text:
སྤྱི་ལོ་2003་ལོར་རེ་ཁེ་ཀརྨ་བསམ་འགྲུབ་དང་། བོར་ཐར་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དང་ཕྲན་སོགས་ཀྱིས་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཟི་དང་། གཟི་དུང་། གཟི་ཡིག་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཇི་ལྟར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་པའི་ཐད་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྟབས་བདེ་ཞིག་འཚོགས་པ་ཡིན། དེ་དུས་ང་ཚོས་གཟི་ལམ་བྱ་བའི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཚོང་ལམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཙམ་ལས། གཟི་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཤུགས་སུ་དེ་འདྲའི་གཏིང་ཟབ་ཅིང་རྙོག་འཛིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་མེད། གཟི་ཡིག་གི་སྐོར་ཡང་དེ་དང་མཚུངས། ང་ཚོས་དང་ཐོག་གཟི་ཡིག་བྱ་བ་འདི་དམིགས་བསལ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་དེར་གོ་དོན་འདྲ་མིན་ཡོད་པའི་གནས་བབ་དེ་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་མེད། ཡིན་ནའང་། མི་རིང་བར་ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་གཟི་ཡིག་བྱ་བ་ལ་གོ་དོན་གསུམ་བཞི་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་བོར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཡིན།
དེས་ན་གཤམ་དུ་ངེད་ཀྱིས་གཟི་ཡིག་གི་གོ་དོན་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་གནད་དོན་འགའ་དམིགས་བཀར་གྱིས་བཤད་འདོད་བྱུང་། འདི་ལྟར་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཉེ་ཆར་བོད་ནང་གི་མཁས་པ་ལ་ལས་གཟི་ཡིག་གི་གོ་དོན་ཐད་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག་པ་མ་ཟད། གནད་དོན་ལ་ལའི་ཐད་ལ་ཆེད་དུ་འཁྱོག་བཤད་དང་ཧམ་རྫུན་ཡང་བྱས་ཡོད་པ་མཐོང་བྱུང་། གོ་ནོར་དེའི་རིགས་ལ་དག་སེལ་མ་བྱེད་ན་ད་དུང་ཡང་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་གྱི་གནས་ཚུལ་དེར་ཡལ་འདབ་དང་ཉིང་ལག་རྒྱས་རྒྱུ་བཤད་མ་དགོས་སོ།།
སྤྱིར་གཟི་ཡིག་བྱ་བ་ལ་གོ་དོན་བཞི་ཡོད་དེ།
1;གཟི་ཡིག་བྱ་བའི་གོ་དོན་དང་པོ་ནི། གནའ་བོའི་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ཞང་ཞུང་སོགས་སུ་དར་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་ལ་གོ་ཞིང་། ཡི་གེ་དེ་ནི་གཟིའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་གཟི་ཡིག་ཅེས་འབོད་པ་ཡིན།
2;གཟི་ཡིག་བྱ་བའི་གོ་དོན་གཉིས་པ་ནི། གཟི་རང་སྟེང་ལ་བོད་ཡིག་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བོད་ཡུལ་དུ་གཟིའི་ཡི་གེ་དང་། ཡང་ན་གཟི་ཡིག་ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེའོ།།
3;གཟི་ཡིག་བྱ་བའི་གོ་དོན་གསུམ་པ་ནི། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་དཔོན་གནས་མཚོན་བྱེད་དུ་ཁྲ་མེན་གྱི་ཡི་གེ་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གོ་ཞིང་། ཁྲ་མེན་དང་ཕྲ་མན་ནི་གཟིའི་མིང་གཞན་ཡིན་ཞིང་། དམངས་ཁྲོད་དུ་དེར་གཟི་ཡིག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ།།
4; གཟི་ཡིག་བྱ་བའི་གོ་དོན་བཞི་པ་ནི། གཟིའི་ངོས་སུ་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་། ཡོངས་གྲགས་སུ་དེང་སང་མེ་སུའུ་བྷོདྷ་མུས་ཡཱའི་ཡི་གེ་བྱ་བ་དེ་ལ་གོ་བ་བཅས་སོ།།
གོང་དུ་བཤད་པའི་གཟི་ཡིག་དང་པོ་ནི། དེང་སང་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ་དང་། ལྷ་ས། བལ་པོ་བཅས་སུ་ཤིང་པར་དང་། ལྕགས་པར་དུ་བཏབ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད༽་དུ་བཤད་པའི་གཟི་ཡིག་གི་གོ་དོན་དང་གཅིག་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད༽་དུ། གཟི་ཡིག་བྱ་བ་ནི། “གནའ་རབས་ཞང་ཞུང་ཁུལ་དུ་སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་དར་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པར་མཁས་དབང་འགས་གསུངས།” ཞེས་གསལ་ཞིང་། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་དོན་ལྟར་ན། གཟི་ཡིག་ནི། སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་དར་བའི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་དར་བའི་བོད་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་གིས་མཁས་པ་སུ་དང་དཔེ་ཆ་གང་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཡོད་པའི་ཁུངས་ལུང་བཤད་མེད།
དེས་ན་ང་ཚོས་ཐོག་མར་སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་བྱ་བ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དར་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་ལའང་བཤད་ཚུལ་འདྲ་མིན་དུ་མ་ཞིག་སྣང་ཡང་། མཐར་གཏུགས་ན། ཞང་ཞུང་དུ་དར་བའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་གསལ་ཚང་མས་བཞེད་ཀྱིན་འདུག དུས་ཚོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། བོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་བྱུང་མེད་པས། དེས་ན་ང་ཚོས་གཏན་འབེབ་རང་བཞིན་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཏག་ཏག་ཅིག་བཤད་དཀའ་ཡང་།
དུང་དཀར་ཚང་གིས། སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་ནི། “གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་ཤིག་སྟེ་ཞང་ཞུང་གི་སྨར་ཡིག་ཀྱང་སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་བྱུང་བར་གྲགས།” ཞེས་གསུངས་པར་བརྟགས་ན་སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་ནི་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་ལས་སྔ་བ་ཤེས་ནུས། དེས་ན་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་ནི་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་དར་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་པ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསལ་བ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན་གཟི་ཡིག་ནི་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་གི་སྔོན་ཞིག་ནས་དར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་བོ།།
མཁས་པ་ལ་ལས་གཟི་ཡིག་བྱ་བའི་གོ་དོན་དངོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་པར། གཟི་ཡིག་ཟེར་དུས་དོན་གཅིག་ལ་གོ་བ་ལེན་གིན་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་གཟི་ཡིག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་བོ་མེད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་བ་ནི། སྤྱིར་ན་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་པའི་སྐད་ཆ་ལྷག་མ་ཞིག་རེད་ལ། སྒོས་སུ་རང་གིས་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་ངེས་བཞིན་དུ་ད་དུང་དོན་མེད་དུ་གཞན་ལ་བརྙས་སྨད་དང་སྡོམ་ཚིག་མང་པོ་བཀོད་པ་ལ་དངོས་གནས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་སོང་།
ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། “ང་ཚོས་ཡིག་གཟུགས་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་དཔྱད་ན་ཡང་གཟི་ཡིག་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་དུ་བསྙེགས་པའི་ཡིག་གཟུགས་ཤིག་ལས་གནའ་བོའི་ཡི་གེ་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཐུབ་མེད། ” ཅེས་པ་དང་།
“ལོ་རྒྱུས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཐད་དུ་ལ་ལས་གཟི་ཡིག་འདི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་དང་ཡང་ན། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་འགའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅེས་འུར་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་མོད། དེ་ནི་མཐའ་ཆོད་པའི་དཔྱད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། དེ་དག་གིས་གཟིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟི་ཡིག་ལ་བསྡོམས་ཚིག་བཀོད་པའི་དགོད་བྲོ་བའི་ལྟ་བ་ཞིག་རེད། གཟི་ཡིག་ནི་གཟིའི་རི་མོ་ལ་ལད་མོད་བྱས་ནས་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ལས། གཟི་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ལ། གཟིའི་སྟེང་དུ་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་ནས་མ་རེད།” ཅེས་པ་དང་།
ཡང་”ལ་ལས་ཆེད་དུ་གཟི་ཡིག་ཅེས་གླེང་ནས་ལོ་རྒྱུས་དངོས་མི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཆེད་དུ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཐོས་མོད་དེ་དག་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་བརྫུན་མ་ཞིག་ལས་མ་འདས་པས་དེ་དག་གི་སྐད་ཆ་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།” ཞེས་གསལ།
སྤྱིར་གོང་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན་རྣམས་ནི་གཟི་དང་གཟི་ཡིག་སོགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་གཏན་ནས་མེད་པའི་མི་དག་གི་སྐད་ཆ་ཡིན་ཕྱིར། དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་མིན་པས་ལན་གྱི་ངལ་བ་སོགས་ནི་མི་དགོས་ཀྱང་། འོན་ཏེ། མང་ཤས་ཀྱིས་གཟི་ཡིག་དང་གཟིའི་ཤེས་བྱའི་སྐོར་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པས། གང་བདེན་དང་གང་རྫུན་ཡིན་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་ཡང་འབྱེད་དཀའ་བས་ན། གཤམ་དུ་དོན་དངོས་ཇི་འདྲ་ཡིན་མིན་ཐད་ནས་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།
1;གཟི་ཡིག་ལ་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་འགའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅེས་གང་དུ་བཤད་འདུག་གམ། གལ་ཏེ་རང་གིས་རྫུན་བསྒྲིགས་པ་མིན་ན་སུས་བཤད་པ་དང་དཔེ་ཆ་གང་དུ་ཡོད་པ་སོགས་གསལ་བོ་ཤོད་རོགས། མེད་ན་ནི་བརྙས་སྨོད་དང་རྡབ་ཞོག་མི་བཟོ་བར་མཁྱེན།
གཞན་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ལ་ལས་གཟི་ཡིག་ལ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པ་བདེན་ན། དེ་ནི་ཧ་ལམ་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་པར་རང་དགར་དུ་སྨྲས་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་རེད་འདོད། འོན་ཏེ་ངེད་ཀྱིས་ནི་ད་ཕན་དེ་འདྲ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མཐོང་མྱོང་མེད་པས་ཡོད་མེད་མ་ངེས་སོ།།
2;གཟི་ཡིག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད་ན་ནི་བདེན་ཏེ། ངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། གཟི་ཡིག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནི་བདེན་པ་རེད། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཁུངས་ལུང་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ།
སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་15་དང་20་སྐབས་སུ། གཙང་གཉིས་བཞུར་ཁོངས་སུ་གནས་པའི་ཛྙཱ་ཤྲཏི་རྒྱལ་རབས་དུས་ནས་བྱུང་བའི་གཟི་ཆུ་མིག་གཅིག་པའི་ངོས་སུ་མེ་སྭ་བྷོདྷ་མུས་ཡཱའི་ཡི་གེ་༼འཕྲལ་ནས་བལྟས་ན་བོད་ཀྱི་ལྗང་དཀར་ལིའི་གཟི་ཡིག་དང་ཅུང་འདྲ་བོ་ཡིན༽ཅན་རྙེད་པ་དེ་དག་ནི་ད་ཕན་གྱི་གཟི་ཡིག་རྣམས་ལས་ཆེས་སྔ་ཤས་ཀྱི་གཟི་ཡིག་ཡིན་ལ། དེའི་གྲས་ནས་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་གཟི་ཡིག་གཅིག་ནི་དེང་སང་ཨ་རིའི་ཉིག་ཡོ་མའོ་ཀུན་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་༼现藏纽约摩根图书馆༽ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།
གོང་གི་གཟི་ཡིག་ཆུ་མིག་ཅན་ནི། སྤྱི་ལོ་1958
ནས་1965་ལོར་དབྱིན་ཇིའི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་གི་འགོ་གཙོ་རྗེ་མའོ་སི•མེལའར་ཏིས་༼JamesMellaart༽དབུ་དྲངས་ནས་ཐེངས་དུ་མར་སྔོག་འདོན་བྱས་ནས་རྙེད་པ་ཞིག་རེད། ཕྱིས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན། གཟི་ཡིག་ཅན་གྱི་ཆུ་མིག་དང་པོ་དེ་དང་རྣམ་སྲས་གཟི་དམར་ཡི་གེ་ཅན་དེ་དག་གི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་བཟོ་སའི་ཡུལ་དང་མི་ནི་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བམ་ཧིན་རྡུ་གཙང་པོའི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་མེ་ལཱུ་ཧར་པ་༼Meluhha༽རྣམས་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་རེད།
མེ་ལཱུ་ཧར་མི་བྱ་བ་ནི་མི་རྒྱུད་གང་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་སུ་ལའང་བཤད་ཀྱི་མེད་མོད། ཁོ་ཚོས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་སྟོད་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་མི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་དེར་གཞིགས་ནས་མཁས་པ་ལ་ལས་ཨརྱཎ་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པར་ཚོད་དཔོག་བྱས་ཡོད། མདོར་ན། ད་ཕན་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་རྙེད་པའི་གཟི་ཡིག་སྔ་ཤས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་འདི་དག་ཡིན་ལ། གནས་ཚུལ་དེ་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་”གཟིའི་སྟེང་དུ་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་”ཚུལ་བཤད་པ་ནི་སྤྱི་བརྟོལ་སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་ཞིག་ཡིན་པའང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་ནུས་སོ།།
གཟི་ཡིག་འདིའི་རྣམ་པ་དང་རང་རེའི་བོད་ཡུལ་ཞང་ཞུང་དུ་དར་བའི་གཟི་ཡིག་པ་ཏྲ་ཅན་ནམ་ལྗང་དཀར་ལིའི་གཟི་ཡིག་ཅེས་གྲགས་པའི་ཡི་གེ་དེ་འཕྲལ་ནས་བསྒྲིགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཚེ། འདི་གཉིས་འདྲ་སའི་ཆ་ཡོད་ཀྱང་། འོན་ཏེ། ང་ཚོས་གཟི་ཡིག་དེ་གཉིས་བརྒྱུད་ཁུངས་གཅིག་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ཡིན་མིན་ནི་ད་དུང་བཤད་དཀའ་མོ་ཞིག་རེད།
དེ་བཞིན་དུ། ལྗང་དཀར་ལིའི་གཟི་ཡིག་གམ་གཟི་ཡིག་པ་ཏྲ་འདི་ནི། གནའ་བོའི་ཡི་གེ་ཞིག་མིན་པར་བཤད་པ་ཡང་། ནམ་རྒྱུན་འོལ་ཚོད་ལ་གོམས་དྲགས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལས། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།
སྤྱིར་ལྗང་དཀར་ལིའི་གཟི་ཡིག་འདི་སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་དར་བའི་དུས་ནས་དར་ཞེས་མཁས་དབང་དུང་དཀར་ཚང་གིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མད་པར་འདོད་དེ། དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྐུ་འབུམ་དགོན་པར་ཡོད་པའི་གཟི་ཡིག་གི་ཤིང་པར་མ་ཕྱི་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུའི་སྔོན་ཞིག་ནས་སྐུ་འབུམ་དུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་། ལ་ལས་ལྕང་ལུང་པཎྚི་ཏའི་སྐབས་ནས་ཤིང་པར་དུ་བཀོད་པར་བཤད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་རྒྱལ་རོང་ནས་རྙེད་པ་སོགས་བཤད་ཚུལ་མི་གཅིག་ཀྱང་། མདོར་ན། དེ་དུས་དེང་སང་གི་མི་ལ་ལ་ནང་བཞིན་ཞང་ཡིག་དང་གཟི་ཡིག་སོགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་བརྩད་དེ་བསམ་གཟས་ནས་དཀྲོག་གཏམ་བཟོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ།།
3;གཏེར་སྟོན་རྒོད་ལྡེམ་པའི་གསུང་དང་། བོན་གྱི་རྟེན་འགྱུར་ཁྲོད་དུའང་གཟི་ཡིག་གི་སྐོར་ཡོད་པར་ཐོས་ཀྱང་། ངེད་ཀྱིས་ནི་ད་ཕན་ཡིག་ཚང་དེ་དག་ལ་བལྟ་ཁོམ་མ་བྱུང་། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་༼1308—1363༽རྣམ་ཐར་དུ། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཞྭ་ལྷ་ཁང་ནས་”གཟི་ཡིག་པ་ཏྲ”་སོགས་གཏེར་ནས་བླངས་ཞེས་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནས་མཁས་པ་ལ་ལས་ཞྭ་ལྷ་ཁང་ནི་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་བླ་མཆོད་དང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བློན་ཆེན་དུ་བཞུགས་པའི་བནྡེ་མྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཏབ་པ་ཡིན་པས། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པས་ཞྭ་ལྷ་ཁང་ནས་གཏེར་དུ་བཞེས་པའི་”གཟི་ཡིག་པ་ཏྲ་”དེ་ནི། བནྡེ་མྱང་ཏིང་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ནོ།།
གང་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བའི་གཟི་ཡིག་པ་ཏྲའི་ལོ་རྒྱུས་ལས། ང་ཚོས་མ་མཐའ་ཡང་ལོ་ངོ་དྲུག་བརྒྱའི་སྔོན་དུ་གཟི་ཡིག་ཅེས་པའི་མིང་འདི་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས་པ་དང་། ཞོར་དུ་གཟི་ཡིག་བྱ་བའི་མིང་ནི་གསར་བ་ཡིན་ཚུལ་དང་དེང་སང་གསར་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཅེས་ཤོད་མཁན་དག་གི་རྫུན་ཁུངས་ཀྱང་འདིས་བརྟོལ་བ་ཤེས་བར་བྱའོ།།
4;གཞན་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་བཤད་པའི་གཟི་ཡིག་སྟེ། གཟི་རང་སྟེང་ལ་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ཨ་ཆེན་དང་། འ་དང་། བ་དང་། ཀ་དང་། ཧཱོུཾ་སོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་གཟི་ཡིག་ཟེར་ཞིང་། དེའི་གྲས་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤས་ནི། ལབ་སྐྱབས་མགོན་གྱི་གཡང་སྒམ་དུ་བཞུགས་པའི་གཟི་ཡིག་ཨ་ཅན་དང་། ཉག་བླའི་བླ་གཟི་རུ་གྲགས་པའི་གཟི་ཀ་ཡིག་ཅན་དང་། རྨེ་བ་མདོ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟི་ཡིག་ཧཱོུཾ་ཅན་སོགས་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།
ལོ་འདི་དག་ལ་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་གཟི་ཡིག་ཨ་ཅན་དང་ཧཱུཾ་ཅན་དང་བ་ཅན་སོགས་རེ་འགའ་དངོས་སུ་མཐོང་མྱོང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་དག་ལ་དངོས་སུ་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བྱུང་བ་ཡིན།
འདྲ་པར་རྣམས་ནི་གང་སར་སྤེལ་རྒྱུར་གཟི་བདག་གིས་འཐད་པ་མ་བྱུང་ཡང་། ངེད་ཀྱི་༼གཟི་ལམ་འཚོལ་བ༽་ཡི་དཔེ་ཆ་རུ་འགོད་ཆོག་པའི་མོས་མཐུན་བྱུང་ཡོད། གཟི་ཡིག་འདི་དག་དུས་རབས་ནམ་ཞིག་གི་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ངོ་ག་ཚོད་འགོར་ཡོད་པ་སོགས་ནི་ད་དུང་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བཤད་དཀའ་ཡང་། གཟི་ཡིག་ཡོད་པའི་གཟི་དེ་དག་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་བ་རེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མི་དགོས་པ་ཞིག་ནི། གཟི་རྙིང་གང་ཡིན་ཡང་དེའི་གཟི་རིས་ནི། གཟི་དེ་ནམ་ཞིག་ལ་བཟོས་པ་དེའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་ནི་གོར་མ་ཆག ང་ཚོས་ཤེས་པ་ཡིན་ན། གཟི་རྣལ་མ་གང་ཡིན་ཡང་དེ་དག་གི་གཟི་རིས་ནི་མིས་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་རེད་ལ། དེ་ཡང་རང་རང་གི་དད་མོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་བཅས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། དཔེར་ན། གཟི་ཚེ་བུམ་དང་། གནམ་ས་ཁ་སྤྲོད། གཟི་རྡོ་རྗེ། གཟི་ཁྱུང་རྭ། གཟི་ཆུ་མིག་དང་པོ། གཟི་ཆུ་མིག་བཅུ་གསུམ། གཟི་ཆུ་མིག་ཉེར་བདུན། གཟི་ཆུ་མིག་དགུ་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་ནུས་སོ།།
ཉེ་རབས་སུ་བོད་ཡུལ་ནས་གཟི་དང་འབྲེལ་བའི་གནའ་རྫས་སྔོག་འདོན་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་འགའ་རེ་མཐོང་མྱོང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཅུང་སྔ་ཤས་ནི་དབྱི་ཏཱ་ལའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ཏུའུ་ཆིས་ལགས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་དེ་རེད་འདུག་ལ། ཁོང་གིས་གཟི་རིགས་འདྲ་མིན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་ཐོ་ཡིག་ཏུ། གཟི་རིགས་ལ་ལ་ཞིག་ནི་ལོ་ངོ་2300ཡས་མས་ཀྱི་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་པ་དང་། ཟི་ཁྲོན་སྨར་ཁམས་རྫོང་གི་གནའ་བོའི་བང་སོ་ཞིག་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་4000་འགོར་ཡོད་པའི་གཟི་ཞིག་རྙེད་པའི་སྐོར་འཁོད་འདུག ངེད་ཀྱིས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་གཟིའི་སྐོར་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ཡི་གེ་མཐོང་བ་ལས་གཟི་དངོས་མ་དང་ཡང་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་པར་མཐོང་མ་མྱོང་། འདྲ་པར་དང་ཡིག་ཚང་གཉིས་ཀ་མཐོང་བའི་སྐོར་ནི་ཉེ་ཆར་དུར་ལམ་རྫོང་གི་བང་སོ་ནས་བཏོན་པའི་གཟི་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང་། མངའ་རིས་སྒར་རྫོང་ནས་རྙེད་པའི་གཟི་ཁྲ་དང་གཟི་དམར་སྐོར་ཡིན། ཡུལ་དེ་དག་ནས་བྱུང་བའི་གཟི་རིགས་རྣམས་ནི་དུས་རབས་གཉིས་པ་2—3སྐབས་ཀྱི་ཡིན་པར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།
གོང་འཁོད་ཀྱི་ནང་དོན་ཁག་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། གཟི་བྱུང་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གཟི་རིས་དང་གཟི་ཡིག་བཅས་བྱུང་བ་ནི་བསྙོན་མེད་ཅིག་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་གཟིའི་སྟེང་ལ་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་སོགས་ཡོད་ན་དེ་དག་ཀྱང་གཟི་དེ་བྱུང་བ་དང་མཉམ་དུ་བྱུང་བ་ནི་མངོན་གསལ་རེད། དེའི་ཕྱིར། ང་ཚོས་གཟི་ཡིག་དེ་དག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཞི་ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཐུག་གོ།
གཞན་གཟི་ཡིག་ཡིན་ན་དེང་སང་རང་རེས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་ཡིན་མི་དགོས་སོ།། དཔེར་ན། ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་དང་། སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག ལྗང་དཀར་ལིའི་གཟི་ཡིག་བཅས་ནི་གནའ་བོའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་དར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དེང་སང་རང་ཅག་གིས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་དང་མི་འདྲ་བ་བཞིན་ནོ།།
གཟི་ཡིག་པ་ཏྲ་འདི་ཡང་དེང་གི་བོད་ཡིག་ནས་བྱུང་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཡི་གེ་ཞིག་རེད་ཅེས་པའང་འོལ་ཚོད་བྱས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་དང་ཁུངས་ལུང་གང་ཡང་མེད་དེ། ཡོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཡིག་ཚང་གི་ཁུངས་དང་གནའ་རྫས་ཀྱི་བདེན་དཔང་སྟོན་དགོས་སོ།། དེ་མིན་”ཡིག་གཟུགས་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ན་”ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བཤད་ན་ང་ལ་ནི་དངོས་གནས་གད་མོ་འཆོར་འོང་གིན་འདུག གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་དུ་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་དང་གུཔྟའི་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱང་བོད་ཡིག་ལས་འགྱུར་བ་བཏང་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་མི་ཆོག་པ་ཅི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་དང་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་སོགས་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བས་སོ།།
མེ་སྭ་བྷོདྷ་ཡཱའི་གཟི་ཡིག་རྣམས་ནི་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་འགོར་ཡོད་པའི་བདེན་དཔང་འཛམ་གླིང་གི་གནའ་དཔྱོད་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྱེད་ཅག་གིས་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བཤད་ཡོང་ན་ང་ནི་དངོས་གནས་ངོ་ཚ་སྟེ་གང་དུ་གཞོལ་དགོས་པའང་མི་ཤེས་པར་གྱུར།
མདོར་ན། གཟི་ཡིག་བྱ་བ་ལ་གོ་དོན་བཞི་ཡོད་པ་དང་། གོ་དོན་བཞི་བོ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་སོགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བས། ང་ཚོས་གཟི་ཡིག་ཟེར་དུས་དོན་གཅིག་ལ་གོ་བའི་ནོར་འཁྲུལ་དེ་སྤང་དགོས་ལ། ཧོལ་རྒྱུག་དང་མྱོང་ཚོར་ཐན་ཐུན་གྱིས་སྡོམ་ཚིག་མི་འཇོག་པར། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་ཆ་རེ་རེའི་རྫས་སྦྱོར་དང་། བརྡ་མཚོན་སོ་སོའི་བྱེད་ལས། དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ཡིག་ཚང་གི་གནས་བབ་སོགས་ལ་རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་གྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་དབྱེ་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་གཏང་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེའོ།།
ཉེ་ཆར་ངེད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ན། སྤྱིར་ན་གཟི་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྟོང་གཅིག་ལྷག་འདུག་ལ། ངེད་ཅག་གིས་དེ་དག་ལས་དྲུག་ཅུ་ཡས་མས་ཀྱི་མིང་དང་མཚོན་དོན་སོགས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་། གཞན་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་མིང་ཙམ་ནི་ཤེས་ཀྱང་དེའི་གོ་དོན་དང་མཚོན་དོན་ཅི་ཡིན་ད་དུང་ཡང་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་མེད། གཞན་དག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ག་ལ་ཤེས། མི་ཤེས་ཏེ་མིང་ཙམ་ཡང་ཤེས་མ་ཐུབ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། མི་སྐོར་ཞིག་གིས་ཆེད་དུ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་གཟི་རིགས་འདྲ་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཀྱང་ད་དུང་སྡོམ་ཚིག་འགོད་མི་ནུས་པ་ཞིག་ལ། མི་ལ་ལས་ཉིན་གཅིག་གཉིས་ལ་དཔེ་ཆ་རེ་གཉིས་ཤིག་བལྟས་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པ་མཐོང་ན་དངོས་གནས་སྙིང་མི་ན་ནའང་ཡིད་ཆད་པ་ཞིག་རེད་དོ།།
མཐར་ངེས་པར་དུ་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ལོ་སུམ་ཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ་བོད་ཡིག་གི་གཟི་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་མ་ནོ་玛瑙་ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་ལ། རྣམ་སྲས་གཟི་དམར་ལའང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་红玉髓་ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་天珠་བྱ་བའི་ཡི་གེ་འདིའི་འབྲི་སྟངས་བྱུང་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡང་འགོར་མེད་པས། དེའི་ཡར་སྔོན་ན་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་མེད་ནི་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་སོ།། ལ་ལས་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་དང་དབྱེ་བ་དགར་མ་ཤེས་ནས་མགོ་འཐོམས་མུན་དོང་དུ་ཚུད་དེ་གོ་ལོག་དང་བསྙོན་ཧམ་བྱས་ཡོད་པའང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག་གོ།
གཞན་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རིག་པའི་བཤད་སྟངས་དེ་ལ་གོ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ལེན་ཤེས་ཀིན་མི་འདུག ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་དང་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཅ་ལག་ཅིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་དུས་ཚོད་ཐད་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ཡས་མས་ཀྱི་ཧེ་བག་ཙམ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནའ་དཔྱོད་མཁས་པ་སུ་ལའང་བྱུང་དང་འབྱུང་གིན་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མིན་པར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མའི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་སྐབས། ལོ་འདི་དང་ཟླ་ཚེས་ཅིག་ཅིག་ལ་ཟེར་བ་སོགས་ནི། མོ་པ་དང་། རྩིས་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཕྱོགས་ཤིག་ལས་གནའ་དཔྱོད་ཉམས་ཞིབ་པ་དག་གི་བཤད་ཕྱོགས་ཤིག་མིན་པ་ཞོར་ནས་མཁྱེན་དགོས་ཞེས་དྲན་སྐུལ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ།།
1; སྣང་རྒྱལ་ཨ་ཏི་ཤེས་རབ་ཉི་མས་བྲིས་པའི་༼ཡིག་རིགས་བརྒྱ་ཡི་མ་ཕྱི་འཛམ་གླིང་མཁས་དགུའི་མཛེས་རྒྱན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་༽བྱ་བ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན།
2;མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རྩ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཨེམ་ཆུ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་ཉར་ཚགས་གནང་བའི་བོན་གྱི་སུམ་རྟགས་པར་པོད་ལས་འདྲ་བཤུས་བྱས།
ཞེས་གསལ།
རྩོམ་པ་པོ།ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ། བཙན་པོ་ཚང་ནས་གཡར།
3,473 total views, 1 views today


c: text/html

text:
ཐེངས་འདིའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་བསྡུ་དང་འདྲ་སེ་ཞིག་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མཇུག་བསྒྲིལ་སོང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུ་སྐབས་རེ་ནས་སྐབས་རེར་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་རིའི་མི་མང་ལ་སྐབས་རེ་ནས་སྐབས་རེར་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་ཐེངས་འདིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་གཉིས་ཀ་ཨ་རིའི་མི་མང་ཆེས་མི་དགའ་ས་གཉིས་ཆགས་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་དགའ་བསུ་་་
ཉེ་ལམ་གངས་སྐྱིད་མེས་དབོན་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་མི་མང་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་གིས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་ལ་ལྟ་བཞིན་འདུག གསལ་བསྒྲགས་དེའི་ནང་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་སྔོན་འགྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་གསུམ་པའི་བར་གངས་སྐྱིད་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་དང་། འཛིན་རིམ་བཞི་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་དྷ་ཤོད་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ། འཛིན་རིམ་དགུ་བ་དང་བཅུ་བ་གཉིས་ཅོན་ཏ་ར་སཾ་བྷོ་ཊ་གཏན་སློབ་ནང་ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འཁོད་འདུག་་་
ཞོགས་པ་ཞིག་ལ་དྷ་སའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཁང་ལེབ་ཅིག་གི་སྒོ་ཁར། བོད་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་ཡོང་བའི་རྨོ་མོ་ཞིག་དང་། ལོ་བཅུ་གྲངས་གོང་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བསླེབས་པའི་མོ་རང་གི་བུ་ག་གེ་མོས་ཁ་བརྡ་བྱེད་བཞིན་འདུག རྨོ་མོས་ “ཁྱོད་རང་གི་ཁང་པ་འདི་སུ་ཡི་རེད།” ཅེས་དྲིས། བུས་ “རྒྱ་གར་བའི་རེད། ཁང་གླ་སྤྲོད་དགོས་པ་རེད།”ཟེར། རྨོ་མོས་ཐོད་པར་ལག་པ་ཀེར་ནས་ཡར་མར་ལ་ལྟ་ཙམ་བྱས་ཏེ། “ཕ་གའི་ཁང་བརྩེགས་དེ་དག་སུ་ཡི་རེད།” ཅེས་དྲིས། བུས་མགོ་བོ་འཕྲུག་བཞིན་ “ཨ་མ། ད་་་
བོད་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་པ་ཞིག་གིས་བོད་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་རིང་པོ་ཞིག་བཤད་དེ་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་ཁྱབ་བཞིན་འདུག ཁོས་བོད་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་པ་ཚོར་ཡོན་ཏན་ཆུང་ལ་ང་རྒྱལ་ཆེ་སྐོར་དང་། བོད་པ་ནང་ཁུལ་ལ་ཕྱོགས་རིས་འཐེན་འཁྱེར་ཆེ་ཚུལ་རྗོད་ཀྱིན་འདུག ཉེ་ལམ་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནང་དུའང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ཕྱི་ལོགས་ལ་རེ་བ་ཆད་ཀྱིན་ཡོད་སྐོར་ཞིག་དང་འབྲེལ་ཏེ། བོད་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་པ་དང་ཤེས་ཡོན་་་
བོད་ཀྱི་དུས་བབ་གསར་ཤོག་སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༧༡༣ སྟེང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་གཏམ། གླིང་ཚ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་བོད་དོན་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་ཏེ་ལོ་གསུམ་དང་ཟླ་གསུམ་འགོར་རྗེས། ཁོའི་ཆུང་མ་དང་བུ་ཕྲུག་གཉིས་ཨི་སི་རེལ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་འབྱོར། མོ་ཐེངས་འདིར་གླིང་ཚའི་ཨ་མ་ལགས་དང་སྲིང་མོ་བཅས་ལ་ཐུག་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་དང་། དྷ་སའི་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཁག དེ་བཞིན། དྷ་སའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་སོགས་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་ཞོར་དུ་མོ་རང་་་
ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་དྲུག་པའི་གྲོས་ཚོགས་སྟེང་། སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རང་གི་བཀའ་བློན་ལྷན་ཚོགས་ཁོངས་སུ། ཤར་གླིང་བསྟན་འཛིན་ཟླ་སྒྲོན་ལགས་མཚན་འདོན་གནང་བ་ལྟར། གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་སྤྱི་འཐུས་ངོ་ཡོད་ ༤༣ ལས་འོས་གྲངས་ ༢༥ ཐོབ་སྟེ་མང་མོས་ཐོག་བཀའ་བློན་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ཉིན་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བའི་མདུན་དུ་དམ་འབུལ་ཡང་ཞུས་ཟིན་ཡང་།་་་
ཉེ་ལམ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པ་དྷ་རམ་ས་ལར་ཉིན་གསུམ་རིང་ཚོགས་སོང་། ཆབ་སྲིད་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་རིགས་དང་། བོད་དོན་ལ་སེམས་འཁུར་ཡོད་རིགས་ཚང་མས་མིག་རིག་རིག་དང་།་་་
བོད་ཀྱི་དུས་བབ་གསར་ཤོག་སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༧༡༠ སྟེང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་གཏམ། འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་རིང་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་གླེང་སློང་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི། ཉེ་ལམ་བོད་ནང་གི་བུ་མོ་ལོ་ཆུང་སྒྲོལ་མ་དབྱངས་ཅན་ཞུ་བ་ཞིག་གིས་ཁ་ཆེ་ཚོང་པ་ཞིག་གི་ལག་ནས་རྒྱ་སྒོར་ས་ཡ་ལྔ་ཙམ་གྱིས་ལུག་དྲུག་སྟོང་ལྷག་ཉོས་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་ཐོག་མ་བོད་ལྭ་སྤུས་དག་གྱོན་ཞིང་ལག་ཏུ་དཔེ་ཆ་དང་ཕྲེང་བ་གཉིས་ཀ་བསྣམས་པའི་བུ་་་

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
གསང་སྔགས་ལྟར་འབྱུང་ལྔ་གྲུབ་ཚུལ།
མཛད་པ་པོ། སྐྱབས་སྟོན་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར།
སྐྱབས་སྟོན་ཁྲོ་འགྲེལ་ལས། ” དང་པོ་ལ་འབྱུང་བ་ལྔར་བསྟན་པ་ནི། སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་དེ། འགྲེལ་ལས། ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལྔ་ལས་ཤར་བས་མཁའ་ལྔ་སྤྲུལ་པའི་འབྱུང་བ། དེ་ལ་འོད་མཐིང་ཁ་ལ་སོགས་ཝལ་ལེ་ཁྱུག་གེ་སྣང་བས་འཁྲུལ་སྣང་གི་འབྱུང་བ། ཨ་ཡང་རཾ་མཾ་ཁཾ་ལས་སྐྱེས་པས་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཞེས་སོ། །
དེ་ཡང་ཡུམ་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོའི་ཐུགས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་ལས་གསལ་ཞིང་གོ་བྱུང་། ཁ་དོག་དཀར་པོ། ཕྱོགས་འབྱམས་ཡས་པས། འོད་འཁོར་དེ་ཡུམ་གྱི་ཐུགས་ལས་བརྟེན་ནས་རང་གི་རང་བསྒྱུར་བའི་ཞེས་སོ། །ཤུགས་རླབས་དང་། རླུང་སྟེ་ལི་མུན་མཁའ་ལས་ཕྱད་ཕྱོད་དེ་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་མདོག་ལྗང་ཁུ། དབྱིབས་ཟླུམ་པའོ། །རླུང་དེ་ཡུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་སྤྱོད་ཅིང་གཡོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བས། མེ་སྟེ་ཚངས་སྟང་ནམ་མཁའ་ལས་ཚ་བྱེད་ལས་ཤིང་སྲེག་པའི་དྲོད་དང་། ཁ་ཏོག་དམར་པོ་དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་པ་སྲིད་དོ། །མེའི་ལྷ་མོ་དེའི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཚ་ངར་དང་གྲང་རེག་གི་རླུང་གཉིས་འཐབ་པའི་རྐྱེན་ལས་ཆུ་སྟེ་ཏིང་ནམ་མཁའ་ལས་བྱེད་ལས་རླན་ཞིང་གཤེར་བ་དང་། མདོག་སྔོ་དབྱིབས་ཟླ་གམ་དུ་སྲིད་དོ། །ཆུའི་ལྷ་མོ་དེའི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆགས་པས་རྐྱེན་ལས་ས་ཏེ་ནེ་སླས་ཀྱི་མཁའ་ལས་བྱེད་པ་སྲ་ཞིང་འདེགས་པ་ཁ་ཏོག་གསེར་གྱི་ས་གཞི་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་པར་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་མདོ་བསྡུ་བ་དང་ལྔ་པོའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་གཅིག་བརྟེན་ནས་གཅིག་འབྱུང་བ་དང་ལྷ་མོ་ཆེན་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། ། ” ཞེས་སོ།། །།


text:
ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཞི་བར་གཤེགས་པ།
གོང་གསལ་གྱི་པར་འདི་རྒྱག་མཁན་ནི་ Jeremy Hoganཡིན།
——————————————————–
༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁོངས་ཀྱི་གཅིག་ནི་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་དགུང་གྲངས་གྱ་བདུན་དུ་ཕེབས་པ་ ༢༠༠༨ ལོའི་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ ༥ ཉིན་གྱི་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་ ཨ་མི་རི་ཀའི་མངའ་སྡེ་ཨིན་ཌི་ཡཱ་ནའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་སྐུ་འབུམ་བྱམས་བརྩེ་གླིང་གི་ རང་གི་བཞུགས་ཤག་ཏུ་དགོངས་པ་ཞི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་རེད། དེ་ནས་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དད་ལྡན་མི་མང་གིས་སྐུ་གདུང་ལ་མཆོད་མཇལ་ཞུས་པ་དང་། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་སྐུ་འབུམ་བྱམས་བརྩེ་གླིང་དགོན་པའི་རྒྱབ་ཏུ་བཞེངས་པའི་གདུང་ཁང་དུ་ དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་འབུལ་བ་དང་བཅས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་འབྲེལ་བཞིན་ཆོས་ཚོགས་འདིར་ཆེད་ཕེབས་གནང་བའི་སྤ་རི་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་གིས་སློབ་དཔོན་དང་། དེ་བཞིན་ཀེའུ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས། ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། ཨ་ལགས་ཁུ་ཞང་རིན་པོ་ཆེ། སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་གྲགས་པ། སྒོ་མང་དགེ་བཤེས་སངས་རྒྱས་དང་བློ་བསྟན་སོགས་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་གདུང་ཆོག་གསུངས་ཤིང་། ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེའི་ལྕམ་དཀོན་མཆོག་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་དང་དང་སྲས་སོགས་ཁྱིམ་མི་དང་། སློབ་མ་དང་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ནས་ཆེད་ཕེབས་བོད་རིགས་སོགས་འཛོམས་ཡོད་པ་རེད། ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ། ལྟག་མཚེར་ཞུ་བ་ནི་ལྟག་ཏེ་རྒྱབ་ཀྱི་མཚེར་ས་ཟེར་བ་ཡིན་ཞེས་རིན་པོ་ཆེས་ཡང་ཡང་གསུངས་འདུག་ཅིང་། སྐུ་ཕྲེང་འདི་ནི་ལྟག་མཚེར་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཡིན་པ་རེད། ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྕམ་དཀོན་མཆོག་དབྱངས་སྐྱིད་གཉིས་ལ་སྲས་ལྷུན་གྲུབ་ནོར་བུ་དང་། ཀུན་དགའ་ནོར་བུ། འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་བཅས་གསུམ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།


text:
༄༅། །ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ངོས་འཛིན་སྟངས་དང་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་རིག་འཛིན་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་བཞུགས།།
ཕན་བདེ་ཐུགས་བསྐྱེད་བཞད་པའི་གེ་སར་རྩེར།།
ལེགས་བཤད་ཟིལ་མངར་གཏམས་པའི་ཐུབ་དབང་རྗེ།།
གང་གི་རྨད་བྱུང་ལམ་བཟང་བསྟན་པའི་ཤུལ།།
གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་བཅས་སྲིད་ན་རྒྱལ།།
ཐོག་མེད་སྲིད་པའི་མ་རིག་མུན་ཀློང་དུ།།
སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་བཞི་ཡིས་འཁྱེར་བའི་འགྲོ།
ཐུགས་བརྩེ་ཕྱག་གིས་སྐྱོབ་ལ་གཅིག་དཔའ་བ།།
རིས་མེད་བཤེས་གཉེན་ཚོགས་ལ་གུས་པས་འདུད།།
ཅེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་མདུན་བསུས་ཏེ། དེ་རིང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རི་གླིང་འདིར། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་གདན་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ་བའི་སྐལ་བཟང་གི་དུས་སུ། དམན་པ་བདག་ནི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་གྲལ་མཐར་བསྙེགས་པ་ཙམ་ལས་དཔེ་ཆ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཤེས་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ལོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་གཟུགས་ཁམས་བདེ་མིན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་དཔེ་ཆ་གཏན་ནས་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་མ་སོང་བས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་སྐོང་ཐུབ་པའི་ལེགས་བཤད་གང་ཡང་མེད་པས་ཐོག་མ་ནས་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
591 total views, 4 views today
གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་སྐབས་བཅུ་བདུན་པ།
17th Seminar on Yungdrung Bon
(23th – 25th May 2018)
ཚོགས་ཡུལ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་།
Venue:- Tibetan Yungdrung Bon Library
ཉིན་དང་པོའི་མཛད་རིམ་རེའུ་མིག
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
812 total views, 11 views today
མཁྱེན་གསལ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཕྱི་ཟླ་ ༡ པོའི་ཚེས་༡ སྟེ་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་ཀུན་ནས་བཟང་བའི་ཉིན་མཆོག་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པའི་བོན་སྐྱོང་སྡེ་དྲུག་གཙོས་པའི་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
343 total views, 9 views today
མཁྱེན་གསལ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཕྱི་ཟླ ༩ ཕྱི་ཚེས་ ༣ དང་ ༤ བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ ༢༣ དང་ ༢༤ བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་འདི་ག་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་༸གདན་ས་ཆེན་མོ་དཔལ་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
238 total views, 4 views today
༄༅། །ཇི་ལྟར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་སྙན་འབུལ་གྱིས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་སྩལ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༤༥ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,284 total views, 4 views today
༧སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་༧གསང་གསུམ་བོན་གྱི་མཛོད་འཛིན་ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལྷ་དར་སྲིད་དུ་རིང་པ་དང་ཞུ་རྟེན་འབྲི་སྨྱུག་བཅས་ཕུལ་ནས་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་དགོས་བསྐུལ་བཞིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,171 total views, 4 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་ ༠༢ ཚེས་ ༠༥ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ་སྐུའི་བླ་གཟའ་ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས་ ༢༢ ཉིན། བལ་ཡུལ་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེ་ལ་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་མཁན་སློབ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་ཐོག རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
3,054 total views, 4 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་སུམ་བརྒྱ་དང་གཅིག་བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་པ་བཞི་ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ཉིན་ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་ལུང་རྟོགས་ཟླ་བ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་༧སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་སྟོན་འཁོར་དང་བཅས་པ་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དགོན་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་གནང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,930 total views, 4 views today
དེ་ཡང་༡༩༨༠ནས་བཟུང་འཆར་ཅན་ལྟར་བོད་ཟླ་དང་པོའི་༢༣ ནས་ཚེས་༣༠ བར་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་རིང་། རིག་པའི་ལྷ་མཆོག་ཤེས་རབ་སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་མོ་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་རིག་པའི་ལྷ་མཆོག་ཤེས་རབ་སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་འཆར་ཅན་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་སློབ་འགོ་མ་ཚུགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་བཙུགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
966 total views, 3 views today
སྟོན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བ་འདྲེན་པའི་དཔལ། །མུན་པའི་ཚོགས་རྣམས་འཇོམས་བྱེད་སྒྲོན་མེའི་འོད། །མ་རིག་ནད་གདུང་སེལ་བ་སྨན་པའི་གཙོ། །མི་ཡི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་དམུ་ཡི་རྒྱལ། །དུག་ལྔའི་འདམ་དང་མཚོ་སྐེམ་མེ་ཆེན་དཔུང་། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན་པའི་གཟི་འཕགས་པོ། །དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་བླངས་ནས་ནི། །མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་མཐར་རུ་ཕྱིན་མཛད་ཅིང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
531 total views, 1 views today


text:
“དཔེར་ན། རྔ་བ་བོད་རིགས་ཆའང་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལུང་དགུ་རྫོང་དུ་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པའི་ནང་དུ་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་སྔར་ཡོད་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་གྲོང་ཚོ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟ་རྦད་དེ་བོད་ཡིག་གཡུགས་ཏེ་རྒྱ་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཧོང་ཡན་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་འདི་དང་འདྲ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་མ་ཟད་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཆགས་ཡོད།”(༢༩)ཅེས་བྲིས་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཤེས་ལྡན་པ་ཀིརྟི་སྐྱབས་ཀྱིས་ཨ་མདོ་རྔ་པ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བོད་ཡིག་གནས་བབ་སྐོར་གླེང་སྐབས།
“བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ནི་སྔ་མོ་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་ན་ཡང༌། དེ་ལུགས་དཔེ་དེབ་ཏུ་བཞུགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བྱ་བ་ནི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་སྲིད་གྲོས་དང་དམངས་ཆེན་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་སུ་ཐ་རེ་ཐོ་རེ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་པ་ལས་མེད། ་་་ མི་རིགས་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དབང་མ་ཡོད་ན། མི་རིགས་དེ་དག་གི་ཁ་དང་ལག་པར་རང་དབང་མ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ཞིང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལའང་བརྩི་འཇོག་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་ཞིང༌། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་ཞིག་རེད།”(༣༠)ཅེས་བཤད་ཡོད་ཅིང༌། ཡང་ཨ་མདོ་ནས་ཡིན་པའི་ཁྱུང་ཐར་རྒྱལ་ཞེས་པས་མཚོ་སྔོན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ནང༌།
“མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་སོ་སོས་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་སྲོལ་ཡིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་བྱང་ཁ་ཤས་སུ་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བྲིས་པ་དེ་ཙམ་ལ་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་མི་ཟེར་ལ། མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་མེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་ལས་བཟོ་བ་སྐོར་ཞིག་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེའི་རྒྱུགས་ཤིག་བླངས་པ་དེ་ལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བར་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གཏན་ནས་བཤད་ཐབས་བྲལ། ཐ་ན་མི་རིགས་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བཤད་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལ་རྒྱུགས་ཇི་ལྟར་སྤྲོད། འདི་འདྲའི་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་ན་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་བཟོ་སྲིད་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་སྙན་ལའང་གནོད་པ་ཡོད། ་་་ མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བ་དེ་དེ་འདྲའི་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག་ཡོད། མཐར་གཏུགས་ན་མང་ཚོགས་ལ་ཐུག་ཡོད་དམ་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། ངས་བལྟས་ན་འདི་ནི་ཐད་ཀར་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཐུག་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས། དེ་ཡང་འགོ་ཁྲིད་སྐོར་ཞིག་གིས་ཀྲུང་གོས་སྲིད་ཕྱོགས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡི་གེ་རྒྱ་ཡིག་ཡིན་པས་རྒྱ་ཡིག་གིས་མ་གཏོགས་སླ་ངའི་ནང་གི་ཟ་མ་ཟ་མ་ཐུབ་སྙམ་གྱིན་ཡོད། ཡང་འགོ་ཁྲིད་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་བའི་ཡི་གེ་དར་སྤེལ་བྱས་ཚེ་རང་གི་བཞུགས་ཁྲི་བརྟན་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ་ཡོད། ་་་ ད་ལྟ་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་དུའང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གིས་སྲིད་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲིས་ཀྱང་ལྟ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ཁྲིགས་ཁྲིགས་ཡིན། གོ་ཐོས་སུ་མཚོ་བྱང་ཁུལ་གྱི་ཤང་ག་གེ་མོར་བོད་རིགས་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཡིག་ཕལ་ཆེར་ཉམས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང༌། ཡུལ་དེ་གའི་དགོན་པས་བརྡ་ཐོ་བཏང་སྟེ་བོད་ཡིག་སྦྱོང་མཁན་ཡོད་ན་དགོན་པས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་བསྒྲགས་མ་ཐག་ཤང་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་དགོན་པ་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུ་རིན་སོགས་བོས་ཏེ་སྐྱོན་བརྗོད་ནན་མོ་བྱས་པར་གྲགས།”(༣༡)ཞེས་བཤད་ཡོད། ཡང་བོད་ནང་གི་མཁས་པ་སྐལ་བཟང་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཁུལ་དང་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྐོར་གླེང་སྐབས།
“བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་དོན་ཚན་གསུམ་པར་“བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་སྐྱོང་ཁེ་དབང་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཆ་དང་ཡི་གེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང༌། རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ཐུན་མོང་གིས་བཀོལ་བའི་སྐད་དམ་ཡི་གེ་གཙོ་བོའང་ཡིན་”ཞེས་གཏན་འབེབས་ཁ་གསལ་གནང་ཡོད་པ་རེད། ་་་ ཡིན་ནའང་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཏང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འཁུར་འཁྲིའི་བགྱི་སྒོ་སྒྲུབ་སྐབས་སྐད་ཡིག་གི་གཙོ་ཕལ་དེ་གོ་ལོག་པ་རེད། ཏང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཡིག་གིས་བྲིས་ནས་བཀྲམ་རྗེས་དེ་ནང་ནས་ཞང་དང་སྡེ་བ་རིམ་པར་བཀྲམ་པའི་ཡིག་ཆ་འགའ་རེ་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་བཀྲམ་པ་རེད། ལས་དོན་འཕྲལ་དུ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་བཀའ་བཀོད་གཏོང་བའི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བཀྲམ་བྱས་ནས་ལག་བསྟར་ལས་ཁུངས་སུ་ཐོན་ཚེ་མང་ཤོས་དུས་ཡོལ་བས་ཡིག་ཆའི་ནུས་པ་ཐོན་མི་ཐུབ། ལས་བྱེད་པ་བཟོ་བའི་ཟླ་ཕོགས་བསྟོད་པ་སོགས་དཔལ་འབྱོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བཀྲམས་བྱས་པ་མེད་པ་དང༌། སྲིད་གཞུང་ལ་སྒོར་མོ་སློང་པ་དང་མི་སྣ་སྒྲིག་ཁུངས་ཁ་སྣོན་སོགས་ཀྱི་ཡར་ཞུའི་སྙན་སེང་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་ནས་ཞུ་ཕོད་མཁན་མེད། གལ་ཏེ་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་ནའང་དེར་རེ་འབྲས་སྨིན་དང་མི་སྨིན་འཕྱང་མོ་ཉུག ཐ་ན་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་སྲོལ་གཏན་འབེབས་གནང་མཁན་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལག་བསྟར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པའི་དབང་ཆའི་ལས་ཁུངས་ཏེ་ཁུལ་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་འཚོག་པའི་སྒང་དེར། འབུལ་རྒྱུའི་སྙན་ཞུ་རྣམས་བོད་དང་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་སྤྱད་ཅིང༌། བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་ཡོད་ཚད་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར་བས་བུ་ཡིག་ཏུ་གྱུར། སྙན་ཞུ་ལས་གཞན་པའི་གསར་འགྱུར་མདོར་བསྡུས་སོགས་རྒྱ་ཡིག་རྐྱང་བ་ལས་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་ནས་བཀྲམ་པ་རྣ་ཐོས་ཉུང༌། ཚོགས་ཆེན་འཚོག་སྐབས་ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་བོད་རིགས་འཐུས་མིས་རྣ་ནང་དུ་ཉན་བྱེད་ཡོ་ཆས་མ་བཞག་ན་བོད་སྐད་ཐོས་མི་ཐུབ། ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་བོད་སྐད་ནི་གསང་གཏམ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དེར་བལྟས་ན་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་གཙོ་ཕལ་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དེ་བྱ་བའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་གོ་བཟློག་པ་མཐོང་ཐུབ། ་་་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་ནང་དུ་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འཁུར་འཁྲིའི་བགྱི་སྒོ་སྒྲུབ་སྐབས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་རིགས་གཉིས་མཉམ་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང༌། སོ་སོར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད། སོ་སོར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེའི་ནང་དོན་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྐྱང་རྐྱང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་ལ། རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ནའང་ཆོག་པ་ཡིན། གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་གཏན་འབེབས་ལ་མཐུན་པ་ཡིན་ཕྱིར་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་དང༌། དོན་ལས། ཁེ་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་ཐམས་ཅད་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཇེ་ཉུང་དུ་གྱུར། ལས་ཁུངས་སོ་སོས་རྐང་འཛིན་ལས་བྱེད་པ་ནང་དུ་ལེན་སྐབས་དང༌། རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་པ་གོ་གནས་སྤར་བ་དང་བསྐོ་མངགས་བྱེད་སྐབས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་གི་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོར་བཞག་པ་ལས། བོད་ཡིག་གི་ཡོན་ཚད་གཙོ་བོར་མི་འཛིན། ཁུལ་དང་རྫོང་ཏང་སྲིད་ལས་ཁུངས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་འབྲི་བའི་དྲུང་ཡིག་གྲངས་ཀ་ཅི་ཙམ་ཡོད་དམ། ཡོད་ན་དེ་དག་གིས་ཐད་ཀར་བོད་ཡིག་གི་གཞུང་ཡིག་བྲིས་པའི་ཡིག་ཆ་ཡོད་དམ་མེད། མཚོ་ལྷོ་ལ་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་མོ་དང་མཚོ་ལྷོ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ནས་བོད་ཡིག་གིས་གཞུང་ཡིག་འབྲི་མཁན་དྲུང་ཡིག་གི་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་དྲུང་ཡིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས། དེ་དག་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་རྗེས་ཏང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནང་ཆེད་དུ་བསྐོ་མངགས་བྱས་ནའང་ཐད་ཀར་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་པའི་ཡིག་ཆ་མཐོང་རྒྱུ་ཉིན་སྐར་ལྟར་གྱུར་ལ་ད་སྐབས་དེ་ཚོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བོད་ཡིག་འབྲི་བའི་དྲུང་ཡིག་གི་ལས་ཀ་དེ་ཤོར་ནས་ལས་ཀ་གཞན་པར་བསྒྱུར་ཡོད། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཐམས་ཅད་ནས་གཞུང་ཞབས་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་“རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་ཞབས་པའི་གནས་སྐབས་ཁྲིམས་སྲོལ་”ནང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཡོན་ཚད་ལ་བལྟ་རྒྱུའི་ནང་དོན་མེད། དངུལ་རྩ་དང་དཔལ་འབྱོར་ལས་རིགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་ལས་བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་མེད། རང་སྐྱོང་སྲོལ་ཡིག་ལྟར་ན་གོང་རིམ་ལས་ཁུངས་ལ་བྱ་བའི་དགོངས་སྐོར་ཞུ་བ་དང༌། གྲོན་དངུལ་སློང་བ་སོགས་དཀའ་ཁག་སེལ་བར་སྙན་སེང་འབུལ་བ་སོགས་བོད་ཡིག་རྐྱང་བས་བྲིས་ན་ཆོག་ཀྱང་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་པའི་ཞུ་ཡིག་ལ་རེ་འབྲས་སྨིན་རྒྱུ་རི་བོང་གི་རྭའི་སྤུན་ཟླར་གྱུར། ་་་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་དེ་དག་གི་འགོ་ཁྲིད་པ་དང༌། བྱ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིག་སྒམ་ནང་དུ་གཏན་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་ཤོག་ཧྲུལ་ཁྲོད་དུ་གཡུག་པ་ཡིན་པ་ལས་དེ་དང་དུ་བླངས་ནས་གྲོས་མོལ་བྱས་པ་མེད། དེའི་ཕྱིར་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་གི་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་འགོ་ཁྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་བསྐྱུར་ནས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དེ་བྱ་ལས་ཁྲོད་དུ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཟེར་ན་མ་བཀོལ་ཟེར་ཕོད་མཁན་མེད། ་་་ ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ནས་མར་བཀྲམ་པའི་གཞུང་ཡིག་དང་གསུང་བཤད། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་སོགས་རྒྱའི་ཡི་གེ་ཏག་ཏག་ཡིན་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་ན་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ལ་ལོབ་པར་གྱུར། དེང་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ཁྲོད་དུ་གསར་བྱུང་རྒྱའི་ཐ་སྙད་བོད་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་དུ་གྱུར་ནས་གཞུང་ལུགས་སོགས་གཏིང་ཟབ་མོའི་སྐོར་བོད་སྐད་ཀྱིས་ཤོད་དཀའ་བར་གྱུར། ཁུལ་དང་རྫོང་སོ་སོའི་སྲིད་འཛིན་ལས་དོན་སྡེ་ཁག་ཐམས་ཅད་དང༌། འགོ་འདྲེན་མཐོ་དམའ་བྱིངས་ཀྱི་སྤྱི་བར་ལ་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཁུངས་རེ་བཙུགས་ཤིང༌། དེ་ལ་མི་སྣའི་འགྲོ་ཁུངས་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ལས་མེད་པ་དང་གྲོན་དངུལ་ཡང་མང་པོ་མེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་དཀའ། ཕྱི་རྐྱེན་དེ་དག་གིས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་བོད་ཡིག་སྒོ་ཀུན་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པར་དཀའ་ཁག་མི་ཉུང་བ་བཟོས། ཐ་ན་རང་གི་སྒོར་མོ་དངུལ་ཁང་དུ་བཅོལ་ལེན་བྱེད་ཚེ་ཤོག་ལྷེ་ཐོག་རང་གི་མིང་རྒྱ་ཡིག་གིས་མ་བྲིས་པར་བོད་ཡིག་བྲིས་ན་བཅོལ་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ། སྦྲག་སྲིད་བརྒྱུད་དེ་སྒོར་མོ་བསྐུར་ལེན་བྱེད་ན་ས་མིང་དང་མི་མིང་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་ན་སྐུར་ལེན་བྱེད་དཀའ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ལས་ཁུངས་དེ་དག་ནང་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚོས་བོད་ཡིག་གི་ངོ་མི་ཤེས་སྟབས་དེ་དག་གི་བྱ་བའི་འགྲོ་ལུགས་ཚང་མ་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ནར་བརྟེན་པའི་སྲོལ་ཆགས་པ་རེད།”(༣༢)
ཅེས་གསུངས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཁུལ་གཞན་གྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་སྟངས་ཀྱང་རྩ་བརླག་འགྲོ་ཉེན་གྱི་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་རྗེས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གོང་འཕེལ་ཡོང་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། རྩ་མེད་རང་བཞིན་གྱི་ཉམས་རྒུད་སོང་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐད། བོད་བཞུགས་མཚོ་ལྷོ་རྩོམ་ལྷན་ཁང་གི་མཁས་པ་སྐལ་བཟང་བློ་གྲོས་ཀྱིས།
“བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་བོད་མི་ནི་རང་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་གྱུར་ནའང༌། བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་ལས་དོན་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་བཙུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འགོ་ཁྲིད་པ་གཙོ་བོ་དང༌། དྲུང་ཡིག་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྐང་འཛིན་ལས་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱ་ནང་ནས་མངགས་ཡོང་བ་འབའ་ཞིག་གོ །སྐབས་དེར་བོད་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོན་ཏན་ཅན་མེད་པ་མ་ཡིན། ཡོན་ཏན་ཅན་མང་ཤོས་ཆོས་སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་པས་སྲིད་སྐྱོང་མཁན་ཉུང༌། ཡོད་ནའང་ཁ་ཤས་ལོག་སྤྱོད་པར་བརྩིས་ནས་བེད་མི་སྤྱོད། ་་་ དེ་དུས་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོགས་ཟོན་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་བོད་ཡིག་གི་གཞུང་ཡིག་བྲིས་ནའང་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་པས་བོད་ཡིག་བོད་སྐད་མི་ཤེས་སྟབས་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཐབས་བྲལ་ཕྱིར་དེ་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ནས་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དགོས། རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་བྱང་ཚད་ཇེ་མཐོར་སོང་ནས་བོད་རྒྱ་སྐད་ཡིག་སྣ་གཉིས་མཁྱེན་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ གྱི་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་བརྟེན་ནས་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བློ་མི་འཁེལ་བར་གྱུར་པ་དང༌། དེ་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་གཅིག་འཕྲོར་གཅིག་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་བྱུང་ནས་གཡོན་ཐལ་ཆེ་བའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྲིངས་སྟབས་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པར་རང་གི་སྐད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་གཞུང་ཡིག་འབྲི་བའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པས། བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ས་ཆ་ནས་ཐད་ཀར་བོད་ཡིག་གིས་གཞུང་ཡིག་འབྲི་བའི་སྲོལ་ཆགས་མ་ཐུབ། དེ་ལྟར་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐད་ཡིག་རིགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།”(༣༣)ཅེས་གསུངས་ཡོད། ཡང་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཆེད་ཞུ་ཞིབ་འཇུག་པ་གསེར་ཚང་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གནས་སྟངས་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ ལོ་ཙམ་ནས་“མི་རིགས་གཅིག་འདྲེས་”ཞེས་པའི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་དོན་གསལ་བར་བཤད་ན། བོད་རིགས་ལྟ་བུའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་གྲངས་མང་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཟེར་བ་རེད། དེ་ཡང་ཁོང་གིས།
“བོད་ཡིག་ལ་མཐོང་བཟོ་དང༌། བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པ་སོགས་ནི་“མི་རིགས་གཅིག་འདྲེས་”ཞེས་པའི་རླུང་ཡན་དེའི་གནོད་འཚེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས། དེ་ནས་བཟོས་པའི་ན་ཟུག་དེས་དུས་ད་ལྟ་ཡིན་ཡང་གཟེར་རྒྱག་བཞིན་དུ་ཡོད།”(༣༤)ཅེས་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ནང་གི་བོད་རིགས་དམར་ཤོག་པ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་སྡེ་རོང་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བདག་གི་རེ་སྨོན་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ནང༌། ཁོང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ལྷགས་དོན་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གསུམ་བཀོད་པའི་དང་པོ་ནི། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་ཧྲ་ཝུན་རིང་ལུགས་(མི་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་)ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་རིགས་རྒྱ་མི་རིགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་གོམ་སྟབས་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ་དང༌། གཉིས་པ། དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ལྟ་བ་མཁྲེགས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ། གསུམ་པ། རང་རེ་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་རིམ་གྲས་དམའ་བ་ཡིན་པའི་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་གིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཅེས་འཛིན་དང༌། སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་མེད་པ་བཅས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།(༣༥)
མཆན།
- (༢༩) http://blog.tibet.cn/user1/21396/archives/2008/123459.html
- (༣༠) བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་སྤྲིངས་ཡིག རྔ་བ་ཀིརྟི་སྐྱབས། www.tibettl.com/xslw/text/01/07_01.htm
- (༣༡) མི་རིགས་ཀྱི་བྱ་བ་གཙོ་བོ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་སྟེང་ན་ཡོད། ཁྱུང་ཐར་རྒྱལ། www.tibettl.com/xslw/text/01/10_01.htm
- (༣༢) ཁྲིམས་ཀྱིས་གནང་བའི་སྐད་ཡིག་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་ལོངས་སྤྱོད་དགོས། སྐལ་བཟང་བློ་གྲོས། གངས་ཞུན་དང་རྡོ་ལྷས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི། ལྟ་བ། བསམ་བློ། ལག་ལེན། ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༢༤ ་་་་ ༢༣༠ ལ་གསལ།
- (༣༣)ཁྲིམས་ཀྱིས་གནང་བའི་སྐད་ཡིག་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་ལོངས་སྤྱོད་དགོས། སྐལ་བཟང་བློ་གྲོས། གངས་ཞུན་དང་རྡོ་ལྷས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི། ལྟ་བ། བསམ་བློ། ལག་ལེན། ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༢༦ ་་་་ ༢༢༧ ལ་གསལ།
- (༣༤) བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྤྱོད་རྒྱུའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་དཔྱད་པ། གསེར་ཚང་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་སྐོར་གྱི་ཆེད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་ཡིག་བརྡ་ཆད་ཚད་ལྡན་དུ་སྒྱུར་བའི་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་ཤིང༌། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༥༥ ལ་གསལ།
- (༣༥) སྡེ་རོང་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་ བདག་གི་རེ་སྨོན་ཞེས་པར་གཟིགས།


text:
བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ
བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བོ་དོང་པཎ་ཆེན་དང་། འཇིགས་མེད་གྲགས་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་མཆིས། རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་ཡོས་སྤྱི་ལོ1375ལོར་ཡབ་ཞ་མའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་སྟོན་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱལ་མཚན་དང་ཡུམ་བྱང་ཆུབ་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་གཙང་ལ་སྟོད་ལྷོ་ཕྱོགས་དབྱིག་གུ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲོག་གནས་སུ་སྐུ་བལྟམས། མཚན་ལ་གཡུང་དྲུང་སངས་རྒྱས་སྐྱིད་ཅེས་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་པར་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་གསན་སྦྱོང་མཛད་པས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བདུན་པར་གྱམ་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་གང་གི་སྐུ་ཞང་པཎ་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་ལྷན་དུ་བོ་དོང་ཨེའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་ཕེབས་ནས་མཁན་པོ་ཉིད་ནས་ཚིགས་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དུ་གསོལ། དེ་ནས་ཨེ་ཆོས་སྡེའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ཐོག་མར་ཚད་མ་རིག་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་ཏེ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་གཟིགས་ནས་དཔང་ལོ་དང་། ལོ་ཆེན་གྲགས་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ཡོངས་རྫོགས་ཐུགས་སུ་ཆུད། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པར་ས་སྐྱར་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གྲྭ་སྐོར་ལ་ཕེབས་དུས་སྙན་དངགས་ལ་ཆེད་དུ་སྦྱངས་པ་མ་གནང་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་ནས་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་བསྟོད་པ་བརྒྱ་པ། གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་གི་རྟོགས་བརྗོད་ལ་སོགས་བཀའ་རྩོམ་དུ་མ་མཛད། དེའི་དུས་ཕྱག་དཔེ་ཐུགས་འཛིན་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་པ་བྱུང་ནས་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་གཞུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཀླགས་པས་ཐུགས་ལ་ཟིན་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་དང་། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པར་ཨེ་ཆོས་སྡེའི་ལྕགས་རིའི་བྱང་ཤར་ལྕོག་ཁང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་མཚམས་བཅད་དེ་དབྱངས་ཅན་མ་སྒྲུབ་པས་ཞལ་བསྟན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་ལུང་བསྩལ་བར་གྲགས། དེ་སྐབས་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་བསྟོད་པ་བུང་བའི་གླུ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་མཛད། དེ་ནས་ཨེ་ཆོས་སྡེར་སྐུ་མཚམས་དམ་པར་བཅད་དེ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པར་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་མཐའ་དག་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་ཏུ་མཛད་པས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཁར། ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལ་ཡང་འདྲིས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར། མཁན་ཆེན་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དབྱིག་གཉེན་དང་། ཙནྡྲ་གོ་མི་ལྟར་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཁ་ལས་མ་ཐོབ་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་བ་དག་ནི་སྔོན་ཆད་བོད་འདིར་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བསྔགས་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པར་དབུས་ཕྱོགས་སུ་གྲྭ་སྐོར་ལ་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་བཀའ་རྩོམ་གནང་། དེ་ནས་དཔལ་རྩེད་ཐང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དང་། གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ནས་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་པས་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་ས་སྟེང་དུ་ཁྱབ་། དེ་རྗེས་སྟག་ལུང་དུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བརྩེགས་དང་མཇལ་ནས་དོ་ཧ་སྐོར་གསུམ་གདམས་པ་དང་། སྟག་ལུང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་ལས་རྣམ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ལ་སོགས་ཆོས་སྐོར་མང་དུ་གསན། པད་དཀར་ཆུན་པོ་ངང་པའི་བུ་མོ་ཡིད་ལ་དགའ་བ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་དང་པོ་སྟག་མོ་ལུས་སྦྱིན་གྱི་སྐྱེས་རབས་དང་། རྟག་ངུའི་རྟོགས་བརྗོད་དོན་རྒྱན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་བརྩམས། དེ་ནས་གཙང་དུ་ཕེབས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཁན་པོ་མཛད་དེ་ལས་སློབ་གྲངས་ཚང་གི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བཞེས། དེ་ནས་ཨེ་ཆོས་སྡེའི་གདན་ས་མཛད་ནས་མངོན་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་དང་། ཕར་ཕྱིན། རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་པ་དང་། ཨེའི་གནས་བསྟོད། རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱའི་དབང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ལ་སོགས་པ་བཀའ་རྩོམ་མཛད། དེ་བཞིན་རྗེ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མཁས་གྲུབ་དུ་མ་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་མཐའ་དག་དང་། ས་ཕུར་གྱི་དབང་ཀྱེེ་རྡོར་མན་ངག་ལུགས། ཌོམ་བྷི་ལུགས། དོན་ཞགས། མཁའ་འགྲོ། རྒྱ་མཚོ། འོད་ཟེར་ཅན། གཟུངས་ཆེན་ལྔ། གསང་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་མན་ངག་གི་རིམ་པ། གསང་འདུས་རིམ་ལྔ་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱམས་ཀླས་པ་གསན་སྦྱོང་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད། དམ་པ་འདི་ཉིད་ལུས་ཀྱི་རྩལ་དང་ཡིག་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྲི་བ་ལ་མཁས་པས་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་བསྟན་བཅོས་དང་། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མཛད་ཅིང་། སྒྲའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་པ་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་སོན་ནས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་མང་པོའི་འགྱུར་ལེགས་པར་འཆོས་ཤིང་། དཀའ་བའི་གནད་གཞི་འགྱུར་ཡང་མང་པོ་མཛད། གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་པའི་རིག་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་མཁས་པར་མཁྱེན་ལ། བཟོ་རིག་པའང་བྱང་ཆུབ་པ་སོགས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་སོན། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ནས་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོ་བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་གཟིགས་ནས། མཁས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་རྣམས་བསྒྱུར་བའི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པ་ལེགས་པར་བརྩམ་འགོ་ཚུགས། དེ་བཞིན་དཔལ་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེ་ནས་གཞི་བདག་སྲུང་མའི་བར་སྐུ་རྣམས་དང་། དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པར་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་རི་མོར་བྲིས་པ་ཐང་སྐུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་། རྒྱུད་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བློས་བསླངས་དུ་མ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་བྱེད་དུས་སྤྱན་དྲངས་ཆོག་པའི་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་སྐུ་པར་དུ་བཏབ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འབུར་དུ་དོད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་བཞེངས་པ་སོགས་བོ་དོང་ཨེའི་བཤད་གྲྭ་ལས་ཐོན་པའི་མཁས་གྲུབ་འདི་ཉིད་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་གྲགས་ཆེ་ཤིང་། དེ་ཉིད་འདུས་པ་སོགས་པོད་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ལྷག་གི་བཀའ་རྩོམ་བཞུགས་ལ། གཡག་སྡེ་པཎ་ཆེན་དང་རོང་ཊཱིཀ་པ་གཉིས་ཀ་རྩོད་པས་ཕམ་པ། ངམ་རིང་རིག་གཏེར་བཀག་པ། མཁས་གྲུབ་རྗེས་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་རྩོད་པས་བཅོམ་པར་མཛད་་པ། སྐབས་ཤིག་རང་རྐང་གི་གྲུབ་མཐའ་བཙུགས་པར་བཞེད་དེ་དཔལ་མོ་ཆོས་སྡིངས་སོགས་དགོན་པ་ཁ་ཤས་བཏབ་ནས་དེར་འཆད་ཉན་མཛད་པས་བོ་དོང་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱུང་བ་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཁོ་ན་མཛད་མཐར། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་ལུག་སྤྱི་ལོ1451ལོའི་བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་གནམ་གང་ཉིན་ཞི་བར་གཤེགས། གང་གི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མ། བཀའ་བབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཁོར་གྱི་གདུང་རྒྱུད་གསུམ། རིག་སྔགས་འཆང་བ་གཅིག ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་པའི་མཁས་པ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་མིག་གསུམ། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མཁས་པ་དྲུག མདོ་སྔགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཅུ་གསུམ། ཤཱཀྱ་ཤྲིའི་གདན་ས་གཉིས། གཙུག་རྒྱན་བཅུ་དྲུག མཚན་ཉིད་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་བཞི། སྔགས་རབ་འབྱམས་པ་གཉིས། སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་བཞི། སྔགས་འཆང་དྲག་པོ་གཉིས། གྲུབ་ཆེན་ལྔ་བཅུ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བར་གསུངས། རྩོམ་པ་ལ་ཡང་། དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་། འཇུག་པའི་སྒོ་བཞི། ལེའུ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། མན་ངག་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་པས་རྒྱས་པ་ལ་གླེགས་བམ་བརྒྱ་དང་བཅུ། འབྲིང་པོ་ལ་ཉི་ཤུ། བསྡུས་པ་གླེགས་བམ་གཉིས། ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་གླེགས་བམ་གཅིག་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་གསལ་བར་མཛད་དོ། །
བོ་དོང་པཎ་ཆེན་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བརྩམས་པའི་བརྒྱུད་རིམ།
དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཟླུམ་པོ་འདིའི་སྒང་ན་བརྩམས་ཆོས་ཆེས་མང་པོའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞེས་བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་མིང་མི་ཤེས་མཁན་ཕལ་ཆེར་མེད་ཚོད་ཡིན། ཡིན་ནའང་བོ་དོ་པཎ་ཆེན་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བརྩམས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཤེས་མཁན་ཡང་མང་པོ་མེད་ཚོད་རེད། དེ་བས་ད་ཐེངས་བདག་གིས་ཧི་མ་ལའི་རིག་མཛོད་ཁང་དུ་བོ་དོང་རང་གི་སློབ་མ་ཤཱཀྱའི་དགེ་བསྙེན་འཇིགས་མེད་འབངས་སམ་ཡར་འབྲོག་པ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ཞེས་པས་བརྩམས་གནང་མཛད་པའི(༄༅།། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཕྱོགས་བཅུ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཞབས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་གྱི་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།)ཞེས་པར་ལན་གཉིས་སུ་དཔེ་བསྡུར་ཞུ་དག་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས། བོ་དོ་པཎ་ཆེན་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བརྩམས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་སྐོར་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་བྱ་བར་སྤྲོའོ།།
ཀ བོ་དོང་ངོ་སྤྲོད། བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ནི་སྤྱི་ལོ1375ལོར་ཡབ་སྟོན་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱལ་མཚན་དང་ཡུམ་བྱང་ཆུབ་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ལོར་གཙང་ལ་སྟོད་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྐུ་ཆུང་དུས་མཚན་ལ་སངས་རྒྱས་སྐྱིད་ཟེར། རབ་བྱུང་མཚན་ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་ཟེར། དགེ་ཚུལ་གྱི་མཚན་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་རོ། ། དགོང་ལོ་ལྔ་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་མགོ་བརྩམས་འདུག་ལ། དགོང་ལོ་བདུན་ནས་ནང་ཆོས་ལ་ཞུགས་འདུག དགོང་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་ཐོག་སྤྱི་ལོ1451ལོར་སྐུ་གཤེགས་འདུག་ལ་དེའི་བར་དུ་སློབ་གཉེར་གྱི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་ཁོའི་སྐུ་ཚེ་གང་བོ་ནི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གྱི་བྱ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྩོམ་གྱི་བྱ་བས་མཐར་ཕྱིན་འདུག་ལ། ད་ལྟ་དངོས་སུ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཟིན་པའི་བོ་དོང་གསུང་འབུམ་ལ་ཁྲུ་རྐང་མའི་པོད་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་བཞུགས་སོ།། ཁོང་གིས་སློབ་གཉེར་གནང་ས་ནི། གྱམ་བསམ་གཏན་དང་བོ་དོང་ཨེའི་ཆོས་སྡེ་ཡིན་པ་རེད།
ཁ། བོ་དོང་གིས་རྩོམ་འབྲི་བའི་མགོ་བརྩམས་པ་ནི། (ཉིད་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞེས་པ་ཙམ་ན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འགྲེལ་བའི་དགོངས་པ་འཁྲུངས་ཏེ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ག བོ་དོང་ལ་རྩོམ་འབྲི་འདོད་ཀྱི་དགོངས་པ་འཁྲུངས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། འདི་ལྟར་ཡིན་འདུག་ལ། (ཕྱོགས་འདིར་རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། མཁས་གྲུབ་ལོ་པཎ་སྐྱེས་མཆོག་དུ་མའི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་ས་འདི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཉིད་དུ་མཛད་ནས། མཐའ་ཡས་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་དབང་ལས་རྒྱུད་སྡེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གྲངས་མེད་པ་ཁ་བ་ཅན་འདིར་བྱོན་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་འགའ་ཞིག་བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་ཚུགས་པར་གྱུར་མོད། ཕལ་ཆེར་འདི་དག་ལ་དབང་སྐུར་མ་མེད་ཅིང་དེའི་ཕྱིར་ན་བཤད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གྲྭ་མིག་གི་ཁྲིར་བཀོད་ནས་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུར་མཆོད་པའི་ཡུལ་ཙམ་དུ་བྱེད་ཅིང་། ལ་ལས་མོ་མ་ངག་གི་ཁ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྡུལ་སྤྲུགས་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཀློག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རྒྱུད་ཀྱང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ཐོབ་པོ་དེ་ཉིད་ཁོ་ནའི་སླད་དུ་ན་རྒྱུད་འགའི་ལུང་བྱེད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་དང་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ད་དུང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལས་བཤད་ན་འདི་ལྟར་ཡང་རེད། (གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་སྔགས་འཆང་གི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་མཆོག་གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་པ་དང་རིག་པ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་རྣལ་ལམ་དུ་བྱོན་ནས་ཁོ་བོའི་རྣམ་བཤད་རྒྱ་མཚོ་ལ་ནོར་པར་སྣང་ན་དེ་དག་ཀྱང་སུན་ཕྱུང་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་འགྲེལ་པ་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་དགའ་བར་རྩོམས་ཤིག ཅེས་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་ལ་མཆོག་གི་ཅོད་པན་བཅིངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས། )ཞེས་དང་། (ནུབ་ཅིག་གི་རྣལ་ལམ་དུ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དར་ལ་བབས་པ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་བརྗིད་པའི་པཎྜི་ཏའི་ཆ་བྱད་ཅན་ཞིག་ཏུ་བྱོན་ནས། འདི་ལྟར་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་དོན་འགྲེལ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་འདུན་པར་བྱ་བའི་གནས་ལགས་ཀྱི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་དགའ་བར་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་མྱུར་དུ་བརྩོམ་པར་མཛོད་ཅིག ཅེས་ལྷག་པར་སྐུལ་བ་ཡིན་ནོ།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)ཞེས་དང་། (རེ་ཞིག་གི་དུས་ན་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་རང་བྱོན་བཞུགས་པའི་གནས་མང་དུ་ཡུལ་སྐྱིད་པའི་གྲོང་དང་ཉེ་བའི་ས། སྨན་གདོང་ཞེས་པའི་ནགས་འདབས་ཤིག་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་ན། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་པཎ་ཆེན་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜ་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཆ་བྱད་དུ་མཛད་ནས། གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་གླེགས་བམ་གླང་པོ་ཆེ་བདུན་གྱི་ཁུར་དུ་བཀལ་ཏེ་ཕེབས་པའི་སྣང་བ་བྱུང་། དེ་ནས་སུམ་མདོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་དཔལ་ལྡན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་མངོན་པར་བཞུགས་ནས། སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་དང་སྙན་ངག་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་གི་གླེགས་བམ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལཛྙ་དང་ཝརྟུ་སོགས་ཇི་སྙེད་པའི་ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱ་དཔེའི་རྣམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཟུང་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བསྩལ་ཏེ། མཐར་པོ་ཏི་ལྔ་ཙམ་ཞིག་ལ་འདི་དག་ནི་ཉིད་རང་མཁས་པར་སྣང་བས་ངས་བཤད་མི་དགོས་པ་ཉིད་དེ། མདོར་ན་ཁོ་བོས་ཁྱེད་ལ་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་ལུང་བྱས་ཟིན་གྱི། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་དག་གིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་གྱིས་ཞེས་གསུང་བའི་སྣང་བ་བྱུང་ངོ་།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ང་། བོ་དོང་གི་རྩོམ་རྩལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། (དེ་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་དམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི། ཡི་གེ་པ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལ་རང་རང་གི་གནས་མི་འཆོལ་པར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དལ་གྱིས་འབབ་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དག་ན་དཔེར་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)ཞེས་དང་། (ཁྱེད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དང་འཕྲིན་ལས་གཞན་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་སྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྩོམ་ཡིག་པ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱིས་བྲི་བར་གནང་སྟེ་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ཅིང་། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཅ། བོ་དོང་གི་རྩོམ་རྩལ་ནི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྩོམ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་དགོས་དོན་ནི། ཁོང་ལ་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡོད་པས་རེད་ལ། ཡང་ན་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། འདི་ལྟར་ཡང་ཡིན་འདུག་སྟེ། (ལྷའི་དྲིན་གྱིས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ནག་པོའི་རྩ་ལག་གིས་བར་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་བརྩམས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་རྫི་བར་མ་ནུས་ནས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཔྱོད་པས། བླ་ན་མེད་པའི་མཛད་པ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པ་ན། ལྷག་པའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་གཏང་རག་གི་མཆོད་པ་ཆེན་པོའི་སླད་དུ། རྒྱུད་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་ཇི་སྙེད་པའི་བསྟོད་ཆེན་འདོད་པ་འཇོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་མཛད་དེ། རྒྱུད་སྡེ་རིན་ཆེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ལྷའི་གྲངས་མཚན་ཞལ་ཕྱག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་མཆོག་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡང་ཡུན་མི་རིང་བ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་མཛད་དེ། ཚུལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཆ། བསྟན་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་འཕྲོར་ལུས་སྐབས་བླ་མ་རྒྱལ་དཀོན་པས། བོ་དོང་ལ་བསྐུལ་མ་བྱས་པ། (བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་རྩོམ་པས་རབ་ངལ་པའི། ། རང་གི་འཁོར་ན་བརྩེ་བས་རབ་སྐུལ་ཏེ། ། དེ་ལས་ཟློག་དང་ཡང་ན་གྲུབ་པའི་རྟགས། ། འདིར་ནི་རྩོལ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བ་ན། ། བུ་དག་མ་འཇིགས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མིག ། དེ་ནི་བདག་གི་ལག་པའི་རྩེ་མོར་གནས། ། གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དེ་ཁོ་ན། ། ཞེས་ནི་གསང་བ་ཟབ་མོ་ཞལ་ན་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔ་མོའི་དུས་སུ་བླ་མ་རྒྱལ་དཀོན་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་སྙེན་སྐུལ་ཏེ། འུ་ཅག་གི་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་གྲུབ་པའི་དུས་ཞིག་མི་ཡོང་པ་འདྲ། སྔར་ཡང་ཡུན་དེ་ཙ་མ་ཅིག་སོང་། ད་དུང་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་འདུག་པས་འདི་མིས་བཞེངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ངེད་རང་གིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་འདི་ཡང་ཀློག་མཁན་ཞིག་ཡང་མི་ཡོང་ངེས་ན། འདི་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་པས་ཅི་མཛད། ཆོས་རྗེའི་ཐུགས་ལ་ཇི་ལྟར་དུ་ཤར་ན་མི་གཟིགས་པ་མིན་པ་སྐུ་གདུང་ནི་སྒྲེས་པོ་རང་དུ་སོང་འདུག་ད་ནི་ཐུགས་དམ་དངོས་མཛད་ན་ལེགས། ཡང་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བློར་ཤོང་བ་མ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཉིད་གྲུབ་རྟགས་ཤིག་སྟོན་རན་ཞེས་ཞུས་པ་ན། རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གིས་དེ་ལྟར་དུ་མ་འཇིགས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་སྦྱར་ནས་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཆུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསུང་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་དཔྱད་གཞི་ཆེ་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་བསམ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཇ། བོ་དོང་གིས་རང་གི་ཡིག་མཁན་པ་དག་དང་ཡིག་རྩལ་འགྲན་པ། (གཞན་གྱིས་འབད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི། ། ཡི་གེའི་ཕུང་པོ་དཔག་ཡས་ཕྱག་གི་རྩེར། ། བཀོད་ནས་སྐལ་བཟང་དད་པའི་བང་མཛོད་མཆོག ། གང་བར་མཛད་ལ་ཁྱོད་ཉིད་སྐྱབས་སུ་གྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གཅིག་གི་ཚེ་དབེན་གནས་ཆོས་སྡོངས་སུ་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་པ་དབོན་ཡིག་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་ལ་བཀའ་གནང་ནས། རང་རེ་ཡིག་མཁན་དཔོན་གཡོག་གཉིས་ཡི་གེ་སུ་མགྱོགས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་རང་ཡང་ཤོག་བུའི་ལས་མང་བར་གྱིས། ངས་ཀྱང་གླེགས་ཤིང་གད་བྱས་པ་མང་དུ་བསགས་ཡོད་གསུངས། དེ་ནས་སང་དཔོན་ཡིག་དཀོན་རྒྱལ་གྱིས་ནམ་ལངས་ཏེ་ཡི་གེ་མཐོང་འཕྲལ་ནས་ས་སྲོས་ཀྱི་བར་ལ་བརྩོན་པར་བྲིས་པས་གདོང་འདོན་ཕྱེད་དང་བཅུ་དགུ་ཚར། རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཐུགས་དམ་ཉི་མ་ཤར་བ་ཕན་ལ་གྲོལ་བ་མཛད་ནས་ཕྱག་བྲིས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། བར་སྐབས་སུ་གསོལ་མཛད། དེ་ནས་དགོངས་མཆོད་ཀྱི་བར་དུ་ཐུགས་རྩོམ་དང་བསྟུན་ནས་བྲི་བར་མཛད་པ་བདེ་མཆོག་རིམ་ལྔའི་ཁྲིད་ཡིག་ཆེན་མོའི་གསང་བའི་རིམ་པའི་སྐབས་ནས། གླེགས་ཤིང་མདའ་ཚད་བཅུ་བཞིའི་ལོགས་རེར་ཡིག་ཕྲེང་བཅྭོ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དགུ་བྱས་པ་དང་། གདོང་འདོན་དྲུག་གི་ལོགས་རེ་ལ་ཡིག་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་བྱས་པའི་ཉི་ཤུ་ཙམ་བྲུ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྩིས་བཏང་པས་བརྒྱད་ཕྲེང་ཡོད་པའི་གདོང་འདོན་སུམ་ཅུ་སོ་ཕྱེད་དང་དྲུག་བྱུང་སྟེ། དེའི་དགོངས་མོ་རང་རེ་གཉིས་འགྲན་པ་ཡིན། གང་བྲིས་རྣམས་ཁྱེར་ལ་ཤོག་གསུངས། དཔོན་ཡིག་གིས་དེ་ལྟར་དུ་ཕུལ་ནས་གཟིགས་པས། ཡིག་མཁན་ཆེན་མོ་ཅུང་མི་དོ་བ་འདུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་མགྱོགས་པོ་རང་ཡིན་གསུང་བཞད་པ་དང་བཅས་པས་མཉེས་པར་སྣང་ངོ་། ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཉ། བོ་དོང་གི་རྩོམ་གྱི་བྱ་བའི་བར་ཆད་ནི། (སྐབས་ཤིག་གི་ཚེ་ལ་སྟོད་ལྷོའི་སའི་ཆ་ས་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོན་པར་མགུལ་ཆམ་བྱུང་ནས་ཤིན་ཏུ་སྙེལ་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྩོམ་པའི་ངལ་གསོ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དང་། ཉིན་ཞིག་གི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཟིམས་ཁང་གི་ཁང་ཐོག་ཏུ་བྱོན་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་གཟིགས་ཏེ། གུས་པའི་ཚུལ་མང་དུ་མཛད་ཅིང་སྤྱན་ཆབ་མང་དུ་གཡོས། ། མྱུར་དུ་མཆོད་པ་བཟང་པོ་ཤོམས་གསུངས་ཏེ། ། དེ་ལྟར་དུ་བགྱིས་པ་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་འཇའ་འོད་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ཞིང་། ཁ་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་གྱི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་དང་། སྤྲིན་མེད་ཀྱང་ཆར་ཟིམ་བུ་ལྟ་བུ་ཤིན་དུ་ཕྲ་བ་ཞིག་བབས་པ་ན། རིན་པོ་ཆེ་བླ་འཁོར་བ་ཞབས་དྲུང་ན་བཞུགས་པས་ཕྱག་ཟེད་པའི་ཚེ། རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གིས། དེ་མྱང་བར་གྱིས་དང་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པས། སྔར་ལྗགས་ཐོག་ཏུ་མ་མྱོང་བའི་རོ་ཤིན་དུ་ཞིམ་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེ་ལྟར་ཞུས་པས། འདི་ནི་ལྷའི་བདུད་རྩི་ཡིན་པ་སྙམ་བྱེད་དོ་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ཚེ་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེ་བཙུན་མ་ཕམ་པ་ལྷའི་བུའི་འཁོར་གྲངས་མེད་པ་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྙུང་བ་ཡང་ལེགས་པར་དྭངས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་རིམ་གྲོ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཏ། བོ་དོང་གི་གསུང་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་སྐོར། (རྗེ་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། བོ་དོང་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཞེངས་པ་གཅིག་དང་། འདིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཞེངས་པ་གཅིག རིན་སྤུངས་སུ་དྲུང་ཆེན་ནོར་བུ་བཟང་པོ་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཞེངས་པ་གཅིག ཏའི་སི་ཏུ་ལྷ་བཙན་སྐྱབས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཞེངས་པ་གཅིག ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱིན་བདག་འཛད་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཞེངས་པ་གཅིག ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཀའ་དྲུག་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཞེངས་པ་གཅིག་སྟེ། དེང་གི་བར་ལ་རྒྱས་པ་ཚར་བདུན། རྒྱལ་མཁར་རྩེ་ནས་སི་ཏུ་རབ་བརྟན་པས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་འབྲིང་པོ་ཕྱེད་ཙམ་དང་། ཤངས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་པས་འབྲིང་པོ་ཕྱེད་ཙམ། ཤངས་པ་དཔོན་བསོད་རྒྱལ་གྱིས་འབྲིང་པོ་ཕྱེ་ཙམ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་འབྲིང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་རྣམས་དང་། ཤེལ་དཀར་ཆོས་སྡེས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་བཞག་པ། མངའ་རིས་ཆོས་སྡེ་ནས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་ཁྲིད་ཡིག་སྦས་དོན་གསལ་བ་། ཟུར་ཚོ་བས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་སྙིང་པོ། སླར་འདིར་བཞེངས་པའི་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སྤར་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དིང་སང་གྲགས་ཆེ་བའི་གསུང་རབ་སོ་སོ་སྤར་དང་། བྲིས་པ་སོགས་དིང་སང་ཕན་ལ་དབུས་གཙང་མངའ་རིས་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྤར་གྱིས་འཕེལ་པ་མ་ཡིན་པའི་གླེགས་བམ་གྱི་བཞུགས་ཚོད་ཙམ་བགྱིས་ན། ཆོས་རྗེ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོའི་བཀའ་འབུམ་ཚར་ལྔ་ཙམ་གྱི་བོངས་སུ་སྣང་ལ་---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཐ། བོ་དོང་གིས་སྐུ་ཚེ་གཅིག་གི་རྩོམ་གྱི་བྱ་བའི་མཇུག་བསྡུས་པ། (ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་རྫོགས་པའི།། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་གང་བར་གྱིས།། ཁྱོད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་གཞན་ན་ཞེས།། ནམ་མཁའ་ལས་ནི་སྒྲོག་པར་ཐོས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་། དེ་ནས་ལུག་ལོ་ཤར་མ་ཐག་པའི་དུས་ཤིག་གི་ཚེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་ལས་འདི་སྐད་དུ་ཐོས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་འདྲ་བའི་གསུང་གིས་རྩོམ་པའི་འཇུག་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལ་རྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ཁྱེད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དང་འཕྲིན་ལས་གཞན་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་སྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྩོམ་ཡིག་པ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱིས་བྲི་བར་གནང་སྟེ་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ཡི་གེ་པ་ཡི་གེའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞན་པ་དག་གིས་ཉི་མ་རེ་ལ་ཤོག་བུ་ཁ་གྲངས་སུམ་ཅུ་མ་བྲིས་ཚར་བར་གྱུར་ཅིང་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་བཞག་པ། དེ་ཉིད་སྙིང་པོ། སྦས་དོན་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞུས་དག མཆན་བུ་རྣམས་ཞིབ་པར་མཛད། དཔལ་འདུས་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཡང་ཞུས་དག་རགས་པར་གནང་ནས་གླེགས་བམ་རྒྱ་མཚོ་གུར་གུམ་དང་ཚོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་། མཆན་བུ་འདེབས་དགོས་པ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏབ་ནས་གླེགས་བམ་རྣམས་རང་རང་དུ་བསྒྲིགས་ཤིང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་མཇུག་སྡུད་པ་མཛད་ནས་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)ཞེས་དང་། (དཔལ་གཏག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོར་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མཐའ་ཡས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཁོ་ན་ལས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སློབ་དཔོན་འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་པ་ཁོ་བོས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ད། བོ་དོང་གིས་སྐུ་ཚེ་གང་ལ་རྩོམ་གནང་མཛད་པའི་ཚད། (འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་མངོན་པར་འོངས་གྱུར་པའི།། གླང་ཆེན་བདུན་གྱིས་ཁུར་བའི་གླེགས་བམ་ཚོགས།། སྣ་ཚོགས་རྒྱ་དཔེའི་རི་མོར་རབ་བཀྲ་བ།། ལུང་དང་བཤད་པའི་དགའ་སྟོན་རབ་ཏུ་བསྩལ།།)ཞེས་དང་། (གཞན་ཡང་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཆེན་སྙུག་གུའི་རྩེས།། མ་བྲིས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་ཡོད།། དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་།། ཐུབ་བསྟན་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་མཛད།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ན། བོ་དོང་གི་རྩོམ་གྱི་བྱ་བའི་མཛད་པ་དང་མཛད་པ་གཞན་དག་ནི། (མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡང་མི་གཟིགས་པར་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་གདམས་པའི་གསུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་རྩེ་མོར་འཛེགས་པས་རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་དེའི་སྲས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་འབུར་དུ་དོད་པ་དང་། རི་མོར་བྱས་པའི་བཀོད་པ་མཛད་པ་ལ་བསམས་ནས། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་དེ་ཁོ་ན་མཛད་པ་ལྟ་བུ། བཀའ་བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བཅོས་པ་ལ་བལྟས་ན་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་འགྱུར་ཁོ་ན་མཛད་པ་ལྟ་བུ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རྒྱ་མཚོ་འཆད་རྩོམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཏེ་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་གཅིག་པུའི་མཛད་པ་ལ་བལྟས་ན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་གནས་འདི་ཁོ་ན་ལྷུར་མཛད་པ་ལྟ་བུ། ལྷག་པའི་ལྷ་རབ་འབྱམས་ལ་བསྟོད་པ། བསྟན་པ་འཛིན་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་དང་། རྒྱ་བོད་ཀྱི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྟོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་སོ་སོ་ལ་བསྔགས་ཤིང་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རང་གིས་བཀུར་བར་འོས་པའི་དམ་པ་རྣམས་དང་། བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཞུ་འཕྲིན་དུ་མཛད་པ་དང་། ཡུལ་སོ་སོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། དམངས་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་འཕྲིན་དུ་གནང་པ་དང་། བྲིས་ལན་དང་གདམས་པ་མཛད་པ་ལ་བལྟས་ན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དེ་རྣམས་སོ་སོ་ཁོ་ན་མཛད་པ་ལྟ་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་དང་། གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་། ཆོས་ལ་སྐུལ་བའི་གཏམ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིག་གི་དོན་སྟོན་པའི་སྙན་ངག་དང་ཟློས་གར་དང་། དེ་དང་དེའི་བསྟན་བཅོས་ཕྲན་མཛད་པ་ལ་བལྟས་ན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དེ་ཁོ་ན་མཛད་པ་ལྟ་བུ། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལས་ཕྱི་ནང་གི་གདམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་གསན་པའི་སྙིམ་པར་གསོལ་བ་ལ་བལྟས་ན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་མང་དུ་ཐོས་པ་ཁོ་ན་བཙལ་བ་ལྟ་བུ། མདོ་རྒྱུད་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་མཐའ་དག་སྤྱན་ཟུར་ལྷུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚིག་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཆུད་པར་མཛད་པ་ལ་བལྟས་ན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ཚུལ་འདི་ཁོ་ན་མཛད་པ་ལྟ་བུ། རྒྱུད་སྡེ་རབ་འབྱམས་གྱི་ལྷག་པའི་ལྷ་ཞལ་གཟིགས་པ་ལ་བལྟས་ན། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དེ་དང་དེའི་སྙེན་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆིག་ཧྲིལ་དུ་མཛད་པ་ལྟ་བུ། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པ་ཐོས་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་འཆད་པ་དང་རྩོམ་པ་དང་རྩོད་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བཞེས་ཀུན་ཏུ་གྲུབ་པར་མཛད་པའི་མཛད་པ་ཕྲ་རགས་སོ་སོ་ལ་བལྟས་ན། དེ་ཁོ་ན་རེ་རེར་ཡང་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསམ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བའི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
པ། བོ་དོང་གིས་སློབ་མ་བསྐྱངས་པའི་མཛད་པ་ནི། (བཟོ་རིག་ནས་བཟུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར། དེ་དང་དེ་ཡི་བཀའ་བབས་ཉི་ཤུ་གསུམ།། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་མིའི་ཟློས་གར་མཁན། ། རྣམ་དག་འཁོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་རྣམ་པ་གསུམ།། རིགས་སྔགས་འཆང་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཆེན་པོ་ཞིག། ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྟར་གྲགས་མཁས་གྲུབ་གཉིས།། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མིག་གཅིག་ལོ་ཆེན་གསུམ།། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བཤེས་གཉེན་དྲུག། མདོ་སྔགས་ཡོངས་རྫོགས་མཁས་པ་བཅུ་གསུམ་དང་།། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་གདན་ས་གཉིས། ། འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་གཙུག་རྒྱན་བཅུ་དྲུག་དང་།། མཚན་ཉིད་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཞི།། སྔགས་གཞུང་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་གཉིས།། སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཞི།། དྲག་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྫོགས་པའི་སྔགས་འཆང་གཉིས།། བཀའ་བཅུ་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག ། བཀའ་བཞི་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཟུང་།། ཕར་ཚད་ཤེས་པའི་སློབ་མ་ཁྲི་ཕྲགབརྒལ།། ཚེ་འདི་བློས་བཏང་སྒྲུབ་ཆེན་ལྔ་བཅུར་ལྡན།། ལྷག་པར་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཡུམ།། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་གསང་བའི་མཛོད་འཛིན་མ། ། ས་ལ་དགེ་སློང་མ་ཡིས་རབ་གྲགས་པ།། སྤྲུལ་པའི་གར་གྱིས་ག་བ་འཛིན་པར་མཛད།། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
ཕ། བོ་དོང་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཞལ་འདོན་གནང་བའི་ཚིག་བཅད་གཅིག་ནི། (དེ་ནས་མྱ་ངན་ལ་མྱུར་དུ་འདའ་བར་ཉེ་བ་ན། ཉིན་གཅིག་གཟིམས་ཆུད་དཔལ་འཛོམས་དུ་གཟིམས་མལ་ལ་བརྟེན་པའི་ངང་ནས། ། སྐུ་ཤེད་མེད་ཀྱང་སྐུ་ལུས་ཀྱི་གར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཆེས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་དུ་མ་མཛད་ཅིང་། ཞལ་ལས། གཅིག་གི་དང་པོར་དགུ་དབུས་ན།། གང་ཞིག་བཅུ་ཡིས་མ་བཅིངས་པ། ། དེ་ནི་བཅིངས་མེད་ཞེས་བྱ་སྟེ།། དེ་མཁྱེན་པས་ནི་མཆོག་མཁྱེན་ནོ།། ཞེས་གདངས་དང་བཅས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱར་ཀྱིན་གསུངས་སོ། ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
བ། བོ་དོང་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ། (འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་གསུང་ལ། དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་མང་དག་གི་ཞལ་ལས་སྒྲོགས་པ་ལ་ནི། མཉམ་མེད་ཡང་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་མོས་པར་མཛད་པ་སོགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྤྱན་སྔ་རིན་ཆེན་ལྡན་གྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བོད་པར་ཡང་བྱེད་ལ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)
མ། བོ་དོང་གི་རྣམ་ཐར་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་དང་བརྒྱུད་རིམ། ཡང་ན་དུས་ཚོད་སོགས་ནི། (རྒྱལ་བའི་གཞུང་ལུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ཕྱོགས་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཞབས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ཆ་ཤས་ཙམ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་འདི་ནི། རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ། སྡོམ་བརྩོན་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་བ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣམ་ཐར་པ་ངག་དབང་མ་གཞིར་བྱས་ཏེ། དེར་མ་ཆུད་པའི་ཕུད་དུ་བྱུང་བའི་གཏམ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་ཤིག ངའི་བཀའ་གནང་བ་དང་། ཕྱིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་པ་རིགས་སྔགས་འཆང་གི་གཞུང་ལུགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་མགྲིན་པ་རྣམ་པར་གང་ཞིང་། གཅིག་ཏུ་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཆོག་ཏུ་སྤོབས་པ་ཐོབ་པ་དཔལ་སྟག་ལུང་ཐང་པ་ཆེན་པོ། ངག་དབང་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྗེ་བཙུན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཁུངས་ཐུབ་པ་རྣམས་གླེགས་བམ་དུ་གྱིས་ཤིག ཅེས་བཀའ་གནང་བ་སྤྱི་བོར་བླངས་ཤིང་། དཔལ་གྲུབ་རིག་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་དགེས་པ་སྐྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ལ་བརྩོན་པ་གསོལ་དཔོན་བློ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་འདི་ལྟར་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྐུལ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་རང་ཉིད་བྲི་བར་ཀུན་ཏུ་འདུན་པའི་མོད་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྨི་ལམ་དུ། བཀའ་གནང་བ་ཐོབ་ནས། རྣམ་ཐར་ངག་དབང་པ་གཞིར་བྱས་ཏེ། དེར་མ་འདུས་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་སྨད་ལ་ཞབས་དྲུང་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ལས་ཐོབ་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོར་ཡོངས་སུ་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་པར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རྩོམ་ཡིག་པ་མོས་དགེའི་སྐལ་བ་དམ་པས་བླ་མ་མཆོད་པ་ལ་དཔའ་བ་དབོན་ཡིག་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཟིན་བྲིས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་གྱི་ཁོག་ཕུབ་ཅིང་། ཚིག་རི་མོར་བགྱིད་པ་ལ་སྙུ་གུའི་བརྟུལ་ཞུགས་གཟུང་ནས་བྲི་བར་སྤོབས་པ། དཔལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞབས་རྡུལ་ལ་སྦྱི་བོས་རེག་པ། ཤཱཀྱའི་དགེ་བསྙེན་འཇིགས་མེད་འབངས(ངོ་མཚར་བའི་རྣམ་ཐར་འདི་མཛད་པའི་མིང་གཞན། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་སྤྱི་གདུགས་རྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཡར་འབྲོག་པ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། རྗེ་བཅུན་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་མཐོང་བའི་མོས་གུས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་ཞིང་བློ་གྲོས་རྣམ་དཔྱོད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པ་དེ་ཉིད་དོ། ། དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་ཆུང་གིས་བྲིས་པའི་མཆན།)ཀྱིས་རྗེ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལོ་གསུམ་པ། རྒྱ་ནག་པོའི་ཆུ་མོ་བྱ། འཕགས་ཡུལ་པའི་དཔལ་གདོང་གི་ལོ། རྒྱ་ནག་གི་སྟོན་ཟླ་ར་བ། དུས་འཁོར་བའི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་། ཡང་ངོའི་རྒྱལ་བ་དང་པོ་ལ། སྐར་མ་རྒྱལ་དང་གཟའ་ཕུར་བུ་འཛོམས་པའི་འགྲུབ་སྦྱོར་གྱི་ཉིན། གནོད་སྦྱིན་གང་བ་བཟང་པོའི་ཕོ་བྲང་ཀེེ་ལ་ཤའི་རི་བོ་ཆེན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་ཨ་ཀ་རའི་བསྟན་སྲུང་ཆེན་མོ་མཚོ་སྨན་རྒྱལ་མོའི་བསྟི་གནས། གཡུ་མཚོ་ཕྱུག་མོའི་འགྲམ། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་པའི་དགེ་གནས། སྣ་དཀར་རྩེའི་ཁང་བཟང་དུ་གྲུབ་པར་བགྱིས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་བུད་ངྷ་ངྷ་ཚའོ།། འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག ། ---རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།)


text:
བོད་མི་ཁ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་གར་མི་སེར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་རག་པ།
ཡོང་ཁུངས། ཤམ་བྷ་ལའི་ཕོ་ཉ།
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ ནས་༡༩༨༧ བར་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་འཁྱེར་བཟོ་བར་ཐོ་འགོད་བྱེད་མཁན་དག་གནས་སྐབས་འཕར་འགྱངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་རྒྱ་གར་ནས་སྐྱེས་པའི་མི་སེར་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དགོས་ཞེས་བཀོད་ཁྱབ་གནང་འདུག
འདི་ཟླའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན། རྒྱ་གར་དུས་བབས་གསར་ཁང་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ༡༩༥༠ནས་༡༩༨༧བར་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་རྒྱ་གར་མི་སེར་ལག་འཁྱེར་ལེན་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ པ་ནས་བཟུང་། སྲིད་ཇུས་དེ་ལག་བསྟར་གྱིས་གོང་འཁོད་ལོ་བཅད་བྱས་པའི་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་བཟོ་མཁན་རྣམས་གནས་སྐབས་འཕར་འགྱངས་བྱེད་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་ཞིག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ནས་བཏང་ཡོད་འདུག
དེ་ཡང་གསར་འགྱུར་གྱི་ཁ་བྱང་དུ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱ་གར་མི་སེར་ལག་འཁྱེར་རག་རྒྱུ། ཞེས་དང་། མདོ་དོན་དུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ནས་ ༡༩༨༧ བར་ལ་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་གང་མགྱོགས་རྒྱ་གར་མི་སེར་ལག་འཁྱེར་རག་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ལོ་སྔོན་མར་ལྡི་ལི་ས་གནས་ཁྲིམས་ཁང་( Delhi high Court) ཞིག་གིས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱ་གར་མི་སེར་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ལ་བཏང་བར་དེ་ག་ནས་ངོས་བཞེས་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ པའི་ནང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཁྲིམས་དཔོན་སེན་ཇེབ་སཱཆ་དྷེ་ཝ་ Sanjeev Sachdeva ལགས་སུ། རྒྱ་གར་ནས་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་རྩ་འཛིན་ཁྲིམས་ཡིག་འོག རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཡིན་མིན་ཐད་རྩོད་པ་མེད་ཟེར་བ་དེ་ངོས་བཞེས་གནང་བ་ཡིན་པའི་བརྡ་ལན་ཞིག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ནས་ཕུལ་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ པ་ནས་སྲིད་ཇུས་འདི་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། འདིས་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་འོག་སྡོད་ཀྱིན་པའི་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁེ་ཕན་བསྐྲུན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཅེས་དང་།
གཞན་ཡང་། ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གི་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ བར་ལ་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་འཁྱེར་བཟོ་བར་ཐོ་འགོད་བྱེད་མཁན་དག་གནས་སྐབས་འཕར་འགྱངས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་རྒྱ་གར་ནས་སྐྱེས་པའི་མི་སེར་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དགོས་ཞེས་བཀོད་ཁྱབ་གནང་བ། ཞེས་འཁོད་འདུག
གོང་འཁོད་རྒྱ་གར་མི་སེར་ལག་ཁྱེར་དང་འབྲེལ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོའི་དོན་ཚན་བརྒྱད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཞེས་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པའི་ནང་དུ། “བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སུ་ཞིག་འཕྲལ་རྐྱེན་དབང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མི་མ་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་རིགས་ཀྱང་བཅའ་ཁྲིམས་འདིའི་དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ་ནང་གསལ་གྱི་འཁུར་འགན་ཁག་འགལ་མེད་བསྒྲུབས་ཕྱིན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་རང་བཞིན་འདོར་མི་དགོས།” ཞེས་འཁོད་འདུག
དེ་མིན་རྒྱ་གར་མི་སེར་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ཅེས་པའི་ནང་དུ། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ བར་ལ་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་རྒྱ་གར་མི་སེར་ལག་ཁྱེར་བཟོ་ཆོག་པ་དང་། ༡༩༨༧ཟླ་༠༧ཚེས་༠༡ནས་བཟུང་སྲིད་ཇུས་དེར་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཤིང་། ཕ་མ་གཉིས་གང་རུང་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་མིན་དུས་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་ཕྲུ་གུ་ལ་མི་སེར་ལག་ཁྱེར་ཐོབ་ཐུབ་མེད་པར་འཁོད་པ་སོགས་བཅས།།
- གསར་འགོད་པ་ཆོས་ཉིད།


text:
བོད་སྨན་གྱིས་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་གསོ་ཐབས།
ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ནི་གཙོ་བོ་དར་མ་དང་རྒན་རབས་པར་བྱུང་བའི་ནད་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། མིའི་རིགས་ཤི་བའི་ནད་རིགས་གཙོ་གྲས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། དཔེར་ན་སྙིང་གཟེར་དང་ཀླད་པའི་ཁྲག་རྩའི་ནད་སོགས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའང་ཡིན། 1997ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་30ཡི་མི་གྲངས་950356ལ་དཔེ་འདེམས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ན། རྒྱལ་ཡོངས་ལ་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཕོག་པའི་བསྡུར་ཚད་ནི་11.88%ལ་སླེབས་ཡོད་ལ། དར་མ་དང་རྒན་རབས་པར་ནད་འདི་ཕོག་པའི་བསྡུར་ཚད་ནི་ཧ་ལམ་24%-40%ལ་ཟིན་ཡོད།
1997ལོའི་ལོ་མཇུག་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་པ་མི་གྲངས་དུང་ཕྱིར་1.1ལ་སླེབས་ཡོད་ལ། ཆ་སྙོམས་མི་11དང་ཡང་ན་ཁྱིམ་ཚང་གསུམ་དུ་ཁྲག་ཤེད་ཆེ་བའི་ནད་པ་གཅིག་རེ་ཡོད། མིག་སྔར། རང་རྒྱལ་གྱི་ཁྲག་ཤེད་ཆེ་བའི་ནད་པའི་ཁ་གྲངས་ལོ་རེ་བཞིན་མི་ཁྲི་350ཡི་མྱུར་ཚད་ཀྱིས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱིས་སྙིང་དང་ཀླད་པ་མཁལ་མ་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད་པས་ནད་པ་དག་གི་འཚོ་བའི་རྒྱུ་སྤུས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཇེ་ངན་དུ་བཏང་ཡོད།
སྙིང་རྒུད་པ་དང་གཟའ་གྲིབ། སྙིང་རྩ་འགགས་པ། གཅིན་དུག་ནད་བཅས་ནི་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་ནད་རྟགས་གཙོ་གྲས་ཡིན་པ་དང་། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ནི་ཤི་རྐྱེན་གཙོ་བོའང་ཡིན།
ནད་འདི་ཡིས་ཤི་བའི་བསྡུར་ཚད་ནི་མིའི་རིགས་ཤི་བའི་བསྡུར་ཚད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆའི་མང་གྲས་ཟིན་ཡོད། ཉེ་ལམ་་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་དབང་གང་མང་གིས་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མོད། ད་སྔའི་བར་དུ་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་པ་ལས་བཅོས་ཐུབ་བཞིན་མེད། སྔ་ལམ་ནས་རྒྱུན་རིང་བོར་ཕན་པ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཚད་བཀག་བྱེད་པ་དེ། འཚོ་བའི་རྒྱུ་སྤུས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཤི་བའི་བསྡུར་ཚད་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ། གཅིན་དུག་ནད་དང་སྙིང་དང་ཀླད་པའི་ཁྲག་རྩའི་ནད་བྱུང་བའི་ཚད་གྲངས་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་ལ་ཕན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལྡན། བོད་སྨན་གྱིས་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ཀྱི་ངོས་འཛིན། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ནི་བོད་སྨན་གྱི་ཁྲག་རླུང་གི་ནད་དང་འདྲ་ལ། གཙོ་བོ་ནི་རླུང་འཁྲུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རིགས་ཤིག་ཡིན། གཞན་དུ་ཁྲག་རླུང་ལྡང་བའི་ནད་ཀྱང་ཟེར། རྒྱུ་མཚན་གང་མང་ཞིག་གིས་ཁོག་པའི་ནང་གི་རླུང་ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་ལ་རླུང་ལྡང་བའི་ནད་ཀྱང་ཟེར་ལ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངལ་རྩོལ་བྱས་དྲག་པ་དང་ཉི་མར་ལྡེ་བ། ཚ་ཐབ་ལ་སྲོ་བ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲག་ཤེད་ནད་ལ་ཁྲག་འཕར་བའི་ནད་བྱ། ནད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་མིང་ལ་ཁྲག་རླུང་ཐོག་བསྐྱིལ་བའི་ནད་དུ་བྱ། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་ལ་ཕན་པའི་བོད་སྨན། བྱུ་རུའི་བདུན་ཅུ་རུལ་བུ་དང་སྨན་སྣ་18ཚང་བའི་ཙན་ཏན་དམར་པོའི་རུལ་བུ། སྨན་སྣ་25ཚང་བའི་སྐྱུ་རུ་རའི་རུལ་བུ་བཅས་ཏེ་བསྟེན་ཐབས་ནི། ཞོགས་པ་ཟ་མ་མ་བཟས་གོང་དུ། བྱུ་རུའི་བདུན་ཅུ་རུལ་བུ་གཅིག ཉིན་གོང་ཟ་མ་བཟས་རྗེས། སྨན་སྣ་18ཚང་བའི་ཙན་ཏན་དམར་པོའི་རུལ་བུ་གསུམ། དགོང་མོ་མ་གཉིད་གོང་དུ། སྨན་སྣ་25ཚང་བའི་སྐྱུ་རུ་རའི་རུལ་བུ་གསུམ་བཅས་སོ།།


text:
ཀྲུང་ཕྱིའི་ཤེས་དཔལ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་གསོ་བྱེད་སྐབས་སྐམ་ལམ་དང་མཚོ་ལམ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཤེས་དཔལ་སྤེལ་རེས་དང་ཕན་ཚུན་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་ཏེ་འཛམ་གླིང་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་བཞག་ཡོད་པ་དེ་ཐོག་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཞི་མཐུན་དང་། སྒོ་འབྱེད། བསྟུན་མཁས་བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་སྙིང་སྟོབས་མངོན་ཡོད། ཕོ་བྲང་རྙིང་མའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། དེ་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་སྐམ་སའི་དར་གོས་ལམ་བུ་དང་མཚོ་ཐོག་དར་གོས་ལམ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དཔང་ཞིག་ཡིན་ལ་ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་ངོམ་པའི་གར་སྟེགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཟླ་7ཚེས་6ཉིན། “སོར་རྩལ་ལས་མངོན་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་ཉམས་སྣང—— དར་གོས་ལམ་བུའི་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་བཏང་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ལེའུ་བརྩམས”ཞེས་པའི་རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཕོ་བྲང་རྙིང་མའི་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་ཝུའུ་མོན་གྱི་ཁྲུང་གཤོག་ཐོག་ཁང་ཤར་མར་གཉེར་འགོ་ཚུགས་པ་རེད།
རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོན་ནང་ལིའུ་ཏ་ཝུའེ་དང་། ཉི་མ་ཚེ་རིང་། ཅང་ཝུའེ་སོགས་གྲགས་ཅན་རི་མོ་མཁས་ཅན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་གསར་ཤོས་བཤམས་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པས་མིག་རྒྱང་ཟབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་པའི་འབྲི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཚོད་དང་ས་ཐག་གི་ཚད་བཀག་ལས་སྒྲོལ་ཏེ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”ལམ་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་སྨྱུག་རྩེ་ལས་ཐོན་པར་བྱས་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྣག་རིས་འབྲི་སྟངས་ཐོག་ནས“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་རི་མོར་བཀོད་དེ་ཀྲུང་གོའི་རི་མོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།
རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཆ་ཤས་གསུམ་ལ་དབྱེ་བ་སྟེ། གཅིག་ནི་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་ཚོས་ཧ་སག་སི་ཐན་དང་། ཁེར་གྷི་སི་ཐན། ཐ་ཇིག་སི་ཐན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དངོས་འབྲི་བྱེད་པར་བསྐྱོད་དེ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”ལམ་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མཚོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ནི་རི་མོ་མཁས་ཅན་མང་པོས་མཉམ་དུ་བྲིས་པའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི་80དང་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི་1.9ཡོད་པའི“རྩྭ་ཐང་གི་དར་གོས་ལམ་བུ”མཚོན་པའི་ཤོག་དྲིལ་རི་མོ་ཆེ་གྲས《ཁྲེ་ལེ་སྔོ་ལྗང་གྲོང་གི་ཉམས་འགྱུར》ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ། གསུམ་ནི“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་ཀྲུང་གོའི་ས་ཕྱོགས་ཁག་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མཚོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་བཅས་རེད།
ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མའི་དངོས་འབྲིས་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་ཚོས་རང་སོ་སོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྟ་སྟངས་དང་འབྲི་རྩལ་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་གི“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། བརྩམས་ཆོས་ནང་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་བསྐྲུན་དངོས་དང་། བགྲེལ་སོང་གི་ཞི་ཞིང་བྱམས་པའི་ངང་ཚུལ་དང་། གྲུང་ཤ་དོད་ལ་འཚུབ་པའི་བྱིས་པ། ཡིད་འོང་ངོ་ཚ་སྨིན་པའི་དམན་ཤར། གཟུགས་སྟོབས་ཆེ་ལ་ཐང་ཤ་དོད་པའི་ན་གཞོན་སོགས་ལས་ང་ཚོས་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་ཚོས་དངོས་འབྲི་བྱེད་པར་བསྐྱོད་སའི་ཧ་སག་སི་ཐན་དང་ཨུ་ཟ་བྷེ་ཁི་སི་ཐན་སོགས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཉམས་འགྱུར་དངོས་ཚོར་ཐུབ་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་དངོས་འབྲིས་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བསགས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་སྨྱུག་རྩལ་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་ཆབས་ཅིག སྨྱུག་རྩལ་གཡུགས་སྟངས་དང་གསོན་ཉམས་དོད་པོ་ཡོང་རྒྱུར་སྣང་ཆེན་བྱས་པ་དང་མཐོང་རྒྱ་ཡངས་པོ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་སྣག་རིས་ལ་བརྟེན་ནས་གནའ་དེང་གི་ཉམས་འགྱུར་མཚོན་པ་དང་ཀྲུང་གོ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པའི་རི་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མང་པོ་ཞིག་བྲིས་ཡོད། རི་མོ་འབྲི་སྐབས་གམ་གཙང་བའི་མཐའ་རིས་དང་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་ཚོན་མདོག་དེ་དག་གནའ་བོའི་མཁར་རྫོང་ནང་ནས་གྲགས་འོང་བའི་གླུ་དབྱངས་སྙན་མོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བའི་ཉམས་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་གདངས་ལྷུག་པོར་དཀྲོལ་བ་དང་འཚོ་བའི་ངང་ཚུལ་ལྡན་པའི་མི་སྣ་དང་ཡུལ་ལྗོངས་ལས་ཀྲུང་གོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མའི་དབར་གྱི་བར་ཐག་ཧོབ་ཏེ་ཉེ་རུ་བཏང་བ་ལྟར་སྣང་།
ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རི་མོ་དང་ལྷག་དོན་དུ་ཡུལ་ལྗོངས་རི་མོ་འབྲི་སྟངས་མང་ཆེ་བ་མིག་གིས་མཐོང་བ་སེམས་ལ་ངེས་ནས་མཐའ་རིས་རགས་ཙམ་བྲིས་རྗེས་རི་མོ་འབྲི་ཁང་དུ་གཞི་ནས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་འབྲི་ཡི་ཡོད། དུས་རབས་20པ་ནས་བཟུང་ཡུལ་ལྗོངས་རི་མོའི་འབྲི་སྟངས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་ཡུལ་ལྗོངས་དངོས་ལ་བལྟས་ཏེ་འབྲི་ཡི་ཡོད། འབྲི་སྟངས་དེ་རིགས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྒྲོམ་གཞི་ལྟར་འབྲི་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབྲི་སྟངས་དོར་ནས་འབྲི་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནས་འབྲི་སྟངས་གསར་པ་དང་ཉམས་སྣང་གསར་པ་འཚོལ་བ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲི་སྟངས་འོས་འཚམ་སྤྱད་དེ་བརྩམས་ཆོས་གསོན་ཉམས་དོད་པོ་དང་མཛེས་པོ་ཡོང་བ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྨྱུག་རྩལ་སྐད་རིགས་གང་ལེགས་མངོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
《ཁྲེ་ལེ་སྔོ་ལྗང་གྲོང་གི་ཉམས་འགྱུར》ཞེས་པའི་ཤོག་དྲིལ་རི་མོ་ཆེ་གྲས་དེ་ནི་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་རི་མོའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཡིན། བརྩམས་ཆོས་དེ་ནི་རྨ་ཆུའི་བྱང་ངོགས་དང་སྲིབ་རིའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི“རྩྭ་ཐང་གི་དར་གོས་ལམ་བུའི”དུས་སྐབས་མཚོན་པའི་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལིའུ་ཏ་ཝུའེ་དང་། ཅང་ཝུའེ། ཁྲེང་ཀྲེན་གོ ཀྲང་ཧྥུའུ་ཤིང་། ཝང་མོང་ཧུའུ་བཅས་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་ལྔ་པོས་མཉམ་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་རེད། འགྲེམས་ཁང་གི་གྱང་ངོས་སུ་སྒོར་འཁྱིལ་ལེར་བཀལ་བའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི་80ཟིན་པའི་རི་མོ་དེ་ནི་དར་གོས་ལམ་བུའི་མཛའ་གྲོགས་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་འཚམ་ཡོད་ལ་ཞི་བདེ་དང་། འཕེལ་རྒྱས། མཉམ་ལས། གཉིས་ཕན་བཅས་ཀྱི་དུས་རབས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་དང་ཡང་མཐུན་པ་མ་ཟད། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་ཡང་འདུས་ནས་གནའ་བོའི་དར་གོས་ལམ་བུར་དུས་རབས་ཀྱི་སྙིང་དོན་གསར་རྐྱང་ཞིག་བསྣན་ཡོད།
མིག་སྔར། ཀྲུང་གོའི་རི་མོ་འབྲི་སྟངས་དེ་རིགས་རྒྱལ་མཚམས་སྒྲོལ་ནའང་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་འཛམ་གླིང་ཀུན་ལ་བརྡ་འཕྲོད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ལ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།
ཀྲུང་གོའི་རི་མོའི་འབྲི་སྟངས་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ས་གཞི་གཤིན་པོ་ལས་ཐོན་པ་དང་། དར་གོས་ལམ་བུའི་ཐོག་གི་ཀྲུང་ཕྱིའི་ཤེས་དཔལ་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་འདྲེས་ཐུབ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་གོ་ཚང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་གོང་འཕེལ་འགྲོ་མཚམས་ཆད་མྱོང་མེད་པའི་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་རི་མོའི་འབྲི་སྟངས་འཚོ་སྐྱོང་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་གི་ཡོད། ད་ཆ་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་འཛིན་དང་འབྱུང་འགྱུར་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཀྲུང་གོའི་རི་མོ་མུ་མཐུད་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞི་གསར་པར་གྱུར་ཡོད། དེས་ན། འགྲེམས་ཁང་ནང་གི་རི་མོ་ཚང་མ་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་ཚོས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་བྱས་ནས་འཚོལ་ཞིབ་ལམ་ལྷོངས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།


text:
གྲུབ་མཐའི་ཆེད་དུ་མེས་པོའི་མཛད་རྗེས་དོར། །སྲིད་དོན་ཆེད་དུ་རང་རིགས་ལོ་རྒྱུས་བསྒྱུར། །ལ་རྒྱ་ཁར་ཆེར་རང་འདོད་ཅོད་པན་བཅིངས། །གཅམ་བུའི་རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང་མཁས་གངས་ཅན་པ། །རང་སྐྱོན་མཐོང་ན་བོད་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཡིན། །རང་འདོད་སྤང་ན་ཆོས་པ་ཡང་དག་ཡིན། །རང་རིགས་གཅེས་ན་བྱུང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །གསོ་རིག་བསྟན་པ་ཏི་སེའི་གངས་ནས་དར། །འབྱུང་བཞིའི་རྣམ་བཤད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ཁྱབ། །ཚན་རིག་ཤེས་བྱས་ཞང་བོད་རྒྱལ་ཁམས་བསྐྱངས། །གཞན་ལུགས་མ་འདྲེས་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་མཆོག །གསོ་རིག་བྱུང་ཁུངས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཁག །བདེན་པའི་དཔང་པོ་གྷི་རིག་ལོ་རྒྱུས་བཞག །གྲུབ་མཐའི་ཞེན་གཏམ་དབྱིངས་སུ་སྐྱེལ་བ་ལ། །དགག་སྒྲུབ་ལུང་རིག་ཆར་ལྟར་དབབ་ཏུ་གསོལ། །ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་གོང་གི་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས།
བོད་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ལུས་ལ་ཕན་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་བཙལ་བའི་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། ནད་ལ་སྔ་བ་མ་ཞུ་པ། སྨན་ལ་སྔ་བ་ཆུ་འཁོལ་མ་ཟེར་བ་ལྟར། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་དུས་ཙམ་ན་རྨ་ཁར་མར་ཁུ་བླུགས་ནས་ཁྲག་གཅོད་པ་དང་། ཁ་ཟས་མ་ཞུ་བ་ལ་ཆུ་འཁོལ་ཚ་པོ་མང་པོ་འཐུང་ནས་ནད་བཅོས་ཤེས་པའི་རིག་པ་བྱུང་བ་དང་། ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་སེམས་ཅན་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྩྭ་སྨན་བེད་སྤྱོད་ཚུལ་མཐོང་ནས་སྨན་ངོ་ཟིན་ཚུལ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སྦྲུལ་ནག་བཅད་འབྱོར་སྲད་སེར་བ། །གླ་བ་བཅད་འབྱོར་རྒུམ་དྲུས་པ། ལ་སོགས་པའི་རྩྭ་སྨན་མང་པོ་ཞིག་སྦྲུལ་དང་། གླ་བ་དང་། འུག་པ་དང་། ཕག་པ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཚུལ་མཐོང་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་མི་ཡིས་རྩྭ་སྨན་ངོས་ཟིན་ཚུལ་གྱི་སྒྲུང་དང་བཅས་པ་བྲང་ཏིའི་《གསེར་བྲེ་》སོགས་གནའ་བོའི་སྨན་ཡིག་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འཁོད་ཡོད་པ་འདི་རེད། བོད་ཀྱི་རྩྭ་སྨན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་དུད་འགྲོའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བཤད་སྲོལ་འདི་ཡིས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དེ་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བོད་རིགས་རང་གི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་ཉམ་མྱོང་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས་གསོ་བ་རིག་པ་སྲོལ་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ། །
སྣང་མཐོང་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ།
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནང་དུ་སྨན་རྩིས་གཉིས་ནི་ནམ་ཡང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྨན་ནི་མིའི་ལུས་ཁམས་འདི་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྫས་རྣམས་སྙོམས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དང་། རྩིས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བཞིའི་ཁམས་སྙོམས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དང་། དུས་བཞིའི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྟག་ཅིང་། ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཕྲ་མར་བཀོད་པའི་ལོ་ཐོ་བཟོ་ཚུལ་ཏེ་གནའ་བོའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཚན་རིག་ཅིག་རེད། དུས་བཞིའི་འགྱུར་བ་བརྟག་ཚུལ་ནི་ཆེས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བྱུང་ཡོད་ཚུལ་གསལ་སྟེ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གཙོ་བསྒྲིགས་གནང་བའི་བཻ་དཀར་ལས། འབྱུང་བ་སྤར་སྨེ་རྣམས་ཐོག་མར་གསུང་མཁན་དྲང་སྲོང་ཡོད་པོ་ཞེས་པ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་ས་བདག་ནག་པོ་ཞེས་པས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ། དེ་ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༢༣༡༧པ་ཤིང་སྤྲེལ་ལོར་རྩིས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ས་བདག་རླུང་རྒྱལ་འཁྲུངས་པ་དང་། དེས་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་དང༌། འབྱུང་བ་ལྔ་སྦྱར་ནས་ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུའི་རྩིས་ཁྲ་བཀོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་ལེགས་ཉེས་བརྟགས་ཤིང་། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་སོགས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་དང་བདེན་བདར་བྱེད་ཅིང༌། གབ་ཙེ་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་རྩིས་ཁྲ་བཀོད་པའི་སྲོལ་བཏོད། འབྱུང་ཁམས་མ་བུ་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟག་ནས་ཕྱི་སྣོད་ནང་བཅུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་རྣམས་འགལ་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་གཏན་ལ་ཕབས། དུས་དེར་ཡི་གེ་མེད་སྟབས་རྩིས་འབྲས་བཟང་ངན་རྡེའུ་དཀར་ནག་འགོད་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད། སྐབས་དེར་འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་འདི་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ཡོང་པའི་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་ཞིག་བཙལ་ཡོད་པ་ལས་གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་གི་ཡན་ལག འབྱུང་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད།འབྱུང་རྩིས་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་རྫས་རྣམས་ཆ་སྙོམ་པོ་དང་བརྟན་པ་ཡོང་བའི་ཐབས་ལ། ཁོར་ཡུག་གི་འབྱུང་བ་དང་། མཁའ་དབུགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སོགས་ཆ་སྙོམ་བྱེད་པའི་གཏོ་དང་། མདོས། ཡས། གླུད་བཅས་ཀྱི་ཆོ་མང་པོ་གསར་གཏོད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཞང་ཞུང་སྐབས་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཡར་རྒྱས།
བན་བོན་གཉིས་ཀའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་། གདུང་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་གསལ། གཤེན་སྟོན་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《རྨ་བཅོས་འཆི་སོས་ལ་ཆུའི་ཞལ་གདམས་》ལས། འབྱུང་ལྡན་ཉེར་བཞི་པའི་ཤིང་བྱི་ལོར་བོད་རྗེ་དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འཁྲུངས་པ་དང་། དེ་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་འབྱུང་ལྡན་དང་པོའི་ཤིང་བྱི་ལོར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ཞང་ཞུང་དུ་སྐུ་བལྟམས། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ནས་དབུ་བརྙེས། ཞེས་གསུངས།
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ།
ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས་མཛད་པའི་《ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་ཁོག་དབུགས་》ལས། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་གྱི་རིང་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ཟེར་བའང་མ་ངེས་ཏེ། བོན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གསོ་དཔྱད་ཇི་སྙེད་ཡོད་ལ། བོན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཞེས་བྱ་བ་པུ་རངས་སུ་བྱོན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི་《གསོ་རིག་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དྲང་པོར་བརྗོད་པའི་གཏམ་དྲང་སྲོང་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་མདའ་》 ཞེས་པ་ལས། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་ནི། །གཉའ་ཁྲི་བོད་རྗེར་མ་བྱོན་གོང་། །སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ། །ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་བལྟམས། །དཔྱད་སྡེ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་མཛད། །དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་སོགས་པའི། །རྗེས་འཇུག་མཁས་པ་མང་བསྐྱངས་ནས། །བོད་ཡུལ་གསོ་དཔྱད་བསྟན་སྤེལ་ཞེས། །གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས། །དེས་ན་བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་དབུ། །གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དུས་ནས་བརྙེས། ཞེས་སོགས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་མ་ནི་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་དུས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་གནའ་བོའི་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དག་ལས་གསལ་པོར་གསུངས་འདུག །
ཞང་ཞུང་གི་རྩིས་རིག
ཀོང་རྩེ་འཕྲུལ་རྒྱལ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༡༥༥༧པའི་ཤིང་བྱི་ལོར་རྒྱ་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ། གངས་ཏི་སེའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒོད་རྗེ་ཀོང་རྩེ་རྒྱ་ཡི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་ཞེས་པ་དེང་དུས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རྩ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་སུ་འཁྲུངས་ཡོད་པར་ངེས། ཁོང་གིས་འབྱུང་རྩིས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོ། མདོས། ཡས། གླུད་བཅས་ཀྱི་ཆོ་ག་མང་པོ་བཟོས་པ་དེང་དུས་ཡང་བོད་མིའི་ཆོས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་དར་སྲོལ་ཆེ། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་འདིར་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ཀོང་རྩེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན། ། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། ཉེས་པ་གསུམ། གདགས་སྲིབ་གཉིས། ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་དག་གོ་བར་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེའང་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་གང་ལ་ཟེར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ལ་ཟེར། དེས་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལའང་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་རིགས་ཆུང་ཐ་ལའང་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་ཀྱི་གོང་བུ་ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་དེ་དག་ཚང་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པ་རེད། ནུས་པ་མི་འདྲ་བའི་རྩ་བའི་རྡུལ་རིགས་བཞི་པོ་དེ་དག་སོ་སོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ལ། ས་རྡུལ་དང་། ཆུ་རྡུལ། མེ་རྡུལ། རླུང་རྡུལ་ཞེས་མིང་བཏགས་དང་། ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་འདུག ། གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཤིང་། མའི་མངལ་དུ་ཕྲུ་གུ་ཆགས་ནས་འཕེལ་ཚུལ་དང་། འདྲ་དཔེ་སོགས་གྲུབ་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེས་ལུས་ཕྱི་ནང་གི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་ལས་དང་ནུས་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་མ་ཟད། དུས་གདོན་ཟས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པའི་ལུས་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྨ་དང་། གློ་བུར་བའི་རྨ་སྟེ་རིགས་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཤིང་། དེ་དག་བརྟག་ཐབས། བཅོས་ཚུལ། ཡོ་བྱད་སོགས་མན་ངག་རྒྱུད་དུ་རྨའི་ལེའུ་ལྔ་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། དེས་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་འདི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་གོང་ནས་སྨན་རྫས་ལ་བརྟག་ཞིབ་ཙམ་མ་ཟད། མིའི་ལུས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་དང་། གནས་ལུགས་ལ་ཤེས་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། ། དེ་ལྟར་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་བསྐྱེད་བྱེད་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་ཡོད་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་རྒྱུད་ལས། འགྲོ་བའི་ལུས་འདི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ། གསོ་བྱའི་སྨན་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་ཡིས་བསྐྱེད། གཉེན་པོའི་སྨན་ཡང་འབྱུང་བ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད། ལུས་ནད་གཉེན་པོ་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། མིའི་ལུས་རྟེན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཕ་མའི་ས་བོན་གཉིས་པོ་དེའང་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་མ་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་འདིའང་རང་གི་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་མ་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། རིག་པའི་གཞུང་འདི་ནི་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་གི་གསོ་རིག་རྙིང་པ་ལས། གཞན་རྒྱ་གར་དང་། རྒྱ་ནག་སོགས་ཨེ་ཤའི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་གི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་གཞུང་ལུགས་མ་ལག་ཆ་ཚང་བ་ཅན་བྱུང་མི་འདུག །
སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་སྨན་རྩིས།
གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༤༡༧པའི་ཤིང་བྱི་ལོར་འཁྲུངས་པའི་སྤུ་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འཁྲུངས། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༣༦༠ལོ་ཙམ་ན་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མར་གྱུར། སྐབས་དེར་ཞང་ཞུང་ཡུལ་ནས་སྐུ་གཤེན་གདན་དྲངས་ནས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཞུ་སྲོལ་ཆགས། དུས་དེར་བོན་གྱི་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཞེས་པ་ཤེས་རིག་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་ཕན་ཤེས་སྨན་དཔྱད་ཅེས་པའི་སྡེ་ཚན་དེ་ནི་ནད་པ་ལ་སྨན་བཅོས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་ནས་བཟུང་སྤུ་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་ལ་སྐུ་གཤེན་ཏེ། དེང་དུས་ཁ་སྐད་ལྟར་ན་བླ་སྨན་པ་རེ་འཇོག་སྲོལ་ཡོད་འདུག ། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། གཤེན་སྟོན་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《རྨ་བཅོས་འཆི་སོས་ལ་ཆུའི་ཞལ་གདམས་》་ལས། དེ་ལྟའི་མན་ངག་སྨན་མཆོག་རྣམས། །དྲང་སྲོང་མཁས་པ་མང་བརྒྱུད་ནས། །རྒྱལ་སྲས་ཨེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་དུས། །ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་ཕྱག་ཏུ་བབས། །དེ་དུས་དྲང་སྲོང་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས། །རྨ་སྐྱོན་འདྲལ་ཞིང་རུས་སྐྱོན་བཅད། །རལ་པ་དྲུབས་ཤིང་ཆག་པ་བཅིངས། །བཅད་འབྱོར་སྨན་རྣམས་རྨ་ཁར་བཏབ། མྱུར་དུ་ཆག་འབྱོར་བཅད་པས་སོ། །སྐྲངས་གཞིལ་རྣག་ཁྲག་ཆུ་སེར་སྐེམ། །གཙིགས་ཆེར་མན་ངག་སྨན་མཆོག་མཛད། །གུད་དུ་སྦས་ཤིང་རྒྱ་ཡིས་གདབ། ཅེས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོའི་སྔོན་རྗེས་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་ལུས་ཕྱིའི་ཤ་ལྤགས་རུས་གསུམ་ལ་རྨས་སྐྱོན་བཅོས་པའི་གཞུང་དང་ལག་ལེན་བྱུང་ཡོད། ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བན་བོན་གཉིས་ཀའི་ཡིག་ཚང་དག་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆུ་ལ་ལྡེའུ་བརྒྱད་དང་། ཚིགས་ལ་བཙན་ལྔ་སོགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོར་མེད་པ་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་དེར། ཡོ་རོབ་དང་། ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ནད་ཡམས་མང་པོ་ཞིག་ཁྱབ་ནས། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་རྒྱལ་ཁམས་ཉམས་གུད་ཕྱིན། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་ཙམ་ན་གཞི་ནས་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཉམས་གུད་དང་སླར་གསོ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་དེ་དག་དང་གཅིག་མཚུངས་བྱུང་འདུག་པས་ཕལ་ཆེར་ནད་ཡམས་དང་། དམག་འཁྲུག་གིས་བོད་ཁམས་ཉམས་རྒུད་ཕྱིན་ཡོད་པར་ངེས། ། དཔེར་ན། གནའ་བོའི་ཡོ་རོབ་གསོ་རིག་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོར། རོ་མ་བཙན་རྒྱལ་ལ་ཕྱི་དགྲས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་། ཁུ་སི་ཐིན་ནེ་ཐིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་(Christianity)ཤུགས་རྐྱེན། ཡ་བྱི་དུག་གི་རིམས་ནད་ཁྱབ་པ།
སྤུ་རྒྱལ་སུམ་ཅུ་པ་འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག
སྤྱི་ལོ་༥༡༦པ་མེ་སྤྲེལ་ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར། སྐུ་གཞོན་པའི་དུས་སུ་སུམ་པའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་སྐབས་བོན་པོ་ཞིག་གི་ཆུང་མ་རྒྱ་མོ་ཆ་ལྕམ་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ནས་སྲས་སུམ་རི་རིང་པོ་ཞེས་པ་ཞིག་འཁྲུངས་ཀྱང་ངོས་མ་བླངས། རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོར་མཛེ་ནད་ཕོག་པ་དང༌། བཙུན་མོར་ཡང་སྲས་དམུས་ལོང་ཞིག་འཁྲུངས། དེ་ཅུང་ཟད་ཆེར་ལོངས་པ་ན་ཡབ་ཀྱིས། “ཁྱོད་ཀྱིས་འ་ཞའི་ཡུལ་ནས་སྨན་པ་བོས་ཏེ་མིག་ཕྱེས་ལ་རྒྱལ་ས་ཟུངས། གལ་ཏེ་མིག་འབྱེད་མ་ཐུབ་ན་སུམ་པའི་ཡུལ་དུ་བོན་པོའི་ཆུང་མ་རྒྱ་མོ་ཆ་ལྕམ་བྱ་བ་ལ་ངའི་བུ་སུམ་རི་རིང་པོ་ཞེས་པ་ཡོད་པ་དེ་བོས་ནས་ཁྱོད་རང་གཤེགས་རྫུ་གྱིས་ལ་ཁོ་རྒྱལ་སར་ཆུག”ཅེས་དང་། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་བློན་པོ་སྙགས་ཐང་པ་ཡར་རྗེ་དང་བཅས་པ་གདུང་རྒྱུད་ལ་འགོས་ནད་མི་ཕོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡར་ཀླུང་ཞང་མདར་བང་སོ་བརྩིགས་ནས་གསོན་པོར་དུར་དུ་བཞུགས་པར་གྲགས་ཤིང་། བང་སོའི་མིང་ལ་ཡང་གསོན་མཆད་ཟླུམ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། དེ་ནས་འ་ཞའི་ཡུལ་ནས་སྨན་པ་བོས་ཏེ་མིག་ཕྱེས་པས་སྟག་མོ་རི་ལ་རི་དྭགས་གཉན་འགྲོ་བ་གཟིགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་མཚན་ལ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་སུ་གསོལ་བར་གྲགས། སྤྱི་ལོ་༥༥༦པ་ཤིང་ཕག་ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 ལས་གསུངས། །
ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྦྱར།
2,829 total views, 1 views today


text:
ལྔ་སྙིགས་གདུལ་བྱའི་འདྲེན་མཆོག སྔར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་མངའ་བདག མཁས་གྲུབ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ༧སྨན་སློབ་གཉིས་པ་ཡོངས་འཛིན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི། ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ས་གནས། མི་རྗེ་ཁྱུང་དཀར་རྒྱལ་པའི་མངའ་འབངས་ཁམས་ཉིན་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་དྲེ་བོ་དཔག་བསམ་དང་། ཡུམ་ལྡོང་བཟའ་ག་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་སྟག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༦ལོར་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་བཅས་སྐུ་བལྟམས། ཆུང་ནས་རྒྱུད་དུལ་བ་དང་། རང་གཤིས་བཟང་བ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མངའ་བ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་རྒྱུད་ལ་ལྡན། ཆུང་དུས་ནས་མཚན་ལ་འཆི་མེད་གཡུང་དྲུང་ཞེས་གསོལ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,035 total views, no views today
མཛད་པ་པོ་ལམ་མཁྱེན་རྒྱལ་པོ།
དམིགས་མེད་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་དཔལ་མགོན་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཞབས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་བཟུང་ནས་སྒོ་གསུམ་བསམ་སྦྱོར་མཐའ་དག་བཟང་སྤྱོད་རྒྱ་མཚོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །རྣམ་གྲོལ་ཞི་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཉི་གཞོན་རྒྱས། །ཐུགས་རྗེས་འོད་ཟེར་མོས་བློར་འཚམས་པར་འཇུག །བདག་ལྟའི་མུན་བསལ་མཁྱེན་གཉིས་བློ་པད་འབྱེད། །སངས་རྒྱས་སྐུ་དངོས་དཔལ་ལྡན་བླ་མར་འདུད། །གང་གི་རྣམ་ཐར་གཏིང་བྲལ་རྒྱ་མཚོའི་འཇིང༌། །སོ་སྐྱེས་བྱིས་བློས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་མིན་ཡང༌། །མཛད་ཚུལ་རྩྭ་རྩེའི་ཆུ་ཐིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༌། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འབྲེལ་ཚད་དོན་ལྡན་ཉིད། །འགྲོ་ཁམས་མ་ཟད་བར་དུ་ཐུགས་སྐྱེད་ཀྱིས། །གདུལ་བྱར་ངོ་མཚར་འགོག་མེད་ཆུ་ཟླའི་གར། །དཔལ་མགོན་བླ་མའི་ཕྲིན་ལས་ནུབ་མེད་འཕེལ། །འགྲོ་བསོད་རྫིང་བུར་འཕེལ་སྒྲིབ་ཉི་ཟླ་བཞིན། །རེ་ཞིག་གཟུགས་སྐུ་ཉི་གཞོན་མི་མངོན་པར། །འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་ཞུགས་ཚེ། །ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ས་བོན་གྱིས། །བློ་ལྡན་གུས་པ་འཕེལ་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་འབྲི། ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,542 total views, 1 views today


text:
རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁམས་ཀ་ཐོག་ནང་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་རླངས་འཁོར་གང་ཡོང་སྟེ་གཞིས་གྲོང་དེའི་བོད་མི་ཚོར་གང་བྱུང་དབྱུག་པས་རུབ་རྡུང་བྱས་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༦ ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཟྰར་མོར་(Sirmaur)རྫོང་སྰ་ཊུན་(Sataun)གྲོང་སྡེའི་ཁམས་ཀ་ཐོག་གཞིས་ཆགས་ནང་བོད་མི་དང་རྒྱ་གར་ཡུལ་མིའི་བར་འཁྲུག་འཛིང་ཤོར་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་དོས་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་གང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནང་ཡོང་སྟེ་བོད་མི་ཚོར་གང་བྱུང་རུབ་རྡུང་གིས་བོད་པའི་ཕོ་གསར་བཞི་ལ་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་ཏེ་ས་གནས་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱལ་ཡོད་པ་དང་། ཕོ་གསར་གཅིག་གི་རྐང་ལག་གཉིས་བཅགས་ནས་ད་ལྟ་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཆགས་ཡོད་འདུག
འདི་ག་གསར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པས། སྰ་ཊུན་གྲོང་སྡེའི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གཞིས་མགོའི་ལས་ཁུངས་ལ་ཁ་པར་བརྒྱུད་འབྲེལ་བ་བྱས་སྐབས་ས་འཐུས་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས། གནས་ཚུལ་དེའི་བྱུང་རྐྱེན་ཕྱི་ཚེས་༢༥ ཉིན་གྱི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་༡༠ ཡས་མས་ཤིག་ལ་བོད་པའི་ཕོ་གསར་གཉིས་ཚོང་ཁང་ལ་ཟ་མ་ཉོ་རུ་སོང་ཞིང་། རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་བཞི་ཚོང་ཁང་ཡོད་ས་དེ་གར་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཚོས་བོད་པའི་ཕོ་གསར་གཉིས་ལ་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སོགས་དྲིས་པར། བོད་པའི་ཕོ་གསར་ཚོས་ང་ཚོ་ཟ་མ་ཉོ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྐབས། ཁོ་ཚོར་ག་རེ་བྱས་ནས་བོད་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྙས་བསྐོ་ཐབས་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེ་ཚོས་བོད་པའི་ཕོ་གསར་གཅིག་གི་ལག་མགོར་ཆུ་ཚོད་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་དང་སྙིང་རྗེ་མོ་འདུག་ཅེས་ལག་མགོ་ནས་འཕྲོག་བརྩིས་བྱས་སྟབས། ཕན་ཚུན་བར་ཁ་རྩོད་ཤོར་ནས་ལག་འཛིང་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་བ་དེ་ཚོས་བོད་པའི་ཕོ་གསར་དེའི་ལག་མགོའི་ཆུ་ཚོད་འཕྲོག་པ་མ་ཟད། བོད་པའི་ཕོ་གསར་ཚོའི་ཁ་པར་གཉིས་དང་གསེར་གྱི་ལྕགས་ཐག་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡོད་པའང་བོར་བརླག་ཕྱིན་འདུག དེའི་རྗེས་བོད་པའི་ཕོ་གསར་ཚོ་ཕྱིར་གཞིས་གྲོང་ལ་ལོག་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཚོས་རླངས་འཁོར་བསྐོར་ནས་བོད་མིའི་གཞིས་གྲོང་ནང་ཡོང་སྟེ་འཁྲུག་འཛིང་བྱས་པ་རེད། དེ་དུས་མཚན་མོ་ཡིན་པས་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཉལ་བསྡད་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ལོགས་ནས་སྐད་ཆེན་པོ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ང་ཕྱི་ལ་ལྟ་རུ་སོང་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཚོས་བོད་པའི་ཕོ་གསར་གཅིག་ལ་དབྱུག་པས་རུབ་རྡུང་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ལ། གཞིས་མི་ཚོ་ཡོང་ནས་བར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཚོ་ཕྱིར་འགྲོ་རུ་བཅུག་སོང་། ཞེས་དང་།
ཡང་མོས་མུ་མཐུད་དགོང་མོ་དེར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་ངས་དངོས་སུ་མཐོང་ཐོས་བྱུང་མོད། ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པར་བསྐྱར་དུ་ལག་ཆ་ཐོགས་པའི་རྒྱ་གར་བ་དོས་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་གང་བོད་པའི་གཞིས་གྲོང་ནང་འཛུལ་ཡོང་འདུག་ལ། སྐབས་དེར་ང་རང་མེད་ན་ཡང་ལས་རོགས་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཉིན་དེར་གཞིས་གྲོང་གི་བོད་མི་ཚོས་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་༡༠:༣༥ སྟེང་ཁོར་ཡུག་གཙང་སྦྲ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་གར་བ་ཚོ་ཡོང་ནས་དེར་ཡོད་བོད་པ་ཚང་མ་རྩ་མེད་བཟོས་ཤོག་ཅེས་གང་བྱུང་དབྱུག་པས་རུབ་རྡུང་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དགོང་མོ་དེར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དེར་ཡོད་བོད་པའི་ཕོ་གསར་ཚང་མར་རུབ་རྡུང་བྱས་འདུག བོད་པའི་ཕོ་གསར་རང་ལོ་༢༥ ཙམ་ཡིན་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་ཚོས་ཁང་པའི་བར་ཁྱམས་ལ་དེད་ནས་རུབ་རྡུང་བྱས་ཏེ་རྐང་པ་དང་ལག་པ་བཅག་ནས་ད་ལྟ་ (Nahan hospital) སྨན་ཁང་ལ་སྐྱེལ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཕོ་གསར་དེ་དག་གི་མིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ་དང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་དང་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་རྨས་སྐྱོན་ཚབ་ཆེན་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གཞན་ཡང་འབྲེལ་ཡོད་མིང་བརྗོད་འདོད་མེད་པ་ཞིག་གིས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་གནས་སྟངས་དང་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཉེན་རྟོག་པར་ཡར་ཞུ་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་རིང་ཉེན་རྟོག་པས་སྨན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་ཕོ་གསར་གསུམ་ལ་རྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག དེ་བཞིན་ཁ་སང་མངའ་སྡེའི་འཐུས་མི་དང་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་དཔོན་པོ་གཞོན་པ་སོགས་སྨན་ཁང་དུ་བཅར་ནས་གནས་ཚུལ་ཚང་མར་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཁོ་ཚོས་གནས་སྟངས་གསལ་བོར་ཤེས་རྟོག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་རིང་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གསར་གནས་རྫུན་མ་འགྲོ་བཞིན་འདུག་པས། ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེའི་སྐོར་ཁོ་ཚོར་བཤད་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་གསར་གནས་ཁག་ལ་ཆ་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཉེན་རྟོག་པས་ཞིབ་འཇུག་ཆ་ཚང་བྱས་ཏེ། གདོང་དང་གདོང་ཐུག་བཅུག་ནས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་། ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
རྒྱ་གར་གྱི་མཐོང་སྣང་ (Outlook) ཞེས་པའི་གསར་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། དོན་རྐྱེན་གྱི་འབྱུང་གཞི་གཙོ་བོ་ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོར་བོད་པའི་ཕོ་གསར་ཁག་ཅིག་གིས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་གཉིས་ལ་རུབ་རྡུང་བྱས་ཏེ་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་འཕྲུལ་རྟ་བཅག་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྗེས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཚོ་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ནང་སོང་སྟེ་བོད་པའི་ཕོ་གསར་ཁག་ཅིག་ལ་དབྱུག་པས་རུབ་རྡུང་གིས་ཕན་ཚུན་ལག་འཛིང་ཤོར་ཚུལ་དང་། ས་གནས་ཉེན་རྟོག་ཕྱོགས་ནས་དོན་རྐྱེན་དེའི་ཁྲོད་མི་༧ ལ་རྨས་སྐྱོན་ཕོགས་འདུག ཅེས་འཁོད་འདུག
གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་གཟའ་འཁོར་ཁ་ཤས་སྔོན་ནས་རྒྱ་གར་བ་དང་བོད་མིའི་བར་མ་འཆམ་པའི་དོན་དག་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་བ་ཚོས་བོད་མི་ཚོར་མཆིལ་མ་འཕེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་ས་གནས་ཡུལ་མི་ཚོས་ང་ཚོར་སུན་བཙེར་དང་བརྙན་བཅོས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཞུ་གཏུག་བྱས་ཡོད་ཚུལ་དང་། དེ་བཞིན་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་དང་རྒྱ་གར་ཡུལ་མིའི་བར་གྱི་འཁྲུག་འཛིང་གི་རྐྱེན་གྱིས་ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁག་ཅིག་ནང་རྙོག་ཟིང་ལངས་སྲིད་པས། ཉམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག ཅེས་ཀྱང་འཁོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག


text:
བོད་རིགས་འདྲིས་མའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པའི་འགན་འཁུར་བས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་སར་འཐོར་བའི་བོད་རིགས་འདྲིས་མའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་དྲ་ལམ་བརྒྱུད་བར་ཐག་རིང་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་བོད་རིགས་འདྲེས་མའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་གངས་སྐྱིད་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ནས་ ༡༣ བར་འཚོགས་བཞིན་འདུག ཚོགས་འདུའི་ནང་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༠ ནས་རང་ལོ་ ༡༤ ནས་ ༤༡ བར་གྱི་བོད་རིགས་འདྲེས་མའི་ན་གཞོན་ ༡༤ ལྷག་འཛོམས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་འདུའི་ཉིན་ལྔ་རིང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཕན་ཚུན་ངོ་སྤྲོད་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས། བོད་པའི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གནང་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གོ་བསྡུར་གནང་བཞིན་ཡོད་འདུག
ཚོགས་འདུའི་འགན་འཁུར་བ་བོད་སོག་འདྲེས་མ་ཀུན་བཟང་སྐལ་ལྡན་ལགས་ཀྱིས་འདི་གའི་གསར་འགོད་པར་ཚོགས་འདུའི་དགོས་དམིགས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་དོན། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་འདིའི་འོག་ནས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་ནང་འཚར་ལོངས་མ་བྱུང་བའི་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། རང་གི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་མ་ཤེས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་མ་ཐུབ་པ་དེའང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ཚོགས་འདུ་འདི་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་གི་ཆོས་དང་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་། དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་ཐབས་དང་། བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཕན་ཚུན་བར་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་འཚོལ་བ་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཚང་མ་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་མཉམ་གནས་ཐུབ་ཐབས་བྲལ་སྟབས། ཚོགས་འདུ་འདི་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་འཚོལ་དགོས་ན་ལས་སླ་མོའི་ཐོག་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཡང་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་ནས་ང་ཚོས་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་འཛུགས་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན། ཐོག་མར་ང་ཚོས་རྒྱ་དྲྭ་བརྒྱུད་འགེང་ཤོག་བཟོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཕན་ཚུན་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་ཚོགས་འདུ་བགྲོ་གླེང་དེ་འདྲ་གོ་སྒྲིག་བྱས་ན་འདོད་མོས་ཡོད་མེད་སྐོར་སྐད་ཆ་དྲིས་རྗེས། ང་ཚོས་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཞེས་པའི་ངོ་དེབ་དང་དྲ་ཚིགས་ཁ་ཤས་ཤིག་བཟོས་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་དེང་སྐབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་དང་རྒྱ་དྲྭ་དེ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་དང་བར་ཐག་དེ་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་བོད་རིགས་འདྲེས་མའི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ཀྱིས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་མཆོག་ལ་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་རིགས་འདྲེས་མ་ཡིན་རུང་ཚང་མ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་གནང་རྒྱུ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་གཙོ་བོ་བོད་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད་འདུག སང་ཉིན་ཕྱི་དྲོར་ཁོང་རྣམ་པས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ད་རེས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཚོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བོད་རིགས་འདྲེས་མའི་ཚོགས་འདུ་དེ་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ ༢༠༡༤ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཊོན (London) དང་། ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་རྫོ་རེག་ (Zurich) ནང་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ཨ་རིའི་ནང་འཚོགས་འཆར་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། ཉི་མ་ཚེ་རིང་།