྱོན་ནས་སྐུ་གདུང་གསེར་གདུང་གཡུང་དྲུང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་བཞེངས། སྨན་རི་ལ་གསང་སྔགས་སྒྲུབ་ཆེན་གྱི་སྲོལ་བཙུགས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་མཛད་པའི་འབྲས་བུ་གཡར་དུ་ཟ་བ་སྨིན་པའི་རྟགས་སུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྐོར་གྱི་ལྗགས་རྩོམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བའི་མཛད་པ་རླབས་ཆེན་བཞག
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་གསོས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཆེད་ཁོང་གིས་སྨན་རི་དགོན་ལ་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་སའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཅི་ནས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་གཟིགས་ནས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཆེད་མ་དངུལ་གསོག་གྲབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངལ་བ་ཚད་མེད་དང་བླངས་ཀྱིས་དགུང་ལོ༣༡ཐོག་ཡང་བསྐྱར་བྱང་འབྲོག་ཁུལ་དང་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་གདུལ་བྱར་ཕེབས། ལམ་བར་དུ་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་པོ་མོ་དང་སྡེ་བ་དང་ཚོ་བ་མང་པོའི་རེ་སྐུལ་ལྟར་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་གྱི་མཛད་པ་མང་པོ་བསྒྲུབ། དེའི་ནང་ནས་ཧོར་ཚོ་སོ་དགུའི་ནང་གསེས་བྱང་འབྲོག་རྫ་དམར་ཚོ་བའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཕེབས་སྐབས་ཚོ་དཔོན་སྦྱིན་པའི་རེ་སྐུལ་ལྟར་ཚོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་རིམ་གྲོ་ལྟ་བུ་མཁའ་ཀློང་གསང་མདོས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་སྤེལ་བར་མཛད། སྤྱི་རིམ་རྒྱ་ཆེན་དེ་གྲུབ་རྗེས་ཡུལ་མི་སྡེ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་དང་དགའ་སྤྲོའི་སེམས་པ་མཚོན་ཆེད་རྫ་དམར་ཚོ་བས་རྟ་རྒྱུགས་མདའ་འཕེན་དང་བྲོ་གླུ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟད་མོ་སོགས་གྲ་རྒྱས་པོ་ཕུལ། དེ་ནས་ཨ་གྲགས་དང་སོག་སྡེ་དང་ཧོར་སྦྲ་ཆེན་དང་ཁྱུང་པོ་བརྒྱུད་ནས་སྡེ་དགེ་དང་རྫ་ཁོག་བརྒྱུད་དུ་ཕེབས། སྐབས་དེར་རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ཚེ་དབང་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཡང་ཡང་ཕུལ་བར་བརྟེན་རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་ཆེན་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ཚེ་དབང་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱིས་བསུ་བ་གཟབ་རྒྱས་མཛད། བླ་མས་རྒྱལ་མོ་རོང་ལ་བཞུགས་རིང་རྒྱལ་པོའི་གཙོས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཡི་དམ་གྱི་དབང་ལུང་དང་བྱིན་རླབས་ཞབས་བརྟེན་སྨོན་ལམ་དང་རྟེན་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་བཅས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྩལ། རྒྱལ་པོས་བླ་མ་ལ་འབུལ་རྟེན་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་པོད༡༡༢བྱས་པ་ཆ་ཚང་ཞིག་ལ་གླེགས་ཐུམ་དང་བཅས་པ་ཕུལ། དེ་བཞིན་རྒྱུ་དངོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕུལ། དེའི་རིང་ལ་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་པོ་ནས་རྒྱལ་རོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བྲོ་གར་དང་རྩེད་མོ་སོགས་ཀྱི་ལྟད་མོ་མང་པོ་ཕུལ་དེ་བཞིན་གསོལ་སྟོན་ཡང་གཟབ་རྒྱས་བཤམས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་ཆེན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་ཙམ་བཞུགས་ནས་ཡར་ཕེབས་འགོ་བརྩམས།
མེ་རྟ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༤༦ལོའི་སྟོན་ཁར་གཙང་སྨན་རི་དགོན་དུ་འབྱོར། ཐེངས་འདིའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཕེབས་ཡུན་དུས་ཚོད་ནི་མི་ལོ་བཞི་ཙམ་འགོར་ཡོད། ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༤༧ལོར་སྨན་རིའི་འདུ་ཁང་ཐོག་ཏུ་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དང་བླ་བྲང་རྩེའི་གསོལ་ཐབས་མདུན་མེ་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མ་ཟད་འདུ་ཁང་ཡང་ཉམས་གསོ་གནང་། དེ་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ཟླ་ཕལ་ཆེར་སྨན་རི་དང་གཡུང་དྲུང་གླིང་དེ་བཞིན་མཁར་སྣ་བཅས་ལ་བཞུགས་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས། ཆུ་བྱི་ལོ་སྤྱི་ལོ༡༨༥༢ལོ་སྟེ་བླ་མ་འདི་ཉིད་དགུང་ལོ༤༡གི་ལོ་ལ་སྐུ་ལ་སྙུང་གཞི་ཕོག་ནས་ཞལ་གྲགས་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར། སྐབས་དེར་སྨན་རི་དགོན་དུ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་མང་དག་བསྒྲུབ་ཀྱང་ངག་ལྐུགས་པའི་སྙུང་གཞི་དེ་རྩ་བ་ནས་དྲག་བསྐྱེད་མ་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་ལོ་ཟླ་ཕལ་ཆེར་མཁར་སྣའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་བསྐྱལ། མཁར་སྣ་ལ་བཞུགས་པའི་རིང་ལ་བོན་གྱི་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྗགས་རྩོམ་མང་པོ་གནང་། མཐར་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༦༢ལོ་ལ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས།
མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་པའི་གནས་ཚང་མར་མངའ་བརྙེས་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོང་གིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེན་བཞག་ཡོད་པས་ལྗགས་རྩོམ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་པ་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན། «གསེར་གདུང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་དཀར་ཆག»དང་། «རྒྱལ་བའི་སྐུ་བརྙན་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་གཟུངས་གཞུག་འབུལ་བའི་ལག་ལེན་གསལ་བྱེད་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག» «ཚེ་ཆོག་འཆི་མེད་གཏེར་གྱི་བུམ་བཟང་»དང་«དེའི་ཉེར་མཁོ་དགེ་སྤྱོད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན»། དེ་བཞིན«ཚེ་ཆོག་ཕྱག་རྒྱ་ཁ་བསྐོང་དད་པའི་པེ་བེའུ»དང་«ཙཀླི་རྒྱབ་ཡིག»སོགས་དང་། «བོན་སྐྱོངས་སྤྱི་ཡི་བསང་མཆོད་ཨུད་དཔལ་རྒྱས་པའི་ཕྲེང་བ»དང་«སྤྱི་བསང་ཨུད་འབར་རྒྱས་འཕྲེང་གི་ཉེར་མཁོའི་ཆ་ལག་ཟུར་བཀོད»། «མཁའ་ཀློང་གསང་བའི་མདོས་ཆེན་གྱི་བཅའ་ཐབས་གསལ་བྱེད་ཉི་འོད»དང་«མཁའ་ཀློང་གསང་བའི་མདོས་ཆེན་གྱི་ཟིན་རིས་ཉུང་འདུས་གསལ་བྱེད་མེ་ལོང་»། «མཁའ་ཀློང་གསང་བའི་མདོས་ཆེན་གྱི་བཅའ་ཐབས་ཀྱི་དགེ་སྤྱོད»དང་«སྤྱི་སྤུངས་ཞི་ཁྲོའི་ཟིན་རིས་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ»བཅས་བརྩམས། ཕྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཡང་བརྩམས་ཆོས་མང་སྟེ་དཔེར་ན«མཚན་ཉིད་ཚིགས་བཀྲའི་རིམ་པ་རབ་དཀར་པད་མོའི་འཕྲེང་བ»དང་«ཐུན་མོང་བསྡུད་གྲྭའི་རྣམ་བཤད་རིག་པའི་བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག» དེ་བཞིན«ཤེར་ཕྱིན་མངོན་རྟོགས་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་རྣམ་བཤད་གླེགས་བམ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ»བཅས་བརྩམས། དེ་བཞིན«སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་རྩིས་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ»ཞེས་པ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་རྩིས་རྒྱས་པ་ཞིག་བརྩམས་པ་དེ་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་ལོ་རྩིས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གོང་ཞུས་ཕྱག་དཔེ་དེ་དག་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་བོན་པོའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚང་མས་ལོ་ཟླ་རེ་བཞིན་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་མཁོ་བའི་རྩ་ཆེའི་ཡིག་རིགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ལ་དེ་ནི་ཁོང་གིས་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་མཚོན་ཐུབ།
༢༽ རང་རྣམ་འདི་ཡི་ཁྱད་ཆོས།
མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་རང་རྣམ་འདིའི་མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ«དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་མཁན་པོ་སྒོ་སྟོན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་ཐར་ལེགས་བཤད་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་འགྲོ་ཀུན་བློ་མུན་སེལ་བའི་སྒྲོན་མེ»ཞེས་ཟེར་དེ་ལ་ས་བཅད་ཆེ་བ་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་བྱུང་ཚུལ་བསྟན་པའི་ས་བཅད། གཉིས་པ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱུད་གསུམ་བླ་མའི་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་པའི་ས་བཅད། གསུམ་པ་སྨན་རི་མཁན་རབས་དང་པོ་མཉམ་མེད་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ས་བཅད། བཞི་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་མཁན་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ས་བཅད། ལྔ་བ་མཁན་ཆེན་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ས་བཅད་དང་ལྔ་འོ། །མདུན་གྱི་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞི་བོ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ལས་མེད། ནང་དོན་གཙོ་བོ་ས་བཅད་ལྔ་བར་བཞག་ཡོད་པ་སྟེ་ས་བཅད་ལྔ་བ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ལེའུ་ཆུང་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་ལྟར་སྣང་སྟེ། དང་པོ་རྒྱུད་པ་རུས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ། གཉིས་པ་ལུས་བསྐྱེད་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་བསྐུལ་ཞིང་དལ་འབྱོར་སྐྱེ་བ་བླངས་ཚུལ། གསུམ་པ་བཤེས་གཉེན་མཆོག་དང་མཇལ་ནས་ངེས་པའི་ལུང་གིས་ཟིན་ཚུལ། བཞི་བ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱངས་ནས་རྩོད་གྲྭར་ཞུགས་ནས་རབ་འབྱམས་མིང་བཏགས་བླངས་ཚུལ། ལྔ་བ་གདན་སར་བླ་མའི་བཀའ་དང་ལྷ་སྲུང་གི་ལུང་གིས་བསྐོས་བཞིན་བསྟན་པའི་ཁུར་ཆེན་བཞེས་ཚུལ། དྲུག་པ་དྲིན་ཆེན་དམ་པར་གཏུགས་ནས་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞིར་འཇུག་ཚུལ། བདུན་པ་བདེར་གཤེགས་སྐུ་གདུང་བཞེངས་ནས་མངའ་དབུལ་རབ་གནས་མཛད་ཚུལ། བརྒྱད་པ་གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་ཆེན་སྲོལ་བཙུགས་ཚུལ། དགུ་བ་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཚུལ། བཅུ་བ་སྐྱེས་རབས་བཀོད་པར་བྱས་ནས་སྐོར་ཆོག་འཁོར་ལོ་བཞེངས་ཚུལ། བཅུ་གཅིག་པ་ནད་གདོན་དགེ་བསྐུལ་རྟོགས་ནས་དགེ་སྦྱོར་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཚུལ། བཅུ་གཉིས་པ་སྟོང་མཆོད་རྒྱུན་འཛུགས་མཛད་ཚུལ། བཅུ་གསུམ་པ་རྒྱལ་ཚབ་མཁན་མཆོག་བསྐོས་ནས་དབེན་གནས་སུ་བསྒོམ་ཚུལ། བཅུ་བཞི་བ་བླ་མའི་བཀའ་ཡི་བསྐུལ་ནས་རྣམ་ཐར་ཡི་གེར་བཀོད་ཚུལ། བཅོ་ལྔ་བ་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་མཛད་པ་དང་བཅོ་ལྔའོ། །
རྣམ་ཐར་ཐོག་མར་འབྲི་འགོ་བརྩམས་པའི་དུས་ནི་ས་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༣༨ལོ་ལ་ཡིན་དེ་ནི་བླ་མ་ཉིད་སྨན་རི་མཁན་ཆེན་དུ་འཁོད་པའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གསུམ་པ་དེ་རེད། སྐབས་དེར་ཁོང་གི་ཨ་ཁུ་གཡུང་དྲུང་ཉི་རྒྱལ་གྱིས་བསྐུལ་ནས་བླ་མ་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་འབྲི་འགོ་བརྩམས་ན་སླད་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོག་ཚུལ་གསུངས་ནས་བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་བྱས་ཐོ་རུ་བཀོད་པ་ཚང་མ་རིམ་བཞིན་རྣམ་ཐར་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་གནང་མཛད། བློ་འཕངས་པ་ཞིག་ལ་རང་རྣམ་འདི་ཉིད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བྲིས་གནང་ཐུབ་མེད་པས་ས་བཅད་ལྔ་བའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་བ་ཚང་མེད། དེར་བརྟེན་མཁན་ཉི་མའི་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་ལོ་རྣམ་ཐར་འདིའི་ནང་འཁོད་མེད་པས་ཕྱིས་སུ་བྲིས་པའི་དེབ་ཐེར་ཡིག་ཆ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཡིན། ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྣམས་སུ་བླ་མའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་ལས་དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་པ་མང་པོ་བཀོད་པའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར་མེད། དེར་བརྟེན་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་ལས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་ཡོངས་ལ་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་བྲིས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་མོད་འོན་ཀྱང་དངོས་སུ་གྲགས་པ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ཙམ་རེད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་ནང་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བཀོད་ཡོད་པས་རེད།
དོན་དངོས་ཐོག་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཡིན་ཡང་རུང་གྲུབ་ཐོབ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཡང་རུང་ཚང་མ་མི་ལུས་ཤ་ཁྲག་གི་ཕུང་པོ་གཡར་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཚང་མ་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཁྲོད་དུ་གནས་ཡོད་པས་མི་ཡུལ་གྱི་འཚོ་བ་བསྐྱེལ་དགོས་པ་སྨོས་མེད་རེད། གང་ཞིག་མི་ཡི་ཡུལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐབས་དོན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ནི་སྨོས་མེད་རེད། དེར་བརྟེན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་ནང་དུ་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་གནས་ཚུལ་མ་འཁོད་ན་རྣམ་ཐར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཐང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆ་ཚང་བར་མངོན་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་རང་རྣམ་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་སྐྱོན་ནད་དེ་འགོས་མེད། དེ་ཡང་རང་རྣམ་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྱོགས་ཁ་ཤས་ནས་མངོན་ཐུབ་པ་སྟེ་ཐོག་མར་རང་རྣམ་འདིའི་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཉིན་ཐོ་ལྟ་བུའི་འབྲི་སྟངས་ཏེ་དུས་ཚོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་སྟེ་ལོ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་གནས་ཚུལ་སྔ་ཕྱི་ལྟར་བཀོད་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་མང་ཙམ་བཀོད་ཡོད་པས་རྣམ་ཐར་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་བྱས་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཁག་ཁ་ཤས་མངོན་ཐུབ་པ་དཔེར་ན། རྣམ་ཐར་འདིའི་ནང་དུ་བླ་མ་རང་གི་གདུང་རྒྱུད་སྐམ་ཚང་གི་རྒྱུད་པ་བླ་རབས་མང་པོ་བཀོད་པ་དེ་རེད།
དེ་ཡང་རྣམ་ཐར་ལྟར་ན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་སྐམ་རིགས་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་ཐོག་མར་འོད་གསལ་ལྷ་ལས་ཆད་ནས་ཕྱིས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་དབུ་བླ་མཛད། དེ་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དུས་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་བསྣུབས་པས་སྐམ་གཡུང་དྲུང་བདུད་འདུལ་ཞེས་པའི་རིག་འཛིན་དེ་མར་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་བྱོན། རྒྱ་བོད་སོ་མཚམས་ཟོང་ཆུ་སྟག་གླིང་ཟེར་བའི་ས་ཡི་ཤར་ཕྱོགས་འོད་དེ་རལ་གསུམ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་ཕེབས་ནས་བཞུགས། དེ་རུ་བླ་རབས་བདུན་རིང་བསྒྲུབ་པ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ། དེ་ནས་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་དང་མི་ཉག་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་བླ་མཛད། དེ་ནས་ཡང་བསྐྱར་རིམ་བཞིན་ཡར་བྱོན་ནས་ཏྲེ་ཤོད་གངས་ཀྱི་ར་བ་རུ་བཞུགས། སྐབས་དེར་སྐམ་བླ་མ་གཡུང་དྲུང་མགོན་པོ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྲས་གསུམ་གྱི་ཆེ་བ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་སྟེ་ཀརྨ་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དེའོ། །སྲས་ཆུང་བ་གཉིས་མུ་མཐུད་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་བཟུང་། དེ་ནས་སྐམ་ཚང་བླ་རབས་འགའ་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་དབུ་བླ་མཛད། བེ་རི་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་དམག་དཔུང་གིས་བེ་རི་གཏོར་ནས་དགོན་པ་མང་པོ་རྩ་གཏོར་བཏང་བའི་དུས་སྐམ་ཚང་བླ་མ་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་དབུ་བླར་གྱུར་ནས་བླ་རྒྱུད་རིམ་བཞིན་འཕེལ་ནས་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་བར་དུ་བརྒྱུད་པའོ། །བླ་རབས་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དུམ་བུ་འདིས་སྐམ་ཚང་བླ་རྒྱུད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེ་ནས་བོན་དང་བོད་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཡང་ཕན་ཐོག་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་ཐར་འདིའི་རིན་ཐང་གཞན་ཞིག་རེད།
དེ་བཞིན་རྣམ་ཐར་འདིའི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ནི་སྨན་རི་མཁན་ཆེན་བསྐོས་རྗེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བྱང་འབྲོག་དང་མདོ་སྨད་ཁུལ་དུ་ཐེངས་གཉིས་བྱོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དབང་དང་བྱིན་རླབས་དང་རབ་གནས་མཛད་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་པ་མ་ཟད་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཁ་གསལ་བཀོད་ཡོད་པ་དཔེར་ན། བྱང་འབྲོག་རྫ་དམར་ཚོ་བའི་མངའ་ཁོངས་སུ་སླེབས་སྐབས་ཚོ་བའི་དཔོན་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་བསྐུལ་ངོར་མཁའ་ཀློང་གསང་བའི་མདོས་ཆེན་གྱི་ཆོ་ག་ཞིག་གཙོ་སྐྱོངས་གནང་རྗེས་རྫ་དམར་ཚོ་བ་ཡོང་གིས་བཀའ་དྲིན་ཞུ་ཆེད་རྟ་རྒྱུག་མདའ་འཕེན་གྱི་རྩེད་མོ་དང་དེ་བཞིན་གླུ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཕུལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་རྒྱུ་འབྱོར་གྱི་ཡོན་གྱ་ནོམས་པ་ཕུལ་བ་མ་ཟད་ཡུལ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བྲོ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་ཡང་ཕུལ་བར་བྲིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་རྒྱུ་འབྱོར་རྣམས་ཚང་མ་ཐོ་འགོད་ཁ་གསལ་བྱས་ནས་དེ་དག་འགྲོ་སོང་གང་དུ་བཏང་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཁ་གསལ་བཀོད་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་གསེར་དང་དངུལ། རིན་ཆེན་གཡུ་དང་བྱུ་རུ། ཇ་དང་ཐ་ན་ཁ་བཏགས་ཙམ་ཡང་ཐོ་ཁ་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཕུ་དུ་ཁང་ཤེས་རབ་དབང་ཕྱུག་དང་བསོད་ནམས་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ནས་ཁ་བཏགས་གཅིག་དང་འབྲུ་གཙང་ཁལ་བརྒྱ་ཐམ་པ་གཡུ་སྤུས་ལེགས་སྲང་གསུམ་རི་བ་ཕུལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་འདྲ་བའི་དཔེར་བརྗོད་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་འདིར་ཡིག་ཚོགས་མང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ཙམ་མོ། །
༣༽ དཔལ་འབྱོར་ཡོང་ཁུངས་དང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
རྣམ་ཐར་འདི་ལས་སྐབས་དེའི་གཙང་སྨན་རི་དགོན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་ཐད་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་ཐར་འདིའི་རིན་ཐང་གཞན་ཞིག་མངོན་ཐུབ། དེ་ཡང་བཅོས་བསྒྱུར་མ་བྱས་གོང་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་ཕལ་ཆེར་ལ་སོ་སོའི་ཆོས་གཞིས་ཡོད་པས་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་ཁུངས་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ཆོས་གཞིས་དེ་དག་ལས་འབྱུང་གི་ཡོད་པས་བླ་མ་རྣམ་པས་ངལ་བ་དུ་མ་ཁྱད་བསད་བྱས་ནས་གདུལ་བྱ་ལ་ཕེབས་དགོས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་སྨན་རི་དགོན་ལ་ཆོས་གཞིས་དེ་འདྲ་མེད་པས་སྨན་རི་མཁན་པོར་འཁོད་རྗེས་བྱ་བ་དང་པོ་དེ་དགོན་པའི་གཏོང་སྒོ་རྒྱུན་བསྲིང་ཡོང་ཆེད་བྱང་ཕེབས་མཛད་དགོས་པ་དེ་རེད། རྣམ་ཐར་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན་སྨན་རི་དགོན་པའི་མཁན་པོ་རྣམ་པ་གདུལ་བྱ་ལ་བྱང་ཕེབས་མཛད་སྐབས་ས་ཁུལ་ཁག་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ནི་སྟོད་དྭངས་ར་ཁུལ་དང་། བར་གྱི་ཧོར་ཚོ་བ་སོ་དགུ་སྨད་ཀྱི་ཁམས་ཁུལ་དེ་ལས་ཤར་དུ་རྒྱལ་མོ་རོང་ཁུལ་སོགས་ཡིན། དེ་ཡང་བྱང་ཕེབས་ཞེས་པ་མང་ཆེ་སྟོད་ཀྱི་དྭངས་ར་དང་གནམ་མཚོ་ཁུལ་དང་། དེ་བཞིན་ཧོར་ཚོ་སོ་དགུ་དེ་བཞིན་ཁྱུང་པོ་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་རྣམས་ཡིན། ས་ཐག་རིང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁམས་ཁུལ་དང་རྒྱལ་རོང་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ཚད་ཉུང་ཙམ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་སྨན་རིའི་བླ་ཐོག་རེ་ལ་ཐེངས་རེ་ཙམ་ལས་ཕེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་མང་ཆེ་དྭངས་ར་དང་ཧོར་དང་ཁྱུང་པོ་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད། མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་རང་རྣམ་ལྟར་ན་ཁོང་སྨན་རིའི་མཁན་པོ་འཁོད་རྗེས་བྱང་ཕེབས་ལ་ཐེངས་མ་གཉིས་བྱོན་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཐེངས་རྗེས་མ་དེ་ཐག་རིང་ཤོས་རྒྱལ་རོང་ཁུལ་དུ་སླེབས་ཡོད། ཁོང་གིས་རང་རྣམ་ནང་དུ་བྱང་ཕེབས་ཐེངས་གཉིས་པོ་དེའི་བརྒྱུད་རིམ་ཤིན་ཏུ་ཁ་གསལ་བྲིས་གནང་ཡོད། རྒྱལ་རོང་བར་དུ་ཕེབས་པའི་བྱང་ཕེབས་དེར་ལོ་ངོ་བཞི་ཙམ་འགོར་ཡོད། རྗེས་སུ་ཡར་སྨན་རི་དགོན་དུ་འབྱོར་ནས་གདུལ་བྱར་ཕེབས་སྐབས་ལྷ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་འབུལ་བ་ཆ་ཚང་སྨན་རི་དགོན་དུ་བཞག་ནས་འདུ་ཁང་ཐོག་ཏུ་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དང་བླ་བྲང་རྩེའི་གསོལ་ཐབས་མདུན་མེ་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མ་ཟད་འདུ་ཁང་ཡང་ཉམས་གསོ་གནང་། བྱང་ཕེབས་དེ་འདྲ་བྱོན་བར་དུས་ཚོད་རིང་བ་ཙམ་མ་ཟད་ལམ་དུ་དཀའ་ཚེགས་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་བླ་ཐོག་རེར་ཐེངས་རེ་ལས་ཕེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ནི་ཤེས་གསལ་རེད། རྣམ་ཐར་འདི་ལ་ད་དུང་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ་མཁན་ཉི་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་བྱུང་རིགས་ཀྱི་བླ་མ་ཆེ་གྲས་ཕན་ཚུན་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་འབུལ་རེས་གནང་བ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཆ་ཚང་བཀོད་འདུག དེ་ཡང་མང་ཆེ་མཁན་ཉི་མ་ཁོང་རང་གིས་ཕར་ཕུལ་བ་རྣམས་རེད། དེ་ཡང་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོས་རེ་བསྐུལ་མནན་མོ་བྱས་མཐར་ཁོང་གིས་བྲིས་ནས་ཕུལ་བ་ཤ་སྟག་རེད། དོན་དེ་ནས་སྐབས་དེ་དུས་གྲགས་ཅན་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་འབུལ་རྒྱུ་ཆེས་ཆེར་དར་བར་མངོན་ཐུབ་ལ་ལུགས་སྲོལ་དེ་ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་ཡང་ཟུར་ནས་མཐོང་ཐུབ། མདོར་ན་མཁན་ཉི་མའི་རང་རྣམ་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ལྡན་འདུག་པར་སྐབས་འདིར་ཆེད་རྩོམ་ཐུང་ངུ་ཞིག་གིས་དེ་དག་ཚང་མ་ངོ་སྤྲོད་དང་དཔྱད་པ་ཞུ་ཐུབ་ཐབས་ག་ལ་ཡོད། རྩོམ་ཐུང་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ཉག་གཅིག་པུ་དེ་ནི། སོ་ཕག་འཕངས་ནས་གཡང་ཊི་ལེན། །ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་དཔྱད་རྩོམ་ཐུང་ངུ་འདི་བརྒྱུད་དེ་གཅིག་ནས་མཁན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་མཛད་པ་རྒྱུས་མངའ་ཡོང་རྒྱུ་དང་། གཉིས་ནས་རྣམ་ཐར་གྱི་ནང་དོན་སྔར་ལས་ཞིབ་ཚགས་བལྟ་ཀློག་བྱས་ཏེ་དེའི་ནང་ནས་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཀར་སྨན་པའི་དོན་ཆེན་མང་པོ་རྙེད་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་པ་བཅས་རེད།
རྩོམ་པ་པོ། དོན་འགྲུབ་ལྷ་རྒྱལ།
2010ལོའི«དཔྱོད་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག»སྤྱི་དེབ་བདུན་པ་ལས་བཤུས།
1,764 total views, 2 views today


text:
ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ཐེངས་ 1468 བཀླགས་འདུག
ས་རཱ་མཐོ་སློབ། ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དང་། དེ་གཉིས་ཡིག་ཐོག་ལ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་སོགས་གནད་དོན་ཁག་གཅིག་བསྡུས་ཏེ་བྲིས་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས། བྱུང་རབས། ཆོལ་ཁ།
གླེང་སློང་།
ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ནས་ཐོན་པའི་གཙོ་ཆེའི་བརྡ་ཆད་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་བོད་པ་ཚོས་ཁ་ནས་མཎི་བཞིན་བགྲང་གིན་ཡོད་ནའང། ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་གདོང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། ལྷག་ཏུ་ད་བར་དེ་གཉིས་སྐོར་ལ་ཆེད་དུ་བྲིས་པའང་དེ་ཙམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པས། ཁོ་བོས་གཙིགས་ཆེར་བཟུང་སྟེ་དཀའ་ཁག་གྱི་དཔེ་ཀློག་ཁྲོད་ནས་ས་བཅད་ཆེ་བ་གཉིས་དང་། ནང་གསེས་ཁག་འགའ་ལ་ཕྱེ་སྟེ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་བྲིས་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་། དུས་ཐོག་ལ་ཡིག་ཆ་རག་མིན་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚད་བཀག་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པས། ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་བློ་ཡིད་ཚིམས་པ་ཞིག་ནི་བྱུང་མེད་པ་བཅས་ལགས།
ས་བཅད། ༡ ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་བཤད་པ།
༠༡ ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་བཤད་པ།
ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེར་སྒྲ་བཤད་བྱེད་སྟངས་ལ་གཙོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཙམ་མཆིས་ཏེ། གཅིག་གིས་ཡུལ་ངོས་ནས་དང་། གཅིག་གིས་ཡུལ་ཅན་སྟེང་ནས་འགྲེལ་འདུག ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ལོ་དེ་སྐར་རྩིས་གཞུང་ནས་བྱུང་བའི་ཉི་མ་ནས་ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ནས་ལོ་ཞེས་པའི་ལོ་དེ་རང་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ནང་ལོ་ཐོག་མར་(Mesopotamia)ནས་བརྩིས་ཡོད། བོད་ལ་ལོ་རྩིས་ཡོངས་གྲགས་སྤུ་སྡེ་གུང་རྒྱལ་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་བཤད། རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པ་དེ་དང་པོས་ཕྲེང་བ་སོགས་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པའི་བརྒྱུས་ཀྱི་སྐུལ་ཚིག་ཆ་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་དང་། གཉིས་པས་ཡིག་རྩིས་རྣམ་བཤད་ལ་གཏུགས་ཏེ་རྒྱུས་ལོན་བྱོས་ཞེས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པའི་དོན་ལ་འགྲེལ་འདུག དེ་ཡང་ ནང་”སྔོན་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རེའི་བྱུང་བ་འདས་པའི་མཛད་དོན་དག་གནད་བསྡུས་ཀྱིས་རྟགས་སམ་རི་མོར་བཀོད་པའི་ཁྲམ་ཡིག་སོགས་བསགས་ཏེ་འབྲེང་བུས་སྟར་ལ་བརྒྱུས་ཏེ། ཉར་འཇོག་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཆ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རིམ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་ཐོག་མར་གྲགས་ཤིང་”[1]ཞེས་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ནས་སྒྲ་བཤད་བྱས་ཡོད། ས་རཱ་མཐ་སློབ་ཀྱི་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་དཔལ་བཟང་ལསགས་ཀྱིས་”ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་ནས་ལོ་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་འདས་ཟིན་དོན་རྐྱེན་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེགས་གང་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཅི་བཞིན་དུ་བཀོད་པའི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་པའི་རིགས་ལ་ཟེར། སྤྱིར་བཏང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཚང་དགོས་པའི་མ་མཐའི་ཆ་རྐྱེན་བཞི་ནི། ཡུལ། མི་དུས། བྱ་བཞག་རྣམས་སོ་”[2]ཞེས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པའི་སྟེང་ནས་འགྲེལ་ཡོད། འདི་གཉིས་འགྲེལ་སྟངས་དང་རྒྱུ་མཚན་སོགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་ལ་ཁས་ལེན་དུ་རུང་བས་ཡིད་འཇོག་བྱས་ཡོད།
༠༢ ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡིག་ཐོག་ལ་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་མིན་བཤད་པ།
ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནམ་ཞིག་ནས་ཡིག་ཐོག་ལ་བྱུང་མིན་འཚོལ་དགོས་ན། བོད་ལ་ཡིག་གེ་བྱུང་བ་ནས་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་ཆ་ཚང་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་ན་བོད་ཙན་པོ་ཚོའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་། རྡོ་རིང་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་ཁག ལོ་པཎ་ཚོས་གཏན་འབེབས་བྱས་སྒྱུར་གཞི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེ་ཆུང་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་མ་སོགས། དེ་བཞིན་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཡིན་མིན་རྩོད་གཞི་ཅན་བཀའ་ཆེམས་ཀ་འཁོལ་མ་སྦ་བཞེད་སོགས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དུས་རབས་དགུ་བའི་དུས་མགོར་བཞེངས་པའི་རྡོ་རིང་ཞིག་ནང་འཁོད་འདུག  ནང་”ཞང་ཚེས་པོང་སྟག་བཟང་ཉ་སྟོས། སྟོད་ཀྱི་ལྕང་བུར། གཙུག་ལག་ཁང་བརྩྀགས་པའི་ལོ་རྒྱུས། རྡོ་རིངས་ལ་བྲྀ་བར་”[3]ཞེས་དང་། ཡང་རྒྱལ་པོ་སད་ན་ལེགས་ཇོན་སྐབས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ ནང་”པྲཀྲྀཡཱ། ལོ་རྒྱུས་”[4]ཞེས་ཡིག་ཆ་འདི་གཉིས་ལས་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་གྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་ལས་རྩ་བ་ནས་མི་རག རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་སྲོང་བཙན་བརྩམས་པར་བཤད་པ་ ནང་”(ཇོ་བོ་རྗེས་ས་བྱི་༡༠༤༩ལོར་གཏེར་ནས་བཏོན་པ་གསལ།)རྒྱལ་པོ་གྲི་གུང་བཙན་པོ་ལ་སྲས་ཕོ་བོ་གསུམ། ཁོང་རང་གྲོངས་ནས་སྐྱེས་པའི་བླའུ་ཅིག་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་”[5]ཞེས་དང་། ཁྲི་སྲོང་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་བློན་ ནང་”ཆོས་མཁས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཅན་སུ་ཡོད་དམ་”[6]ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན།
ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཡིག་ཆའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུས་རབས་བདུན་པའི་མཇུག་ནས་གྲུབ་པ་དང་། རྩོད་མེད་ཡིག་ཆར་ལྟར་བྱས་ན་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་མཇུག་ཙམ་ནས་ཡིག་ཐོག་ལ་གྲུབ་པར་ཤེས་ཐུབ། དེ་དུས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དོགས་པ་དང་། ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་གཞིགས་ན་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྣད་དེ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་མཚོན་པའི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེར་བར་གདུང་རབས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོན་འདུག གཉིས་ནས་དེ་སྐབས་ལོ་རྒྱུས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ས་དེ་རྒྱ་བློན་དེ་ཚོ་ལས་འབངས་མིར་མེད་པས། དེའི་ཐོག་ནས་གདུང་རབས་ཞེས་པ་དེ་བཀོལ་གྱི་མེད་དམ་སྙམ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་། ནང་”བཙན་པོའི་གདུང་རབ་ཀྱྀ་ཁུངས་སྨོས་པའ། གནམ་གུང་གྀ་སྟེང་ན།”[7]ཞེས་དང་།  ནང་”གདུང་རབས་བདུན་གྱྀ་བར་དུ། ཕྱིང་བ་སྒ་རྩེ་ན་བཞུགས་བཞུགས།”[8]ཞེས་སོགས་ལས་ཤེས་ཐུབ།
ད་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཇི་ལྟར་གྲུབ་བམ་ཞེ་ན། ཡང་སྐབས་དེ་དུས་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ཚོའི་ནང་ལོ་སྒྲུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་གསལ་འདུག རྩོད་མེད་ཡིག་ཆའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པ་ལས་སྔ་བ་དང་མང་བའང་འཁོད་འདུག  (ཡོས་ལོ་ལ་གཙུགས་ནས་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༤༢༢ལོ་རྡོ་རིང་ནས་ཕབ་བཤུས་བྱས་པ་གསལ་)ནང་”སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཛད་པའི་ལོ་སྒྲུང་གི་ཡི་གེར་བྲིས་པ་སྒྲོན་པོའི་ནང་ན་མཆིས་པའི་དཔེ་”[9]ཞེས་ཐོག་མར་ལོ་སྒྲུང་ཞེས་པ་དེ་གྲུབ། རིམ་པས་དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པར་གྱུར་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ།
གཉིས་པ། ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་པ་ཙམ་མིན་པར། རིམ་པས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་དར་ཁྱབ་བྱུང་སྟེ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བསྟན་བཅོས་མཚན་བྱང་ལའང་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་འཁོད་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག དེ་ནི་ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་(༡༠༡༡-༡༠༧༥)གིས་ལོ་རྒྱུས་ལོག་གནོན་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་དེ་ཐོག་མར་བརྩམས་པ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ལོག་གནོན་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་ལག་སོན་མི་ཐུབ། དེས་ན་དེ་ལྟའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཇི་ལྟར་ཐུབ་ཅེ་ན། དེེ་སྐབས་ང་ཚོའི་མིག་ངོར་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་དང་ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ་སོགས་ལས་དེ་ནས་ལུང་འདྲེན་མང་དག་ཅིག་བྱས་པ་ལས་ཤེས། ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་ནང་”དགེ་བཤེས་ཁུ་དང་རྒྱ་ལྷ་པོས་བརྩམས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་པོ་འམ་ལོག་གནོན་ཆེན་པོ། གསང་བ་ཡང་ཆུང་ནི་གཤིན་བང་སོ་བཏབ་པའི་རབས་ཡིན་པས་ཕྱེད་དུ་འཇོགས་པ་ལགས་སོ་”[10]ཞེས་སོགས་པས་སོ།
༠༣ ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་སྐད་དོད་(history)ཞེས་པའི་བྱུང་རིམ་བཤད་པ།
དེ་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་(History)གཙོ་བྱས་པའི་ལ་ཁྲན།(Storia)དང་། ཧྥྲིནཆི།(Histoire) འཇར་མན།(Geschite)སོགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་ཚོའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། གྷི་རེ་སིའི་ཡི་གེ་(IOTOPIA)ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ལ། འདིའི་བསྟན་དོན་ནི་བརྟག་དཔྱད་དང་། ཞིབ་འཇུག བརྩད་གཅོད། ཤེས་ཡོན་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདིའི་བརྡ་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ཐོག་མར་གསར་བཏོད་དང་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ནི། སེད་སི་རོ་ ( Cicero106-43 BC) ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡབ་ཆེན་(Poter histore /father of history) ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་སའི་ཧེ་རའ་སྒྲོ་ཁྲོ་སི་(herodotus c 484 -425 BC) ཡིན། ཁོང་གིས་གྷི་རེ་སི་དང་ཕུར་ཞི་ཡ་འི་བར་ཀྱི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་རིང་གི་དྲག་པོའི་གཡུལ་འཁྲུག་རིང་པོ་(c492-449) བརྗོད་སྙིང་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆེད་རྩོམ་གྲགས་ཅན་ཏེ་“ལོ་རྒྱུས” ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་བྱང་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡིན། (ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཧོ་མོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ལྟ་བུ་དང་། ལྷ་སྒྲུང་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཧིསིཨོ་ཋིས་ལྷ་རིས་གདུང་མཛོད་ཆེན་མོ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཧེ་རའ་སྒྲོ་ཁྲོ་སིས་མིའི་བྱ་བཞག་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་བྲིས་ཤིང་། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་བཤད། (ཧོ་མོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྙན་རྩོམ་རིང་མོའི་བརྗོད་བྱ་ནི་གྷི་རེ་སི་དང་ཕུར་གྱི་དམག་འཁྲུག་དང་། ལྷ་རིས་གདུང་མཛོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་གྷི་རེ་སི་དང་པུར་ཞི་ཡའི་དབར་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཡིན) ཡིན་ནའང་། སྤྱིར་ཧི་རོའོ་སྒྲོ་ཁྲོ་སི་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིི་ཡབ་ཆེན་ཞེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ན་ཡང་། ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱིངས་ཁོག་ལ་དངོས་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ན་ཡང་། སྐབས་སྐབས་སུ་དངོས་རྫུན་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་བྱ་བཞག་ལ་གསལ་ཁ་མ་བྱུང་བ་ཡང་མང་ཙམ་སྣང་སྟབས། ཁོང་གི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་སུ་བྱོན་པའི་ཐི་སེ་སྒྲད་སྒྲེ་སི་(Ooaoians / Thecy dides 460-400 BC) ཡི་ > (history of peloponnession war 431-404BC) ཞེས་པ་ལས། ནང་དོན་ནི། (Sparta དང་Athens)གཉིས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་སྐོར་ཡིན། དོན་གྱི་བྱུང་རིམ་ལ་ར་སྤྲོད་དང་། ཁུངས་སྐྱེལ། དབྱེ་ཞིབ། མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱས་སྟབས། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མ་ལ་འདི་འཇོག་པ་ལས་ཧེ་རའ་སྒྲོ་ཁྲོ་སིའི་ >མི་འཇོག་གོ ། གཞན་ཡང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་ནང་དུ་བྱོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཕོད་ལེ་སྦེ་ཡོ་སི་(Polybius c.200-118 BC) ཡི་ ( >243-218 BC) ལས། ལོ་ངོ་བདུན་ཅུ་རོ་མ་བཙན་རྒྱལ་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་དབུས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བཀོད་ཡོད་སྟབས། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བཤད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ཞེས་གྲགས། དབྱིན་སྐད་(History)ཞེས་པ་ཡིག་ཐོག་ལ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་མཇུག་ནས་བྱུང་བ་དང་། དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་བྱས་འདུག ཡོངས་ཁྱབ་ལོ་རྒྱུས་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ་ནས་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་པ་གསལ། ཡིག་ཁུངས་”[11]
(སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ > ཅེས་པ་དེ་བོད་མིས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་སྐོར་བྲིས་པ་ཐོག་མ་ཡིན། བཙན་པོ་ནམ་མོ་ཧན་གྱི་ > འཛམ་གླིང་སྐོར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཐོག་མ་ཡིན།)
༠༤ ལོ་རྒྱུས་དང་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་བཤད་པ།
ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ལ་གླེང་སློང་ཡོང་གཞི་ལེགས་སྦྱར་ཨིཏིཧཱས་དང་དབྱིན་སྐད་(history)ཞེས་པར་ངེས་ཚིག་འདྲེན་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ཐོག་ནས་བྱུང་འདུག བྱུང་རབས་བརྗོད་མཁན་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཐུབ་བསྟན་མཆོག་གྲུབ། བར་ཞི་སོགས་ཁག་ཅིག་གིས་བོད་པའི་ཐ་སྙད་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཁུངས་ལྡན་དང་དེའང་ལེགས་སྦྱར་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་ངེས་ཚིག་འདྲེན་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པར་དགོངས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་ཨིཏིཧཱས་ལ་ངེས་ཚིག་ཏག་ཏག་འདྲེན་ཐུབ་མིན་གྱིས་དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ངམ་བྱུང་རབས་ཞེས་བརྗོད་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་འདུག་སྙམ། བྱུང་རབས་ཞེས་པ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་མཇུག་ཙམ་ནས་བོད་སྐད་ལ་བྱུང་ཡོད།  ནང་”ཨིཏིབྲྀཏྟཀམ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་”[12]ཞེས་གསལ།
ནང་”བྱུང་རབས་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཨིཏིཧཱས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། འདི་ནི་ཨིཏིབྲྀཏཀ་ཞེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཨིཏི་ནི་དེ་ལྟར་དང་། བྲྀཏཀ་ནི་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། ཨིཏིཧཱས་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་དེ་ག་རང་ཡིན། ཨིཏི་དང་ཧཱས་བསྡོམས་པས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ཡིན།”[13]ཞེས་ཐ་སྙད་དེའི་ངེས་ཚིག་འགྲུབ་སྟངས་དང་།  ནང་”(བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་དཔྱད་ཞིབ་གསུང་བཤད། གསུང་ལོ་༢༠༠༦།༡༡།༣༠)ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཚིག་དེ་ཚོའང་གང་བྱུང་གི་བརྡ་ཆད་ཅིག་རྗེས་སུ་གཏིང་ཚུགས་པར་གྱུར་པ། དཔེར་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ངེས་ཚིག་གི་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེང་སྐབས་དབྱིན་སྐད་ལ་ཧིས་ཀྲི་རི་(history)དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལ་ཨི་ཏི་ཧཱས་ཟེར་བ་གཉིས་ཀའི་འབྲུ་དོན་མེད་པ་མ་ཟད། དབྱིན་སྐད་ལ་ཀོ་རོ་ནོ་ལོ་ཇི་(Chronology)ཟེར་བའི་ཚིག་དང་དོན་ཉེར་བ་ཡོད།”[14]ཞེས་ཁོང་རང་གིས་ལོརྒྱུས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་མིན་པ་དང་། དེའང་དབྱིན་ཧིན་གཉིས་ཀར་ངེས་ཚིག་འདྲེན་རྒྱུ་མེད་ཚུལ་གསུངས་འདུག ཁོ་ཚོའི་དགོངས་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བཀའ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྐབས་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་རབས་ཀྱི་སྡེ། གླེང་གཞིའི་སྡེ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཞེས་དེ་བྱུང་གི་སྡེ་དེ་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་ལས་ལོགས་སུ་བཀར་ནས་ལོ་རྒྱུས་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཕྱེ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་གནའ་དེང་གཉིས་ཀར་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཟབ་ལོད་ཁྱད་པར་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཆེད་བརྗོད་ཐ་སྙད་ལ་ཨིཏིཧཱས་ཞེས་པ་རང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། སྔར་ཨིཏིཧཱས་ཞེས་ནང་བསྟན་གྱི་བྱུང་བ་དང་། དེང་སྐབས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་བ་དེའང་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་དགོས་པ། དེའི་ཐོག་ནས་བོད་སྐད་ལའང་བྱུང་རབས་ཞེས་བརྗོད་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་གདུག  ནང་”དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་སྐད་དོད་ཨིཏིཧཱས་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་ལེགས་སྦྱར་དང་ཕལ་སྐད་གཉིས་ཀརའི་ནང་བྱུང་རབས་སམ། ལོ་རྒྱུས་ལ་གོ་བའི་ཚིག་རང་ཡིན་པས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་དེ་བྱུང་གི་རིག་གནས་མེད་པ་མ་རེད་”[15]ཞེས་དང་།  ནང་”ཨིཏིཧཱས ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལོཙཱ་ཚོས་བོད་སྐད་དུ་ དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ཡིན། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་སྔོན་གྱི་ཚི་དེ་ག་རང་དེང་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ་རང་སོར་གནས་ཡོད་ཀྱང་། རང་རེ་བོད་སྐད་དུ། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ལས་འཆར་ཅན་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་ཞེས་དང་ དབྱིན་སྐད་དུ་(history)ཞེས་པ་དང་། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ ཨིཏིཧཱས ཞེས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་བོད་སྐད་དུ་ དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ ཞེས་བརྗོད་ན་རབ་དང་། དེ་མིན་བྱུང་རབས་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་པར་གོ་དགོས།”[16]ཞེས་བྱུང་རབས་འདོད་མཁན་ཚོའི་བཞེད་པ་དེ་ཡིན།
ལོ་རྒྱུས་ལས་བྱུང་རབས་འདོད་ན་མི་འགྲིག་ཚུལ་ཨམྱེས་རྨ་ཆེན་གྱི་ཇོ་སྲས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཙམ་ལས། མི་ཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་ཁ་གང་ཡང་བརྗོད་མེད།  ནང་”སྔ་རབས་པ་དང་ད་ལྟའི་བོད་པ་ཁག་ཅིག་འགུལ་ཙམ་དང་། ཁ་ལྡང་ཙམ། མིག་ཕྱེ་ཙམ་བྱས་པ་ལའང་ཆུ་འགོ་གངས་ཐུག་ཁུངས་རྒྱ་ཀར་ལ་བཏུགས་མཁན་རིགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་གསུང་རབས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནང་འཇོག་ཐབས་ཨུ་ནན་བྱེད་སྲིད། ང་ཚོའི་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོས་སྤུ་རྒྱལ་བོད་རྒྱལ་རབས་འཆད་དུས་གོང་ན་རྗེའི་གདུངས་རབས་དང་། འོག་ན་འབངས་ཀྱི་མི་རབས། སྟོང་སྡེ་སྲིད་པའི་ཆགས་རབས་ཞེས་འགྲེལ་རྒྱུ་ཡོད་”[17]ཞེས་ཁོང་རང་གི་དགོངས་པ་བོད་པ་རང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྡ་ཆད་དེ་སྤྱོད་པ་ལས་ཡོད་ཚད་རྒྱ་གར་གཏུག་མི་དགོས་པ་གསུངགིན་མེད་དམ་སྙམ།
ཡང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་མཁས་དབང་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ཀྱིས་དབྱིན་སྐད་(history)ཞེས་པར་བོད་སྐད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་བརྗོད་ན་ལེགས་ཚུལ་ནན་གསུངས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དབྱི་སྐད་(history)ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱ་བ་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དབྱིན་སྐད་(history)ཞེས་པར་བྱུང་རབས་ཞེས་བསྒྱུར་ན། དབྱིན་སྐད་(evolution)ཞེས་པར་བོད་སྐད་ལ་ག་རེ་དགོས་བསྒྱུར་དགོས་མིན་དང་། དབྱིན་སྐད་(history) དང་(evolution)གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་(history)ཞེས་པར་རང་དབང་ཡོད་པ། དེ་ནི་མིས་ཕར་གཞི་གཅིག་ལ་མ་བཟོས་བར་དུ་ལོ་རྒྱུས་Historyརང་བཞིན་གྱིས་མི་གྲུབ་པ། དཔེར་ན། སློབ་གྲྭ་ཞིག་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བས་ལོ་རྒྱུས་མ་བྲིས་བར་དུ་ལོ་རྒྱུས་མི་གྲུབ་པ་དང་། (evolution)ཞེས་པ་མིས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་རང་བཞིན་གྱི་འགྱུར་འགྲོ་བ། དཔེར་ན། སྤྱི་ཚོགས་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་ནས(Evolution)ཞེས་ལོ་ས་ཡ་སྔོན་བྱུང་བ་དང་། (History)ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གསུངས།
ས་བཅད། ༢ ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་བཤད་པ།
༠༡ ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་བཤད་པ།
ཐ་སྙད་དེར་བྲི་སྲོལ་ཆ་ནས་དག་ཆ་ཕྱོགས་ཁ་དང་ཆོལ་ཁ་ཞེས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད། ཕྱོགས་ཁ་ཞེས་པ་ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད་དང་། དེ་མིན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་ཆོལ་ཁ་ཞེས་གསལ། ཕྱོགས་ཁའམ་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ལ་ཕལ་ཆེ་བས་ཚོགས་ཁག་གམ། སྡེ་ཁག འབྱུང་ཁུངས་སོགས་འཁོད་འདུག ནང་”ཆོལ་ཁའམ། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ་ཡོད། ཅེས་གསུང་འདུག”[18]ཞེས་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་།  ནང་”ཆོལ་ཁ། འབྱུང་ཁུངས་སམ་དར་སའི་གནས། རྟའི་ཆོལ་ཁ། ཚོ་ཁག་གམ་སྡེ་ཁག”[19]ཅེས་དང་། ནང་”ཆོལ་ཁ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་ཚོགས་ཁག་གཅིག་གམ་སྡེ་ཁག་གཅིག་གི་མིང་ཡིན་ལ་”[20]ཞེས་ཡིག་ཆ་འདི་གཉིས་ནང་ཚོགས་ཁག་དང་སྡེ་ཁག་ལ་གོ་བ་བཤད་འདུག དེས་ན་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་དབུས་གཙང་ཚོགས་ཁག་དང་། མདོ་སྟོད་ཚོགས་ཁག་གམ སྡེ་ཁག་ལྟ་བུ་དང་། འབྱུང་ཁུངས་ཞེས་པ་སྔར་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་སམ། དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། མདོ་སྟོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས། མདོ་སྨད་རྟའི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་ཚ་བ་མདའ་སྨྱུག་འགྲེལ་ཡོད།
ཡང་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་བོད་པས་འབྲི་སྟངས་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་བས་འབྲི་སྟངས་ལ་མི་འདྲ་བ་འདུག  ནང་”three districts of Tibet”[21](བོད་ཀྱི་རྫོང་ཁག་གསུམ།)དང་།  ནང་”three regions of Tibet”[22](བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེ་གསུམ།)ཞེས་དེ་ལྟར་བྲིས་ན་གྲོང་སྡེ་དང་རྫོང་ལྟ་བུ་ལས་མི་གོ་བས་མི་འགྲིགས་པ་དང་།  ནང་”Province of Tibet”[23](བོད་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་)བོད་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་(province)ཞེས་པ་འབྲི་བཞིན་ཡོད། ཐ་སྙད་དེ་ཆོལ་ཁར་གོ་ན་ལས་ད་ལྟའི་བོད་ནང་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཞིང་ཆེན་ལ་གོ་ན་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ནོར་ཡོད།།
༠༢ ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཡིག་ཐོག་ལ་ནམ་ཞིག་ནས་བྱུང་མིན་བཤད་པ།
ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཡིག་ཐོག་ལ་ནམ་ཞིག་ནས་བྱུང་མིན་འཚོལ་བར་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ལྟ་དགོས་བས། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ནས་བྱུང་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་མཚོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་རྩ་བ་ནས་མི་རྙེད། དེས་ན་དེ་དུས་ས་གནས་དེ་ཚོར་ཐ་སྙད་ཅི་ཞིག་སྤྱད་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།  ནང”རྒྱལ་པོ་འདྀའི་རིང་ལ། ཁྱུང་པོ་སྤུངས་སད་ཀྱིས་”གཙང་”བོད་ཀྱི་རྗེ་བོ་མར་མུན་མགོ་བཆད་”[24]ཞེས་དང་། ཡང་”མདོ་སྨད་”གྱྀ་མདུན་མ་རག་ཏགྀ་ཉམ་པུར་འདུས་”[25]ཞེས་དང།  “དབྱར་མོ་ཐར་ཁྲོམ་ཆེན་པོའྀ་ཁམས་ནས། ཡོན་དུ་དབུལ་བའ། “དབུས་”ཀྱི་ཁམས་ཆེན་པོ་”མདོ་གམས་”གྱྀ་དབང་པོ་”[26]ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ན། བོད་བཙན་པོ་ཚོའི་སྐབས་ནས་དབུས་དང་། གཙང་། ཁམས། མདོ་སྨད་སོགས་བཀོལ་པ་ལས་ཆོལ་ཁའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཤེས་ཐུབ།
དེ་བཞིན་བོད་སིལ་བུའི་དུས་ལ་ ནང་”ཁམས་གསུམ་ཆོས་གསུམ་ནི། སྟོད་ཁམས་གསུམ། སྨད་ཁམས་གསུམ། དབུས་ཁམས་གསུམ་མོ། ཡང་ན་མདོ་ཁམས། བོད་ཁམས། ཙོང་ཁམས་སོ།”[27]ཞེས་དང་།  ནང་”སྟོད་མངའ་རིས་བསྐོས་གསུམ་རྫིང་གི་ཚུལ།། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་ཡུར་བ་འདྲ།། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་གསུམ་ཞིང་ལྟ་བུ་”[28]ཞེས་དེ་དུས་་ཀྱང་མདོ་ཁམས་དང་། བོད་ཁམས། ཙོང་ཁམས་ཞེས་སོགས་ལས་ཆོལ་ཁའི་ཐ་སྙད་གསལ་མེད།
ས་སྐྱའི་སྐབས་ནས་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཤོས་ ནང”བོད་ཕྱོགས་ཁ་གསུམ་གྱི་བནྡེ་དང་། མི་སྡེ་སོགས་”[29]ཞེས་ཕྱོགས་ཁ་ཞེས་པ་གསལ་ཡོད།  ནང་”བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོ་འདི་ས་སྐྱ་པ་བདག་པར་འདུག”[30]ཅེས་འདིའི་ནང་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་དངོས་སུ་གསལ་འདུག ཕྱོགས་ཁ་ཞེས་པ་ཡིག་ཐོག་ལ་ཐོག་མར་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད་དང་། ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་སི་ཏུའི་བཀའ་ཆེམས་ནང་འཁོད་ཡོད། དེ་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེ་བར་ཆོལ་ཁ་ཞེས་རིམ་གྱིས་བྲི་སྲོལ་བྱུང་འདུག དེ་མིན་དེ་དུས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་དང་། ཚལ་བའི་དེབ་དམར། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ཚང་མར་ཐ་སྙད་དེ་དག་ཟུར་ཙམ་ཡང་གསལ་མེད།
༠༣ ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཞན་སྐད་ཡིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ།
ཆོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགས་སོག་སྐད་ཡིན་ཚུལ་བཤད་པ་རིམ་གྱིས་བཀོད་ན།  ནང་”ཆོལ་ཁ་ཟེར་བ་ནི་སོག་སྐད་ཡིན་ནམ། རྗེ་དྷ་རྨ་བྷ་དྲའི་རྣམ་ཐར་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་གྱི་ཤོག་གྲངས་༡༤_བ_༣བར་ཆོལ་ཁའམ། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ་ཡོད། ཅེས་གསུང་འདུག”[31]ཅེས་གསལ་ཡང་། ཁོང་རང་གི་ཡིག་ཁུངས་དེ་ད་ལྟའི་ཆར་མི་རག་པས་ཁ་མཚོན་གཅོད་མ་ཐུབ། ཁོང་རང་གིས་ཀྱང་ཚོད་དཔག་ཙམ་ལས་ཐག་གཅོད་བྱས་མེད།  ནང་”ཆོལ་ཁ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་ཚོགས་ཁག་གཅིག་གམ་སྡེ་ཁག་གཅིག་གི་མིང་ཡིན་ལ་དོན་དུ་སོག་སྐད་ཀྱི་ལམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྟེ་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ཆེན་པོ་ཁག་གསུམ་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་ལམ་གསུམ་ཟེར་ཞིང་”[32]ཞེས་ཁོ་ཚོས་གང་གསུངས་པ་དག་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་ནང་སྟག་ཚང་རྫོང་པ་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོས་བྲིས་པའི་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོར་གཞི་བཅོལ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།  ནང་”ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་དང་། ཧོར་རྒྱལ་པོས། བླ་མ་ལ། དབང་ཡོན་ཕུལ་བའི། མདོ་སྟོད་སྨད། དབུས་གཙང་དང་བཅས་པ་ལ། མིང་བཏགས་པར་འདུག རྒྱ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ན། ཞིང་དང་། ཁྲི་སྟོང་ལ་སོགས་མ་གཏོགས། ཆོལ་ཁའི་མིང་གི་བརྗོད་བྱ་མེད་ཟེར་རོ། ཞིང་དུ་ལོངས་ནས། ཞིང་གི་མི་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟེར་”[33]ཞེས་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་སོག་ཡུལ་གྲུར་ཞིང་ལོངས་ཡོད་པས། ཞིང་དང་ཁྲི་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྤྱད་པ་དང་། བོད་ཡོངས་ལ་སོག་པའི་ཞིང་གཅིག་མ་ལོངས་ཀྱང་བླ་མའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་པས། ཞིང་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར། དམིགས་བསལ་བྱས་ནས་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་དེ་བཏགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ།
གཉིས་ནས་སོག་པོའི་རྒྱལ་པོས་མིང་དེ་བཏགས་ཡོད་ན་བོད་སྐད་དང་སོག་སྐད་གང་གི་ཐོག་ནས་འདོགས་ཀྱི་རེད། ལྷག་ཏུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་དགོས་པ་མང་པོར་བལྟས་ཏེ། དབང་སྒྱུར་བས་མིང་མང་པོ་ཞིག་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དེང་སྐབས་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་བཏགས་པ་ལྟར། སོག་པས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་སོགས་བདེ་བའི་ཆེད་བཏགས་པ་མི་སྲིད་པ་མིན་ལ། དེ་བཞིན་ཡིག་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་གསལ་ཁ་མེད་པའི་དེང་སྐབས་བྲིས་པའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཅིག་ལས་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པ་སོག་པོའི་ཚོ་ཁག་དང་ཤོག་ཁ་ཞེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྲིས་པ་དེ་འདྲའང་འདུག
ཡང་གོང་སྨྲོས་བཞིན་ཕྱོགས་ཁ་དང་ཆོལ་ཁ་ཞེས་བྲི་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྔོན་ལ་ཕྱོགས་ཁ་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བྱུང་ཡོད་པས། དེའི་ཐོག་ནས་བསམ་ན་བོད་སྐད་མིན་ནམ་སྙམ། ཕྱོགས་ཁ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་ངོ་གདོང་ནས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ཁག་དང་། སྡེ་ཁག མདོ་སྟོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁག་ཅེས་པར་གོ་དགོས་པས། དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཐ་སྙད་གཅིག་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ཉང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ ནང”བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་ནི། བཙན་པོ་གླང་དར་མ་ལ་བཙུན་པོ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་པ་ལ།”[34]ཞེས་པ་ལྟར། ཐ་སྙད་དེ་སྔ་ནས་བོད་པར་ཡོད་པ་ཞིག་སོག་པོའི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་བོད་ཁམས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རིམ་པས་ས་སྐྱ་བའི་དུས་མཇུག་ནས་ཕྱོགས་ཁ་ཆོལ་ཁ་ཞེས་པར་སྒྲ་གཟུགས་ཅུང་ཙམ་གྱུར་ནས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ།
༠༤ ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཞེས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་མེད་བཤད་པ།
ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཞེས་པ་ཡོངས་གྲགས་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལ་སྤྱོད་ཀྱིན་པ་དང་། ཡང་སྐབས་རེར་སྔ་མོ་དབུས་གཙང་ས་ཕྱོགས་ལའང་གོ་བ་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་ཡང་ ནང་”དེ་ཡང་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནས་སོག་ལ་སྐྱ་པོ་ཡན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁ། སོག་ལ་སྐྱ་པོ་མན་ནས་རྨ་ཆུ་ཁུག་པ་ཡན་མགོ་ནག་མིའི་ཕྱོགས་ཁ། རྨ་ཆུ་ཁུག་པ་མན་ནས་རྒྱའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཡན་ཆད་གྱིད་གླིང་རྟའི་ཕྱོགས་ཁ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་”[35]ཞེས་པ་ལྟར། ཕྱོགས་ཁ་གསུམ་བོད་ཡོངས་ལ་གོ་བ་དང་། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་དེ་ཡང་ཡིག་ཆ་འདི་ནས་ཕྱེ་བ་ལས། གོང་གི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ཞེས་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་མེད།  ནང་”བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོ་འདི་ས་སྐྱ་པ་བདག་པར་འདུག དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་། དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་འདི། ས་སྐྱ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདུག་པ་ལ།”[36]ཞེས་ཡིག་ཆ་འདི་གཉིས་ནས་ཕྱོགས་ཁའམ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཞེས་པ་མདོ་དབུས་ཁམས་ལ་གོ་བ་ཤེས་ཐུབ།
ཡང་ ནང་”དབུས་གཙང་གི་ཟམ་ཀླུ་གུན་མིན་དབང་ཧུའི་དམ་ཁ་བྱིན་ནས་དཔོན་ཆེན་ལ་བསྐོས”[37]ཞེས་ཟན་གླུ་གུན་མིན་དབང་ཧུའི་དམ་ཁ་དེ་སོག་པོའི་དུད་རྩིས་ལྟར། ཁྲི་སྐོར་བཅུ་ལ་གླུ་གཅིག་དང་། གླུ་གསུམ་ལ་ཁྲི་སྐོར་སུམ་ཅུ་དེར་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་ལ་ཐམ་ཁ་དེ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། དབུས་གཙང་ལ་དེ་འདྲ་ཕྱེ་མེད་ཀྱང་དཔོན་ཆེན་ཤཱ་ཀྱ་བཟང་པོར་དམིག་བསལ་ཐམ་ཁ་དེ་སྦྱིན་ཚུལ་དུང་དཀར་དེབ་དེའི་མཆན་ཤོག་གྲངས་༣༥༦ནང་གསལ་ཡོད། ཟན་གླུ་ཞེས་པ་རྒྱ་སྐད་ལ་ལམ་གསུམ་དང་བོད་སྐད་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡིན་པ་གོང་སྨྲོས་རྒྱ་མོ་འབྲུག་པས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་།
ནང་”བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་གསལ་བྱེད་པ་ལ་བྱོན་དུས། འདམ་དུ་གཏུགས་བཤེར་བྱེད་རྩིས་བྱས་པ་ལ། དབུས་པའི་རྟ་རོ་དམར་པོ་ཁ་འབྱེད་པ་ལ་མི་འཐད། གཙང་འཁོར་བ་དང་འཐད་ཟེར་ནས། དབུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་མ་བྱུང་། དེ་རྟིང་། ཚོང་འདུས་འགུར་མོར་གཏུགས་བཤེར་བྱེད་བྱས་པས། གཙང་དུ་དབུས་པའི་བླ་འཚོང་དོན་མེད། མངའ་རིས་འཁོར་བ་དང་འཐད་ཟེར། ཡང་དབུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་མ་བྱུང་”[38]ཞེས་འདི་ནི་དབུས་གཙང་མངའ་རིས་བཅས་ལ་མི་བརྩིས་ཞིབ་བཤེར་སྐབས་ཡིན། དེ་བཞིན་ ནང་”དེ་ཡང་སེ་ཆེན་གན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བོད་ཆོལ་ཁ་(དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་ལ་ཟེར་)གསུམ་བླ་མ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དབང་ཡོན་དུ་ཕུལ་”[39]ཞེས་མཆན་ནང་དབུས་གཙང་གསལ་འདུག གང་ལྟར། བོད་ས་ཡོངས་ལ་མདོ་དབུས་ཁམས་དང་། བོད་ཁམས་གསུམ། དེ་བཞིན་སྟོད་ཁམས་གསུམ། སྨད་ཁམས་གསུམ། བར་ཁམས་གསུམ་ཞེས་པ་ལྟར། བོད་ས་ཡོངས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་། དབུས་ཁམས་གསུམ་ལའང་སྐབས་རེར་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཞེས་དེ་བཞིན་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་མོ།
[1] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ། རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༤ ཤོག་གྲངས། ༦
[2] ཁོང་རང་གི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་ཐོ། ཤོག་ངོས། ༨
[3] བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་གྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ་བཀོད་པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༤ ཤ ༡༡༤
[4] བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤ ༦༥
[5] ཀ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩ ཤ ༨༥
[6] རྦ་བཞེད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྲིགས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ ཤ ༩༧
[7] ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བ། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས། སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༠ ཤོག་གྲངས།༦༤
[8] བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་གྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ་བཀོད་པ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༤ ཤོག་གྲངས། ༧༧
[9] བཀའ་བརྩིགས་དང་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་བཞུགས་སོ། ཤོག་གྲངས། ༥
[10] མཁས་པ་ལྡེའུ། ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ཤོག་གྲངས། ༢༢༤
[11] 1. (History-Wikipedia)
- Research Methodology in History _Dr. H.S. Gorge
- World History From Early Times to A D 2011 _B.V.Rao
[12] བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས། ༥༨
[13] ཐུབ་བསྟན་མཆོག་གྲུབ། འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལེགས་བཤད་ཟླ་འོད་གསར་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། སྟོད་ཆ། ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་ཁང་པ། ༢༠༠༢ ཤ ༨
[14] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བགྲོ་གླེང་། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས། ༡༣
[15] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བགྲོ་གླེང་། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས། ༡༣
[16] ཐུབ་བསྟན་མཆོག་གྲུབ། འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལེགས་བཤད་ཟླ་འོད་གསར་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། སྟོད་ཆ། ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་ཁང་པ། ༢༠༠༢ ཤ ༤
[17] ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བ། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས། སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༠ ཤ ༥༥༦
[18] ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས། སྟོད་ཆ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིགས་དཔར་ཀང་། ༡༩༧༦ ཤ ༢༨༣
[19] བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༣ ཤ ༨༢༥
[20] རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༤ ཤ ༢༤༠
[21] Warren W. Smith, Jr.Tibetan nation A history of Tibetan Nationalism and sino-Tibetan Relations Harper Collins Publishers India page89
[22] Sam Van schaik Tibet A History Yale University London Page 91
[23] Travellers to Tibet. A selection of Eyewitness Accounts by Tibetan and Others(from 1959-2004)DIIR2oo4 page 67
[24] འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང། སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༢ ཤ ༡༦༦
[25] འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང། སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༢ ཤ ༣༧༤
[26] འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང། སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༢ ཤ ༤༨༣
[27] མཁས་པ་ལྡེའུ། མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༡༡ ཤ ༢༦༤
[28] ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། དཔའ་བོའི་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཝཱ་ཎ་བཛྲ་བིདྱཱ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤ ༡༤༩
[29] ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས། ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤ ༡༥༤
[30] གངས་ཅན་རིག་མཛོད། རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་དཔེ་རྙིང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤ ༢༥༥
[31] ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས། སྟོད་ཆ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིགས་དཔར་ཀང་། ༡༩༧༦ ཤ ༢༨༣
[32] རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༤ ཤ ༢༤༠
[33] དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༥ ཤ ༢༧༢
[34] ཉང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར། ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩའི་བཅུད བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༢༠༡༠ ཤ ༤༣༧
[35] ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས། ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤོག་གྲངས། ༡༥༤
[36] གངས་ཅན་རིག་མཛོད། རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་དཔེ་རྙིང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤོག་གྲངས། ༢༥༥
[37] ཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཆན་འགྲེལ་བཀོད་པ། དེབ་ཐེར་དམར་པོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡ཤོག་གྲངས། ༥༣
[38] གངས་ཅན་རིག་མཛོད། རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་དཔེ་རྙིང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤོག་གྲངས། ༡༦༦
[39] པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། དེབ་ཐེར་དམར་པོ་གསར་མ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༢ ཤོག་གྲངས། ༥༦


text:
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས།་
རབ་ཆུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་རྟ་(༡༧༣༨)ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་གཙང་ཤངས་རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས་གྲམ་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་ཐང་ལྷ་དང་ཡུམ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་ཉི་ཟླ་དབང་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་གསུམ་པར་སློབ་དཔོན་དསྟེན་ནས་ལྗགས་ཀློག་སློབ་སྦྱོང་མཛད། རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་པན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་། དགུང་ལོ་བཞི་ལ་ཕེབས་སྐབས་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། དགུང་ལོ་བདུན་པར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་པན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་། དགུང་ལོ་བདུན་པར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་དབང་སྐད་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསོལ། རབ་ཆུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་སྤྲེལ(༡༧༥༢)ལོར་ཝང་ད་ལས་བ་དུར་གྱིས་གདན་ཞུ་བྱས་པ་བཞིན་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་དབང་དྲུང་ནས《དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པ་རྒྱས་པ་འཐའ་དག》 《རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་དགོངས་པ》 《མཁས་གྲུབ་རྗེའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་ཆེན》སོགས་གསན་བཞེས་ཀྱིས་དབང་དང་། རྗེས་གནང་། ཁྲིད་ལུང་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཐལ་ཕྲེང་ཐུགས་གཉེར་གནང་། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པ་མེ་གླང(༡༧༥༧)ལོར་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། ལོ་དེར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ཞི་བར་གཤེགས་པས་དེ་འཕྲལ་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བཀའ་བློན་སོགས་ཀྱིས་སྐུལ་བ་བཞིན་རྒྱལ་དབང་བསྐུལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསེར་གདུང་རིན་པོ་ཆེའི་དཀར་་ཆག་བརྩམས་པར་མཛད། ལྷ་སར་ཕེབས་ནས་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གསེར་གདུང་ཆེན་མོ་བཀྲ་ཤིས་འོད་འབར་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་ལེགས་པར་བསྐྱངས། ལྕགས་འབྲུག(༡༧༦༠)ལོར་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་བཙལ་འཚོལ་ངོས་འཛིན་གྱི་འཐུག་འགན་བཞེས། ལྕགས་སྦྲུལ(༡༧༦༡)ལོར་རྒྱལ་བའི་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ། མེ་ཁྱི(༡༧༦༦)ལོར་གོང་མས་པེ་ཅིང་དུ་གདན་གྲངས། མེ་བྱ(༡༧༧༧)ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཊ་ལར་རྒྱལ་དབང་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང་ཞལ་འཛོམས། རྒྱལ་དབང་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དབང་ལུང་རྗེས་གནང་སོགས་ཟབ་ཆོས་འཐའ་ཡས་པ་ཕུལ། དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་ཐོག་མདོ་སྨད་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་སྐུ་འབུམ་དང་། ཧོར་ཡུལ་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་སྐྱེ་བོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་ས་ཕག(༡༧༧༩)ལོའི་ཟླ་དྲུག་པར་རྗེ་ཉིད་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་གོང་མར་ཆོས་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་བསྩལ། 《བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གདུགས་དཀར་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དངོས་གྲུབ་བདུད་རྩིའི་བུམ་བཟང》ཞེས་པ་བདག་བདུན་དང་བཅས་པ་གསར་རྩོམ་མཛད། གོང་མས་གཡང་ཊིའི་ཐམ་ག་དང་འཇའ་ས་ཕུལ། གསུང་ཆོས《ཤམྦྷ་ལའི་སྨོན་ལམ》དང་། 《ཤམྦྷ་ལའི་ལམ་ཡིག》 《དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་》 《མ་གཅིག་འདོད་ཁམས་ཀྱི་དབང་མོ་ལ་བརྟེན་པའི་མོ་ཤོ་འདེབས་ཚུལ》 《འདོས་གསོལ་སྨོན་ལམ》 《ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་ལ་མཆོད་གཏོར་འབུལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ》སོགས་པོད་འབྲིང་དགུ་ཙམ་མཛད། ལྕགས་བྱི(༡༧༨༠)ལོར་པེ་ཅིན་ཧོང་སེ་ཞེས་པའི་དགོན་པར་སྐུ་གཤེགས། སྐུ་གདུང་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་པར་གདན་དྲངས་ཏེ་གསེར་སྡོང་གསར་བཞེངས་ཀྱིས་བཞུགས་སུ་གསོལ།


text:
མཚོ་སྔོན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི2017ལོའི་དཔྱིད་ཀའི་སློབ་འགོ་རྩོམ་པའི་མཛད་སྒོ་སྟེང་གི་གསུང་བཤད།
ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ཞིང་ཆེན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ། རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ།
2017ལོའི་ཟླ3པའི་ཚེས31ཉིན།
དེ་རིང་། ང་ཚོས་མཚོ་སྔོན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི2017ལོའི་དཔྱིད་ཀའི་སློབ་འགོ་རྩོམ་པའི་མཛད་སྒོ་བསྡུས་ཤིང་། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ཨུ་དང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྲིལ་པུའུ་ཀྲང་བློ་མཐུན་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་དང་། གཞན་ཡང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྲིལ་པུའུ་། ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་དང་ཁྲི་ཀ་རྫོང་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་ལྷན་རྒྱས་ཆེད་དུ་ཕེབས་ཤིང་། འདི་ལས་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ང་ཚོའི་ནང་བསྟན་སློང་གླིང་ལ་གཙིགས་ཆེན་བླ་མེད་དང་གཞོགས་འདེགས་ཤུགས་ཆེར་གནང་བ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ། ངས་སློབ་གླིང་གི་ཚབ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ནས་དགའ་བསུ་དང་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་སྒོས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག མཛད་སྒོར་ཞུགས་པའི་བློ་མཐུན་རྣམ་པ་དང་། དགེ་སློབ་ཡོངས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བ་ཡིན།
མདོ་སྡེ་ལས་བརྒྱ་བ་ལས། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི།། བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ།། ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་དང་།། འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ང་ཚོ་དེ་རིང་གནས་འདིར་འཛོམས་པའང་ངེད་ཅག་ཐུན་མོང་སྤྱིའི་སྔོན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དན་རྟགས་སུ་ཟད་ཅིང་། ནང་སྒོས་སུ་ང་རང་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོར་བསྐོས་པ་ནི་སྔོན་བསགས་ཀྱི་ལས་འབྲས་ཡིན་ལ། སྲིད་གཞུང་གི་མངགས་བཅོལ་ཡང་ཡིན། དེ་རིང་ནས་བཟུང་། ངས་རང་ནུས་ཡོད་དགུ་རྩལ་སྤྲུག་གིས་བྱ་ལས་ལ་འབད་ནས་སློབ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་ཕན་འདོན་སྤེལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཏེ། འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་ནུས་པ་གང་ལེགས་འདོན་རྒྱུ་ལགས།
དེ་རིང་ཉིན་བཟང་སྐར་བཟང་གི་དུས་འདི་ལ། ངས་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་པའི་ཐད་ལ་རེ་བ་གསུམ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།
གཅིག དད་སེམས་བརྟན་པོའི་ངང་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་བྱ་དགོས། རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་དང་ཆོས་སྤེལ་གཞན་ཕན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཞི་རྩའི་བླང་བྱ་ཡིན་ལ། ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་རྩ་བའི་བསྲུང་བྱའང་ཡིན། དེ་ལ་ནང་བའི་གཞུང་ལུགས་སུ། ཕ་མ་དང་། རྒྱལ་ཁབ། སེམས་ཅན། མཆོག་གསུམ་བཅས་ལ་དྲིན་གཟོ་དགོས་པའི་དགོངས་དོན་གལ་ཆེན་ཡོད་པ་ལྟར་ང་ཚོས་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ལག་ལེན་ཅི་ཐུབ་བྱས་ནས་གཞན་ལ་དཔེ་སྟོན་དགོས་པར་མ་ཟད། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཡོངས་ལའང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དྲིན་གཟོ་བ་ནི་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱང་གི་དགེ་ལས་ཡིན་པའི་བསླབ་བྱ་ཡང་ཡང་གནང་དགོས། ང་ཚོས་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་འཛུགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། “ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་ཅིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་མངའ་བ། གཤིས་ཡག་ཀུན་དང་མཐུན་པ། གནད་འགག་གི་སྐབས་སུ་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པ་དང་། རང་འགུལ་གྱིས་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་པའི་”སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་བོ་སྐྱེད་སྲིང་དང་། འཇིག་རྟེན་འཚོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོངས་དོན་སྔར་མུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་དར་སྤེལ་གང་ཐུབ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཡར་སྐུལ་གཞོགས་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་དགོས་པ་ཡིན། ན་ནིང་གི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་སྟེང་། “དགོན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སློབ་མ་སྐྱོང་ལུགས་ལ་རིམ་བཞིན་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་པ་སྐྱོང་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་བསྟན་སྔར་མུས་རྒྱུད་འཛིན་དང་རྗེས་འཇུག་སློབ་བུ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་དགོས་”ཞེས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ནང་ཆོས་སློབ་གསོ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ཐད་ལ་མཛུབ་སྟོན་གསལ་བོ་གནང་། ནང་བསྟན་གྱི་སྔར་རྒྱུན་དང་འཚམ་པར་མ་ཟད། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་མོས་དང་འོས་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་དང་དུས་རབས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་ཡང་མཐུན་ན། ད་གཟོད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོངས་དོན་ཁྱབ་ཆེར་བརྒྱུད་སྤེལ་ཐུབ་པ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་དུས་བབ་དང་བསྟུན་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱག་དགོས། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསླབ་པ།། དེ་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།། དེ་ལྟར་གནས་པའི་མཁས་པ་ལ།། བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་གང་ཡང་མེད།། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་ཡོན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དུས་རབས་གསར་བ་འདིར། ང་ཚོ་ནང་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། དེང་རབས་ཀྱི་ཕལ་སྐད་དང་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་སོགས་ལ་བརྟེན་ན་ད་གཟོད་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་ཆེས་ཆེར་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ནུས་གང་ལེགས་འདོན་ཐུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སྣ་གཅིག་ལས་འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་ཐད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་སྦྱངས་པ་སྔོན་སོང་མེད་ན། མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་འདྲེན་པ་ལྟ་ཞོག དེང་རབས་ཀྱི་སྐྱེས་འགྲོ་དག་ལ་ནང་ཆོས་སྒྲོག་པའང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་འཁུམས་པས། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་རང་རྟོགས་སྒོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་པ་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་མཐོར་འདེགས་བཏང་སྟེ། རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་ལྟ་བས་གཞིར་བཞག་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྒྱུན་ལྡན་ཆོས་རྒྱུན་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་བྱེད་དགོས།
གཉིས། གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་གྱིས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ལ་བྱང་བའི་མཁས་གྲུབ་བྱ་དགོས། བོད་གངས་ཅན་པའི་ཡུལ་འདིར་ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་མེ་རོ་མདོ་སྨད་ཡུལ་ནས་གསོས་པའི་ཚུན་ལ། མཚོ་སྔོན་དུ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཡོད་པས། འདིར་བཞུགས་ཀྱི་སློབ་མ་དག་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྐང་འཛིན་དུ་འགྱུར་བར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་སློབ་མ་ནི་གཙོ་གཞི་ཡིན་ཞིང་། སློབ་སྦྱོང་ནི་ལས་འགན་ཨང་དང་པོ་ཡིན། དེ་ལའང་། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་ལས། དུས་ནི་ཡུན་ཐུང་རིག་པའི་རྣམ་པ་མང་།། ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཅི་ཙམ་མི་ཤེས་པས།། ངང་པས་ཆུ་ནང་ནས་ནི་འོ་མ་བཞིན།། གང་ཞིག་གཅེས་པ་དེ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ།། ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ལས་ཀྱང་། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་མི་ངོམས་ཤིང་།། རྒྱལ་བོའི་བང་མཛོད་ནོར་གྱིས་མིན།། འདོད་ཡོན་སྤྱད་པས་མི་ངོམས་ཏེ།། མཁས་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མི་ངོམས།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚང་མས་སྡོམ་འཛིན་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནང་བསྟན་ཤེས་རིག་གཙོར་བྱས་སྦྱང་བྱའི་རིག་པའི་གནས་གཞན་དག་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱས་ནས་གྲུབ་འབྲས་མངོན་པ་བྱེད་དགོས། ལྷག་པར་དུ་བློ་མཐུན་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱི་སྣེ་འདྲེན་ལས། རང་ཅག་གིས་སློབ་གླིང་རིམ་པའི་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་གཞི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། སློབ་གླིང་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་གསར་བཟོ། སློབ་གླིང་ཕན་ཚུན་མཉམ་ལས་སོགས་བྱེད་པའི་ལས་སྒོ་ཕྱེས་པར་མ་ཟད། དམ་པའི་རྣམ་ཐར་བརྒྱ་བ་རྩོམ་སྒྲིག་དང་། ནང་བསྟན་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག དཔྱད་རྩོམ་འབྲི་བར་སྐུལ་འདེད་སོགས་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་དགེ་ལས་སྤེལ་བར་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པོ་བསྐྲུན་ངེས། སྲོལ་རྒྱུན་ལ་བརྩི་འཇོག་གནང་བའི་ཁར། དུས་རབས་དང་མཐུན་པར་བསླབ་གཞི་སྣ་ཚོགས་ལུགས་མཐུན་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས་པར་མ་ཟད། ཡུལ་དངོས་ལྟ་ཞིབ་དང་ཆོས་རྩོད་དངོས་སྦྱོང་སོགས་འོས་འཚམ་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་སློབ་གསོའི་བྱང་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་སློབ་མ་རྣམས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ནང་བསྟན་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་དུས་རབས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཁྱབ་སྒྲོག་དགོས་པར་མ་ཟད། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཡོངས་ལ་འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ཐད་ལ་ནུས་པ་འདོན་པར་སྐུལ་སློང་གནང་བ་གལ།
གསུམ། ལས་འགན་ཅི་ལྕོགས་སྒོས་མཛའ་བརྩེ་འཆམ་མཐུན་གྱི་མ་དཔེ་བྱ་དགོས། མཐུན་སྒྲིལ་ལས་སྒུལ་ཤུགས་འབྱུང་ལ། མཐུན་སྒྲིལ་ལས་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཕན་འབྲས་ཀྱང་འབྱུང་ངེས་ཡིན། ཞིང་ཆེན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ཁྲི་ཀ་ནས་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཡིག་ཆའི་དགོངས་དོན་ལྟར་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་ཐོས་བསམ་གཙོ་གཉེར་བྱེད་པའི་ལོ་བཞིའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཡོན་གནས་འཛིན་གྲྭར་སློབ་མ་ཐོག་མར་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་པས། འདིའི་ཐད་དུ་ངེད་ཅག་ལ་བརྩི་སྲུང་དང་མིག་དཔེར་འོས་པའི་སྔོན་མའི་ཉམས་མྱོང་བསླབ་བྱ་ཅི་ཡང་མི་འདུག ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་འདི་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་ཐུབ་མིན་ནི། སློབ་གླིང་འདིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་ལ་ཐུག་ཡོད། ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མི་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་འགན་ཁུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་འགོ་ཁྲིད་དང་ལས་བགོས་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས། རང་འགན་ཅི་ལྕོགས་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་སློབ་གླིང་གི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། དགོས་མཁོ་དང་གནད་དོན་དམིགས་སར་བཟུང་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་། སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་མུ་མཐུད་དུ་གསར་འཛུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་སློབ་གྲྭའི་བྱ་ལས་ཐམས་ཅད་ལམ་ལུགས་ཅན་དང་། ཚད་ལྡན་ཅན། ཚན་རིག་ཅན་དུ་གཏོང་དགོས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་གཤིས་ཡག་སྤྱོད་བཟང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་“འདུ་ཤེས་བཞི”་དང་“ཁས་ལེན་ལྔ”་ཡི་བསམ་བློ་ཆགས་པར་བསླབ་བྱ་གནང་དགོས་པར་མ་ཟད། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལྟར་སློབ་ཁྲིད་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཞིབ་མོ་དང་འཆད་ཁྲིད་ལེགས་པོ་གནང་དགོས། དེ་ཡང་། བསྟན་པ་ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་འཕེལ།། བསྟན་འཛིན་འོ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་མཐུན།། འཇིག་རྟེན་རྣམ་སད་ལྷ་ཡུལ་ལྟ་བུར་སྐྱིད།། འདི་དག་བདག་གི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ང་ཚོའི་སློབ་མ་རྣམས་ས་ཆ་དང་། ཆོས་རྒྱུན། དགོན་པ་མི་འདྲ་བ་ནས་ཕེབས་པས་འོ་ཆུ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་གནང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། མཐུན་སྒྲིལ་ལས་དགེ་སློབ་དང་ལས་བཟོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐུབ་ལ། སློབ་སྦྱོང་གི་སྒུལ་ཤུགས་དང་བྱ་བའི་ཕན་འབྲས་ཀྱང་མངོན་ཐུབ། དེ་ལ་ཡང་། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་སྐྱིད་པའི་དཔལ་ལ་རོལ་ཏུ་འཇུག་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འབངས་རྣམས་ཟས་རང་འགྲུབ་དང་གོས་རང་འགྲུབ་ལྟ་བུའི་འཆམ་མཐུན་གྱི་མི་ཡུལ་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཤིག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད་འདོད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ན། ནང་བསྟན་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ལྟར་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། རང་ཉིད་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་སྐྱིད་འཆམ་མཐུན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་གང་དེ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྔོན་འགྲོའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན་པས། འདིར་བཞུགས་ཀྱི་དགེ་སློབ་ཡོངས་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་དང་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་དགའ་བ་དང་ཡིད་འོང་བསྒོམས་ཏེ། གཞན་ཕན་གྱི་ལས་ལ་གཞོལ་ནས་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེ་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཚོགས་བསགས་ཀྱི་དགེ་ལས་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་དགོས་པར་མ་ཟད། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཡོངས་ལའང་འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ལས་ལ་གཞོལ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་བསླབ་བྱ་ཡང་ཡང་གནང་དགོས།
དགེ་སློབ་རྣམ་པ། ནང་བསྟན་སློབ་གསོའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་ནི་ཚོགས་བསགས་ཀྱི་དགེ་ལས་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བདག་པོ་རང་གིས་རྒྱག་པའི་འདུ་ཤེས་བཟུང་ནས་སློབ་གླིང་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་གསུམ་པ་བདེ་བླག་ངང་འཚོག་པར་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་དགོས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། རིག་འཛིན་ཚེ་རིང་།


text:
ང་ནི་ང་སྟེ། མིང་མེད་པའི་ལུག་ཅིག་ཡིན། ང་ནི་ལུག་ཅིག་ཡིན་པས། ཐོག་མར་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་སྒོ་ཟོག་ཡིན་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱིམ་བདག་གི་དགའ་སྐྱིད་གནག་སྡུག་ལ་བལྟས་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་གིས་རང་ཉིད་ནམ་ཞིག་ལ་ཤན་པར་འཚོང་བ་དང་། ནམ་ཞིག་ལ་བཤས་ཏེ་ངའི་ཤ་ཁྲག་ལ་རོལ་བའི་སྐོར་ལ་རྟག་ཏུ་སེམས་ཁུར་དང་འཇིགས་སྐྲག་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས། དེ་བས། དུས་རྟག་པར་ལས་ངན་པའི་ཁུར་པོ་ལྕི་མོ་འདི་འདོར་ཐབས་ཤིག་ཡེ་ནས་མི་འདུག འོན་ཀྱང་། ང་ནི་ལས་ངན་ནང་གི་ལས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཉིན་གཅིག་གི་ཡར་སྔོན་དུ། ཁྱིམ་བདག་གིས་ང་རང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་སོང་། དེ་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་མི་ཡུལ་འདིར་ཆེས་དགའ་འོས་པའི་དོན་དག་ཅིག་ཅི་ལ་མིན། ང་རང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་སོང་བས། ངས་གང་ལའང་སེམས་ཁུར་བྱ་མི་དགོས་ལ། ང་གང་ལའང་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེ་མི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་སྒོ་ཟོག་དག་ལས་ཆེས་བདེ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་ལྡན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཉམས་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས། ཡིན་ན་ཡང་། ང་ནི་ལས་ཅན་ནང་གི་ལས་ངན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ང་རང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ཉིན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ། ང་རང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་མི་ཡུལ་འདི་དང་གཞི་ནས་ཁ་བྲལ་ཏེ་ཡུལ་ཁམས་གཞན་ཞིག་ལ་གྱར་དགོས་བྱུང་སོང་།
ད་ལྟ། ང་རང་མི་ཡུལ་དང་ཁ་ཐག་མི་རིང་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ན་ཡོད། ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་མི་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བར་དོའི་ཁམས་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་རབས་བཤད། ཡིན་ན་ཡང་། ང་ལ་མཚོན་ན་འདི་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཡུལ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་མཐོང་སྟེ། ཡུལ་འདི་རུ་མི་དང་དུད་འགྲོ། འདབ་ཆགས་དང་འབའ་འབུ་སོགས་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ང་དང་འདྲ་བའི་སྒོ་ཟོག་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེའི་ཁྲོད་དུ་ངའི་ངོ་ཤེས་རྙིང་པ་འགའ་རེ་ཡང་འདུག་པས། ང་ལ་འཇིགས་སྣང་དང་སུན་སྣང་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་། དེ་བས་ཀྱང་ཡིད་དགའ་བ་ཞིག་ནི། ཡུལ་འདི་ནི་མི་ཡུལ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞིང་། རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་ཡོད་ཚད་ཀྱང་དབྱིབས་དང་གཟུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་མིན་ནའང་། ཡུལ་འདིར་སྒོ་ཟོག་རྣམས་གང་འདོད་དུ་འཛིན་པ་དང་བཙོང་བ། གསོད་པ་དང་བཤས་ཏེ་ཤ་ཁྲག་ལ་རོལ་མཁན་ནི་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག དེར་བསྟུན་ཡུལ་འདིའི་སྒོ་ཟོག་དག་ནི་མི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ཟོག་དང་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བར། ཐམས་ཅད་བདེ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་གི་འཚོ་བ་ལ་ཅི་དགར་རོལ་བཞིན་གདའ། འོ། དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་འདིའི་སྒོ་ཟོག་དག་ལ་སྒོ་ཟོག་ཅེས་བོས་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ནོར་འདུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ལྟར། ང་རང་མི་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་ཡུལ་ཁམས་འདི་རུ་སླེབས་བྱུང་། དངོས་འབྲེལ་སླེབས་བྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་། ང་རང་མི་ཡུལ་ནས་སྡོད་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བས། གྲ་སྒྲིག་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་གནས་སྤར་ཏེ་ཡུལ་ཁམས་འདི་རུ་འོངས་པ་ལ། ང་ལ་གློ་བུར་དུ་མི་གོམས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་དང་མཉམ་དུ། མི་ཡུལ་ན་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་རང་གི་ཤ་ཉེ་སྤུན་མཆེད་དེ། ང་དང་ལས་དབང་གཅིག་འདྲ་ཡིན་པའི་གཡང་དཀར་འབའ་འབའ་དེ་ཚོ་དབང་མེད་དུ་དྲན་པའི་མོད་ལ། ངའི་མིག་ཀོང་ནས་མཆི་མའི་རྡོག་པ་འགའ་ཡང་དབང་མེད་དུ་བར་དོའི་ཁམས་ལ་ལྷུང་སོང་།
སྐབས་ཤིག་ལ། ངས་རང་གི་ཤ་ཉེ་སྤུན་མཆེད་དག་དྲན་དྲགས་པས། རེ་ཞིག་ཐང་ལ་ཉལ་ནས་བསྡད་པ་ཡིན། ཡུད་ཙམ་འགོར་རྗེས། ང་སུན་སྣང་གི་དབང་གིས་མགོ་བོ་ཡུན་གྱིས་ཡར་བཏེགས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་ལྟ་ཙམ་བྱས་པ་ན། ངའི་མིག་ལམ་དུ་རྣམ་པ་ཡ་མཚར་བ་ཞིག་ཤར་བྱུང་། ང་དང་རྒྱང་མི་རིང་བའི་གནས་ཤིག་ན། རྒྱ་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་དེ། སྒོ་དེ་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཕྱེ་འདུག་ཅིང་། དེ་རུ་ཕྱི་ནས་ནང་ལ་ཡོང་མཁན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ནང་ནས་ཕྱི་ལ་འགྲོ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག རྒྱུ་མཚན་ནི། རྒྱ་སྒོ་དེའི་ནང་ལ་སླེབས་རྗེས། ནང་རོལ་ནི་བར་དོའི་ཁམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ནི་མི་ཡུལ་ཁམས་ཡིན་ནོ། །མི་དང་དུད་འགྲོ་འབའ་འབུ་བྱ་བྱེའུ་གང་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་སྒོ་དེ་བརྒྱུད་མི་དགོས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། བར་དོའི་ཁམས་འདི་རུ་མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཞིག་རྒྱུ་བཞིན་ཡོད་དེ། དེའི་ཁྲོད་དུ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་སྔར་བཞིན་སུག་བཞི་ས་ལ་བཙུགས་ནས་འགྲོ་ཞིང་། འདབ་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་རང་གི་གཤོག་ཟུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡར་འཕུར་མར་ལྡིང་བྱེད། ཐ་ན་ས་འབུ་རྐང་རིང་དེ་དག་ལའང་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་རྐང་ལག་སུག་སུག་འགུལ་བཞིན་ཀོག་ནུར་བྱས་ཏེ་གནས་ངེས་མེད་དུ་རྒྱུག་བཞིན་གདའ། འོན་ཀྱང་། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ནི་མི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན་ཏེ། ཁོ་ཚོ་ཚང་མའི་ལུས་པོ་སྒྲེན་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མགོ་བོ་དགྱེ་ནས་འགྲོ་བ་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་ལས་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ནི། ཁོ་ཚོ་མི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་དགའ་སྤྲོ་དགོད་སྒྲས་ཁེངས་ཏེ་གདོང་ན་འཛུམ་མདངས་རྒྱས་འདུག་པ་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག ཚང་མས་བཟོད་གླགས་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་པོ་ཞིག་ཁུར་ནས་གནས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་མི་ཚུགས་པ་ལྟར་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད། ནང་དུ་སླེབས་མ་ཐག་པའི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ནི་དབང་པོའི་ལྷུ་ལག་དང་ཁ་སྣ་སོགས་མི་ཡུལ་ན་སྡོད་དུས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དུ་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་མོད། ཡིན་ཡང་། བར་དོའི་ཁམས་ལ་སླེབས་ཏེ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ཞིག་འགོར་བ་ན། ཁོ་ཚོའི་དབང་པོའི་ལྷུ་ལག་དང་ཁ་སྣ་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་སྟེ། ལྷུ་འགྲིག་ཅིང་དོ་མཉམ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པར། མིག་གཉིས་ཕྱི་ལ་འབུར་ནས་ལྷུང་ལ་ཁད། ཁ་སྣ་ཐུར་དུ་བསྣར་ནས་ཆད་ལ་ཁད། སྐྲ་ལོ་རླུང་གིས་ཁུར་ནས་ཚར་ལ་ཁད། འགྲམ་ཡས་ཆད་པར་གྱུར་པས་ལག་པས་བསྐྱོར། ད་དུང་རྐང་པ་ཡང་ཉབ་ཉོབ་ཏུ་གྱུར་སྟབས་གཟུགས་གཞི་མི་ལྕོགས་པའི་ཚད་ལ་ལྷུང་འདུག ངས་སྣང་ཚུལ་དེ་དག་མཐོང་འཕྲལ་ངུ་མ་དགོད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ཞིག་སེམས་གཏིང་ནས་སྐྱེས་བྱུང་།
ང་དེ་ལྟར་སྡོད་དུས། མདུན་ཕྱོགས་ནས་སྤྱང་ཀི་ཞིག་ཡུན་གྱིས་ངའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་གིན་འདུག ང་ལ་དང་ཐོག་འཇིགས་སྣང་གློ་བུར་བ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་མྱུར་དུ་ཡར་ལངས་ནས་འབྲོ་གྲབས་བྱེད་སྐབས། ངས་ཡུལ་ཁམས་འདིའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་སྐྱེལ་བ་གཞི་ནས་རྟོགས་བྱུང་བས་སེམས་པ་ད་གཟོད་བདེ་རུ་བབས།
སྤྱང་ཀི་དེ་ནི་སྤྱང་མོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕར་བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་མོའི་སེམས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁེངས་འདུག་པའི་ཉམས་སྣང་སྟེར། སྤྱང་མོས་ཅི་མི་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་ངའི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཨོང་ཙོག་བྱས་ནས་ཡུད་ཙམ་བསྡད་པ་དང་། དེ་ནས་བརྔན་པ་རིང་པོ་ཞིག་འཐེན་རྗེས་གཞི་ནས་ཁ་གྲག་བྱུང་།
“ཨ་རོག་ལུག ཁྱེད་ཡུལ་འདིར་ཡོང་ནས་ཅི་ཙམ་འགོར།”
“ཡོང་ནས་རིང་པོ་འགོར་མེད།”ངས་མུ་མཐུད་དུ་མོར་བལྟས་ནས་བསྡད།
“ཁྱེད་རང་ཡང་འགྲོ་བ་མིས་བསད་དེ་འདི་གར་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ།”མོས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་ཉམས་དང་བཅས་དེ་ལྟར་དྲིས།
“ང་འགྲོ་བ་མིས་བསད་པ་མིན།”
“འོ། མ་གཞི་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ།”མོར་སྐད་ཆ་མང་པོ་བརྗོད་འདོད་མེད་པ་འདྲ།
“ཁྱོད་རང་འགྲོ་བ་མིས་ཇི་ལྟར་བསད་པ་རེད།”ངས་དེ་ལྟར་དྲིས།
“འགྲོ་བ་མི། འགྲོ་བ་མི། ཁོ་ཚོར་དངོས་གནས་སྙིང་རྗེ་མི་འདུག”མོས་བདེན་ཅོག་ཅོག་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་རྗེས། མུ་མཐུད་དུ།“ངའི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ད་དུང་ང་ལ་སྒུག……”མོས་སྐད་ཆའི་མཇུག་ཀྱང་སྐྱོང་མ་ནུས་པར་གློ་བུར་དུ་ངུས་བྱུང་།
“ཨ་ཙི། ཁྱོད་ལ་ད་དུང་ཕྲུ་གུའང་ཡོད་དམ།”
“ང་ལ་ཕྲུ་གུ་བཞི་ཡོད། བཙས་ནས་ཡུན་རིང་འགོར་མེད།”མོས་ངུ་སྐད་ཁྲོད་ནས་སྐད་ཆ་དེ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བར་ལབ།
སྐབས་དེར། ངས་སྤྱང་མོ་དེས་སྔོན་ཏག་ཏག་ལ་དངན་པ་དེ་འདྲ་རིང་པོ་ཞིག་འཐེན་དགོས་དོན་ཡོངས་སུ་ཧ་གོ་སོང་། སྤྱང་མོ་དེ་མུ་མཐུད་དུ་ངུ་བཞིན་འདུག་པས། ང་ཡང་རེ་ཞིག་སྐྱོ་གདུང་གིས་མནར་ཏེ་སྐད་ཆ་ཅི་ཞིག་བཤད་དགོས་མ་ཤེས་པར་ཁ་རོག་གེར་བསྡད་པ་ཡིན།
“ཁྱེད་རང་འགྲོ་བ་མིས་ཇི་ལྟར་བསད་པ་རེད།”
སྤྱང་མོ་དེས་མགོ་བོ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཞག་སྟེ་དགྱེ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་དུ་ངུ་བཞིན་འདུག ངས་སྐད་གསེང་ཅུང་དམའ་མོས་སྒོ་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཁོ་མོར་དེ་ལྟར་དྲིས་མ་ཐག སྤྱང་མོས་ད་གཟོད་མགོ་བོ་འགྱོག་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཡུད་ཙམ་ལ་ཕྱིར་འདང་ཞིག་བརྒྱབ་རྗེས། ཧ་ཅང་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་གིས་ང་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད།
“ཉིན་གསུམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ། ངས་བསྟུད་མར་ཕྲུ་གུ་ལྔ་བཙས་པ་ཡིན། ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོའི་ཨ་ཕ་ཟླ་འགའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་མེ་མདས་བརྒྱབ་སྟེ་བསད་པ་རེད། དེ་བས། ངས་ཡུན་རིང་ལ་ཕྲུ་གུ་མངལ་ལ་ཁུར་ཏེ་ཟས་རིགས་ཤིག་བཙལ་མ་ནུས་པས། ཕྲུ་གུ་བཙས་པའི་མཚན་མོ་དེར་ཕྲུ་གུ་ཚོར་འོ་མ་ཨེན་ཙམ་ཡང་ནུ་རྒྱུ་མ་བྱུང་། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ཆེས་ཐོག་མར་བཙས་པའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ལྟོགས་གྲིར་ཤི་སོང་……”
མོས་བཤད་ནས་མཚམས་འདིར་སླེབས་དུས།ཡང་བསྐྱར་ངུ་སྐད་ལྷང་ལྷང་དུ་ངུས་བྱུང་། ངས་མོ་ལ་སེམས་གསོའི་སྐད་ཆ་འགའ་བཤད་མཐར། མོས་ངུ་མཚམས་བཞག་སྟེ་མུ་མཐུད་དུ་བཤད་མགོ་བརྩམས།“ངས་ཕྲུ་གུ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཆི་བར་དོགས་པས་རང་གི་རྐང་པ་སོ་ཡིས་འཆས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་ཚོར་རྐང་པའི་ཟུངས་ཁྲག་འཐུང་དུ་བཅུག་པ་ཡིན། ཕྱི་ཉིན། ངས་ཅིས་ཀྱང་ཐབས་གཞན་མ་རྙེད་པས། རང་གི་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་ཀྱང་སོ་ཡིས་འཆས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཁྲག་གིས་གསོས་པ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ཉིན་དེར་ང་ལ་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་ཞིག་འདྲོངས་པ་ནི། གལ་སྲིད་ཕྲུ་གུ་ཚོ་མུ་མཐུད་དུ་རང་གི་ཁྲག་གིས་གསོས་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་མི་འགྱངས་པར་འཆི་བ་ངེས་གཏན་ཡིན་པ་དང་། རང་ཉིད་ཤི་སོང་ཚེ་ཕྲུ་གུ་ཚོའང་གཅིག་ཀྱང་མི་ལྷག་པར་འཆི་ངེས་ཡིན། དེ་བས། ཁ་སང་དགོང་མོར། ངས་ཕྲུ་གུ་ཚོ་བསྐྱུར་ཏེ་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྡེ་བ་ཞིག་ཏུ་ཟས་རིགས་ཤིག་འཚོལ་དུ་ཕྱིན། ཟས་རིགས་བཙལ་ཟེར་ན་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་སྒོ་ཟོག་གསོད་དགོས་པ་དེ་ཡིན……”སྤྱང་མོ་ཅུང་དོགས་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཡུད་ཙམ་འགོར་རྗེས། སྔར་ལྟར་མགོ་བོ་དགྱེ་ནས་བཤད་མ་ཕོད་པར་མགོ་བོ་ནང་དུ་བསྒུར་ཏེ་ན་རེ། “ངས་ལམ་རིང་པོར་རང་གི་རྐང་པའི་ན་ཟུག་ལ་ཨམ་གཙིགས་བསྡམས་ཏེ་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་། བར་སྐབས་ཤིག་ལ། རྐང་པ་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་སྦྲིད་པར་གྱུར་པས་ཚོར་བ་ཅི་ཡང་མི་འདུག འོན་ཀྱང་།ང་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་མདུན་དུ་བསྐྱོད་དགོས། གལ་སྲིད་འགོར་འགྱངས་ཅུང་ཙམ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ངེས། དེ་བས། ངས་རང་གི་རྐང་པ་གཉིས་དྲུད་དེ་སོང་སོང་མཐར། སྡེ་བ་ཞིག་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་བྱུང་། སྐབས་དེར། ནམ་གུང་སྔ་མོ་ནས་ཡོལ་འདུག་པས། སྡེ་བ་དེ་ལྷིང་འཇགས་སེ་འདུག་ཅིང་། ནམ་རྒྱུན་ངེད་ཅག་ལ་འགོག་རྒོལ་དང་དགྲ་ལན་སློག་པའི་སྒོ་ཁྱི་དེ་དག་ཀྱང་གྲགས་མེད་འགུལ་མེད་དུ་གྱུར་འདུག སྐབས་དེ་ནི་སྒོ་ཟོག་གསོད་པའི་གླགས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། ང་རྐང་འཇབ་ལག་འཇབ་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ལྷས་འདབས་སུ་ཆས་ཏེ། དེ་ནས་སྟོབས་ཤུགས་རྩལ་སྤྲུགས་སུ་བཏོན་ནས་ལུག་ཁྱུར་བརྒྱུགས་ཙ་ན། ལུག་ཁྱུ་གློ་བུར་དུ་འདྲོགས་ཏེ་འབའ་ལྡིར་རེ་གྲགས་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་སྒོ་ཁྱི་གཉིད་ལས་སད་པ་ལྟར་ཟུག་སྐད་བར་མེད་དུ་འབྱིན་བཞིན་ང་བཙལ་ཏེ་ཡར་རྒྱུག་མར་རྒྱུག་བྱེད། དེའི་དུས་ངས་སྔ་མོ་ནས་ལུག་གཅིག་གི་ཨོལ་མར་སོ་བཏབ་སྟེ་ཁྲག་འཇིབ་ཀྱིན་ཡོད་མོད། སྒོ་ཁྱིས་ང་རྙེད་པར་དོགས་པས་མི་འབྲོ་ག་མེད་བྱུང་སོང་། ཏག་ཏག་སྐབས་དེར། སྒོ་ཁྱིས་ང་མཐོང་བྱུང་ལ། མི་ཞིག་ཀྱང་སྒོར་བུད་དེ་ཀི་རིང་འདེབས་བཞིན་སྒོ་ཁྱིའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲངས་ཏེ་ངའི་རྗེས་སུ་བདས་ཡོང་གིན་འདུག ང་ལ་འཇིགས་སྐྲག་གཟིལ་བུན་པ་སྐྱེས་ཤིང་སྲོག་བསྡོས་ཀྱིས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་མོད། རྐང་པ་གཉིས་ཀ་སྔ་མོ་ནས་རྨས་ཡོད་པས་མགྱོགས་སྟབས་ཀྱིས་རྒྱུག་མི་ནུས། ལེ་དབར་གཉིས་ཙམ་ཕྱིན་མཐར། སྒོ་ཁྱི་དེས་གཞི་ནས་ངའི་རྗེས་ཆོད་བྱུང་། བར་སྐབས་ཤིག་ལ། སྒོ་ཁྱི་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་འཐབ་འཛིང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་མོད། རྒྱལ་ཕམ་ཅིས་ཀྱང་རྩོད་མ་ནུས་པར་སྡོད་དུས། ཡར་སྔོན་གྱི་མི་དེའང་ངེད་གཉིས་ཀྱི་གམ་དུ་འབྱོར་བྱུང་།མི་དེ་མཐོང་འཕྲལ་ང་རེངས་པར་ཕར་བྲོས་པ་ཡིན་མོད། གློ་བུར་དུ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མེ་མདའི་སྒྲ་རྣ་ལ་གཟན་པ་ཞིག་གྲགས་མ་ཐག ང་མུ་མཐུད་དུ་མདུན་ཕྱོགས་སུ་འབྲོ་མ་ནུས་པར་ཐང་ལ་འགྱེལ་སོང་། དེའི་དུས་ང་ལ་ད་དུང་དབུགས་ལེན་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། ད་ནི་ཅིས་ཀྱང་འགུལ་མི་ནུས་པར་ལུས་ཧྲིལ་པོ་ཟུག་གཟེར་གྱིས་བསྡམས་ཤིང་། ལུས་ཀྱི་ག་ཤེད་ཅིག་ནས་ཅི་ཞིག་འཁྱག་སིབ་སིབ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ལ་རྡོལ་བཞིན་གདའ། སྐབས་དེར། ངས་ཡིད་ལ་ཡང་བསྐྱར་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་དྲན་བྱུང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་དྲན་བྱུང་། འཆི་ལ་ཉེ་བའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་དྲན་བྱུང་། དེ་ལྟར་དྲན་པའི་དུས་ན། མི་དེ་ཁོང་ཁྲོ་དང་བཅས་ངའི་གམ་དུ་ཡོང་སྟེ་ང་ད་དུང་ཤི་མེད་པ་རྟོགས་རྗེས། མེ་མདའི་ཡུ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁ་ནས་སྨྲེ་ངག་ཅིག་འདོན་བཞིན་ངའི་མགོ་ལ་ཡང་ཡང་གཞུས། དེ་ལྟར་དུས་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་ལ་གཞུས་མཐར། ངའི་དྲན་པ་དང་ན་ཟུག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ཉམས་ཏེ་ཅི་ཡང་དྲན་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་སོང་……ད་ལྟ་བསམས་ན། མི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་མི་མ་གཏོགས་ང་ལ་གནོད་འཚེ་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་མེད་པ་འདྲ། ”མོས་བདེན་ཅོག་ཅོག་གིས་བཤད་རྗེས། ཡུད་ཙམ་ལ་འདང་ཞིག་བརྒྱབ་སྟེ་མུ་མཐུད་དུ་བཤད་རྒྱུར། “ཡིན་ན་ཡང་། ད་ལྟ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན། ཁོ་ཚོ་ང་ཚོའི་སྟེང་ལ་སྡང་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལའང་ཁག་པོ་མི་འདུག་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ཁོ་ཚོའི་སྒོ་ཟོག་མང་པོ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ།”
“གལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་མེད་ཚེ། ཁྱོད་ཚོའང་སྔ་མོ་ནས་ལྟོགས་གྲིར་འཆི་ངེས་པ་མིན་ནམ། ལྷག་པར་ཁྱོད་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ལྟོགས་གྲིར་འཆི་ངེས། དེ་བས། ངས་བསམས་ན་ཁྱོད་ཚོ་ལའང་ཁག་པོ་མི་འདུག”ངས་མོ་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ་དེ་ལྟར་བརྗོད།
“དེས་ན་ཁྱེད་རང་ཡུལ་འདིར་འོངས་ནས་ཅི་ཙམ་འགོར། ཁྱེད་རང་འགྲོ་བ་མི་ཡིས་བསད་པ་མིན་ན་ཡང་སྙིང་སུ་ཞིག་གིས་བསད་པ་ཡིན།”སྤྱང་མོས་ང་ལ་དེ་ལྟར་དྲིས།
“ང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསད་པའི་ལུག་དེ་ཡིན།”ངས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ན་སྤྱང་མོ་ཧ་ལས་པར་གྱུར་ཏེ་ངའི་གདོང་ལ་ཅེར་ནས་འདུག བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་རྣར་འགྲོ་ཡི་མེད་པ་འདྲ།
“ངོ་མ་ཡིན། ང་ནི་ལུག་ཚེ་ཐར་ཞིག་ཡིན་པས། འགྲོ་བ་མི་ཡིས་ང་གསོད་མི་རུང་། འོན་ཀྱང་། ང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་ནས་ཉིན་གཉིས་མ་འགོར་བར། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་རང་བསད་སོང་། ཧ་ཧ་ཧ།”ང་ལ་དངོས་གནས་དགོད་རྒྱུ་ཞིག་ལངས་བྱུང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡུལ་འདི་རུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་དུད་འགྲོ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་ལ་ཕྲག་དོག་དང་བརྙས་བཅོས། འཁོན་འཛིང་དང་དགྲ་ཤ་ལེན་པའི་གོམས་སྲོལ་ཡེ་ནས་མེད་པས། མི་ཡུལ་དང་བསྡུར་ན་ཡུལ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་འཆམ་མཐུན་ཡིན། ཧ་ཅང་ཞི་བདེ་ཡིན། ཡིན་ཡང་འགྲོ་བ་མི་ལ་མཚོན་ན་ཡུལ་འདི་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ།
སྐབས་དེར། སྤྱང་མོ་ཡང་དགོད་ཁ་ཤོར་སོང་། ངའི་གདོང་ལ་ལྟ་བཞིན“འུ་གཉིས་འདི་ལྟར་ལྷན་དུ་འཛོམས་པར་ང་ཧ་ཅང་དགའ་ཡོད”ཅེས་དགའ་ལྷང་ལྷང་གིས་སྨྲས་བྱུང་།
སྤྱང་མོ་དང་ངེད་གཉིས་དེ་ལྟར་དཔུང་བ་མཉམ་དུ་གཤིབ་སྟེ་མི་ཡུལ་གྱི་ཁ་བརྡ་སྣ་ཚོགས་གློད་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ། སྤྱང་མོས་གློ་བུར་དུ་ང་ལ། “ཁྱོད་ཀྱིས་ཕར་ལ་ལྟོས་དང་། འགྲོ་བ་མི་ཞིག་སླེབས་བྱུང”ཟེར། ངས་འཕྲལ་མར་ཕར་བལྟས་པ་ན། མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་སྒོ་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་ནས་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ག་ལེར་ཚུར་སླེབས་བྱུང་། མི་དེའི་མགོ་བོ་བསྒུར་འདུག་ཅིང་གདོང་ལ་སྐྱོ་སྡུག་གི་ཉམས་ཀྱིས་ཁེངས་འདུག “ངས་མི་དེ་ངོ་ཤེས་པ་འདྲ།” ངས་སྤྱང་མོ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ན། སྤྱང་མོས་ཀྱང་ང་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་བྱུང་། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་མི་དེའི་ཆ་བྱད་དང་རྣམ་འགྱུར་སོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ནས། ཡུད་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་མི་དེ་སུ་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ངོ་ཤེས་བྱུང་།
འོ། མི་དེ་ནི་ངའི་བདག་པོ་དང་སྤྱང་མོ་གསོད་མཁན་གྱི་ལག་དམར་ཡིན་འདུག །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་མཚོ་སྐྱིད།