c: text/html

text:
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དོ་རའི་སྐར་མདའ།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དོ་རའི་སྐར་མ་འོད་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་བློ་ཡི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་ངོ་མཚར་དུ་མ་དང་ལྡན། ཁོང་ལ་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་ལམ་ཁྱད་པར་བ་དང་། རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་གསར་ཞིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། རིག་གཞུང་གྲུབ་འབྲས་འབུར་ཐོན་མངོན་གསལ་ཅན་བཅས་མངའ་ལ། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་དོ་ར་རུ་ཟློས་གར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འཁྲབ།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་རྩོམ་པོ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་རང་གི་མི་ཚེ་ཐུང་ངུ་དེའི་ནང་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་པའི་གྲུབ་འབྲས་བསྐྲུན་པ་རེད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་སྙན་ངག་དང་། སྒྲུང་རྩོམ། ལྷུག་རྩོམ། དཔྱད་རྩོམ། བསྒྱུར་རྩོམ་སོགས་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དོ་ར་རུ་དར་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་ལ། བོད་རིགས་ཀྱི་མཁས་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཀུན་གྱིས་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་རིག་གཞུང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད།
ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་ལ་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་མཁས་པ་འགའ་དང་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པ་བན་ཁོ་བཅས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཞུང་གི་ཤུལ་ནོར་ལྷན་དུ་བསགས་ཏེ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ཕུར་ཁོ་དང་། དར་རྒྱས། མགོན་པོ་དར་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་དེབ་དྲུག་ཅན་གྱི་《དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ་》བསྒྲིགས་ཏེ། 1997ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་1999ལོར་ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་བའི་བྱ་དགའ་སྟེ། སྐབས་བཞི་པའི་“རྒྱལ་ཁབ་དཔེ་དེབ་བྱ་དགའ་”ཞེས་པའི་མིང་གླེང་བྱ་དགའ་ཐོབ། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་དང་རིག་གཞུང་གྲུབ་འབྲས་ལ་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་བྱས་པས། ཁོང་གིས་མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་དགའ་བའི་འཛུམ་མདངས་སྟོན་ངེས། ལས་དབང་གི་མཐུ་བཙན་པས། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་མི་ཡུལ་དུ་སྐད་ཅིག་གི་མགྲོན་པོ་ལས་བྱེད་མ་ཐུབ་ཅིང་། མཐོ་སྒང་གི་སྐར་མདའ་བཞིན་དུ་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་བཤུལ་ལམ་དང་། གསར་རྩོམ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་དུས་ཡུན་ཐུང་དྲགས་པའི་ཁར། ཁོང་གིས་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་རང་གི་ཡི་གེ་སྤྱད་ནས་གསར་རྩོམ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཁོང་གི་སྐྱེས་ཁུངས་དང་། ལོ་རྒྱུས། བརྩམས་ཆོས། རིག་གཞུང་གི་བྱས་རྗེས་བཅས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་ནི་བོད་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལུང་ན་མང་པོ་མེད་ལ། བོད་ཡིག་མི་ཤེས་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་སྐོར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཤེས། གནས་ཚུལ་འདི་ནི་ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ལ་བཞག་པའི་བྱས་རྗེས་དང་ཤན་ཤུགས་དང་ཧ་ཅང་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད།
མི་ཚེའི་གོམ་འགྲོས།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་1953ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅན་ཚ་རྫོང་དགུ་རོང་སྡེ་བར་འཁྲུངས། ཁོང་གི་ཕ་ནི་སློབ་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་ཡིན་ཞིང་། ཡུལ་དེའི་མཁས་པར་བརྩི་ལ། མ་ནི་ཡུལ་དེའི་ཞིང་པ་རེད། ཕ་མ་གཉིས་ཁ་བྲལ་སྟབས་ཁོང་ནི་ཁུ་བོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ས་ནས་ནར་སོན།
1961ལོར་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལོ་བརྒྱད་ལ་སླེབས་ཤིང་། ཕ་ཡུལ་གྱི་སྡེ་བའི་སློབ་ཆུང་དུ་ཞུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་མགོ་བརྩམས། 1964ལོར་རྨ་ལྷོ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལོ་ལྔ་བྱས་རྗེས། 1969ལོར་སྦྱངས་འབྲས་བཟང་པོ་ལོན་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་སུ་ལས་ཀར་ཞུགས། 1971ལོར་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱུགས་སྤྲད་དེ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་ཚན་ཁག་གི་བོད་རྒྱའི་ཡིག་སྒྱུར་ཆེད་ལས་སུ་ཞུགས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང་། 1975ལོར་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཕྱིར་མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ལ་ལོག་སྟེ་ལས་ཀ་གནང་།
1978ལོར་ཁོང་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་རྒྱུགས་སྤྲད་ནས་འཕྲོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྦྱངས། ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་དང་། སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་སོགས་ནི་ཁོང་གི་སྐབས་དེའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་པས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཙིགས་ཆེན་མཛད་ཅིང་། 1981ལོར་《བོད་ཀྱི་མགུར་གླུའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁྱད་ཆོས་རིག་པའི་ཁྱེའུ་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་སྐྱེད་ཚུལ་》ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་བྲིས་ནས་ཧྲོ་ཧྲོའི་མིང་བཏགས་བླངས་ལ། མཐར་ཕྱིན་ནས་སློབ་གྲྭ་དེར་དགེ་རྒན་གནང་།
1983ལོར་ཁོང་པེ་ཅིན་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གུང་ཧོ་རྫོང་དུ་ཡོད་པའི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་སོང་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཀ་བྱས། ལོ་དེར་ཁྱིམ་གྱི་འགལ་བའི་དབང་གིས་ཁོང་བཟའ་ཟླ་དང་ཁ་བྲལ་ཐོག ཕྱིས་སུ་ཁོང་རང་ཡང་སོག་རིགས་བུད་མེད་ཅིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་བརྩེ་དུང་གི་རྨང་གཞི་ཞན་པས། སླར་ཡང་ཡ་བྲལ་གྱི་ཚད་དུ་སླེབས།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ན་གཞོན་པའི་སྐབས་སུ་མི་ཕལ་བ་ལས་ཆེས་ཆེར་ལྷག་པའི་ཁུར་པོ་འཁུར་དགོས་པ་བྱུང་སྟེ། རང་ཁྱིམ་དུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་འོས་པའི་བྱ་བ་གཉེར་ཏེ་ཕ་མའི་བྱམས་བརྩེ་དང་ཆུང་མའི་མདང་བརྩེ་གཉིས་ཀ་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཕུགས་འདུན་དང་ལས་དོན་ཡོངས་སུ་སྙེག་པའི་བློ་དང་ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བའི་བར་གྱི་འགལ་བ་ཛ་དྲག་ཏུ་སོང་བ་དང་། ལུགས་ལྡོག་སྒྲིག་འགལ་གྱི་བསམ་བློ་དང་བག་མེད་རྣམ་གཡེང་གི་རང་གཤིས་ཡོད་ཅིང་། 《སྤྲུལ་སྐུ་》སོགས་བརྩམས་པས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྡང་མིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གླེང་ཕྱོགས་བཅས་ནི་ཐེག་དཀའ་བའི་ཁུར་པོར་གྱུར།
1985ལོའི་ཟླ་11པའི་ཚེས་29ཉིན་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་དང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གསེར་ལྟར་དཀོན་པའི་དུས་ལ་སླེབས་པའི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གུང་ཧོ་རྫོང་ཆབ་ཆ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཡོད་པའི་མཚོ་ལྷོ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་སྡོད་ཤག་ཏུ་རྡོ་སོལ་གྱི་དུ་བ་ཕོག་ནས་སྐུ་གཤེགས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཁོང་དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་མ་གཏོགས་སླེབས་མེད། ཉིན་དེར་ཁྲིམས་ཁང་ནས་ཁོང་གིས་རེ་སྒུག་ཡུན་རིང་བྱས་པའི་བཟའ་ཟླ་ཡ་བྲལ་ཆོག་པའི་བཅད་ཡིག་བསྐྱལ་འོངས་ལ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གིས་ཁོང་ལ་ལས་གནས་སྤོ་བའི་གྲོས་ཡིག་ཀྱང་བསྐུར་འོངས། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཧ་ཅང་འཕྱིས་སོང་། “གལ་ཏེ་ཁོང་དཔའ་ངར་གྱིས་འཚོ་བཞིན་ཡོད་ན། ད་དུང་ཕུལ་བྱུང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་རྩོམ་ངེས་”(ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ།)དོན་གྲུབ་རྒྱལ་འཚོ་བཞེས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཁོང་གི་ལུགས་ལྡོག་སྒྲིག་འགལ་དང་། བག་མེད་རྣམ་གཡེང་གི་གཏམ་སྤྱོད་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བ་ལོག་པར་བླངས་ཤིང་། ཁོང་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་“ཁྱོད་ནི་བྱིས་པ་ཀླད་ལོག་ཅིག་སྟེ། ཁྱོད་བདུད་ཀྱིས་བརླགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་”(《ངས་ཁྱོད་ལ་ཁ་རྡུང་གཏོང་》)ཞེས་གསོན་པོ་དག་གིས་ཁ་རྡུང་བཏང་། འོད་ཟེར་འཕྲོ་བཞིན་པའི་སྐར་མ་ཞིག་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་མཁའ་ལས་ཡལ་བས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དོ་ར་ལ་ཕངས་སེམས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག
མཁས་རྩལ་ཁྱད་པར་བ།
བོད་དེང་རབས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་ཁྲོད་ན་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞིང་། བོད་ཡིག་གིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་པའི་ཁྲོད་ན་ད་ལྟའི་བར་ཁོང་ལས་ལྷག་པ་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་ཁས་བླངས། ཁོང་ལ་མྱུར་ཞིང་བསམ་གཞིགས་རྣོ་པོ་ཡོད་ལ་སྤོབས་པ་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་རྩོམ་ལྷ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བས། ཁ་འགུལ་ཙམ་གྱིས་རྩོམ་རྒྱག་ལ། ལག་འགུལ་ཙམ་གྱིས་སྙན་ངག་འབྲི། ཁོང་གིས་རྩོམ་བྲིས་ནས་མྱུར་བ་མ་ཟད། སྤུས་ཚད་ཀྱང་ཧ་ཅང་མཐོ།
བོད་ཡུལ་ཡོངས་ལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་《མཚོ་སྔོན་པོ་》ཞེས་པའི་གླུ་ཚིག་ནི་ཁོང་གིས་ཐོལ་བྱུང་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོམ་ཁོག་ཕུབ་པ་ནས་བརྩམས་གྲུབ་པའི་བར་ལ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཀྱང་མ་འགོར། ལོ་ཉེར་བརྒྱད་སོན་མཚམས་ནས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དོ་ར་རུ་གྲགས་པ་རྒྱས་འགོ་ཚུགས། 1981ལོར་ཁོང་གི་སྙན་ངག་དང་སྒྲུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་《འབོལ་རྩོམ་ཕྱོགས་པའི་སྐྱ་རེངས་》ཞེས་པ་དེ་མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་བསྐྲུན་བྱས། 1982ལོར་《གངས་དཀར་རི་བོ་》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་སྟེང་དུ་《སྙན་ངག་གི་སྲོག་བཅུ་བདུན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་》ཅེས་འདོན་སྤེལ་བྱས། 1983ལོར་《སྦྲང་ཆར་》དེབ་གཉིས་པའི་སྟེང་ལ་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་ཐུང་《རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་མནའ་མ་》ཞེས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས། 1984ལོར་《སྦྲང་ཆར་》དེབ་གཉིས་པའི་སྟེང་ལ་《〈བོད་ཀྱི་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་〉བཀླགས་པའི་མྱོར་ཚོར་—བློ་མཐུན་སངས་རྒྱས་དང་བསམ་འཆར་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕུལ་བ་》ཞེས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས། ལོ་དེར་ཁོང་གི་ཧྲོ་ཧྲོའི་དཔྱད་རྩོམ་《བོད་ཀྱི་མགུར་གླུའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁྱད་ཆོས་རིག་པའི་ཁྱེའུ་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་སྐྱེད་ཚལ་》ཞེས་པའང་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་གྲགས་ཅན་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་གིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་བའི་སྙན་ངག་ཅིག་ཏུ་“སྒོ་ལ་བུད་མ་ཐག གློག་བཞིན་དུ་འཁྱུག་པ་དང་། འབྲུག་…བཞིན་དུ་ལྡིར་བ་ཤེས། རྐང་བ་བཏེགས་མ་ཐག མཚོ་ཇི་ལྟར་འཁྱོམས་པ་དང་། རི་ཇི་ལྟར་གཟེངས་པ་རྟོགས།…ཁྱོད་ཀྱིས་རྐང་མགྱོགས་ལག་མྱུར་གྱིས་ཐེམ་པ་སྔ་བརྒལ་བྱས་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ལའང་འོལ་ཚོད་མི་བྱེད་ལ། ལམ་གྱི་སྔ་ཕྱི་རྩོད་པའི་རྦབ་ཆུ་དང་འདྲ་བར། བྲེལ་མྱུར་གྱིས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འབབ་སྐབས། བསམ་བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་ན་ཟླ་རྣམས་ལ། འོད་ཟེར་དང་རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་སྒེག་པའི་ལམ་ཆེན་ཞིག་ཕྱེ”(〈ལམ་གྱི་ཡིད་ཆེས་ནི། རང་གི་ཤུགས་རིང་ལས་བརྒལ་བའི་ལེགས་བཤད་དུ་གནས་〉)ཞེས་བྲིས་འདུག
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་དང་རིག་གཞུང་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ། བོད་ཀྱི་མཁས་པས་བསྔགས་བརྗོད་མཐོན་པོ་གནང་མྱོང་སྟེ། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་“རང་རིགས་གཞོན་ནུའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་དང་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་མཁས་ཅན་”ཡིན་པར་བསྔགས་པར་མ་ཟད། སྒྲུང་རྩོམ་དང་། སྙན་ངག བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཆ་ནས་ཁོང་གིས་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེངས་འཇོག་བྱས་ཤིང་། ཁོང་རང་མི་ཚེ་ཐུང་ཡང་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་བར་གསུངས་(མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1997ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་《དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ་》དེབ་གཉིས་པའི་འགོ་བརྗོད་དུ་གསལ། (གཤམ་དུ་《གསུང་འབུམ་》ཞེས་བསྡུ་བར་བྱ།)ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་དོར་ཞེས་རང་ཉིད་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ཚུལ་རྗེས་དྲན་བྱས་ཤིང་། ཁོང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་དང་བསམ་བློ་ལ་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་(《གསུང་འབུམ་》དེབ་གསུམ་པའི་འགོ་བརྗོད་དུ་གསལ།)བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ཉན་ཤུལ་མཁྱེན་རབ་འོད་ཟེར་གྱིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། དོན་གང་ཡིན་ལ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ནས་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པ་བགྱིས་ཏེ། དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའམ་མི་རིགས་ཀྱི་ཡར་ཐོན་ལ་མི་ཕན་པའི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་བརྒལ་བརྟག་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་རྣམས་འཛེམས་མེད་དུ་འདོན་ཐུབ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་(《གསུང་འབུམ་》དེབ་ལྔ་པའི་འགོ་བརྗོད་དུ་གསལ།)བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་(ཟླ་བ་)གྱིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་“དབྱངས་ཅན་མའི་ཕོ་ཉ་”དང་། རྩོམ་རིག་པ་དང་། བསམ་བློ་པ། སྙན་ངག་པ་བཅས་ཡིན་པར་སྨྲས་ལ། སྒྱུ་རྩལ་དང་བསམ་བློ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་མཛད་པ་དང་། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་གསུངས་(《གསུང་འབུམ་》དེབ་དང་པོའི་འགོ་བརྗོད་ནང་གསལ།)བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཀེང་ཡུས་ཧྥང་གིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་སྐབས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་“ལོ་མཉམ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ཁོང་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་”( 《བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག》ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1994ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས་)ཅེས་གསུངས་ལ། ན་གཞོན་སྙན་ངག་པ་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་“གངས་ལྗོངས་ནོར་བུར་”བསྔགས་(《ངས་ཁྱོད་ལ་ཁ་རྡུང་གཏོང་》ཞེས་པར་གསལ།)དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་སྙན་ངག་གི་འཐུས་ཚབ་ཏུ་རུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་《འཁྲུལ་མིན་རྨི་ལམ་དགའ་སྐྱེད་》ཅེས་པར་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་བྱ་དགའི་སྙན་ངག་གི་བྱ་དགའ་ཐོབ།
རིག་གཞུང་བསམ་བློ་ལ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལགས་1985ལོར་སྐུ་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དོ་ར་རུ་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་སྐོར་གླེང་བརྗོད་མང་པོ་བྱས་མེད། བདག་གིས་ད་ལྟའི་བར་དུ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་ཡིག་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་མ་མཐོང་སྟེ། 《དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དང་དེས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་སྐོར་གླེང་བ་》(བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན། 《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག》1989ལོའི་དེབ་དང་པོར་གསལ་)ཞེས་པ་དང་། 《འདས་ཟིན་པའི་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་རྩོམ་པ་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་བསམ་བློ་དང་བརྩམས་ཆོས་》(སྒྲོལ་མ་རྒྱལ། 《མཚོ་སྔོན་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་》1990ལོའི་དེབ་གཉིས་པར་གསལ་)ཞེས་པའོ། ཁོང་གི་སྐོར་གྱི་རྒྱ་ཡིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་གྲགས་ཅན་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་གི་《ལམ་གྱི་ཡིད་ཆེས་ནི། རང་གི་ཤུགས་རིང་ལས་བརྒལ་བའི་ལེགས་བཤད་དུ་གནས་》ཞེས་པའི་སྙན་ངག་དང་། བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་སྙན་ངག་པའི་《ངས་ཁྱོད་ལ་ཁ་རྡུང་གཏོང་》ཞེས་པ་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཀེང་ཡུས་ཧྥང་གི་《བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་》ཁྲོད་ཀྱི་《དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁོང་གི་〈འབོལ་རྩོམ་ཞོགས་པའི་སྐྱ་རེངས་〉》ཞེས་པ་བཅས་ཡོད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཞུང་དང་བསམ་བློར་རྒྱལ་ནང་གི་མཁས་པ་ཚོས་རིམ་བཞིན་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་རིམ་བཞིན་དོ་སྣང་བྱེད་འགོ་བརྩམས། རྒྱ་གར་དུ་ཁོང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་དཔྱད་པའི་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཞིག་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཕྱི་ཡིག་གི་བརྩམས་ཆོས་འགའ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། 1986ལོའི་ཟླ་11པར་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་འདས་ནས་ལོ་འཁོར་གཅིག་འཁོར་བའི་སྐབས་སུ། ཁོང་རང་འཚོ་གནས་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་དོར་ཞི་དང་། ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན། གསང་བདག བན་ཁོ། ཟླ་བ་སོགས་ཀྱིས་རིག་གཞུང་དཔྱད་གླེང་གི་ཚོགས་འདུའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོ་སྔོན་དུ་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ཚོགས་འདུ་འཚོགས། ད་ཆ་ཁོ་བོས་《དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུམ་འབུམ་》ལ་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་དུས་སྐབས་ལ་བསྟུན་ནས། རྩོམ་ཡིག་འདི་བྲིས་ཏེ་ཁོང་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་རྗེས་དྲན་ཞུས་པ་ཡིན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་གར་ལེག་ནོ་མངའ་སྡེའི་ནང་། སཱ་ཧྥོ་ལཱ་(Saifullah)ཞེས་པའི་མི་ཞིག་གིས་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པ་ཞིག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་གར་ནང་འབར་རྫས་འགས་གཏོར་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སཱ་ཧྥོ་ལཱ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གཏོར་བཤིར་གཏོང་མཁན་དང་། འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཉེས་མིང་བཏགས་ཏེ་སྲོག་ཐོག་ཏུ་བཏང་ཡོད་དང་། ཁོང་གི་ནང་མིར་ཕུང་བོ་རྩིས་ལེན་དགོས་པའི་བརྡ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། སཱ་ཧྥོ་ལཱའི་ཨ་ཕ་སཱར་ཊི་རྗེ་(Sartaj)ཞུ་བས་ “རྒྱལ་ཚོང་པ” ཞིག་ཁོང་གི་བུ་མིན་ལ་ཁོའི་ཕུང་བོ་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་འདོད་མེད་ཅེས་ངོས་ལེན་བྱས་མི་འདུག
ཁོའི་ཨ་ཕ་སཱར་ཊི་རྗེ་ཡིས་གསར་འགོད་པར་བརྗོད་དོན་ “ཁོས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དགའ་མོས་མེད་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་ཁོའི་བེམ་པོར་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་མིན།” ཞེས་བཤད་འདུག ཁོང་གིས་ད་དུང་ “ང་ཚོ་རྒྱ་གར་བ་ཡིན་ལ། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཚང་མ་རྒྱ་གར་བ་དང་། རྒྱ་གར་ནས་སྐྱེས་པ་རེད། རྒྱལ་འཚོང་བ་ཞིག་ངའི་བུ་མིན། རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་ལོག་མཁན་ཞིག་ངའི་བུ་མིན།” ཅེས་བརྗོད་འདུག
སཱར་ཊི་རྗེ་ཡིས་ “ངས་ཁོ་ལ་ལས་ཀ་ཞིག་བཙལ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཡང་ཡང་བྱས་ཀྱང་ཁོས་ཉན་མ་སོང་། ང་ཁོའི་སྟེང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་སྡིགས་མོ་ཐེངས་མང་བྱས་པ་ཡིན།” ཅེས་དང་། “ཟླ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཁོ་ཕྱིར་ནང་ལ་འབྱོར་སོང་། ངས་ཁོ་ལ་འགྲམ་ལྕག་ཅིག་བཞུས་པ་ཡིན། ཕྱི་ཉིན་ང་ལས་ཀ་ནས་ནང་དུ་བསླེབས་དུས་ཁོ་ཕྱིན་ཚར་འདུག” ཅེས་བརྗོད་འདུག
གསར་འགོད་པས་སཱ་ཧྥོ་ལཱ་ཡིས་ཁྱིམ་གཡུག་པ་ནས་ནང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། ཁོས་ “བདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་ནང་དུ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ། ཁོ་སོ་དྷེ་ཨ་རབ་(SaudiArabia)ནང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་རག་ཡོད་ཟེར། ངས་ཁོ་ལ་ཁྱོད་རང་གི་འདོད་པ་བྱོས་ལབ་ཡིན།” ཞེས་བརྗོད་སོང་།
རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སཱ་ཧྥོ་ལཱ་སྲོག་ཐོག་ཏུ་བཏང་རྗེས། ཀོམ་པཱར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེན་རྟོག་པ་སོ་མཱེན་ཝར་མཱ་(SomenVerma)ཡིས་ནང་མིར་ཕུང་བོ་རྩིས་ལེན་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་བརྡ་བཏང་ཡང་། ཁོ་ཚོས་ཕུང་བོར་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད། ཉེན་རྟོག་ཁང་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཁོ་རང་གི་ནང་མིར་གོ་བསྐོན་སློབ་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག
དེ་དང་མཉམ་དུ་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོགས་གཞིའི་འོག་མི་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཨ་ཕ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་ནག་ཉེས་ཅི་ཡང་མེད་པར་བཤད་པས་ད་ལྟ་ནག་ཉེས་མེད་པའི་བདེན་དཔང་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག


text:
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བློས་ཐུབ་གྲོགས་པོ་དང་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཟུར་པ་ལཱོ་རུན་ཆིན་གྱི་བུ་ལཱོ་ཡུ་ཡིས་དེ་སྔར་རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཁྱབ་དྲག་ཇུས་ལས་ཁུངས་སུ་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང་མདའ་དཔོན་གྱི་དམག་གི་གོ་གནས་ཐོབ། དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་རྗེས་རྒྱ་ནག་དམག་ཁོངས་ཀྱི་རུལ་སུངས་ནང་དུ་ངན་པ་ལག་འབྲེལ་བྱ་མ་འདོད་པར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འབྱོར། མི་རིང་བའི་སྔོན་ཁོང་གིས་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ཕུལ་བའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་ཅིག་བྲིས་ཏེ། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས། ཉེ་ཆར་ཕྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཅིག་གིས་ལཱོ་ཡུ་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པའི་ཚན་པ་ཁག་ཅིག་ལས། འདིར་སྔོན་མའི་འཕྲོས་ཀྱི་མུ་འབྲེལ་ལེའུ་གསུམ་པའི་ནང་ལཱོ་ཡུ་ཡིས་ཁོང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་དམག་འཁྲུག་སྐོར་དང་། མང་གཙོ་དང་སྒེར་གཅོད་བར་གྱི་འགལ་ཟླ། རྒྱ་ནག་གི་གནས་བབ། རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རི་དེ་བཞིན་མཚོ་འགག་གཉིས་དང་ས་ཁུལ་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས།
ཞི་ལ་གོ་གནས་ཐོབ་པའི་གསང་བ་དང་པའོ་ཚང་ཕ་བུའི་གདོང་རིས་ངོ་མ།
དཔོན་གནས་ཉོ་ཚོང་ནི་ཧུ་དུས་སྐབས་མཇུག་བསྡུ་བའི་མཚོན་རྟགས་སུ་གྱུར།
མཚོ་འགག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དམག་འཁྲུག་འབྱུང་མི་སྲིད།
གསར་འགོད་པ། རྒྱ་ནག་སྐམ་སའི་མི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཨ་རི་དེ་བློས་བསླངས་ཀྱི་དགྲ་བོར་ལྟ་བཞིན་ཡོད། གལ་ཏེ་ཉིན་ཞིག་དངོས་གནས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་བར་དམག་འཁྲུག་ཤོར་པ་ཡིན་ན། སུ་རྒྱལ་སུ་ཕམ་གྱི་རེད་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། དམག་འཁྲུག་གི་བརྗོད་གཞི་འདིར་“གལ་ཏེ་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ངོ་མ་བེད་སྤྱོད་བྱ་མི་རུང་། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས། རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རིའམ་ཡང་ན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམག་གིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ལ་དམག་འཁྲུག་ཐེངས་གཅིག་བརྒྱབ་མྱོང་། ད་ལྟ་དེའི་སྐོར་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚང་མ་ཕྱིར་ཐོན་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིས་ཅི་ཞིག་བསམས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཅི་ཞིག་དྲན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་རྒྱ་གྲོལ་ཡོད། ངའི་པཱ་ལགས་ནི་དམར་ཤོག་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་མི་ཡིན་པར་བརྟེན། ངས་གནས་ཚུལ་ཅུང་མང་བ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་བལྟས་ཡོང་ན་སྐབས་དེར་དུས་ཚོད་ནོར་བ་ཞིག་ལ་ས་ཆ་ནོར་བ་ཞིག་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཅིག་བརྒྱབ་ཡོད། ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དུས་ད་ལྟའང་སྐབས་དེར་མ་ཉེས་ཁག་གཡོགས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་ཅིག་བརྒྱབ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུས་པའི་རྗེས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་བར་དཔེར་ན། ཨ་རི་དང་ཡོ་རོབ། ཨུ་རུ་སུ། འཇར་པན། རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་བར་དམག་འཁྲུག་གི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་པའི་གནད་དོན་གཅིག་ཀྱང་མེད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱང་གནད་དོན་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་དམག་འཁྲུག་གི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་པའི་གླེན་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་མེད། ང་ཚོས་དམག་འཁྲུག་ཅེས་པའི་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ལྟ་གྲུབ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཤིག་རེད། དོན་དངོས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་དམག་འཁྲུག་གི་ལམ་ནས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་མི་སྲིད་པ་ནི། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་བར་དམག་འཁྲུག་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཙམ་མ་ཟད་མཚོ་འགག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུའང་འབྱུང་མི་སྲིད། ཡིན་ནའང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འུར་སྒྲོག་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འུར་སློང་མཁན་གྱི་མི་དེ་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱ་ཐབས་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་སུ་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཡིས་“ཁྱོད་ཁ་མ་བྲལ་ན། ངས་མི་རྡུང་”ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ཐའེ་ཝན་གྱིས་“ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རྡུང་ན། ང་ཁ་མི་བྲལ་”ཞེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གནད་དོན་ཧ་ཅང་ཁ་གསལ་པོ་ཆགས་ཟིན།
དང་ཐོག་ཐའེ་ཝན་བཅིངས་གྲོལ་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་སྐབས། དྲག་པོའི་ལམ་ནས་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པའི་བསམ་བློ་འདོར་ཟིན།
ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་ནི་ཆུ་རྫིང་གི་འདབ་རྫབ་ཅིག་དང་འདྲ་བར་དཔོན་གནས་ཉོ་འཚོང་གི་ཚད་ལ་སླེབས་ཡོད་སྟབས། དམག་འཁྲུག་ཅི་ལྟར་རྒྱག་ཐུབ་བམ། མེ་མདའི་ཁ་གྲག་མ་ཐག་མགོ་འདོགས་སྲིད། གོ་མཚོན་ལག་ཆ་དང་དམག་ཤུགས་ཡོངས་རྫོགས་གཤིབ་བསྡུར་བྱ་ཆོག གང་ལྟར་ཡང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དགའ་མོས་བྱེད་བཞིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དམག་དཔུང་ནི་བྱེ་མའི་ཆངས་བུ་བཞིན་དམག་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་མི་འཁྱོལ་བ་ཆགས་ཟིན་པ་རེད་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། སྔོན་ནས་དེ་ལྟར་ཆགས་ཟིན།
གསར་འགོད་པ། སྐུ་ཞབས་ལཱོ་ཡུ་ལགས། ཁྱོད་ཀྱིས་འཕྲིན་ཡིག་ནང་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་བཀག་སྡོམ་དང་གསར་འགྱུར་རང་དབང་བཀག་སྡོམ་མེད་པར་བཟོས་པའི་རྗེས། ཁྲིམས་ལུགས་རང་བཙན་དང་འོས་བསྡུ། དམག་དཔུང་རྒྱལ་ཁབ་ཅན་གྱི་ལམ་ནས་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་མཇུག་བསྡུ་བའི་རེ་སྐུལ་བྱས་འདུག ད་ལྟ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དམག་ནང་གི་རུལ་རྒོལ་དང་བཅོས་སྒྱུར་སོགས་ལས་ལམ་ལུགས་བརྗེ་སྒྱུར་ཀྱི་རྣམ་པ་གཟིགས་ཀྱི་འདུག་གམ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟགས་མཚན་འདུག་གམ།
ལཱོ་ཡུ། གང་ལྟར་ཡང་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་གཏན་ཁེལ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ལུགས་བརྗེ་སྒྱུར་དེ་དམག་དཔུང་རྒྱལ་ཁབ་ཅན་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་བཞིན་པ་ངས་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག
ངས་བལྟས་ན་དམག་དཔུང་རྒྱལ་ཁབ་ཅན་ནི་ཆེས་དཀའ་ཁག་ཆེ་ཤོས་རེད་སྙམ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་བཀག་སྡོམ་དང་གསར་འགྱུར་རང་དབང་བཀག་སྡོམ་མེད་པར་བཟོ་བ་ལྟོས་འཇོག་གིས་ཅུང་སླ། ཁྲིམས་ལུགས་རང་བཙན་དང་འོས་འདེབས་སོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དཀའ་མོ་མིན། ཏང་གིས་དམག་དཔུང་བློས་གཏོང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བའི་དམག་དཔུང་དུ་བསྒྱུར་པ་ཡིན་ན། ཏང་ལ་དམག་དཔུང་མེད་པར་གྱུར་ཟིན་ལ། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་དུ་མི་མང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟར་མིན་ན་འཐོར་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེར་བརྟེན་གནད་དོན་དེའི་ཐོག་ཆོད་སེམས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཙམ་དགོས།
སྒེར་གཅོད་དང་མང་གཙོའི་བར་གྱི་འགལ་ཟླ།
གསར་འགོད་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེབ་ནང་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་འགལ་ཟླ་གཙོ་བོ་དེ་སྒེར་གཅོད་དང་མང་གཙོའི་བར་གྱི་འགལ་ཟླ་རེད་ཅེས་བྲིས་འདུག ཡིན་ནའང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཧོང་ཀོང་དང་མའེ་ཁོ། ཐའེ་ཝན་ནི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང་། ཐའེ་ཝན་ཚུར་ལེན། ཧོང་ཀོང་གཅིག་གྱུར་སོགས་ཀྱི་འབོད་ཚིག་སྒྲོག་བཞིན་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ཧོང་ཀོང་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་སོགས། རྒྱ་ནག་གིས་ས་ཁུལ་དེ་དག་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཁོང་ཚོའང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་སྲིད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་ནམ་ཡང་བསྐྱར་ལོག་རྒྱག་མི་སྲིད། ལོ་རྒྱུས་ནང་སྒེར་གཅོད་པས་མང་གཙོ་གཏན་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱ་མི་ནུས། དེར་བརྟེན། ལོ་རྒྱུས་ལ་གཅིག་གྱུར་དགོས་པ་ཡིན་ནའང་མང་གཙོའི་འོག་གི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་དགོས། རྒྱ་གཞུང་གི་སྐད་ཆ་དེ་དག་སྒེར་གཅོད་པ་དང་སྒེར་གཅོད་པའི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཆལ་གཏམ་བཟོས་པ་ཙམ་ཡིན། ཧོང་ཀོང་གི་ལམ་ལུགས་ཅི་ལྟར་གཅིག་གྱུར་བྱ། དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ལཱེན་ཀྲན་དབྱི་(འགྱུར་མཆན། ཧོང་ཀོང་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་གྱི་འགོ་གཙོ)་ཡར་བཞག་ཡོད་ཀྱང་། མི་ཚོས་ལཱེན་ཀྲན་དབྱི་ཡང་གསང་བའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་མི་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གང་ལྟར་ཧོང་ཀོང་གི་ལམ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་བཟོ་འདོད་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་དེ་ལྟར་བཤད་ཕོད་ཀྱི་མེད། ལཱེན་ཀྲན་དབྱི་ཡིས་རྒྱ་དམར་གྱི་ཆེད་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་འདྲ། དེའི་ཆེད་དུ་སྲོག་བསྡོས་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཡང་ལཱེན་ཀྲན་དབྱི་ལ་ཧོང་ཀོང་མི་མང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་མེད།
གསར་འགོད་པ། ཏིན་ཞའོ་ཕིང་གིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་ཧོང་ཀོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་དང་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དུས་ཅི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་གནས་ཐུབ་བམ། ཁྱོད་ཀྱིས་དབྱེ་ཞིབ་ཅིག་གནང་རོགས།
ལཱོ་ཡུ། ༡༩༩༧ ལོའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ནང་གི་ཕྱོགས་ཁག་གཅིག་གིས་ཧོང་ཀོང་ཟ་འདོད་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཟ་འདོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་གསུངས་པ་མ་རེད་དམ། ཁོང་གིས་ཧོང་ཀོང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་བཟོས་ན་འགྲིག བོད་ལ་དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་མེད། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་མི་འགྲིག ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོས་ཏིན་ཞའོ་ཕིང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གདོང་པར་ལྟོས་ཏེ། དོན་དག་དེ་རྩིས་མེད་གཏོང་ཕོད་ཀྱི་མེད།
ད་ལྟ་དེ་ལྟར་མཁྲེགས་པོ་ཆགས་ཡོད། ཧོང་ཀོང་མི་མང་ལ་གཞི་རྩའི་འོས་བསྡུ་ཐོབ་ཐང་དགོས་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་དགོས། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ནང་ཁུལ་གྱི་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཟ་འདོད་ཡོད། ངས་ཚོད་དཔག་ལྟར་ན་དམར་ཤོག་ནང་ཁུལ་གྱི་མི་དེ་དག་ནི་གྲངས་ཉུང་རེད། ད་ལོར་ཧོང་ཀོང་དུ་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ལས་འགུལ་བྱུང་པ་མ་རེད་དམ། ཉེན་རྟོག་པ་ཞིག་གིས་སྦྱར་བྱང་སྟེང་ལས་འགུལ་མཚམས་འཇོག་མ་བྱས་ན་ངས་མེ་མདའ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར། སྦྱར་བྱང་དེ་བརྙན་འཕྲིན་ནང་ཚང་མས་མཐོང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་“སུས་མེ་མདའ་རྒྱག་འདོད་པ་ཡིན་ནའང་ཚོད་ལྟ་ཞིག་བྱོས་དང་”ཞེས་ཉེན་བརྡ་བཏང་པ་རེད་ཟེར། གནས་ཚུལ་དེ་དྲ་ལམ་ནས་མཐོང་བྱུང་། གང་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་ཧོང་ཀོང་དུ་མེ་མདའ་རྒྱག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་མེད།
གང་ཡིན་ཟེར་ན། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་གནོད་སྐྱེལ་བའི་ཕྱིར་ཧོང་ཀོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མགོར་གཡོགས་འདོད་ཡོད། དེ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་འགོག་རྐྱེན་རེད། ཡིན་ནའང་ཞི་ཅིན་ཕིང་མི་གཞན་གྱི་མགོ་སྐོར་འོག་ཏུ་ཚུད་མེད་པ་དེའི་ཐོག་ནས་ཁོང་རྣམ་རིག་ཧ་ཅང་གྲུང་པོ་ཡིན་པ་མཚོན་ཡོད། དེ་ནི་ངས་ཞི་ཅིན་ཕིང་མང་གཙོའི་ལམ་བསྐྱོད་པའི་རེ་བ་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡིན།
མི་རིགས་རང་ལུགས་དང་རྒྱལ་ཚོང་བ་ཅང་ཙེ་མེན།
གསར་འགོད་པ། ཅང་ཙེ་མེན་གྱིས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་བའི་སྐབས། མི་རིགས་རང་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཐེངས་མང་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་དེང་གི་རྒྱ་ནག་སྐམ་སའི་མི་རབས་གཞོན་པའི་ཁྲོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལར་ཞེན་ཅུང་ཆེ། དཔེར་ན་སན་ཁཱ་ཁུ་གླིང་ཕྲན་གྱི་གནད་དོན་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱས་ཏེ་རྙོག་གྲ་སློང་གི་ཡོད། དེའི་ཐད་ཁྱོད་ལ་གཟིགས་ཚུལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། དེ་དག་ཚང་མ་རྨོངས་ཞེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རེད། ངས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། མངའ་ཁོངས་དེ་དག་གི་གནད་དོན་ཚུད་པའི་ད་ལྟའི་ཆར་དམག་འཁྲུག་གི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། སན་ཁཱ་ཁུ་གླིང་ཕྲན་ཡིན་ནའང་འདྲ། ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཉི་ཧོང་དང་ཝེ་ཐི་ནམ། ཧྥི་ལི་པིན་སོགས་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་ནས་རྩོད་ལེན་བྱ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གྲོས་མོལ་ཡང་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས། ཁྱོད་དང་ང་ཁོ་ནའི་ལམ་ནས་གྲོས་མོལ་བྱ་ཐབས་མེད། ད་ལྟ་སའི་གོ་ལ་ཇེ་ཆུང་ནས་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། རྩོད་གཞི་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ཁྱོད་ལ་མི་དབང་ལ་ང་ལ་ཡང་མི་གཏོགས། ཐུན་མོང་གིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་གམ་ལྟ་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟ་དོན་དངོས་ཐོག་ཐོན་ཁུངས་རྩོད་བཞིན་ཡོད།
གསར་འགོད་པ། ཅང་ཙེ་མེན་གྱིས་ཕྱི་ཚུལ་ནས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་གིས་རྒྱབ་ནས་ལྐོག་ཏུ་ཨུ་རུ་སུ་དང་ལྷན་དུ་གསང་བའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་ཆེན་པོ་ཨུ་རུ་སུ་ལ་སྤྲད་ཡོད། དེའི་སྐོར་ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། དེ་ནི་ཨུ་རུ་སུས་ཆིངས་ཡིག་ཚུར་ཁྱེར་ཡོང་བ་དང་། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཨུ་རུ་སུ་ལ་ད་དུང་མང་གཙོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཆིངས་ཡིག་ལ་ས་རྟགས་བཀོད་པའི་རྗེས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་ཕྱིར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་མིས་ད་གཟོད་ཤེས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཨུ་རུ་སུས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་མེད་ན་རྒྱ་ནག་གི་མི་ད་དུང་མགོ་འཐོམས་ནས་སྡོད་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཅང་ཅེ་ཧྲི། མའོ་ཙེ་ཏུང་། ཏིན་ཞའོ་ཕིང་སོགས་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དོན་དག་དེར་ཁས་ལེན་བྱས་མེད་པ་ཞིག ཅང་ཙེ་མེན་གྱིས་ཁས་ལེན་བྱས་པར་བརྟེན་ཁོང་ལ་རྒྱལ་ཚོང་བ་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་བྱས་པ་རེད་ལབ་ན། “དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་”རྗེས་རྒྱ་ནག་ཧ་ཅང་ཁེར་རྐྱང་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ཨུ་རུ་སུ་དང་མཉམ་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་གྱི་ཆེད་དུ། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁྱོན་དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་ཞིག་བཅད་དེ་ཨུ་རུ་སུ་ལ་སྤྲད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དོན་དག་དེར་ཁས་ལེན་བྱ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད་ལ། སུས་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་རྒྱལ་ཚོང་བ་ཆགས་པ་རེད།
སུས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་དམ།
གསར་འགོད་པ། ང་ཚོས་རྒྱུན་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཟླ་༩ ནང་ཨ་རིར་འཚམས་གཟིགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་སྐབས་དང་། ཁོང་འཚམས་གཟིགས་སུ་མ་བསྐྱོད་པའི་སྔོན་དེར། རྒྱ་ནག་གི་དྲ་ལམ་གསང་ཉུལ་བས་སྣང་མེད་ངང་ཨ་རིའི་དྲ་ལམ་གཏོར་རྒོལ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་བ་ཞིག་རེད་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། དོན་དག་དེ་བཤད་ཁག་པོ་རེད། དེའི་རིགས་ཀྱི་ཕར་རྒོལ་དེ་ཚན་རིག་རྐྱང་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། དྲ་ལམ་གསང་ཉུལ་དང་གཏོར་རྒོལ་ཡོ་ཆས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་འཛོམས་པོ་ཞིག་མེད་ན། ཕར་རྒོལ་བྱེད་བསམས་ཀྱང་ལས་སླ་མོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ཕར་རྒོལ་བྱ་བར་ངེས་པར་དུ་ཡོ་ཆས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོ་ཆས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ནི་སྲིད་གཞུང་ཆགས་ཡོད། དྲ་ཐོག་ཏུ་དེ་འི་རིགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྐོར་ཆེད་དུ་བགྲོ་གླེང་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་འདུག་ལ། དེ་ནི་མི་སྒེར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྲིད་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གྱིས་ང་ཚོས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་པ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་དྲ་ལམ་གསང་ཉུལ་བ་ཡིན་པ་ལས་སྲིད་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་མ་རེད་ཟེར། མི་ཚོས་དྲ་ལམ་གསང་ཉུལ་བར་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོ་ཆས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་མིའི་བྱེད་ལས་ཤིག་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ཀུན་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་རང་གིས་རང་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་མི་སྲིད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་གང་ན་ཡོད་དམ།
གསར་འགོད་པ། འོ་ན། ཁོང་ལ་སུས་རྙོག་གྲ་བཟོ་བཞིན་པ་རེད་དམ།
ལཱོ་ཡུ། དེ་ནི་ཁོང་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་གྱིས་རྙོག་གྲ་སློང་བཞིན་པ་རེད་ལ། ཁོང་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་མཁན་གྱི་མི་ཡིན་རྒྱུ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་ངས་རྩོམ་ཡིག་ནང་དུ་བྲིས་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེས་ཆེ་བའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཤིག་རེད། དེར་བརྟེན་མིག་སྔའི་བར་ཨ་རིས་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་ལྟ་སྟངས་འཛིན་མི་སྲིད། ཨ་རི་ལ་གཞི་རྩའི་རྩ་འཛིན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་རེད།
གསར་འགོད་པ། ཅིའི་ཕྱིར་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལ་འགལ་ཟླའི་རྣམ་པ་མངོན་པ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་རང་གི་ངོས་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་སྐམ་སར་ད་དུང་དེའི་རིགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་གམ།
ལཱོ་ཡུ། ཧ་ཅང་མང་པོ་རེད། ཉེན་རྟོག་ཁང་གཅིག་གིས་གཱོ་ཡུ་(འགྱུར་མཆན། མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་)གློད་གྲོལ་བཏང་པའི་རྗེས་ཡང་ཉེན་རྟོག་ཁང་གཞན་ཞིག་གིས་གཱོ་ཧྤན་ཞུང་འཇུ་བཟུང་བྱས།
གསར་འགོད་པ། སུས་འཇུས་པ་དང་སུས་གློད་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།
ལཱོ་ཡུ། དེ་དག་ཚང་མ་ཀྲུའུ་ཡོང་ཁང་ཤོག་ཁག་ནང་གི་མི་རེད། སུས་གློད་པ་དང་སུས་འཇུ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ཡོངས་རྫོགས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མི་དག་མ་རེད་དམ།
ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲིམས་འགལ་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཇུབ་མོ་བཅུས་འབུ་ཨ་ཚག་ཚག་པ་བཅུ་གནོན་ཐུབ་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ལྟ་ཐུབ་ན་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལྟ་མི་ཐུབ་པ་སོགས་བྱུང་གི་ཡོད་ལ། དོན་དག་ཆེན་པོར་ཁོང་གིས་ལྟ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་རུང་ཆུང་ངུའི་རིགས་ལ་ལྟ་ཐུབ་ཀྱི་མེད།
མུ་འགོད།
ཏྲེ་ཧོར་ཐུབ་བསྟན་གྱིས་སྒྱུར་སྒྲིག་བྱས།


text:
The Benefits of the Vajra Guru Mantra—Tibetan
English
|
Français
|
བོད་ཡིག
“Looks Like Me” Image of Padmasambhava, Samye
Photo taken by Gyalyum Kunzang Dechen Tsomo Namgyal, former Queen Mother of Sikkim
Further Information:
༄༅། །སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་གླིང་པའི་གཏེར་བྱོན་བཛྲ་གུ་རུའི་ཕན་ཡོན་དང་འབྲུ་འགྲེལ་བཞུགས་སོ།།
༄༅། །ཨ༔ ནཛ་ཤམཐ།།ཞམ༔རྒ།རྨ༔ བཛྲ་གུ་རུ་དེ་ཝ་ཌཱཀྐི་ནི་ཧཱུྃ༔ བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ བདག་སྐྱེ་དམན་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཎྜལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ་ནས་ཞུས་པ༔ ཀྱཻ༔ སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལགས༔ བདག་ཅག་བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ༔ ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཉིད་ལས་ཆེ་བ་སྔར་ཡང་མ་བྱོན༔ ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྱོན་པས༔ ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིང་ཁུ་ལྟ་བུ་གནང་བ་ཡིས༔ བདག་སྐྱེ་དམན་ཡིན་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ༔ མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་བློ་སྣ་མང་ཞིང་དམུ་རྒོད་ཆེ་བ༔ དམ་པའི་ཆོས་ལ་ལོག་པར་ལྟ་ཞིང་༔ ཁྱད་པར་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྐུར་འདེབས་བྱེད་དུ་འོང་བས༔ དེ་དུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནད་མུག་མཚོན་གསུམ་དར་ཁྱད་པར་དུ་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྲོག་མའི་ཚང་བཤིགས་པ་འདྲ་བ་བོད་འབངས་སྡུག་པའི་དུས་ལ་བབས༔ དེ་རྣམས་བཅོས་པའི་ཐབས་མང་དུ་གསུང་ཤིང་༔ མ་འོངས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སྒྲུབ་ལོང་མེད་པ༔ ཅུང་ཟད་རེ་སྒྲུབ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་༔ བར་ཆད་དབང་ཆེ་བ་འོང་༔ སེམས་ཅན་ཁ་མི་འཆམས༔ རྫས་དང་སྤྱོད་པ་མི་གཙང་༔ དུས་ངན་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་དཀའ༔ དེ་འདྲའི་དུས་སུ་གུ་རུ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་བཛྲ་གུ་རུ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ན་ཕན་ཡོན་ཅི་ལྟ་བུ་ལགས༔ མ་འོངས་པའི་བློ་དམན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུང་བར་ཞུ་ཞེས་ཞུས་སོ༔ དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ༔ འོ་དད་ལྡན་བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་བདེན་ནོ༔ མ་འོངས་དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་ལ༔ སེམས་ཅན་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་པ་ཡིན༔
མན་ངག་སྒྲུབ་ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ས་གཏེར་ཆུ་གཏེར་བྲག་གཏེར་ནམ་མཁའི་གཏེར་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་སྦས་ཏེ༔ དུས་ངན་གྱི་སྐབས་ལས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་ཤིན་ཏུ་དཀའ༔ སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཟད་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ༔ འོན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དུས་ལ༔ བཛྲ་གུ་རུའི་སྙིང་པོ་འདི་གནས་ཆེན་པོའམ༔ དགོན་སྡེའམ༔ རི་བོ་ཆེན་པོའི་རྩེའམ༔ ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དང་༔ ལྷ་སྲིན་འབྱུང་པོ་དར་བའི་ས་མགོ་ས་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལ༔ སྔགས་པ་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ༔ དགེ་འདུན་སྡོམ་ལྡན༔ སྐྱེ་བོ་དད་ཅན༔ བུད་མེད་མཚན་ལྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས༔ བརྒྱ་སྟོང་ཁྲིད་འབུམ་བྱེ་བ་དང་དུང་ཕྱུར་ལ་སོགས་པ་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་ན༔ ཕན་ཡོན་དང་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ༔ ཡུལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ནད་མུག་མཚོན་གསུམ་དམག་འཁྲུག་ལོ་ཉེས་ལྟས་ངན་ཆོ་འཕྲུལ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག༔ ཆར་ཆུ་འབེབས་ཤིང་ལོ་ཕྱུགས་ལེགས་པ་དང་༔ ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་རོ༔ ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་བར་དོའི་འཕྲང་གསུམ་ལ༔ རབ་དངོས༔ འབྲིང་ཉམས༔ ཐ་མ་རྨི་ལམ་ལ་ང་དང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཕྲད་ཅིང་༔ ས་ལམ་རིམ་པར་རྫོགས་ནས་རྔ་ཡབ་གླིང་དུ་རིག་འཛིན་ཕོ་མོའི་གྲལ་དུ་ཚུད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ༔ བརྒྱ་རེ་བཟླས་པ་མ་ཆག་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འབད་མེད་དུ་འབྱུང་༔ སྟོང་དང་ཁྲི་ལ་སོགས་པ་བཟླས་ན་གཞན་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ༔ འབུམ་དང་བྱེ་བ་སོགས་བཟླས་པ་བྱེད་ན༔ ཁམས་གསུམ་དབང་དུ་འདུས༔ སྲིད་གསུམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན༔ ལྷ་འདྲེ་བྲན་དུ་འཁོལ༔ འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲུབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་བསམ་པའི་འགྲོ་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ༔ བྱེ་བ་གསུམ་མམ་བདུན་ལ་སོགས་པ་བགྲང་བར་ནུས་ན་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འབྲལ་བ་མེད་ཅིང་༔ ང་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་བཀའ་ཉན་གསུང་བསྟོད༔ ཅི་བཅོལ་བའི་ལས་བསྒྲུབ་ཅིང་༔ རབ་འདི་ལ་འཇའ་ལུས་འགྲུབ༔ འབྲིང་འཆི་ཁར་འོད་གསལ་མ་བུ་འཕྲོད༔ ཐ་མ་ཡང་བར་དོར་ང་ཡི་ཞལ་མཐོང་ནས་སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་ཏེ་རྔ་ཡབ་གླིང་དུ་སྐྱེ་ནས་འགྲོ་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས༔ འདི་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་དང་ནུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུངས་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ལགས༔ མ་འོངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གུ་རུ་པདྨའི་འབྲུ་འགྲེལ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཡང་༔
མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་གསུངས་པར་ཞུས་ཞེས་ཞུས་སོ༔ དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ༔ འོ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ༔ བཛྲ་གུ་རུ་ཞེས་པ་ནི༔ ང་གཅིག་པུའི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ༔ ཡི་དམ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང་༔ ཐེག་པ་རིམ་དགུ་དང་༔ ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་སྙིང་༔ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་༔ བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ལ་ཚར་བའོ༔ ཚང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན༔ ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག༔ བཟླ་བར་གྱིས་ཤིག༔ འབྲི་བར་གྱིས་ཤིག༔ མ་འོངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་གྱིས་ཤིག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག༔ བཛྲ་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག༔ གུ་རུ་རིན་ཆེན་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག༔ པདྨ་པདྨ་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག༔
སིདྡྷི་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག༔ ཧཱུྃ་ནི་བདེ་གཤེགས་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག༔
ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ནི་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས༔ ཨཱཿནི་ཆོས་སྐུ་མི་འགྱུར་ཡོངས་སུ་རྫོགས༔ ཧཱུྃ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་གུ་རུའི་དྲུང་དུ་རྫོགས༔ བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་རྫོགས༔ གུ་རུ་བླ་མ་རིག་འཛིན་ལྷ་ཚོགས་རྫོགས༔ པདྨ་མཁའ་འགྲོ་ཤུགས་འགྲོའི་ལྷ་ཚོགས་རྫོགས༔ སིདྡྷི་ནོར་ལྷ་གཏེར་བདག་ཀུན་གྱི་སྲོག༔ ཧཱུྃ་ནི་ཆོས་སྐྱོང་མ་ལུས་ཀུན་གྱི་སྲོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ནི་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་གྱི་སྲོག༔ བཛྲ་འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་སྲོག༔ གུ་རུ་མངོན་པ་ཀྲི་ཡ་གཉིས་ཀྱི་སྲོག༔
པདྨ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གཉིས་ཀྱི་སྲོག༔ སིདྡྷི་མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་གཉིས་ཀྱི་སྲོག༔ ཧཱུྃ་ནི་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་སྲོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་དུག་གསུམ་ལས་གྱུར་སྒྲིབ་པ་དག༔ བཛྲ་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་སྒྲིབ་པ་དག༔ གུ་རུས་ང་རྒྱལ་ལས་གྱུར་སྒྲིབ་པ་དག༔ པདྨ་འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་སྒྲིབ་པ་དག༔ སིདྡྷི་ཕྲག་དོག་ལས་གྱུར་སྒྲིབ་པ་དག༔ ཧཱུྃ་གིས་ཉོན་མོངས་ལས་གྱུར་སྒྲིབ་པ་དག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་གསུམ་ཐོབ༔ བཛྲ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ༔ གུ་རུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ༔ པདྨ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ༔ སིདྡྷི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ༔ ཧཱུྃ་གིས་ཡེ་ཤེས་ལས་གྱུར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་འདུལ༔ བཛྲ་དྲི་ཟ་མེ་ལྷའི་གདོན་རྣམས་ཐུབ༔ གུ་རུས་གཤིན་རྗེ་སྲིན་པོའི་གདོན་རྣམས་ཐུབ༔ པདྨ་ཆུ་ལྷ་རླུང་བདག་གདོན་རྣམས་ཐུབ༔ སིདྡྷི་གནོད་སྦྱིན་དབང་ལྡན་གདོན་རྣམས་ཐུབ༔ ཧཱུྃ་གིས་གཟའ་དང་ས་བདག་གདོན་རྣམས་ཐུབ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་འགྲུབ༔ བཛྲ་ཞི་བའི་ལས་ཀུན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ༔ གུ་རུས་རྒྱས་པའི་ལས་ཀུན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ༔ པདྨ་དབང་གི་ལས་ཀུན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ༔ སིདྡྷི་ཕྲིན་ལས་ལས་ཀུན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ༔ ཧཱུྃ་གིས་དྲག་པོའི་ལས་ཀུན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་བན་བོན་བྱད་ཕུར་བཟློག༔ བཛྲ་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཡི་བྱད་ཁ་བཟློག༔ གུ་རུས་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་བྱད་ཁ་བཟློག༔ པདྨ་འཇིག་རྟེན་ལྷ་འདྲེའི་བྱད་ཁ་བཟློག༔ སིདྡྷི་ཀླུ་དང་ས་བདག་བྱད་ཁ་བཟློག༔ ཧཱུྃ་གིས་ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་བྱད་ཁ་བཟློག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔
ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་དུག་ལྔའི་དམག་དཔུང་འཇོམས༔ བཛྲ་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་དམག་དཔུང་འཇོམས༔ གུ་རུས་ང་རྒྱལ་ལས་གྱུར་དམག་དཔུང་འཇོམས༔ པདྨ་འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་དམག་དཔུང་འཇོམས༔ སིདྡྷི་ཕྲག་དོག་ལས་གྱུར་དམག་དཔུང་འཇོམས༔ ཧཱུྃ་གིས་ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་དམག་དཔུང་འཇོམས༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ བཛྲ་ཡི་དམ་ཞི་ཁྲོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ གུ་རུས་རིག་འཛིན་བླ་མའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ པདྨ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ སིདྡྷི་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ ཧཱུྃ་གིས་ཅི་བསམ་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་ཐོབ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་གདོད་མའི་ཞིང་ཁམས་འཕོ༔ བཛྲ་ཤར་ཕྱོགས་མངོན་དགའི་ཞིང་ཁམས་འཕོ༔ གུ་རུས་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་ལྡན་ཞིང་ཁམས་འཕོ༔ པདྨ་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ཆེན་ཞིང་ཁམས་འཕོ༔ སིདྡྷི་བྱང་ཕྱོགས་ལས་རབ་ཞིང་ཁམས་འཕོ༔ ཧཱུྃ་གིས་དབུས་ཕྱོགས་གཡོ་མེད་ཞིང་ཁམས་འཕོ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་སྐུ་གསུམ་རིག་འཛིན་ཐོབ༔ བཛྲ་ས་ལ་གནས་པའི་རིག་འཛིན་ཐོབ༔ གུ་རུས་ཚེ་ལ་དབང་བའི་རིག་འཛིན་ཐོབ༔ པདྨ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་ཐོབ༔ སིདྡྷི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ཐོབ༔ ཧཱུྃ་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་ཐོབ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ བཛྲ་གུ་རུ་ལན་གཅིག་བརྗོད་པ་ཡི༔ དེ་ལ་གཟུགས་མཆིས་འཛམ་གླིང་སྣོད་དུ་ཆུང་༔ འདི་ཉིད་མཐོང་ཐོས་དྲན་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན༔ རིག་འཛིན་ཕོ་མའི་གྲལ་ལ་འཁོད་པ་ངེས༔ བསླུ་མེད་བཛྲ་གུ་རུའི་བདེན་ཚིག་ལ༔ གང་འདོད་བཀའ་བཞིན་འགྲུབ་པར་མ་གྱུར་ན༔ པདྨ་ང་ཡིས་སེམས་ཅན་བསླུ་བ་ཨང་༔ མི་བསླུ་ངེས་པས་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་གྱིས༔ བཟླས་པ་མི་ནུས་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་ལ་ཕྱོར༔ རླུང་ཕོག་སེམས་ཅན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ ཡང་ན་ས་ཤིང་རྡོ་ཡི་ལོགས་སུ་བྲིས༔ རབ་གནས་བྱས་ནས་ལམ་ལ་བཀྲམ་ན་ཡང་༔ མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནད་གདོན་སྒྲིབ་པ་དག༔ ས་དེར་གནས་པའི་འདྲེ་སྲིན་རྒྱུ་ལམ་ཆོད༔ མཐིང་ཤོག་དག་ལ་གསེར་གྱིས་བྲིས་ལ་འདོགས༔ གདོན་བགེགས་འབྱུང་པོའི་གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས༔ ཤི་ནས་རོ་དང་མ་བྲལ་བསྲེག་ན་ནི༔ འཇའ་ཚོན་འཁྱུག་ཅིང་བདེ་ཆེན་འཕོ་བར་ངེས༔ འབྲི་ཀློག་འདོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་ལས་འདས༔ མ་འོངས་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བཀོད་དེ་སྦས༔ སྐལ་ལྡན་ལས་ཅན་བུ་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔
ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ལོག་ལྟ་ཅན་ལ་གསང་རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ དམ་ཚིག་ཅན་ལ་གཏད་རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་གླིང་པས་གཏེར་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཤོག་སེར་ལས་བཤུས་པའོ༔ ༔


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ལོ་གསར་གྱི་སྔ་ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས། ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས། ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་(ཀྲུང་གོ་གོ་ལའི་བརྙན་འཕྲིན་དྲ་བ)དང་དྲ་སྦྲེལ་བཅས་བརྒྱུད། 2018ལོའི་ལོ་གསར་གྱི་ཤིས་ཚིག་གསུངས་ཤིང་། ཤིས་ཚིག་གི་ནང་དོན་ཆ་ཚང་གཤམ་གསལ།
ལྷན་རྒྱས་སྐུ་ཁམས་བཟང་། དུས་ཚོད་ནི་ཤིན་ཏུ་འགྲོ་མགྱོགས་ཤིང་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་སྤྱི་ལོ་2018ལོ་བསུས་ཡོད། འདི་གར་ངས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་། ཤང་ཀང་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ། ཨའོ་མོན་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ། སྤུན་ཟླ་ཐའེ་དབན་བ། ཕྱིར་སྡོད་རང་མི་བཅས་ལ་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་གྲོགས་པོ་རྣམས་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
བྱས་པའི་ལས་ལ་འབྲས་བཟང་ཐོབ། ཉིན་བཞིན་རྣམ་པ་གསར་པ་ཐོན། སྤྱི་ལོ་2017 ལོར། ང་ཚོས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་འཚོགས་ནས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྲུན་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ནང་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་80ཟིན་པའི་སྐས་རིམ་ལ་སླེབས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ལས་ཞུགས་གསར་པ་མི་ཁྲི་1300འཕར་བ། སྤྱི་ཚོགས་རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་མི་དུང་ཕྱུར་9ལྷག་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པ། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་མི་དུང་ཕྱུར་13.5ལ་ཁྱབ་པ། སླར་ཡང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་ཁྲི་1000ལྷག་ཙམ་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་ཡོད། “སྡོད་ཁང་ཁྲི་སྟོང་ཡངས་ཤིང་སྐྱིད། ཀུན་གྱི་བཞིན་ནས་འཛུམ་མདངས་འཕྱུར” མི་འབོར་དབུལ་པོ་ཁྲི་340ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁང་པ་གསར་པར་སྡོད་རྒྱུ་བྱུང་བ། སྡོད་ཁང་སྐྱོ་ཁུལ་སྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ལས་འགོ་བཙུགས་པའི་ནང་སྔ་སྣུར་དུ་སྡོད་ཁང་ཁྲི་600བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་བསྒྲུབས་ཡོད། དམངས་འཚོའི་བྱ་གཞག་ཁག་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་རིམ་བཞིན་ལེགས་བཅོས་བྱུང་བ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཚོར་སེམས། བདེ་འཇགས་ཚོར་སེམས་བཅས་སྔར་བས་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སླར་ཡང་གོམ་པ་ཆེན་པོ་སྤོས་ཡོད།
ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་དང་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་ཁའི་གཏམ་བཟང་ཡང་ཡང་གྲགས་ཡོད། སྲུང་སྐར“ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན”བར་སྣང་མཐོངས་སུ་འཕངས་པ་དང་། C919རྟགས་ཅན་གྱི་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་ཆེ་གྲས་འཕུར་སྐྱོད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། ཚད་རྡུལ་རྩིས་འཁོར་ཞིབ་བཟོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། མཚོ་སྐྱེས་ཆུ་འབྲས་ཐོན་འབོར་ཚོད་རྩིས་ཐུབ་པ། རང་རྒྱལ་ནས་ཐོན་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཨ་མ་མཚོ་ཐོག་བཏང་བ། “མཚོ་གཤོག”རྟགས་ཅན་གྱི་མཚོ་གཏིང་རླུང་འདེད་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་མཚོ་ནང་དུ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱས་པ། མཚོ་ཁོངས་ཀྱི་འབར་རུང་འཁྱགས་པ་སྔོག་འདོན་ཐོག་མར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། དབྱང་ཧྲན་གྱི་དུས་མཚམས་བཞི་པའི་རང་འགུལ་རྣམ་པའི་གྲུ་ཁ་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པ། ཀང་ཀྲུའུ་ཨའོ་ཟམ་ཆེན་ལས་གཞི་གཙོ་བོ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ། བསྐྱར་དར་རྟགས་ཅན་གྱི་མྱུར་བགྲོད་མེ་འཁོར་མེས་རྒྱལ་གྱི་ས་གཞི་ཆེ་མོར་བྱ་འཕུར་བ་ལྟར་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་གསར་གཏོད་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ངས་དགའ་འབོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ང་ཚོས་ཀྲུའུ་རི་ཧོ་མཉམ་འབྲེལ་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིར་དངོས་འཐབ་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་བཙུགས་ནས་ལོ་90འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུས་ཡོད། ཤང་ཀང་མེས་རྒྱལ་གྱི་པང་དུ་ལོག་ནས་ལོ་20འཁོར་བའི་སྐབས་དེར་ང་ཤང་ཀང་ལ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། མེས་རྒྱལ་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་སྟོབས་ཆེན་ཡོད་པས་ཤང་ཀང་ཡུན་རིང་དར་རྒྱས་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱུང་ལ་འབྱུང་འགྱུར་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་རེད། ང་ཚོས་ད་དུང་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་ལངས་ནས་ལོ་80འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོ་དང་ནན་ཅིང་དམར་གསོད་ཆེ་མོར་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་མཁན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་མཆོད་བྱེད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་འཚོགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་བློ་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་པ་དང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུས་ཡོད།
ང་ཚོས་རྒྱལ་ནང་དུ་ཕྱོགས་མང་ཕྱི་འབྲེལ་བྱེད་སྒོ་ཁ་ཤས་སྤེལ་བའི་ནང“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་སྐབས་དང་པོ་དང་། འབོ་གསེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་ཞ་མོན་གྱི་མཇལ་འཛོམས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་འཛམ་གླིང་སྲིད་ཏང་གི་མཐོ་རིམ་གླེང་མོལ་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཚུད་ཡོད། ང་ད་དུང་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་མང་གྲོས་ཚོགས་གལ་ཆེན་ཁ་ཤས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། 2017ལོའི་ལོ་འགོར། ང་ཏ་ཝོ་སིའི་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་གླེང་སྟེགས་ལོ་ཚོགས་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་རེ་ནེ་ཝའི་སྤྱི་ཁྱབ་པུར་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་སླར་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་དབུ་ཚོགས་དང་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣའི་དངོས་གཞི་མིན་པའི་གྲོས་ཚོགས་སོགས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། ཚོགས་ར་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་སོ་སོར་ངས་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཁག་དང་དགོངས་འཆར་བརྗེ་རེས་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། ཚང་མས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མཉམ་དུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐུབ་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་བྱུང་།
2017ལོར། ང་ལ་སླར་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མང་པོ་ལག་འབྱོར་བྱུང་བའི་ནང་དུ་བོད་ལྗོངས་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་ཡུལ་མི་ཚོ་དང་། ནང་སོག་སུའུ་ཉི་ཐེ་ཡིའུ་ཆི་ཝུའུ་ལན་རིག་གནས་རྟ་དམག་རུ་མི་ཚོ། ཤིས་ཨན་འགྲིམ་འགྲུལ་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་རྒན་གྲས་བཅས་ཡོད་ལ། ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་གྱི་དམག་མིར་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་མོ་བ་ཡང་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་ང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང་། རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཚོས་རྒྱལ་གཅེས་ལེགས་སྐྱེས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དེས་ང་ལ་མང་ཚོགས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ནི་ཆེས་རླབས་ཆེན་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བདེ་སྐྱིད་ནི་འབད་འཐབ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།


text:
Tuesday, September 26, 2017
བསང་མཆོད་བྱས་པའི་ཉིན་མོ།
དེ་རིང་གི་ལས་ཀ་ནི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་ས་གནས་འདི་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་སར་ཁར་མེལ་ཝ་ལེས་ལ་ཡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་དགེ་ཕྲུག་འབྱོར་ལྡན་ཞིག་གི་ས་ཆ་རུ་སོང་། ས་ཆའི་དབྱིབས་དང་ཁོར་ཡུག་གནམ་གཤིས་སོགས་གུས་པའི་སྐྱེ་ཡུལ་ནང་ཆེན་མདོ་ཁམས་གཞུང་དང་ཅུང་འདྲ་བོ་འདུག ཉིན་མོ་འདིའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ནི་སྔ་དྲོ་རི་བོ་བསང་མཆོད་དང་། ཕྱི་དྲོའི་ཆོས་ཐུན་ལ། སེམས་དམིགས་པའི་གནད་ཐབས་དགུ་ཡི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་ས་གནས་དེར་སོང་བས་མི་གྲངས་བཞི་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་སླེབས་འདུག དེ་རིང་གི་ཆོས་བཤད་ས་ནི་ཟླུམ་གུར་ཆར་གདུགས་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟར་རས་གུར་སྤུས་ལེགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རེད་འདུག། ཆོས་ཚོགས་འགན་འཛིན་རེའི་ཆོ་འམ་ཆོས་མིང་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྷ་སྒྲོན་དང་གཞན་རྒྱུན་ལས་འགའ་ཡིས་གྲ་སྒྲིག་ལ་ཟིང་བཞིན་པའི་སྐབས་ངས་ཀྱང་མཆོད་གཤམས་དང་སླ་ལས་འགའ་ལ་རོགས་པ་བྱས། ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་སྐབས་སུ་མི་མང་ལ་བསང་གི་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕན་ཡོན་སོགས་མདོར་བསྡུས་འགྲེལ་བཤད་གྲུབ་ནས་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་སྐད་གདངས་ཐོག་རི་བོ་བསང་མཆོད་མཉམ་དུ་བཏོན། བསང་ཐབ་ཏུ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་གྱིས་སྤུད་པའི་བསང་རྫས་དང་གསེར་སྐྱེམས་སོགས་མཆོད། གནུབས་བན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྡེ་བརྒྱད་གསེར་སྐྱེམས་ཀྱང་བཏོན། ལྷ་བཙུན་ནམ་མཁའ་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རི་བོ་བསང་མཆོད་འདི་ལ་བསང་ཆོག་གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་ཆེ་ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱོགས་ལ་དམ་སེལ་ཡོད་སྐད་ཀྱིས་འདོན་མཁན་ཉུང་། ཉིན་རྒྱབ་སེམས་དམིགས་པའི་གནས་ཐབས་དགུ་ལ་ཁོ་བོས་སྔ་ལོར་བྲིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་དེའི་ཐོག་ནས་དོན་འགྲེལ་གང་ཤེས་བྱེད་ཁུལ་བྱས་པས་མི་མང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱས་སོང་། མཐར་དྲི་བ་དྲི་ལན་སོགས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཉིན་གཅིག་གི་ཆོས་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་ནས་དགོང་མོ་རང་ཁྱིམ་དུ་བདེ་བར་འབྱོར།
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
གཏིང་རོལ་ན་འཁོལ་གྱིན་པའི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོ་སྟེ་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུརོ་ཡི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་འཇིག་རྟེན།*
ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུརོ། པར་པ། David Levene
བུད་མེད་དང་བརྩམས་སྒྲུང་གི་འབྲེལ་བ་ཕྲ་ཞིབ་དང་བུད་མེད་བརྩམས་སྒྲུང་པ་ཞིག་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རང་དབང་། འཚོ་ཐབས་ཀྱི་རང་ཚུགས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མནོ་བསམ་དཔྱིས་ཕྱིན་བཏང་ནས། རྟོག་པ་གློད་རྒྱུན་(stream of consciousness)གྱི་རྩོམ་རྩལ་བཏོན་ནས་བརྩམས་གནང་པའི་《རང་ཉིད་ལ་དབང་པའི་ཁང་མིག A Room of One’s Own》ཅེས་པའི་འབོལ་རྩོམ་གྲགས་ཅན་དེའི་ནང་དུ། ཝིར་ལྗི་ནིས་ཡ·ཝོལ་ཧྥུ་(Virginia Woolf)ལགས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་བརྩམས་སྒྲུང་གཉིས་ཀའི་གོ་བརྡ་སྤྲོད་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཐད་དཔེར་བརྗོད་འདྲ་ཆགས་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཞག་འདུག་སྟེ། བརྩམས་སྒྲུང་ནི་ཚན་རིག་ནང་བཞིན་ས་ལ་ཆུ་རྡོ་གཡུག་པ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་ནི་སྡོམ་བུའི་ཐག་རྒྱ་ཇི་བཞིན་དུ་སྦྲེལ་སྟངས་ཚགས་དམ་པོ་མེད་ནའང་མི་ཚེའི་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་གང་མང་ཞིག་ལ་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཚོར་དཀའ་བའི་གནས་སུ་འདུག དཔེར་ན་ཤིཁི་སི་ཕཱེར་(Shakespeare)གྱི་ཟློས་གར་དག་རང་ངོས་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དཔྱངས་ཡོད་པའི་སྣང་བ་འདྲ་པོ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། རྟོག་བཟོ་བྱས་ནས་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་དག་ཤ་ཁྲག་གདོས་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུང་མཁན་གྱི་ནང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན། མི་ཚེའི་འཚོ་ཚིས་ལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཟུག་ཡོད་པར་བཞེད་ཡོད།
ཕྱི་ལོ༢༠༡༧ལོའི་ནོ་བྷེལ་གྱི་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་ཏེ་རྟོག་པ་གློད་རྒྱུན་གྱི་རྩོམ་སྲོལ་གྱིས་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་མཁན་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་(Kazuo Ishiguro)ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་སྡོམ་རྒྱའང་མངོན་སུམ་འཁོར་བའི་མྱོང་བ་དང་བྱུང་བ་ལ་མཐུད་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྡོམ་ཐག་རེ་རེ་འགྲོ་བ་མིའི་དོན་གནད་རེ་རེའི་གཏིང་དུ་འཐེན་ཡོད་རེད། ཁོང་གི་རྟོག་བཟོ་ལས་འཁྲུངས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་དག་གིས་དྲན་པ་དང་བརྗེད་ངེས། སྤྱི་སྒེར་གྱི་ངོ་བོ། སེམས་གཅོང་། རྒ་འཆི། བློ་འགྱོད། ཁེར་རྐྱང་། འཁྲུལ་སྣང་། ཁོང་དུ་མནན་པའམ་ཕྱིར་སྟོན་མ་ནུས་པའི་ཕོ་མོའི་བར་དང་ཕ་མའི་བར་གྱི་བརྩེ་སེམས། མི་ཚེའི་ཕུགས་འདུན་ནམ་བགྲོད་ལམ་གྱི་ནོར་འཛོལ། རང་མགོ་རང་གཡོག་གི་ཅོལ་ཆུང་། སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་སྒེར་དེ་དབང་ཤེད་དང་བསམ་བློས་གཅུན་སྟངས་སོགས་ལ་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱོད་མཛད་ཡོད་ལ། བརྗོད་བྱ་དེ་རིགས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་གི་རྣམ་པ་དང་། ཟིལ་ཤུགས་ཆེ་བའམ་མཛེས་རྩལ་བཏོན་པའི་ཐ་སྙད་དང་ཚིག་གྲུབ་རྫིག་པོ་བཀོལ་ནས་ཐད་ཀར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕར་བལྟས་ཙམ་གྱིས་དོན་རྐྱེན་ཆུང་ངུར་སྣང་བ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་སྤང་ལ་བརྗིད་ཉམས་མི་དོད་ཅིང་། ལྕི་ཡང་སོགས་སྡེབ་སྦྱོར་ཡང་རན་པའི་ཚིག་རིས་ལ་སྦྱར་ནས་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་མ་ཡིན་པར་ཤུགས་དང་ལྐོག་ནས་ཚོར་བ་དྲག་པོའི་ཤ་འོད་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་བརྡོལ་བཅུག་ནས་བརྗོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག དེ་ལྟ་ཡིན་ཙང་ནོ་བྷེལ་ཚོགས་པས་ཀྱང་ད་ལོའི་ནོ་བྷེལ་གྱི་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་དེ་དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་མཆོག་ལ་ཕུལ་གནང་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་། ཁོང་གི་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོས་གཏམས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དག་གིས་ང་ཚོ་དང་འཇིག་རྟེན་རྒྱུད་གཅིག་ལ་འབྲེལ་བར་སྙམ་པའི་འཁྲུལ་སྣང་དེའི་གཏིང་ཞབས་ཀྱི་མུན་འོབས་དེ་བསྟན་འདུག་ཅེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་བྱུང་འདུག གཤམ་དུ་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་མདོར་ཙམ་བྱས་ན་གོང་གི་བརྗོད་བྱའི་རིགས་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་བསམ་བློ་ཟབ་མོར་བསྡོངས་ནས་ཀློག་མཁན་གྱི་སྤྱན་སྔར་བསྟར་ཡོད་པ་རྟོགས་ངེས།
བརྩམས་སྒྲུང་དེ་དག་མ་གླེང་སྔོན་ལ་རྩོམ་མཁན་ཁོང་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་ཅུང་ཙམ་ཞུ་དགོས་པ་འདྲ་སྟེ། ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་མཆོག་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་ནས་ད་བར་མི་ལོ་སུམ་བཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཕྱིན་འདུག་ལ། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་དབྱིན་ཇི་གཙོས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཅིག་དང་ཉི་ཧོང་དུ་གྲགས་པ་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེ་མོད། དེ་སྔོན་བོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཡུལ་ལུང་གང་འཚམས་ཤིག་གི་ནང་དུ་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་ཐ་ན་ཁོང་གི་མཚན་ཡང་ཐོས་མྱོང་མེད་ཚོད་རེད་འདུག དབྱིན་ཇིའི་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་ཁོང་གི་སྐོར་གྱི་གསར་གནས་དང་། དཔྱད་རྩོམ། མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཁུངས་ཐུབ་དག་ལྟར་ན། ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ད་ལོ་དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་སུ་ཕེབས་ཡོད་པར་། ཁོང་ཉིད་དབྱིན་ཇིའི་མི་སེར་ཡིན་ནའང་རིགས་རུས་ཉི་ཧོང་ནས་མཆེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྟེ། འཁྲུངས་ས་རང་ཉི་ཧོང་གི་ནཱ་ག་ས་ཁིས་་(Nagasaki)བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པ་དང་འཁྲུངས་ལོ་ནི་༡༩༥༤ ལོ་ཡིན་འདུག ཁོང་གི་ཡབ་ཤིས་ཟུཨོ་(Shizuo)ལགས་ནི་རྒྱ་ནག་ཧྲང་ཧེ་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་སྐུ་ནར་སོན་པའི་རྒྱ་མཚོར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་རེད་འདུག འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་བསྒྲིལ་ལ་ཉེ་སྐབས་ཨ་རིས་གྲོང་ཁྱེར་ནཱ་ཁ་ས་ཁིས་ལ་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་འབོམ་གཡུག་དུས། ཁོང་གི་ཡུམ་ཤིས་ཟུ་ཁོ་(Shizuko)ལགས་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་འདུག་པར་དེ་དུས་ཁོང་མོར་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་ནའང་སྲོག་ཉེན་ལས་ཐར་འདུག ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཞེས་པ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོར་། ཡབ་ཤིས་ཟུཨོ་ཡི་ཕྱག་ལས་ཀྱི་དགོས་དབང་གིས་ནང་མི་ལྷན་རྒྱས་དབྱིན་ཡུལ་ལ་གནས་སྤོར་གནང་འདུག ཁོང་ཚོར་དབྱིན་ཡུལ་དུ་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་འཆར་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་ནའང་ཁོང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའི་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་ཉི་ཧོང་དུ་ལོག་ཐུབ་མི་འདུག དེར་བརྟེན་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡུལ་དང་། ཁོང་གིས་སློབ་གཉེར་དང་ཐོག་མའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡུལ་ཆ་ཚང་དབྱིན་ཡུལ་རང་ཆགས་འདུག
ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་མཆོག་ནི་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་བཟུང་སྒྲུང་གཏམ་གྱི་རིགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། ཕ་ཡུལ་ཉི་ཧོང་དང་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་ནའང་སོ་སོའི་ཡུམ་ལས་སཱ་མུ་རྱེའི་སྒྲུང་གཏམ་(Samurai tales)གཙོས་ཉི་ཧོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་གསན་མྱོང་ཡོད་པའི་སྒང་ལ། སྤོ་ལགས་ཀྱིས་བསྐུར་གནང་བྱུང་བའི་ཉི་ཧོང་གི་སྒྲུང་དང་མཚར་གཏམ། རྒྱུན་ཤེས་སྐོར་གྱི་ཀློག་དེབ་མཚོན་བཀྲག་སྣ་ཚོགས་ལྡན་ལ་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་སྦྲགས་མར་ཡོད་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཀྱང་བཀླགས་མྱོང་ཡོད་འདུག ཁོང་འཛུལ་ཞུགས་གནང་ས་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་འབྲེལ་སློབ་ཆུང་དེར་བསླབ་གཞིའི་ཐད་ནས་དམ་བསྒྲགས་ཅན་གྱི་གཏན་འཁེལ་སློབ་ཚན་སོགས་མེད་པར་གུ་ཡངས་དང་གསར་གཏོད་ལ་ཕྱོགས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག སློབ་ཆུང་དེར་རྟོག་བཟོའི་སྒྲུང་འབྲི་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས་ཁོང་གིས་སློབ་གྲོགས་གཞན་དང་ལྷན་དུ་སྒྲུང་གསར་རྩོམ་པའི་ལས་ལ་ཐུགས་མོས་བླ་ལྷག་དང་བཅས་ཧུར་བརྩོན་གནང་འདུག དེ་དུས་ཁོང་ཉེས་དོན་ཕུ་འདེད་བརྩམས་སྒྲུང་(Detective fiction)གི་བྱེ་བྲག་ཏེ་ཤེར་ལོགཁི་·ཧོམ་སེ་(Sherlock Holmes)ལ་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོད་པས་དེའི་རིགས་ལ་ལད་ཟློས་ཀྱིས་སྒྲུང་བྲིས་ཏེ་དཔེ་དེབ་བཟོ་ཁུལ་ཡང་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༨ནས་༡༩༧༩ལོའི་བར་ཁོང་ཉིད་ཤར་ཨང་གེ་ལིས་ཡའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞེས་པར་(University of East Anglia)དབྱིན་ཇིའི་བརྩམས་སྒྲུང་མཁན་དང་རྩོམ་དཔྱད་པ་གྲགས་ཅན་འགས་གཙོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱིན་པའི་གསར་རྩོམ་འབྲི་སྦྱོང་ལ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་ཡོད་ཅིང་། སློབ་ཐོན་བྱུང་པ་དང་མུ་མཐུད་ནས་ནང་མེད་ལས་མེད་ཀྱི་མི་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ཕྱག་ལས་གཉེར་འདུག ཏག་ཏག་སྐབས་དེར་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དག་གི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་སྐུ་ཟླ་རློར་ན·མཀ་ཌོགལ་(Lorna MacDougall )ལགས་དང་ཞལ་འཛོམས་བྱུང་ཡོད་ལ། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་བའི་ལས་དོན་ལ་ཁོང་མོས་གང་ལྕོགས་ཅི་ནུས་ངང་འཁོར་ཡུག་དང་མཐུན་རྐྱེན་བཟོས་པ་མ་ཟད་། བརྗོད་བྱ་གདམ་གསེས་དང་མི་སྣ་བསྐྲུན་སྟངས་ནས། མི་སྣའི་ཐ་སྙད་བཀོལ་སྟངས་དང་སྐད་ཆ་བཤད་སྲོལ་སོགས་གང་ས་ཅི་ཐད་ནས་བློ་སྐྱེད་དང་རྔོ་ཐོགས་མི་དམན་པ་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་བཅར་འདྲི་བཞེས་སྐབས་སོགས་སུ་ཁོང་གིས་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་གསུང་གིན་ཡོད་རེད།
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོ་སྟེ་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་སྐབས་སུ་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་པོ་ཁ་བྱང་ལ《སྐྱ་ཉིལ་ལེའི་རི་ལྗོངས། A Pale View of Hills》ཞེས་པ་དེ་པར་བསྐྲུན་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་ནཱ་ག་ས་ཁིས་སྒྲུང་གི་བྱུང་ཡུལ་བྱས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་འདིར་ཀུན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་དུ་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཡོངས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རྟགས་མ་ཝིནིས་ཧྥརེཌི·ཧོལ་སྦིས་རྗེས་དྲན་གཟེངས་རྟགས་(The Winifred Holtby Memorial Prize)ཞེས་པ་དེ་ཡང་ཐོབ་འདུག ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོར་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གཉིས་པ《གཡེང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ། An Artist of the Floating World》ཅེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱུང་། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་སྒྲིལ་མ་ཐག་པའི་སྐབས་ཏེ། ཨ་རིའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་གི་ཉི་ཧོང་བྱུང་ཡུལ་བྱས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དེར་དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་གྲགས་ཅན་ཝིས་ཁྲི་སྦིརེཌི་དཔེ་དེབ་རྟགས་མ་(The Whitbread Book Awards)ཞེས་པ་བསྩལ་གནངས་ཡོད་རེད། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་ཀུན་ལས་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་གསུམ་པ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོ། The Remains of the Day》ཞེས་པ་དེ་རེད་འདུག སྒྲུང་གི་བྱུང་ཡུལ་དང་བྱུང་དུས་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བར་དང་མཇུག་གི་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་བྱས་པ་འདིར་བརྩི་མཐོང་དང་སྐད་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་རྟགས་མ་སྦོས་ཁིར་གཟེངས་རྟགས་ (The Booker Prize)ཞེས་པ་ཐོབ་ཡོད་འདུག བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ལ་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་ཕབ་པའི་གློག་བརྙན་གྱི་འགྱུར་ཡང་བྲིན་ཆེ་ལ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡོད་རེད། དེ་ནས་བཟུང་བསྔགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་བཞི་དང་། སྒྲུང་ཐུང་བདམས་སྒྲིག་གཅིག གཞས་ཚིག་མང་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་གྲུབ་བྱུང་ནས་ཁོང་གི་རླུང་རྟ་ཡར་ལམ་དང་སྙན་གྲགས་ཇེ་རྒྱས་ནས་ཇེ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་འདུག ཁོང་གིས་ད་ཕན་ཁྱོན་སྡོམ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ནོ་བྷེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚུད་པའི་གཟིགས་བཟོའི་ཆོ་ལོ་གཙིགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཞེས་མྱོང་འདུག།
ད་ནི་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་སྔ་མ་གསུམ་རྨང་རྡོ་བྱས་ནས་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ནང་སྙིང་འགའ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གླེང་བར་བྱ། ཁོང་དགུང་ལོ་ལྔ་ཡིན་དུས་ཕ་ཡུལ་རྒྱབ་དུ་བསྐྱུར་ནས་མི་ཡུལ་འགྲིམས་དགོས་བྱུང་བས་ཡིན་ནམ་གང་ཤེས། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་ཚང་མའི་ནང་དུ་མི་སྣ་གང་ཞིག་གནས་ག་ཤེད་ཅིག་ལ་སོང་བའམ་སྐྱོད་བཞིན་པའམ། འགྲོ་དགོས་བ་སོགས་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་རིགས་ཤིག་རྟོག་བཟོ་མ་བྱས་པ་མི་འདུག འདིར་གཞིགས་ན་ཁོང་གིས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་རྟོགས་བྱེད་ཡོད་ན་མེད་ན་ཅིག་ཡིན་པའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་འདུ་འགོད་འདི་ཆེད་དུ་རྩོམ་ཐབས་ཤིག་གི་ཚུལ་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་སྙམ། ཕྱིའི་ཡུལ་ལུང་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད། དྲན་པའི་འགྲུལ་བཞུད། དུས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་དེ་ད་ལྟ་ནས་འདས་པ་དང་འདས་པ་ནས་ད་ལྟ། གཞོན་དུས་ནས་རྒས་པ་དང་འཆི་བའི་བར་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་སོགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་མི་སྣ་དང་བརྩམས་སྒྲུང་ཀློག་མཁན་གཉིས་ཀ་བསམ་གཞིགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། 《སྐྱ་ཉིལ་ལེའི་རི་ལྗོངས》ཀྱི་སྒྲུང་གི་བྱུང་ཡུལ་གཙོ་བོ་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པ་རྫོགས་རྗེས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནཱ་ག་ས་ཁིས་ཡིན་ནའང་། ཀློག་མཁན་གནས་འདིར་ཁྲིད་བྱེད་ནི་ས་ཐག་རིང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་གནས་སྤོར་བྱས་པའི་མི་སྣ་གཙོ་བོས་འདས་ཟིན་པར་དམིགས་པའི་དྲན་པའི་འགྲུལ་བཞུད་རེད་འདུག འགྲུལ་བཞུད་འདི་བརྒྱུད་ནས་སེམས་སྡུག་དང་འགྱོད་གདུང། འདང་རྒྱག་གིས་གཟིར་བའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དང་ཁོང་མོའི་འཁོར་གྲས་དག་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་རེད།
《སྐྱ་ཉིལ་ལེའི་རི་ལྗོངས》ཀྱི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་སྟེ་སྒྲུང་འཆད་མཁན་(narrator)ནི་ཉི་ཧོང་ནས་དབྱིན་ཡུལ་ལ་གནས་སྤོར་བྱས་བའི་བུ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཨ་མ་སྟེ། མིང་ལ་ཨེ་སུའུ་ཁོ་(Etsuko)ཟེར་བའི་ལོ་ན་ཡར་དར་གྱི་ཡུགས་ས་མ་ཞིག་རེད། སྒྲུང་གི་བྱུང་བ་ནི་མོའི་བུ་མོ་ཆེ་བ་ཁེ་ཁོ་(Keiko)ཡིས་རང་སྲོག་བཅད་རྗེས་། བུ་མོ་ཆུང་བ་ནིས་ཁིས་(Niki)ལོན་ཌོན་ནས་མོར་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཡོང་པ་དང་། ནིས་ཁིས་ལ་ཐད་ཀར་ཨ་ཅེས་རང་སྲོག་བཅད་པའི་སྐོར་དང་མ་བཅད་སྔོན་གྱི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མ་གླེང་བར་མོ་རང་གཞོན་དུས་ཉི་ཧོང་ལ་ཡོད་སྐབས་ཀྱི་སྐོར་དྲན་པས་གང་ཟིན་པ་དག་འཆད་ཀྱིན་ཡོད་རེད། ལྷག་པར་དུ་མོ་རང་གི་གྲོགས་མོ་ས་ཆིས་ཁོ་(Sachiko)དང་གྲོགས་མོའི་བུ་མོ་མ་རིས་ཁོ་(Mariko)ཟེར་བ་གཉིས་ཀྱི་རྙོག་འཛིང་གི་འབྲེལ་བ་དང་། ས་ཆིས་ཁོར་རང་འདོད་ཆེ་བ་དང་བུ་མོར་བྱམས་སྐྱོང་ཡག་པོ་མ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱུང་བ་གང་མང་ཞིག་སྣ་ཟིན་སྤུ་ཟིན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་གསོ་བྱས་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད། 《སྐྱ་ཉིལ་ལེའི་རི་ལྗོངས》སུ་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་མང་པོར་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་སླེབས་ཡོད་དེ། སྟོན་བྱ་གང་ཞིག་ཐད་ཀར་མི་འཆད་པར་སྐད་ཆ་དང་བྱུང་རིམ་དག་གི་ཁོང་གསེང་ངམ་ཟུར་དང་ཤུགས་ནས་འཆད་ལུགས་ཤིག་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ངོ་བོའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པའི་དྲན་ཤེས་དང་དྲན་སློང་གཉིས་སྒྲུང་བཤད་སྟངས་དང་མི་སྣ་བཞེངས་ཕྱོགས་ལ་ཐབས་སྤྱང་པོས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཨེ་སུའུ་ཁོ་ཡིས་བུ་མོའི་ཤི་རྐྱེན་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སྡུག བློ་འགྱོད་སོགས་ཁ་གཏུག་ཏུ་མ་བཤད་པར་ཁོག་ཏུ་སྦས་ཡོད་ནའང་། ཁོ་མོའི་གྲོགས་མོ་རྙིང་བའི་སྒྲུང་དྲན་གསོ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་ལྕེབས་ཤི་ཐེབས་པའི་བུ་མོར་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་མེད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་འགྱོད་སེམས་དང་སྐྱོ་ཤས་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་ཡུན་གྱིས་བསྟན་འདུག
རང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་གང་ཞིག་བཤད་མི་འདོད་པའམ་སྦེད་སྙིང་འདོད་པ་དེ་མི་གཞན་ཞིག་གི་སྒྲུང་བརྒྱུད་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་འདི་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱིས་《སྐྱ་ཉིལ་ལེའི་རི་ལྗོངས》འབྲི་དུས་ཆེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོའི་བཅར་འདྲི་ཞིག་ཏུ་ཁོང་གིས་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་སྐོར་གླེང་དུས་སུ། དེབ་དེའི་སྒྲུང་བཤད་ཐབས་ཧྲིལ་བོ་མི་གང་རུང་ཞིག་གིས་རང་གིས་ཐད་གར་ཁ་ཡ་བྱེད་མི་ཕོད་པའི་གནད་དོན་དག་མཇུག་མཐར་མི་གཞན་པའི་སྒྲུང་བརྒྱུད་ནས་བཤད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་དུས་ངས་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་འདིའི་རིགས་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་ཤུགས་བརྒྱབ་པ་ཡིན། མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་མགོ་སྐོར་ཆེད་དང་རང་ཉིད་སྲུང་ཆེད་དུ་སྐད་ཆ་ཇི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གིན་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ། ཞེས་གསུངས་ལན་གནང་ཡོད་རེད། ཀློག་མཁན་ལ་ཨེ་སུའུ་ཁོ་དང་མོ་རང་གི་གྲོགས་མོ་རྙིང་བ་གཉིས་མི་གཅིག་ཡིན་པ་འདྲ་བའི་དོགས་པ་ཞིག་སློང་པ་ཡང་སྒྲུང་བཤད་ཐབས་འདི་ཤུགས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་བཏང་པས་ཡིན་པ་འདྲ། དྲན་པ་ཡར་ལྡིང་མར་ལྡིང་བྱས་ནས་དྲིལ་ཡོང་བའི་བྱུང་རིམ་དག་གིས་བརྩམས་སྒྲུང་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་གྲུབ་ཡོད་པས་ཀློག་མཁན་ལ་དོགས་པ་འདིའི་རིགས་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས་ཅི་ཡིན་འདི་ཡིན་མི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཞིག་ཀྱང་སྟེར་བར་བྱེད། འདིའི་སྐོར་ལ་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཨེ་སུའུ་ཁོས་སྐད་ཆ་འབྲེལ་ཡོད་ཅིག་བཤད་ཡོད་པ་དཔེར་ན། དྲན་པ་ནི་བློ་འཁེལ་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ངས་ཧ་གོ་གི་ཡོད། སྐབས་གང་མང་ལ་གང་ཞིག་དྲན་སྐབས་ཀྱི་གནས་བབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པའི་ཁ་དོག་ཤུགས་ཆེན་སྒྱུར་གྱི་ཡོད་ཙང་ངས་འདིར་བསྡུས་པའི་དྲན་སྣང་ཁ་ཤས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ཐེབས་ཡོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅེས་སྨྲ་དགོས་བྱུང་ཡོད། སྒྲུང་བཤད་སྐབས་མ་གཞི་ནས་བློ་རྟོན་དཀའ་བ་འགྲོ་བ་མིའི་དྲན་པ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་ཡོད་པས་ཨེ་སུའུ་ཁོ་རང་ཉིད་བློ་འཁེལ་དཀའ་བའི་སྒྲུང་བཤད་མཁན་(unreliable narrator)ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།
རྩོམ་རིག་གི་བརྡ་ཆད་བློ་འཁེལ་དཀའ་བའི་སྒྲུང་བཤད་མཁན་ཞེས་པ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་མི་སྣ་སྒྲུང་བཤད་མཁན་གང་དེ་བདེན་པ་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་གམ། ཡང་ན་ཤེས་ཀྱང་དྲང་མོར་མི་བཤད་མཁན་ཞིག་ལ་ཟེར། ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་ཁག་ཏུ་ཀློག་མཁན་ལ་དོགས་པ་འདྲ་མིན་སྐྱེར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཆེས་དཀའ་སའི་སྒྲུང་བཤད་མཁན་འདིའི་རིགས་མང་པོ་ཡོད་རེད། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གཉིས་པ《གཡེང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ》ཅེས་པས་ཡང་ཕྱིར་དྲན་གི་ཀློང་དུ་ཉུལ་གྱིན་པའི་བློ་འཁེལ་དཀའ་བའི་སྒྲུང་བཤད་མཁན་ཞིག་མི་སྣ་གཙོ་བོ་བྱས་ཡོད། བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་རྒན་ཡོལ་བྱས་ཟིན་པའི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་མིང་ལ་རྨ་སུ་ལྗི·ཨོ་ནོ་(Masuji Ono)ཟེར་བ་ཞིག་གིས་འདས་ཟིན་པའི་བྱ་གཞག་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ནས་ཁོ་རང་གི་མི་ཚེའི་སྐོར་བཤད་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་རང་ཚང་གི་ལྡུམ་རའི་ནང་ནས་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གིས་སྐྱེ་དངོས་དག་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གི་དྲན་པའང་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་ཕར་འཕུར་ཚུར་འཕུར་བྱས་ནས་ཁོང་གི་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིར་ག་ལེར་མངོན་པར་བྱེད། རྨ་སུ་ལྗི·ཨོ་ནོ་ནི་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པ་མ་བྱུང་སྔོན་དང་འབྱུང་གིན་པའི་དུས་སུ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་མིང་གྲགས་ཅན་ཞིག་རེད་འདུག ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ཁོང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གཙིགས་ཆེན་དུ་འཛིན་མཁན་དང་ཁོང་ངོ་ཤེས་འདོད་མཁན་མེད་པ་འདྲ། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཁོང་གི་ཟླ་མོ་དང་བུ་གཉིས་ལ་སྲོག་སྐྱོན་ཐེབས་ཡོད་འདུག ཁོང་ད་ལྟ་རང་གི་བུ་མོ་གཉིས་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་ཀྱིན་པའི་ཡུགས་ཕོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་རེད། ཁོང་གི་བུ་མོ་ཆེ་བའི་ཆང་ས་བརྒྱབ་ནས་བུ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོད་པ་དང། བུ་མོ་ཆུང་བས་ཆང་ས་གང་མགྱོགས་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་འདུག སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན་བུ་མོའི་ཆང་སའི་སྐོར་ལ་གྲོས་བྱེད་རྒྱུ་ཕའི་ཕྲག་ལ་བབས་ཡོད་ནའང་བུ་མོ་ཆུང་བའི་ལུགས་སྲོལ་འདིར་རྩིས་མེད་གཏོང་རྩིས་ཡོད་འདུག རྨ་སུ་ལྗི·ཨོ་ནོ་ཡིས་ཁས་ལེན་འདོད་མེད་ནའང་ཁོང་གིས་གནས་སྟངས་འདིར་བསམ་གཞིགས་བྱས་དུས་ད་ལྟ་ཁོང་གི་རྩིས་མཐོང་དང་དབང་ཐང་ཉམས་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྔོན་དང་བར་སྐབས་སུ་ཁོང་གི་བསམ་བློ་དང་མི་ཚེའི་ཁ་ཕྱོགས་ནོར་འཛོལ་བྱུང་བ་དེར་ཐུག་ཡོད་པ་ཀློག་མཁན་ལ་ཤུགས་ནས་བསྟན་ཡོད།
རྨ་སུ་ལྗི·ཨོ་ནོ་ནི་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་མང་པོར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་་དྲན་པ་སྣ་མང་གིས་མནར་གྱིན་པའི་མི་སྣའི་རིགས་དེ་རེད་འདུག སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱོད་གདུང་རིགས་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་ཏུ་མི་བཤད་པར་ ཁོང་གི་ཕྱིར་དྲན་དང་འཕྲོས་བཤད་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཀློག་མཁན་ལ་ཚོར་དུ་བཅུག་ཡོད་རེད། འདས་ཟིན་པའི་སྐོར་ལ་དྲན་པ་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་བརྡོལ་ཡོང་པ་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་རྨ་སུ་ལྗི·ཨོ་ནོ་ཡིས་གཡེང་བའི་འཇིག་རྟེན་དེ་མཚན་དུས་དང་འདྲེས་པའི་འདོད་སྲེད་ལོངས་སྤྱོད་བརྗོད་གཞི་བྱས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཉི་ཧོང་གི་རི་མོ་འབྲི་སྲོལ་(ukiyo-e: pictures of the floating world)དེ་དོར་ནས་རྒྱལ་ཞེན་དང་རུས་ཞེན་ངར་ངར་གྱིས་བརྗོད་པའི་རི་མོ་འབྲི་ལུགས་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱས་པ་བསྟན་ཡོད། ཁོང་གིས་ཐད་ཀར་བཤད་འདོད་མེད་ནའང་ཁོང་གི་དྲན་པའི་འགྲུལ་བཞུད་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་རྨ་སུ་ལྗི·ཨོ་ནོ་ཡིས་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་ཉི་ཧོང་བཙན་རྒྱལ་སྲིད་དབང་ལ་སྲི་ཞུ་གང་ནུས་སྒྲུབ་ཡོད་པ་དེ་རེད་འདུག ཁོང་གིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ནས་རྒྱལ་ཞེན་དང་དམག་དོན་ལ་ཕྱོགས་པ་ཐད་དྲགས་པའི་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་ཇུས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པར་ཞབས་ཞུ་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད་པའི་མ་ཚད། ཐ་ན་རང་གི་དངོས་སློབ་ཡག་པོ་ཞིག་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བའི་ཉེན་རྟོག་པར་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ནས་བཙོན་འཇུག་དང་མནར་གཅོད་མྱོང་བཅུག་ཡོད་པ་སོགས་ཕྱིར་དྲན་བརྒྱུད་ནས་གསལ་རྗེན་དུ་བསྟན་ཡོད། སྙིང་དོན་《གཡེང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ》ནི་བསམ་བློ་ནོར་བ་ཞིག་ལ་འཐམ་ནས་མི་ཚེའི་ཁ་ཕྱོགས་ནོར་བའམ་མི་ཚེ་འཕྲོ་བརླག་ལ་སོང་བའི་སྐོར་རེད་འདུག ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་བཅར་འདྲི་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཏུ་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་ལ་གསུངས་དོན། མཚམས་མཚམས་ལ་མིས་རང་གི་མི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་སློང་གཙང་མས་བཟུང་ནའང་ནོར་ཡོད་སྲིད་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་པར་བྱེད། ངའི་དཔེ་དེབ་སྔ་མ་དག་གནད་དོན་འདིའི་སྐོར་ལ་ཡིན་ཞེས་ཁ་གསལ་པོར་བརྗོད་ཡོད། འདས་པའི་དུས་ལ་ཅི་བསམ་དང་གང་བྱས་ལ་འགྱོད་གདུང་དང་བློ་ཕམ་ཆེ་ནའང་དེ་དག་ཁོང་དུ་སྦེད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་གི་འབེལ་གཏམ་བརྒྱུད་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ལྟ་བ་དང་མི་ཚེའི་འགྲོ་ལམ་ནོར་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་བསམ་བློའི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀའི་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཉི་ཧོང་གི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་ཀྱི་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་ཤ་འདར་རུས་འདར་རྒྱག་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད་པ་ཐད་ཀར་མ་ཡིན་པར་ཤུགས་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་བཤད་ཡོད་རེད།
《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོ》ཞེས་པའི་སྒྲུང་དེབ་ཀྱི་པར་གཞི་དང་པོའི་མདུན་ཤོག
མི་ཚེའི་སྟོད་དུ་བསམ་བློ་གང་ཞིག་ལ་ཤི་འཐམ་རོ་འཐམ་བྱས་པས་མི་ཚེའི་སྨད་དུ་ལམ་ལོག་ལ་སོང་ནས་རང་གི་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་དུ་བཏང་ཡོད་པའི་བརྗོད་བྱ་འདི་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གསུམ་པ《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོ》ཞེས་པར་དམིགས་བསལ་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད། སྒྲུང་བཤད་མཁན་དེ་མི་སྣ་གཙོ་བོའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་བགྲོད་པ་གྱ་མ་གྱུ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་སྒེར་གྱི་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ནོར་བ། ཚོར་འདུའི་རིགས་ཁོང་དུ་སྦེད་ནས་ཁ་ནས་མ་བཏོན་པ། ཕ་བུའི་བྱམས་བརྩེ་དང་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་སྟོན་མ་ཐུབ་པ། ཕན་ཚུན་གོ་བརྡ་སྤྲོད་མ་ཐུབ་པ། རང་སྐྱོན་ངོས་ལེན་དང་གཞན་སྐྱོན་ཐེར་འདོན་མ་བྱས་པ་སོགས་ཁ་གསང་པོར་མ་ཡིན་པར་ཟ་ཟུར་ནས་བཤད་ཡོད།《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོ》ནི་མི་ཚེའི་ཉི་མ་ནུབ་ལ་ཕྱོགས་པའི་གཡོག་དཔོན་(butler)མིང་ལ་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་(Mr Stevens)ཞེས་པ་ཞིག་གིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༦ལོའི་དབྱར་ཁར་འགྲུལ་བཞུད་རིང་མོ་ཞིག་བྱེད་ཞོར་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྔོན་གྱི་རང་གི་མི་ཚེ་དང་ཆེད་ལས་སྐོར་ལ་ཕྱིར་དྲན་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་པའི་སྒྲུང་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་གིས་སྐུ་ངོ་ཌར་ལིང་ཁྲོན་(Lord Darlington)ཟེར་བ་ཞིག་ལ་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་གཏད་ནས་ལོ་ངོ་སོ་ལྔར་ཌར་ལིང་ཁྲོན་ཁང་ཆེན་(Darlington Hall)དུ་གཡོག་འཁོར་སུམ་ཅུར་ཉེ་བའི་འགོ་དཔོན་བྱས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཁོང་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་འདུག་ལ། ལོ་གསུམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་སྐུ་ངོ་གྲོང་པ་དང་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་སྐུ་ངོའི་ཁང་ཆེན་དེ་ཉོ་མཁན་གྱི་ཨ་རིའི་མི་ཆེན་བསྟན་བཤིག་སློང་བར་ཤིན་ཏུ་དགའ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་གཡོག་དཔོན་དུ་ཉར་འདུག ཨ་རིའི་མི་ཆེན་དེས་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ལ་ཁོང་གི་མོ་ཊ་བཏང་ནས་ཁོ་རང་གཅིག་པུར་གུང་སེང་ལ་འགྲོ་རོགས་ཞེས་བསྐུལ་པ་དེར་ཉན་ནས་ཉིན་དྲུག་ལ་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱིས་དབྱིན་ཡུལ་ལྷོ་ནུབ་ས་ཁུལ་དག་གཤེགས་ནས་ལྗོངས་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད། འགྲུལ་བཞུད་འདི་བྱེད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ཡར་སྔོན་དུ་ཕྱག་ལས་གནངས་མྱོང་བའི་ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་(Miss Kenton)ལ་མཇལ་འཕྲལ་བྱས་ཏེ་སླར་ཡང་ཁོ་མོ་ཁང་པ་བདག་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་དུ་དགུག་ཐབས་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་འདུག ཡིན་ནའང་ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་ལ་མཇལ་འཕྲལ་བྱས་རྗེས་ཁོང་ལག་སྟོང་སེམས་སྟོང་དུ་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་དགོས་བྱུང་པའི་སྒྲུང་ཞིག་རེད་འདུག
དབྱིན་ཇིའི་བརྩམས་སྒྲུང་པ་གྲགས་ཅན་སལ་མན·རཤིཌི་(Salman Rushdie)ལགས་ཀྱིས《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོ》ལ་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་བྱས་པའི་འབོལ་རྩོམ་ཞིག་ཏུ་དེའི་ནང་དུ་དོན་ཆེན་ཅི་ཡང་བྱུང་རྒྱུ་མི་འདུག་གསུངས་ཡོད་པ་བཞིན། དོན་ཆུང་ཙག་ཙིག་མ་གཏོགས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་རིགས་བང་རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡོང་པ་དང་མི་སྣ་ཆེ་ཆུང་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གིས་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད། ལམ་བར་དུ་སྒང་མཐོ་ས་ཞིག་ལ་བུད་ནས་ཐང་ཡངས་ས་ཞིག་མཐོང་བ། མོ་ཊའི་ནང་གི་ཆུ་ཚར་བའི་བར་ཆད། མགྲོན་ཁང་དུ་གཉིད་ཡག་པོ་མ་ཁུགས་པ། ལམ་ནས་བྱ་མོ་ཞིག་བརྫི་གྲབས་བྱས་པ། ཆང་ཁང་ཞིག་ཏུ་བསྟན་བཤིག་ཅིག་འཁྲབ་ནས་ཆོ་མེད་ཉོས་པ། ལམ་ནོར་ཐེབས་ནས་མོ་ཊའི་སྣུམ་རྫོགས་པས་གནས་ཚང་གཡར་དགོས་བྱུང་པ། ཆར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་གློ་བུར་བབས་པ། ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་དང་མཉམ་དུ་ཁ་བརྡ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཆུ་ཚོད་གཉིས་རིང་བྱས་པ། མཚོ་ཁར་རྐུབ་ཀྱག་རིང་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་རང་འཁྲིས་སུ་བསྡད་ཡོད་པའི་མི་ཆ་མེད་ཞིག་ལ་སྙིང་གཏམ་བཤད་ནས་མིག་ཆུ་དབང་མེད་ཤོར་བ་བཅས་ཀྱིས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་བྱུང་རིམ་གྱི་ཕྱི་ཤུན་བྱས་ཡོད། ཕྱིའི་འགྲུལ་བཞུད་སྐབས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་འདིའི་རིགས་ཀྱིས་ནང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེན་པོ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དྲན་པའི་གཏིང་རིམ་དང་བསམ་གཞིགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཡང་ཡང་གཡུག་ཡོད་རེད། དཔེར་ན་སྒང་མཐོ་ས་ཞིག་ནས་མཐོང་བའི་རྒྱ་མཚོའི་གཉེར་རིས་བཞིན་སྒྲིལ་གྱིན་པའི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱིས་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ལ་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ཆེ་བ་(greatness)མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་བསམ་བཅུག་ཡོད་པ་དང་། ཚོར་སྣང་འདི་བརྒྱུད་ཁོང་གི་ཆེད་ལས་སྟེ་ཁོང་གི་བསམ་པར་དབྱིན་ཇིའི་མིས་མ་གཏོགས་མི་འཇོན་པའི་གཡོག་དཔོན་ངོ་མ་ཞིག་གི་ཆེ་བ་ཅི་ཡིན་མིན། དོན་དམ་གྱི་གཡོག་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཚང་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་མནོ་བསམ་གཏིང་ཟབ་བཏང་བཅུག་ཡོད། ཡང་བསམ་གཞིགས་འདིས་བསྐུལ་ནས་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཁོ་རང་གིས་སྐུ་ངོ་ཌར་ལིང་ཁྲོན་ལ་ཞབས་ཞུ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་པའི་སྐོར་དྲན་གསོ་བྱས་པ་དང་། ཁོང་གིས་དྲན་པས་བཟུང་ཡོང་བའི་འདས་དོན་མང་པོས་རང་དོན་དོར་ནས་གཞན་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱས་པས་ཁོང་དང་ཕའི་མཛའ་སེམས་དང་། ཁོང་དང་ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་གཉིས་བར་གྱི་བརྩེ་བར་འགྱུར་སྲིད་པའི་འབྲེལ་བར་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཕོག་པ་སོགས་ཡིད་སེམས་སྨྲེང་པར་བྱེད་པའི་དོན་མང་པོ་བསྟན་ཡོད་རེད།
གོང་དུ་སྨྲས་ཟིན་པའི་གཞན་སྒྲུང་བརྒྱུད་ནས་རང་སྒྲུང་བཤད་པའི་རྩོམ་ཐབས་ལས་ཤེས་གསལ་བཞིན་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་ཚང་མར་སྒྲུང་ཉན་བཤད་ཀྱི་ལས་རྩོམ་ཐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་རེད། མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་དང་། སེམས་ཚོར། འདས་པ་དང་ད་ལྟའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་སྒྲུང་གི་ལམ་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། སྒྲུང་འདྲ་མིན་བཤད་ནས་མི་དང་། སྤྱི་ཚོགས། ལོ་རྒྱུས། ཆབ་སྲིད་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ནས་དེ་དག་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་རེད། དཔེར་ན་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡིས་རང་གཞན་གྱི་སྒྲུང་བརྒྱུད་ནས་དོན་དམ་གྱི་གཡོག་དཔོན་ཞིག་གི་ཆེ་བ་ཅི་ཡིན་མིན་ལ《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོའི》མགོ་ནས་མཇུག་པར་ཞིབ་འདང་རྒྱབ་ཡོད། ཁོང་གིས་རང་གི་ཕ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྒྱུད་ནས་མིག་དཔེར་འོས་པའི་གཡོག་དཔོན་ཞིག་གི་ཆེ་བའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་རང་གི་དཔོན་པོས་ཅི་གསུང་དང་དུ་བླངས་ནས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རང་གཤིས་(dignity)ཤིག་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད། སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡི་བསམ་པར་གནས་བབས་ཡག་སྡུག་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་འཕྲད་ཀྱང་དཔོན་པོར་གུས་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། དཔོན་པོའི་གསུང་ལ་ཉན་པ། དཔོན་པོའི་རྒྱབ་རྩར་ལངས་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་གཡོག་དཔོན་ཞིག་གི་ལས་འགན་ཡིན་པ་དང་། རང་དོན་གཡུག་ནས་འགན་འཁྲི་འདི་སྒྲུབ་ཏེ་དཔོན་པོའི་ཐུགས་འདོད་སྐོང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་གཡོག་དཔོན་ཞིག་གི་ཆེས་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རེད་སྙམ་ཡོད། བསམ་བློ་འདི་འདྲ་ཞིག་གིས་ཚེ་གང་པོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་རྟ་ཁ་དཀྱུས་ཡོད་རེད། དཔེར་ན་ཁོང་གིས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ཡུལ་སྐུ་ངོ་ཌར་ལིང་ཁྲོན་ནི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྔོན་གྱི་འཇར་མ་ནིའི་ན་ཙིས་རྒྱལ་སྲིད་ལམ་ལུགས་(Nazism)ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་མོད། སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡི་འཁྲུལ་སྣང་ལ་སྐུ་ངོ་ཁོང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་དོན་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་མཛད་རྗེས་འཇོག་པར་འབད་མཁན་ཞིག་རེད་བསམ་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་འཇིགས་ཡེ་རེ་བ་ཞིག་གིས་སྐུ་ངོའི་བསམ་སྤྱོད་བསྒྱུར་ནའང་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡིས་ཁོང་ལ་ཁ་ལན་སློག་པ་ཕར་ཞོག་ཐ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ཡང་མི་སྟོན་པར་ཁོང་གི་བསམ་དོན་འགྲུབ་པར་ཞབས་ཞུ་ཅི་ནུས་སྒྲུབ་ཡོད།
སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡིས་སྒེར་དོན་དོར་ནས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་སྟངས་གཅིག་དཔེར་དྲངས་ན། ཌར་ལིང་ཁྲོན་ཁང་ཆེན་དུ་འཇར་མ་ནིའི་ན་ཙིས་གཞུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཆེད་དུ་ཚོགས་འདུ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐངས་པ་རེད། འདི་ནི་སྒེར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་དང་ཨ་རི་ནས་ཚོགས་ཞུགས་པ་མི་དབང་ཤུགས་ཅན་མང་པོ་ཕེབས་ཡོད། ཚོགས་ཞུགས་པར་སྣེ་ལེན། གཟིགས་སྐྱོང་། གསོལ་ཚིགས་དྲངས་པའི་བྱེད་ལས་ཐམས་ཅད་ཞིབ་ཚགས་དང་གྲ་རྒྱས་པོའི་ངང་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡིས་གནངས་ནས་ཚོགས་འདུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད་མོད། ཌར་ལིང་ཁྲོན་ཁང་ཆེན་གྱི་ཐོག་ཁང་འོག་མར་ཁོང་ཚོགས་འདུའི་དོན་དུ་བྲེལ་འཚུབ་ནང་ལྷུང་ཡོད་དུས་ཐོག་ཁང་སྒང་མར་ཁོང་གི་ཕའི་ཁྲག་རྩ་གད་ནས་ཉལ་སར་ལྷུང་པ་རེད་ལ། ཕ་འཆི་གྲབས་ཡོད་པ་ཤེས་ནའང་ཁོང་ཕའི་འཁྲིས་ནས་མ་བསྡད་པར་མི་མཐུད་སྐུ་ངོའི་རེ་བ་སྐོང་ཕྱིར་ཚོགས་འདུར་ཞབས་ཞུར་རྒྱུགས། ཐ་ན་ཕ་གྲོངས་མ་ཐག་ཏུ་ཕའི་མིག་ཀྱང་སུམ་རོགས་མ་བྱས་པར་གཡོག་དཔོན་གྱི་ལས་འགན་ཙག་ཙིག་དག་ཀྱང་ལྷོད་གཡེང་མ་བྱར་པར་སྒྲུབ། ཡིན་ཙང་མྱ་ངན་གཙང་མ་ཞིག་ཀྱང་ཞུ་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། གཞན་ཡང་ཁོང་དང་ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་གཉིས་བར་ལ་ཕན་ཚུན་ཚེ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་སྲིད་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་ནའང་ཁོང་གིས་ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་ལ་བརྩེ་བ་མ་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་སྦས། ལྕམ་ཁེན་ཁྲོན་གྱིས་ཕར་བརྩེ་སེམས་སྟོན་ཅི་ཐུབ་བལྟས་མོད་སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ཡིས་སྐུ་ངོར་འཁང་ར་མེད་པར་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་། དེ་ལྟར་ཀུན་སློང་གཙང་མས་བཟུང་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་ལ་འཐམས་ནས་ཁོང་གིས་ཐམས་ཅད་སྐུ་ངོ་ཌར་ལིང་ཁྲོན་གྱི་ཆེད་དུ་བློས་བཏངས་ཡོད། ཐ་ན་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་སྐུ་ངོ་ཌར་ལིང་ཁྲོན་ཀུན་གྱིས་འཕོངས་ཕྱིས་ཀྱི་རྡོ་བཞིན་དོར་ནའང་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་སྐུ་ངོ་ཁོང་དངོས་གནས་མི་དྲང་པོ་དང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད།
བརྩམས་སྒྲུང་མང་པོར་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་དོན་རྐྱེན་ཆུང་ངུའི་སྒྲུང་དང་། དོན་ཆུང་གིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་འཕྱུར་ཡོང་བའི་དྲན་པས་མི་སྣ་གང་ཞིག་གིས་བཤད་འདོད་མེད་པའི་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་གསང་བ་དང་། འགྱོད་སེམས། སྡུག་བསྔལ། མི་ཚེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལོག་ལ་འཁྲིད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བཅས་བྲིས་ཡོད། དོན་ཆུང་དང་དྲན་གསོ་བསྡེབས་ནས་ཁོང་དུ་སྦས་བའི་མི་སྒེར་གྱི་ཚོར་བ་དང་མྱོང་བ་ཤུགས་ནས་གླེང་བའི་མ་ཚད་མི་སྒེར་གྱི་བསམ་སྤྱོད་གཅུན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་ལ་གོད་ཆག་ཡ་ང་བ་ཡོང་བཅུག་པ་དག་ཀྱང་གསེང་ནས་བརྗོད་ཡོད་རེད། དཔེར་ན《ཉིན་མོའི་ལྷག་འཕྲོ》རུ་འཁྲུལ་སྣང་ཞིག་གིས་སྣ་ཁྲིད་ནས་མི་སེར་ཕལ་བ་ཞིག་ལམ་ལོག་ལ་སོང་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱབ་ལོགས་སུ་ལྗོའུ་(Jews)མི་རིགས་གཙོས་དམར་གསོད་དང་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་གཏོང་མཁན་གྱི་ན་ཙིས་རྒྱལ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་བཙན་འཛུལ་དང་། གཉའ་གནོན། བཤུ་གཞོག མི་མང་ལུག་འདེད་འདེད་བྱེད་པའི་བསམ་བློས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་པའི་དབྱིན་ཇིའི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད་རེད། སྐུ་ཞབས་སེ་ཁྲིཝིན་སི་ལ་བལྟས་ནས་བཤད་ན་མི་སྒེར་ཞིག་གིས་རང་གི་བསམ་བློ་དང་རང་གི་མི་ཚེར་རང་གིས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་མ་ཐུབ་པར་ངན་ཕྱོགས་ལ་གཟས་པ་ནི་ཏག་ཏག་མི་སྒེར་གྱི་རང་ཚུགས་རྨེག་མེད་དུ་གཏོང་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ལ་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་ཚོར་ཐུབ། དབང་འཛིན་པས་བཀའ་མངགས་ཅི་བཏང་ལ་དོགས་འདྲི་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་མཛུམ་དམུལ་དམུལ་ངང་ཁ་ལེན་ཚིག་རྩི་ཆག་མེད་བྱེད་དགོས་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཅིག་གིས་གཞི་རྐང་བྱས་ཡོད་པ་འདི་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱིས་ངར་བཤད་མ་ཡིན་པར་འཇམ་བཤད་བྱས་ནས་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེར་འདོན་བྱས་འདུག་འདོད། མདོར་ན་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་དང་གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་སོགས་བཙན་དབང་གིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་ལུགས་གང་རུང་དེ་མི་སྒེར་གྱི་བསམ་སྤྱོད་རང་དབང་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་གཅུན་སྡོམ་བྱེད་པའི་རྨང་གདན་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ལ། འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་རང་གིས་མགོན་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་སྤྱི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་གང་ཡིན་ཡང་ནམ་མཁའི་འཇའ་འཛིན་པར་བརྩོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ནན་གྱིས་འགྲེལ་འདུག་སྙམ།
ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་གིས་གོང་དུ་བགྲང་བའི་བརྗོད་བྱའི་རིགས་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་ལུགས་(genre)འདྲ་མིན་བེད་སྤྱད་ནས་མི་མཐུད་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ཡོད་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་དྲན་པ་དང་བརྗེད་ངེས་ནི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ཆོས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་བསམ་གཟས་ནས་དྲན་པར་བྱེད་པའམ་བརྗེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་མི་སྒེར་དང་། སྤྱི་ཚོགས། རྒྱབ་ཁབ། མི་རིགས་ཚང་མའི་ངོ་བོའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་མིས་སྐད་ཆས་གོ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ཡོད། སྐད་ཆས་མིའི་བསམ་སྤྱོད་ཅི་ལྟར་གཅུན་སྡོམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་མིས་སྐད་ཆ་ཇི་ལྟར་བེད་སྤྱད་དེ་བདེན་པར་བཀྱེད་ནས་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་སོགས་ནི་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་མང་པོའི་དབུགས་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོར་ཕྱིར་ཐོན་པའི་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་བཞི་བ་《སེམས་གསོ་མ་ཐེབས་མཁན། The Unconsoled》ཞེས་པ་བརྗེད་ངེས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཐིམ་པའི་རོལ་མོ་པ་རྣོ་སྦྲེང་འཁྲོལ་མཁན་ཞིག་གི་སྐོར་ཡིན་ལ། མི་སྣ་གཙོ་བོས་རང་གི་ཅི་བྱས་པ་དང་། ཅི་བྱེད་ཀྱིན་པ། ཅི་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཅི་ཡང་མེད་པར་སེམས་ཡར་འཕྲོ་མར་འཕྲོ་བྱས་ནས་བཤད་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལྔ་པ《ང་ཚོ་དྭ་ཕྲུག་ཡིན་དུས། When We Were Orphans》ཞེས་པ་ཉེས་དོན་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒྲུང་གི་རྣམ་པར་བྲིས་ཡོད། དེ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་སུམ་ཅུ་པའི་ནང་ལན་ཌོན་ལ་ཡོད་པའི་རྩད་གཅོད་པ་ཞིག་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་ཧྲང་ཧེ་ལ་རང་གི་ཕ་མ་བརླག་པོ་གཉིས་འཚོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱིས་འདས་དོན་གྱི་དྲན་སྣང་མང་པོ་དྲིལ་ཡོང་བའི་སྐོར་ཡིན། གོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་གཉིས་ཀར་སྒྲུང་བཤད་ལུགས་སུ་གཏན་ཚིགས་བྲལ་ལ་འགལ་ཟླས་གཏམས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་རེད།
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་སྒོར་ཐོན་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དྲུག་པ་《ང་ནམ་ཡང་མ་གློད་རོགས། Never Let Me Go》ཞེས་པ་ཚན་རིག་གིས་བརླམས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རྣམ་པར་བྲིས་ཡོད་། མི་སྣ་གཙོ་བོ་དང་མོའི་མཛའ་གྲོགས་དང་གྲོགས་མོ་དག་ནི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱིས་མིར་འདྲ་བཤུ་བྱས་ནས་བསྐྲུན་པ་(clone)རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ལ། བསྐྲུན་དོན་ནི་ཁོང་ཚོའི་དོན་སྙིང་མི་ལ་སྦྱིན་ཆེད་དུ་ཡིན། བརྩེ་བ་དང་། དྲན་པ། འཆི་བ་རྒྱུ་སྤུན་དུ་བྱས་ཡོད་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ལོར་གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་ལའང་ཕབས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོར་ཕྱིར་ཐོན་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་བདུན་པ《ས་འོག་ལ་སྦས་པའི་མི་བོ་ཆེ》ཞེས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཅིངས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུགས་སུ་བྲིས་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཧ་ལམ་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་མགོའམ་ཡང་ན་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨར་ཐར་(King Arthur)གྲོངས་རྗེས་སུ་རྒན་རྒོན་གཟའ་མི་གཉིས་བོར་བརླག་བྱུང་བའི་བུ་འཚོལ་དུ་སོང་བའི་ལམ་ནས་དོན་རྐྱེན་མང་པོ་བྱུང་པའི་སྐོར་རེད་འདུག སྐབས་དེར་མི་མང་ཚང་མ་ཐམས་ཅད་བརྗེད་དུ་འཇུག་པའི་སྨུག་ལོང་ཞིག་གིས་བཏུམས་ཡོད་པས་རྒན་རྒོན་གཉིས་གཙོས་མི་སྣ་ཀུན་གྱིས་སྤྱི་སྒེར་གྱི་དོན་ངེས་གཏན་ཡོད་པ་གང་ཡང་དྲན་ཀྱིན་མེད། འདི་ནི་མི་སྒེར་དང་། ཁྱིམ་ཚང་། སྡེ་བ། ཚོ་བ། རྒྱལ་ཁབ། ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གྲུབ་སྟངས་དྲན་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དེ་གཏིང་ཟབ་མོར་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ལོར་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་ཁོང་གི་སྒྲུང་ཐུང་བདམས་བསྒྲིགས《མཚན་མོའི་རོལ་མོ་སྟེ་རོལ་དབྱངས་དང་ས་སྲོད་གྱི་སྒྲུང་ལྔ། Nocturnes: Fives Stories of Music and Nightfall》ཞེས་པའི་ནང་གི་སྒྲུང་རེ་རེ་རོལ་དབྱངས་དང་མཚན་ལྗོངས་ཀྱིས་རྒྱུན་བྱས་ཏེ་བློ་འཁེལ་དཀའ་བའི་སྒྲུང་བཤད་མཁན་ཞིག་གིས་བཞད་གད་དང་། སྐྱོ་གདུང་། ཆོ་མེད་པའི་དོན་རྐྱེན་རིགས་བསྲེས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རེད་འདུག
མདའ་ཚན་བླ་མ་སྐྱབས་ཀྱིས་རྩོམ་འདི་འབྲི་བར་བཀོལ་བའི་དཔྱད་གཞིའི་དེབ་དང་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ཅིག
མདོར་ན་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་ང་ཚོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་བཅུག་ནས་དེར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའམ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་འཇུག་པའི་བྱེད་ནུས་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། བྱེད་ནུས་འདི་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་རྟོག་འཆར་གྱི་སྟོབས་(the imaginative power)ཡ་མཚན་དེ་ལ་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ། དབྱིན་ཇིའི་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྣེ་འདྲེན། བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པའི་རུ་འདྲེན་མེ་རིས·ཝོལ་ས་ཁྲོན་ཁ་རཧྥི་ཁྲི་ (Mary Wollstonecraft) ལགས་ཀྱིས་རྟོག་འཆར་ (imagination) ནི་ཚོར་ཤེས་ཀུན་གྱི་མ་ཡུམ་ཡིན་པར་བཞེད་ནས་དེར་མི་ཕན་ཚུན་ལ་སྙིང་རྗེ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་འཇུག་པ་དང་སྤྱི་སེམས་སྨིན་པར་འཇུག་པའི་ནུས་སྟོབས་ཧང་སངས་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་གསུངས་ནས་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་དག་ཀྱང་རྟོག་འཆར་དབལ་འབར་བ་འདི་འདྲ་ཞིག་གིས་བསྐྲུན་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་སྐྱོ་གདུང་དང་ཕམ་ཁ། ནོར་འཁྲུལ། འགྱོད་སེམས་སོགས་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་ནས་ཀློག་མཁན་ལ་ཆོས་ཉིད་འདི་དག་སྒོམ་འཇུག་པ་དང་། འདི་དག་མྱོང་མཁན་ལ་ཤ་ཚ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡ་མཚན་སྐྱེར་འཇུག་པའི་ནུས་པ་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་མཆིས་སོ།། ནོ་བྷེལ་ཚོགས་པས་བྱ་དགའ་སྟེར་སྐབས་བེད་སྤྱད་བཏང་བའི་ཞེད་སྣང་ཚ་བའི་གཟུགས་རྒྱན་ཏེ་མུན་འོབས་ཞེས་པའང་། ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གིས་མི་དང་མི་སྦྲེལ་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆའི་གོ་བརྡ་དང་། བརྩེ་བ། སྙིང་རྗེ་བཅས་བརླག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་གཡང་ས་འོབས་དོང་ཞབས་མེད་འདྲ་བ་དག་དམུས་ལོང་རྣམས་ལ་སྟོན་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པར་དགོངས་ནས་བཀོལ་པ་རེད་འདུག་སྙམ།
ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་མ་ཚད་༢༠༡༦ལོའི་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་བྷོབ·ཌི་ལིན་(Bob Dylan)ལགས་གྱི་གླུ་གཞས་ལ་དུང་བ་ཧ་ཅང་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་རྣོ་སྦྲེང་དང་སྒྲ་སྙན་ཡག་པོ་འཁྲོལ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། གཞས་ཚིག་རྩོམ་པར་གཞོན་དུས་ནས་དང་བ་ཡོད་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ ཁོང་གིས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་སྤྲོ་བས་སྒུལ་བར་བྱེད་པའི་དབྱངས་རྟའི་འཕར་ལྡིང་ལྡེམ་མྱུར་ཅན་ལྗ་ཟིའི་(jazz)རོལ་དབྱངས་དང་བསྡོངས་པའི་གླུ་ཚིག་བརྩམས་འདུག གཞན་ཡང་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་དང་གློག་བརྙན་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག གང་ལྟར་ཡིན་ཐག་ཆོད་ཁོང་ནི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་བཏོན་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་པར་འབད་འབུངས་གནང་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། ང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་བར་འདུན་པ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན། ཅི་ཞིག་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཟེར་ཅེ་ན། ངའི་བསམ་པར་དེ་ནི་(མྱོང་བ་དང་རིག་གཞུང་གི)རྒྱབ་ལྗོངས་འདྲ་མིན་ཡོད་མཁན་གྱི་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཡོང་པའི་མི་མང་པོར་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མཐོང་སྣང་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་འདོད། དེ་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་དག་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་ནས་གནམ་གྲུར་སྐྱོད་མཁན་གྱི་མི་སྣའི་སྐོར་ཡིན་སྲིད་ལ། ས་གནས་ཆུང་ཆུང་གཅིག་རང་དུ་བྱུང་ཡུལ་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྲིད་ཅེས་སོ་སོའི་ཐུགས་བཞེད་གསལ་པོར་བརྗོད་ཡོད། མདོ་དོན་ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་འཇིག་རྟེན་ལས་ག་ལེར་རམ་ཝ་ལེར་མངོན་ཡོང་པ་ལྟར་ཁ་ཟུཨོ·ཨི་ཤིས་གུ་རོ་ལགས་ནི་མངོན་སུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་བ་མིར་བསྟན་ནས་དེར་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དུ་འཇུག་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་རྟོག་འཆར་དང་བྱམས་སེམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག་གོ།།།
*
རྩོམ་དཔྱད་འདི་ངེད་ཀྱི་བརྩེ་ལྡན་ཕ་ལོ་མ་ལོ་གཙོས་མདའ་ཚན་སྡེ་བའི་བཞུད་ཟིན་པའི་རྒན་རྒོན་འདང་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེང་རབས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་རིགས་ལ་(modernity)གདོང་ཐུག་རྩུབ་མོ་རབ་དང་རིམ་པ་རྒྱབ་དུས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་། སྙིང་སྟོབས། རང་ཚུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གཤིས་ཤོར་མ་མྱོང་མཁན། མགོ་རུས་སྐམ་པོ་ས་ལ་ལྷུང་པའི་བར་འཁོར་བའི་མུན་འོབས་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་བློ་མིག་མ་ལྡོངས་པ་ཁོང་ཚོར་ཡིད་གུས་སྨོན་ཟབ་མོ་དང་བཅས་བསྔོ་སྨོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་བ་དགེའོ། དགེའོ། དགེའོ།
…………
མདའ་ཚན་བླ་མ་སྐྱབས་ལགས་ནི་དབྱིན་ཡུལ་ཨོཁེསེཧྥོར་ཌི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་(University of Oxford)དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། རྩོམ་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ལོར་ཁོང་ལ་གསེར་ཕྱེ་ལྟར་དཀོན་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གོ་གནས་རྩ་ཆེན་ལིཝིརཧཱུྃ་ཉམས་ཞིབ་གོ་གནས་(Leverhulme Early Career Fellowship)ཞེས་གྲགས་པ་དེ་གནང་འདུག དེ་ནི་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་འགྲན་སྡུར་བྱས་ནས་ཐོབ་པའི་ཨོཁེསེཧྥོར་ཌི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་ཏུ་གཞི་བཅས་པའི་རྩོམ་རིག་ཉམས་ཞིབ་པའི་གོ་གནས་ཤིག་རེད་འདུག
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ལྗང་བུ་དང་སྐྱ་བོ།
(མཆོད་མེའི་པར་དབང་གཞན་གྱིས་དགོལ་མི་རུང)
རྩོམ་ཁུངས། ངེད་དྲ་བ།


text:
2 བོད་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རླབས་ཆེན་མེས་རྒྱལ་གྱི་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན།
བོད་མི་རིགས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་མི་རིགས་མང་བའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་ཕྱིར་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཡོད། སྔ་མོའི་རྡོ་ཆས་གསར་པའི་དུས་ཀྱི་ཆབ་མདོའི་ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་དང་། ལྷ་སའི་བྱང་ཕྱོགས་ཆོས་གོང་གྲོང་ཚོའི་གནའ་ཤུལ་དང་དུས་གཅིག་པའི་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་གནའ་ཤུལ་དབར་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད། རྡོ་ཆས་གསར་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རིག་གནས་དང་ཀྲུང་ཡོན་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་གནས་དབར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་རིགས་དང་མེས་རྒྱལ་གྱི་སྤུན་ཟླའི་མི་རིགས་གཞན་དབར་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཆགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་ས་དེ་རེད། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ། བོད་རྒྱ་དབར་གཉེན་ཚན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་དེ་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་གི་གཏམ་བཟང་དུ་གྱུར། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི“དབོན་ཞང་རྡོ་རིང”དེ་ནི་རྒྱ་བོད་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དཔང་རྟགས་ཤིག་ཡིན།
སྤྱི་ལོ་1271ལོར་ཧོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་གི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མིང་བསྒྱུར་ནས་ཡོན་ཞེས་བཏགས། བོད་འདི་ཡོན་གོང་མས་ཐད་ཀར་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་འོག་གི་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་དུ་གྱུར། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་ས་གནས་སུ་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་ཁུངས་བཙུགས་པ་དང་། ལམ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་བ། ས་མི་དུད་རྩིས་དང་། སྦྲག་ཚུགས། དམག་བསྡུ། ཁྲལ་བསྡུ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་བོད་ས་གནས་ལ་བདག་གཉེར་བྱས་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་1368ལོར། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཡོན་གོང་མའི་སྲིད་དབང་མགོ་རྟིང་བསླགས་རྗེས། མུ་མཐུད་བོད་ས་གནས་ལ་ཐད་ཀར་བདག་དབང་དོ་དམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་དབུས་རྒྱུད་དང་ཤར་རྒྱུད་དང་། ནུབ་རྒྱུད་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དུ་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དེ་དག་གི་དཔོན་རིགས་ཁག་ཀྱང་མིང་གོང་མས་བསྐོ་གཞག་བསྩལ་གྱི་ཡོད། མིང་རྒྱལ་རབས་གོང་མས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ལ“ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ”དང“ཝང”། “གོང་མའི་དབུ་བླ”སོགས་ཀྱི་ཆོ་ལོ་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་འཛིན་པར་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་1587ལོར་མིང་རྒྱལ་རབས་གོང་མས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པར“རྡོ་རྗེ་འཆང”གི་ཆོ་ལོ་གནང་བ་རེད།
ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། ཆིང་གོང་མས་སྤྱི་ལོ་1653ལོ་དང་སྤྱི་ལོ་1713ལོར་ཁག་སོ་སོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོ་གནང་། དེ་ནས་བཟུང་དངོས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནིའི་མཚན་གནས་དང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་བབ་ཀྱང་གཏན་འཁེལ་བྱུང་བ་རེད། སྤྱི་ལོ་1727ལོར། བོད་སྡོད་ཨམ་བན་བཙུགས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བོད་ས་གནས་ལ་སྲིད་འཛིན་བདག་གཉེར་བྱས་ནས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་འགན་ནུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། སྤྱི་ལོ་1793ལོར། 《གོང་མའི་བཀའ་འབྲེལ་ལུགས་སྲོལ་གསར་འཛུགས་ཀྱི་དོན་ཚན་ཉེར་དགུ》ཞེས་པ་འགྲེམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། དེའི་ནང་གཙོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི་སོགས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་བཙལ་འཚོལ་དང་ངོས་འཛིན་བྱེད་དབང་དང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་ཐ་དག་བོད་སྡོད་ཨམ་བན་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དབང་ཡོད་པ་སོགས་དོན་ཚན་ཁག་29ཡོད་པ་རེད།
སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱིས་ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོ་དབུ་བརྙེས་པའི་སྤྱི་བསྒྲགས་ནང“རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་བ་མི་དམངས་ལ་ཐུག་ཡོད། རྒྱ་རིགས་དང་། མན་ཇུ་རིགས། སོག་རིགས། ཧུད་རིགས། བོད་རིགས་བཅས་ལས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་རིགས་དང་། མན་ཇུ་རིགས། སོག་རིགས། ཧུད་རིགས། བོད་རིགས་བཅས་མི་རིགས་ཁག་རིགས་གཅིག་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེར་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཟེར”ཞེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད། 《སྐབས་འཕྲལ་བསྲུང་བྱ》ཡི་ནང་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་ནང་སོག་པོ་དང་བོད་ལྗོངས། མཚོ་སྔོན། དེ་བཞིན་ཞིང་ཆེན་22ཚུད་ཡོད་པའི་གཏན་འབེབས་ཁ་གསལ་བྱས་ཡོད། དེ་རྗེས་ཡང་སོག་པོ་དང་བོད་སོགས་ལ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས“བོད་སོག་ལས་དོན་ཅུད”བཙུགས། ཕྱིས་སུ་“བོད་སོག་ཁང་”དང་“བོད་སོག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང”ལ་མིང་བསྒྱུར་བ་དང་བོད་དུ་བོད་སོག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བོད་སྡོད་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་ནས་བོད་ས་གནས་ལ་ཐད་ཀར་བདག་དབང་བདག་གཉེར་བྱས་པས་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གི་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་སྲུང་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་ཐུབ་ཡོད། 1951ལོའི་ཟླ་5 པའི་ཚེས་23ཉིན། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་དེ་སྔའི་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྱི་གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་དེས་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་དང་འཆིང་རྒྱ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ཐུབ་པ། བོད་ལྗོངས་གོང་འཕེལ་ཡར་ཐོན་གྱི་འགྲོ་ལམ་གསར་རྐྱང་བཏོད་ཐུབ་པ་བཅས་བྱུང་ཡོད།
(མུ་མཐུད་འགོད་རྒྱུ)


text:
མཇུག་མཐའི་ཡུལ་ལྗོངས་གཙང་མའི་རེ་འབོད་སྐྱེ་བ་ལྔ་པའི་གཤོག་སྒྲ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས། དང་པོ། རྩྭ་སའི་ཐོན་ཁུངས། རྩྭ་ཐང་གིས་སའི་གོ་ལའི་སྐམ་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་ཕལ་ཆེར་གཉིས་ཆ་གཅིག་ཟིན། ཀྲུང་གོའི་སྐམ་སའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་༤༠%ནས་༥༠%ནི་རྩྭ་ཐང་ཡིན། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གིས་ཀྲུང་གོའི་སྐམ་སའི་མངའ་ཁོངས་ཁྱོན་གྱི་ལྔ་ཆའི་གཅིག་ཟིན་ཡོད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་འབྲོག་ཁུལ་ཆེན་མོ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མངའ་རིས་དང་། ནག་ཆུའི་འབྲོག་ས་ཆེན་མོ་གཉིས་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་ཤུལ། མགོ་ལོག །མཚོ་ནུབ། རྨ་ལྷོ། མཚོ་བྱང་། མཚོ་ལྷོ་བཅས་འབྲོག་ས་ཆེན་མོ་དྲུག་དང་། ཟི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས། རྔ་པའི་འབྲོག་ས་ཆེན་མོ་གཉིས་དང་། ཀན་སུའུ་ཀན་ལྷོའི་འབྲོག་ས། ཡུན་ནན་རྒྱལ་ཐང་འབྲོག་ས་བཅས་སོ། །རྩྭ་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༡༡༩༣༧༣༠ཡོད་པ་དེས་བོད་ས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་༥༡.༦%ཟིན་ཡོད།
དེའི་ནང་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི་རང་བྱུང་རྩྭ་ས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བས། དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་མུ་༥༧༨༨༡༠ཡོད་པ་ལས་མཁོ་ཆོད་པའི་རྩྭ་ས་མུ་༥༠༡༧༦༠ཡོད་པ་དེས། ཞིང་ཆེན་ས་ཁྱོན་གྱི་༤༦.༡%་ཟིན་ཡོད། ཕྱུགས་ཀྱི་གཟན་རྩྭ་རིགས་ཧ་ལམ་༢༠༠ལྷག་ཡོད་པ་དེར། རྩི་བཅུད་ལྡན་ཞིང་ཐུང་ལ་གྲང་ངར་ཐེག་ཐུབ་པའི་རྩྭ་རིགས་ཤ་སྟག་གོ། བོད་ཁུལ་རྨོ་ཞིང་ལ་མུ་༡༠༦༩༧༡༠༠ཡོད་དེ། བོད་ལྗོངས་ལ་མུ་༣༤༥༠༠༠༠དང་། མཚོ་སྔོན་ལ་མུ་༢༦༠༠༠༠༠ ཀན་སུའུ་ལ་༡༥༤༠༠༠༠ རྔ་པར་༡༢༢༠༨༠༠ དཀར་མཛེས་ལ་༡༢༩༤༧༠༠ ཡུན་ནན་ལ་༥༩༡༦༠༠བཅས་ཡོད་པ་དང་འབྲུ་རིགས་འདྲ་མིན་༤༡ལྷག་ཡོད།
འཛམ་གླིང་ས་ལྒང་ཧྲིལ་བོ་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར་༥.༡ཡོད། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་མཚོས་ཁེབས་པར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར་༣.༦ཡོད་པས་ཕལ་ཆེར་༧༡%ཟིན་ཡོད་ལ། སྐམ་སར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར་༡.༥ཡོད་པ་དེས་ཕལ་ཆེར་༢༩%ཟིན་ཡོད། ས་གཤིས་རིག་པའི་མཁས་པས་དེ་ལ་“བཅུ་ཆ་གསུམ་ནི་སྐམ་ས་དང་བདུན་ནི་ཆུ་”ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད། བཅུ་ཆའི་བདུན་གྱི་མཚོ་ཆུ་ལས་༩༧%ནི་ཚྭ་ཆུ་ཡིན་པ་དང་། འཐུང་ཆུ་ལ་༣%ལས་མེད། འཐུང་ཆུའི་སུམ་ཆ་གཉིས་ནི་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཚུལ་དུ་ས་ལྒང་ལྷོ་བྱང་སྣེ་གཉིས་ལ་འཁྱགས་རོམ་དུ་གནས་པས། མི་ཡིས་བེད་སྤྱོད་ཐབས་བྲལ། མི་ཡིས་ཐད་ཀར་བེད་ཆོད་པའི་ཆུ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་འཐུང་རུང་པའི་ཆུ་ལས་༢%ཀྱང་ཟིན་མེད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་དོན་དམ་དུ་བཞའ་རློན་གྱི་གླིང་ཕྲན་ཞིག་སྟེ། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོའི་མཁའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་དུས་རླུང་གཡུག་པས། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་སོགས་མཚོ་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིས་༦༣༥༠༠ལྷག་ཡོད་པའི་ས་གཞིར་ཆར་ཆུ་གྲུབ་ནས་བབ་སྟེ། ལོ་འཁོར་མོའི་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཧའོ་རྨིས་༡༠༠༠ནས་༢༠༠༠བར་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཆེས་མང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁར། གངས་ལྗོངས་མཐོ་སྒང་ནི་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་ཆུ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ཞིང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། རྫ་ཆུ། ཆུ་བོ་གངྒཱ་བཅས་ཚང་མ་གནས་འདི་ནས་བབ་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཆུ་བོ་ནི་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ་དང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། ཉག་ཆུ། རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སོགས་ཡིན། ཆུ་བོ་དེ་དག་ནི་ཆུ་ཕྲན་བསྡོམས་པས་༡༦༠༠ལྷག་ལས་གྲུབ། དེའི་ནང་བོད་ལྗོངས་ལ་༧༠༠ལྷག་ཡོད་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་ལ་༦༧༠ལྷག་ཡོད་ཅིང་། ཟི་ཁྲོན་དང་དར་རྩེ་མདོ་ལ་༢༠༠ལྷག་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡུན་ནན་ལ་༨དང་ཀན་སུའུ་ལ་༣༠ལྷག་བཅས་ཡོད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་གླིང་གི་མཚེའུ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་ས་འདིའི་གངས་རི་ཆེན་མོ་ཁག་གི་མཐོ་ཚད་དེ་རྨིས་༥༠༠༠ལྷག་གི་ཐོག་ལ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། གངས་ཐིག་རྨིས་༥༦༠༠ཡར་མར་ལ་གནས་ཤིང་ལོ་འཁོར་མོར་ཁ་བས་བཟུང་བའི་རི་བོ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། ཁ་བ་དང་ཆར་ཆུ་རབ་ཏུ་འབེལ་ཞིང་ས་ངོས་ཁོད་སྙོམས་པས་ཆུ་འཁྱིལ་བའི་རྐྱེན་ཀྱིས་མཚེའུ་དང་ན་འདམ་མང་པོ་གྲུབ་ཡོད། སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན། བོད་ས་ཆ་ལ་ནང་འབབ་མཚེའུ་དང་ཕྱིར་འབབ་མཚེའུ་ཆེ་ཆུང་༢༡༨༠ཡོད་པ་དང་། མཚེའུ་ཁ་རྒྱ་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༢༡༠༠༠ཡོད། ས་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེས་མཐོ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རློན་ས་ཞིག་
ཡིན། འདི་ན་ཆུ་བོ་དང་མཚེའུ། ན་འདམ། གངས་རི། འཁྱགས་རོམ་བཅས་རློན་སའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ཅུང་ཆེ་བའི་ཆུ་བོ་༡༨༠ཡོད་པ་དང་། མཚོ་མཚེའུ་ཆེ་ཆུང་༡༦༥༠༠ཡོད། དེའི་ནང་ནས་སྟོང་རི་མཚེའུ་ཁོ་ན་ལ་༢༦༠༠ལྷག་ཡོད། འཁྱགས་རོམ་ཁ་རྒྱ་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༡༤༠༠ལྷག་ཡོད་ཅིང་། ལོ་རེར་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ་དུང་ཕྱུར་༡༠ལྷག་ཞུ་འགྲོ་བ་རེད། གཤེར་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ལ་སྐམ་མ་གཤེར་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མ་ལག་ཉམས་སླའི་རང་བཞིན། ཕན་ནུས་སྣ་མང་རང་བཞིན། གཞི་གྲུབ་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ། གཤེར་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱིས་ཆུ་ཁམས་བསྐྱེད་ཅིང་གསོ་བ་དང་། བཞུར་རྒྱུན་དལ་ལ་རིང་བ་དང་། ཆུ་ལོག་བཀག་ཅིང་ཐན་པ་འགོག་པ་དང་། སྦག་བཙོག་དྭངས་སེལ་དང་། སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རྒྱུན་གསོ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཙོ་བྱས་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་འཚོ་རྟེན་གང་མང་བཏོན་པ་མ་ཟད། གནམ་གཤིས་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་པ་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཕན་ནུས་ལྡན་པས། ས་གོ་ལའི་དབང་རྩ་དང་ཚེ་སྲོག་གི་ཟུངས་ཁྲག་ཅེས་པ་བསྔགས་བརྗོད་ཙམ་མིན་པར་དོན་དུ་གྲུབ་བོ། །
ཤེས་བྱའི་སྒྲོམ་བུ།
མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་སྟེ་མཚོ་མ་དྲོས་ནི་གངས་ཅན་གཙང་ཆབ་གྱི་མ་ཡུམ་ཡིན་ལ།
ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། ཤར་གྱི་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ནི་ཆུ་བོ་གངྒཱ་དང་། ལྷོ་ཡི་རྨ་བྱའི་ཁ་འབབ་ནི་ཆུ་བོ་སིནྡྷུ། ནུབ་ཀྱི་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་ནི་ཆུ་བོ་པཀྵུ་སྟེ་ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོ། བྱང་གི་སེངྒེ་ཁ་འབབ་ནི་ཆུ་བོ་སི་ཏ་བཅས་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འབབ་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་གླང་ཆེན་དང་རྨ་བྱ་རྟ་མཆོག་སེངྒེ་བཅས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བ་ནས་བབས་པས་བོད་ཀྱི་ཕ་མེས་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། །གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ལྡན་ཏེ། མཚམས་མཛོད་ལས། བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་བ་དང་། །འཇམ་དང་དྭངས་དང་དྲི་ང་མེད། །འཐུང་ན་མགྲིན་དང་ལྟོ་བ་ལ། །མི་གནོད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ། །ཞེས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་བོ་དེ་རྟེན་མདུན་གྱི་ཡོན་ཆབ་ཏུ་ཕུལ་ནའང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསོག་ཐུབ་པ་ཇོ་བོ་་རྗེའི་གསུང་རྒྱུན་ལ་ཡོད། །
གསུམ་པ། རྩི་ཤིང་གི་ཐོན་ཁུངས།
༡༩༥༠ལོ་ནས་བཟུང་། རྩི་ཤིང་རིག་པའི་མཁས་པས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རྩི་ཤིང་ལ་ཡུན་རིང་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་འབྲས་ལ། རྩི་ཤིང་རིགས་༥༩༠༠ལྷག་ཡོད་པར་བཤད། རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས། ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་འགའ་ལས། དེ་མིན་ཞིང་ཆེན་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་འགྲན་ཐབས་བྲལ། དེའི་ནང་རི་སྐྱེས་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་༤༠༠༠ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་ལ་འདེབས་འཛུགས་བྱས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་རིགས་༣༠ལྷག་ཡོད་པ་དང་། སྔོ་ཚལ་རིགས་༥༠ལྷག་ཡོད། རི་སྐྱེས་སྨན་ལྡུམ་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་གསུང་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ལ་སྨན་ལྡུམ་སྟོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཡོད་དེ། ཤིན་ཏུ་སྙན་གྲགས་ཆེ་རིགས་ལ་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། སྙི་བ། སྡོང་ཕུང་། མེ་ཏོག་གངས་ལྷ། 厚朴སྟབ་སེང་། མྱང་རྩི་སྤྲ སྨུག་རྩྭ། གངས་ཇ་སོགས་ཡོད། གཡེར་མ་དང་འདྲེ་ཚེར་མ། ལུག་མིག་མེ་ཏོག 柴胡ཏང་ཀེས། ར་དུག་རེ་ལྕག སྤྲུ་ནག མཚེ་ལྡུམ། སྲོ་ལོ་དཀར་པོ། ཤིང་མངར་སོགས་རང་བྱུང་སྨན་ལྡུམ་གྱི་བང་མཛོད་དུ་གྱུར་ཡོད། འབྲས་ཤིང་གི་སྐྱེ་དངོས་གཙོ་བོ་ནི་སྟར་ཀ་དང་། ཤིང་ཏོག་ལི། ཀུ་ཤུ། ཁམ་བུ། སེ་འབྲུ། ཚ་ལུ་མ། རྒུན་འབྲུམ་སོགས་ཐོན་རྫས་དེ་དག་མང་ཆེ་ཤོས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་དང་ཤར་ངོས་ས་ཆར་སྐྱེས་ཡོད། ཤ་མོའི་རིགས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་གི་ཤ་མོའི་རིགས་༢༠ལྷག་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་青钢菌དང་གསོམ་ཤིང་གི་ཤ་མོ། ཤ་མོ་དཀར་པོ། ཕྱགས་མའི་ཤ་མོ། 唛头菌 一窝菌 ཤ་མོ་སྤྲེལ་མགོ་མ་བཅས་ནགས་ཁུལ་ས་ཆ་ལ་ཡོད།
བཞི་པ། གནམ་གཤིས་ཐོན་ཁུངས་ནི།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ས་བབ་ནི་ནུབ་བྱང་མཐོ་ལ་ཤར་ནུབ་དམའ་བས། བོད་ཀྱི་བྱང་ངོས་ཀྱི་མཐོ་སྒང་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིས་༤༥༠༠ནས་༥༠༠༠བར་ཡོད་པ་དང་། གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཤར་ལྷོའི་གཤོང་ས་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིས༡༠༠༠མན་དུ་ཡོད། ཤར་ལྷོ་ནས་ནུབ་བྱང་དུ་རིམ་གྱིས་འདི་ལྟར་འཁོད་ཡོད་དེ། ཤིན་ཏུ་དྲོ་བའི་ས་ཁུལ་ལ་དུས་རླུང་རློན་གཤེར་ཅན་དང་། དྲོ་བའི་ས་ཁུལ་ལ་རློན་གཤེར་ཅན་དང་། དྲོ་འཇམ་ས་ཁུལ་ལ་དུས་རླུང་རློན་མ་གཤེར་ཅན་དང་། གྲང་ཁུལ་ལ་དུས་རླུང་གཤེར་མ་སྐམ་ཅན་དང་། ། གྲང་ཁུལ་ལ་དུས་རླུང་སྐམ་པའི་གནམ་གཤིས་སོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནམ་གཤིས་དེས་ས་གཞི་ལ་རིམ་བཞིན་ནགས་ཚལ་དང་། སྡོང་ཕྲན། སྤང་ལྗོངས། ས་རྒོད་བཅས་རིམ་གྱིས་གྲུབ། གཞན་ཡང་ས་བབ་ཡུལ་གཤིས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་མཐུན་གྱི་གནམ་གཤིས་རིགས་གང་མང་སྟོན་བཞིན་ཡོད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གིས་ས་གོ་ལ་ཧྲིལ་བོའི་གནམ་གཤིས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། གཅིག་ནས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་གླིང་གི་དུས་རླུང་ས་ཁུལ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྐམ་སའི་གནམ་གཤིས་སུ་ཆགས་པ་མ་ཟད། ས་ཆ་འདི་ས་གོ་ལའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་འཕྲེད་ཐིག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་དང་མི་འདྲ་བའི་མཛེས་ལྗོངས་སུ་གྲུབ་ཡོད། དེ་བས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ངོས་སུ་ཆགས་པའི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚེ། འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀྲུང་གོ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤར་ལྷོའི་ས་ཁུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་ལ་ཐད་ཀར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབ་ཀྱིན་ཡོད། གཉིས་ནས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ས་ངོས་དྲོ་ཞིང་འཇམ་པས། དབྱར་དུས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་དྲོ་ཞིང་དམའ་བའི་ལྗིད་རླུང་འཁྲིགས་པས། དབྱར་རླུང་སྐམ་སའི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་གཡུག་པ་དང་། ཆར་ཆུ་མང་བ་ཕན་ནུས་ལྡན། དེས་ན་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་ཐ་ན་སའི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་གནམ་གཤིས་ཇེ་དྲོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚོར་སྣང་ཆེ་བའི་ས་ཆ་དང་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་དུས་རླུང་དང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ཕོག་ཐུག་དང་གཡོ་འགུལ་བྱ་རྒྱུ་རེད། འཛམ་གླིང་གཙང་ཆབ་མང་ཤོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་གལ་འགག་ཆེ་ལ་ཕོག་ཐུག་འགྲོ་སླ་བའི་གཉན་ས་ཞིག་ཡིན།
ལྔ་པ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་འདབ་ཆགས་དང་སྡེར་ཆགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འཚོ་གནས་དང་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ས་འདི་འཛམ་གླིང་ན་འགངས་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་སྲོག་ཆགས་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཞིག་ཡིན། སྡོམ་རྩིས་ལྟར་ན་མདོ་དབུས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་འོ་ནུའི་སྲོག་ཆགས་རིགས་༡༤༢༡དང་། འདབ་ཆགས་རིགས་༤༨༨ ལྟོ་འགྲོའི་རིགས་༥༦ སྐམ་ཆུ་གཉིས་འཚོའི་རིགས་༤༥ འབུ་སྲིན་རིགས་༣༠༠༠ལྷག་དང་ཉ་རིགས་༧༠ལྷག་བཅས་ཡོད། དེའི་ནང་འཛམ་གླིང་ནས་དཀོན་ཞིང་འགངས་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་རིགས་༣༠༠ལྷག་ཡོད། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཙོ་སྲུང་གི་གྲས་སུ་བཀོད་པའི་སྲོག་ཆགས་༡༢༥ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དོམ་ཁྲ་དང་རྐྱང་། སྤྲེའུ་སྤུ་སེར། གཟིག་ཁྲ། འབྲོང་། བསེ་རུ། རྒྱ། ཤྭ་བ་མཆུ་དཀར། གཙོད། གཉན། ཤྭ་བ་རྔ་རིང་། རྟ་མིན་བོང་མིན། ཤྭ་བ་སེར་ཆེན། སྤྲེའུ། གསའ། ཆུ་སྲམ། གཡི། ཝ་དམར། ཕག་རྒོད། ནེའུ་ལེ། གླ་བ། གནའ་བ། དགོ་དམར། ཤེལ་ཏ། སྟག་སོགས་ཡོད། དཀོན་ཞིང་རྩ་ཆེ་བའི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་རིགས། དཔེར་ན་ཁྲུང་ཁྲུང་མགྲིན་ནག་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་མགོ་ཁྲ། ངང་པ། བྱ་ཝང་དཀར་པོ། བྱ་ཝང་སྔོན་པོ། ཁྲུང་ཁྲུང་མཇུག་ནག གོང་མོ། གསེར་བྱ་ལྟོ་དཀར། སྐྱུང་ཀ བྱ་དེ་དཀར་ཐིག་ཅན། ནེ་ཙོ། བྱ་རྒོད། ཁྱུང་ཆེན། གླག་སོགས་རིགས་༡༠༠་ལྷག་ཡོད།
དྲུག་པ། ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས།
བསྡོམས་རྩིས་ལྟར་ན། ནགས་ཚལ་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ་༡༨༢༣ཡོད་པས། ནགས་ཚལ་གྱི་ཁེབས་ཚད་༦%་ཟིན་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་བོད་ལྗོངས་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ་༩༤༨༠ཡོད་པ་དང་། ཀན་སུའུ་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ་༨༨༧ཡོད། མཚོ་སྔོན་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ་༢༡༣༣ཡོད། རྔ་པ་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ༡༧༦༣ཡོད། དཀར་མཛེས་ཁུལ་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ་༢༠༥༩ཡོད། བདེ་ཆེན་ལ་མུ་ཁྲི་ཚོ་༡༢༣༡ཡོད། ལྗོན་ཤིང་གི་རིགས་༥༠ལྷག་ཡོད།
བདུན་པ། གཏེར་རྫས་ཐོན་ཁུངས།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་ས་འོག་གི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་དེ། ས་གཤིས་བརྟག་ཞིབ་པས་རྩད་ཆོད་པ་ལྟར་ན། གཏེར་རྫས་རིགས་འདྲ་མིན་༡༠༠ལྷག་ཡོད། དེ་དག་སྤྱི་བཏང་ལྟར་བགོས་ན་རིགས་ཆེན་མོ་༡༢ཡོད་དེ། ༡ ལྕགས་རིགས་ནག་པོ་ནི་ལྕགས་དང་རད། ཀེ་ལྕགས་བཅས་ཡིན། ༢ མདོག་ལྡན་ལྕགས་རིགས་ནི་ཟངས་དང་ཧ་ཡང་། ཏི་ཚ། མྭེ། ནིག ཁོབ། ཝུ། གཤའ་དཀར། མོལ། པིས། དངུལ་ཆུ། འཐི་སོགས་ཡོད། ༣ རྩ་ཆེན་གྱི་ལྕགས་རིགས་ནི་གསེར་དང་དངུལ། ཕེད་སོགས་ཡོད། ༤ དཀོན་པའི་ལྕགས་རིགས་ནི། ལིས་དང་རྭོབ། སེས། ཛིར། ནི་བ། མོལ་སོགས་ཡོད། ༥ འཕྲོ་བའམ་ཚེར་བའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཏེར་རྫས་ནི་ཡུ་དང་མོལ། ཐོ་བཅས་ཡོད། ༦ ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གཏེར་རྫས་ནི་རྡོ་སོལ་དང་རྡོ་སྣུམ། རང་བྱུང་སོལ་རླངས། སྣུམ་ལྡན་རྡོ་གཡམ། ས་འོག་ཚ་ནུས་བཅས་ཡོད། ༧ དམིགས་བསལ་ལྕགས་རིགས་མ་ཡིན་པ། ཉི་མ་ཁ་ཆུ་དང་རྡོ་རྗེ། ཆུ་ཤེལ་བཅས་ཡོད། ༨ ཚྭ་རིགས་ཀྱི་གཏེར་རྫས་ནི་ཚྭ་དང་ཅ་ཚྭ། བ་ཚྭ། ཚ་ལ། ཟེ་ཚྭ་སོགས་ཡོད། ༩ རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་དང་གཡང་ཊིའི་རིགས་ནི། སེ་འབྲུ་རྡོ། ཚོན་ལྡན་མེ་རྡོ། སྤོས་ཤེལ། མ་ན་ཧོ། གཡང་ཊི་ལྗང་གུ། གཡུ། རིན་སྤུངས་ཀྱི་གཡང་ཊི། ལིག་བུ་མིག་སོགས་ཡོད། ༡༠ ལྕགས་རིགས་བཞུ་བའི་ཞོར་གཏོགས་རྒྱུ་ཆ་ནི། 菱镁矿,耐火粘土,白云岩,石岩等 ༡༡ རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ནི། ལྗིད་ཚད་ཆེ་བའི་ཤེལ་རྡོ་དང་། 自然硫砷,明矾石,黄铁矿 ༡༢ འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆ་དང་དེ་མིན་ལྕགས་རིགས་མ་ཡིན་པ་ནི། ཅུ་གང་དང་རྡོ་སྣག རྡོ་ཐལ་བྲག་རྡོ། ཨར་འདམ་བྲག་རྡོ། རྡོ་ཀ་མ་རུའི་བྲག་རྡོ། འཛེང་རྡོ། ཀེས་ཙའོ་ས་དཀར། ཀའོ་ལེན་ས་དཀར། དཀར་གོང་སོགས་ཡོད།
གཏེར་ཁ་དེ་དག་གི་བསགས་ཚད་དམ་འདུས་ཚད་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་པ་དང་། གཏེར་ཁ་དེ་དག་གི་བབ་ཚད་དང་རིམ་པ་མཐོ་ཞིང་། གཏེར་ཁ་འགའ་ལ་བབ་ཚད་དང་བུངས་ཚད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྔོན་གྲས་སུ་ཐོན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཀེ་ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་དང་ཚྭ། ཟངས། ས་དྲོད་སོགས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བསྡོམས་གྲངས་དང་སྤུས་ཚད་དེ་འཛམ་གླིང་གི་ཡོངས་རྩེའི་གྲས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད་ཁྱད་པར་དུ་ཚྭ་མཚེའུ་གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཚད་དེ་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོ་ཡིན། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ནུས་པའི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་ཆུ་ནུས་དང་། རང་བྱུང་སོལ་རླངས།ས་སྣུམ། ས་དྲོད། ཉི་ནུས། རླུང་ནུས། རང་བྱུང་རླངས་ནུས་སོགས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མདུན་ལྗོངས་ལེགས་ཤོས་ནི་ཆུ་ནུས་དང་ཉི་ནུས། རླུང་ནུས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བཅས་ཡིན།
ཅི་འདྲའི་རིག་གནས་ཁོར་ཡུག་ནི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་འཆམ་མཐུན་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡུན་དུ་འཚོ་ཞིང་རྒྱུན་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་གནད་འགག་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། མིའི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་ལོ་རྒྱུས་ནི་མིའི་རིགས་རིམ་བཞིན་རང་བྱུང་ཁམས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་རང་བྱུང་ཁམས་ལས་སློག་འདོན་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིན། མི་རིགས་ཤིག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱང་འཕོ་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་དེ་འདྲ་ཞིག་བརྒྱུད་དགོས་ངེས་རེད། འོན་ཀྱང་མི་རིགས་སོ་སོས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་བའི་ཁྲོད། རང་བྱུང་དང་ཁོར་ཡུག་ཐོན་ཁུངས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་དེ་བརྗོད་སྙིང་དུ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྲིད། སྐྱེ་དངོས་སྣ་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་། དེ་མིན་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་སོགས་ཐད་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར། མི་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་དོན་དམ་པའི་སྟེང་ནས་མིའི་རིགས་གཙོར་བྱས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཚོ་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་ཐོད་ཐུག་མིན་ལ་ངེས་པར་དུ་རིག་པ་དྭངས་པོའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་ལྟ་དང་རང་སྐྱོན་རང་བརྟག་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། ཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལ་ཕན་གནོད་གང་འདྲར་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་མཇུག་བྱེད་དགོས།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་གཙོ་བོར་བོད་རིགས་གཙོར་བྱས་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལ། མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡུལ་ལྗོངས་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་གྲུབ་ཡོད། བོད་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་ནི་དེའི་ནང་ནས་ཆེས་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་རིགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་སྐྱེ་འཆིའི་འཁོར་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རེ་བ་ནན་པོའི་འོག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བགྲང་ལས་འདས་པའི་ཚེ་སྲོག་གི་སྐྱེ་འཆི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོའི་ནང་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་རུ་གྱུར་མྱོང་བར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་ཅིང་། མ་ཡུམ་དེ་དག་ད་ལྟའི་རང་རང་གི་མ་ཡུམ་ཇི་བཞིན་དཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། སྐྱེ་འཆི་འཁོར་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་མ་རུ་གྱུར་བའི་མ་ཡུམ་ཡོངས་ཀྱི་དྲིན་དྲན་པ་མ་ཟད། དེའི་དྲིན་ལན་གསབ་པའི་འདུན་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་ཡིན།
མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་ས་གོ་ལའི་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱིས་སློང་དུ་ཕུད་པའི་གངས་རིའི་ཁམས་འདིར་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་ཞིང་འཚོ་གནས་སུ་བྱས་པའི་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས། ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་གངས་རིའི་ལྗོངས་ནི་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་ཞིང་། བོད་མི་རིགས་ནི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བདག་པོ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཡིན་པས། ལུས་ཀྱི་ཁྲག་རྩ་ནང་དུ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བཞུར་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་བར་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུད་ཐག་མ་ཆད་པ། སེམས་རྒྱུད་བྱམས་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་བདེ་བར་འགོད་པའི་བསམ་བློ་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོད། ཚེ་སྲོག་མཐའ་དག་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པས། ཚེ་སྲོག་ཡོད་ཚད་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་འདོད་མོས་གཅིག་མཐུན་ཡིན། མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དེ་གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་ཐོག་ཏུ་སྐྲུན་མི་རུང་། རང་གིས་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དེ་གཞན་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་མི་རུང་ཞེས་པའི་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་དེ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསྲིངས་ཤིང་ཚེ་སྲོག་ལ་སྦོམ་ཕྲ་ཇི་འདྲ་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཚོ་ཐབས་མི་འདྲ་བའི་ཚེ་སྲོག་མཐའ་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་དགོས་ངེས་རེད།
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཁེ་གཏད་པའི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་དེ་མི་སེམས་གཏིང་ལ་འཇགས་ཡོད། བོད་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་ཁྲོད། ཡུལ་ལ་ཡུལ་ལྷ་རི་ལ་གཞི་བདག་དང་ས་ལ་ས་བདག ཆུ་བོ་དང་མཚེའུ། བྲག་རི་དང་སྤང་ལྗོངས་སོ་སོར་བདག་པོ་ཡོད་པར་བློ་འཁེལ་བས། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་དུང་བ་ཚད་མེད་བཅངས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མི་གཤིས་ལྡན་པས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་ཏེ། མི་དང་རང་བྱུང་བར་ལ་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཆགས། བོད་ཁུལ་ནས་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་པའི་རི་བོ་རེ་རེ་དང་གཙང་ཞིང་དྭངས་པའི་ཆུ་མིག་རེ་རེ་ལ་རང་བྱུང་གི་ནང་དོན་མ་ཚད། ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལྡན། བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་སེམས། གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་བཅས་སྙིང་པོར་འཛིན་པའི་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་དེ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམ་ཆུང་ས་ཆའི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་ཅན་དང་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྲུང་འཁོར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་ཆ་མཐུན་པའི་རིག་གནས་ཁོར་ཡུག་ཅིག་མེད་ན། ས་འདིའི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་ཅན་ཉམས་གུད་མེད་པར་གནས་ཐུབ་པ་དེ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཉམས་མེད་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞན་ལ་མེད་པའི་རང་བྱུང་གི་ས་གཤིས་ཡུལ་བབ་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཟད། གཙོ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་བྱམས་སྙིང་རྗེས་ཕྱུག་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་ཁེ་གཉེར་བའི་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་ཕན་ནུས་མངོན་གསལ་ཞིག་བཏོན་པ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །དེ་བས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་རིག་གནས་ཁོར་ཡུག་བར་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར། །མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་དང་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་བཟང་པོ་བྱས་ན་ཀྲུང་གོ་དང་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡ། ས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ལ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་ཚབ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་སྙིང་དོན་གལ་ཆེན་ལྡན།
མཇུག་མཐའི་ཡུལ་ལྗོངས་གཙང་མའི་རེ་འབོད་སྐྱེ་བ་ལྔ་པའི་གཤོག་སྒྲ་ལས་དྲངས།


text:
ཕ་ཡུལ་རྫོང་མགོ་རུ་ལོག་ཐེངས་རེར། ངས་ཐོག་མར་གྲམ་པ་དེ་དྲན་གྱིན་ཡོད། རྫོང་མགོའི་གྲམ་པར་བསླེབས་དུས། ངས་ཐོག་མར་ནགས་ཚལ་དེ་དྲན་གྱིན་ཡོད། རྫོང་མགོ་རུ་སྔོན་ཆད་ནགས་ཚལ་ཡོད་མེད་ངས་མི་ཤེས། འོན་ཏེ་རྫོང་མགོ་རུ་སྔོན་ཆད་གྲམ་པ་དེ་འདྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་མེད་པ་ངས་གསལ་བོར་ཤེས། ངའི་དྲན་པའི་ཁྲོད་དུ། རྫོང་མགོ་ནི་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་ཤིང་ཞིང་ས་ཆེ་ལ། ཞིང་ཕྱུགས་གཉིས་ཀ་གཉེར་བའི་གྲོང་སྡེ་ཞིག་རེད། ཐར་ཐོར་དུ་འདུག་པའི་དུད་ཁྱིམ་དག་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་ལོ་ཏོག་དང་ལྗོན་ཤིང་གིས་ཁེབས་ཡོད་ལ། ཤང་ཤང་བཞུར་བའི་གྲམ་ཆུ་དྭངས་མོའི་འགྲམ་གཉིས་སུ་སྤང་རྩྭ་དང་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་དང་། འོམ་བུའི་ཚལ་དུ་རི་བོང་དང་བྱ་དེ་ཕོ་སོགས་བག་ཡངས་ཀྱིས་རྒྱུ། མི་རྒན་དག་གིས་ཞིང་ནང་དུ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་འགྲམ་དུ་ར་ལུག་དང་རྟ་བོར། བ་ལང་སོགས་འཚོ་ཞོར་དུ་རི་སྐྱེས་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་དང་རྩེད་འཇོར་རོལ་གྱིན་མཆིས། མི་ལོ་མང་བོ་ཞིག་ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་དུ་བཞུད་ཟིན། ད་ལྟའི་རྫོང་མགོ་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། གྲམ་པ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་དུས། ལུང་ཕུའི་ཨ་མྱེས་བྲག་དཀར་གྱིས་སྔ་མོ་ནས་གངས་དཀར་གྱི་ཕྱིང་ཞྭ་ཕུད་ཟིན་ལ། ལུང་མདོའི་རྨ་ཆུ་སྔོན་མོའང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པའི་ནད་པ་ཇི་བཞིན་འཕྲེད་ལ་ཉལ་འདུག གྲོང་སྡེའི་མདུན་རི་དང་རྒྱབ་རི་ཡིས་སློག་པ་དོར་པས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུ་དང་ཁོག་སྨད་བྲག་འཕྲང་དུ་གྱུར། སྔོན་ཆད་གང་སར་མཐོང་ཐུབ་པའི་སྡོང་རྒན་དེ་དག་ཀྱང་གློ་བུར་དུ་ཡལ་ཟིན། གལ་ཏེ་ཚེ་འདས་གནའ་མི་ཞིག་སླར་གསོན་ནས་རང་གི་ཕ་ཡུལ་རྫོང་མགོར་བསླེབས་ཚེ། ཁོའི་མིག་མདུན་གྱི་གྲོང་སྡེ་དེ་ནི་རང་ཉིད་འཚོ་གཞེས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱིད་པའི་ཕ་ཡུལ་དེ་རེད་ཟེར་ན་རྩ་བ་ནས་ཡིད་ཆེས་མི་སྲིད།
རྫོང་མགོ་རུ་སྔོན་ཆད་ནགས་ཚལ་ཡོད་ངེས། འོན་ཀྱང་རྫོང་མགོའི་ནགས་ཚལ་ནི་གྲོང་མིའི་བརྙས་བཅོས་མ་བཟོད་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་བྲོས་སོང་བ་འདྲ། ཡང་ན། རྫོང་མགོའི་ནགས་ཚལ་ནི་རྫ་རི་ལུང་སྟོང་འགྲིམ་རྒྱུར་དགའ་བའི་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ། གང་ལྟར་ཀྱང་རྫོང་མགོ་རུ་ནགས་ཚལ་ཡོད་ན། ཞེང་ལ་གོམ་པ་ལྔ་བཅུ་མི་ལོངས་པའི་གྲམ་ཆུང་ཞིག་མཚན་ཞག་གཅིག་གི་རིང་ལ་གོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལས་ལྷག་པའི་གྲམ་པ་དེ་འདྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དོན་མེད།
དེ་ནི་སྟོན་ཁའི་མཚན་མོ་ཞིག་སྟེ། གློག་དམར་དང་འབྲུག་སྒྲས་བར་སྣང་དུ་འཚང་ཁ་བྱེད་ཅིང་། ཆར་བས་ས་གཞིར་རྡོག་པས་བརྫིས་སོང་། ཕྱི་ཉིན་ནམ་ལངས་དུས། ང་དང་ན་ཟླ་ཚོས་རྩེད་ར་བསྒྲིགས་མྱོང་བ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འཚོས་མྱོང་བའི་སྤང་དང་འོམ་བུའི་ཚལ་སོགས་ནི་འཁྲུལ་སྣང་བཞིན་དུ་གར་སོང་མི་ཤེས་ལ། གཡུལ་ཁར་སྤུངས་པའི་གྲོ་ནས་སྲན་གསུམ་གྱི་འབྲུ་རིགས་ཀྱང་གར་སོང་མི་ཤེས། འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོ་དང་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་དག་ཀྱང་གར་སོང་ཆ་་མེད་དུ་གྱུར། རྫོང་མགོ་ཟེར་བའི་གྲོང་སྡེ་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཆུ་ལོག་གིས་ཁུར་ཅིང་རྡོ་བས་གཡོགས་འདུག དུས་དེ་ནས་བཟུང་། ང"རྡོ་ཀན་ཚོར་ཕ་མ་མེད་པར་འཕེལ་བ་ཨ་མཚར"ཞེས་པའི་བྱིས་པའི་ངག་གི་རོལ་རྩེད་དེར་གཞི་ནས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་སོང་།
དེ་ནི་དབྱར་ཁའི་ཕྱི་དྲོ་ཞིག་སྟེ། སྤྲིན་ནག་དང་གློག་དམར་སྨྱོས་ཟིན་ལ་འབྲུག་སྒྲ་དང་ཆར་བའང་སྨྱོས་ཟིན། དེར་མཐུད་ནས་ཆུ་ལོག་ཀྱང་སྨྱོས་པར་གྱུར་ཏེ། ལུང་བ་འུར་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་ཆུའི་རླབས་དགུང་ལ་འཕྱོ། འདམ་དྲིས་གང་སར་ཁྱབ། དྲག་ཆར་འབབ་མཚམས་བཞག་ནས་དུས་ཚོད་གཅིག་ཙམ་སོང་བ་ན། གཏམ་ངན་ནི་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་བརྙེགས་ནས་རྣ་རྩར་འབྱོར་འོངས་པ་ནི། ཆུ་ལོག་གིས་ཕྱུགས་རྫི་བུད་མེད་ཅིག་གི་ཚེ་སྲོག་ཕྲོགས་པ་དང་། ར་ལུག་བ་ལང་སོགས་ཕྱུགས་རིགས་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་རྨ་ཆུར་བཏབ་པར་མ་ཟད།
ཞིང་ཁའི་ལོ་ཏོག་ཕལ་ཆེར་འདམ་གྱིས་ཁྱུར་མིད་བཏང་སོང་ཟེར། འདི་ནི་ཞི་བདེའི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་གྱི་དམག་འཁྲུག་ངོ་མ་ཞིག་ཅིས་མ་ཡིན། དེ་ནི་རྩོམ་འདི་མ་བྲིས་སྔོན་གྱི་ཉིན་དྲུག་པའི་ཉིན་གུང་སྟེ། ཡུལ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཡིན་ལ་ད་ལྟ་ཟི་ལིང་དུ་སློབ་ཆེན་འགྲིམ་བཞིན་པའི་སློབ་མ་ཞིག་ངའི་ཤག་ཏུ་བསླེབས། ངས་ཕ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དྲིས་པ་ལ། ཁོས་ནི་ཧ་ཅང་ཡིད་ཕངས་པའི་ཉམས་ཀྱིས་བཤད་རྒྱུར། "སྟོན་འབྲུ་སྔ་མོ་ནས་བསྡུས་ཟིན་པ་དང་། ད་ནི་གྲོང་མི་རྣམས་ཀྱིས་སིལ་ཏོག་དང་གཡེར་མ་སོགས་འཐོག་བཞིན་པའི་སྒང་རེད། གཏམ་ངན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཉིན་འགའི་སྔོན་ལ་ཕ་ཡུལ་དུ་དྲག་ཆར་ཐེངས་ཤིག་བབས་ནས་ཞིང་ས་མང་བོ་རྡོ་དང་འདམ་གྱིས་བརྫིས་ཤིང་། ཆུ་འདྲེན་པའི་རྐ་ནི་མེད་བརླག་ཏུ་བཏང་། འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ལམ་ཡང་རྐེད་ནས་བཅད། རྩྭ་ར་དང་སྡོང་ར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཤྭ་འོད་ཀྱིས་བསྣུབས་པས། གྲམ་པ་ནི་སྔར་ལས་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་སོང་འདུག"ཟེར། སྐད་ཆ་དེ་ཐོས་འཕྲལ་ངའི་ངག་ནས་དབང་མེད་དུ"ད་ནི་རྫོང་མགོ་ཟེར་བའི་གྲོང་སྡེ་འདི་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ནས་ཤུལ་མེད་དུ་ཡལ་བའི་དུས་དེར་བསླེབ་རྒྱུར་རིང་བོ་མི་འགོར་བ་འདྲ"ཞེས་ཤོར། ངོ་མ། དེ་འདྲའི་ཆག་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏག་ཏག་ལ་རྫོང་མགོ་ནས་བྱུང་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།
ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ། མི་མང་བོ་ཞིག་གིས་དུས་རྒྱུན་དུ་ལེ་བདའི་ཚུལ་གྱིས། རང་བྱུང་ཁམས་འདིས་ང་ཚོ་འཇོམ་ཀྱིན་ཡོད་ཟེར། ངའི་བསམ་པར། རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཕ་རོལ་གཞོམ་མཁན་ཞིག་སྲིད་ན་ཡོད་མི་དཔེ། མ་གཞིར། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱིས་ང་ཚོ་དོན་མེད་དུ་འཇོམས་མི་སྲིད། ང་ཚོས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཤིག་གིས་ཟོས་ན་མ་གཏོགས་ཤིག་ལ་ཤ་འཁོན་མི་སློག་པ་མིན་ནམ། ང་ཚོ་ནི་ཤིག་གི་སའི་གོ་ལ་ཡིན་ཞིང་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། ང་ཚོ་སྟེ་བགྲང་གིས་མི་མང་བའི་ཤིག་ཚོགས་ཀྱིས་སའི་གོ་ལ་ཇི་ལྟར་འཆས་ཀྱང་དེས་ང་ཚོ་རྩ་མེད་དུ་བཏང་མ་མྱོང་། སའི་གོ་ལས་ང་ཚོ་རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ལྟར་རྒས་ནས་འཆི་རུ་འཇུག་གིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་ལུས་སྟེང་དུ་རྒས་ནས་ཤི་བའི་ཤིག་ག་ཚོད་ཡོད་དམ།
ངས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྫོང་མགོའི་ཆག་སྒོ་དེ་དག་ནི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་མ་རངས་པས་མིན་ལ། ཡུལ་ལྷ་གནས་བདག་རྣམས་ཁྲོས་པས་ཀྱང་ག་ལ་ཡིན། དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལས་གཞན། གཙོ་བོ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ནང་དུ་ལུང་ཁོག་དེར་ཆགས་པའི་གྲོང་སྡེ་དག་གི་མི་གྲངས་ཇེ་མང་དུ་འཕེལ་པའམ་ཕྱི་རོལ་ནས་མི་མང་བོ་ལུང་ཁོག་འདི་རུ་ཁྱིམ་གཞིས་སྤོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁ་རྒྱབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་མིག་མདུན་ཁོ་ན་བསམས་ནས་ས་རྐོ་རྡོ་སློག་བྱས་པ། ཕྱུགས་ཟོག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱུག་པོར་སྒྱུར་འདོད་ཀྱིས་ར་ལུག་མང་དུ་གསོས་ནས་རྩྭ་ས་གཏོར་བརླག་བཏང་བ། ཁང་ཁྱིམ་གསར་སྐྲུན་གྱི་དོན་དུ་ལྗོན་པ་རྫོགས་མེད་བཅད་པ། ཐབ་ཀྱི་མེ་ཁ་གསོ་བར་རྩི་ཤིང་རྩ་བ་ནས་བཀོག་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས། ཡུལ་དེའི་ས་ཡི་བཅུད་གཡང་ནི་ཉམས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་བརླགས། ས་ཆུ་སྲུང་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་ནི་ཤོར་ཏེ། རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོས་འཁོན་ལན་བསློགས་པས་ལོས་ཡིན། ངས་ནགས་ཚལ་དྲན་གྱིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེས་ཆར་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་སྙོམ་སྦྱོར་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ལྟག་ཆུ་སྐྱིལ་གསོ་དང་ས་རླན་འཛིན་པ། སྔོ་ཤུན་སྲུང་སྐྱོང་དང་ས་ཆུ་སྲུང་འཛིན་བྱེད་པ། མཁའ་རླུང་དྭངས་གཙང་དུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་གྱིན་ཡོད་པས། ནགས་ཚལ་ནི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེ་སྐྲུན་མཁན་གྱི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་མཚུང་ལ། ང་ཚོའི་མ་ཡུལ་སྟེ་སའི་གོ་ལ་འདིའི་སློག་པའི་ཐོག་གི་སྤུ་རྫོང་མཐུག་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། །
ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སའི་གོ་ལ་འདི་དང་པོ་ཆུ་ཡིས་དབང་བསྒྱུར་པ་དང། བར་དུ་རྩི་ཤིང་གིས་དབང་བསྒྱུར་པ་སྟེ། ནགས་ཚལ་གྱིས་གོ་ལ་ཟླུམ་པོ་འདི་ཡོངས་སུ་ཁེབས་མྱོང་། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ། སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་ནགས་ཚལ་ལས་མང་ཤོས་འཇིག་སོང་། ད་ལྟ། གོ་ལ་ནི་ས་རྡོ་དང་བྱེ་རྡུལ་གྱི་ལག་འོག་ཏུ་ཚུད་ཅིང་། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཀུན་ཉམ་ཐག་གི་གནས་སུ་ལྷུང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་གནོད་པ་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་སོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ནི་གཉིད་ལས་སད་པ་བཞིན་ནགས་ཚལ་གྱི་རིན་ཐང་ག་འདྲ་ཡིན་པ་ད་གཟོད་རྟོགས་ཤིང་། རང་གི་འཚོ་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མགོ་བརྩམས་པ་དེ་ནི་དངོས་གནས་དགའ་འོས་པ་ཞིག་རེད། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་ལས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ1991ལོའི་ཟླ9པར། རྒྱལ་ཁབ130ལྷག་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་པ2500ཡིས་ཧྥ་རན་སེའི་རྒྱལ་ས་ཕ་རི་སི་རུ《ཕ་རི་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ》སྤེལ་ཏེ། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་སའི་གོ་ལར་ལྗང་མདོག་གི་ན་བཟའ་ཡང་བསྐྱར་མནབ་ཏུ་འཇུག་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་བཏང་། སྤྱི་ལོ1992ལོར། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་དབུ་འཛིན་ལྷན་དུ་འཛོམས་པའི"འཛམ་གླིང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཚོགས་ཆེན"ཞེས་པའི་སྟེང་དུ། ནགས་ཚལ་ནི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་གི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོར་གྱུར། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་སྡོང་འཛུགས་ནགས་སྐྲུན་གྱི་བྱ་བཞག་དེ་རྒྱལ་ཁབ་བམ་ས་ཆ་སོ་སོ་དང་མི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་གཙིགས་སུ་འཛིན་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ། ང་ལ་སེམས་འདུན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་དེ། མི་རིང་བའི་དུས་ཤིག་ན། རྫོང་མགོའི་ལུང་ཁོག་ཀུན་ཏུ་ཤིང་སྡོང་བཙུགས་ནས་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་། རྡོ་མང་བའི་གྲམ་པ་དེའང་སྔོན་ཆད་བཞིན་དུ་སྤང་རྩྭ་དང་འོམ་བུས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་དང་། དྭངས་གཙང་ཆུ་བོའི་འགྲམ་གཉིས་ནི་སླར་ཡང་བྱ་བྱིའུ་འབའ་འབུ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་སྒོ་ཕྱུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གླིང་ག་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན། མདང་དགོང་ཡང་ཆར་བ་བབས་སོང་། སྒེའུ་ཁུང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲུག་སྒྲ་ལ་ཉན་ཞོར་དུ། ངའི་མིག་ལམ་དུ་སྐྱ་མདོག་གི་རྫོང་མགོ་དང་རྫོང་མགོའི་གྲམ་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཤར་བྱུང་། (2006ལོའི་ཟླ9པའི་ཚེས1ཉིན་ཆབ་ཆ་རུ།)