text:
༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་གོ་སྐབས་བརྒྱུད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གོང་མ་རྣམས་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་པ་ལྟར་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་ནས་ཀྱང་གང་མགྱོགས་མཇལ་འཕྲད་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་།
དེ་རིང་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་པོ་མཆོག་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་དགུང་གྲངས ༨༢ ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་སྲུང་གཙི་ཞུས་ཏེ། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ལྷ་རྒྱལ་རིར་སྐུ་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་སྐུ་རླུང་དར་འཛུགས་དང་། དར་ཆེན་ན་བཟའ་སྒྲོན་འབུལ་དང་འབྲེལ་ལྷ་བསང་ཕུལ། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པ་ཐོག་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་རའི་ནང་དུ། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་བཟོ་ལས་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཀི་ཤན་ཀཱ་་པུར་ (Kishan Kapoor) མཆོག་དང་། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཤི་རི་ནི་ནོང་ཨེ་རིན་(Shri Ninong Ering) མཆོག དེ་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་དབུས་དང་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་དང་། གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ། ཉེ་འཁོར་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་གྲྭ་བཙུན་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག དེ་བཞིན་དྷ་ས་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང་ཕྱོགས་ཡོང་ཡུལ་སྐོར་བ་སོགས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུས་སོང་།
དེ་ཡང་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མཆོག་ནས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲིག་ཞུགས་མིན་པའི་མཐོ་རིམ་ཉམས་ཞིབ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནོར་གླིང་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་སྨན་ཤེར་བློ་གྲོས་ལགས་དང་། སཱ་རའི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་ཚེ་དབང་སྟོབས་ལགས། སྐལ་བཟང་ཉི་མ་ལགས་བཅས་ལ་ལག་ཁྱེར་གནང་སོང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ >Tibet’s Past, Present and Future )ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་གཅིག་དང་། ཕྱི་དྲིལ་རྒྱ་ཡིག་ཚན་པའི་ >་ (Glimpse on the History of Tibet )། ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་ཚན་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ བར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས་པའི་དཔེ་དེབ་གཅིག གཞན་ཡང་། ནོར་ཝེ་རོགས་ཚོགས་ (Norwegian Church Aid )ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་འོག་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་འཛིན་རིམ་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་ཚན་རིག་སློབ་ཚན་བརྙན་ཁྲིད་མཐེབ་སྡེར་ཁག་གསུམ་བཅས་དབུ་འབྱེད་གནང་སོང་། གཞན་ཡང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ལས་དོན་གཟེངས་ཐོན་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་འགན་འཛིན་སྡེ་ཚན་ནས་ནང་སྲིད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀུ་ལུ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་བསྟན་འཛིན་སྣང་བ་ལགས་དང་། ལས་བྱའི་སྡེ་ཚན་ནས་ནང་སྲིད་ཁྱབ་ཁོངས་ཌལ་ཧོར་ས་གནས་འགོ་འཛིན་རབ་བརྟན་ཚེ་རིང་ལགས་གཉིས་ལ་གཟེངས་རྟགས་བཅས་གནང་བ་དང་འབྲེལ། དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་དང་ཉེ་འཁོར་སློབ་གྲྭ་ཁག དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་བྱང་ཁ་ལི་ཧྥོ་ནི་ཡ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་བཞི་དང་། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཚབ་མཚོན་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་པས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྣ་ཚོགས། དེ་བཞིན་བོད་སོག་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་སྟངས་སྐོར་གྱི་ཟློས་གར་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་སོང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨ་ཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཡིག་ཐོག་ནས་སྒྲོགས་སྦྱངས་གནང་བའི་ནང་དུ།དེ་རིང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་ངང་༸སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་ལམ་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་ཀུན་ཁྱབ་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་། བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བསྐྱར་ནན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ནི་༸སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་ཆགས་ཡོད།
༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཟུང་བོད་ལྗོངས་ལུགས་ཟུང་གི་མངའ་དབང་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་བོད་འབངས་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་མངའ་ཐང་རྒྱས་པར་མཛད། ཁྱད་པར་དུ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་འབངས་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་སླད་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་སྐྱོང་ཕྱོགས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་རླབས་པོ་ཆེ་མཛད་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་དབུ་འཛུགས་མཛད་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་པར་བརྟེན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བོད་མི་འབུམ་ཕྲག་ལ་ཉེ་བ་བཅས་བཙན་བྱོལ་དུ་མ་ཕེབས་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་། དགོན་སྡེ་ཁག དེ་བཞིན་གཞིས་ཆགས་སོགས་ཆེད་འཛུགས་མཛད་ཅིང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཐམ་པའི་ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དེ་བཞིན་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་ཁྲིད་གནང་མཛད་རྒྱུའི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་ལྟར། མི་མང་གི་འཐུས་མིའི་འོས་འདེམས་སོགས་རིམ་བཞིན་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཐོག་ཕེབས་གནང་མཛད་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་དང་། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོ་ནས་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་འགན་དབང་ཡོངས་རྫོགས་རྩིས་སྤྲོད་མཛད་པ་སོགས་སྐབས་དུས་ལས་མ་ཡོལ་བར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་དང་། མདོར་ན་བོད་དང་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་ཐབས་བཅས་ཀྱི་རྨད་བྱུང་མཛད་བཟང་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཀུན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པར་དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་དུ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ། ཞེས་གསུངས་འདུག
ཡང་གསུང་བཤད་ནང་། དེང་གི་ཆར་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་མ་མངོན་ཁར། ད་དུང་བོད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་འགྲོ་འོང་སོགས་ལ་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ཏེ། གནད་དོན་ཆུང་ཙག་ལའང་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་བོད་མིར་རྡུང་རྡེག་ཚོད་མེད་བཏང་བ་མ་ཟད། མཐོང་ཆུང་དང་བརྙས་བཅོས་བྱས་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཡོད། འདི་རིགས་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལག་བསྟར་ཇི་བཞིན་མེད་པ་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཐོན་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་གང་ཅིའི་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་མེད་པར། བོད་ནང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༨ བར་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་ ༡༤༩ ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་ཞི་རྒོལ་གནང་སྟེ། “རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། བོད་ལ་རང་དབང་དགོས། “ཞེས་སོགས་འབོད་ཚིག་སྒྲོག་སྟེ་ལུས་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པའི་ལུས་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་དེ་དག་རྗེས་མེད་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་ལ། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་མངོན་འདོད་སྒྲུབ་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་སྔར་ལྷག་ཞུ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
བར་ལམ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དཔལ་འབྱོར་གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་ལས་དོན་སྣེ་འཁྲིད་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་འོག་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་ཟེར་བའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་འཛུགས་བསྐྲུན་ལས་འཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཟེར་བ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་འདི་ལོའི་ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ཉིན་གཉིས་རིང་ཚོགས་ཡོད་པ་འདིར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོ་མཉམ་ཞུགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ ༦༥ ཙམ་ནང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་གནས་དང་། ལས་འཆར་དེ་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་མི་མང་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ཙམ་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱབ་བརྟེན་བྱས་པའི་མཚོ་ཁའི་འབབ་ཚུགས་དང་། མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ། གཞུང་ལམ་དང་བཟོ་གྲྭའི་སྤྱི་གླིང་མང་པོ་ཞིག་གསར་རྒྱག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཚོང་ལམ་དེ་དག་བོད་བརྒྱུད་འགྲོ་དགོས་པའི་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་འཆར་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེར་ཐེབས་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ལ་སོང་། ཉེན་ཚབས་ཅན་གྱི་ལས་གཞི་དེ་དག་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་ཀྱང་དགག་བྱ་དང་། གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་འདུག
གསུང་བཤད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ། རིང་མིན་ཚོགས་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ ༡༩ པའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱིས་གནད་དོན་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་། རྗེས་འབྲས་ཇི་འབྱུང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་དོ་སྣང་དང་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་འཆང་བཞིན་ཡོད།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འདོན་གནང་མཛད་པའི་གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ནི་བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་ཞི་བའི་ཐོག་སེལ་ཐབས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཐབས་ལམ་གྱིས་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་དགོས་མཁོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱ་ནག་གི་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། བརྟན་ལྷིང་ལ་གནོད་གཞི་མེད་པ་རྒྱ་ནག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབར་གྲོས་མོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱིས་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་དོར་ཏེ་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་གྱིས་གྲོས་མོལ་བསྐྱར་དུ་ཡོང་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་སྔར་ལྷག་གནང་དགོས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་བསྐྱར་ནན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
ཉིན་ཤས་གོང་ཨ་རིའི་དང་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོས་དུས་ཚོད་སྔར་སྣུར་གྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་གནང་བར་བཅས་ལ་དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་འདུག
སྲིད་ཚབ་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ནས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་ཡིག་ཐོག་ནས་སྒྲོགས་སྦྱངས་གནང་བའི་ནང་། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་འཛམ་གླིང་གི་འགོ་འཁྲིད་གཞན་སུ་ཞིག་དང་མི་འདྲ་བ་མ་ཟད་བསྡུར་ཐབས་ཀྱང་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་མིའི་རྣམ་པར་བྱོན་པ་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་མི་རིགས་དང་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་དང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སུ་གྱར་བའི་སྐབས་སུ་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་དུ་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་མདོའི་སྟག་འཚེར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཏུ་བོད་ཤིང་ཕག་ཟླ་བ་ ༥ ཚེས་ ༥ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། མི་རིང་བར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ བོད་ལྕགས་འབྲུག་ལོར་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་མངའ་གསོལ་བ་དང་། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཐོག་གངས་ལྗོངས་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ། ཐབས་མཁས་འཕྲུལ་མཛངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཙམ་རིང་གུ་ཤངས་བསྟུན་མཁས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་རིམ་པ་གནང་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་ཇེ་ཆེར་བཏང་བར་བརྟེན། མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ཡང་། བོད་མི་རིགས་གསོན་གནས་དང་རང་དབང་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་སྐུ་ངལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷུར་བཞེས་ཀྱིས་བོད་མིའི་ངོ་བོ་དང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག སྐད་ཡིག གོམས་གཤིས་སྲུང་སྤེལ་དང་། བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚད་མཐོ་བསྐྲུན་གནང་མཛད་པ། ལྷག་དོན་དུ་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་དང་ཆིག་བསྒྲིལ་གྱི་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཉམས་དམས་སུ་སོང་བ་དེ་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་སླར་ཡང་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཆིག་བསྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་ཡང་རྩེར་སོན་ཐུབ་པ་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་དབར་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་འབྱུང་ཐུབ་པ་བཅས་བོད་མི་རིགས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྨད་བྱུང་གི་མཛད་བཟང་དེ་དག་ནི་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེན་དེ་དག་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཆེད་དང་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཆ་ཙམ་གཞལ་ཆེད་དགའ་གུས་ཆེན་པོའི་དེ་རིང་གི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ལ་ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པ་ལྟར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་བྲལ་བར་བརྟེན་མགོན་པོ་མཆོག་གི་གསེར་ཞལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལ་བསྒོམས་ནས་སྐུ་ཚེ་༸ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པ་དང་གསེར་ཞལ་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་མཇལ་བའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སོགས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་གསུང་བཤད་ནང་།༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་དེ་དག་ལ་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཡི་རངས་ཏེ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱིས་མཚོན་གཟེངས་བསྟོད་གྲངས་ ༡༥༠ བརྒལ་བ་འབུལ་བཞེས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། གླིང་ཆེན་དྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ ༧༠ ཙམ་ལ་༸ཞབས་ཀྱི་པད་མོ་རྣམ་པར་བཀོད་དེ་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པ་བཅས་མཚན་སྙན་མཛད་འཕྲིན་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བརྩམས་ཀྱང་དོན་འབྲས་སོན་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་དེའི་རྒྱུགས་ཁྱི་ཚོ་རང་ཉིད་ངོ་གནོང་དགོས་པ་ཆགས་བཞིན་པ་ནི་ས་རིས་ཐང་གསལ་དུ་གྱུར་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕེབས་ཀྱང་མི་མང་ཁྲི་ཚོ་མང་པོ་༸མགོན་པོ་མཆོག་ག་ལ་བ་དེར་བསྙེགས་ཏེ་ལེགས་བཤད་དང་བཟང་པོའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཞུ་བར་དགའ་གུས་ཆེན་པོའི་ངང་འདུ་བཞིན་པ་དཔེར་ན། འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་མོན་རྟ་དབང་གཙོ་བཟུང་གིས་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁེ་ལི་ཕོར་ཎི་ཡའི་སན་ཌཱི་གྷོ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སློབ་ཐོན་མཛད་སྒོ་སོགས་ཨ་རི་ཁུལ་གྱི་ཆིབས་བསྒྱུར་ཁག་ནས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཞིབ་རྒྱས་ཞུ་གལ་མ་མཐོང་།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེས་བསྐྱངས་པའི་སྐུ་དྲིན་ནི་བརྗོད་ནུས་བྲལ་བ་མ་ཟད། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེའི་ནོར་བདུན་གྱིས་བསྐངས་ཀྱང་གཞལ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་དང་བོད་མི་རིགས་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཁོང་ལྟ་བུའི་དབུ་འཁྲིད་ཞིག་ཕེབས་པ་ནི་རང་ཅག་ཁ་བ་རི་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་སྨོན་བསོད་སྐལ་དང་། ལྷག་པར་༸རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཐུགས་འགན་རྐང་བཞེས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མས་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཞུས་པར་ཡང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མདོར་ན་བོད་མིའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེ་མཐའ་དག་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེའི་འཕྲིན་ལས་ཁོ་ནར་རག་ལུས་ཡོད་པས་མགོན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པ་དང་མཛད་འཕྲིན་ཆེ་ཆེར་རྒྱས་དགོས་པ་ནི་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་མགོན་པོ་མཆོག་གིས་ཇི་ལྟར་མ་ཡིས་བུ་ལ་གདམས་པ་བཞིན་གྱི་རིན་བྲལ་བཀའ་དགོངས་རྣམས་ཇི་བཞིན་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་དྲན་ཞུ་དགོས་པ་དང། རང་ཅག་བོད་མི་ཚོའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་གོང་མཐོར་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐོག བླ་སློབ་དབར་དང་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་དགོས་པ་བཅས་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་འདོར་དུ་མེད་པའི་འགན་ཡིན་པས་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་སྐུལ་མ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འགྲིག་འཇགས་ཡོང་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་ཟིན་པ་བྱས་ཏེ། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་བསྐྱར་མཐུད་དགོས་པའི་སྐོར་གསུང་བཤད་ནང་དུ། རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ནང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ ༡༩ པ་དེ་ཚོགས་པའི་རྗེས་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཡུན་གཉིས་པ་དེ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་མི་རབས་དྲུག་པའི་འགོ་འཁྲིད་གཏན་འཁེལ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་། གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་མེད་ཁར་མུ་མཐུད་དམ་བསྒྲགས་ངང་གནས་བཞིན་ཡོད། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་དང་། རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་དང་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པོ་མཆོག་ལྟ་བུའི་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པར་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་བཏང་རྐྱེན་ནད་གཞི་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ་ཕོག་ནས་སྨན་བཅོས་བྱ་ཆེད་གློད་བཀྲོལ་བཏང་བའི་གནས་སྟངས་ལས་རྒྱ་ནག་དང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡིན་གསལ་པོ་ངོ་འཕྲོད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་། མང་གཙོ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་མེད་པར་མུ་མཐུད་གནས་པ་དང་། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་གཉིས་མོས་ཐག་གཅོད་ཅིག་མ་བྱུང་གི་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ཆེ་མཐོང་སོགས་གང་ཅིར་གནོད་རྒྱུར་སོང་། བོད་ནང་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་གིས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཆེད་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་བཏང་གནང་བའི་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་བརྒལ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་གསལ་འདོན་བྱ་ཆེད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༨ ནས་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༩ བར་ཟླ་བ་གཉིས་ནང་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་དང། དབང་ཕྱུག་ཚེ་བརྟན། ཕྱག་རྡོར་སྐྱབས། འཇམ་དབྱངས་བློ་གསལ་བཅས་བཞིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་ཡོད། ད་བར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཁྱོན་བོད་མི་ ༡༤༩ ཚང་མས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བོད་མིའི་རང་དབང་བསྐྱར་གསོ་དང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རང་ཡུལ་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་པའི་མངོན་འདོད་ཁག་ལ་ཡ་ལན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།
རྒྱ་གཞུང་གིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འགྲིག་འཇགས་ཡོང་ཆེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཡིན་པ་ལས་འགོག་རྐྱེན་མིན་པ་གསལ་པོ་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཐོག་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་འཕྲལ་དུ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པ་ནན་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག བཀའ་ཤག་གི་ངོས་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐོག བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཁོ་ན་ལས་རང་བཙན་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་བསྐྱར་དུ་ནན་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
མཇུག་ཏུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ལ་རེ་སྐུལ་ཞུ་དོན། ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཞུ་རྒྱུར། ཨ་རི་སྲིད་འཛིན་གོང་མ་རྣམས་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་པ་བཞིན་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཌོ་ནལཌ་ཊམ་ (Donald Trump) མཆོག་ནས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་གང་མྱུར་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་གནང་ཐོག་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་བོད་རྒྱའི་དབར་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་གྲོས་མོལ་ཡོང་ཆེད་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་ཡོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཉེ་སྔོན་ཨ་རིའི་གྲོས༌ཚོགས་འཐུས་མི་ ༣༧ གྱིས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་བོད་དོན་འབྲེལ་མཐུད་སྐུ་ཚབ་བསྐོ་གཞག་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད་པ་ལྟར་གང་མྱུར་ཕྱག་བསྟར་གནང་བའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཞུ་བཞིན་ཐོག་ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་བོད་དང་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་ལྷག་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གཞན་ཡང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་རེག་སེ་ཊི་ལར་སན་ (Rex Tillerson) མཆོག་དང་། ཨ་རིའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོ་སྐུ་ཞབས་ཊེ་རི་བྷི་རན་སིཊེ་ཌ་ (Terry Branstad) མཆོག དེ་བཞིན་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་པིཨར་ཨན་ཊོ་ནིའོ་པན་ཛེ་རི་ (Pier Antonio Panzeri) མཆོག གཞན་ཡང་ཁེ་ནཱ་ཌཱ་ཡི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་གྷར་ནེཊ་འཇི་ནི་སི་ (Garnett Genuis) མཆོག་བཅས་ནས་བོད་རྒྱ་གྲོས་མོལ་སླར་གསོ་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་དང་། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གནས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་ཆོས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་གི་བྱ་བར་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུན་འགྱུར་གནང་མཁན་ཡོངས་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་དབུས་སའི་གཞུང་དང་མི་མང་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ལ་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༥༨ ལྷག་གི་རིང་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་བར་ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་འདུག
དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སྐུ་ཞབས་ནི་ནོང་ཨེ་རིན་(Ninong Ering) མཆོག་ནས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། དེ་རིང་ང་འདིར་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ལ་སྐད་བཏང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྤྱིར་དེང་སང་ང་རང་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་སྒང་ཡིན། དེ་རིང་ཕྱི་དྲོར་ལྡི་ལིར་སོང་སྟེ་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱ་དགོས་ཡོད་སྟབས། ངས་ཁྱེད་ཚོའི་མཛད་རིམ་ཚང་མའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཐུབ་ས་མ་རེད། ང་རང་ཡོད་སའི་ས་ཁུལ་དེར་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་དང་བོད་མི་མང་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་རིགས་དང་ལྷན་དུ་འཆམ་པོ་མཐུན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ ༡༩༥༩ གོང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་ལམ་ཡོད་པ་དང་། ད་སྐབས་ང་ཚོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་རིང་ང་འདིར་༧སྤྱི་ནོར་གོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙིའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཡོང་སྟེ། དེ་སྔོན་ང་རང་གིས་ནག་ཉེས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲུབ་དག་སེལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ང་རང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གཞུང་འཁྲབ་སྟོན་ལ་ལྟ་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད། དེ་སྔོན་ཐེངས་མང་བལྟས་མྱོང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཐེངས་གཅིག་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་བསྟུད་མར་ལྟ་ཤོར་གྱི་འདུག ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐད་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཐུབ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ་མུ་མཐུད་བྱེད་ངེས་ཡིན། དེ་སྔོན་ ༧གོང་ས་མཆོག་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེར་ཕེབས་སྐབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་༧སྐུ་མདུན་གཉིས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་གྲོས་ཚོགས་ནང་དེའི་སྐོར་གླེང་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཇི་ལྟར་སེར་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་དེ་སྔོན་ནས་གླེང་གི་ཡོད། ད་ལྟ་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་གླེང་ངེས་ཡིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ས་མཚམས་སུརྩོད་རྙོག་ཅིག་བསླངས་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་ངས་བསམ་ན་ད་ལྟ་དྲག་སྤྱོད་བཀོལ་ཏེ་ས་མཚམས་རྩོད་རེས་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་མཇུག་རྫོགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་མཛོད་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བཞུར་བའི་སངྒེ་ཁ་བབས་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་གྲོས་ཚོགས་ནང་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་ཐད་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དམིགས་བསལ་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་གླེང་གི་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྐུ་ཞབས་ཀི་ཤན་ཀཱ་པུར་མཆོག་ནས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། ༧གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་ཏེ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་བ་དེ་ཧ་ཅང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་ཡི་ཡོད་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་དྷ་རམ་ས་ལའི་ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་འདི་ཡང་འཛམ་གླིང་ནང་གྲགས་སོང་སྟབས། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་གཞན་ཁག་མང་པོ་ནས་དྷ་སར་སྤྲོ་འཆམ་དུ་ཡོང་མཁན་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྐོར་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ནང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ད་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཁོང་ནས་ལམ་སྟོན་མཛད་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མི་རབས་གསར་པ་ཚོའི་ལས་འགན་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཐབས་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་སྐོར་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་བཅས་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་བརྒྱུད་ནམ་ཞིག་ལ་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་གྲོལ་རྗེས་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཐུན་མོང་གོ་སྒྲིག་འོག་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་དང་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད། སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་ལ་ཉིན་གུང་གི་ཞལ་ལག་ཕུལ་སོང་བ་དང་། ཉིན་རྒྱབ་མུ་མཐུད་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་རའི་ནང་དུ་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་གནང་བཞིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྤྱིན་པ་དང་པདྨ་མཚོ།


c: text/html

text:
གཙོ་ངོས།>>
ཞིབ་འཇུག>>ཀུན་འདུས།
དགྲ་ལྷ་བཟང་པོ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།དགྲ་ལྷ་བཟང་པོའི་ཆེད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༠༢ཚེས་༠༧ཉིན།
༄༅།། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རིམ་ནང་གི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་པ།
དེང་གསར་འགྱུར་ཆ་འཕྲིན་དར་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར། འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་རང་སོར་མ་བསྡད་པར། ཕན་ཚུན་ཕོག་ཐུག་དང་འདྲེས་སིམ་ཤུགས་ཆེས་འགྱུར་བ་སྔ་ན་མ་མཆིས་པར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཆབས་ཅིག་སྔར་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གང་ཡང་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་རང་མི་རིགས་ཀྱི་དར་རྒུད་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་མ་བྱེད་རང་བྱེད་ཀྱི་དྲི་བ་མང་དག་ཅིག་འཐོན་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་རང་རེའི་མི་རིགས་འདི་ཉིད་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་བཏུང་བར་དགའ་དྲགས་པས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཆོས་དད་ཆེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནམ། གང་ལྟར་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མདུན་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དང་དེའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ནན་ཏུར་མ་བྱས་ཚེ། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་ཡིན་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ཡས་སྒོས་མེས་པོ་དང་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ངོ་གནོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན་གཤིས། བློ་དམན་བདག་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་དུས་རབས་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དུས་རབས་འདིའི་ནང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་ཆེས་ཆེར་བྱ་བའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ལས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་བསྐྱར་མ་བྱེད་ཕྱོགས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་བར་གྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཐུང་ངུ་འདི་སྤེལ་བ་ལགས་ན། བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནས་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དཔྱད་རྩོམ་འདིར་མ་དག་དག་བཅོས་དང་། ལོག་རྟོག་སུན་འབྱིན། བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་བཅས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་ལྷུག་སྩོལ་གནང་བར་འཚལ།
དང་པོ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ།
ང་ཚོས་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གླེང་འདོད་ན། དང་ཐོག་“རིག་གནས་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེར་གོ་བ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ལོན་དགོས། འོན་ཀྱང་“རིག་གནས་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེར་མཚན་ཉིད་འཇོག་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་སྟེ། མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཁམས་པ་གྲགས་ཅན་ཐའེ་ལོས“རིག་གནས་ནི་ཤེས་ཡོན་དང་། དད་མོས། སྒྱུ་རྩལ། སྤྱོད་ལམ། ཁྲིམས་ལུགས། གོམས་གཤིས། དེ་བཞིན་མིའི་རིགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མིའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་ནས་བསླབས་ཡོང་བའི་ནུས་པ་དང་གོམས་གཤིས་སོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་རྙོག་འཛིང་གི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན་”ཞེས་བསྟན་པ་དང་། ཏིག་སུང་གིས“རིག་གནས་ནི་བྱེད་སྒོ་དང་། གོམས་གཤིས། དད་མོས་བཅས་ཚང་མ་ཚུད་པའི་སྤྱི་བསྡོམས་ཤིག་རེད་”ཅེས་ཟེར་བ། ཨེར་ཨུ་ཏེ་ཡིས་“རིག་གནས་ནི་སློབ་སྦྱོང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ཡོ་བྱད་ལམ་ལུགས་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་རེད་”ཅེས་བརྗོད་པ། གཞན་ཡང་《མི་དང་རིག་གནས་》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ནང་དུ་“རིག་གནས་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་”སོགས་མང་དུ་བྱུང་བ་ལྟར་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་བཤད་དབང་དུ་བྱས་ན། རིག་པར་བྱ་བའི་གནས་སམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཞེས་ཤེས་བྱེད་རིག་པ་བློས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གོ་བར་འདུག་ཅིང་། གཞན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྤྱོད་སྟངས་ལ་རིག་གནས་ཞེས་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་དགོས་མེད་འཚོ་བའི་སྤྱོད་སྟངས་ལ་རིག་གནས་ཞེས་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་དགོས་མེད་ཚིག་རྙོག་བསྐྱུར་ཏེ་རྡོ་དོན་སྙིང་པོར་བསྒྲིལ་ཏེ་བརྗོད་ན། མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་དངོས་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་དོ་ཅོག་རིག་གནས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། སྟབས་བདེ་ཙམ་གྱིས་བཤད་ན། འགྲོ་བ་མིའི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་རིག་གནས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག
དེས་ན་སྔར་སྲིད་པ་ཆགས་པ་ནས་ད་བར་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་སྟེང་དུ་འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་མི་རིགས་འདིས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དང་དངོས་པའི་དཔལ་ཡོན་སྣ་ཚོགས་ཚུད་པའི་འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེའི་རིག་གནས་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། དེར་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་འདྲ་བར་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅེས་སྤོབས་པའི་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་བརྗོད་ཆོག་པ་ནི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ལས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ད་ཕན་བོད་ལྗོངས་ཁྱོན་དུ་ས་རིམ་འབྲེལ་བ་གསལ་བའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་རྙེད་སོན་བྱུང་མེད་ནའང་། དིང་རི་དང་། ཤན་རྩ། རུ་ཐོག སྤུ་ཧྲེང་། སྐྱིད་གྲོང་སོགས་ནས་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྡུང་བཟོས་རྡོ་ཆས་ཐོར་བུ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་དང་། གཞིས་རྩེ་དང་། ནག་ཆུ། ཤན་རྩ། དཔལ་མགོན། གཉའ་ནང་། འབྲོང་པ། རུ་ཐོག ས་དགའ་སོགས་ནས་རྡོ་ཆས་ཕྲ་མོའི་དམར་དཔེ་ངོ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཙམ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ། དེ་བཞིན་ཆབ་མདོའི་མཁར་རོ་དང་ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གི་རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནས་ཤུལ་ནས་རྡོ་ཆས་དང་། རུས་ཆས། རྫ་ཆས། མཁར་ཤུལ་འབོར་ཆེན་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་བཅས་ལས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད།
དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་རིག་གནས་ལ་ཡང་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅེས་སྨོས་ཆོག་སྟེ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་》ཞེས་བྱ་བ་ལས།
“སྟག་གཟིག་དང་། ཞང་ཞུང་། རྒྱ་གར། བྲུ་ཤ་སོགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཞང་ཞུང་སྟོང་རྒྱུད་མཐུ་ཆེན་དང་། སེ་ཤྭ་རི་དབུ་ཆེན། མེ་སྟག་ལྕ་ཙ་མཁར་བུ། ལྡེ་ཁྱིམ་ཚ་རྨ་ཆུ་བཞི་ཡིས་གཡུང་དྲུང་བོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཞང་ཞུང་རྨར་གྱི་སྐད་ལས་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར།”
ཅེས་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་མཛད་ཚུལ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་》ལས། “ཡི་གེ་སུམ་ཅུས་བོན་གྱི་ཁོག་ཡང་ཕུབ།།”ཅེས་སོགས་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ར་འཕྲོད་ཐུབ། གཞན་ཡང་《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》ལས།
“བོད་ཀྱི་ཞང་ཞུང་རྨར་ཡིག་སྤྱད་པ་དེའང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་སམ་དེའི་གོང་ཙམ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་དགོས།”
ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་གནའ་རབས་མདོས་གཏོང་བ་དང་། སྲི་འདུལ་བ། གཡང་འབོད་པ། ཇུ་ཐིག་གི་མོ་རྒྱག་པ། སྨན་དཔྱད་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་མ་ཕྱི་ཡིག་རིགས་ཤིག་ལ་མ་བརྟེན་ཐབས་མེད་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་ཞང་ཞུང་རྨར་ཡིག་ལ་བརྟེན་ཡོད་པ་ནི་དོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་དཔོག་ཐུབ།
གོང་གསལ་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས། སྤྱིར་ཞང་ཞུང་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། བྱེ་བྲག་ཞང་ཞུང་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་རིག་གནས་ལ་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅེས་ཆོད་བསྡོམས་བྱེད་ཆོག
འོ་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཞང་ཞུང་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དབྱེ་རིམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཉུག་མའི་དུས་སུ་སྒྲུང་དང་། ལྡེའུ། བོན་གསུམ་ཙམ་དུ་དབྱེ་སྲོལ་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་རིག་པའི་གནས་བཅུར་དབྱེ་སྲོལ་བྱུང་བ་ཡིན་འདུག དེ་ཡང་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན་རིག་པའི་གནས་བཅུར་དབྱེ་བའི་སྲོལ་ནི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་ལ་དར་རྗེས་གཞི་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཡང་། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་དུས་ནས་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད་དེ། 《སྨན་རྒྱུན་ཉི་མའི་དབང་པོ་》ལས།
ལོག་རྟོག་ཚར་གཅོད་སྒྲ་དང་ཚད་མ་གཉིས།།
སེམས་ཅན་རྗེས་བཟུང་བཟོ་དང་གསོ་བ་གཉིས།།
ཡང་དག་ཀུན་ཤེས་གནས་ལུགས་ཟབ་མོའི་དོན།།
འདི་ལྔ་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྲགས།།
ཞེས་དང་། རིག་པའི་གནས་ཆེ་བ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་སྒྲ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་རིག་པའི་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་འདུ་ཚུལ་སྐོར་ལའང་《ཀུན་གསལ་བྱམས་པའི་སྨོན་ལམ་》ལས།
གྲངས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ཤེས་པའི་སྐར་རྩིས་དང་།།
རྩོམ་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་སྙན་ངག་དང་།།
མིང་གི་གནས་ལ་མི་རྨོངས་མངོན་བརྗོད་དང་།།
བཅད་ལྷུག་ཚིགས་ལ་མི་རྨོངས་སྡེབ་སྦྱོར་དང་།།
སྐད་རིགས་སྒྲ་ལ་མི་རྨོངས་ཟློས་གར་དང་།།
ཞེས་སོགས་བྱུང་བ་དང་། 《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》ལས་ཀྱང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐོར་བརྗོད་སྐབས།
“རྒྱལ་བུ་དེ་ནར་སོན་དུས་བཟོ་དང་རྩིས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་ཤིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་བློན་པོ་རྣམས་ན་རེ། འོ་ཅག་ཚོའི་རྗེ་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ལྡན་ཏེ། ཐུགས་ཤིན་ཏུ་སྒམ་མོ་ཟེར་བས། མཚན་ཡང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཞེས་གྲགས།”
ཞེས་སོགས་བྱུང་བས། དེ་ལྟར་ན་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་ནས་ཀྱང་བོད་ལ་རིག་པའི་གནས་ལྔའམ་བཅུར་དབྱེ་བའི་སྲོལ་ཡོད་པས་ངེས་ཤིང་། ཁྱད་པར་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་བ་དང་བོན་དང་འབྲེལ་བའི་བཅུ་ཕྲག་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དགོས་སྟབས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ནང་དོན་རིག་པ་ཕུད། དེ་བྱིངས་ཐུན་མོང་རིག་གནས་རྣམས་ལ་བན་དང་བོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཆེར་མེད་པས་ཕྱོགས་ལྷུང་འཐེན་འཁྱེར་གྱིས་སྦུགས་འཐུམས་ནས་མ་བསྡད་པར་བརྗོད་གཞི་དེའི་ཐད་སླད་ཆར་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་རྟོག་དཔྱོད་གནད་སྨིན་བགྱིས་ཏེ་ཆོས་བསྡོམས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཀྱང་འཇོག་དགོས་ངེས་ཡིན།
གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེའི་རང་བཞིན།
ཁོ་བོས་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་“སྒོ་དབྱེའི་རང་བཞིན་”ཟེར་བ་ལ་ནང་དོན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཐེབས་ཡོད་པའི་སྐོར་དང་། གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཕོག་ཡོད་ཚུལ་སྐོར་རོ།།
༡.རིག་གནས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པས། སྒོ་དབྱེ་དང་སྤེལ་རེས་ནི་རིག་གནས་འཁྲུག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ལམ་བུ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་པོའི་ཁྲོད་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་རིག་གནས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་ལ་སྒོ་དབྱེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་ཡོད་ལ། དུས་མཚུངས་ཕྱི་ཕྱོགས་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། མ་གཞི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཐེབས་ལུགས་སྐོར་ཞིབ་པར་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཆེར་མ་མཐོང་ཡང་། སྐབས་འདིར་དགོས་པའི་དབང་དུ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཡིག་ཁྱབ་སྤྱོད་བྱ་བའི་ས་ཁུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ། སྤྱིར་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་སྟེ་བོད་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ། སྤྱིར་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་སྟེ་བོད་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་འབྲས་ལྗོངས་དང་། འབྲུག་པ། ལ་དྭགས། མོན་པ། ཤར་པ། རྟ་མང་སོགས་སུའང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྦྱོང་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཕུད། དེ་མིན་སོག་པོའི་ཡུལ་དུའང་མདོ་སྔགས་ཆོས་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་བོད་ཡིག་རང་གི་ཐོག་ནས་ཀློག་འདོན་བྱེད་པ་དང་། སྔར་འབར་མ་བ་རྣམས་ཀྱང་བོད་རིགས་ལས་མཆེད་པར་བཤད་སྟབས། འབར་མའི་སྐད་བོད་སྐད་བར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཟབ། དེ་བཞིན་ཨང་ཀིའི་སྐོར་ནས་བཤད་ནའང་། བོད་པའི་ཨང་ཀི་དེ་ཨ་རབ་ཀྱི་ཨང་ཀི་དང་འདྲ་འབྲེལ་ཆེ་ཞིང་། ཨ་རབ་ཨང་ཀི་དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གྲགས་ན་ཆུ་མགོ་གངས་ལ་ཐུག་པ་ཇི་བཞིན། བོད་ཀྱི་ཨང་ཀི་དེ་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་ཨ་རབ་ལ་ཕར་དར་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱ་གར་གྱི་ཨང་ཀི་ཨ་རབ་དང་བོད་ཕྱོགས་སོ་སོར་དར་བ་སོགས་གང་ཡིན་བརྟག་དགོས་ཀྱང་། དོན་ལ་བོད་དང་། རྒྱ་གར། ཨ་་རབ་བཅས་གསུམ་གྱི་ཨང་ཀིའི་བར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པར་ངེས་ཤིང་། དེ་བཞིན་གྲངས་འདྲེན་བྱེད་སྟངས་ཐད་ལའང་བོད་དང་ཉི་ཧོང་གི་གྲངས་གཅིག་གནས་བཅུ་བར་ཤིན་ཏུ་འདྲ་པོ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ནུབ་དང་ཡོ་རོབ་ཤར་ནུབ་སོགས་འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཐེབས་ལུགས་མངོན་ཐུབ། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་དང་མི་རིགས་གང་གི་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྨང་གཞི་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་དར་རྒུད་དུ་སོང་བ་ཞིག་མིན་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་འགོ་ཚུགས་པའི་དུས་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་འགོ་ཚུགས་པའི་དུས་སྐབས་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པས། དེ་ཡང་ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཙམ་ལ་རིགས་འདེབས་བྱས་ན་ཆོག་ཅིང་། 《ཡིག་ཚང་མ་ཧཱ་རུས་སྦལ་》ལས་“དེང་གི་དུས་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ནི་ཐུ་བྷོད་ལས་མེད་”ཅེས་དང་། 《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་》ལས་ཀྱང་“ནུབ་འཇང་གི་ས་ཆར་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་ཧ་ཅང་ཆེ་”ཞེས་པ། དེ་བཞིན་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ་》ལས་ཀྱང་།
“རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ཁམས་ནི་ཤར་དུ་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ལ་གསལ་བ་སྟེ་ད་ལྟའི་ལན་ཇོ་ཉེ་བའི་བར་དང་། ཡུན་ནན་གྱི་ས་ཆ་ཕལ་ཆེ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷོར་བལ་ཡུལ་དང་ཏི་ར་ཧུ་ཏའི་ཡུལ་གངྒ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ནུབ་ཏུ་ནི་མངས་རིས་ཀྱི་ཁོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་དྭགས་དགུ་དང་བཅས་པ། བྱང་དུ་ལི་ཡུལ་མཐོང་ཁྱབ་སྡེ་ལྔ་སི་ཉ་གྷ་ཡུ་གུར་དང་བཅས་ད་ལྟའི་ཨ་རུ་སིའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་འདབས་འབྱར་བ་འདི་ཙམ་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཐང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།”
ཞེས་བྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་སྟོབས་ཤུགས་མངོན་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྨང་གཞི་དང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེས་ཀྱང་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁག་དང་ས་གནས་ཁག་གི་རིག་གནས་ལ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐེབས་པ་ནི། བལ་པོའི་སེའུ་མ་ཟོས་ཀྱང་།། ཁ་དོག་ཉིད་ལས་བྲོ་བ་ཤེས།། ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་རོ།།
༢.རི་རིགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་དུ་གནས་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་དགོས་ལ། སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་དུ་གནས་པའི་མི་དང་མིའི་བར་ལ་དངོས་བརྒྱུད་ཕྲ་རགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གང་རུང་ཞིག་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྟེང་ནས། སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་མི་རིགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་རིག་གནས་དེར་ཡང་མི་རིགས་གཞན་མའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕྲ་རགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅིང་། རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་རིག་གནས་དེ་ཡང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་དང་འདྲ་བར་སྔར་མེད་པ་ནས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཆུང་བ་ནས་ཆེ་བར་གྱུར་པ། འཐུས་སྒོ་མི་ཚང་བ་ནས་ཚང་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ན། ལོ་རྒྱུས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་རང་ཡུལ་རིག་གནས་དང་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་བར་འགྲན་རྩོད་དང་སྤེལ་རེས་ཟམ་མ་ཆད་པ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་འཐེན་འགུགས་དང་མཉམ་འདྲེས་བྱས་པ་དེས་རང་ཉིད་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཕྱིར་ཕན་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད། དེ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཕོག་ལུགས་སྐོར་ལ་དུས་མཚམས་འདི་འདྲ་ཞིག་དབྱེ་ཆོག་པ་སྟེ།
སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་འོག་ཙམ་ནས་བཟུང་། ཞང་ཞུང་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་རྒྱ་གར་དང་ཏ་ཟིག་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཏ་ཟིག་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཡིན་པ་སྟེ། དབྱི་ཐ་ལིའི་སྐུ་ཞབས་ཐུའུ་ཆིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་》ཅེས་པའི་ནང་།
“གནའ་དུས་བོད་དང་དབྱི་རན་རིག་གནས་བར་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་གནས་སྤོ་དང་ཚོང་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་རྒྱན་ཆའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་དབྱི་རན་ནས་བྱུང་།”
ཞེས་འཁོད་པ་ལས་བོད་དང་དབྱི་རན་བར་གྱི་རིག་གནས་འབྲེལ་བ་མཚོན་ཐུབ་ལ། འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་ཚོང་འགྲུལ་དང་དང་གནས་སྤོའི་ལམ་བུ་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ལས། དེ་ཡན་ཆོད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཆ་ལགས་ཏེ། 《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ་》ལས།
“གནམ་རི་སྲོང་བཙན་སོགས་ཀྱི་ཡན་ཆོད་དུ་རང་རེའི་ཡུལ་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཚོང་འགྲུལ་སོགས་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་ལ། རང་མིས་ཀྱང་འཐག་ལེགས་པོ་མི་ཤེས་པས། ཕལ་ཆེར་རང་བྱུང་གི་སློག་པ་མནབས་ཡོད་པར་སེམས། རྒྱའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ནའང་བོད་རྗེས་སློག་པ་གྱོན་པ་སོགས་ཡོད་སྐད། འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་སྔོན་གྱི་མིའི་སྐུ་འདྲ་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་མགོ་ལོག་རྣམས་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་ནུས། ཕྱིས་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་དུས་མངའ་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་དར་གོས་ཕངས་མེད་དུ་ཡོད། རྒྱ་མཁར་ཆེན་པོ་བཅོམ་ནས་བོད་འབངས་ལ་དར་འགྱེད་གནང་བ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་གསལ། དེ་དུས་རྗེ་བློན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཏ་ཟིག་གི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་ལད་མོ་གནང་གི་ཡོད་ཚོད་འདུག་ཅིང་། དབུ་ལ་དར་ཐོད་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་བ་བཞིན་འཁོར་རྒྱ་ཆེ་བར་མི་དཀྲི་ཞིང་ཏ་ཟིག་པ་བཞིན་རྩེ་རིང་ལ་མཐོ་བར་དཀྲི། སྲོང་བཙན་གྱིས་ལེ་བརྒན་དམར་པོ་དབུ་ལ་དཀྲིས་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ཏ་ཟིག་རྣམས་བྱེད།”
ཅེས་སོགས་ལས་བོད་འདིར་རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱི་ཚོང་འགྲུལ་བྱུང་བའི་དུས་སྔ་ཤོས་ནི་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། དུས་དེ་ཙམ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་པོའི་ཆས་ཀྱང་ཏ་ཟིག་གི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་སུ་བྱུང་བ་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ཡང་སྐབས་དེ་དང་དེའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་རྒྱན་ཆའི་རིགས་ལ་དབྱི་རན་ནམ་ཏ་ཟིག་གི་ཤན་ཆེ་ཙམ་ཞུགས་སྲིད་ཀྱང་། དེའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཏ་ཟིག་གི་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ལས་ཀྱང་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། བོད་ལ་རྡོ་ཆས་དུས་རབས་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྒྱན་རིས་གྲུབ་ནས་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་ཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་གྱི་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་རྫ་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྲེལ་གདོང་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་མཛེས་རིས་སྤྱི་ཙམ་མ་ཟད། བརྐོ་བཟོ་དང་འཇིམ་བཟོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཡང་མ་མཐར་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་ནས་བཞི་སྟོང་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ཆོག་པས། སྐབས་དེ་དུས་ནས་ཀྱང་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པའི་བོད་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པ་ནི་རིགས་པས་བརྟགས་ཚེ་རྟོགས་སླའོ།།
སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་རྗེས་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རྒྱ་གར་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཕོག་ཡོད། འདིར་བསྟན་“སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རྒྱ་གར་རིག་གནས་”ཞེས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་བྱེད་གཏམ་རྒྱུད་སོགས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད། རྒྱ་གར་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་སླེབས་ཡོང་བ་དང་སྦྲགས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་རྒྱ་ནག་ཞིང་ལས་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་གང་ཙམ་ཕོག་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་བོད་དུ་རྐང་པ་བརྟན་པོ་ཚུགས་ཐུབ་མེད་ལ། ལྟ་བ་དེ་རིགས་ནི་བོད་ཙམ་མ་ཟད་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་མཁས་པས་ཀྱང་ཁས་ལེན་མཛད་མེད། དེ་ཡང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་ཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་སྟོན་མེན་པའི་ལུགས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་རྩེན་མེད་པའི་ལུགས་གཉིས་རྩོད་པའི་མཐའ་མར་སྟོན་མེད་པས་ཤགས་ལན་འཇལ་མ་ཐུབ་པས་ཕམ་པར་ཁས་བླངས་ཏེ་རྩེན་མེན་པར་མེ་ཏོག་འབུལ་དགོས་བྱུང་བར་མ་ཟད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནས་ཀྱང་ཕྱིན་ཆད་བོད་དུ་སྟོན་མེན་པའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མི་ཆོག་པར། བོད་མི་རྣམས་ལྟ་བ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་དང་སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀས་བཅད་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཙན་པོས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྦྱིན་བདག་བྱས་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལོ་ཕབ་པ་དེ་རིགས་ལ་འཇུག་པ་ལས། བཙན་པོས་སྦྱིན་བདག་མ་བྱས་ཤིང་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པས་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་མི་རིགས་པའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱང་གནང་བ་སོགས་ལས་ར་འཕྲོད་ཐུབ་ཅིང་། དེའི་སྐོར་རྒྱས་པ་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་གསལ་བས་འདིར་ཟློས་པར་མི་སྤྲོའི།། འོན་ཀྱང་བཙན་པོའི་དུས་དེ་ཤེད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་དང་། སྨན་དཔྱད། སྣག་ཤོག དཀར་ཡོལ་བཟོ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་བོད་དུ་དར་ཡོང་བ་དེས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། རིག་གནས་དེ་རིགས་ནི་བོད་དུ་རྐང་པ་བརྟན་པོ་ཚུགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡང་རྗེས་ཤུལ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།
དེས་ན་ང་ཚོས་དགོས་མེད་ཚིག་རྙོག་བསྐྱུར་ཏེ་རྡོ་དོན་སྙིང་པོར་བསྒྲིལ་ནས་བརྗོད་ན། ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་གསུམ་ཕོག་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་། གཉིས་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ་གྱིས་གཙོ་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་ཞིང་ལས་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་། གསུམ་ནི་ཚོང་ལས་རིག་གནས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་པའི་ཏ་ཟིག་རྒྱན་ཆའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་བཅས་སོ།།
མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནའ་རབས་ཤེས་རིག་གི་དཔལ་འབར་མྱོང་བའི་ས་ཁུལ་ཏེ། གནས་བོའི་ཨེ་ཅིབ་དང་། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར། ཆུ་བོ་གཉིས་རྒྱུགས་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་གས་སྲུབས་བྱུང་བ་ལྟར། བོད་དུ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པར་གྲགས་པའི་ལྕགས་བྱ་ནས་ཀླུ་མེས་ཀྱིས་ལྷ་སར་བསྟན་པའི་གཞི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས་པའི་ལོ་བར་ལོ་ཧྲིལ་པོ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ནི་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་ཕྱི་དར་གྱི་བར་སྟོད་དུ་གྲགས་ཤིང་། གང་ལྟར་དུས་སྐབས་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བའི་དུས་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་གཙོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་གས་སྲུབས་བྱུང་ཡོད། སྤྱིར་ན་དུས་དེར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཕྱི་འོང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག སྔར་ཡོད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྣམས་ཀྱང་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཡིན་པས་འདིར་ཞིབ་པར་གླེང་བའི་དགོས་པ་ཆེར་མི་མཐོང་།
སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་པ་ཙམ་ནས་བཟུང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དབུ་བརྙེས་ཤིང་། སླར་ཡང་རྒྱ་གར་སོགས་ནས་ནང་བསྟན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ལོ་པཎ་རིམ་བྱོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྲོག་ཤིང་དུ་བྱས་པའི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། བོད་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་བྱུང་། ཧ་ལམ་དུས་དེ་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་རྒྱ་གར་དང་། ཀ་སྨིར། བལ་པོ་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཙམ་ཕོག་པ་དང་། ཕྱིས་སོག་པོའི་རྒྱན་གོས་རིག་གནས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་ཟས་རིགས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་སིམ་འཛུལ་བྱས་པ་བཅས་ལས་ད་ཡོད་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་འདི་ཆགས་པའོ།།
སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་དགུ་པའི་ཚུན་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་སོགས་བྱ་འཕུར་བ་ལྟར་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་སྦྲགས་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན། རང་ཅག་བོད་ལ་ཡང་ཕྱི་གླིང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་སྤེལ་རེས་དང་ཕྱི་གླིང་བཙན་འཛུལ་བཅས་གཅིག་ཏུ་ཐོན་ཅིང། གནད་དོན་དེར་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་གནས་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་བཞིན་ཡོད་ལ། བློ་འཁུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྨོངས་ཚོད་ཕྱིར་འབུད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ཡོད། གང་ལྟར་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཕྱི་གླིང་གི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་། ཚོང་པ། མྱུལ་དཔྱད་པ་ལ་སོགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བོད་དུ་ཡོང་སྟེ་གནས་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་བྱ་བ་ཐོར་བུ་བརྩམས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་དམིགས་ཡུལ་ལེགས་ཉེས་ཅི་ཡིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་དུ་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་བྱ་ཕྱིར་རྨང་གཞི་ལམ་ཙམ་བཏིང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚོང་པས་ཀྱང་སྔར་བོད་ལ་མཐོང་མྱོང་དཀོན་པའི་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་དངོས་པོ་མང་དག་ཅིག་དབོར་འདྲེན་བྱས་པ་ལས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕྲ་རགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཕོག་ཡོད་ལ། དེའི་སྐབས་བྱུང་བའི་དངོས་པའི་ཐ་སྙད་སོར་བཞག་སོགས་ཀྱི་འདྲེས་སིམ་རྗེས་ཤུལ་ནི་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུའང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ཁྱད་པར་དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པས་བོད་ལ་བཙུན་འཛུལ་བྱེད་བདེ་ཡོང་ཕྱིར་རིག་གནས་འདྲེས་སིམ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་མོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་དང་འབྱོར་ལྡན་ཆེ་ཁག་འགའ་ཞིག་གི་ཁྲོད་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ཙམ་ཕོག་མེད། དེ་ཡང་སྐུ་དྲག་དང་འབྱོར་ལྡན་པའི་ཁྲོད་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དམག་དོན། གློག་ལས། ས་གཏེར་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་ཞིག་དགོས་ན། ངེས་པར་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ལུགས་སྐོར་གླེང་བར་མ་ཟད། ལག་ལེན་དངོས་ཐོག་ནས་ཀྱང་དབྱིན་ཇི་དང་རྒྱ་གར་སོགས་སུ་དབྱིན་ཡིག་གིས་གཙོས་པའི་གློག་ལས་དང་། ས་གཏེར། གློག་འཕྲིན། ས་ཚད་ཐིག་ལེན། དམག་དོན་སོགས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མི་མངགས་པར་མ་ཟད། བོད་དུ་ཡང་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་མྱོང་ཡོད། གང་ལྟར་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དུའང་དབྱིན་ཇི་དང་ཧྥ་རན་སི་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་གསར་བརྗེའི་བསམ་བློའི་རླབས་རྒྱུན་སླེབས་པ་དང་སྦྲགས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་རྙིང་པར་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་རླབས་རྒྱུན་ཞིག་ཀྱང་འཕྱུར་ཏེ། དཔོན་རིགས་མི་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་དང་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་འཐུས་མི་དང་བཅས་པའི་“སྐྱིད་ཕྱོགས་ཀུན་མཐུན”ཞེས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས། མ་གཞི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ལྟ་བུ་བོད་དུ་རྐང་པ་བརྟན་པོ་ཚུགས་མ་ཐུབ་པར་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་མོད། འོན་ཀྱང་དེའི་བསམ་བློའི་རླབས་རྒྱུན་དེས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ལ་གཡོ་འགུལ་གང་ཙམ་ཐེབས་ཡོད་ལ། བོད་ལྗོངས་སུ་ཕྱི་གླིང་གི་ཡར་ཐོན་གྱི་བསམ་པའི་མྱུ་གུ་འབུས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཞིག་ཀྱང་བསྐྲུན་ཡོད།
གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལས་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་སྟེ། དེང་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ལོ་མང་རིང་འཇིག་རྟེན་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་བཀག་རྒྱའི་ནང་དུ་ལུས་པར་འདོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་སྤོ་འགྱུར་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་ཀྱང་། ལྟ་ཚུལ་དེ་རིགས་ནི་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་ཞིང་སེམས་རྣལ་དུ་མ་བབས་པའི་སྣང་ཚུལ་ཙམ་དུ་ཟད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་འདྲ་བར་རང་ཉིད་རྨང་གཞིར་བྱས་པའི་སྟེང་རྒྱུན་མཐུད་དང་། སྤེལ་རེས། བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་སོགས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ཟམ་མ་ཆད་པར་བརྒྱུད་པ་ལས་རིམ་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་དང་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་སོང་བ་ཞིག་གོ།།
གསུམ་པ། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་བར་གྱི་གནད་དོན།
ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱེད་སྐབས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔོན་ཐོན་ཡིན་ཞེས་ཤོད་མི་རུང་ལ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྗེས་ལུས་ཡིན་ཞེས་དེ་བས་ཤོད་མི་རུང་། ཁོ་བོས་བལྟས་ན། རིག་གནས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་རྨང་གཞིར་བྱས་པ་ལས་ཐོན་པའི་རྒྱུ་མང་ཅན་གྱི་རྙོག་འཛིང་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པས། སྔོན་ཐོན་གྱི་རིག་གནས་དང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རིག་གནས་ཞེས་པ་ཡང་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རིན་ཐང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ལྟོས་མེད་རྟག་མཐའ་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པར་ལྟོས་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སྤྱིར་གཞི་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་ནང་གི་རིག་གནས་ལ་སྔོན་ཐོན་དང་རྗེས་སུ་ལུས་པའི་རྣམ་དབྱེ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། གཞི་ཐ་དད་པ་གཉིས་བསྡུར་ཚེ་ཡུལ་དུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཏེ་སྔོན་ཐོན་དང་རྗེས་སུ་ལུས་པའི་དབྱེ་བ་རེ་ཡོང་ངེས་རེད། དེ་ལྟའི་སྔོན་ཐོན་གྱི་རིག་གནས་དེར་ཡང་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་སིམ་འཛུམ་གྱི་བྱེད་ལས་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ཟོན་སྐྱོར་དང་བག་འཁུམ་གྱི་གནས་སུ་ལུས་ཀྱི་ཡོད། མདོར་ན་སྔོན་ཐོན་གྱི་རིག་གནས་ནི་རང་དབང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱུས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་ལུས་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་གཞན་དབང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་འདུག དེ་ལྟའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟས་ཚེ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་ཡང་སྐབས་དེ་དང་དེའི་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁག་གི་རིག་གནས་དང་འདྲ་བར། སྐབས་རེར་སྔོན་ཐོན་དང་སྐབས་རེར་རྗེས་སུ་ལུས་པའང་མཐོང་ཐུབ། གང་ལྟར་སྔོན་ཐོན་དང་རྗེས་ལུས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སྐབས་དེ་དང་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒུད་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། མི་རྣམས་ཀྱི་འདོད་བློ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡེ་ནས་མ་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། རིག་གནས་ཀྱི་དར་རྒུད་དེས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་ལ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་མྱོང་བ་དང་། གླང་དར་མའི་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་ཉམས་དམས་སུ་སོང་བའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་འགོ་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྟོབས་ཤུགས་ཚོ་ཁག་གི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་གཙོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱང་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་དར་འཕེལ་དུ་སོང་བ་དང་། རིག་གནས་དར་འཕེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གནང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟའི་སྟེང་ནས་ང་ཚོར་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཐོབ་བྱུང་བ་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྨང་གཞི་ནི་རིག་གནས་གནས་སྟངས་ཀྱི་རག་ལས་ས་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་དེ་ཉིད་ཀྱང་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་ན། ངེས་པར་རིག་གནས་ལ་གཙིགས་ཆེན་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གོར་བུར་འགྲིལ་ཤུགས་ལ་དོ་སྣང་། རིག་གནས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་གཏོར་བ་སོགས་བྱེད་རྒྱུན་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།
མདོར་ན་མི་རིགས་ཤིག་གི་སྐྱེ་འགག་གནས་འཇིག་དེ་ཡང་རིག་གནས་ལ་རགས་ལས་ཡོད་ལ། མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དེ་ཡང་མི་རིགས་དེ་གའི་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་ཡིན་གཤིས་། ང་ཚོས་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱིས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་བས་སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ཡང་འཚོ་ཤུགས་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ལ། དེ་ལྟའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱིས་རྨང་གཞི་བྱས་པའི་མི་རིགས་རིག་གནས་དེ་ཡང་སྔོན་ཐོན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་སྙམ། གང་ལགས་ཤེ་ན། སྔོན་ཐོན་གྱི་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དེར་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྨང་གཞི་ཞིག་ངེས་པར་ཡོད་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ཡང་འཚོ་ཤུགས་ལྡན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། གོག་ཧྲུལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་པ་ཞིག་ཡེ་ནས་ཡིན་མི་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་དུས་རབས་འདི་དང་མི་རིགས་འདིའི་ཆེད་དུ་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་པར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པ་དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང་མ་འོངས་པར་ཁ་ཕྱོགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། མི་རིགས་རང་བཞིན་དེ་བརླགས་ན་མི་ཆོག གལ་ཏེ་མི་རིགས་རང་བཞིན་དེ་བརླགས་ཚེ། དེ་ལྟའི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ཡང་གང་དྲན་དྲན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། དེ་ལྟར་བྱུང་ཚེ་ཐམས་ཅད་ངལ་བ་འབྲས་མེད་ལས་གཞན་ཡོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།
དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་གཉིས་འགལ་ཟླར་ལངས་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། ང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་བར་གྱི་འགལ་ཟླ་ཐག་གཅོད་ཇི་ལྟར་བྱ། འོ་ན་གཅིག་དོར་གཅིག་ལེན་བགྱིད་དམ། ཡང་ན་གཉིས་འཛིན་མཉམ་འཇོག་བགྱིད་དམ། ཁོ་བོས་བལྟས་ན་དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཐག་མི་ཆོད་པས། དོན་ལྡན་གནད་འཕིགས་ཀྱི་ཐད་གཅོད་རང་བཞིན་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང་། དེང་རབས་འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་མི་རིགས་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཚེ། གཞི་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་བར་གྱི་འགལ་ཟླའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ལེགས་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ད་གཟོད་འཚོ་ཤུགས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་རིག་གནས་ཤིག་ཀྱང་ཡོང་ཐུབ། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་གཞི་ནས་རང་རེའི་རིག་གནས་ཀྱིས་རང་རེའི་མི་རིགས་འདི་ཉིད་བདག་སྐྱོང་ལེགས་པོ་ཐུབ་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་སྔོན་ཐོན་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རྗེས་ཀྱང་ཟིན་ཐུབ། དེ་ནི་ཁོ་བོས་ཤོག་བུའི་སྟེང་དུ་ཐག་བཅད་པ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དོན་དངོས་ལས་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་བོའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། མི་རིགས་ཤིག་གི་མ་འོངས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་ནི་ད་ལྟའི་དཔལ་འབྱོར་ཚུད་པའི་རིག་གནས་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་རིག་གནས་དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་ཡང་དག་དང་རྒྱུན་འཛིན་གནས་སྨིན་བྱེད་ཐུབ་མིན་ལ་རག་ལས་འདུག་སྙམ། འོན་ཀྱང་དེང་ཆར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཁྲོད་དུ་སྔར་བྱུང་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་བའམ་ཕྱོགས་རེ་བའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་པ་མང་ཞིང་། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལ་གནད་ལ་འཕིགས་པའི་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་མཁན་ནི་ཆེས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཏུ་ཟད། ཐག་ཉེ་ས་ནས་བཤད་ན་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་དུའང་རིག་པའི་གནས་བཅུའི་སྐོར་ཕྱོགས་རྐྱང་པའི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཞིབ་འཇུག་ལམ་ཙམ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་མ་འདངས་སྟབས། དེང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་བའི་དུས་འདིར་ད་དུང་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་གི་ཐ་སྙད་ཐད་ལྷགས་བསྡད་པའི་རྙོག་དྲ་འགའ་ཞིག་སེལ་ཐུབ་མེད་པ་སྟེ། གནས་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན། གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་དང་གང་ཞིག་ཚད་མ་རིག་པ་ཡིན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་དོན་དམ་གནད་ལ་འཕིགས་པའི་ངེས་ཚིག་ཅིག་ཀྱང་འཇོག་ཐུབ་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དེ་གཉིས་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་སུ་ལུས་ལྟ་བུའོ།། རྒྱུ་མཚན་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་མང་དག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བཅུ་ཞེས་པ་དེ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཡ་མཚན་པ་གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་ཆུང་བ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་མཆིས། དེ་ནི་ང་ཚོ་དུས་རབས་ཀྱི་མིས་དུས་རབས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱ་རྒྱུ་མ་འདངས་པ་ལས་ཐོན་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། དོན་དམ་རིག་གནས་བཅུར་དབྱེ་བའི་སྲོལ་དེ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྔོན་བྱོན་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་རེངས་པོར་གནས་པའི་དབྱེ་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་སུ་བཀྲལ་བསྡུ་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དབྱེ་རིམ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀུན་མི་འདྲ་བ་ལྟ་ཞོག ཐ་ན་བཟོ་རིག་པ་གཅིག་པུའི་ནང་དུའང་ཤེས་བྱ་ཀུན་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ།
དོན་གཉེར་རྗེས་འཛིན་བཟོ་རིག་མཐའ་ཡས་ཀྱང་།།
སྒོ་གསུམ་བཟོ་ལ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཀྱང་འདུ།།
ཞེས་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང་རང་རེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་དུས་ལས་ཡོལ་བ་གང་ཞིག་དེང་རབས་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དེ། དེང་རབས་རིག་གནས་ཀྱིས་རང་བདག་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱིས་ཏག་ཏག་འཆིང་སྡོམ་བྱེད་པ། དེང་རབས་རིག་གནས་ཀྱིས་ཚན་རིག་སྤེལ་བ་གཙོར་འཛིན་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱིས་ཏག་ཏག་ཚན་རིག་སྤེལ་བར་བཀག་འགོག་བྱེད་པ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མཁས་པ་དེ་དང་དེས་ནི་གང་ཞིག་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཡིན་དང་གང་ཞིག་དེང་རབས་རིག་གནས་ཡིན་སྐོར་ལ་གནད་ལ་འཕིགས་པའི་ངེས་སྲོལ་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་མེད་ལ། དེ་བས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་མི་རིགས་རིག་གནས་བར་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་བར། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ཚན་རིག་བར། སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་པ་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པའི་བར། སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་དང་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པའི་བར་བཅས་ཀྱི་འགལ་འབྲེལ་སྐོར་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་འདངས་མེད་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་ཡིན་ན་སྲོལ་རྒྱུན་གོག་ཧྲུལ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ཐལ་བས། ལྟ་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་མི་ནུས། ལར་ནས་རིག་གནས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལའང་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། སྔར་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཚན་རིག་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། དེང་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞེས་བློ་དང་ལྡན་པ་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་སྤོབས། ཁོ་བོས་བལྟས་ན། དེང་དུས་ཚན་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དེ་ཡང་རང་བྱུང་ཚན་རིག་སྐོར་སྔར་དང་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཅིག་ཏུ་སླེབས་པ་ཙམ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་སྐོར་དང་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྐོར་སྔ་མིས་རྟོགས་ཟིན་པ་མང་པོ་ཞིག་ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པ་ལྟར་ཡིན། དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་ནན་བཤད་བྱེད་མི་དགོས་པར། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྤེལ་བའི་བསྡུར་དཔྱད་རང་བཞིན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག་པས་གཟིགས་པར་འཚལ་ལོ།།
མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གཏོང་བསམ་ན། ངེས་པར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་ཡང་དག་དང་། སྔར་སོང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་བསླབ་བྱར་བསམ་གཞིགས་ནན་པོ་བྱ་དགོས་པར་མ་ཟད། དེང་སྐབས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་ཤེས་དཔལ་བར་ཆོད་པའི་རྒྱང་ཐག་ལ་ཡང་འདང་ཞིག་མི་རྒྱག་ཀ་མེད་རེད། སྤྱིར་ནུབ་གླིང་གི་དེང་རབས་རིག་གནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གནའ་རབས་རིག་གནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་དག་ཚང་མར་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ལོས་ཡོད་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ཡང་ཐེར་ཟུག་གམ་རེངས་པོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན། རང་ཅག་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་ཧྲིལ་པོ་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་བསམ་ན། རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་མ་བརྟེན་ཐབས་མེད་ཡིན་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་གསར་པ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། དེང་རབས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློར་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་ཐུབ་པའི་མི་རིགས་རིག་གནས་གསར་པ་ཞིག་སྐྱེད་སྲིད་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིར་འགྱུར་བར་བྱེད་དགོས་པའོ།།
མཇུག་བསྡུའི་གཏམ།
དེང་འཛམ་གླིང་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་འགྲོ་བ་མིའི་བསམ་འདུན་ཉེ་རུ་འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འདིར་ཡང་འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་དང་མི་རིགས་ཁག་གིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་རང་ཅག་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་ཉིད་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནས་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱི་པའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་གིས་རེད་སྙམ། དེས་ན་དུས་སྐབས་བཟང་པོ་འདི་ལྟའི་འོག ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོའི་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལོ་རྒྱུས་དང་། དེའི་སྒོ་དབྱེའི་རང་བཞིན། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་བར་གྱི་འགལ་ཟླའི་གནད་དོན་གསལ་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་། གང་ལགས་ཤེ་ན། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་མ་རྩ་ཡིན་ལ། རིག་གནས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་འཚོ་ཤུགས་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་འདུ་ཤེས་བར་གྱི་འགལ་ཟླའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་ལས་ཞོར་དུས་ཁོམ་ཕྲན་བུ་ཡོད་རིགས་དམ་འཛིན་གྱིས་གོང་གསལ་གནད་དོན་དེ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་བསྡུས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྤེལ་བ་དེ་ཡང་། བློ་དམན་རྣམས་ལ་མཚམས་སྦྱོར་དང་། བློ་མཉམ་རྣམས་ལ་གྲོས་འདེབས། བློ་ལྡན་རྣམས་ལ་སྐུལ་མ་བཅས་ཡིན་ལ། ཉིང་དགོས་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྔར་བས་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྨན་ཕྱིར་ཡིན་ན། སླད་མའི་ཆར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཐུགས་ཞེན་མཛད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་རྒྱས་འཐུས་ཚང་གི་ཆེད་རྩོམ་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་གནང་རྒྱུར་རེ་སྒུག་ཞུ་བཞིན་ཡོད་དོ།། །།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
༡. 《སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ།》(བོད་ཡིག)
༢. 《གཟི་ཡི་ཕྲང་བ།》(བོད་ཡིག)
༣. 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།》(བོད་ཡིག)
༤. 《སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན》(རྒྱ་ཡིག)
༥. 《བོད་ཀྱི་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ》(རྒྱ་ཡིག)
༦. 《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ།》(བོད་ཡིག)
༧. 《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས》(བོད་ཡིག)
༨. 《ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཚོད་དཔག་བསྐྱར་མ།》(རྒྱ་ཡིག)
༩. 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས།》(བོད་ཡིག་དེབ་གཉིས་པ།)
༡༠. 《བོད་ལྗོངས་སྒྱུ་རྩལ་ཞིབ་འཇུག》(བོད་ཡིག་དུས་དེབ།)
དྲ་ཚིགས་འདིའི་པར་དབང་གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བར་དབང་བས་ཕན་ཚུན་ལ་དབང་བཅོལ་མ་བྱས་གོང་རང་དགར་མི་སྤྱོད་པར་མཁྱེན།
དྲ་ཚིགས་དཔང་རྟགས།蜀ICP备14009601号-1

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ལི་ཀེ་ཆིང༌།
སྲིད་བློན་གཞོན་པ།
༡༩༥༥
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་དབང་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདྲ།
Overview
མིང་སྒྲ། ལི་ཀེ་ཆིང༌། soundbite
སྤྱི་ལོ་། ༡༩༥༥ ལོར་ཨན་ཧུ་ཡི་ (Anhui Province) ཞིང་ཆེན་དུ་སྐྱེས།
ཤེས་ཚད། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་ངལ་རྩོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་ལ་མ་འོའི་ལྟ་གྲུབ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕུལ་བྱུང་བའི་བློ་མཐུན་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། ཁོང་གི་སློབ་གྲོགས་འགའ་རྒྱ་གཞུང་དང་མ་འཆམ་པར་གྱུར།
ཕྱི་སྐྱོད། ཧུ་ཇིན་ཏའོ་ཡི་བལྟ་སྐྱོང་འོག་ཡོད། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགན་འཁུར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་བདུན་པ། སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཞིག གོ་ལའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང༌། ནུས་པའི་བེད་སྤྱོ་ཚགས་ཚུད། འཕྲོད་བསྟེན་ཡར་རྒྱས། གྲོན་ཆུང་གི་ཁྱང་པར་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དོན་གཉེར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ།
འདུན་ལམ། ཝེན་ཇེན་བྷའོ་ (Wen Jiaba) ཡི་རྗེས་སྲིད་བློན་དུ་གྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདྲ། འོན་ཀྱང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་གནས་རིམ་གཉིས་པར་སླེབས་ཐུབ་སྲིད།རྒྱ་ནག་མི་མང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོར་སླེབས་སྲིད།
བོད་དང་འབྲེལ་བ། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་དབང་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདྲ།
དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ནང་བཟུང་བའི་གོ་གནས་དང༌། ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་བྱ་གཞག་ཁག
ད་ལྟའི་ཆར་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགན་འཁུར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་བདུན་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་ཝེན་ཇེན་བྷའོ་ (Wen Jiabao) ཡི་ཚབ་ཏུ་སློབ་བློན་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདྲ། ཁོའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས། ལྟ་བ་ཁྱེར་ཕྱོགས་གྲུབ་སོགས་ཧུ་ཇིན་ཏ་འོ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོ་ནི་ཧུ་ཇིན་ཏ་འོ་ཡི་ངོ་བཤུས་གཞོན་སྐྱེས་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་པར་ཞུགས་སྐབས་ཧུ་ཇིན་ཏ་འོ་དང་ཁོའི་དབར་མོ་ལོ་ཉེར་ལྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་གྲོགས་འདྲིས་བྱུང༌། ཧུ་ཇིན་ཏ་འོས་ལི་ཀེ་ཆིང་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་ཡོང་བར་འདོད་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གྲོས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་ཞེས་པའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཁང་སྦུག་གི་ཆབ་སྲིད་ཞིགདེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་ཇིང་པིན་སྲིད་འཛིན་དུ་གྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་མོས་མ་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང༌། དབང་འཛིན་གི་གོ་ས་མཐོ་ཤོས་འཛིན་ཐུབ་མིན་དང༌། འགལ་ཟླ་དང་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་ཤི་ཇིང་པིན་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡར་རྒྱས་དང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དང་འདྲིས་གཤིབ་བྱ་རྒྱུར་དོན་གཉེར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ལི་ཀེ་ཆིང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཧེ་བག་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དྲྭ་བ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུན་དོན་གཉེར་ཅན་ཞིག་ཡིན།
ཡིན་ཀྱང་གཉིས་པོས་འཆམ་མཐུན་ངང་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མིན་རྟོགས་ཞིབ་ཆེད་ཤི་ཇིང་པིན་དང་ལི་ཀེ་ཆིང་གཉིས་ཀའི་ཐད་བལྟ་ཞིབ་ཟམ་མོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉེ་བའི་ཆར་ལི་ཀེ་ཆིང་དྷཱའོས་ (Davos) དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་གི་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་དེས་ཁོའི་དབང་ཚད་ཇེ་མཐོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་དང་འབྲེལ་གཏུགས་གྱི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འདོད་འདུན་མཚོན། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོས་ཚོགས་འདུ་མང་དག་ཞིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཚད། གསར་འགོད་རྒྱུད་ལམ་ཕལ་མོའི་ཆེ་གླེང་གཞིར་གྱུར་ཡོད།
འདས་པའི་བྱས་རྗེས།
Lསྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོར་གཞོན་ནུའི་མཐུན་ཚོགས་སུ་ཞུགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༨ བར་ཚོགས་པ་དེའི་དྲུང་ཆེ་བྱས།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་ཧེ་ནན་ཞིང་ཆེན་ (Henan Province) གྱི་སྲིད་སྐྱོང་བྱས། སྐབས་དེ་དུས་ཁོ་ལོ་ ༤༣ ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་སྐྱོང་གཞོན་ཤོས་ཡང་རེད་འདུག
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༤ ནས་ ༢༠༠༧ བར་ཧེ་ནན་ཞིང་ཆེན་དང༌། ལི་ཨོ་ནིང་ཞིང་ཆེན་ (Liaoning Province) གྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་བྱས།
ཧེ་ནན་དང་ལི་ཨོ་ནིང་ཞིང་ཆེན་གཉིས་སུ་མེ་སྐྱོན་དང༌། རྡོ་སྲོལ་གཏེར་ཁའི་ནང་སྦར་གས་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་ཆགས་སྒོ་བྱུང་རྐྱེན་ཁོང་ལ་བསོད་ནམས་དམན་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཞིག་ཐོབ། AIDS ནད་ཡམས་འགོག་ཐབས་ཐད་མགྱོགས་མྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མེད་པར་རྐྱེན་ཁོར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་མཁན་བྱུང༌། སྲིད་སྐྱོང་བྱེད་སྐབས་ཁོའི་བྱ་གཞག་རྣམས་མདངས་སྐྲག་མེད་པ་བྱུང་འདུག ཁོའི་སྐོར་གཞན་གྱིས་ཉུང་ཉུང་ལས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། ཉེ་ལམ་ཕྱིར་བསྐྱོད་བྱས་པ་ལས་དེ་སྔོན་དེ་ལྟར་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་རེད་འདུག
ཁྱད་མཚར་གྱི་གནད་དོན་འགའ།
ཁོའི་སློབ་གྲོགས་ཝང་ཤའོ་གོའང་དང༌། (Wang Shaoguang) ཧུ་པིང༌། (Hu Ping) ཞཱང་ཝི། (Zhang Wei) ཕཱེང་ཞི་མིང༌། (Fang Zhiming) ཝང་ཇུན་ཏོ། (Wang Juntao) ལ་སོགས་པ་རྒྱ་གཞུང་ལ་གདོང་ལེན་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་གླེང་བྱེད་མཁན་དུ་གྱུར་འདུག གཞོན་ནུའི་མཐུན་ཚོགས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་སྐབས་ཁོའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་ཕྱོགས་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་དེར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་བྱུང་འདུག དྲན་པ་ཞེ་དྲག་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་འདྲ།
གཞན་གྱིས་ཁོ་འགྲེལ་བརྗོད་ཇི་ལྟར་བྱས་ཡོད་འགའ།
- Wikipedia: ཝི་ཀི་དྲྭ་རྒྱ། ཁོ་ནི་ཁ་བསང་ཅིང་ཚ་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག
- ཕོ་རོབ། (Forbes) དུལ་ཅིང་འགྱིངས།
- Cheng Li ཆེང་ལི། ལི་ལ་གཤིས་སྤྱོད་གཞན་དང་མི་འདྲ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། ཁོ་ནམ་ཡང་ཁོ་ཁྲ་ཟ་གི་མེད་པ་དང༌། ཁོང་རང་གི་ལས་རོགས་རྣམས་ཐད་སྡུག་ཅག་ཕལ་ཆེར་ལབ་བྱེད་ཀྱི་མེད།
འབྲེལ་བཏུགས་བྱེད་སའི་ཁ་བྱང་།
- Address: Zhongnanhai, Xi Chang’an Jie, Beijing 100017.
- Website: www.gov.cn
- Phone: + 86 10 6307 0913
- Fax: + 86 10 6307 0900


text:
རྩོམ་རིག་གསར་བའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་གླེང་བ།
དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློ།
གངས་ཅན་བོད་མི་མི་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་སྔ་ཞིང་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་དར་སྔ་ཤོས་གྲས་ཡིན་ལ། རྩོམ་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་གླུ་གཞས་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཆེས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་བ་དང་། སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་དམངས་གླུ་སོགས་ཀྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་འཚོ་བའི་ནང་དོན་སོགས་ལ་བརྟགས་ན་ཤེས་ཤིང་། ཡི་གེར་བཏབ་པའི་སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་རྟོགས་བརྗོད་རྣམ་ཐར་སྙན་ཚིག་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་སྐོར་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་བཟུང་རིམ་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཚད་གྲངས་དང་སྤུས་ཚད་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་། གནའ་དུས་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སོ་ཆེ་བའི་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་འགྲན་བཟོད་ཅིང་ཞན་སྐྱོན་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་སྤོབས། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་བཅུ་དགུ་བའི་མཚམས་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་བཟོ་ལས་དང་མཉམ་དུ་དར་བའི་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་འི་གནས་ཚུལ་རྗེན་སྟོན་བྱེད་པའི་དེང་དུས་རྩོམ་རིགས་ཕྱོགས་ལ་ངེད་ཅག་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་ཡིན། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་དང་རེ་འདུན་མཚོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ནི་མི་ལ་ལའི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་རུང་མེད་ཀྱང་རུག་བའི་བྱ་བ་གལ་ཆུང་ཞིག་མིན་ལ། སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་མང་གི་བློ་རིག་དང་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་བློ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཚོན་པའི་རྟགས་མཚན་མངོན་གསལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་མིག་རྒྱངས་ཡོད་པའི་མི་སྣ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་མཐོང་ཆེན་བྱ་བར་འོས། ཉེ་ཆར་ལོ་འགའི་རིང་ལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ན་གཞོན་དང་དར་མའི་ཁྲོད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། མི་མང་གི་རར་འདུན་མཚོན་པའི་སྒྲུང་གཏམ་དང་། སྙན་ཚིག་རྩོམ་མཁན་མི་གྲངས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་བས་བོད་རིགས་རང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་རུ་ཁག་གསར་བ་ཞིག་རིམ་གྱིས་གཞི་ཆགས་ཤིང་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ནི་སྙིང་ནས་དགའ་བ་བསྐྱེད་འོས་པའི་དོན་ཆེན་ཞིག་རེད།
འོན་ཀྱང་རྩོམ་པ་པོ་མང་ཤོས་ཤིག་ནི་གསར་དུ་རྩོམ་རིག་གི་ལམ་ལ་གོམ་པ་སྤོས་པ་དང་། རྩོམ་རིགས་གསར་བའི་རྩོམ་སྟངས་དང་ནང་དོན་གཉིས་འཆར་ཚོད་བརྟག་བྱེད་པ་ལས་རང་ལ་ངེས་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་མེད་པ་དང་། བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་ོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་བ། བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ། མི་རིགས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་།ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་མི་འདངས་པ་དང་། གནའ་དུས་དང་དེང་དུས་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ལ་གོ་ཐོས་ཉུང་བ་དང་། རྩོམ་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྒྱུ་ཆའི་གཙོ་བོ་སྐད་ཡིག་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྡར་བཅད་པ་མི་འདངས་པ་སོགས་ལས་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཆུ་འཁྱགས་པ་ལ་རྩམ་སྐྱ་བཞིན་དུ་ཟབ་ཁྱད་མི་འདངས་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞོག་ཅིང་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དང་། ཚིག་སྦྱོར་ཆ་ནས་སྦྱོར་བདེ་ཞིང་དོན་ལ་འབྱོར་ཚབས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐོན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་མི་འདངས་ས་འམ་སྐྱོན་ཆ་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། ལམ་གསར་བར་གོམ་པ་སྤོས་པ་དང་ཚོད་བརྟག་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞན་ཆ་དང་སྐྱོན་ཆ་བྱུང་བ་ལ་ཡ་མཚན་རྒྱུ་དང་ཡ་ང་རྒྱུ་མེད་མོད་ཞན་ཆ་དང་སྐྱོན་ཆ་ངོས་ཟིན་ནས་འདོར་ཅི་ཐུབ་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་རིགས་ནི་མི་མང་གི་བསམ་པའི་ཟས་དང་སེམས་ཀྱི་སྨན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་རླུང་ལྟར་གྲགས་ཤིང་དོན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གནས་པས། ཟས་དང་སྨན་ནི་གྲངས་མང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པ་ཟས་བཅུད་དང་རོ་ནུས་བཟང་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཟས་གཡོ་མཁན་མཁས་པ་དང་། སྨན་པ་མཁས་པས་བཟང་རུང་མི་རུང་དུག་ཡོད་མེད་ལུས་ལ་ཕན་མི་ཕན་སོགས་ཟས་དང་སྨན་གྱི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་དང་བླང་དོར་ཤེས་པའི་ངོས་ནས་ཟས་སྨན་རོ་བཅུད་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྦྱོར་ཞིང་། དེ་ལས་ལུས་ཟུངས་གསོ་བ་དང་ནད་སེལ་བའི་དགོས་པ་འགྲུབ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཟས་སྨན་གྱི་ནུས་པ་མི་ཤེས་ཤིང་བླང་དོར་མི་བྱེད་པར་ཤ་རིགས་འབྲུ་རིགས་རྩྭ་ལྡུམ་སོགས་ལག་ལ་གང་རྙེད་རྙེད་ཐམས་ཅད་ཟས་དང་སྨན་དུ་བྱས་ནས་ཚོང་རར་བཤམས་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་བཟར་བཅུག་ན་ཕན་པ་ལས་གནོད་པ་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་ཟས་དང་སེམས་ཀྱི་སྨན་གཡོས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྩོམ་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་བླང་དོར་ཤེས་ནས་ལེགས་ཆ་སྤེལ་ཞིང་སྐྱོན་ཆ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་རྩོམ་སྤུས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་སྣང་ལ། འདིར་གསར་རྩོམ་སྐོར་ལས་བྱུང་བའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་གི་ཐད་ནས་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཅུག་ཟད་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི།
དང་པོ། སྐད་ཡིག་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་ལ། སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཏེ། ངོ་བོ་སྟེང་ནས་མི་འདྲ་བའི་རྩོམ་རིག་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོག་རིགས་དང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་བདེན་བརྫུན་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཉམས་འདོན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་པས་དོན་སྤྱི་དང་སྒྲ་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའམ་དངོས་པོའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་མི་བྱེད་པར་བདེན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་གི་སྙན་ཆ་དང་མཛེས་ཆ་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པར་བརྗོད་བྱའི་དོན་གོ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྩོམ་རིགས་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་རིགས་ཟེར་ཞིང་། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་དང་འགྲེལ་བཤད། ཚན་རིག་རིག་གསར་ཀྱི་གཞུང་། ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཐེར། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཟིན་བྲིས། སྐུར་ཡིག བྱས་རྗེས་དྲང་པོར་བརྗོད་པའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་རིག་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་སྣང་ངམ། དངོས་པོའི་རང་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཚུལ་ཞིག་མཚོན་ཕྱིར་རྟོག་བཏགས་ཅི་དགར་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་སྦྱོར་ཡང་གོ་དོན་བརྡ་འཕྲོད་ཐབས་ཙམ་མིན་པར་སྙན་ཞིང་རྣོ་བ། མཛེས་ཤིང་བརྗིད་ཆགས་པ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་ཐོན་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རིགས་ལ་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཟེར་ཞིང་། སྙན་ཚིག ཟློས་གར། སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད། གླུ་གཞས་སོགས་དེའི་ཁོངས་སུ་བཏོགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྤྱིར་སྒྱུ་རྩལ་ཞེས་པ་ནི། རིག་འཕྲུལ་ལམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཛེས་སྡུག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་བཀོད་ཕུལ་བྱུང་བ་དང་ལུས་ངག་གི་ཉམས་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཞེས་པ་ནི། ཚིག་སྦྱོར་སྟེང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་རྩོམ་རིགས་ཏེ། རི་མོ་ནི་ཚོན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་། རོལ་མོ་ནི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ནི་ཚིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཞེས་འཛམ་གླིང་ན་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། རྟགས་འཇུག་རྩ་བར།མིང་གི་ཁོངས་ནས་ཚིག་བྱུང་ནས། ཚིག་གིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད། ཅེས་པ་ལྟར། དངོས་པོའི་མིང་དང་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྒྲ་འདུས་ལས་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་། ཚིག་གིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་སྐད་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་ལ་བྱེད་ལས་བརྗོད་དོན་གསལ་ལ་མ་ནོར་སྟོན་ཅིང་། དགོས་པ་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའང་རིགས་ཤིག་དང་། བྱེད་ལས་བརྗོད་བྱ་གསལ་ལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་ཙམ་མིན་པར་དགའ་སྡུག་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་དང། སྙན་བརྗིད་མཛེས་སྡུག་གི་རོ་ནུས་ཚིག་གི་དངོས་ཟུར་ཅི་རིགས་སུ་ཐོན་ཅིང་། དགོས་པ་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། བྱེད་ལས་དང་དགོས་པ་མི་གཅིག་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་རིགས་ཡོད་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་རིགས་ལ་ཚིག་སྦྱོར་སྟེང་ནས་དོན་གྱི་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཅིང་། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་གི་མ་ཆོག་པར་རྩོམ་ལྟ་མཁན་དང་། ཉན་མཁན་གྱི་བརྒྱུད་ལ་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་། བདེ་སྡུག་གི་དགའ་སྐྱོའི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཐོན་དགོས་པ་ཡིན། གོ་བརྡ་འཕྲོད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྩོམ་རིགས་ལ་ཡང་མ་མཐའ་སྙན་ངག་མེ་ལོང་དུ་བྱུང་བའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་བོ་ཚང་དགོས་ཏེ། དེ་མ་ཚང་ན་སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་སྐྱོན་དུ་བརྩི་བ་ཡིན།ཁྱད་ཆོས་བཞི་བོ་དེ་གོ་བདེ་བར་བཤད་ན།
ཁྱད་ཆོས་དང་བོ་ནི། སྨྱོན་པའི་གཏམ་ལྟར་རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་དང་ཕན་ཚུན་ལ་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་ལས། དངོས་པོ་ཡི་ནི་ཚིག་རྣམས་ཀུན།། ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱེད་ཉིད་ཅན།། ཞེས་བྱུང་།
ཁྱད་ཆོས་གཉིས་པ་ནི། གླང་རྒན་འདམ་ལ་ཟུག་པ་ལྟ་བུ་རྫབ་རྫོབ་མ་ཡིན་པར། མི་དགོས་པའི་ཚིག་ཉོག་སྤངས་ཤིང་། དོན་འདུས་ངོས་གཙང་དགོས་པ་སྟེ། དོན་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས། མ་བྱས་ཞེས་བྱུང་།
ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚད་དང་བསྟུན་ནས་ལྭ་པ་བཟོས་པ་ལྟ་བུའམ་མདའ་མཁན་མཁས་པའི་དའ་མོ། གཟས་སའི་གནད་ལ་ཕོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་བསྙེགས་པའམ། ངེས་པ་སྟེར་ཚབས་ཆེ་བ་དགོས་པ་སྟེ་གནས་སུ་བསྔགས་པ་དང་། ཞེས་བྱུང་།
ཁྱད་ཆོས་བཞི་པ་ནི། སེང་རས་ཀྱིས་གཡོགས་པའི་མཛེས་པའི་གདོང་དང་། སྨུག་པའི་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ལྟ་བུ་མིན་པར་རྫ་ཆུ་དྭངས་མོའི་ཞབས་ཀྱི་རྡེའུ་དཀར་ནག་གསལ་ལེར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཁ་གསལ་ཞིང་དོན་གོ་བདེ་བ་དགོས་ཏེ། བརྗོད་རིམ་སྟོབས་ལས་དངོས་པོ་ནི། ཟབ་མོ་དག་ཀྱང་གསལ་བ་སྟེ། ཞེས་བྱུང་ངོ་།
སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ལ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་ཚང་བ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པའི་སྙན་བརྗིད་མཛེས་སྡུག་གི་ཉམས་དང་ནུས་པ་ཐོན་པར་བྱེད་དགོས། ཚིག་ཉམས་དང་དོན་ཉམས་འདོན་ཚུལ་ལ་ཡང་ད་ཎ་ཌའི་སྙན་ཚིག་རིག་པའི་གཞུང་ལས་བྱུང་བ་དང་། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ། གླུ་གཞས། ཤགས། ཁ་མཚར་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་རང་སྐད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆགས་པའི་ངོ་མཚར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་གི་ཉམས་དང་། མི་རིགས་གཞན་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་སྐད་དང་རྩོམ་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་རོ་ནུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཚིག་རྒྱན་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ལ། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་པ་པོ་བཟང་བོ་བྱེད་ཤེས་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་འབྱོར་མོ་ཞིག་མ་འབྱོར་ཞིག་མ་འཁྱོངས་ན་ཚོན་གྱིས་སྡེབ་སྦྱོར་མི་ཤེས་པས་ཐང་ག་བཞེངས་བ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་འདེགས་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་པས་གླུ་ལེན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། དེ་ཡང་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་གཞུང་དང་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་གཞུང་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་རྩོམ་གྱི་ལག་ལེན་ལ་སྦྱོར་ཤེས་པ་དགོས། རྩོམ་འབྲི་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཚིག་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐོན་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་བརྗོད་བྱ་གང་འགབ་རེ་འཇོག་པའི་སྙན་ངག་གི་རྩོམ་རྒྱུག་འབུལ་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དེའི་དོན་སྟོན་པའི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་ཉམས་ཁྱད་མཚར་ཐོན་པའི་ཚིག་དང་ཚིག་རྒྱན་བཙལ་དགོས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕོ་མོ་དང་། ལུས་བོང་ཆེ་ཆུང་དང་། ལོ་ན་རྒན་གཞོན། ཤ་མདོག་དཀར་སྨུག་སོགས་དང་བསྟུན་ནས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་གོས་རྒྱན་སྤྲས་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཚིག་རྒྱན་ཡང་བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་དང་འཚམ་པར་སྦྱོར་བ་གལ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྤྲང་མོ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་གྱུར་ནས་གཟབ་སྤྲས་བྱེད་པ་བཞིན་གོས་རྒྱན་རིན་ཐང་གང་ཆེ་དང་། གོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གོས་དང་། རྒྱན་གྱི་སྟེང་དུ་རྒྱན་བརྩེགས་ན་དར་ཟབ་དང་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བཤམས་སྟོན་བྱས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་ལུས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་སྒྲིབ་པའི་ཚུལ་ལས་མ་འདས་སོ།
སྔོན་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཆོས་དང་། དེང་སང་ཕྱི་གླིང་ན་དར་ཆེ་ཞིང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་ཏུ་ཡང་རིམ་གྱིས་དར་གྱིན་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གོས་རྒྱན་རྒྱན་སྤྲས་སྟངས། གོས་སྲབས་ཅིང་ལུས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མངོན་པ་དང་། རྒྱན་ཉུང་ཟད་ཅིག་ལས་མི་འདོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་གི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་འདིས་རྩོམ་ཉམས་འདོན་ཚུལ་དང་ཚིག་རྒྱན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་རིག་སྒོ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བཏོད་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་ཡ་གྱལ་གཅིག་ཏུ་བརྩིའོ།།
རྩོམ་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ཚིག་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་ཤེས་དགོས་ན། སྐད་ཡིག་གི་གཞི་རྩ་བཟང་ཙམ་ཞིག་འཆགས་དགོས། དེ་ཡང་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་མི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་སྤྱི་སྐད་དང་། བྱེ་བྲག་པའི་ཡུལ་སྐད་གཉིས་ཡོད་ལ་སྤྱི་སྐད་ནི་སྐད་རིགས་གང་ཡིན་ཀྱང་ཐོག་མར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་གཞིར་བཟུང་ནས་ཡི་གེར་བཏབ་ཅིང་། སྲིད་དོན། ཚོང་ལས་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་བེད་སྤྱད་ནས་ཁྱབ་ཆེ་བར་སོང་ཞིང་སྐད་ཡིག་དེའི་ས་ཁོངས་སུ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཕན་ཚུན་ལ་བརྡ་འཕྲོད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡུལ་སྐད་ཅེས་པ་ནི་ས་ཆ་སོ་སོའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཁ་སྐད་ཀྱི་མིང་ཡིན། དེ་ཡང་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མིང་ཚིག་གི་སྒྲ་གདངས་སྟེང་ནས་ཁྱད་ཤོར་བ་མ་གཏོགས། བརྡའི་མིང་གཞི་དང་། ཚིག་སྦྱོར་བྱེད་ཚུལ་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྣམ་གཞག་སྟེང་ནས་སྐད་རིགས་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མིན་ནོ།།
རྩོམ་གྱི་ནང་དུ་ངེས་པར་ཐུན་མོང་གི་དུ་བེད་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་སྐད་དམ་ཡིག་སྐད་ཚད་ལྡན་དེ་བཀོལ་དགོས་ཤིང་གལ་ཏེ་ཡུལ་སྐད་ཀྱིས་བྲིས་པའམ། ཡུལ་སྐད་བསྲེས་མང་ན་ཡུལ་དེའི་མི་ལས་ཡུལ་གཞན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོ་བས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་འདོགས་ཕུལ་ཆུང་ངོ་། དེང་སང་མི་ལ་ལས་ཡིག་སྐད་ནི་ཁ་སྐད་དང་བར་ཐག་རིང་ཞིང་མང་མང་གིས་མི་གོ་བས་ཁ་སྐད་ལྟར་འབྲི་དགོས་ཟེར།། དེ་ནི་ཡི་གེ་དང་ཁ་སྐད་གཉིས་ཀྱི་རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་འགལ་འབྲེལ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་མ་ཞུགས་པའི་གཏམ་ཡིན་ལ། ཡིག་སྐད་དང་ཁ་སྐད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བདེན། ཁྱད་པར་ཡོད་ས་དང་མདོར་བསྡུས་ན་གསུམ་སྟེ།
དང་པོ། ཡིག་ངོའི་སྒྲ་དང་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་སྒྲའི་ཁྱད་པར། གཉིས་པ། ཐ་སྙད་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར། གསུམ་པ། བཟོ་བཅོས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ།
དང་པོ། ཡིག་སྐད་དང་ཁ་སྐད་གཉིས་སྒྲ་མི་འདྲ་ས་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་མིན་ལ། དབྱིན་ཇི་དང་ཨུ་རུ་སུ་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་ཀློག་ཅན་གྱི་ཡིག་རིགས་ཕལ་ཆེར་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཁ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ནི་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྱུར་སླ་ཞིང་། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་ནི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ཆགས་ཤིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ལྟར་འགྱུར་ཆེ་ན་གོམས་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཞིག་ནས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ནུས་པ་ཉམས་འགྲོ་བ་ལས་འོས་མེད་དོ། དེའི་གནད་ཀྱིས་ཁ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཡང་ཡི་གེའི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་གཏན་ཆགས་རང་བཞིན་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེང་སང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དང་དབྱིན་ཡིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་ས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཡང་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་མ་བསྒྱུར་བར་གནའ་སྲོལ་ལྟར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་ཡིན།
གཉིས་པ། ཁ་སྐད་ལ་འཚོ་བར་མཁོ་བའི་ཐ་སྙད་ཉུང་ཤས་ཤིག་མེད་ལ། ཡིག་ངོར་རིག་གནས་ཇི་ལྟར་དར་ཆེ་ན་ཐ་སྙད་ཡང་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་མང་བ་ཡིན། རིག་གནས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མང་པོ་སྦྱངས་པ་མ་བྱས་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཕལ་ཆེར་གྱིས་མི་ཤེས་པར་མ་ཟད། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་ལ་རྒྱུས་མེད་པའི་རིག་གནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་དག་ག་ལ་ཤེས། དེ་ཡང་ཡིག་སྐད་དང་ཁ་སྐད་མི་འདྲ་ས་ཞིག་ཡིན།
གསུམ་པ། གདོད་མའི་རྣམ་པར་གནས་པའི་མང་མང་གི་ཁ་སྐད་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་བཞུ་བཏུལ་མ་བྱས་ཤིང་། དྭངས་སྙིགས་མ་ཕྱེ་བའི་གསེར་བྱེ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་གསེར་མགར་གྱི་ལག་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་གསེར་གྱི་བཅའ་ལག་ལྟ་བུ་དང་། དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡི་གེ་དང་རིག་གནས་ཁྱབ་གདལ་དུ་སྤེལ་ཏེ་མང་མང་གི་ཁ་སྐད་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་ལས། ཡིག་སྐད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མར་ཕབ་ནས་ཁ་སྐད་དང་བསྟུན་དགོས་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། དེ་འདྲ་མིན་པར་མ་ཟད། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ནི་སྤྱི་བཏང་གི་རྩོམ་རིགས་ལུས་ཀྱང་གྲིམས་ཤ་ཆེ་ཞིང་། ངོས་གཙང་བ། མཛེས་ཉམས་དང་རྣོ་དབལ་ཆེ་བ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཚང་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཡི་གེ་ནི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་དགོས་ཏེ། ཡིག་ངོའི་མིང་ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་གོམས་གཤིས་སུ་ཆགས་པ་དེ་དོར་ནས་ཡུལ་སྐད་རེ་ཟུང་དང་བསྟུན་ཁུལ་བྱས་ནས་ཁ་ལ་གང་ཡོང་ལག་ལ་ཅི་ཐེབས་བྲིས་ན། ཡིག་ལོང་ཕར་ཞོག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་གོ་བས་རྩོམ་རིགས་དེ་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཡོད་གནམ་སྔོན་པོས་ཤེས། དེང་སང་གི་རྩོམ་རིགས་ནང་དུ་ཡི་གེ་ལ་དག་ཆ་མེད་པ་དང་ཚིག་སྦྱོར་སྟངས་བོད་སྐད་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ཡུལ་སྐད་ཉ་ཉོག་བསྲེས་པ་མང་དུ་ཡོད་པས་ནང་དོན་ཅུང་ཟད་ལེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་འང་རིན་ཐང་ཆེ་ཆེར་བཅག་འདུག་གོ།
འོ་ན་རྩོམ་གྱི་ནང་དུ་ཡུལ་སྐད་གཏན་ནས་བཀོལ་མི་རུང་ངམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མིན་ཏེ་ཡུལ་སྐད་ནང་ན་རིན་ཐང་ཡོད་པའི་བརྡ་གསར་རྙིང་མང་དུ་ཡོད། སྔོན་གྱི་གསུང་རྩོམ་དང་དག་ཡིག་ནང་ན་མེད་ཀྱང་དོན་སྟོན་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་པའི་མིང་ཚིག་ཡུལ་སྐད་ལ་ཡོད་ན་ཡུལ་སྐད་ལས་བླངས་ཏར་ཁ་གསབ་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་འགྲོ་ལུགས་ཡིན། དེ་འདྲ་སྔོན་གྱི་ཚད་ལྡན་མཁས་པའི་གསུང་ན་ཡང་མང་དུ་ཡོད། དཔེར་ན་རྡོ་སྤིས་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་རྩོམ་ནང་ན་ང་ལ་ངི་དང་ངེ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ལྕང་ལོ་ཅན་གུང་སྐུ་ཕྱོགས་ལ་གནང་བའི་ཡི་གེ་སྟེ།
ངི་གཉིས་ཚེ་འདིར་མཇལ་བར་མ་གྱུར་ན། །ངུ་བ་སྤངས་པའི་བདེ་ལྡན་རྫོངས་ཤིག་ནས།།
ངེ་ཁྱོད་མེད་པར་བརྩེ་བའི་མཛའ་གྲོགས་སུ། །ངོ་ཤེས་བཞིན་དུ་འཕྲད་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས།།
ངོ་ངེ་བརྡ་དག་འདི་འདྲ་ཡོད་མོད་ཀྱང་། །ངུ་ངག་སྐྱོང་བའི་བྱིས་པས་ག་ལ་ཤེས།།
ངེ་རང་ལྟ་བུར་གཞུང་མང་ལྟོས་ཤིག་དང་། །པོ་ཏི་བརྒྱ་སྟོང་སྙིང་ལ་ས་ལེར་འཆར།།
ངི་ནི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ན་ཡོད།། ངུ་ནི་བོད་རིགས་ཀུན་ལ་ཐུན་མོག་སྟེ།།
ངེ་ཡང་སྒྲ་རྒྱན་མང་པོར་སྣང་ངོ་ཞེས།། ངོ་ཤེས་ནང་མར་དངོས་མའི་གསང་གཏམ་བསྒྲགས།། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།
གཞན་ཡང་། ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་རྩོམ་དང་། ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་གྱི་མགུར་གླུ་སོགས་ཀྱི་མང་ན་ཡང་གོ་བདེ་ཞིང་དོན་ལ་འབྱོར་ཚབས་ཆེ་བའི་ཕལ་སྐད་ཡུལ་སྐད་མང་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕལ་སྐད་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡི་གེར་འདེབས་ཚེ་སྒྲ་གདངས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ནས་བརྡ་སྤྲོད་ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་དང་མི་འགལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཡུལ་ལུང་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྒྲ་འདོན་སྟངས་དང་བསྟུན་ནས་རང་འདོད་དུ་འབྲི་མི་རུང་། ལྷག་པར་ཡོད་པ་རེད་དང་། ཡིན་སྟབས་ལྟ་བུ་ཡིག་སྐད་ལ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡུལ་སྐད་ལ་བསྟུན་ནས་ཡོག་རེད་དང་། ཡིན་ཙང་ལྟ་བུའི་བརྡ་ལོག་དེ་འདྲ་སྤེལ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་།
གལ་ཏེ་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་མི་རྣས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་ཕྱིར་ཡུལ་ལུང་གི་ཐ་སྙད་ཚིག་སྐྱག་བཀོལ་ན་ཡང་། མཇུག་མཆན་འགོད་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་མང་ལ་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པར་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་དངོས་རྫས་གསར་བ་མང་དུ་བྱུང་བ་དང་། ཚན་རིག་རིག་གནས་གསར་བ་སྔོན་ཆད་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་བར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་དགོས་དབང་གི་ཐ་སྙད་གསར་བ་མང་པོ་ཞིག་བཀོལ་དགོས་པ་བྱུང་། ཉེ་ལམ་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསར་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གསར་བཟོ་གསར་བསྒྱུར་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་། དེའི་ནང་དོན་ལ་འབྱོར་ཚབས་ཆེ་ཞིང་། བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་མི་མཐུན་ཞིང་། བསྒྱུར་བྱའི་གོ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོན་མེད་པའམ་འགྱུར་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། གཞན་སྐད་ཐད་འགྱུར་ངན་ཤན་ཤོར་བ་དང་། རང་སྐད་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཚོན་ནུས་བཞིན་དུ་གཞན་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་བསྲ་མ་བསྲེ་བྱས་པ་དང་། ས་མིང་མི་མིང་ཚན་རིག་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་ཀྱི་མིང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བོད་ཡིག་གིས་མཚོན་ཐུབ་བཞིན་དུ། ཕྱི་ཡིག་གི་བརྡ་ལོག་པའི་རྒྱ་སྐད་ལྟར་ཚིག་ལོག་བརྡ་ལོག་སྤེལ་བ་སོགས་ཉོག་རྫོབ་ཤིན་ཏུ་མང་བས། རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ནས་མིང་ཚིག་གསར་བ་བེད་སྤྱོད་དུས་བརྟག་དཔྱད་འདོར་ལེན་མ་བྱས་པར་ཐ་སྙད་གསར་བའི་ཚིག་མཛོད་དང་། བསྒྱུར་རྩོམ་ཉག་ཉོག གསར་ཐོས་ཚགས་དཔར་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རིག་ཚད་རྩོམ་ཁྲོད་དུ་བཞག་ན། རྩོམ་སྐད་ཚད་ལྡན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་གོར་མ་ཆག དེའི་སྟབས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲིའ་བའི་སྔོན་ལ། སྐད་ཡིག་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཤེས་བྱ་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ། སྙན་ངག་རྩོམ་གཞུང་སོགས་ལ་བརྡར་ཤ་བཅད་ཅིང་། ཡིག་སྐྱོན་ཚིག་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བ་ཞིག་མ་མཐའ་བྱ་དགོས། ཆ་རྐྱེན་དེ་མ་འཚགས་ན་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དེར་འབད་པ་ལས་ཆ་རྐྱེན་མེད་པར་རྣམ་རྒྱལ་ཁང་བཟང་འཕིབ་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ།།
ཡོང་ཁུངས་བོད་ནང་གི་དྲ་བ།