text:
བོན་ལུགས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་དང་སྒོ་རྒྱན་སྐོར་གྱི་ཁུངས་ལ་དཔྱད་ཙམ་བྱས་པ།
[ཟླ་ཚེས། 2018-07-30 13:15:09][རྩོམ་པ་པོ། དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
[གནད་བསྡུས] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་རྗེ་མཉམ་མེད་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་ལ་ཕག་སྒོ་དང་གྲོག་སྐེད་སྒོ་ཞེས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་སྒོ་རྒྱན་ཀྱི་རྟ་བབས། ཟླ་གམ་བཞི་རུ་རླུང་རི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བཅས་འབྲི་དགོས་པར་གསལ་བ་ལྟར། དེ་དག་གི་ཁུངས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་གང་ཞིག་ནས་བསྟན་ཡོད་པའི་སྐོར་བཙལ་འཚོལ་དང་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཏེ་སྐབས་བསྟུན་གསལ་བཤད་གང་ཐོན་རེ་བྱས་ཡོད།
[གནད་ཚིག] དཀྱིལ་འཁོར། ཕག་སྒོ། གྲོག་སྐེད་སྒོ། རྟ་བབས། གཞི་རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ།
འདིར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་ཆེན་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་བར་མ་སྔགས་ལུགས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༢༦༽«མདོ་གཟེར་མིག»ངོས༼༢༦༽ལས། “ཐམས་ཅད་མ་ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་བསྒོམ། རང་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱིངས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར། ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་ཐམས་ཅད་ཀུན། དག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་མཁའ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར། གཤེན་རབ་ཀྱིས་འདུལ་བའི་མི་མཇེད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་ཆགས་ཀྱིན་མཉམ་དུ་འཇིག་པ་འདི་ཉིད། དག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། རྡུལ་མཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ས་ལ་ལག་གིས་བྲིས་པ་ནི། གང་ཟག་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོས་དངོས་མེད་བཙལ་བ་དང་། མཚན་མས་དོན་ལ་མཚོན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཚོན་གྱི་ས་གཞི་ལ་ལག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྲིས་ལ་བསྟན་པའོ། །”ཞེས་གསུངས། དེ་འདྲའི་མཚན་མ་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལའང་གྲངས་དང་དབྱིབས་བཀོད་སྣ་ཚོགས་མཆིས་པ་ལས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་དུ་གཞི་རྩའི་སྒོ་ལ་ཕག་སྒོ་དང་གྲོག་སྒོ་ཞེས་འབྲི་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ་ལ།
གཅིག ཕག་སྒོ་དང་གྲོག་སྐེད་སྒོའི་སྐོར།
ཕག་སྒོའི་དཔེ་རིས།
དང་པོ་ཕག་སྒོའི་ཁུངས་ནི། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༢༦༽«མདོ་གཟེར་མིག»ངོས༼༥༠༤༽ལས། “སྒོ་དང་སྒོ་འགབ་སྒོ་ལྡད་གསུམ། །སྒོ་ཁྱུད་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཏེ་ལྔ། །ཁ་བད་ཞབས་རྨེང་གཉིས་ཏེ་བདུན། །གཞི་མ་དངུལ་ལ་སྒོ་ཉིད་གསེར། །རིན་ཆེན་རེ་བཞི་རིན་ཆེན་གཡག་ཤིང་ངོ་། །སྒོ་ཁྱུད་གཡས་ན་ལྷ་བུ་གར་མཁན་ནོ། །གཡོན་ན་ལྷ་མོ་མཆོད་འབུལ་ལོ། །སྒོ་ལྡན་བླ་རྒྱན་གནམ་རིས་སོ། །སྒོ་འགབ་ས་རྒྱན་ཆུ་རིས་སོ། །ཁ་བད་ཞབས་རྨེང་རྩིག་པའི་རྒྱན་དང་མཚུངས། །”ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ལུགས་འདི་བཞིན་ཕྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་འདུག་ཅིང་། གཞི་རྩའི་མདོ་ལུང་ཁ་གསལ་སྟབས་གོ་བ་ལེན་ཐབས་ཀྱང་སླ་བར་འདུག་པས་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ངལ་བ་བསྐྱུངས་སོ། །
གཉིས་པ་གྲོག་སྐེད་སྒོ།
གྲོག་སྒོའི་དཔེ་རིས།
གཉིས་པ་གྲོག་སྐེད་སྒོའི་ཁུངས་ནི་ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི«དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས»ལས། “དེ་ནས་སྒོ་ཐིག་རྣམ་དག་ལས། །ལྷག་པའི་ཐིག་ནི་བཅུ་དྲུག་ཅེས། །སྔར་བཤད་སྒོ་ཐིག་གཉིས་ཀྱི་བར། །”ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། འདིའི་ཁུངས་རྣམ་དག་ཅེས་པའི་དཔེ་ཆ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༤༣༽ སྤ་གཏེར། «གཡུང་དྲུང་ལས་དག་གི་རྒྱུད»ངོས༼༡༥༢༽ལས། “ལྷག་པའི་ཐིག་ཆ་བཅུ་དྲུག་འཕྲ་མོར་གདབ། །”ཅེས་རྩ་ཚིག་གིས་མདོར་བསྟན་ཅིང་། དེའི་རྒྱས་བཤད་ཡང་ངོས༼༡༥༥༽ལས། “སྒོ་བཞི་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་པ་ལ་སྒོ་དང་སྒོ་ཁྱུད་ཆས་པར་བྲི། དེའི་ཕྱི་རིམ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔའི་རྩིགས་པས་བསྐོར། དེའི་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་ཁོང་སེང་། དེའི་སྟེང་སྟ་བབས་རིམ་པ་ནི།” ཞེས་དང་། “སྒོ་སྣམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མཐིང་ནག་ལ། ཉི་ཟླའི་སྐར་ཁུང་དང་ལྡན་པར་བྱ། དེའི་ཕྱི་རིམ་རིན་པོ་ཆེའི་གསེར་གྱི་ཀ་བ།” ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་འདུག་ཅིང་། ལུང་འདིའི་དོན་ཁྱུང་སྤྲུལ་གྱིས་གསར་དུ་བཀྲལ་མིན་གང་ལྟར་ཡང་དོན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ནི་རྗེ་ཡི་སྐབས་སུ་ཡོད་ངེས་པ་ནི། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི«རྡུལ་ཚོན་ཐིག་ཚོན»གྱི་རྣམ་དག་གི་སྒོ་བསྟན་སྐབས། “དེ་རྒྱབ་སྒོ་བཞི་ཕྱོགས་འོད་ནི། །དང་པོ་རིན་ཆེན་རྩིག་པའི་ཆ། །གཉིས་དང་གསུམ་ནི་སྒོ་ལོགས་དང་། །བཞི་ལྔ་སྒོ་དང་འགྲམ་ཁྱུད་ཕྱོགས་འོད་དོད། །དྲུག་པ་རྩིག་པས་བསྐོར་བར་བྱ། །བདུན་པ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་སྔོ། །ཉི་ཟླའི་སྐར་ཁུང་ལྡན་པར་བྱ། །”ཞེས་དང་། ཡང་ལུང་དེའི་བྱམས་མའི་ཕྱི་སྒོ་བསྟན་སྐབས། “དེ་ནས་ཕྱི་སྒོ་འབྲི་ཚུལ་ནི། །དང་པོ་རིན་ཆེན་རྩིག་པའི་ཆ། །གཉིས་དང་གསུམ་ནི་སྒོ་ལོགས་དང་། །བཞི་ལྔ་འགྲམ་ཁྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད། །དྲུག་པ་རྩིག་པས་བསྐོར་བར་བྱ། །བདུན་པ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་སྔོ། །”ཞེས་པ་དང་། ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི«དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས»ཀྱི་རྣམ་དག་སྒོ་ཡི་སྐབས། “བཅོ་ལྔ་བཅད་པའི་ནང་ནས་རིམ། །༡རིགས་སྣམ་༢རྩིག་པ་༣སྒོ་ལོགས་དང་། །༤འགྲམ་༥ཁྱུད་༦རྩིག་པ་༧ནམ་མཁའ་སྟོང་། །”ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་མཐུན་ཞིང་། ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི«རྡུལ་ཚོན་ཐིག་ཚོན»གྱི་བྱམས་པའི་ནང་སྒོ་བསྟན་སྐབས། “ནང་སྒོ་བཅུ་གཉིས་ཐིག་གདབ་ནི། །ནང་ཐིག་ཚངས་ཐིག་གཡས་གཡོན་ནས། །ཆ་ཕྲན་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་གདབ། །”ཅེས་དང་། “ནང་སྒོ་བཅུ་གཉིས་འབྲི་ཚུལ་ནི། །གཡས་གཡོན་དང་པོ་སྒོ་ཞེང་ཚད། །གཉིས་དང་གསུམ་ནི་འགྲམ་དང་ཁྱུད། །བཞི་ལྔ་རྩིག་པ་ནམ་མཁའ་སྟོང་། །དྲུག་པ་ཀ་བ་མཛེས་པར་བྲིས། །”ཞེས་པ་དང་། ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི«དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས»ཀྱི་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ཡི་སྐབས། “འཕྲད་ཞེང་གཡས་གཡོན་༡དང་པོ་ནི། །སྒོ་ཞེང་དེ་ནས་༢འགྲམ་༣ཁྱུད་དང་། །༤རྩིག་པ་༥ནམ་མཁའ་༦ཀ་༧ཀ་ཞུ། །ལ་སོགས་གོང་གི་སྤྱི་ཐིག་ལྟར། །”ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་བབ་འདུག་པ་འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་ནུས། འབྲི་ཚུལ་འདི་བཞིན་ཕྱི་རྒྱུད་རྣམ་དག་དང་། བྱམས་མ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་ནང་རྒྱུད་ཕལ་རྣམས་འདི་བཞིན་འབྲི་བའི་ཕྱག་སྲོལ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་འདྲ། མ་གཞི་སྒོ་འདི་བཞིན་བོན་བསྟན་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་གཏེར་དཔེ་འགའ་ཡི་གླེགས་ཤིང་ངོས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དཔེ་རིས་ཡོད་སྐད་འདུག་པའང་འདི་འདྲ་ཡིན་པར་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉེ་ཆར་གཏམ་ཤུལ་དགའ་ཐང་འབུམ་པ་ནས་རྙེད་པའི་བོན་དཔེ་ཞིག་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་དཔེ་རིས་ཆུང་ངུ་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་སྒོ་ཡང་འདི་བཞིན་བྲིས་འདུག་པའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བདེན་དཔང་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་།
གཏམ་ཤུལ་འབུམ་པ་ནས་ཐོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔེ་རིས།
གལ་ཏེ་སྒོ་འདི་བཞིན་བྱས་ན་སྒོ་གླེགས་དང་སྒོ་ཡོལ་སོགས་མེད་པས་དེ་བཞིན་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལུང་རྣམས་དང་མི་འགལ་ལམ་སྙམ་ན། འབྲི་ཆ་ལ་སྒོ་གླེགས་སོགས་མེད་ཀྱང་བསླང་ཆ་ལ་ཡོད་པ་དང་། འབྲི་ཆའི་སྐབས་སྒོ་ཁང་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་འབྲི་ཐབས་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་འགྲོ་མགོན་བདུད་རྩི་སོགས་ཀྱིས་ཀློང་རྒྱས་འགྲེལ་དུ་གྲོག་སྐེད་སྒོ་ལ་དམིགས་བཀར་གྱིས་དགག་འདུག་པ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན་དེ་ནི་སྤྱིར་བཤད་མིན་པར་སྐབས་བབ་ཀློང་རྒྱས་གཞུང་གི་བསྟན་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ཡིན་པས་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་གནོད། དེ་ལྟར་མིན་ན་བོན་ལུགས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཀློང་རྒྱས་ཇི་བཞིན་ཁྱབ་དགོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་མི་འདོད་ན་གོང་གསལ་རྣམ་དག་གི་རྒྱུད་ཚིག “ལྷག་པའི་ཐིག་ཆ་བཅུ་དྲུག་འཕྲ་མོར་གདབ། །”ཅེས་པའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེས་འདྲི་བ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་འོས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕག་སྒོ་དང་། གྲོག་སྐེད་སྒོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་འབྲི་ཚུལ་གྱི་དབྱིབས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་འདུག་མོད། ཐ་སྙད་འདི་ལོ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བཀོལ་བ་ཡིན་མིན་སོགས་ནི་བརྟག་ཀྱང་རུང་ངོ་། །
གཉིས། སྒོ་རྒྱན་རྟ་བབས་ཀྱི་སྐོར།
སྒོ་རྒྱན་རྟ་བབས་ཀྱི་དཔེ་རིས།
དེ་ལ་ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི«དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས»ལས། “ཕྱི་བལྟོས་སྣང་སྲིད་ཁྱུང་གུར་དང་། །ནང་ལྟར་འདུས་བྱས་མངོན་གྱུར་ལ། །དྲྭ་གུར་དང་ནི་གསང་བ་ལ། །ལུས་དཀྱིལ་བུམ་གདན་མཆོད་རྟེན་དབྱིབས། །”ཞེས་སྒོ་རྒྱན་འབྲི་ཚུལ་ལུགས་གསུམ་ཙམ་བཤད་པ་ལས། འདིར་དང་པོ་དང་འབྲེལ་ཏེ་གླེང་བ་ལ། གྲུབ་དབང་ཤར་རྫ་པའི«སྡེ་སྣོད་མཛོད»ལས། “ལྟ་བ་ཁྱུང་ཆེན་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟ་བབས་དང་ལྡན་པ། ཞེས་པས། དེའང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟ་བབས་བརྒྱད་གཉིས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ་ཡི་རྟ་བབས་སྒོ་ཕུགས་ཕྱི་ནང་དུ་བབས་གཞོན་གྱི་རྟ་བབས་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་བརྒྱད་དོ། །འབྲས་བུའི་རྟ་བབས་སྒོ་ཁང་གི་སྟེང་དུ་རྒྱན་གྱི་རྟ་བབས་བརྒྱད་བརྩེགས་མར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟ་རྐང་ཞེས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཡུང་དྲུང་ཡུ་བ་ཅན་མགུལ་དར་དཔྱང་གིས་འཕུར་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བས་སྦྲེལ་བ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆུ་སྐྱེས་ནི་པདྨ་རཱ་གའི་པད་འདབ་བསྒྲིགས་པ། སྒྲོམ་བུ་ནི་ཀ་ཐུང་གི་བར་བར་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་ལེབ་བཙུད་པ། ཟར་ཚགས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་མིག་སྤྲས་པ། སྣ་མཆོང་ནི་གསེར་གྱི་ཕ་གུའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །སྒྲིལ་འཕྱང་ངམ་ཆུན་འཕྱང་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་བ་དྲྭ་ཕྱེད་པ། ༼འདིར་ཤར་བུ་མི་འདུག་མོད་ལྷ་གཉེན་ཤེལ་སྒོང་དུ་གསལ་བས་ཆད་སྐྱོན་ཡིན་པ་འདྲ། དེ་ལྟར་མིན་ན་རྟ་བབས་བརྒྱད་ཚང་མི་འདུག མཆན༽ ཁྱུང་མགོ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་མཛེས་པའོ། །”ཞེས་གསལ་བའི་ལུང་ཁུངས་ནི། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༡༢༠༽ སྤ་གཏེར། «ལྟ་བ་ཁྱུང་ཆེན་གཡུང་དྲུང་གསང་བའི་རྒྱུད»ངོས༼༤༽ལས། “རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྟ་བབ་དང་ལྡན་པ།”ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་འདུག་པ་དང་། དེ་མཚུངས་ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི«དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས»ལས། “གཞན་ཡང་མེ་རི་ལ་སོགས་པ། །ཐར་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟ་བབས་མཛེས། །ཞེས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི། །རྟ་བབས་བརྒྱད་གཉིས་བཅུ་དྲུག་ཀྱང་། །”ཞེས་སོགས་གོང་གསལ«སྡེ་སྣོད་མཛོད»དང་མཚུངས་ཤིང་། དེའི་ཁུངས་མེ་རིའི་རྒྱུད་ནི། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༡༣༡༽ སྤ་གཏེར«མེ་རི་འབར་བ་རྩ་བའི་རྒྱུད»ངོས། ༼༣༧༽ “རིན༼ཕ་དགུ༽པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོད་འཕྲོས་བ༼སྟོང་གཉིས་མ་ལུས༽ཆུན༼དྲ་བ༽འཕྱང་དང་ཤར་བུ་དང་། དྲ་བ་དང་། འཕྲེང་བས་མཛེས་པ། འདོད༼འདོད་ཡོན༽པ་ལྔ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱན་པ། རྣམ་པར༼སྟོང་པ་ཉིད་མཚན་མ་སྨོས་པ་འོད་གསལ༽ཐར་པའི་སྒོ་དང་། སྒོ་ཁྱུད༼ཤར་ཤེལ༽བཅས། སྟ་བབས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་མཛེས་པ།” ཞེས་གསལ་བ་འདི་ཡིན་འདུག་ལ། འོན་ཏེ་གོང་གསལ་འབྲས་བུའི་རྟ་བབས་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་བཞིན་གསལ་མིན་ལས་འཕྲོས་པའི་དོགས་དཔྱོད་སོགས་དགོས་མིན་བློ་ལྡན་དག་གིས་མཁྱེན་པར་འཚལ་ལོ། །
གསུམ། ཟླ་གམ་གྱི་རླུང་རི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་སྐོར།
ཡང་ཁྱུང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི«དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་ཐབས»ལས། “ཟླ་གམ་ནང་མཐོང་ཆུ་སྲིན་ཟུང་། །ཁ་ནས་གཞི་རླུང་རྒྱ་གྲམ་ནི། །བ་དན་དང་བཅས་ཟངས་ལྕགས་འོག །སྒྲིབ་ཚུལ་དང་ནི་དེ་ཡི་སྟེང་། །རྒྱས་འདོད་མེ་སོགས་འབྱུང་རིམ་བཀོད། །བསྡུ་ན་རྩིག་དང་ཆ་མཚུངས་བཞག །”ཞེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱོགས་བཞིའི་ཟླ་གམ་བཞིའི་ནང་དང་། སྒོ་རྒྱན་ནམ་ཁྱུང་གུར་སོགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཚུལ་དུ་རླུང་རི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ཡི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་འབྲི་བའི་ཚུལ་གསལ།
གཞི་རླུང་རྡོ་རྗེའི་དཔེ་རིས།
དེ་ལྟར་གྱི་ཁུངས་རྒྱུད་གཞན་པའང་ཡོད་སྲིད་ལ། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༡༡༨༽ རྨ་གཏེར། «གསས་མཁར་ཞི་བ་གཡུང་དྲུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གཞུང»ངོས ༼༡༥༥༽ལས། “ཟླ་གམ་ནམ་མཁའི་སྟེང་དུ་རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བརྒྱད་ལ། དར་བརྒྱད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའོ། །”ཞེས་དང་། བཀའ་འགྱུར་པོད། ༼༡༢༣༽ དབྱིལ་གཏེར། «རྒྱུད་ཏིང་མུར་གཡུ་རྩེ»ངོས ༼༡༤༽ལས། “ཟླ་གམ་བཞི་ནི་ནམ་མཁའི་ངོགས་ལ། སྟེང་དུ་རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ར་བའི་དབལ་དང་དབྱིབས་སུ་བྲི། དར་གྱི་འོད་ཟེར་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ལྟར་བྲི། དེའི་ཕྱི་རིམ་ཟངས་རི་ལྕགས་རི་ལ་དབལ་གྱི་མེ་རི་བྲི།”ཞེས་དང་། གྱེར་མི་ཉི་འོད་གྱི་གཏེར་མ«རྒྱས་པ་ཀུན་སྣང་ཁྱབ་པ་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར»ལས། “ཕྱོགས་བཞིའི་ཟླ་གམ་ལ། རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་རྩེ་མོ་ལ། རླུང་གིས་བ་དན་བཞིས་འདེགས་པར་བྲིས།” ཞེས་དང་། དེའི་ཕྱག་ལེན་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དུས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་ཡང་། མཁས་པ་གཉོས་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི«ལས་བཞི་རྒྱུན་ལྔ་སྦྱིན་སྲེག་གི་མཆོང་གི་གསལ་བྱེད»ཤོག་ངོས༼༥༦༽ལས། “ཕྱོགས་བཞིའི་ཟླ་གམ་ལ་རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་རླུང་གི་བ་དན་བཞིས་འདེགས་པར་བྲི།” ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐོར་བུ་འགའ་ཞིག་གླེང་བ་འདི་དག་ཀྱང་ངོས་ནས་ད་སྔོན་མཇལ་བའི་བཀའ་ལུང་གནད་ཡོད་འགའ་ལས་རེ་ཟུང་ཞིག་ཟུར་དུ་དྲངས་པ་ཙམ་ལས། ད་དུང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཁུངས་གཞན་པའང་ཡོད་སྲིད་པས་དེ་ལུགས་མཁྱེན་ལྡན་དག་གིས་དཔྱད་པར་འཚལ་ལོ། །འདིར་དྲངས་པའི་བཀའ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ཁུངས་ནི«གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ»ལྟར་ཡིན་ལ་དཔེ་ཚོགས་དེའི་པོད་གྲངས་དང་ཤོག་ངོས་བཅས་བཀོད་ཡོད། བརྡ་སྦྱོར་འགའ་ལ་དོགས་གནས་མཆིས་རུང་དཔྱད་གཞི་ལེགས་ཕྱིར་མ་དཔེ་ལྟར་སོར་བཞག་བྱས་པ་ལས་བཅོས་བསླད་གང་ཡང་བྱས་མེད། བཀའ་བརྟེན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་དཔེ་ཁུངས་དྲངས་མེད་པ་བཅས་སོ། །


c: text/html

text:
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། “ལྷ་གཞིས་ལྕགས་ལམ་ཤར་གཏོང་བྱས་རྗེས་ལམ་བར་གྱི་དུས་ཚོད་མང་ཙམ་གྲོན་གྱི་འདུག གཞིས་ཀ་རྩེ་ནས་ལྷ་སའི་བར་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཡང་འགྲོ་གི་མི་འདུག མེ་འཁོར་ལ་བསྡད་ན་ཅུང་བདེ་པོའང་རེད། མང་ཚོགས་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་མང་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག”ཅེས་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་ནམ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པའི་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་དང་པོ་ས་ལུང་ཕུན་ལགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཟེར། ཡང་ཁོ་ན་རེ“མེ་འཁོར་མང་ཚོགས་ལྷ་སར་འགྲོ་དུས་ཀྱི་གདམ་ཀ་དང་པོར་གྱུར་འདུག་མོད། སྤ་སེ་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་དཀོན་པོ་འདྲ་རེད”
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་པ་དོ་དམ་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་དང་པོ་ས་ལུང་ཕུན་ལགས།
འཛམ་གླིང་གི་མཚོ་འཕགས་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་པའི་མདོ་དབུས་ལྕགས་ལམ་གྱི་མུ་རྒྱུན་བརྐྱངས་པའི་ལྷ་དབུས་ལྕགས་ལམ་ནི ༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ ༨ པའི་ཚེས ༡༥ ཉིན་དངོས་སུ་ཤར་གཏོང་བྱས་ཤིང་། དེས་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ནུབ་ས་ཁུལ་ཁག་གཞུང་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་ཁོ་ནར་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་བ་དང་། མང་ཚོགས་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོར་སྟབས་བདེ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད། ཨུ་ཡོན་ས་ལུང་ཕུན་ལགས་ཀྱིས་ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་མང་འོངས་པར་མེ་འཁོར་ཐེངས་གྲངས་ཁ་སྣོན་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུས་དོན། “ཡག་ཤོས་བྱུང་ན་ཉིན་རེ་རེ་བཞིན་ཕར་ཚུར་གཉིས་ཀར་འགྲོ་བའི་མེ་འཁོར་ཡོད་པ་བྱས་ཏེ། ལྷ་ས་དང་གཞིས་ཀ་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་སྔར་བས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་གལ་སྲིད་མེ་འཁོར་དུ་བོད་རིགས་འཁོར་ཞབས་པ་སྣོན་རྒྱུ་བྱུང་ན་གོ་བརྡ་འཕྲོད་སླ་ཞིང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་མངོན་ཐུབ་ཀྱི་འདུག”
རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། ལྷ་གཞིས་ལྕགས་ལམ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྕགས་ལམ་དྲ་བའི“འཕྲེད་གཉིས་གཞུང་གཉིས”སྐྱེལ་འདྲེན་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར ༡༣༢.༨ བཏང་ཞིང ༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ ༡ པོ་ནས་བཟོ་མགོ་ཚུགས། སྤྱིའི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ ༢༥༡ ཡོད། ༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ ༨ པའི་ཚེས ༡༥ ཉིན་དངོས་སུ་ཤར་གཏོང་བྱས།
ལྷ་གཞིས་ལྕགས་ལམ་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ལྷོ་ནུབ་ཁུལ་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཤར་གྱི་མདོ་དབུས་ལྕགས་ལམ་གྱི་མཐའ་ཚུགས་ལྷ་ས་ནས་ལྷོའི་སྐྱིད་ཆུའི་འབབ་བརྒྱུད་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་། བར་ལམ་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆུང་དང་ཆུ་ཤུར་རྫོང་བརྒྱུད། ཡང་ནུབ་ཏུ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་དཀྱོགས་ནས་རིང་ཚད་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལེ ༩༠ ཡོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་གྲོག་རོང་ཆེན་པོ་བརྒལ་རྗེས། སྙེ་མོ་དང་རིན་སྤུངས་རྫོང་བརྟོལ་ནས་མཐར་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ནུབ་ས་ཆའི་གཞིས་ཀ་རྩེར་འབྱོར་བ་ཡིན། ལམ་བར་ལྷ་སའི་ལྷོ་དང་ཆུ་ཤུར། གཞིས་ཀ་རྩེ་སོགས་འབབ་ཚུགས ༡༤ ཡོད་པ་རེད།(རྩོམ་འགན་པ། རྟ་མགྲིན)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དགེ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མདོ་སྨད་སྐྱིད་པའི་ལྗོངས། ། འཇུ་ལག་བཀྲ་ཤིས་ཐང་ཞེས་གྲགས་པའི་གནས། ། གངས་རི་གཡའ་བྲག་རི་བོ་མཁའ་ལ་སྙེགས། ། ལྗོན་པའི་འཕྲེང་ལྡན་ནགས་ཚལ་ལོ་འདབ་རྒྱས། ། སྤང་ལྗོངས་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཚོན་གྱིས་བཀྲ། ། དག་བྱེད་ཆུ་ཀླུང་དལ་འབབ་འཁྱིལ་ཞིང་དུ། ། གཙུག་ལག་ཁང་དང་གནས་གཞི་འབྲོག་དང་གྲོང་། ། སྣོད་བཅུད་འབྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབུས། ། ་་་་་་སྔོ་ཁོ་ངག་དབང་ལེགས་བཤད་ཉི་མས།
ཙོང་ཆུའི་ཆུ་ལག་གཙོ་བོ་དང་རྨ་ཆུའི་རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཆུ་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཇུ་ལག་ཆུ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་གངས་དཀར་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་མཆེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཆུ་བོའི་སྟོད་རྒྱུད་ཐེམ་ཆེན་རྫོང་ཁོང་བརྒྱུད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བཞུར་གྱིན་ཡོད་པས་ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མེ་རིའི་ཆུ༼དམུ་རིའི་ཆུ༽དང་ཐང་དམར་ཆུ་ཟེར་བ་དང་། དེ་ནས་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྐང་ཚ་རྫོང་དང་མདོ་ལ་རྫོང་། རྒྱ་མདོ་རྫོང་། མཚོ་ཤར་ས་ཁུལ་གྱི་ཧོར་གྲོང་རྗོང་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་དཔའ་རིས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་། མཚོ་ཤར་ས་ཁུལ་གྱི་གཞོང་ཐང་རྫོང་སོགས་ཀྱི་ས་ཁོང་རིམ་པར་བརྒྱུད་ཅིང་སྔ་ཕྱིར་ཆུ་ལག་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་ཆེར་རྒྱས་ཤིང་དཔའ་རིས་མཆོད་རྟེན་ཐང་གི་ཤར་ཕྱོགས་ཙམ་ནས་རིམ་གྱིས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་གྱུ་བའི་མཐར་གཞོང་ཐང་རྫོང་གཞོང་ཐང་གྲོང་རྡལ་ནས་ཙོང་ཆུར་འདྲེས་པའི་བར་མཚམས་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན་ལ་དཔའ་རིས་པ་རྣམས་གཙོ་བྱས་ཏེ་འཇུ་ལག་ཆུ་ཞེས་འབོད་པ་དེའོ། །
དེང་དུས་དྲ་ལམ་སོགས་སུ་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་རྒྱུ་ཆ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་རྣམས་གཞིར་བཟུང་ནས་བཤད་ན། རྒྱའི་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་འདིར་ཧའོ་མོན་ཆུ་བོ(浩门河)དང་ཏ་ཐུང་ཆུ་བོ(大通河)སོགས་སུ་འབོད་ཅིང་། སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ561ཡོད་པ་སྟེ་ཙོང་ཆུ་ལས་ཀྱང་ཆུ་རྒྱུན་རིང་བས་ན་ཙོང་ཆུའི་ཆུ་ཕུག་ཏུ་འདོད་མཁན་ཡང་ཡོད། ཆུ་རྒྱུན་འབབ་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི1.5126ཙམ་དང་ལོ་རེའི་བཞུར་ཚད་ལ་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ88.7/སྐར་ཆ་ཙམ་ཡོད་པར་བཤད། ཆུ་བོའི་སྟོད་རྒྱུད་ས་བབ་མཐོ་ཞིང་ཐང་ཡངས་པ་དང་ན་འདམ་རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཕྱུགས་རིགས་འཚོ་སྐྱོང་ལ་ཕན་ཞིང་། ཆུ་བོའི་བར་རྒྱུད་རྒྱ་མདའ་རྫོང་མཁར་གྱི་ཉེ་འགྲམ་ནས་སྨད་རྒྱུད་ཙོང་ཆུར་འདྲེས་པའི་བར་མཚམས་སུ་སོ་ནམ་གྱི་ལས་ཆེ་ཆེར་དར་བས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཞིང་ལས་ས་ཁུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་གོ་ཞེས་དང་རྒྱ་མདའ་རྫོང་ཁོང་ནས་ཏ་ཐུང་འབབ་ཆུའི་གཟར་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བྱིན་པས། ཆུ་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ནས་མ་དངུལ་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ཆེར་མ་བཏང་ཡང་དགེ་བེད་འདོན་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས། ཏ་ཐུང་ཆུ་བོའི་རྒྱ་མདའི་བར་མཚམས་དེ“ཆུ་གློག་དོག་ལམ”འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་གསེར་ལྟ་བུའི་ཆུ་ལམ་ཡིན་ཞེས་པ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གདེང་འཇོག་གི་ཡི་གེ་མང་དག་ཅིག་བྲིས་སྣང་ཡང་། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཁས་པའི་དབང་པོ་དོར་ཞི་མཆོག་གིས། ཆུ་དེ་ལ་གནའ་དུས་ཆུ་སྔོན་ཟེར་བ་ལ། ཆུ་སྲིན་གདུག་པ་ཅན་ཞིག་གིས་གནས་བཅས་ཏེ། ཆུ་འགྲམ་གྱི་མི་ཕྱུགས་མང་པོ་ཟོས་པས། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ནང་གི་སྲོག་ཆགས་དེ་འཇུས་ནས་བརླག་སོང་ཞེས་ཆོ་ངེ་བཏབ་པས། ཆུའི་མིང་ལ་འཇུ་བརླག་ཐོགས་པ་ད་ལྟ་ཟུར་ཉམས་ནས་འཇུ་ལག་ཐོགས་པ་ཡིན་ཞེས་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ལས་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ཆུ་བོ་འདིར་འཇུ་ལག་ཆུ་ཐོགས་དོན་གསལ་བོར་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་། ཆུ་སྔོན་ཞེས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གིས་ད་དུང་ཡང་། མཆོད་རྟེན་ཐང་གི་དགོན་གནས་ནི། དཔའ་རིས་རྫོང་གི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས། མཚོ་སྔོན་ཧུ་གྲུ་རྫོང་དང་འདབས་འབྲེལ། འཇུ་ལག་ཆུ་ཆེན་གྱི་ཉིན་ངོས་འགྲམ་བཅར་དུ་ཡོད་ལ། འཇུ་ལག་ཆུ་ནི་དམུ་རི་ནས་འབབ་ཅིང་། ཏ་ཐུན། མུན་ཡོན་བརྒྱུད། དཔའ་རིས་རྫོང་གི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས། མཆོད་རྟེན་ཐང་གི་མདུན་ནས་མར་བཞུར་ཏེ། ཐེ་ཏུང་། ཡོ་ཀེ་བརྒྱུད། ཞང་ཐང་ལ་ཐོན་ཚེ་ཙོང་ཆུ་དང་འདྲེས་ཤིང་། དེ་ནས་མར་བཞུར་ཏེ་ཐག་མི་རིང་བ་ན་རྨ་ཆུར་འདྲེས་པ་ཡིན། ཆུ་དེ་ལ་གནའ་དུས་རྒྱ་སྐད་དུ་ཧོ་མུན་ཧྲོས་ཟེར་ཡང་། དེང་སང་ཏ་ཐུང་ཧོ་ཟེར་ཞིང་། བོད་སྐད་དུ་འཇུ་ལག་ཆུ་ཟེར་བ་ཡིན། འཇུ་ལག་ཀླུང་འགྲམ་ཉིན་སྲིབ་ཏུ་འཇུ་ལག་ཡུལ་སྐྱོང་མཐོན་པོ་བཅུ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་རི་མཐོན་པོ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་དེ། མེ་ལ་གངས་དཀར། མགོན་པོ་གདོང་དམར། གནས་སྐས། བྱ་དུར། ཁྲ་ལེབ། ར་རྒོད། སྟག་རྩེ། ཕྱོར་འཛོང་། དམར་མཐོ། སྐྱ་ཀ་རི། ལྷུན་པོའི་རྩེ། རབ་བཟང་། ཀླུ་རི་རྣམས་སོ། ། དེའི་ནང་གི་སྟག་རྩེ། ཕྱོར་འཛོང་། དམར་མཐོ། སྐྱ་ཀ་རི། ལྷུན་པོའི་རྩེ། རབ་བཟང་། ཀླུ་རི་རྣམས་མཆོད་རྟེན་ཐང་གི་ཐག་ཉེ་ན་ཡོད་ཅིང་། ཁྲ་ལེབ་དང་། ར་རྒོད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཐག་མི་རིང་། འཇུ་ལག་ཆུ་རྒྱུད་ཡུལ་སྐྱོང་མཐོན་པོ་བཅུ་གསུམ་དང་འདབས་འབྲེལ་བའི་ས་ལ་འཇུ་ལག་ཕྱོགས་ཟེར་བ་ཡིན། འཇུ་ལག་ཆུ་དེ། ཞེང་དུ་གཞུ་འདོམ་སུམ་ཅུ་ཙམ་དང་བྲུག་དུས་གཞུ་འདོམ་བཞི་བཅུའི་ཡན་ཆད་སླེབ་ཅིང་། ཟབས་སུ་ཁྲུ་གསུམ་བཞི་ཙམ་དང་བྲུག་དུས་འདོམ་གཉིས་ལྷག་སླེབ། བྲག་དང་རྫ་གསེབ་ནས་བཞུར་བ་ཡིན་སྟབས་འདམ་དང་སྙིགས་མ་མེད་ཅིང་། ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་སྤང་རི་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་སྔོ་མདོག་ཆུ་ལ་ཤར་བས། ཆུ་དེ་སྔོ་ཞིང་དྭངས་ལ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། འཐུང་ན་རོ་ཞིམ་ཞིང་ལུས་ལ་ཕན་པ། བཀྲུས་ན་ཤ་མདངས་དཀར་འཇམ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མང་དུ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུས་ཟབ་པས་དོན་ལ་གནས་པ་དང་། གཟིགས་པ་ཡངས་པས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་འདྲིལ་ཅིང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བབ་དང་མཐུན་པའི་གསུང་འབའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །
མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། འཇུ་ལག་ཆུ་འདི་སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱིས། ཡུལ་དེ་དང་འཇུ་ལག་སོགས་སུ་གངས་རི་གླང་ཆེན་དཀར་པོའི་ཁྱུ་འདྲ་ངོ་མཚར་བ་ཞེས་བསྔགས་པ་བཞིན་མདོ་སྨད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གངས་རི་ཆེན་པོ་གངས་དཀར་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་མཆེད་ཅིང་། དེ་ནས་རྨ་ནུབ་དོག་ལམ་གྱི་ལྷོ་རིའམ་མདོ་ལའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་ལག་མང་པོ་དང་གོང་གསལ་མཐོན་པོ་བཅུ་གསུམ་སོགས་གངས་རི་དང་འཁྱག་ཀླུང་དུ་མ་ནས་ཐོན་པའི་ཆུ་ལག་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཀླུང་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྗིད་ཆགས་པ་དང་དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་མདངས་གསལ་བའི་མདོ་སྨད་བྱང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
རྨོག་རུ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་།1968ལོར། མཚོ་སྔོན་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ནས་སྐྱེས། རྩོམ་རིག་རམ་འབྱམས་པ།
སྔ་གཞུག་ཏུ་རྒྱལ་ནང་གི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་བྲིས་པའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་ཞིབ་འཇུག་ཆེད་རྩོམ་ཉི་ཤུ་ལྷག་སྤེལ། དགེ་གྲོགས་གཞན་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྐལ་བཟང་མིག་སྒྲོན》དང་། 《སློབ་ཆེན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག》 《རྨོག་རུ་སྡེ་བའི་ལོ་རྒྱུས》སོགས་འབྲི་རྩོམ་བྱས་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་པར་དུ་བསྐྲུན། སློབ་གླིང་དང་སློབ་གྲྭ་རིམ་པའི་སྔོན་ཐོན་མི་སྒེར་ཐེངས་དུ་མ་དང་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ཀྱི་ན་གཞོན་དགེ་རྒན་སློབ་ཁྲིད་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཨང་རིམ་དང་པོ་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཡང་བཞེས།
ད་ལྟ《མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》(བོད་ཡིག་པར་མ)ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་འགན་བཞེས་ཡོད་ལ། ཀྲུང་གོའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྩོམ་པ་པོའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡིག་བྲིས་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་པཎ་ཆེན་ཞིག་འཇུག་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས་མུས་སུ་བཞུགས་པ་ལགས་སོ། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་འགྲོ་ཚེ་བརྟན།


text:
འཕྲིན་གསར་སྡེ་ཚན།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༨ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་སྐབས་དང་པོའི་ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་གྲཱའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་སྐབས་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་མི་ཉམས་པར་བདག་པོ་
ཉེ་ལམ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོ་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་འབུམ་ལས། དགེ་ལྡན་པའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་། རྙིང་མའི་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དྭགས་པོ་ཐར་རྒྱན།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཟླ་༨ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྡ་རམ་ས་ལའི་བཞུགས་སྒར་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལྔ་དང་ལྔ་བཅུའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལ་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་། ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་རུ་ཤྲཱི་ལངྐ་ (Sri Lanka) དང་། མ་ཡན་མཱརསས། (Myanmar) ཐའི་ལེནྜི།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ་གྷོ་ཝ་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་གྷོ་ཝ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོང་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་ Goa Institute of Management དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་༢༥ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ལ་དྭགས་གླེ་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་དུ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༨༣ བཞེས་པའི་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོར་དབུ་བཞུགས་དང་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་ས་སླེའི་གནམ་ཐང་དུ་༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སྐབས་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམ་པ་དང་། ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཚོགས་པ་ དང་། ལ་དྭགས་རི་ལྗོངས་ཡར་
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལི་མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་གཞུང་འབྲེལ་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་ ༨ བར་གྱི་སློབ་ཚན་ནང་མི་ཚེའི་ནང་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་སྐོར་གྱི་སློབ་ཚན་གསར་འཇུག་གཏན་འབེབ་གནང་ཡོད་པའི་དབུ་འབྱེད་
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་རུ་ཤྲཱི་ལངྐ་ (Sri Lanka) དང་། མ་ཡན་མཱར། (Myanmar) ཐའི་ལེནྜི། (Thailand) ཝི་ཏི་ནམ། (Vietnam) ཐའེ་ཝན། (Taiwan) དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་བཅས་ནས་ཕེབས་པའི་ནང་པའི་སྐུ་ཚབ་དང་བོད་
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལ་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་། ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་རུ་ཤྲཱི་ལངྐ་ (Sri Lanka) དང་། མ་ཡན་མཱརསས། (Myanmar) ཐའི་ལེནྜི།
བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༥ རབ་གནས་ས་ཁྱི་ལོ་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༧ རེས་གཟའ་ལྷག་པ་གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་དགེ་བའི་ཉིན་བླ་ལྷའི་ཐུགས་དམ་དགོངས་དོན་ལྟར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བླ་བྲང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་དང་། ཞབས་ཞུ་བ་སོ་སོའི་
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢ ནས་ ༡༤ བར་ཡུ་རོབ་ལི་ཐུ་ཝི་ཡའི་Lithuania རྒྱལ་ས་ཝིལ་ནི་སི་ Vilnius ནང་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ལ་ཏི་ཝི་ཡའི་ Latvia རྒྱལ་ས་རི་གར་ Riga ༸ཞབས་སོར་འཁོད་ཡོད་དང་།


text:
འཛམ་གླིང་བྱིས་སྒྲུང་གི་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་་ཡ་གྱལ་དུ་གྲགས་པའི་འཇར་མན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྷ་རིམ་ཕུ་ནུ་གཉིས་ནས་བརྩམས་པའི་《གྷ་རིམ་གྱི་བྱིས་སྒྲུང་》གྲགས་ཅན་(དེབ་༡ ནས་༤བར་)དེབ་བཞིའི་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ལོ་ཙཱ་བ་ཕུན་ནོར་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ལ་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ཉེ་ཆར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད།
《གྷ་རིམ་གྱི་བྱིས་སྒྲུང་》འདི་ཡི་བྱིས་སྒྲུང་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་ནས་བོད་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་བ་ད་རེས་ཐོག་དང་པོ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ཉིད་སྒྱུར་སྟངས་ཐད་དོན་ཐོབ་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་ཁ་གསལ་གོ་བདེ་ཡོང་གང་ཐུབ་གནང་འདུག་ཅིང་། བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་བསམ་ངན་སྦྱོར་རྩུབ་དང་གཡོ་སྒྱུ་དྲན་འཕྲུལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ངན་པ་རྣམས་རེ་ཞིག་ཁ་དར་ན་ཡང་། དཀར་ནག་ལས་འབྲས་ཀྱི་བདེན་དོན་མི་བསླུ་བའི་མདུན་དུ་མཐར་ཐུག་བཟང་ལ་བཟང་ལན་དང་། ངན་ལ་ངན་འབྲས་སོ་སོར་སྨིན་ཚུལ་དག་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ནས་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད་པས། རྒྱ་ཆེའི་བོད་ཕྲུག་རྣམ་པའི་རིག་པའི་དགའ་སྟོན་དུ་ཅི་མང་བསྟེན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་མིག་ཇེ་གསལ་གྱུར་ནས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ཁ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ངེས་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟའོ།། གལ་སྲིད་ཉོ་མཁན་ཡོད་ཚེ་དཔེ་ཚོང་ཁང་ཁག་ནས་ཉོ་བའམ། ཐད་ཀར་ཕུན་ནོར་ལགས་ལ་འབྲེལ་བ་གནང་ན་ཆོག ། ཁ་པར་ཨང་གྲངས། ༡༨༩༨༩༠༠༩༠༦༡ ཡིན།


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- ཚན་རིག་མི་སྣ། »
- ཨར་ཁི་མིཌས྄། (Archimedes)
སྤེལ་མཁན། : Tsenrig 11/01/2006
ཁྱེད་ཀྱིས་དེང་སང་སྦྱོང་བཞིན་པའི་རྩིས་རིག་དང་ཚན་རིག་གི་སློབ་ཚན་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་དུ་འཁྲུངས་པའི་གནའ་བོའི་གྷི་རིཀ་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་བ་ཨར་ཁི་མིཌས྄་ཡི་གསང་བརྟོལ་ཁག་ལ་གཞིར་བཞག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་དུས་སྐབས་དེའི་ནང་གི་ཆེས་རླབས་ཆེ་བའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །
ཨར་ཁི་མིཌས྄་ཡི་སྐུ་ཚེ་སྟོད།
ང་ཚོར་ཁོང་གི་བྱིས་དུས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཁུངས་དག་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ཉིད་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༢༨༧ པའི་ནང་གནའ་བོའི་གྷི་རིཀ་གི་གྲོང་ཁྱེར་སཱཡེ་རེ་ཀོས྄ (Syracuse) རུ་འཁྲུངས་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། ཁོང་གི་ཡབ་ཕྷི་ཌི་ཡས྄་ (Phidias) ནི་གནམ་རིག་བརྟག་དཔྱད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བུའི་ཚན་རིག་ལ་འཛིན་པའི་སྤྲོ་སྣང་དེར་སྐུལ་འདེད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཁོང་གིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མྱོང་ཡོད་མེད་དང་ཕྲུ་གུ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་གསལ་ཞིག་མི་འདུག
ཨར་ཁི་མི་ཌས྄་ཡིས་སཱཡེ་རེ་ཀོས྄་རུ་གང་འཇོན་འཇོན་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་པ་བྱས་པ་དང་ཕྱིས་སུ་ཨི་ཇིབཊ་གི་ཨེ་ལེཀ་ཛན་ཌརྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པ་རེད། ཨེ་ལེཀ་ཛན་ཌརྱི་ནི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཨེ་ལེཀ་ཛན་ཌར་གྱིས་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ ༣༢༢ ནང་གསར་དུ་རྒྱག་མ་ཐག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། ཡིན་ནའང་དེ་ནི་སྔ་ས་ནས་རིག་གཞུང་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་གྲགས་ཟིན་པ་རེད། ཁོང་གིས་ས་གནས་དེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་ལས་ཀ་བྱས་པའི་ཞོར་ལ་རྩིས་རིག་མཁས་དབང་མང་པོར་བརྟེན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ཕྱིས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་སཱཡེ་རེ་ཀོས྄་རུ་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་དུས་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་རོ་མཱན་དང་སཱཡེ་རེ་ཀོས྄ (Syracuse) གཉིས་བར་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་གསར་གཏོད་ཀྱིས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་རེད།
གསར་རྙེད་དང་གསར་གཏོད།
ཁོང་གིས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་འི་གསར་རྙེད་མང་པོ་ཞིག་ལས་ཞིང་ཁར་ཆུ་འདྲེན་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དམའ་ས་ནས་མཐོ་སར་ཆུ་འདྲེན་པའི་ཆུ་འདྲེན་འཕྲུལ་ཆས་དང་། གཞན་ཡང་གཟའ་སྐར་དཔྱད་ཞིབ་ཁང་ཞིག་དང་། དམག་འཁྲུག་གི་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས། ཟུང་ལྡན་འདེགས་འཇའ་དང་འཇའ་ཤིང་སྣ་ཚོགས་བཅས་ནི་དཔེར་མཚོན་གྱི་གསར་གཏོད་ཁག་ཅིག་རེད།
གཞན་ཡང་མིང་ཆད་ངན་པ་ཐོབ་མྱོང་བ་དང་ཡང་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་གླེང་གཞིར་གྱུར་པའི་མེ་ལོང་མེ་འབར་མ་ (burning mirrors) བེད་སྤྱད་ནས་སཱཡེ་རེ་ཀོས྄་ཡི་ཁ་གཏད་ཀྱི་དགྲ་བོའི་གྲུ་གཟིངས་ཐོག་ཉི་མའི་ལྡོག་འཕྲོ་བཏང་ནས་མེ་བསྲེགས་བཏང་བ་དེར་བརྟེན་ནས་ཁོང་ལ་མིང་གྲགས་ངན་པའང་ཆགས་མྱོང་བ་རེད། གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་སྙན་གྲགས་ཆེས་ཆེ་བ་གཅིག་ནི་གཤེར་འཇགས་རིག་པའི་གཏན་སྲོལ (law of hydrostatics) གསར་རྙེད་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པར་ངེས། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། ཉིན་ཞིག་ཁོང་ཉིད་འཁྲུས་གཞོང་ནང་ལ་བུད་དུས་འཁྲུས་གཞོང་ནང་གི་ཆུ་ཕྱི་རོལ་ལ་འཕོ་བར་གྱུར། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ལམ་སེང་དངོས་པོའི་བོངས་ཚད་ཇི་ཙམ་ཆེ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆུ་ཕྱི་རོལ་ལ་འཕོ་ངེས་པ་རྟོགས་པ་དང་། རིམ་བཞིན་ཨར་ཁི་མིཌས྄་ཡི་གཏན་ཚིགས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་འཕེལ་འགྱུར་བྱེད་པར་ཁ་ཕྱོགས་པ་རེད། གཏན་ཚིགས་དེས་བསྟན་པ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཞིག་གཤེར་གཟུགས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞག་ནས་དེའི་འཕྱོ་ཤུགས (buoyancy) དང་། གཤེར་གཟུགས་དེ་ཚད་ཇི་ཙམ་ལ་ཡར་འཕགས་ངེས་པ་སོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་རེད། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གསར་གཏོད་མང་པོ་ཞིག་ཕུད་ཁོང་གི་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་མང་པོ་ཞིག་ནི་རྩིས་རིག་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་མྱོང་བ་དང་། ད་ཆ་ཁོང་ནི་ཧྲིལ་གྲངས་རྩིས་རིག་གི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་རྩིས་རིག་པ་དང་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་ཐད་ལ་གསར་རྙེད་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་གསང་བརྟོལ་ཁག་ནི་ཆེས་སྔོན་ཐོན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་སྐབས་ཐོག་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་མ་གཏོགས་གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་མེད། གནའ་དུས་ཀྱི་རྩིས་རིག་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དང་། རིག་གསར་བསྐྱར་དར་མ་བྱུང་གོང་དུ་རིག་པ་རྣོ་ཞིང་ཟབ་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཡངས་པའི་ཚན་རིག་པ་ཁོང་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་མ་མྱོང་བར་བཤད།
ཁོང་གི་མཚན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཏགས་པའི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཨར་ཁི་མིཌས྄་ཡི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་གཞི་རིམ་སློབ་མ་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་ཚང་མའི་ཁྲོད་དུ་ཁོང་གི་མཚན་ནི་རྒྱུས་མངའ་ཆེས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་༢༡༣ ནང་རོ་མཱན་དམག་དཔུང་གིས་གྲོང་ཁྱེར་སཱཡེ་རེ་ཀོས྄་བཙན་བཟུང་བྱེད་ཐབས་ལ་འབད་ཀྱང་། ལོ་ངོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཨར་ཁི་མིཌས྄་ཡིས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ་ཁག་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་བརྟན་སྲུང་བྱས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་མཇུག་མཐར་རོ་མཱན་དམག་གིས་ཁོང་ཚོའི་གྲོང་ཁྱེར་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ན་རོ་མཱན་དམག་གིས་ཁོང་ཉིད་སུ་ཡིན་མ་ཤེས་པར་བཀྲོངས་པར་གྲགས་སོ།།
2 དངོས་པོ་འཕྱོ་བར་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཏེ། གཤེར་གཟུགས་སམ་ཡང་ན་རླུང་རྫས་ཀྱི་སྟུག་ཚད་ཅུང་ཞན་པའི་དངོས་རིགས་རང་སྟེང་ལ་དབྱིངས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྩོལ་ལ་གོ།


text:
ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་བཅད་དེ་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས།
—— ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་གི་སྙན་སྒྲོན།
(2017ལོའི་ཟླ10ཚེས18ཉིན)ཞི་ཅིན་ཕིང་།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ།
ད་ལྟ་ངས་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཚོགས་ཆེན་ལ་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པའི་དུས་རིམ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རིམ་གསར་པར་སྐྱོད་པའི་འགག་རྩའི་དུས་སུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།
ཚོགས་ཆེན་གྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་ཅིང་། འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་རླབས་པོ་ཆེ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ཤིང་། འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་བཅད་དེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་བརྩོན་ལེན་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་ཕྱིར་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ཡིན། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་ན། ད་གཟོད་མགོ་མཇུག་འཁྱོངས་པར་ངེས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མིའི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲི་ནི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་དོན་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲི་འདི་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མདུན་དུ་སྐྱོད་པར་སྐུལ་མ་ཐེབས་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཡིན་པས། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ནམ་ཡིན་ཡང་མི་དམངས་དང་དབུགས་ལམ་གཅིག་གྱུར་དང་། བདེ་སྡུག་མཉམ་མྱོང་། གཅིག་སེམས་གཅིག་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས། མི་དམངས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བར་སྨོན་ཚུལ་དེ་ནམ་ཡང་འབད་འཐབ་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་སྟེ། དུས་ནམ་ཡང་རྣམ་གཡེང་གི་བསམ་འཁྱེར་མི་འཆང་བར་ཞུམ་མེད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་འབད་འཐབ་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བའི་བརྗིད་རླབས་ཆེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་མུ་མཐུད་དཔའ་ངར་ཆེར་སྐྱེད་ཀྱིས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་ཡིན།
དེང་སྐབས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་གནས་བབ་ལ་འགྱུར་བ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ལ་ཟབ་མོ་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་སྔར་བཞིན་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ལྡན་པའི་དུས་སྐབས་གལ་ཆེན་དུ་གནས་པས། མདུན་ལྗོངས་ལ་འོད་སྟོང་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་། འགྲན་སློང་ཡང་ཧ་ཅང་དྲག་པོ་ཐུག་ཡོད། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་གཟིགས་རྒྱང་སྔར་ལས་རིང་བ་དང་། བདེ་དུས་ཉེན་དྲན། འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཕོད་པ། གསར་དུ་གཏོད་ཕོད་པ། འཕེལ་རྒྱུན་ནམ་ཡང་མི་ཆད་པ། འཕེལ་མཚམས་ནམ་ཡང་མི་འཇོག་པར། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་བཅད་དེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས།
གཅིག འདས་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་ལས་དོན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕོ་འགྱུར།
ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་གྱི་ལོ་ལྔ་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡིན་པའི་ལོ་ལྔ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་བསྐྱར་དར་ཞན་པ་དང་། ཆ་ཤས་སུ་གདོང་ཐུག་དང་ཟིང་ཆ་ཡང་ཡང་ལངས་ཤིང་། སའི་གོ་ལའི་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་ཇེ་དྲག་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱུན་རྣམ་གསར་པར་བསྐྱོད་པ་སོགས་འགྱུར་ལྡོག་ཟབ་མོ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་བར་དམིགས་ཏེ། ང་ཚོས་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། དཀའ་བར་མི་འཛེམ་པར་མདུན་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། གསར་གཏོད་ཡར་བརྩོན་བྱས་པས། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་རེད།
ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བསྟར་བའི་ཆེད་དུ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་སྐོང་ཚོགས་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་དང་། འགན་ནུས་བསྒྱུར་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ། ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ”ཡི་འཆར་གཞི་འགོད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བ་སོགས་གནད་དོན་གལ་ཆེན་སོ་སོར་གྲོས་ཐག་བཅད་པ་དང་བཀོད་པ་བཏིངས་པ་རེད། ལོ་ལྔའི་རིང་ལ། ང་ཚོས“ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་པར་གཅིག་གྱུར་ཐོག་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། “ཕྱོགས་ཡོངས་བཞི”ཡི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་བཀོད་པར་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པ”ཡི་འཆར་འགོད་རྒྱལ་ཁའི་ངང་འགྲུབ་པ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ”ཡི་འཆར་འགོད་བདེ་བླག་ངང་དོན་འཁྱོལ་བཅས་བྱས་པས། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྣམ་པ་གསར་པ་བཏོད་པ་རེད།
དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོབ་ཡོད། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་གཞི་གསར་པ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོ་བསྲང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བས། གོང་སྤེལ་གྱི་སྤུས་ཀ་དང་ཕན་འབྲས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚད་མགྱོགས་འབྲིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་སྟེ། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གལ་ཆེན་ཁྲོད་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་ཤིང་། རྒྱལ་ནང་གི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་ང་བཞི་ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་བརྒྱད་ཅུར་འཕར་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་གཉིས་པར་ཟིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་བར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཚད་བརྒྱ་ཆ་སུམ་ཅུ་ཡན་ཟིན་པ་རེད། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྲུབ་ཚུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བཟང་པོར་བསྒྱུར་བ། གྲངས་ཀའི་དཔལ་འབྱོར་སོགས་གསར་དར་ཐོན་ལས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་བ། མྱུར་བགྲོད་ལྕགས་ལམ་དང་། གཞུང་ལམ། ཟམ་པ། གྲུ་ཁ། གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་སྤེལ་མགྱོགས་པོ་བཏང་བ་རེད། ཞིང་ལས་དེང་རབས་ཅན་དུ་གོམ་སྟབས་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་སྤེལ་བ་དང་། འབྲུ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་ཐུབ་ཚད་རྒྱ་མ་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་གཅིག་དང་ཉིས་སྟོང་ཟིན་པ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཚད་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་བརྒྱ་ཆའི་གཞི་གྲངས་གཅིག་དང་ཚག་གཉིས་འཕར་བ་དང་། ཞིང་ལས་སྤོ་སྒྱུར་མི་འབོར་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མིར་བསྒྱུར་ཡོད། ཁུལ་ཁོངས་འཕེལ་རྒྱས་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”འཛུགས་སྐྲུན་དང་། པེ་ཅིང་ཐེན་ཅིན་ཧོ་པེ་གསུམ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ཞིང་། འབྲི་ཆུའི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱུད་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བར་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་ཡོད། གསར་གཏོད་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པ་དང་། གསར་གཏོད་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། སྔ་རྗེས་སུ་ལྷའི་ཕོ་བྲང་དང་། ཀླུ་མོ། ལྷ་མིག ཝུའུ་ཁུང་། མོ་ཙི། གནམ་གྲུ་ཆེ་རིགས་སོགས་ཚན་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོན་པ་རེད། སྒོ་འབྱེད་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་སྲོལ་གསར་པ་རིམ་བཞིན་ཆ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། ལྷོ་མཚོའི་བྲག་རྡོའི་གླིང་ཕྲན་སྐྲུན་པར་སྐུལ་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བཏང་བ། སྒོ་འབྱེད་རྣམ་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་སྲོལ་གསར་པ་རིམ་བཞིན་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ། ཕྱི་ཕྱོགས་ཉོ་ཚོང་དང་། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་མ་དངུལ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དངུལ་བརྗེས་གསོག་འཇོག་བཅས་བརྟན་པོའི་ངང་འཛམ་གླིང་གི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་ཡོད།
ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བར་འགག་གནད་ཆེན་པོ་སྒྲོལ་ཐུབ་ཡོད། སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གོམ་སྟབས་མྱུར་བགྲོད་ཀྱིས་བརྟན་པོར་སྤོས་པ་དང་། ཕྱོགས་གང་ཅིའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་འགལ་རྐྱེན་བློ་ཐག་ཆོད་པོས་བསལ་ཡོད། སྒྱུར་བཅོས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ། སྣ་མང་བར་བརྒལ་དང་། གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ཏེ། སྒྱུར་བཅོས་ཆ་ལག་ཚང་བ་དང་། གོང་བུར་འགྲིལ་བ། མཐུན་སྦྱོར་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤེལ་གང་ཐུབ་བྱས་པ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཁྱོན་དང་། ཟབ་ཚད་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟུད་མར་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ། སྒྱུར་བཅོས་ཁག་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་བྱས་པ་དང་། ཁྱབ་ཁོངས་གལ་ཆེན་དང་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་བར་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ཞིང་། སྒྱུར་བཅོས་བྱ་གཞིའི་ཁྱབ་ཁོངས་གཙོ་བོ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་སྔར་ལས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་བཅོས་སྐྱོང་གི་མ་ལག་དང་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ནུས་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཆུ་ཚད་མངོན་གསལ་གྱིས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།
དམངས་གཙོ་ཁྲིམས་ལུགས་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གོམ་སྟབས་གལ་ཆེན་སྤོས་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་རྒྱས་ཧུར་ཐག་བཏང་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བར་སྐུལ་མ་བཏང་བ། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་དང་། མི་དམངས་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་བཅས་གཅིག་གྱུར་དམ་ཚགས་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྱོང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ། ཏང་ནང་གི་དམངས་གཙོའི་ཁྱབ་རྒྱ་སྔར་ལས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་གྲོས་མོལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་བ། རྒྱལ་གཅེས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་བརྟན་པོའི་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ། མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གསར་གཏོད་ངང་སྤེལ་ཡོད། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་ཁྲིམས་འཛུགས་དང་། ཁྲིམས་བསྟར་ནན་པོ། ཁྲིམས་འཛིན་གཞུང་དྲང་། དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སྲུང་བཅས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཟབ་མོ་བཏང་བ། ཁྲིམས་སྐྱོང་རྒྱལ་ཁབ་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྱོང་བཅས་ལ་ཕན་ཚུན་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རེས་བྱས་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་མ་ལག་ཉིན་བཞིན་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བས། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་འདུ་ཤེས་མངོན་གསལ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་མ་ལག་སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟ་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་དངོས་ཐོབ་པ་དང་། སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས། དབང་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན། ལྟ་སྐུལ་གྱི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བཅས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད།
བསམ་བློ་དང་རིག་གནས་ལེགས་སྐྱོང་ལ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཏང་གིས་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ལས་ཀར་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་བ། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་གོ་གནས་མངོན་གསལ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མིའི་སེམས་སུ་ཟབ་མོར་ཟུག་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དར་སྤེལ་ཁྱབ་ཆེར་བཏང་བ། མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ལེགས་སྐྱོང་གི་བྱེད་སྒོ་ཏན་ཏིག་སྤེལ་ཡོད། སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མཐོ་རུ་བཏང་བ་དང་། རིག་རྩལ་གསར་རྩོམ་བསྟུད་མར་དར་རྒྱས་བྱུང་བ། རིག་གནས་བྱ་གཞག་དང་རིག་གནས་ཐོན་ལས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་བ། དྲ་སྦྲེལ་ལེགས་སྐྱོང་དང་འཁོར་སྐྱོད་དོ་དམ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་དང་རྩལ་འགྲན་ལུས་རྩལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ཡོད། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་སྔར་བས་མངོན་གསལ་ཆེ་བ་དང་། དྲང་ནུས་སྔར་བས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ། རིག་གནས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་མངོན་པར་གསལ་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་གནས་མཉེན་ཤུགས་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ། ཏང་ཡོངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་བསམ་བློའི་ཐད་མཐུན་སྒྲིལ་གཅིག་གྱུར་སྔར་ལས་ཇེ་བརྟན་དུ་གྱུར་ཡོད།
མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ལེགས་བཅོས་བྱུང་བ། མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། དམངས་ཕན་གྱི་བྱེད་ཐབས་འབོར་ཆེན་ཁག་གཅིག་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱས་པས། མི་དམངས་ལ་ཐོབ་སྣང་གི་ཚོར་བ་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་ཐག་ཆོད་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་དབུལ་སྒྲོལ་བརྟན་པོ་བྱུང་བ་དང་། དབུལ་པོར་འགྱུར་ཚད་བརྒྱ་ཆ་བཅུ་དང་ཚག་གཉིས་ནས་བརྒྱ་ཆ་བཞི་མན་དུ་ཆག་པ་རེད། སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཞིང་། དབུས་ནུབ་རྒྱུད་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སློབ་གསོར་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། ལས་ཞུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་ལེགས་བཅོས་བྱུང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཞུགས་པ་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཡན་འཕར་བ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་ཡོང་འབབ་འཕར་བའི་མྱུར་ཚད་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་དང་། ཡོང་འབབ་འབྲིང་གྲས་ཀྱི་མང་ཚོགས་བསྟུད་མར་མང་དུ་སོང་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིར་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་སྲུང་མ་ལག་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བཙུགས་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་དང་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཞིང་། འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་བརྟན་གནས་ཐུབ་ཅིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད།
སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལེགས་སྐྱོང་བྱས་པའི་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་བྱུང་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལེགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ཞིང་། ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་གཞི་དོན་འཁྱོལ་གྱི་རང་རྟོགས་དང་རང་འགུལ་གྱི་བསམ་པ་མངོན་གསལ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་བར་སྣང་ཆུང་བྱེད་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་བྱུང་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་གང་མྱུར་ཆགས་པར་བྱས་པ་དང་། གཙོ་ནུས་ཐོན་ཁུལ་གྱི་ལམ་ལུགས་རིམ་བཞིན་ཆ་ཚང་དུ་གྱུར་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་གླིང་སྒྲིག་སྲོལ་འཛུགས་པའི་ཚོད་ལྟ་ཁྱབ་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བཏང་ཡོད། ཐོན་ཁུངས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གྲོན་ཆུང་གིས་ཕན་འབྲས་ཐོན་པར་བྱས་པས། ནུས་ཁུངས་དང་ཐོན་ཁུངས་ཟད་གྲོན་འགྲོ་ཚད་ཇེ་ཆེར་ཆག་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་སླར་གསོའི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་བདེ་བླག་ངང་བསྒྲུབས་པ་དང་། རྩི་ཤིང་ཁྱབ་ཁྱོན་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་བཏང་བས། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ལེགས་བཅོས་ཐུབ་ཡོད། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བར་སྣེ་ཁྲིད་ནས་ཁ་གཏད་འཇལ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་དེ་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལེགས་སྐྱོང་གི་ཐེ་ཞུགས་པ་དང་། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན། སྣེ་ཁྲིད་པ་བཅས་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་རེད།
དམག་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་དང་དམག་དཔུང་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་གསར་པ་བཏོད་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་དང་དམག་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་དམིགས་ཏེ། དུས་བབ་གསར་པའི་འོག་དམག་དོན་གྱི་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ཕྱོགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། རྒྱལ་སྲུང་དང་དམག་དཔུང་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་སྤེལ་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཀུའུ་ཐེན་དུ་དམག་ཡོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལས་དོན་གྲོས་ཚོགས་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པ་དང་། རང་རེའི་ཏང་དང་རང་རེའི་དམག་གི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྤྱོད་ཚུལ་བཟང་པོ་སླར་གསོ་དར་སྤེལ་བཏང་བས། མི་དམངས་དམག་དཔུང་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཕན་འབྲས་ནུས་ལྡན་ཐོན་ཡོད། རྒྱལ་སྲུང་དང་དམག་དཔུང་སྒྱུར་བཅོས་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བར་བརྒལ་ཐུབ་སྟེ། དམག་ཨུད་ཀྱིས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཀོད་འདོམས་དང་། དམག་ཁུལ་གྱིས་གཙོ་བོར་འཐབ་ཇུས་འདོན་པ། དམག་རིགས་ཀྱི་ཆགས་སྟངས་གསར་པ་གཙོ་བོར་སྐྲུན་པ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆགས་པར་བྱས་པ། མི་དམངས་དམག་དཔུང་གི་རྩ་འཛུགས་གྲུབ་གཞི་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་མ་ལག་གསར་བརྗེའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་བསྐྱར་སྐྲུན་ཡོང་བར་བྱས་ཡོད། དམག་སྦྱོང་དང་དམག་གྲབས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། མཚོ་ཐོག་གི་ཁེ་དབང་སྲུང་བ་དང་། འཇིགས་རྒོལ་ལྷིང་སྐྱོང་། ཉེན་སེལ་གུད་སྐྱོབ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་སྲུང་། ཡ་ཏིང་མཚོ་ཁུག་གི་མཚོ་འགྲུལ་སྲུང་སྐྱེལ། མི་ཆོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོབ་སོགས་པའི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་ཕན་འབྲས་ཐོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། གོ་མཚོན་སྒྲིག་ཆས་འཕེལ་རྒྱས་གང་མགྱོགས་བཏང་བས། དམག་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོབ་ཡོད། མི་དམངས་དམག་དཔུང་གིས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དམག་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་བའི་བགྲོད་ལམ་ཐོག་གོམ་སྟབས་བརྟན་པོས་སྤོས་ཡོད།
ཤང་ཀང་དང་། ཨའོ་མོན། ཐའེ་ཝན་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་ཡོད། “རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས”ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་གནད་ལ་འཁེལ་བ་བྱས་པ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་དང་གཞི་རྩའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་ལ་ཤང་ཀང་དང་། ཨའོ་མོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་སྤྲད་པ་དམ་པོར་བཟུང་ནས། ནང་ས་དང་ཤང་ཀང་ཨའོ་མོན་ས་ཁུལ་བར་མཉམ་ལས་དང་སྤེལ་རེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ་དང་། ཤང་ཀང་དང་། ཨའོ་མོན་དར་རྒྱས་དང་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་གོ་གཅིག་གི་རྩ་དོན་དང“དགུ་གཉིས་ཐུན་མོང་ལྟ་བ”མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ངོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞི་བའི་ངང་ནས་འཕེལ་བའི་སྐུལ་མ་བཏང་བ་དང་། ངོགས་གཉིས་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ངོགས་གཉིས་པོའི་དབུ་ཁྲིད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངེས་པ་ལྡན་པའི་ཞལ་འཛོམས་ཡོང་བར་བྱས་ཡོད། ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་བབ་གྱུར་པར་ཁ་གཏད་འཚམ་པོས་འཇལ་བ་དང་། “ཐའེ་ཝན་རང་བཙན”གྱི་ཁ་ཕྲལ་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། ཐའེ་ཝན་མཚོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་བྱས་ཡོད།
ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་བཀོད་པ་ཟབ་མོར་བཏིངས་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་བས། ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་དང་། རིམ་པ་མང་བ། དངོས་སྣང་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་བཀོད་པ་ཆགས་ཏེ། རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཉམ་སྐྲུན་གྱི་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་དང་། ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་མ་དངུལ་འཇོག་པའི་དངུལ་ཁང་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་འགོ་བརྩམས་པ། དར་གོས་འགྲུལ་ལམ་གྱི་ཐེབས་རྩ་བཙུགས་པ།
ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་བཅད་དེ་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས།
“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་འགོ་གཙོའི་གླེང་སྟེགས་ཐོག་མ་དང་། ཨ་ཤེ་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་པའི་དངོས་གཞི་མིན་པའི་གྲོས་ཚོགས། རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་པའི་ཧང་ཀྲོའུ་ཡི་དབུ་ཚོགས། འབོ་གསེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་པའི་ཞ་མོན་གྱི་མཇལ་འཕྲད། ཨ་ཤེ་ཡའི་རོགས་རེས་ཡིད་རྟོན་གྲོས་ཚོགས་བཅས་འཚོགས་པ་རེད། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་པའི་ཚོགས་སྤྱི་འཛུགས་པ་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ། གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་བཅོས་སྐྱོང་གི་མ་ལག་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱས་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གི་བག་ཆགས་འཇོག་ནུས་དང་། བློ་སེམས་འགུག་ཤུགས། མཚོན་པར་བྱེད་ནུས་བཅས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཏེ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་གལ་ཆེན་ཕུལ་ཡོད།
ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོར་སྐྱོང་བར་ཕན་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཏང་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་སྐྱོང་ལྷུག་པོའི་སྣང་ཚུལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་རེད། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་གོང་དུ་བཀུར་བར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་བས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། སྲོག་ཤིང་གི་འདུ་ཤེས། དཔེ་ལྟའི་འདུ་ཤེས་བཅས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་ཐུན་མོང་གི་གཅིག་གྱུར་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་སྲོལ་ལུགས་དམ་ནན་དུ་བཏང་ནས། ཏང་དོ་དམ་དང་ཏང་ནན་པོར་སྐྱོང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་རིམ་པར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། མེ་ལོང་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཞྭ་གོས་སྲོང་བ། ལུས་པོ་བཀྲུ་བ། ནད་གཞི་བཅོས་པ་སོགས་ཀྱི་བླང་བྱ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་དང་“དྲང་གསུམ་ནན་གསུམ”གྱི་ཆེད་དོན་སློབ་གསོ་སྤེལ་བ། “སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”སློབ་སྦྱོང་དང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་པས། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་སྔར་ལས་བརྟན་དུ་སོང་བ་དང་། ཏང་གཤིས་སྔར་བས་བརྟན་པོར་གྱུར་ཡོད། དུས་སྐབས་གསར་པའི་ལས་བྱེད་པ་བཟང་པོའི་ཚད་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པས། མི་འདེམས་སྤྱོད་བྱེད་ཚུལ་དང་དར་སྲོལ་མངོན་གསལ་ཇེ་བཟང་དུ་གྱུར་ཡོད། ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། ཏང་ནང་གི་ཁྲིམས་སྲོལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་གྱུར་ཡོད། ཁྲིམས་འཛིན་སྔོན་ལ་བཏང་སྟེ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཆེ་ཤོས་དང་། ཏང་གི་སྲིད་འཛིན་རྨང་གཞི་ཉམས་ཉེན་ཆེ་བའི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་དོད་ཤོས་ཐག་གཅོད་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་བརྒྱད་བཏོན་པ་དང་། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་། དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས། སྐྱིད་འདོད་རིང་ལུགས། བག་མེད་ཆུད་ཟོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཅས་བཅོས་སྐྱོང་གཟབ་ནན་བྱས་ཤིང་། ཁྱད་དབང་ལ་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཡོད། སྐོར་གཟིགས་ཀྱི་རྣོ་དབལ་ནུས་པ་མངོན་པར་གསལ་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཏང་ཨུད་དུ་སྐོར་གཟིགས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། རུལ་རྒོལ་བཀག་སྡོམ་ཁུལ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ། བཟོད་སྒོམ་གཏན་ནས་མེད་པ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། “སྟག་རྡུང”དང་། “སྦྲང་གསོད” “ཝ་རྔོན”བཅས་གཡོ་མེད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པས། རུལ་སུངས་མི་ཕོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་རགས་ཙམ་ཐུབ་པ་དང་། རུལ་སུངས་མི་རུང་བའི་གཟེབ་མའི་ཁ་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་བ། རུལ་སུངས་མི་འདོད་པའི་རགས་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་པ། རུལ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་གནོན་ཚུལ་ཆགས་པ་མ་ཟད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱང་བརྟན་པོར་ཡོང་བཞིན་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་རིང་ང་ཚོའི་ཏང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བློ་གཤོག་ཆེན་པོ་དང་འགན་འཁྲི་འཁུར་སེམས་ཆེན་པོ་བཅངས་ཏེ། བསམ་གཞི་གསར་པ་དང་བསམ་ཚུལ་གསར་པ། འཐབ་ཇུས་གསར་པ་བཅས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་པ་དང་། བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་པ། བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་པ། ལས་དོན་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་ནས། ཡུན་རིང་ཐག་གཅོད་འདོད་ཀྱང་ཐག་མ་ཆོད་པའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ། སྔོན་ཆད་བསྒྲུབ་སྙམ་ཡང་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པའི་དོན་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་ཐུབ་པ་བཅས་བྱུང་སྟེ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕོ་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱས་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕོ་འགྱུར་འདི་དག་གིས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བག་ཆགས་གལ་ཆེན་དང་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་རིང་ང་ཚོས་ཏང་ལ་འཕྲད་པའི་ཉམས་ཉེན་དྲག་པོའི་ཚོད་བགམ་དང་ཏང་ནང་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་དོད་རིགས་ལ་ཁ་གཏད་འཇལ་ཕོད་པར་བྱས་ཏེ། བློ་སྟོབས་དང་གཤིས་རྒྱུད་ཞུམ་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་བཟང་སྒྲིག་ནན་དང་། རུལ་རྒོལ་ངན་གཅོད་ལ་བརྟེན་ནས། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་བསལ་བས། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་བཟང་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཏང་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱེ་ཁམས་མངོན་གསལ་ཇེ་བཟང་དུ་གྱུར་པ། ཏང་གི་གསར་དུ་གཏོད་ནུས་དང་། གོང་བུར་འགྲིལ་ཤུགས། འཐབ་ནུས་བཅས་མངོན་གསལ་ཇེ་ཆེར་སོང་བ། ཏང་གི་མཐུན་སྒྲིལ་གཅིག་གྱུར་སྔར་བས་བརྟན་པོར་གྱུར་པ། ཏང་དང་མང་ཚོགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལེགས་བཅོས་མངོན་གསལ་བྱུང་བ། གསར་བརྗེའི་སྦྱོང་བརྡར་ཁྲོད་དུ་ཏང་སྔར་བས་ཞུམ་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང་། གསོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་གསར་པ་འཕེལ་ཏེ། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ལེན་གཡོ་མེད་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
དུས་མཚུངས་སུ། ང་ཚོའི་ལས་ཀར་སྔར་བཞིན་མི་འདང་ས་མང་པོ་ཡོད་ལ་དཀའ་ངལ་དང་འགྲན་སློང་མི་ཉུང་བ་འཕྲད་བཞིན་པའང་ངེས་པར་དུ་རིག་པ་དྭངས་གསལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ནི། འཕེལ་རྒྱས་དོ་མི་མཉམ་ཞིང་གང་ལེགས་མ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་དོད་རིགས་འགའ་ཞིག་སྔར་བཞིན་ཐག་ཆོད་མེད་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་དང་ཕན་འབྲས་སྔར་བཞིན་ཞན་པ། གསར་གཏོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ། དངོས་གཞིའི་དཔལ་འབྱོར་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ལུས་པ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་ལྕི་ལ་ལམ་ཐག་རིང་བ་དང་གཅིག དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྔར་བཞིན་ཞན་ཆ་མི་ཉུང་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལས་འགན་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡོང་འབབ་བགོ་བཤའི་ཧེ་བག་སྔར་བཞིན་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པ། ལས་ཞུགས་དང་། སློབ་གསོ། སྨན་བཅོས། སྡོད་གནས། རྒན་གསོ་སོགས་པའི་ཐད་མང་ཚོགས་ལ་དཀའ་ངལ་མི་ཉུང་བ་འཕྲད་པ་དང་གཉིས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ཆུ་ཚད་མུ་མཐུད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས་པ་དང་གསུམ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་གནད་དོན་ལྷན་འདྲེས་ལྷན་འདུས་ཡིན་པ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་ལས་འགན་སྔར་བཞིན་ལྗིད་རྫོབ་ཆེ་བ། རྒྱལ་ཁབ་བཅོས་སྐྱོང་གི་མ་ལག་དང་བཅོས་སྐྱོང་གི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ལུས་པ་དང་བཞི། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་སྔར་བཞིན་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནས་ཚུལ་གསར་པ་འཕྲད་པ་དང་ལྔ། སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་། སྲིད་ཇུས། བྱེད་ཐབས་བཅས་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག་དོན་འཁྱོལ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང་དྲུག ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཐད་ལ་སྔར་བཞིན་ལྷུ་ཚིགས་ཞན་ས་མི་ཉུང་བ་གནས་པ་དང་བདུན་བཅས་རེད། གནད་དོན་འདི་དག་ངེས་པར་དུ་ཐག་གཅོད་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས།
ལོ་ལྔའི་རིང་གི་གྲུབ་འབྲས་ནི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་དབུ་ཁྲིད་གནང་བའི་འབྲས་བུ་རེད་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བས་ཀྱང་རེད། ངས་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་། དམངས་གཙོའི་ཏང་ཤོག་ཁག མི་དམངས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཁག ལས་རིགས་ཁག་གི་རྒྱལ་གཅེས་མི་དྲག་བཅས་དང་། ཤང་ཀང་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ་དང་། ཨའོ་མོན་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ། སྤུན་ཟླ་ཐའེ་ཝན་པ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་སྡོད་སྤུན་ཟླ། ཀྲུང་གོ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཐུགས་ཁུར་དང་རོགས་སྐྱོར་གནང་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གྲོགས་པོ་བཅས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
བློ་མཐུན་རྣམ་པ། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོའི་ཏང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལམ་བུར་སྐྱོད་དགོས་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་རླབས་པོ་ཆེ་གནང་བ་རེད། སྐབས་དེའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ང་ཚོའི་ཏང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་བྱས་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་དང་། ཚན་རྩལ་སྟོབས་ཤུགས། རྒྱལ་སྲུང་སྟོབས་ཤུགས། ཕྱོགས་བསྡུས་རྒྱལ་སྟོབས་བཅས་འཛམ་གླིང་གི་མདུན་གྲལ་དུ་ཚུད་པར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བཏང་བ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གོ་གནས་སྔར་མེད་མཐོ་རུ་འགྲོ་བར་བྱས་པས། ཏང་གི་རྣམ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྣམ་པ། མི་དམངས་ཀྱི་རྣམ་པ། དམག་དཔུང་གི་རྣམ་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅས་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རྣམ་པ་གསར་རྐྱང་གི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལངས་པ་རེད།
ཡུན་རིང་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་བརྟེན་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རབས་གསར་པར་སྐྱོད་འགོ་ཚུགས་པ་འདི་ནི་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསར་པ་རེད།
ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རབས་གསར་པར་བསྐྱོད་པའི་ཐོག་ནས། ཉེ་རབས་ནས་བཟུང་སྟེ་གེགས་བར་མང་དུ་བྱུང་བའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཡར་ལངས་ཀྱི་སྔུན་བསུས་པ་དང་། ཕྱུག་པོར་གྱུར་པ་ནས་སྟོབས་ཆེར་གྱུར་པའི་མཆོང་སྐྱོད་རླབས་པོ་ཆེ་བྱས་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེའི་འོད་སྟོང་ལྡན་པའི་མདུན་ལྗོངས་ཀྱི་སྔུན་བསུས་པ་བཅས་མཚོན་པ་དང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཀྲུང་གོར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་ཏེ། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་རླབས་པོ་ཆེ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་པ་མཚོན་པ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས། ལམ་ལུགས། རིག་གནས་བཅས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་སྐྱོད་ཐབས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། འཛམ་གླིང་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་ཡོང་རེ་བྱེད་པ་མ་ཟད། རང་ཚུགས་ཀྱང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོང་རེ་འདོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གདམ་ག་གསར་རྐྱང་མཁོ་འདོན་བྱས་ཏེ། མིའི་རིགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཕྱིར་ཀྲུང་གོའི་བློ་རིག་དང་། ཀྲུང་གོའི་འཆར་གཞི་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད།
དུས་རབས་གསར་པ་འདི་ནི་སྔ་མཐུད་ཕྱི་སྐྱོང་དང་། སྔར་སོང་རྒྱུན་འཛིན་གྱིས་མ་འོངས་གསར་དུ་གཏོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གསར་པའི་འོག་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་མུ་མཐུད་ནས་ལེན་པའི་དུས་རབས་ཡིན་པ་དང་། འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་བཅད་དེ་འཕྲལ་མར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ལྡན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསྐྲུན་པའི་དུས་རབས་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བསྐྲུན་ཏེ་མི་དམངས་ཡོངས་རྫོགས་རིམ་བཞིན་ཐུན་མོང་དུ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་དུས་རབས། ཀྲུང་ཧྭའི་བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ཀྱིས་སེམས་མཐུན་སྟོབས་སྒྲིལ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་སྤྲོ་བའི་དུས་རབས། རང་རྒྱལ་འཛམ་གླིང་གི་གར་སྟེགས་དང་ཉིན་བཞིན་ཉེ་བར་བསྐྱོད་དེ། མིའི་རིགས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཆད་མེད་འབུལ་བའི་དུས་རབས་བཅས་རེད།
ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པར་བསྐྱོད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་མི་དམངས་ཀྱི་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་དོ་མི་སྙོམས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་མི་ཚང་བའི་འཕེལ་རྒྱས་དབར་གྱི་འགལ་བར་འགྱུར་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱིས་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གྲངས་འགའི་ལྟོ་གོས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་བསལ་བ་དང་། སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབྱོར་འབྲིང་མངོན་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། མི་རིང་བར་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རིག་གནས་འཚོ་བར་བླང་བྱ་སྔར་ལས་ཆེན་པོ་བཏོན་ཡོད་ལ། དམངས་གཙོ་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་། དྲང་གཞག དྲང་བདེན། བདེ་འཇགས། ཁོར་ཡུག་སོགས་པའི་བླང་བྱའང་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དུས་མཚུངས། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་སྤྱི་ཡོངས་ནས་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཛམ་གླིང་གི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ། དེ་བས་ཀྱང་མངོན་གསལ་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ནི་འཕེལ་རྒྱས་དོ་མི་མཉམ་ཞིང་གང་ལེགས་མ་བྱུང་བ་དེ་རེད། འདི་ནི་མི་དམངས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཚུལ་བསྐང་བར་ཚོད་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་ཡོད།


text:
Tuesday, 6 October 2015
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༢༤གཟའ་ཕུར་
ཟླ་འདིའི་ཚེས་༢༤གཟའ་ཕུར་བུའི་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པར་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་འགྲན་བསྡུར་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཕྱི་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་༦: ༤༥ ལ་ཤེས་རབ་འོད་སྣང་ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་རིག་རྩལ་དགོང་འཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་ ལས་རིམ་དེའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་དོ་བདག་སོ་སོའི་རིག་པའི་རྩལ་གང་ཡོད་པ་བཞིན་རང་འདོད་གནང་ནས་འཛུལ་བཞུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁར་ལས་རིམ་དེའི་ནང་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ རྒྱལ་ཞེན་གྱི་བཀའ་སློབ་ འདྲི་རྩད་ གཞས་སྣ་ གཏམ་བརྗོད་ རི་མོ་ རིག་རྩལ་དགོང་འཚོགས་ ཡིག་གཟུགས་ སྙན་ཚིག་ འབྲི་རྩོམ་ མཐའ་དོན་དེར་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་གློག་བརྙན།


text:
ཚེས་10དང་11ཉིན་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷ་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་འབྲི་རུ་རྫོང་དང་ནག་ཆུ་རྫོང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕང་ཤིང་འཛུགས་པ་་དང་། འབྲོག་ལས་འཕེལ་རྒྱས། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་སོགས་ཐད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་གཙོ་གནད་ཐོག་བརྟག་ཞིབ་གནང་བ་རེད། ཁོང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་བསྒྱུར་བ་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་དོན་དུ་ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་བསམ་ཕྱོགས་དང་། བྱེད་ཐབས། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་བསྒྱུར་བ་བྱེད་པ། “འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱེད་པ། འདུ་འགོད་ཆེན་པོ་བཅུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ། ཤུགས་སྣོན་ཆད་མེད་དང་ངེས་ཤུགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཡག་པོ་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ས་མཐོའི་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་འཚམ་པའི་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུར་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
“བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དུ་ཤིང་འཛུགས་ཀྱི་འགག་རྩའི་ལག་རྩལ་ཞིབ་སྤེལ་དང་སྔོ་འགྱུར་བྱེད་སྟངས་དཔེ་སྟོན་རྣམ་གྲངས”ལག་ལེན་བསྟར་འགོ་ཚུགས་ནས་ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་སོང་རིང་། ཁྱོན་སྡོང་ཕྲུག་སྣ་ཁ་16གི་ཤིང་སོན་ཁྲི་7ཙམ་ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་བཏབ་པ་རེད། དབྱི་ལི་ཐོན་ཁུངས་ཚོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། མིག་སྔའི་དགུན་སྒྲོལ་འགོག་སྲུང་བྱས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ཚེ། ཡུན་ཧྲན་གསོམ་ཤིང་དང་གླང་ཤིང་སོགས་སྐྱེ་ཚུལ་བཟང་བ་དང་ཆ་སྙོམས་གསོན་ཚད་75%ཡན་ཟིན་ཡོད། ཆེ་དགྲ་ལྷས་འཕེལ་རིམ་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་ནན་ཏན་ངང་གསན་རྗེས་ཤིང་སྣའི་སྡོང་ཕྲུག་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ནས་ཚན་རྩལ་བྱེད་ཐབས་དང་ཚོད་འདེབས་གྲུབ་འབྲས་བསྡུར་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་རེད། ཁོང་གིས་ང་ཚོས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ“སྔོ་ཞིང་དྭངས་པའི་རི་ཆུ་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་ལ། གངས་འཁྱགས་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་ས་གཞི་ཡང་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི”འདུ་ཤེས་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བསྟར་བ་དང་། ཏང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་སྲོག་ཤིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་རྟོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་སྟེ་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་དང་བདེ་སྐྱིད་ཚོར་སེམས་ཟབ་ཏུ་ཏན་ཏིག་གཏོང་དགོས། ཉམས་མྱོང་ནན་ཏན་ངང་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་ཚན་ཞིབ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་སྔོ་འགྱུར་དང་ལྷག་དོན་དུ་ནག་ཆུ་དང་འདྲ་བའི་ས་བབ་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་ཤིང་འཛུགས་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ནག་ཆུའི་འབྲོག་ལས་ཚན་རྩལ་དབུལ་སྐྱོར་ཐོན་ལས་གླིང་དང་ནག་ཆུ་རྫོང་གི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཁྱད་ལྡན་འབྲོག་ལས་ཐོན་ཟོག་ཕྱིར་ཚོང་པུའུ་རུ་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཞིབ་ཕྲ་གནང་བ་རེད།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་ནག་ཆུ་ནི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་འཐབ་ས་གཙོ་བོའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས“བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་སྲུང་མཁན་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་སྐྲུན་མཁན”གྱི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་དེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པ་བྱེད་པ་དང་། རང་འགུལ་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ཤུགས་རྒྱག་པ། གནད་སྨིན་ཤུགས་འདོན་ཐད་ཤུགས་རྒྱག་པ། ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར་ཐད་ཤུགས་རྒྱག་པ། མང་ཚོགས་ལ་ཐག་ཉེ་ས་དང་སྟབས་བདེ་ས། སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་སྒྲུབ་ཤེས་པའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། མི་སེར་ཚོ་དུས་བཀག་ནང་དབུལ་སྒྲོལ་བརྟན་པོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།


text:
བྱ་ཁྱུང་དགོན་པ།
དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་མ་དགོན་བྱ་ཁྱུང་ཐེག་ཆེན་ཡོན་ཏན་དར་རྒྱས་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་ས་འཛིན་ཙོང་ལ་རིང་མོར་ཉིན་སྲིབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ལྷོ་བྱང་གི་ཆ་གཉིས་ལས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་རྨ་ཀླུང་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཉེ་འགྲམ། ད་ལྟ་ཧྭ་ལུང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་བྲག་ཁྱུང་ཞེས་པའི་སར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཤར་ཕྱོགས་རིགས་པའི་དཔའ་བོ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་(༡༣༠༩_༡༣༨༥ )བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་བགྲང་བྱ་ཉེར་གསུམ་པ་སྤྱི་ལོ་(༡༣༤༩)ས་གླང་ལོར་བཏབ་ཅིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན།
ཆོས་སྡེ་འདིར་དགོན་མ་ལག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་། རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཅས་གྲྭ་ཚང་བཞི། གཞན་ཡང་གསེར་གདུང་ཆེན་མོའི་ལྷ་ཁང་། ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ། གསེར་གདུང་ཆུང་ངུའི་ལྷ་ཁང་། འདུ་ཁང་ཆེན་མོ། ཨ་ར་པ་ཙའི་སྒྲུབ་ཁང་ངམ་འཇམ་དབྱངས་སྒྲུབ་ཁང་། དཔར་ཁང་ཆེན་མོ། སྒར་ཆེན་བཞི་སོགས་ཐོག་ཁར་རྒྱ་ཕིབས་དང་རི་དྭགས་ཆོས་འཁོར་གྱིས་མཛེས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་མང་བོ་ཡོད་ལ། སྐུ་རྟེན་དུ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་སྐུ་གདུང་གསེར་དངུལ་གྱིས་བཏུམས་པ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དངོས་སློབ་ཨ་གྲོ་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་གདུང་། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རང་བྱོན་དུ་གྲགས་པ། རྗེ་སྐུ་བཀྲ་ཤིས་དོ་ཁ་མ། བྱམས་པ་ཆུ་གཟིགས་མ། ཐུབ་པ་གྲོང་འབྱོན་མ་སོགས་དང་། གསུང་རྟེན་དུ། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར། སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བའི་ཐུགས་དམ་ཡུམ། ཅོ་ནེའི་བཀའ་འགྱུར། གཞན་ཡང་མདོ་སྔགས་རིག་གནས།མཚན་ཉིད་ཡིག་ཆ། རྒྱན་འཇུག་མཛོད་རྩ། རྗེའི་གསུང་འབུམ། མཛོད་འདུལ་ཕར་ཕྱིན། དྲང་ངེས་བློ་རྟགས་སོགས་པོ་ཏི་སྟོང་ཕྲག་ལས་བརྒལ་བ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་རྟེན་དུ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་སྐུ་ནང་རྟེན་དུ་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ། སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་རྟེན་གི་ཚེམས་བཞུགས་པར་གྲགས་པའི་ཙན་དན་གྱི་མཆོད་རྟེན་གཉིས། ཐར་ཤུལ་དགེ་འདུན་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱ་མཚོའི་ཚེམས་སྙིང་བོར་བཞུགས་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན། བདེ་ཁང་བའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཐུགས་རྟེན་ཆེ་ཆུང་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། གྲྭ་བཙུན་ཆེས་མང་དུས་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་འདུས་པར་བརྗོད་པས། མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་པ་ཆེ་གྲས་ཤིག་ལགས །
གསེར་ཁོག་དགོན་པ།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་གསེར་ཁོག་དགོན་དགའ་ལྡན་དམ་ཆོས་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་སའི་ཆ། ཙོང་ཆུ་སྔོན་མོའི་བྱང་རྒྱུད། ད་ལྟ་ཏ་ཐུང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གསེར་ལུང་ཞེས་པར་བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་(༡༦༥༠ ) ལ་བཏབ་ཅིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་སུམ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན།
ཆོས་སྡེ་འདི་བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚས་བཏབ་པས་བཙན་དགོན་ཡང་ཟེར་ལ། ཆུ་འབྲུག་( ༡༦༥༢ )ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ནས་ཕྱིར་སླེབས་སྐབས། དགོན་པ་འདིར་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་དགོན་པར་དགའ་ལྡན་དམ་ཆོས་གླིང་ཞེས་མཚན་གསོལ་མཛད་ཅིང་གླིང་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་བཞག ཆུ་ཡོས་ལོར་ ( ༡༦༥༣ )མཚོ་སྔོན་བསྟན་འཛིན་ཝང་གིས་འཁྲུགས་པ་བསླངས་ཏེ། རྒྱ་ནག་ནས་དམག་ཆེན་འོངས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་དཔོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་དོགས་གཞིར་སྙམ་ནས་དགོན་ལུང་དང་བཙན་དགོན་འདིར་གཏོར་བཤིགས་ཆེན་མོ་ཐེབས་ཏེ་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར་ན་ཡང་། སླར་ཡང་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་ལུག(༡༦༦༧)ལ་ཁྲི་ཐོག་གསུམ་པ་ནོ་མོན་ཧན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སླར་གསོ་གནང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་འཆད་ཉན་གྱི་རྩོད་གྲྭ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། སྡེ་འདིར་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་། ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་གླིང་། མཁས་བཙུན་དར་རྒྱས་གླིང་། གསོ་རིག་གཞན་ཕན་གླིང་བཅས་གྲྭ་ཚང་ལྔ། ཇོ་བོ་ལྷ་ཁང་། མགོན་ཁང་། ཨ་ཕྱིས་ཁང་། འདུ་ཁང་ཆེན་མོ། ལི་མ་ཁང་། བཙན་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་ལྷ་ཁང་མང་བོ་དང་། བཙན་པོ་བླ་བྲང་། ཆུ་བཟང་བླ་བྲང་། ཞ་ལུ་བླ་བྲང་། མལ་བླ་བྲང་བཅས་སྒེར་ཁག སྟག་རྩེའི་ཇོ་བོ། འཕགས་པ་འཇའ་མ་ལི་རང་བྱོན། འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡ། ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་འདྲ་སྐུ། མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་འདྲ་སྐུ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ། བལ་བོ་ནས་འོངས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ལི་མ། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ། རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་པས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་འབག་སོགས་སྐུ་རྟེན་མཐའ་ཡས་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་སྔ་ཕྱི་ཚར་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་དང་། ཡུམ་གསེར་བྲིས། བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས། བསྐལ་བཟང་གསེར་བྲིས། གཞན་ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་སྐོར་མང་བོ་བཅས་གསུང་རྟེན། ནོ་མོན་ཧན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན། ནོ་མོན་ཧན་ངག་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅས་ཐུགས་རྟེན་ཆེ་ཆུང་མང་བོ་བཞུགས་ཤིང་། གྲྭ་བཙུན་ཆེས་མང་དུས་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ལ་སླེབས་པར་ >ལས་གསུངས་སོ། །
དགོན་ལུང་དགོན་པ།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དགོན་ལུང་བྱམས་པ་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཀྱི་གངྒཱ་གཉིས་པ་ཙོང་ཆུ་སྔོན་མོ་འབབ་ཡུལ་ལ་གདགས་སྲིབ་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་བགོས་པ་ལ་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཞེས་གྲགས་པའི་བྱང་གི་ཆ། དམར་གཙང་བྲག་གི་གཡས་འགྲམ། ད་ལྟ་ཧུའུ་ཀྲུའུ་རྫོང་དུ་འབོད་པ་རུ་རྒྱལ་སྲས་དོན་ཡོད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་རབ་བྱུང་བཅུ་བའི་ཆུ་ཡོས་(༡༦༠༣)ལོར་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅིང་།ད་ལྟའི་བར་མི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན།
ཆོས་སྡེ་འདིར་དམ་པ་གོང་མ་ནས་རིམ་གྱིས་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་མང་བོ་ཡོད་ལ། རྒྱས་སྲས་ཉིད་དང་སུམ་པ་སློབ་དཔོན་སོགས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་འདུ་ཁང་ཉིས་ཐོག་རུང་ཁང་དང་བཅས་པ། ལྷ་མོ་ཕོ་བྲང་། རྒྱུད་ཁང་། ལི་མ་ཁང་། ལྕང་སྐྱའི་བླ་བྲང་། ཐུའུ་བཀྭན་བླ་བྲང་། སུམ་པ་བླ་བྲང་བཅས་དང་། ཆོས་སྡེ་འདིའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་སྐུ་རང་རྒྱལ་ཕྱག་མཛུབ་མ། རྗེ་སྐུ་ང་འདྲ་མ། དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོའི་སྐུ་ཐང་། ཐུབ་པ་མེ་ཐུབ་བཅས་སྐུ་རྟེན་དང་། བཀའ་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག་ཅེས་པ་གསེར་ཞུན་མས་བྲིས་པ། དེའི་དཀར་ཆག་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་མར་གྲགས་པའི་འགྲེལ་བ་སྒྲོན་མ་གསལ་བ་བཅས་གསུང་རྟེན། ཐུའུ་བཀྭན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱི་དངུལ་གདུང་མཆོད་རྟེན་གཙོ་བྱས་པའི་ཐུགས་རྟེན་བཅས་རྟེན་གསུམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མང་བོ་བཞུགས་ཤིང་། གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཡང་ཤར་གྱི་བྲག་ཅིག་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་རང་བྱོན་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མ། ལྷ་མོ་སོགས་རང་བྱོན་དང་སྒྲུབ་ཆུ་བྱིན་ཅན་མང་བོ་དང་། ཀརྨ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ། རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སོགས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་རྡོ་ལ་བཀོད་པ་མང་བོར་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་སྡེ་འདིར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གོང་སྤེལ་ཐད་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེ་བའི་མཁས་དབང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་དང་། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་སོགས་དྲན་དབང་མང་བོ་ཡང་ཕེབས་མྱོང་ངོ་། །
ཆུ་བཟང་དགོན་པ།
ཆུ་བཟང་དགོན་པ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། དགོན་འདི་མཚན་ལ་''ཆུ་བཟང་ན་མི་འགྱུར་དགའ་ལྡན་གླིང་''ཞེས་གསོལ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་''ཐུབ་བསྟན་རབ་རྒྱས་གླིང''་ཞེས་པར་བསྒྱུར། དགོན་འདིའི་གནས་ཡུལ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཧུའུ་ཀྲུའུ་རྫོང་ནན་མོན་ཞཱ་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྭ་ལོ་ཐང་གི་འབུམ་ལུང་བཀྲ་ཤིས་ཐང་ཞེས་པར་གྲགས་པའི་ས་ཆ་དེ་ཡིན། དགོན་འདི་ནས་རྫོང་མཁར་བར་སྤྱི་ལེ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལས་མེད། དགོན་གྱི་ཤར་ནུབ་གཉིས་ལ་རི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྐོར་ཏེ། གཡས་རི་ནི་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོ་འཁྱིལ་བ་དང་འདྲ་ཞིང་། གཡོན་རི་ནི་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ཆེན་འཕུར་བ་དང་འདྲ་བ་ལྷུན་ཅིང་བརྗིད་ཆགས་པར་གནས་ཤིང་། ཉེ་འདབས་ཀྱི་རི་ལུང་ཀུན་ཏུ་ཤུག་གསོན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པ། རི་དྭགས་སྣ་མང་རང་དགར་རྩེ་ཞིང་རྒྱུ་བ། མདུན་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་གཡུ་སེང་(ལྷོ་རི)དང་རི་བོ་གླང་དཀར(ཨ་མྱེས་གླང་ཆེན)གཉིས་འཕྲེད་དུ་ཆགས་ཏེ་ཕྱིའི་ལྕགས་རི་དང་འདྲ་བར་གནས་མཆོག་འདི་སྲུང་འདུག ས་བཅུའི་དགེ་མཚན་མངོན་པར་གསལ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་ཉམས་དགའ་བའི་དགེ་བའི་ཞིང་མཆོག་འདི་ནི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་གྱིས་བསྔགས་པའི་ཡུལ་དང་བསྟོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ། །
དགོན་པ་དེ་ཐོག་མར་སྦྲ་གུར་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ངོ་བཅུ་གཅིག་གི་རིང་ལ་སྦྲ་གུར་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཆད་ཉན་མཛད་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཆུ་བཟང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་འབྱོར་མཆོག་གིས་ཆིང་གོང་མ་ཧྲུན་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་དྲུག་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༩ལོར་འབུམ་ལུང་བཀྲ་ཤིས་ཐང་དུ་དགོན་པའི་གཞི་བཏབ། དགོན་པ་འདེབས་མཁན་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་འབྱོར་མཆོག་དབུས་ཕྱོགས་ཆུ་བཟང་ཞེས་པའི་སར་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས་དགོན་མིང་ལ་ཡང་ཆུ་བཟང་ཞེས་གསོལ་ནས་དེར་རྗེས་དྲན་བྱེད་པ་ཡིན། དངོས་མིང་ལ་(དགའ་ལྡན་ཐུབ་བསྟན་རབ་རྒྱས་གླིང་)ཞེས་གསོལ། རྗེས་སུ་གོང་མའི་དབུ་བླ་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་འོག་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་། བཙན་ཁང་། བྱམས་ཁང་། ཀླུ་དབང་རྒྱལ་པོའི་ལྷ་ཁང་། སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མང་དུ་བཞེངས་ཤིང་། བླ་བྲང་དང་གྲྭ་ཤག་སོགས་ཀྱང་མང་དུ་ཆགས་པས་དགོན་པའི་གཞི་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་བཟོ་བཀོད་མཛེས་ཤིང་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པ། མ་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་བོ། རེ་ཞིག་དགོན་པ་འདིར་གྲྭ་བཙུན་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་དང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་སོགས་གྲྭ་ཚང་བཞི་པོ་ཚང་ཞིང་རྒྱས་སུ་དར་བ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དང་། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག་མངོན་བརྗོད་སྐར་རྩིས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་པ་ཡིན། ཆིང་གོང་མ་ཡུང་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ་སྤྱི་ལོ༡༧༢༡ལོར་ཆིན་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཆིང་གོང་མར་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་གི་དོན་རྐྱེན་བསླངས་པས། ཆུ་བཟང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་ཐེབས་ཏེ་བཀྲོངས། ཆུ་བཟང་དགོན་པ་ཡང་དམག་འཁྲུག་གི་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས། ཡུང་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་བ་སྤྱི་ལོ་༡༧༣༢ལོར་ལྕང་སྐྱ་དབུ་བླ་ཆེན་མོས་གོང་མ་ལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གཅིག་བསྐྱར་བཞེངས་བྱེད་པའི་ཞུ་འབུལ་མཛད་པ་ལ། གོང་མས་བྱེད་ཆོག་པའི་བཀའ་མཆན་གནང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་བཟང་དགོན་པ་དེ་ཡང་སླར་བཞེངས་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་བཟང་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གོ་གནས་དང་བྱེད་ནུས་གལ་ཆེན་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་དབང་གིས། ཆིང་གོང་མ་ཏའོ་ཀོང་ཁྲི་ལོ་བཅུ་པར། གོང་མ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཡོན་བདག་མཛད་དེ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་ལྷ་ཁང་ཞེས་པ་བརྗིད་ཉམས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ཞིག་བཞེངས་སོ། ། དེ་ལ་གསེར་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་དང་གཡུ་འབྲུག་དགུ་འཁྱིལ་གྱི་རྒྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ། གསེར་འོད་ལམ་ལམ་དུ་འཕྲོ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ཉམས་དཔག་དུ་མེད་པ་སྣང་ངོ་། ། གཟི་བྱིན་སྲིད་ན་དཀོན་པའི་ཆོས་སྤྱད་དང་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་མཆོད་རྫས་ཀྱང་མང་དུ་མཆིས་སོ། ། ལྷ་ཁང་དེའི་བཟོ་བཀོད་ལ་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ལྡན་པར་སྣང་སྟེ། ལྷ་ཁང་གི་གྱང་ངོས་དམར་པོས་རྙིང་མ་མཚོན་པ་དང་། སེར་པོས་དགེ་ལུགས་པ། ཁྲ་བོས་ས་སྐྱ་པ་སོགས་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་མཚོན་པ་དེ་ནི་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ཡོངས་ལ་དབང་དུ་བསྒྱུར་པའི་མཚོན་རྟགས་ཞིག་ཡིན་ནོ། ། དེ་མ་ཟད་གོང་མས་"ཀོང་ཅི་ཟི་''ཞེས་པའི་མཚན་བསྩལ་ཅིང་། བོད་དང་། རྒྱ། སོག་པོ། མན་ཇི་བཅས་ཡིག་རིགས་བཞི་ཡིས་བྲིས་པའི་པེན་བྱང་གནང་། གཞན་ཡང་གོང་མས་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་ནས་སྟོང་སྐུའི་ལྷ་ཁང་གི་སྒོ་མོའི་མདུན་དུ་རྩིག་སྐྱོར་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་བཞེངས་ཏེ། དེ་ནི་པེ་ཅིང་པེ་ཧེ་སྤྱི་གླིང་གི་''གཡུ་འབྲུག་དགུ་འཁྱིལ་ལྡེབས་རིས་ཀྱི་རྩིག་སྐྱོར་''དང་འགྲན་ཟླ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་བརྟག་ན།ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་ལམ་ཐ་ན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ན་ཆགས་པའི་དགོན་པ་དང་། ཆོས་སྡེ། ལྷ་ཁང་། སྒྲུབ་སྡེ་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཡོད་ཀྱང་། གོང་མས་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་''གཡུ་འབྲུག་དགུ་འཁྱིལ་ལྡེབས་རིས་''ཡོད་པའི་དགོན་པ་ནི་དེ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གྲགས་སོ། ། ཆིང་ཐུང་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་ལྔ་པ་སྤྱི་ལོ་༡༨༦༦ལོར་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་ཧོས་རིགས་ཀྱིས་ཆིང་སྲིད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་བས། སྟོང་སྐུ་ལྷ་ཁང་དང་། ལྕང་སྐྱ་བླ་བྲང་། ཆུ་བཟང་བླ་བྲང་། རྩིག་སྐྱོར་གཡུ་འབྲུག་དགུ་འཁྱིལ་ལྡེབས་རིས་ཅན་བཅས་མ་གཏོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་མེ་སྐྱོན་ཐེབས་ནས་བརླག ཆིང་གོང་མ་ཀོང་ཞུ་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གསུམ་པ་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༧ལོར་ཆུ་བཟང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་དང་ལྕང་སྐྱ་དབུ་བླ་མཆོག་གིས་བསྐྱར་དུ་བཞེངས་སྐྲུན་གནང་། ༡༩༣༥ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་མཆོག་དགོན་འདིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་སྟོང་སྐུ་ལྷ་ཁང་ལ་གཟིགས་རྗེས་''བོད་གངས་ཅན་ནམ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་དུ་ཡང་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་མཛེས་ཤིང་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་མཐོང་མ་མྱོང་''ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨ལོར། ཆོས་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་ནང་གྲྭ་བཙུན་ཐམས་ཅད་གྲྭ་ལོག་བྱས་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་སོང་། བྱིན་ཅན་གྱི་རྟེན་ཕལ་ཆེར་བརླག རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་དགོན་པའི་ཁང་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་སྤྱད་མཆོད་རྫས་ཡོད་ཚད་རྫོང་དང་ཡུལ་ཚོ་སྲིད་གཞུང་གིས་རིན་གོང་ཕབ་སྟེ་བཙོངས་པ་དང་སྐོར་ཞིག་རིན་མེད་དུ་བཀོད་དེ་བཞག་གོ། སྐབས་དེར་དགོན་ཆེན་འདིར་ལྕང་སྐྱ་བླ་བྲང་དང་ཆུ་བཟང་བླ་བྲང་གི་ཁང་པ་ཁག་ཅིག་སྲིད་གཞུང་གིས་བསྡུས་ཏེ་བཞག་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་ཁང་དང་དངོས་རྫས་ཐམས་ཅད་བརླག་སྟེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །
༡༩༨༡ལོའི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༦ཉིན། གོང་རིམ་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་ཆོག་མཆན་བཀོད་པ་ལྟར་ཆུ་བཟང་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱས་ཤིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་པ་ཡིན། ༡༩༨༩ལོའི་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༢༢ཉིན་ནས་བཟུང་སྟེ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུ་བཟང་བླ་བྲང་དང་ལྕང་སྐྱ་བླ་བྲང་གི་ཁང་མིག་༤༤ཞིག་གསོ་བྱས། འགྲོ་གྲོན་བསྡོམས་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དངུལ་སྦྱིན་སྒོར་ཁྲི་གཉིས་ཡོད། ༡༩༨༥ལོའི་ཟླ་༣པའི་ཚེས་༡ཉིན་ནས་སྟོང་སྐུ་ལྷ་ཁང་གི་ཤུལ་དུ་ལྷ་ཁང་ཞིག་གསར་དུ་བཞེངས་མགོ་བརྩམ། ༡༩༨༧ལོའི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༦ཉིན་ལས་གཞི་མཇུག་སྒྲིལ་པ་ཡིན། ཁྱོན་བསྡོམས་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་བཅུ་ང་གཉིས་ལྷག་སོང་ལ། དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དངུལ་སྦྱིན་སྒོར་ཁྲི་བཅུ་བཏང་བ་དང་། ཆུ་བཟང་རིན་པོ་ཆེས་དངུལ་སྦྱིན་ཁྲི་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཕུལ། ལྷ་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་ཤཀྱཱ་ཐུབ་པ་དང་། འཇམ་དབྱངས། སངས་རྒྱས་མི་འཁྲུགས་པ། སངས་རྒྱས་སྨན་ལྷ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ། བྱམས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བཞུགས་པ་དང་། ལྷ་ཁང་གི་ཤར་ནུབ་གཞོགས་གཉིས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཆུང་བ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་གླེགས་བམ་སུམ་ཅུ་ལྷག་བཞུགས་ཡོད་དོ། །
དེང་སྐབས་དགོན་འདི་ལ་གྲྭ་བཙུན་༣༠ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་༢ཡོད། ༡༩༩༨ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ཚེས་༣༡ཉིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོག་མཆན་བཀོད་པ་ལྟར་ཆུ་བཟང་དགོན་པ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཚུད་པ་ཡིན་ནོ། །


text:
ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་སྔོན་བརྗོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དོ་སྣང་མེད་པའམ་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཟེར་བ་དེའི་གཞི་རྩ་གང་ཡིན་མ་ཤེས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བྱ་དཔེ་བྱིས་སྒྲུང་གི་སྐོར་རྣམས་གལ་ཆེ་མདོག་གིས་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ངེས་པར་དུ་བསམ་སྲིད།
ཁོ་བོས་བོན་གྱི་སྐོར་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་བཤད་པ་དེ་ལ། མང་ཞིག་གིས། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་རེད། ཟེར་བ་དང་། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་མུ་སྟེགས་པ་རེད་ཟེར་མཁན་བྱུང་འདུག
ངའི་སློབ་མ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སྔོན་རྗེས་སུ་གནས་སྐོར་ཕྱིན་པར། བོད་ཀྱི་བླ་མ་མིང་གྲགས་ཡོད་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་རེད། ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ག་རེ་ག་རེ་སློབ་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་ཆེན་པོས་འདྲི་བགྲོའང་བྱེད་སྐབས་བྱུང་འདུག ང་ནི་རང་གཞན་སུས་བཤད་ཀྱང་རུང་མ་བཤད་ཀྱང་རུང། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐོར་ལ་བློ་སྦྱོང་གང་ཐུབ་ཐུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། སྔོན་གྱི་ལས་འཕྲོ་ལྟ་བུས་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ལམ་ཟབ་མོ་དེ་དང་འབྲེལ་འཕྲད་བྱུང་ བར་མ་ཟད་ལམ་ཟབ་མོ་དེ་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་པའང་རྙེད་པ་ཡིན།
ངས་སློབ་མ་ཚོར་བསྟན་རྒྱུའང་། ང་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་གང་ཡོད་པ་དང་། གང་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་ལས། མ་ཡིན་ཡིན་མདོག་གང་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་མེད། ངའི་སློབ་མའི་གྲས་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལ་གོ་རྟོགས་སྐྱོན་མེད་ཙམ་ཆགས་པ་ཕལ་ཆེར་སྟོང་ཕྲག་ཟིན་ཉེ་ཞིག་ཡོད། དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ཆོས་པ་ཡིན་ནམ་བོན་པོ་ཡིན་པ་ལ་རེ་དྭོགས་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་དང་། ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བསླབས་པའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་དགོངས་ནང་བཞིན་རེད། གང་ལ་ཟེར་ན། ལམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ཞེས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་། ཕྱོགས་གང་དུའང་རྒྱར་མ་ཆད་པ། དེའང་ཁ་ནས་རིས་མེད་དང་ཕྱོགས་མེད་ཟེར་གྱིན་ཟེར་གྱིན་ལ་ང་དང་ཁྱོད། དགྲ་དང་གཉེན་ཧྲང་ཧྲང་པོ་རེ་ཁོག་པར་བཅངས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར། ལྟ་བ་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ། རྟོགས་པས་སྤྱོད་པའི་གཞི་བཟུང་ཞིང་། སྤྱོད་པ་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པ་དེ་འདྲ་བ་ལ་ལམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་ཡིན། ངའི་བླ་མས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཞིག་བསླབས་བྱུང་། ངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གོ །རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་གཞུང་རྣམས་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲ་རྐྱང་མཐོང། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པའི་རྩལ་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཆོག་པ་ལ། བོན་པོ་ཕར་གཅད་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཀྱང་མ་མཐོང་། དེར་མ་ཟད་བོན་གྱི་ཁོངས་སུའང་ཞང་ཞུང་སྙན་བརྒྱུད་གཙོས་པའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ གདམས་པ་ཟབ་མོ་དུ་མ་ཞིག་བཞུགས་བཞིན་པ་དང་། དེའང་བཞུགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གདམས་པའི་བརྒྱུད་པ་མ་ཆད་པ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་མ་ཡལ་བ། ཕྱིས་བྱོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་དཔེར་མཚོན་ན་གྲུབ་དབང་ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་(1859-1935)མཆོག་ཡུལ་མི་གྲོང་འཁོར་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་མངོན་སུམ་དུ་འཇའ་ལུས་འོད་སྐུར་ཕེབས་པས། ཟབ་ལམ་བཞུགས་ངེས་པའི་བདེན་དཔང་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་ཡིན་དུ་ཆུགས་ཀྱང་མ་འགྲིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཀྱང་མེད།
ང་དང་ངའི་སློབ་མ་ཚོར། “རྫོགས་ཆེན་འདུས་སྡེ།” ཞེས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་དེ། གཙོ་ཆེར་ང་ཚོས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་མོད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྒྱར་མ་ཆད། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། མིང་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་པའང་རྒྱར་མ་ཆད་པ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་ཐུབ། དེ་ནི་ང་ཚོས་“སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚོགས་”ཟེར་བའམ། “ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་”ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཐེག་པ་གོང་འོག་དང་གྲུབ་མཐའི་རིས་མ་ཕྱེས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། གང་ལ་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་པ་དང་། ནང་པ་ཟེར་མཁན་དེ་ཚོས། བོན་པོ་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནང་པ་མ་ཡིན་པར་ངོས་བཟུང་ནས། “ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་རེད།” ཅེས་དང་། “ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་མུ་སྟེགས་པ་རེད།” ཅེས་ཨུ་ཚུགས་གང་ཆེས་ལབ་ལབ་བཏང་བ་དེ་ག་རེད།
དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། ང་ལ་ནི་ངས་སྨྲས་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ནའང་། ངའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཕོ་འགྱུར་དང་ཕན་གནོད་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་ལ་འཁོན་དུ་འཛིན་པའམ། བློ་ཕམ་སྐྱེ་བ་སོགས་གང་ཞིག་ཀྱང་མེད་ངེས་ཡིན་ནའང་། མི་སུའང་རུང་བས་ང་ལ་ངན་སྨྲས་སུ་བསམ་ནས་ལབ་ལབ་མང་པོ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་བཏང་བ་དེ་ དག་ནི། དངོས་དོན་དུ་ཆོས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལས་རིང་དུཕྱིན། རང་མགོ་རང་རྡུང་གི་ཐོ་བ་རང་གིས་བཟོ་བ་ཡིན་སྟབས་བསམ་མནོ་ལན་དགུར་བཏང་། བག་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གཞན་ཀུན་ལ་ཕན་ཡོད་རེ་བྱས་ན་ཕན་པ་དང་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡིན།
འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཡུལ་ལུང་གང་དང་མི་རིགས་སུ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རུང་། ཡུལ་དེ་དང་མི་རིགས་དེའི་རྟེན་གཞི་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ཡིན། དེ་ཡང་ཤེས་རིག་ཡོད་ཙམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཙམ་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་མིན། ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་བག་ཙམ་རེ་མེད་མཁན་སུ་ཞིག་ཀྱང་མེད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་ནས་སློབ་གཉེར་དང་དོ་སྣང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་འོས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྡན་པའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་གང་བྱུང་བྱུང་ནས་རྙེད་ཆོག་པ་ཞིག་མེད། དེས་ན་ཤེས་རིག་ལའང་རིན་ཐང་གི་ཚད་གཞི་ངེས་པ་ཅན་ཞིག་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་པ་དང་ཕན་མི་ཐོགས་པའི་རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དག་ཁ་ཚོན་ལེགས་པར་ཆོད་དགོས་པ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཡུན་དུ་གནས་དང་མི་གནས་ཀྱི་རྩ་གཞི་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁུངས་ཐུབ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་ ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་པ་ལ་རག་ལས། དེའང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་དེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་བྱོན་པའི་ དུས་བར་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དེས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་ད་ལྟ་ཆུ་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ་འདིའི་ བར་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་སོ་དགེ་འདས་པ་བསྟན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེའི་སྐོར་ལོ་དུས་ཞིབ་གསལ་ནི་གཞུང་འདིར་བོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྐོས་ཤེས་རྩིས་མཁན་བཤད་པའི་སྐབས་ ཤ༽ ༣༦༦-༣༦༩ གསར་པོར་བསྟན་ཡོད།
ཚུལ་དེས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་སྐོར་རྣམས་འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་རིག་དང་ ལོ་རྒྱུས་གར་སྟེགས་མཐོན་པོའི་སྒང་ལ་ལེགས་པར་འདེགས་ཤིང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་ནས་སློབ་གཉེར་དང་འབྲེལ་བས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ངེས་པ་ཤིག་ཏུ་ཆགས་ཤིང་དེའི་མཐུ་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་འདིའང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚད་རིང་ཐང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་བདེན་དཔང་མངོན་གསལ་དུ་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན།
ཚུལ་འདི་དག་ནི་རང་ཅག་བློ་སེམས་གུ་དོག་པོས་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་དུ་ཆགས་སྡང་གི་ངན་སྨྲས་དཀྲུགས་རྐྱེན་བྱེད་པ་དེ་དག་ལས་རིན་ཐང་ཆེས་ཆེ་ཞིང་། རང་གཞན་ཚང་མ་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེའི་འབྲས་བཟང་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ངེས་པར་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་མི་བརྒྱུད་ལའང་མེད་དུ་མི་རུང་བ། གནའ་གཏམ་དུ། “ཕ་བཟང་པོའི་བཞག་པ་“ ཟེར་བ་དེ་དངོས་བདེན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པར་དོ་སྣང་དང་ལྡན་ཞིང་། དེའི་ལ་རྒྱ་ལ་སྨན་པའི་རེ་འདོད་དང་བཅས་པ་གང་སུའང་རུང་བ་རྣམས་ནས། ཆོས་ལུགས་དང་ཡུལ་རིས་སོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་དོན་མེད་པའི་བཤད་ཡམ་དཀྲུགས་ རྐྱེན་གྱི་རིགས་དང་། དགོས་མེད་འབྲས་མེད་ཀྱི་ཞེན་གོག་ཆོས་དང་ཡང་མི་མཐུན་འཇིག་རྟེན་དང་ཡང་མི་མཐུན། ཀུན་དང་ཡང་མི་མཐུན་པར་རང་ཕུང་། གཞན་ཕུང་ཀུན་ཕུང་བ་དེ་ཚོ་ཕར་ཙམ་ན་བཞག དགོས་ངེས་པ་མི་རིགས་རང་གི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་སྣ་རེ་ལས་མ་བྱུང་ནའང་དྲང་ཞིང་འོས་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟབ་ཟབ་རེ་བསྐྱེད། དོ་སྣང་དེའང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་གང་ཞིག་གིས་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་སུ་མཚོན་ཐུབ་པ་ལ་ཕན་པ་དང་གང་ཞིག་གིས་དེ་དག་མཚོན་མི་ཐུབ་ཅིང། ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་ལ་གནོད་རྐྱེན་བྱེད་པ་འདི་གཉིས་ཁ་ཚོན་གསལ་པོར་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐབས་ཐོབ་སོ་སོའི་དགོས་པ་དོན་ལ་དྲིལ་ཤེས་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་ དགོས་ལག་ཆེ་བར་མཐོང་།
ཁོ་བོས་ཨུ་ཚུགས་དང་སྡུག་རུས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་སྟོན་པ་དང་། དེ་དག་མུ་མཐུད་ཅིང་ཡུན་གནས་ལ་སྨན་རེས་འབྲི་རྩོམ་བྱས་པའི་དཔེ། གཟིའི་ཕྲེང་བ་དང་། ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་སྐོར་འདི་དག་ཀྱང་། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་ཡིན་མིན་དཔྱད་བྱེད་དམ། བོན་པོ་འགས་མཐོང་ནས། “རྙིང་མ་བ་བོན་ལས་ཆོས་སུ་བཅོས་ཟེར་བ་དེ་བདེན་ནོ་” ཟེར་ནས། རྙིང་མ་བ་རྣམས་ལ་གཤེ་བ་བྱེད་པའི་ཡོ་ཆས་སུ་བེད་སྤྱོད་པ་འདྲ་བོ་དང་། བན་དེ་ནང་ཁུལ་དུ། གསར་མ་བ་ཚོས། “འོ་ད་ག་ཡིན་རྙིང་མ་བ་ཚོ་བོན་པོ་གཅིག་པ་རང་རེད་འདུག ང་ཚོ་ནི་གཙང་གཙང་མ་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་གཡའ་མེད་པ་འདྲ་བོའམ། ཤེལ་སྒོང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་འདྲ་པོ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་རྙིང་མ་བ་རྣམས་ལ་གཤེ་གཤེ་གཏོང་བྱེད་དེ་འདྲ་ལྐུགས་མདོག་ཁ་བའི་ཡོ་ཆས་སུ་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ནད་པས་སྨན་བསྟེན་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་ནད་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ལྟར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་དང་བྱེད་ཡུལ་མ་ནོར་བ་ཞིག་དགོས།
རང་རེས་ཕྱོགས་ཞེན་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས། ཆེས་ཡུན་རིང་བའི་དུས་ནས་ཞང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་རྣམས་སུ་བོན་གང་ཞིག་དར་བ་དང་། བོན་དེའི་ཁུངས་སུ་ཤེས་རིག་ཅི་དང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་པ། ཡིན་ཚུལ། བྱེད་ལས། དུས་རབས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་དེ་དག་གནས་པའམ། འགྱུར་བའམ། སྟོང་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པ། ད་ལྟའི་དུས་སུ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རིག་གང་དག་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་འཚོལ་ ཞིབ་ཡང་དག་པ་རེ་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཤེས་རིག་དེ་དག་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། བོད་མིའི་ཤེས་རིག་གི་ལ་རྒྱ་ལ་དགེ་ཕན་དེ་ལྷག་ཅི་ཞིག་ཀྱང་མེད་ངེས་པ་ཡིན་པས། ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་དཔེ་རྣམས་ཚུལ་འདི་དག་གི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བྱེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་སྐོར་གྱི་གཞུང་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ་པོ་ནི། ཡུལ་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེར་སྐྱེས་ཤིང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་རྫོགས་ཆེན་པ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ཡིན་ལ། གནས་ནི་ཨི་ཏ་ལི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཕོར་མི་ཡ་རྒྱ་མཚོའི་ངོགས་ཀྱི་གནས་ཁང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་པ་དང་། དུས་ནི་རྔ་ཆེན་ཞེས་པ་ཆུ་ཕོ་ཁྱི་ཡི་ལོ་(༡༩༨༢)སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་ཚེས་པ་ཉེར་གསུམ། རང་གི་སྐྱེས་སྐར་ཉིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་པ་ཡིན།
ཁོ་བོས་འབྲི་རྩོམ་བྱས་པའི་དཔེ་འདིར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་ངེས་སྟབས། གཞུང་འདི་དང་། ཁོང་ཚོའི་སློབ་གཉེར་གྱི་གཞི་རྩའི་འོག་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་དང་། ལོ་རྒྱུས་སྐོར་རྣམས་འཚོལ་གཞིག་མཛད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་ ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་འདེགས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་ཤེས་རིག་ དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཅིང་། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་མིའི་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་མི་རིགས་དེའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་གསལ་པོར་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་བརྟེན། མི་རིགས་བར་གྱི་མཛའ་འབྲེལ་དང་། ཤེས་རིག་དེའི་སྒོ་ནས་མི་རིགས་གཞན་དག་ལའང་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་བཟང་པོའང་ཞུ་གི་ཡོད།
གཞུང་འདིར་མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ། འགལ་བ་འདུ་བ་སོགས་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཀུན། མཁས་དབང་དམ་པ་རྣམས་ནས་རིམ་གྱིས་འཚོལ་གཞིག་ཡང་དག་པ་གནང་བའི་སྒོ་ནས། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་འདི་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་མདུན་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པའི་སླད་དུ་དག་བཅོས་ཀྱི་ལེའུ་ཚན་འབྲི་རྩོམ་དང་། ཁ་གསབ་གང་འོས་གནང་སྐྱོང་ཡོད་པའང་ཞུ་སྤྲོ། གཞུང་འདིར་དོ་སྣང་གནང་མཁན་ཀུན་ལ་གུས་འདུད་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་བཅས་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས།།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ་ཨེ་མ་ཧོ། ཞེས་པ་དེའི་སྔོན་བརྗོད་ཅིག་ཡིན་ཅིང་དགོས་དབང་གིས་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་པོ་ཁྱུངཿསྨོན་ལམ། ༢༠༡༦།༡།༨
གཏོ་ཡི་བཀའ་སྒྲོམ་ལས་དྲངས།
2,342 total views, 1 views today


text:
སྙན་ངག་པའི་ཉིན་གཅིག་གི་ཆོ་འཕྲུལ།
- །
- ཟླ་བ།, 25 ཟླ་དགུ་པ། 2017 19:04
- ། རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་། ཤེད་བུ།
སྙན་ངག་པས་ཚོད་མ་མགོ་ལོག་འགའ་ཉོས་ནས་ནང་དུ་ལོག་པའི་ལམ་དུ། བར་ཐག་གངས་རིས་ཆོད་པའི་སྤུན་ཟླ་ཚོ་དྲན། ད་དུང་གོམ་པ་གཅིག་རེ་གཅིག་རེ་བཞིན་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་གིས་ཡར་བཏེགས་ནས་མར་སྤོ་བའི་སྣང་ཚུལ་ལ་མཉམ་པར་བཞག བར་ཐག གྱེས་པ། འཆི་བ། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་ལྗིད་ཤུགས་ལ་གྱུར་བའི་ཐ་སྙད་གཉིས་ཏེ། བར་ཐག་དང་གྱེས་པ་ལ་གྱེས་པ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་པར་སྙམ། དབང་མེད་དུ་"ང་འཆི་བ་ལ་མི་སྐྲག་"ཅེས་ངག་ནས་ཐལ།
" ཅིའི་ཕྱིར། " བསྐྱར་ཏུ་རང་ཉིད་ལ་དྲི་བ་བཀོད། " ཤི་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཤི་གསོན་བྲལ་གྱི་བེམ་པོ་འདི་ས་ལ་ལྟོར་བ་མ་ཡིན་ནམ། " དབུགས་དབྱུང་ཐེངས་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ། མགོ་བོ་དགྱེ་ནས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་བལྟས། ནམ་མཁར་བརྩིགས་པའི་ཁང་བརྩེགས་ཀྱི་དབུས་སུ། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་། "ང་ཡི་གངས་རི་གང་དུ། ང་ལ་སྙན་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་གོ་འཕང་སྩོལ་བའི་གསེར་གྱི་ཀ་ཁ་ག་ང་གང་དུ། " ལྐོག་ལབ་ཐེངས་གཅིག་དང་ལྷན་དུ་ཁ་པར་བསྔོགས།
ཡིག་ནོར་དང་རེ་བཅོལ་འདྲེས་པའི་འཕྲིན་ཐུང་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གཅིག་འཕྲོར་གཅིག་མཐུད་ཀྱིས་མངོན། "ཨ་ཁུ། ང་ལ་གླུ་ཚིག་ཡག་པོ་ཞིག་འབྲི་རོགས། ང་ཁྱོད་ཀྱི་ཚ་བོ་ཞིག་ཡིན། " "རྒན་ལགས། ངའི་སྙན་ངག་འདི་ལ་དཔྱད་འཇོག་གནང་རོགས། ང་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན། " "མཁས་དབང་ལགས། དེང་རབས་སྙན་ངག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བོ་ཞིག་གསུངས་རོགས། ང་སྙན་ངག་ལ་མོས་པའི་གདན་སའི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་ཡིན།" "སྐུ་ཞབས་ལགས། ངེད་སྙན་ངག་གླེང་སྟེགས་ནང་ལ་ཕེབས་ནས་སྙན་ངག་ཐད་ནས་གསུང་བཤད་ཅིག་གནང་རོགས། "
སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སྙན་ངག་པའི་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་གཡོས། གཡས་གཡོན་གང་ས་ནས་ས་རྡུལ་ལངས་ཤིང་། སྨུག་པ་འཕྱུར། སྙན་ངག་པས་གོམ་པ་གཅིག་རེ་གཅིག་རེ་བཞིན་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་གིས་འདེགས་ཞོར་ཐ་མག་ཅིག་ལ་མེ་སྦར། ཐ་མག་རྔུབ་འཐེན་འགའི་རྗེས། དྲ་ལམ་ན་མཁས་པར་གྲགས་པའི་དྲ་པ་འགས་རང་གི་སྙན་ངག་༼གྱེས་པ་༽ལ་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་ཀྱིན་པར་ཉན།
དྲ་གྲོགས་སམ་བྷོ་ཊས། ངེས་པར་དུ་དགོས་པའི་ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་ཅིག་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལུང་བ་གང་བཤད། དྲ་གྲོགས་ཕྱོགས་གླང་སྲས་ཀྱིས། འདས་པ་ཞིག་ལ་འདས་ཚིག་དང་མ་འོངས་པ་ཞིག་ལ་འདས་ཚིག་མ་བྲིས་པར། རིགས་ལམ་སྐོར་འཕེན་གྱི་དོགས་སློང་བྱས། དྲ་གྲོགས་མེས་པོའི་མགུར་གྱིས། ཚངས་མགུར་དང་མི་འདྲ་བས་སྙན་ངག་ཅིག་ཡིན་སྟངས་མེད་རབས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟར་ལ་བརྒྱུས། དྲ་གྲོགས་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གྱིས། པིས་ཀ་སོ་ཡི་རི་མོ་དང་བོད་ཀྱི་སེམས་གཤིས་བསྡུར་ནས་བར་སྣང་བསྟད་བསྟད་མཐར། གཏན་ནས་སྙན་ངག་བྲིས་མ་མྱོང་བའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་སྙན་ངག་བཙིར་ནས་འབྲི་གིན་ཡོད་རབས་མིང་བཟུང་དོན་བཟུང་བྱས། ད་དུང་དྲ་གྲོགས་དེང་རབས་པས་ཁྱོད་གསར་འགོད་པ་བྱེད་ན་འདོད་དམ། གསར་འགོད་པས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཁྱོད་ཀྱི་པང་དུ་བསྐྱལ་ཡོང་། ཡིན་ནའང་། སྙན་ངག་པས་་་་་་་་ཞེས་མཐར་སྤྱོད་འཇུག་དང་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཀྱང་དྲུད་ནས་ཡོང་།
སྙན་ངག་པའི་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་འཁྲིགས། ཆར་བ་ཤག་ཤག་བབས། ཁ་བ་ལྷབ་ལྷབ་འཁོར། རླུང་བུ་འུར་འུར་ལྡང་། ཕྱི་རློན་ནང་རློན་ལ་གྱུར་བའི་སྙན་ངག་པས་" ངས་མུན་པའི་ནང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས། ངས་མུན་པའི་ནང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས། ངས་མུན་པའི་ནང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས། "ལན་གྲངས་གསུམ་དུ་བཟླས།
"ང་མུན་ཁྲོད་ཀྱི་ནག་ཐིག་ཅིག་ལ་འགྱུར་བར་སྐྲག སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་མོ་ལགས། སྙན་ངག་གི་ནམ་མཁའ་ལགས། "
"མ~~ལོ^~" སྙན་ངག་པ་གློ་བུར་ཏུ་སད།
གཡས་གཡོན་གང་སར་བལྟས། ལོ་མ་སེར་པོ་ཞིག་གཡས་སྐོར་ལན་གསུམ་གྱིས་འཕུར་ཏེ། སྙན་ངག་པའི་པང་ཁར་ཟགས། མར་ལོ་ལྟ་བུའི་བུ་མོ་ཞིག་པང་དུ་བཟུང་བའི་སྣང་བ་ཤར། "ངའི་བརྩེ་དུང་གི་རྒྱབ་རི་སྨུག་པོ། ངའི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་མ་ལུས་ཚུར་སྣང་གི་ལོ་མ་སེར་པོ། ངའི་རྒྱབ་རི་ནགས་ཡིན། ཨེ་ཡིན་ནམ།" སྙན་ངག་པས་བསྟུན་མར་ཝུ་ཆང་བཏུང་། མདུན་ངོས་སུ་སྔོ་ལྟེམ་མེར་འཕྱུར་བའི་ཝུ་བའི་མེ་ཏོག་རེ་རེར་མིག་གཡེང་བྱས།
ལོ་མ་སེར་བོས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ལྡིང་སྐོར་འགའ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ཡིག་གྲུ་བཞི་ཅན་གྱི་ཤོག་བུ་དམར་པོའི་དེའི་སྟེང་དུ་བབས་ནས་སྙན་ངག་པར་ལག་བརྡ་བྱས། སྙན་ངག་པས་ "ང་ཁྱོད་ལ་འབྲལ་བར་མི་སྐྲག འབྲལ་ཁ་ཁྱོད་ང་ལ་སྡང་བར་སྐྲག " སྙན་ངག་པས་ཨམ་གཙིགས་བསྡམས་ཞོར་ཡར་ལངས། "འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན" ཀློག་ཚར་མ་ཐག་པའི་དེབ་རྒན་དེར་གསལ་བའི་ཡིག་འབྲུ་འགའ་མིག་ལ་འབུར་ཚུགས་ཀྱིས་མངོན། སྙན་ངག་པའི་རི་ལུང་སྨུག་པས་བཏུམས།
" མ་~~ལོ^~" སྙན་ངག་པ་གློ་བུར་ཏུ་སད།
འོད་དུ་འཚེར་བའི་མུ་ཏིག་གི་ཕུང་བོ་ཞིག གནམ་སའི་མཚམས་ནས་བསྣར། " མུ་ཏིག་དཀར་པོ། མུ་ཏིག་དཀར་པོ། མུ་ཏིག་དཀར་པོ ་་་་་་་་་་་་་་" གནམ་ས་གཉིས་ཀ་མཉམ་གཅིག་ཏུ་འུར་སེ་སོང་། ལ་གཞས་དང་འདོན་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ནང་དུ་མུ་ཏིག་གི་དཀར་པོའི་རང་སྒྲ་ལྡིར། གཟན་ཤམ་དམར་པོ་ཅན། སྨྲ་ར་དཀར་པོ་ཅན། ཕོ་སར་གྲི་ཁྲ་ཅན། བྱིས་པ་དཔེ་ཁུག་ཅན་བཅས་ཕོ་ལྟེ་ཐོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངག་ནས་མུ་ཏིག་དཀར་པོའི་རང་སྒྲ་དིར་རི་རི་ཅི་ཞིག་གི་བྱིན་རླབས་དང་གང་ཞིག་གི་དངོས་གྲུབ་ལ་ལག་པ་བཟེད་ནས་བསྡད།
མུ་ཏིག་དཀར་པོའི་འོད་དཀར་གྱི་ཟེགས་མ་རེ་རེ་ཟླ་འོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྙན་ངག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་འཐོར། སྙན་ངག་པས་" མུ་ཏིག་དཀར་པོ། མུ་ཏིག་དཀར་པོ། ངས་མུན་པའི་ནང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས།"
"མ་~~ལོ^~" སྙན་ངག་པ་གློ་བུར་ཏུ་གཉིད་ལས་སད།
ཐོབ་པ་ལས་ཤོར་བ་མང་བའི་འཁྱམས་པོ་ཞིག་གི་མིག་འོད་མཐོང་། སྐད་ཆ་བཤད་ཅིང་ལག་ཟུང་བཟེད་པའི་མིག་ཟུང་གངས་རི་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཅེར་འདུག གློ་བུར་ཏུ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་རྩེ་ནས་གླུ་སྐད་ཅིག་གིས་ནམ་མཁའ་འགེངས། "ཨ་ལ་རོགས་ལོ། ་་་་་ "་རིན་ཐང་གཞལ་མཐའ་བྲལ་བའི་གླུ་སྐད་དེ་འཁྱམས་པོའི་མིག་འོད་ལ་འདྲེས། འཁྱམས་པོ་ལག་པ་བྲང་ལ་སྦྱར་ཏེ་མགོ་བོ་ནང་དུ་དུད། རྔ་སྐད་ཀྱི་གདངས་དབྱངས་ཞུགས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཏེ། " ང་ལའང་དུག་གི་སྨྲ་ལྕེ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད།" སེམས་ངོས་ལྗིད་ཤུགས་ཀྱིས་མནན་པའི་སྐད་ཆ་དེ་སྦྲུལ་ཤུན་བཞིན་དོར་ནས་འཁྱམས་པོའི་མིག་འོད་ལས་སླར་ཡང་སྐད་ཆ་བཤད། "ང་འོད་སྣང་མེད་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོར་མི་སྐྲག " གངས་རི་དང་སྐར་མའང་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ལྗོངས་དེར་འཁྱམས་པོས་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་གྱི་གླུ་སྐད་ལ་རོལ། སྙན་ངག་པས་ཀྱང་ཨ་ལན་རིན་མེད་ཅིག་ལ་རེ་བ་བཅངས།
"མ་~~ལོ^~" སྙན་ངག་པ་གློ་བུར་ཏུ་གཉིད་ལས་སད།
སྤྲིན་པ་དཀར་དམར་འཁྲིགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལས། འབྲུག་སྐད་ཅིག་སྙན་ལྷང་ལྷང་གིས་གྲགས། མི་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ཟུང་རིག་རིག་ཅི་ཞིག་འཚོལ་བ་ལ་ཕྱོགས། སྙན་ངག་པས་ཀྱང་། "ང་ལ་སྒྲོ་ཐིག་ཁྲ་བོ་ཅན་གྱི་གཤོག་པ་སྩོལ་བར་ཞུ། སྙན་ངག་གི་ལྷ་མོ་ལགས། ངས་མུན་པའི་ནང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས། " ཕོ་སར་ཅིག་གིས་ཁོང་དགོད་དང་བཅས་གཡུ་རལ་ལ་སྒྲོ་ཐིག་ཆགས་པའི་སེང་གེ་ཞིག་མཆུ་སྟོན་བྱས། གསར་བུ་གསར་མོ་ཚོས་གཅིག་འཕྲོར་གཅིག་མཐུད་ཀྱིས་སེང་གེར་བལྟས་ནམ་མཁར་ཅེར། སྐབས་དེར་ཨ་རིག་རྒད་པོ་ཞིག་གིས་"མི་ང་འདྲ་ང་ངོ་མ་ཤེས་ན། ་་་་་" ཞེས་ང་ཡི་སྟེང་ལ་ང་ལྷག་པ་དགུ་བརྩེགས་ཏེ་སྨྲ་དག་གསལ་གསུམ་གྱི་ངག་ལ་དྲངས། སྤྲིན་པ་དཀར་དམར་འཁྲིགས་པའི་ལྡིང་ཁང་ནས་འབྲུག་སྒྲ་ལྷང་ལྷང་གིས་གྲགས་ཤིང་། མེ་ཏོག་གི་ཆར་བ་བབས། མི་རྣམས་ངོ་མཚར་ཞིང་བསམ་གཞིག་གི་དྲ་བར་ཚུད། སྙན་ངག་པས། " རེད། ཁྱོད་ལ་དགོས་པ་སྒྲོ་ཐུལ་ལྗང་ཁྲ་ཅན་གྱི་གཤོག་པ་མིན་པར། སྐད་གསེང་གིས་ང་ཁྱོད་ལ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རེད། ཁྱོད་ལ་དགོས་པ་སྒམ་ཚུགས་དང་བསམ་གཞིག་གིས་རང་སེམས་གཅུན་པ་མིན་པར། ཁྱོད་ལ་སྨྲ་དག་གསལ་གསུམ་གྱིས་གསལ་བོར་བཤད་པ་དེ་རེད། བུད་མེད་ལགས། ཁྱོད་ཀྱི་བསླུ་བྲིད་ནི་གོང་ན་མེད་པ་སྟེ། མི་ཞིག་གིས་ལྟ་བར་དབང་བསྒྱུར་བ་དེའོ། ། " སྙན་ངག་པའི་ལུས་སེམས་རིལ་གྱིས་ལྗིད་ཏིག་གེར་གྱུར།
"མ་~~ལོ^~" སྙན་ངག་པ་གློ་བུར་ཏུ་གཉིད་ལས་སད།
འཛུམ་དཀར་གྱི་འོད་ཟེར་ཐུང་ངུ་ཞིག་གློག་འཁྱུག་པའི་ཚུལ་དུ་སྙན་ངག་པའི་ནམ་མཁའ་གཤགས་ནས་བཞུད། སྙན་ངག་པ་ཡུན་རིང་ལ་ནམ་མཁར་ཧད་དེ་ལུས། "མུན་པའི་ནང་ནས་ཁྱོད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།" སྙན་ངག་པས་ཡུན་རིང་བསྒུགས་ཀྱང་ཅི་ཡང་མ་མངོན། " ངས་ཁྱོད་ལ་བརྩེ་བའི་གཡུ་སྦྲ་ཕུབ་ཡོད། དུངས་པའི་གདན་དཀར་བཏིངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བཀའ་དྲིན་ཆེ། འཛུམ་དཀར་གྱི་སྐར་མདའ་ལགས། འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན། ངས་ད་ལྟ་རང་བཀླགས་པའི་དཔེ་ཆ་རུའང་དེ་ལྟར་གསལ། འོན་ཀྱང་། གྱེས་དུས་མགོ་ཐོག་ལ་ཉི་མ་མ་ཤར་བར་སྐྲག་་་་་" སྙན་ངག་པའི་མགོ་བོ་སྨད།
ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་རིལ་གྱིས་མུན་པ་སྟུག་པོས་བསྡམས། གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ངོ་ལའང་གྲིབ་མ་འཁོར་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར།
མུན་པའི་ཁྲོད་དུ་སླར་ཡང་ལོ་མ་སེར་བོ་ཞིག་ལྡིང་སྐོར་གྱིས་སྙན་ངག་པའི་འགྲམ་དུ་ཟགས། སྙན་ངག་པའི་ཡིད་སེམས་གདུང་བར་གྱུར། ལོ་མ་སེར་པོས་གཡས་སྐོར་ལན་གསུམ་གྱིས་སྙན་ངག་པའི་པང་དུ་བབས། ད་དུང་ལོ་མ་སེར་པོས་ " མགོ་བོ་ཁྱོགས་དང་། ང་རྣམ་འགྱུར་འཁྱག་པོ་ཙམ་ལ་མི་སྐྲག " ཅེས་མུ་ཏིག་ལྟ་བུའི་འོད་ཁྲོམ་ཁྲོམ་གྱི་ཟིལ་བ་འགའ་འཐོར། ཡུད་ཙམ་རིང་སྙན་ངག་པའི་མགྲིན་པ་བརྣང་ཞིང་སྨྲ་བ་ཆད།
གངས་རི་དང་སྐར་མའང་མི་མངོན་པའི་མཚན་ལྗོངས་ཧྲིལ་བོ། དྲོད་སིབ་སིབ་ལ་གྱུར། " སྙན་ངག་ཁྲི་སྟོང་གི་བརྡ་ཆད་ལ་གྱུར་པའི་ལོ་མ་སེར་པོ། བཀའ་དྲིན་ཆེ། ང་འོད་སྣང་མེད་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོར་མི་སྐྲག ང་ལ་སྙན་ངག་གི་རྟོགས་པ་སྩོལ་བའི་གསེར་གྱི་ཀ་ཁ་ག་ང་། བཀའ་དྲིན་ཆེ། ང་རྣམ་འགྱུར་འཁྱག་པོ་ཙམ་ལ་མི་སྐྲག" སྙན་ངག་པས་མིག་ཟུང་རྒྱང་རིང་རྒྱང་རིང་ལ་ཕྱོགས་ནས།
སྙན་ངག་དེ་དལ་བུར་གྱེར། གངས་རིའི་ཕ་རོལ་ནས་གསེར་འོད་ལམ་ལེམ་འོད་ཟེར་ཅིག་མུ་མེད་དུ་འཕྲོས།
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༠༩ ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན།
མཆན། སྙན་ངག་པ་སྐྱབས་ཆེན་བདེ་གྲོལ་གྱི་སྙན་ངག་"གྱེས་པ་"ཞེས་པ་དང་"ངས་མུན་པའི་ནང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས"ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་གཉིས་རྟོག་སྒྲུང་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་ཡང་ཡང་དྲངས་ཡོད།


text:
བོད་དུ།
༄༅། །ཁམས་བྱེ་རྫོང་སར་བཤད་གྲྭ་ཆེན་མོ།
དེ་ཡང་གངས་ལྗོངས་མདོ་ཁམས་ས་ཡི་ཐིག་ལེ། སྨན་ཤོད་རྫོང་སར་བཤད་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་མ་ཐང་རིགས་གསུམ་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ནི། མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོ་ཀུན་དགའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་ (༡༨༢༠-༡༨༩༢) མ་འོངས་སྔོན་གཟིགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ས་འདུལ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཏེ། མཚན་བཏགས། རྨང་གཞི་བཏིང་བ་ལ། སྐུ་ཐོག་གཉིས་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་རིས་མེད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་ (༡༨༩༢-༡༩༥༩) ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁམས་བྱེའི་ལྷ་ཁང་ཐོག་མར་བཞེངས་སྐབས། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོའི་བཀའ་མངགས་ལྟར། འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ (༡༨༡༣-༡༨༩༩) མཆོག་གིས་ཆིབས་རྟར་བཅིབས་ཏེ་ཉིན་གཅིག་རིང་འབོ་ཡོ་ནས་རྩེ་གདོང་ནང་བར་ཡར་མར་ཕེབས་ཏེ་ཐུགས་དཔྱད་གནང་མཐར། ལྷ་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་གནད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དགེ་མཚན་ཁམས་བྱེར་ལེགས་པར་མཁྱེན། དེ་ཡང་ས་ཡི་དཔྱད་ལ་བཀག་ནགས་ཀྱི་རི་སྣ་ཐུར་རྒྱུག་ཕག ཧག་མདའི་གཡས་རི་བྱ། རྩེ་གདོང་གི་རི་སྣ་སྦྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་བཅས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་མཚོན་པ་དེའི་ཟློག་བྱེད་ལྷ་ཁང་དུ་རིགས་གསུམ་གྱི་སྐུ་གསུམ་བཞེངས་ཏེ་ཞལ་དེར་ཕྱོགས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བར་བརྟེན་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་འབྱོན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག
ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ས་དཔྱད་གནང་སྐབས། ཆུ་ཕ་རོལ་ཧག་མདའི་གཡས། བྱོ་ལུ་ཚང་ཞེས་པའི་དུད་ཚང་ཡོད་པའི་ས་དིལ་རྩེ་དེ་ནས་ཚུར་གཟིགས་པ་ན་ཁམས་བྱེའི་རྒྱབ་རི་སྡེ་དགེ་རྩེར་ཞེས་དུར་ཁྲོད་ཡོད་ས་དེ་ནས་མར་སྤྲེའུ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། ཁམས་བྱེའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ས་དེར་ཕན་ཚུན་རྩེད་མོ་དང་མི་ལྟར་ཡར་ལངས་ཏེ་བྲོ་རྡུང་བའི་རྣམ་པ་སོགས་འགའ་བྱས་ནས་ཡར་རི་ལ་སོང་བ་ཞིག་དེར་ཡོད་དཔོན་སློབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ན། འཇམ་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ད་ས་ཆ་གཞན་འཚོལ་མི་དགོས། ལྷ་ཁང་བཞེང་ས་ཕ་གི་སྤྲེའུས་བྲོ་འཁྲབ་ས་དེར་ཡིན་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་ཐག་བཅད་པ་ལྟར་ས་ཆ་གཏན་འཁེལ། ས་ཕྱོགས་དེར་དེ་སྔ་གཏན་ནས་མེད་པའི་སྤྲེའུ་གསུམ་པོ་ནི། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་བརྟེན། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོས་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་རིགས་གསུམ་གྱི་ལུགས་སྐུ་ཁྱད་འཕགས་ཚད་ལྡན་རེ་ཐོག་མར་བཞེངས་ཏེ། ལྷ་ཁང་གི་མཚན་ལ་རིགས་གསུམ་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་བཏགས།
ལྷ་ཁང་རྟེན་བཅས་བཞེངས་ཟིན་པ་ན་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ནས་སྦྱོར་འཇགས་གནང་བའི་རྒྱུན་མཆོད་དཀོར་གཉེར་བཅས་དང་རྫོང་སར་དགོན་གཞུང་དབྱར་གནས་བཞུགས་རན་ཁར་ལོ་ལྟར་བཞིན་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་རིགས་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་ཏེ་སྒྲུབ་མཆོད་དངོས་སྟ་ཅན་ཉིན་བདུན་མཐར་ལས་བཞིའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་ཁྲོམ་དབང་བཅས་ཇི་སྲིད་བར་བཞུགས། རིགས་གསུམ་གྱི་ལྷ་ཁང་དེར་བཤད་གྲྭ་མ་ཚུགས་བར། དགེ་རབ་མདའ་པ་ཞེས་སྨན་ཤོད་ཀྱི་སྡེ་ཤོག་ཁག་གཅིག་གིས་ལོ་ལྟར་བཞིན་སྨྱུང་གནས་ཆ་བརྒྱད་རེ་རྟེན་རྩ་སྦྱོར་འཇགས་ཀྱིས་བླ་གྲྭ་བརྒྱད་རེ་གདན་དྲངས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ཅི་འཛོམས་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ཡོད་པར་དེའི་ཚོགས་ཁང་ཡང་བྱས། བཤད་གྲྭ་ཚུགས་རྗེས་སྨྱུང་གནས་ལྷ་ཁང་རི་ཁུག་དེར་ཟུར་དུ་བཞེངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༧ མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་ལ་ཕེབས་པའི་རབ་བྱུང་ ༡༦ པའི་ས་རྟ་ལོར་ཁམས་བྱེ་བཤད་གྲྭ་རྟེན་དང་རྟེན་པ་བཅས་དངོས་སུ་ཚུགས། དེར་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་དོན་གཉེར་གང་ཆེ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཚད་གཞི་ལྟར་ཞུགས་ཆོག་རྒྱུ་དང༌། འཆད་ཉན་བྱ་རྒྱུ་ནང་རིག་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱ་གཞུང་གཙོ་བོ་ལ་བོད་གཞུང་གིས་རམ་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། ཡོངས་གྲགས་རྩ་པོད་དབུ་ཕར་འདུལ་མངོན་བཞི་ལས་ཕྱེ་བའི་གཞུང་ཆེན་བཅུ་གསུམ་ཁར། ཚད་མའི་སྐོར་ལ་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་དང་རྣམ་འགྲེལ་གཉིས། གསུང་རབ་སྤྱི་འགྲེལ་སྐོར་ལ་ཚད་མ་རིགས་གཏེར་དང༌། སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ། གཞུང་ལུགས་ལེགས་བཤད། ལེགས་བཤད་རིན་གཏེར། སྒྲ་རིག་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་བཅས་པ་ལ་འཆད་ཉན་གྱི་རྒྱུན་ལེགས་པར་བཞུགས།
མཁན་རབས་དང་པོ་མཁན་ཆེན་གཞན་ཕན་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་གདན་དྲངས་པ་ནས་དུས་འགྱུར་མ་བྱུང་བར་དུ་མཁན་རབས་དགུ་བྱོན། དུས་འགྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཙམ་ལ་སྐྱབས་རྗེ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱག་བྲིས་བསྐུར་ནས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་པདྨ་དམ་ཆོས་གདན་དྲངས་ཏེ་བཤད་གྲྭ་ཞིག་གསོ་མཛད་པ་ནས་ད་བར་དུ་མཁན་རབས་བཞི་བྱོན་ཏེ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་འཆད་ཉན་གྱི་རྒྱུན་ལེགས་པར་སྐྱོང་བཞིན་པའོ། །


text:
ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གྲོང་ཁྱེར(གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་ཚོ)ཞེས་པ་ནི་རིག་དངོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྲུན་དངོས་གཅིག་སྡུད་ཡུག་སྦྲེལ་ཡིན་པ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆགས་སྟངས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་སོར་འཇོག་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར(གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་ཚོ)བཅས་ལ་བརྗོད།
རང་ལྗོངས་ལ་དེ་སྔ་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་དང་། གྲོང་རྡལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཐོག་ད་ཐེངས་གྲོང་ཚོ་གསུམ་གསར་དུ་བསྣན་པ་ནི་རང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གནའ་བོའི་ཡུལ་གྲོང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་རླབས་ཆེའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན་པས། གྲུབ་འབྲས་དེ་སྲ་བརྟན་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ནི་གནའ་བོའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བཀོད་པ་མ་ཉམས་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཟབ་པ། ཡུལ་མིའི་སྡོད་ཁང་དང་གནའ་བོའི་ཁྲོམ་ལམ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པས་ཕྱུག་པ། ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་ལ་རང་བྱུང་གི་མཛེས་ལྗོངས་མ་ཉམས་པ། ཡུལ་ལུང་གི་གནའ་ཉམས་མ་ཡལ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚང་དགོས་ཤིང་། རང་ལྗོངས་སུའང་གནའ་གྲོང་ལྷ་སས་གཙོས་པའི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་ཤས་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།
གནས་མཆོག་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན་ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་གཞིགས་ན། དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་འགོ་ནས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་བར། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མིང་ལ་ར་ས་ཟེར་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་སུ་བརྩམས་པའི《སྦ་བཞེད》ཀྱི་ནང་། ལྷ་ས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཐོག་མར་ཐོན་པ་དང་དེང་གི་མི་ཚོས་ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ར་ས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་བཞེངས་སྐབས་ར་ལ་ས་བཀལ་ནས་འོ་ཐང་གི་མཚོ་བསུབས་པའི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པས་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་། ལྷ་ས་ཞེས་པར་ཤོད་སྲོལ་མང་པོ་ཡོད་རུང་ཡོང་གྲགས་ལྟར་ན། ཡུལ་གྱི་དགེ་མཚན་ལྷ་ཡི་ཡུལ་དང་མཚུངས་པའི་ཆ་ནས་ལྷ་ས་ཞེས་སུ་འབོད། ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར་ནི་དེང་གི་སྐྱེ་བོ་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་འཛམ་གླིང་གི་ཉི་འོད་འཕྲོ་ཡུན་རིང་ཤོས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས། དེ་གར་དབྱར་བསིལ་ལ་དགུན་དྲོ་བ་དང་། མཁའ་རླུང་གཙང་བ། ལོ་རེར་ཉི་འོད་ཕོག་ཚད་ཆུ་ཚོད་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཟིན་པས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན།
དེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་བོ་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་མཐོ་ཤོས་དང་། མཛེས་སྡུག་ལྡན་ཤོས། ཁྱད་ཆོས་ཟབ་ཤོས་བཅས་སུ་འབོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པ་ཙམ་ནས་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཐུ་བོད་ས་མཐོ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་རྗེས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་དང་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་དགོན་སྡེ་དང་ལྷ་ཁང་རྒྱ་ཆེར་བསྐྲུན་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་དང་བོད་སིལ་པོའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཚོའི་ཕྱག་རྗེས་ལ་བརྟེན་ནས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་དང་རྒྱུད་གྲྭ་སྡོད་སྨད་སོགས་དགོན་སྡེ་ལྷ་ཁང་དང་། བྲག་བརྐོས་རི་མོ། གནའ་བོའི་བཀའ་ཚིག་རྡོ་རིང་སོགས་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གྲངས་མེད་ལ། ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ། དམིགས་བསལ་གྱི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས། དེ་བཞིན་རྡོ་བརྐོས་དང་། བྲག་ཕུག་ལྷ་ཁང་། བང་སོ་བཅས་སྟོང་ཁ་ལོན་ནས་རིག་དངོས་དང་མངོན་མིན་གྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལས་གྲོང་ཁྱེར་ཧྲིལ་པོ་གནའ་ཉམས་དོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཡུལ་སྲོལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་1982ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཐེངས་དང་པོའི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཚན་སྙན་སྤྲད་ཡོད། ལྷ་ས་གྲོང་ཁུལ་གྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་62དང་དེ་གར་གནས་སྤོ་ཐུབ་པའི་རིག་དངོས་ཁྲི་10ཙམ་ཡོད་ལ། གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་བཟོ་སྐྲུན་དང་དེའི་རིག་དངོས་ཚང་མ་ལྷ་ས་ཙམ་མ་ཟད། བོད་ཧྲིལ་པོའི་མཚོན་རྟགས་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉིང་བཅུད་དུ་གྱུར་པའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནི་ལྷ་སའི་དམར་པོ་རིའི་ཆགས་དབྱིབས་དང་བསྟུན་ནས་ལྷོ་ངོས་རི་ལྡེབས་ནས་རྩེ་མོའི་བར་རིམ་བཞིན་སྐྲུན་ཡོད་ཅིང་། ད་ཆ་ང་ཚོའི་མིག་ངོར་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་དེ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་3700ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་གཙོ་བོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཐོག་བརྩེགས་13དང་། མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་115ཙམ་དང། ཤར་ནུབ་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་360 ལྷོ་བྱང་བར་སྤྱི་ཁྲེ་270 ཁང་མིག་1000 འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་13ཙམ་བཅས་ཡོད་ལ། ཕོ་བྲང་དཀར་དམར་གཉིས་ལས་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ་1648ལོར་བཞེངས་པ་དང་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ་1696ལོར་བཞེངས་ཏེ་དཀར་དམར་སྤེལ་མའི་ཁང་ཚོགས་དག་མཛེས་ཤིང་བཀྲག་མདངས་ཆེ་ལ་རྔམ་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། ད་དུང་ཕོ་བྲང་གི་རྩེ་མོར་ཉམས་འགྱུར་མི་འདྲ་བའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་དྲུག་བཀལ་ཡོད་པའི་སྣེ་མོ་བཞིར་ཆུ་སྲིན་དང་གདུང་རིང་གི་སྟེང་དུ་བྱ་ཤང་ཤང་དང་གན་ཇི་རས་བརྒྱན་པ་དང་། གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་སྟར་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ནས་གསེར་འོད་ཆེམ་ཆེམ་དུ་འཕྲོ་བཞིན་ཡོད།
ནང་ངོས་ཀྱི་བརྐོས་དཀྲོལ་དང་ལྡེབས་རིས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ངོ་མཚར་འབུམ་གྱིས་ཕྱུག་པ་དང་ཀ་འཕན་དང་། གདུང་ཁེབས། རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྫས་དུ་མས་ལེགས་པར་བརྒྱན་ཏེ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་ལ། རིན་བྲལ་གྱི་རིག་དངོས་དུ་མས་བྱུར་པོར་གཏམས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྟེན་མཛོད་ཁང་ཞིག་དང་གཉིས་སུ་མེད།
ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཕྱིའི་བཀོད་པ་མཛེས་ལ་རྔམ་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་དང་ནང་དུ་རིག་དངོས་ཀྱི་དཔངས་མཐོ་བས། འཛམ་གླིང་ཐོག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་སྟབས། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་དེ་ཉིད་1961ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཐེངས་དང་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པར་བདམས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་1994ལོར་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་གསོ་རིག་གནས་ཚན་རིག་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་རིམ་པའི་རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་ཏུ་གཏན་འཁེལ་བྱས། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནི་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ངོམས་སུ་ཆོག་པའི་སྤོབས་པ་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་མིང་བྱང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
ལྷ་སའི་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པའི་ལྟེ་བར་གནས་པའི་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་639ལོར་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་བཞེངས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཉམས་གསོ་ཡང་ཡང་བྱས་རྗེས། ད་ཆ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་25000ཡོད་པ་དང་ས་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་130000ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་རྒྱ་བཟའི་རྟེན་སྐལ་སྟོན་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་སྐུ་ཚད་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན། དེ་བཞིན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་ལི་མ་དང་། གསེར་ཟངས། སྨན་འདམ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་དང་རིན་ཆེན་གསེར་དངུལ་དང་མཚལ་སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་ཁག རྩ་ཆེའི་ཞལ་ཐང་། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད། རྩ་ཆེའི་ལྡེབས་རིས་རྙིང་པ་སོགས་རིག་དངོས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་མ་ཟད། ལྟེ་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་དང་ཕྱོགས་བཞིའི་ཟུར་ལྕོག་རྣམས་དང་བཅས་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ཡོད་པའི་ཐོག་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་དང་། རི་དྭགས་ཆོས་འཁོར། རྒྱལ་མཚན་བཅས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཡོད། ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གལ་ཆེའི་གནས་བབ་ཡོད་པས། 2000ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་གསོ་རིག་གནས་ཚན་རིག་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་འཛམ་གླིང་རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་གི་རྒྱ་བསྐྱེད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངོས་ནས《འཛམ་གླིང་གི་ཤུལ་བཞག་མིང་གཞུང》ནང་བཀོད་དེ་འཛམ་གླིང་རིམ་པའི་རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།
སྤྱི་ལོ་1988ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པར་ཚུད་པའི་ནོར་བུ་གླིང་ག་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དུས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1753ལོར་བསྐྲུན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་རིང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ས་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་36ཟིན་པ་དང་སྐྱེ་དངོས་རིགས་100ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་། ལྷ་ས་ཁུལ་གྱི་ཤིང་སྣ་དང་མེ་ཏོག་ཡོད་པ་མ་ཟད། རི་བོ་ཧི་མ་ལའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་ཤིང་སྣ་དང་། ནང་ས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱིའི་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་མེ་ཏོག་བཅས་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་མི་བཟོས་སྤྱི་གླིང་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་ཤོས། གནའ་ཤུལ་མང་ཤོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་གླིང་ཞིག་ཡིན། དེ་གར་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་དང་། གྲུ་འཛིན་ཕོ་བྲང་། སྤྱན་གསལ་ཕོ་བྲང་། རྟག་བརྟན་མི་འགྱུར་ཕོ་བྲང་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ། ནང་བཅུད་རྩ་ཆེའི་རིག་དངོས་ཀྱིས་གཏམས་པའི་གནའ་བོའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ཡིན་པ་དེར་དེ་སྔ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་དབྱར་བཞུགས་ཕོ་བྲང་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། སྤྱི་ལོ་2001ལོར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་རྒྱ་བསྐྱེད་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྩིས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་གཞུང་ནང་བཀོད་པ་དང་། ནོར་བུ་གླིང་གའི་བཟོ་སྐྲུན་བཀོད་པ་ལས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་མཚོན་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉིང་བཅུད་ཀྱང་འདུས་ཡོད།
མི་ལོ་1300ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་ཆེ་ཤོས་བྱེད་པའི་ས་མཐོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྟོན་གྲངས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་དང་པོར་སླེབས་ལ། དེ་གའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ནི་ས་མཐོའི་ཉི་འོད་དང་མཚུངས་པར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་འཕྲོ་བཞིན་ཡོད། མདོར་ན། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཞིང་། རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གནའ་ཤུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཕྱུག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་སྟབས། འཛམ་གླིང་རིམ་པའི་གྲགས་ཅན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་གཞུང་ནང་འཁོད་རྒྱུའི་རེ་ཞུ་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་གདེང་ཚོད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་གདམ་ག་ཞིག་རང་རེད།


text:
ཡོང་ཁུངས།:མཚོ་སྔོན་པོ་དྲྭ་བ། སྤེལ་དུས།:2018-10-10 རྩོམ་པ་པོ།:མཚོ་སྔོན་པོ་དྲྭ་བ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།:པད་མ་རིག་འཛིན། ཀློགས་གྲངས།:
སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་ནི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་ལྷོ་བྲག་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྲས་བྱ་བའི་ཡུལ་ཚོར་མངའ་ཞིང་།དེ་ནི་སྤྱི་ལོ1080ཡས་མས་སུ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་མར་བ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་བཞེངས་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་མཁར་རྙིང་ཞིག་ཡིན་ལ།ཐོག་སོ་འོག་མིན་རྩེ་དང་དེའི་འོག་བཀའ་བརྒྱུད་ཕོ་བྲང་། དེའི་འོག་བདེ་མཆོག་ལྷ་ཁང་།དེའི་འོག་ཚེ་དཔག་ལྷ་ཁང་། དེའི་འོག་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་། དེའི་འོག་མར་པའི་སྒྲུབ་ཁང་།དེའི་འོག་དུད་འགྲོ་དང་དེའི་འོག་ཡི་དྭགས། ཐོག་སོ་དང་པོ་དམྱལ་བ་བཅས་སུ་བཀོད།
རྗེ་བཙུན་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བས་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་མི་ལ་རས་པར་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱང་བའི་ཆེད་བཞེངས་སུ་བཅུག་པའི་སྐུ་མཁར་ཐོག་ཚད་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ།གངས་ལྗོངས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆེན་པོ་རྗེ༌བཙུན་མི་ལ་རས་པས་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལ་ཕེབས་པ་མེ་སྦྲུལ(1077)ལོར་དམ་པའི་ཆོས་གསན་པའི་ཆེད་དུ་ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བའི་དྲུང་དུ་ཕེབས།དེར་བླ་མའི་གཟིམས་གཡོག་ཞབས་ཏོག་ལེགས་པར་ཞུས་ཀྱང་ཆོས་ཚིག་གནང་བའི་ཐོག སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེའི་དགྲ་ཤ་བླངས་ཆེད་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཕྱི་མའི་ལམ་དུ་བཏང་བ་དང༌།སེར་བ་ཕབ་སྟེ་ཡུལ་མིའི་ལོ་ཏོག་རྨེག་མེད་དུ་གཏོང་བར་མཛད་པ་སོགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་ལ་དགོངས་ཏེ་མཁར་ཟླུམ་པོ་དང༌།ཟླ་གམ། གྲུ་གསུམ་བཅས་བརྩིགས་སུ་བཅུག་སྟེ་ཐོག་ཚད་ལོངས་པ་དང་ཡང་བཤིག་ཏུ་བཅུག་པ་སོགས་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་སྒལ་རྨ་གསུམ་བྱུང་བའི་བར་དུ་དཀའ་བ་ཚད་མེད་སྤྱད་པའི་མཐར་མཁར་གྲུ་བཞི་དགུ་ཐོག་ཅན་ཞིག་མི་ལ་རས་པ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་བརྩིགས་སུ་བཅུག་པ་དེ་ཡིན།
མཁར་འདིའི་ཐོག་སོ་བདུན་བར་མི་ལ་རས་པ་རང་ཉིད་གཅིག་པུས་བརྩིགས་གནང་མཛད་ཅིང༌།དེའི་སྟེང་གི་ཐོག་སོ་གཉིས་ལས་མི་གཞན་དག་གླས་ནས་བརྩིགས་པ་རེད།དེ་ནས་བླ་མ་མར་པས་མི་ལ་རས་པ་ལ་དབང་ལུང་ཁྲིད་ལ་སོགས་པ་མན་ངག་ཆ་ཚང་བ་གནང་སྟེ།ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བསྐྱངས་གནང་མཛད།སྐུ་མཁར་འདིར་སྲས་མཁར་ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། མར་པ་ལོ་ཙཱ་བའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་གྱི་ཐུགས་རེ་གནང་ཡུལ་གཙོ་བོའི་གྲས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེ་ཡིན་པས།དེའི་བཞུགས་ཡུལ་དུ་མཁར་དེ་བརྩིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས། 《སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཀར་ཆག》ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ན།མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟིགས་དཔེའི་གྲས་མང་པོ་དང༌། སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེས་བཞེངས་པ་གནང་བའི《ཉི་ཁྲི》མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ཡུམ་བདག་མེད་མ། སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེ་བཅས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ།མར་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་སྤྱོད་སེང་ལྡེང་གི་ཕྱག་མཁར།ཐུགས་དམ་རྟེན་ཐང་ཀ་རྩ་ཆེན་ཁ་ཤས།ལྷོ་བྲག་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་བཞེངས་པ་གནང་བའི་མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ཆ་ཚང་གི་ཐང་ཀ་སོགས་རྩ་ཆེའི་རིག་གནས་དངོས་རྫས་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་དང༌།མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་ཡུལ་མཁར་རུ་ཟེར་བའི་གཟིམས་ཁང་ནང་དུ་ཡང་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཞལ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་རྟེན་གསུམ་མང་པོ་ཡོད་པ།དེ་ཡི་ཉེ་འདབས་མི་ལ་རས་པའི་སྒྲུབ་ཁང་སྟག་གཉའི་བྲག་ལ་ཡང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རྟེན་གསུམ་མང་པོ་ཡོད་ཚུལ་བཅས་འཁོད་འདུག་ཀྱང༌།དེང་སྐབས་ལྷག་ལུས་ཉུང་ཤས་ཙམ་མ་གཏོགས་བསྡད་ཡོད་ཚོད་མི་འདུགཞིབ་ཕྲ་གོང་གསལ《སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་གཙུག ལག་ཁང་དང༌།ལྷོ་བྲག་གྲོ་བོ་ལུང༌། ཟངས་ཕུག སྟགགཉའ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཡིག་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་དད་པའི་དགའ་སྟོན》དཔེ་རྙིང་དབུ་ཅན་ལྷོ་བྲག་དཔར་མ་ཤོག་གྲངས27ཡོད་པ་དཔར་སློག་བརྒྱབ་པ་ཞིག་ཁོ་བོས་མཐོང་བྱུང་ལགས།