text:
དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ(གཙོ་བོ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་དང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ། མྱང་ཆུ་གཙང་པོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་པའི་ཡུལ)གནས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཆེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ལམ་ཆེས་ཡ་རབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེ་ས་ཡིན། ཞེ་ས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་མིང་ཚིག་གི་སྐབས་མོས་གུས་དང་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་དང་ཚིག་ཚོགས་ལ་གོ་བདང་བྱ་ཚིག་སྐབས་བཀུར་བའམ་གུས་འདུད་བྱེད་པའི་དོན་ལ་གོ
ཞེ་ས་ནི་དབུས་གཙང་གི་མོའི་སྐད་ཆའི་ནང་རྒྱུན་དུ་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཞེ་ས་ཡང་མི་ཤེས་ན་དེ་ནི་བསམ་ཚོད་བྱ་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ཀུན་འཚོ་བའི་ནང་དང་ལྷག་པར་དུ་བླ་མ་དཔོན་པོའི་དྲུང་དུ་བཅར་བ་དང་། ཡང་ན་མི་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་མགྲོན་འབོད་བྱེད་སྐབས། དེ་འདྲའི་རྒྱུས་མངའ་མེད་པའི་མི་དང་གཏམ་གླེང་བྱེད་སྐབས་སྐད་ཆ་ཤོད་མི་མི་བདེ་བ་དང་ཐ་ན་ཧ་ཅང་ཁ་སྐྱེངས་པོ་བཟོ་སྲིད་གལ་ཏེ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པའམ་ཡང་ན་འདྲིས་གཤིབ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་མིའི་ཁྱིམ་དུ་ཁྱེད་རང་དོན་སྒྲུབ་པའམ་མགྲོན་པོར་སྐྱོད་སྐབས་ཁྱེད་རང་གི་སྐད་ཆའི་ཚིག་སྤྱོད་སྟངས་ནི་ཁྱེད་རང་གི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང་།
ཁྱིམ་ཚང་གི་སྐྱེས་ཁུངས་དྲག་ཞན། སྤྱོད་ལམ་དང་གཤིས་རྒྱུད་བཟང་ངན་བཅས་ལ་ཟུར་ནས་ལྷ་བའི་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་གཏམ་དཔེར་ཡང"ཡ་རབས་ཕྱག་དང་ཞེ་ས་མཁས། །མ་རབས་སྙིང་དང་སྡུག་གྲོད་ཆེ་ཞེས་པ་ལྟར་སླར་ཡང་གཤིབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད་ཚེ་ཁྱེད་རང་གི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་ལེགས་ཉེས་བཟང་ངན་གྱི་གདེང་འཇོག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་བསྐྱར་གཤིབ་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་ཤིག་རིང་གི་གདེང་འཇོག་དང་བག་ཆགས་སུ་འགྱུར་ངེས་པས་འཕྲད་ཐེངས་དང་པོར་མི་གཞན་ལ་བག་ཆགས་བཟང་པོ་ཞིག་འཇོག་དགོས་སྙམ་ན་ཞེ་ས་བརྗོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།"
ཞེ་ས་ནི་སྐད་ཆ་ཧ་ཅང་མཛེས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཕན་ཚུན་སྨྲ་བ་ཤོད་སྐབས་ཞེ་ས་བྱས་ཚེ་དེ་ནི《བཤེས་སྤྲིངས》ལས"རྒྱལ་བས་སྙིང་ལ་འབབ་དང་བདེན་པ་དང་། །ལོག་པར་སྨྲ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །སྦྲང་རྩི་མེ་ཏོག་མི་གཙང་ལྟ་བུའི་ཚིག །རྣམ་གསུམ་བཀའ་བསྕལ་དེ་ལས་མཐའ་མ་སྤངས"ཞེས་པ་ལྟར་རང་གིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་རྣམས་མི་གཞན་གྱི་རྣ་བར་བབ་པོའི་སྒོ་ནས་སྨྲ་ཐུབ་དང་གཏམ་སྙན་པོ་དང་མཛེས་པོ་མི་སེམས་ལ་ཟུག་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས།
ཞེ་ས་སྤྱོད་ཤེས་ན་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ནང་གི་སྐད་ཆ་གང་འདྲ་ཞིག་ལའང་ཧ་ལམ་མི་ཁྱབ་པ་མེད་ཅིང་། ད་ཆ《བོད་ཀྱི་ཞེ་སའི་ཚིག་མཛོད》ཀྱང་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པས་བོད་རིགས་ལྟ་བུའི་ཞེ་ས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རིགས་གཞན་དག་གང་ལངང་ཡོད་པ་མ་གོ། དཔེར་ན་མིའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡུན་ལག་ཐད་ནས་བརྗོད་ནའང་ཚང་མར་ཞེ་ས་རེ་ཡོད་དེ།
ལུས་ལ་སྐུ་དང་། མགོ་ལ་དབུ། མིག་ལ་སྤྱན། སྣ་ལ་ཤངས། ཁ་ལ་ཞལ། རྣ་ལ་སྙན་ཅོག སྐེ་ལ་མགུལ། ལག་པ་ལ་ཕྱག རྐང་པ་ལ་ཞབས། དེ་བཞིན་མགོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མགོ་ཁྲིད་ལ་དབུ་ཁྲིད་དང་། སྐྲ་ལ་དབུ་སྐྲ། ཞྭ་མོ་ལ་དབུ་ཞྭ། མགོ་ན་བ་ལ་དབུ་བསྙུན། མགོ་འཁོར་བ་ལ་དབུ་འཁོར། དེ་བཞིན་མིག་ཆུ་ལ་སྤྱན་ཆབ། ཁ་ཆུ་ལ་ཞལ་ཆུ་དང་མཆུ་ལ་ཞལ་མཆུ། ལས་ཀ་ལ་ཕྱག་ལས་དང་། ཡི་གེ་ལ་ཕྱག་རིས(བྲིས)སྨྱུ་གུ་ལ་ཕྱག་སྨྱུག ལག་ཆ་ལ་ཕྱག་མཚན་སོགས་དང་། ལྟོ་ཆས་ཟ་བ་ལ་ཞལ་ལག་མཆོད་པའམ་གསོལ་ཚིགས་བཞེས་དང་ཐ་ན་གཅིག་གཏོང་བར་ཡང་ཆབ་གསང་གནང་ཞེས་ཚང་མར་ཞེ་ས་རེ་ཡོད། དེ་དག་ཀྱང་རང་དགར་བཏགས་པ་ཞིག་དང་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཚང་མར་ངེས་གཏན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡོད།
ཞེ་ས་ནི་དང་ཐོག་གཞན་ལ་གུས་ཞབས་མཚོན་ཕྱིར་སྤྱོད་པས་རྣམ་ཀུན་ཞེ་ས་བྱ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་བླ་སྤྲུལ་དང་དགོན་སྡེའི་ནང་གི་དགེ་འདུན་པ། རང་ཉིད་ཀྱི་གོང་རིམ་དང་དགེ་རྒན། ཕ་མ། རྒན་རབས། བཟའ་ཚང་། དེ་བཞིན་འདྲིས་གཤིབ་མ་མྱོང་བའི་མི་སོགས་ཡིན། ཞེ་སའི་ཆེས་རྨང་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་དང་ཐོག་མིའི་མིང་ནས་འབོད་སྐབས་མིང་གི་མཇུག་ཏུ་ལགས་ཞེས་ངེས་པར་དུ་འབོད་དགོས་ཏེ་དཔེར་ན་མིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཞེས་འབོད་དགོས་པ་དང་མིང་ལ་སྒྲོལ་མ་ཟེར་ན་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཞེས་འབོད་དགོས་གལ་ཏེ་མིང་མི་ཤེས་པའི་རྒན་རྒོན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་སྤོ་བོ་ལགས་སམ་རྨོ་བོ་ལགས་ཞེས་དང་། དེ་ལས་ཅུང་གཞོན་ཙམ་ལ་པཱ་ལགས་དང་ཨ་མ་ལགས་ཞེས་འབོད་དགོས། དར་མ་ཡིན་ཚེ་ཅོག་ལགས(ཨ་ཇོ་ལགས)དང་ཨ་ཅག་ལགས་ཞེས་འབོད་དགོས། རང་ཉིད་ལས་ལོ་ཆུང་བར་བུ་ལགས་དང་བུ་མོ་ལགས་སམ་ཡང་ན་བུ་ད་བུ་མོ(ཨོ་ལོ)ཞེས་འབོད་དགོས་པར་མ་ཟད་དེང་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལས་བྱེད་པ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་རྒན་ལགས་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁྱིམ་ཚང་ནང་དུའང་རྒན་རབས་རྣམས་ལ་གོང་གསལ་འབོད་པར་མ་ཟད་ད་དུང་ཕུ་བོ་ལ་ཇོ་ལགས་དང་། ནུ་བོ་ལ་ཨོའོ་ལགས། མནའ་མ་ལ་སྙིང་སྙིང་ལགས་སམ་པེ་ས་ལགས་སོགས་འབོད་པ་དང་ད་དུང་སྐུ་དྲག་དང་བླ་བྲང་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་གཟིམ་ཤག་ཅེས་འབོད་དགོས་ཤིང་། ཁྱིམ་དེའི་སྦྱིན་བདག་རྒན་གཞོན་ལ་སྐུ་ངོ་དང་། སྦྱིན་བདག་མ་རྒན་གཞོན་ལ་ལྕག་སྐུ་ཞབས་ཞེས་འབོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
ད་ཆ་མི་མང་པོ་ཞིག་དང་ལྷག་པར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་ལོ་ན་གཞོན་པ་དང་། རྒྱ་མ་བོད། རྒྱ་ནག་ཏུ་སློབ་གྲྭར་ཡུན་རིང་འགྲིམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེ་ས་ཡག་པོ་མི་ཤེས་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་བོད་སྐད་ཆ་ཚང་ཞིག་ཀྱང་ཤོད་མི་ཤེས་པས་བོད་སྐད་བརྒྱབ་སྟེ་ཁོ་ཚོ་དང་གཏམ་གླེང་བྱེད་སྐབས་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡོད། དེ་བས་ཞེ་ས་བྱས་ཚེ་བོད་སྐད་སྦྱོང་བཞིན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བར་གཏམ་གླེང་བྱེད་པ་བཞིན་ཁོ་ཚོས་ཞེ་ས་ཁག་ཅིག་ཐོས་མི་ཐུབ་པ་དང་ཞེ་ས་ཁག་གཅིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་དེ། དཔེར་ན"ངས་ཁོང་ལ་དེ་ལྟར་ཞུས་པ་ཡིན"ཟེར་བ་ལ"ངས་ཁོང་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན"ཞེས་དང་། སྟོན་མོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས"ང་ཆང་ཞུ་ཡི་མེད"ཟེར་བ་ལ"ང་མཆོད་ཀྱི་མེད"ཅེས་བརྗོད། ད་དུང་ངས་ཁོང་ཞལ་ཚོར་གྱི་ཡོད"ཟེར་བ་ལ"ངས་ཁོང་ངོ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད"ཅེས་ཤོད་པ་སོགས་ནི་ཁོ་ཚོའི་རྒྱུན་འབྱམས་ཀྱི་ཤོད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་ལ་ཀུན་གྱིས་ཡ་མཚན་དུའང་འདོད་ཀྱི་མེད།
གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སྤྱིར་ན་སྲོལ་རྒྱུན་ཤོད་སྲོལ་ཐོག་གི་སྐུ་དྲག་དང་རིགས་རུས་མཐོ་བ་དག་ཞེ་སར་མཁས་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་སྲིད་གཞུང་རྙིང་པའི་ལས་བྱ་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་སྔོན་མའི་སྐུ་དྲག་རྒན་གྲས་དག་ནི་ཞེ་སར་ཤིན་ཏུ་མཁས། ཁོང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་རྒྱུན་དུ་ཕན་ཚུན་ལ་པཱ་ལགས། ཨ་མ་ལགས། ཇོ་ལགས། ཨོའི་ལགས་སོགས་ཀྱིས་འབོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོའི་འཁྲིས་སུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ཞེ་ས་ལེགས་ཙམ་ཤེས་མཁན་གྱི་མི་ཡང་ཞེ་སའི་ཚིག་གིས་ཕོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞེ་ས་མི་ཤེས་མཁན་ནི་སྐད་རིགས་གཞན་ཞིག་སྤྱད་དེ་གཏམ་གླེང་བྱེད་པ་བཞིན་ཧ་ལམ་གོ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ནས་ཅི་བྱ་གཏོལ་བྲལ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། ཞེ་སའི་སྤྱོད་གོ་གཙོ་བོ་ནི་མི་ལ་གུས་ཞབས་མཚོན་པར་བྱེད་ཆེད་ཡིན་ནའང་སྐབས་འགར་དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁུངས་དང་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ངོམ་སོ་བྱེད་སྤྱད་དུ་གྱུར་འདུག་པས། ཡུལ་དུས་གང་དུའང་ཞེ་ས་སྤྱོད་གང་ཐུབ་བྱེད་པ་དང་། མི་ལ་ལའི་སར་ཞེ་ས་དེ་ཡང་ཟོལ་དང་ངོ་བསྟོད་བྱེད་སྤྱད་དུ་གྱུར་ནས་རང་གིས་རེ་བ་ཞུ་ཡུལ་ལམ་རང་རང་གི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཚད་ལས་འདས་པའི་ཞེ་ས་བྱེད་པ་དང་ཐ་ན་ཁོ་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ལའང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་རྒུ་བྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། ཉན་མཁན་ལ་མཛེས་སྣང་མི་སྟེར་བར་དེ་བས་བཅོས་མ་དང་ཟོལ་ཟོག་གི་སྣང་བ་ཞིག་སྟེར་ལ་ཞེ་ས་བྱས་པའང་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པས་ཞེ་ས་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་ལ་བསྟུན་གལ་ཆེ། ཞེ་ས་བྱེད་པ་དེ་མ་གཞི་ཡ་རབས་ཀྱི་མཚོན་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྐབས་འགར་འཚམ་པོ་མེད་པ་དཔེར་ན་དགའ་ཉེ་གྲོགས་པོ་འཛོམས་ས་དང་། བློ་མཐུན་དང་སློབ་གྲོགས་འཛོམས་སར་ཚད་ལས་འདས་པའི་ཞེ་ས་བྱས་ཚེ་ཕན་ཚུན་ག་དུས་ཡིན་ནའང་འཆམ་མཐུན་དང་འདྲིས་བདེ་གཤིབ་བདེའི་སྣང་བ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས། དེ་དུས་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་དང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཞེ་ས་སྤྱོད་པ་ལས་སྐད་ཆ་ཚང་མ་ཞེ་སའི་རས་ཡོལ་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་འགེབས་རྒྱུ་མེད། ཞེ་ས་དེ་ཡང་ཚང་མ་གུས་ཞབས་མཚོན་པར་བྱེད་ཆེད་བརྗོད་པ་ཁོན་མ་ཡིན་པར་སྐབས་འགར་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁ་རྩོད་རྒྱག་སྐབས་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོས་ཚིག་ངན་ཇི་ཙམ་བརྗོད་ཀྱང་ཚིག་ངན་མི་སྨྲ་བར་སྔར་བཞིན་ཞེ་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ལན་རྒྱག་གི་ཡོད་པས་ཕ་རོལ་པོའི་སྨྱོ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིག་མཚོན་ལ་བློ་རྣལ་དུ་ཕལ་སྟེ་ལན་རྒྱག་ཐུབ་པར་མ་ཟད་རང་ཉིད་ཀྱི་སྙན་གྲགས་ལའང་གནོད་མི་འགྱུར། ད་དུང་མི་ལ་ལས་ཞེ་སའི་སྤུ་གྲི་རྣོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་ཟོལ་མེད་དང་ཆ་ཚང་པོ་མེད་པའི་བྱེད་སྟངས་ལ་འཕྱ་སྨོད་དང་ཟུར་ཟ་བྱེད་པ་དང་། མི་དེ་རིགས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཞེ་ས་མི་སྤྱོད་རྒུ་སྤྱོད་ཀྱིས་ཁ་མཁས་པོ་དང་འདྲ་ཧ་ཅང་ཆགས་པོ་བྱེད་ནའང་རྒྱབ་ནས་གནོད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པས།
ཁོ་བོ་ནི་རྒྱུན་དུ་མི་དེ་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་སྙན་པོ་ལ་ལྷག་པར་སྐྲག་པ་དང་ཁོ་ཚོའི་སྦྲང་རྩི་ལྟར་མངར་ལ་དར་ལྟར་འཇམ་པའི་སྐད་ཆའི་རྒྱབ་ཏུ་རྩུབ་ལ་གནག་པའི་ངན་སྨྲས་ཇི་ཙམ་སྦས་ཡོད་དམ་སྙམ། ཞེ་ས་ནི་ཡ་རབས་གུས་ཞབས་ཀྱི་མཚོད་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་དེའི་ཐོག་ནས་མི་ཞིག་དང་། ཁྱིམ་ཚང་ཞིག མི་རིགས་ཤིག་བཅས་ཀྱི་བྱང་ཚད་དང་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་མཚོན་པ་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡ་རབས་གུས་ཞུབས་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་མངོན་གྱི་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ཉམས་པ་སོར་ཆུང་དང་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། དུས་མཚུངས་ཡུལ་དུས་སོ་སོ་ལ་བསྟུན་ནས་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་དང་གཡོ་ཟོལ་མེད་པར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་སྤྱོད་རྒྱུ་དེ་ནི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། དེ་ལྟར་ནའང་ཁོ་བོ་ནི་སྐད་ཆ་སྙན་པོ་བརྗོད་ཤེས་མཁན་ཞིག་མིན་པས་ཞེ་ས་མ་བྱས་ཀྱང་བློ་དཀར་སེམས་དཀར། དཀར་དང་། ཁ་གསལ་གཏིང་གསལ། གང་བསམ་ལྷུག་པོར་བརྗོད་མཁན་བྱུང་ཚེ་དེ་ནི་མཁས་པོ་དང་སྙན་པོ་ཇི་ཙམ་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་དེ་བས་དགའ་པོ་ཡོད།
1998ལོའི་ཟླ1བར་བྲིས།


c: text/html

text: ཏིང་ཤིང་ནུང་། མཱ་པུན། ཝང་ཏུང་ཧའེ། ཝང་ལི་ཧྲན། ཝང་ཁྲེང་ཝེ། ཝང་ཤིང་ཉིང་། ཝང་ཤིས་མིང་། ཝང་གཡུང་ཅུན། ཝང་རུང་ཅུན། ཝང་པིན་དབྱི། ཝང་ཁྲང་སུང་། ཝང་ཧུང་ཅིན། ཝང་ཡན་ཧྥེ། ཧྥང་པེ་ཆུན། ཧྥང་རུང་ཐང་། ཏེང་ཝེ་ཕིང་། ཏེང་ཀྲུང་ཧྭ། ཏེང་ཤིའུ་མིང་། ཨའེ་ཅུན་ཐའོ། ལུའུ་ཤིས(མོ) ཐན་ཡེ། ཐན་ཅིང་། པའེ་ལུའི། པའེ་ཧྲའོ་ཁང་། ཧྥེང་ཀྲི་ལི། ཀྲུའུ་གོ་ཞན། ཀྲུའུ་གོ་པིའོ། རེན་ཀྲེང་ཞའོ། རེན་ཅན་ཧྭ། ལིའུ་ཁུན། ལིའུ་ཧྲི། ལིའུ་ཅན། ལིའུ་ཧུད། ལིའུ་ཧྭ་ལུང་། ལིའུ་ཝུན་ཅུན། ལིའུ་ཆི་ཧྥན། ལིའུ་ཁྲང་ལིན། ལིའུ་ཅིན་གོ ལིའུ་ཞུའེ་ཤིན། ལིའུ་ཅན་ཁྲའོ། ལིའུ་ཧའེ་ཆོན། ལིའུ་ཏེ་ཝེ། ཅང་ཅིན་ཆོན། ཞུས་ཁྲོན་ཀྲི། ཞུའེ་ལུའོ་ཏེ། སུན་པིན། སུན་ཡེ་ཀང་། སུན་ཧོའེ་ཤིན། སུན་ཤིན་དབྱང་། སུའུ་ཏེ་ལེའང་། ལི་ཧྲུའུ་ལེ། ལི་དབྱང་ཀྲེ། ལི་ཤིན་རན(མན་ཇུ་རིགས) ལི་པའོ་ཧྲན། ལི་ཅན་མིང་། ལི་ཆིང་ཅེ། དབྱང་ཡུས་ཏུང་། དབྱང་ཞའོ་ཁྲའོ། དབྱང་ཞའོ་ཏུའུ། ཤའོ་ཕེ། ཝུའུ་ཀྲི་མིང་། ཝུའུ་ཧའེ་དབྱིང(མོ) ཝུའུ་ཆིང་ཧའེ། ཝུའུ་ཏའོ་ཧོའེ། ཧོ་ཕིང(ཀྲུང་དབྱང་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས) ཙོའུ་ཅ་དབྱི(མོ) ཁུ་རེ་ཤིས·མའེ་ཧེ་སུའུ་ཐི(ཡུ་གུར་རིགས) ཤིན་ཝེ་ཀོང་། དབང་ལི་ཕིང་། དབང་ཧུང་ཡན། ཧྲེན་ཞའོ་ཧུའེ། སུང་ཧུང་ཞི། སུང་ཧྥུའུ་ལུང་། ཁྲེ་ཡའོ་ཡུན། ཀྲང་ཅུན(པེ་ཅིང) ཀྲང་མིང(མོ) ཀྲང་ཅི། ཀྲང་ཧྲེང་མིན། ཀྲང་ཝུའུ་ཧྥེང་། ཀྲང་ཁྲུན་ཧྲེང་། ཀྲང་ཧྲོ་ཧྥུའུ། ལུའུ་ཅུན་ཧྭ། ཁྲེན་གཡུང(མན་ཇུ་རིགས) ཁྲེན་ཞའོ་ཅང་། ཁྲེན་གོ་མེང་། ཁྲེན་ཞོད་པིན། ཁྲེན་ཁྲའོ་དབྱིང་། ཁྲེན་ཧྥུའུ་ཁོན། ཧྲའོ་ཧྥེང་། ལིན་གོ་ཡའོ། ལུའོ་ཏུང་ཁྲོན། ཀྲོའུ་ལེའང་། ཀྲོའུ་ཞའོ་ཡི(མོ) ཀྲེང་གོ་ཀོང་། ཀྲེང་ཀྲེན་ཐའོ། ཧྥང་ལིང་མིང་། ཧྥང་ཅན་མོང་། ཀྲའོ་ལེ་ཅི། ཀྲའོ་ཧུད་ལིང་། ཧོའུ་ཁའེ། ཧྲི་ཁེ་ཧུའེ། ཅང་ཤིང་ཀྲི། ཧོ་རུང(མོ) ལུའོ་ཡོན། ཀེང་ཝུན་ཆིང་། ཅ་ཡུས་ལིན། ཞ་ཧུང་མིན། ཞུས་ལིང་དབྱི། ཞུས་ཅ་ཨའེ། ལིང་ཅི། ཀུའོ་ཁའེ་ལེའང་། ཐའོ་ཀྲི་གོ ཀུང་ཐང་ཧྭ། ཚུའེ་ཕེང་། ཀྲང་ཅན་ཧྭ། ལིའང་ཧུད་ལིང(མོ) ཅང་ཀྲུའོ་ཆིང་། ཅང་ཧུང་ཅུན། ཡུས་ཧུང་ཆིའུ(མོ) ཧྥུ་ཁུའེ། ཧྲུའུ་གོ་ཙེང་། ཙེང་དབྱི་ཤིན། ཞེ་ཧང་ཧྲེང་། ཞེ་ཤིན་དབྱི། ལན་ཧྥོ་ཨན། ཕུའུ་ཙེང་ཧྥན། ཚའེ་ཡུང་ཀྲུང(ལི་རིགས) ལིའོ་གོ་ཞུན(ཐུའུ་ཅ་རིགས) ལེའོ་ཅན་ཡུས། ཐེང་ཅ་ཚའེ། ཕན་ཧྲེང་ཀྲོའུ། མུའུ་ཧུང་ཡུས(མོ) ཏའེ་ཅུན་ལེའང་བཅས་སོ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-
-
- ཀློག་གྲངས་: 376
དང་པོ། དགེ་བསྐུལ་ནི། ཀིརྟིའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ངམ་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་དགེ་འདུན་པའི་ནང་ཁྲིམས་གང་ཡོད་བསྡམས་ནས་སྒྲིགས་ལམ་ལག་བསྟར་གྱིས་ཉེས་ཅན་ལ་ཆད་ལས་འགེལ་བའི་ལས་འགན་གཙོ་བོར་བཞེས་མཁན་གྱི་ཆོས་ཁྲིམས་པ་ཡིན། རྒྱུན་དུ་གྲྭ་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དགེ་འདུན་པའི་ནང་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ལྟ་རྟོག་ལས་ཤོར་མེད་པར་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཚོགས་གཏམ་དང་སྐྱབས་འཇུག་སྙན་སེང་དང༌། མང་ཇའི་གནང་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་འགན་ཡོད།
གཉིས་པ། གལ་སྲིད་དགེ་བསྐུལ་ནས་ཉེས་ཅན་སྦས་བསྐུང་བྱས་པ་དང༌། དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཆད་ལས་འགེལ་བ། དགེ་བསྐུལ་རང་ཉིད་ནས་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཚེ་ཆད་ལས་དེ་ཉིད་དགེ་བསྐུལ་རང་ཉིད་ནས་སྒྲུབ་དགོས་ལ། རང་ཟོན་ཁོ་ནས་སྒྲིགས་ལམ་ཡངས་པོར་བཏང་སྟེ་གྲྭ་ཚང་གི་སྒྲིགས་ལམ་ལ་ཤ་ཚ་མ་བྱས་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཚེ་དགེ་བསྐུལ་གྱི་ལས་ཡུན་མ་རྫོགས་གོང་ནས་དགེ་བསྐུལ་གྱི་ལས་ཀ་མཚམས་འཇོག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་དགེ་བསྐུལ་ཐོན་ཟུར་གྱི་གནས་བབས་མེད་པར་བྱེད་རྒྱུ།
གསུམ་པ། རྒྱུན་ཚོགས་གང་ཡོད་དང༌། སྐུ་རིམ། ཆོས་རྭ་བཅས་པར་མགོ་མཇུག་ཆ་ཚང་ལ་ཉིན་ལྟར་ཆག་མེད་ཀྱིས་ཕེབས་དགོས་ཤིང༌། ཚོགས་ཀྱི་བརྡ་ལན་དང༌། ལྷན་ཚོགས་ཁག་གི་ཚོགས་འདུའི་བརྡ་ལན་ཡང་གནང་དགོས་པའི་འགན་ཡོད། ཆབ་རིལ་གྱི་ཚོགས་བརྡའི་འཁར་རྔ་དང་འཛིན་གྲྭའི་དྲིལ་བརྡ་བཅས་དུས་ཐོག་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་གཟིགས་རྟོག གཞུང་ལས་མངགས་དགོས་རིགས་ལ་བརྡ་འདེད་མཛད་དགོས་པར་མ་ཟད། གྲྭ་ཚང་ཕྱི་ནང་གི་གཙང་སྦྲ་ལ་གཟིགས་རྟོག་མཛད་དགོས། མཚན་མོ་ཕྱིའི་སྒོ་ཆེན་བསྡོམ་རྒྱུ་དང༌། གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་ཤག་ཏུ་ཕྱི་མི་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པའི་རིགས་ཡོང་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་གཟིགས་རྟོག་གིས་དམ་བསྒྲགས་མཛད་དགོས།
བཞི་པ། དུས་ཐོག་སོ་སོར་ཚོགས་སུ་འཛོམས་ཡོད་མེད་ལ་གྲངས་བཤེར་དང༌། ཚོགས་གྲལ་ནི་བསླབ་གྲལ་བཞིན་བསྒྲིག་དགོས། རྒྱུན་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཚོགས་དང་གསུང་ཆོས། དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་ལ་འདེད་བསྐུལ། གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱི་ནང་གང་སར་ཉིན་རེའི་དགོངས་ཞུ་ཡོད་མེད་ལ་མཚམས་མཚམས་སུ་ཞིབ་བཤེར་དང་དགོངས་འཁྲོལ་ཚད་འཛིན། གྲྭ་ཤག་དང་འཛིན་གྲྭའི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཚུལ་མིན་གྱི་རྩེད་མོ་དང༌། སྐད་ཅོར་རྒྱག་པ། རྩེད་མོའི་སྐབས་སྒྲིགས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད། ཉིན་ལྟར་གཙང་སྦྲ་པས་གད་ཕྱིས་དང་ཐབ་རེས་ཀྱིས་ལས་དོན་ཇི་བཞིན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་གཟིགས་རྟོག དགོང་མོ་རེ་རེ་བཞིན་གྲྭ་པ་ཚང་རྩིས་ཆག་མེད། ཉེས་ཅན་ལ་དུས་འགྱངས་མེད་པར་ཆད་ལས་འགེལ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགན་ཡོད།
ལྔ་པ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་དང༌། རྒྱུན་དུ་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱི་ལོགས་དང༌། ཁྲོམ་གཞུང་བཅས་པར་ཚུལ་མིན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་བླ་མ་གྲྭ་ཚང་གི་མཚན་ཤས་ལ་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་ངན་གྱི་རིགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་དུ་ལྟ་རྟོག ལྷག་པར་དུས་མིན་ཕྱིར་བསྐྱོད་དང་དགོངས་ཤོག་མེད་པར་རང་འཚམས་ཀྱིས་འགྲོ་གི་ཡོད་མེད་རྒྱུན་དུ་ཞིབ་བཤེར་ནན་པོ་བྱེད་པའི་འགན་ཡང་བཞེས་དགོས།


text:
ཉི་ཐང་སྨན་མཁྱེན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།
- བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
ཉི་ཐང་སྨན་མཁྱེན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་འདི་ཡིན་མ་མཇལ་ཀྱང་། སྡེ་སྲིད་ཁོག་འབུགས་(ཤོག་གྲངས་ ༡༨༥ ན་༤)ནང་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནུབ་མར་ཐོག་མར་ཉི་ཐང་དྲུང་ཆེན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སློབ་དཔོན་དང་། རྗེས་སུ་བྱང་ངོས་ནས་ཀྱིས་དོ་དམ་བྱས་ཏེ་གསོ་རིག་འགྲོ་ཕན་གླིང་དང་། གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེར་ཚ་རོང་པས་དོ་དམ་བྱས་པའི་དྲང་སྲོང་འདུས་པའི་གླིང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛུགས་པར་གནང་བས་རྒྱུད་བཞིའི་རྒྱུགས་འབུལ་བ་ཡང་སྔ་ཐོག་མང་བ་བྱུང་བར་སྣང་ཞིང་། ཞེས་པ་ལྟར་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ལུག་( སྤྱི་ལོ་ 1643 ) ལོར་འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་ནུབ་མར་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་གནང་མཛད་སྐབས། ཉི་ཐང་དྲུང་ཆེན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་སློབ་དཔོན་གྱི་ལས་གནས་གནང་འདུག་པས། གཞུང་དང་ལག་ལེན་གང་ཅིར་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད།
གསོ་རིག་འཆད་རྒྱུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་ནི་གསོ་རིག་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དམ་པར་གྱུར་པ་དྲང་སྲོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཞེས་ཉི་ཐང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་རང་གིས་མཛད་པ་《རྒྱུད་བཞིའི་བླ་བརྒྱུད་》ཅེས་པའི་ནང་གསལ་བ་དང་། ད་དུང་རྒྱུད་ཆེན་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་མེད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་མཁན་ཡིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་གི་དགོངས་པར་རྒྱུད་ཆེན་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེའི་བརྒྱུད་རིམ་རྣམས་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བ་སོམ་ཉི་མ་དགོས་ཀྱང་། གཡུ་ཐོག་མགོན་པོས་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་མཚོན་དོན་སྦྱོར་བ་ཙམ་འགྲིག་འགྲིག་ལྟར་སྣང་ཡང་། སྟོན་པ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ནས་སྨན་སྒོམ་ཤཱཀྱ་དབང་ཕྱུག་གི་བར་བརྒྱུད་པ་འདི་ཡི་བླ་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་རྒྱུད་བཀའ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་འདི་ལེགས་ཤིང་། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གཡུ་ཐོག་མགོན་པོས་རང་དབང་དུ་མཛད་ཀྱང་རྒྱུད་ནི་བཀའ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་སྟེ། རྗེ་འདི་ཉིད་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་མ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་པའི་སྐྱེས་བུར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཁར། རྗེ་དྷརྨ་སྭ་མིའི་བསྟོད་པ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་གཅིག་བསྡུས་པ། །ཞིང་འདིའི་དཔལ་དུ་གཡུ་ཐོག་མགོན་པོ་ཞེས། །སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་ངེས་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པར་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་དགོས་པ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྒྱུད་བཞི་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀར་བཞེད་པའི་འདོད་ཚུལ་གནང་མཁན་ཡིན།
ཕྱིས་སུ་ཉི་ཐང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སློབ་མས་བྲིས་པ་《དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཉི་ཐང་པ་(1)བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་ལེན་མན་ངག་གི་རིམ་པ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།》ཞེས་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། 《མན་ངག་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་》ཞེས་པ་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་སྨན་སྦྱོར་ལག་ལེན་སྐོར་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནང་རིན་ཆེན་དབང་རིལ་རྟ་རི་མའི་ཕྱག་བཞེས་སྦྱོར་ཚད་ཀྱིས་མཚོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་། ཚ་བ་ཡུལ་འབུད་སྨན་མཆོག་སྤུན་བདུན་(2) གྱི་སྦྱོར་བ། དོན་ལྔའི་རྒྱལ་པོ་གསོ་བའི་སྨན། གློ་ནད་རྣག་ཏུ་ལུ་བར་ག་བུར་ཉེར་ལྔ་ཁ་ཚར་ཅན། རུས་འདུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་མགོ་སྨན་ལྡུམ་བཅོས་གདམས་ཟབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དག་ཅིག་རྗེས་འཇུག་ཞལ་སློབ་ཚོས་བལྟས་ཆོག་འདུག་པས་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྙམ། ཉི་ཐང་སྨན་མཁྱེན་མཆོག་གིས་སྐུ་ཚེ་གཅིག་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྡོམ་པ་སྲུང་བ་དང་། སྐུ་ཚེ་ཅུང་ཟད་རིང་ཙམ་བཞུགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་རྒྱུད་བཞིའི་བླ་བརྒྱུད་མཇུག་ཏུ། ལུས་ཀྱི་རི་བོ་རྒས་པས་ནོན་གྱུར་ཅིང་། །ལྔ་པའི་ཚོགས་པ་མྱུར་དུ་འཇིག་འགྱུར་ཡང་། །རྣམ་གཡེང་ལེ་ལོའི་ཁུར་གྱིས་རྒྱུན་དུ་བཙེས། །རྟག་འཛིན་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་རྒན་པོ་ཡིས། །གྲོགས་པོ་དམ་པས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་སྨྲས། །ཞེས་གསུངས་པས་གསལ་ལོ།།
མཆན་བུ།
(1) འདི་ནི་རྒྱལ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་མེ་འབྲུག་(སྤྱི་ལོ་ 1676) ལོ་གསང་ཕུ་ཉི་མ་ཐང་དུ་ཉི་ཐང་སྨན་མཁྱེན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྐོས་ནས་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས། ཉི་མ་ཐང་ཞེས་པ་ད་ལྟ་ལྷ་སའི་ནུབ་ངོས་སྣེའུ་དང་། དེ་ནས་གསང་ཕུ། དེ་ནས་བློན་གྱི་མདའ་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་དགོན་ཤུལ་ཙམ་ལས་ལྷག་མེད།
(2) དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཉི་མ་ཐང་པའི་གསུང་རྒྱུན་《མན་ངག་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་།》 (ཤོག་གྲངས་ ༡༥ན་༦ ) པར་ཚ་བ་ཡུལ་འབུད་སྨན་མཆོག་སྤུན་བདུན་ཡོད། གཅིག་ནི་གངས་དཀར་རྩེ་ལ་སྐྱེ(གངྒ་ཆུང་)། །གཅིག་ནི་རྒྱ་མཚོའི་མཐིལ་དུ་སྐྱེ(སྟོང་རི་ཟིལ་པ་)། །གཅིག་ནི་བྲག་དཀར་ངོས་ལ་སྐྱེ(གླ་རྩི)། །གཅིག་ནི་རྒྱ་གར་ཡུལ་ན་སྐྱེ་(ཨ་རུ་ར)། །གཅིག་ནི་ལྷུན་སྡུག་དགའ་བར་སྐྱེ (འཛིན་པ)། །གཅིག་ནི་རྩྭ་མཆོག་དྲུང་དུ་སྐྱེ (ཏིག་ཏ)། །གཅིག་ནི་གུར་གུམ་སྤང་ལ་སྐྱེ (པརྤ་ཏ)། །ན་བཟའ་དར་དཀར་དྲི་མེད་ཡིན། །ཐང་དུ་བཏང་ཡང་ཆོག་པ་ཡིན། །མང་ཉུང་ནད་ཀྱི་སྟོབས་དང་སྦྱོར། །སྨན་རྟ་གཡུ་སྤྲིན་སྔོན་པོ་ཡིན། །ཕྱེ་མ་བཏང་ཡང་ཆོག་པ་ཡིན། །གཡུ་ཐོག་མན་ངག་འདི་ཡིས་སླེབས་པ་ན། །མི་དེ་འཆི་བདག་ཁ་རུ་ཚུད་ཀྱང་ཐར། །བརྒྱུད་པ་གཡུ་ཐོག་མགོན་པོ་ཡིན། །སློབ་དཔོན་ཟུར་མཁར་ཆོས་རྗེ་ཡིན། །ང་རང་འཕགས་ཡུལ་འཚོ་བྱེད་ཡིན། །ལག་ལེན་ཤི་བ་སློང་བྱེད་ཡིན། །གདམས་ངག་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་ཡིན། །ཚ་བ་བཅོས་ཐབས་གསང་བའི་མན་ངག་རྫོགས་སོ། །ཞེས་གསལ།
- འདི་ནི་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་《གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ནས་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 29.06.2017 ཉིན། 12:59 PM<< སྔ་མ།


text:
ཉེ་སྔོན། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བསླབ་གནས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་དང་། སློབ་གསོ་པུའུ་ཡིས《བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་དང་བསླབ་གནས་གནང་བའི་ཆ་འཕྲིན་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས》 ཞེས་པའི་བརྡ་སྦྱོར་དཔར་འགྲེམ་བྱས། བརྡ་སྔྱོེར་གྱིས་བསྟན་དོན། ༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ ༡ ཚེས ༡ ནས་བཟུང་སློབ་གྲྭ་སོ་སོའི་བསླབ་གནས་གནང་བའི་ལས་ཁུངས་ནས་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བསླབ་གནས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་ནས་དཔར་བཟོ་བྱས་པའི་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་མཚམས་འཇོག་པ་དང་། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་སྟེང་རྒྱལ་རྟགས་ཀྱང་འགོད་རྒྱུ་མིན། ཆེད་མཁས་པས་བྱེད་སྟངས་འདིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་གནང་བའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་སྲིད་ལ་རང་བདག་སློབ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཡོད་ཞེས་བརྗོད།
ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། ༡༩༨༡ ལོར་ཀྲུང་གོས་བསླབ་གནས་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། བསླབ་གནས་གནང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བསླབ་གནས་ཐོབ་མཁན་ལ་གནང་བའི་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་ཐབས་ཅད་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་བསླབ་གནས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་སློབ་གསོ་པུའུ་ནས་ཇུས་འགོད་དང་གཅིག་གྱུར་སྒོས་དཔར་བཟོ་བྱས་པ་རེད།
སློབ་གསོ་པུའུ་ཡིས་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆར་བསྟན་དོན། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་གི་ཇུས་འགོད་གཅིག་གྱུར་དང་གཅིག་གྱུར་སྒོས་དཔར་བཟོ་བྱེད་ལུགས་འདི་ནི་དམིགས་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཀྲུང་གོའི་བསླབ་གནས་ལམ་ལུགས་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་རིམ་དང་འཚམས་པ་དང་། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་། གང་འདོད་དུ་གནང་བ་འགོག་པ། རྫུན་བཟོ་འགོག་པ་བཅས་ལ་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་གི་བྱ་བ་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ངང་བཟོས་ནས་གནང་བ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་འཚམས་ཀྱིན་མེད། བསླབ་གནས་གནང་མཁན་གྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་བསམ་འཆར་འདོན་བཞིན་ཡོད།
ལོ་མང་རིང་ལ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ་ལ། དུས་རབས ༢༡ སློབ་གསོ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་ཞིན་པིན་ཆེས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་དོན། བྱེད་ཕྱོགས་འདི་ལ་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སློབ་ཐོན་དཔང་ཡིག་གནང་བའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་བ་ཐོན་ཡོད།
ཞིན་པིན་ཆེས་ནན་གྱིས་བརྗོད་དོན། མིག་སྔར་རྒྱལ་ནང་གི་སློབ་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསླབ་གནས་ད་དུང་རྒྱབ་ཁབ་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་ངང་གནང་བཞིན་ཡོད་ལ། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་སྒོས་དཔར་བཟོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས"བསླབ་གནས་སྤྱི་ཚོགས"ཤིག་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ནུས་པ་ལས་མིང་བཏགས་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་འཇོན་ལྡན་མི་སྣ་འདེམ་གསེས་དང་དེ་ཚོར་གདེང་འཇོག་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གྲུབ་ཡོད། སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གནང་བའི་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་ལོན་ཡོད་ཀྱང་སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་བཟང་པོ་མེད།
ཞིན་པིན་ཆེས"མིག་སྔར་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་དཔར་བཟོའི་བྱེད་ཐབས་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་གནང་བའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་མེད་རུང་། འདི་ནི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་མདུན་སྐྱོད་ཅིག་ཏུ་རྩིས་ཆོག དེས་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། བསླབ་གནས་གནང་བའི་མ་ལག་ལ་འགྱུར་བ་མེད་རུང་བྱེད་སྟངས་དེས་དེའི་ཕྱོགས་ལ་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་མཚོན་ཡོད"ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
སློབ་གསོ་པུའུ་ཡི་ཐག་གཅོད་ཡིག་ཆར་གསལ་དོན། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་བཟོ་སྤེལ་བྱེད་ཐབས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ནས་བསླབ་གནས་གནང་མཁན་གྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཅོས་འགོད་དང་དཔར་བཟོ་བྱས་ན་ཀྲུང་གོའི་བསླབ་གནས་བྱ་བའི་དངོས་ཡོད་དང་མཐུན་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱང་མངོན་ཡོད་པས་འཇོན་ལྡན་མི་སྣ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པར་སྟབས་བདེ་བཟོས་ཡོད། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་བཟོ་སྤེལ་བྱེད་ཐབས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་རྗེས་བསླབ་གནས་གནང་མཁན་གྱི་ལས་ཁུངས་ལ་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་སྟེང་ཆ་འཕྲིན་སྤེལ་བར་སྟབས་བདེ་བཟོས་ཡོད་ལ། གསོ་སྐྱོང་དང་བསླབ་གནས་གནང་བའི་དངོས་ཡོད་དང་བསྟུན་ནས་ལས་ཁུངས་རང་གི་ཐག་གཅོད་བྱ་ཆོག བསླབ་གནས་གནང་བའི་བྱ་བ་དང་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་བཟོ་སྤེལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནན་མོ་བྱ་ཆེད། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བསླབ་གནས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་སློབ་གསོ་པུའུ་ནས་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་ཁྲོད་དུ་བསླབ་གནས་གནང་བའི་བྱ་བའི་སྐོར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་དང་ཞིབ་བཤེར་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ནང་དོན་ལ་གཏན་ཁེལ་གནང་ཡོད།
ཐག་གཅོད་ཁྲོད་ད་དུང་བསྟན་དོན། བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་བཟོ་སྤེལ་བྱེད་ཐབས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ་དེས་མུ་མཐུད་དུ་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུད་འདེད་ཐེབས་ངེས་ལ། བསླབ་གནས་གནང་མཁན་གྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་ཁུར་འདུ་ཤེས་དང་མིང་རྟགས་འདུ་ཤེས་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང་བསླབ་གནས་གནང་མཁན་གྱི་ལས་ཁུངས་ལ་ཤུགས་རྒྱབ་ནས་སྤུས་ཚད་གསོ་སྐྱོང་གཙོ་བོ་དང་། སློབ་སྒྲུབ་མིང་རྟགས་གསར་གཏོད། སློབ་སྒྲུབ་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་ཡོང་བར་ཕན་ཐོགས་ལ། བསླབ་གནས་ཐོབ་མཁན་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་འགན་ཁུར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་བསྲིང་བྱེད་པར་ཕན་ཐོགས།
དེ་ལས་གཞན་ཐེངས་འདིའི་བརྡ་སྦྱོར་ཁྲོད་དུ་སློབ་གྲྭའི་བསླབ་གནས་གནང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དཔར་བཟོ་བྱས་པའི་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་སྟེང་དུ་རྒྱལ་རྟགས་འགོད་མི་ཆོག་པའི་ཐག་བཅད་ཡོད། ཞིན་པིན་ཆེས་བཤད་རྒྱུར། དེ་སྔོན་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་སྟེང་དུ་རྒྱལ་རྟགས་བཀོད་པ་དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་མཚོན་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་དེང་ཕྱིན་སློབ་གྲྭ་ས་སོས་རང་གི་བསླབ་གནས་དང་གསོ་སྐྱོང་ལ་ཁས་ལེན་དགོས་རྒྱུ་འདིས་རང་བདག་སློབ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཡོད་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཁ་བྱང་ཕྱི་མོ། ལོ་རྗེས་མ་ནས་བསླབ་གནས་དཔང་ཡིག་སློབ་གྲ་སོ་སོ་ནས་ཇུས་འགོད་དང་དང་དཔར་བཟོ་བྱ་རྒྱུ་རེད།


text:
ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 2010-09-08
དེང་སྐབས་འཇིག་རྟེན་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཡི་འགྲོ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གསུམ་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡོན་མོའི་ས་ཁུལ་དུ་སྤྲ་མི་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་བདུན་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་སོང་བརབཤད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་1999ལོའི་ཟླ་6ཚེས་2ཉིན་ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ནས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཀན་སུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ན་མི་རུས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ཐོན་པ་དེ་ལ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་གཏན་འབེབས་བྱས་པས་སྔར་གྱི་བཤད་སྲོལ་ལས་ལོ་ངོ་འབུམ་གསུམ་ཙམ་རིང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། པེ་ཅིང་གྱི་སྤྲ་མི་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་འདི་ཡང་དེ་དག་དང་དུས་མཚུངས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག་སྟེ། སྤྱི་ལོ་1978ལོར་བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཤན་ཚ་རྫོང་དང་ནག་ཆུ་རྫོང་སོགས་སུ་སྲོག་ཆགས་རིགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་མང་པོ་ཐོན་པ་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་སྲོག་ཆགས་གནས་པ་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ལྷག་ཙམ་ཟིན་པའི་བདེན་དཔང་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟར་ན། འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་ཀྱང་དེ་དག་དང་ཧ་ལམ་དུས་མཚུངས་ཙམ་དུ་བྱུང་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་ཐུབ། སྤྱི་ལོ་1998ལོར་ཆབ་མདོའི་བྲག་གི་ངོས་ལ་མིའི་རྐང་རྗེས་རྨི་ཁྲེ་གང་ལྷག་ཡོད་པ་ཞིག་རྙེད་པ་དེ་ཆེད་རམས་པ་ཚོས་ལོ་ངོ་དུང་ཕྱུར་ལྷག་ཕྱིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཡུལ་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་ནས་ལོ་དུང་ཕྱུར་ཕྱིན་པར་རྟོགས་ཐུབ།
བོད་མི་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་དུས་ཕྱིས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། བོད་རིགས་ནི་ཆང་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བཤད་པ་དང༌། ཤཱཀྱའི་རུས་སུ་གཏོགས་ཟེར་བ་དེ་རེད། དེ་ནི་དེང་སྐབས་ཀྱི་བོད་རིགས་འདིའི་ནང་དུ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིགས་རུས་འདྲེས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། བོད་དུ་འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་བློ་ལྡན་སུས་ཀྱང་རྟོགས་སླ། རིག་འཛིན་བློ་གསལ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་མིའི་རུས་རྒྱུད་སྐོར་དཔྱད་པ། ཞེས་པའི་མཐའ་དཔྱོད 《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》གི་དུས་དེབ་ཏུ་འཁོད་པ་ལས། གནའ་རྫས་ལ་དཔྱད་པ་ལྟར་ན། ཉིང་ཁྲི་ནས་ཐོན་པའི་མི་རུས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་ནས་བརྒྱད་སྟོང་བར་དང༌། ཁ་རུབ་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ནི་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ཡས་མས་ཤིག་གི་ཡིན་པར་གསལ་བས་འདི་དག་ཚང་མས་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོ་འདིར་སྔར་ནས་བཟུང་འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་བྱུང་ཞིང་རིགས་རྒྱུད་ཆད་མེད་ཐོག་ཁོ་ཚོ་ནི་དེང་སང་གི་བོད་རིགས་འདིའི་མེས་པོ་ཡིན་པའི་ར་སྤྲོད་ནུས་ལྡན་བྱས་ཡོད། ད་ལྟར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་གཙོ་ཆེ་བའི་གྲས་འགའ་ཞིག་དཔེར་ན་སྣེ་གདོང་དང༌། ལྷ་ས། ཉིང་ཁྲི། མེ་ཏོག་བཅས་ཀྱི་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་ཐད་ནས་བལྟས་ན། དེ་དག་ཚང་མ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་འབབ་ཡུལ་དུ་གནས་ཡོད་པས། ཡིག་ཧྥ་ལ་རྡི་དང་། རྡི་སྒེ་ལི་སེ་གཙང་པོས་གནའ་བོའི་པ་པིས་ལུན་མི་རིགས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། ཆུ་བོ་གང་གཱས་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་མི་རིགས་སྐྱེད་སྲིད་བྱེད་ཐུབ་པ། རྨ་ཆུས་ཧཱ་ཤ་(རྒྱ་རིགས་)མི་རིགས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཐུབ་པ་བཅས་ཡིན་ན། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོས་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་གང་རེད་དམ། ང་ཚོས་དེང་སང་གི་བོད་རིགས་དང་གནའ་བོའི་བོད་རིགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་ནི་བོད་རང་གི་ས་ཆ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ལས་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ར་སྤྲོད་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་བྱ་བར་འདོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་རེད།
གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཚད་ལྡན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཉེ་འགྲམ་ལྷོ་ཁ་རྩེད་ཐང་ཁུལ་གྱི་མགོན་པོ་རིའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་གནས་བཅས་ཏེ་འཚོ་བ་སྤྱོད་པ་ལས་རིམ་བཞིན་མི་རུ་འགྱུར་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་མི་འདི་བྱུང༌། སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ལ་དཔོན་གཡོག་གི་གྲལ་རིམ་དང༌། ས་ཁོངས་དང་སྡེ་རིས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཕུ་ནུ་དང་གཉེན་ཉེའི་ཐ་སྙད། རང་སྡེ་དང་དགྲ་སྡེའི་ཆགས་སྡང༌། གྲོང་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པར་མི་ཐམས་ཅད་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གི་སྒོ་ནས། བཅུ་ཚོ་ཁ་ཤས་ཁྱུ་ཤོག་རེ་བྱས་ཏེ་རི་བོའི་ཞོལ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ། ནགས་ཀླུང་གི་ཁྲོད་སོགས་སུ་ཉུལ་སྟེ་དབྱུག་པ་དང་རྡོ་གྲི་ཙམ་གྱི་ལག་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་ཟ་ཞིང་ཤིང་ལོ་གྱོན་པ་སོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་ལ། རྗེས་སུ་རྩི་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྔོ་ཚོད་དག་གིས་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བརྒྱུད་ཀྱི་ཟོ་དང་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཞིང་རྐོ་འདེབས་ཀྱི་ལས་ཀའི་འགོ་ཚུགས་ཏེ་བུ་ཚ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་སོ་ནམ་གྱི་ལས་ཀ་བསླབས་པ་ཡིན་ཏེ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུའང་ཡུལ་ལ་སྔ་བ་ཡར་ཀླུང༌། ཞིང་ལ་སྔ་བ་ཟོ་དང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ།
གཉིས། ཐུན་མོང་གི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བ་སྤྱོད་ཚུལ།
དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དེ་ལོ་གྲངས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་བྱས་ཏེ་རང་བྱུང་ཁམས་དང་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་བསགས་ཡོད་པར་བརྟེན། རིམ་བཞིན་ཐབས་ཤེས་དང་ལག་རྩལ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཐོབ་སྟེ་རྡོ་ཆས་དང༌། ཤིང་གི་ཡོ་བྱད་རིགས་མི་འདྲ་བ་མཛེས་ཆ་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་གསར་བཟོ་ཤེས་པར་མ་ཟད། རུས་གྲི་དང་རུས་ཁབ་སོགས་བཅོས་ནས་རུས་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
སྐབས་དེར་ཆར་རླུང་དང༌། གངས་ཐན་སོགས་འགོག་པའི་ཐབས་སུ་ཤིང་གི་སྤྱིལ་བུ་བཟོ་བ་དང༌། བྲག་ཕུག་ལ་གནས་བཅའ་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཚོགས་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱིན་ཡོད་ལ། ཕོ་མོ་དང་ལོ་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་བགོས་བྱས་ཏེ། ཕོ་རྣམས་ཐུན་མོང་གིས་རི་དྭགས་རྔོན་པ་དང༌། མོ་རྣམས་ཐུན་མོང་གིས་རང་བྱུང་གི་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ། རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེའུ་རྣམས་སྙོར་སྐྱོང་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་བསམ་བློ་དང་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་ཞིག་གི་དུས་རབས་སུ་སླེབས་ཏེ་རྡོ་ཆས་རྣམས་འཇམ་བརྡར་བྱེད་ཅིང༌། སྟ་རེ་དང༌། འཇོར། སྟེའུ ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཅོས་ཏེ། བུག་པ་ཕུག་ནས་ཤིང་གི་ཡུ་བ་སྤྲད་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་འདུག གཙུབས་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་སྦར་ཏེ་བཟའ་ཆས་རྣམས་བཙོ་བསྲེག་བྱེད་ཤེས་པ་སོགས་འཚོ་བའི་ཁ་སྟབས་ལ་ཡར་རྒྱས་ཞེ་དྲག་ཕྱིན་པ་དང་དུས་མཚུངས་མི་རྣམས་ཀྱིས་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་སྐབས་སུ་རི་དྭགས་འགའ་ཞིག་སྒོ་ཕྱུགས་སུ་བཀུག་པ་རྟ་དང༌། ར། ལུག ཟོག་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་དག་བདག་སྐྱོང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་འབྲོག་ལས་ཀྱི་འགོ་ཚུགས་པ་དང༌། སྐྱེ་དངོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རགས་རིམ་ཙམ་རྟོགས་ཤིང་ས་བོན་བཏབ་སྟེ་ལོ་ཏོག་སྡུད་ལེན་བྱེད་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་ཞིང་ལས་ཀྱི་འགོ་ཚུགས། ཞིང་འབྲོག་ལས་སྒོ་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་ལེགས་བཅོས་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཐོན་རྫས་ཀྱི་ལྷག་མ་གསོག་འཇོག་བྱས་པས་རིམ་ཞིན་དབུལ་ཕྱུག་གི་རྣམ་པ་བྱུང་སྟབས། དཔོན་གཡོག་དང་གྲལ་རིམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་བྱུང་སྟེ་རྟག་པར་ཕན་ཚུན་རྐུན་ཇག་དང་གཡུལ་འཁྲུག་གི་རྩོད་པ་བྱུང་སྟེ་ཐུན་མོང་ཅན་གྱི་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་འཚོ་བ་དེ། རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་རབས་ནང་དུ་ལྷུང་བའི་འགོ་ཚུགས།
གསུམ། བོད་མིའི་རུས་གྱེས་ཚུལ།
སྟག་ཚང་རྫོང་པ་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་》དང༌། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 འབྲུ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོའི་《རུས་མཛོད་པད་དཀར་སྐྱེད་ཚལ་》བཅས་དང༌། གཞན་ཡང་འབྱུང་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་རུས་ཚན་གྱེས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་སྙིང་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་ཐུན་མོང་གི་འཚོ་བ་སྤྱོད་པའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ལ། ཐོན་རྫས་ཀྱི་ལྷག་མ་གསོག་འཇོག་བྱེད་སྲོལ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་མཐུན་པར་ས་ཆ་སོ་སོར་གྱེས་པ་ལས་སྒ་འབྲུ་སྦྲ་ལྡོང་བཞི་ཞེས་པའི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞི་པོའི་དབྱེ་སྲོལ་འདི་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་འདི་ལ་བགྲངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དང༌། ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ། དང་པོ་བགྲངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ནི་སྒ་འབྲུ་སྦྲ་ལྡོང་བཞི་ལ། སེ་རྨུ་ལྡོང་སྟོང་བཞི་བགྲངས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་སེ་དང་ཁྱུང་དང་ སྦྲ་རྣམས་རུས་ཚན་གཅིག རྨུ་དང༌། སྒ་རྣམས་རུས་ཚན་གཅིག སྟོང་དང༌། འབྲུ་ཞེས་པ་རུས་ཚན་གཅིག་ཡིན་སྟབས་དོན་དུ་རུས་ཚན་བཞི་རུ་མ་འདུས་པ་མེད།
གཉིས་པ་ཡི་གེ་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ནི། ལྡོང་དང་གདོང་གཉིས། བསེ་དང་སེ་གཉིས། སྦྲ་དང་དབྲ་གཉིས། འབྲུ་དང་འགྲུ་གཉིས། རྨུ་དང་དམུ་གཉིས། སྒ་དང་ལྒ་གཉིས་བཅས་བྱུང་ཡོད་པ་འདི་དག་དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང༌། 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་》ལས། དེའང་སྔོན་དང་པོ། ཡུལ་དམའ་ཁ་ཤུལ་གཡག་ཞུར་གྱི་གོང་ཁ་བྱ་བར། སྲིད་པའི་རྒྱལ་བུ་ཐིང་གི་ཞེས་པ་ལ། བུ་གསུམ་བྱུང་བ། རྒྱ་བོད་ཧོར་
1.
ཕུ་བོ་ལྡོང་ལ་མཆེད་དྲུག་ཡོད། །
སྟོད་ན་སྤ་ཚབ་འབྲིང་ཡས་གཉིས། །
བར་ན་རོ་འཛེར་རག་ཤི་གཉིས། །
སྨད་ན་མི་ཉག་གྱི་ཐན་གཉིས། །
ཆེ་དྲུག་མཚན་ན་བཙུན་དྲུག་སྟེ། །
བི་རི་འ་མདོ་དང་གླིང་པ་གཉིས། །
རོ་འཛེར་ལ་ཕུ་པ་དང་མདའ་པ་གཉིས། །
གྱི་ཐན་ལ་རྒྱས་བསྡུས་ཆེ་ཆུང་གཉིས། །
ཞེས་གསལ་བ་ལྟར། མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ནི། སྤ་ཚབ་དང༌། འབྲིང་ཡས། རོ་འཛེར། རག་ཤི། མི་ཉག གྱི་ཐན་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཡིན་པ་དང༌། བཙུན་དྲུག་གི་ཁྱབ་ཡུལ་བི་རི་འ་མདོ། གླིང་པ། ཕུ་པ། མདའ་པ། གྱི་ཐན་རྒྱས་པ། གྱི་ཐན་བསྡུས་པ་བཅས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་ཡིན་ལ། ས་ཆ་འདི་དག་གཙོ་བོ་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་ལ་ཟེར་གྱིན་ཡོད་དེ། 《འབྱུང་རྩིས་ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང་》ལས།
ཡང་ན་མདོ་ཁམས་སྨད་འདི་ནི། །
གདོང་ནི་ས་ཁམས་ཤ་བ་བླ། །
འབྲུ་ནི་ཆུ་ཁམས་གཡག་ལ་བླ། །
སྦྲ་ནི་ལྕགས་ཁམས་རྐྱང་ལ་བླ། །
སྒོ་ནི་མེ་ཁམས་ར་ལ་བླ། །
སྒ་ནི་ཤིང་ཁམས་ལུག་ལ་བླ། །
རུས་པ་གཙང་མར་མ་ཤེས་ན། །
དེ་ཡང་གདོང་ལ་བསྡུ་ཞེས་ཟེར། །
འོན་ཀྱང་མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱོད། །
ཅེས་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་དུ་གནས་པའི་མི་རིགས་འདི་དག་སོ་སོའི་སྤྱོད་པ་དང༌།
གཤིས་ཀ་བཅས་ལ་བརྟགས་ནས་རིགས་རུས་གང་ཡིན་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དགོས་ཀྱང༌། གལ་སྲིད་གསལ་པོར་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། གདོང་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་ཆོག་སྟེ། མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཕལ་ཆེར་གདོང་གི་རུས་རྒྱུད་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག་ཅེས་བསྟན་ཡོད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་རུས་མཛོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྣམས་སུ་ལྡོང་གི་ང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད། ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད། ཤུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སུ་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས། ལྡོང་གི་རུས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཡབ་ལྡོང་ཆེན་པོ་སྤོས་དྲོ་ཡིན། དེ་ལས་རུས་རིགས་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང༌། ཅོག་དང་ཅོག་ཙེ་ཅོག་རོ་གསུམ། སླད་ཀྱི་ཞིང་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན། འབྲོང་དང་ཁྲུང་པོ་ཟླ་བ་གསུམ། དཔྲལ་བའི་མིག་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན། འབྲིང་དང་ལྷ་ལུང་ལྷ་རྩེ་གསུམ། ལག་པ་གཡས་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན། བྲང་དང་དགོས་པ་ཁུ་ན་གསུམ། ལག་པ་གཡོན་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན། ཉ་དང་ཚེ་སྤང་ལུ་ནག་གསུམ། ལུས་དང་ཁོག་པ་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན། སྙིང་དང་ཕོ་གོང་ཐག་བཟང་གསུམ། ཁོག་པའི་སྙིང་དང་འདྲ་བའི་བུ་གསུམ་ཡིན་ཞེས་དང༌།
ལྡོང་གི་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཕྱག་ཚ། རྨོག་ཚ། མགོ་ཚ། སྦུ་ཚ། ཏོག་ཚ། གཡི་ཚ། ཟངས་ཚ། རེབ་ཚ། དཔལ་ཚ། རྐང་ཚ། གཅན་ཚ། དོམ་ཚ། གཤེན་ཚ། ཚར་ཚ། བྲག་ཚ། ཉ་ཚ། རྒྱ་ཚ་རྣམས་ཡིན།
ལྡོང་གི་ཤུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སྨན་ཤུལ། ཡུལ་ཤུལ། བདུད་ཤུལ། རག་ཤུལ། ཕན་ཤུལ། དབལ་ཤུལ། ཆོས་ཤུལ། བན་ཤུལ། མགོན་ཤུལ། ཕྱག་ཤུལ། དཔལ་ཤུལ། ཆུ་ཤུལ། རི་ཤུལ། ཉན་ཤུལ། ཁྱི་ཤུལ། ལོ་ཤུལ། འགོ་ཤུལ། ཡབ་ཤུལ། རྟ་ཤུལ་རྣམས་ཡིན་ལ། རུས་མིང་འདི་དག་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་སུ་དེང་དུས་ཀྱང་ལ་ལ་ནི་ཡུལ་མིང་དུ་འབོད་ལ། ལ་ལ་ནི་དུད་ཚང་གི་མིང་དུ་འབོད་ཀྱིན་ཡོད།
2.
སེ་དང་དབྲ་ཡི་ཆེ་དྲུག་དེ། །
སྟོད་ན་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་པོ་གཉིས། །
བར་ན་མར་པ་སྤུ་རང་གཉིས། །
སྨད་ན་རེ་ཁེ་ཉག་ལེ་གཉིས། །
ཆེ་དྲུག་མཚན་གྱི་བཙུན་དྲུག་དེ། །
ཀྲི་ལ་རྨེ་ཤ་དང་རྨེ་ཚན་གཉིས། །
བྲག་ཏུ་ལ་གྲུ་གུ་དང་རྡོར་ཉེ་གཉིས། །
དེ་ཆེ་བཙུན་སྤེལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཡིན།
ཞེས་གསལ་བ་ལྟར། མཆེད་བཙུན་སྤེལ་མ་བཅུ་གཉིས་གྱི་ཡུལ་ནི། ཞང་ཞུང་དང༌། ཁྱུང་པོ། མར་པ། སྤུ་རངས། རེ་ཁེ། ཉག་ལེ། རྨེ་ཤ། རྨེ་ཚན། གྲུ་གུ རྡོར་ཉེ། ཁོ་པོ། ཁོ་དབྲ་བཅས་ཡིན་ཞིང༌། ཞང་ཞུང་དང་ཁྱུང་པོ། མར་པ་དང་སྤུ་རངས་རྣམས་ནི་དེང་སང་ཡང་མིང་དེ་གར་འབོད་པའི་བོད་ཡུལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་འདི་དག་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ན་ངེས་རྙེད་ཐུབ་པར་སེམས།
3. ཨ་ལྕགས་འབྲུ་ཡི་སྐོར་ལ། དཔའ་རྒྱ་སྟག་མཆེ་སྡེར་མ་ཉམས་པ། ། ཨ་ལྕགས་འབྲུ་ཡི་བུ་རྒྱུད་ཡིན། ཞེས་པའི་ཁྲི་དོ་ཆེན་པོའི་བུ་གསུམ་པ་ཨ་ལྕགས་འབྲུ་ལ་འབྲུ་མོ་ཕྲོམ་ཕྲོམ་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ཐོབ། དེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆགས་པའི་མི་རྒྱུད་ལ་ཨ་ལྕགས་འབྲུ་ཡི་མི་རྒྱུད་ཅེས་ཟེར། རུས་མཛོད་ལས། སུམ་པའི་ཡུལ་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་དང༌། ལྷ་སའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པ་འདི་དག་ལ་ཟེར། དེ་ལ་དབྱེ་བ་《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་》ལས།
ཁྲི་ཟམ་འབྲུ་ཡི་ཆེ་དྲུག་དེ། །
ཤར་ན་གྱི་དང་རོང་པོ་གཉིས། །
ལྷོ་ན་བྷེ་དང་རི་ཐོ་གཉིས། །
སྨད་ན་འབྲོམ་དང་ངོ་ཀྲོ་གཉིས། །
ཆེ་དྲུག་བཙན་གྱི་བཙུན་དྲུག་དེ། །
སྦས་དང་སྤོས་དང་ཚ་ཕྲོམ་གསུམ།
ཞུག་པ་སྟོང་ཉེ་ཉེ་སྒ་གསུམ། །
ཆེ་བཙུན་སྤེལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཡིན།
ཞེས་གསལ་བའི་མཆེད་བཙུན་སྤེལ་མ་བཅུ་གཉིས་ནི། གྱི། རོང་པོ། བྷེ། རི་ཐོ། འབྲོམ། ངོ་ཀྲོ། སྦས། སྤོས། ཚ་ཕྲོམ། ཞུགས་པ། སྟོང་ཉེ། ཉེ་སྒ་བཅས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཡིན་ལ། འདི་རྣམས་ནི་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོར་བུ་རུ་གནས་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་ལ་མདོ་ཁམས་རོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་དེ། རྒྱལ་མོ་རོང༌། ཚ་བ་རོང༌། ཨ་རབ་རོང༌། དགུ་རོང༌། སྟག་རོང༌། འཇང་རོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལས་མདོ་སྨད་རོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཨ་རབ་རོང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ལ་བརྟགས་ན་དེང་སང་སྡེ་དགེའི་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྕང་ར་མན་དང་ཧོར་པོ་ཡན་གྱི་བར་སྐོར་འདི་ཚོ་ལ་ཨ་རབ་རོང་ཞེས་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པར་ངེས། བེ་དང་རི་ཐོ་གཉིས་རྒྱ་གར་དང་ཉེ་བའི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པར་གྲགས། འབྲོམ་ནི་སྟོད་ལུང་ཕུ་འབྲོག་པའི་རུས་མིང་སྟེ། འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱང་དེའི་རུས་ཡིན།
4.
རྨུ་ཚ་ལྒ་ཡི་ཆེ་དྲུག་དེ། །
ཐོས་རུས་སྟག་རུས་སྟོད་ན་ཡོད། །
བྱ་ཅན་ཁྲབ་ཅན་སྟོད་ན་ཡོད། །
བྱ་རྗེ་སྤེན་ཐོག་སྟོད་ན་ཡོད། །
ཆེ་དྲུག་མཚན་གྱི་བཙུན་དྲུག་དེ། །
ལྒ་ལ་བྱེས་པ་ཡུལ་པ་གཉིས། །
ལྟག་རུས་ཡུལ་སྟག་འབྲོག་སྟག་གཉིས། །
དབས་ལ་ཆེ་སྐོར་ཆུང་སྐོར་གཉིས། །
ཆེ་བཙུན་སྤེལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཡིན། །
ཞེས་གསལ་བའི་མཆེད་བཙུན་སྤེལ་མ་བཅུ་གཉིས་ནི། ཐོས་རུས་དང༌། སྟག་རུས། བྱ་ཅན། ཁྲབ་ཅན། བྱ་རྗེ། སྤེན་ཐོག་སྟེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། བྱེས་པ། ཡུལ་པ། ཡུལ་སྟག འབྲོག་སྟག་ཆེ་སྐོར། ཆུང་སྐོར་བཅས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཙོ་བོ་བོད་ཡུལ་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་ངེས་ལ། འོན་ཀྱང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་ས་མཚམས་བརྟན་སྲུང་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱང་ཤར་གྱི་ས་མཚམས་རྣམས་སུ་བཏང་སྟེ་རྒྱལ་མཚམས་སྲུང་བའི་དམག་མིར་བསྐོས་པ་དེ་དག་དེང་སང་ཀྱང་དེ་གར་གཞིས་ཆགས་ཡོད་པ།
མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞི་བདམས་བསྒྲིགས་》ལས། ཟུང་ཆུ་ནས་ཀུན་དགའ་ལ་བརྒལ་ནས་སོང་བ་ན། ནན་ཕེན་ཟེར། ཡུལ་དེའི་མི་རྒྱུད་དག་ཀྱང་ཞང་ཞུང་དང་ཤར་པའི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ཞིང༌། གཟི་ཚ་སྡེ་དགུ་ལྟ་བུ་ལྡོང་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་རིགས་ཡོད་ལ། དམུ་ཚ་ལྒའི་རིགས་ཀྱང་ཡོད་པར་བཤད། ཆུ་དཀར་གྱི་སྟོད་དུ། སྔར་ཀོང་པོའི་ཁོག་ནས་འོང་བའི་དམག་གི་རྒྱུད་པ་ཡོད། དེང་སང་བརྡ་འགྱུར་ནས་ཁོང་པོ་ཟེར། དེ་ནས་དྭགས་པོ་ནས་འོང་བའི་དམག་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བཞག་པ་ལ། དྭགས་པོ་ཟེར་ཞིང༌། རྗེས་སུ་དེ་ལ་བོད་དམག་ཟེར། དེ་དག་གི་གོམས་གཤིས་དང་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱང་བོད་སྤྱི་དང་འདྲའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་དེ་དག་དུས་ཕྱིས་བོད་ཡུལ་ག་ས་གར་ཁྱབ་ཡོད་པར་སེམས། དེང་དུས་བོད་ཡུལ་གྱི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་གནས་པའི་རྨུ་གླིང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཞེས་པའི་ས་གནས་འདི་ཡང་རྨུ་ཚ་ལྒ་ཡི་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ལ་རྨུ་གླིང་ཞེས་ཟེར། དེང་སང་མུ་ལི་ཞེས་ཟུར་ཆག་བྲིས་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་བོད་སྐད་དུ་བྲིས་ཏེ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་འབྲི་སྲོལ་རེད།
5.
[1]རྩོམ་པ་པོའི་མཆན། དེང་དུས་རྒྱ་ཟེར་བ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཞིག་ལ་ངོས་བཟུང་བ་དང༌། ཧོར་ཟེར་ཚད་སོག་པོ་ལ་ངོས་བཟུང་བ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་མ་བལྟས་པའི་སྐྱོན་དུ་སྣང༌། འདིར་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ཟེར་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་བྱུང་བའི་བོད་འདིར་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ལས།རྒྱ་དང་ཧོར་ཟེར་བ་ཡོད་པ་འདི་དག་ནི་དེང་དུས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གངས་ཏི་སིའི་ཉེ་སྐོར་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་གི་མི་ཡིན་པ་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་དག་ལས་གསལ། དེས་ན་འདིར་གསལ་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ནི་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་རུ་ཚོ་དག་གི་མིང་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས།
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba


text:
༄༅།།སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་རིག་པ་དང་། མིའི་ཀུན་སྤྱོད། ནང་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ།
༢ བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་བརྟན་གནས།
བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་འདི་ཇི་ལྟར་དར་ཚུལ་འདིར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་འཕེལ་འགྱུར་རིག་པའི་ཐོག་ནས་འཁྱུག་ཙམ་བལྟས་ན། དེ་ཡང་སྐུ་ཞབས་ཌར་ཝིན་[Charles Darwin ] གྱི་འཕེལ་གྱུར་རིག་པའི་གཞི་རྩ་ནི་ཁོར་ཡུག་དང་དེའི་ནང་གི་སྐྱེ་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་དབར་གསོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་དམ་གཟབ་ཅིག་གནས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་མིན་པར་གཉིས་ཀས་ཕན་ཚུན་ཕན་གནོད་འདྲེན་གྱི་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཁོར་ཡུག་བསྟུན་འཕྲོད་ཇི་ཙམ་ཟབ་པ་དེ་ལ་རང་གི་རིགས་རྒྱུན་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལམ་ལྷོང་ཆེ་བ་དང་། ཁོར་ཡུག་གིས་ཀྱང་སྐྱེ་ལྡན་དེ་ཉིད་ལ་གདམ་གསེས་བྱེད་པ་དེ་ལ་རང་བྱུང་འདེམས་སྒྲུག་(Natural selection)ཅེས་ཟེར། འདི་ནི་མིས་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་རྒྱུའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་ཞིག་མིན་པར་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་གནས་བབ་ཁྲོད་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན།
ཡང་འདེམས་སྒྲུག་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མིས་བཟོས་འདེམས་སྒྲུབ་(Artificial selection)ཅེས་པ་དེ་རེད། དཔེར་ན། བོད་མི་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཁྱོན་ལ་ས་ཞིང་འདེབས་ལས་ཀྱི་ནམ་དུས་སྐབས་སྐྱེད་འཚར་ལེགས་ཤིང་རོ་བཅུད་བཟང་ཤོས་ཀྱི་འབྲུའི་རིགས་ཆེད་དུ་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་འདོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་སྐྱེ་ལྡན་ཉེ་རིགས་རྣམས་རང་རང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གིན་ཡོད་པ་དང་། མིས་གཙོས་པའི་སྐྱེ་ལྡན་དང་ཁོར་ཡུག་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པ་དང་། འདེམས་སྒྲུག་གི་ངོ་བོར་གཅིགས་མཚུངས་སུ་གནས་པ་ནི་འཕེལ་འགྱུར་རིག་པས་བཤད་པའི་བདེན་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བསམ།
ད་ལྟ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མིས་བཟོས་འདེམས་སྒྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་བྱུང་ཚན་རིག་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པ། ཚན་རིག འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོར་ཡུག་གི་སྟེང་དུ་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་དུ་མ་ཞིག་སྤྲོད་པ་དང་། ཉེན་ཚབས་དེ་དག་ནི་ཆེས་མྱུར་བར་བརྟེན་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ནུས་པས་འདིའི་རྗེས་ཟིན་གྱི་མེད་ལ། གོ་ལའི་རླུང་ཁམས་ཆེན་མོས་ཀྱང་འདི་དང་བསྟུན་འཕྲོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་མཇུག་འབྲས་སུ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་། འཁྱམས་རོམ་བཞུ་བ། མཚོ་འགྲམ་གྱི་ཆུ་ལོག རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་རྩ་གཏོར་འགྲོ་བ་སོགས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།
སྤྱིར་ཁོར་ཡུག་རིག་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་ཚུལ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡང་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་[Greek]ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན་པ་སྟེ། དབྱིན་སྐད་དུ་ Ecology ཟེར་བའི་ Ecos ཞེས་པ་ཁང་པ་དང་། logy ཞེས་པ་ནི་རིག་པའམ་རྣམ་གཞག་ཅེས་པའི་དོན་ལ་འཇུག ས་གཤིས་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེའི་རླུང་འཚུབ་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བའི་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ལས་མིའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་གོ་ལའི་སྣོད་བཅུད་ལ་གནོད་འཚེ་འཕོག་ཚུལ་ཐོག་མར་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཡོད། མིའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་གོ་ལའི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚད་མཐོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དེ་འདྲའི་ཛ་དྲག་གི་དུས་བབ་དེ་ལ་ཁོང་ཚོས་ཐ་སྙད་འདི་(Anthropocene)སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཆེས་ཐོག་མར་དབྱིན་ཇིའི་ཡུལ་ནས་དར་བའི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་འཕྲད་བཞིན་པའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་དང་། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག གོ་ལའི་དྲོད་ཚད་ཀྱི་འཕར་ཚད་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་རྣམས་བྱུང་བ་གསལ་པོ་རེད།
དེ་ཡང་ཅུང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་འགོ་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་རྡོ་སོལ་དང་རླངས་རྫས་ཞིག་གྱུར་བུད་རྫས་ཕོན་ཆེ་བསྲེགས་པ་དང་། ཉེ་བའི་དུས་སུ་ཆར་ཞོད་ཆེ་སའི་ཤིང་སྣ་མང་པོ་གཅོད་འབྲེག་གི་ལས་དོན་དེ་དག་གིས་གོ་ལའི་རླུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་སྟེང་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་ལའི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ཆེ་རུ་སོང་བ་སོགས་ཡིན། འོ་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་དང་རྡོ་ཆས་ཀྱི་དུས་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱལ་ནས་མ་བསྡད་པ་དེས་ལན་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། མིའི་རང་གི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་པའི་བསམ་བློར་བརྟེན་ནས་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་དང་མིའི་དབར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ཐད་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་འདི་ལྟར་གསུངས་འདུག “བྱ་དངོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་དངོས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཏུ་མི་ཚེ་བློས་གཏོང་བ་དེ་ཡག་པོ་མིན།
ཡང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཧ་ཅང་ཆེ་དྲགས་ནའང་མི་འགྲིག སྤྱིར་བཏང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་འདི་མིའི་མི་ཚེའི་ནང་ཁེ་ཕན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། ཧ་ཅང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱས་དྲགས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་ལྕེབས་པ་ལྟར་ཡིན་ན། ངའི་བསམ་པར། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་སྔོན་ཆད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱས་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར་བ་རེད། ད་ཆ་ང་ཚོས་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཐོག་དེ་འདྲའི་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱེད་མི་རུང་།” ཞེས་སོགས་གསུངས་འདུག
དཀའ་ངལ་གྱི་ཡོང་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་མིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་འདོད་རྔམ་ཤ་སྟག་གི་གཞན་དབང་དུ་སོང་སྟེ་བག་མེད་ཀྱི་འཚོ་བར་རོལ་དྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། དེ་ཡང་ཁོར་ཡུག་གི་ཚན་རིག་པ་མང་པོས་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། འདིའི་ཆེད་དུ་ད་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོན་སྐྱེད་ཡར་རྒྱས་བརྒྱུད་རིམ་གཏོང་རྒྱུའི་མིའི་ཐལ་ཆེའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འདུ་མང་དག་ཅིག་ཚོགས་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ༡༩༨༦ ལོར་ཨེ་ཊ་ལིའི་ས་གནས་ཨེ་སི་སི་(ASSISI)ཞེས་པར་ཆོས་ལུགས་དང་ཁོར་ཡུག་ཐོག་ཚུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མི་སྣའི་ལྷན་ཚོགས་དང་། དེ་བཞིན་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས། (United Nations Conference On Environment and Development) ཞེས་དང་། མཁའ་རླུང་འཕོ་འགྱུར་ཐོག་གི་འཛམ་གླིང་ལྷན་ཚོགས། (World Conference Of Atmosphere Changes) ཟེར་བ་སོགས་རེད། ལོ་རབས་མང་པོའི་ནང་ཁོར་ཡུག་ཚན་རིག་པ་དང་། ལས་འགུལ་བ་ཚོས་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འཕྲད་རྒྱུར་ངེས་པའི་ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་དག་མི་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲངས་འདྲ་མིན་གྱི་ཐོག་ནས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཉེན་ཁ་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་ཐབས་ཤེས་ཁག་ཅིག་བཏོན་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཀུན་སྤྱོད་(Environmental ethics)ཅེས་ཟེར།
༡༩༧༠ ནང་གཞི་ནས་དར་སྤེལ་བྱུང་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཀུན་སྤྱོད་འདིས་མི་རྣམས་ལ་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཆག་གི་གནད་དོན་འདི་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་དྲན་སྐུལ་གཏོང་གིན་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དེ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ནགས་ཚལ་གཅོད་འབྲེག་བྱེད་དགོས་སམ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བའི་ཐོག་ནས་མི་རྣམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ལ་དོ་སྣང་སླེབ་ཐབས་བྱེད་མུས་ཡིན། འོན་ཏེ། སེམས་གཙོ་དང་དངོས་གཙོའི་འགལ་ཟླའི་རྩོད་གླེང་དང་དངོས་གཙོའི་རིང་ལུགས་གཙོ་བོའི་དུས་སྐབས་ཤིག་གི་ནང་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེར་ལམ་ལྷོང་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཉེ་བའི་ལོ་རབས་མང་པོའི་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཁོར་ཡུག་གཅེས་སྐྱོང་གི་ལས་གཞིར་དམིགས་པའི་ལྷན་ཚོགས་དང་བགྲོ་གླེང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། གྲོས་འཆམ་དང་གྲོས་ཆོད་བཞག་པའི་རྩ་བའི་གནད་དོན་དག་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་མོས་ནི་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་གྱིས་བསླུས་ཟིན་པའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུའང་མི་མང་པོའི་བསམ་བློའི་ནང་ནས་གཡུག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མང་པོའི་རིག་གནས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་ལ་བརྟེན་ནས། ད་ཆ་ཁོར་ཡུག་ཚན་རིག་པ་དང་ཁོར་ཡུག་ལས་འགུལ་བ་མང་པོས་ཆོས་ལུགས་ནས་གསུངས་པའི་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་མི་མང་བྱིངས་ལ་ཁོར་ཡུག་གཅེས་སྐྱོང་གི་སློབ་གསོ་ཐེབས་རྒྱུའི་ལམ་ཞིག་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལ་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་འཆང་བཞིན་ཡོད།
དཔེར་ན། ༢༠༡༡ ལོའི་སེམས་དང་སྲོག་ཅེས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་Sallie McFague,Ph.D.ཞེས་པའི་ལྷ་ཆོས་རིག་པའི་བུད་མེད་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་དེས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་ཁོར་ཡུག་གཅེས་སྲུང་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཚུལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོའི་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་ལྟ་བའི་ཚུལ་འདི་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ལ་གཞི་བྱས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་ཁོར་ཡུག་བརྟན་གནས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་ནའང་དེ་གཉིས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངས་འདིར་བཤད་རྒྱུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྟ་ཚུལ་ནི་དད་མོས་དང་ཡིད་ཆེས་ཙམ་མིན་པར་དེ་དག་ནས་བཤད་པའི་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལྟ་བུར་ཟེར་བཞིན་ཡོད།
དཔེར་ན། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཆོས་རིག་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ཚོད་འཛིན་དང་། Limitation, འདོད་ཆུང་། detachment ,བདག་ཞེན་སྤོང་བ། self-empting ལ་སོགས་པའི་ལྟ་ཚུལ་དག་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་མཐོང་། ད་ལྟའི་ཆར་སེམས་དང་སྲོག་ལྟ་བུའི་བགྲོ་གླེང་གི་ར་བ་མང་པོའི་ནང་དུ་ཁོར་ཡུག་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བགྲོ་གླེང་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་འདི་དག་གི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་མོས་ཙམ་ལ་ནི་གོ་བབ་གང་ཡང་མེད་པས་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྒལ་བ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།
བྱས་ཙང་ཆོས་ལུགས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཀས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ནུས་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པའི་རིན་ཐང་ངེས་གསལ་ཐོག་དེ་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཁོར་ཡུག་གི་བརྟན་གནས་གླེང་ན་དགེ་མཚན་འདུག ལྷག་པར་དུ་བཟོ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་མོས་ནི་ད་དུང་ཤུགས་ཆེར་ལྷག་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོར་ཆོས་ལུགས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཀའི་ལམ་ནས་ཁོར་ཡུག་གཅེས་སྲུང་གི་གོ་རྟོགས་སྐྲུན་རྒྱུ་གལ་ཆེ།
༣ ནང་བསྟན་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རིག་པས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་བརྟན་གནས་ལ་
ཞབས་འདེགས་ཇི་ལྟར་ཞུ་ཐབས་རགས་ཙམ་གླེང་བ། ►


text:
དུས་ཀྱི་རླུང་བུས་སོ་སོའི་ཕུགས་བསམ་དང་མདུན་ལམ་དཀར་པོ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ང་ཚོ་བྱ་ཚང་ལྟ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་ས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྤྱུགས། མི་བུ་རེ་རེའི་བྱ་བའི་དགོས་དབང་གིས་འདོད་བློ་དྲོན་མོ་ཞིག་ཡིད་ལ་བཅངས་ཏེ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ལ་འཛད་རྒྱུ་མེད་པའི་འདུར་རྒྱུག་གི་ཀློང་ན་འཕྲུལ་གྱི་འཁོར་ལོའི་འགྲོས་དང་ལྷན་དུ་མདུན་ཕྱོགས་སུ་གདོང་མཆོངས་བྱེད།
ཞོགས་པའི་ཉི་ཟེར་ཕྲ་མོས་བ་གམ་ཁང་བརྩེགས་ཀྱི་སྒེའུ་ཁུང་བརྟོལ་ཏེ་བྲེལ་ཟིང་གི་གོམ་ཁ་དལ་གྱིས་སློང་དུས། ཁྱེད་ཀྱིས་སྟབས་བདེའི་ནངས་ཇ་ཞིག་བྲེལ་མྱུར་སྒོས་ཕོ་བར་དྲངས་རྗེས། ཡིག་ཚགས་ཕོན་ཆེན་ཞིག་མཆན་ལ་བཙིར་ཏེ་ཉིན་གང་པོའི་འཆར་གཞི་བློ་ངོར་བཀོད་དེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲང་ལམ་ག་གེ་མོ་ཞིག་གོམ་པས་གཞལ་བའམ་ཡང་ན། ཨང་རྟགས་ག་གེ་མོའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གང་རུང་ཞིག་ལ་འདུག་ཞོར་བསམ་གཞིག་གི་ཀློང་དུ་དོགས་གནད་ཅིག་གསེད་བཀྲོལ་ལ་རྔམ་སྟེ་ཤར་རེར་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་བསྐྱོད།
གཞུང་ལས་ཁང་ཟེར་བའི་གུ་དོག་ཅིང་ཐོག་དཔངས་དམའ་བའི་ཁང་མིག་གཡར་མ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་དུས། ཅོག་ངོས་སུ་བྱུར་བུར་སྤུངས་པའི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་མིག་མྱུལ་ལན་གཅིག་བྱེད་ཞོར་དབུགས་རིང་ཞིག་ཕྱུངས་ནས། བློ་རིག་རྣོ་སྐུད་གྲིམ་པོར་བསྒྲིམས་ཏེ་འདྲེན་བྱེད་ཟུང་ཤོག་དཀར་ངོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནག་ཆུང་གི་ཡང་སྙིང་འཚོལ་བཞིན་གནད་དོན་ཞིག་གི་མདུད་ཁ་འགྲོལ་བར་རྩོམ། ཡིག་ཆ་དང་ཡིག་ཆ་འབྲེལ་ཞིང་དོན་ཚན་དང་དོན་ཚན་འབྲེལ་བའི་སྣེ་རུ་ད་གཟོད་བྱ་ལས་ཤིག་གི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་གནད་ཅིག་ཁ་ཚོན་ཆོད་སོང་སྙམ་པའི་དགའ་འཛུམ་ཞིག་ཁོང་ནས་ཤོར་ཏེ་མིག་མདུན་གྱི་གློག་ཀླད་གྲུ་བཞི་དེའི་སྒོ་མོ་འཕྲལ་གྱིས་ཕྱེས།
དུས་ཚོད་ཀྱི་མདའ་ཁབ་རིང་པོའི་ཞབས་ཟུང་གི་བརྡབ་འགྲོས་དང་ཆབས་ཅིག མགོ་བོ་དུད་ཅིང་སོར་མོ་མཐེབ་གཞོང་གི་སྤང་ཐང་དུ་བང་གིས་རྒྱུག་གྲབས་བགྱིད། ཐག་ཐག་གི་རྡེབ་སྒྲ་དང་སྦྲགས། ལག་ཟུང་གིས་ཤོག་བུའི་གསེང་གི་ཡིག་ཚོགས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཚན་པ་རེ་རེའི་ཕུ་འདེད་ཅིང་འཆར་ངོས་ཀྱི་ཤོ་རྡེའུ་ལྟ་བུའི་རེའུ་མིག་གི་ཁ་སྐོང་བར་བྲེལ། ཡིན་ཡང་བར་གླགས་འདིར་ལྟོ་བ་འཕྱིད་ཐབས་ཁོ་ནར་སྨོན་པའི་ཁོ་ཚོ་ནང་བཞིན་ལྷོད་གྱི་ལེར་འོ་ཇ་དཀར་ཡོལ་གང་འཐུང་བའི་ཁོམ་ལོང་བྲལ་ཞིང་། ཁོ་ཚོ་ནང་བཞིན་ཧ་ཧ་ཧོ་ཧོའི་བཞད་གད་ཀྱི་རྩེད་མཚར་སློང་བའི་ཁོམ་སྐབས་ཨེན་ཙམ་ཡང་ཡོད་རེ་སྐན། དེའི་མུར་ཚགས་སྒྲིག་ལེགས་པོར་བགྱིས་པའི་ཡིག་ཆའི་ཕུང་པོ་གློག་ཀླད་ཀྱི་འཆར་ངོས་སུ་ཚོམ་བུར་བསྒྲིགས་པའི་ཡིག་སྣོད་ག་གེ་མོའི་ཡན་ལག་གི་ཉིང་ལག་རེ་རེའི་ཁོང་གསེང་དུ་བཅུག
འདི་ལྟར་བསམ་ལོང་བྱེད་ལོང་མེད་པར་དུས་ཚོད་ཀྱི་མདའ་ཁབ་ཐུང་ངུ་དེ་ཏག་ཏག་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་ཐིག་ཏུ་སླེབས་འདུག རང་དོན་ཡིན་སྙམ་པའི་གཞན་དོན་ལ་ཤ་འབད་རུས་འབད་སྒོས་སྟོབས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་པས། ད་ནི་ཉིན་དགུང་གི་དྲོས་ཇ་འཐུང་བའི་དུས་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོན་པའང་མ་ཤེས། ཁྱེད་རང་གོམ་འགྲོས་མྱུར་མོས་ལྟོ་འདུན་ལ་འཚང་ཁ་རྒོད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་འགོད་འཁྲིགས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཐིམས་ཏེ་རང་གི་ཡི་གར་འཚམས་པའི་ཟས་ཐུན་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཚམ་ཚོམ་ངང་རོལ་རྗེས་རྟབ་རྟབ་པོར་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་བསྐྱོད་དེ་སྔ་དྲོའི་ལས་འཕྲོའི་མཇུག་སྐྱོང་བར་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་འཚུབ་སྣང་གིས་ཡོངས་སུ་བཏུམས། གཞུང་ལས་ཁང་དུ་སླེབས་མ་ཐག ཚེ་གཅིག་གི་ལས་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཅིང་རྣམ་ཀུན་མཉམ་འགྲོ་མཉམ་གཤིབ་ཏུ་བྱ་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་ལས་གྲོགས་དག་ལ་འཛུམ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཡིག་ཚོགས་ཀྱི་གསེང་ལ་ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ལས་ཀྱི་འགོ་བརྩམས། འདི་ལྟར་དུས་དང་ནམ་ཞག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ལས་ལ་ཚར་དུས་མེད་ལ། གཞན་ལ་གཏོས་ཆེ་བའི་འབྲས་བཟང་གི་དངོས་པོ་རྡོག་རྡོག་ཅིག་ཀྱང་བཤམས་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང་། ཉིན་མཚན་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་ཁོམ་ལོང་མེད་པའི་གྲོག་མའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཆང་བའི་རྣམ་ཐར་འདི་ནམ་ཞིག་ལ་མཇུག་རྫོགས་སྲིད་ཨང་། ཕྱིར་འདང་རེ་བརྒྱབ་ན། གཟའ་མཇུག་གི་ངལ་གསོ་ཕུད་འདི་ལྟར་བྲེལ་ཟིང་གིས་འཚོ་བ་དོན་དུ་སུ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནམ།
གཏམ་རྒྱུད་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཤ་དར་རུས་དར་གྱི་ཉ་གཉིས་ཉ་རྒན་ཞིག་དང་འཕྲད། ཉ་རྒན་དེས་ཉ་དེ་གཉིས་ལ“ཞོགས་པ་བདེ་ལེགས། བྱིས་པ་ཚོ། མཚོ་མོ་འདི་ཅི་འདྲ་རེད”ཅེས་བཤད། ཉ་དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལ་མཚོ་མོར་རྐྱལ་རྗེས། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཉ་ཞིག་གིས་མ་བཟོད་པར་མཇུག་མཐར་ཉ་གཞན་པ་དེ་ལ་འདི་ལྟར་དྲིས། “མཚོ་མོ་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད”ཅེས་ཕྱིར་ལན་སློག གཏམ་རྒྱུད་བཤད་མཚམས་འདི་ལ་སླེབས་དུས། ན་གཞོན་ཞིག་གིས་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་ནངས་སྔ་ལངས་བྱས་ཏེ་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་ཕྱིན་ནས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁོམ་པ་ཕྲན་བུ་བཙལ་ནས་ཁྲོམ་ལ་སོང་། ཟ་མ་བཟས། ངལ་ཕྲན་ཙམ་གསོས་པ་དང་མྱུར་བར་གཉིད་དུ་ཡུར། ཉིན་གཉིས་པ་དང་གཟའ་འཁོར་རེ་རེར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་བསྐྱར་ཟློས་སྒོས་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་འདུར་རྒྱུགས་བྲེལ།
བསྐྱར་ཟློས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནས་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་པའི་དུས་རབས་འདིར་གསོབ་ལྟ་བུའི་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རང་གི་དམིགས་འབེན་ཡལ་བར་དོར་ཏེ་གནས་གང་དུ་ཕྱིན་ཚེ་དེར་རྩེད་འཇོའི་ཡོ་ལང་དང་སྐྱིད་སྣང་གི་སེམས་ཁམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་། གནས་གང་དུ་བསྡད་ཚེ་དེ་རུ་བྲོ་ཞིམ་གྱི་ཟས་མཆོག་ལ་རོལ་ཐབས་འབའ་ཞིག་ལ་མགོ་བོ་འཐོམས་པའི་མི་ནི་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་མོད། ཡིན་ཡང་ཁྱེད་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཉི་མ་རེ་རེའམ་དུས་ཚོད་རེ་རེ་ཆ་ཤས་མང་པོར་བགོས་ཏེ་འཆར་གཞི་སྣ་ཚོགས་བཟོས་ཤིང་རེ་འདུན་ཟབ་མོ་བཀོད་དེ་བྱ་ལས་ཀྱི་ཁོང་གསེང་དུ་མགོ་བོ་ཡར་འཁོར་མར་འཁོར་ལའང་དུས་ཚོད་དཀོན་པའི་མི་བུ་རླབས་ཆེན་དག་ནི་ད་གཟོད་འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དོན་གོ་ཆོད་ཅིང་། སྨྲ་ཤེས་ཤིང་དོན་གོ་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་མ་ཚང་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན“ལྟོ་འགྲང་འབའ་ཞིག་དུད་འགྲོས་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །”ཞེས་ ང་ཚོས་མི་ཚེའི་ཕུགས་འདུན་གང་རུང་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་སང་ཞོགས་ཉི་གཞོན་འཆར་བར་བརྩོན་པའི་གོམ་ཁ་ལྷོད་མི་ཉན་པ་ནི་ད་ལྟའི་བརྡ་འཕྲིན་དུས་རབས་གསར་པས་བསྩལ་བའི་འོས་འགན་དང་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་དོན་གཉེར་གྱི་གནད་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་པ་རྟོགས་དགོས་སོ། །


text:
ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་ལྟ་བཤེར་བྱས་ཚུལ་སྐོར་ཚུར་ལན་བྱས་པ།
བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་།
| 2018-01-05 11:22:21
ཟླ་1ཚེས་3ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་ལྟ་བཤེར་བྱས་ཚུལ་སྐོར་ཚུར་ལན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ལྷ་སར་འཚོགས་ཤིང་། འདི་ནི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ར་ཡིན་པ།
འདི་ག་ཚགས་པར་ཁང་དུ་ལྷ་ས་ནས་ཟླ་1ཚེས་3ཉིན་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་སྐོར་གྱི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ཆེད། 2017ལོའི་ཟླ་8ཚེས་15ཉིན་ནས་ཟླ་9ཚེས་15ཉིན་བར་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཚུལ་ལ་ལྟ་བཤེར་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་ལྟ་བཤེར་གྱི་བསམ་འཆར་ཡང་བཏོན་ཡོད། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་2018ལོའི་ཟླ་1ཚེས་3ཉིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་ཚུར་ལན་བྱས་པ་རེད།
ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པའི་ཙུའུ་ཀྲང་ཅང་ཅུས་ཧྥུང་གིས་ལྟ་བཤེར་བསམ་འཆར་བརྡ་ཁྱབ་གནང་བ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་བསུ་བའི་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཙུའུ་ཀྲང་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པའི་གཏམ་བཤད་གནང་བ། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པའི་ཙུའུ་ཀྲང་གཞོན་པ་ཀྲའེ་ཆིང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ཞུགས་པ། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྲོང་ཡན་དང་། ཙེང་དབན་མིང་། ཅང་ཅེ། ཧོ་ཝུན་ཧའོ། པད་མ་དབང་འདུས་བཅས་ཞུགས་པ་རེད།
ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་དོན། 2013ལོ་ཚུན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་དང་། “མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི”སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གལ་ཆེའི་མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་བློ་ལ་བཅངས་པ།
ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཐོག་ལངས་ཏེ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་བོད་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོར་སྤྱི་འདོམས་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་གལ་ཆེན་ལ་བརྩིས་ནས་ངོས་འཛིན་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པར་བརྟེན། སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད་ལ་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ཡག་པོ་ཞིག་ཀྱང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་ཡོད། 2013ལོའི་ཚུན《མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》དང་། 《མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འཆར་འགོད་རྩ་གནད(2014ལོ་ནས་2030ལོའི་བར)》སྔ་རྗེས་སུ་བཀྲམ་ནས། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དམིགས་ཚད་ཆེན་པོ་ལྔ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་དགུ་བཏོན་ཡོད། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་འགན་འཁྲིའི་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས》དང《ལས་བྱེད་པ་འདེམས་སྒྲུག་བསྐོ་སྤྱོད་ལས་དོན་ཁྲོད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས(ཚོད་ལྟའི་ལག་ལེན)》སོགས་གཏན་འབེབས་སྔ་རྗེས་སུ་བཏོན་ནས་རིམ་ཁག་ཏང་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་རྩད་ཞིབ་གསར་སྤེལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱ་ཐབས》བཟོས་ཏེ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་ཆབས་ཅིག གཏེར་ལས་དབང་ཆ་ཡོངས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་དང་ནང་བཤུག་ཐད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི“སྨྱུག་གཅིག་མའི”མཆན་འགོད་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བྱས་པ་ལས་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་པའི་གནས་ཚུལ་མ་བྱུང་སྔོན་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཡོད། སྣོད་བཅུད་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་192.67དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གནས་ཁྲི་70མཁོ་འདོན་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་སྔར་བས་མང་པོས“སྣོད་བཅུད་ཟས”ཟ་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད།
མཁའ་རླུང་དང་། ཆུ། ས་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་ས་ཁུལ་7གྱི་སྲིད་འཛིན་ཀུང་ཧྲུའུ(སྲིད་གཞུང)གནས་ཡུལ་དུ་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བཟོ་གྲྭ་དང་ཉེན་ཡོད(སྨན་བཅོས)ཟོག་རོ་གཅིག་སྡུད་ཐག་གཅོད་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་པ་དང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་མཐོའི་གད་སྙིགས་མེར་བསྲེགས་གློག་གཏོང་ཁང་དང་པོ་དེ་བསྐྲུན་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཨར་འདམ་ཏུན་ཁྲི་153དང་། རྡོ་སོལ་ཁྲོ་ཐབ་267 བེད་མེད་རྟགས་སེར་རླངས་འཁོར་ཁྲི་1.2བཅས་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། འབད་བརྩོན་བྱས་པ་བརྒྱུད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་སྤྱིར་ཡག་ཏུ་སོང་ཡོད། 2017ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ས་ངོས་བཅད་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་སྤུས་ལོན་ཚད་100%ཟིན་པ་དང་། གཙོ་གནད་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་7གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་མཁའ་རླུང་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་ཚད་95.7%ཟིན་པ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་མཁའ་རླུང་གི་སྤུས་ཚད་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་གྲོང་ཁྱེར་74ཡི་ཁྲོད་ཨང་གཉིས་པར་སླེབས་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ཁང་གི《བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གྲྭ(2008ལོ་ནས་2014ལོའི་བར)ཡི་འཛུགས་སྐྲུན་ཕན་འབྲས་ཚོད་སྐོར》ལས་མངོན་པར་གཞིགས་ན། བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་སྣོད་བཅུད་མ་ལག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་དང་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ནུས་ལྡན་བྱུང་བས། བོད་ནི་སྔར་མུས་བཞིན་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཆེས་གཙང་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་གྲས་ཤིག་རེད།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ལྟ་བཤེར་བྱེད་ཞོར་དུ་དག་ཐེར་བྱེད་པའི“ཆ་བགོས་འགན་གཙང་ལེན་པའི་འགན་འཁྲིའི”ལམ་སྲོལ་བཙུགས་པ་དང་། སྨྱན་སྦྱོར་གཙོ་བོའི་ཐོག་མིང་དམར་འདོན་བྱས་ཏེ་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་བསྒྲགས་སུ་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད། 2017ལོའི་ཟླ་10ཚེས་31ཉིན་བར་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སྤྲད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ཐེར་འདོན་གྱོད་གཞི་1022ནང་ནས་གྱོད་གཞི་1020ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། དེའི་ནང་གྱོད་གཞི་882ལ་དག་ཐེར་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་བ་དང་། ཐོ་འགོད་གྱོད་གཞི་784ལ་དངུལ་ཆད་བཏང་བ་དང་། དངུལ་ཆད་སྒོར་ཁྲི་2787ཟིན་པ། ཐོ་འགོད་གྱོད་གཞི་2ལ་མྱུལ་ཞིབ་བྱས་པ། མི་2བཀག་ཉར་བྱས་པ། མི་232སྐོང་འདྲི་བྱས་པ། མི་148ཀྱི་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་བཏང་ཡོད།
ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་མི་རིགས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ། སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་བཅས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱིས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་གནས་བབ་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད། ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་མོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གནས་བབ་གལ་ཆེན་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་བླང་བྱ། མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་སྒུག་བཅས་དང་བསྡུར་ན་ད་དུང་ཧེ་བག་ཡོད། མི་འདང་ས་གཙོ་བོ་གཤམ་གསལ་ཏེ།
གཅིག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་མི་འདང་ཞིང་། ལྟ་བཤེར་བྱས་པ་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ལས་བྱེད་པ་མི་ཉུང་བས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་བསྐྲུན་པའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ལ་ད་དུང་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱུང་མེད་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་སྣོད་བཅུད་ཡག་པོ་ཁོ་ནར་ཡིད་ཚིམ་ནས་སྡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡག་པ། ཁོར་ཡུག་གི་ཤོང་ཚད་ཆེ་བ་བཅས་ཡོད་པས་སྦགས་བཙོག་དང་གཏོར་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཕོག་པར་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་ཐད་ས་གནས་དང་སྡེ་ཚན་མི་ཉུང་བར་རང་འགུལ་རང་བཞིན་དང་རང་རྟོགས་རང་བཞིན་འདང་གི་མེད་པ་དང་། ས་གནས་དང་སྡེ་ཚན་འགའ་ཞིག་གིས་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྲུང་སྐྱོང་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱུང་མེད་པ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་ཐད་རེ་བ་ནན་པོ་མེད་པ། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་ཚད་ཀྱིས་བྱས་འབྲས་དཔྱད་ཞིབ་ཁྲོད་བཟུང་བའི་བསྡུར་ཚད་མཐོ་པོ་མེད་པ་དང་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་གི“སྤ་སེ་གཅིག་གིས་ཁྲུ་སློག་པ”དེ་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ལུས་པ། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་ཐབས》ལག་བསྟར་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རེ་བ་དམའ་རུ་བཏང་བ་དང་དཔྱད་ཞིབ་ནན་པོ་མ་བྱས་པའི་གནད་དོན་སོགས་ལྷག་ཅིང་། 2016ལོའི་དཔྱད་ཞིབ་ཞིབ་སྲོལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་མི་མཐུན་པའི་རྫོང་7དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་རིང་ཚད་ལོན་པའི་ཁོངས་སུ་བརྩིས་པ་ལས་དཔྱད་ཞིབ་ལ་ལྡན་དགོས་ངེས་ཀྱི་ནན་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་ཡོད།
ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་གཙོ་གནད་ལས་དོན་ཁག་གཅིག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཤིང། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིང་གིས་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་བཅའ་སྡོད་བྱེད་ཉེར་ཡོད་པའི་མཚམས་སུ་མ་གཏོགས་ཨར་ཡུལ་གྱི་ཐལ་རྡུལ་ཚོད་འཛིན་ལས་དོན་གྱི་ཇུས་གཞི་བཀྲམ་མེད་པས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཨར་ཡུལ་གྱི་ཐལ་རྡུལ་ཚོད་འཛིན་ལས་དོན་རྗེས་ལུས་ཤུགས་ཆེན་ཐེབས་པ་དང་། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཨར་ཡུལ་གྱི་ཐལ་རྡུལ་སྦགས་བཙོག་གནད་དོན་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཐག་གཅོད་ནུས་ལྡན་བྱུང་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་2014ལོའི་ལོ་མཇུག་གོང་དུ་སྣུམ་རླངས་ཚུར་བསྡུ་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཚར་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་མོད། འོན་ཀྱང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཚོང་དོན་ཐིང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་གྱི་འཕེལ་རིམ་དལ་བས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་སྣོན་ས་ཚིགས་255རུ་ལྟ་བཤེར་བྱེད་སྐབས་སྣུམ་སྣོན་ས་ཚིགས་83གྱིས་མ་གཏོགས་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཚར་མེད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིང་གཞུང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས་2015ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པར《ཆུའི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞིའི་ལས་དོན་ཇུས་གཞི》བཀྲམ་ཟིན་པ་དང་འབྲེལ་སྣེ་འདྲེན་སྡེ་ཚན་13ལ་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་བཟོ་དགོས་པའི་བླང་བྱའང་བཏོན་མོད། འོན་ཏེ་ལྟ་བཤེར་བྱེད་སྐབས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆུ་བེད་ཐིང་དང། འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན། སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིང་སོགས་སྡེ་ཚན་10ཡིས་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་ད་དུང་བཟོས་མེད་པས་ལས་ཀ་རྗེས་ལུས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐེབས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་2017ལོའི་ལོ་མཇུག་གོང་དུ་གསོ་ཚགས་གཏན་འགོག་ཁུལ་གྱི་ཕྱུགས་རིགས་དང་བྱ་རིགས་གསོ་སྤེལ་ར་བ(ཁུལ་ཆུང)དང་གསོ་སྤེལ་ཆེད་ལས་དུད་ཚང་གི་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པའམ་ཡང་ན་གནས་སྤོ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་མོད། འོན་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིང་འབྲོག་ཐིང་གིས་ད་བར་དུ་ཕྱུགས་རིགས་དང་བྱ་རིགས་གསོ་སྤེལ་གཏན་འགོག་ཁུལ་དབྱེ་འབྱེད་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་མེད།
གཉིས་ནི་ས་ཁོངས་ཁག་གཅིག་ཏུ་གསར་སྤེལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རིང་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ་མི་འདང་ཞིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་གསར་སྤེལ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རིང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་མོད། འོན་ཏེ་ས་གནས་ཁག་གཅིག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གཅིག་གིས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་མེད་པ་དང་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་ཐོན་ཁུངས་པུས《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གཏེར་རྫས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད(2008ལོ་ནས་2015ལོའི་བར)》ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་དེ་གཏེར་ཁའི་བདག་དབང་བསྡུ་སྒྲིལ་དམིགས་ཚད་དང་དེ་བཞིན་གཏེར་རིའི་གཏེར་ཁ་འདོན་ཚད་དང་། གཏེར་འདེམས་ཚུར་བསྡུ་བྱེད་ཚད། ཕྱོགས་བསྡུས་སྤྱོད་ཚད་སོགས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་གཏན་འཁེལ་ཁ་གསལ་བྱས་མོད། འོན་ཏེ་2017ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་སླེབས་སྐབས་ཀྱང་ཇུས་འགོད་དམིགས་ཚད་དུ་སླེབས་མེད། མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་སོགས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ཀྱི་གཏེར་རྫས་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་དོ་དམ་ཞིབ་ཚགས་མེད་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གནད་དོན་བྱང་འགེལ་ལྟ་སྐུལ་ཐེངས་མང་བྱས་མོད། འོན་ཏེ་འབྲེལ་ཡོད་ས་གནས་དང་དེ་བཞིན་སྡེ་ཚན་གྱིས་དེར་མཐོང་ཆེན་མ་བྱས་པ་དང་། སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཤུགས་མི་འདང་བ། ཐ་ན་ལྟ་བཤེར་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་དག་ཐེར་དང་བཅོས་སྒྲིག་ཚང་པོ་བྱེད་ཐུབ་མེད།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་དམངས་འཚོ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཆེད་འགྲིམ་འགྲུལ་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བར་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་མོད། འོན་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འགྲིམ་འགྲུལ་ཐིང་སོགས་སྡེ་ཚན་གྱིས་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རིང་ཁོར་ཡུག་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱས་མེད་པ་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཇུས་གཞི་འགོད་སྐབས་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མ་འདང་བས། གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་བར་ལ་འགལ་བ་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བས་ས་ཆ་ཁག་གཅིག་གི་སྣོད་བཅུད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ཡོད། 2013ལོའི་ཚུན། ལྗོངས་ཡོངས་སུ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་རྣམ་གྲངས་242ལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་སྔོན་ལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་ནང་རྣམ་གྲངས་20ལ་ད་ལྟ་བར་དུའང་ཁོར་ཡུག་གདེང་འཇོག་ཆོག་མཆན་ལག་ཁྱེར་རག་མེད། 2015ལོའི་ཟླ་དགུ་པར་མཚེའུ་གཉིས་རྫོང་གི་སྣུམ་ནག་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་མགྱོགས་མྱུར་བསྐྲུན་ཆེད། རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆེད་དོན་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལེ་ལག་ཚང་སྒྲིག་གི་བྱེ་ར་31“འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཞོར་དུ་གོང་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུ་རྒྱུ་དང་གོང་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུ་ཞོར་དུ་བསྐྲུན་རྒྱུའི”མོས་མཐུན་བྱས་པ་ལས་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དེ་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཡོད།
ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུ་མི་འདང་ཞིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་གྱིས་2017ལོའི་ཟླ་དང་པོར་སྒྲིག་བཟོ་བྱས་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཇུས་གཞི》དེ་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ཇུས་འགོད་དང་སྦྲེལ་མཐུད་མ་བྱས་པར་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཅིག་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བར་བརྒལ་ཁུལ་ནང་ཇུས་འགོད་བྱས་པ་དང་། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཨུ་ལྷན་དང་དཔལ་མགོན་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གིས་གནམ་མཚོ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བར་བརྒལ་ཁུལ་དུ་ལྗོངས་གཟིགས་སྟེགས་བུ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ། རླངས་འཁོར་འཇོག་ས། ལྗོངས་གཟིགས་རྐང་ལམ། དེ་བཞིན་གསང་སྤྱོད་སོགས་ཡུལ་སྐོར་སྒྲིག་བཀོད་སྒྲིག་འགལ་ངང་བསྐྲུན་པར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཐིང་དང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཅུས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་ལས་འགལ་ཏེ་ཞིབ་མཆན་བཀོད་པ་དང་། ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་ཐོན་ཁུངས་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་ངང་ས་ཆ་བཟུང་བའི་བྱེད་སྤྱོད་དེར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནུས་ལྡན་བྱས་མེད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་གནད་ལ་མི་འཁེལ་ཞིང་། སྐྲུན་ཟིན་མེད་པའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་སྒྲིག་བཀོད་མང་ཆེ་བར་ཆུ་སྙིགས་ཐད་ཀར་འབུད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལྡན་ཡོད།
གསུམ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་རྨང་གཞིའི་ལས་ཀ་ཁག་གཅིག་ད་དུང་ཅུང་ཞན་ཞིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་དང་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིང་གིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་དང་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དོ་དམ་གྱི་ལས་དོན་ལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་གནད་ལ་མི་འཁེལ་བ་དང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི”རིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་དང་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་འགོད་ལེགས་སྒྲུབ་གནས་ཚུལ་ལེགས་པོ་མེད་པ་རེད། འཆར་འགོད་གཞིར་བཟུང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱིས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི”རིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བྱ་ཡུལ་15དང་། བཙོག་ཆུ་བསྡུ་ལེན་མདོང་དྲ་སྤྱི་ལེ་354.9གསར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད་ལ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་གི་མ་དངུལ་ཡང་སྔ་ས་ནས་དམིགས་སར་འབྱོར་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པའི་བར་འགྲམ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བྱ་ཡུལ་ལ་ས་ཡོམ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་མུ་མཐུད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་མེད་པ་ཕུད། འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བྱ་ཡུལ་9དང་། སྤྱི་ལེ་60ཟིན་པའི་བཙོག་ཆུ་བསྡུ་ལེན་མདོང་དྲ་སྔར་བཞིན་བསྐྲུན་མེད། བསྐྲུན་པའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བྱ་ཡུལ་10ཡི་ནང་ནས་བྱ་ཡུལ་6བརྟན་ལ་རྒྱུན་གཏན་བཞིན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་ཁག་གཅིག་གཙང་གསིང་ནུས་ལྡན་ཐུབ་མེད། ལྷ་སའི་གྲོང་ཤར་ཁུལ་གསར་དཔལ་སྡིངས་ཡུག་ཁུལ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་བསྐྲུན་པ་དང་། དེའི་ལེ་ལག་ཚང་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བྱ་ཡུལ་བསྐྲུན་རྒྱུར་སྤྱོད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་མ་དངུལ་ཡང་2015ལོའི་ཟླ་4པར་དམིགས་སར་འབྱོར་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་བཅའ་སྡོད་བྱེད་སྐབས་སྔར་བཞིན་སྐྲུན་འགོ་ཚུགས་མེད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རྫོང་རིམ་པ་ཡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་སྦས་ཡུལ་ཐད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཚད་གཞི་དམའ་བ་དང་། གཉེར་སྐྱོང་ཚད་ལྡན་མེད་པ། དོ་དམ་དམིགས་སར་མ་འབྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོངས་ཁྱབ་ངང་གནས་ཡོད། ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་བཅའ་སྡོད་བྱེད་རིང་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་སྐོར་གྱི་ཐེར་འདོན་གོང་ཞུ་བྱེད་ཚད་ཀྱིས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཐེར་འདོན་གོང་ཞུའི་གནད་དོན་བསྡོམས་འབོར་གྱི་35%ཙམ་བཟུང་ཡོད།
ཁོར་ཡུག་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་གྱི་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་དོན་ལ་འཕྲལ་དུ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་ཤིང་། ཉེན་ཆེའི་བེད་མེད་དངོས་རྫས་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཐད་གཞི་གྲངས་མི་གསལ་བ་དང་། གར་སོང་ཁ་གསལ་མེད་པ། དོ་དམ་མི་འདང་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གནས་ཡོད་ལ། ཐག་གཅོད་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ཉེན་ཆེའི་བེད་མེད་དངོས་རྫས་མང་པོར་གཉེར་སྐྱོར་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ་ཚད་ལྡན་བྱུང་མེད། ད་ཡོད་ཀྱི་བེད་མེད་ཟུར་འཇོག་འཁོར་རིགས་ཚུར་བསྡུ་ལྷུ་བཤིག་ཁེ་ལས་14ཡི་ནང་ཁེ་ལས་13ལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཆ་རྐྱེན་ལོན་མེད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རྫོང་རིམ་པ་ཡན་གྱི་གཅིག་སྡུད་རྣམ་པའི་འཐུང་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ཁུལ་140ཡི་ནང་102ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་འབྱེད་རྒྱུ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཆོག་མཆན་ཐོབ་མེད། དེའི་ནང་གི་ཁུལ་38ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་འབྱེད་པའི་ལས་དོན་སྤེལ་མེད།
ལྟ་སྐུལ་ཚོགས་ཆུང་གིས་བླང་བྱ་བཏོན་དོན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་དགོངས་པ་དང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་བཏོན་གནང་བའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་འགན་འཁྲི་འཁུར་བ་དང་། སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་བསྐྲུན་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་འཛུགས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་སྣེ་ཁྲིད་དམག་ཅིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། འགན་འཁྲི་ཁག་བགོས་སྔར་བས་ཞིབ་ཚགས་སུ་བཏང་ནས་སྡེ་ཚན་དབར་གྱི་མཉམ་འགུལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ནན་པོ་བཏང་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཏང་སྲིད་འགན་འཁྲི་གཅིག་མཚུངས་དང་ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས་ལག་བསྟར་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས་པ། གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཤུལ་བཞག་གི་གཏེར་རིའི་ས་གཤིས་ཁོར་ཡུག་རིམ་གྱིས་བཅོས་སྒྲིག་སླར་གསོ་བྱེད་དགོས་པ། འགྲིམ་འགྲུལ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་ལ་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་ཆབས་ཅིག རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ལ་གཡོལ་ནས་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་གི་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་གསར་སྤེལ་ལས་དོན་ལ་སྤྱི་འདོམས་འཆར་འགོད་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྲུང་སྐྱོང་གི་འབྲེལ་བ་མཐུན་སྦྱོར་དང་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དོ་དམ་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་པ། ཁྲིམས་ལུགས་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ནན་པོ་གཏོང་བ་དང་ལྟ་བཤེར་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ལ་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྔར་བས་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། རིམ་གྱིས་འགན་འཁྲི་གསལ་པོ་བཟོ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་ནན་པོ་གཏོང་དགོས།
ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་ནན་བཤད་བྱས་དོན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གིས《ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལྟ་བཤེར་ཇུས་གཞི(ཚོད་ལྟའི་ལག་བསྟར)》དང་ལྟ་བཤེར་གྱི་ཚུར་ལན་བསམ་འཆར་གྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། དག་ཐེར་ཇུས་གཞི་བཟོས་ནས་ལས་ཀའི་དུས་ཚོད་ཉིན་30ཡི་ནང་ཚུན་དུ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ལ་གོང་འབུལ་ཞུ་དགོས། དག་ཐེར་གྱི་ཇུས་གཞི་དང་དག་ཐེར་དོན་འཁྱོལ་གནས་ཚུལ་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་དུས་ཐོག་ཏུ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས།
ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གིས་ད་དུང་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་གྱི་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་གནད་དོན་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་ལ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་རྩིས་སྤྲད་ཡོད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ནན་བཤད་གནང་དོན། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་པས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཚད་མཐོའི་འགན་འཁུར་བའི་སྙིང་སྟོབས་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་ལ་གཟབ་ནན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་ནས་ལྟ་བཤེར་ལས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་དང་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤེལ་ཏེ་ང་ཚོས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཡོལ་བརྟན་གཏོང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་དག་ཞིང་མཐའ་མ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བཅས་བྱེད་ཕྱིར་མཛུབ་ཁྲིད་ནུས་ལྡན་དང་རོགས་རམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚུར་ལན་བསམ་འཆར་ནང་བོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ང་ཚོའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་གནས་པའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། དེ་དག་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པ་དང་། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ། གནད་ལ་འཁེལ་བ། ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་པ་བཅས་ཡོད་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེས་ང་ཚོར་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་ལ་བཏོན་པའི་དག་ཐེར་གྱི་བླང་བྱ་དང་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་གནད་ལ་འཁེལ་ཞིང་གསལ་པོ་ཡོད། དེའི་དམིགས་སའི་རང་བཞིན་དང་། མཛུབ་ཁྲིད་རང་བཞིན། བཀོལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་བཅས་ཚང་མ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་ཡོད། ང་ཚོས་རྦད་དེ་མོས་མཐུན་དང་། ཟོལ་མེད་དང་ལེན། གསལ་ཐོ་གཞིར་བཟུང་ཡོངས་སུ་དང་ལེན་བཅས་བྱས་ཏེ་དོན་ཚན་དང་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་ཕྲའི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་དང་དག་ཐེར་བྱ་ཐབས་བཟོས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དག་ཐེར་དང་། མགྱོགས་མྱུར་དག་ཐེར། དག་ཐེར་མཐར་ཕྱིན་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་བླང་བྱ་བཏོན་དོན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ངེས་པར་དུ“འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་སྲོག་ཤིང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་། གོང་བཀུར། ཡིད་ཆེས། སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་བྱེད་པའི་མཐོ་ཚད་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་མཐོ་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་གནད་དོན་དག་ཐེར་ལས་དོན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལ་ངོས་འཛིན་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་པའི་བསམ་བློ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་གནད་དོན་དག་ཐེར་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཏན་ཏིག་འཁུར་བ། བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཐོག་སྔར་བས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་རབ་དང་རིམ་པའི་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚུར་ལན་བསམ་འཆར་གྱི་དག་ཐེར་བླང་བྱའི་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ“ཏང་སྲིད་འགན་འཁྲི་གཅིག་མཚུངས་དང་། ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས”དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་རིམ་པ་བཞིན་འགན་འཁྲི་ནན་དུ་གཏོང་བ་དང་རིམ་པ་བཞིན་གནོན་ཤུགས་བརྒྱུད་སྤྲོད་ཀྱིས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གནད་དོན་དག་ཐེར་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། འགན་འཁྲི་ཏན་ཏིག་ངང་འཁུར་བ་དང་། འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ལས་དོན་ཆེད་དོན་ཚན་ཁག་འཛུགས་པ། དག་ཐེར་ཇུས་གཞི་ཞིབ་ཚགས་བཟོ་བ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། སྲུང་སྐྱོང་དང་། འཛུགས་སྐྲུན། བཅོས་སྒྲིག དོ་དམ་བཅས་ཐབས་མང་མཉམ་སྤྱོད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། གཙོ་གནད་མངོན་གསལ་དོད་པོ་དང་འགག་རྩར་དམ་འཛིན་བྱེད་པ། ཀྲུང་དབྱང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚུར་ལན་བསམ་འཆར་དང་གནད་དོན་དག་ཐེར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཞན་ཆ་སྔར་བས་གསབ་པ། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ནམ་མཁའ་དེ་བས་སྔོ་བ་དང་། རི་བོ་དེ་བས་སྔོ་བ། ཆུ་བོ་དེ་བས་དྭངས་བ། ཁོར་ཡུག་དེ་བས་མཛེས་པ་བཅས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།
གནམ་མཚོའི་
- རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་2018ལོའི་ལོ་གསར་གྱི་ཤིས་ཚིག
- ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས“ཡག་པོ་བཞིའི་གྲོང་གསེབ་གཞུང་ལམ” འཛུགས་སྐྲུན་སྐོར་ལ་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་བ།
- རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་ཆེ་དགྲ་ལྷས་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ། ཏིང་ཡེ་ཤན་ཕེབས་པ།
- 《བོད་ལྗོངས་གསར་པ》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཐོག་བློ་མཐུན་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བ།
- དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་ཡུལ་ནས་སྤོས་ཏེ་འབྱོར་འབྲིང་ལམ་དུ་སྐྱོད་པ།
གལ་ཆེའི་གསར་འགྱུར།
-
2017ལོར་ཆབ་མདོའི་དཔལ་འབྱོར་མྱུར་སྤུས་གཉིས་མཐོའི་འཁོར་སྐྱོད་བ...
ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང་གིས“ངོ་རིས་བཤེར་ནས་...
ལྷུན་རྩེའི་ཡུལ་སྨད་ཤང་དུ་གློག་སྐུད་ཚང་མ་འཁྲིད་ཟིན་པ།
2017ལོའི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་སྲོལ་གཏོད་ལས་དོན་སྐོ...
བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་...
བརྙན་མཐོང་།


text:
་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་འདོན་ཐེངས་སྔ་མའི་འཕྲོས།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཁྱེད་ཀྱིས་གོང་དུ་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་འདི་རྩེད་ན་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་རེད་གསུངས་སོང་། དེའི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་བསྐྱོན་ན་འགྲིག་གམ།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། དེ་མ་འགྲིག་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། ནང་ཆོས་ལ་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མདོའི་ནང་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྟན་ཡོད་སྟབས། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་ལུས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཟེར་བ་རེད། སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དེ་མདོ་བསྡུས་ན་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་ནང་མ་འདུས་པ་ཞིག་ཧ་ལམ་ཡོད་པ་མ་རེད། ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་རྩ་བ་དེ་གཏུམ་མོ་ཟེར་བ་དེ་རེད། གཏུམ་མོ་ཟེར་བ་དེ་རྩ་རླུང་བསྒོམས་ཏེ་ལུས་ལ་དྲོད་འབར་བའི་ནུས་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་རེད། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོའི་ནང་གཏུམ་མོ་ལམ་གྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
གཏུམ་མོ་དང་སྒྱུ་ལུས། གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ། རྨི་ལམ། འདི་དག་བཞི་ལ་རྩ་བའི་ཆོས་བཞི་ཟེར་བ་དང་། བར་དོ་དང་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་ཡན་ལག་གི་ཆོས་གཉིས་ཟེར་བ་རེད། དེའི་ཉིང་ལག་ཕོ་ཉ་དང་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་གཉིས་རེད། འདི་གཉིས་དགེ་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་གསང་བ་བྱེད་པ་ཞིག་རེད། ཕོ་ཉ་ནི་རིག་མ་བསྟེན་པའི་སྐོར་རེད། རིག་མ་བསྟེན་པ་མགྱོགས་ལམ་ཡིན་སྟབས་ཕོ་ཉ་བཏགས་པ་ཡིན་ས་རེད། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དེ་བསྡུ་བའི་སྐབས་སུ་ཕོ་ཉ་བསྟེན་དགོས། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ཚུར་བསྡུ་བ་ལ་བདེ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། བདེ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་དེ་ཡོང་ཐབས་ལ་ཕྱི་ཡི་ལས་རྒྱ་དང་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་བསྟེན་ཏེ། བདེ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་དེ་འཕེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བདེ་བ་ཅི་ཙམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཕེལ་ན་རླུང་དེ་ཙམ་འགོག་ཐུབ་པ་དང་། རླུང་ཅི་ཙམ་འགོག་ཐུབ་ན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་ཙམ་འགག་པ་རེད། རྣམ་རྟོག་ཅི་ཙམ་འགག་ན་སེམས་གྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་ཙམ་མངོན་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱིའི་ཆ་ནས་གཏུམ་མོ་ལ་དྲོད་ཀྱི་གཏུམ་མོ་དང་བདེ་བའི་གཏུམ་མོ། མི་རྟོག་པའི་གཏུམ་མོ་གསུམ་ཡོད། དྲོད་ཀྱི་གཏུམ་མོའི་གྲོགས་དེ་རླུང་འཛིན་དགོས་པ་དང་། རླུང་འཛིན་པའི་ཐབས་ལ་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ལུས་སྦྱོང་རྩེད་དགོས་པ་རེད། གཏུམ་མོ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྩ་ཡི་གཏམ་མོ་དང་། རླུང་གི་གཏུམ་མོ། ཐིག་ལེ་གཏུམ་མོ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་རྩེད་དེ་ལུས་སྟོབས་རྒྱས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཕོ་མོའི་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་འཕེལ་བ་དང་། (སྐྱེས་པའི་ཁུ་བ་དཀར་པོ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཟླ་མཚན་དམར་པོ་ལ་ཟེར།) བྱང་སེམས་དཀར་དམར་ལས་ཡེ་ཤེས་ངང་གིས་འཕེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ལ་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་ན་སེམས་ལ་རྟོག་པ་འཆར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན། སེམས་ཀྱི་ཀག་སེལ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ལུས་ཀྱི་ཀག་སེལ་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ཡིན་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ “བཤད་དང་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ” གསུངས་ཡོད་པ་རེད། རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་དེ་གཉིས་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རེད།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། ཆོས་གོ་བར་བྱ་བའི་རིམ་པ་དང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད། ཆོས་གོ་བར་བྱ་བའི་རིམ་པ་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དོན་གོ་བ་དང་དོན་རྟོགས་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ན་རོ་ཆོས་དྲུག་སོགས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་རེད། ཆོས་སྦྱོང་བའི་སྐབས་སུ་སྦྲང་མ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ནས་སྦྲང་རྩི་གསོག་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐབས་སུ་རི་དྭགས་རྨས་མ་ལྟར་གཅིག་པུ་ནགས་ཁྲོད་རི་གསེང་སོགས་སུ་སོང་སྟེ་སྒོམ་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་སོགས་གདན་ས་ཁག་ཏུ་འདི་འདྲའི་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ‘བྱ་ཚང་ཡོད་ཡིན་ན་ཚང་ལ་སོང་། བྱ་ཚང་མེད་ཡིན་ན་རི་ལ་སོང་།’ ཟེར་བ་རེད། དེའི་དོན་དག་དགོན་པ་འཛིན་སྐྱོང་དང་ཆོ་ཀ་ཕྱག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་སོ་སོའི་དགོན་པར་སོང་། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་རི་མགོར་མཚམས་བསྙེན་པར་སོང་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་འདི་གཙོ་བོ་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་དང་ཆོས་གོ་བར་བྱེད་ས་ལྟ་བུ་རེད། བོད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་ལ་མཚོན་ན། ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདོན་པ་དང་ཆོ་ཁ་ཕྱག་ལེན་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཤས་ཀྱིས་རིགས་ལམ་སྦྱངས་ཏེ་མཚན་ཉིད་རྩོད་པ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་སོགས་འགྲོ་སྟངས་མ་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་རེད། རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། སྒོམ་རྒྱག་པ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་རྩེད་བ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ནུས་གཙོ་བོ་ག་རེ་རེད། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ནུས་སོ་སོ་རེད་དམ་གཅིག་པ་རེད།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་བྱས་ན། སེམས་དེ་འཁོར་བར་འཁོར་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱལ་བོ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་སོགས་བློན་པོ་ལྔ་ཡོད། ད་དུང་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་དམག་མི་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་ཟེར་བ་རེད། ང་ཚོ་མི་དཀྱུས་མ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སེམས་དེ་ག་དུས་ཡིན་ཡང་རྒྱ་ཡན་དུ་ཤོར་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། སེམས་བཟུང་སྟེ་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་ཡོད་མཁན་སུ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། སེམས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་སེམས་འཛིན་པའི་ཐབས་ལ་རྒྱལ་བོ་མཁར་ནང་ནས་འཛིན་སྟངས་ཤིག་དང་། རྒྱལ་བོ་འཕྲང་ལམ་ནས་འཛིན་སྟངས། རྒྱལ་བོ་གཡེང་ཡུལ་ནས་འཛིན་སྟངས། རྒྱལ་བོ་རྫས་ཀྱིས་འཛིན་སྟངས་སོགས་བཞི་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་བོ་མཁར་ནང་ནས་འཛིན་སྟངས་དེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་སྟངས་རེད། བློན་པོ་ཉོན་མོངས་ལྔ་དང་། རྣམ་རྟོག་གི་དམག་མི་གྲངས་མེད་པ་དག་ལ་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་ན་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུ་དཀའ་མོ་ཡིན་སྟབས། སེམས་རྒྱལ་བོ་དེ་ཐད་ཀར་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་མཁར་ལ་དཔེ་བླངས། མིག་གཉིས་སྐར་ཁུང་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ། སྒོམ་བརྒྱབ་སྟེ་སྐར་ཁུང་ལས་རང་གི་སེམས་ལ་ཁ་ཐུག་གིས་བལྟས་ན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དམར་དམར་རྗེན་རྗེན་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ་རེད། འདི་ལ་རིག་པ་གཅེར་མཐོང་ཡང་ཟེར་བ་རེད།
རྒྱལ་བོ་འཕྲང་ལམ་ནས་འཛིན་སྟངས་དེ་རྩ་དབུ་མ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་། རྩ་དབུ་མའི་འཕྲང་ལམ་ནས་བསྒུགས་ཏེ་རྒྱལ་བོ་འཛིན་པར་གཏུམ་མོ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་རེད། རྩ་རླུང་བསྒོམས་ཏེ་གཟུགས་པོའི་ནང་ལ་གཏུམ་མོའི་དྲོད་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང་། གཏུམ་མོའི་དྲོད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཐམས་ཅད་སྒོ་ཕྱེ་ཡོང་གི་རེད། རྩ་སྒོ་ཕྱེ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྩ་དབུ་མའི་ནང་རླུང་རྒྱུ་བ་དང་། ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་གྱེན་ལ་རྒྱུ་སྟེ་མེ་མཉམ་གྱི་རླུང་གཡོས་ཏེ། སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་མ་(སྐྱེས་པའི་ཁུ་བ།)ཐིག་ལེ་བཞུས་ཏེ་རྩ་དཀར་བརྒྱུད་ནས་མར་བཞུར་ཡོང་སྐབས། ཐིག་ལེ་དེ་རྩ་དཀར་གྱི་ངོས་སུ་ཐུག་རེག་བྱས་པའི་བདག་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ལ་བདེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་བསྟེར་བ་རེད།
ཕོའི་བྱང་སེམས་དཀར་པོ་དེ་གཟུགས་པོའི་རྩ་ལམ་ཐམས་ཅད་ནང་ཁྱབ་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོ་སྤྱི་གཙུག་ཀླད་པར་གནས་ཡོད་སྟབས། སྤྱི་གཙུག་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཟེར་བ་རེད། མོའི་བྱང་སེམས་དམར་པོ་དེའང་ལུས་ཀྱི་རྩ་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཡོད་ཀྱང་བརྟེན་ས་གཙོ་བོ་ལྟེ་བའི་འོག་གི་སོར་བཞིའི་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད་པ་རེད། རྩ་རླུང་སྒོམ་ནས་བདེ་བ་ཞིག་འཕེལ་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ཕོ་མོ་ཉིས་སྦྱོར་(ཕོ་མོའི་འཁྲིག་སྤྱོད།)སྐབས་ཀྱི་བདེ་ཚོར་དང་འདྲ་བོ་ཡིན་སྟབས། སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕོ་མོའི་སྦྱོར་བ་དེ་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ཏེ་ཧ་ཅང་རྒྱས་པ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་དེ་བ་མོའི་འོ་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། བ་མོ་མ་བཞོས་ན་སྐམ་འགྲོ་བ་དང་བཞོ་རྒྱུ་མང་དྲགས་ན་འོ་མ་རྫོགས་འགྲོ་བ་རེད། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ཡིན་ན་ལུས་སྟོབས་ཉམས་ནས་ཐིག་ལེ་སྐམ་ཉན་གི་མ་རེད། ལུས་ཟུངས་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་འཕྲུལ་འཁོར་རྩེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ཟ་མའང་ཡག་པོ་ཟ་དགོས་པ་རེད། སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་མཚམས་རེར་ཤ་ཆང་སྤྱོད་ཆོག་པའང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ང་ལ་ད་དུང་གསལ་བོ་ཞིག་ཆགས་མ་སོང་། རྩ་རླུང་སྒོམ་པ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་རྩེད་པ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་གཅིག་པ་རེད་དམ་ཁ་ཁ་རེད། གསལ་བོ་ཞིག་གསུངས་རོགས།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། ངས་ཁྱེད་ལ་དཔེ་ཞིག་བཞག་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོའི་རླུང་དེ་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སེམས་དེ་རྐང་པ་མེད་པའི་མི་ཞིག་དང་། རླུང་དེ་མིག་མེད་པའི་རྟ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་གཉིས་འཕྲད་པའི་དབང་གིས་ཉེས་པ་མང་པོ་གསོག་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་སེམས་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་སྔོན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟ་རླུང་དེ་འཛིན་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་སྔགས་ཕྱོགས་ནས་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་རྩེད་པ་དང་། མདོ་ཕྱོགས་ནས་སྒོམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། སེམས་འཛིན་པའི་ཐབས་ལ་རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ཚོས་ལོ་དང་ཟླ་བ་མང་པོར་རྩ་རླུང་སྒོམ་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། རླུང་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་བུམ་ཆེན་དང་བུམ་འབྲིང་། བུམ་ཆུང་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད། ཐོག་མའི་གོ་རིམ་སྐབས་སུ་བུམ་ཆུང་སྐར་མ་གསུམ་ལ་རླུང་འཛིན་དགོས་པ་དང་། བུམ་འབྲིང་སྐར་མ་དྲུག བུམ་ཆེན་སྐར་མ་དགུ་རེད། འུ་ཅག་མྱོང་གོམས་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་རླུང་སྐར་མ་གཅིག་ལྷག་འཛིན་ཐུབ་པ་མ་རེད། ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་སྐར་མ་ལྔ་ལ་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བཀག་ན་ཤི་འགྲོ་བ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་འཐོན་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། རླུང་ཆུང་བ་ཉིན་གཅིག་དང་འབྲིང་བ་ཟླ་བ་གསུམ། རླུང་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་དྲུག་ལ་འཛིན་ཐུབ་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་རླུང་ཕར་གཏོང་བ་དང་ཚུར་རྔུབ་པ། གནས་བ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་འདིའི་སྐབས་སུ་རླུང་གནས་པ་དེ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རླུང་འཛིན་ཐུབ་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་བཟུང་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
སེམས་འཛིན་ཐབས་སུ་སྔགས་ཕྱོགས་ནས་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་དང་གཏུམ་མོའི་དྲོད་ལ་བརྟེན་པ་རེད། འདི་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ཡང་ཟེར་བ་རེད། སྒོམ་རྒྱག་མ་དགོས་པར་འཕྲུལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་འགག་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
ལུས་སྦྱོང་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ལ་བདེ་བ་ཕབ་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་དང་། བདེ་བ་འཛིན་པའི་འཕྲུལ་འཁོར། བདེ་བ་བཀྲམ་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་ཡོད་པ་རེད། འཕྲུལ་འཁོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྩེད་རྗེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ཉམས་པར་བཞག་ན་སོ་སོའི་སེམས་ངོ་སྟོང་སང་སང་ཡོད་པ་རེད། འཕྲུལ་འཁོར་དེ་གཏུམ་མོའི་འབོགས་འབྱིན་དང་ཀག་སེལ་ལྟ་བུ་རེད།
མདོ་ཕྱོགས་ནས་གཙོ་བོ་སྒོམ་ལ་བརྟེན་པ་རེད། སེམས་ལ་ཐད་ཀར་རྒོལ་ཏེ་ཉེས་པ་ལྔ་དང་སྟོབས་དྲུག ཡིད་བྱེད་བཞི། སེམས་གནས་དགུ། འདུ་བྱེད་བརྒྱད་སོགས་བསྒོམས་ཏེ་སེམས་འཛིན་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐབས་ལམ་མ་འདྲ་བ་རེད་མ་གཏོགས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀས་སེམས་བཟུང་སྟེ་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་འགོག་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་ཡར་འདྲེན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་ཤིག་གམ། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འཛིན་སྟངས་ཤིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། ཐིག་ལེ་ཕབ་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ལས་རིག་མ་བསྟེན་པ་དང་རིག་མ་སྒོམ་པ་གཉིས་གཞན་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐིག་ལེ་ཕབ་སྟངས་དང་། གཏུམ་མོ་སྒོམ་པ་དང་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་(ལག་པས་རང་གི་གསང་གནས་ལ་འཕུར་མཉེད་བྱས་ཏེ་བདེ་བ་ཕབ་པ།)གཉིས་རང་ལུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐིག་ལེ་ཕབ་སྟངས་རེད། སྐྱེས་པ་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གཏུམ་མོ་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་རིག་མ་བསྟེན་དགོས་དང་མི་དགོས་རྩོད་པ་རེད། གང་ལྟར། རིག་མ་བསྟེན་ན་མགྱོགས་ལམ་ལྟ་བུ་རེད། དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་དུ་བོགས་འདོན་ཙམ་ལ་མ་གཏོགས་རིག་མ་བསྟེན་མི་དགོས་གསུངས་ཡོད། སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་མང་ཆེ་བར་གསང་ཡུམ་(བཟའ་ཟླ།)ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་གསང་ཡུམ་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་དེ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་གི་མ་རེད། ཐིག་ལེ་ཡར་འདྲེན་བྱས་ཏེ་བདེ་བ་འཛིན་ཐུབ་དགོས་པ་རེད། དང་པོ་བདེ་བ་ཕབ་པ་དང་། དེ་ནས་བདེ་བ་འཛིན་པ། དེ་ནས་བདེ་བ་ཡར་འདྲེན་པ། དེ་ནས་བདེ་བ་བཀྲམ་པ་སོགས་བྱེད་དགོས། བདེ་བ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པའི་སྐབས་སུ་ལུས་སྟེང་ལ་གཟེར་མ་བཏབས་ཀྱང་ན་ཟུག་མི་ཚོར་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད། ཐིག་ལེ་མར་འབབ་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ལ་ཕོ་བདེ་དང་། ཐིག་ལེ་ཡར་འདྲེན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་མོ་བདེ། ཐིག་ལེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ལ་བཀྲམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་མ་ནང་གི་བདེ་བ་ཟེར་བ་རེད། ཕོ་བདེ་ལ་བདེ་བའི་ཟུག་གཟེར་ཆེ་བ་དང་མོ་བདེ་ལ་བདེ་བའི་ཟུག་གཟེར་ཆུང་བ། མ་ནང་གི་བདེ་བ་དེ་བདེ་བ་ཆེ་ཞིང་འཇམ་ཟེར་བ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཁྱེད་རང་གི་གསུང་སྟངས་བྱས་ན། སྐྱེས་པ་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་མཐའ་མར་རིག་མ་བསྟེན་དགོས་པ་དང་། བུད་མེད་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ནའང་དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མར་ཁྱོ་ག་བསྟེན་དགོས་ཚུལ་གསུངས་སོང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་ཚོས་ལུས་འབྲེལ་བྱས་ན་སྡོམ་པ་ཤོར་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། མགོའི་ནང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་། སྙིང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡི་ཚོར་བ། ལུས་རྩ་རླུང་ལ་དབང་ཐོབ་པ་བཅས་ལ་དབང་གསུམ་ཐོབ་པ་ཟེར་བ་རེད། ཚད་གཞི་དེ་ལ་སླེབས་སྐབས་ངེས་པར་དུ་ཕོ་མོའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། རྩ་བའི་བླ་མས་ཀྱང་རང་གི་སློབ་མའི་རྟོགས་པ་དང་ནུས་པར་བརྟག་དཔྱད་བཏང་སྟེ་ཚད་བསླེབས་ཡོད་ན་རིག་མ་བསྟེན་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་གི་རེད།
རང་གི་ལུས་ལྷ་ཡི་འདུ་ཤེས་དང་ངག་ངག་གི་འདུ་ཤེས། སེམས་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཅས་འདུ་ཤེས་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བའི་ཐོག་ལ། ཐིག་ལེ་ཕབ་ལ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་འཛིན་པ་ལ་མཁས་པ། ཐིག་ལེ་ཡར་འདྲེན་པ་ལ་མཁས་པ། ཐིག་ལེ་བཀྲམས་པ་ལ་མཁས་པ་བཅས་མཁས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་ལ་རིག་མ་བསྟེན་ཏེ་སྦྱོར་བ་བྱས་ཀྱང་སྡོམ་པ་ཤོར་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་སྦྱོར་བ་བྱེད་ས་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དཀྱུས་མ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཚད་ལོན་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། འཁྲིག་པ་སྤྱོད་སྐབས་ཐིག་ལེ་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་ཕྱི་ལ་འཆོར་ཉན་གི་མ་རེད།
རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་གསང་ཡུམ་བསྟེན་ཡོད་དང་མེད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་ཀྱང་། ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་བསྟན་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རིག་མ་བསྟེན་ཡོད་པ་མ་རེད་ཟེར་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་རེད། སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་གང་ལ་གང་འཚམ་ལ་བསླེབས་པའི་སྐབས་སུ་ངེས་པར་དུ་རིག་མ་བསྟེན་དགོས་པ་རེད། རིག་མ་མ་བསྟེན་ན་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་འགལ་ཡོད་པ་རེད།
སྔགས་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་མཁན་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཧ་ཅང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་སྐབས་གང་ཟག་སྒེར་མཚན་དུ་བྱས་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་ཀྱང་། བསྟན་པ་སྤྱི་མཚན་ལ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་གང་རུང་ནས་གནོད་ཀྱི་ཡོད་ན། རིག་མ་དང་ལྷན་དུ་གནས་དབེན་པ་སུ་གང་གིས་མི་མཐོང་སར་སོང་སྟེ་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་བསྒྱུར་ཏེ་སྐྱ་བོའི་ཆས་སུ་ཞུགས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། སྔོན་ཆད་བྲམ་སེ་(གྲུབ་ཆེན)ས་ར་ཧཱ་དཔལ་ན་ལེན་ཊར་བཞུགས་སྐབས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དང་མི་མ་ཡིན་སོགས་ཡོང་སྟེ་ཁོའི་བཞུགས་གནས་སུ་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ཕྱི་ལོགས་ནས་ཐོས་ཏེ། ན་ལེན་ཊའི་དགེ་བསྐོས་ནང་དུ་ཡོང་སྐབས་མི་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྗེས་ལ་ས་ར་ཧཱ་ན་ལེན་ཊ་ནས་ཕྱིར་འཕུད་བཏང་བའི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། གྲུབ་ཆེན་ས་ར་ཧཱ་ཡིས་རིག་མ་བསྟེན་པའི་རྗེས་ལ། “ང་སྔོན་ཆད་དགེ་སློང་རྣམ་དག་མིན། ད་ལྟ་ང་དགེ་སློང་རྣམ་དག་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་པ་རེད་ཟེར་བའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།
ཡིན་ནའང་གཏུམ་མོ་སྒོམ་པ་དང་ཐིག་ལེ་ཡར་འདྲེན་སོགས་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་པར། ངས་གསང་སྔགས་ཉམས་སུ་ལེན་གྱི་ཡོད་ཅེས་ཁྱོ་ག་སྐྱེས་དམན་བསྟེན་ཏེ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་ན། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒད་པོ་རྒན་མོས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་སྟངས་དང་གཅིག་པ་རེད། དེ་ལ་སྡུག་པ་མ་གཏོགས་དགེ་པའི་ནུས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། གོང་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་ཕབ་སྟངས་ལ་གཏུམ་མོ་སྒོམ་པ་དང་རིག་མ་སྒོམ་པ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ། དེ་བཞིན། རྫས་དང་སྔགས་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདེ་བ་ཕབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་། དེས་ན་ངེས་པར་དུ་རིག་མ་བསྟེན་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། འདི་ལ་བཤད་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་རིག་མ་མ་བསྟེན་པར་གཏུམ་མོའི་དྲོད་དང་རྩ་རླུང་སྒོམ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རུ་བགྲོད་ཐུབ་པ་རེད་ཟེར་མཁན་ཞིག་དང་། ཡང་ཁག་ཅིག་གིས་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་སྟོང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་འཆར་བ་ལ་བདེ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། ཕོ་མོའི་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་གཏུམ་མོའི་དྲོད་དང་དམིགས་པ་སྒོམ་པ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སོགས་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་ཤུགས་ཆེ་སྟབས། སྔགས་ཉམས་སུ་ལེན་སྐབས་ངེས་པར་དུ་རིག་མ་བསྟེན་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྒྱུ་བྱས་ཤིང་། ཕྱིའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པས་རྐྱེན་བྱས་ན་བདེ་བ་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་འཕེལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རང་འགགས་སུ་སོང་སྟེ། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་ཟེར་བ་རེད། རིག་མ་བསྟེན་པའི་བསྟེན་མཚམས་ཐད་དགེ་ལྡན་པ་དང་རྙིང་མ་བ། བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ལ་ཤོད་སྟངས་མ་འདྲ་བ་རེད། དགེ་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རིག་མ་དེ་མཐའ་མའི་བོགས་འབྱེད་ལྟ་བུར་བསྟེན་དགོས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།
ངེད་གཉིས་རིག་མ་རིག་མ་ལབ་པ་མ་གཏོགས་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀ་གཅིག་པ་རེད། སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཕོ་ཡིན་ན་སྐྱེས་དམན་བསྟེན་དགོས་པ་དང་། མོ་ཡིན་ན་ཁྱོ་ག་བསྟེན་དགོས་པ་གཅིག་པ་རེད། དཔེར་ན། མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཐོག་མ་དགེ་སློང་ཡིན་ནམ་དགེ་ཚུལ་ཡིན། གང་ལྟར་སྡོམ་པ་བླངས་ཡོད་ས་རེད། ཡིན་ནའང་རྗེས་ལ་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ་རྟོགས་པ་གང་འཚམས་ལ་བསླེབས་སྐབས། རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ཕ་དམ་པ་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ། མོ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མས་ཕ་དམ་པ་གསང་ཡབ་ལ་བསྟེན་དགོས་གསུངས་སྐབས། ཐོག་མ་མོ་རང་གིས་མོས་མཐུན་གནང་མེད་ཀྱང་རྗེས་ལ་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་ཕ་དམ་པ་གསང་ཡབ་ལ་བསྟེན་པ་རེད། ཁོང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བྱེད་སྐབས་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོས་མཐོང་ནས་དད་ལོག་བྱས་ཀྱང་རྗེས་ལ་གནམ་མཁའ་ནས་མཇའ་ཤར་བ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཡ་མཚན་དེ་འདྲ་བྱུང་བའི་གཏམ་བརྒྱུད་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་ལ་མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན་ལ་བུ་རྒྱུད་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ནང་དུ་གསང་སྔགས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གསང་བ་བྱེད་པ་ལས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པ་འདྲ། ཁྱོད་རང་དེའི་ཐད་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། གསང་སྔགས་ཟེར་བ་དེ་སྣོད་མིན་ལ་ ‘གསང་བ’ དང་། སྣོད་ལྡན་ལ་ ‘སྔགས་པ’ ཟེར་བའི་དོན་རེད། ཡུལ་དུས་མི་འཚམས་པ་དང་། སྣོད་མི་འཚམས་པ། བློ་མི་འཚམས་པ་སོགས་ལ་གསང་བ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གྱི་གནས་ཚད་མཐོན་པོར་བསླེབ་པའི་ཁ་ཐུག་ལ་གསང་བ་མན་ངག་དེ་དག་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཟེར་བ་སོགས་བླ་མ་དང་སློབ་མ་བྱས་ཏེ། ངག་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ལས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་མེད་པ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ང་རང་གི་ལྟ་སྟངས་བྱས་ན། གསང་སྔགས་ཟེར་བ་དེ་དག་གསང་བ་བྱས་ཏེ་འཇོག་དགོས་པ་ཞིག་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ལ་གསང་བ་བྱས་ཏེ་གསང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་རེད། གསང་སྔགས་ཀྱི་དེབ་ག་རེ་དགོས་ཀྱང་ག་ས་གང་ནས་རེག་གི་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་མཚོན་ན་གསང་བ་ཟེར་བ་དེ་ལ་དགའ་བོ་བྱེད་པ་མ་རེད། སྡུག་ཅག་ཅིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་གསང་བ་མ་བྱས་པར་བཤད་བཞག་ན་ཡག་པོར་རྩི་བ་རེད། ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་རིགས་ཚོ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་པ་ཚོར་མཚོན་ན། ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཤོར་ན་སྦེད་ཅི་ཐུབ་དང་གསང་ཅི་ཐུབ་བྱེད་པ་རེད། བོད་པ་ཚོས་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་རིགས་སྦ་གསང་བྱས་ཏེ་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་པ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོས་བཤད་ནས་འདག་ཐབས་བྱེད་པ་རེད།
སྤྱིར་བཏང་སྔགས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ལུས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལུས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཕོ་མོའི་ཁམས་དཀར་དམར་བཤད་དགོས་པ་རེད། ཁམས་དཀར་དམར་བཤད་སྐབས་དེང་རབས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་དང་ཁ་གསལ་བོ་བྱས་ཏེ་ཞུས་ན། ཕོ་མོའི་ལུས་འབྲེལ་དང་ཆགས་སྲེད་རིགས་མ་བཤད་པར་ཡོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་སྟངས་དང་མིང་འདོག་སྟངས་མ་འདྲ་བ་རེད་མ་གཏོགས། གསང་སྔགས་ནང་དུ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང་། འཁྲིག་སྤྱོད་སོགས་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་མོ་ཞེ་དྲགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། ཆགས་སྲེད་འབར་དུ་འཇུག་པ་དང་། མཐའ་ན་མཚན་མ་ལ་བཟོ་ལྟ་བཟོ་སྟངས། འཇིབ་ལྡག་བྱེད་སྟངས་ཚུན་ཆད་ཡོད་པ་རེད། དེང་སྐབས་འཁྲིག་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་དེབ་དང་གློག་བརྙན་འདྲ་མིན་ཡོད་ནའང་། བོད་པའི་གསང་སྔགས་ནང་གི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་སྟངས་དེ་ལྟ་བུའི་གཏིང་ཟབ་མོ་ཞིག་ཧ་ལམ་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
དཔེར་ན། གཏུམ་མོ་ལ་རང་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཏུམ་མོ་དང་གཞན་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཏུམ་མོ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། རང་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཏུམ་མོ་ལ་དམིགས་པ་བསྒོམས་ཏེ་གཏུམ་མོའི་དྲོད་སྐྱེད་སྟངས་ཤིག་དང་། སོ་སོའི་ལག་པས་གསང་གནས་འཕུར་མཉེད་བྱས་ཏེ་གཏུམ་མོའི་དྲོད་སྐྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། གཞན་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཏུམ་མོ་དེ་རིག་མ་བསྟེན་པ་སོགས་རེད། རིག་མ་བསྟེན་སྐབས་ཐོག་མ་བུད་མེད་དེ་དང་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་མཐུན་མིན་དང་། གསང་གནས་ཆེ་ཆུང་འགྲིག་མིན། དེ་བཞིན། བུད་མེད་རིགས་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ། དེའི་གསང་གནས་ཀྱི་ཟབ་ཚད་དང་། བདེ་བ་འཕེལ་བའི་གནད་རྩ་གང་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟག་དགོས་པ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་འདོད་པའི་བསྟན་ཆོས་ནང་ཁོ་རང་གིས་དངོས་སུ་མྱངས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འདོད་པའི་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དེ་འདྲ་བཀོད་ཡོད་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། མདོ་བསྡུས་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་འཇུ་མི་ཕམ་སོགས་ཀྱི་འདོད་པའི་བསྟན་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཙམ་རེད།
དྲི་བ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཁྱེད་རང་ལ་མཚོན་ན། རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་གནས་ཚད་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་བསླེབས་ཡོད་དམ།
ལན། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་། ང་རང་ཚད་དང་ནུས་པ་གང་ལའང་བསླེབས་ཡོད་པ་མ་རེད། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་རེད། ང་རང་ཆུང་དུས་ནས་ལུས་རྩལ་ལ་དགའ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་ནང་པའི་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཏོག་ཙམ་རེ་བྱས་པ་དང་མཉམ་དུ་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ཏོག་ཙམ་རེ་སྦྱངས་བ་རེད་མ་གཏོགས་རྩ་རླུང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཐོག་ནས་ངས་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། མིའི་གཟུགས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་ལ་ནུས་པ་གང་ལ་གང་འཚམ་འཐོན་པ་ཞིག་དང་། སློབ་མ་དེ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་གཞུང་ལུགས་དང་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་གང་ཐད་ནས་ཏོག་ཙམ་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་པ་རེད། དེས་གང་ལ་གང་འཚམ་མི་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།
ངས་དེ་རིང་ཁྱེད་ལ་བཤད་པ་འདི་དག་རགས་བཤད་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་ཁ་བརྡ་གནས་སྐབས་སེམས་ལ་གང་དྲན་པ་དེ་རེད། རྩ་བའི་ཆ་ནས་གསང་སྔགས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་རྟོགས་པ་དང་ནུས་པ་ཚད་མཐོན་པོར་བསླེབ་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་བོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཕོ་མོའི་སྦྱོར་བའི་རིགས་འདི་དག་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཞིག་རེད། གསང་སྔགས་དེ་གཏིང་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་རེད། ཡིན་ནའང་རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་རྩེད་དེ་གཏུམ་མོའི་དྲོད་ཙམ་སྐྱེད་རྒྱུ་དེ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་གང་ཡང་མ་རེད། དགེ་རྒན་ཡག་པོ་ཞིག་བསྟེན་པ་ཡིན་ན་ཧ་ལམ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་ནང་གྲུབ་འབྲས་འཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་དེ་འདྲའི་ཡ་མཚན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ངའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་ཉི་མ་གཅིག་ལ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་ཏོག་ཙམ་མ་འཐོན་ན་ངས་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་རྫུན་ཡིན་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རང་རེད།
མཚན་པ་དང་པོ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་དམ་ཆོས་ཉི་མ་མཆོག་གི་ལས་དོན་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཚེས་ ༦ ཉིན་སྤེལ་ཡོད།
གསར་འགོད་པ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས།
གསལ་བཤད།
༡) གུག་རྟགས་ནང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་གསར་འགོད་པའི་མཆན་ཡིན།


text:
གསལ་སྒྲགས།: ལས་བྱེད་གསར་འདེམས་གསལ་བསྒྲགས།
[facetwp facet="keyword_filter"]
[facetwp facet="content_types"]
[facetwp facet="categories"]
[facetwp facet="tags"]
[facetwp sort="true"]
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༦ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །རྡ་ས་གངས་སྐྱིད་ལས་བྱེད་གསོལ་ཁང་དུ་མ་བྱན་ལས་རོགས་དང་གཙང་བཟོ་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་ས་མིག་སྟོང་པ་གཅིག་ཡོད་ན། གཤམ་གསལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཐོག་ལས་བྱེད་དུ་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣༠ ཕྱི་དྲོ་ཚོུད་ ༥་༠༠ འགྱངས་མེད་དཔལ་འབྱོར་ལས་ ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེའི་མཚན་ཐོག་འཚང་སྙན་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཕུལ་འབྱོར་ཟིན་པ་དགོས། དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅།།སྡེ་ར་ལྡུན་དྭང་སློབ་ཏུ་ RT LAMA ཞེས་དམག་མི་རྣམས་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དམ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་སློབ་གསོ་གོ་བསྐོན་གནང་མཁན་ཆོས་དགེ་དམིགས་བསལ་བསྐོ་གཞག་གནང་ལམ་ཡོད་པ་བཞིན། ཐེངས་འདིར་ཆོས་དགེ་གཅིག་ཛ་དྲག་ཐོག་འདེམས་སྒྲུག་གནང་རྒྱུ་ལགས་པ་ན། དགེ་སློང་ཡིན་པ། ཆོས་སྡེ་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་ནང་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་གི་སློབ་གཉེར་ཐོན་པ། རང་ལོ་ ༣༥ ནས་ ༤༠ བར་ཡིན་པ། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ཡིན་པ་བཅས།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༣ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །ལྡི་ལི་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་དབུས་ཡིག་ཚང་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་རྩིས་པ་དང་ཞུ་དག་པ་ལས་བྱེད་ངོ་མ་དང་བྱུས་འགོད་པ་གཅིག་ཆོད་གན་ཐོག་བཅས་ས་མིག་གསུམ་སྟོང་པ་ཡོད་ན། ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་གཤམ་གསལ་ཁ་བྱང་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ འགྱངས་མེད་འཚང་སྙན་འབུལ་དགོས་རྒྱུ། འཚང་སྙན་ནང་སོ་སོའི་ཁ་བྱང་། ཁ་པར་ཨང་གྲངས། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་བཅས་ཁ་གསལ་བཀོད་དགོས་རྒྱུ། གོང་གསལ་དུས་བཀག་རྗེས་འཚང་སྙན་འབུལ་འབྱོར་རིགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྩིས་མེད་བཏང་རྒྱུ་དང་།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༩ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་སུ་ལས་དོན་དང་། ལས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གོང་སྤེལ། ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་འགན་འཛིན་ཞིག་ལོ་གཉིས་ཆོད་གན་ངོ་བོར་བསྐོ་གཞག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལས་ཀའི་ངོ་བོ། ལས་དོན་དང་། ལས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གོང་སྤེལ། ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ། ས་སྟོང་གྲངས། གཅིག ཤེས་ཚད། ༡། ཚོང་ལས་འཛིན་སྐྱོང་རིག་པའི་ཐོག་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་ཐོན་པའི་ལག་ཁྱེར་ལྡན་པ།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་དང་། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚན་པར་ལས་བྱེད་ཞིག་ལོ་གཉིས་ཆོད་གན་ངོ་བོར་བསྐོ་གཞག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལས་ཀའི་ངོ་བོ། རྒྱལ་ཚོགས་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལས་བྱེད། ས་སྟོང་གྲངས། གཅིག ཤེས་ཚད། ༡། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་ཐོན་པ།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༦ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །བོད་མིའི་དང་བླངས་འཕྲོད་བསྟེན་ཚོགས་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སྦན་ད་ར་ནོར་རྒྱས་གླིང་སྨན་ཁང་དུ་རྩིས་པའི་ས་སྟོང་ཡོད་ན། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དེ་ཐོག་ཞུགས་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་ཕུལ་སྐབས་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཤམ་གསལ། དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་གཞན། ༡། ཉུང་མཐར་ B.COM ཐོན་པའི་ལག་འཁྱེར། ༢། དང་བླངས་དཔྱ་དངུལ་ ༢༠༡༧ བར་གཙང་ཕུལ་ཞུས་པའི་ལག་དེབ་ཀྱི་ངོ་བཤུས། ༣། … རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྐབས་བསྟུན་དགོས་མཁོ་གཞི་བཟུང་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་དང་། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཆེད་གཤམ་གསལ་ས་སྟོང་ཡོད་པར་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་དོན་དམ་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་འཐུས། ཀ༽ ཁྱད་ལས་པའི་དྲུང་ལས་གནས་རིམ་ཆེད་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་གཤམ་གསལ། ༡༽ ལས་འགན། བོད་མིའི་ཡར་ཐོན་ཚོང་ལས་རམ་འདེགས་ Tibetan Entrepreneurship Development (TED) དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གཞིའི་འགན་འཁུར།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་ལས་ཐོག་པ་རྣམས་དང་གསར་ཞུགས་གནང་མཁན་རྣམས་ལ་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་མིན་ཐོག་ལས་བྱེད་འོས་སྦྱོང་དང་ཟབ་སྦྱོང་ཕུལ་བ་དག་དངོས་སུ་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་སྐབས་ཕན་ཐོགས་གང་ལེགས་བྱུང་དང་བྱུང་མུས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་ ༡༥ བཀའ་ཤག་གི་དགོངས་གཞི་དང་བསྟུན་ཏེ་ཨ་རི་ (USAID) ལས་གཞིའི་རོགས་སྐྱོར་འོག་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་མ་འོངས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་མ་ལག་ནང་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་སྒོར་སྔོན་འགྲོའི་འོས་སྦྱོང་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་༣ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཟླ་གྲངས་བཅུའི་རིང་གནང་གཏན་འཁེལ་བས་འོས་སྦྱོང་བ་གྲངས་ ༣༠… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༥ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་སྐབས་བསྟུན་དགོས་མཁོ་གཞིར་བཟུང་། ཕྱི་དྲིལ་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་དུ་ཁྱད་ལས་པ་དྲུང་གཞོན་ ༡ གཤམ་གསལ་ས་སྟོང་ཡོད་པར་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་དོན་དམ་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་འཐུས། ཁྱད་ལས་པའི་དྲུང་གཞོན་ས་མིག་ཆེད་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་གཤམ་གསལ། ༡༽ ལས་འགན། ཉམས་ཞིབ་པ། ༢༽ ཤེས་མྱོང། ཚད་ལྡན་མཐོ་སློབ་གང་ཞིག་ནས་ཉུང་མཐར་ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་ཐོན་… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཐེབས་རྩའི་བུད་མེད་ནུས་སྟོབས་གོང་སྤེལ་ཚན་པ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྒྱུས་ལོན་ཆེད་དམིགས་བསལ་དཔྱད་ཞིབ་ལས་གཞིའི་འོག་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་ལོ་རྒྱུས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རིང་འཕྲལ་སེལ་ལས་བྱེད་གྲངས་བརྒྱད་དགོས་མཁོ་འདུག་ན། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ལས་དོན་འདིའི་ཆེད་དོ་དབྱིངས་དང་ཞུགས་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་སྐབས་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཤམ་གསལ། དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན། ༡ ། ཤེས་ཚད། འཛིན་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས། དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡར་རྒྱས་སློབ་ཚན་གང་རུང་ཐོག་ཉུང་ཐར་ཚད་ལྡན་མཐོ་སློབ་ནས་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རམ་འབྱམས་པ་ ༼B.A, B.COM,… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༤ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་སུ་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞིའི་ཆེད་ཆོད་གན་ལས་དྲུང་གཅིག་གི་ས་མིག་ས་སྟོང་ཡོད་ན། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དེ་ཐོག་ཞུགས་འདོད་ཡོད་ན་འཚང་སྙན་ཕུལ་སྐབས་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཤམ་གསལ། དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་གཞན། ༡། ཉུང་མཐར་ཀམ་པུ་ཀྲར་ཐོག་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རམ་འབྱམས་སློབ་ཐོན་པའི་ Bachelor in Computer Application ལག་འཁྱེར། ༢།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༩ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་བྷུན་ཏར་དགེ་འོས་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་མཐོ་སློབ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་དགེ་རྒན་གྱི་ས་མིག་གཅིག་སྟོང་པ་ཡོད་ན། ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་ལས་སྣེར་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་རྣམས་ནས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲྭ་ཚིགས་(www.sherig.org)ནས་འགེངས་ཤོག་ཕབ་བཤུས་ཀྱིས་ཞིབ་བཀང་གནང་རྗེས་ལག་ཁྱེར་ཡིག་ཆ་ཁག་གི་ངོ་བཤུས་དང་འཚང་སྙན་གཤམ་གསལ་ཁ་བྱང་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༦ འགྱངས་མེད་འབུལ་དགོས་པ་དང། ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་སྙན་འབུལ་བ་རྣམས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༨ རེས་གཟའ་མིག་དམར། ༄༅། །བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྐབས་བསྟུན་དགོས་མཁོ་གཞི་བཟུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀམ་པུ་ཀྲར་སྡེ་ཚན་དུ་དམིགས་བཀར་ལས་བྱེད་ ༣ གཤམ་གསལ་ས་སྟོང་ཡོད་པར་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་དོན་དམ་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་འཐུས། ཀ དམིགས་བཀར་སྡེ་འགན། ༡༽ ལས་འགན། ཀམ་པུ་ཀྲར་བཟོ་སྒྲིག་ལས་འཛིན་པ། Hardware and Networking… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་ས་མིག་སྟོང་པ་ཐོན་པར་ཁ་སྐོང་ཆེད་གསར་འདེམས་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ན། གཤམ་གསལ་ས་མིག་སོ་སོའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་དོན་དམ་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་འཐུས། ལས་བྱའི་སྡེ་ཚན་ཁོངས་སྡེ་འགན་ ༢ དང་། ལས་དོ། ༢། ལས་དྲུང་ ༥། གཞོན་དྲུང་ ༨… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།
-
གསལ་སྒྲགས།༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །རྡ་ས་གངས་སྐྱིད་ལས་བྱེད་གསོལ་ཁང་དུ་རྩིས་པ་དང་ཟོག་གཉེར་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་ས་མིག་སྟོང་པ་གཅིག་ཡོད་ན། གཤམ་གསལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཐོག་ལས་བྱེད་དུ་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༧ ཕྱི་དྲོ་ཚོུད་ ༥་༠༠ འགྱངས་མེད་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེའི་མཚན་ཐོག་འཚང་སྙན་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཕུལ་འབྱོར་ཟིན་པ་དགོས། དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན། ༡།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།