text:
རྒྱལ་གཞུང་སྤེལ〔2017〕ཡིག་ཨང12པ།
རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་ལས་ཐིན་གྱིས་ཀྲུང་གོའི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་འབྲིང་གི་འཆར་འགོད(2017—2025ལོ)དཔར་འགྲེམ་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་སྦྱོར།
ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་པུའུ་ཨུ་སོ་སོ་དང་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས་སོ་སོ་བཅས་ལ།
>རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཡིད་འཐད་ཐོབ་ཟིན། ད་ལྟ་ཁྱོད་ཚོར་དཔར་འགྲེམ་བྱས་པ་བཞིན་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་བསྟར་མཐིལ་ཕྱིན་བགྱི་དགོས།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་ལས་ཐིན།
2017ལོའི་ཟླ1པའི་ཚེས22ཉིན།
ཀྲུང་གོའི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་འབྲིང་གི་འཆར་འགོད།(2017—2025ལོ)ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ནད་རིགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ། སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་དང་རེ་སྨོན་ཚེ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། འབད་བརྩོན་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་དང་དུས་འཁོར་ཡོངས་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་འགན་ལེན་བྱེད་ཆེད། ォ“བདེ་ཐང་ཀྲུང་གོ2030”ཡི་འཆར་འགོད་རྩ་གནད サལྟར་འཆར་འགོད་འདི་གཏན་འབེབས་བྱས།
གཅིག འཆར་འགོད་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས།
འཆར་འགོད་འདིའི་ནང་ཡུན་ནད་ཅེས་བའི་ཁོངས་སུ་གཙོ་བོ་སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད། འབྲས་སྐྲན། འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད། གཅིན་སྙིའི་ནད་དང་ཁ་སྦུག་གི་ནད། ད་དུང་གསང་རྒྱུད་ཟགས་གཤེར། མཁལ་མ། རུས་ཀྲང་། དབང་རྩ་སོགས་ཀྱི་ནད་རིགས་འདུ། ཡུན་ནད་ནི་རང་རྒྱལ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་འཇིགས་སྐུལ་ཚབས་ཆེན་བཟོ་བའི་ནད་རིགས་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ངན་ཤུགས་ཐེབས་པས་སྤྱི་པའི་གཙང་སྦྲ་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཡུན་ནད་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་དར་ཁྱབ་ནི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས། མི་འབོར། བྱ་སྤྱོད། ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱི་བཟོ་ལས་ཅན་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན། མི་འབོར་རྒན་རྒོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འགྲོས་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས། སྡོད་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་སོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་ཐེབས་པའི་གནོད་པ་རིམ་གྱིས་གསལ་བོར་མངོན་པ་དང་། ཡུན་ནད་འཕར་བའམ་ཕོག་པ་དང་འཆི་བའི་མི་གྲངས་མཚམས་མེད་འཕར་བས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡུན་ནད་ནད་རིགས་ཀྱི་ཁུར་བོ་ཉིན་རེ་བཞིན་ལྕི་རུ་ཕྱིན། ཡུན་ནད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་དང་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན་ལྡན་པས་འགོག་བཅོས་ལས་འགན་ལ་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་དང་དཀའ་ཚེགས་རང་བཞིན་ལྡན་པ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།
ཉེ་ལམ་ལོ་ཤས་རིང་ལ། ས་གནས་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ནན་ཏན་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱེད་དེ། གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་ལམ་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་བཅོས་་སྒྲིག་དང་རྡོ་ཐ་ཚོད་འཛིན། ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་དང་འཚོ་བཅུད་ལེགས་བཅོས་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཤུགས་ཆེན་པས་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་པས། ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་འགོག་བཅོས་ལས་ཀའི་རྐྱེན་སྲོལ་དང་འགོག་བཅོས་ཞབས་ཞུ་དྲ་རྒྱ་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་ཡོད། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གིས་དོ་ཁུར་ཚད་མཐོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། བདེ་ཐང་རྒྱབ་སྐྱོར་རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་བཅོས་བྱས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་བྱང་ཚད་རིམ་གྱིས་མཐོར་འདེགས་བཏང་བས། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་འབྲིང་གི་འཆར་འགོད་གཏན་འབེབས་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྨང་གཞི་གལ་ཆེན་བཏིང་ཡོད།
གཉིས། སྤྱིའི་བླང་བྱ།
(གཅིག)མཛུབ་སྟོན་བསམ་བློ།
ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ། ལྔ་བ། དྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་བ་བསམ་བློ་གསར་བ་དང་འཐབ་ཇུས་གསར་བ་བཅས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ནན་ཏན་གྱིས་དོན་བྱེད་པ། “སྣ་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱི་ཁོག་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐུལ་འདེད་དང“ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་པ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དེ། གསར་གཏོད་དང་མཐུན་སྦྱོར། ཞི་མཐུན། སྒོ་འབྱེད། མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་ལག་བསྟར་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཅིང་། ཡང་དག་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ལས་ཀའི་བྱེད་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དེ། མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ལྟེ་བར་འཛིན་པ་དང་། གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་ལམ་སྲོལ་བཅོས་གཏིང་ཟབ་དུ་སྤེལ་བ་སྒུལ་ཤུགས་བྱེད་པ། ཡུན་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོད་འཛིན་དང་བདེ་ཐང་རྒྱབ་སྐྱོར་རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་པ། བདེ་ཐང་སྐུལ་འདེད་དང་བདེ་ཐང་དོ་དམ་བྱེད་པ་ཐབས་་ཤས་བྱས་ཏེ། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་རྒྱུ་སྤུས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ཀྱི་ནད་ཕོག་ཉེན་ཁ་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ། ནད་པའི་འཚོ་གནས་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། སྔོན་འགོག་ཐུབ་པའི་ཡུན་ནད་ཀྱི་ནད་ཕོག་པ་དང་འཆི་བ། དབང་སྐྱོན་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་སྟེ། ནད་བཅོས་ལྟེ་བར་འཛིན་པ་དེ་བདེ་ཐང་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྒྱུར་དགོས་ཞིང་། མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོའི་བདེ་ཐང་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་རེ་སྨོན་ཚེ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏང་སྟེ། བདེ་ཐང་ཀྲུང་གོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་འདིང་དགོས།
(གཉིས།)གཞི་རྩའི་རྩ་དོན།
གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་སྦྱོར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཐོན་ཁུངས་སོ་སོར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་ཁྲིད་དང་སྡེ་ཁག་གིས་མཉམ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྐུལ་སློང་། དམངས་ཡོངས་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་པའི་ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་འགོག་བཅོས་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྲིད་ཇུས་ཚང་མའི་ཁྲོད་དུ་བདེ་ཐང་གི་ནང་དོན་འདྲེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་སྒེར་སོ་སོར་འགོག་བཅོས་བྱ་བར་ཞུགས་པའི་བརྩོན་སེམས་སྐུལ་སློང་བྱེད་དེ་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལ་ཕན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ཅིག་སྐྲུན་དགོས།
མཉམ་འཛུགས་དང་མཉམ་སྤྱོད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། “མི་བུ་སོ་སོར་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་འགན་འཁུར་མཁན་དང་པོ་དེ་ཡིན། ” ཞེས་པའི་འདུ་ཤེས་དར་སྤེལ་དུ་གཏོང་བ་དང་། མང་ཚོགས་ལ་བདེ་ཐང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཆགས་པར་་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་དགོས། རང་སྒེར་གཙོར་འཛིན་དང་མིའི་བར་རོགས་རེས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར། སྲིད་གཞུང་གིས་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པའི་བདེ་ཐང་དོ་དམ་མ་དཔེ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། བདེ་ཐང་སློབ་གསོ་དང་བདེ་ཐང་སྐུལ་སྤེལ་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། མི་ཚང་མ་ཞུགས་ཐུབ་པ་དང་མི་ཚང་མས་ཤུགས་འདོན་པ། མི་ཚང་མས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།
སྔོན་འགོག་གཙོར་འཛུན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། བྱ་སྤྱོད་དང་ཁོར་ཡུག་གི་ཉེན་ཁའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོད་འཛིན་པར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ཡུན་ནད་ལ་དུས་སྔ་མོ་ནས་འཚག་བཤེར་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། ནད་རིགས་སྨན་བཅོས་དེ་བདེ་ཐང་དོ་དམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒྱུར་བ་སྐུལ་འདེབས། སྨན་བཅོས་དང་སྔོན་འགོག་མཉམ་སྒྲུབ་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་པ་དང་ཀྲུང་སྨན་དང་ཕྱི་སྨན་གཉིས་ཀར་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དེ། སྡོད་དམངས་ལ་དྲང་སྙོམས་ཡིན་ཞིང་རེག་ཐུབ་པ་དང་མ་ལག་ཚང་ཞིང་རྒྱུན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྔོན་འགོག་དང་སྨན་བཅོས། ཁམས་སོས། བདེ་ཐང་སྐུལ་སྤེལ་སོགས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས།
རིགས་དབྱེ་ནས་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བ་དང་མི་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་ཡུན་ནད་ཁྱབ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འགོག་བཅོས་དགོས་མཁོ་ལྟར། དམིགས་གཏད་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་འགོག་བཅོས་དམིགས་ཡུལ་དང་ཐབས་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐབས་གོ་འཕེར་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་དང་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དེ། ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
(གསུམ།) འཆར་འགོད་དམིགས་ཚད།
2020ལོར་སླེབས་ཚེ་ཡུན་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་ཁོར་ཡུག་མངོན་གསལ་གྱིས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡུན་ནད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་དུས་མིན་འཆི་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་སྟེ། ལོ30-70ཅན་གྱི་མི་ཚོགས་སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད་དང་སྐྲན་ནད། འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད། གཅིན་སྙིའི་ནད་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དུས་མིན་འཆི་ཚད2015ལོ་དང་བསྡུར་ན10%ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། 2025ལོར་སླེབས་ཚེ། ཡུན་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཚོད་འཛིན་ནུས་ལྡན་ཐོན་པ་དང་མི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོའི་བདེ་ཐང་དོ་དམ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ནས། ལོ30-70ཅན་གྱི་མི་ཚོགས་ཀྱི་སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད་དང་སྐྲན་ནད། འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད། གཅིན་སྙིའི་ནད་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དུས་མིན་འཆི་ཚད2015ལོ་དང་བསྡུར་ན20%ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་རེ་སྨོན་ཚེ་ཚད་རིམ་གྱིས་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཡུན་ནད་ཀྱི་ནད་རིགས་ལ་ཚོད་འཛིན་ནུས་ལྡན་བྱ་དགོས།
ཀྲུང་གོའི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་དུས་ཡུན་རིང་འབྲིང་གི་འཆར་འགོད(2017・2025ལོའི)དམིགས་ཚད་གཙོ་བོ།
དམིགས་ཚད་གཙོ་བོ། གཞི་ཐིག 2020ལོ 2025ལོ ངོ་བོ།
སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད་ཀྱི་ཤི་ཚད།( ཁྲི1/10) ཁྲི241.3/10 10%མར་ཆག 15%མར་ཆག སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
སྤྱིའི་སྐྲན་ནད་ལོ5གསོན་ཚད། (%) 39.9% 5%ཡར་
འཕེལ། 10%ཡར་འཕེལ། སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ནད་བྱུང་ཚད་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྲན་ནད་སྔ་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཚད། (%) 48% 55% 60% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ལོ70མན་གྱི་མི་ཚོགས་འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད་ཀྱིས་ཤི་ཚད། ( ཁྲི1/10) ཁྲི11.96/10 10%མར་ཆག 15% མར་ཆག སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ལོ40ཡན་གྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གློ་ནུས་བརྟག་ཚད། 7.1% 15% 25% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་པའི་དོ་དམ་མི་གྲངས།(མི་ཁྲི) 8835 10000 11000 སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
གཅིན་སྙིའི་ནད་པར་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་མི་གྲངས། (མི་ཁྲི) 2614 3500 4000 སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དང་གཅིན་སྙིའི་ནད་པར་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་བྱས་ཚད།(%) 50% 60% 70% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ལོ35ཡན་གྱི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ནང་ཁྲག་ཚིལ་བརྟག་ཚད།(%) 19.4% 25% 30% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ལོ65ཡན་གྱི་རྒན་པར་ཀྲུང་སྨན་བདེ་ཐང་དོ་དམ་བྱས་ཚད། (%) 45% 65% 80% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་བྱང་ཚད། (%) 10% 20%ལས་ཆེ་བ། 25% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་རྫོང(ཆུས)ཁེབས་ཕྱོད།(%) 80.9% 90% 95% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
དུས་རྒྱུན་དུ་ལས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་ནང་ཞུགས་པའི་མི་གྲངས། (མི་དུང་ཕྱུར) 3.6 4.35 5 སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
ལོ15ཡན་གྱི་མི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐ་མག་འཐེན་ཚད།(%) 27.7% 25%ནང་ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ། 20%ནང་ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་། སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་ཉིན་རེར་ཚྭ་སྤྱོད་ཚད། (ཁེ) 10.5 10%མར་ཆག 15%མར་ཆག སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གྱི་ཁེབས་ཕྱོད། (%) 9.3% 15% 20% སྔོན་དཔག་རང་བཞིན།
གསུམ། ཐབས་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས།
(གཅིག)བདེ་ཐང་སློབ་གསོར་ཤུགས་བསྣན་ནས་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
1. ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དམངས་ཡོངས་ལ་སྤེལ་དགོས། བདེ་ཐང་སློབ་གསོའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་འཛུགས་པ་དང་། བདེ་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་གདལ་བཏང་སྟེ། མང་ཚོགས་ལ་ཡང་དག་པའི་བདེ་ཐང་གི་ལྟ་བ་ཆགས་པར་སློབ་གསོ་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་དགོས། འཕྲོད་བསྟེན་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་སྡེ་ཁག་གིས་ཆེད་མཁས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ནས་སྤྱོད་གོ་ཆོད་པའི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་ཆ་འཕྲིན་ཕྱོགས་སྟོན་སྒྲིག་བཟོ་བྱས་ཏེ། ཆེད་གཉེར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་དགོས་ཤིང། ཚུལ་མཐུན་པའི་བཟའ་བཅའ་དང་ཚད་རན་པའི་སྦྱོང་བརྡར། དུ་ཆང་གཉིས་ཀ་ཚོད་འཛིན། སེམས་ཁམས་སྙོམས་སྒྲིག་སོགས་བདེ་ཐང་གི་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་དྲིལ་བསྒྲགས་པ་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས། གཙོ་རྒྱུག་སྨྱན་བྱད་དང་སྨྱན་བྱད་གསར་བ་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱེད་དེ་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་རྣམ་པ་ཚོགས་སྤེལ་བ་དང་། མི་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་དམིགས་ལྟར་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བདེ་ཐང་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་སྤེལ་དགོས། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་བྱང་ཚད་ལ་སྐུལ་སྤེལ་འགུལ་སྐྱོད་དང་བདེ་ཐང་ཀྲུང་གོ་སྐྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་དུ་སྤེལ་ནས། བདེ་ཐང་སློབ་གསོའི་གྲུབ་འབྲས་མཐོ་རུ་འདེགས་དགོས། 2020ལོ་དང་2025ལོར་སླེབས་ཚེ། སྡོད་དམངས་ཀྱིས་ཡུན་ནད་གཙོ་བོའི་གནད་འགག་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཚད་སོ་སོར60% དང70%སླེབས་པར་བྱེད་དགོས།
2. བདེ་ཐང་ཡ་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས། སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐབས་གསར་གཏོད་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཏོང་བ་དང་། ནད་རིགས་གཏན་འགོག་གི་འདུ་ཤེས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ནས། བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དང་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་འཚོ་བཅུད་དོ་མཉམ། ཁ་སྦུག་བདེ་སྲུང་། མཐོང་ནུས་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཤེས་བྱ་དང་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་སྟངས་སློབ་གསོར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། སྔོན་འགོག་ལས་ཀའི་འགག་སྒོ་སྔོན་དུ་བསྣུར་བ་མངོན་འགྱུར་བྱས་དགོས། ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་ལས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱིས་ལུས་གསེང་ལུས་སྦྱོང་དང་ལས་བཟོ་བའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས། བདེ་ཐང་གོམ་བགྲོད། བདེ་ཐང་ཤེས་བྱ་འགྲན་བསྡུར་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་། སྡེ(སྡོད) དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་རང་འདུན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྩལ་སྦྱོང་ཁྲིད་སྟོན་པ། བདེ་ཐང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་པ་སོགས་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་མཛུབ་སྟོན་བྱ་དགོས། ནད་མ་བྱུང་གོང་དུ་་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ཀྲུང་སྨན་གྱི་དགེ་མཚན་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དེ། ཟུངས་གསོ་ལས་སྦྱོང་བྱེད་ཐབས་རྒྱ་ཆེའི་ངང་སྤེལ་དགོས། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། “འཕྲི་བ་གསུམ་དང་བདེ་ཐང་གསུམ།”(ཚྭ་འཕྲི་བ། སྣུམ་འཕྲི་བ། ཀ་ར་འཕྲི་བ། བདེ་ཐང་གི་ཁ་སྦུག བདེ་ཐང་གི་ལུས་ལྗིད། བདེ་ཐང་གི་རུས་ཀྲང་། )སོགས་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་བ་དང་། བདེ་ཐང་ལ་འཕྲོད་པའི་ལག་རྩལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ལག་ཆ་གསར་སྤེལ་དང་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཏང་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཇེ་དྲགས་སུ་གཏོང་དགོས།
ཆེད་བསྒྲིགས་ལེ་ཚན 1 བདེ་ཐང་སློབ་གསོ་དང་བདེ་ཐང་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ལས་གཞི།
དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་ནི། “འཕྲི་བ་གསུམ་དང་བདེ་ཐང་གསུམ།”(ཚྭ་འཕྲི་བ། སྣུམ་འཕྲི་བ། ཀ་ར་འཕྲི་བ། བདེ་ཐང་གི་ཁ་སྦུག བདེ་ཐང་གི་ལུས་ལྗིད། བདེ་ཐང་གི་རུས་ཀྲང་།) སོགས་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་འགུལ་སྐྱོད།
བདེ་ཐང་སློབ་གསོ་ནི། ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་གི་བྱང་ཚད་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་པའི་འགུལ་སྐྱོད། བདེ་ཐང་ཀྲུང་གོར་སྐྱོད་པའི་བྱེད་སྒོ། བདེ་ཐང་ཁྱིམ་ཚང་འགུལ་སྐྱོད།
(གཉིས།) སྔ་བརྟག་དང་སྔ་བཅོས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ལ་ནད་ཕོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་དགོས།
1. ཡུན་ནད་སྔ་ཙམ་ནས་རྟོགས་པར་སྐུལ་སྤེལ་བྱ་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལོ35ཡན་གྱི་མི་ཚོགས་ལ་ནད་བརྟག་ཐོག་མ་ཁྲག་ཤེད་ཚད་འཇལ་པ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད་པ་དང་ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ཡོད་ན་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཐེ་གཏོགས་མཛུབ་སྟོན་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས། སྡེ་ཁུལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་དང་ཤང་ངམ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གིས་ཁྲག་མངར་ཁྲག་ཚིལ་བརྟག་དཔྱད་དང་། ཁ་སྦུག་ནད་འགོག་བདེ་སྲུང་། སྟབས་བདེའི་གློ་ནུས་བརྟག་འཇལ་དང་དྲི་ཆེན་ཁྲག་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་རིམ་གྱིས་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། ནད་ཐོག་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་དང་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཡོད་པ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་དང་ལེན་ཐུབ་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འགན་འཁུར་ཐུབ་པའི་ནད་རིགས་འཚག་བཤེར་ལག་རྩལ་དག་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་ཐབས་སུ་འགོད་དགོས། ནད་བྱུང་ཚད་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་དང་ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་འཇུ་ལམ་འབྲས་སྐྲན་དང་མངལ་ཁའི་འབྲས་སྐྲན་སོགས་གནད་སྨིན་པའི་འཚག་བཤེར་ལག་རྩལ་འཛོམས་པའི་འབྲས་སྐྲན་ལ་སྔ་བརྟག་སྔ་བཅོས་ཀྱི་ལས་ཀ་རིམ་གྱིས་སྤེལ་དགོས། བདེ་ཐང་ལུས་བཤེར་ལ་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་བྱེད་དེ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། སློབ་མའི་བདེ་ཐང་ལུས་བཤེར་གྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། རྒན་པའི་ལུས་བཤེར་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་བ་དང་། འབྲས་སྐྲན། ཀླད་གཟའ། སྙིང་རྩ་རེངས་བ་སོགས་ཀྱི་ཡུན་ནད་ལ་གོ་སྐབས་རང་བཞིན་གྱི་འཚག་བཤེར་བྱེད་པར་སྐུད་འདེད་བྱེད་དགོས། ཁ་སྦུག་གི་བདེ་ཐང་ཞིབ་བཤེར་དེ་རྒྱུན་ལྡན་ལུས་བཤེར་གྱི་གྲས་སུ་འཇོག་པ་དང་། གློ་ནུས་ཞིབ་བཤེར་དང་རུས་པའི་སྟུག་ཚད་ཞིབ་བཤེར་ལས་གཞི་དེ་ལོ40ཡན་གྱི་མི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་ལུས་བཤེར་གྱི་གྲས་སུ་འཇོག་དགོས།
2.རང་གཤིས་ཅན་གྱི་བདེ་ཐང་ཐེ་གཏོགས་སྤེལ་དགོས། ཆེད་ལས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས། ཐ་མག་གཅོད་པའི་བློ་འདྲིའི་ཁ་པར་འཛུགས་པ་དང་། ཐ་མག་གཅོད་པའི་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་ཐ་མག་གཅོད་པར་ཐེ་གཏོགས་བྱས་པའི་ནུས་པ་མཐོ་རུ་འདེགས་དགོས། རྩལ་སྦྱོང་དང་སྨན་བཅོས་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་སྟེ། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ལས་ཁུངས་སུ་ལུས་རྩལ་མཛུབ་སྟོན་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཁང་བཙུགས་ཏེ་ལུས་རྩལ་བདེ་ཐང་གི་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། སྡེ་ཁུལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་དང་ཤང་ངམ་གྲོང་རྡལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གིས་ལུས་པོ་ལྗི་དྲགས་པ་དང་རྒྱགས་དྲགས་པ། ཁྲག་ཤེད་དང་ཁྲག་མངར་མཐོ་བ་དང་ཁྲག་ཚིལ་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡུན་ནད་ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ལ་ནད་ཕོག་པའི་ཉེན་ཁ་དཔྱད་དཔོག་དང་ཐེ་གཏོགས་མཛུབ་སྟོན་རིམ་གྱིས་སྤེལ་བ་དང་། བཟའ་བཅའ་དོ་མཉམ་དང་ལུས་ཕུང་སྦྱོང་བརྡར། ཟུངས་གསོ་བདེ་སྲུང་། གཟུགས་གཞི་དབྱེ་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་བློ་འདྲིའི་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། ཡུན་ནད་ཕོག་མཁན་དང་ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ལ་མ་གནས་ཕན་འབྲས་ཅུང་བཟང་བའི་གློ་ཚད་དང་ཆམ་རིམས་སོགས་ཀྱི་འགོག་སྨན་རྒྱག་པར་སྐུལ་མ་གཏང་དགོས། སོ་མཐའ་རུལ་ནད་དང་སོ་སྲིན་ནད་སོགས་ཀྱི་ཁ་སྦུག་གི་རྒྱུན་མཐོང་ནད་ལ་ཐེ་གཏོགས་དང་། བྱིས་པར་ཧྥོའུ་ཆ་ཤས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་སོ་སྲུབས་སུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་སྦུག་བདེ་སྲུང་བྱེད་ཐབས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། ལོ12ཅན་གྱི་བྱིས་པ་སོ་སྲིན་ནད་ཕོག་ཕྱོད30%ནང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས། མི་རྒན་པའི་རྒྱུན་མཐོང་ཡུན་ནད་དང་ཁ་སྦུག་ནད། སེམས་ཁམས་བདེ་ཐང་བཅས་ལ་མཛུབ་སྟོན་དང་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པར་དོ་སྣང་བྱ་དགོས། ཡུན་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཉེན་ཁ་དཔྱད་དཔོག རྗེས་འདེད་བཅར་འདྲི། ཐེ་གཏོགས་མཛུབ་སྟོན་སོགས་ཀྱིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ལས་བཟོ་ཡིས་བདེ་ཐང་དོ་དམ་ཞབས་ཞུ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་སྤེལ་དགོས།
ཆེད་བསྒྲིགས་ལེ་ཚན 2 ཡུན་ནད་ལ་འཚག་བཤེར་ཐེ་གཏོགས་དང་བདེ་ཐང་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི།
སྔ་ཙམ་ནས་ཤེས་རྟོགས་པ་དང་ཐེ་གཏོགས་བྱས་པ་ནི། འབྲས་སྐྲན་སྔ་བརྟག་སྔ་བཅོས་བྱེད་པ་དང་། ཀླད་གཟའ་དང་སྙིང་རྩ་རེངས་བ། སྙིང་རྩའི་ནད། འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད་སོགས་ལ་འཚག་བཤེར་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པ། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དང་གཅིན་སྙིའི་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ལ་བདེ་ཐང་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པ། གཙོ་གནད་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྦུག་ནད་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པ།
བདེ་ཐང་དོ་དམ་བྱས་པ་ནི། སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཡིག་ཚགས་དང་། བདེ་ཐང་སློབ་གསོ། ཡུན་ནད(ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དང་གཅིན་སྙིའི་ནད་སོགས) ཕོག་མཁན་གྱི་བདེ་ཐང་དོ་དམ། མི་རྒན་པའི་བདེ་ཐང་དོ་དམ། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་སྨན་གྱི་བདེ་ཐང་དོ་དམ།
(གསུམ།)ཚད་ལྡན་གྱི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ། སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་མཐོ་རུ་འདེགས་དགོས།
1.རིམ་དབྱེའི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ལམ་ལུགས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་བྱ་དགོས། སྔོན་ཐོབ་ཀྱིས་ཡུན་ནད་ཕོག་མཁན་དག་ཁྱིམ་ཚང་སྨན་པའི་་ཆིངས་བཞག་ཞབས་ཞུའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཇོག་པ་དང་། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དང་གཅིན་སྙིའི་ནད། སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད། འབྲས་སྐྲན་དང་འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད་སོགས་ཕོག་མཁན་ལ་རིམ་དབྱེའི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་བྱེད་པར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས་ལ། གཞི་རིམ་ནས་སྨན་བཅོས་མགོ་མ་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གནས་སྤོ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ། གོང་འོག་མཉམ་འགུལ་བྱེད་པ། དལ་དྲལ་རིགས་བགར་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་བཅས་ལུགས་མཐུན་གྱི་སྨན་པ་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སྒྲིག་ལམ་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་དང་། སྨན་བཅོས--ཁམས་སོས--ཡུན་རིང་ནད་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་མུ་རྒྱུན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། རྒྱུན་མཐོང་གི་ནད་དང་ཕོག་སླའི་ནད་བྱུང་བའི་ནད་པས་ཐོག་མར་གཞི་རིམ་གྱི་གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་སུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བར་མ་ཟད་རིམ་གྱིས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྩོལ་ནུས་ངེས་གནས་དང་ཞབས་ཞུ་ནུས་པ་ལས་བརྒལ་བའི་ཡུན་ནད་ཡིན་ན། གཞི་རིམ་གྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ནད་པར་གནས་སྤོ་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། ཕྱོགས་གཉིས་གནས་སྤོ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གོ་རིམ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དལ་གཤིས་སྐབས་དང་སླར་གསོ་སྐབས་ཀྱི་ནད་པ་འོག་རིམ་དུ་གནས་སྤོ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ལམ་བགྲོད་བདེ་བ་བྱེད་དེ། རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་དང་རིགས་མི་འདྲ་བའི་གསོ་སྨན་ལས་ཁུངས་བར་དུ་གོ་རིམ་ལྡན་པར་ངང་ནས་གནས་སྤོ་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།
2.ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་སྤུས་ཀ་མཐོ་རུ་འདེགས་དགོས། སྨན་བཅོས་སྤུས་ཀའི་དོ་དམ་དང་ཚོད་འཛིན་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་ལས་སྟེགས་འཛུགས་པ་དང་། ཡུན་ནད་ཀྱི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་ལ་དུས་ལྟར་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། སྨན་བཅོས་སྤུས་ཀ་དང་བདེ་འཇགས་རིམ་གྱིས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས། ནད་ཐོག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དོ་དམ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ། སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད་འཕར་བ་ནས་སྨན་བཅོས་གོ་ཆོད་བྱེད་རག་བར་གྱི་དུས་ཚོད་ཧུར་ཐག་གིས་ཇེ་ཐུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། འབྲས་སྐྲན་ལ་མི་སྒེར་ཅན་གྱི་ཚད་ལྡན་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་སྤྱོད་པ་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཏང་སྟེ། ནད་པ་ཤི་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་དགོས། སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་དང་ཞིབ་དཔྱད་མཇུག་འབྲས་ཕན་ཚུན་གྱིས་ཁེས་ལེན་པ་ངོས་འཛིན་པ་ཕལ་ཆེར་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།
(བཞི།)སྨན་བཅོས་དང་སྔོན་འགོག་འགོག་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ཏེ། བརྒྱུད་རིམ་ཡོངས་སུ་བདེ་ཐང་དོ་དམ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།
1. ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལས་ཁུངས་དང་དཔུང་སྡེའི་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཀྲུང་གོའི་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལྟེ་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྙིང་རྩའི་ནད་ལྟེ་གནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲས་སྐྲན་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བློ་འདྲི་དང་ཚད་གཞིར་ཚད་ལྡན་ལ་གཏན་འབེབས། བརྟག་འཇལ་དཔྱད་འཇོག འཇོན་མི་སྐྱེད་སྲིང་། ལག་རྩལ་མཛུབ་སྟོན་སོགས་ཐད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་ས་ཁུལ་དུ་ད་ཡོད་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྩའི་ནད་དང་འབྲས་སྐྲན་སོགས་ཡུན་ནད་ས་ཁོངས་ལྟེ་གནས་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁོངས་དང་གཞི་རིམ་བཅས་ཀྱི་ཀྲུང་སྨན་ཆེད་ཚན་ནད་རིགས་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་པས་ཀྲུང་སྨན་ཆེད་ཚན་ནད་རིགས་འགོག་བཅོས་མ་ལག་འཛུགས་དགོས། ས་ཁུལ་སོ་སོས་བྱེ་བྲག་གི་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ནས་མངའ་ཁུངས་ཀྱི་སྙིང་ཀླད་རྩའི་ནད་དང་འབྲས་སྐྲན། འབྱིན་རྔུབ་མ་ལག་གི་ཡུན་ནད་རིགས་དང་། གཅིན་སྙིའི་ནད་སོགས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལ་ལག་རྩལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པའི་འགན་འཁུར་ངེས་གསལ་བྱ་དགོས། རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྨན་ཁང་དུ་ཆེད་གཉེར་མི་སྣ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་འགན་དང་དུ་བླངས་ཏེ་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་ལས་ཀ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་ཀའི་གནས་ཚུལ་དམིགས་ལ་གཞིགས་ཏེ། སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་ནུས་པ་ཇེ་མཐོ་བཏང་ནས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་དགོས།
2.ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པའི་ལས་ཀའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་དགོས། ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་སྨན་ཁང་ངམ་གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་བགོས་མཉམ་སྒྲུབ་དང་ལེགས་ཆ་གསབ་རེས་ཀྱི་མཉམ་ལས་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་འཛུགས་དགོས། ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཡུན་ནད་དང་དེའི་ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་བརྟག་འཇལ། རིམས་ནད་རིག་པ་བརྟག་དཔྱད། ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཐེ་གཏོགས་ཐབས་ཇུས་དང་། བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བའི་མཛུབ་སྟོན་དང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཕན་ནུས་དཔྱད་ཞིབ་གདེང་འཇོག་སོགས་འགན་འཁུར་དགོས། སྨན་ཁང་གིས་ཡུན་ནད་ཀྱི་ནད་དཔེ་ཐོ་འགོད་སྙན་ཞུ་དང་ཉེན་ཁ་ཚ་དྲག་གི་ནད་པའི་སྨན་བཅོས་ལས་ཀའི་འགན་འཁུར་བ། གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ལ་ལག་རྩལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས། གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་སྐུལ་སྤེལ་དང་། ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ངོས་འཛིན་དང་མཛུབ་སྟོན། ནད་པར་ཐེ་གཏོགས་དང་རྗེས་འདེད་བཅར་འདྲིའི་དོ་དམ་སོགས་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། སྨན་འགོག་དང་སྔོན་འགོག་མཉམ་སྒྲུབ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ཡུན་ནད་སྔོན་འགོག་དང་སྨན་བཅོས་དོ་དམ་སོགས་མཉམ་འདྲེས་ངང་གོང་དུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས།
3. བདེ་ཐང་དོ་དམ་གྱི་ཡུན་ཕན་ལས་ཀའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་དགོས། སྲིད་གཞུང་དང་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས། ཁྱིམ་ཚང་དང་མི་སྒེར་ཕྱོགས་སོ་སོའི་བདེ་ཐང་དོ་དམ་ཐད་ཀྱི་འགན་འཁུར་ངེས་གསལ་བྱས་པ་དང་། བདེ་ཐང་དོ་དམ་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ནང་དོན་དང་ཞབས་ཞུའི་བཟོ་རིམ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། རིམ་གྱིས་ཆ་རྐྱེན་དང་ཚན་པའི་འབྲས་སྐྲན་དང་ཀླད་གཟའ་སོགས་ཡུན་ནད་ལྗི་གྲས་ལ་སྔ་བརྟག་སྔ་བཅོས་བྱས་པའི་འོས་འཚམ་ལག་རྩལ་གཏན་འབེབས་ལྟར་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་དུ་འཇུག་དགོས། སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཞུ་ཉོ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད་དེ། ཁེ་ལས་དང་སྤྱི་ཕན་དགེ་ལས་རྩ་འཛུགས། ཚོང་ལས་འགན་བཅོལ་ལས་ཁུངས་སོགས་ཡུན་ནད་ཉེན་ཆེ་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་དཔྱད་དཔོག་དང་བདེ་ཐང་བློ་འདྲི། བདེ་ཐང་དོ་དམ་བཅས་ལ་ཞུགས་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་གང་ལེགས་བྱེད་པ། རང་གཤིས་ཅན་གྱི་ཞབས་ཞུ། ཚོགས་མིའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བདག་གཉེར། སྤྱི་ཡོངས་ཅན་གྱི་སྐུལ་སྤེལ་བཅས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་བདེ་ཐང་དོ་དམ་ཞབས་ཞུའི་ཐོན་ལས་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས།
(ལྔ།)འགན་སྲུང་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཏན་ཏིག་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཁུར་བོ་ཇེ་ཡང་དུ་གཏོང་དགོས།
1. སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ལམ་ལུགས་དང་རོགས་སྐྱོབ་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་སྒོ་བསྟེན་སྨན་བཅོས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཡུན་ནད་ཕོག་མཁན་ལ་མི་གྲངས་ལྟར་སྨན་རིན་ཐུམ་སྤྲོད་བྱེད་པར་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས། རིམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་གི་ཁྱད་འཇལ་ཅན་གྱི་གཏོང་སྤྲོད་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་བ་དང་། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་ལས་ཀའི་གནད་ཆེ་ས་མར་སྣུར་བ་དང་ཐོན་ཁུངས་མར་འབེབས་པར་སྐུད་འདེད་བྱ་དགོས། བདེ་ཐང་གི་འགན་བཅོལ་ཞབས་ཞུ་སྣ་མང་སྤེལ་བ་དང་། ཐོབ་ཐང་ལྡན་པའི་ཚོང་ལས་འགན་བཅོལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་དང་སྦྲེལ་བའི་ཐུབ་བའི་ཚོང་ལས་བདེ་ཐང་འགན་བཅོལ་གྱི་ཐོན་རྫས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་དང་། ཡུན་ནད་རིགས་མི་འདྲ་བར་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་འགན་བཅོལ་སྒྲུབ་གཉེར་ཞབས་ཞུ་སྤེལ་དགོས། གཏན་འབེབས་ལྟར་ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་ཞིང་ཡུན་ནད་ཕོག་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དམའ་སྲུང་བྱ་ཡུལ་དང་། དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་བའི་མི་སྣ་དག་ལ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་སོགས་སྤྱི་ཕན་དགེ་ལས་རྩ་འཛུགས་གྱིས་སྐུལ་སློང་གང་ལེགས་བྱེད་ནས་ཐོན་ཁུངས་སྤུས་ལེགས་ཅན་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དང་ཞིང་སྡེའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ། དམིགས་བསལ་གྱི་མི་ཚོགས་ལ་སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་བྱ་དགོས།
2. སྨན་རྫས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་མཁོ་སྤྲོད་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། ཆེད་ཁེ་དུས་ཡུན་ལོན་པའི་སྨན་རྫས་ཀྱི་འདྲ་བཟོ་དང་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་བ་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས། འདྲ་བཟོས་སྨན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་བཏང་སྟེ་གཅིག་མཐུན་གྱི་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་པའི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་འདྲ་བཟོས་སྨན་རྫས་སྔོན་ཐོབ་ངང་འདེམས་སྤྱོད་བྱ་དགོས། རྒྱལ་ནང་ནས་འདྲ་བཟོ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་སྨན་རྫས་ཡིན་ན། སྨན་རྫས་རིན་གོང་གྲོས་མོལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོ་སྒྲིག་རིན་གོང་ལུགས་མཐུན་གྱི་ངང་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་དགོས། རྒྱུན་མཁོའི་སྨན་སྣའི་དཀར་ཆག་སྔར་ལས་ལྷག་པར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྨན་ཁང་དང་གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་བྱ་བའི་སྦྲེལ་ཐུབ་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྨན་ཚོང་ཁང་གི་གཞི་རིམ་ནས་སྨན་རྫས་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱི་འགན་སྲུང་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། སྨན་རྫས་རེག་ཐུབ་པའི་རང་བཞིན་མཐོ་རུ་འདེགས་དགོས། ལོ་བགྲེས་པའི་ཡུན་ནད་ཕོག་མཁན་ལ་ཁྱིམ་ཚང་གིས་ཆིངས་བཞག་སྨན་པའི་ཡུན་རིང་སྨན་རྫས་ཀྱི་སྨན་ཐོ་བྱིན་ཆོག་ལ། བྱ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནད་པའི་སྨན་རྫས་དགོས་མཁོ་སྐོང་བར་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཁྲོད་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་སྨན་གྱི་དགེ་མཚན་དང་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་དགོས།
(དྲུག)ཉེན་ཁའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ། བདེ་ཐང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་དགོས།
1. བདེ་ཐང་གི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་དགོས། ལྗང་མདོག་དང་དྭངས་གཙང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ལ་སྐུལ་འདེབས་དང་། ལས་སྒྲུབ་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། རྡུལ་དུག་གི་གནོད་པ་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་བྱེད་དགོས། ལས་རིགས་ནད་གཞི་འགོག་བཅོས་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གཙང་དག་བྱ་དགོས། མིའི་འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། རིག་གནས་དང་ཚན་རིག་སློབ་གསོ། སྤྲོ་གསེང་། ལུས་སྦྱོང་ལ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། བདེ་ཐང་བགྲོད་ལམ་དང་བདེ་ཐང་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་སྤྱི་གླིང་ལ་སོགས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་པ་དང་། རིགས་སོ་སོའི་སྤྱི་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་ཚད་ཐིག་དང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོད་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་དགོས། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭའི་ལུས་རྩལ་ར་བ་དང་ལུས་རྩལ་ཁང་གི་སྒྲིག་བཀོད་དེ་སློབ་ཁྲིད་གྲོལ་རྗེས་སམ་གུང་གསེང་གི་དུས་སུ་རང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ཡོངས་དང་སྤྱི་དམངས་ལ་གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་སྒོ་འབྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ལ་ཁེབས་ཤིང་ཅུང་འཐུས་ཚང་བའི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དམངས་ཡོངས་ལུས་སྦྱོང་དང་དམངས་ཡོངས་བདེ་ཐང་གཏིང་ཟབ་དུ་འདྲེས་པར་སྐུལ་འདེབས་བྱེད་དགོས། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། རླུང་ཁམས་དང་། ཆུ་དང་ས་རྒྱུས་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། བརྫད་དངོས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་མཁའ་དབུགས་སྤུས་ཀ་དང་འཐུང་ཆུའི་མགོ་ཁུངས་ཀྱི་ཆུ་སྤུས། ས་རྒྱུ་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཀ་སོགས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་བཅོས་བྱ་དགོས། ཁོར་ཡུག་དང་བདེ་ཐང་ལ་བརྟག་འཇལ་དང་བརྟག་དཔྱད། ཉེན་ཁ་དཔྱད་དཔོག་བཅས་བྱས་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་གིས་བདེ་ཐང་ལ་ཐེབས་པའི་ངན་ཤུགས་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་དགོས།
2. སྲིད་ཇུས་ཁོར་ཡུག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ォརྡོ་ཐ་ཚོད་འཛིན་གྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་སྤྱི་ཆིངསサདང་དུ་བླངས་ནས་སྒྲུབ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་ནས་སྤྱི་པའི་འདུ་གནས་སུ་ཐ་མག་ཚོད་འཛིན་སྲོལ་ཡིག་དངོས་སུ་འདོན་པར་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས་ལ། ས་ཁུལ་རེ་རེའི་ཐ་མག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་འཕེལ་རིམ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཐ་མག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཁྲིམས་ལྟར་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། རྡོ་ཐ་དང་ཆང་རིགས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུ་སྲིད་ཇུས་ལ་འཐུས་ཚང་བར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་དང་ནར་མ་སོན་པའི་མི་ལ་དུ་ཆང་བཙོང་མི་ཆོག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་ནན་ཏན་གྱི་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། སྡོད་དམངས་ཀྱིས་ལུས་ཕོང་ལ་གནོད་པར་ཆང་འཐུང་བ་ཇེ་ཉུང་གཏང་བ། ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་དང་འཐུང་ཆུའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འགན་སྲུང་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། འཚོ་བཅུད་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་དགོས། ཟས་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་ལེགས་སྒྲིག་དང་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་དགོས། བཟའ་བཅའ་སྣ་མང་ཅན་ཡར་སྐུལ་དང་འཚོ་བཅུད་རྟགས་བྱང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་དགོས་ལ། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་པ་དང་འཛད་སྤྱོད་པས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པར་འཚོ་བཅུད་བདེ་ཐང་ཅན་གྱི་ཟས་རིགས་འདེམ་སྤྱོད་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་དགོས།
3. ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གསར་གཏོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་འཆང་གཟུང་བྱས་ནས། ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ་སོར་འཚམ་པའི་ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་མ་དཔེ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་དགོས། དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་འཕྲོད་བསྟེན་མཁར་གྲོང་གསར་འཛུགས་དང་བདེ་ཐང་མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བླང་བྱ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་པོ་བྱས་ནས། རིམ་དབྱེའི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་དང་ཁྱིམ་ཚང་སྨན་པའི་ཆིངས་བཞག་ཞབས་ཞུ་ལ་ཕན་ཚུན་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བ་བྱ་དགོས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་སྤུས་ཀ་མཐོ་རུ་འདེགས་དགོས་དང། སྲིད་གཞུང་གི་གཙོ་གཞིའི་འགན་འཁྲི་ཇེ་དྲགས་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་བྱ་བའི་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། མི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དོ་དམ་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དཔེ་སྟོན་དང་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དོ་དམ་ཆུ་ཚད་སྤྱི་ཡོངས་ནས་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱ་དགོས།
ཆེད་བསྒྲིགས་ལེ་ཚན 3 བདེ་ཐང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི།
བདེ་ཐང་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་སྐྲུན་ནི། རླུང་ཁམས་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་དང་བཙོག་ཆུ་གཙང་བཟོ། འབབ་རྒྱུད་གཙོ་བོའི་ཆུའི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་སོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་གཞི། འཕྲོད་བསྟེན་མཁར་གྲོང་གསར་འཛུགས་དང་བདེ་ཐང་མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན། ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན།
ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་ཚོད་འཛིན་ནི། རྡོ་ཐའི་གནོད་འཚེ་ཉུང་འཁྲི་འགུལ་སྤྱོད་དང་དབུལ་ཕུང་ས་ཁུལ་གྱི་བྱིས་པའི་འཚོ་བཅུད་ལེགས་བཅོས་ལས་གཞི། ཞིང་སྡེའི་འགན་བབས་སློབ་གསོའི་སློབ་མའི་འཚོ་བཅུད་ལེགས་བཅོས་འཆར་གཞི།
(བདུན།)སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་ཏེ། གསར་གཏོད་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུ་ལས་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་དགོས།
1. སྤྱི་ཚོགས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་འགོག་བཅོས་ཞབས་ཞུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་སློང་བྱ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སྐུལ་སློང་དང་ཁྲིད་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་སྤེལ་བའི་སྨན་བཅོས་དང་ལུས་བཤེར། རྒན་སྙོར། ཟུངས་གསོ་བདེ་སྲུང་བཅས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་དགེ་ལས་རྩ་འཛུགས་དང་ཚོང་ལས་འགན་བཅོལ་ལས་ཁུངས། ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་དང་རིག་ཚོགས། འཕྲིན་སྦྲེལ་དྲ་བའི་ཁེ་ལས་སོགས་ཀྱིས་འགྲན་རྩོད་བཟང་འདེམས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད་དེ། གནས་སའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་དང་། བདེ་ཐང་དོ་དམ་དང་སྐུལ་སྤེལ། བདེ་ཐང་འགན་བཅོལ་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཞབས་ཞུ་ལ་ཞུགས་དགོས་ཤིང་། ཞབས་ཞུ་མ་ལག་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དང་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་ཁེབས་ཤིང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་གྲུབ་ཚུལ་ལུགས་མཐུན་ཡིན་པས་བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུ་ལས་རིགས་ཀྱི་མ་ལག་གོང་དུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས། སྣ་མང་ཅན་གྱི་མ་དངུལ་གྲབས་གསོག་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་བྱ་བར་མ་དངུལ་གཏོང་འཇོག་མ་རྩ་བསྡུ་རུབ་བྱས་པས་ཐབས་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་མ་རྩ་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཞབས་ཞུ་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བདེ་གསོ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།
2.སྨན་བཅོས་དང་སྙོར་སྐྱོང་མཉམ་འབྲེལ་ངང་གོང་དུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས། ཡུན་ནད་ཀྱི་རྒྱལ་རིམ་ཡོངས་སུ་འགོག་བཅོས་དོ་དམ་ཞབས་ཞུ་དེ་ཁྱིམ་སྡོད་དང་ སྡེ་ཁུལ་དང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྒན་སྙོར་ལ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་དུ་འབྲེལ་བར་སྐུལ་འདེབས་བྱེད་དགོས། རྒན་སྙོར་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁུལ་ལམ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཟབ་ཞུགས་ཀྱིས་རྒན་པའི་བདེ་སྲུང་དང་དལ་གཤིས་ནད་ཁམས་སོས་བདག་སྐྱོང་སྤེལ་བ་དང་། མི་རྒན་པའི་དབང་བའི་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྐུལ་སྤེལ་བྱ་དགོས། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་རྒན་སྙོར་ལས་ཁུངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་བའི་ཡན་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྨན་ཁང་དང་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་ཁང་དུ་རྒན་ནད་ཚན་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། རྒན་པའི་ནད་ཁྲི་ཇེ་མང་བཏང་སྟེ། རྒན་པས་སྨན་པ་བསྟེན་པར་སྔོན་ཐོབ་ཀྱི་སྟབས་བདེའི་ཞབས་ཞུ་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས། རྒན་སྙོར་ལས་ཁུངས་ལ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱང་རིང་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ཚོད་ལྟའི་གནས་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས། གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་མི་རྒན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་བར་ཆིངས་བཞག་ཞབས་ཞུའི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་དང་། སྒོ་རྩར་བསྐྱོད་ནས་སྨན་བཅོས་ལྟ་ཞིབ་དང་བདེ་ཐང་ལུས་བཤེར། བདེ་ཐང་དོ་དམ། ཟུངས་གསོ་བདེ་སྲུང་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་དགོས།
3. འཕྲིན་སྦྲེལ་དྲ་བའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཉེར་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས། འཕྲིན་སྦྲེལ་དྲ་བ་དང་བདེ་ཐང་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་བ་དང། བློ་གྲོས་བདེ་ཐང་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ། ཡུན་ནད་བདེ་ཐང་དོ་དམ་ཞབས་ཞུའི་མ་དཔེ་གསར་བ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། གནས་སྤོ་སྨན་བཅོས་དང་། བདེ་ཐང་གི་དོ་དམ་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་ཚད་གཞི་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། གནས་སྤོ་འཕྲིན་སྦྲེལ་དྲ་བ་དང་སྤྲིན་རྩིས། གཞི་གྲངས་ཆེན་མོ། ཟོངས་འབྲེལ་དྲ་བ་བཅས་དང་བདེ་ཐང་སྐོར་གྱི་ཐོན་ལས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་མཉམ་འདྲེས་པར་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས། ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་དང་ལས་ཀའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཏོང་དགོས། སྔོན་ཆིངས་སྨན་བཅོས་དང་དྲ་ཐོག་བཅར་འདྲི། ནད་རིགས་དོ་དམ། བདེ་ཐང་དོ་དམ་སོགས་ཀྱི་དྲ་ཐོག་ཞབས་ཞུ་ཉེར་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེབས་བྱས་ཏེ། སྤུས་ལེགས་སྟབས་བདེའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་ཤིག་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས།
(བརྒྱད།)ཚན་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་འདེགས་སྐྱོར་ཇེ་དྲགས་སུ་བཏང་སྟེ། བརྟག་འཇལ་དཔྱད་འཇོག་དང་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས།
1.བརྟག་འཇལ་དཔྱད་དཔོག་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ནད་གཞི་རྐྱང་བ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྐྱང་བའི་ཡུན་ནད་དང་དེའི་ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་གྱི་བརྟག་འཇལ་ཆ་འཕྲིན་སྡེབ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མ་ལག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། ཤི་རྐྱེན་བརྟག་འཇལ་དང་འབྲས་སྐྲན་ཐོ་འགོད་སྙན་ཞུའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་གཏོང་བ་དང། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་དང་ས་ཁོངས་བཅས་ཀྱི་ཡུན་ནད་དང་འཚོ་བཅུད་བརྟག་འཇལ་ཆ་འཕྲིན་དྲ་རྒྱའི་སྙན་ཞུ་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་དགོས་ཤིང་། རིམ་གྱིས་འགོས་ནད་གཙོ་བོ་འཕར་བ། ཕོག་པ། ཤི་བ་དང་ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་གྱིས་ཆ་འཕྲིན་དུས་དང་བསྟུན་ནས་གསར་སྒྱུར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་ནད་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་བརྟག་འཇལ་ཆ་འཕྲིན་དུས་ལྟར་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས། ས་ཁུལ་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སྡེ་ཚན་བྱས་ནས་མངའ་ཁུངས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཡུན་ནད་གཙོ་བོའི་གནས་ཚུལ་དང་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན། ནད་གཞི་ཁུར་བོསོགས་ཕལ་ཆེར་མཐིལ་རྟོགས་དགོས། འཚོ་བཅུད་དང་ཡུན་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་འབྱུང་རྐྱེན་ལ་བདེ་ཐང་ཐེ་གཏོགས་དང་། ནད་རིགས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རུ་སྒྲིག་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས། གཞི་གྲངས་ཆེན་མོ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་བཀོད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཆ་འཕྲིན་དབྱེ་ཞིབ་དང་བེད་སྤྱོད་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ཡུན་ནད་ཀྱི་མཆེད་ཚུལ་ཆོས་ཉིད་དང་ཁྱད་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། བདེ་ཐང་གི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཏེ། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་སྲིད་ཇུས་དང་ཐབས་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་བརྟག་གཞིག་ཁུངས་ལུང་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། ཆུ་དང་ས་རྒྱུ་དང་མཁའ་དབུགས་སོགས་ཁོར་ཡུག་སྦྲེལ་རྟ་དང་ལས་ཀ་བསྒྲུབས་གནས་སོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཀ་དང་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཀའི་བདེ་འཇགས་བརྟག་འཇལ་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། རིམ་གྱིས་ལས་རིགས་བརྒལ་བ་སྡེ་ཁག་བརྒལ་བ་རིམ་པ་བརྒལ་བའི་གོང་ཕྱོགས་སྙན་ཞུ་དང་འཕྲེད་ཕྱོགས་བརྗེ་རེས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་དང་ཟས་རིགས་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བདེ་ཐང་གི་ཉེན་ཁར་འགུལ་རྣམ་གྱིས་དཔྱད་དཔོག་དང་ཉེན་ཟོན་ཉེན་བརྡ་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།
2. ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་འཕེར་སྒྱུར་དང་འོས་འཚམ་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་དགོས། མ་ལག་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གི་བཀོད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་གཞིར་སྐུལ་འདེབས་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནད་ཐོག་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་མཉམ་ལས་གསར་གཏོད་དྲ་རྒྱའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། ཡུན་ནད་གཙོ་བོའི་ཞིབ་འཇུག་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཆ་འཕྲིན་དང་སྐྱེ་དངོས་དང་གསོ་རིག་ཚན་རྩལ་གྱི་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་དང་མྱུར་སྤྱོད་ཞིབ་འཇུག ཕབ་སྒྱུར་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་ཏེ། ཡུན་ནད་ཀྱི་ཕོག་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ནད་འཕར་རྐྱེན་སྲོལ། སྔོན་འགོག་ཐེ་གཏོགས། སྨན་བཅོས་ཁམས་སོས། སྨན་བཅོས་འཕྲུལ་ཆས། འགོག་སྨན་གསར་བ། གསར་སྐྲུན་སྨན་རྫས་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལ་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་བ་དང་། གནད་འཁེལ་སྨན་བཅོས་དང“ སྦྲེལ་དྲ+” བདེ་ཐང་སྨན་བཅོས། གཞི་གྲངས་ཆེན་མོ་སོགས་བེད་སྤྱོད་པའི་གནད་འགག་ལག་རྩལ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་འགག་གཏོར་བྱེད་པ་དང་། གཞི་རྒྱུ་བརྟག་དཔྱད་སོགས་ལག་རྩལ་གསར་བ་དང་ཐོན་རྫས་གསར་བ་དག་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་མངའ་ཁོངས་སུ་རྒྱ་ཆེར་སྤྱོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་སྨན་ལ་དགེ་མཚན་མངའ་བའི་ཡུན་ནད་ཀྱི་ནད་རིགས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཡུན་ནད་ལ་ཀྲུང་སྨན་གྱིས་བདེ་ཐང་ཐེ་གཏོགས་བྱས་པའི་ཇུས་གཞི་སྤྱི་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ཆེ་དུ་མྱུར་སྤྱོད་བྱ་དགོས། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། གནད་སྨིན་ཞིང་གོ་ཆོད་པའི་ཡུན་ནད་སྔོན་འགོག་དང་སྨན་བཅོས། ཁམས་སོས་བདེ་སྲུང་བཅས་ཀྱི་ལག་རྩལ་འོས་འཚམ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ཏེ། གྲུབ་འབྲས་ཕབ་སྒྱུར་དང་མྱུར་སྤྱོད་ཁྱབ་གདལ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། ཡུན་ནད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ནད་གཞི་འཁུར་བོར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། ཡུན་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་བྱས་པའི་ཐབས་ལམ་གོ་ཆོད་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། ཆེད་ལས་འཇོན་མི་གསོ་སྐྱོང་སྦྱོང་བརྡར་དང་ཆ་འཕྲིན་འབྲེལ་མཐུད་དང་མཉམ་སྤྱོད། འགོག་བཅོས་ལག་རྩལ་བརྗེ་རེས་དང་མཉམ་ལས། ནུས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་སྤྱི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་བརྗེ་རེས་དང་མཉམ་ལས་ནང་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་དགོས།
ཆེད་བསྒྲིགས་ལེ་ཚན4 ཡུན་ནད་ཚན་རྩལ་འདེགས་སྐྱོར་ལས་གཞི།
ཡུན་ནད་བརྟག་འཇལ་ནི། ནད་གཞི་བརྟག་འཇལ (ཡུན་ནད་དང་འཚོ་བཅུད བརྟག་འཇལ་དང་ཤི་རྐྱེན་བརྟག་འཇལ་དང་འབྲས་སྐྲན་བཅར་འདྲི་ཐོ་འགོད།)དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བདེ་ཐང་ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་བརྟག་འཇལ (གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་འཕྲོད་བསྟེན་བརྟག་འཇལ་དང་ཞིང་སྡེའི་ཁོར་ཡུག་འཕྲོད་བསྟེན་བརྟག་འཇལ། སྤྱི་པའི་འདུ་གནས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་བརྟག་འཇལ། མཁའ་དབུགས་སྦགས་བཙོག་སོགས་ཀྱིས་མི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་ངན་ཤུགས་ཐེབས་ཚུལ་བརྟག་འཇལ། ལུས་ཕུང་སྐྱེ་དངོས་བརྟག་འཇལ། ) གཙོ་གནད་མི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་བརྟག་འཇལ། (སློབ་མའི་བདེ་ཐང་ཉེན་ཁ་འབྱུང་རྐྱེན་དང་རྒྱུན་མཐོང་གི་ནད་རིགས་བརྟག་འཇལ།)
ཡུན་ནད་ཚན་རྩལ་གྱི་ལས་གཞི་དང་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་ནི། བདེ་ཐང་འགན་སྲུང་གི་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ཆེད་དམིགས་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ལས “སྨན་རྫས་གསར་བ་གལ་ཆེན་གསར་བཟོའི”ཆེད་དམིགས་ལས་གཞི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་འཆར་གཞི་ལས“གནད་འཁེལ་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུགི”དང“དལ་གཤིས་ཀྱི་འགོས་ནད་མིན་པའི་ནད་གཞི་སྤྱི་གྲོས་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་གྱི་ཞིབ་འཇུག”སོགས་ཆེད་དམིགས་ལས་གཞིའི་འབྲེལ་ཡོད་ནང་དོན།
ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་ཕབ་སྒྱུར་དང་འོས་འཚམ་ལག་རྩལ་མྱུར་སྤྱོད་ནི། བདེ་ཐང་ཚན་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་གཞན་སྒྱུར་དང་ཕབ་སྒྱུར་འགུལ་སྤྱོད་དང་གཞི་རིམ་གྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་འོས་འཚམ་ལག་རྩལ་ཁྱབ་སྤེལ།
བཞི། འགན་སྲུང་བྱེད་ཐབས།
(གཅིག)རྩ་འཛུགས་དང་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་དེ་བདེ་ཐང་ཀྲུང་གོའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་ལམ་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་པ་དང་། ས་གནས་ཀྱི་དམངས་འཚོའི་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་ནང་དུ་འཇུག་དགོས་ཤིང་། ལས་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་དང་དཔྱད་ཞིབ་དམིགས་ཚད་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། རང་ས་གནས་ཀྱི་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་འཆར་འགོད་དང་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱ་དགོས། རྩ་འཛུགས་དང་ལག་བསྟར་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལས་ཀའི་མཐུན་སྦྱོར་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་བར་བཙུགས་ཏེ། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལས་ཀའི་ཁྲོད་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོར་དུས་ལྟར་ཞིབ་འཇུག་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས།
(གཉིས།)སྡེ་ཁག་གི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་སྡེ་ཁག་གིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་དང་མཉམ་དུ་འཆར་འགོད་འདི་རྩ་འཛུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད་བརྟག་འཇལ་དཔྱད་དཔོག་བྱ་དགོས། འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་སྡེ་ཁག་གིས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་དེ་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འཆར་འགོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པ་དང་། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་བྱེད་ནུས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐད་མ་དངུལ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གྲོན་དངུལ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བའི་བླང་བྱ་སྤེལ་དགོས། མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སྡེ་ཁག་དང་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་སྡེ་ཁག་གཉིས་ཀྱིས་སྒོ་བསྟེན་སྨན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་སྲུང་སྲིད་ཇུས་དང་འགྲོ་སོང་གཏོང་སྤྲོད་རྐྱེན་སྲོལ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་འཐུས་ཚང་གཏོང་བ་དང་། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱ་དགོས། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ནད་གཞི་སྤྱི་གྲོས་འགོག་བཅོས་ལས་ཀའི་པུའུ་རིམ་པའི་མཉམ་འབྲེལ་གྲོས་ཚོགས་གཞུང་ལས་ཁང་གིས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས། སློབ་གསོ་དང་། ཚན་རྩལ། བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན། དམངས་སྲིད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན། ཞིང་ལས། ཚོང་དོན། གསར་འགྱུར་པར་སྐྲུན་རྒྱང་བསྒྲགས་བརྙན་འཕྲིན། རྩལ་སྦྱོང་། བདེ་འཇགས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ། ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ། ཀྲུང་ལུགས་གསོ་སྨན་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་གིས་འགན་འཁྲི་ལག་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལས་ཀའི་སྡོམ་ཤུགས་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས།
(གསུམ།)འཇོན་མི་སྐྱེད་སྲིང་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ། འཇོན་མི་སྐྱེད་སྲིང་ལ་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་ཐབས་ལམ་འཐུས་ཚང་གཏོང་བ། བདེ་ཐང་སློབ་གསོ་དང་བདེ་ཐང་དོ་དམ། སྨན་བཅོས། སྤྱི་པའིའཕྲོད་བསྟེན། ནད་གཡོག ཁམས་སོས་དང་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་སྨན་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཇོན་མི་སྐྱེད་སྲིང་ལ་ཤུགས་སྣོན། སྨན་བཅོས་དང་སློབ་གསོ་མཉམ་ལས་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། སློབ་ཆེན་དང་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གསོ་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་དུ་སྤེལ་བ། གསོ་རིག་སློབ་མར་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་བྱ་དང་ནུས་པའི་སློབ་གསོ་སྐྱེད་སྲིང་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་རུ་རྒྱབདེ་ཐང་སྐུལ་སྤེལ་དང་བདེ་ཐང་དོ་དམ་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆེད་ལས་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་གཏད་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་མཐུད་གསོ་རིག་སློབ་གསོར་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ཀྱི་འཇོན་མི་སྣ་འཛོམས་ཅན་གོ་འཕེར་ཅན་སྐྱེད་སྲིང་ཅི་ནུས་བྱ་དགོས། ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་གྱི་ལས་གནས་ཐོབ་ཐང་ཞིབ་དཔྱད་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། འཇོན་མི་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་དང་ལུགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེབས་གཏོང་དགོས།
(བཞི།)ངང་ཚུལ་བཟང་པོ་བསྐྲུན་དགོས། ས་ཁུལ་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་དམངས་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་འཐབ་ཇུས་བསམ་བློ་དང་བྱེད་ཕྱོགས་སྲིད་ཇུས་གལ་ཆེན་རྒྱ་ཆེར་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་ནད་ཕྱོགས་བསྡུས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་དང་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་དང་ཐབས་ཇུས་བྱེད་ཐབས་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། དྲང་ཕྱོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་གླེང་ཕྱོགས་ལྟ་སྐུལ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིད་སྟོན། དཔེར་མཚོན་སྤེལ་གཏོང་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ངོས་འཛིན་པར་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཡུན་ནད་འགོག་བཅོས་ལ་དོ་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།
ལྔ། ལྟ་སྐུལ་སློབ་སྟོན་དང་དཔྱད་དཔོག
རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་དང་མཉམ་དུ་འཆར་འགོད་འདིའི་ལག་ལེན་ལས་བགོས་ཇུས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་ལ། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་རང་འགན་རང་འཁུར་བྱས་ནས་ལས་ཀའི་འཕེལ་རིམ་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་དང་། དུས་ལྟར་ཆ་འཕྲིན་བརྗེ་རེས་དང་། མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ལྟ་སྐུལ་དང་ཕན་འབྲས་གདེང་འཇོག་བྱེད་དགོས། 2020ལོར་འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དུས་དཀྱིལ་དཔྱད་དཔོག་བྱ་དགོས་ལ། 2025ལོར་འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱས་པར་མཇུག་མཐའི་དཔྱད་དཔོག་བྱ་དགོས། ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དང་དཔྱད་འཇོག་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ་འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་གྱི་སྒྲུབ་ཚད་དང་ཕན་འབྲས་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱ་དགོས་ལ། འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟ་སྐུལ་དང་སྒྲུབ་སྐུལ་གྱི་དོན་ཚན་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས། འཆར་འགོད་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་སོ་སོ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་་སྐུལ་འདེབས་བྱ་དགོས།


c: text/html

text:
ཟླ་10ཚེས་27ཉིན། ཧྥ་རན་སེའི་ཕ་རི་སིར་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཕྱི་ཕྱོགས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ཝང་ནེང་ཧྲེང(གཡས་ཀྱི་གསུམ་པ)གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཚོགས་པས《བོད་ལ་ཟབ་སྐྱོད་ཡུལ་སྐོར》ཞེས་པའི་རྩོམ་པ་པོ། ཧྥ་རན་སེའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་སོ་ཉི་ཡ·པུ་ལེ་སི་ལའེ(གཡོན་གྱི་དང་པོ)དང་། ཧྥ་རན་སེའི་རྩོམ་པ་པོ་དངུལ་ཁང་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་ཟུར་པ་ཕ་སི་ཁེ་ལེ·ཨོ་ཏོ་ནོ་ཝན། མིའི་རིགས་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཨན་ཀྲེ·ཁེ་ཁེ་ཉི་ཡ་སོགས་དང་བཞུགས་མོལ་བྱས་པ།
ཟླ་10ཚེས་28ཉིན་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཚོགས་པས་ཧྥ་རན་སེར་དུས་ཡུན་ཉིན་གསུམ་གྱི་འཚམས་འདྲི་གནང་མཇུག་འགྲིལ་ཞིང་། འཚམས་འདྲི་གནང་རིང་སྤེལ་རེས་ཚོགས་པས་ཐུགས་འཕྲད་ཚོགས་འདུ་དང་། བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ། སྨྱན་སྦྱོར་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད། ས་གནས་དམངས་ཚོགས་ལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་50འཁོར་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་བྱ་གཞག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཡར་རྒྱས། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་སོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་དུས་བབ་རྒྱུན་མཐུད་བརྟན་ལྷིང་བཅས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་འབྲེལ། ཚང་མས་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ལ་ལན་ཞིབ་ཕྲ་བསྐྱོན་གནང་བ་རེད།
བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་བོད་ལྗོངས་ཕྱི་ཕྱོགས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ཝང་ནེང་ཧྲེང་གིས་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་སྐབས། སྤེལ་རེས་ཚོགས་པས་གཙོ་བོ་ཧྥ་རན་སེའི་ཨམ་བྷོ་ཡི་སེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་། རིགས་རྒྱུད་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་ཡ་གུ་དཱ་པ་ཕྱིར་འབུད་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་ཚོགས། ཧྥ་རན་སེའི་ཕྱིར་སྡོད་ཀྲུང་གོ་བ་དང་ཕྱིར་སྡོད་ཀྲུང་གོ་བའི་རྩ་འཛུགས། ཧྥ་རན་སེའི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཆེད་བྲིས་རྩོམ་ཡིག་གི་རྩོམ་པ་པོ། སྨྱན་སྦྱོར་མི་སྣ་བཅས་དང་སྤེལ་རེས་གཏིང་ཟབ་གནང་བའི་ནང་དོན་ནི། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དང་། ཆོས་དད་རང་མོས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་། གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་གྲོས་གཞི་ཡིན་ཞིང་། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ལ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་དང་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་གྲོས་འགོ་མང་པོ་བཏོན་པ་རེད།
《བོད་དུ་ཟབ་སྐྱོད་ཡུལ་སྐོར》ཞེས་པའི་ནང་ཧྥ་རན་སེའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་སོ་ཉི་ཡ·པུ་ལེ་སི་ལའེ་ཡིས་བོད་དུ་བསྐྱོད་པའི་མྱོང་ཚོར་དང་མཐོང་ཐོས་བརྗོད་ཡོད། ཁོང་གིས་ལྷ་ས་དང་། རྒྱལ་རྩེ། གཞིས་རྩེ། དིང་རི། ཇོ་རི་སོགས་སུ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་བརྒྱུད། བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་དང་། འགོ་ཁྲིད། ཁེ་ལས་མཁས་ཅན། སློབ་གསོའི་ལས་རིགས་མི་སྣ། སྨན་པ། སློབ་མ་སོགས་དང་གླེང་མོ་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་མི་སེར་གྱི་བསམ་བློ་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་བྲིས་པའི་ཐོག བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཆབ་སྲིད་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་བཀོད་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཐིང་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་ཁྲུའུ་ཡི་ཁྲུའུ་ཀྲང་ཕུར་བུ་བསྟན་པས་བཞུགས་མོལ་གནང་སྐབས། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་དང་སྣོད་བཅུད་ནུས་པ་ཁུལ་གལ་ཆེན་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་ཐུབ་ཡོད། བོད་དུ་རིམ་པ་ཁག་དང་རིགས་ཁག་གི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་47བཙུགས་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་41.22ཟིན་པ་དེས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་34.35%བཟུང་ཡོད། བོད་ཀྱི་ནགས་ལས་དང་རྩྭ་ཐང་སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་པ་དང་། སྣོད་བཅུད་སྐྱིན་གསབ་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་མ་གཏིང་ཟབ་ཐེབས་པའི་ཐོག སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་རྒྱུ་སྔོན་ལ་ལག་ལེན་དང་སྔོན་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། ཚོད་སྐོར་བྱས་པ་ལས། གངས་ལྗོངས་ས་མཐོའི་སྣོད་བཅུད་མ་ལག་ཁག་གི་གྲུབ་ཆ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བརྟན་པོ་དང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་མཚོན་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ལས་དོན་པ་བློ་བཟང་ཉི་མས། ལོ་མང་རིང་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་དབང་ཆར་བརྩི་འཇོག་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་འདྲ་མཉམ་ངང་བརྩི་འཇོག་དང་སྲུང་སྐྱོང་ཐོབ་ཡོད་ལ། རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་དང་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་ཡང་ཁྲིམས་ལྟར་སྲུང་སྐྱོང་ཐོབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ9པའི་ཚེས28ཉིན། གསར་འགོད་པས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཟུང་ཆུ་རྫོང་གི་བསྡོམས་རྩིས་ཅུའུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། 2018 ལོར། ཟུང་ཆུ་རྫོང་གིས་རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི734འཛིན་སྤྲོད་དངུལ་ལེན་བྱས་པ་དང་། ས་ཆ་མུའུ་ཁྲི2.5རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་རེས་སྐོར་དང་པོ་རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི494འཛིན་སྤྲོད་དངུལ་ལེན་བྱས་པ་དང་། ས་ཆ་མུའུ་ཁྲི1.9རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོ་བྱས་ལ་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནི་མུའུ་རེར་སྒོར260ཡིན་པ་རེད། རེས་སྐོར་གཉིས་པ་རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི240འཛིན་སྤྲོད་དངུལ་ལེན་བྱས་པ་དང་། མུའུ་ཁྲི0.6རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོ་བྱས་ལ་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནི་མུའུ་རེར་སྒོར400རེད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།


text:
"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ།
ཨ་བདེ་ཆེན།
དེང་གི་ཆར་ས་སྒང་རིལ་མོའི་སྟེང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་ཞིང་འཚོ་གནས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་རྒོད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་ཏུ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་འགྱུར་བ་བླ་ལྷག་གི་བྱུང་དང་འབྱུང་མུས་སུ་མཆིས། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གང་ལ་མཚོན་ནའང་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སློབ་གསོ་ལ་རག་ལས་པ་བསྙོན་དུ་མེད། དེ་བས། སློབ་གསོ་ནི་དར་རྒུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཅེས་བཤད་ཆོག སློབ་གསོ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་སློབ་གསོ་དང་། དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོ། སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ། ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོ་སོགས་སྡེ་ཚན་དང་རྣམ་པ་བྱེད་ལས་སོགས་མང་དུ་མཆིས་མོད། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་འཆད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་པས། ལུས་ཚོད་ཀྱི་གོས་དང་། རང་ཚོད་ཀྱི་གཏམ་ཟེར་བ་ནང་བཞིན་འདིར་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ་ལས"རྗེས་སྙེག"སློབ་མའི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བར་འདོད།
ལར་རྩོམ་བྱང་དུ"རྗེས་སྙེག"ལས"རྗེས་ལུས"ཞེས་བྲིས་པ་ཡིན་ན་ཐུན་མོང་གི་བློ་ངོར་བདེ་ཞིང་སེམས་ངོར་འབྱོར་བ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་ང་རང་ལ་མཚོན་ན"རྗེས་ལུས"ལས"རྗེས་སྙེག"ནི་གསོན་ཤུགས་དང་རེ་བ། ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་གཏམས་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཏུ་བསམ་སོང་བས་མིང་དེ་ལྟར་དུ་བཏགས་པ་ལགས།
སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོའི་དཀྱིལ་སྙིང་དང་སྲོག་ཤིང་། གཟུངས་བཞུགས་ནི་སློབ་མ་ཡིན་ལ། སློབ་གྲྭ་གང་དེའི་སློབ་མ་དག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སློབ་གྲྭ་དེ་གའི་གོང་འོག་བར་གསུམ་དང་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ་གབ་པ་དང་སྦས་པ། གསང་རྒྱ་ཇི་ལྟར་བྱས་རུང་ལག་མཐིལ་གྱི་སྐྱུ་རུ་ར་ནང་བཞིན་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དུ་མཐོང་ནུས་པ་དང་། སློབ་མ་རེ་རེ་ནི་སློབ་གྲྭ་དེ་གའི་ངོ་གདོང་རེ་རེ་ཡིན་ལ། སློབ་མ་ནི་སློབ་གྲྭའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་ནུས་པའི་དྭངས་གསལ་གྱི་མེ་ལོང་ཡིན། སློབ་གྲྭ་ནི་འཛིན་གྲྭ་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་སྤྱི་ཞིག་ཡིན་པས། གོང་གསལ་ནང་བཞིན་འཛིན་གྲྭ་དེ་གའི་སློབ་མ་རེ་རེའི་ཤེས་ནུས་འཇོན་གསུམ་གྱིས་འཛིན་གྲྭ་དེ་གའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་མཚོན་ནུས། སློབ་གྲོགས་རེ་གཉིས་ཤིག་གི་ཤེས་ནུས་འཇོན་གསུམ་དང་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་ཞིག་གི་ཤེས་ནུས་འཇོན་གསུམ་དང་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་མཚོན་མི་ཐུབ་ལ། འཛིན་གྲྭ་རེ་གཉིས་ཤིག་གིས་སློབ་གྲྭ་ཞིག་མཚོན་ག་ལ་ཐུབ། འདི་ལྟར་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་ཚོས་རྣམ་ཀུན་རང་རྒྱལ་གྱི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་སྔོན་འགྲོ་སློབ་གསོའི་ཆེད་མཁས་པ་ཁྲིན་ཧུ་ཆིན་ལགས་ཀྱི"ཡོད་ཚད་སློབ་མའི་ཆེད་དང་། སློབ་མ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཆེད། སློབ་མའི་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཆེད"ཅེས་པའི་ལེགས་བཤད་དེ་ཁ་ནས་སྒྲོག་བཞིན་ལག་ནས་བོར་བཞིན་འདུག་ལ། ལེགས་བཤད་དེ་ཁ་ནས་བཤད་བཞིན་ལག་ནས་བོར་བས་ད་གཟོད་དགེ་རྒན་དག་གིས་དུས་རྒྱུན་མཐོང་ན་སྙིང་ན་ཤིང་ཐོས་ན་མགོ་གཟེར་བའི"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ་ཅེས་པའི་ཁྱད་པར་
ཅན་གྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཞིག་འཁྲུངས་སོང་བ་རེད། ལོ་སོས"དགེ་རྒན་གྱི་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སུ་མི་གཤིས་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཤེས་རབ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཚང་མ་འཐུས་ཚང་དང་ཡང་ན་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་མི་ཐུབ"དང་"བརྩེ་བ་མེད་ན་ཡང་དག་གི་སློབ་གསོ་མེད"ཅེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། སློབ་མའི་ཡོད་ཚད་དང་སློབ་མ་ཡོད་ཚད་ལ་གདོང་གཏོད་པ་དང་བརྩེ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་སྦྱིན་མ་ཐུབ་པས། ཡ་ང་ཞིང་སེམས་སྐྱོ་བའི"རྗེས་སྙེག"སློབ་མའི་ཐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། སློབ་གསོའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་བུ་ཡ་རབས་ཞིག་སྐྱེད་བསྲིང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་མོད། མང་མང་གི་མིག་ལམ་དུ་སྐར་འབྲས་ཁོ་ན་ཅུང་ལེགས་པའི་སློབ་མ་སྐོར་ཞིག་མ་གཏོགས་གཞན་དག་ཚང་མ"རྗེས་སྙེག"གི་གྲལ་དུ་བརྫངས་དང་རྫོང་བཞིན་འདུག མིའི་དབང་བོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ཡོད་པས་བསླབ་འབྲས་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཆོས་ཉིད་རེད། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་བཞིན་"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ་དེ་ཡང་ལྷག་བསམ་དང་བརྩེ་བ་ཡིས་མ་དོར་བ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་ངོ་ཐང་སྲུང་ནུས་པའི་རྒྱུགས་སྐར་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་སུ་མི་འགྱུར་རུང་། ཕན་ཚུན་མཐོང་དུས་མགོ་བོ་ན་ཞིང་སྙིང་གཟེར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡ་མ་བརླ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད། སློབ་གཙོ་ཧོ་མོ་ཀྲན་གྱིས"བྱིས་པ་དེ་ང་ལ་སྤྲོད་རོགས། ཁོ་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཞན་ནའང་། མི་ཚེ་གང་བོར་མི་བྱེད་དགོས"ཅེས་དགེ་རྒན་གྱི་མིག་ནང་གི"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ་ཧི་ཡོང་ཧྲིན་ཁོས་ཐུགས་ཁུར་དང་བརྩེ་སེམས་ལ་ བརྟེན་ནས་སློབ་མ་ཡ་རབས་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་རིང་གི"སློབ་གསོས"སྐྱེད་པའི་"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ་རེ་རེ་ནི་སང་ཉིན་བྱིས་པ་ཞིག་གི་ཨ་ཕ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་བདག་པོ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབངས་མི་ཡིན། མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ། ཁྱིམ་ཚང་གི་འཕེལ་རྒྱས་མ་འོངས་པའི་བྱིས་པ་དག་ལ་རག་ལས་པས། བདེ་ཐང་གི་སློབ་གསོའི་ཉི་ཟེར་རེག་མ་ཐུབ་པའི"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ་དེ་དག་མ་འོངས་པར་ཁྱིམ་སྲིད་དང་བུ་ཕྲུག་ལེགས་པོར་སྐྱོང་མཁན་གྱི་འབངས་མི་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་གདེང་ཚོད་སུ་ལ་ཡོད་དམ། སྐུ་ཞབས་ལུའུ་ཞུན་གྱིས"བྱིས་པ་སྐྱོབ་རོགས"ཅེས་པའི་ཁ་གཡང་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་འབོད་སྐུལ་ཅིག་ག་ལ་ཡིན། དེ་བས།འདིར་ཁྱིམ་ཚང་དང་ས་གནས། མི་རིགས་དང་མེས་རྒྱལ་གྱི་ཆེད་དུ་"རྗེས་སྙེག"སློབ་མ་སྐྱོབ་རོགས་ཅེས་ཡང་ཡང་ཞུའོ།།


text:
རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་བརྩི་མཐོང་དང་མཛའ་བརྩེ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོད་རྙོག་སེལ་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དྲང་བདེན་རྩོད་ལེན་གནང་མཁན་ཚང་མའི་མིག་དཔེ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ཟེར།
དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ སྟེང་གངས་སྐྱིད་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ཚོགས་ཁང་དུ། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣༠ ནས་འཆར་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ བར་ཉིན་ ༣ རིང་བཞུགས་སྒར་དྷ་ས་ཁུལ་དུ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པའི་སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ངོས་ནས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་སོང་བ་དང་། ཚོགས་ཐོག་ཏུ་སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྗང་ཁུ་ཚོགས་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་སི་ཁ་ལེ་ཊིར་ (Schlyter) ལགས་དང་། སུ་བོད་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཇོར་ནིར་སི་ཊེ་ཊི་ (Bjornerstedt) ལགས། སི་ཝེ་ཌན་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཞོན་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་བཅས་ཕེབས་འདུག
སྐུ་ཞབས་སི་ཁ་ལེ་ཊིར་ལགས་ཀྱིས། ཉེ་ལམ་སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པ་གསར་འཛུགས་གནང་སྐབས། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁག་ཅིག་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཆེད་བཅར་བྱ་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེངས་འདིར་ཁོ་ཚོ་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གཙོས་པའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་མང་གཉིས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བྱེད་དུ་ཡོང་བ་དང་། སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པ་བརྒྱུད་སུ་བོད་གཞུང་མང་གཉིས་བར་འབྲེལ་མོལ་བྱུང་བ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་སང་ཞོགས་པར་ཁོང་ཚོས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་ཞི་བའི་འབྲེལ་མོལ་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོ་ད་དུང་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་གཙོས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། ད་ལན་གྱི་འབྲེལ་མོལ་བརྒྱུད་སུ་བོད་གཞུང་མང་གཉིས་བར་སྔར་ལས་ལྷག་པར་འབྲེལ་མོལ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན། སུ་ཝེ་ཌན་ནི་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༢༠༠ ལྷག་རིང་དྲག་པོའི་དམག་འཁྲུག་མ་བརྒྱབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་སུ་ཝེ་ཌན་ལ་མཚོན་ན། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་རྩོད་རྙོག་ག་རེ་བྱུང་ཡང་གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༢༠༠ ལྷག་རིང་སུ་ཝེ་ཌན་ནང་ཞི་བདེ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། འདས་པའི་ལོ་ངོ་དེ་དག་རིང་སུ་ཝེ་ཌན་གྱིས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཞི་བའི་འབྲེལ་མོལ་བྱས་པར་བརྟེན། སུ་ཝེ་ཌན་དང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བར་རྩོད་རྙོག་གང་ཡང་མེད་པར་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་གྱི་འགྲོ་འོང་རང་དབང་དང་ཞི་བདེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟའི་དུས་རབས་ནི་དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་མིན་པར། མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་མོལ་བྱས་ཏེ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། སུ་བོད་གཉིས་ལ་མཚོན་ནའང་། གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐད་ནས་ཐུན་མོང་རང་བཞིན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་རྩོད་རྙོག་ག་རེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་། དེ་སྲིད་གཞུང་གཅིག་པུ་མིན་པར་མི་མང་ཕན་ཚུན་བར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་མོལ་བྱས་ཏེ་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་སེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་ཚོས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པ་བཙུགས་པ་དེ་ནི་བོད་པའི་དྲང་དེན་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་ཐབས་གཅིག་པུ་ཙམ་མིན་པར། སུ་ཝེ་ཌན་གྱིས་ད་དུང་སི་རི་ཡ་དང་ལི་བྷེ་ཡ། ཨབ་གྷན་སོགས་ཀྱི་ནང་འབྱུང་བཞིན་པའི་ཟིང་འཁྲུག་ཁྲོད་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོ་སུ་ཝེ་ཌན་ནང་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འགྲིག་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ལ་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། མི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ངོ་བོ་བཅས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་བྱུང་།
སྐུ་ཞབས་ཇོར་ནིར་སི་ཊེ་ཊི་ལགས་ཀྱིས། སུ་བོད་མཐུན་ཚོགས་ནི་བོད་མི་གཅིག་པུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་མིན་པར། ཚོགས་པ་དེས་འཛམ་གླིང་སྒང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དྲང་བདེན་རྩོད་ལེན་གནང་མཁན་ཚང་མར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་སྒང་གི་རྩོད་རྙོག་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་བརྩི་མཐོང་དང་མཛའ་བརྩེ། བྱམས་བརྩེ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་དགོས་པ་དང་། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྒང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། དྲང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཁན་ཚང་མས་རྩོད་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཀྱི་མིག་དཔེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚང་མས་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། འདི་ལོར་ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་དང་མགོ་ལོག་འཇིགས་མེད་ལགས། ཐུབ་བསྟན་དབང་ཆེན་ལགས་བཅས་ཀྱིས་སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་སུ་ཝེ་ཌན་གཞུང་མང་གིས་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་དང་། སུ་བོད་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ལས་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་བྱུང་།
དྲི་བ་དྲིས་ལན་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས། སུ་ཝེ་ཌན་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་ནི་བོད་མི་ ༡༤༠ ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སུ་ཝེ་ཌན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྗང་ཁུ་ཚོགས་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པའི་ནང་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་ལྔ་ཡི་འཐུས་མི་ཡོད་པ་དང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚན་པ་དེ་འཛུགས་དོན་ནི་བོད་དོན་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་གོ་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐེངས་འདིའི་སྐོར་སྐྱོད་སྐབས་ཁོ་ཚོ་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གཙོས་པའི་གཞུང་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་དང་། གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་ཞུ་སྐབས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁོང་ཚོར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།


text:
ནང་རིག་པ་
བོད་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲྭ་ས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་འཆད་ཉན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུ་ལ་བཀའ་པོད་ལྔ་ནི་སྡེ་སྣེད་གསུམ་གྱི་སྡོམ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ཡང་མདོ་རྩ་འདུལ་བའི་སྡོམ། དབུ་ཚད་མཛོད་གསུམ་མངོན་པའི་སྡོམ། ཕར་ཕྱིན་མདོ་སྡེའི་སྡོམ་ཡིན། ཡང་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་དབུ་ཚད་གཉིས་དང་སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་འཆད་པ་དང་ཐེག་དམན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མཛོད་ཀྱིས་འཆད་ལ་འདུལ་བས་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འཆད་པས་སོ། ཡང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཐུབ་བསྟན་གྱེན་དུ་འདེགས་པའི་ཀ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་པཎྜི་ཏ་མང་དུ་བྱོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཉིད་གྲགས་ཆེ་ལ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ནི་བཀའ་པོ་ཏི་ལྔ་ཉིད་ཡིན། དེ་ཡང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་མངོན་པའི་གཞུང་ལུགས། ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས། ཡོན་ཏན་འོད་དང་ཤཱཀྱ་འོད་གཉིས་ཀྱི་འདུལ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཞེས་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་སོ།། དེའི་ནང་ནས་འདུལ་བ་ནི། རྒྱ་གར་དུ་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་དུས་སུ་གསུངས་པ་རྩ་བའི་ལུང་《སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་》དང། བཤད་པའི་སྡེ་བཞི་སྟེ། སོ་ཐར་གྱི་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ལྟ་བུ་《ལུང་རྣམ་འབྱེད་》འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་《ལུང་ཕྲན་ཚེགས》ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་འཆད་པ་《ལུང་གཞི་》དཀའ་བའི་གནད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་《གཞུང་བླ་མ་》བཅས་ཡིན། ཐེག་དམན་གྱི་འདུལ་བ་ནི་《བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་》ཞེས་པ་དེའི་ནང་གསལ་ཞིང། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་འདུལ་བ་ནི་སློབདཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པའི་《འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་》དང། འདུལ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་《ཀརྨ་ཤ་ཏམ་》དགྲ་བཅོམ་པ་ས་ག་ལྷས་མཛད་པའི་《མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་》སློབ་དཔོན་དགེ་འདུན་བཟང་པོས་མཛད་པའི་《ཀ་རི་ཀ་ལྔ་བཅུ་》སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱིས་མཛད་པའི་《འདུལ་བ་སུམ་བརྒྱ་པ་》སོགས་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་གཅིག་པུ་ཡང་བཀའ་འགྱུར་ནི་ནང་དུ་འདུལ་བ་པོད་བཅུ་གསུམ་དང། བཀའ་འགྱུར་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་པོད[དུ་]ནས་[སུ་]བར་པོད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཞེ་སུམ་ཡོད། བོད་ལྗོངས་འདིར་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་འདུལ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་དང་བཤད་རྒྱན་གཉིས་ཀ་དར་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང། བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱི་སློབ་མ་པཎྜི་ཏ་དྭ་ན་ཤི་ལ་དང། ཛི་ན་མི་ཏྲ་གཉིས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་སློབ་མ་མང་དུ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ཅོག་རོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་དང། སྨར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ། གཡོ་དགེ་འབྱུང། གཙང་རབ་གསལ་བཅས་བཞི་ནི་འདུལ་བ་ལ་མཁས་ཤིང། སྨར་གཡོ་གཙང་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་སྔ་དར་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཞེས་གྲགས། གླང་དར་མས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སྣུབས་སྐབས་ཁོང་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་བྲོས་བྱོལ་ཕེབས་དགོད་བྱུང། ཁོང་གསུམ་ལ་སློབ་མ་བླ་ཆེན་དགོངས་རབ་གསལ་དང། ཡང་སློབ་མཁས་བཙུན་མི་དྲུག རྒྱུན་འཛིན་དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་མི་བཅུ་གཉིས་སོགས་བྱུང་བ་ལས་མཁས་པ་མི་བཅ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་གནས་གཞི་བཟུང་སྟེ་འདུལ་བའི་བཤད་རྒྱུན་དང་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་འགོ་ཚུགས་ཏེ། གཟུས་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སློབ་མ་གཟུས་ཀྱི་བུ་བཞི་དང། རྒྱ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ལ་སློབ་མ་ཀ་བ་བཞི་སོགས་འདུལ་བའི་འཆད་ཉན་གནང་ཐུབ་པའི་སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཙམ་བྱུང་བ་དང། སྟོད་ལུང་ཐག་མ་དགོན་པ་དང། སྐྱོར་མོ་ལུང། དགའ་བ་གདོང། གཉལ་ཟང་ཆེན། གཉལ་གྲ་སྐོར་སོགས་འདུལ་བའི་བཤད་གྲྭ་མང་དུ་བྱུང་བ་དང། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་འདུལ་བའི་གཞུང་གི་འགྲེལ་བ་དང་མཆན་འགྲེལ་དོགས་གཅོད་བཅས་མཛད་པའི་ནང་ནས་བོད་ཡོངས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚང་མ་ཚད་མར་འཛིན་ཅིང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དཀྱིལ་དུ་མཚོ་སྣ་མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་《འདུལ་བའི་འགྲེལ་བ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར》ཡོངས་གྲགས་སུ་《མཚོ་ཊིཀ་》ཅེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་མཇུག་ནས་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་དུས་དཀྱིལ་བར་དབུས་གཙང་གདན་ས་ཆེན་པོ་དྲུག(གསང་ཕུ། ར་སྟོད། ཚལ་གུང་ཐང། དགའ་གདོང། སྐྱོར་མོ་ལུང། ཟུལ་ཕུ།)གི་ནང་འདུལ་བར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་འཛིན་གྲྭ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་སློབ་ཡུན་ལོ་བཞིའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དང། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་དཀྱིལ་ནས་རིམ་བཞིན་དར་བའི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་ཕལ་ཆེ་བར་འདུལ་བའི་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད། བཀའ་པོད་ལྔའི་གྲས་མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ནི་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་》མཛད་ཅིང། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་》རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་མཛད་པ་《བསྟན་འགྱུར་》མདོ་ཕྱོགས་པོད་[ར་][ལི་]གཉིས་སུ་ལེ་ཚན་གསུམ་བཞུགས་ཤིང། བོད་ལྗོངས་སུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བྲང་ཏེ་དར་མ་སྙོང་པོ་དང། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་》ལ་འཆད་ཉན་གཙོ་བོར་མཛད་དེ་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ》ཞིག་ཀྱང་མཛད་ཅིང། གཞན་ཡང་འགྲེལ་པ་མཛད་མཁན་འགའ་ཞིག་བྱུང། གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ཚུགས་རྗེས་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དེ་ཕར་ཕྱིན་དང་དབུ་མ་རྣམ་འགྲེལ་བཅས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་ཆབས་ཅིག་མཛད་པ་མ་གཏོགས། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་མཛད་སྲོལ་མ་དར་ཞིང། མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་《མངོན་པ་འོག་མ་མཛོད་》ལ་གཙོ་བོར་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་》ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཞོར་ལྕོགས་ལྟ་བུར་གནང་སྲོལ་འདུག མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་ནང་གསེས་《མངོན་པ་མཛོད་》ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ནི་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་《མངོནཔ་མཛོད་》དང་དེའི་རང་འགྲེལ་བཅས་མཛད་ཅིང། ཁོང་གི་སློབ་མ་གང་བ་སྤེལ་དང། དེའི་སློབ་མ་པཎྚི་ཏ་དྭ་ན་ཤོ་ལ་དང་ཛི་ན་མི་ཧྲ་གཉིས་ཡིན། ཁོང་གཉིས་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་སྐབས་བོད་དུ་བྱོན་ནས་མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཀའི་བཤད་རྒྱུན་སྤེལ། 《མངོན་པ་མཛོད་》ཀྱི་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་བསྟན་འགྱུར་མདོ་ཕྱོགས་པོད་[ཨི་]ནས་པོད་[ཐུ་]པ་བར་པོད་བཅུ་གཅིག་ལ་ལེ་ཚན་རྣམས་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད། བོད་ལྗོངས་འདིར་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡང་སློབ་པཎྚི་ར་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་དྭ་ན་ཤི་ལ་གཉིས་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་སྐབས་བོད་དུ་བྱོན་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་སོགས་ལ་མངོན་པ་གོང་འོག་གི་བཤད་པ་གསན་པ་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་མ་ཚུགས་བར་དུ་བཤད་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་བྱུང་བའི་ནང་ཁྱབ་ཆེ་བ་ནི་འབན་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ་དང་རོག་ཆོས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ཡིན། འབན་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ས་སྐྱའི་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བའི་བར་བརྒྱུད་པ་མང་དུ་བྱུང་ཞིང། རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་ལས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་གསན་ཏེ་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་དར་སྤེལ་བྱུང། རོག་ཆེས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་བར་དུ་བརྒྱུད་པ་གྲངས་ལས་འདས་པ་བྱུང་ཞིང། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སློབ་མ་དང་ཡང་སློབ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱུང་སྟེ་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་དོགས་གཅོད་སོགས་མཛད་པའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ཚད་མར་འཛིན་ཅིང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་མགོར་སྣར་ཐང་མཁན་ཆེན་མཆིམས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་(ཡོངས་གྲགས་སུ་འཇམ་དགག་པཀྴི་ཟེར་བ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིའི་སློབ་མ་དེ་ཡིན་)ཀྱིས་མཛད་པའི་《འགྲེལ་པ་མངོན་པའི་རྒྱན་》སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་《མཆིམས་མཛོད་》ཅེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན། ཕར་ཕྱིན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ནི་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གསུངས་པའི་སྦས་དོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསན་པ་ནས་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞིང་བར་དུ་སེང་བཟང་ལ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གསན། དེའི་སློབ་མ་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ལ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་གསན་ཏེ་འཆད་ཉན་མཛད། དེ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་པ་ཟླ་བ་བཟང་པོས་གསན་པ་བཅས་ནི་རྒྱ་གར་དུ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་བྱུང་ཚུལ་ཡིན་ཅིང། བོད་ལྗོངས་སུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་བཅས་ཀྱི་རིང་ལ་《འབུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་》དང། ཕར་ཕྱིན་གྱི་འགྲེལ་པའི་སྐོར་ཁག་གཅིག་བཅས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་《འབུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་པ་》དུས་སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་དུ་གང་ཡོད་ཐམས་ཅད་དང། གཞན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་བཞི་སྟེ། 《མདོ་སྡེ་རྒྱན་》 《དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་》 《ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་》 《རྒྱད་བླ་མ་》བཅས་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛོད་པའི་《ས་སྡེ་ལྔ》 《སའི་དངོས་གཞི་》 《གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་》 《གཞི་བསྡུ་བ་》 《རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ་》སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐོར་རྣམ་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་དང། ཕར་ཕྱིན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་རྣམ་གྲངས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་བཅས་བསྟན་འགྱུར་པོད[ཕི་]ནས་པོད་ [ཧི་]བར་པོད་བཅུ་དྲུག་ཡོད། བོད་འདིར་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་དབུས་གཙང་གདན་ས་ཆེན་པོ་དྲུག་སོགས་དང། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་ཁག་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་འཆད་ཉན་དང། སློབ་གཉེར་དར་སྲོལ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟབས་གདན་ས་རང་རང་སོ་སོར་འཆད་ཉན་གི་ཡིག་ཆ་རྒྱས་བསྡུས་མི་འདྲ་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། བཀའ་པོད་ལྔའི་ནང་ནས་ཚད་མའི་སྐོར་ནི་ཚད་མ་རིག་པའམ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པས་མིང་ཚིག་འགྲེལ་བཤད་ཟུར་དུ་རང་རང་སྡེ་པའི་ནང་གསལ་བར་བརྟེན་འདིར་བསྐྱར་ལྡབས་ཀྱིས་བརྗོད་མ་དགོས་ལགས།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནཱ་ལེནྡྲ་ཤིག་ཤའམ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མདོ་དང་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོའི་བཀའ་ཁྲིད་གནང་སྒོ་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་། བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་གཙོར་བོར་གྱུར་བའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། སྟོན་པའི་མཚན་སྔགས། མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་མ། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས། སྒྲོལ་མའི་གཟུགས་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ཟློས་ལུང་དང་བཀའ་དྲིན་སྩལ།
དེ་ཡང་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༨།༥༠ ཙམ་ལ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྡོར་གདན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་ཕོ་བྲང་ནས་ཆིབས་ཊོར་བཞུགས་ཏེ་དུས་དབང་གསུང་ཆོས་ར་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཞུགས་ཁྲིར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས་རྒྱ་གར་ནང་པའི་རྗེས་ཁག་ཅིག་གིས་ཤིས་བརྗོད་གསུངས་འདོན་དང་། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་ཁག་ཅིག་གིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་ཧིན་དྷིའི་སྐད་དུ་གསུང་འདོན་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་་སྔ་རྗེས་སུ་པཱ་ལིའི་སྐད་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཐོག་ཤིས་བརྗོད་དང་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་གསུང་འདོན་གནང་བ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།
དེ་རིང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ངོས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་བཏོན་སོང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་བཏོན་ཡོང་དུས་ངོས་རང་གི་སེམས་ལ་ཚོར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་། འདིའི་སྔོན་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བཤད་པ་ཡིན། མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ནང་པའི་བླ་མ་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་མ་རེད། དེ་དག་དངོས་གནས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དེ་ཆ་ཚང་བྱས་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་རིག་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་མཁན་ཧ་ལས་པ་རེད། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་སྤྲོད་པའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོ་ནི་ནཱ་ལེནྡྲའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་(professor) རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ནི་དངོས་གནས་མཁས་པ་རེད། མཁས་པ་དེ་ཚོའི་ལེགས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྒྱུད་དུལ་བར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏདྱ་ཐཱ། ག་ཏེ་ག་ཏེ་པཱ་ར་ག་ཏེ་པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ་བོ་དྷི་སྭ་ཧཱ། ཟེར་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ས་ལ་ཐག་ཉེ་རུ་ཉེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་ལེགས་བཤད་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་དེ་དག་བཀའ་དྲིན་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་རེད།
སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་ང་ཚོས་སློབ་དེབ་བྱས་ཏེ་བལྟ་བ་དང་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་མི་ལའང་དེའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་རིང་འདིར་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་ནི། དོ་དགོང་ལོག་འགྲོ་མཁན་དང་སང་ཉིན་གནངས་ཉིན་ཐོན་འགྲོ་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་འདུག དེར་བརྟེན་ཁ་སང་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར་དེ་རིང་འདིར་ཁྱོད་རང་ཚོ་ཐོན་འགྲོ་མཁན་ཚོའི་ཆོས་སྐལ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིག་འདོན་དགོས་བསམ་ཡོད། ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་གྲུབ་མཚམས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་། གཞན་ཡང་སྟོན་པའི་མཚན་སྔགས། མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་མ། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས། སྒྲོལ་མའི་གཟུགས་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ཟློས་ལུང་དང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བ་དང་། དེ་ནས་སཱ་ལུའི་ལྗང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོའི་བཀའ་ཁྲིད་མཇུག་སྐྱོང་གིས་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཡོལ་ཙམ་ལ་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་ཆོས་འབྲེལ་གནང་སྒོ་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་།
ཉིན་གསུམ་རིང་གི་གསུང་ཆོས་འདིར་ནཱ་ལེནྡྲ་ཤིག་ཤ་(Nalanda Shiksha) ཚོགས་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ དང་། ལྡི་ལི་ནས་ཕེབས་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་ ༣༠༠ དང་། ཅན་དྷི་གཱར་དང་འཇའ་མོ་ནས་ ༢༠༠ དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་ཉེ་ཁུལ་ནས་སློབ་ཕྲུག་ ༦༠༠ ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་། འཇམ་མུ་དང་ཀ་ཤི་མེར་དང་། ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་དང་ཨུ་ཏར་མངའ་སྡེ། གྷོ་བ། ཨན་དཱར་མངའ་སྡེ། ཊཱ་མིལ་ནཱ་རྡུ། ཀར་ནཱ་ཊ་ཁཱ། སུ་ཀེམ། ཨོ་ཊི་ཤཱ་བཅས་དང་། ཁྱོན་རྒྱལ་ཁབ་ ༦༩ ནས་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ ༥༠༠༠༠ བརྒལ་བར་ཆོས་ཆོས་འབྲེལ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དབྱིན་སྐད་དང་ཧིན་སྐད། རྒྱ་སྐད། ར་ཤི་ཡའི་སྐད། སོག་སྐད། ཝེ་དུ་ནམ་གྱི་སྐད། ཀོ་རུ་ཡའི་སྐད། ཉི་ཧོང་སྐད། སི་པིན་ནེ་ཤིའི་སྐད། ཧྥ་རིན་སིའི་སྐད་བཅས་སུ་གསུང་བསྒྱུར་ཞུས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ནས་གསུར་དུ་ཕེབས་པ་མང་པོར་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་ཨ་མདོའི་སྐད་དང་ཁམས་སྐད་དུའང་གསུང་བསྒྱུར་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་པ་བཅས།།


text:
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བྱམས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་དང་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་དང་། 《ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》 《ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》སོགས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ།
ཚེས་19ཉིན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཨུད་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྨན་གླིང་གི་ཡོམ་འགོག་གེགས་སེལ་གྱི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་དང་དཔུང་སྡེའི་དཔོན་དམག་ལ་བྱམས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་གནང་ལུགས་དང་། བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན། ཀྲུང་གོ་གསར་འགོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་80འཁོར་བར་སྤྲིངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འཕྲིན་ཡིག་གི་དགོངས་དོན་བཅས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་སློབ་སྦྱོང་དང་། 《ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》དང《ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་སློབ་སྦྱོང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་རྒྱུན་ཨུ་ལི་ཀྲན་ཧྲུའུ་ཡི་གསུང་བཤད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་སློབ་སྦྱོང་། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བསམ་འཆར་ལ་ཞིབ་འཇུག རང་ལྗོངས་སུ《ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གླེང་བ》ཞེས་པའི་དེབ་གཉིས་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག རང་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་རྒྱུག་དང་། སྤྱི་དབང་མིན་པའི་ལམ་ལུགས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས། ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟ་ཟབ་གཏོང་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་འབྲེལ་གསུང་བཤད་ཀྱང་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། སྨན་གླིང་རྫོང་དུ་ས་ཡོམ་བརྒྱབ་རྗེས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཙུང་ལི་ལི་ཁེ་ཆང་སོགས་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་གྱིས་འཕྲལ་དུ་བྱམས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་དང་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་བ་དེ་ཐོག་ནས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་དང་ལྷག་པར་དུ་གེགས་ཁུལ་མི་དམངས་ལ་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་ལུགས་གང་ལེགས་མཚོན་ཡོད།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཙུང་ལི་ལི་ཁེ་ཆང་སོགས་ཀྲུང་དབྱང་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་གྱི་ཐུགས་ཁུར་དང་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་ལུགས་གེགས་ཁུལ་གྱི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཁྲོད་འཕྲལ་དུ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱས་ནས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཟིགས་སྐྱོང་དང་དྲོ་སྐྱིད་ཚོར་བ་བྱེད་དགོས། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་རྒྱུ་ནོར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་གེགས་སེལ་མི་སྣའི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱས་ཏེ། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཚུལ་ལ་དཔྱད་དཔོག་བྱེད་པ་དང་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བ་བཀོད་སྒྲིག་ཡག་པོ་བྱས་ནས་གེགས་ཁུལ་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། 《ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》དང《ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ》ནི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། དེ་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ངང་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་གང་ལེགས་མཚོན་ཡོད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་ཚོས“འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་ལ་མིག་ལྟོས་བྱེད་པ། གཏན་འབེབས་དང་ཞིབ་སྲོལ་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་གོ་བ་བླངས་ཏེ་དགོངས་དོན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། གཅིག་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྲོག་ཤིང་གནས་བབ་ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ་དང་། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་བ། ཏང་གི་སྲོག་ཤིང་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་བ། ཏང་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བཏང་ནས་བསམ་བློའི་ཐད་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཐད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་། རྩ་འཛུགས་ཐད་རང་འགུལ་ངང་དང་ལེན་ཞུ་བ། བརྩེ་སེམས་ཐད་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལ་མོས་སེམས་བཅས་བྱས་ནས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་བུ་བཅས་ཀྱི་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་ལས་འགལ་བ་དང་། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་འགོ་ཁྲིད་དང་མཐུན་སྒྲིལ་གཅིག་གྱུར་ལ་གནོད་འཚེ་བཟོ་བའི་གཏམ་སྤྱོད་བཅས་ལ་རང་འགུལ་ངང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཏང་གིས་ལས་དོན་མཐའ་དག་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཏང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་བརྩི་སྲུང་ནན་པོ་ཞུ་བ་དང་དགོངས་སྐོར་སྙན་ཞུའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས་ནས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་རང་འགུལ་ངང་འགན་འཁྲི་འཁུར་བ་དང་ལས་དོན་སྒྲུབ་དགོས་པ། གསུམ་ནས་རྒྱུན་སྲིང་ལྷོད་མེད་ངང་སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ཐབས་གང་མགྱོགས་བཟོས་ནས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ངང“སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་ལྷག་དོན་དུ་རྩོམ་སྲོལ་དང་ཚོགས་སྲོལ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་འགྱུར་སྤེལ་གཏོང་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་སྤེལ་དགོས་པ། བཞི་ནས་དཔེ་བཟང་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་རྒྱུན་ཨུད་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་ཚད་ཤིང་བཙུགས་ནས་མུ་མཐུད་སྣེ་འཁྲིད་དེ་ལུས་ཚུགས་པ་དང་འཐབ་ས་མདུན་མར་བསྐྱོད་ནས་དྲང་གཏམ་ཉན་པ་དང་། གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་རྟོག་ཞིབ། ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་པ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ། ལྔ་ནས་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་རྣམ་གནོན་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས་ཤིང་། ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། “བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས་པ་གསུམ”མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་ལེན་བསྟར་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་ཕོད་པའི་ཟིལ་གནོན་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། རུལ་སུངས་བྱེད་མི་རུང་བའི་རླུང་ཙི་དམ་དུ་གཏོང་བ། རུལ་སུངས་མི་བྱེད་པའི་རང་འགུལ་བསམ་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ལས་བྱེད་པ་སྤྱོད་གཙང་དང་། སྲིད་གཞུང་སྤྱོད་གཙང་། ཆབ་སྲིད་དྭངས་གཙང་བཅས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སོ།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། 《ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གླེང་བ》ཞེས་པའི་དེབ་གཉིས་པས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཚོར་རོགས་རམ་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དར་ཆ་མཐོན་པོ་བསྒྲེངས་བ་དང་ཏང་གི་གསར་གཏོད་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་དང་གོ་བ་ལེན་པ་དང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས། ལག་བསྟར་བཅས་ཀྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཟུང་འབྲེལ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ། དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བཅས་ཀྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང《ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་གླེང་བ》ཞེས་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བ་དང་། རིམ་ཁག་ཏང་གི་སློབ་གྲྭ(སྲིད་འཛིན་སློབ་གླིང)དང་རིགས་ཁག་གི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཁྲིད་འཆར་གཞིའི་ནང་འཇུག་པ། བསམ་བློར་དྲག་ཆས་སྤྲོས་པ་དང་། ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ནུས་ལྡན་དུ་བརྩི་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་དོན་ཁག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་དང་ཕྱོགས་ཁག་ཏུ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་རྒྱུན་ཨུད་ཀྱི་བློ་མཐུན་ཚོས་གཏིང་ཟབ་ཞིབ་ཚགས་ངང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྣེ་འཁྲིད་དེ་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་ཐད་གནང་བའི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ནི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ཁྲོད་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་མངོན་ཚུལ་ཞིག་རེད། རྒྱལ་ཡོངས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གཞུང་དོན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་ཚོགས་འདུས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ལས་ཀའི་རྣམ་པ་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་ཆེད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་ཀར་སྤྱི་འདོམས་བྱེད་པ་དང་། གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་ཏང་གིས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ལས་ཀར་འགོ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་དུས་བབ་ཀྱི་ཛ་དྲག་རང་བཞིན་དང་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་རྩ་བ་དེ་དམ་པོར་བཟུང་བ། ཉེན་བརྡ་རྒྱུན་སྒྲོག་དང་ལྷོད་གཡེང་གཏན་ནས་མེད་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཐོག་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་གཞིགས་པ་དང་། ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་ནན་ཏན་བྱས་ནས་ཕུགས་ཕན་ལམ་སྲོལ་ཆགས་པ་བྱེད་པ། མ་བྱུང་སྔོན་འགོག་རྩ་དོན་དུ་བྱས་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་པ། དོན་ཆེན་མ་ཐོན་སྔོན་འགོག་བྱས་ནས་རྨང་གཞི་འདིང་བ་དང་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ། ལས་འགན་སྒྲུབ་ཕོད་པ་དང་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་རྒྱུ་ཚད་གཞིར་འཛིན་ནས་ལས་བྱེད་པར་ལྟ་བ་དང་། ཤུགས་སྣོན་ཚད་མེད་དང་། སྙིང་རུས་གཏན་འཁྱོངས། རྒྱུན་སྲིང་ལྷོད་མེད་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གསར་གཏོད། འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་གྲལ་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་བརྟན་ལྷིང་ཐད་གཞན་སྐུལ་ནས་རང་འགུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངང་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་དང་། ཁོངས་གཏོགས་ས་ཆའི་འགན་འཁྲི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་བཅས་བྱས་ནས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་རྒྱུ་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་རྒྱུན་མཐུད་བརྟན་ལྷིང་དང་། ཡུན་རིང་བརྟན་ལྷིང་། ཕྱོགས་ཡོངས་བརྟན་ལྷིང་བཅས་ཡོང་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས། ལས་བྱེད་པ་དང་ལས་བཟོར་ཐུགས་ཁུར་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱས་ནས་འཁོར་ཞག་དང་རེས་འཁོར་ངལ་གསོ་ལུགས་མཐུན་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོའི་གསར་འགོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་80འཁོར་བར་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་གསར་འགྱུར་གླེང་ཕྱོགས་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་གསར་འགྱུར་འཐབ་ཕྱོགས་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་གཅེས་སྐྱོང་གནང་ལུགས་གང་ལེགས་མཚོན་པ་དེ་ནི་དུས་རབས་གསར་པའི་གསར་འགྱུར་གླེང་ཕྱོགས་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པའི་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་ཞིག་རེད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་ལྷག་པར་དུ་གསར་འགྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་སྡེ་ཚན་དང་རྒྱ་ཆེའི་གསར་འགྱུར་ལས་དོན་པས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་གི་དགོངས་དོན་དང་། ཀྲུང་གོའི་གསར་འགོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་80འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་དང་སྐབས་27པའི་ཀྲུང་གོའི་གསར་འགྱུར་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་སྙན་ཞུའི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ནས“གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསར་འབྱེད་ཡར་བརྩོན་གྱིས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་གསར་འགྱུར་བྱ་གཞག་གི་ལེའུ་གསར་པ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྩོམ་དགོས། ཏང་གཤིས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ཆབ་སྲིད་རང་བཞིན་དང་། སྔོན་ཐོན་རང་བཞིན། མང་ཚོགས་རང་བཞིན་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་གྱི་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་བོད་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་བོད་དུ་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་ལག་ལེན་བསྟར་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བཅས་བྱས་ཏེ་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་རབས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པ་དང་བོད་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཡག་པོ་བཤད་ནས“ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ཆེད་བརྗིད་ཆེའི་དྲང་ནུས་གཅིག་ཏུ་འདུ་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་རྒྱུན་ཨུ་ལི་ཀྲན་ཧྲུའུ་ཡི་གསུང་བཤད་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་མང་ཚོགས་ལ་འཕྲིན་ལན་སྤྲིངས་པའི་དགོངས་དོན་གལ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་དོན་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་དགོངས་པ་དང་ལས་དོན་གྱི་བསམ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། མཐའ་མཚམས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་བརྟན་པོ་བྱེད་པ། སྣོད་བཅུད་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་གི་ནུས་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་དུས་གང་ཞིག་དང་རྣམ་པ་གང་རུང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཚུན་གང་ཡང་མེས་རྒྱལ་ནས་ཁ་འབྲལ་དུ་གཏན་ནས་མི་འཇུག་པར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། འདི་ལོ་ནས་བཟུང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་ཚང་མས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱས་ནས་མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་ཕྱོགས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། བརྟན་ཐོག་ཡར་བརྩོན་དང་། ཡག་ཐོག་ཡག་བརྩེགས། ཞན་ཆ་གསབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀའི་རྩ་བའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། “འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བཅས་བྱས་ཏེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་དང་། ཡག་ཐོག་ཡག་བརྩེགས། ལེགས་འཕྲོད་བཟང་འཕེལ་བཅས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བསྟན་དོན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་བྱ་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་གྱི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》དེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་བཏོན་པའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་དང་། ལས་ཀའི་རྩ་དོན། ལག་བསྟར་གོ་རིམ་བཅས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བླང་བྱ་དང་བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ཡོད་པས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ཆོག


text:
ཟླ10པའི་ཚེས16ཉིན། མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གླེང་སྟེགས་ལེ་ཚན་དུ་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་པ་པོ་བཀྲ་བྷར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་བཏང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་ལྟ་ཚུལ་དུ་མ་བཏོན། ཁོང་ཕ་ཡུལ་མཚོ་སྔོན་གསེར་ཆེན་རྫོང་ཡིན། འབུམ་རམས་པ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་གཞོན་པ། དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་གཞོན་པ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་ལྷུག་རྩོམ། སྙན་ངག དཔྱད་རྩོམ་སོགས་བརྩམས་ཆོས་བརྒྱ་ལྷག་བོད་ཁུལ་གྱི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་སོགས་སུ་སྤེལ་མྱོང་ལ། དེ་མིན《སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག》《འཚུབ་མ་ཁེར་རྐྱང》《ནས》《བོན་གྱི་ལྷ་རབས་ལ་དཔྱད་པ》《རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ》《གསར་འགྱུར་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ》སོགས་དེབ་དུ་མ་མཛད་ཡོད། ཁོང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲིང་གྲས《ར་བྷ་འདྲེ་མིག་དང་རིན་ཆེན་རྐྱལ་ཁ》ཞེས་པར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་དང་པོའི"ན་གཞོན་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ"ཐོབ་ལ། བརྩམས་སྒྲུང་འབྲིང་གྲས《སྲིན་པོ་གཡུ་རྔོག་དང་ཉི་མ་ལྷ་ས》དང《ནས》ལ་སོ་སོར་སྐབས་གསུམ་པ་དང་བདུན་པའི་སྦྲང་ཆར་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ། ཁོང་གི་བརྩམས་བཏུས་དེབ《འཚུབ་མ་ཁེར་རྐྱང》ལ་སྐབས་བཅུ་བའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི"རྟ་མཆོག་བྱ་དགའ"བྱ་དགའ་བཅས་ཐོབ་མྱོང་།
མདོ་འཛིན་པ། དེ་རིང་ང་ཚོས་གླེང་སྟེགས་ལེ་ཚན་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པའི་སྐུ་མགྲོན་ནི། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་བཀྲ་བྷ་ལགས་ཡིན། དེ་རིང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་འཕེལ་དང་གནས་བབ། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་བའི་དགེ་མཚན་སོགས་བརྗོད་གཞིར་བྱས་ཏེ་བགྲོ་གླེང་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱ།
མདོ་འཛིན་པ། རེད། རྒན་བཀྲ་བྷ་ལགས། ཐོག་མར་ཁྱེད་ཀྱིས་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་སྤྱི་ཁོག་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱས་རྗེས། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་བའི་དགེ་མཚན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་གསུང་རོགས།
བཀྲ་བྷ། སྤྱིར་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དེང་རབས་ཞེས་པར་དེང་སྐབས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་པའི་སྡེར་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་འདུག ༡༩༤༩ ལོའི་ཟླ ༡༠ པའི་ཚེས ༡ གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལ་ངོས་འཛིན་པ་རྒྱུག་ཆེ་ཤོས་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་ལ་མཚོན་ན ༡༩༤༩ ལོའི་ཟླ ༡༠ པའི་ཚེས ༡ གི་རྗེས་སུ་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཆེར་བྱུང་མེད་པས། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་རྩོམ་བྲིས་པ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལ་ངེས་འཛིན་གྱི་ཡོད།
མདོ་འཛིན་པ། ཁྱེད་རང་གིས་བསམས་ན། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་བར་དགེ་མཚན་གང་དག་ཡོད་དམ།
བཀྲ་བྷ། སྤྱིར་རིག་གནས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེར་སོ་སོའི་དགེ་མཚན་རེ་ཡོད་ལ། རྩོམ་རིག་ལ་མཚོན་ནའང་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་དགེ་མཚན་དང་དུས་སྐབས་སོར་ཁྱབ་པའི་དགེ་མཚན་སོ་སོར་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དགེ་མཚན་སྐོར་བཤད་ན། གཅིག་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་ཐད་ཁྱད་ཆོས་འདུག སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེར་མདོ་མཁར་བ་ལྟ་བུ་རེ་འགའ་མ་གཏོགས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་པ་ཡིན། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་རྗེས་དེ་སྔོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཁར། འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་གསར་དུ་ཁ་སྣོན་བྱུང་བ་རེད། རྩོམ་པ་པོའི་གྲངས་ཀའི་ཆ་ནས་ཀྱང་སེར་མོའི་རྩོམ་པ་པོ་ཅུང་ཉུང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཅུང་མང་པོ་བྱུང་བས། སྐྱ་སེར་གྱི་མི་གྲངས་ཀྱི་བསྡུར་དང་སྐྱ་སེར་རྩོམ་པ་པོའི་གྲངས་ཀ་ཅུང་དོ་མཉམ་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག འདི་དགེ་མཚན་དང་པོ་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོད་གི།
གཉིས་ནས་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་སྙིང་གི་སྐོར་རེད། རྩོམ་པ་པོའི་ཐོབ་ཐང་མ་འདྲ་ན་དེའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ལུགས་པར་ཆོས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་ཡོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་པར་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་ཡོད་པས། རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་སྙིང་གི་ཐད་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱུང་འདུག དཔེར་ན། ཆོས་ལུགས་པའི་རྩོམ་རིག་གིས་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་འཁོར་བར་སྙིང་བོ་མེད་ཚུལ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོམ་རིག་གིས་སྐྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟུན་ནས་འཁོར་བའི་སྙིང་བོ་བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་བྲིས་ཡོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་དང་མཐུན་པའི་བརྗོད་སྙིང་འདིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་སྙིང་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོད།
གསུམ་ནས་ཀློག་པ་པོ་དང་རྩོམ་རིག་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་ཕལ་མོ་ཆེ་མཁས་ཆེན་དག་གི་གསུང་རེད། དཔེར་ན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་རྩོམ་དག་བོད་པ་ཚོའི་མཆོད་ཁང་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མཁས་པ་གཞན་དག་གི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་གསུང་རྩོམ་དག་ཀྱང་མཆོད་ཁང་དུ་བཞག་ནས། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། བརྩམས་ཆོས་མཐོ་ཞིང་ཀློག་པ་པོ་དམའ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྷག་འདུག དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་རྗེས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་དག་གིས་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་འཚོ་བ་བརྗོད་བྱར་བྱས་ཡོད་ལ། རྩོམ་པ་པོ་དག་ཀྱང་རྗེས་ཙོང་ཁ་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་འབུལ་བྱ་སའི་གནས་མིན་རྐྱེན། རྩོམ་རིག་དང་ཀློག་པ་པོའི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་གྱུར་བས། རྩོམ་རིག་དམངས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་དགེ་མཚན་འདུག དེང་རབས་རྩོམ་རིག་བྱུང་རྗེས་མཆོད་ཁང་ལ་བཞུགས་སུ་རུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་བུ་ཕལ་བ་ཚོས་རང་འདོད་དུ་བལྟར་རུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱང་མང་དུ་བྱུང་ཡོད། བརྩམས་ཆོས་དང་ཀློག་པ་པོའི་གོ་གནས་འདྲ་མཉམ་བྱུང་འདུག་པས། ཀློག་པ་པོས་འདྲ་མཉམ་གྱི་སེམས་ཁམས་ཀྱིས་བརྩམས་ཆོས་གང་དེའི་དགེ་སྐྱོན་སོགས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱ་ནུས་པར་གྱུར་ཡོད།
མདོ་འཛིན་པ། རེད། དགེ་རྒན་གྱིས་གོང་ནས་གསུང་པ་བཞིན། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་བ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་དང་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་སོང་བ་དང་། བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཁ་ཐག་ཇེ་ཉེར་སོང་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཡོད་འདུག དེ་ན་ད་སྐབས་ལ་མཚོན་ན། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་གནས་བབ་ཇི་འདྲ་ཡིན་ནམ། རྒན་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ནས་གཅིག་གསུང་རོགས།
བཀྲ་བྷ། བོད་ལ་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དར་བ་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཆོག་སྟེ། གཅིག་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེ་ཆགས་པ་དང་། གཉིས་ནས་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་མིན་རྩོམ་རིག་དང་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སྐོར་གྱི་དུས་དེབ་ཀྱང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པས། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཡུར་དུ་ཟ་བ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རང་གི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་རང་གི་རྩོམ་རིག་གི་སྐྱོན་ཤེས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པས། ངས་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་གནས་བབ་གླེང་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཡོན་ཏན་ཉུང་བརྗོད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་སྐྱོན་གཙོར་བཟུང་ནས་བཤད།
སྤྱིར་བོད་ནི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ཀྲུང་གོའི་ནང་ལོགས་སུའང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་མང་ལ། ད་དུང་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་འདོད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་གྲུབ་ཆར་གྱུར་བའི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གིས་རིག་གནས་སྤྱི་ལྟ་བུའི་གོ་གནས་ཤིག་ཟིན་མི་འདུག འདི་གནད་དོན་གཅིག་རེད། གཞན་ཡང་། བོད་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་ལ་ཕྱི་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་སློབ་གྲྭ་སོ་སོར་ཞིབ་འཇུག་ཁང་བཙུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་མོད། ཁོ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས། དམངས་སྲོལ་སོགས་ཡིན་པ་ལས། རྩོམ་རིག་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གཞན་དག་ལྟར་ཕྱིར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གཞན་དག་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ལ་དར་ཆེ་དུས་རྩོམ་རིག་དེ་བཞིན་བྱུང་མེད་པ་འདི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་རེད་འདོད། ང་རང་གིས་བསམས་ན། གཅིག་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་དཔུང་སྡེར་གནད་དོན་འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག་སྟེ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོས་གཞོན་དུས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་བྱེད་ཅིང་དར་མའི་དུས་སུ་ཞིབ་འཇུག་དང་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་གཞོལ་ནས་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ཀ་སྐྱུར་འགྲོ་བཞིན་འདུག་པས། བོད་ལ་ནར་སོན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཉུང་བའི་གནད་དོན་བྱུང་འདུག རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་ནི་ན་གཞོན་ཚོའི་ལས་ཀར་འདོད་པའི་བསམ་བློ་འདིས་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་བཀག་རྒྱ་བཟོ་བཞིན་འདུག
གཉིས་ནས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གིས་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་ཡོད་ལ། རྒྱ་རིགས་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གིས་ནུབ་གླིང་བ་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གིས་རྒྱ་རིགས་དང་ནུབ་གླིང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ནས་རང་གི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བོར་འདུག ཕྱོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གིས་བོད་རིགས་བོར་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཀྱང་མི་ཆོག་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་གླིང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ཚོའི་ཆུ་ཚད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་མ་ཐུབ་པས། དེ་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་དང་དོད་ཆེར་མ་བྱས་པ་རེད་ལ། གསར་རྩོམ་ཐད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་ནི་གནད་དོན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རེད་འདོད།
གསུམ་པ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བླངས་ནས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་རང་གི་གཞུང་ལུགས་སུ་བྱས་པ་རེད། ཕྱི་གླིང་གི་གཞུང་ལུགས་ནི་ཁོ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྨང་གཞིར་བྱས་ནས་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་བོད་ལ་མཚོན་ན་མཚམས་མིན་བཤད་དཀའ། འདི་ཡང་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ང་རང་གིས་བསམས་ན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་གཞན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་དེའི་ལེགས་ཆ་ལེན་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་དཔུང་བ་མཉམ་གཤིབ་ཀྱིས་ཕྱི་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པར་འདོད། དེ་མ་ཡིན་པར་ལད་མོ་རྐྱང་རྐྱང་བྱས་ན་ཡོང་ས་མ་རེད། དཔེར་ན། སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་སྟེགས་སུ་སྒྱུ་འཁྲུལ་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས། འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ལྟ་བུ་རིང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་དག་ནི་ཁོ་ཚོའི་སྔ་མོའི་དུས་ཀྱི་རྩོམ་འབྲི་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པས། ཁོ་ཚོས་བསྐྱུར་ཟིན་མོད། ང་ཚོས་ད་དུང་རིང་ལུགས་དེ་ཚོར་དཔེར་བརྗོད་བཞག་ནས་བསྡད་འདུག གཞན་གྱིས་དོར་ཟིན་པར་དཔེར་བརྗོད་བཞག་ན་གཞན་གྱིས་དང་ལེན་བྱ་སྲིད་པ་མ་རེད། གཞན་ཡང་། རིང་ལུགས་ཟེར་དུས་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ནས་སྐྲག་གིན་འདུག་མོད། དོན་དངོས་སུ་རིང་ལུགས་ཞེས་པའང་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་རྒྱན་ལྟ་བུར་གོ་བ་བླངས་ཆོག རང་ཚུགས་མ་ཐུབ་པར་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་མང་དྲག་པ་འདིའང་དེང་སྐབས་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཡོད།
དེ་མིན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་བསམ་བློ་དང་སྐད་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ལ་སྙེག་གིན་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལེགས་ཆ་དག་སྤངས་འདུག བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་གལ་ཆེན་དག་ལན་གྲངས་མང་པོར་མཇལ་མྱོང་མཁན་ཉུང་བ་འདྲ།
མདོ་འཛིན་པ། གོང་དུ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་གསར་པའི་གནས་བབས་གསུངས་སོང་། རྒན་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་དགོས་མིན་སྐོར་གསུང་རོགས།
བཀྲ་བྷ། གོང་ནས་བཤད་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གིས་གཞན་ལ་ལད་མོ་བྱེད་པའམ་གཞན་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་བོད་རང་ཉིད་བོར་བའི་གནས་ཚུལ་ལྷག་འདུག འབྱུང་འགྱུར་ལ་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། གཞན་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་དང་རང་ལ་ཅི་ཞིག་མཁོ་བ་གསལ་པོར་ཤེས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། རྒྱ་རིགས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་དང་བོད་རང་ཉིད་ལ་ཅི་ཞིག་མཁོ་བ་དེ་ཤེས་ན་ད་གཟོད་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་གྱིས་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་བསྡུ་ལེན་བྱ་ཐུབ།
གཅིག དེ་ན་ང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ། མི་རིགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདུ་ཤེས་གསུམ་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་རང་བྱུང་གི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་རེད། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ལྟ་བུ་རིའི་རང་བྱུང་གི་ཆགས་དབྱིབས་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་བརྩིགས་པ་ལས་གཡས་གཡོན་ཆ་འགྲིག་ཏུ་བརྩིགས་མེད། རྒྱ་རིགས་ལ་མཚོན་ན་དོ་མཉམ་པའི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁང་པ་ཞིག་བརྩིགས་ནའང་གཡས་གཡོན་ཆ་འགྲིག་པར་བྱེད། ང་ཚོའི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་རང་བྱུང་གི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་དོ་མཉམ་པའི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟར་བརྩིག་ཏུ་མི་རུང་། འདི་ཡང་ང་ཚོས་ལད་མོ་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་བྱུང་བའི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད།
གཉིས་ནས། དབྱངས་འགྲོས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྐྱོན་བྱུང་བ་རེད། གླུ་དབྱངས་ལ་དབྱངས་འགྲོས་ཡོད་པ་མ་ཟད་རྩོམ་རིག་ལའང་དབྱངས་འགྲོས་ཡོད། སྙན་ངག་ལ་དབྱངས་འགྲོས་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྒྲུང་གཏམ་ལའང་དབྱངས་འགྲོས་འདུག བོད་ལ་མཚོན་ན་བོད་རང་གི་དབྱངས་འགྲོས་དང་སོག་པོར་མཚོན་ན་སོག་པོར་མཐུན་པའི་དབྱངས་འགྲོས་ཡོད་ལ། ཡུ་གུར་རིགས་ལ་མཚོན་ན་ཡུ་གུར་རིགས་ཀྱི་དབྱངས་འགྲོས་ཡོད། ང་ཚོས་སོག་པོའི་གླུ་དབྱངས་ལ་ཉན་སྐབས་ཁོད་ཡངས་པའི་རྩྭ་ཐང་ན་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་སྟེར་ལ། ང་ཚོའི་གླུ་དབྱངས་ལ་ཉན་ན་རི་མཐོ་ལ་གཟར་བརྒྱུད་པའི་སྣང་བ་སྟེར། ཡུ་གུར་གྱི་འདར་སྒྲ་མང་པའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེ་ཐང་ན་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་བགྲོད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་སྦྱིན་འོང་། མི་རིགས་སོ་སོར་རང་གི་དབྱངས་འགྲོས་རེ་ཡོད་པས། ང་ཚོས་རྩོམ་འབྲི་སྐབས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱངས་འགྲོས་ལྟར་འབྲི་བ་ལས་རྒྱ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དབྱངས་འགྲོས་ལྟར་འབྲི་མི་རུང་སྟེ། དེའང་བོད་ཀྱི་སྐོར་བྲོ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབྱངས་འགྲོས་ལ་སྦྱར་ནས་འཁྲབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་བས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གིས་ཕྱི་གླིང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་དགོས་པ་ཟད། སླར་བོད་རང་གི་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་མགུར་གླུ་དང་བོན་གྱི་ཆོ་ག་སོགས་ཁྲོད་ཀྱི་དབྱངས་འགྲོས་དག་རྒྱུད་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གིས་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་བཟུང་ཞིང་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆར་སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཐུབ་ན། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་འདོད།
རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་བྱ་དང་ཁ་གཏོད་ས་སྤྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་བྱ་དང་ཁ་གཏོད་ས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་འབྲི་སྐབས་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པའི་རྩོམ་སྟངས་དང་ཐབས་སྤྱོད་མ་ཐུབ་ན་རྩོམ་དེའང་བོད་དང་མཐུན་པའི་རྩོམ་ཞིག་ཡོང་དཀའ།
མདོ་འཛིན་པ། གོང་དུ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁར་དོ་སྣང་དང་བླང་དོར་བྱ་དགོས་ས་གང་དག་ཡོད་མིན་སྐོར་གསུང་སོང་། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེར་བོད་ལ་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་བྱུང་ཡོད་མེད་དང་། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ལ་འདོད་མིན་སོགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འདུག བོད་ལ་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་བྱུང་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་རྒན་ལགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་གསུང་རོགས།
བཀྲ་བྷ། ད་ལྟའི་མཁས་པ་སོ་སོར་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འདུག ང་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། ད་སྔ་བོད་ལ་རྩོམ་རིག་ལ་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་མེད་མོད། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡོད། དེང་བོད་ལ་སྒྲུང་གཏམ་དང་ལྷུག་རྩོམ། འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་རིག་སོགས་གསར་དུ་དར་བས་ན་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མས་འདི་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་མི་ཐུབ་པས། གཞུང་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་གཟུག་དགོས་བྱུང་འདུག
ད་སྐབས་སློབ་གྲྭ་སོ་སོར་བརྩམས་སྒྲུང་དང་ལྷུག་རྩོམ། འཁྲབ་གཞུང་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འགྱུར་མ་ཆ་ཚང་ཞིག་བཀོད་འདུག་མོད། འདི་དག་ནི་ཕྱི་གླིང་བས་ཁོ་ཚོའི་རྩོམ་རིག་ལག་ལེན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཁྲོད་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་དག་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་ཀྱི་གསར་རྩོམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ནས་བྱུང་བ་མིན་པས། གཞུང་ལུགས་འདི་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཐག་ཆོད་ཀྱི་མི་འདུག ངའི་བསམ་པར་ད་ཆ་རྩོམ་འབྲི་བཞིན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་དག་གིས་རང་གི་རྩོམ་བྲིས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དག་གི་གསར་རྩོམ་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཤིག་བསྒྲིགས་ཐུབ་ན་ལེགས་པར་འདོད།
མདོ་འཛིན་པ། ད་སྐབས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་གི་ཆ་ཡ་སྡེབ་སྟངས་སོགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསམ་བློ་མཚོན་པ་སོགས་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་འདུག དགེ་རྒན་ལ་འདིའི་ཐད་ལ་བསམ་ཚུལ་ག་འདྲ་འདུག
བཀྲ་བྷ། ད་སྐབས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེར་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཕྱོགས་མཁན་དང་དེང་རབས་ལ་ཕྱོགས་མཁན་རིགས་གཉིས་འདུག་ལ། རང་གང་ལ་དགའ་ན་དེས་ཕྱོགས་གཞན་དེར་དགག་རྒྱག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ང་རང་གི་བསམ་པར་ཆ་ཡ་སྡེབ་སྟངས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མཚོན་ཐུབ་མིན་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་ཆུ་ཚད་དང་འབྲེལ་བ་ཨེ་ཡོད་འདོད།
སྔོན་བྱོན་མཁས་ཆེན་དག་གིས་ཚིག་བཅད་ལ་བསྟེན་ནས་རང་གི་སེམས་འགྱུ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལྷུག་པོར་མཚོན་ཐུབ་འདུག་པས་ན། རང་གིས་ནང་སེམས་མཚོན་ཐུབ་མིན་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་ཆུ་ཚད་དང་འབྲེལ་བ་ཨེ་ཡོད་འདོད། ཚིག་གི་རྐང་བ་བཅད་པས་རྩོམ་གཤིས་དང་སྒྱུ་རྩལ་ཉམས་འགྲོ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད།
དཔེར་ན། སྒིས་སྟེང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་དང་རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གསུམ་དུས་སྐབས་གཅིག་ལ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་གསུམ་པོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་ཡིན་པའང་འདྲ་མོད། ཁོང་གསུམ་གྱི་མི་གཤིས་དང་རྩོམ་གཤིས་ཁ་ཁ་སོ་སོ་རེད་འདུག རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཚང་གི་རྦབ་ཆུ་གཡང་ལས་འབབ་འདྲའི་སྙན་ངག་དང་། སྒིས་སྟེང་གི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ལྷིང་འཇགས་དང་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་བྲིས་པའི་སྙན་ངག དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གནས་ལུགས་གོ་བདེར་བརྗོད་པའི་སྙན་ངག་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་། སོ་སོས་རྩོམ་གཤིས་དང་ལྡན་པའི་ངང་ནས་སོ་སོའི་སེམས་འགྱུ་དང་མཛེས་དཔྱོད་དག་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ལྷུག་པར་བརྗོད་འདུག མཁས་ཆེན་འདི་དག་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་ལུས་ཀྱིས་བྲིས་པར་བཀག་རྒྱ་བྱུང་མི་འདུག་པས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོམ་ལུས་ཀྱིས་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་ཟེར་བ་དེ་རང་གི་ཡོན་ཚད་དང་འབྲེལ་བ་ཨེ་ཡོད་འདོད།
སྔོན་ཆད་བན་བོན་དང་ས་དགེ་རྙིང་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་བརྩད་པ་བཞིན་དེང་སྐབས་རྩོམ་རིག་གི་གྲུབ་མཐའ་རྩོད་ཀྱིན་པ་འདི་གུ་ཡངས་སུ་འཇོག་པ་ལས། རང་ཉིད་མ་དགའ་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་པ་དགའ་ས་གང་དེར་ངན་བཤད་པའི་དགོས་པ་མི་འདུག ཁྱོད་དགའ་ས་ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་ལ་གཞན་དགའ་ས་མི་འགྲིག་པའི་ངེས་པའང་གཏན་ནས་མེད་པས། རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོ་སྣ་མང་ཅན་དུ་གྱུར་ན་འགྲིག་འདོད། གཞན་ཡང་། དེང་རབས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་ཞེས་པ་དུས་ཀྱིས་དབྱེ་དགོས་པས། དེ་རིང་གི་དེང་རབས་འདི་ལོ་བརྒྱའི་རྗེས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་སྨྲ་མེད་རེད།
མདོ་འཛིན་པ། ཁྱེད་ཚོ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཚོའི་ཆ་ནས་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ཐད་བསྒྲུབ་དགོས་རྒྱུའི་དོན་དང་འཆར་གཞི་ཅི་ཡོད་སྐོར་གསུང་རོགས།
བཀྲ་བྷ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ལ་མཚོན་ན། དངོས་གཞི་དང་ཤེས་རམས་པ། འབུམ་རམས་པ་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད། དངོས་གཞིའི་ཆེད་ལས་སྐད་བརྡ་རྩོམ་རིག་ཡིན་ལ། ཤེས་རམས་པར་ཡང་རྩོམ་རིག་གི་ཆེད་ལས་ཡོད། འབུམ་རམས་པར་མིག་སྔར་རྩོམ་རིག་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་མེད་པས་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་སློབ་མ་མེད། ད་ལྟ་རྩོམ་རིག་སློབ་གསོའི་ཐད་ནས་བཤད་ན། ང་རང་ཉིད་སྒྲུང་གཏམ་འབྲི་མཁན་ཡིན་པས་སྒྲུང་གཏམ་གསར་རྩོམ་ཞེས་པའི་འདེམས་སྦྱོང་སློབ་ཚན་ཞིག་ཕྱེས་ཡོད། འདིའི་ནང་ནས་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་བའི་སློབ་མ་འགའ་རེ་རྩོམ་པ་པོར་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་ཨེ་ཐུབ་འདོད་ཡོད། གཞན་ཡང་། འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་འགའ་རེས་གློག་བརྙན་འཁྲབ་གཞུང་སྐོར་གྱི་འདེམས་སྦྱོང་སློབ་ཚན་ཞིག་ཀྱང་ཕྱེས་ཡོད། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་མ་འོངས་པར་གློག་བརྙན་འཁྲབ་གཞུང་འབྲི་མཁན་རེ་འགའ་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་ཨེ་ཐུབ་ལ་རེ་ཡོད། ངེད་སློབ་གླིང་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མའི་ཁྲོད་སྦྲང་ཆར་སོགས་སུ་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་མཁན་འགའ་རེ་ཡོད་ལ། ད་དུང་འདིའི་ཐད་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པའང་འགའ་རེ་ཡོད། འོན་ཀྱང་སློབ་མ་འགའ་རེ་རྩོམ་རིག་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པས་བསམ་བཞིན་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་སར་ཡང་འགྲོ་ཡི་མི་འདུག
ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ད་སྐབས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཅུང་ལེགས་པོ་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ཀྱང་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་གྱིས། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་དེབ་ཁ་ཤས་སྤེལ་ཡོད་ལ། འབྱུང་འགྱུར་ལའང་མུ་མཐུད་ནས་གདོན་འཆར་ཡོད། གཞན་ཡང་། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཚོགས་ད་སྔོན་སྤེལ་མྱོང་ལ། ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་འཆར་ཡོད།
ང་རང་སྟེང་ནས་དགའ་ཕྱོགས་བརྩམས་སྒྲུང་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་བསང་ཡིག་དང་གནས་བཤད་སོགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས། བོད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པ་ནས༡༩༥༩བར་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་སྐོར་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་གྲས་ཤིག་འབྲི་བར་འབད་སྒང་ཡིན། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། སྤྱིར་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་རྩོམ་བྲིས་ནས་བསྡད་ན་འགྲིག་མོད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་བ་ཡིན་རྐྱེན། ངས་རང་གི་རྩོམ་འབྲིའི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་སྒྲུང་གཏམ་གསར་རྩོམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་སྒྲིག་གྲབས་བྱེད་སྒང་ཡིན།
མདོ་འཛིན་པ། རེད། བརྩེ་ལྡན་གྱི་ལྟ་མཁན་གྲོགས་པོ་ལྷན་རྒྱས། གོང་དུ་དགེ་རྒན་གྱིས་གསུང་བ་བཞིན་རྩོམ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཅུང་ཙམ་གུ་ཡངས་པ་དང་རང་དབང་བའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སོང་ན་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ནས་རྒྱུད་ཡོང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་རྩོམ་སྟངས་གསར་པ་དང་ལེན་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད་འདོད་གི། དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་རིང་གི་ལེ་ཚན་གཏོང་མཚམས་འདི་ནས་འཇོག བདེ་མོ།