text:
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་དང་དེང་གི་རྟོག་ཞིབ་ཡིག་རིགས། དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན། དུར་ཐོན་དངོས་རྫས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་དོན་དང་བང་སོ་བརྩིག་པའི་དགོས་པ། རྡོ་རིང་གི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་བཏང་ནས་རང་གི་ལྟ་བ་བརྗོད་ཡོད།
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། གཏེར་ལམ་རྫོང་། བཙན་པོའི་དུས། བང་སོའི་རྡོ་རིང་།
ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས། k281
ཡིག་ཚང་མཚན་བྱང་། A
རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག 1002 - 9060 (2012)04 - 0050 - 07
འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་ཡི་གེ་ལྟར་ན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཏེར་ལམ་རྫོང་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་ཚ་འདམ་གཞུང་དུ་གནའ་བོའི་བང་སོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་ཆུ་དཀར་གཙང་བོའི་བྱང་འགྲམ་དང་ལྷོ་འགྲམ་གཉིས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བང་སོ་མང་པོ་རྙེད་པར་མ་ཟད། བང་སོ་དེ་དག་ལས་གསེར་དངུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ་དང་ཀོ་ཆས། བོད་ཡིག་འཁོད་པའི་ཤིང་ཁྲམ་དང་དར་གོས། རྡོ་རིང་། རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱང་མང་དུ་ཐོན་ཡོད། གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་དེ་དག་ནི་ཚ་འདམ་གཞུང་གི་བང་སོ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་ཁོལ་ཞང་གི་ཤེའུ་རྩྭ་ཐང་སྟེ་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་གནའ་བོའི་བང་སོ་རྣམས་མི་རིགས་དང་རིག་གནས་གང་ལ་གཏོགས་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དང་། བང་སོའི་ནང་དུ་བཅུག་པའི་མིའི་རུས་མིང་དང་ཐོབ་ཐང་སོགས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཁུངས་ལུང་འཁྲུལ་མེད་དང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྐབས་དེའི་དུར་འཇུག་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐོག་མའི་དཔྱད་གཞི་ཡིན་ལ། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་དང་མི་རིགས་འབྲེལ་འདྲིས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞི་རྩ་ཆེན་དང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་གཟུགས་དང་དེའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་དཔེ་དཔང་དངོས་ཡིན་མོད། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་མཁན་མི་སྒེར་དང་གཞུང་གང་རུང་གིས་གསང་རྒྱ་བྱས་ནས་ཀུན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་མ་གྱུར་པས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་ཟབ་མོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ཐད་ཀའི་ཁུངས་ལུང་དུ་གྱུར་པའི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་དེ་དག་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་ནས། གནའ་བོའི་བང་སོ་དེ་དག་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉེ་ལམ་མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས་བདག་ལ་ཡིག་རྙིང་དེ་དག་འཚོལ་སྡུད་དག་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལས་འགན་བགོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིག་རྙིང་ཁ་ལས་ལག་ཏུ་སོན་པ་ལས་འདིར་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པ་ནས་ཐོན་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་ལ།
གཅིག རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་དོན།
གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པ་ལས་སྲིད་ལ་ལི་སྨིས་90-180ཙམ་དང་ཞེང་ལ་ལི་སྨིས་20 -40། འཐུག་ཚད་ལ་ལི་སྨིས་10 -20ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་བཞི་ཐོན་ཞིང་། དེ་དག་རེ་རེའི་ངོས་སུ་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་རེ་སྟེ་“བློན་”ཞེས་པ་དང་། “ཁྲི་”ཞེས་པ། “ཤེའུ”ཞེས་པ། “ཀ”ཞེས་པ་བཀོད་པ་དང་། པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་གིས་སྒྲིག་རྩོམ་བྱས་པའི་《གཏེར་ལམ་ཐུ་བྷོད་བང་སོ་》ལས་ཀྱང་བང་སོ་དེའི་ནང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་སྣེ་གཉིས་སུ་ཕ་ཁ་བཏོད་ཡོད་པར་བཀོད་ལ། རུ་སྔན་ནམ་ལུང་དམར་སྔགས་དགོན་གྱི་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལྟར་ན། རྡོ་རིང་དེ་དག་ནི་རྡོ་སྟེགས་ཤིག་གི་ཟུར་བཞིའི་རྐང་སུག་ཡིན་ལ། དེ་སྔ་རྐུན་མས་བང་སོ་སློག་སྐབས་རྡོ་རིང་རྣམས་གང་སར་གཡུགས་པས། རྡོ་རིང་བཞི་པོའི་སྔ་གཞུག་གི་གོ་རིམ་ཡང་མ་དཔྱད་ན་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་འདུག འདིར་ཐོག་མར་རྡོ་རིང་དེ་དག་ངོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེའི་དོན་ལ་བརྟགས་ནས་སྔ་གཞུག་གི་གོ་རིམ་གཏན་ལ་འབེབ་པ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ལས་ཀ་ཡིན་པས་ན། “བློན” ཞེས་པ་ནི་བློན་པོ་ཞེས་པ་དང་གུང་བློན་ནམ་བཀའ་བློན་ཞེས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་སླ་བས་རྒྱས་སྤྲོས་བྱ་མི་དགོས། “ཁྲི་”ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་སྟེགས་བུའམ་གྲངས་ཀའི་དོན་ཡིན་ནམ་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་སྐད་ཀྱི་“ལྷ་”འམ་“ལྷའི་ཐུགས་” ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་མོད། བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ་“ཁྲི་བཙན་” དང་“ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་”“ ཁྲི་སློང་བཙན”“ཁྲི་སྲོང་བཙན”“ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན”“ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན”“ཁྲི་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན”“ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་” སོགས་གསོལ་པར་བརྟགས་ན་“ ལྷའམ་” “ལྷའི་ཐུགས་”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལས་ཆེ། རྡོ་རིང་དེ་དག་སྔགས་པ་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རྡོ་སྟེགས་ཤིག་གི་རྐང་སུག་ཡིན་ཁོ་ཐག་ཡིན་ན་ཁྲི་སྟེགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། “ཀ”ནི་དེའི་མིང་མཐའ་འམ་ཁྲི་འདེགས་ཀྱི་ཀ་བར་གོ། “ཤེའུ་”ཞེས་པ་ཡང་སྐབས་འདིར་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྐད་ཅིག་ཡིན་ནམ་ཤ་བ་ཆུང་ཆུང་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་དཀའ་མོད། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་རྗེ་བློན་གྱི་མིང་》བྱ་བ་ལས། “ཡུལ་སྐྱི་རོ་ལྗང་སྔོན་ན། རྗེ་སྐྱི་རྗེའི་མང་པོ། བློན་པོ་ཤེའུ་དང་སུག་གཉིས་”ཞེས་པ་སྟེ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡུལ་སྐྱི་རོའི་ལྗང་སྔོན་ཟེར་པར་“ཤེའུ་” དང་“སུག”ཅན་གྱི་བློན་པོ་གཉིས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། 《གློ་བ་རིངས་པའི་ནང་མི་ལ་འབྲུ་བགོ་རྒྱུའི་ཐོ་ཡིག་》ལས། “ཤེའུ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སྩོགས་པ་མྱི་བཞི་ལ་ཁལ་རེ་རེ་སྟེ་ཁལ་བཞི་……ད་གཟིགས་ལ་སྨད་ལ་ཁལ་གཅིག་”ཅེས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཡང་རུས་“ཤེའུ་”ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟགས་ན། “ཤེའུ་”ཟེར་བ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་སྐབས་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། རུས་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་བར་དུ་ད་དུང་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད་པ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་《བསྟན་འགྱུར་》ཁྲོད་ཀྱི་《གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གོས་སྔོན་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་》དང་། 《ཀླུ་རིགས་བཞིའི་སྒྲུབ་ཐབས》《གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་རྣམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་》 སོགས་བསྟན་བཅོས་བདུན་བསྒྱུར་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཤེའུ་བཛ་དེ་བ་ཞེས་པ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པར་《ལམ་འབྲས་གྲུབ་མཐའི་ལོ་རྒྱུས་》བརྩམས་པའི་ཤེའུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཀུན་དགའ་ཆོས་གྲགས་ཞེས་པ་གཉིས་བྱོན་པ་ལས་ངེས་ཐུབ། རྡོ་རིང་སོ་སོའི་ཡི་གེ་སྔ་གཞུག་གི་གོ་རིམ་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་རྗེ་བློན་གྱི་མིང་》བྱ་བ་ལས། “ཡུལ་ངེས་པོའི་ཁྲ་སུམ་ན།...…བློན་པོ་མགར་དང་མཉན་གཉིས་” ཞེས་པ་དང་། “ཡུལ་འོ་ཡུལ་གྱི་སྤང་ཀར་ན། ……བློན་པོ་རྔོག་དང་དབའས་གཉིས”ཞེས་པ། “ ཡུལ་མྱང་རོའི་ཤམ་པོ་ན།……བློན་པོ་མྱ་དང་བྲེ་གཉིས་”ཞེས་ པ། “ཡུལ་ཀླུང་རོའི་ཡ་གསུམ་ན། །……བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས། ”ཞེས་ཐོག་མར་ཐོབ་ཐང་གི་མིང་དང་དེ་ནས་རུས་མིང་སོགས་རིམ་བཞིན་འབོད་པ་ཡིན་པས། ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པའི་རྡོ་རིང་སོ་སོའི་ཡི་གེ་གོ་རིམ་ཡང་“བློན་ཤེའུ་ཁྲི་ཀ་”ཞེས་བཀླགས་ན་དོན་དང་གནས་པར་སྙམ་ལ། བང་སོ་དེར་སྦས་པའི་མི་ཡང་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་རུས་“ཤེའུ་” ཅན་གྱི་བློན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།
གཉིས། བློན་པོ་ཤེའུར་བང་སོ་བརྩིགས་དོན།
ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོ་ཤེའུར་བང་སོ་རྩིག་ཅིང་རྡོ་རིང་བརྩེང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།
1.《ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ་》 ལས། “བྱ་དགའ་ནི། ལེགས་པའི་ཞོ་ཤ། ཁོང་ན་མ་ལུས་པའི། མྱིག་འདྲེན་པ་སྟེ། འདི་ནི། ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་དང་། མདོང་སྩོལ་ཆེར་བྱ་བའི་རིགསོ། ”ཞེས་བྱ་དགའ་ནི་ལེགས་ཆའི་ནུས་པ་ཁོང་ན་མ་ལུས་པར་འདོན་དུ་འཇུག་པའི་མིག་དཔེ་འཛུགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རིགས་ནི་གནད་དུ་འཁེལ་བ་དང་མངོན་གསལ་ཆེས་ཆེར་བྱ་འོས་པར་བསྟན་པ་ལས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པའི་ནུས་པ་མ་ལུས་འདོན་དུ་འཇུག་ཆེད་ལེགས་པར་བྱ་དགའ་སྟེར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དར་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ།
2.བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་རིང་ལ་ཟིང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་བོ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བློན་པོ་མཉན་འཛི་ཟུང་ཟེར་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རང་གི་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ནས་དེའི་ཡུལ་ཡེལ་རབ་སྡེ་བཞི་དང་ཀླུམ་ཡ་གསུམ་ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་ཞེས་པར་ཕུལ་བས། ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་གྱིས་མཁར་སྔུར་བས་བཅད་དེ། ཀླུམ་ཡ་གསུམ་གྱི་སྨད་མཉན་འཛི་ཟུང་གི་བྲན་དུ་བྱིན་པ་དང་། བཙན་པོ་གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ལ་མྱང་ཙེང་སྐུ་དང་དབའ་དབྱི་ཚབ། མནོན་འདྲོན་པོ་གསུམ་གྱིས་ཟིང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་བཀྲོངས་ནས་དེའི་ཆབ་སྲིད་གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་ལ་ཕུལ་བས། གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་གྱིས་མྱང་ཙེང་སྐུའི་བྱ་དགར་མཁར་སྡུར་བ་དང་བྲན་ཁྱིམ་སྟོང་གཅིག་ལྔ་བརྒྱ་གནང་བ་དང་། དབའ་དབྱི་ཚབ་ཀྱི་བྱ་དགར་ཟ་གད་གཤེན་གྱི་ཡུལ་ས་མལ་ཏྲོ་ཕྱོགས་ནས་བྲན་ཁྱིམ་སྟོང་གཅིག་ལྔ་བརྒྱ་གནང་བ། མནོན་འདྲོན་པོའི་བྱ་དགར་ཁོའི་ཕུ་ནུ་བོ་སོགས་བྲན་ཁྱིམ་སྟོང་གཅིག་ལྔ་བརྒྱ་གནང་པར་①གཞིགས་ན་བོད་ལ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྔོན་ནས་བློན་འབངས་བྱས་རྗེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཆུང་ལ་དམིགས་ནས་མངའ་རིས་དང་བྲན་ཁྱིམ་ངེས་ཅན་གྱི་བྱ་དགས་གཟེངས་སུ་བསྟོད་པའི་དཔོན་གནས་བསྐོ་བཞག་གི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ།
3. རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ནས་མཛངས་པ་ལ་ཡིག་ཚང་གིས་བསྟོད་པ་དང་། དཔའ་བ་ལ་སྟག་གིས་བསྟོད་པ། ལེགས་པ་ལ་བྱ་དགས་བསྟོད་པ་སྟེ། བསྟོད་པ་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ཡོད་པ།
4. རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བློན་ཆེན་པོ་དབའ་དབྱི་ཚབ་ཅེས་པ་དེའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་དང་རྒྱལ་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ནས་རྒྱལ་རབས་གསུམ་ལ་བློ་དཀར་བའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་དགོངས་ནས་“དབྱི་ཚབ་གློ་བ་ཉེ་བས། གུམ་ན་འཆད་ཕྱག་དར་ཏོ་བརྩིག་པར་གནང་རྟ་ནི་བརྒྱ་དགུམ་པར་གནང་། བུ་ཚ་བོ་གང་རུང་བ་གཆིག། གསེར་གྱི་ཡི་གེ་མྱི་ཆད་པར་སྩལད་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།”②ཞེས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཁོང་ལ་བློ་ཉེ་བའི་བློན་པོ་དབའ་དབྱི་ཚབ་ལ་དེ་གྲོངས་ན་བང་སོ་བརྩིག་ཅིང་དུར་རྫས་སུ་རྟ་བརྒྱ་སྦས་པ་དང་། བུ་ཚ་གང་རུང་ཞིག་ལ་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གནང་བའི་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ལྷོ་བྲག་གི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེར་ “བཙན་པོ་ལྷ་སྲས་ཀྱི་ཞ་སྔར། ལྡེ་སྨན་ལྡེའུ་ཅུང་། གློ་བ་ཉེ་ཉེ། སྐུ་དང་ཆབ་སྲིད་ལ་དཔེན་ཕའི་རྗེ་བླས། དཀའ་བ་བྱེད་བྱེད་ནས། བཀས་གནང་བ་ལྡེའུ་ཅུང་གི་ཕ་། ལོ་སྣང་གི་བུ་ཚ་ཕེལད་རྒྱུད་ནམ་ཞར་སྲིད་གཡུང་དྲུང་དང་མཚུངས་པ་དང་། ... ... ལྡེའུ་ཅུང་གི་མཆད་ཀྱི། རིམ་གྲོ་བླ་ནས་མཛད། མན་ཅིག་དབོན་སྲས་གང་གི་རིང་ལ་རལ་ཡང་། བླ་ནས་སྟོང་སྡེས་བརྩིགས་པར་གནོང་།”ཞེས་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་ལྡེ་སྨན་ལྡེ་ཆུང་བློ་དཀར་ཞིང་བཙན་པོའི་སྐུ་དང་ཆབ་སྲིད་ལ་མཁོ་ཆེ་བའི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་ནས་དཀའ་བ་མང་པོ་སྤྱད་པའི་ལན་དུ་བློན་ལྡེ་ཆུང་གི་ཕ་ལོ་སྣང་གི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ལ་སྲིད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གཡུང་དྲུང་དང་འདྲ་བར་སྩོལ་པ་དང་། བློན་ལྡེའུ་ཆུང་སྐུ་གྲོངས་ན་བང་སོ་བླ་ནས་བརྩིགས་པར་མ་ཟད། ནམ་ཞིག་ཞིག་རལ་དུ་སོང་ནའང་བཙན་པོ་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོང་སྡེ་ལ་ཉམས་གསོ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་པ་ལྟར་ན། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཕྱིའི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་ནང་གི་ཚིས་མཛད་པར་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཞིང་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ལ་བློ་དཀར་བའི་བློན་འབངས་དང་དེའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ལ་བདག་རྐྱེན་གྱི་ཡིག་ཚང་གང་ལ་གང་འཚམ་དུ་གནང་པར་མ་ཟད། དེ་ཉིད་སྐུ་གྲོངས་པའི་ཚེ་ན་བང་སོ་བླ་ནས་བརྩིགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ།
5. འཇང་ས་ཐམ་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལས། “མཚོ་རུམ: ལོང: ལ: དག: ཐོག: མ:རྒྱ་འབངས: ལས:རྒྱ་རྗེ གཏན:ཀྱི་:རྗེར་མི་རུང:ནས: བཙན་པོ: ལྷ:སྲས: ལ: གློ་བ: ཉེསྟེ།: བློན་སྐྱེས་: བཟང: ལ: ཕྱག: འཚལ:ནས: ཕོ: ཚེདཟང: མར:ནི:ལ: གསེར:ཆེན:པོ:སྩལད:ལོང: ལ: དག: གཙང:ཅེན:སྩལ: པ: ལས: ལོ: དགུ:བཅུ་:ལོན: དེ:གུམ: པའི:མཆད་:པ་:” ཞེས་པ་སྟེ། མཚོ་རུམ་ལོང་ལ་ཟེར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་ཐོག་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མངའ་འབངས་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་ཕོ་ཚེད་ཟང་མར་ནི་བྱ་བས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ཡབ་སྲས་ལ་བློ་ཉེ་བར་བྱས་ཤིང་བློན་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བཟང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་མགོ་འདོགས་ཞུས་པས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལ་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་བསྩལ་ཞིང་མཚོ་རུམ་ལོང་ལ་ས་ཁུལ་གྱི་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་གཙང་ཆེན་ཞེས་པའི་དཔོན་གནས་ཐོབ་ཐང་བསྩལ་པ་དང་། ཕོ་ཚེད་ཟང་མར་ནི་བྱ་བ་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུར་བཞུགས་ནས་སྐུ་གྲོངས་པར་ཆེད་དུ་སྲོང་གི་བང་སོ་བརྩིགས་ཤིང་རྩིས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བརྩེངས་པ་ལྟར་ན། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་བློན་འབངས་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་གསེར་དངུལ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་གནང་བ་དང་། གྲོངས་པའི་ཚེ་ན་བང་སོ་བླ་ནས་བརྩིགས་ཤིང་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་བརྩེང་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལམ་ལུགས་དེ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་ཡང་བྱས་མྱོང་བ་རེད། དེས་ན་བོད་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དར་སྲོལ་དང་དཔོན་གནས་བསྐོ་བཞག་གི་ལམ་ལུགས་བསྟོད་གསུམ་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལག་ལེན་དངོས་བཅས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་བརྟགས་ན། བློན་པོ་ཤེའུ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་དུས་ཀྱི་བློན་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་བརྒྱུད་ཅིང་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་ནང་དུ་དཔྱ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་ར་མཛད་རྗེས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའམ་ཡང་ན་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བློ་དཀར་ཞིང་སྐུ་སྲུང་ལ་མཁོ་ཆེ་བའི་ལས་དོན་མང་དུ་མཛད་པའི་བློན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བཙན་པོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་དྲན་ཞིང་དེར་ལན་བླན་པའི་དོན་དུ་སྲོང་གི་བང་སོ་བརྩིགས་ཤིང་རྩིས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བསླངས་པ་རེད།
གསུམ། བློན་པོ་ཤེའུ་ཡི་བང་སོ་གཏེར་ལམ་རྫོང་དུ་བརྩིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན།
བློན་པོ་ཤེའུ་ཞེས་པ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དང་དམག་གི་ལས་དོན་སྤེལ་བར་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་བང་སོ་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་སྤྱི་ལེ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པའི་གཏེར་ལམ་རྫོང་དུ་བརྩིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒྱ་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཚང་ལྟར་ན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཏེར་ལམ་རྫོང་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་“འ་ཞ་”ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་གཏོགས། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་《གཏོ་ཕུག་》ལས། “ཡུལ་མི་ཉག་ནས་ལྡོང་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སུམ་བྷ་ནས་འབྲི་རིགས། ཞང་ཞུང་ནས་སྦྲ། འ་ཞ་ནས་སྒ་བྱུང་། ”ཞེས་པ་དང་། ཡང་། བོད་ཀྱི་རྩིས་གཞུང་རྣམས་ལས་ཀྱང་“སྒ་ནི་ཤིང་ཁམས་ལུག་ལ་བླ། སྦྲ་ནི་ལྕགས་ཁམས་རྐྱང་ལ་བླ། འབྲི་ནི་ཆུ་ཁམས་གཡག་ལ་བླ་”ཞེས་པ་ལྟར། འ་ཞ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་མི་ཕལ་ཆེ་མོ་ཆེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་སྒ་ལས་མཆེད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འབྲོ་གཉན་ལྡེའུ་ལ་ཀླུ་ནད་ཕོག་ནས་དུར་དུ་སྦས་རྗེས། ཁོང་གི་ཞལ་འཆེམས་ལྟར་འ་ཞ་ཡུལ་ནས་སྨན་པ་བོས་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་དམུས་ལོང་གི་མིག་ཕྱེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་དགུ་པ་འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ་རིང་ནས་འ་ཞ་དང་བོད་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་དང་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་པ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་》ལས། “བཙན་པོ་ཞབས་ཀྱིས་བཙུགས་སྟེ། བྱང་ལམ་དུ་མ་བྱུང་མ་དྲངས་པར། རྒྱ་(དྲུ་གུ་)དང་འ་ཞ་དཔྱའ་གཅལ་ལོ། ཐོག་མ་འ་ཞ་དེ་ནས་འབངས་སུ་མངའ་འོ། ”ཞེས་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ལ་འ་ཞ་དེ་དྲག་པོའི་དཔུང་ལ་བརྟེན་མ་དགོས་པར་འབངས་སུ་བཀུགས་ནས་དཔྱ་འཇལ་དུ་བཅུག་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་གྲོངས་རྗེས་སྤྱི་ལོ་659ལོ་ནས་666ལོའི་བར་དུ་བློན་ཆེ་སྟོང་བཙན་འ་ཞ་ཡུལ་ན་མཆིས་③ཤིང་། སྤྱི་ལོ་669 ལོར་འ་ཞ་མང་པོ་ཟིད་ཀྱི་ལྡུ་ནག་བྱ་བར་འོངས་ནས་བཙན་པོར་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འབངས་བྱེད་པའི་གན་རྒྱ་བཞག་པ④། བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ་སླེབས་དུས་འ་ཞ་རྗེར་“དབོན་འ་ཞ་རྗེ” གསོལ་ཞིང་། བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོར་བཀའ་བསྩལད་⑤པར་གཞིགས་ན་སྐབས་དེའི་བོད་བཙན་པོ་དང་འ་ཞ་རྗེའི་བར་དུ་དབོན་ཞང་དང་རྒྱལ་བློན་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེས་ན་བོད་དང་རུས་ཁུངས་གཅིག་པའི་འ་ཞ་རྒྱལ་ཕྲན་དེ་བོད་དང་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་རིག་གནས་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ནས་བོད་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བའི་གོ་རིམ་དུ་དབུ་རུ་སྐྱི་ཤོད་ས་ཁུལ་གྱི་ཤེའུ་རུས་ཚོའི་དམག་དཔུང་འ་ཞའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གཏེར་ལམ་རྫོང་དུ་འོངས་ཏེ་གཡུལ་བཀྱེས་ནས་མངའ་རིས་བསྐྱེད་ཅིང་། གནས་བཟུང་ནས་གཞི་ཆགས་བྱུང་བ་དང་། རུས་ཚོ་དེ་ཉིད་ལས་མཆེད་པའི་བློན་པོ་ཤེའུ་ཡི་སྲིད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ས་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས་སྤེལ་ས་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས། བློན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བང་སོ་ཡང་ས་དེར་བརྩིགས་པར་འདོད། དེ་ཡང་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་གི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གཞི་ཆགས་ས་དང་རང་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་སར་བང་སོ་བརྩིགས་འདོད་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཕལ་ཆེ་བའི་ཐུན་མོང་གི་འདོད་མོས་ཡིན་ལ། སྟོད་སྨད་ཀྱི་སོ་བློན་ཆེན་པོ་སྐུ་གྲོངས་ན་བང་སོ་ཡང་ས་དེ་རང་དུ་བརྩིགས་པ་ནི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་འཇང་གི་ས་ཆ་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་འཛུད་པར་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་ཚེད་ཟང་མར་ནི་ཟེར་བ་སྐུ་གྲོངས་རྗེས་བཙན་པོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ས་དེ་རང་དུ་བང་སོ་བརྩིགས་ཤིང་རྡོ་རིང་བརྩེངས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། ། དེས་ན་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་ཆུ་ཁོལ་གཙང་པོ་འབབ་བརྒྱུད་རྩ་ཐང་ལ་“ཤེའུ་རྩ་ཐང”དུ་འབོད་པའང་གནའ་བོའི་རུས་ཚན་“གནུབས་”དང་“རྔེགས་སམ་རྔོག་” “ མྱང” “མཆིམས” “ དྭགས་”སོགས་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གཙོ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་ལ་“ཡུལ་གནུབས་ཀྱི་གླིང་དགུ་”ཞེས་པ་དང་། “ཡུལ་རྔེགས་ཡུལ་གྱི་གྲུ་བཞི”ཞེས་པ། “ཡུལ་མྱང་ཡུལ་གྱི་རྟ་གསུམ་”ཞེས་པ། “ཡུལ་མཆིབས་ཡུལ་གྱི་དགུ་ཡུལ་”ཞེས་པ། “ཡུལ་དྭགས་ཡུལ་གྱི་གྲུ་བཞི་”ཞེས་པ་ལྟར། བཙན་པོ་དུས་སྐབས་སུ་ཤེའུ་ཞེས་པའི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གི་དམག་མི་ཁག་ཅིག་ས་དེར་གཞི་ཆགས་པ་དང་། བློན་པོ་ཤེའུ་ཡི་བང་སོ་ས་དེར་བརྩིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རུས་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་ནས་“ཤེའུ་རྩ་ཐང་”དུ་འབོད་ལ། གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་བོའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་བཅུ་པ་ནས་ཐོན་པའི་ཤིང་ཁྲམ་ངོས་སུ་“ཤེའུ་རག་དུང་གཅིག་”ཀྱང་དུར་རྫས་སུ་བཅུག་པར་འཁོད་པ་ཡང་གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ས་ཆ་ཡིན་པར་སྙམ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མིན་ཀྱང་ “ཤེའུ་”ཞེས་པའི་རུས་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐེ་མི་ཚོམ།
བཞི། རྡོ་རིང་གི་ཁྱད་ཆོས།
གཏེར་ལམ་རྫོང་ཆུ་དཀར་གཙང་པོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པ་ལས་ཐོན་པའི་རྡོ་རིང་དེ་དག་ནི་རྡོ་བཟོ་མཁས་པས་ལེགས་པོར་བཟོས་རྗེས་བང་སོའི་ནང་རོལ་དུ་སྦ་དགོས་པས། འཇང་ས་ཐམ་ཡུལ་གྱི་གནའ་བོའི་བང་སོ་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་ས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ལས་ཐོན་པའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་དཀར་ཆག་རྡོ་རིང་དང་འདྲ་སྟེ། ཞབས་སྟེགས་དང་བླ་ཁེབས། མགོ་ཏོག་སོགས་མེད་ལ་རྡོ་རིང་ངོས་སུ་ཡི་གེ་མང་པོ་འཁོད་མེད་པས། སྐབས་དེའི་ཚིག་སྦྱོར་དང་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཆ་ཚང་ཞིག་བརྗོད་དཀའ་རུང་། “བློན་ཤེའུ་ཁྲི་ཀ་”ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་ཀན་སུའུ་སྤེན་མདོ་ལུང་བའི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་དང་། ལྷོ་བྲག་གི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་《བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལག་བྲིས་མའི་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་དང་འདྲ་བར་གུག་གུའི་མགོ་སྨད་ཅིང་རྔ་མ་རིང་ལ་རྗེས་སུ་བསྲིངས་པ་དང་། ན་རོའི་འདབ་གཤོག་གཉིས་འཕྲེད་དུ་རིང་ཞིང་སྣེ་མོ་ཐུར་དུ་གུག་པ། ཡི་གེའི་ཞེང་ཆེ་ཞིང་སྲིད་དུ་ཐུང་ལ་ཁོག་ཡངས་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་རེད།
མཆན་འགྲེལ།
①② 1980ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་》 ཁྲོད་ཀྱི་《བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལས་གསལ།
③④⑤1980ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་》 ཁྲོད་ཀྱི་《དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས》ལས་གསལ།


c: text/html

text:
《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་དགག་སྒྲུབ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
དབུས་གཙང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོའི་སྟེང་དུ《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་དེར《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང་ས་པཎ་གྱི《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》གཉིས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་སུམ་རྟགས་ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཞི་བྱས་ནས་ཤོང་ལོས་བརྩམས་པ་སོགས་རྙིད་པ་གྲིས་མི་ཆོད་པའི་དཔེ་ལྟར་ལུང་རིགས་ལྟར་སྣང་གིས་དཔྱད་ཁུལ་མང་དུ་བྱས་སྣང་ངོ་། ། ཁོང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་བཏོན་པ་ནི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་འབྱུང་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་བྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེང་གསར་བཤད་དང་གསར་བ་རིག་ན་ཧེབ་ལངས་པའི་ཨ་གསར་མཁན་དག་ལ་ཆེས་བྲིན་པར་མཐོང་། གཟུར་གནས་ལ་བདེན་དོན་ལས་གསར་བཤད་མི་གཙོ་བས་ཁོ་བོས་ཆེད་དུ་ལུང་རིགས་རྣམ་དག་གིས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་ཞིག་གཏང་འདོད། ཡིན་ཡང་འདིར་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་དོན་ནི་དགག་ཡིག་གི་ཆེད་དུ་དགག་ཡིག་འབྲི་བ་མ་ཡིན་པར་བདེན་དོན་ཞིག་གསལ་བྱེད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་འཛིན་མི་དགོས་སོ། །
རྩོམ་ཡིག་དེ་ཚིག་གི་ལོ་མ་ཤིན་ཏུ་སྟུག་ཚོད་ཀྱི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་མེད་ལ་དེ་ཡང་ཁོང་གི་སྔོན་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གང་མང་ཞིག་འདྲེས་པར་བྱས་ཏེ་དེས་རིགས་འགྲེས་ཀྱིས་གནད་དོན་སྐོར་ཞིག་ལྷང་ལ་འབུད་འདོད་པ་རེད་མོད། ད་ལྟ་ཁོང་ལོ་ན་རྒས་ཤིང་དཔེ་ཀློག་དང་དཔྱད་གཞི་འཚོལ་བའི་བྱ་བ་སོགས་མང་བོ་ཞིག་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་མ་ཐུབ་པས་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་གནད་དོན་ཐག་ཆོད་པ་ཕར་ཞོར་སྤྲང་བོ་དབྱུག་པ་རང་གི་མགོ་གཅོག་གི་ཚུལ་དུ་སོང་འདུག གང་ལྟར་ཡང་དེ་ནི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ཞིག་གི་དགོངས་བཞེད་དང་ཁོང་དགེ་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ལྟ་བ་ལགས་ན་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བས་ཁོ་བོས་ཆེད་དུ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་འདོད་པ་ཡིན།
རྩོམ་ཡིག་འདི《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་དཔྱད་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་ལེའུ་གཉིས་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་དེ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ལྟ་བ་འགོག་མ་ནུས་ན་གཤིབ་བསྡུར་ནི་ཞ་ཉེའི་མདུང་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་འགྲོ་བས་འདིར་ཐོག་མར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ལ་དཔྱད་ནས་གནད་དོན་ལྷང་ལ་ཕུད་རྗེས《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་འདོད་པ་ཡིན།
དང་བོ། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ལ་དཔྱད་པ།
ཆབ་སྤེལ་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་དགག་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་ལེའུ་ནང་དུ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》ཐོན་མིའི་མིན་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཚན་པ་བརྒྱད་བཤད་ཡོད་ཀྱང་ཁོ་བོས་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་པས་དགག་སྒྲུབ་དེ་དག་གིས་གཞན་ལུགས་དགག་མི་ནུས་ལ་རང་ལུགས་དེ་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་རྩོད་པ་དེ་དག་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་བག་མ་འཚོལ་བ་ཇི་བཞིན་གཞི་མེད་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་འབའ་ཞིག་ལགས་པ་འདི་ལྟར།
དང་བོ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་དང་བོ་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། “སུམ་ཅུ་བའི་མཆོད་བརྗོད་དུ.…….བླ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐེངས་གསུམ་ལ་བྱུང”པ་དང་ཞྭ་ལུས“བདག་ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ”ཞེས་དང“བྲམ་ཟེ་བྱ་བ་སྦས་ནས་གསུངས”ནའང་ཐོན་མིས་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་པ་བླ་མར་བཟུང་ནས་ཕྱག་ག་ལ་འཚལ།①”ཞེས་གསུངས་འདུག དགག་སྒྲུབ་འདིས་ནི་ལི་བྱིན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་སྦྱར་བ་ལ་དགོངས་པ་འཁྲུལ་འདུག སྤྱིར་ན་འདི་ནི་འཁྲུལ་དགོས་པའི་དཀའ་གནད་ཅིག་གཏན་ནས་མིན་ནའང་བློ་ལྡན་ཁོང་ལ་དོགས་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པས་ཅུང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
1 བྲམ་ཟེ་ནི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་མིན་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་རིགས་ཀྱི་མིང་མིན་པས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་པ་ཡིན་ག་ལ་དགོས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་དང་བྲམ་ཟེ་གཉིས་ནི་གོ་དོན་གཏན་ནས་མི་གཅིག་པའི་མིང་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡིན། དེ་བས་བྲམ་ཟེ་ཞེས་པའི་མིང་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པར་གཏན་ནས་གཟུང་མི་འོས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་མིང་ལྡན་པའི་ནང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་དག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན། 《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད》མཛད་པའི་བྲམ་ཟེ་ཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེས། 《ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང》མཛད་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་བདེ་བྱེད་བདག་པོ། 《གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་རྒྱ་འགྲེལ》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་ཨཙྪཊ། 《སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་གྲུབ་པའི་རྗེས་འབྲང》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ། 《ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་བ》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་མཆོག་སྲེད། 《དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་ཕུར་བུ། 《ཞིང་གི་དབང་ཕྱུག་མའི་མཆོད་པའི་རིམ་པ》རྩོམ་པ་བོ་བྲམ་ཟེ་རིགས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་པཎྚྀཏ་སོགས་ཆོས་འབྱུང་དག་ན་བྲམ་ཟེ་མིང་ཅན་གྱི་ནང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་དྲངས་པས་མི་ལོངས་པས་ན་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་སོམ་ཉིའི་མདུད་པ་རང་སར་འཁྲོལ་བར་གྱུར་རོ། །
2 གལ་ཏེ་ཁོང་གི་དགོངས་པ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཏུ་ཆུགས་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཁོང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དེའི་ཁུངས་ནི་ནང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་གཏུགས་པ་ཡིན་མོད་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས་ནི་གཏན་ནས་མི་འདྲ་ལ་ཕྱག་ནི་གུས་པ་ལས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དོན་མེད་པས་དེ་ནི་ནང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གོ་བ་ཅི་ཡང་མ་ཆགས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པས་ཁོང་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཚོན་ན་མཚང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། ཕྱག་འཚལ་བའི་དགོས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ། གུས་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ། བཙན་དབང་གིས་ཕྱག་འཚལ་བ། དགོས་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་ཡོད་པས་དང་བོ་མ་གཏོགས་ནང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་འཚལ་མི་ཆོག་པར་སྨོས་ན་དེ་ནི་ནང་བསྟན་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྟགས་ལས་གཞན་གང་ཡང་མིན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་སུམ་འགྲེལ་སྔ་མ་དག་ལས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་དེ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་ཕྱག་བྱས་ཀྱང་དེ་ནི་དྲིན་ལན་གཟོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བཤད་ཡོད་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་ངལ་བ་མི་བསྟེན་ནོ། །
3 ཁོ་བོས་བཀོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་དག་མཐོང་རྗེས་ཁོང་གིས་ད་དུང་འདི་ལྟར་གསུང་ངེས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ནི་བྲམ་ཟེ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་བྲམ་ཟེ་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ངེས་མོད། དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་ཡོད་ངེས་པ་མིན་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྟོག་བཟོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིག་བཀོད་པ་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ངོ་ཚ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་གིས་དོན་དངོས་གཡོལ་རྩིས་བྱེད་པ་ནི་བདེན་དོན་གྱི་ཉེས་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལ་བྲམ་ཟེ་དེ་ནང་བ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། ཚལ་བ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེའི《དེབ་ཐེར་དམར་བོ》ལས། “རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀུ་ས་ར་དང་། བྲམ་ཟེ་ཤང་ཀ་ར། བལ་བོའི་སློབ་དཔོན་ཤི་ལ་མཉྫུ་དང་། ཁ་ཆེའི་སློབ་དཔོན་ཏ་ནུ་ཏ་དང་། གྷནུ་ཏ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ལི་བྱིན་དང་། ཧ་ཤང་མ་ཧ་དེ་བ་སྤྱན་དྲངས་ནས②”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་སྐབས་དེར་བོད་ལ་གདན་དྲངས་པའི་ལོ་པཎ་དེ་དག་ནི་ནང་བསྟན་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ་གདན་དྲངས་པ་ཡིན་ པས་ཕྱི་རོལ་པ་ཞིག་གདན་དྲངས་ན་དགོས་པ་ལས་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་ནི་བྱིས་པ་དག་ལའང་བཤད་མི་དགོས་པས་སོ། །དེ་ལའང་གནད་འགའ་ཡོད་དེ་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་དུས་ནང་བར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་གཅིག རྒྱལ་བོས་ཀྱང་ཐོན་མི་དང་འབྲེལ་ནས་ནང་བསྟན་ལ་དད་པ་བྱས་ཡོད་པ་དང་གཉིས། ཁོང་ཚོ་གདན་དྲངས་པ་ནི་ཡི་གེ་བཟོ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནང་བསྟན་སྤེལ་ཅིང་བཀའ་བསྟན་བསྒྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སོ། །
4 ཡང་ཁོང་གིས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ“འདིར་དཔྱད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་ལ་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ…རྡོ་རིང་དང་བྲག་བརྐོས་གནའ་ཡིག་ཁག་དང་དྲིལ་བུའི་སྦྱར་བྱང་ཁག་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ཡི་གེར་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཀྱང་། བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་རིགས་གཅིག་ཀྱང་རྙེད་རྒྱུ་མི་འདུག རྡོ་བརྐོས་གནའ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆོས་གཙིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཆིས་ཏེ…ལྟར་དེ་དུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ད་དུང་བྱུང་མེད་པ་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ། དཔེ་མཚོན་བཀོད་པ་དེ་དག་ལས་སུམ་རྟགས་རྩ་བ་ནི་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལྟ་ཅི། ཐ་ན་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཇུག་ཆར་ཡང་བྱུང་མེད་པ་གསལ་བོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ…ཞེས་དང་། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་དང་བོ་ལས་དེ་ནི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཀྱང་དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མའི་གོ་དོན་རྩ་བ་ནས་མིན③”གསུངས།
ཁོ་བོས་ཐོག་མར་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མ་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་འདུག་སྙམ་ནས་ཡི་མུག་ཅིག་སྐྱེས་ཤིང་ད་དུང་ཀན་སུའུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་སུ་ཏུང་ཧོང་གི་གཏེར་ཡིག་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་ཞིག་ཉར་ཚགས་བྱས་ནས་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་ང་ཚོའི་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དུ་མ་གྱུར་པས་ཁ་ཚོན་གཅོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་སྙམ། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཁོང་གིས་བླ་མའི་སྐད་དོད་གཉིས་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་ཐུགས་འདང་གཏན་ནས་གནང་མེད་པ་དེའང་ཤེས་བྱུང་། སྤྱིར་ན་བླ་མ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ་གོང་མ་སྟོན་པར་བླ་མ་ཞེས་པ་ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་སོགས་སུ་ཐེངས་མང་བོར་བྱུང་ལ་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སུ་བྱུང་འདུག་པ་མ་ཟད་རྒྱུགས་ཆེ་བའང་འདི་ལྟར།
1“རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མཛད་པའི་འབུམ་རྐྱང་བའི་འགྲེལ་བ་གནོད་འཇོམས་ལས། བླ་མའི་ལུང་གིས་བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ཡི་འགྲེལ་བ་གནོད་འཇོམས་བྱ་བར་འདོད། །④”ཅེས་བླ་མའི་ཐ་སྙད་འདི་བྱུང་འདུག
2 ཡང་སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ་ལས། མཁན་པོ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་རྲཱྀ་ཞེས་པའི་གཞུང་ལས། “རྒྱལ་བོ་ཆད་པས་ཉེན་པ་དང་། བླ་མ་དང་ཕ་མ་དང་། འཕགས་པའི་ནད་པ་དག་གི་དོན་དུ⑤”ཞེས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་སོགས་ནི་འདྲེན་པས་མི་ལོངས་པས་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་དགོས་པ་གཏན་ནས་མ་མཆིས།
ཡང་ཁོང་གིས་དེ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་བཀས་བཅད་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་དུས་ཡོད་པ་གཏན་ནས་མིན་ནོ་ཟེར་ངེས་མོད་དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་གསོ་བ་ཙམ་སྟེ་ཁོ་བོ་ལ་ད་དུང་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བྱུང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་ཅིག་ཡོད་པ་ནི་རྒྱལ་བོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་གི་ཡིག་ཆ་སྟེ་ཕོ་བྲང་འོན་ཅང་དོར་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་སྐད་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། རྗེ་བློན་མོལ་ནས་རེག་ཟུག་ཏུ་མཛད་པ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་མིང་སྔོན་མ་ཐོགས་པ་དང་། གཏན་ལ་མ་ཕབ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་འཚོགས་ཏེ་མིང་དུ་བཏགས་ཤིང་གཏན་ལ་ཕབ། ལྷ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བཀས་བཅད་དེ་མི་བཅོས་པར་བཞག་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ལས། “བྷཀྟིགུརུཿ་བླ་མ་ལ་གུས་པའམ་སྙིང་ཉེ་བ། གུ་རུ་ཤཱུཤཱུཥབླ་མ་སྲི་ཞུ་ཆེ་བ།⑥”ཞེས་གུ་རུ་ཞེས་པ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་དང་། “ཨུཏྟརཿཞེས་པའི་ལྟག་ན་མེད།⑦”ཞེས་དང་དེ་བཞིན་ཨུཏྟརམནུཤྱདྷརྨཔྲལཱཿཔཞེས་པ་མི་ཆོས་བླ་མར་སྨྲ་བ⑧”ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་བཞིན་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ཀ་གསལ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པས་དེ་ལས་གཞན་ཏུ་འདྲེ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ལྷ་ཁོ་ཐག་ཆོད་པའི་ཁུངས་ཤིག་ག་ལ་དགོས། དེ་བས་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དཔྱད་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཞིག་ཡིན་པ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།
ད་དུང་དགག་སྒྲུབ་འདིར་ནང་འགལ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་དལ་བུས་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཀྱི་བསྐྱར་བཅོས་ཡང་བཅོས་གནང་བའི་ཆོས་དཔེ་རིགས་ལས་ལྷད་བཅོས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ཏུང་ཧོང་ས་ཕུག་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་ཡིག་ལས་བླ་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་དེ་ཧ་ལམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་གསུངས་པ་དེ་ལས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་དེ་དག་ལས་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བའི་དཔེ་ཆ་ཡིན་ན་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་ངེས་པ་མེད་པ་ཡང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ན་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཡོད་པའི་སུམ་རྟགས་འདི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་མིན་ཞེས་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཞིག་ཡིན་པས་རང་གི་སྐད་གསང་མཐོན་པོར་བསྒྲགས་པ་མིན་ནམ། སུམ་རྟགས་གཏེར་མ་མིན་པས་བཀས་བཅད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་དག་བརྒྱུད་ཡོད་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁས་ལེན་པས་སུམ་རྟགས་ཁོ་ན་ཆོས་དཔེ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ནམ། འདི་ལ་བལྟས་ན་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་ལས་བདེན་དོན་གྱི་ཆེད་བྲིས་པ་མིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་དབང་མེད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །
ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་མྱོང་མེད་ཟེར་བའང་མཐར་གཏུགས་ན་སྐུ་ཞབས་གང་གི་ཡོད་སར་མ་བཙལ་བར་མེད་སར་བཙལ་ནས་འོལ་ཚོད་བྱས་པ་ཙམ་སྟེ།“རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་སྟོན་པ་པོ། །⑨”ཞེས་དང་།“འཆི་མེད་དབང་བོ་ལྷའི་བླ་མ། །”ཞེས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས།“འགྲོ་བ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་བླ་མ⑩”ཞེས་གསལ་བོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཉིས་པ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་པ་ལས“གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས》འདི་དུས་རབས་སྤྱི་ལོ་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཐོན་མིས་མཛད་པ་ཡིན་ན་བར་དུ་མི་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་ཕྱི་དར་གཉིས་ཀར་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་མཛད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ལ་སྲིད་དམ…དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ…དེ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཞི་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཡས་མས་ཙམ་དུ་མཛད…གནའ་དུས་སམ་སྔོན་གྱི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་འཆད་ཉན་ཡོད་ན…འདི་དང་འདི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་བར་ཞུ⑴”ཞེས་གསུངས་འདུག
སྒྲུབ་བྱེད་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཁར་མ་ངེས་པ་དང་འཁྲུལ་བ་ཅན་དུ་འདུག་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཞིག་དབང་མེད་དུ་སྐྱེས་འོང་བ་མ་ཟད་ཁོང་གིས་བཀོད་པའི་དགག་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་དགག་པར་དུ་མ་སོང་བར་ཁོང་རང་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་སོང་འདུག་པ་འདི་ལྟར།
1 ཐོན་མིས་གསུང་བའི་གསུང་རྩོམ“དང་བོ་ཡི་གེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟོ་བརྩམས། ཀ་སྨད་སུམ་བཅུའི་བསྒྱུར་བ། སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་པའི་གཞི་མ། ཐོན་མིའི་མདོ་རྫི་སྒྲ་མདོ།⑵”སོགས《རྒྱལ་རབས་གསལ་མེར》གསལ་བར་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་མཁས་པ་གཞན་ལ་སྒྲོས་ཙམ་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་ཅིང་། ད་ལྟ་དཔེ་རྒྱུན་ཡོད་མེད་ཆ་མ་འཚལ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་ཕྱི་དར་གཉིས་ཀར་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་མཛད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ལ་སྲིད་དམ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་སྟབས་བདེ་བོ་དེས་འགོག་པའི་སྤོབས་པ་ཡོད་དམ། ཡང་ན་དེ་དག་མ་བྱུང་བར་ཁས་ལེན་ནམ། འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་མང་བོ་ཞིག་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་ག་མེད་ཡིན་པས་འདི་ལ་རང་སྲོག་གཅོད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཤིན་ཏུ་འོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།
2 ང་ཚོས་ད་ལྟ་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་པའི་སུམ་འགྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བ་ཡིན་པར་ཁ་ཚོན་གཅོད་ནུས་སམ། དཔེར་ན་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མ་རྔོག་ལོའི་རྣམ་ངེས་འགྲེལ་བར་བཤད་ཀྱང་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མར་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་རྗེས་སྔར་གྱི་བཤད་ཚུལ་དེར་རྩ་བ་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་དེ་ནི་ ཞིབ་འཇུག་གི་འཕེལ་རིམ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡ་མཚན་དོན་ཅི་ཡང་མེད། ཁོ་བོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན་ད་སྔ་མཐོང་བའི་བོད་ཀྱི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཐོག་མ་ས་པཎ་གྱི《སུམ་རྟགས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཡིན། 《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》ང་ཚོས་བརྩད་བྱར་གྱུར་པས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་ནས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་པར་བྱ་མོད《ས་པཎ་གྱི་སུམ་འགྲེལ》དེ་ས་སྐྱ་བའི་དཔེ་ཚོགས་ན་ཡོད་པས་བསྙོན་འདིང་བར་མི་ནུས་སོ། ། དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་མ་མཐོང་བར་ཁ་ཚོན་བཅད་པ་དེ་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གི་སྤྱོད་སྟངས་ཡིན་མིན་ལའང་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །
ཁོ་བོས་ད་དུང་བཤད་སྤོབས་པ་ཞིག་ནི་གནའ་དུས་སུ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ཅིས་ཀྱང་ཡོད་ངེས་ཏེ་དེ་མེད་ན་ས་པཎ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་དེ་འདྲ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་གཏན་ནས་ཡོང་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དེའི་སྔོན་དུ《སུམ་རྟགས》ཀྱི་འཆད་ཉན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན། གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས》མེད་ན་དེ་ལྟར་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་ངམ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ནི《སུམ་རྟགས》ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མིན་ཏེ་ས་པཎ་གྱི་གསུང་ལས་སྔོན་གྱི་རྒན་པོའི་ཡི་གེ་མདོ་ཞེས་པ་ཡོད་གསུངས་པ་དེ་དག་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་པ་དེས་ཁྱོད་ལ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ་གནའ་དུས་སམ་སྔོན་དུ་དེ་འདྲའི་འཆད་ཉན་ ཡོད་ན…འདི་དང་འདི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་བར་ཞུ་ཞེས་དང་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་མདོ་དེར་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་མཛད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཅི་ལ་སྲིད་དམ་ཞེས་དྲིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོ་ལོའི་རྒྱལ་མཚན་མི་འཕྱར་ག་མེད་ཡིན་ནོ། །
3 འདིར་ཁོ་བོས་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རེ་བཞིན་སུམ་རྟགས་འཆད་ཉན་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་སྟོན་པར་བྱ་སྟེ་ཀར་ལེབས་ཞབས་དྲུང་པད་མ་རྡོ་རྗེ་ཡིས། “མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུའང་། བྱིས་པ་བརྡ་སྤྲོད་འབྲི་ཀློག་ཡོན་ཏན་སློབ། །⑶”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་གསུང་ངམ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་སུམ་རྟགས་འཆད་ཉན་བྱས་པ་མ་མཐོང་བས་དེ་དུས་སུ་སུམ་རྟགས་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་དེ་ནི་གླེན་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ལས་མ་འཁོད་པ་ནི་འཁོད་པ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ནོ། །
ཡང་ཁོ་བོས་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ལ་དཔྱད་དུས་དེ་ལས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དཔྱད་གཞི་སྐོར་ཞིག་མཐོང་འོངས་སྟེ“སག་སྟོན་གྱིས་ད་བ་ས་གསུམ་གྱི་མཐར་དམིགས་བསལ་གྱིས་འཐོབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་དུ། ཁྲུས་གྱིས། བག་ཡོད་གྱིས། གསོལ་འདེབས་གྱིས་ཞེས་བཤད་པ་ནི་རྣམ་དབྱེ་བྱེད་པ་དང་། ཚེག་མ་ཕྱེ་བའི་གསུང་སྟེ། འདིའི་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཀུ་རུ་ཞེས་པ་བག་ཡོད་བསྒྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་གྱི། རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་ཆ་ཤས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །⑷”ཞེས་དང་། “ཡང་སུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བས། བས་ཇ་འཕུལ་བ་དང་། ཀླུ་མེས་དབང་ཕྱུགས་གྲགས་ཀྱིས་བས་ཉ་འཕུལ་བར་བཞེད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བར་བཀག་པ་ལྟར་རོ། །⑸”ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ལ་བསམ་ན་སག་སྟོན་དང་སུམ་པ་ཀླུ་མེས་དབང་ཕྱུག་བཅས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་པ་དེས་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་སུམ་ཅུ་བའི་འཆད་ཉན་དར་བར་མ་ཟད་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་བརྩམས་འདུག་པའི་བདེན་དཔང་ཞིག་ཡིན་པས་གང་གི་འོལ་ཚོད་ཀྱི་དྲི་བ་དེ་ཞ་ཉེའི་མདུང་གིས་ཕ་བོང་ལ་བསྣུན་པ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རམ།
4 ཡང་ཉིད་ཀྱིས་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་འགྲེལ་དེ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཞི་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་བྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་དཔྱད་ན་ཡང་ཉིད་ལ་ནང་འགལ་ལས་མེད་དེ་ས་པཎ་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ནི1182—1251སྟེ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་སྟག་ལ་འཁྲུངས་ནས་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ལྕགས་ཕག་ལ་གཤེགས། དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ད་བར་དུ་གསལ་བོར་བཤད་པ་ཞིག་མ་མཐོང་ཡང་ཁོང་གི་སུམ་འགྲེལ་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ1236ལ་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ས་པཎ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ་དུས་དེར་མ་མཐའ་ཡང་དབུས་པ་བློ་གསལ་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རྗེ་འདི་ཉིད་ས་པཎ་ལས་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཞོན་པ་ཙམ་ཡིན།⑹འདི་ལས་དཔྱད་ན་ས་པཎ་གྱི་སྔོན་དུ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》མེད་ན་འདི་ནི་རྩ་བ་མེད་པའི་རྩེ་མོ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དབུས་པ་བློ་གསལ་དང་ས་པཎ་གཉིས་དུས་མཉམ་པས་དེས《ཡི་གེ་སྦྱོར་བའི 》འགྲེལ་བ་རྩོམ་མི་སྲིད་ལ་སྲིད་ཀྱང་ས་པཎ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་ཡིན་པས་ཐོན་མི་ལ་ཁ་འཕེན་ཚུལ་གཏན་ནས་མེད་དོ། །ལྷག་པར་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་ལས།“གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ལྷ་ཞེས་པ་ལྟར་ན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལྷ་ཡང་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་ལྷ་ཞེས་སྦྱར་དུ་རུང་མོད་ཀྱི⑺”ཞེས་པས་དཀོན་མཆོག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་དཔེ་ལ་ལར་དཀོན་མཆོག་ལྷ་ལ་ཞེས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེས་སྐབས་དེར་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་ལ་དཔེ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། དཔེ་མི་འདྲ་བར་ཡོད་པ་དེས་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་མང་བོ་ཞིག་འགོར་བར་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གསལ་བ་ཞིག་ནི་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་ལས། “གཞན་ཡང་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་འཇུག་ཕན་ཚུན་བསྲེས་པ་དང་། སྟོད་སྨད་འཆོལ་བར་བྲིས་པ་དང་། སུམ་རྟགས་ཅེས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས། ཁ་ཅིག་སུམ་རྟགས་གཉིས་བསྲེས་ནས། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་དགོས་འབྲེལ་དང་། །འཇུག་ཚུལ་བསྟེན་ཚུལ་བསྟན་བྱ་བདུན། །ཞེས་པ་ལགས་པ་བར་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏེ་ཡི་གེ་སྦྱོར་བའི་མིང་བཏགས་པའི་བསྟན་བཅོས་གུད་དུ་བྱས་པ་རྣམས་གཞུང་འདིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །⑻ ”ཞེས་པས་སྐབས་དེར་སུམ་རྟགས་བསྲེས་པ་གཅིག་དང་། སྟོད་སྨད་འཆོལ་བར་བྲིས་པ་གཅིག སུམ་རྟགས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གཅིག ད་དུང་ས་པཎ་གྱི་སུམ་རྟགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བ་བཅས་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་དག་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་བཞི་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཆེད་དུ་ས་པཎ་གྱི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དྲངས་ནས་དགག་པ་གནང་བ་དེས་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ནི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་ས་པཎ་གྱི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གོ །
དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ“ས་སྐྱ་པཎ་ཊི་ཏ་ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་འཚོལ་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་གཟབ་ནན་མཛད་དེ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ཆ་ཚང་ཙམ(ཡི་གེ་སྦྱོར་བ)རྨང་གཞི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་ཅིང་། དེ་རྗེས་རིག་གནས་ལ་མཁྱེན་པ་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པའི(ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་ལྟ་བུའི)མི་སྣ་ཞིག་གིས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དེ་རྩ་བར་བཟུང་ཐོག་དབྱེ་ཞིབ་དང་ལེགས་ཆ་གསབ་སྣོན་སོགས་བརྒྱུད་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མཇུག་ཙམ་ལ་བརྩམ་པ་ཡིན⑼”ཟེར་མོད། དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མ་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་ནི་སྤྱི་ལོ1240ལོར་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས་ཁོང་མ་འཁྲུངས་པའི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ1236ཡས་མས་སུ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས《སུམ་རྟགས》འགྲེལ་བ་བརྩམས་ཟིན་པས་ད་མང་བོ་བརྗོད་དོན་ཡེ་ནས་མི་འདུག་ལ་འདི་ལ་བལྟས་ན་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་སུ་སུམ་རྟགས་བཞུགས་ཡོད་པ་ཆེས་གསལ་བོ་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་སུམ་རྟགས་རྩོམ་མཁན་དེ་དུས་ཤོང་སྟོན་ད་དུང་འཁྲུངས་མེད་པས་དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་སྔ་མས་ས་པཎ་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་མས《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》ཞིག་བརྩམས་པ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་དང་ལེགས་ཆ་གསབ་སྣོན་བྱས་ན་མ་གཏོགས་གཏན་ནས་འབྱུང་ཐབས་མེད་དོ། །
འདི་ནི་དངོས་ནས་ཁོང་གི་རྒྱ་ཡི་གཏམ་དཔེ་དྲངས་པ་ལྟར་འདི་ན་དངུལ་སྲང་བརྒྱ་ཐམ་པ་སྦས་མེད་ཅེས་བཀོད་པ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཁོང་གིས་དོགས་གཞི་ཐམས་ཅད་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།
ལྷག་པར་ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་གསུམ་པ་ལས།“ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ལས་གང་ཡང་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དུ། བོད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔ་འོ། །གསལ་བྱེད་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གཞུང་འདི་དང་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །⑽”ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་སུམ་རྟགས་ས་པཎ་གྱི་མིན་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་དབྱངས་ལྔར་བཞེད་པ་དག་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཤན་ཆེས་ཞུགས་པས་ཡིན་ལ་ས་པཎ་གྱི་གཞུང་མང་བོར་དབྱངས་ལྔར་བཞེད་ཡོད་པས་སོ། །
དེ་ལྟར་ན་སུམ་འགྲེལ་ཐོག་མ་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ཡིན་དགོས་མོད་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཆེན1441ལོར་འཁྲུངས་ཤིང1547ལོར་འདས་པས་ན་ཁོང་འཁྲུངས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་ལོ405ཡས་མས་སུ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་སུམ་འགྲེལ་ཡང་བརྩམས་འདུག་པས་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་པ་དག་ནི་འགལ་འཁྲུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དབང་མེད་དུ་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་གོ། དེ་ཡང་གསལ་བོར་བཤད་ན་ཉིད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་གསུམ་པ་དང་དགག་སྒྲུབ་དྲུག་པའི་གནད་འགག་སྟེ་སུམ་རྟགས་རྩ་བ་དེ་ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པ་ཡིན་ཚེ་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་ཞེས་བཀོད་ན། སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་འདི་དང་དེ་ཞེས་རྩོད་རྙོག་སློང་སྲིད་པ་མ་ཟད། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་བོས་སུམ་རྟགས་ལ་སློབ་གཉེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་འགྲོ་ཕན་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུན་བསྲིངས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་གོ་བས་ཆོས་གསལ་ཡིན། ཞེས་བཤད་པ་ནི་དངོས་གནས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཅོད་པན་འདོགས་པ་ཡིན་སྲིད། འདི་ནི་ཨ་མདོའི་ཁ་དཔེར་རང་མགོ་རང་གིས་གཡོགས་ཏེ་དགའ་ཀྲོག་ཀྲོག་དང་། རང་སེམས་རང་གིས་གསོས་ཏེ་ཏོབ་ཀྱི་ལི་ཞེས་པའི་དཔེ་ལས་མ་འདས་ཏེ་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་ལས། “འདིར་མཁས་པའི་དབང་བོ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་བཤད་པ་ལས། ཁ་ཆུ་ཆེ། ཕུ་ཆུ་ཆེ། ཁོ་ཚཱ་ཞེས་སོགས་མཁན་པོ་འདིའི་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བས་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་འདིར་འགྲེལ་བའི་དོན་ཚེགས་བར་གཅིག་པ་ལ་དང་། མིང་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་བོ་གང་ཡང་རུང་ཞུགས་པར་བཞེད་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་མི་དགོས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །⑾”ཞེས་དང“འདིར་ཨ་ཡིག་མ་བསྡུས་པ་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ནམ་མཁའ་བཟང་བོས་ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །⑿” ཞེས་པ་ལས་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བས་སུམ་འགྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་རང་གི་སུམ་འགྲེལ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་སག་སྟོན་དང་སུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བ། ཀླུ་མེས་དབང་ཕྱུག་གྲགས་ཀྱི་སྒྲོས་ཞྭ་ལུའི་གསུང་ལས་ཐོན་པ་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་ལ་དེར་མ་ཟད་སྣར་ཐང་སཾགྷཤྲཱིས(རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ)གིས་མཛད་པའི《འགྲེལ་བ་ཟ་མ་ཏོག》གོ་བོ་རབ་འབྱམས་བསོད་ནམས་སེང་གེས(1429—1489)མཛད་པའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ། དགེ་ཡེ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་སེང་གེས་མཛད་པའི《སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར》པཎ་ ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་མཛད་པའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཞྭ་ལུའི་སུམ་འགྲེལ་མ་བརྩམས་གོང་དུ་བྱུང་ཟིན་པས་ན་ཤོང་སྟོན་གྱིས་བརྩམས་ཏེ་ཞྭ་ལུས་དེ་ལ་འགྲེལ་བ་བརྩམས་ཏེ་ཐོན་མིར་ཁ་འཕེན་ཐབས་ཡོད་མེད་ལོ་ཚིགས་ལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་མང་བོ་བརྗོད་ག་ལ་དགོས།
དེར་མ་ཟད་ས་པཎ་གྱི་གསུང་ལས་ཀྱང་། “བོད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་རྒན་པོ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །བོད་ལ་རིང་ཐུང་དང་དྲག་ཞན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཁ་བ་སང་སང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དོན་ལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྟགས་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་དེ་སྐད་དང་དོན་གྱིས་གོ་དགོས་པའོ། །⒀”ཞེས་དང་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས། “ཡི་གེ་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། འདི་དང་འབྱུང་གནས་མི་འདྲ་ཡོད། །དེ་ནོར་འདི་བདེན་གང་ཡིན་པ། །རང་གི་ཁ་ལྕེ་ཡིད་ལ་དྲིས། །⒁”ཞེས་པ་དག་ལ་བལྟས་ན་དེ་སྔོན་བོད་ལ་སྒྲ་རིག་པ་ཡོད་པ་ནི་གསལ་བོར་བསྟན་པས་ན་འདི་ལྟ་བུར་སྟབས་བདེ་བོ་ཞིག་གིས་བསྡོམས་ཚིག་འཇོག་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་པར་དཔྱད་པའི་གཞི་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》ལས། “ག་དང་བ་ཡི་རྗེས་སུ་ཏུ། །ང་ད་ན་མ་ར་ལ་དུ། །ས་སུ་འ་དང་འདོགས་ཅན་དང་། །རྐྱང་བ་རུ་སྟེ་དཔེ་རིམ་བཞིན། །⒂”སོགས་ལ་དོན་དང་འབྲེལ་སྒྲ་སོགས་སུམ་ཅུ་བའི་ཐོབ་ཐང་བྱུང་བ་དེ་སུམ་རྟགས་སྐབས་དེར་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་མཚོན་ཞིང་། 《མཁས་པ་འཕྱིམས་ཀྱི་གསན་ཡིག》ལས། “སློབ་དཔོན་ཞང་ཡོན་ཏན་བྱང་ཆུབ་ལས། སྨྲ་སྒོ་མཚོན་ཆ་དང་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས2ཐོས་སོ།⒃”ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཡིན་ངེས་པས་སྐབས་དེར་སུམ་རྟགས་ལ་ཆེད་དུ་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་རྟགས་གསལ་བོར་མཚན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱི(1290—1364)ཆོས་འབྱུང་ལས་ཀྱང་། “ཐུ་མི་སཾ་བྷོ་ཊས་མཛད་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ལས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཉིས་ལས་མ་རྙེད⒄”ཞེས་སུམ་རྟགས་ལ་རྒྱ་འགྱུར་མའི་བཀའ་བསྟན་དང་མཉམ་པའི་གོ་ས་ཞིག་གནང་འདུག་པ་འདི་དག་བློ་ལྡན་དག་དགའ་བའི་གསོས་སུ་འགྱུར་ངེས།
འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆེས་སླ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་མོད《ལོ་རྒྱུས་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ》རྩོམ་པ་བོ་འདིས་འདི་ལྟར་ལོ་ཚིགས་ལ་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར་རང་འཁྲུལ་གཞན་རྨོངས་ཀྱིས་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་བ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། འདིས་དགག་སྒྲུབ་གསུམ་པ་དང་དྲུག་པའི་དོགས་པའང་རང་སར་བཀྲོལ་བར་བྱས་ཡོད་པས་ལོགས་སུ་དཔྱད་པ་གཏོང་མི་དགོས་སོ། །
གསུམ་པ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་བཞི་བ་དང་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་བཅས་ནི་རྩོམ་པ་བོས་དགོངས་ཚུལ་གཞན་དག་ལས་སུམ་རྟགས་ས་པཎ་ཡབ་སྲས་ལས་བྱུང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་མ་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད་བརྗོད་བྱ་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བས་དཔྱོད་པའི་ངལ་བ་ཅི་ཡང་མི་བསྟེན་ནོ། །
བཞི་བ། ཁོང་གི་དགག་སྒྲུབ་ལྔ་བའི་ནང་དུ“བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་གཤམ་དུ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་མཁས་པ་དག་གིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་འཁོད་པའི…ཐོག་མར་ལོ་པཎ་མང་བོས་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ…བྱེ་བྲག་ རྟོགས་བྱེད་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས། རྒྱབ་བར་དུ་ཐོན་མིའི་ཨ་ནུས་བྱས་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་རྩ་བ་སུམ་ཅུ་བ་དང་དེའི་མཇུག་ལྕེ་ཁྱི་འབྲུག་གིས་མཛད་པའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྒྱུར་བ་གནས་བརྒྱད་རྩ་བ་དང་། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་ཞེས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་སྒྲིག་ཕྱོགས་དེ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག…གལ་ཏེ་སུམ་རྟགས་རྩ་བ་ཐོན་མིས་མཛད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན…གོ་རིམ་དང་བོ་ཁོ་ནར…འགོད…དགོས། འདི་བརྡ་དང་ཚིག་སྦྱོར་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་གནའ་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན⒅”གསུངས། དེ་ལ་ཡང་དཔྱད་དགོས་ཏེ།
1 བསྟན་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ལ་སྦྱར་ནས་ཚད་མར་འཛིན་ན་སུམ་རྟགས་གནས་བརྒྱད་ཆེན་པོའི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ་དེ་དགོས་དབང་བསམ་པའམ་ཡང་ན་ཚད་མར་མི་འཛིན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོས་དཔྱད་ན་གོ་རིམ་དེ་ནི་བཙུན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱི་དགོངས་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་མ་འདས་སྙམ་ཏེ་དང་བོ་དག་ཡིག་དང་དེ་ནས་བརྡ་སྤྲོད་སྦྱོང་བ་ནི་བོད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཡིན་པས《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད》ཆེ་འབྲིང་གཉིས་སྔོན་དུ་བཞག་ནས་སུམ་རྟགས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཐོག་མར་བཞག་ན་འགལ་བ་མེད་ལ་ཡང་ན་སྔ་མ་གཉིས་རྒྱལ་བོས་བཀས་བཅད་པར་དབང་བཙན་པར་བྱས་ནས་སྔ་མར་བཞག་ཅིང་དེ་ནས་སུམ་རྟགས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་པས་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ནའང་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། འདིར་གལ་ཆེན་དུ་གཟུང་དགོས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་དཔྱད་དགོས་པ་མང་ན་ཡང་ད་རེས་དཔེ་མ་འཛོམས་པས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་རོ། །
2 སུམ་རྟགས་ལ་བརྡ་དང་ཚིག་སྦྱོར་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་གནའ་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནའང་རྡོ་རིང་དང་གཏེར་ཡིག་སོགས་དམིགས་བསལ་ཅན་མ་གཏོགས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་དང་ཡིག་ཆ་མཐའ་དག་ལ་བཀས་བཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་བཀས་བཅད་བྱས་པ་ན་སུམ་རྟགས་ལ་བཀས་བཅད་མི་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་མེད་པའི་གནད་ཀ་འདི་ཤེས་ན་དེ་ལ་དོགས་པ་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟ་ད་དུང་ཐོན་མིའི་འགྱུར་བྱང་ཡོད་པའི་ལྷའི་དཔང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་འགྱུར་བཅོས་ཐེངས་ལྔ་བྱས་པ་འགྱུར་བྱང་དུ་གསལ་བ་བཞིན་སྐབས་དེའི་བཀའ་བསྟན་དག་ཀྱང་བཀས་བཅད་བརྒྱུད་པས་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆའི་ཁྱད་ཆོས་བྲག་ཕུག་སོགས་ལས་ཐོན་པ་མ་གཏོགས་ལ་མེད་དོ། །དེ་བས་སུམ་རྟགས་ལ་གནའ་བོའི་ཁྱད་ཆོས་མི་ལྡན་པར་ཡ་མཚན་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
3 རྡོ་རིང་དང་ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་སོགས་ན་སུམ་རྟགས་དང་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་ཡོད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་མོད་དེ་ལ་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ནི་གཅིག་ནི་དེ་དག་ཡིག་ནོར་ཡིན་མིན་བསམ་དགོས་ལ་གཅིག་ནི་སུམ་རྟགས་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་ལ་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཡོད་མེད་ལ་ལྟ་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་སྡོམ་རྩིས་དང་གཤིབ་བསྡུར་རིག་པ་ལས་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ་ཡིག་ནོར་ཡིན་ན་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་ལ་སྤྱི་འགྲོས་ཡོད་ན་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་ཡིན་པས་སུམ་རྟགས་ཐོན་མིའི་མིན་དུ་ཆུགས་ཀྱང་སྐབས་དེར་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་དག་ དང་སུམ་རྟགས་ཀྱི་བར་ན་འབྲེལ་བ་ག་འདྲ་ཡོད་མེད་ནི་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཁོ་བོས་སུམ་རྟགས་དང་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་པ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཏུ་དཔྱད་འདོད་པས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་རོ། །
4 འདི་ནས་ཆེད་དུ་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ཡིག་ཆ་དག་ནི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་བཞིན་དུ་བྲིས་འདུག་པ་གསལ་བོར་མཐོང་བས་སུས་ཀྱང་བསྙོན་འདིང་མི་ནུས་ལ་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིག་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་བཅས་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་ཡི་གེར་སུམ་རྟགས་དང་མི་མཐུན་པ་མང་མོད་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱད་ཅུའི་ཡན་སུམ་རྟགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་སྐབས་དེར་སུམ་རྟགས་བཞུགས་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་སུམ་རྟགས་བྱུང་མེད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཐུབ་བམ། འདི་ནི་གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ལྷག་པར《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》 ལས། ལ་ལ་བྱཱ་ཀ་རའི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ཏེ་ཞེས་བྱུང་བའི་ཚིག་དེ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་བྱཱ་ཀ་ར་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་གཞུང་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིན་ན་སྐད་དང་མཐུན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་སྐབས་དེར་བྱུང་ཟིན་པ་མིན་ནམ།
གཉིས་པ། 《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ཀྱི་གཤིབ་བསྡུར་ལས། 《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》དང་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་དཔྱད་པ།
སྤྱིར་ན་སུམ་རྟགས་དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་མེད་ལ་སུམ་རྟགས་ལ་མཁྱེན་པ་ཡངས་པའི་མཁས་པ་དག་སྔོན་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གསལ་བོ་ཤེས་ཡོད། 《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》མཐོང་མ་མྱོང་ཡང་སུམ་རྟགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཅུང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་ལས། “ས་སྐྱ་པན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི《སུམ་རྟགས་དོན་འགྲེལ་ཚིགས་བཅད་མ》《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》སོགས་ལེ་ཚན་ཁ་ཤས⒆”ཞེས་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ལས་ཐོན་པའི་བསྡོམས་ཚིག་ལས་གནད་དོན་དེ་དག་ཆེས་སླ་བའི་སྒོ་ ནས་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན། བསྡོམས་ཚིག་འདིའི་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཆེད་དུ་ཁོ་བོ་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
ང་ཚོས་གསལ་བོར་ཤེས་རྒྱུ་ནི་འགྲེལ་བ་རྩ་བ་ལས་ཁ་གསལ་ཞིང་འཐུས་ཚང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ་འགྲེལ་བ་རྩ་བ་ལས་ཁ་མི་ཚང་བར་གྱུར་ན་དེ་འགྲེལ་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གསལ་བོར་ཤེས་ངེས། དེ་བས་བལྟས་ན《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བས》《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》ལས་མི་གསལ་བ་དག་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་གོ་རིམ་མི་ལྡན་པ་དག་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་མཁོ་མི་ཆེ་བ་དག་འདོར་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དག་ལ་བལྟས་ན་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་མཐོང་ཡོང་། དེ་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་པར་བཤད་ན་གསལ་བོར་ངོ་འཕྲོད་པར་འགྱུར་བས་ཚིག་ཚོགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །
དང་བོ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》ལས། “རྒྱ་གར་སྐད་དུ…བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ”ཞེས་པའི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དང་འགྱུར་ཕྱག་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པོདེ《ཡི་གེ་སྦྱོར་བར》བཀོད་མེད། དེའི་དོན་ཡང་རྩ་བའི་མཆོད་བརྗོད་ལ་བཀོད་ན་མི་འོས་པ་དེར་ཐུག་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་ཁོང་གིས“འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །⒇”ཞེས་རང་གི་མཆོད་བརྗོད་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ཡིན།
དེ་ནས་རྩ་བའི་ཚིག“བསླབ་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་འཛིན་ཅིང…ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་བཤད་ པར་བྱ། །”ཞེས་པ་རྐང་བ་བཞི་བོ་དེ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དགོས་པ་བཤད་པའི་ཚིག་ཡིན་པས་དེ་མ་བཀོད་ན་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དགོས་པ་བཤད་པའི་ཚིག་སྟོར་ཞིང་གཞུང་ཚད་ཀྱིས་བཏགས་པ་དང་བརྗོད་བྱའི་བཏགས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་ལུགས་གཉིས་ལས་བརྗོད་བྱས་བཏགས་ཟེར་བ་དེ་ས་པཎ་གྱིས་ཚད་མར་བཟུང་ཞིང《ཡི་གེ་སྦྱོར་བ》དེ་སུམ་ཅུ་བ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བས་རྟགས་འཇུག་ལས་ཆེད་དུ་ཁ་སྐོང་དགོས་པའི་གནད་ཀྱང་དེ་ལ་ཐུག་འདུག
དེ་ནས“ཡི་གེ་མིང་ཚིག་དགོས་འབྲེལ་དང་། །འཇུག་ཚུལ་བསྟེན་ཚུལ་བསྟེན་བྱ་བདུན། །དབྱེ་ཚུལ་དེ་བཤད་སྔོན་རྗེས་ལ། །ཡུལ་བྱེད་ཚུལ་ཆེད་བཞི་བཞི་སྟེ། །ཚུལ་གཉིས་པ་ལ་ཕྲག་བཅུ་བདུན། །ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ཡི་གེའོ། །མིང་དང་ཚིག་ལ་བརྒྱན་གཉིས་དགོས། །ལྡོག་དང་རྗེས་འགྲོ་ལུས་མདོར་བསྡུས། །”ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱ་ས་བཅད་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་ལུས་མདོར་བསྟན་གྱིས་ཚུལ་དུ་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པོ་འདིས་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་གོམ་གང་མདུན་དུ་སྤོས་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་འདི་ལ་བལྟས་ན་འདིའི་རྩོམ་སྟངས་རྩ་བའི་འགྲོས་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པར་ཅུང་གྱོང་ཉམས་དང་སྤྱི་བསྡོམས་ཀྱི་ཉམས་ལྡན་པ་དེ་ང་ཚོས་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྩ་བ་དང་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་པ་བོ་མི་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
དེའི་འཕྲོར“ཡི་གེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་གཉིས། །ཨཱ་ལི་གསལ་བྱེད་ཨི་སོགས་བཞི། །”ཞེས་རྩ་བའི་ཚིག་དེ་གཉིས་བཀོད་ནས། །“ ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའོ་སྟེ། །”ཞེས་དང་། རྟགས་འཇུག་གི“སྡེ་བ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའོ། །”ཞེས་པའི་རྫོགས་ཚིག་དོར་ནས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་སྐབས་དེའི་ཚིག་ཇེ་བདེ་རུ་བཏང་འདུག དེ་འཕྲོར་རྩ་བར“དེ་ལ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་ཡིན་དེ…མི་འཇུག་པ་ནི་ཉི་ཤུའོ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་གསུམ་དོར་འདུག དེ་ཡང་རྩ་བའི་གོ་རིམ་ཐད་ནས་ཁ་སྐོང་ཡིན་ཏེ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་སྡེ་བ་བཤད་ནས་སྔོན་རྗེས་འཇུག་བཤད་ན་གོ་རིམ་དང་མཐུན་ཞིང་ལེགས་པས་སོ། ། རྗེས་མའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་དོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་གསུམ་ལ་ནུས་པ་ལྷག་པོར་མེད་པ་ལ་དགོངས་འདུག
འདིའི་ཐད་ནས་སུམ་རྟགས་རྩ་བར་ཁ་སྐོང་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་ནི། “མགྲིན་པ་དང་ནི་ལྕེ་དབུས་དང་། །སོ་བར་ལྕེ་ཡི་རྩེ་མོ་དང་། །མཆུ་དང་ལྕེ་དབུས་མགྲིན་པ་དང་། །གནས་ལྔ་དག་ལས་བྱུང་བ་ནི། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་བཞིས་ཡི་གེའི་སྐྱེ་གནས་ཁ་སྐོང་གིས་བརྗོད་ཡོད། དེ་ཡང་དོན་འགྲེལ་གྱི་རྟགས་ཏེ་རྩ་བ་ལས། “དང་བོ་ང་རོ་རྣམས་ལ་སྦྱངས། །” ཞེས་པའི་དགོངས་དོན་ཡིན་མོད་རྩ་བར་བཤད་མེད་པས་ཁོང་གིས་འདིར་བཀོད་ན་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་དགོངས་ནས་ཞལ་སྣོན་བྱས་ཡོད། དེ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་ནས་སྒྲ་གདངས་ངོས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་ཚིག་འགའ་བཅོས་ནས“མཐའ་གཉིས་དྲུག་པའི་གསུམ་པ་དང་། །ལྔ་བའི་ཐོག་གསུམ་བདུན་པའི་གཉིས། །ལྔ་པའི་བཞི་བ་མནན་བྱ་བ། །གསུམ་པ་གསུམ་དང་གཅིག་དང་གཅིག། ལྷག་མ་དྲུག་སྟེ་དེ་ལྟར་ན། །བདུན་བདུན་ལྔ་ཚན་དྲུག་དྲུག་ལ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་དྲུག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་མོད། དེ་ཡང་རྩ་བའི་རྩོམ་ཉམས་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་སྐོང་ནི་ངེས་པར་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ་དེ་ནི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
སྤྱིར་ན་གསལ་བྱེད་བཤད་དུས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་བཤད་ན་སྟབས་བདེ་མོད། རྩ་བས་སུམ་ཅུ་བའི་སྐབས་སུ་མ་བཤད་པར་རྟགས་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་ཡོད། དེ་བས་ས་པཎ་གྱི་རྟགས་འཇུག་རྩ་བའི་ཚིག“ཕོ་དང་མོ་དང་མ་ནིང་ནི། །……མ་ནིང་མཚན་མེད་ ཅེས་ཀྱང་བྱ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་འདིར་དྲངས་ནས་གོ་རིམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཁ་སྐོང་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། འདིས་ཀྱང་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་སུ་རྩ་བ་བྱུང་ཟིན་པ་མ་ཟད་ཁོང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་འདུག་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན།
སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་ལས་གསལ་བྱེད་བཤད་པ་ལས་དབྱངས་བཤད་མེད་པས་ས་པཎ་གྱིས་དེ་ལ་ཞལ་སྣོན་གྱི་ཚུལ་དུ། “ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུའི་ཀུན་གྱི་མཆོག །མིང་ཚིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་མེད་པའོ། །”ཞེས《འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད》ཀྱི་དབྱངས་བཤད་པ་དེར་མིང་ཚིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བཅོས་ནས་བཀོད་ཡོད།
དེ་ནས་རྟགས་འཇུག་གི་རྩ་བའི“མོ་ཡི་ཡི་གེའི་ནང་ནས་ནི། །རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ། །འཇུག་པ་བཅུ་ཡི་ནང་ནས་ནི། །སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་དབྱུང་བྱ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ཁ་བསྐངས་ནས། སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་ཚིག“མི་འཇུག་པ་ནི་ཉི་ཤུའོ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་བཀོད་པས་གོ་རིམ་གྱི་ཐད་ནས་ལྷུ་འགྲིག་ཏུ་སོང་ཡོད།
དེའི་འཕྲོར་རྗེས་འཇུག་མ་བཤད་པར་སྔོན་འཇུག་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡང་རྟགས་འཇུག་གི་གོ་རིམ་དང་ཡང་མཐུན་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་སུམ་ཅུ་བའི་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་དག་གིས་རྗེས་འཇུག་གི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལྟར་བཤད་ན་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དེ་ལ་ཐུག་འདུག འདི་ལས《སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བའི》གོ་རིམ་དེ་ས་པཎ་གྱི་ཅུང་ཐུགས་ལ་མ་བབས་པའི་རྟགས་སུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ཁོང་གིས“རྗེས་འཇུག་ཡི་གེའི་བཅུ་ཉིད་ལས། །དང་བོ་གསུམ་པ་ལྔ་བ་དྲུག །བདུན་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་འཇུག་གོ། ”ཞེས་རྩ་བའི་ཚིག་ལ་བཟོ་བཅོས་ཅུང་བྱས་ནས་བཀོད་དེ“སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་བོ་ལ། །…ཤིན་ཏུ་མཉམ་པས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་སོ་གཉིས་བཀོད་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཇི་བཞིན་བཀོད་མེད་དེ། “ཕོ་ནི་ཕོ་དང་མོ་ལའོ། །ཞེས་པ་ཕོ་ནི་ཕོ་བཞི་མོ་བདུན་ལའོ། །”ཞེས་དང་། “དང་བོ་ཕོ་གསུམ་མོ་བརྒྱད་ལའོ། །གཉིས་པ་ཕོ་གཉིས་མོ་བཞི་ལའོ། །མོ་ནི་མོ་ལྔ་མ་ནིང་ལྔའོ། །ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མོ་བཞི་དང་། །ཤིན་ཏུ་མོ་གསུམ་མ་ནིང་བཞིའོ། །”ཞེས་ཞིབ་ཆ་བཏོན་ཡོད་པ་འདི་ཡང་དོན་འགྲེལ་གྱི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་རྩ་བའི་ཞིབ་ཆ་འགྲེལ་བས་གཏོད་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་ལས་རྩ་བའི་ཞིབ་ཆ་འགྲེལ་བས་གཏོར་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པས་སོ། །གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི》དོན་འགྲེལ་ཡིན་ན་གནད་མང་བོ་ཞིག་སྟོར་འདུག་པས་སུམ་རྟགས་མཁན་པོ་གླེན་པ་ཞིག་ལས་མཁས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡིན་མི་སྲིད་དོ། །
དེ་ནས་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་ཚིག“སྡེ་བ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་སྡེ་ནི། །…རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་རུ་འདོད། །”ཅེས་པའི་ཚིག་རྐང་ལྔ་བཀོད་ནས་ཐ་མའི་ཚིག་རྐང་གི་བཅུ་རུ་འདོད་ཅེས་པ་བཅུ་བོ་དེའི་ཞེས་པར་བསྒྱུར་སྟེ་གོ་ཇེ་བདེར་བཏང་ནས། “གསུམ་ལྔ་བཅུ་དང་བདུན་བརྒྱད་དང་། །གཉིས་གཉིས་བཞི་དྲུག་དགུ་གྲངས་བཞིན། །གསུམ་གཉིས་ལྔ་ཡི་སྡེ་ཚན་གྱིས། །”ཞེས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཚིག་གསུམ་བསྣན་ནས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བཀོད་འདུག དེ་ལས་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི་ས་པཎ་གྱིས་ད་བ་ས་གསུམ་ཕོ་དང་། འ་ར་གཉིས་མོ། ག་ང་ན་མ་ལ་ལྔ་མ་ནིང་དུ་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་རྩ་བའི་ཁ་སྐོང་ཞིག་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་གཏན་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ལགས་ཀྱིས“གསུམ་ལྔ་བཅུ་དང་བདུན་བརྒྱད་དང་། །གཉིས་གཉིས་བཞི་དྲུག་དགུ་གྲངས་བཞིན། །གསུམ་གཉིས་ལྔ་ཡི་སྡེ་ཚན་གྱིས། །”ཞེས་པའི་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ཧ་གོ་ཚོད་གཏན་ནས་མི་འདུག་གོ །
དེ་འཕྲོར་རྟགས་འཇུག་གི་ཚིག“དེ་ཡང་བྱེད་པ་བཞི་བྱེད་དེ། །”ཞེས་པའི་བྱེད་པ་དེ་ཅུང་གོ་དཀའ་བས་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་བཞི་བཞི་སྟེ་ཞེས་གསལ་དུ་བཏང་ནས་སྡོམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་འདུག་མོད། རྩ་བའི་ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅེས་པ་དེ་གོ་དཀའ་བས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཆེད་ཞེས་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ཡོད། རྩ་བའི་ཚིག“ཕོ་གསུམ་མོ་གཉིས་མ་ནིང་གསུམ། །…དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །”ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་དྲུག་གོ་དཀའ་བར་དགོངས་ཏེ་དོར་བར་བྱས་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ། དང་བོ་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ནི། །དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་འཇུག །ཅེས་ཆེས་སྟབས་བདེ་ཞིག་བཀོད་ཡོད།
དེའི་འཕྲོར་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྩ་བའི་ཚིག“དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །…དེ་དག་ནང་གསེས་གསུམ་དུ་དབྱེ། །”ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་ལྔ་དོར་ཏེ། “དེ་ནས་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ནི། །རང་རང་མཐུན་པའི་མཐར་དྲངས་ཏེ། །”ཞེས་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བར་བྱས་ནས་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་གཏན་ནས་བཤད་མེད་པ་ནི་སྔོན་འཇུག་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་ལ་དགོངས་འདུག ཕྱི་མའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་གོ་བ་གཏན་ནས་མི་ཆགས་པས་སུམ་ཅུ་བའི་ཐོབ་ཐང་གིས་བཤད་ན་ལག་ལེན་གྱི་ངོས་ལས་ར་སྤྲོད་འབྱུང་བས་དེ་དག་མ་བཤད་པར་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བའི་ཚིག“རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་བོ་ལ། །…དུས་ཀྱི་དབང་དུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་རྐང་ང་བརྒྱད་ཁ་ཚང་བཀོད་འདུག དེ་ལས་སྤྱི་སྒྲའི་སྐབས་སུ། དེ་ནི་བྱེད་པོའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་ཞེས་པ་ཞིག་ཞལ་སྣོན་བྱས་འདུག
དེའི་འཕྲོར་ཁོང་གིས། “གཉིས་པ་བཞི་བའི་ཨིས་བརྒྱན་ལ། །གསུམ་པའི་གསུམ་སྦྱར་མ་འབྲེལ་དང་། །གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དངོས་རྐྱེན་དང་། །ཕྱི་ཚིག་ཐ་དད་མིན་པའོ། །ལྔ་གཉིས་ཁོ་ན་བདེན་འཇུག་བཅས། །དང་པོའི་གསུམ་པར་གཉིས་པའི་བདུན། །སྦྱར་བ་སྤྱི་འཇུག་གསུམ་པ་ཡི། །དང་བོ་ཨེས་བརྒྱན་བཞི་རྗེས་ལྡན། །དམིགས་འཛིན་དེ་གཉིས་ཆ་ལྡན་ཏེ། །ཁ་ཅིག་ལྔ་ཕྱིས་ཟིལ་ནོན་སྦྱར། །གདགས་དང་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། །ཀ་ག་པ་བ་ཟ་ས་གཉིས། །ལ་ཡི་ཡི་གེ་བཏགས་པ་དང་། །ཀ་ཁ་ང་ཇ་ཏ་ད་ན། །སྟེང་དུ་ར་ཡིས་བརྒྱན་པ་དང་། །ཀ་ག་ང་ཅ་ཇ་ཏ་ད། །སྟེང་དུ་ལ་ཡིས་བརྒྱན་པ་དང་། །དོན་ལ་ཐ་དད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །མ་བུ་ཐ་དད་གནས་པ་ནི། །མ་ཡི་ཡི་གེ་ཆུང་བ་སྟེ། །བུ་ཡི་ཡི་གེ་ཆེ་བ་ཡིན། །བརྗོད་པ་ཐ་དད་ཤེས་པར་བྱ། །ཀ་ཁ་ག་པ་ཕ་བ་མ། །དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བདུན་པོ་དང་། །ཀ་ཁ་ག་ཅ་ཙ་ཆ་ཚ། །ཞ་ར་ཤ་ས་བཅུ་གཅིག་དང་། །ཀ་ཁ་ག་ཏ་ད་པ་ཕ། །བ་མ་ས་ཧ་བཅུ་གཅིག་ལ། །ཡ་བཏགས་ར་བཏགས་ཝ་བཏགས་གསུམ། །གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །གུ་གུ་འགྲེང་བུ་ན་རོ་དང་། །ཞབས་ཀྱུ་ཀུན་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན། །འདིར་མང་སྤྲོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་སྐད་དང་མཐུན་པ་ཡིས། རང་ཡུལ་སྐད་ངན་སྤང་བར་བྱ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་སོ་དྲུག་གིས་སུམ་རྟགས་རྩ་བར་མ་ཐོན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དང་མ་བུའི་ཡི་གེའི་ཆེ་ཆུང་སོགས་བོད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྐོར་ཞིག་བསྣན་ནས་ཞལ་སྣོན་བྱས་འདུག
དེ་ནས“ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་རྣམས། །…དེ་ནི་དེ་བཞིན་སྦྱོར་བར་བྱ། །”ཞེས་ཚིགས་བཅད་བཀྲོལ་བའི་མན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་བཞི་དང་། “ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །…ཚིག་གིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱ། །”ཞེས་མིང་དང་ཚིག་ཆེད་དུ་བཤད་ཅིང་། སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་ན་རྒྱས་པར་བཤད་མེད་པས་འདིར་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ།“ མིང་ལ་གྲུབ་དང་རྗེས་གྲུབ་གཉིས། །དང་བོ་འདོད་རྒྱལ་ཕྱི་མ་ལ། །རྣམ་གཉིས་དོན་ལྡན་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། །ཡིན་དང་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་དང་། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་དང་དངོས་བཏགས་ལྔ། །ཡོད་ཕན་བྱེད་ལས་འདྲ་བའོ། །ཚིག་གི་དབྱེ་བསྡུ་བྱེད་པ་བརྒྱད། །དངོས་ལས་བྱེད་ཆེད་འབྱུང་ལས་འབྲེལ། །གནས་དང་བྱེད་པའོ་བསྡུ་བ་བརྒྱད། །འབྲུ་མང་བོ་དང་ཚིག་བསྡུ་དང་། །བྱེ་བྲག་ཡན་ལག་བཞི་བསྡུ་དང་། །གཞི་གཅིག་སྐྱེས་བུ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོའི་ཚིག་མང་དང་གཉིས་ཏེ། །དེ་ལ་རང་མིང་ལྡན་མི་ལྡན། །ཕྱོགས་དང་རྣམ་གྲངས་ཕན་ཚུན་བསྟེན། །དྲུག་གི་ཕྱོགས་ཀུན་དང་གཅིག་ལ། །མཐུན་དང་ཐ་དད་དབྱེ་བ་བཞི། །ཕྱེ་ལ་ཕྱེད་པ་དྲུག་གིས་བསྒྱུར། །བརྒྱད་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །དུས་གཅིག་གསུམ་ལྡན་ཉིད་དུ་སྦྱར། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུས་སུམ་རྟགས་ན་མེད་པའི་མིང་གི་གྲུབ་སྟངས་དང་ཚིག་སྡུད་སོགས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་བྱས་ཡོད། ཚིག་སྡུད་འདི་ནི་བོད་ལ་དགོས་ངེས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་མོད་སུམ་རྟགས་སུ་མ་ཐོན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཅིག་ཡོད་དེ་ཚིག་སྡུད་ནི་ཡི་གེའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་ཞིང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པས་ཡི་གེའི་བཀོད་སྤྱོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།
དེའི་མཇུག་ཏུ་རྩ་བའི་ཚིག“མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པ་ན། །…དོན་རྣམས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་བདུན་པོ་དེ་བཀོད་ནས་མཐར“དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །”ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་བཀོད་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོས《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》དང《སུམ་རྟགས་རྩ་བ》གཉིས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ན་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བར་ཚིག་རྐང229ཡོད་པ་དེའི་ནང་ཚིག་རྐང143ནི《སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བའི》ཚིག་ཡིན་ལ་འཕྲོ་མའི་ཚིག་རྐང་86ནི་ཁོང་གིས་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སུམ་རྟགས་ལ་ཞལ་སྣོན་བྱས་པའི་ཚིག་ཡིན། སྤྱིར་རྩ་བར་དངོས་སུ་མ་ཐོན་པའི་ཚིག་གོ་སླ་བར་འགྲེལ་བ་དང་ཚིག་དོན་ཇེ་གསལ་དུ་གཏོང་བ་ནི་འགྲེལ་བའི་འོས་འགན་ཡིན་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱུན་ཤེས་ཡིན་པས་གོང་གི་གཤིབ་བསྡུར་ལས《སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ》དང《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》གཉིས་ནི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ། ལྷག་པར་འདིའི་ཁ་སྐོང་གི་ཚིག་དག་རྩ་བའི་རྩོམ་སྟངས་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་གྱིས་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པ་མ་གཏོགས་རྩ་བའི་རྩོམ་གཉིས་ལ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅུང་ཟད་བསྡུར་བས་ཤེས་པས་ན་མཁས་དབང་གང་གིས་རྩ་བའི་ཚིག་དྲངས་པ་དེ་དང་རྩ་བའི་ཚིག་ལ་གཤིབ་བསྡུར་ཙམ་ལས་ཞལ་སྣོན་གྱི་ཚིག་དག་བསྐྱུར་ནས་ཚིག་དོན་ཡོངས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་མ་བྱས་པས་གཡག་ཞར་བས་རྩྭ་ཟོས་པ་ལྟ་བུའི་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པ་ནི་ངལ་བ་འབྲས་མེད་ཅིག་དང་བོད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐོར་ཅིག་གིས་གང་མཁོ་དེ་ལེན་པ་ལས་གཞན་ལ་མིག་བཙུམ་པའི་ནད་རྙིང་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་མོ། །
མཇུག་གི་གཏམ།
འདི་ནི་ཁོ་བོས་དམ་པ་གང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཏེ་ཞིབ་མོའི་ལུགས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ཁུལ་ཡིན་ལ་འདིའི་གནད་ཀྱང་ས་པཎ་གྱི《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ》སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཡིན་པས་ངས་ཀྱང་ཆེད་དུ་དེ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་གང་གི་དགག་སྒྲུབ་དག་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ཡང་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འཕེལ་རིམ་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆེད་ལས་དམ་པ་གང་ལ་དགག་བཞག་གི་ཆེད་དུ་མིན་ལ་འདི་ལྟར་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནད་དོན་མང་བོ་ཞིག་ལ་ངེས་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མོད་ཁོ་བོ་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་ཤེས་རྒྱ་དོག་པའི་དབང་གིས་དཔྱད་བརྗོད་འདིའི་ཁུངས་འཛོལ་བ་དང་རིགས་པ་འཁྲུལ་བ། དབྱེ་ཞིབ་ནོར་བ་ཡང་གང་མང་ཞིག་ཡོད་ངེས་པས་དམ་པ་གང་གིས་རྣག་ཐོག་འབིག་གཙགས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། 《མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》2009ལོའི་དེབ་གཉིས་པར་བཀོད། ཐེངས་འདིར་ཁ་སྣོན་ཅུང་ཟད་བྱས་ཡོད།
མཆན།
①ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ 15
②ཚལ་བ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ།《དེབ་ཐེར་དམར་བོ》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 35
③ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ ཤ 35
④ཙོང་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པ།《ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐུན་ཁང་། ཤ6
⑤མཁན་པོ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་རྲཱྀ སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ། ཤ 368
⑥《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ།ཤ39
⑦《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》 སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ།ཤ47
⑧《བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ》སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ཅོ།ཤ116
⑨ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིགPT ཤ99ལྡེབ 29བ།
⑩ཏུང་ཧོང་གཏེར་ཡིགPT ཤ99ལྡེབ 40བ།
⑴ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ 16
⑵ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 70
⑶ཀར་ལེབས་པད་མ་རྡོ་རྗེ།《ཀར་ལེབས་སུམ་རྟགས》བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ82
⑷《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 37
⑸《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ52
⑹འདི་ནི་ཆབ་སྤེལ་གྱི་གསུང་གཞིར་བཟུང་ནས་ལོ་ཚིགས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ། མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་དབུས་པ་བློ་གསལ་དུས་རབས་བཞི་བའི་མི་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ས་པཎ་དང་དུས་མཉམ་པ་སྟེ1267ལོར་རབ་བྱུང་ལྔ་བའི་དབུ་ཚུགས་པས་སོ། །འདིར་དེབ་སྔོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་དཔྱད་ན་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་གཉིས་ཀའི་བླ་མ་ཡིན། དབུས་པ་བློ་གསལ་ཡང་ཁོང་གཉིས་ཀའི་སློབ་མ་ཡིན། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་སྤྱི་ལོ1265ལོ་ནས་སྣར་ཐང་དུ་ལོ་གསུམ་ལ་མཆིམས་སོགས་བརྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་བ་ལས་དཔྱད་ན་ཕལ་ཆེར་སྐབས་དེར་མཆིམས་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡན་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། དབུས་བ་བློ་གསལ་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་ལ་སྣར་ཐང་བཀའ་བསྟན་གྱི་དཀར་ཆག་སྒྲིག་རོགས་ཡིན་སྐབས་དེར་མ་མཐའ་ཡང་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་ས་པཎ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་མི་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
⑺དབུས་པ་བློ་གསལ། 《སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བཞུགས་སོ》དཔལ་བརྩེགས་གནའ་དཔེ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་བརྙན་པར་མ། ཤ 2ན།
⑻དབུས་པ་བློ་གསལ། 《སུམ་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བཞུགས་སོ》དཔལ་བརྩེགས་གནའ་དཔེ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་བརྙན་པར་མ། ཤ 11 བ།
⑼ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་ མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ22
⑽ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ། ཤ17
⑾ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་བོ།《སློབ་དཔོན་ཨ་ནུས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་འཇུག་ཚུལ་སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་འགྲེལ》《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 31
⑿ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་བོ།《སློབ་དཔོན་ཨ་ནུས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་འཇུག་ཚུལ་སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་འགྲེལ》《ས་སྐྱ་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 31
⒀《ས་པཎ་གྱི་གསུང་འབུམ》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ 542
⒁《ས་པཎ་གྱི་གསུང་འབུམ》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ157
⒂རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། 《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》དཔལ་བརྩེགས་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་ཁང་གི་བརྙན་པར་མ། ཤ2
⒃མཆིམས་འཇམ་པའི་དབྱངས།《མཁས་པ་འཕྱིམས་ཀྱི་གསན་ཡིག》དཔལ་བརྩེགས་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་ཁང་། བརྙན་པར་མ། ཤ64 ⒄བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤ310
⒅ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ》《ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ》2006ལོའི་དེབ་དང་བོ ཤ19 ⒆ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། 《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང》ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 190
⒇《ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི》ལུང་ཐམས་ཅད་ས་པཎ་གྱི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲངས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
XXX
འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་བསྙེན་བསྒྲུབ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་བཞུགས་སོ། །
XXX
ན་མོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འདྲེན་པ་མཆོག་གི་གཙོ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་དེ་ལ་འཚལ་ཏེ། །དེ་ཉིད་བསྙེན་ཅིང་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་དང༌། །དུས་བཟང་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྲི་བར་བྱ། དེ་ལ་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི། རྗེས་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ལ་བདུན་ཏེ། དུས་དང༌། གནས་དང༌། དགོད་པ་བཤམས་པ། སྔོན་འགྲོ་གཏོར་མ། མཆོད་པ་བྱིན་རླབས། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད། ཚོགས་ཞིང་ངོ༌། །དང་པོ་དུས་ནི། བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་དུས་སམ། དབང་བསྐུར་རབ་གནས་ཀྱི་དུས་སམ། ལས་ཚོགས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དུས་སམ། ཉ་སྟོང་བརྒྱད་གསུམ་དུས་བཟང་དུའོ། །གཉིས་པ་གནས་ནི་ཁྲིད་གཞུང་དུ་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་མཎྜལ་དབང་བསྐུར་ལྟར་བཤམ། མ་འཛོམས་ན་ཕྱིང་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྟེང་དུ་ལྷ་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཚོམ་བུ་བཀོད། བླ་མ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྟེན་བཀྲམ། མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་རྣམས་ལྷ་གྲངས་དང་མཉམ་པའམ། ལྔའམ། གསུམ་ལས་མི་ཉུང་བར་བཤམ། ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་
XXX
བཟང་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་དང༌། ཀ་པཱ་ལ་བདུད་རྩིས་བཀང་བ་མདུན་ཏུ་བཞག །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཅང་ཏེའུ་ལ་སོགས་ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་ཚང་བར་བྱས་ལ་གདན་བདེ་བར་འཁོད་དོ། །བཞི་པ་ནི། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྟ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ་སྐུ་མཆོག་དམར་པོ་ཞལ་གཅིག །ཕྱག་གཉིས་སྤྱན་གསུམ་མཆེ་བ་བཞི་གཙིགས་པ། དབུ་སྐྲ་སྨ་ར་མེ་ལྟར་འབར་བ། དབུ་གཙུག་རྟ་མགོ་ལྗང་ཁུར་རྟ་སྐད་འཚེར་བ། གཡས་དབྱུག་ཏོ་ནམ་མཁར་འཕྱར་བ། གཡོན་ཐུགས་ཀར་སྡིགས་མཛུབ་མཛད་པ། ཞབས་བརྐྱང་བསྐུམ་སྒྲུབ་དང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། སྟག་ལྤགས་ཀྱི་ཤམ་ཐབས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབར་བའི་དབུས་ན་ཡེ་ཤེས་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པ། ཐུགས་ཀར་ཧྲཱིཿཡིག་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་གྱུར། ཨོཾ་ཧྲཱིཿཔདྨཱནྟ་ཀྲྀ་ཏ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ཧྱ་གྲྀ་ཝ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཅེས་བརྗོད་ལ་གཏོར་མ་རྟ་མགྲིན་ལས་སྔགས་ཀྱིས་བསང༌། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་
XXX
ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཿསྭབྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅་ཧཾ་གིས་སྦྱང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྷྲཱུྃ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་ཨོཾ་ཨཱ་ཧཱུྃ་ཞུ་བ་ལས་གཏོར་མ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་བར་བསམ་ལ། ཧཱུྃ་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས། ན་མོ་རྗེ་བཙུན་རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས། གང་དག་བགེགས་དང་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་གནས་འདིར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་གཏོར་མ་འབུལ་བའི་སླད་དུ་འདིར་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིག །ཊཱཀྐི་རཱ་ཙ་ཧཱུྃ་ཛཿ ཞེས་བཀུག་ལ་རྡོ་རྗེ་བསྡམ་པ་གྱེན་དུ་ཕྱེས་ལ། ནམཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་བྷྱོ་བོ་ཤྭ་མུ་ཁེ་བྷྱཿསརྦ་ཐཱ་ཁ་ཨུཏྒ་ཏེ་སྥ་ར་ན་ཨི་མཾ་ག་ག་ན་ཁཾ་གྷྲྀཧྞི་དཾ་བ་ལིངྟ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ལན་གསུམ་གྱིས་འབུལ། གང་དག་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པའི་ལས་ལ་དགྱེས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས། གཏོར་མ་འདི་མཉེས་ཤིང་ཚིམས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབས་ཤིག །ཆོ་ག་ཉན་ཅིང་བལྟ་བར་མི་རུང་བའི་བགེགས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་གཏོར་མ་འདིས་ཚིམས་པར་གྱིས་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་གནས་སུ་དེངས་ཤིག །ཅེས་གཏོར་མ་ཕྱིར་བསྐྱལ། ཨོཾ་ཧྲཱིཿཔདྨཱནྟ་ཀྲྀ་ཏ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ཧྱ་གྷྲཱི་ཝ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཨོཾ་སུམྦྷཱ་ནི་སོགས་ཀྱིས་བགེགས་བསྐྲད། གུ་གུལ་གྱིས་བདུག །རོལ་མོ་དྲག་ཏུ་བྱའོ། རྡོ་རྗེ་གསོར་རོ། །སྲུང་འཁོར་བསྒོམ་མོ། །ཧཱུྃ། སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མཁའ་འགྲོའི་ར་བ་རྡོ་རྗེའི་གུར། །བསྐལ་པའི་མེ་དཔུང་འཚུབས་ཤིང་འཁྱིལ། །རྣམ་རྟོག་ལས་གྱུར་བགེགས་རྣམས་ཀུན། །མཚམས་བཅད་ནང་འདི་ཚུན་ཆད་དུ། །ནམ་ཡང་འདའ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །ཨོཾ་བཛྲ་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ། ལྔ་པ་མཆོད་པ་བྱིན་བརླབས་ནི། ཨོཾ་ཧྲཱིཿཔདྨཏ་ཀྲྀཏ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ཧྱ་གྲཱི་ཝ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧཱུྃ་ཕཊ། སྔགས་ཀྱིས་བསང༌། ཨོཾ་སྭབྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱཿསྭབྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅་ཧཾ། གིས་སྦྱང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་
XXX
ཨ་ལས་ཐོད་པའི་སྣོད་ཡང་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་ཡོན། ཞབས་བསིལ། མེ་ཏོག །གདུག་སྤོས། སྣང་གསལ། དྲི་ཆབ། ཞལ་ཟས། རོལ་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་དངོས་བཤམས་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཞིང་འཕགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར། ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཞེས་པ་ནས། པཱ་དྱཾ། པུཥྤེ། དྷུ་པེ། ཨཱ་ལོ་ཀེ། གནྡྷེ། ནཻ་ཝི་དྱ། ཨོཾ་བཛྲ་ཤཔྡ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཞེས་རོལ་མོ་དང་བཅས་པས་བྱིན་དབབ་བོ། །དྲུག་པ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མ་དང་རྗེ་བཙུན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་སོགས་བྱ། སེམས་བསྐྱེད་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདག་གིས་བསྙེན་སྒྲུབ་བགྱིས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །སྐབས་འདིར་རྡོར་སེམས་བསྒོམ་ལུགས་ཀྱང་ཡོད། བདུན་པ་ཚོགས་ཞིང་ནི། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཿལས་འོད་འཕྲོས་པས། པོ་ཏ་ལ་ནས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་བླ་མ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་པ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སྤྱན་དྲངས། རྡོ་རྗེ་བསྡུ་བའི་ཕྱག་རྒྱས། ཨཱརྻ་ཨ་བ་ལོ་ཀི་ཏེ་ཤྭ་ར་ས་པཱ་རི་ཝཱ་ར་བཛྲ་ས་མ་ཛཿ པདྨ་ཀ་མ་ལཱ་ཡ་སྟྭཾ་སྭཱ་ཧཱ། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཞུགས་པ་ལ་ཡན་ལག་བདུན་པས་ཚོགས་བསགས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཆོད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བགྱི། །
XXX
སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས། །དགེ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་ཡི་རང༌། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །མྱ་ངན་མི་འདའ་བཞུགས་གསོལ་འདེབས། །དགེ་ལས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །སྡོམ་པ་བཟུང་བ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས། །འགྲོ་བའི་དགེ་ལ་རྗེས་ཡི་རང༌། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ཀྱི་བཟུང༌། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་མཆོག་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །རང་གཞན་དོན་ནི་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱིས་ནས། །སེམས་ཅན་མ་ལུས་བདག་གི་མགྲོན་དུ་གཉེར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་མཆོག་ཡིད་འོང་སྤྱད་པར་བགྱི། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་ལན་གསུམ་བརྗོད། སྲས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདས་ལ་བགོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་རིགས་ལྔའི་སྡོམ་པ་བཟུང༌། བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། ཆོས་སྐུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ལོངས་སྐུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྤྲུལ་སྐུ་མི་ཏྲ་ཛོ་ཀི་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །པཎ་ཆེན་ཤྲཱི་པུ་ཏྲ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རྟོགས་ལྡན་གིརྟི་རཏྣ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རྗེ་བཙུན་བུདྡྷ་ཤྲཱི་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དབང་བཞི་བསྐུར་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །བླ་མ་ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་རང་ལ་ཐིམ་པ་གྱུར། །ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་བསྡུའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བདག་བསྐྱེད་དང་བདུན་བསྐྱེད་སྒྲུབ་ཅིང༌། དེ་ཉིད་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་མངོན་བྱང་ལྔའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་རིམ་སྒོམ་པའི་ཐོགས་པ་ཚད་མེད་བཞི་སྒོམ་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག །སྡུག་བསྔལ་དང་
XXX
སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག །སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་དམ་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག །ཆགས་སྡང་ཉེ་རིང་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ལན་གསུམ་བསྒོམ་མོ། །ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོཿསརྦ་དྷཱརྨཱཿསྭབྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ་྅་ཧཾ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པར་གྱུར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་ལྔའི་སྟེང་དུ་རི་བོ་མཆོག་རབ། དེའི་སྟེང་དུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འབུམ་ལྡན་གྱི་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་གིས་མཚན་པ་ལས་འོད་འཕྲོས། སྲུང་པའི་འཁོར་ལོ་ཡངས་པར་གྱུར་པའི་དབུས་སུ། བྷྲཱུྃ་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་ཐར་པ་ཆེན་པོའི་གཞལ་ཡས་ཀྱི་ཁང་པར་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་རྩིག་པ་རིམ་པ་ལྔ་པ། རྟ་བབས་བཞི་ཏོག་དང་བཅས་པ། ཕྱི་རྡོ་ར་མེ་རིས་བསྐོར་བ། གཞལ་ཡས་ཁང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུས་སུ་པྃ་ལས་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར། ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་བ། དེའི་སྟེང་དུ་ཧྲཱིཿདཀར་པོ་ཚེགས་དྲག་དང་བཅས་པ་དང༌། བཾ་ཡིག་དམར་པོ་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས། གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས། ཐམས་ཅད་ཇོ་བོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སར་བཀོད། འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་པདྨའི་སྡོང་པོ་ལྟེ་བར་ཧྲཱིཿདང་བཾ་གྱིས་མཚན་པ་ལས་འོད་འཕྲོས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྱན་དྲངས། པདྨ་ཧྲཱིཿདང་བཾ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རང་ཉིད་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་གངས་རི་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། ཞབས་གཉིས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། ལྷའི་དར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་གསོལ་བ། ནོར་བུས་སྐ་རགས་ཐབས་སུ་འཆིང་བ། ཕྱག་དང་པོ་
XXX
གཉིས་ཐུགས་ཀར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་བར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་འཛིན་པ། གཡས་ཀྱི་གཉིས་པས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་རྩ་འཛིན་པ། གཡོན་གྱི་གཉིས་པས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ཡུ་བ་ནས་འཛིན་ཅིང༌། རབ་རྒྱས་སྙན་གྱི་ཐད་ཀར་ཁ་བྱེ་བ། ཞལ་འཛུམ་བག་དང་ལྡན་པ། སྤྱན་དཀྱུས་དང་སྨིན་དཀྱུས་རིང་ཞིང་མཛོད་སྤུ་དཀར་པོ་བརྒྱན་པ། དབུ་སྐྲ་རལ་པའི་ཅོད་པན་ནག་པོ་གྱེན་ལ་བཅིངས་ཤིང༌། རལ་པའི་ཟར་བུ་རྐེད་པར་སླེབ་པ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་སྐྲ་ཆིངས་ཅན་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྙན་གོང་བརྒྱན་པ། རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པས་ནུ་མ་གཡོན་པ་བཀབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔས་རྩེ་ཕྲན་ལྔ་དང༌། སྙན་ཆ་དང་མགུལ་རྒྱན་དང༌། དོ་ཤལ་དང༌། ཕྱག་གདུབ་དང༌། ཞབས་གདུབ་དང༌། དཔུང་རྒྱན་དང༌། འོག་པག་དང༌། མུ་ཏིག་སྣ་ལྔའི་ཆུན་པོ་དང༌། དར་གྱི་ཅོད་པན་གྱིས་བརྒྱན་པ། འོད་ཟེར་སྣ་ལྔ་འཁྲིགས་པའི་དབུས་ན་བཞུགས་པའོ། །དེའི་པང་ན་ཡུམ་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་སྐུ་མདོག་པདྨ་རཱ་ག་ལྟར་དམར་བ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཞབས་གཉིས་ཡབ་ཀྱི་རྐེད་པ་ལ་འཁྲིལ་པ། ཕྱག་གཡས་པས་གསེར་གྱི་ཌཱ་མ་རུ་ནམ་མཁར་འཁྲོལ་བ། གཡོན་པས་ཐོད་པ་བདུད་རྩི་དམར་པོའི་རྒྱུན་གྱིས་བཀང་བ་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་དུ་སྟོབ་པ། ཞལ་ཁྲོ་འཛུམ་ཅུང་ཟད་བཞད་པ། སྤྱན་གསུམ་དང་ལྡན་པ། དབུ་སྐྲ་རལ་པའི་ཐོར་ཅོག་དང་ཟར་བུས་རྐེད་པར་གཡོགས་པ། ཐོད་སྐམ་རིན་པོ་ཆེས་རྩེ་བྲན་གྱིས་མཚན་པ་ལྔས་དབུར་བརྒྱན་ཅིང་དཀར་འཛིན་དང་ཆུ་འཛིན་རྒྱས་པ། ཞི་བ་འཛུམ་པ། གཞོན་ཅིང་སྒེག་པ། བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་དང་ལྡན་པ། རུས་པའི་རྒྱན་ཆ་ལྔས་བརྒྱན་ཅིང༌། འོད་ཟེར་སྣ་ལྔ་འཕྲོ་བའོ། །ཡབ་ཀྱི་གནས་ལྔར་པད་ཟླའི་གདན་རེ་རེར་གྱུར་པའི་སྤྱི་བོར་ཨོཾ་ལས་རྣམ་སྣང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་དཀར་པོ། །མགྲིན་པར་ཧྲཱིཿལས་
XXX
འོད་དཔག་མེད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་དམར་པོ། སྙིང་གར་ཧཱུྃ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་སྔོན་པོ། ལྟེ་བར་ཏྲཾཱ་ལས་རིན་འབྱུང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་སེར་པོ། །གསང་གནས་སུ་ཨཱཿལས་དོན་གྲུབ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་ལྗང་གུ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཆ་ལུགས་སུ་བཞུགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་དུ་ཧ་ལས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྔོན་མོ། །ལྷོར་རི་ལས་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་མ་སེར་མོ། །ནུབ་ཏུ་ནི་ལས་པདྨ་མཁའ་འགྲོ་མ་དམར་མོ། །བྱང་དུ་ས་ལས་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལྗང་གུ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྤྱན་གསུམ་མཆེ་བ་བཞི་ཅུང་ཟད་གཙིགས་ཤིང་གཡས་གྲི་གུག་གཡོན་ཐོད་ཁྲག །གྲུ་མོ་ན་ཁ་ཏྭཾཱ་ག་འཛིན་པ། རུས་པའི་རྒྱན་ཆ་ལྔས་བརྒྱན་ཅིང༌། ཞབས་གཉིས་གཡས་བསྐུམ་གཡོན་བརྐྱང་གི་གར་གྱིས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབར་བའི་དབུས་ན་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ཨོཾ་དཀར་པོ། །མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ། སྙིང་གར་ཧཱུྃ་སྔོན་པོ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་རང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས། ཨཱརྻ་ཨ་བ་ལོ་ཀི་ཏེ་ཤྭ་ར་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛཿ ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿ དམ་ཚིག་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར། སླར་ཡང་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་འཁོར་བཅས་སྤྱན་དྲངས། བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛཿ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་དུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བས་ལུས་ཀྱི་ནང་གང༌། ཆུའི་ལྷག་མ་ཡར་འཁྱིལ་པ་ལས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་པར་གྱུར། དེ་ནས་བཟླས་པ་བྱ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་པད་ཟླའི་སྟེང་དུ་རང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་
XXX
སེམས་དཔའ་ཚོན་གང་བའི་ཐུགས་ཀར་པད་ཟླའི་སྟེང་དུ་ཧྲཱིཿགནས་པའི་མཐའ་མར་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་སྤྱན་རས་གཟིགས་རིགས་ལྔ་ཞིང་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པས་གང༌། འོད་ཟེར་འཕྲོས། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕོག་པས་གཞལ་ཡས་ཁང༌། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་ཕོག་པས་ཐམས་ཅད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་གྱུར་པའི་ཞལ་ནས་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་གྱུར། པར་བསམ་ལ་སྔགས་ནི། ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ། ཌཱ་ཀི་ནི་ཧ་རི་ནི་ས་ཧཱུྃ། ཞེས་མ་ཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྙེན་པ་ཅི་འགྲུབ་འདྲེན་ནོ། །འཕྲོ་འཇོག་པ་ནི། ཇོ་བོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་བདེན་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་གདབ་ལ་མཆོད་བསྟོད་བསྡུས་པ་ཞིག་བྱ། འོག་གི་ལག་མཆོད་འདིར་བྱེད་ན་ལེགས། འདིའི་བསྙེན་པའི་ཚད་ནི། དུས་ཟླ་བ་གསུམ། གྲངས་བསྙེན་བྱེ་བ་གསུམ། མཚན་མའི་རྟགས་རབ་མངོན་སུམ་དུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཞལ་མཐོང་བ་དང་ལུང་སྟོན་པ་རྣམས་འབྱུང༌། འབྲིང་ཉམས་སྣང༌། ཐ་མ་རྨི་ལམ་དུ་མི་དཀར་པོ་དང་བུད་མེད་དམར་མོས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་དང་ཁྲོམ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་འབྱུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་མདུན་བསྐྱེད་ནི། མདུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སྔགས་ཀྱིས་བསང༌། ཨོཾ་སྭབྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱཿསྭབྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ་྅་ཧཾ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་པའི་སྟེང་དུ། ཞེས་པ་ནས། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འོས་ཟེར་འཕྲོས། ཞེས་པའི་བར་གོང་ལྟར་རོ། །འཕགས་པ་མཆོད། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ནས། སྙིང་གར་ཧཱུྃ་སྔོན་པོ། ཞེས་པའི་བར་གོང་བཞིན་ནོ། །མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་གོང་གི་མགྲིན་པ་སྙིང་གར་ལྟེ་བ་གསང་གནས་ཀྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་མདུན་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཡས་སྐོར་དུ་གདན་ལ་འཁོད་པའི་ལུགས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མཁའ་འགྲོ་བཞི་
XXX
མཚམས་བཞིར་བཀོད་པའོ། །བདག་མདུན་གཉིས་ཀའི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ། ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སྤྱན་དྲངས། བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛཿ ཞེས་སྤོས་དང་རོལ་མོ་འཛིན་པས། ཧྲཱིཿ སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་གཞལ་ཡས་ནས། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ཉིད། །སེམས་ཅན་སྨིན་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །རང་བཞིན་གནས་མཆོག་གཞལ་ཡས་ནས། །སྐུ་གསུམ་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་གྱིས་བསྐོར། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྙན་བརྒྱུད་ལྷ་ཚོགས་གཤེགས་སུ་གསོལ། །འོག་མིན་ཆོས་དབྱིངས་ཕོ་བྲང་ནས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་མ་ལུས་ཀུན། །ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་འགྲོ་ལ་གཟིགས། །ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་གཤེགས་སུ་གསོལ། །མཁའ་སྤྱོད་ཨུ་རྒྱན་གཞལ་ཡས་ནས། །བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་མཛད་པའི། །ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་ལ་སོགས། །དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །རང་བཞིན་དུར་ཁྲོད་གཞལ་ཡས་ནས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྒྱས་མཛད་ཅིང༌། །ཕྱི་ནང་བར་ཆད་སེལ་མཛད་པའི། །ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ནི། ཧྲཱིཿ རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཕོ་བྲང་འདིར། །སྣ་ཚོགས་པད་ཟླའི་གདན་སྟེང་དུ། །ཡིད་འོང་མཛེས་པའི་ཞལ་ཡས་སུ། །སྙན་བརྒྱུད་ལྷ་ཚོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ། །ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿ དམ་ཚིག་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར། །ཅེས་པས་ནས། འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་པར་གྱུར། །ཅེས་པའི་བར་གོང་ལྟར་རོ། །སྐབས་འདིར་བཟླས་པ་བྱེད་པར་སྤྲོ་ནའང་གོང་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཧཱུྃ། ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་ཉིད་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང༌། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་འཛའ་ཚོན་ལྟ་བུར་སྤྲུལ། །ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་
XXX
འདྲེན་མཛད་པ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ལྷ་ཚོགས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཕྱི་མཆོད་འབུལ་བ་ནི། ཧྲཱིཿ ཡོན་ཏན་མེ་ཏོག་བདུག་སྤོས་དང༌། །སྣང་གསལ་དྲི་ཆབ་ཞལ་ཟས་དང༌། །རོལ་མོ་སིལ་སྙན་མཆོད་པ་རྣམས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡིས་བཞེས་སུ་གསོལ། །ནང་གི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ནི། མཛེས་པའི་གཟུགས་དང་སྙན་པའི་སྒྲ། །ཞིམ་པའི་དྲི་དང་མངར་བའི་རོ། །རེག་བྱ་འདོད་ཡོན་མཆོད་པ་རྣམས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡིས་བཞེས་སུ་གསོལ། །ནང་མཆོད་བདུད་རྩིས་ཀྱང་མཆོད་དོ། །གསང་མཆོད་འབུལ་བ་ནི། ཤ་ལྔ་དང་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེད་མཆེད་ལྔ། དབང་པོ་ཡུལ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལྔ། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡིས་བཞེས་སུ་གསོལ། །དགའ་བ་བཞི་དང་བདེ་བ་བརྒྱད། །སྐད་ཅིག་བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཟུང་འཇུག་དགའ་བདེའི་མཆོད་པ་འདི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡི་བཞེས་སུ་གསོལ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི། མཆོད་མཁན་མཆོད་པ་མཆོད་པའི་ཡུལ། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤེས་པ། །སྤྲོས་བྲལ་དོན་དམ་མཆོད་པ་འདི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡིས་བཞེས་སུ་གསོལ། །དེ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། གང་གི་དྲིན་གྱིས་བདེ་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་ཚིག་བཞི་དང༌། སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་སྐུ་མདོག་དཀར། །ཅེས་ཚིག་བཞི་དང༌། ཧྲཱིཿ རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཏི་མུག་རྣམ་དག་པས། །གཟུགས་ཕུང་གནས་གྱུར་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་བདག །རང་བཞིན་མི་གཡོ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །རྣམ་སྣང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེ་སྡང་རྣམ་དག་པས། །རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་བདག །རང་བཞིན་མི་གཡོ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །མི་བསྐྱོད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ང་རྒྱལ་རྣམ་དག་པས། །ཚོར་ཕུང་གནས་གྱུར་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བདག །རང་བཞིན་མི་གཡོ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །རིན་འབྱུང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །སྣང་བ་མཐའ་
XXX
ཡས་འདོད་ཆགས་རྣམ་དག་པས། །འདུ་ཤེས་གནས་གྱུར་སོར་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་བདག །རང་བཞིན་མི་གཡོ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྣང་མཐའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཕྲག་དོག་རྣམ་དག་པས། །འདུ་བྱེད་གནས་གྱུར་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་བདག །རང་བཞིན་མི་གཡོ་མཆོག་གི་དག་ཉིད་ཅན། །དོན་གྲུབ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །ཆོས་དབྱིངས་ལྷ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞི། །དབྱིངས་ཕྱུག་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཆུ་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །རྡོ་རྗེའི་ལྷ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞི། །མ་མཱ་ཀི་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ས་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །རིན་ཆེན་ལྷ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞི། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་མར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །མེ་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །པདྨའི་ལྷ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞི། །གོས་དཀར་མོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །རླུང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །ལས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞི། །དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཛད་པའི༌། །རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །རྒྱས་པའི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཛད་པའི། །རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །དབང་གི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཛད་པའི། །པདྨ་མཁའ་འགྲོར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །མངོན་སྤྱོད་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཛད་པའི། །ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཁྱེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད་པ་ཡིས། །མཆོག་དང་མཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །དོན་གཉིས་འགྲུབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །ལག་མཆོད་བདུད་རྩི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ནི། །ལས་སྔགས་ཀྱིས་བསང༌། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྦྱངས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཡྃ་ལས་རླུང༌། རྃ་
XXX
ལས་མེ། ཀཾ་གསུམ་ལས་ཐོད་པའི་སྒྱེད་པོ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཨ་ལས་ཀ་པཱ་ལ་ཕྱི་དཀར་ལ་ནང་དམར་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ། ཟླ་བའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ། །གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་ལས་ཤ་ལྔ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་པ། དེའི་སྟེང་དུ་བི་མུ་མ་ར་ཤུ་ལས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་པ། དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་བྷྲཱུྃ་ཨཾ་ཛྲིཾ་ཁཾ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ། དེའི་སྟེང་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་མཚན་པ། རང་གི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། རླུང་གཡོས་མེ་སྦར། ཐོད་པ་དྲོས་རྫས་རྣམས་ཁོལ། རླངས་པ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ལ་ཕོག །དེ་ལས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབས། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་དང་བཅས་པ་ཐོད་པར་ལྷུང་ཟག་པ་མེད་པའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོ་ཧྲཱིཿ ཅེས་ལན་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བདུད་རྩི་གཏོར་ཞིང༌། ངག་ཏུ། དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མའི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། རྣལ་འབྱོར་མི་ཏྲ་ཛོ་ཀིའི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། པཎ་ཆེན་ཤྲཱི་པུ་ཏྲའི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། རྟོགས་ལྡན་གིརྟི་རཏྣའི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། མཚུངས་མེད་འོད་དཔག་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མའི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། གཞན་ཡང་དབང་རྒྱུད་མན་ངག་སྟོན་པའི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་ལ་སོགས་གནས་གསུམ་གྱི་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། །བྲག་མགོན་ལ་སོགས་དམ་པ་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཚངས་པ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུ་པོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། བོད་ཁམས་སྐྱོང་བའི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་སོགས་གཞི་བདག་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག །ལམ་རྒྱུད་ལྔ།
XXX
སྐྱེ་བ་གནས་བཞིར་བསྡུས་པའི་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིས་ཚིམས་ནས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །གསུམ་པ་རྗེས་ལ་གཉིས། ཚོགས་མཆོད་དང་གཏོང་རག་གི་མཆོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ནང་མཆོད་ལྟར་བྱས་ལ། ན་མོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔས་རྒྱས་བཏབ་པ་འདི་དག །བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྩ་བ་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྩ་བ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། པཉྩ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ལ་ཁཱ་ཧི། ག་ཎ་ཙཀྲ་ལ་ཁཱ་ཧི། ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱེད་ན། ཧྲཱིཿ བླ་མ་བརྒྱུད་པར་བཅས་པ་དང༌། །ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་མ་ལུས་དང༌། །མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་འཁོར་བཅས་རྣམས། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ལ་སྤྱན་འདྲེན་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཅེས་སྤྱན་དྲངས་ལ། ཚོགས་བསྟབ་པ་ནི། སྤྱི་གཙུག་པད་ཟླའི་གདན་སྟེང་དུ། །ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་སྐུའི་ལྷ་ཚོགས་དང༌། །བཀའ་རྒྱུད་བླ་མ་འཁོར་དང་བཅས། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ནི། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡབ་ཡུམ་དང༌། །སངས་རྒྱས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་ན། །ཚེ་དཔག་མེད་པ་ཡབ་ཡུམ་དང༌། །པདྨ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །སྙིང་ཁ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ན། །
XXX
མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ཡབ་ཡུམ་དང༌། །རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ན། །རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་དང༌། །ཡོན་ཏན་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་འཁོར་ལོ་ན། །དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡབ་ཡུམ་དང༌། །ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དག་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །མགོ་སོགས་ལྷུ་ཚིགས་དག་པ་ཡི། །ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་བཅུ་པོ་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །རྩ་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །དཔའ་བོའི་ལྷ་ཚོགས་མ་ལུས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །རླུང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལུས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །ཐིག་ལེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །གསང་སྔགས་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །ལུས་ཀྱི་ཞིང་རྡུལ་རྣམ་དག་པ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
XXX
ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །རང་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །སྐུ་ཡི་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །རང་ངག་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །རང་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་ཚོགས་ལ། །ཞལ་ཟས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །ཨ་ལ་ལ་སྟེ་དགྱེས་པར་རོལ། །དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོའི་གནས་བརྒྱད་ནས། འཇིག་རྟེན་མཁའ་འགྲོ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན། །འདིར་གཤེགས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་བཞེས། །ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་སྒྲུབ་ཏུ་གསོལ། །དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་གནས་བརྒྱད་ནས། །དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་བསྐྱོད་འཚལ། །འདིར་གཤེགས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་བཞེས། །ཕོ་ཉ་ལས་མཁན་མཛད་དུ་གསོལ། །པཉྩ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ལ་ཁཱ་ཧི། །ག་ཎ་ཙཀྲ་ལ་ཁཱ་ཧི། ཚོགས་ཆང་ལག་མཆོད་ལྟར་འབུལ་ཞིང་ནམ་མཁའ་གཏོར། ཚོགས་ཕུད་བཅད་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཏོར་མ་འབུལ་ལོ། །གཏོར་མ་ནི། གོང་གི་ལས་སྔགས་ཀྱིས་བསང༌། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྦྱང༌། གོང་གི་ལག་མཆོད་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ། གཏོར་མགྲོན་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་འབུལ་བ་ནི། བླ་མ་ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛཿ ཕེཾ་ལེཾ། ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་སྦུ་གུ་གཏོར་མ་ལ་ཟུག་ཏེ་གསོལ་བར་གྱུར། ན་མོ་གུ་རུ་རཏྣ་ཨི་དཾ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི། གསུམ་གྱིས་བླ་མ་དང༌། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱིཿ ཨོ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ། ཌཱ་ཀི་ནི་ཧ་རི་ནི་ས་ཧཱུྃ། ཨི་དཾ་བ་ལིང་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི། གསུམ་གྱིས་འབུལ། གཞན་ཡང་ཡི་དམ་གང་བྱེད་འདིའི་གཤམ་དུ་
XXX
བཟུད་དོ། །ཨརྒྷཾ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད། བླ་མ་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉེས་ནས། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པར་སྩལ་དུ་གསོལ། ཅེས་གསོལ་བ་གདབ་བོ། །ཆོས་སྐྱོང་བའི་གཏོར་མ་ནི། །བསང་སྦྱང་གོང་ལྟར་དགྲ་བགེགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། བསྐྱེད་ཆོག་བསྡུས་པ་ནི། །ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཞེས་སོགས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་མདུང་དང་རལ་གྲི་གཤིབས་པའི་གུར་ཁང༌། མ་མོ་དང་རླུང་ནག་འཚུབ་པའི་དབུས། གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། དགྲ་བགེགས་ཕོ་མོ་བསྣོལ་བའི་སྟེང༌། གནམ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་དབུས་སུ། པད་ཉིའི་གདན་ལ་ཧཱུྃ་དང་གྲི་གུག་ལས་སྐྱེས་པའི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྲག་མགོན་སྐུ་མདོག་དམར་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྤྱན་གསུམ་སྡང་མིག་ཕྱོགས་བཅུར་གཟིགས་པ། འཇིགས་པའི་ཞལ་གདངས་ཤིང་མཆེ་བ་བཞི་གཙིགས་པ། ལྗགས་གློག་ལྟར་དུ་འཁྱུག་པ་དབུ་སྐྲ་དམར་སེར་གྱེན་དུ་བརྫེས་པ། གཡས་ཀྱི་ཕྱག་ན་བེང་དབྱུག་ཟུར་བཞི་རྩེ་མོར་ནོར་བུས་མཚན་པ་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་འཛིན་པ། གཡོན་པས་པར་བུའི་ནང་དུ་དགྲ་སྙིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པ། ཐོད་སྐམ་ལྔའི་དབུ་རྒྱན། ཐོད་རློན་ལྔ་བཅུས་དོ་ཤལ། སྦྲུལ་ནག་གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེ་ར་ཁ་དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བརྒྱན་པ། སྐུ་སྨད་ལ་སྟག་ལྤགས་རློན་པའི་ཤམ་ཐབས་གསོལ་བ། ཞབས་གཡས་བསྐུམ་ཞིང་གཡོན་བརྐྱང་བ། དར་ནག་པོའི་འཇོག་བེར་གསོལ་བ། སྐུ་ལ་མེའི་ཚ་ཚ་འཕྲོ་བ། གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྲེག་པའོ། །དེའི་མདུན་དུ་ལས་མཁན་མོན་པ་ནག་པོ་སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྤྱན་གསུམ་བསྒྲད་པ། དབུ་སྐྲ་ཁམ་སེར་གྱེན་དུ་བརྫེས་པ། ཕྱག་གཡས་ཀྱིས་གྲི་གུག་ནམ་མཁར་ཕྱར་བ། གཡོན་པས་ཐོད་པ་དགྲ་སྙིང་གིས་
XXX
བཀང་བ་གཙོ་བོའི་ཞལ་དུ་སྟོབས་པ། གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་སྤྲིན་ལྟར་དུ་གཏིབས་པ། ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་རླུང་ལྟར་འཚུབས་པ། གཞན་ཡང་མ་མོ་དང་གཤིན་རྗེའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བར་གྱུར། མགོན་པོའི་དཔྲལ་བར་ཨོཾ། མགྲིན་པར་ཨཱཿ ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ། དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་བསིལ་བའི་ཚལ་ནས་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས། རྒྱས་པར་སྤྲོ་ན། ཧཱུྃ་དད་པ་དང་ནི་དམ་ཚིག་གིས། །ཞེས་སོགས་སྤྱན་འདྲེན་ནོ། །ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ཆུའི་ལྷག་མ་ཡར་ལུད་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པས་དབུ་བརྒྱན་པར་གྱུར་པའི་ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་སྦུ་གུ་གཏོར་མ་ལ་ཟུག་པར་གྱུར། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་དྷུ་རུ་སྭ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ། ཨི་དཾ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི། ཞེས་གསུམ་དང༌། ཤཱ་ས་ནའི་སྔགས་ཀྱིས་མགོན་པོ་སྤྱི་ལ་འབུལ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གང་བྱེད་བསྐྱེད་ལ། རང་སྔགས་སམ། ཡང་ན། ཏྲག་རག་མོ་བ་ལི་ཏི་ཁཱ་ཧི། ཏྲག་རཀྵ་མ་ཧཱ་རཀྵི་ཎ་ནག་མོ་དུན་ཏིང་བྷྱོ། ཨི་དཾ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི། དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཡབ་ཡུམ་སྲས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་བཞེས་ལ། བདག་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུངས། མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབས། འགལ་རྐྱེན་ཟློག །དགྲ་བགེགས་ཚར་བཅད་དུ་གསོལ། མཁའ་འགྲོ་སྤྱི་གཏོར་ནི། སྤྱན་དྲངས་ལ་རང་སྔགས་ཀྱིས་འབུལ་བའམ། ཡང་ན། མཁའ་འགྲོ་ལྔའི་འཁོར་ན་གནས་པ། ཡུལ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ན་གནས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཁཱ་ཧི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉེས་ནས་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ཅིག །གཞི་བདག་གཏོར་མ་ནི། དཀར་གཏོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། གཞན་ཡང་བོད་ཁམས་
XXX
སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཡུལ་སོ་སོའི་གཞི་བདག །གནས་རི་ཁྲོད་ཀྱི་སྲུང་མ་དམ་ཚིག་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་འབུལ་ལོ། །མཉེས་ཤིང་ཚིམས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྡོང་གྲོགས་མཛོད་ཅིག །གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་སྐྱེ་བ་གནས་བཞིར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཏོར་མ་འདིས་ཚིམས་ནས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཨརྒྷཾ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད། ནང་མཆོད་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོད་ལ། བསྟོད་པ་ནི། གང་གིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ནི། །དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོམས་མཛད་ཅིང༌། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མཛད་པ། །བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཧྲཱིཿ རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཏི་མུག་རྣམ་དག་པས། །ཅེས་པ་ནས། དོན་གཉིས་འགྲུབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟོད། ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་ནག་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་མགོན་བཀའ་སྲུང་དམ་ཚིག་ཅན། །བྲག་ལྷ་མགོན་པོ་མགོན་པོ་འབུམ་གྱི་རྗེ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་སྲུང་ནག་པོ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད། །བྷྱོ། གང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་མཐུས། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀུན་ཟིལ་མནན་ནས། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དབང་སྒྱུར་མ། །འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་འདུད། །ལྷ་ཆེན་བརྒྱད་པོ་འཁོར་དང་བཅས། །ཀླུ་ཆེན་བརྒྱད་པོ་འཁོར་དང་བཅས། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བརྒྱད་པོ་དང༌། །གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་དང༌། །ཡི་དྭགས་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་དང༌། །ཤ་ཟའི་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་དང༌། །སྨྱོ་བྱེད་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་དང༌། །བརྗེད་བྱེད་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་དང༌། །མ་མོའི་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་དང༌། །མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་མ་ལུས་དང༌། །དེ་ལ་སོགས་ཏེ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས། །མ་ལུས་པར་ནི་ཐམས་ཅད་དག །འདིར་གཤེགས་བདག་ལ་དགོངས་
XXX
སུ་གསོལ། །མཆོད་སྦྱིན་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ། །རྣལ་འབྱོར་བདག་ཅག་འཁོར་བཅས་ལ། །ནད་མེད་ཚེ་དང་དབང་ཕྱུག་དང༌། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་སྐལ་བ་བཟང༌། །ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་གྲུབ་ཅིང༌། །ཞི་དང་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བདག་ལ་སྩོལ། །དམ་ཚིག་ཅན་གྱིས་བདག་ལ་སྲུང༌། །དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་སྡོང་གྲོགས་མཛོད། །དུས་མིན་འཆི་དང་ནད་རྣམས་དང༌། །གདོན་དང་བགེགས་རྣམས་མེད་པར་མཛོད། །རྨི་ལམ་ངན་དང་མཚན་མ་ངན། །བྱ་བྱེད་ངན་པ་མེད་པར་མཛོད། །འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་དང༌། །འབྲུ་རྣམས་འཕེལ་ཤིང་ཆོས་འཕེལ་དང༌། །བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། །ཡིད་ལ་འདོད་པ་ཀུན་གྲུབ་ཤོག །དེ་ནས་ཚོགས་ལ་རོལ་བ་ནི། །ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྫས་སྟེང་འོག་ཏུ་བཟུང་ལ་བསྣོལ་ནས། ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། །གཟིགས་ཤིག་མཛེས་ལྡན་དམ་པའི་ཆོས། །འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱར་མི་རུང༌། །བྲམ་ཟེ་ཁྱི་དང་གདོལ་བ་གསུམ། རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་དགོངས་ཏེ་རོལ། །ཨ་ཧོ་མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ཧོཿ ཞེས་སློབ་དཔོན་ལ་དྲང་ངོ༌། །སློབ་དཔོན་གྱིས་པད་ཀོར་དང་ལྡན་པས། ཧཱུྃ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དྲི་མ་སྤངས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ཚུལ་དེས་མཆེད་ལྕམ་རྣམས་ལ་ཡང་དྲང་ངོ༌། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལྷ། ངག་སྔགས། སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་ཚོགས་ལ་རོལ་ལོ། །དེ་ནས་ལྷག་མ་རྣམས་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ལ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱས་ཁ་ཆུས་བྲན་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་ར་ལི་ཧོ་ཕེཾ་ཕེཾ། ཞེས་འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱས་གཡོན་ནས་གཡས་སུ་སྨིན་མཚམས་སུ་སྐོར། ཡཾ་རཾ་ཁཾ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཕུད་དང་ལྷག་མའི་གཏོར་མ་བཟང་ཞིང་ཆུ་ཆེ་བ། ཟད་མི་ཤེས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་
XXX
ལྔ་དང་ལྡན་པར་གྱུར། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཨོཾ་ཨུ་ཙྪིཥྚ་བ་ལིཾ་ཏ་བྷཀྵ་བྷཀྵ་ཡི་སྭཱ་ཧཱ། ལྷག་མ་དབང་བའི་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམས་པར་གྱུར་ཅིག ལྷག་མ་བསྐྱང་བ་ནི། ཧཱུྃ་གཞན་ཡང་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ། །མྱུར་མགྱོགས་རྩལ་ལྡན་ཐམས་ཅད་དང༌། །འཇིག་རྟེན་མཁའ་འགྲོ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན། །ཁྲོ་གཏུམ་འཇིགས་པར་སྟོན་རྣམས་དང༌། །ཤ་ཟ་མཁའ་འགྲོ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན། །སྟོང་གསུམ་དབང་དུ་སྡུད་རྣམས་དང༌། །ལས་ལ་མྱུར་བའི་ཕོ་ཉ་རྣམས། །དམ་ཚིག་དབང་གིས་འདིར་གཤེགས་ལ། །ཕུད་ལྷག་བཤལ་ཆུའི་གཏོར་མ་བཞེས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་སྲུངས། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་དགྲ་བགེགས་ཐུལ། །རྣལ་འབྱོར་བཅོལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །ཅེས་ནམ་མཁའ་མཐོང་སར་གཏོར་ལ། བཤལ་ཆུ་བསྐྱངས་ལ། ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཡི། །བོད་ཁམས་སྐྱོང་བའི་བརྟན་མ་རྣམས། །འདིར་གཤེགས་བཤལ་ཆུའི་གཏོར་མ་བཞེས། །རྣལ་འབྱོར་བཅོལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །ཅེས་ནམ་མཁའ་གཏོར་རོ། །དེ་ནས་གཏོར་སྣོད་ཁ་སྦུབ་ལ་གཏོར་བྲོ་ནི། ཧཱུྃ། ཆོས་དབྱིངས་རབ་འབྱམས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །སྣང་སྲིད་དབང་དུ་སྡུད་པའི་ལྷ། །མཁའ་འགྲོ་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་མ། །འཇིག་པའི་གད་མོ་ཧཱུྃ་སྒྲ་ཅན། །ཌཱ་ཀི་རྒྱ་མཚོ་སྤུངས་སེ་སྤུང༌། །མཛེས་པའི་གར་ཐབས་ཤ་ར་ར། །འདིར་གཤེགས་བསྟན་ལ་སྡང་བ་རྣམས། །རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བརླག་པར་མཛོད། །ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ། ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཧ་རི་ནི་ས་ཧཱུྃ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྟ་བྷ་ཡ་ནན་ནན། ཞེས་དགྲ་བགེགས་ཐམས་ཅད་རི་རབ་ཀྱི་་འོག་ཏུ་མནན་པར་བསམ། གཉིས་པ་རྗེས་ཆོག་ནི། རྒྱས་པར་སྤྲོ་ན་མཆོད་པ་བྱིན་རླབས་དང༌། གཙང་སྦྱར་མ་སོགས་མཆོད་པ་རྒྱས་པར་བྱ། བསྡུ་ན། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་སོགས་གོང་བཞིན་མཆོད། ནང་མཆོད་བདུད་རྩིས་ཀྱང་མཆོད་ལ་བསྟོད་པ་ནི།
XXX
སངས་རྒྱས་མང་པོས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་གཏེར་གྱུར་པ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་འཁོར་དང་བཅས། །རྟག་པར་བརྩེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །དེ་ནས་བཟོད་པར་གསོལ་བ་ནི། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ལན་གསུམ་བརྗོད་ཅིང༌། བདག་ནི་མ་རིག་དབང་གྱུར་པས། །ལེགས་སྤྱད་འདི་ལ་ཉེས་གྱུར་གང༌། །ཆོ་ག་ལྷག་ཆད་ཅི་མཆིས་པ། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡི་བཟོད་པར་མཛོད། །དེ་ནས་བསྔོ་བ་ནི། ཕྱོགས་བཅུར་བཞུགས་པའི་བླ་མ་ཡི་དམ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། དགེ་བ་འདི་ཡི་མྱུར་དུ་བདག །བླ་མ་ཡི་དམ་གྲུབ་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ། །དེ་ཡི་ས་ལ་འགོད་པར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད། བཀྲ་ཤིས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ། །བདག་ཅག་སྐྱེ་གུའི་འགྲོ་བ་འདྲེན་མཛད་པ། །བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ལ་སོགས་པའི། །བདག་གིས་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ། །ལས་དང་སྐལ་བ་ལྡན་པ་ཡི། །ཡི་དམ་རྣམས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ནམ་མཁའི་ལུས་ཅན་གར་ཡང་ཐོགས་མེད་པ། །འདོད་དགུར་སྒྱུར་པའི་གཟུགས་ཅན་འཕྲུལ་མོ་ཆེ། །མ་སྲིང་བྱམས་པའི་ཚུལ་ཀྱིས་གྲོགས་མཛད་མ། །ཕྱི་ནང་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་རུ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ལ། །བུ་བཞིན་སྐྱོང་བར་ཞལ་བཞེས་པའི། །ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་ནག་པོ་མཐུ་པོ་ཆེ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་སྲུང་དམ་ཚིག་ཅན། །བྲག་ལྷ་མགོན་པོ་མགོན་པོ་འབུམ་གྱི་རྗེ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་སྲུང་ཆེན་པོའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག། །ཅེས་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད། བརྟན་བཞུགས་བྱ་བ་ནི། །མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་
XXX
ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འདི་ལ་འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གིས་མ་གནོད་ཀྱི་བར་དུ་བརྟན་པར་བཞུགས་ནས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དམ་པ་མཛད་དུ་གསོལ། །ཨོཾ་སུ་པྲ་ཏིཥྛ་བཛྲ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། རྟེན་མི་བཞུགས་ན་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ནི། ཨོཾ་ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་མཛད། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ནས་ཀྱང༌། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་སླད་དུ། །སླར་ཡང་འབྱོན་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །བཛྲ་མུཿ ཞེས་གཤེགས། དམ་ཚིག་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར། །ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། གིས་བསྡུའོ། སརྦ་བྷཱུ་ཏ་གཙྪ། །ཞེས་སེ་གོལ་བརྡེབ་ཅིང༌། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རང་གནས་སུ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །དེ་ནས་སྣོད་བཅུད་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་ནས། །ས་བོན་ནཱ་དའི་བར་དང་དེ་ལས་འདས་ཏེ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་ལ་ཡུན་རིང་དུ་མཉམ་པར་གཞག །སླར་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུར་ལྡངས་ཏེ་གོང་བཞིན་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་གདམས་པ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ༌། །སྤྱོད་ལམ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྫོགས་རིམ་ཞིབ་པར་སྒྲུབ་ཐབས་ཆེན་མོར་ལྟོས་ཤིག །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྒྲུབ། མི་ཏྲའི་ལུགས། པའི་ཐབས། །བདེ་གསལ་དོན་ བློ་དམན་ཀྱི། དུ་འཐད་ལྡན་པའི། །ལུང་དང་བླ་མའི་མན་ངག་བཞིན། །གཞན་གྱིས་བྱ་བཏང་ཆོས་རྗེ་བསྐུལ་ཕྱིར་ཁོ་བོས་ འོད་དཔག་རྡོ་རྗེ། །བསྡེབས། ནོངས་པར་མཁའ་འགྲོས་བཟོད་པར་བཞེས། །དགེ་བ་སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་བསྔོ། །འདིས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག། །དགེ་ལེགས་འཕེལ།


text:
བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལས། མདོ་སྨད་རྟ་ཡི་ཆོལ་ཁའི་(ཨ་མདོ་)སྐོར།༤
ཚ་བ་མདའ་སྨྱུག(ཚ་སྒང་བློ་གྲོས་དཔལ་ལྡན།)
སྤྱིར་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཀུན་དང༌། ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་གྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་རང་བཞིན་བཅོས་སུ་མེད་པ་ནི་བྱུང་འཕེལ་རྒུད་སྟོངས་ཀྱི་མཐའ་བཞི་པོ་འདི་ཡིན་པ་བཞིན། གངས་ཅན་བོད་པའི་གཙུག་ལག་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དབུས་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་འདི་ལྟར་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པར། སྔོན་ཆད་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཡིན་པས་ཆོས་མི་དར། མི་མཐའ་མི་ཡིན་པས་རྒྱུ་དག་ཞན། དེ་བས་དུད་འགྲོ་རྟ་ཡི་རིན་ཐང་ཙམ་ལས་གླེང་བྱ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་བོད་ཤར་བྱང་ཨ་མདོའི་ཡུལ་དེར། བསྟན་པ་བྱང་ནས་བྱང་དུ་དར་བའི་ལུང་བསྟན་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ལྟ་བུས། བར་སྐབས་སུ་ཐུབ་བསྟན་རྩ་ལག་དང་བཅས་པ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དུས་ད་ལྟའང་ངོ་བོ་མ་བོར་ཙམ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། ཡུལ་གྱི་མི་ཕལ་མོ་ཆེའང་ཆོས་དད་ཆེ་མདོག་ཁ་པོ་འདུག་ཅིང༌། དད་པ་དེ་ཉིད་བརྟགས་ན་རྨོངས་དད་དང་གླེན་དད་ཤས་ཆེ་བར་སྣང་མོད།.བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རྨོངས་དད་དང་གླེན་དད་ཀྱང་དད་པ་གོ་ཆོད་མ་བརྩི་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འདུག་པས་འདིར་ཡང་གུ་ཡངས་ལོས་ཡོད།
དེ་བཞིན། ས་བོན་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་འཐོར་བ་མ་ཤེས་ཀྱང་ད་གཟོད་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན། ཡུལ་འདིར་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཚུགས་ཡོད་ཤས་ཆེ་སྟེ། རྗེ་མི་ལས། མི་ནི་མ་བཅོས་སྔོན་གྱི་མི།། གཏམ་ནི་མ་བཅོས་དྲང་པོར་སྨྲ།། སྤྱོད་པ་མ་བཅོས་ལྷོད་ལྷོད་པོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལྟར། དབུས་གཙང་གཉིས་དང་བསྔུར་ན་ཨ་མདོའི་མི་ཚོ་གཞུང་དྲང༌། ཚུགས་ཐུབ། ཁོག་ཡངས། ཞེ་གཙང༌། འཕྲུལ་ཉུང༌། ཕུག་བརྟན། ཁམས་པ་དང་བསྡུར་ན་ཁོ་ཚོ་ཚིག་འཇམ། སྨྲ་མཁས། འདྲིས་སླ།་འགྲོགས་བདེ། ངང་རིང་བ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཡོངས་ཁྱབ་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག་པས་སོ། དེ་བས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བསམ་བློ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་མི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ཁམས་དབུས་གཉིས་དང་ཨ་མདོ་པའི་བར་ན་མི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཚང་མ་ཚང་གི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཤོར་བའི་ཉེན་ཁ་འདུག་སྟེ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་སྡེ་ཆེན་པོ་དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ་ཟུང་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་མི་བུ་བློ་རིག་སྐྲ་རྩེ་ན་འཁྱུག་ཅིང༌། དུང་ཞེན་སྙིང་དབུས་ན་ཟུག་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་མི་རིགས་འདི་ཡི་ལས་སྐལ་ཐོད་དུ་བླངས། ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་གདོང་གིས་བསུས་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མང་གི་རྟོགས་པ་སད་དུ་བཅུག་པ་དང༌། དཔྱད་བརྗོད་བགྲོ་བླེང་གི་ལམ་ནས་རིགས་གཞུང་གསར་རྙིང་བར་ན་ནང་མི་འདོམ་པའི་འགལ་འདུའི་རིགས་ལ་བཟང་ངན་བརྡར་ཤ་བཅད་དེ་བླང་དོར་བྱེད་པ་སོགས་རྩ་འཐོར་དུ་འགྲོ་ལ་ཉེ་བའི་ཁྱིམ་གཞིས་འདི་ཉིད་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་ཚ་ཚ་འུར་འུར་དུ་སྤེལ་བཞིན་འདུག་པ་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གམ་མི་རིགས་ཤིག་ཉམས་རྒུད་ལས་སྐྱོབ་རྒྱུ་དེ་རྩོམ་རིག་དང་དཔྱད་གཏམ་ཁོ་ན་སྤེལ་བས་འཐུས་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཀྱང༌། ལོ་གྲངས༌སྙོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་གྲགས་འགུལ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཉལ་ས་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལུས་པའི་མི་རིགས་ནད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། རུལ་དྲི་བྲོ་བའི་ལོག་ཞེན་དང་བག་འཁུམས་འཐོམས་སྦྲིད་ཡོད་ཚད་གཙང་སེལ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཏེ་བཟི་ཁ་དྭངས་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་ཅིས་ཀྱང་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་བྱ་གཞག་ཅིག་ཡིན་པ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ།
ཁ་ཅིག་གིས། དེ་རིང་ཁ་སང་ཨ་མདོའི་ཡུལ་ན་ལྟ་བ་ལོག་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་བཞིན་ཡོད་འདུག ངོ་ཚ་མེད་པའི་མི་ངན་དེ་ཚོ་ཅི་འདྲ། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་ཁམས་ཀྱི་ལུང་པར་གནས་ཚུལ་ཐབས་རྡུགས་དེ་འདྲ་ད་སྔོན་གོ་རྒྱུ་ཐོས་རྒྱུ་མིན་འདུག་པ་དེ་ང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་རེད་ཟེར། ལྟ་བ་ལོག་དང་མ་ལོག་ཅེས་པ་དེ་ཚོ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། སྐྱག་འདམ་ཁྲོད་ཀྱི་ཕག་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྣམ་གཞག་ཅི་ལ་ཐོབ། རྗེ་རེད་མདའ་བས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ།། དགག་སྒྲུབ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད།། མི་ཡིས་ཕྱིང་པ་དྲ་བ་ལ།། ཁྱི་ལ་ཐེ་གཏོགས་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག་པས་ཁྱེད་ཅག་མི་ཡི་སྐད་ཆའི་བར་འཚང་མ་བརྒྱབ་པར་སོ་སོའི་འཕོང་གི་རུལ་བསེར་སྣུམ་བཞིན་སོ་སོའི་མལ་དུ་ཉལ་ན་དེ་འགྲིག་པ་མིན་ནམ། མཚམས་འདིར་ངས་ཨ་མདོའི་ཡུལ་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཁ་ཅིག་མིང་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས་དེ་ཉིད་ཁམས་དབུས་གཉིས་བར་ཁྱད་བསྔུར་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་འདོད། དེ་ལ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་འདྲེན་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་ལྟ་བུ་ནི་བོད་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ནོར་ཡིན་པས་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་གཅོད་པར་མི་འོས།
དམ་པ་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་དང་སྙན་ངག་པ་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་ལྟ་བུ་རང་རེ་དང་དུས་གཏན་དུ་ཞལ་གྱེས་ཟིན་པ་དག་ཀྱང་ད་ཆ་བགྲང་བས་ཕན་པ་མེད། དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློ་དང་གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མཁས་དབང་རྒན་རབས་ཚོའང་རེ་ཞིག་ལོགས་སུ་བཞག ཨ་ཡོད་ནང་གི་ད་ཡོད་ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ཤ་དར་ཁྲག་དར་གྱི་དར་གཞོན་ཁྱུ་ཞིག་ལས། རྩོམ་ལུས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་གནའ་དེང་གི་རིག་གནས་ཀུན་གྱི་བང་མཛོད། མི་རབས་འདི་ཡི་སྨྲ་བ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྲགས་པའི་མགོ་ལོག་པ་སྐུ་ཞབས་འཇུ་སྐལ་བཟང༌། སྙན་ངག་གསར་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤེལ་བ་ལ་གནམ་འདེགས་ཀ་བ་གཅིག་པུ་སོག་རྫོང་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང༌། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་པ་བརྗོད་པའི་ཤིང་རྟ་པ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རེབ་གོབ་བདུད་ལྷ་རྒྱལ། ངེས་པ་དོན་གྱི་སློབ་གསོ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཟུང་ཆུ་འབུམ་སྐྱབས། གྲགས་ཅན་སྒྲུང་གཏམ་རྩོམ་པ་པོ་རྩེ་གཞུང་ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ། ཨ་སྨྱོན་བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ།པདྨ་ཚེ་བརྟན། སྟག་འབུམ་རྒྱལ། ལྷ་བྱམས་རྒྱལ། ལྷ་རྒྱལ་ཚེ་རིང༌། མཚོ་བུ་དགའ་བདེ། གཅན་ཚ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། ཆུ་སྐྱེས་དགེ་འདུན་བསམ་གཏན། ཁྱུང་ཕྲུག་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། མཚོ་ལྷོ་གངས་འཚོ། གཅན་མེ་སྟག གཅན་རང་སད། ལྡོང་ཆུ་ཤེལ། བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་མཛངས་མ་མེ་སྒྲོན། སོག་རྫོང་བདེ་སྐྱིད་སྒྲོལ་མ། རེབ་གོང་པད་མ་འཚོ། རྔ་བ་འོད་ཟེར་འཚོ། རྐང་ཚའི་དཔལ་མོ། མང་རའི་གཟུངས་ཕྱུག་སྐྱིད། བོང་སྟགས་ལྕགས་མོ་འཚོ། མཛོད་དགེ་ཆོས་སྒྲོན། གྲྭ་བཙུན་ནང་ནས་སློབ་གསོའི་ལས་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཆེ་བའི་རྭ་རྒྱ་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་མཚན། ལྡོང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། དྷི་ཚ་མུན་འཇོམས་སྒྲོན་མེ། ཆ་རིས་སྐལ་བཟང་ཐོགས་མེད། ཀླུ་ཚང་ཤེས་རབ་བསྟན་དར། ལྕང་སྐྱ་དགེ་འདུན་བཀྲ་ཤིས། བཛ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། ཁོ་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས། ལྷག་པར་དུ་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་བསམ་བློ་བར་འབོད་འོས་པའི་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་དང༌། ཁོང་གི་རྗེས་འཛིན་པ་ཞི་བདེ་ཉི་མ། སྨན་བླ་སྐྱབས། སྒང་ཚང་ཕག་མོ་བཀྲ་ཤིས། འགྱན་སངས་རྒྱས་དོན་འགྲུབ། བེའུ་བརྒྱ་ལྷ་མོ་སྐྱབས་སོགས་དར་མའི་ཚན་ཁག་དང༌། གཞོན་ནུ་རྩོམ་པ་པོ་རེ་ལྟོས་ཅན་རྩོམ་གྲོགས་ཚོས་ཨེ་ཤ་ཡའི་འོད་ཟེར་ཞེས་སུ་འབོད་པའི་ཀན་ལྷོ་སྐྱབས་ཆེན་བདེ་གྲོལ། ཟི་ལིང་རྒྱལ་མཚན། རྔ་བ་བླུན་པོ་སྙུག་ཐོགས། ཐོར་གོད་སྟོབས་ལྡན་སེང་གེ། ཅོ་ནེ་ཡུམ་ཚེ་རིང༌། བྱ་གཞུང་དབྱངས་སྙ། མདོ་སྨད་ཧེ་རུ་ཀ བསམ་བློ་གསར་པའི་ན་གཞོན་གདོང་ལེན་རུ་ཁག་མེ་ལྕེ། ཟུར་གསུམ་མ། འཐོར་རླུང༌། གླག་མིག ཁྱུང་གཤོག འོད་ཞགས། འོད་བུ། ཨོཾ་འབར། ཅོར་འཇམ། གཟུ་མིག རྦབ་ཆུ། སྦི་རག གཉན། གློག རླུང༌། སྤྱན་སོགས་ཆར་ཤུལ་གྱི་ཤྭ་མོ་ལས་མང༌། གཞོན་ནུ་མ་སྙན་ངག་མཁན་བླ་བྲང་ཚེ་རིང་སྐྱིད། ཁྲི་ཀའི་བོད་གཞུག་སྐྱིད། བྱ་གཞུང་སྙིང་མོ་སྐྱིད། འབའ་རྫོང་ལུ་གུ་སྐྱིད། གྲྭ་གཞོན་ཨ་འཇམ་དབྱངས་ཚུལ་ཁྲིམས། རྩེ་སྐྱེསྭ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག ཁྲི་ལུང་རྟོགས། མིག་གསུམ་མ་སོགས་ཧ་ཅང་མང་སྟེ་གྱ་ས་འགར་རྩེ་དགོན་ཞེས་པའི་དགོན་ཆུང་གཅིག་ཁོ་ནར་འགར་རྩེ་སྦྱིན་པ། འགར་རྩེ་ཚུལ་ཁྲིམས། རྩེ་སྐྱེས་རིག་པའི་འཕུར་མདའ་འམ་འགར་རྩེ་བཟོད་པ། འགར་རྩེ་བརྩོན་འགྲུས། འགར་རྩེ་ཐབས་མཁས། འགར་རྩེ་འཇིགས་མེད། འགར་གསེར་ཏོག འགར་རང་འབར། འགར་མེ་ཕུང༌། འགར་ཉག་ཕྲན་སོགས་ཁྱུ་ཞིག་འདུག་པ་ལྟ་བུའོ། གོང་གསལ་དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་ངོར་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་ཟབ་པ་ཁ་ཅིག་གི་མིང་ཐོ་ལག་ལ་གང་འོང་བཀོལ་པ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཡོད་ཚད་བགྲང་བས་ག་ལ་ལངས་ཏེ། མི་གྲངས་ཁྲི་ཉི་ཤུ་གཡས་གཡོན་ཞིག་ལས་མེད་པའི་མཚོ་ལྷོའི་ས་ཁུལ་ཁོ་ནར་མིང་འབོད་ཆོག་པའི་རྩོམ་པ་པོ་བརྒྱ་ཚོ་ཁ་ཤས་ཡོད་པར་བཤད་འདུག་ལ་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་ན་དེ་བས་མ་མང་ན་མི་ཉུང༌། ཀན་ལྷོ་དང་རྔ་བ་སོགས་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྩོམ་རིག་གི་དབྱིངས་འདི་མ་ཞུགས་ས་མེད། ཉེ་ཆར་རེབ་གོང་གི་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས་ཨ་རིའི་གསར་འགོད་པར། ང་ཚོ་ཨ་མདོའི་ལུང་བར་སྐྱ་སེར་སུ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ན་གཞོན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྒྱུ་ནི་ཉི་མ་རེ་རེའི་ནང་གི་འཚོ་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བཤད་སོང་བ་ཁོང་གི་ཕ་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་སྐད་ཆ་དེ་ཤབ་དང་ཤོབ་མེད་པའི་དྲང་གཏམ་ཡིན་ནོ།
རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ཐུབ་བསྟན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གཞུང་གི་འགྲེལ་བ། འགྲེལ་བཤད། དཀའ་གནད། བརྗེད་བྱང༌། བསྔུས་དོན། སྤྱི་དོན་སོགས་དང༌། དེང་སང་གི་རྩོམ་ལུས་སྙན་ངག སྒྲུང་གཏམ། ལྷུག་རྩོམ། འབོལ་རྩོམ། དཔྱད་གཏམ། བསྒྱུར་རྩོམ་སོགས་བགྲང་གིས་མི་ལངས་ཤིང༌། དེ་དག་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་སའི་དཔེ་དེབ་ལོ་རེ་བཞིན་མ་བསྡད་པར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། སྦྲང་ཆར། ཟླ་ཟེར། རྩེར་སྙེག གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་ཚགས་པར། ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར་སོགས་གཞུང་གཉེར་དང༌། ཤར་དུང་རི། དུས་རབས་ཀྱི་ང༌། སྤང་ལྗོངས། སྒྲོན་སྟེགས། བླ་སྲོག བསམ་བློའི་ཤེས་རིག གུར་གུམ་ཆུན་པོ། དབུས་སྨྲ་སོགས་སྒེར་གཉེར་གྱི་ལོ་དེབ། དུས་དེབ། ཟླ་དེབ། ཚགས་ཤོག་སོ།གས་ཧ་ལས་དགོས་པའི་ཚོད་ཐོན་དང་འཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། རེབ་གོང་རོང་བོ་དགོན་པ་ཁོ་ནས་དུས་དེབ་དང་ཚགས་ཤོག་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཉུང་མཐར་དྲུག་བདུན་ཙམ་ཞིག་ལོ་རེ་བཞིན་དུ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་དག་ཡོད་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་དེ་འདྲ་མིན་ན་ཡང་གོག་ལངས་འགྱེལ་གསུམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་རིམ་བཞིན་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དང༌། ཁྱབ་ཁོངས་ཇེ་ཡངས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ་རིམ་པ་དང་པོའི་གྲས་སུ་བགྲང་ཆོག་པའང་མང་པོ་ཡོད་སྐད། དབུས་གཙང་གི་རྫོང་ཁག་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གི་ནང་ནས་གཞིས་ཀ་རྩེ་ནས་ཡིན་པའི་སྐུ་ཞབས་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་དང༌། སྐྱེས་མ་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད་གཉིས་བཤད་རྒྱུ་གཏམ་རྒྱུ་མེད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་བཟང་པོ་ཟུང་ཞིག་ཡིན། དེ་མིན་ལྷོ་ཁ་ན་མཁས་གྲུབ་ཟེར་བའི་ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་ཐ་རེ་ཐོར་རེ་འབྲི་ཤེས་མཁས་ཤིག་ཡོད་ཀྱང་ད་སྐབས་དཔོན་པོའི་གོ་ས་རག་ནས་བས་པའི་གོ་ས་ཤོར་སོང་བ་ཨེ་ཡིན་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་ཆེར་མི་འདུག ལྷ་ས་ན་བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བ་ཞེས་པ་ཅུང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་་ཡོད་པར་འདུག་ཀྱང་ཁོང་ཕ་ཡུལ་གང་ནས་ཡིན་པ་དང་བརྩམས་ཆོས་ཅི་ཞིག་ཕུད་ཡོད་པ་ཧ་གོ་མ་བྱུང༌། སྒྲུང་གཏམ་བརྩམས་ཆོས《གཙུག་གཡུ》དང《བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད》ལྟ་བུ་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་བསམ་བློའི་རིན་ཐང་ནི། མི་རབས་གཅིག་གི་སྔ་རོལ་ནས་ཤི་ཟིན་པར་མ་ཟད་རོའང་རུལ་ཚར་བའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ལ་རོ་མདུང་བསྣུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། ཁམས་དབུས་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་བོད་བྱང་ཐང་ན་སྒྲུང་གཏམ《ཐག་རིང་གི་སྦྲ་ནག》རྩོམ་པ་པོ་བསྟན་པ་ཡར་རྒྱས་དང《སྙན་ཚིག་རྒྱ་མཚོ་གསར་སྐྱེས་མེ་ཏོག》གི་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་གནམ་མགོན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། སྐུ་ཞབས་བསྟན་པ་ཡར་རྒྱས་ནི《གཙུག་གཡུ》དང《བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད》ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དག་དང་འདྲ་བར་སྒྱུ་རྩལ་ཡོད་ཀྱང་བསམ་བློ་མེད་པའི་སྒྲུང་གཏམ་རྩོམ་པ་པོ་སྟེ། ཐད་ཀར་ཞུས་ན་ཕོ་བ་ལྟོགས་བཞིན་དུ་དགའ་འབོད་བྱེད་རྒྱུར་གོམས་པའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་འདོར་མ་ཐུབ་པའི་གཡོན་ལྷུང་བ་ཞིག་གོ ཚེ་རིང་གནམ་མགོན་གྱི་སྐད་ཆ་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཨ་ལགས་དོར་ཞི་ཚང་གིས་མཁྱེན་བཞིན་ཡོད་སྐད། རང་ངོས་ནས་བཤད་ན་ནི་ཁོང་གི་སྒྲུང་གཏམ《ཏང་བུ་ཟིང་ཉོག》སོགས་ཀློག་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ཁམས་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ན་གནའ་བོའི་མདོག་མ་འགྱུར་བའི་བསྟོད་རྩོམ་ལྡབ་ལྡིབ་ཐ་ཐོར་རེ་འབྲི་མཁན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ་མེད་ཀྱང་སྲིད་མོད་ཕལ་ཆེར་མེད་ཤས་ཆེ། དེ་མིན་དུས་རབས་དང་འཚམ་ལ་མི་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བྱིན་རླབས་ཅན་འབྱོན་མཁན་ཞིག་ཁོ་བོས་ད་སྔོན་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བ་མི་དྲན་ནོ། འོ་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་ལགས་ཁམས་པ་མིན་ནམ་ཟེར་ན། ཁོང་གི་ཕ་ཡུལ་ནི་ཁམས་སྡེ་དགེ་ནས་ཡིན་པར་འདུག་མོད་ཁོང་རང་ཉིད་ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་སློབ་སྦྱོང་གནང་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཐོབ་ཡོད་པའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ད་གཟོད་འོད་ཟེར་ཕྱི་རུ་སྤྲོས་ཐུབ་པ་ཡིན་གྱི་སྤྲིན་སྐྱོགས་གོང་ཙམ་ཞིག་མེད་ནས་ཐོག་གཡག་རོ་ཙམ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་དེ་འདྲ་མིན་པར་ངེས། ད་དུང་ཁོང་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མི་སྣ་རེ་རེ་ཙམ་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་ལའང་གོ་སྐབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་རག་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁམས་སྟོད་ཆབ་མདོའི་རྫོང་ཁག་བཅུ་གཅིག་དང་ལྷོ་རྒྱུད་ཉིང་ཁྲིའི་རྫོང་ཁག་བདུན་བཅས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ནི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལག་ལེན་དངོས་སུ་བསྟར་མཁན་ཞིག་ཕར་བཞག དེའི་སྐོར་གྱི་རྨིལམ་སྐྱིད་པོ་ཐེངས་ཤིག་བཏང་མྱོང་མཁན་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་ཡིན་ལ། ཐ་ན་བོད་ཀྱི་དུས་དེབ་གོ་ཆོད་མ་གཅིག་པུ་སྟེ《སྦྲང་ཆར》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་གཅིག་ཡོད་པ་གོ་མྱོང་མཁན་ཡང་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་ཡིན་རྒྱུ་རེད་སྙམ། ཁོ་བོས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཐམ་པའི་ཡར་སྔོན་ན《སྦྲང་ཆར》ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་ནས་བབས་པའི་ཆུ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་ཟི་ལིང་ནས་ཐོན་པའི་དེབ་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་པ་གཏན་ནས་མི་ཤེས། ད་ལྟ་དེ་ཤེས་བཞིན་ཡོད་པས་ང་ཡི་ཕ་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་ང་རང་གོ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་རྒྱུ་རེད་སྙམ་ནས་ང་རྒྱལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གནས་སྟངས་དེ་དག་དང་བསྡུར་ན་ཨ་མདོའི་ཡུལ་འདི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་མིན་དུ་ཆུགས་ཀྱང༌། ཀླ་ཀློ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་དགོས་དོན་ཅི་ཡང་མི་འདུག་ལ། དུད་འགྲོ་རྟ་ཡི་རིན་ཐང་གླེང་ནས་ངན་མཚང་འགེབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་དེའང་འདི་མིན་པར་ངེས། དེ་བས་ཡུལ་འདིར་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་གསར་དུ་མ་བཏགས་ཀྱང་ལོས་ཆོག་མོད་ཡོས་ལ་འབབ་རྒྱུ་རྩམ་པ་ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་གང་གི་ཐད་ནས་བལྟས་ཀྱང་རོ་མདོག་དོད་ཟིན་པའི་བོད་པ་ཚང་གི་གདོང་ལ་གསོན་པའི་རེ་ཐག་མ་ཆད་ཙམ་གྱི་རྣམ་རིག་གསལ་བའི་མིག་ཟུང་ལྟ་བུ་དེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ན་སྣང་བས། ད་ནས་བཟུང་སྟེ་དབུས་གཙང་གི་གཞོན་སྐྱེས་མགོ་སྟོང་ཚོ་སྨྱོ་མཚམས་ཞོག ཁམས་པའི་བླུན་རྒན་ཚོ་གཉིད་མཚམས་ཞོག་ལ། རྟ་ཟིན་སྒ་ཟིན་གྱིས་ཨ་མདོའི་བུ་རྒོད་ཚོའི་རྗེས་སུ་རྒྱུགས་དང་ང་ཚོ་ཡང་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ཚང་བའི་མི་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཆོག་ཆོག་ཡིན་ཏེ། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་རྩ་ལམ་ན་ལྷོག་ལྷོག་ཏུ་རྒྱུ་བཞིན་པའི་ཟུངས་ཁྲག་ཡོད་ཚད་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཁྲག་རྒྱུན་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
ལྟེ་ཁྲག་དམར་པོ་སྒང་དྲུག་ཡུལ་དུ་གཏོར།།
དུང་ཞེན་དཀར་པོ་རུ་བཞིའི་ལྗོངས་ལ་བཅོལ།།
འོན་ཀྱང་ཁ་ནག་གྱོད་ཀྱི་མཁན་པོ་འདི།།
འབྲེལ་མེད་གཡར་མོ་ཐང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཤོར།
ལེགས་ན་དགྲ་བོའི་གཏམ་ཡང་མཉན་འོས་ལ།།
ཉེས་ན་བླ་མའི་གསུང་ཡང་འདོར་དགོས་པའི།།
སྔོན་ཚེ་ཀུན་དགའ་དཔལ་གྱི་ལེགས་བཤད་དེ།།
ད་ལྟ་ཁོ་བོའི་ཡིད་ལ་བྲིས་པ་བཞིན།།
ཕ་ཡུལ་དམྱལ་ཁམས་ཡིན་ཡང་སྐྱིད་སྣང་དང༌།།
ཕ་མཁར་གཡག་ར་ཡིན་ཡང་བདེ་སྣང་གི།
ལོག་ཞེན་དེ་འདྲ་བདག་ལ་མི་མངའ་བས།།
ཨུ་ཚུགས་མགོ་མཁྲེགས་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད།
བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བཟང་ངན་མི།།
ལ་ལ་ཕན་ཚུན་འཆོལ་བ་ལོས་ཡོད་ཀྱང༌།།
ཕལ་ཆེར་རིགས་མཐུན་ལྷན་དུ་བསྡུས་པ་བཞིན།།
མ་བཅོས་བློ་ལ་འཆར་བའི་ངང་ཚུལ་ལགས།།