text:
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་དང་། སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་རོལ་ཆ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ། དེ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་གང་དུ་གཏོགས་པ་ལ་གཞིག་ནས། བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྡ་དོན་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] རྡུང་ལེན། དཀྲོལ་ལེན། འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ།
གླེང་གཞི།
འཇམ་མགོན་ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་སུ།
བློ་ངན་གཟུགས་ཀྱིས་ཕོངས་པའང་རུང་།།
རིགས་ངན་ནོར་དང་བྲལ་ཡང་སླ།།
རོལ་མོའི་ཆ་ལ་མཁས་གྱུར་ན།།
ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱན་ལྟར་མཛེས།།
ཞེས་པ་སྟེ་རོལ་མོའི་རྣམ་བཞག་ལ་ཅིས་ཀྱང་མཁས་པར་བྱ་ཡི། རིག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་བློ་ངན་པའམ། གཟུགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། རིགས་རུས་ངན་ལ་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་ཡང་། རོལ་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཁས་པས་ན་ཚོགས་པ་མང་བོའི་ནང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་རོལ་མོ་ལ་མཁས་པའི་དགེ་མཚན་གསུངས་ལ། ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་རུ་རོལ་མོའི་མཛེས་པ་བཤད་པ་ལ།
འགའ་ཞིག་འགའ་ལ་མི་མཛེས་ཤིང་།།
ལ་ལ་གཞན་ལ་མཛེས་མ་ཡིན།།
མཁས་རྨོངས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས།།
ཀུན་ལ་མཛེས་པ་རོལ་མོ་ཡིན།།
ཞེས་ཆས་གོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་གསེར་དངུལ་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པར་མཛེས་ཀྱང་ཚངས་སྤྱོད་རབ་བྱུང་བ་ལ་མི་མཛེས་པ། སྐྱེས་པར་མཛེས་ཀྱང་བུད་མེད་ལ་མི་མཛེས་པ། བུད་མེད་ལ་མཛེས་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེས་པར་མི་མཛེས་པ། ལ་ལ་མཁས་པར་མཛེས་ཀྱང་རྨོངས་པར་མི་མཛེས་པ། རྨོངས་པར་མཛེས་ཀྱང་མཁས་པར་མི་མཛེས་པ་སོགས་མང་ཡང་། ཆོས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ། མཁས་པ་དང་རྨོངས་པ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀུན་ལ་མཛེས་པ་ནི་རོལ་མོའི་རྣམ་གཞག་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས། ཉེ་བའི་ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་དྲྭ་འབུ་འགའ་རེས་བོད་ཀྱི་གླུ་གར་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མིང་ཚིག་རེ་འགའ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་བྲལ་བའི་ལོག་འགྲེལ་བྱས་ཏེ། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འདབ་མ་རྒྱས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་གླུ་གར་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འོ་མའི་མཚོ་མོ་རུ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་འཕངས་ནས། རིག་གནས་གཅིག་གི་བདག་པོ་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བརྡ་ཆད་དག་ཀྱང་སོ་སོར་གྱེས་བཞིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་བྱིན། དེ་བས་རིག་གནས་འདི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོ་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པའི་དམ་པ་ཚོས་ཕྱག་རྩོམ་གནང་བའི་གཞུང་ལུགས་དང་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ནས་གསུངས་རྒྱུན་ཆུ་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ན་ཡིད་ལ་ཤོང་བར་མཛོད།
དང་པོ། རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྡ་དོན།
ད་བར་ང་ཚོས་གླེང་བཞིན་པའི་རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཀྱི་གླུ་གར་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་སྟེ། ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཡས་མས་ཤིག་གི་ལོ་རྒྱུས་མངའ་ཞིང་། སྒྱུ་རྩལ་གང་ལ་འཇུག་པའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་གྱི་འཇོག་དེ་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྙན་འཇེབས་དབྱངས་རྟ་ཡིས་སྣ་དྲངས་ནས་ལེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན། བརྗོད་བྱེད་སྒང་བ་བོད་ཀྱི་ཕ་སྐད་རྣལ་མའི་ལམ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་གི་འགྱུར་བ་གང་ཡང་སྟོན་པ། ངག་གི་ང་རོ་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱངས་གསལ་སོ་བཞིའི་སྲོག་གི་གདངས་དབྱངས་སྒྱུར་ལུགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་འཁྱུད་ཅིང་། འགྲོས་རྡབ་དང་འགྲོས་སྟངས་ཀྱི་དྲག་ཞན་འགྱུར་ལུགས་གསལ་བའི་ཨ་ཁུ་པདྨ་ཚབ་མཚོན་དུ་གྱུར་བའི་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ལ་ཟེར། སྤྱིར་སྒྱུ་རྩལ་འདིར་རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་གཞས་པས་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་ཕྱག་ཏུ་འཆང་ནས་གླུ་ལེན་པའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ཚོས་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་པ་རུ་ཡང་ཧ་ཅང་གསལ། མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ཀྱིས་ཕྱི་དངོས་ལ་ལྟ་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་མང་བོ་ཡོད། སྤྱིར་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་ལ་མིང་ཟེར་ཞིང་། རང་རེའི་བོད་ལ་མཚོན་ན། མིང་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་འདོགས་སྟངས་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཏེ་རིགས་གཉིས་ཡོད། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་མ་འདུས་པར་ངེས་ཚིག་གི་འགྲེལ་བཤད་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པར་རང་འདོད་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་འདུས་ཤིང་ངེས་ཚིག་གམ་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་མིང་ལ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞེས་ཟེར། འོ་ན་ང་ཚོས་རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་དུ་འབོད་པའི་མིང་དེ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་ཞིག་རེད་དམ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ནམ་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་པའི་ཚིག་གྲོགས་དེ་སྦྱར་དུས་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་དེ་རྡུང་བའམ་དཀྲོལ་ཏེ་གླུ་ལེན་པའི་རྣམ་པ་གཞིར་བཟུང་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ངེས་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་བས་མིང་དེ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞིག་རེད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན། འོ་ན་སྒྲ་སྙན་དེ་བོད་ཀྱི་རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་ལས་རིགས་གང་ལ་གཏོགས་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་བརྡ་དོན་འཁྲུལ་སྤོང་གི་གནད་གཙོ་བོ་ཡིན། གལ་ཏེ་སྒྲ་སྙན་དེ་བརྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་གཏོགས་ན་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ཟེར་དགོས་ལ། སྒྲ་སྙན་དེ་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་གཏོགས་ན་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་བོས་ན་འགྲིག་ཅེས་པ་ཡིན།
གཉིས་པ། སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་རོལ་ཆ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས།
སྤྱིར་སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྒྲ་དེ་རྣ་པར་འབབ་པའི་དོན་དུ་གོ་ཡང་། དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པའི་མིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་སུ་ཏམ་བུ་ར་དང་། མངའ་རིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོད་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། དབུས་གཙང་ཁུལ་དང་ཨ་མདོ་བས་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་ནམ་སྒྲ་སྙན་དུ་འབོད་པའི་རོལ་ཆ་བྱེ་བྲག་ཅིག་སྟེ། གཤམ་གྱི་རི་མོ་ལྟར་གྲུབ་གཞིར་སྒྲ་མགོ་དང་ཡས་སྒ། གཞུང་རྟ། ཁ་ཤིང་། རྫིང་ཆེན། རྫིང་ཆུང་། ཏི་པི། སྤ་ལོ། སྒྲ་ཁ། རྒྱུད་སྐུད། (སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན་སྒྲ་སྙན་གྱི་རྒྱུད་སྐུད་ར་ལུག་གི་རྒྱུ་མ་དང་ཟོག་གི་རྒྱུས་པ། དར་སྐུད་སོགས་ལས་བྱས་པ་དང་། དེང་འདིར་འགྱིག་སྐུད་དང་། རྣོ་སྐུད་ཐོག་འགྱིག་སྐུད་དམ་དར་སྐུད་ཀྱིས་དཀྲིས་པའང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག)རྒྱུད་ལོང་སོགས་འཛོམས་པའི་སེན་དཀྲོལ་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་དེར་ངོས་འཛིན་དགོས་མོད། དེང་འདིར་དེ་ལ་པི་ཝང་དུ་འབོད་མཁན་ཡང་མང་བོ་འདུག
ཏམ་བུ་ར་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཀྱི་དག་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུད་མངས་ཞེས་འགྲེལ་ཡོད་པ་མང་ཡང་། བོད་ཀྱི་གདངས་རྩོམ་འབུམ་རམས་པ་ནག་འདུའི་ཇོ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ་》ཞེས་པ་རུ་། ཏམ་བུ་ར་(tanbur/tambura)དེ་ཡིན་པ་ཏ་ཟིག་གི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་པར་གསུངས། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཞོལ་ཁང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་བྱུང་བ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།》ཞེས་པ་རུ་ཏམ་བུ་ར་དེ་སྒྲ་སྙན་ལ་གོ་དགོས་ཞེས་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག་ལ། 《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ།》ཞེས་པ་རུ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་བའི་ནང་གཙང་བ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་གཙང་དུ་གར་གླུའི་ཚོགས་པ་བཙུགས་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་ཏམ་བུ་ར་ཞེས་གར་གླུའི་རོལ་དབྱངས་ནང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་སྐུད་བདུན་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དེ་དང་། དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་མངའ་རིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོད་པོ་ཞེས་འབོད་བའི་རྒྱུད་སྐུད་དྲུག་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་དུ་སྒྲ་སྙན་ཞེས། སྒྲ་སྙན་པའི་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་དེ་རོལ་ཆ་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཏུ་བཏགས་ཡོད་ཅེས་ཧ་ཅང་གསལ། དེ་བས་ང་ཚོས་ཀྱང་ཏམ་བུ་ར་ཞེས་པ་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་དུས་ཡོད་མྱངས་ཀྱང་། རིམ་བཞིན་སྒྲ་སྙན་དང་འདྲ་བར་མིང་དེ་གཉིས་གདགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། རྒོད་པོ་ཞེས་པ་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ནས་སྒྲ་སྙན་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། མིང་དེར་བོད་རང་གི་ཐ་སྙད་བརྡ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ངེས་ཚིག་གིས་ཟིན་པའི་རོལ་ཆ་ཞིག་ལ་འབོད་པའི་འབྲེལ་མ་ཆགས་པས། ཐུར་ཁིའི་སྐད་དུ་ཁོད་ཕུ་ཙེ་(qubuz/qupuz)ཞེས་འབོད་པའི་རོལ་ཆ་དེའི་སྒྲ་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན་པར་སྣང་ལ། རོལ་ཆ་དེའི་བཟོ་དབྱིབས་དང་རྒྱུད་སྐུད་བསྒྲིགས་སྟངས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྒྲ་སྙན་དང་འདྲ་བོ་འདུག་པས། སྒྲ་སྙན་གྱི་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་མ་རེད་ཅེས་ནག་འདུའི་ཇོ་དཀར་ལགས་ཀྱིས་གསུངས། གང་ལྟར་མངའ་རིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོད་པོ་ཞེས་པའི་གདགས་གཞི་སྒྲ་སྙན་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། རྒྱུད་མངས་ཞེས་པ་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་པི་ཝང་ངམ་སྒྲ་སྙན་ཞེས་བོད་རང་གི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ལས། རོལ་ཆ་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཡེ་ནས་མི་འདུག པི་ཝང་ལ་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ། གནའ་རབས་ནས་དར་བའི་རོལ་མོའི་རིགས་ཏེ་འབྱར་རྩི་ཅན་གྱི་སྐུད་པ་ཕན་ཚུན་བརྡར་བ་ལས་སྒྲ་མཐོ་དམན་སྣ་ཚོགས་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་བསྒྱུར་ཆོག་པ་ཞིག་ཅེས་དང་། 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》དང་《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》སོགས་སུ་པི་ཝང་ནི་ཏམ་བུ་རའམ་སྒྲ་སྙན་དང་། ཡུལ་སྐད་དུ་ཧར་ཟེར་ཞིང་། རྒྱ་སྐད་དུ་འེར་ཧུ་ཟེར་བའི་རོལ་མོ་རྒྱུད་ཅན་ལའང་པི་ཝང་ཟེར་བ་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་བར་གཞིག་ན། པི་ཝང་དང་ཏམ་བུ་ར་གཉིས་རོལ་ཆ་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ཡང་། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་《མི་ནུབ་མཚན་མདོ་》རུ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་པི་ཝང་དཀྲོལ་ལོ།། ལ་ལ་ཞིག་ནི་གླིང་བུ་འབུད་དོ།། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཏམ་བུ་ར་སྒྲོགས་སོ།། ཞེས་པི་ཝང་དང་ཏམ་བུ་ར་གཉིས་སོ་སོར་བགྲང་ཡོད་པས། དུས་དེ་ཙམ་ནས་དེ་གཉིས་རོལ་ཆ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། ཡུལ་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་ཧར་ཞེས་པ་དེ་སོག་པོ་མི་རིགས་ཀྱིས་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། མོ་རེན་ཧར་ཞེས་པ་དེ་པི་ཝང་རྟ་མགོ་མ་ལ་གོ་དགོས། རྒྱ་སྐད་དུ་འེར་ཧུ་ཞེས་པའང་རྒྱུད་གཉིས་པི་ཝང་ལ་གོ་དགོས། ཡང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན་དགེ་འདུན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་གསལ་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་》རུ། པི་ཝང་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་སུ་བོད་ལ་བྱུང་བའི་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཞིག་ཅེས་པ་ལས། ང་ཚོས་པི་ཝང་ནི་ཏམ་བུ་རའམ་སྒྲ་སྙན་ལྟར་སེན་དཀྲོལ་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་སྟེ། གཤམ་གྱི་རི་མོ་ལས་མཐོང་བ་བཞིན། གྲུབ་གཞིར་རྫ་མ་(རྫ་མ་འབྲོང་གཡག་གི་རྭ་ཅོ་ལས་བཟོས་པའི་པི་ཝང་ལ་རྭ་པིའམ་འབྲོང་རྭའི་པི་ཝང་ཞེས་ཀྱང་འབོད་སྲོལ་མཆིས།)དང་མདའ། རྒྱུད་སྐུད།(རྟ་རྔ་ཡིན།)རྒྱུད་ལོང་། གཞུ། གཅུས་ཕུར། སྒ། ཐེམ་ཐག་བཅས་ཆ་ཤས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དེར་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། པི་ཝང་ལ་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་དང་དོག་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་དབྱེ་ན། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་པི་ཝང་ཞེས་པ་གཞུ་འཐེན་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་གོ་ཞིང་། དེ་ལ་པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་མ་དང་། པི་ཝང་རྒྱུད་གཉིས་མ། པི་ཝང་རྒྱུད་གསུམ་མ་དང་རྒྱུད་བཞི་མ་སོགས་ཡོད་ལ། སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྒྱུད་གཉིས་གཞུ་འཐེན་རོལ་ཆ་འབའ་ཞིག་ལ་གོ་བས། དེ་ལ་རྭ་པི་དང་དལ་ཆིངས་ཞེས་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད།
ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་པི་ཝང་ཞེས་པ་གདགས་གཞི་ངེས་ཚིག་གིས་ཟིན་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ནི་པི་པི་འདྲ་བའི་རྫིང་དང་ལྡན་ལ། རོལ་ཆ་དེའི་རྒྱུད་སྐུད་དང་གཞུ་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་བརྡར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་བདག་རྐྱེན་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཞན་རིག་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་སྒྲ་དེ་ཝང་ཝང་དུ་གྲག་པས་ན་པི་ཝང་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། གོང་གི་ཡིག་ཚགས་སོགས་སུ་བཀོད་པར་གཞིག་ན། རྒྱུད་མངས་ཏེ་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་(ཏམ་བུ་ར་དང་རྒོད་པོ། མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན། སྒྲ་སྙན་སེང་མགོ་མ། ཁྱུང་མགོ་མ། རྟ་མགོ་མ། འབྲུག་མགོ་མ་བཅས་རོལ་ཆ་གཅིག་གི་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་ཡིན།)དང་། གཞི་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་པི་ཝང་སོགས་རོལ་ཆ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་སོ་སོར་གནས་པ་ཤེས་དགོས།
གསུམ་པ། བོད་ཀྱིས་རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་ལས་སྤྲོས་པའི་སྒྲ་སྙན།
དེ་ན་འདིར་བརྗོད་པའི་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བོད་དུ་དར་བ་དང་རོལ་དབྱངས་གང་ཞིག་གི་རམ་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་བྱས་པ། རོལ་ཆ་དེ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་གང་དུ་གཏོགས་པ་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་སོགས་སུ། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་《མདོ་གཟེར་མིག་》ཏུ། ད་ནི་དང་བོ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་པའོ།། དེའི་གཏིང་ལ་གུས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་པ་འདི་ཡིན་ནོ།། གཟུགས་ཕུང་ཐམས་ཅད་འཁྲུས་ཀྱིས་དག་པར་ཁྲུས་ལ། རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་མཛེས་པར་གྱིས། ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ལ་སྟོན་པ་ལ་བསྐོར་བ་གྱིས་ལ་ལྷ་ཕྱག་འཚལ། གར་དང་ཚོམ་ཚོམ་མཛེས་པར་བསྒྱུར། དེ་ནི་གུས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་པའོ།། དེའི་གཏིང་ལ་སྙན་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་པ་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།། སྐད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཏང་རག་ཤིན་ཏུ་སྙན་པར་བསྒྱུར། ལྷ་གཤེན་སྟོང་གི་མཚན་བརྗོད། རྔ་དང་གཤང་དང་དུང་དང་གླིང་བུ་དང་། ཏམ་བུ་ར་དང་པི་ཝང་དང་། སིལ་སྙན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙན་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས། དེ་ནི་སྙན་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་པའོ།། ཞེས་འཁོད་པ་ལས་ཏམ་བུ་རའམ་སྒྲ་སྙན་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་ཆོས་དར་བའི་དུས་ནས་བོད་དུ་དར་ཡོད་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། ངེས་གཏན་གྱི་ལོ་ཚིགས་ཤིག་ད་བར་དུ་སུས་ཀྱང་རྙེད་ཀྱི་མེད་པས་མཁྱེན་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གང་རུང་གི་སྐབས་སུ་ཐུགས་ཁུར་མི་ཆུང་བར་ཞུ། 《བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་གསལ་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་》ཞེས་པ་རུ། སྒྲ་སྙན་དེ་ཐོག་མར་སྒོར་གཞས་ལ་རམ་འདེགས་ཀྱིས་འཁྲབ་སྲོལ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། སྒོར་གཞས་ཀྱི་སྐྱེས་མར་སྟོད་གཞས་ཀྱི་མངལ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ངེས་གཏན་ཞིག་སོང་རྗེས་སྒོར་གཞས་ལས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ལོགས་སུ་སྒྲ་སྙན་ཞབས་བྲོ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་དང་། 《སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་བྱུང་བ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་》ཞེས་པ་རུ་ཡང་། གདངས་ཀྱི་འཁྱེར་བཟོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་སྟོད་གཞས་ནི་སྒོར་གཞས་དང་འདྲ་བོ་ཡོད་པར་དཔྱད་ཚེ་དེ་ནི་སྒོར་གཞས་ཡར་རྒྱས་སུ་སོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམས། ཞེས་སོགས་གང་ལ་བརྟགས་ཀྱང་སྒྲ་སྙན་དེ་ཐོག་མར་སྒོར་གཞས་ཀྱི་རམ་འདེགས་རོལ་ཆ་ནས་སྟོད་གཞས་ཀྱི་རམ་འདེགས་རོལ་ཆ། དེ་ནས་ནང་མའི་གཞས་དང་མཆོད་སྤྲིན་གར་རོལ་སོགས་གྱི་རམ་འདེགས་རོལ་ཆ། ད་དུང་ཨ་མདོ་རུ་དར་ནས་རྣམ་ཐར་རོལ་དབྱངས་དང་བྲོ་གཞས་ཀྱི་རམ་འདེགས་རོལ་ཆ་བྱས་པར་མ་ཟད། རོལ་ཆ་འདིའི་མིང་གིས་ཟིན་པའི་གླུ་གཞས་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ། རྒྱས་མིང་ལ་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ནམ་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ལེན་དང་། བསྡུས་མིང་ལ་རྡུང་ལེན་ནམ་དཀྲོལ་ལེན་དུ་འབོད་པ་འདི་སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ནས་རྩ་བ་ཚུགས་ཤིང་རྩེ་མོ་རྒྱས་ནས་བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་བརྒྱུད་དེ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སོགས་སུ་ཞིང་འབྲོག་དབྱེར་མེད་དུ་དར་ཡོད་པ་འདི་དང་། ལ་གཞས་དང་ཨ་རྩེད་སོགས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་གང་མང་ཞིག་ལ་རམ་འདེགས་བྱས་ཤིང་། ཉེ་ལམ་ཆོས་ལུགས་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་རམ་འདེགས་རོལ་ཆ་བྱས་ཡོད་པའང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ངག་བཟོ་མཆོག་ཕལ་གྱི་རོལ་དབྱངས་དུ་མས་སྒྲ་སྙན་གྱི་གདངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུགས་ཁྲོད་ནས་ལང་ཚོའི་འཇོ་སྒེག་ཅི་དགར་ངོམ་བཞིན་པ་མཐོང་སྣང་ལྟར་རེད། དེ་བས་ང་ཚོ་སྒྲ་སྙན་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ལས་གཞི་འདིར་འཇུག་ན་སྟོད་གཞས་དང་ནང་མ་གཉིས་གཙོ་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད། སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དང་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་ཏེ། སྟོད་གཞས་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། ངལ་རྩོལ་ལས་རིགས་སོགས་ཡང་སྙིང་བྱས་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་གར་གླུའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་མེད་པར་གཏན་འཇགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། ནང་མ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་ལྗོངས་བྱས་པར་མ་ཟད། གསར་རྩོམ་གྱི་ཤུགས་ཆེ་བའི་གར་གླུའི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྙམ། སྒྱུ་རྩལ་དེ་དག་གི་འཁྲབ་སྟོན་རྣམ་པ་ནི་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་ཆིག་རྐྱང་གི་རམ་དཀྲོལ་རྣམ་པ་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། འཕྲེད་གླིང་དང་རྭ་པི། དལ་ཆིངས། ཡང་ཆིན། གཡེར་དྲིལ་སོགས་རྒྱས་བསྒྲིགས་བྱས་ཏེ་འཁྲབ་གཏོང་བྱེད་སྲོལ་བྱུང་བར་གྲགས། སྒྱུ་རྩལ་དེའི་སྐོར་གྱི་ཆེད་རྩོམ་དང་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཚགས་གཙོ་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྒྲ་སྙན་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཚགས་སོགས་སུའང་སྒྲ་སྙན་ནི་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་གང་དུ་ངོས་བཟུང་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་ཀྱི་དག་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་འབུད་ཅེས་པ་བུས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་སྟེ། དུང་སོགས་ཀྱི་ཁོག་ལ་དབུགས་བཏང་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་ཅེས་དང་། རྡུང་ཞེས་པ་རྔ་སོགས་རོལ་ཆ་ལ་དབྱུ་གུས་བསྣུན་པའམ་ཕན་ཚུན་བརྡབ་རྡེག་བྱས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པའི་དོན་དུ་གོ་ཞེས་དང་། དཀྲོལ་ཞེས་པ་འཁྲོལ་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ། རོལ་མོ་ལས་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱས་པའི་དོན་དང་། བསིལ་སྙན་དཀྲོལ་ཅིང་མཁར་རྔ་རྡུང་བ་ཞེས་སོགས་འཁོད་པ་ལས། ང་ཚོས་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་ཞེས་པའི་གདགས་གཞི་དེ་ནི། ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་འབྱིན་སྟངས་ལ་གཞིག་སྟེ་རོལ་ཆའི་རིགས་དགར་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།
《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ་》ཞེས་པ་རུ། སྤྱིར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆར་དབྱེ་ན། རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དང་། འབུད་བྱའི་རོལ་ཆ། རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆར་ཡང་། དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་དང་། འཐེན་བྱའི་རོལ་ཆ། དཀྲོལ་འཐེན་རོལ་ཆ་བཅས་རིགས་གསུམ་ཡོད། རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆར་དཀྲོལ་གཏོང་གི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་དབྱེ་ན། སྒྲ་སྙན་དང་། ཡང་ཆིན་སོགས་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་དང་། པི་ཝང་དང་། ཙེར་ཙེར། གན་ཆག དལ་ཆིན། ཅིང་ཧུའུ་སོགས་འཐེན་བྱའི་རོལ་ཆ། དེ་བཞིན་འཐེན་དཀྲོལ་གཉིས་ཀ་ཆོག་པའི་རོལ་ཆ་རེ་མ་ཞེས་པ་སོགས་སྣེ་རིགས་མང་བོ་ཡོད། དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་རོལ་ཆའི་ནང་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པ། དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་བོད་རིགས་རོལ་ཆའི་ཚབ་མཚོན་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཀོད་པ་རུའང་སྒྲ་སྙན་དེ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་གང་དུ་གཏོགས་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། ད་དུང་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆར་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་དང་འཐེན་བྱའི་རོལ་ཆ། དཀྲོལ་འཐེན་རོལ་ཆ་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཞེས་པ་རུའང་། དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་སྒྲ་སྙན་ཞེས་དམིགས་སུ་བརྗོད་ཡོད། དཀྲོལ་འཐེན་རོལ་ཆ་སྟེ་རེ་མ་ཞེས་པའི་རོལ་ཆ་དེ་ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ། བོད་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་། རྒྱུད་སྐུད་གསུམ་ལྡན་གྱི་འཐེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཞིག་ཡིན། རོལ་ཆ་དེའི་རྒྱུད་སྐུད་རྟ་རྔ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་སྐུད་སྒྲིག་སྟངས་ནི་སྒྲ་སྙན་དང་འདྲ་བར། A, D, G, ཡི་མཐོ་དམན་འབྲེལ་བ་ལྟར་བསྒྲིགས་ཡོད། དེ་རྒྱུད་ལ་གཞུ་རྒྱུད་ཀྱིས་བརྡར་དེ་དཀྲོལ་ཆོག་ལ་སེན་ལྡེ་ཡིས་དབུར་ཏེ་དཀྲོལ་ཡང་ཆོག་པས་ན་འཐེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་བ་རེད། གོང་གི་རོལ་མོ་གཏོང་ལུགས་ལས་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དང་། སོར་དཀྲོལ་རོལ་ཆ། སེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཞེས་པ་སོགས་ལས་དཀྲོལ་ཞེས་པའི་ལས་ཚིག་དེ་སོར་མོ་དང་སེན་ལྡེ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྐུད་ལ་དབུར་ཏེ་སྒྲ་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་གོ་ཆོག་པ་སེམས་སུ་གསལ་ལྷང་ངེར་མ་རེད་དམ། དེ་ལྟར་དབྱངས་འབྱིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་རིགས། གཞུ་འཐེན་རོལ་ཆ་པི་ཝང་དང་སིལ་འཁྲོལ་རོལ་ཆ་སིལ་སྙན། ཌ་དྲིལ་སོགས་ཀྱང་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ལྟར་རེད། རོལ་ཆས་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་འགའ་རེ་ན་ཌ་མ་རུ་དང་། དྲིལ་བུ་སོགས་རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆའི་ཁོངས་སུ་བྲིས་པའང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག 《བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་གསལ་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་》རུ། གཞན་ཡང་ད་དུང་བརྡུང་བའི་རོལ་ཆ་རྫ་རྔ་དང་། ལག་རྔ། མཆོད་རྔ། མཁར་རྔ། ཅང་ཏེའུ། ཌ་མ་རུ། ཅོང་། ཆ་ལང་། ཕེག་རྡོབ། སིལ་སྙན། ཏིང་ཤགས། རྡོར་དྲིལ་སོགས་དང་། འབུད་པའི་རོལ་མོ་དུང་ཆེན། རྐང་གླིང་། སུར་ཎ། དུང་དཀར། གླིང་བུ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་སོར་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཏམ་བུ་ར་དང་པི་ཝང་སོགས་མང་བོ་ཡོད་པར་གྲགས། ཞེས་པ་རུ་ཌ་མ་རུ་དང་དྲིལ་བུ་སོགས་རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་ཡོད་ལ། ཏམ་བུ་ར་དེ་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་འདུག་པ་མཐོང་སྣང་ལྟར་རེད། ཌ་དྲིལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་སྐབས་བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བོ་དང་ཕལ་བ་གཉིས་ལ་གཞིག་ནས་འགའ་རེས་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་དང་འགའ་རེས་རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་འཛིན་བཞིན་འདུག བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཀྲོགས་པའི་ཆ་འདུས་པས་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་འཛིན་མཁན་ཡོད་ལ། བྱེད་པ་པོ་ཕལ་བ་ཌར་རྡོ་དང་དྲིལ་ལྕེ་ཡིས་ཌ་མ་རུའི་པགས་ངོས་དང་དྲིལ་བུམ་གྱི་ནང་ངོས་སུ་རྡེག་བའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་འཛིན་མཁན་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་པས། སོ་སོའི་བསམ་བློ་མ་ནོར་བར་ངེས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། གཞན་ཡང་མཁས་དབང་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་རོལ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།》རུ། པི་ཝང་དེ་རྡུང་བའི་རོལ་མོའི་ཁོངས་སུ་བཀོད་འདུག་ཀྱང་། ཁོང་གིས་པི་ཝང་གི་རིགས་ལ་“རྡུང་”འདི་མི་འབྲི་བར་“བདུངས་”འདི་འབྲི་བས་རྡུང་བའི་རོལ་མོའི་ནང་འཇུག་པ་ལ་དོགས་པ་ཞིག་མེད་དམ་སྙམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བློ་དེ་ལས་ཡང་ང་ཚོས་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ཞེས་འབོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྡ་དོན་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་པི་ཝང་དེ་རྡུང་བྱའི་རོལ་མོའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ད་དུང་ཁོང་གིས་པི་ཝང་ལ་སོར་དཀྲོལ་པི་ཝང་དང་གཞུ་འཐེན་པི་ཝང་གཉིས་ཡོད་ལ། མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་ལྟ་བུ་སོར་དཀྲོལ་དང་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྒྱའི་ཨར་ཧྭའོ་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་གཞུ་འཐེན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། ཞེས་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་དེ་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད། པི་ཝང་བདུངས་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་མང་བོ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ཀྱང་། བདུང་ནི་བདུང་བྱའི་གཞུ་ཞེས་གཞུ་རྒྱུད་མཐེབ་ཤུགས་ཀྱིས་འཐེན་པའི་དོན་དུ་འཇུག་ལ། པི་ཝང་འཐེན་དང་གཞས་འཐེན་ཞེས་པ་དེ་གཏང་བྱའི་གཞས་དེའི་དབྱངས་རྟ་འགྱུར་ཁུག་ལ་དྲངས་བའི་དོན་ཡིན་པས། གཞུ་རྒྱུད་འཐེན་པ་དང་པི་ཝང་འཐེན་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་སེམས། གཞན་ཡང་ཞོལ་ཁང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཕྱིས་སྡེ་བ་གཙང་བ་མི་ཐོག་གཉིས་པ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སྟོད་མངའ་རིས་ཁུལ་ནས་གར་མཁན་ཁྱི་གུ་དོན་གྲུབ་དང་། དགའ་གཡུ་ནི། ཇོ་བཟང་སོགས་ཆེད་འབོད་ཀྱིས་གླུ་གར་འཁྲབ་གཏོང་བྱེད་དུ་བཅུག་ཅིང་། མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་བསྟུན་པའི་“གར་རོལ་”ཞེས་པ་སྲོལ་མགོ་གཏོད་དུ་བཅུག་པ་རེད། དེ་རྗེས་རིག་རྩལ་གླུ་གར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལའང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་མཁན། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་སྟོད་ཁུལ་ནས་རོལ་མོ་མཁས་པ་གུ་ཏི་དང་། རོལ་མོར་བྱང་ཆུབ་པ་གུ་ཏིའི་བུ་བཀྲ་ཤིས་དང་། ཚེ་བརྟན་སོགས་སྐོང་འགུགས་གནང་བ་ལྟར་ཁོང་རྣམ་པས་རོལ་མོས་སྒྲ་གདངས་དང་བསྟུན་པའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གཅིག་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་གར་རོལ་པ་གཞོན་ནུ་མང་བོ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། གར་དང་། མདོ་དར་མ། སུར་སྣ། ཏམ་བུ་ར་(སྒྲ་སྙན་ལ་ཟེར།)སོགས་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་བའི་རོལ་མོ་གཏོང་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་བོ་བསླབས། ཞེས་བརྡུང་བྱའི་རོལ་ཆའི་ཚབ་ཚོན་དུ་མདོ་དར་མ་དང་། འབུད་བྱའི་རོལ་ཆའི་ཚབ་མཚོན་དུ་སུར་སྣ། དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆའི་ཚབ་མཚོན་དུ་ཏམ་བུ་ར་ཞེས་དེའི་མཇུག་ཏུ་གུག་རྟགས་སུ་སྒྲ་སྙན་ཞེས་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དེས་ཏམ་བུ་ར་དེ་སྒྲ་སྙན་ལ་གོ་དགོས་པ་མ་ཟད་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ། ད་དུང་ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས་པའི་《ཟློས་གར་གྱི་སྐོར་》ཞེས་པ་རུ། སྟོད་གཞས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་། རྐང་རྡབ་ལག་འཁྱེར་སོགས་ལ་ཚད་བཀག་དེ་ཙམ་མེད་པར་སྒྲ་སྙན་ལག་ཏུ་འཆང་ནས་རང་དཀྲོལ་རང་བརྒྱབ་བྱེད་པ་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིག་ན་སྒྲ་སྙན་དེ་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་ཡོད། ཡང་དགྲ་ལྷ་ཟླ་བ་བཟང་བོའི་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་རོལ་ཆའི་རྣམ་གྲངས་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་》ཞེས་པ་རུ། སྒྲ་སྙན་ནི་དཀྲོལ་བའི་རོལ་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་སྟེ་ཞེས་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་ཡོད། དེ་བཞིན་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་ལས་སློབ་གྲྭའི་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་སྒྲ་སྙན་དང་ཡང་ཆིན་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གདན་ཞུའི་དགེ་རྒན། བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ་དང་ཁོང་གི་སློབ་བུ་བློ་བཟང་ཉི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《སྒྲ་སྙན་བློ་གསལ་འཇུག་སྒོ།》ཞེས་སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་དཀྲོལ་སྟངས་སུའང་། འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་གྱི་རོལ་ཆ་ཆེད་དུ་དབྱེ་མེད་ཀྱང་། སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་གི་གོམས་གཤིས་སྐོར་དང་། སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་ཐབས། སྒྲ་སྙན་རོལ་དབྱངས་དཀྲོལ་གཏོང་ཞིབ་ཁྲིད་སོགས་ཁ་བྱང་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་སྒྲ་སྙན་དེ་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་རུ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ། ཨ་མདོའི་དབྱངས་རྩོམ་ཆེད་མཁས་པ་གསང་བདག་གིས་མཛད་པའི་《རོལ་མོའི་འཇུག་སྒོ་སྒྲ་དབྱངས་བློ་མདུད་ཀུན་གྲོལ།》ཞེས་པ་རུ། ཁྲོལ་སྐྱེས་ནི་སོར་མོས་འཁྲོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱངས་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། པི་ཝང་འབྲུག་མགོ་མ། རྒྱུད་མངས། རྒྱུད་གསུམ་སོགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དབྱངས་སོ། ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། དེབ་དེའི་མཇུག་ཏུ་པི་ཝང་འབྲུག་མགོ་མར་(龙头琴)ཞེས་བྲིས་འདུག་པས་ཕལ་ཆེར་སྒྲ་སྙན་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སེམས། འོ་ན་སྒྲ་སྙན་ལས་བྱུང་བའི་དབྱངས་དེ་འཁྲོལ་སྐྱེས་ཡིན་ན་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་ན་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བཞིན་པའི་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་དང་དབུས་ཁུལ་གྱི་སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་དེ་རོལ་ཆ་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། 《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ་》ཞེས་པ་རུ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནས་དར་ཞིང་། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་བརྒྱུད་སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་རོལ་ཆ་དེ་རིགས་ལ་མངའ་རིས་སྒྲ་སྙན་ཞེས་འབོད་ཅེས་པས། དེ་ནི་གཙང་ཆུ་དྭངས་མོའི་བཞུར་རྒྱུན་བཞིན། ད་ལྟ་སྟོད་མངའ་རིས་སུ་འབོད་པའི་ཡུལ་དེ་ནས་དར་ཞིང་གཙང་བ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་སྲོལ་བཏོད་པའི་གར་གླུའི་ཚོགས་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་བཙུགས་པའི་ལྷ་སའི་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་སོགས་ལས་དར་ཁྱབ་བཏང་པའི་སྒྲ་སྙན་དུ་འབོད་པའི་རོལ་ཆ་དེ་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་རེད། རོལ་ཆ་དེ་མདོ་སྨད་དུ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དར་བ་རེད་ཅེ་ན། བླ་བྲང་དགོན་པའི་མདོ་དར་བ་ཨ་ཁུ་འཕྲིན་ལས་ལགས་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར། ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་བོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཚང་(སྤྱི་ལོ་༡༦༤༨ནས་༡༧༢༡)ཨེར་ཏེ་ནི་ཇུ་ནང་གིས་དགོན་གསར་འདེབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མདོ་སྨད་དུ་གདན་ཞུ་གནང་སྐབས་ཁོང་གི་སྐུ་འཁོར་དུ་དབུས་གཙང་ནས་ཡོང་བའི་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་རོལ་མོ་བ་རེ་ཡོད་པར་རྒན་པ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་དུ་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་སྒྲ་སྙན་དང་གླིང་བུ་སོགས་ཡོད་པར་གསུངས། གཞུ་འཐེན་རོལ་ཆའི་དབྱངས་འབྱིན་སྟངས་ཏེ། གཞུ་དང་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་བརྡར་བ་རུ་རྡུང་བ་དང་འབུད་པའི་ཆ་མི་འདུས་པ་མིང་གི་བརྡ་དོན་ལ་དཔྱད་ནའང་སེམས་སུ་གསལ་ལྷང་ངེར་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་རོལ་ཆ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་འདུ་ན་འབུད་བྱའི་རོལ་ཆ་དང་རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ན་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་ཡིན་པར་དགོས། དེ་ན་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲ་འབྱིན་སྟངས་ཀྱང་སེན་ལྡེ་ཡིས་རྒྱུད་སྐུད་ལ་དབུར་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་པས་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་ཡིན་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི་སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་སྒྲ་སྙན་རྒྱུད་ཐེབ་ལས་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་《མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན།》ཞེས་པ་རུའང་སེན་ལྡེ་ཡིས་རྒྱུད་སྐུད་ལ་ཡར་འདྲད་མར་འདྲད་ཅེས་པ་ལས་ཀྱང་སེན་ལྡེ་དང་རྒྱུད་སྐུད་གཉིས་ཕན་ཚུན་བརྡར་ཏེ་སྒྲ་འབྱིན་བཞིན་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མ་བཤད་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། སེན་ལྡེ་ཡིས་རྒྱུད་སྐུད་ལ་དབུར་པའི་ཚད་ག་ཙམ་མཐོ་ན་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲར་དེ་ཙམ་སྙན་ཆ་དང་ལྷོད་ཆ་ཐོན་ཐུབ། དེ་ནི་རང་ཉིད་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ལག་ལེན་ལས་ཟིན་པའི་མྱོང་ཚོར་ཡིན། གོང་གི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་གསུངས་པར་གཞིག་ན་བོད་ཀྱི་རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་འདི་ལྟར་དུ་འདོད་དེ། དངོས་གཟུགས་འདར་འགུལ་བྱས་པར་སྒྲ་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་། སྒྲ་ནི་དངོས་གཟུགས་འདར་འགུལ་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་དངོས་ལུགས་རིགས་པ་རུ་གསུངས། དེས་ན་རོལ་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཡང་དངོས་གཟུགས་འདར་འགུལ་ལས་བྱུང་པ་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཅི་དགོས། སྤྱིར་དངོས་གཟུགས་ལ་སྲ་གཟུགས་དང་གཤེར་གཟུགས། རླུང་གཟུགས་ཞེས་རིགས་གསུམ་དུ་བཤད། རོལ་དབྱངས་སུའང་དངོས་གཟུགས་རིགས་དེ་གསུམ་པོ་འདར་འགུལ་བྱས་ནས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ལས་མ་འདའ། ང་ཚོ་དེ་གངས་རི་ར་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་འགའི་སྔོན་ནས་དེང་གི་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་རིག་ལམ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའི་དངོས་གཟུགས་འདར་འགུལ་ལས་སྒྲ་དབྱུང་སྟངས་རྣམས་ལྷུག་པར་གསུངས་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་དེ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་ཞེས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་རིགས་གསུམ་དུ་དགར་སྲོལ་ཡོད་ལ། དེ་དག་སོ་སོར་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བའང་མང་དུ་མཆིས་མོད། ང་ཚོས་བཤད་པའི་འབུད་བྱའི་རོལ་ཆ་ཞེས་པ་དེ་དབུགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་གཟུགས་འདར་འགུལ་ལས་སྒྲ་དབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་ཟེར་བ་དང་། བརྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་གཟུགས་དེ་རིགས་ཕན་ཚུན་བརྡབ་རྡེག་འདར་འགུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རོལ་ཆ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་གཟུགས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྩུབ་བརྡར་འདར་འགུལ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རོལ་ཆ་ལ་ཟེར་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོའང་མགོ་བོ་མ་རྨོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་འདིར་འཇུག་ཤེས་དགོས། དེ་དག་ཏུའང་ནང་གསེས་སུ་རྡུང་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དང་། འཐེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་སོགས་རིགས་དགར་སྟངས་མང་བོ་ཡོད། དཔེར་ན། སྦུག་ཆལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཕན་ཚུན་རྡབ་བརྡེག་བྱས་ནས་དབྱངས་འབྱིན་སྲོལ་ཡོད་ལ། སིལ་འཁྲོལ་བྱས་ཏེ་དབྱངས་འབྱིན་སྟངས་ཀྱང་ཡོད་པས། ང་ཚོས་རོལ་ཆ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྡུང་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཟེར། རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྐབས་རོལ་ཆ་དེ་རྒྱུན་བཀོལ་གྱི་ཤུགས་གང་ཆེ་ན་དེའི་ཁོངས་སུ་འཇོག་གི་ཡོད། ད་དུང་པི་ཝང་རྒྱུད་གཉིས་མ་དང་རེ་མ་ལྟ་བུར་འཐེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཟེར། དེ་གཞུ་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་བརྡར་དེ་འཐེན་ཆོག་ལ་སེན་མོ་སོགས་དབུར་ཏེ་དཀྲོལ་ཡང་ཆོག་པས་ན་འཐེན་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཟེར། དབྱངས་འབྱིན་སྟངས་དེ་གཉིས་ཀ་རྩུབ་བརྡར་སྒྲ་འབྱུང་ཡིན་རྐྱེན་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་ལས་ནང་གསེས་ཀྱི་རིགས་དབྱེ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། ཡང་རྐྱེན་གཞན་སྐྱེས་ཏེ་རོལ་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱངས་དེ་ནང་གསེས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལ་གཞིག་སྟེ་རིགས་དགར་སྟངས་ཡོད་དེ། འབུད་བྱའི་རོལ་ཆ་ལས་ཕྱུང་བའི་དབྱངས་ལ་ཁུང་སྐྱེས་དང་། རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་ལས་ཕྱུང་བའི་དབྱངས་ལ་རྡུང་སྐྱེས། དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་ལས་ཕྱུང་བའི་དབྱངས་ལ་རྒྱུད་སྐྱེས་དང་སིལ་སྐྱེས་སོགས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད་ལ། ཡང་ཆིན་ལྟ་བུའི་རྡུང་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ལས་ཕྱུང་བའི་དབྱངས་དེ་རྒྱུད་སྐྱེས་དང་རྡུང་སྐྱེས་གང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཀྱང་ཆོག འདི་ལྟར་རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་ལ་བློ་དང་རིག་པའི་ཁུངས་བཙུན་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་བཞག་ཅིག་ཡོད་པར་དོ་སྣང་དང་བདག་བཟུང་མི་བྱ་བར། རང་སྣང་དུ་ཤར་བའི་རྨོངས་བློ་དེ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་ངོ་མི་གནོང་ངམ། འོ་ན་རྡུང་ལེན་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༦ལོ་ཡས་མས་ཤིག་ལ་རྒན་དཔལ་མགོན་དང་རྒན་འཇིགས་མེད། འཇིགས་བྱེད་འཚོ་སོགས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་ལྷོའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་དཀྲོལ་ལེན་འགའ་རེ་སྒྲ་བླངས་ཏེ་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ། སྐབས་དེའི་ལེ་ཚན་མདོ་འཛིན་པས་“གཞུག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ཞིག་ལ་གསན་རོགས་”ཞེས་གླུ་དེ་དག་བཏངས་པས། བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་མང་བོར་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ཞེས་ད་བར་དུ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བ་རེད། དེའང་རང་དང་རང་འདྲ་བའི་དཀྲོལ་ལེན་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྐང་འཛིན་པ་ཚོས་རིག་གནས་འདི་ལ་འཇུག་པར་དོ་སྣང་མ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ང་ཚོ་སྟེ་དཀྲོལ་ལེན་པ་རེ་འགའ་ད་དུང་ཨུ་ཚུགས་སྐམ་པོས་རང་འཕོངས་འགེབས་པའི་ཐ་ཤལ་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་པར་ཡིད་ཕངས་པ་ལ། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཨ་མདོའི་དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན་དུ་རྡུང་བྱའི་རོལ་ཆ་དང་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆ་དབྱེ་བ་གསལ་བོར་མི་འདུག་པ་དང་། གཉིས་ནས་རོལ་ཆ་གཅིག་དེ་རྡུང་དཀྲོལ་གཉིས་ཀ་རུང་བ་ཡང་མང་བས། སྐབས་དེར་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་དཀྲོལ་ལེན་པས་ཀྱང་ཡིད་འཇོག་དེ་ཙམ་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ཞེས་བོས་ཀྱང་། ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་མཚོ་སྔོན་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་གཙོ་བསྒྲུབས་བྱས་པའི་མདོ་ཁམས་ཡུལ་གྱི་དཀྲོལ་ལེན་འགྲན་བསྡུར་སྐབས་ལྔ་བའི་དུས་སུ་དངོས་སུ་གསལ་བཤད་གནང་དེ་རྡུང་ལེན་ཞེས་པར་དཀྲོལ་ལེན་དུ་བོས་ན་འགྲིག་ཅེས་བསྒྲགས་ཟིན།འོན་ཀྱང་ཉིན་འདི་འགར་ཡང་མདོ་ཁམས་ཡུལ་གྱིསྐབས་དྲུག་པའི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་འགྲན་བསྡུར་ཞེས་སྒྲོག་གིན་འདུག་ཀྱང་། བརྙན་འཕྲིན་འཕྲུལ་ཆས་དང་སྒྲ་སྡུད་འཕྲུལ་ཆས་མདུན་གྱི་ང་ཚོ་ནི་གནའ་དང་ད་མི་འདྲ་སྟེ། ང་ཚོས་ཨ་མདོ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་མི་ཟེར་བར་ཨ་མདོའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ཟེར་དགོས་པ་ཤེས་ཡོད། ཁ་ཆེ་རུང་སྣའི་འོག་ཟེར་བ་བཞིན། ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཅིང་ཐག་ལས་གྲོལ་རྒྱུ་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མིན་པས་སུ་ལའང་ལེ་བདའ་མེད། གཞན་ཡང་། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་《དུས་གསུམ་ནུབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་》ཞེས་པ་རུ། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཏམ་བུ་ར་འབུད་དོ།། ཞེས་ཀྱང་འཁོད་འདུག ཏམ་བུ་ར་ནི་ང་ཚོས་སྒྲ་སྙན་ལ་ངོས་འཛིན་བཞིན་པས་ན། སྒྲ་སྙན་འབུད་ལེན་ཟེར་ཡང་ཆོག་པ་མ་རེད་དམ། ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ཀློག་སྐབས་རོལ་ཆ་དེའི་མིང་ཐོན་པ་ན་དུས་དེ་ཙམ་དུ་རོལ་ཆ་དེ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ཀྱང་། རོལ་ཆ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་རྣམ་བཞག་དང་བྱེད་ནུས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་ཚེ་རིག་གནས་དེའི་སྐོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་གཞུང་དངོས་གཞིར་བཟུང་ན་འགྲིག་པར་སེམས། ཡང་འགའ་རེས་དེའི་མིང་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ཚེ་སྒྱུ་རྩལ་དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་འབྱུང་བཞིན་པར་སེམས་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ། སྒྱུ་རྩལ་དེ་སྒྱུ་རྩལ་དུ་གྲུབ་ཟིན་པས་ན་དེའི་མིང་ཙམ་བསྒྱུར་བ་ཡིས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་འབྱུང་མི་སྲིད། དཔེར་ན། མིང་དུ་བློ་བཟང་ཞེས་འབོད་པའི་མི་ཞིག་གི་མིང་བརྗེས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་།བཀྲ་ཤིས་ཞེས་པའི་མིང་དེས་གདགས་གཞིའི་དོན་སྟོན་ཡུལ་ནི་སྔར་གྱི་མི་དེ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད། ད་དུང་མི་འགའ་རེས་རྡུང་ལེན་ཞེས་རང་སོར་འཇོག་པ་ལས་དེ་དཀྲོལ་ལེན་དུ་སྒྱུར་དགོས་དོན་མི་འདུག་ཅེས་ཀྱང་ཟེར། དེ་ན་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ཡོན་དེའང་མ་དགོས་པ་རེད་དམ། མེས་པོ་ཚོས་ལག་ལེན་ལས་ཕྱོགས་བསྡུ་བྱས་ཤིང་ལག་ལེན་གྱི་ཁྲོད་ནས་བདེན་དཔང་བྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེའང་ངལ་བ་འབྲས་མེད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེར་ཡང་བཀས་བཅད་ཐེངས་གསུམ་ལ་མཛད་པ་མ་རེད་དམ། རིག་གནས་གང་དེ་རིམ་བཞིན་དུ་གཞུང་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྒྲིག་འཛུགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལམ་ལ་ཆས་པར་འབད་འབུང་མ་བྱས་ན། ཉིན་ཞིག་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་ཉེན་ཁ་ཆེ་སྙམ་མོ།།
མཇུག་སྡོམ།
མདོར་ན་རྡུང་ལེན་ཞེས་པའི་གདགས་གཞིའི་དོན་སྟོན་ཡུལ་ནི་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་གྱི་དབྱངས་རྟ་དང་འགྲོགས་ནས་གཞས་འཐེན་པའི་རྣམ་པ་གཞིར་བཟུང་ནས་བཏགས་པའི་བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན་ལ། རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་དེ་བོད་ཀྱི་རོལ་ཆ་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟངས་ལས་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་ན། ང་ཚོས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ཞྭ་དཔེ་ལྷམ་འགེབས་མི་བྱ་བར་མི་རིགས་གཅིག་གི་རིག་གནས་དེ་རི་རབ་བཞིན་དཔུང་བརྟན་པ་དང་གཙང་བོ་བཞིན་རྒྱུན་རིང་ཆེད། དེ་སྔོན་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་རྡུང་ལེན་ཞེས་པའི་མིང་དེར་དཀྲོལ་ལེན་ཞེས་ངེས་ཚིག་གིས་ཟིན་མའི་མིང་འདི་བོས་ན་ལེགས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཚགས།
༡ 《རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས།》རྩོམ་པ་བོ། ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ༡༩༨༨ལོར་པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༢ 《མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན།》 སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས། ཕྱག་བྲིས་མ།
༣ 《སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།》རྩོམ་པ་བོ། ཞོལ་ཁང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས། ༢༠༡༡ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༤ 《བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལོ་རྒྱུད་བསྡུས་གསལ་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ།》རྩོམ་པ་བོ། དགེ་འདུན་འཕེལ་རྒྱས། ༢༠༡༣ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༥ 《བོད་ཀྱི་རོལ་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་གསལ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས།》རྩོམ་པ་བོ། དགྲ་ལྷ་ཟླ་བ་བཟང་བོ། ༢༠༡༡ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༦ 《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ།》རྩོམ་པ་བོ། ནག་འདུའི་ཇོ་དཀར། ༢༠༠༦ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༧ 《ཟློས་གར་གྱི་སྐོར།》རྩོམ་པ་བོ། ཤར་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་། ༢༠༡༡ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༨ 《རོལ་མོའི་འཇུག་སྒོ་སྒྲ་དབྱངས་བློ་འདུན་ཀུན་གྲོལ།》རྩོམ་པ་བོ། གསང་བདག ༢༠༠༡ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༩ 《སྒྲ་སྙན་བློ་གསལ་འཇུག་སྒོ།》རྩོམ་པ་བོ། བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ། བློ་བཟང་ཉི་མ། ༢༠༡༣ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༡༠ 《དུས་གསུམ་ནུབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ། 》 བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཞིག
༡༡ 《མདོ་གཟེར་མིག 》 བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཞིག
༡༢ 《མི་ནུབ་མཚན་མདོ།》 བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཞིག
༡༣ 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད། ༢༠༠༢ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༡༤ 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》ཀྲང་དབྱི་སུན་གྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། ༡༩༨༤ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༡༥ 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས།》པདྨ་རྡོ་རྗེས་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། ༡༩༧༩ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
༡༦ 《བོད་ཀྱི་རོལ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།》 ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་བརྩམས། ༢༠༠༦ལོར་ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་ཁང་བ་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས།


c: text/html

text:
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ངོ་སྤྲོད་གནད་བསྡུས།
སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་།
འགོ་བརྗོད།
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི། སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་དང་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཡོད་པའི་མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན། བོད་རང་གི་སྔར་ཡོད་ཚིག་མཛོད་ཁག་གི་ལེགས་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག དེང་དུས་ཀྱི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གྱི་ཉམས་མྱོང་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་ཅུང་ཆ་ཚང་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན།
བོད་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་དེང་རབས་བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་ལམ་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་མཐོང་སྟེ། འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་འབད་བརྩོན་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་བྱས་འབྲས་ཕྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་ནས་བཟུང་སྨོན་ལམ་བོད་ཡིག་རིམ་པ་དང། སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྐད་གདངས། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་དང་པོ་དང་༡་༡ སོགས་བོད་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་མཉེན་ཆས་སྣ་ཚོགས་གསར་སྐྲུན་དང་རིན་མེད་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཡོད། མཉེན་ཆས་དེ་དག་གིས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བས། གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་། བོད་ཕྱི་ནང་གི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན། སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་ཆེད་ལས་ཉམས་ཞིབ་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལས་དོན་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་རྒྱུན་སྐྱོང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཚུལ་གྱི་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་བཞིན། འདི་ག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བོད་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གཞི་འགའ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁོངས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་དོན་གཉེར་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན།
འདིར་མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་ཚིག་མཛོད་དེ་འདྲ་ཞིག་རྩོམ་སྒྲིག་དང་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་པའི་དགོས་དམིགས། ཚིག་མཛོད་དེའི་གཞི་རྩའི་སྒྲོམ་གཞིའི་སྐོར་རགས་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
དང་པོ། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་དང་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་དགོས་དམིགས།
བོད་མི་རིགས་ལ་ནང་དོན་རིག་པ་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཚིག་མཛོད་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་ཆེ་འབྲིང་སོགས་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་། ཡོངས་གྲགས་བོད་ལ་ཚིག་མཛོད་བྱུང་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་སོང་ཟིན་པས་བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ནང་ནས་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་ངེས། དེ་རྗེས་དུས་རབས་རིམ་པར་ཚིག་མཛོད་ཅེས་མིང་བཏགས་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་དག་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཞིག་བྱུང་སྟེ་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་། བོད་ཕྱི་ནང་གི་གཞུང་དང་དེ་བཞིན་སྒེར་པ་ཤེས་ལྡན་པ་མང་པོས་སྤྱིར་བཏང་དང་ཆེད་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་མཛོད་མང་པོ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་གནང་ཡོད་པ་ནི། སྐད་ཡིག་ལས་དོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་འགངས་ཆེན་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། འོན་ཀྱང་ད་ཕན་གྱི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཁག་ལ་དུས་རབས་དང་ཁོར་ཡུག་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་བཀག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས། དེང་རབས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ཚིག་མཛོད་དང་བསྡུར་ན་ཞན་ཆའམ་མི་འདེང་སའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་གནས་ཡོད་དེ།
མ་ཚིག་གི་གྲངས་འབོར་ཉུང་བ། རིག་གནས་ཁག་གི་ཐ་སྙད་དང་དེ་བཞིན་སྐད་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་ཅུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྡུ་སྒྲིག་དང་འབྲེལ། འགྲེལ་བཤད་གནད་ལ་ཐིངས་པ་ཡོད་པའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ནི་བོད་སྐད་ཡིག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པར་ཅི་བས་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང་། བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་ཁག་ལ་འགྲེལ་གཞིའི་མ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་འཐུས་ཚང་པོ་མེད་པ་དེ་རེེད། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཁས་པ་གང་མང་གིས་མཉམ་རུབ་བྱས་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོར་མཚོན་ན། མ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཁྲི་ལྔ་དང་སུམ་སྟོང་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དང་། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁ་སྐད་ཚད་ལྡན་གང་མང་བསྡུ་ཐུབ་མེད་ལ། བར་ལམ་གསར་བྱུང་གི་ཐ་སྙད་ཁག་དེ་བས་ཚུད་མེད་སྟབས། ང་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་འདིའི་ནང་མ་ཚིག་འབུམ་གཅིག་དང་བདུན་སྟོང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་འགྲེལ་བཤད་དང་ཐ་སྙད་རེ་རེའི་འཇུག་དོན་ཁག་ཞིབ་གསལ་བཀོད་ཡོད་ལ། མུ་མཐུད་མ་ཚིག་ཚིག་ཇེ་མང་དང་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཚགས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
མིང་བརྡའི་འགྲེལ་ཚུལ་ཐད་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་གནད་དོན་ཡོད་པ། ཉེ་བའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་གྱི་ལས་དོན་གཉེར་ཏེ་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་དང་། སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ནུས་ལེགས་ཙམ་ཐོན་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གྲགས་ཅན་ཚིག་མཛོད་ཁག་ཅིག་གི་མིང་བརྡའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་ཐད་གནད་དོན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚིག་མཛོད་དེ་དག་ནང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་སོགས་མཚོན་པའི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ལྟ་ཚུལ་གྱིས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད་སྟབས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁ་མི་ཚང་བ་ཙམ་མ་ཟད། གཞུང་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་འགྲེལ་ལོག་བརྒྱབ་པ་ནི་ཅུང་ཚབས་ཆེན་ཡིན་པ་དེ་རེེད།
ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་སྒྲིག་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་ལྡན་པ། འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་རིང་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་སྐད་གཅིག་ཅན་དང་། སྐད་གཉིས་ཅན། སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་བཅས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་རིགས་དུ་མ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཡིག་རྐྱང་པའི་ཚིག་མཛོད་ལ་མཚོན་ན། དེང་རབས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན་གྱི་ཚད་ལྡན་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གང་འཚམ་ཡོད་པ་ནི་ཧ་ལམ་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་གཅིག་པུ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་ OED (Oxford English Dictionary) སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚིག་མཛོད་གྲགས་ཅན་ཁག་དང་བསྡུར་ན། ད་དུང་ནར་མ་སོན་པའི་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཚད་ན་གནས་ཡོད་སྟབས། འདིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་ལྡན་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཁག་གི་ཁྱད་ཆོས་བོད་རང་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་རིགས། སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱས་ཏེ་གོམ་སྟབས་གསར་བ་ཞིག་སྤོས་ཡོད།
མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་ཚིག་མཛོད་འགོ་འབུས་ཙམ་ཡིན་པ། བོད་ཡིག་གི་མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་ཚིག་མཛོད་སྔ་ཤོས་དང་ལེགས་ཤོས་ནི་སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཙམ་ཡིན་ལ། མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་དང་པོ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་སློབ་གཉེར་དང་རིག་གནས་བྱ་བ་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་གི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་ཙམ་ལས། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སློབ་གཉེར་དང་ཆེད་ལས་ཞིབ་འཇུག་གི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ། དེས་ན་འདི་ག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་གནད་དོན་དེ་དག་ཐག་གཅོད་གང་ལེགས་ཡོང་བ་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན་གྱི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཅིག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་ཆེད་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་གཏན་འབེབས་དང་། དེའི་ཐོག་བོད་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མཁས་དབང་དང་ཆེད་ལས་པ་མང་པོའི་དགོངས་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་གང་ནུས་ཞུས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྤྱི་དང་། སྒོས་སུ་ནང་དོན་རིག་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁག་ཅུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ་ད་དུང་མུ་མཐུད་ཁ་སྐོང་བྱ་རྒྱུ། ཚིག་གམ་ཐ་སྙད་ཁག་གི་འཇུག་དོན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་ཐད་རིག་ཚན་སོ་སོའི་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་གོ་དོན་གང་ཡིན་དོན་དང་མཐུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོང་ཐབས་ཞུས་ཡོད།
བོད་རང་གི་སྔར་ཡོད་ཚིག་མཛོད་ཁག་གི་ལེགས་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་དང་། དེའི་ཐོག་དེང་རབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིམ་པའི་ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ཁག་གི་སྒྲིག་སྟངས་ལས་ལེགས་ཆ་བླངས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཚད་ལོངས་པའི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཅིག་སྒྲིག་བཟོ་བྱ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ཡོད། བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཁག་སོགས་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་སློབ་གཉེར་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་མཁན་ཚོར་ཕན་ཐོགས་དང་། བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་པ་དང། སློབ་ཕྲུག་སོགས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་སྔར་ལྷག་ཡོང་བའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད།
རྩ་འཛིན་ཁག་བཞི།
བོད་རང་སྐད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་སྟེ་རིགས་པས་དཔྱད་ན་དོན་ལ་གནས་དགོས་པ་དང་གཅིག སྔར་ཡོད་རྒྱུན་འཛིན་ཙམ་མ་ཟད་གཙོ་བོ་གསར་གཏོད་དམ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དགོས་པ་དང་གཉིས། སྐད་ཡིག་གྲགས་ཅན་གཞན་གྱི་སྤྱི་འགྲོས་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཆགས་དགོས་པ་དང་གསུམ། དབྱེ་གཞི་དབྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་དུ་མ་སོང་ཞིང་དགོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་བཀར་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དབྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་དགོས་པ་དང་བཞི་ཡིན།
གཉིས་པ། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་གཞི་རྩའི་སྒྲོམ་གཞི་མཚམས་སྦྱོར།
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི་ད་ཕན་གྱི་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་ཁག་ལས་རྒྱས་ཤོས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཤོས་ཆགས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འོ་ན་ཚིག་མཛོད་འདིའི་གཞི་རྩའི་སྒྲོམ་གཞིའམ་ཆ་ཤས་ཁག་ག་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།
དང་པོ་མ་ཚིག
ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལག་ལེན་ལས་ཀ་ཐོག་མ་ནི་སྐད་བརྡའི་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འདེམ་སྡུད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང། དེ་ནི་འགྲེལ་བཤད་བྱ་སའི་རྩ་བའི་མ་ཚིག་རྣམས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་འདིར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་ཁག་གི་ཐ་སྙད་ཅུང་ཆ་ཚང་བའི་བོད་ཡིག་རྐྱང་པའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན། ད་ཕན་དག་ཡིག་གམ་ཚིག་མཛོད་རྣམས་སུ་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཞུང་ལུགས་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡོད་ཅིང་ཚིག་མཛོད་ནང་མ་ཐེ་བ་ཁག་བསྡུ་སྒྲིག་དང་འགྲེལ་བཤད་དང་། ཁ་སྐད་ཚད་ལྡན་ནང་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཡིག་འཁོད་མེད་པའི་རིགས་ཀྱང་བླང་དོར་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་གང་འཚམ་ནང་འཇུག་བྱས་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་འཆར་ཡིན།
གཉིས་པ་འགྲེལ་བཤད།
འགྲེལ་བཤད་ཅེས་པ་ནི། ཚིག་མཛོད་ནང་མིང་བརྡའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་འཇུག་དོན་དང་མཐུན་པར་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བརྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་ཡིན། དེ་ནི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང། ཚིག་མཛོད་ཅིག་གི་ནང་མིང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་རང་རང་གི་འཇུག་དོན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་འགྲེལ་བཤད་ཁ་ཚང་ཞིག་བསྐྱོན་ཡོད་མེད་ནི་ཚིག་མཛོད་དེའི་སྤུས་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཉག་གཅིག་ཆགས་ཡོད། དེ་སྔའི་དག་ཡིག་ཁག་དང་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཕལ་མོ་ཆེའི་ནང་མིང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཚགས་མེད་པའམ་ལོག་པར་བརྒྱབ་པའི་གནད་དོན་གནས་ཡོད་ཅིང། རྩི་ཤིང་ཞིག སྲོག་ཆགས་ཤིག སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལྟ་བུ་སྤོམ་བཤད་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་མང། དེ་བས། འདིར་ང་ཚོས་མིང་བརྡ་རང་རང་གི་འཇུག་དོན་གང་ཡོད་ངེས་ཚིག་དང་མཚན་ཉིད་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་ཐབས་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཅུང་ཁ་གསལ་དང་འཐུས་ཚང་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་གཅིག་ནས། མ་ཚིག་གཅིག་འཇུག་ཡུལ་ཡོད་ཚད་ཚང་མར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ། གཉིས་ནས། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཤིག རྩི་ཤིང་ཞིག་ལྟ་བུའི་སྤམ་བཤད་མིན་པར་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་། གསུམ་ནས། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་གང་ཡང་མི་འཁྱེར་བར་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་ལྟ་ཚུལ་ངོས་ནས་ཐ་སྙད་སོ་སོའི་འཇུག་དོན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མཚོན་ཐུབ་ཆེད་ང་ཚོས་གཤམ་གསལ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚད་གཞི་འདི་དག་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་། ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཐོན་དང་པོའི་ནང་ལག་ལེན་ཇི་བཞིན་ཐུབ་ཡོད་མེད་ཇི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བྱ་ངེས་ཡིན།
འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཁག
༡ ལྟ་གྲུབ་དང་ཆོས་ལུགས། འབྱུང་ཁུངས་དང་། འགྲེལ་བཤད། མཚན་ཉིད། བཞེད་ཚུལ།
༢ སེམས་ཁམས། བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་དང་། ཡུལ། དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། ངོ་བོ། རྣམ་པ།
༣ ལུས་ཁམས་དང་རྩ་འཁོར། དཔེ་རིས་དང་། འགྲེལ་བཤད།
༤ ལུས་རྩལ། འཁྲུལ་འཁོར། ཕྱག་རྒྱ། མདོས་གླུད་གཏོར་གསུམ། དཔེ་རིས་དང་། འགྲེལ་བཤད། ཁུངས་ལུང་།
༥ སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས། མདོ་རྒྱུད་གང་ནས་བྱུང་། ཕྲིན་ལས་གཙོ་བོ། མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས། སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན།
༦ ལྷ་སྲུང་དང་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག མདོ་རྒྱུད་བཀའ་གཏེར་གྱི་ཁུངས་དང་། ཕོ་ལྷ་མོ་ལྷ་མ་ནིང་གི་ལྷ་གང་ཡིན། སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན།
༧ འབྱུང་བོའམ་གདོན་འདྲེ། རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ། བྱེད་ལས། མིང་གཞན།
༨ མི་སྣ། འདིར་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུའི་མི་སྣ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཡན་ལ་འཁྲུངས་ཤིང་མཛད་རྗེས་དང་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་དགོས། འཁྲུངས་ལོ་དང་ཡབ་ཡུམ། འཁྲུངས་ཡུལ། མཛད་རྗེས་གཙོ་བོ། སློབ་དཔོན་སུ་ཡིན། མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས། འཁོར་སློབ་གྲགས་ཅན། འདས་ལོ།
༩ གྲུབ་མཐའ་དང་ཆོས་བརྒྱུད། སྲོལ་འབྱེད་མཁན་པོ་དང་། ཐུན་མིན་ལྟ་གྲུབ། བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས།
༡༠ ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན། དུས། ཡུལ། མི་སྣ། བྱུང་རྐྱེན་དང་མཇུག་འབྲས། (ཡིག་ཚང་གི་ཁུངས་ལུང་གསལ་འཁོད་བྱེད་རྒྱུ། )
༡༡ རྒྱལ་ཁབ། དེང་སང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ན། ས་ཁྱོན་དང། མི་འབོར། དབུ་བརྙེས་དུས། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས། སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས། རྒྱལ་རྟགས། རྒྱལ་དར། གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ན། གནའ་བོའི་བྱུང་རབས་དང་། དེང་སང་ས་གནས་གར་གཏོགས།
༡༢ དགོན་སྡེ་དང་རི་ཁྲོད། ཕྱག་འདེབས་མཁན། ལོ་དུས། གནས་ཡུལ། ཆོས་བརྒྱུད།
༡༣ ས་མིང་། གནས་བཤད་མདོར་བསྡུས། ཆུ་བོའི་རིང་ཚད་དང་སྟོད་སྨད་ཀྱི་མིང་གི་ཁྱད་པར། རི་ཡི་མཐོ་ཚད། ས་གནས་གར་ཡོད། གནའ་དེང་གི་འབོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ།
༡༤ བླ་བྲང་། དུས་ཚོད་དང་། མི་སྣ་གྲགས་ཆེན་སུ་ཕེབས། ཆོས་བརྒྱུད་གར་གཏོགས།
༡༥ ལྷ་ཁང། དུས་ཚོད། སྦྱིན་བདག གནས་ཡུལ། རྟེན་གཙོ།
༡༦ གསུང་རྩོམ། རྩོམ་པ་པོ། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ། ལེའུ་ཚན། རྩོམ་དུས། སྡེ་ཚན་གར་གཏོགས། (རྒྱ་གཞུང་ཁག་ལ་ལོ་པཎ་སུས་བསྒྱུར) ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ཡན་ལ་གསུང་པའམ་བསྒྱུར་བ་གང་རུང་ཡིན་དགོས།
༡༧ ཡིག་ཚགས། དུས་ཚོད། བརྗོད་དོན། དགོས་ཆེད།
༡༨ སྨན་རིགས། རྒྱུ་ཆ། ཕན་ནུས། བསྟེན་ཚུལ། ཉར་སྟངས།
༡༩ ནད་ཀྱི་མིང་། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ནད་རྟགས། བཅོས་ཐབས།
༢༠ བཟའ་བཏུང་། རྒྱུ་ཆ། བཟོ་ཐབས། རོ་བཅུད། ཡུལ་ལུང་གང་དུ་དར་མིན།
༢༡ འཕྲུལ་ཆས། གསར་གཏོད་པ། བཀོལ་སྤྱོད་དང་། པར་རིས།
༢༢ ཅ་དངོས། པར་རིས་དང་། བེད་སྤྱོད།
༢༣ ཁྲིམས། ངོ་བོ། དགོས་པ། བྱུང་རྐྱེན།
༢༤ རྫོང་གཞིས་ས་ཁུལ། གནས། དུས། གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་གར་གཏོགས་སོགས།
༢༥ ལས་གནས། ཆ་རྐྱེན། དུས་ཡུན། ཁྱབ་ཁོངས། དབང་ཚད།
༢༦ ཚོ་སྡེ། (སྡེ་བ། ཚོ་བ། ཤོག་པ )སྡེ་དཔོན། དུད་གྲངས། གནས་ཡུལ། ལོ་རྒྱུས།
༢༧ བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁག་ལ། སྡེ་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་གོ་དོན་ནམ་ངོ་སྤྲོད་དང་། དཔེར་བརྗོད་ཁ་གསལ་རེ་འཇོག་རྒྱུ།
༢༨ ཡི་གེ་རྐྱང་པ་ལ། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་བྱེད་རྩོལ།
༢༩ འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་། ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས།
༣༠ རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་། ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བ།
༣༡ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སམ་མངོན་བརྗོད། ངེས་ཚིག་དང་གཏམ་རྒྱུད།
༣༢ དཔེ་ཆོས། དཔེ་ལས་ཆོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་གོ་དོན། བེད་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་གཏོང་ཚུལ་གྱི་དཔེར་བརྗོད།
༣༣ བརྡ་རྙིང་། གོ་དོན། ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་རྙིང་པར་བེད་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་བཏང་ཡོད་པའི་དཔེར་བརྗོད།
༣༤ སྐྱེ་ཁམས། སྤྱིར་བཏང་གི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་ཡིན་ན། རྩ་བ། སྡོང་བོ། ཡལ་ག ལོ་འདབ། འབྲས་བུ། དབྱིབས། མདོག དུས་གནས་གང་དུ་སྐྱེ་མིན། དཔེ་རིས། མིང་གཞན། སྨན་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་རིགས་ལ། རོ་ནུས། རང་བཞིན། (བསིལ་དྲོད་སྙོམས) ཞུ་རྗེས།
༣༥ སྲོག་ཆགས། གནས་ཡུལ་དང་། བོངས་ཚད། ཁ་དོག ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས། མིང་གཞན།
༣༦ རྩེད་རིགས། གང་ནས་དར། ཨོ་རྩལ་དུ་ཚུད་མིན། རྩེད་མཁན་གྱི་གྲངས་ཚད། ཡུལ་ལུང་གང་དུ་དར་མིན། སྒྲིག་ཁྲིམས།
གཞན་ཡང་ང་ཚོས་འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད།
༡ དོན་འགྲེལ། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། སྨན་རྫས་སྐྱེ་དངོས་སོགས་ལ་གྲུབ་ཆ་བྱེད་ལས་དང་ནུས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད།
༢ ཚིག་འགྲེལ། རྗེས་གྲུབ་གྱི་མིང་རྣམས་ལ་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད།
༣ གྲངས་འགྲེལ། དབྱེ་བ་ཁག་ལ་རྣམ་གྲངས་གྲངས་འདྲེན་དང་ཁུངས་ལུང་གསལ་སྟོན།
༤ རིས་འགྲེལ། མཆོད་རྫས་ཀྱི་རིགས་དང་འཁྲུལ་འཁོར་སོགས་ལ་དཔེ་རིས་བཀོད་ནས་འགྲེལ་བ།
༥ སྐབས་འགྲེལ། སྒྲ་མཐུན་དོན་དཔག་རྣམས། དུས་གནས་སོགས་སྐབས་ཐོབ་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐབས་ཤན་ཕྱེ་ནས་འགྲེལ་བ།
༦ མིང་འགྲེལ། དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཡོངས་གྲགས་མ་ཡིན་པའི་མིང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བ།
༧ དཔེ་འགྲེལ། སྙན་ངག་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་དོན་མཐུན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་འཇོག་པ།
༧ སྒྲུང་འགྲེལ། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་རིགས་མང་པོའི་མིང་གི་བྱུང་རིམ་དང་འབྲེལ་ནས་བཤད་པ།
༨ ཞོར་འགྲེལ། འབྱུང་ཁུངས་དང་སྤྱོད་སྒོའི་ཐ་སྙད་ཁུངས་དང་བེད་སྤྱོད་སོགས་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ།
༩ རྣམ་པ་བཀོད་འགྲེལ། རྒྱན་ཚིག་གི་རིགས་ལ་མཚོན་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་བཀོད་འབྲི་བྱེད་པ།
༡༠ ལྡོག་འགྲེལ། རྒྱན་ཚིག་སྐོར་འགའ་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་འགྲེལ་བ།
༡༡ བྱུང་འགྲེལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་བྱུང་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་དགོས། དཔེར་ན། དུས། ཡུལ། བྱ་བ། མི་སྣ་བཅས་བཀོད་ནས་འགྲེལ་དགོས།
༡༢ བསྒྱུར་འགྲེལ། སྐད་ཡིག་གཅིག་གི་དགྲོལ་བྱའི་མིང་ལ་སྐད་ཡིག་གཞན་པ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བ།
གོང་གི་འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ཁག་གི་གྲངས་དང་གོ་རིམ་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་ཞིག་མིན་ཡང་། ང་ཚོས་གནས་སྐབས་རྣམ་གཞག་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐོར་འདི་དག་སྨོན་ལམ་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་ཆེད་མཁས་པ་གང་འཚམ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་གོ་བསྡུར་གྱིས་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ད་དུང་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་འཐུས་སྒོ་མ་ཚང་བ་འཕྲི་སྣོན་དགོས་པ་སོགས་བྱུང་ན་སྐབས་བསྟུན་གྱིས་བཟོ་བཅོས་བྱ་ངེས་ལགས།
འགྲེལ་བྱེད་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཁ་གསལ་ལ་གནད་འདུས་པ། བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྤྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ། གཞན་ལ་ཟུར་ཟ་དང་སྨོད་ཚིག འུད་བསྟོད། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ། རྒྱས་བསྡུས་ཐལ་དྲགས་པའི་གཏམ་སོགས་མི་སྤེལ་རྒྱུ། དག་ཆ་གཅིག་གྱུར་མེད་པའི་རིགས་འདི་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་གཞིར་བཟུང་ལྟར་ལག་ལེན་ལ་བསྟར་གྱི་ཡོད། འགྲེལ་ཚིག་རྣམས་ཚད་ལྡན་གྱི་རང་གཞུང་ནས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱ་སྐབས། མ་ཚིག་དང་འགྲེལ་ཚིག་བར་ལ་གསར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ངོ་སྤྲོད་སྤུས་ལེགས་དང་། མཚམས་སྦྱོར་གྱིས་དོན་གྱི་གནད་གང་ཡིན་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད།
གསུམ་པ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ།
བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཚིག་མཛོད་དུ་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་པའི་མིང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་སམ་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐད་ཡིག་ཁག་གི་ཚིག་མཛོད་ལ་ཁྱད་ཆོས་དེ་འཛོམས་ཡོད་ཅིང། དེ་ཡང་སྐད་ཡིག་དེ་དག་གི་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་གི་དུས་ཡུན་རིང་བའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་དང་ཐོག་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་མིན། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༥ ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་དབྱིན་ཡིག་ཚིག་མཛོད་(OED ) Oxford English Dictionary ནང་དུའང་ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བའམ་ཆ་ཤས་བཀར་མེད། རྒྱ་ཡིག་སོགས་ལ་ནི་ཕྱིས་སུ་དབྱིན་ཡིག་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་དར་བ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན།
རང་རེའི་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྐུ་ཞབས་བསམ་གཏན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་མཛད་པའི་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ནང་དུ་རྒྱ་ཡིག་ལ་དཔེར་བལྟས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུར་ཕྱེ་ཡོད་པ་ནི་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཆེ་བ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང། གཅིག་ནས་བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་ཞིང། གཉིས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲགས་ཅན་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྣམ་གཞག་དང་ཕྱོགས་མཐུན་འབྱུང་དགོས་ན། དག་གསར་དུ་བསྟན་པའི་དབྱེ་བ་ཁག་ཤ་གཟུག་ཟ་རྐྱང་བྱེད་མི་ཐུབ་སྟབས། ང་ཚོས་དེ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་བླང་དོར་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཕྲི་སྣོན་བྱས་ཐོག བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་ཐུབ་པའི་དབྱིན་ཇི་སོགས་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་རིགས་ལམ་ཡང་གང་འཚམ་སྡུད་ལེན་བྱས་ཐོག སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་མིང་བརྡའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཆ་ཤས་སམ་སྡེ་ཚན་ཁག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡོད། ཚིག་མཛོད་ནང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཀར་བ་འདིས་ཚིག་མཛོད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་གྱི་སློབ་གཉེར་པ་དང། ཉམས་ཞིབ་པ་སོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་དེ། ཐ་སྙད་དེ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་མིང་ཚིག་སོགས་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་གནང་སྟངས་སོགས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན་ཡོད། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་སམ་དབྱེ་བ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ནི།
མིང་ཚིག
བོད་ཀྱི་དེ་སྔའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་མིང་རྐྱང་དང་། བྱ་ཚིག རྒྱན་ཚིག་བཅས་ཆ་ཚང་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་མིང་ཞེས་བསྙད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཚིག་མཛོད་ནང་མིང་རྐྱང་དང་། བྱ་ཚིག རྒྱན་ཚིག་བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མིང་ཞེས་བརྗོད་ན་འགྲིག་ཐབས་མེད། དེས་ན། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་མིང་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་ཁྱད་གཞི་བརྗོད་པའམ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་མིང་ཁོ་ནར་གོ་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཚིག་ལ་ཁྱད་གཞི་དངོས་པོ་གང་རུང་གི་མིང་མཚོན་པ་དང་། དགག་སྒྲ་ཐོག་མར་སྦྱོར་མི་གཏུབ་པ། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བརྩི་རྒྱུ་མེེད་པ། བསྡུར་རིམ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད།
རྒྱན་ཚིག
རྒྱན་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་མིང་ཚིག་ཅིག་དང་ལྷན་ཏུ་སྦྱར་ན་ཁྱད་གཞི་དངོས་པོ་དེའི་རང་བཞིན་དང་། བྱེད་ལས། ཁ་དོག དབྱིབས་གཟུགས། རྣམ་པའམ་ཚུགས་ཀ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཅིག་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཟས་མངར་མོ། དྲག་པོའི་དམག་དཔུང། སྤྲིན་པ་དཀར་པོ། ཟླ་བ་སྒོར་མོ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། མངར་མོ་སོགས་རྒྱན་ཚིག་དག་གིས་རིམ་པར་རང་གང་ལ་སྦྱར་བའི་མིང་ཚིག་གམ་ཁྱད་གཞི་དེའི་རང་བཞིན་དང་ཁ་དོག་སོགས་རིམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་མིང་ཚིག་གམ་ཁྱད་གཞི་བརྗོད་པའི་མིང་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་སྦྱོར་དགོས་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་།(Positive) བསྡུར་བ།(comparative) ཕུལ་བྱུང་།(Superlative) ལྟ་བུའི་བསྡུར་རིམ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། རིང་པོ། རིང་བ། རིང་ཤོས་ལྟ་བུ།
ཚབ་ཚིག
ཚབ་ཚིག་ནི་མིང་རྐྱང་ངམ་རྒྱན་ཚིག་གང་རུང་གི་ཚབ་བམ་དོད་དུ་སྦྱར་ཆོག་པའི་ཚིག་ཅིག་སྟེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་དབྱེ་ན་རིགས་གསུམ་སྟེ། གང་ཟག་རྐྱང་བར་འཇུག་པའི་ཚབ་ཚིག ང་། ཁྱོད། ཁོང་། སུ། ཁ་ཅིག་ལྟ་བུ། དངོས་པོ་རྐྱང་བར་འཇུག་པའི་ཚབ་ཚིག ཅི། ཇི། ཅི་ལའང་མ་འཛེམ་པར་སྐད་ཆ་བཤད་ལྟ་བུ། གང་ལྟར་དང་དོན་གཅིག་པའི་ཇི་ལྟར་ཏེ། དཔེར་ན། ཇི་ལྟར་བསྒོས་ཀྱང་རྣར་གཟོན་པ་ལྟ་བུ། གང་ཟག་དང་དངོས་པོ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པའི་མིང་ཚབ། དེ། འདི། གང་། ལ་ལ་ལྟ་བུ།
བྱ་ཚིག
གང་ཟག་གི་ལུས་ངག་གི་བྱ་སྤྱོད་དམ། སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ། དངོས་པོའི་སྟེང་གི་འགུལ་སྐྱོད་དང་འཕོ་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་སྒྲ་ཞིག་སྟེ། དབྱེ་ན། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དུ་ཡོད་པའི་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ལོགས་སུ་མེད་པའི་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པ་གཉིས། གཞན་ཡང་། དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པ་སྒྲ་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་གི་རིགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་མི་འགྱུར་ཞེས་རྟགས་བརྒྱབ་ཡོད། བྱ་ཚིག་ཁག་གི་གོ་དོན་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཚིག་གི་སྟེང་ནས་བྱས་ཡོད་ལ། གཟུགས་འགྱུར་གྱི་བྱ་ཚིག་ཡོངས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་འགྱུར་ཚུལ་དཔེ་མཚོན་ཞིབ་གསལ་བཀོད་ཡོད། དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པ་སྒྲ་གཟུགས་ཐ་དད་ཡོད་པའི་རིགས་ཀྱི་འདས་སྐུལ་ལ་སྔ་སྲོལ་ལྟར་ཡང་འཇུག་བྲིས་མེད་ལ། སྤྱིར་བཏང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་འདས་སྐུལ་སྒྲ་གཟུགས་གཅིག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གིས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་དགོས། བོད་ཀྱི་བྱ་ཚིག་ཡིན་ན་ངེས་པར་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཚིག་མཛོད་སྔ་མ་འགའ་རེའི་ནང་བྱ་མིང་རྣམས་བྱ་ཚིག་གི་ཁོངས་སུ་བཞག་ཡོད་པ་འདིར་ཡོངས་སུ་དོར་ཡོད།
བསྣན་ཚིག
བསྣན་ཚིག་ནི་བྱ་ཚིག་གམ་རྒྱན་ཚིག་གང་རུང་དང་མཉམ་དུ་སྦྱར་ཚེ་དངོས་པོའི་ཚད་དང་དུས་སོགས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ཞིག་སྣོན་པའམ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅིག་ལ་ཟེར། དབྱེ་ན། རྐྱེན་གཞན་སྦྱར་ནས་བསྣན་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ། ལ་དོན་སྦྱར་ནས་བསྣན་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ། མགྱོགས་པོར་རྒྱུགས། གསལ་བར་རྟོགས་ལྟ་བུ། བྱེད་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་ནས་བསྣན་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ། དལ་གྱིས་རྒྱུ་ལྟ་བུ། ནས་སྒྲ་སྦྱར་ནས་བསྣན་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ། ནན་ཏན་སྒོ་ནས་བཤད་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་རབ་ཏུ། ལྷག་པར། ཤིན་ཏུ་སོགས་ཉེར་སྒྱུར་རྣམས་ཀྱང་བསྣན་ཚིག་གི་སྡེ་ཚན་ནང་གཏོགས་པ་ཡིན། ཚིག་རང་ངོས་ནས་བསྣན་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་པ། དཔེར་ན། མ་བསྐྱིལ་རང་འཁྱིལ་ཞེས་པའི་རང་དང་། དེ་བཞིན་ཅུང་དམར་ལྟ་བུའི་ཅུང་སོགས་སོ། །
ཕྲད་ཚིག
ཕྲད་ཚིག་ནི་རང་ངོས་ནས་དོན་ཅི་ཡང་མི་སྟོན་ཅིང། ཚིག་སྦྱོར་ནང་ཞུགས་ཚེ་དོན་གསལ་པའམ། མཚམས་སྦྱོར་བ། བརྗོད་བདེ་བར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་བྱ།
སྒྲུབ་ཚིག
རང་ངོས་ནས་བྱ་བའི་རྣམ་འགྱུར་མི་སྟོན་པར་ཚིག་གྲོགས་མཉམ་དུ་སྦྱར་ན་ཆོས་གང་ཞིག་ཡིན་པའམ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིག་སྟེ། གང་ཞིག་གང་ཡིན་པའམ། གང་ཞིག་གང་གི་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དང། ཡང་ན་གང་ཞིག་གང་དུ་ཡོད་པའམ་གང་ལ་གང་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིག་དཔེར་ན། ཡིན། ཡོད། རེད། འདུག སྣང་སོགས་ཡིན།
མཚུངས་ཚིག
མཚོན་བྱེད་དཔེ་དང་མཚོན་བྱ་དོན་གཉིས་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཚུངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཏེ། དཔེར་ན། བཞིན། འདྲ། ལྟར་ལྟ་བུ།
འབོད་ཚིག
སྐབས་འདིའི་འབོད་ཚིག་ཅེས་པ་ནི། རྒྱང་རིང་ལ་བརྡ་གཏོང་བ་དང་། ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ཏུ་བྱུང་བའི་སེམས་ཚོར་མཚོན་པའི་སྒྲ་གང་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཨ་ལ་ལ། ཨེ་མ་ཧོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།།
གྲངས་ཚིག
ཁྱད་གཞི་གང་རུང་གི་གྲངས་མང་ཉུང་གི་ཚད་དང་རིམ་པ་གང་ཡིན་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཅིག
དཔེར་ན། གཅིག་དང་གཉིས། བརྒྱ་དང་སྟོང་སོགས་རྩ་གྲངས་སྟོན་པའི་གྲངས་ཚིག་དང་། དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ་སོགས་རིམ་གྲངས་སྟོན་པའི་གྲངས་ཚིག་གི་རིགས་རྣམས་སོ།།
འཇལ་ཚིག
བརྗོད་དོན་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་པར་གྲངས་ཚིག་གི་སྔོན་དུ་སྦྱར་དགོས་ཤིང་། དངོས་པོའི་རིང་ཚད་དང་ལྗིད་ཚད་སོགས་སྟོན་པའི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཅིག
དཔེར་ན། སོར། མཐོ། ཁྲུ། འདོམ་པ། རྒྱང་གྲགས། དཔག་ཚད་སོགས་རིང་ཐུང་གི་ཚད་སྟོན་པའི་འཇལ་ཚིག་དང་། ཞོ། སྲང་། རྒྱ་མ། བྲེ། ཕུལ་སོགས་འཇལ་ཚིག་གི་རིགས་རྣམས་ཏེ། རས་མཐོ་གསུམ། ཐག་པ་འདོམ་པ་ལྔ། མར་སྲང་གང་། འབྲས་རྒྱ་མ་བཅུ་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་མཐོ་དང་རྒྱ་མ་སོགས་གྲངས་ཚིག་གསུམ་དང་བཅུ་སོགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའོ།།
གྲོགས་ཚིག
ཚིག་གམ་ཚིག་ཚོགས་ཤིག་གི་ཆ་ཤས་སམ་ཟུར་གཏོགས་སུ་སྦྱར་ཚེ་ནུས་པ་གཞན་ཞིག་འདོན་པར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་ཚིག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག
དཔེར་ན། ཀྱིན། གྱིན། གིན་སོགས་བྱ་ཚིག་ད་ལྟ་བའི་མཐར་སྦྱར་ན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་བཞིན་པར་སྟོན་པའི་གྲོགས་ཚིག་ཅིག་སྟེ། གཏམ་བཤད་ཀྱིན་འདུག ལྟད་མོ་སྟོན་གྱིན་ཡོད། ཆོས་གསུང་གིན་གདའ་སོགས་བྱ་ཚིག་གི་མཐར་སྦྱར་བའི་གྲོགས་ཚིག་དང་། ཅིག ཞིག ཤིག དག ཚོ། རྣམས་སོགས་གཅིག་ཚིག་དང་མང་ཚིག་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གྲོགས་ཚིག་དང་། མིང་མཐའི་པ་པོ་བ་བོ་སོགས་མིང་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གྲོགས་ཚིག་སོགས་མིང་མཐར་སྦྱར་ཚེ་དོན་གང་རུང་མཚོན་པར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་པའི་རིགས་རྣམས་ཡིན།
བཞི་པ་བརྡ་ཆད་ཀྱི་དབྱེ་བ།
བརྡ་ཆད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཚིག་མཛོད་ནང་རིག་ཚན་ཁག་གི་ཆེད་སྤྱོད་བརྡ་ཆད་ཁག་ངོས་འཛིན་དང་རྟགས་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བརྡ་ཆད་རིག་པ་ནི་རིག་ཚན་མི་འདྲ་བའི་ཆེད་སྤྱོད་ཐ་སྙད་དང་དེའི་འཇུག་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རང་ཅག་བོད་ལ་མཚོན་ན། ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་རྒྱལ་བློན་ལོ་པཎ་གདན་འཛོམས་ཏེ་དེ་སྔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་། ཆོས་ཚིག་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་བརྡ་ཆད་ཁག་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟན་བཅོས་གཏན་ལ་ཕབ། སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ་དང་། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་དང་། ཆོས་ཚིག་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེ་བཞིན་བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་འབྲིང་ངམ་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་དེ་ཉིད་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་ཆེ་བ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་ཅིང་། དེ་བཞིན་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་ཆོས་སྐད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་པ་དང། ཕྱིས་སུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་རྙེད་པའི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཤན་སྦྱར་མའི་ཚིག་མཛོད་གཉིས་བཅས་བྱུང་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། བོད་ལ་རིག་གནས་མ་འདྲ་བ་སོ་སོའི་བརྡ་ཆད་གསར་བཟོ་དང་། གཏན་འབེབས། ཁྱབ་སྤེལ་བཅས་བྱེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིང་པོ་ཡོད་པ་རྟོགས་སླ། སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་སུ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་དང་བརྡ་ཆད་ཀྱི་མིང་མཛོད་གཉིས་ཀ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཡོད་ནའང་། དེང་སང་རིག་ཚན་གྱི་དབྱེ་བ་དགར་སྟངས་ཞིབ་ཇེ་ཚགས་དང་རྣམ་གྲངས་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཚིག་མཛོད་རིག་པ་དང་བརྡ་ཆད་རིག་པ་ཞེས་རིག་ཚན་གལ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་དང་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆེད་སྤྱོད་བརྡ་ཆད་ཁག་ཀྱང་ཚུད་དགོས་པས་ཚིག་མཛོད་ནི་སྤྱི་དང་བརྡ་ཆད་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་རིག་ཚན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ཆེད་སྤྱོད་བརྡ་ཆད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་མིན་ནའང་། སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་མཛོད་ནང་དུ་རིག་ཚན་ཁག་གི་ཐུན་མིན་བརྡ་ཆད་ཁག་ཀྱང་འདུ་བས་ན། བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དངོས་དང་བསྟུན་ནས་བརྡ་ཆད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁག་བཅུ་དྲུག་བཀར་ཡོད། དེ་དག་ནི། ༡ དད་པ་རྨང་གཞི་བྱས་པའི་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་གི་རྣམ་གཞག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ༢ རང་བྱུང་ཁམས་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བྱུང་འཕེལ་རིམ་པ་བཀོད་པའི་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ༣ སེམས་དང་ཚེ་སྲོག་རང་བྱུང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དཔྱད་པ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ༤ ཟློས་གར་དང༌། སྙན་ངག བརྩམས་སྒྲུང་། ལྷུག་རྩོམ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་རྩོམ་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ༥ ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་རྣམས་སྙོམས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གསོ་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ༦དམིགས་བསལ་གཞུང་དང༌། དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གི་སྲིད་དོན་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་གཞག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ༧ བརྟག་དཔྱད་དང་ཚོད་ལྟ་བརྒྱུད་ནས་རང་བྱུང་གཤིས་ལུགས་དང་དངོས་ཁམས་སོགས་ཀྱི་བདེན་པ་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་པའི་རིག་པའམ་རྣམ་གཞག་ཚན་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ༨ མི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ཅ་དངོས་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཟོ་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ༩ དབྱིབས་དང་གྲངས་ཀའི་རྣམ་གཞག་དང་། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་དང་། ལོ་ཟླ་སྤར་སྨེ་སོགས་ཀྱི་འཁོར་འགྲོས་ངེས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་བཞིའི་དབྱེ་བ་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་སོགས་ཤེས་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྩིས་རིག་གི་བརྡ་ཆད། ༡༠ རྒྱལ་ཁབ་བམ་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་མི་ཚང་མས་བརྩི་བཀུར་རམ་དང་ལེན་དགོས་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད། ༡༡ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་དང། གཞུང་ལུགས་ཁག་སོགས་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་རིག་པ་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་བརྡ་ཆད། ༡༢ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བཀོད་བྱུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དམག་དོན་རིག་པའི་བརྡ་ཆད། ༡༣ སྲིད་གཞུང་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་བཀོད་བྱུས་བྱེད་ཐབས་འཛིན་སྐྱོང་གི་བརྡ་ཆད། ༡༤ སྐད་ཡིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ངོ་བོ་འཕེལ་རྒྱས་སོགས་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་སྒྲ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད། ༡༥ མིའི་ནུས་པ་དང་ཤེས་ཡོན་གོང་འཕེལ་གྱི་ཆེད་དུ། སློབ་གྲྭ་སོགས་ནས་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་ལ་མི་རྨོངས་པའི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་གཞག་ཤེས་ཡོན་ནམ་སློབ་གསོའི་བརྡ་ཆད། ༡༦ བདེན་དོན་དང་གནས་ལུགས་འཚོལ་ཆེད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཀོད་པའི་རིག་པ་ཚད་མའི་བརྡ་ཆད། ༡༧ སེམས་ཅན་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་བཅས་ཡིན་ལ་འདི་དག་ལ་ད་དུང་བསྐྱར་ཞིབ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལེགས་བཅོས་བཅས་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བྱས་ཡོད།
ལྔ་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།
ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། བོད་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནང་མང་པོ་ཞིག་ལེགས་སྦྱར་སོགས་ཀྱི་མིང་བརྡ་སྒྲ་སོར་འཇོག་དང། དེ་བཞིན་གཞན་སྐད་ཟུར་ཆག་གི་གྲས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་ཟུར་ཆག་དང་། རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག སོག་པོ། མན་ཇུ། དབྱིན་ཇི། བལ་བོ་བཅས་བཀོད་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་དུས་རབས་སོ་སོའི་འགྱུར་འགྲོས་བཅས་ལ་དཔྱད་ནས་ཞིབ་འགོད་བྱ་འཆར་ཡིན།
དྲུག་པ་མཚོན་བྱེད་དཔེར་བརྗོད།
མཚོན་བྱེད་དཔེར་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི། ཚིག་མཛོད་ནང་གི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་ངེས་ཚིག་གམ་མཚན་ཉིད་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཙམ་མ་ཟད། དགོས་ངེས་ཁག་ལ་གོ་དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་གསར་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། མིང་ཚིག་ལས་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁག་ལ་ལུང་འདྲེན་སོགས་བྱ་རྒྱུ་ལས་དམིགས་བསལ་དཔེར་བརྗོད་བྲིས་ན་དེ་ཙམ་དགོས་མཁོ་མེད་པ་དང། དེ་མིན་རྒྱུན་སྤྱོད་མིང་ཚིག་ཕལ་མོ་ཆེར་དཔེར་བརྗོད་བཞག་ན་གོ་དོན་གསལ་རྟོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱན་ཚིག་དང། ཚབ་ཚིག བྱ་ཚིག སྒྲུབ་ཚིག མཚུངས་ཚིག བསྣན་ཚིག ཕྲད་ཚིག འབོད་ཚིག་བཅས་ལ་རང་རང་གི་འཇུག་དོན་བཞིན་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་དཔེར་བརྗོད་བཞག་ཡོད།
བདུན་པ་སྒྲ་གདངས།
སྒྲ་གདངས་ཞེས་པ་ནི། ཚིག་མཛོད་ནང་མ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་གདངས་དང། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒྲ་གདངས་མཉམ་དུ་ཀློག་རྒྱུ་བཟོ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི་མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་དབྱིན་ཇིའི་མཉེན་ཆས་ཚིག་མཛོད་གྲགས་ཅན་སོགས་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་ཀློག་རྒྱུ་མཉམ་སྦྱར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཟོ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཐེངས་འདིའི་ཚིག་མཛོད་ནང་སྒྲ་གདངས་གསར་དུ་བཟོས་མེད་ཀྱང་ཐོན་རྗེས་མའི་ནང་སྒྲ་གདངས་བཟོ་རྒྱུའི་ལས་འཆར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།
བརྒྱད་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས།
རྣམ་གྲངས་ནི། དངོས་པོ་སོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་མིང་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་སམ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཁག་སྟེ། ཚིག་མཛོད་ནང་མ་ཚིག་གཙོ་བོའི་འོག་ཏུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཁག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང་མང་པོ་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡིན་ཞིང། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་ཡིག་ཐོག་འབྲི་རྩོམ་དང། རྩོམ་སྒྲིག་གནང་མཁན་སོགས་ལ་སྟབས་བདེ་ཡོང་ཆེད་གང་འཚམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།
དགུ་པ་ལྡོག་ཚིག
ཐ་སྙད་དེའི་ནང་དོན་དང་བརྗོད་ཚུལ་ཅི་རིགས་ཐ་སྙད་གཞན་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཏེ། ལྡོག་ཚིག་ནི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་རྒྱན་ཚིག་དང་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་སོགས་ལ་ལྡོག་ཚིག་ཡོད་ཀྱང་ད་ཕན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཁག་ནང་དེའི་སྐོར་ངོས་འཛིན་དང་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་། འདིར་ལྡོག་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཁག་ངོས་འཛིན་དང་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།
བཅུ་པ་ཉེ་ཚིག
སྐབས་འདིའི་ཉེ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི། དོན་གྱི་ཆ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚིག་གི་སྒྲ་གཟུགས་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་ཕྱོགས་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཁག་གློག་ཀླད་ཀྱིས་རང་འགུལ་བསྟར་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། དབྱིན་ཡིག་གི་གློག་ཀླད་མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཁག་ལ་ཁྱད་ཆོས་འདི་ལྡན་ཡོད།
བཅུ་གཅིག་པ་འདྲ་ཚིག
སྐབས་འདིའི་འདྲ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི། ཚིག་མཛོད་ནང་དོན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་མཚུངས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་འདྲ་བ་ཁག་ཟུར་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིག་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། ཡག་པོ། ཕུལ་བྱུང་། ལེགས་པ། མཆོག་གྱུར། རབ་ལྟ་བུ་སོགས་ནི་འདྲ་ཚིག་ཡིན་པ་ལས། ལག་ལྡན་དང་གླང་ཆེན་ལྟ་བུ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མིན་ཡང་། དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཕྱོགས་འདྲ་ཆགས་ཡོད་སྟབས་ཟུར་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིག་ཐུབ་ན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སློབ་གཉེར་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཡིན།
བཅུ་གཉིས་པ་དོགས་གཅོད་ཟུར་མཆན།
ཟུར་མཆན་ཞེས་པ་ནི། ཚིག་མཛོད་འདི་ཉིད་དངོས་སུ་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལག་ལེན་ནང་། སྔར་ཡོད་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆའི་ཚིག་མཛོད་ཁག་ནང་མ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ནོར་འཕྱུག་ཅན་དང། འགྲེལ་བཤད་ནོར་འཁྲུལ་ཅན། དེ་བཞིན་འགྲེལ་བཤད་དང་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཆགས་པ། ཡིག་ནོར་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཁག་ལ་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་ཟུར་མཆན་གྱི་ཚུལ་དུ་དགོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
བཅུ་གསུམ་པ་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་སྒོ་ངོས་འཛིན།
སྤྱོད་སྒོ་ཞེས་པ་ནི། བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཐ་སྙད་འགའ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྐབས་བསྟུན་གྱིས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པའི་རིགས་ལ་ཟུར་དུ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། དེའི་ནང་། ༡ གཞུང་ལུགས་ཁག་གི་ནང་ཡོངས་ཁྱབ་བེད་སྤྱོད་མེད་ལ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཐ་སྙད་ཡུལ་སྐད་དང་། ༢ གུས་བཀུར་དང་ཡ་རབས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཞེ་ས། ༣ མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབས་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་ཚིག་བརྙས་ཚིག ༤ ཡུལ་གྲུ་ཆུང་ཁག་གི་ནང་དམིགས་བསལ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པའི་ཐ་སྙད་བཀོལ་ཁྱབ་ཆུང་བའི་རིགས་ལོག་སྐད། ༥ རྗོད་ཚིག་གང་ཞིག་ཡུན་རིང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་གཏན་འཇགས་སུ་གནས་པ་དང་། བརྗོད་དོན་ཅུང་ཟབ་ཅིང་། ཚིག་ཉུང་ཞིང་སྡེབ་ལེགས་པ་མང་ཆེ་བ་ཚེག་བར་བཞི་ཅན་དང་གཙོ་བོ་མིང་གི་ཚོགས་པར་གནས་པ་དཔེ་ཆོས། ༦ རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱེད་ལས། གཏམ་རྒྱུད། ལོ་རྒྱུས། དབྱིབས་གཟུགས། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྩ་བའི་མིང་ལས་མིང་གཞན་མངོན་བརྗོད། ༧ གནའ་རབས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཤིང་། སྐད་བརྡའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་དབང་གིས་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་སུ་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཐ་སྙད་གསར་བ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་བརྡ་རྙིང་བཅས་ཡོད།
བཅུ་བཞི་པ་བསྡུས་ཚིག
བསྡུས་ཚིག་ནི། མི་སྣའམ་དངོས་པོ་གང་རུང་ཞིག་གི་མིང་གི་ཚིག་ཚོགས་རིང་བའམ་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ། མིང་མཐའ་སོགས་བསྡུས་ནས་བྲིས་པའི་མིང་སོགས་ཀྱི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན། སྡུག་བདེན་ཞེས་པ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་པ་ལྟ་བུ། བོད་སྐད་ནང་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་བསྡུས་ཚིག་གང་འཚམ་མང་པོ་ཡོད་པ་དག་ངོས་འཛིན་གསལ་བཤད་ཞུས་ཡོད།
བཅོ་ལྔ་པ་དཔེ་རིས།
དཔེ་རིས་ནི། ཚིག་མཛོད་ནང་ཐ་སྙད་ཁག་གི་འཇུག་དོན་ལ་ཚིག་གི་ལམ་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཁ་གསལ་ཡོང་མི་ཐུབ་པའི་ཐ་སྙད་དེ། དཔེར་ན། ཀླད་རྩའི་སྐོར་དང་། འཕྲུལ་རིག་གི་སྐོར། དཀྱིལ་འཁོར། གཏོར་མ། མཆོད་རྫས། གྱོན་པ་སོགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང་ལྷན་ཏུ་དེའི་དཔེ་རིས་འགོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་འདི་ཉིད་ནི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་རང་གི་སྔར་གྱི་ཅ་དངོས་རྙིང་པ་དེ་འདྲ་ལའང་པར་རིས་མཉམ་དུ་འགོད་ཐབས་ལ་འབད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཐོན་དང་པོའི་ནང་དཔེ་རིས་ཁག་མང་པོ་བཀོད་ཐུབ་མེད་ཀྱང་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
བཅུ་དྲུག་པ་རྒྱུན་སྤྱོད།
སྐད་ཡིག་གང་གི་ཆེས་རྨང་གཞིར་གྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དེ། ཡུལ་ལུང་དང་ཤེས་ཚད། ལས་རིགས་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཐུན་མོང་གིས་འཚོ་བའི་ནང་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་ཐ་སྙད་ཁག་ཡིན། རྒྱུན་སྤྱོད་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ། བཀོལ་ཡུན་རིང་བ། ཐ་སྙད་མང་པོའི་གྲུབ་གཞིར་ཆགས་པ་བཅས་ཡིན། རྒྱུན་སྤྱོད་དག་གསར་ཤོག་སོགས་ཡོངས་ཁྱབ་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ངེས་པར་གཏན་འབེབས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ད་སྔོན་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཁག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། ང་ཚོས་གང་འཚམ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་དམིགས་བཀར་ལྡེའུ་མིག་གི་རྟགས་བཏབ་ཡོད།
དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཆ་ཤས་ཁག་དེ་དག་ཚིག་མཛོད་ནང་གི་མིང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཚང་དགོས་པ་དང་ཚང་ཐུབ་པ་མིན་ཡང་། ཐ་སྙད་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁྱད་ཆོས་འདི་དག་ཚང་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ད་གཟོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིམ་པའི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལོངས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་སྣ་མང་བྱས་པའི་ཁུལ་ཡིན། འདི་དག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་མཐུན་ཞིང་དུས་རབས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་པའི་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གྲ་རྒྱས་སྤུས་དག་ཅིག་བཟོ་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཐོན་དང་པོའི་ཁྱད་ཆོས།
མ་ཚིག་གྲངས་ཆིག་འབུམ་བདུན་སྟོང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་གྲངས་ཐོ།
བརྡ་ཆད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་གྲངས་ཐོ།
སྤྱོད་སྒོའི་དབྱེ་བའི་གྲངས་ཐོ།
འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་གྲངས་ཐོ།
རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་གྲངས་ཐོ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དེ་ཡང་སྔོན་བྱོན་རིག་འཛིན་གོང་མས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་དྲོད་ཁོལ་དུས་སུ་སྨིན་ཞིང་། སྐྱབས་རྗེ་མཁན་སློབ་གཤེན་གསུམ་གཙོས་པའི་བླ་སྤྲུལ་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ས་བོན་ཕྱོགས་བཅུར་བཏབ་པའི་བདག་རྐྱེན་ལས་འཛམ་གླིང་ཞིང་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་ལོ་འབྲས་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་སྐལ་བཟང་དགེ་བའི་ཆར། དབྲ་རིགས་ཁྱུང་སེར་གྱི་གདུང་འཛིན་རིམ་པར་བྱོན་པའི་གདན་ས་ཆེན་མོ་མི་ཡུལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་བྱ་ཟེ་ཡོངས་རྫོང་དགོན་མཐོང་སྨོན་དགའ་བ་ལྷ་རྩེ་འདི་རུ་ཡང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,225 total views, no views today
ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ ༡༣༠༡ ལོར་གཏེར་བཞེས་པའི་སྲིད་པ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལས། “ང་ཡི་མཆོག་གི་སྤུལ་པ་ལ། གཤེན་ལ་ཀླུ་དགའི་མཚན་ཅན་འབྱུང་། གསང་སེམས་གཉིས་ལས་ཐུགས་འབྱོངས་ནས། མཚོ་རྔ་བྲག་ལ་གཏེར་སྒོ་དབྱེ། བསྟན་པ་ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་སྤེལ།” ཞེས་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱེས་མཆོག་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་ཆེན་ཀླུ་དགའ་ (༩༩༦-༡༠༣༥) ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དེ་ཉད་ལ་བཀའ་བབས་ཀྱི་བུ་ཆེན་བཟི། རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་པའི་མི་བཞི། ལྕོག་རོ་སྲིད་པའི་མ་ལྔ། ཉང་སྟོད་ཀྱི་དཔོན་བཞི། ཁ་འཁོར་བ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ཀྱང་། ཐུགས་སྲས་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ནི། དབང་ལྡན་གཞུ་ཡས་ལེགས་པོ། བྲུ་ཆེན་ནམ་མཁའ་གཡུང་དྲུང་། བྲུ་ཤ་ཁྱུང་གི་རྒྱལ་མཚན། སྤོ་སྟོན་དཔལ་མཆོག་བཟང་པོ་སྟེ། བྲུ་ཞུ་སྤ་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,444 total views, no views today
༧སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་གསོ་བྱེད་རིན་ཆེན་བསྟན་འཛིན་ལགས་ནས་ཨུ་རུ་སུ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་ཨང་གཉིས་པ་སང་སི་པིས་ཊ་སི་སྦུར་གི་ཟེར་བའི་ཉེ་འདབས་མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་པ་གསང་སྔགས་གཡུང་དྲུང་བདུད་འདུལ་གླིང་དང་གསོ་རིག་འབུམ་བཞིའི་སློབ་གྲྭ་ཞང་བོད་གསོ་རིག་བདེ་ཕན་སློབ་གླིང་བཅས་གསར་བསྐྲུན་གནང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་དེའི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,485 total views, no views today
བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པར་གནས་ཆགས་པའི་བཙུན་དགོན་རདྣ་སྨན་གླིང་འདི་ནི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧སྨན་རིའི་མཁན་ཆེན་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱག་བཏབས་གནང་བ་ཞིག་རེད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,065 total views, no views today
ཨར་ལྟ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་གཤེན་གྱི་རྣམ་འབྱོར་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ས་མོ་སི་ཁོལ་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་བོན་དགོན་རྫོགས་ཆེན་ཡོངས་རྩེ་གླིང་ཞེས་པ་གསར་བཞེངས་མཛད་བཞིན་པ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,744 total views, no views today
དགོན་དེར་ཁ་སྐད་དུ་ར་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཟེར། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་གཞིགས་ན། རབ་ལེགས་གཡུང་དྲུང་གླིང་ནི་ཅུང་སྔ་བའི་བོན་གོང་(དགོན)རྙིང་མ་ཞིག་ཡིན་མོད། བར་སྐབས་སུ་ཉམས་གུད་དུ་སོང་ནས་མིང་ཙམ་དུ་གྱུར། དེ་ནས་༧རྒྱལ་ཚབ་སྐྱབས་མགོན་སྣང་སྟོན་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཙང་གཡས་རུའི་ཡར་ལུང་གཙང་པོའི་འགྲམ། ཡུལ་ས་འོལ་ལ་རྒྱལ་བཟང་མདུན་དུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ ཤིང་རྟ་༼༡༨༣༤༽ལོར་ཡང་བསྐྱར་ཕྱག་བཏབ། གྲྭ་ཚང་གཡུང་དྲུང་གླིང་དང༌། ཀུན་གསལ་གླིང་དང༌། ཀུན་ཁྱབ་གླིང་། ཀུན་གྲགས་གླིང་བཅས་བཞི་དང༌། ཁང་ཚན་བརྒྱད། གྲྭ་བཙུན་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད། དེ་ནས་རབ་ལེགས་གཡུང་དྲུང་གླིང་མཁན་རབས་དྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་བློ་གྲོས་ ཀྱིས་མཐོང་གྲོལ་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་སོགས་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ཀྱིས་དགོན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཏང༌། མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་སྤེལ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,289 total views, no views today
དེ་ཡང་རྒྱུད་ཡེ་ཁྲི་མཐའ་སེལ་ལས། ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་ནས་མ་བཤད་ན། ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ནས་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། ༧རྫ་སྨོན་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་གླིང་ནས་༧རྣམ་འདྲེན་བརྒྱད་པ་རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མི་ཡི་གཟུགས་སྤྲུལ་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༡༨༠༣༢འཁོར་བའི་འཁྲུངས་མཆོད་དང་འབྲེལ་སྟེ། རྫ་སྨོན་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོ་བསྡུས་ཙམ་ནི། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,397 total views, no views today
༄༅།། །།ཨཱོྃ་སྭཏི། ཨེ་མ་ཧོ། མ་གཡོས་བདེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང། མ་སྐྱེས་རང་འབྱུང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། མ་འགག་རྩལ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་འཕྲིན་ལས་ཅན། མ་བཅོས་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་སངས་རྒྱས་བསྟོད། ངོ་མཚར་གྲངས་མེད་རྒྱན་པའི་སྨན་རི་ཡི། དཀར་ཆགས་པད་ཚལ་བཞད་པའི་ལྟད་མོ་འདི། གུས་ལྡན་བསོད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་པའི་ཚེ། མདངས་ལྡན་དབྱར་རྔ་ཐོས་པས་དགའ་སྤྲོ་ཆེ། ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཡུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཡི། མཆོག་ཐུན་གྲུབ་གནས་དཔལ་ལྡན་སྨན་རི་འདི། འཛམ་གླིང་ཉེར་ལྔ་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་དང། གངས་ཆེན་བོད་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདུན་དུ་ཡུལ་ཆེན་བྱ་བའི་གྲོང་ཞིག་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,557 total views, no views today
༧གཤེན་གྱི་གསང་སྔགས་སྒོམ་སྒྲུབ་གླིང་ཞེས་པའི་སྔགས་དགོན་དེ་ནི་ཡུལ་ཆེན་མོ་མ་ཧཱ་བྷ་ར་ཏའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཆགས་པའི་བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པའི་རྒྱབ་ངོས། ༧གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་ནུབ་ངོས་སུ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གསར་སྐྲུན་གྱི་དབུ་འཛུགས་གནང་སྟེ་ད་ལོར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད་པའི་༧གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གོས་དཀར་ལྕང་ལོ་ལྡན་པའི་སྔགས་ཀྱི་འདུས་སྡེ་ཞིག་རེད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,880 total views, no views today


text:
མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་དབུལ་སྒྲོལ་ཡོང་བར་ཐབས་ལམ་བཏོན་ནས།
གསར་འགོད་པས་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་ལྷ་ས་ལྟེ་བའི་ཉིང་ལག་དངུལ་ཁང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པ་ལྟར་ན། ད་ལོར་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ལས་ཀའི་ལྟེ་བ་དེ་ཐོན་ལས་དབུལ་སྒྲོལ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་མཉམ་ཞུགས་ལམ་སྲོལ་དང་ཕན་འབྲས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་རྙེད་ཡོད།
གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་ལ་སྐུལ་མ་ཏན་ཏིག་བཏང་ནས་ཕན་འབྲས་མངོན་ཆེད་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱིས་དངུལ་རྩའི་དབུལ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དབུལ་སྐྱོར་སྐྱེད་གསབ་དངུལ་བུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། དངུལ་བུན་ཆོག་འཐུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཁ་གསལ་བཟོས་ནས་དངུལ་རྩའི་སྒྲིག་གཞི་སྣ་ཚོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དབུལ་སྐྱོར་སྐྱེད་གསབ་ཀྱི་དངུལ་བུན་སྤྲད་ཅིང་། མི་དམངས་དངུལ་ཁང་གི་གྲོང་ཁྱེར(ས་ཁུལ)ཁག་གི་ལྟེ་བའི་ཉིང་ལག་དངུལ་ཁང་གིས་དངུལ་རྩའི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་བསྡོམས་རྩིས་ལྟ་སྐུལ་ཚད་ལེན་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དངུལ་ལོར་སྲིད་ཇུས་སྤྱོད་པའི་ཕན་འབྲས་དང་། ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་མ་འཇོག ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་གྱི་ཐོན་རྫས། སྐྱེད་ཀ་དང་རྨང་གཞིའི་དངུལ་རྩའི་ཞབས་ཞུའི་ཆ་འཕྲིན་བཅས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དངུལ་རྩའི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་ལས་ཀའི་འཕེལ་རིམ་ལ་བབ་བསྟུན་ལྟ་སྐུལ་ཚད་ལེན་ངང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ། དངུལ་རྩའི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཁོངས་གཏོགས་འཛུགས་སྐྱོང་གི་བེད་སྤྱོད་ཕན་འབྲས་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཡོད། གཙོ་གཉེར་དངུལ་ཁང་ཁག་ལ་སྐུལ་མ་བཏང་ནས་ཆེད་དམིགས་ཀྱི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་དངུལ་བུན་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་། གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་དངུལ་བུན་གྱི་རྩིས་ཁྲ་ཨ་མ་དང་རྩིས་ཐོ་ཞིབ་གསལ་བཟོ་བ། དངུལ་བུན་སྤྲོད་པར་གྲོང་ཚོ་དང་། དུད་ཁྱིམ། མི། ཁེ་ལས། རྣམ་གྲངས་བཅས་ལ་འཕྱུགས་མེད་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱིས་དངུལ་བུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་བབ་བསྟུན་ངང་དོ་དམ་བྱས་ཏེ་དུས་ངེས་ཅན་ཐོག་དངུལ་རྩའི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཁོངས་གཏོགས་ལ་དངུལ་བུན་གྱི་གཞི་གྲངས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞུ་རྒྱུར་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
དེང་གི་དུས་ཚོད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐབས་དོན་འབྲེལ་བ།
ཨི་ཊ་ལི། མི་ལཱན།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༩ ཉིན།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར། བྷར་ཛིན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་ཞུས།
ངོས་ནས་དེང་གི་དུས་ཚོད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐབས་དོན་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་འདོད་བྱུང་སོང། མི་ཚང་མར་རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་བདག་ཅེས་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་ལྷན་དུ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམ་གསུམ་མྱོང་གི་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མི་དགོས་པའི་དངོས་དོན་ཞིག་ཡིན། དུད་འགྲོ་ལའང་དེ་ཡོད་པ་རེད། རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མས་བདེ་བར་དགའ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་ལ་མི་དགའ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ར་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མེད། གཞི་རྩ་དེའི་ཐོག་ང་ཚོས་མི་ཚང་མིའི་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་ཐུབ།
འདིར་བདེ་སྡུག་ལ་དབྱེ་བ་གཉིས་པ་ཡོད། གཅིག་ནི་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཤོས་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད། དབང་པོའི་རིམ་པ་ནི་ནུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཚང་མར་ཐུན་མོང་དུ་དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་པ་རེད། ནང་སེམས་ཀྱི་རིམ་པར་མཚོན་ན། དུད་འགྲོ་ཁ་ཤས་ལ་དེ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་བཀྲ་བ་ཡོད་ཅིང། ཡུན་རིང་གི་དྲན་ཤེས་ཡོད་པ་མ་ཟད་མ་འོངས་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་དུད་འགྲོ་ལས་ལྷག་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། མིའི་རིགས་ལ་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང། ཡིད་ཚིམ་མམ་སྡུག་བསྔལ། རེ་བ། རེ་སྒུག དངངས་སྐྲག་བཅས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་གཉིས་ནི་ཐ་དད་ཡིན། ང་ཚོས་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་ན་ཟུག་མྱོང་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ནང་སེམས་དང་བསྡུར་ན་སྐབས་རེ་ང་ཚོའི་ཕྱིའི་རིམ་པ་དེ་འགྲིག་འགྲོ་ནའང་ང་ཚོའི་ནང་གི་རིམ་པ་དེ་སེམས་ཁྲལ་དང་འདོད་བློ་མ་ཚིམ་པས་ཁེངས་ཡོད།
ཕྱི་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་པ་ནི། ཁ་ལག གྱོན་གོས། གནས་ཁང། མཐོང་སྣང་མཛེས་པོ། སྒྲ། དྲི། རེག་བྱ། དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་སོ། མི་ཁ་ཤས་རྒྱུ་ནོར་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོ་ཡིན་ཞིང། ཁོང་ཚོར་སྙན་གྲགས་དང། ཤེས་ཡོན། གུས་བརྩི། གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་མང་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་དུང་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོ་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་རེད། དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ཚིམ་མམ་བདེ་བ་འདྲེན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན། གནོན་ཤུགས་དང། སེམས་ཁྲལ། འགྲན་རྩོད། ཕྲ་དོག སྡང་བ། འདོད་ཆགས་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཚེ། དེ་དག་གིས་ནང་སེམས་མི་སྐྱིད་པ་འདྲེན་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ཕྱི་དང་དངོས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཚད་ཡོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོའི་ནང་གི་རིམ་པར་ལྷོད་གཡེང་བཏང་ཚེ། མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བར་དཀའ། འབྱོར་ལྡན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དངོས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེས་དེར་ཡོད་ཀྱི་མི་རྣམས་བདེ་སྐྱིད་དང་། ཞི་བདེ། སེམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། ང་ཚོར་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་འདྲེན་མཁན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་དགོས་པ་ཡིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་ནི་དད་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང། ཡིད་ཚིམ། སེམས་སྐྱིད་པོ་འདྲེན་པའི་ཡོ་བྱད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། མང་པོ་ཞིག་གིས་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་འདྲེན་པར་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། དེ་ངོས་ནས་མི་མང་གཏམ་བཤད་ནང་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དད་པ་གཞི་རྩར་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་འདྲེན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་ཚེ། དེས་ན་དེ་ལ་ཆོས་ལུགས་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མེད་པའི་དད་པ་དང། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡོད་པའི་དད་པ་དང་གཉིས་སོ། །
[ ཆོས་ལུགས་འཆམ་མཐུན་དང། སྙིང་རྗེ། ཁ་ཆེའི ་ཆོས་ལུགས ། ལ་གཟིགས།]
གནའ་སྔ་མོའི་དུས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་འ་ཆད་འུ་ཐུག་གི་གནས་སྟངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྟངས་འཛིན་ལས་འགལ་བའི་དཀའ་ངལ། རེ་བ་འབྲལ་བ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་འཕྲད་པའི་སྐབས་དད་པ་སྤྱད་ནས་རེ་བ་དང་སྐྱིད་པ་ཡོང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་བའི་ནང་དད་པས་རེ་བ་གང་ཙམ་ཞིག་གཏེར་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། མཚན་མོར་དུད་འགྲོའི་འཇིགས་པ་ཡོད་ན་མུན་ནག་ནང་ཞེ་སྣང་དེ་བས་མང་བ་ཡོད། འོད་མདངས་འོག་བདེ་འཇགས་ཆེ་བ་ཚོར། འོད་མདངས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཉི་མ་རེད། བྱས་ཙང་ཉི་མ་ནི་རྩ་ཆེའི་རིགས་ཡིན་པས་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཉི་མར་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མེས་ང་ཚོ་འཁྱག་པའི་སྐབས་བདེ་བ་སྟེར་གྱི་ཡོད་པས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མེ་ཡག་པོའི་རིགས་སུ་བརྩིས་པ་དང། དེར་བརྟེན་མེ་དང་གློག་དམར་གཉི་ག་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་དག་ནི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མེད་པའི་གདོད་མའི་དད་པ་རེད།
དབྱེ་བ་གཞན་དེས་ཕལ་ཆེར་གདོད་མའི་ཨི་ཇིབ་སྤྱི་ཚོགས་གཏོགས་ཡོད། ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཨི་ཇིབ་ (Egypt) ཀྱི་སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་གམ་བདུན་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་དད་པ་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་ཁའེ་རོ་ (Cairo) ནང་གི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གཅིག་ལ་བསླེབས་པའི་སྐབས་ངོས་ནས་གལ་ཏེ་ངོས་རང་ལ་དུས་ཚོད་མང་ཙམ་ཡོད་ཚེ། གདོད་མའི་ཨི་ཇིབ་ཀྱི་སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་འདོད་དང་མང་ཙམ་ཤེས་འདོད་ཡོད་ཅེས་ངོས་རང་གི་མོས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྟབས་མི་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་རང་ལ་དུས་ཚོད་མེད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་དེས་རྒྱ་གར་ཨིན་ཌ་སི་ (Indus) ཡུལ་ལུང་གྱི་སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་ཡང་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཁོང་ཚོར་ལྟ་གྲུབ་ཅིག་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་ལུགས་རྣམས་སྤྲོས་པ་དེ་བས་རྒྱས་པ་ཡོད། དེ་ཨིན་ཌ་སི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་ནང་དུ་གཞན་ལས་མང་བ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་མམ་བཞིའི་སྔོན་ནས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པའི་དད་པ་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། བྱས་ཙང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་ནི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་དད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །
དབྱེ་བ་གཉིས་པ་དེའི་ནང་ཐུན་མོང་གི་དྲི་བ་འགའ་ཡོད་པ་རེད། ངོས་ཀྱི་འཇིའུ་གྲོགས་པོ་གཅིག་གིས་དྲི་བ་དེ་དག་ཡག་པོ་ཞིག་བཏང་སོང། བདག་ཅེས་པ་དེ་ཅི་ཡིན་ནམ། བདག་གང་ནས་འོང་བ་རེད་དམ། བདག་གང་དུ་འགྲོའམ། མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་དྲི་བ་གཙོ་བ་རྣམས་ཡིན། དེ་དག་ལ་ལན་འདེབས་བྱེད་དུས་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། ལྷ་བཅས་དང་ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སོ། །
རྒྱ་གར་ནང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱི་སྔོན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཅེས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཅི་ཡིན་མིན་གྱི་ལན་འདེབས་འཚོལ་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་བསྟེན་ཡོད། ཐུན་མོང་གི་མྱོང་བར་གཞིགས་ན། ལོ་ན་གཞོན་པའི་སྐབས་ལུས་པོའི་རྣམ་པ་དང་དབྱིབས་རྣམས་ལོ་ན་རྒས་པའི་སྐབས་ལས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། སེམས་ལའང་སྐར་མ་རེ་རེའི་ནང་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་བདག་ལོ་ན་གཞོན་པའི་སྐབས་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྒས་པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ནའང་འདྲ་ང་ཚོར་བདག་ཅེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཞིག་དེར་ཡོད་པ་རེད། ལུས་དང་སེམས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་སྐབས་དབང་སྒྱུར་མཁན་དེ་ངེས་པར་དུ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དང། རྟག་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས། དེར་བརྟེན་རྒྱ་གར་ནང་བདག་དང། སྐྱེས་བུ། གང་ཟག་བཅས་ཞེས་པའི་བསམ་ཚུལ་འབྱུང་བ་རེད། ལུས་པོ་བེད་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུའང་སྐྱེས་བུ་ཞིག་དེར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་བདག་ཅེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་པའི་ལན་འདེབས་ཡིན།
དེས་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ནས་འོང་བ་རེད་དམ། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་དམ་མེད། ཐོག་མ་མེད་པ་ནི་ཁས་ལེན་བྱེད་དཀའ་བ་དང། དེར་བརྟེན་ལུས་པོ་འདིར་ཐོག་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཐོག་མ་ཞིག་ཡོད་ངེས། བྱས་ཙང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོས་སྐྱེས་བུ་བྱས་པ་རེད། མཐའ་མར་མཚོན་ན། ང་ཚོ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་དབང་གིས་འབྱུང་བའམ་མཐའ་མར་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་འགྲོ་བ་ཡིན། དབུས་ཤར་གྱི་ཆོས་ལུགས་སྟེ། སྔོན་མའི་འཇེའུ་དང། ཡེ་ཤུ། ཕལ་ཆེར་ཨི་ཇིབ་ཤོན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་འཇེའུ་དང་། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གམ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡིན། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ལྷ་དཀོན་མཆོག་དེ་ལ་ཚད་མེད་ཀྱི་ནུས་མཐུ་དང། ཚད་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཡོད་ངེས། ཨལ་ལཱ་ (Allah) བཞིན་དུ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་དག་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷ་དཀོན་མཆོག་སྟེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ང་ཚོའི་མྱོང་བ་ལས་འདས་པ་རེད། དེ་ནི་ལྷ་བཅས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པ་རེད།
དེས་ན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་གྱི་སྔོན་རྒྱ་གར་ནང་གྲངས་ཅན་པའི་ལྟ་གྲུབ་བྱུང་བ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ནང་ལ་དབྱེ་བ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། གྲངས་ཅན་ལྷ་བཅས་པ་དང་ལྷ་མེད་པ་གཉིས་སོ། ཕྱི་མ་དེས་སྔ་མ་ལས་ལྡོག་ཏེ་གཙོ་བོ་དང་དེ་ཉིད་ཉེར་ལྔ་སྐོར་ལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོར་གཙོ་བོ་ནི་རྟག་པ་དང་བཀོད་པ་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ལྷ་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེར་ཡོད་བཞིན་པ་རེད།
དེས་ན་ལོ་ངོ་ ༢༦༠༠ ཙམ་གྱི་སྔོན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་གཅེར་བུ་བའི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། དེ་གཉི་གས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དཀོན་མཆོག་ཁས་ལེན་གྱི་མེད། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ལ་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད། དེས་ན་གྲངས་ཅན་པའི་དབྱེ་བ་གཅིག་དང་། གཅེར་བུ་བའི་ཆོས་དང་ནང་པའི་ཆོས་གཉི་ག་ནི་ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན།
ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སོ་སོའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གཙོ་བ་གཅིག་ནི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་རྣམས་ནམ་ཡང་རང་ཚུགས་སུ་གནས་ཀྱི་མེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། བདག་ཅེས་པའི་གཞི་རྩ་ལུས་དང་སེམས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མངོན་གསལ་ཆེན་པོར་དུས་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་དང། བདག་ཅེས་པ་དེ་དེ་གཉིས་ལ་བསྟེན་ཡོད་པས་བདག་ཅེས་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡིན་དགོས། དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་རྟག་པ་འོང་ཐབས་མེད། གདགས་གཞི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཚེ་དེར་བཏགས་པའི་གདགས་ཆོས་ཀྱང་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། རྟག་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ སྐྱེས་བུའམ་བདག་ཞིག་ཡོད་པ་མིན། བདག་མེད་པ་འདི་ནི་ནང་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཞིག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ལྷ་མེད་སྨྲ་བ་གསུམ་པོའི་ནང་ནས་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་ནའང། ཁོང་ཚོས་རྟག་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདག་ཅིག་སྒྲུབ་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
དེར་བརྟེན་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྷན་དུ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལུགས་འདྲ་མིན་མང་པོོ་ཡོད། དེ་དག་ཚང་མར་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་དང། ད་དུང་ཉམས་ལེན་བཅས་ཡིན། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐད་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉམས་ལེན་ནི་གཅིག་མཚུངས་སྟེ། བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ། བཟོད་བཞེས། བཟོད་བསྲན། རང་ཁྲིམས་སོགས་ཡིན། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ། བཟོད་བཞེས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་འདུན་པ་དང་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བསླེབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཙམ་ཞིག་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་ཚང་མར་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད་པ་ནི། བརྩེ་བ་དང། སྙིང་རྗེ། དེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདྲེན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད།
དེ་ནི་ནང་ཆོས་ནང་གསལ་པོ་རེད། སྟོན་པས་ལྟ་གྲུབ་འགལ་འདུ་ཅན་འདྲ་མིན་གསུངས་ཡོད། མདོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཁུར་པོ་དང་བདག་ནི་དེ་ཁུར་འཁུར་མཁན་ཞིག་ཏུ་གསུང་གི་ཡོད། ཁུར་པོ་དང་དེ་འཁུར་མཁན་ནི་གཅིག་འོང་ཐབས་མེད་པ་དང། དེར་བརྟེན་བདག་ནི་ངེས་པར་དུ་ཐ་དད་ཅིག་དང་རྫས་སུ་གྲུབ་པའོ། མདོ་གཞན་ཞིག་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་ནའང། དེ་གསོག་མཁན་གྱི་གང་ཟག་སྟེ། བདག་རྫས་ཡོད་པ་ཞིག་མེད། མདོ་གཞན་ལས། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད། སེམས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ཆོས་གཞན་སེམས་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཡོད། སེམས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་མདོ་གཞན་ལས་སེམས་དང་སེམས་ཙམ་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ཡི་ནང་། དཔེར་ན། མིག་མེད། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། གཟུགས་མེད། སེམས་མེད། ཅེས་གསལ་བ་བཞིན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་པར་གསུངས། དེ་དག་ཚང་འགལ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་ཏེ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་ལས་བྱུང་བ་རེད།
སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་དབང་གྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན། མ་ཟད་ཁོང་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་རྗེས་འཇུག་གདུལ་བྱའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མིན། ཁོང་གིས་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་རེ་རེ་ནས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མཁྱེན་པས་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ཁོང་གིས་དེ་དག་ཡོངས་རྫོགས་དགོས་པ་ཅན་དུ་གཟིགས་སོ། །
ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱི་སྔོན་དུ་མི་ས་ཡ་བཅུའམ་བརྒྱ་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་མི་འབོར་ཐེར་འབུམ་དྲུག་ཡོད། དེར་བརྟེན། མི་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་ཏན་ཏན་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ང་ཚོས་ཕ་མ་གཅིག་གི་བུ་ཕྲུག་དང་མཚན་མ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུའང་དེ་མཐོང་ཐུབ། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། མིའི་རིགས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང། འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་མི་འདྲ་བ། བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་རེད། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་ཁོར་ཡུག་དང་། ས་ཁམས། གནམ་གཤིས་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་ར་སྦི་ཡ་ (Arabia) ནི་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་ཆེན་པོ་དང་སྐམ་ཤས་ཅན་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་ལ་ཆར་དུས་ཀྱི་ཆར་པ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་དང་དེར་འཚོ་བཞིན་པའི་མི་རྣམས་ལ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་གདོད་མའི་སྐབས་སུ་ས་ཕྱོགས་གང་སར་མི་རྣམས་འདྲ་ཆེ་བ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཁྱད་པར་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཐབས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དགོས་པ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ། འོན་ཀྱང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་གིས་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ནི་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་དོན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཏེ། གཞན་ལ་འདྲིས་གཏུགས་བྱེད་དུས་སེམས་བཟང་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད།
མི་ཁ་ཤས་ལ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པོ་ལྷ་དཀོན་མཆོག་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ངོས་ནས་ཐེངས་གཅིག་ཡེ་ཤུའི་བླ་རྒན་ཞིག་ལ་ཡེ་ཤུས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པ་ཡིན། ཁོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ད་ལྟའི་མི་ཚེ་དེ་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གིས་བྱས་པ་རེད། ཟེར་གྱི་འདུག །དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་དེས་ལྷ་དཀོན་མཆོག་དང་ཉེ་པོའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། ལུས་པོ་འདི་ང་ཚོའི་ཨ་མའི་མངལ་ལས་བྱུང་བས་ང་ཚོར་སོ་སོའི་མ་དང་ལྷན་དུ་ཉེ་པོ་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། གནས་སྟངས་གཅིག་མཚུངས་ལྷ་དཀོན་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་འབྱུང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ལྷ་དཀོན་མཆོག་ལས་བྱུང་བས་དེས་ང་ཚོར་ལྷ་དཀོན་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་ཉེ་བའི་སེམས་ཚོར་ཞིག་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། ག་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་ཐག་ཉེ་བ་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གི་བསླབ་བྱ་སྟེ། བརྩེ་བ་དང་སྙིང་རྗེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང། ལྷ་བཅས་སྨྲ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ནི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ལས་ལྷག་པའི་མི་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།
སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་ན་ལེགས་པ་ཡོད། སོག་ཡུལ་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོས་ཡེ་ཤུར་བསྒྱུར་རྒྱུར་མི་རེར་ཨ་སྒོར་ ༡༥ རེ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བྱས་ཙང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཕྱིན་ནས་ལོ་ལྟར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཚར་རེར་ཨ་སྒོར་ ༡༥ འཐོབ་བྱེད་ཆོས་ལུགས་སྒྱུར་གྱི་ཡོད། ངོས་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་དེ་དག་ལ་དེར་ཡོད་པའི་མི་དེ་དག་ལ་ཐེ་བྱུས་མ་བྱས་པར་ཁོང་ཚོ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ནང་པ་རང་འཇགས་སུ་འཇོག་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ངོས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཁོང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་དགོས་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ལེགས་ཤོས་ནི་གནས་ཚུལ་དེ་བས་མང་བ་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེས་གུས་བརྩི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ཡེ་ཤུ་ཡིན་ཚེ། ཁྱེད་རང་གི་ཡེཤུའི་ལུགས་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་བྱོས། འོན་ཀྱང་ལུགས་གཞན་གྱི་གོ་རྟོགས་དང་ཤེས་བྱ་འཐོབ་པ་གྱིས། ཐབས་ལམ་ལ་མཚོན་ན། ཚང་མས་བརྩེ་བ་དང། སྙིང་རྗེ། བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་གཅིག་མཚུངས་སུ་སྟོན་གྱི་ཡོད། ཉམས་ལེན་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ནང་པའི་ཆོས་ལས་ཐབས་ལམ་ཁ་ཤས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་འགྲིག་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་བདེན་མེད་ལ་མཚོན་ན། དེ་ནི་ནང་པ་ཁོ་ནའི་དོན་དག་ཡིན། དེ་གཞན་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་མེད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་དཔོན་གཅིག་གིས་ངོས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་དྲིས་སོང། ངོས་ནས་དེ་ཁྱེད་རང་ལ་ཡག་པོ་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ངོས་ནས་བརྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཆ་ཚང་བསླབ་ཚེ། དེས་ཁོ་རང་གི་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་པའི་དད་པར་གནོད་སྲིད། དེར་བརྟེན་གང་ཟག་དེ་འདྲ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་གཏམ་བཤད་མ་ཉན་ན་ལེགས་སོ། །
མདོར་ན། ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ཚང་མར་ཉམས་ལེན་གཅིག་ལ། ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ནའང་དགོས་དོན་མཚུངས་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་གཞི་རྩར་བྱས་པའོ། དེར་བརྟེན། སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་ཉར་ཚགས་གྱིས། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ངོས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ལས་ནང་པའི་ཐབས་ལམ་ཁ་ཤས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཕན་ཐོགས་ཅན་དུ་མཐོང་ཚེ། དེས་ན་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་གྱིས། གལ་ཏེ་ཕན་ཐོགས་ཅན་མིན་ཚེ། གཡུག་བཞག་ན་འགྲིག་པ་ཡིན་ནོ།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (40%)


text:
ཨ་མདོའི་དུས་དབང་ཞུ་མཁན་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པ།
རང་གཞུང་དྲ་བས་་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་དུ་གནས་མཇལ་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞུས་ཏེ་རང་ཡུལ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པས་མགྲོན་ཁང་དང༌། སློབ་གྲྭ་སོགས་ས་གནས་འདྲ་མིན་དུ་བཀག་ཉར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་མུས་ཡིན་པ་ལྟར། ཉེ་དུས་ཨ་མདོ་བསང་ཆུ་རྫོང་ཁོངས་དང༌མཚོ་བྱང་ཚ་འདམ་ཆེ་བ་ས་ཁུལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཞིབ་བཤེར་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུའི་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ ཉིན་བསང་ཆུ་རྫོང་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་ཚིགས་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིག་ན། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཏེ་བསང་ཆུ་རྫོང་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ཆེད་དམིགས་བརྟག་དཔྱད་དོ་དམ་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་འདུག (more…)


text:
ཟླ་12ཚེས་25དང་26ཉིན་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས་དམངས་གཙོའི་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་དང་། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་འབྲེལ་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ཡང་གནང་བ།
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་པེ་ཅིང་ནས་ཟླ་12ཚེས་26ཉིན་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཟླ་12ཚེས་25དང་26ཉིན་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས་དམངས་གཙོའི་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་དང་། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་སྲུང་སྐྱོང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཁག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་བཅས་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ནས《ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》དང《ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》ལ་གཙོ་གནད་ཐོག་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་ཟུང་འབྲེལ་དང་། སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་སྐྱོན་རང་བཤེར་དང་། ཏང་གཤིས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་རང་སྐྱོན་རང་བརྗོད་གནང་བ་རེད།
ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་འབྲེལ་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ཡང་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུ་མ་འཚོག་གོང་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཀྱིས་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་བློ་མཐུན་དང་སྤེལ་རེས་གླེང་མོལ་གནང་ནས་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་དམིགས་ཏེ་གནད་དོན་བཙལ་འཚོལ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་གཏམ་བཤད་ཡི་གེ་བྲིས་གནང་བ་རེད། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་རེ་རེ་བཞིན་གྱིས་གཏམ་བཤད་གནང་ནས་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ཞིབ་བསྡུར་སྐྱོན་བཤེར་གནང་བ་རེད། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཟབ་པ་དང་། མྱོང་ཚོར་ཏན་ཏིག བཤེར་འདོན་ནན་པོ། དགོངས་འཆར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བཅས་ཡོད་པས་བསམ་བློ་གཅིག་གྱུར་དང་། ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བཅས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གོང་བུ་འགྲིལ་ནུས་དང་། དམག་འཐབ་ནུས་པ། བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཤུགས་བཅས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།
ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱི་གཏམ་བཤད་ནང་གཙོ་གནད་ཁག་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མངོན་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ། དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ་བཅས་དངོས་འབྲེལ་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་རང་རྟོགས་ངང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲོས་པ་དང་། ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་སྐོར་དང་། གཉིས་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་གི་གནས་བབ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་། ཏང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་ཁ་གསལ་གཏིང་གསལ། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་སྒྲིག་ལམ་ལ་སྣང་ཆེན་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་རྟོགས་ངང་བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱས་སྐོར།
གསུམ་ནི་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་དང་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་བརྩི་སྲུང་དང་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་གནས་ཚུལ་དང་། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ལེགས་བཅོས་དང་། ཚོགས་འདུ་དང་བྱེད་སྒོ་ཁུ་བསྡུ། ཡིག་ཆ་དང་གསར་འགྱུར་གནད་བསྡུས་ཁུ་བསྡུ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འཚམས་འདྲིར་སྐྱོད་པའི་བྱེད་སྒོ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། གསར་འགྱུར་འགོད་སྤེལ་བྱེད་སྟངས་ལེགས་བཅོས། ཧུར་བསྲི་གྲོན་ཆུང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་བཅས་དངོས་འབྲེལ་ཐུབ་པ་རང་རྟོགས་ངང་དམིགས་བསལ་དབང་ཆར་ངོ་རྒོལ་དང་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་མི་སྤྱོད་པའི་སྐོར། བཞི་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་གི་བྱ་ཐབས་དངོས་འབྲེལ་འདོན་ཐུབ་པ་དང་དངོས་འཛིན་དངོས་སྒྲུབ། དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་བཅས་ཀྱིས་ལས་བགོས་འགན་འཁུར་གྱི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་དང་ཏན་ཏིག་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་ཕན་འབྲས་ཐོན་རྒྱུར་དམ་འཛིན་བྱས་སྐོར་བཅས་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་དུས་རབས་གསར་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་དང་ལག་ལེན་གྱི་གནད་དོན་རབ་དང་རིམ་པའི་ཐད་སྲིད་དོན་མཛད་ཇུས་ཆེ་མོ་རབ་དང་རིམ་པ་རྒྱས་བཤད་བྱས་ནས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རང་རེའི་ཏང་གིས་དུས་རབས་གསར་པར་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པ་འབྱེད་པ་དང་ལེའུ་གསར་པ་མུ་མཐུད་རྩོམ་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ཞིག་ཡིན། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོ་བཅངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས། ལག་བསྟར་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་རྟོགས་ངང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲོས་པ་དང་། ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཐོག་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནན་བཤད་བྱས་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་གདོང་ལེན་དང་གསར་འབྱེད་ཡར་བརྩོན་བྱས་པས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་ཡང་བྱུང་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འགོ་ཁྲིད་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་མང་པོ་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་སྤེལ་རྒྱུར་འགོ་ཁྲིད་གནང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དད་མོས་དད་སེམས་དང་། ཧ་ཅང་གསལ་བའི་མི་དམངས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བློ་གྲོས། ཞུམ་མེད་ཀྱི་བློ་སྟོབས་དང་ཀུན་སྤྱོད། ཤུགས་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་འཁུར་སེམས། ཧ་ཅང་མཁས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བཅས་མངོན་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ཏང་སེམས་ཕྱོགས་ཡུལ་དང་དམངས་སེམས་གཏད་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ“འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་བཏང་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་གི་གནས་བབ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་རང་རྟོགས་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་རང་རྟོགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་རང་རྟོགས་ངང་བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱས་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་རང་རེའི་ཏང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གསར་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ལ་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་དང་དུས་རབས་21པའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཤིག་ཡིན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཏང་གིས་ངེས་པར་དུ་ཡུན་རིང་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པའི་མཛུབ་ཁྲིད་དགོངས་པར་བརྩིས་པ་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པའི་ཐོག་རླབས་ཆེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་སྤེལ་བ་དང་། རླབས་ཆེན་གྱི་འདུ་འགོད་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ། རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རླབས་ཆེན་གྱི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ཚེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་གཏིང་ཟབ་ལྡན་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ལྟེ་བའི་དོན་སྙིང་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྙིང་། ལག་ལེན་གྱི་དོན་སྙིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། གསལ་པོ་ཤེས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ། དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ་དང་གོ་དོན་མཐིལ་རྟོགས་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་ཆབ་སྲིད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་ནུས་ལྡན་གཏོང་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་རྣམ་པའི་ཞིབ་བསྡུར་སྐྱོན་བཤེར་གཏམ་བཤད་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས《གཏན་འབེབས》དང《ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་13ལྷག་ཙམ་ཐེག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོ་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་ཆེད་ཆུ་ལམ་སྟོན་རྟགས་གསར་པ་ཞིག་བསླངས་ཡོད་ལ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་ཕྱིར་རུབ་འཛོམས་དུང་བརྡ་ཡང་བསྒྲགས་ཡོད། ཐབས་ཇུས་དང་འཆར་གཞི་ཡག་པོ་ཡོད་པས་འགག་རྩ་ནི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུར་ཐུག་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་དམིགས་ཚད་དང་ལས་འགན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མིག་སྔ་དང་སླད་ཕྱིན་དུས་སྐབས་ཤིག་རིང་གི་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ལས་ཀའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་ཡང་ཡིན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་དེའི་ནང་ཞུགས་པ་དང་། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཐུབ་པ། ལས་དོན་སྒྲུབ་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སློབ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་དང་ཤེས་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས། དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐད་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་དུ་ལུས་མི་ཉན་པ་དང་། འབོད་ཚིག་ཁོ་ན་སྒྲོག་པ་དང་བྱ་སྤྱོད་མ་སྤེལ་ན་མི་འགྲིག་པ། ཚོགས་འདུ་ཁོ་ན་འཚོག་པ་དང་ཡིག་ཆ་ཁོ་ན་སྤྲད་ནས་མི་འདང་བས་ངེས་པར་དུ་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས། དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། བསམ་བློའི་ལམ་ཕྱོགས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་རྩ་བའི་བླང་བྱ་ཡིན་ལ་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཏང་གཤིས་དང་སྲིད་དོན་ལས་རྗེས་ལྟ་བར་ཚད་འཇལ་བྱེད་པའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ནུས་ཤུགས་དངོས་དང་། དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པའི་ངར་ཤུགས། དམ་འཛིན་བྱེད་མཁས་པའི་ཐབས་ཇུས། རྒྱུན་དུ་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་སེམས་ཤུགས་བརྟན་པོ་བཅས་ཡོད་པ་བྱས་ནས་བྱས་པའི་རྗེས་དང་འདྲུད་པའི་ཤུལ་ཡོད་པ་བྱས་ཏེ་དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་འཁྲིའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གི་ལས་འགན་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱས་ནས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ཞན་ཆ་དང་ཉམས་ཞན་ལྷུ་ཚིགས་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། གལ་ཆེ་ཆུང་དང་དལ་བྲེལ་ཆེ་ཆུང་གསལ་པོ་དབྱེ་བ། སྲིད་ཇུས་ལེ་ལག་ཚང་བ་ཡོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། མཐུན་སྦྱོར་འགག་སྒྲོལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། ལྟ་ཞིབ་དོན་འཁྱོལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ནས་དམིགས་ཚད་དང་ལས་འགན་ཁག་དུས་ཐོག་ཏུ་སྤུས་ཚད་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
དོན་འཁྱོལ་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐད་འགན་འཁུར་བ་ཨང་དང་པོ་ནི་འགག་རྩ་ཡིན་པས་འགན་འཁྲི་ཕྲག་ཐོག་ཏུ་ཁུར་ཏེ་འགན་ལྕི་ཤོས་འཁུར་ཕོད་པ་དང་། འགན་ལྕི་ཤོས་སྒྲུབ་ཕོད་པ། ཐག་གཅོད་དཀའ་ཤོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ལས་བགོས་འགན་འཁུར་གྱི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་དང་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་འབྲེལ་ཕན་འབྲས་ཐོན་རྒྱུར་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། ཏང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པར་དང་ཐོག་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་གང་གསུང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུར་འགན་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མདུན་ལམ་དང་ལས་དབང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁེ་ཕན་གནས་ས་ཤིག་ཡིན། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་དེའི་ཐད་ངེས་པར་ངོས་འཛིན་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་སྤྱིའི་བླང་བྱའི་ནང་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་གསལ་སྟོན་བྱས་ནས་ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་ཨང་དང་པོར་བརྩི་དགོས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་གསར་བརྗེ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན། སྒྱུར་བཅོས་བཅས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་གནད་སྨིན་འཐུས་ཚང་གི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་སྲིད་འཛིན་ཏང་གི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་གྱིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཁ་གསལ་དང་རྩ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བླང་བྱར་བརྩིས་ནས་བསམ་བློའི་ཐད་ཚད་མཐོའི་ངོས་འཛིན་གཅིག་མཐུན་བྱེད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཐད་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། རྩ་འཛུགས་ཐད་རང་རྟོགས་ངང་བརྩི་བཀུར་ཞུ་བ། བྱ་སྤྱོད་ཐད་དམ་པོར་སྙེགས་པ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱས་ཐོག་རང་རྟོགས་ངང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་ཚང་མའི་ཏང་གཤིས་ལ་ཚོད་བགམ་ཞིག་ཡིན་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་རྩ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི”གནད་དོན་ལ་མཁྲེགས་བཟུང་རང་བཞིན་དང་བསྐྱར་སྐོར་རང་བཞིན་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ཡོ་བསྲང་བྱེད་མཚམས་འཇོག་མི་རུང་བར་སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ནམ་ཡང་ཚར་དུས་མེད། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་གཉིས་རང་རེའི་ཏང་གི་ངོ་བོའི་དམིགས་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་བཟང་པོ་དང་གཏན་ནས་མཐུན་ཐབས་མེད་པར་རང་རེའི་ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་དགྲ་དགྲ་ནག་རེད། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་སྲིད་དོན་བྱས་རྗེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡང་དག་བཙུགས་ནས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མི་དྲང་པོ་ཞིག་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཆ་དྲང་པོ་ཤོད་པ། ལས་ཀ་དྲང་པོ་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་རང་རྟོགས་ངང་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱིས་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་མི་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཚོན་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་འཐབ་རྩོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་དང་འགྱུར་ལྡོག་རང་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ཀྱིས་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་དང་། ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བ། སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཅས་ཀྱི་མཚོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཕྲའི་བྱ་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བྱས་ནས་གནད་དོན་རྙིང་པ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ལ་གནད་དོན་གསར་པ་ཡང་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ལ་མངོན་གསལ་མི་དོད་པའི་གནད་དོན་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ། གཏིང་མི་ཟབ་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་གནད་དོན་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་གོམས་གཤིས་འཇགས་པ་དང་ཕུགས་ཕན་ཐོན་པ་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ནི་རང་རེའི་ཏང་གི་ཕ་ནོར་ཞིག་དང་ལས་དོན་མཐའ་དག་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པའི་གཞི་རྩའི་ནུས་རྩལ་ཞིག་རེད། ཏང་ཡོངས་སུ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དར་བ་བྱས་ཏེ་ཏང་ཡོངས་སུ་དངོས་སྒྲུབ་ལ་བརྩི་མཐོང་དང་། སྟོང་གཏམ་སྤོངས་བ། གནད་སྨིན་ཤུགས་འདོན་བཅས་བྱས་ནས་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་ལས་འགན་ཁག་དོན་འཁྱོལ་དང་མི་སེར་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པའི་ལས་དོན་ཁག་ལག་ལེན་ཏན་ཏིག་བསྟར་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཛད་ཇུས་གལ་ཆེན་དང་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གཞི་རིམ་དུ་རྩ་བ་བརྟན་ཚུགས་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་མི་དམངས་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་པ་དང་མི་དམངས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སྒྲོབ་ཉམས་མེད་པ་དང་ལུས་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་དང་གཤམ་འོག་གི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས། དེའི་ནང་ཞུགས་པ་མ་ཟད་དེ་བས་སེམས་གནས་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་པ། ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་ལ་དོགས་ཟོན་དང་སེལ་བ་དང་། གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བཅས་ཀྱི་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཡག་པོ་རྒྱག་རྒྱུར་དམིགས་པ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་པ། སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་ལ་ཞིབ་ཚགས་བྱེད་པ་དང་མི་སེར་གྱི་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་དང་། སེམས་ཁྲལ་ཆེ་ཤོས། འཁོན་འཛིན་ཆེ་ཤོས་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དོ་ཁུར་ཆེ་ཤོས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོན་དངོས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་གནད་དོན་དངོས་འཚོལ་ཞིབ་དང་། ཐབས་ཤེས་དངོས་འདོན་པ། ལས་དོན་དངོས་སྒྲུབ་པ། ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་པ་བྱེད་པ་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་རང་དཔེ་གཞན་སྟོན་གྱིས་རིམ་ཁག་ལས་བྱེད་པས་ལས་དོན་སྤེལ་བ་དང་གཞི་རིམ་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཏང་ཡོངས་སུ་དར་སྲོལ་ཆགས་པ་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ནན་བཤད་གནང་དོན། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོ་འཆང་རྒྱུ་དེ་དང་ཐོག་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས། གོ་གནས་ཇི་ཙམ་མཐོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་དམངས་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས། བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལ་གུས་སྐྲག་དང་རང་གཅུན་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་སྤྱོད་གཙང་རང་གཅུན་ཐད་མིག་དཔེ་བསྟན་ཚེ་ཕྲག་ཐོག་གི་འགན་འཁྲི་ལྕི་པོ་དེ་གཞི་ནས་འཁུར་ཐུབ། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་གནས་ལུགས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་སྤྱི་དང་སྒེར་ཕྱིན་ཅི་མི་ལོག་པ་དང་། ཡིན་མིན་མཉམ་བསྲེས་མི་བྱེད་པ། ཁེ་གྲགས་གསལ་པོ་ཤེས་པ། གཉེན་ཉེའི་འབྲེལ་བ་གང་བྱུང་དུ་མི་སྤྱོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱིས་སྤྱོད་གཙང་རང་གཅུན་གྱི“རླུང་ཕྱོགས་སྟོན་རྟགས”ཡག་པོ་བཟོས་ནས་སྤྱོད་གཙང་གཞུང་དྲང་གི་ཏང་སྲོལ་ཆགས་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས། སེམས་ཁམས་དྭངས་གཙང་དང་རིན་ཐང་གི་གནས་ཚད་ཐོག་ནས་ཕུགས་བསམ་གྱི་དད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངེས་ཤུགས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ངེས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རུལ་སུངས་བྱེད་མི་འདོད་པའི་བསམ་བློའི་འགོག་རགས་བསྐྲུན་ཏེ་སྤྱོད་གཙང་དང་ལས་ཀ་དྲང་པོ་དྲང་གཞག་སྒྲུབ་དགོས། ནང་མི་དང་བུ་ཕྲུག་དང་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མི་སྣར་དོ་དམ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་དབང་ཆ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ཁྱིམ་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། རང་རེའི་ཏང་ནི་སེམས་ཁྲལ་ཁྲོད་དུ་དར་བ་དང་། སེམས་ཁྲལ་ཁྲོད་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ། སེམས་ཁྲལ་ཁྲོད་དུ་སྟོབས་ཆེར་སོང་བའི་སྲིད་ཏང་ཞིག་རེད། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་མི་རབས་དང་མི་རབས་ཀྱིས་སེམས་ཁྲལ་དང་ཕྲག་ཐོག་ཏུ་འགན་འཁྲི་ལྕི་པོ་ཁུར་ཚེ་གཞི་ནས་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁ་ནས་རྒྱལ་ཁ་གསར་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བསྐྱོད་ཐུབ། རང་རྒྱལ་གྱི་དུས་བབ་སྤྱིར་ཡག་པོ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ཉེན་ཁའང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ་དང་། ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་འགལ་བ་དང་གནད་དོན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་མཚམས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལས་འགན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ། ལས་ཀ་བྱ་ཡུལ་དང་ལས་ཀའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ། རང་རེའི་ཏང་གི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་སྲིད་སྐྱོང་ནུས་པ་དང་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཐད་ཀྱི་རེ་བ་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་སེམས་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་དང་བདེ་སྡོད་ཉེན་བསམ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་མང་པོ་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེའི་འཐབ་རྩོད་བྱས་ནས། ཉེན་ཤེས་བདེ་བསམ་དང་། ལས་འགན་གཙང་སྒྲུབ། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་མངོན་གསལ་དོད་པའི་འགལ་བ་དང་གནད་དོན་ཧུར་ཐག་སེལ་བ་དང་ཉེན་ཁ་སྣ་ཚོགས་དོགས་ཟོན་དང་སེལ་དགོས།