text:
སྲིད་པའི་འཁོར་ལོའི་མཚོན་དོན་བཞུགས་སོ།
དགེ་བཤེས་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ།
དེ་ཡང་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་མཆོག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། བདག་ཅག་ཆོས་ལས་གཡེལ་ཞིང་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བླང་དོར་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཅིང་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསལ་བར་མཚོན་བྱེད་དཔེ་བྲིས་འདི་འདྲའི་ཐབས་ལམ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་པར་སྣང་བས། འདིའི་མཚོན་དོན་རྣམས་རང་གིས་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་དང་། ལེགས་པར་དྲན་ཞིང་བསམ་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ། དེ་བཞིན་དོན་གཉེར་ཅན་གཞན་དག་ལའང་ཀུན་སློང་བཟང་པོས་ཅི་ནུས་ལེགས་པར་བཤད་ཐུབ་ན་རང་གཞན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བར་ངེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ལས་བཏུས་ཏེ་གནད་བསྡུས་ཙམ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཆ་ལག་དང་བཅས་པས་ཅི་དང་གང་མཚོན་པ་ཡིན་སྙམ་ན། འདིས་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གམ། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་མཆོག་གིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མར་བསྐོར་བའི་ཚེ་གསུངས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་སྤང་བླང་གི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མཚོན་པར་གསལ་ལ།
འདི་ལ་གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཡོངས་གྲགས་ལ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་དུ་སོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་འཆི་བརྒྱུད་མར་འཁོར་བའམ། རྟག་བརྟན་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་བར་དོ་སོགས་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་འདྲ་མིན་སྲིད་པའི་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་འཁོར་ལོའི་རི་མོ་ཡིན་པས་མིང་དེ་དང་དེ་བཞིན་བརྗོད་པར་སེམས།
འདི་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ནི། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ། མཐའ་འཁོབ་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲབ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་སྐྱེས་སུ་བསྐུར་བ་ན། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་དེའི་སྐྱེས་ལན་འགངས་ཆེ་བ་བསྐུར་རྒྱུ་མ་རྙེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐབས་ཞུས་པ་བཞིན། སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་འདས་སམ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་བྱེད་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་ཞལ་བཀོད་གནང་བ་ལྟར་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་བསྐུར་བ་ན། རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ན་སོགས་འདིའི་གདུལ་བྱ་སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་ལས་འདས་པས་འདི་མཇལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་འབྲས་དེ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་དྲི་མ་མེད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་བྱུང་ཚུལ་མཁས་པ་འགས་གསུངས། འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་(བཀའ་འགྱུར་ཞོལ་དཔར། ཇ༽༡༦༨)དུ། ཡང་ཡང་ཟ་བའི་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ། སྡོམ་ལྡན་བསླབ་ཁྲིམས་ལས་གཡེལ་རིགས་གང་དག་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་གཉིས་ཀྱིས་འདུལ་སྐལ་ཅན་རྣམས་ལ། སྟོན་པས་ཆོག་ཟུང་ལ་རིགས་དྲུག་སོ་སོར་བསྐོར་བའི་གཟིགས་ཚུལ་རྣམས་བཤད་དེ་འདུལ་དུ་གནང་བའི་སྐབས་ཤིག་ལ། སྟོན་པས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཟུང་གཉིས་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཐབས་གཞན་སྒོ་ཁང་དུ་ཆ་ལྔ་པའི་འཁོར་ལོ་བྲི་དགོས་པ་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་བྲི་ཚུལ། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བཅས་བྲིས་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚོན་དོན་གཞན་ལ་ལེགས་པར་འཆད་མཁན་ཡང་བཞག་དགོས་ཞེས་སོགས་བཀའ་གནང་ ཚུལ་གསལ་བ་འདི་ནི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་ཡིན་པར་སྣང་།
འདིར་འབྲི་ཚུལ་ལ་ལུགས་སྲོལ་འདྲ་མིན་འགའ་ཞིག་སྣང་ཡང་། སློབ་དཔོན་དུལ་བ་ལྷས་མཛད་པའི་འདུལ་བ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པ་(སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། ཝུ༽ ༡༦༤)གོང་གསལ་དེའི་ཐད་དུ། ཆ་ལྔ་པའི་འཁོར་ལོའི་ནང་གི་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བྲི་དགོས་ཚུལ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་འདུལ་བ་མདོ་རྩའི་མཇུག་ཕྱོགས་སུ། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་རི་མོ་དེ་འབྲི་ཚུལ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། སྒོ་ཁང་དུ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོའོ། །ཆ་ལྔ་པའོ། ། སྟེང་དུ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སོ། ། གླིང་བཞི་པོ་དག་གོ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མོ་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ངོ་།། དབུས་སུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟ་བར་རོ། ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་རོ། ། སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་པོ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། ། འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཞག་པར་བྱའོ། ། ཞེས་གསལ་བ་སོགས་ལ་བརྟགས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཐུན་མོང་གི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན་འདི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་བྲི་དགོས་པ་ཡིན་པར་སྣང་ཞིང་། འདིར་ཡང་དེ་གཞིར་བཞག་གིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་མཚོན་ཚུལ་རིམ་བཞིན་འགོད་པར་བྱའོ།།
སྲིད་པ་འཁོར་བའི་རྣམ་གཞག
དེ་ལ་འཁོར་ལོ་འདིའི་ཆ་ལག་དང་བཅས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཚོན་པ་ལས། དང་པོ་འཁོར་བའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་ཁམས་གསུམ་མམ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་ཟོ་ཆུན་གྱི་བརྒྱུད་མོ་ལྟར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུ་གང་གིས་འཁོར་བ། གནས་གང་དུ་འཁོར་བ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་འཁོར་ཚུལ་བཅས་མཚོན་ཞིང་། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་མའི་ནང་དུ་བྱ་དང་། སྦྲུལ་དང་། ཕག་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་པ་དེ་དང་། དེའི་ཕྱི་བསྐོར་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་དཀར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནག་པོ་བྱས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དུག་ གསུམ་དང་ལས་དཀར་ནག་གཉིས་མཚོན།
དེ་ཡང་བྱ་ཡིས་འདོད་ཆགས་དང་། སྦྲུལ་གྱིས་ཞེ་སྡང་། ཕག་གིས་གཏི་མུག་མཚོན་ཞིང་། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་མཚོན་བྱེད་བྱ་དེའང་ཕུག་རོན་བྲི་དགོས་པར་གསུངས་པ་ནི། ཕུག་རོན་ནི་འདོད་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་འཁྲིག་པ་ཆེས་མང་པོ་སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་ཡིན་པར་སྣང་། འདི་ལ་བཀའ་གདམས་ (སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་) ཕ་ཆོས་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་བགྲོས་སུ་གྲགས་པ་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོམས་སུ་ནི། འདོད་ཆགས་བྱ་ཕོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། ཀུན་ལ་རྨོངས་ཀྱང་འདོད་ཡུལ་ལ། ། བྱམས་པར་བྱེད་དེ་རྨོངས་པ་ཡིས། ། གཙང་དང་བཙོག་པ་མི་ཤེས་པར། ། འབྲུ་དང་ཚིགས་པ་སྣབས་ལུད་སོགས། ། རང་གི་གྲོགས་ལ་སྟེར་བྱེད་ཅིང་། ། ངོམས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་སྤྱོད། ། ཞེས་སོགས་ཀྱང་གསུངས།
སྦྲུལ་ནི་ཁོང་ཁྲོའམ་ཞེ་སྡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། བལྟ་ན་མི་སྡུག་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ། གདུག་པའི་དུག་རླངས་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་མང་པོའི་སྲོག་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཉེས་སྐྱོན་ཆེས་མང་བ་ལྟར། ཞེ་སྡང་ནི་སྡིག་པ་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་ཏུ་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཉེས་དམིགས་ཆེས་མང་པོ་ལྡན་པར་མཚོན།
ཕག་ནི་གཙང་བཙོག་གི་རིགས་ལ་རྨོངས་ཤིང་། རང་སྲོག་ལ་རྔམ་པའི་ཤན་པ་ཡང་བྱམས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྐྱོང་མཁན་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པར་གྲགས་པ་ལྟར། གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ཡང་ལས་འབྲས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་ཤིང་། ཕན་བདེའི་སྲོག་རྩ་གཅོད་པའི་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱང་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སམ་ཟས་སུ་བསྟེན་པའི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མཚོན།
སྔ་མ་དེ་གཉིས་གཏི་མུག་གིས་ཟ་བར་རོ། ། ཞེས་པའི་དོན་ལ་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་འདོད་ཆགས་ཕུག་རོན་དང་། ཞེ་སྡང་སྦྲུལ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་མ་གཏི་མུག་ཕག་གིས་ཟ་བར་བྲིས་པས་དུག་གསུམ་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་མ་རིག་པ་གཙོ་ཆེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལ་ཆེས་བླུན་པ་ཕག་གིས་ནི་རང་གི་སྲོག་ཕུང་བྱེད་བཟའ་བཏུང་སྟེར་བ་དག་ཀྱང་རང་སྲོག་འཚོ་བྱེད་ཁོ་ནར་འཁྲུལ་ཏེ་དགའ་བཞིན་དུ་ཟ་ཞིང་བཏུང་བ་ལྟར། ཆེས་རྨོངས་གཏི་མུག་དེས་ཀྱང་ཕན་བདེའི་སྲོག་རྩ་གཅོད་བྱེད་ཆགས་སྡང་དག་ཀྱང་བདེ་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་ཡང་སྣང་ལ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཙོ་བོ་གཏི་མུག་ཉིད་ལ་ཐུག་པར་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་མཚོན་པར་སེམས།
ཡང་བྱ་སྦྲུལ་ཕག་གསུམ་གཅིག་མཇུག་གཅིག་གི་ཁར་ཆུད་པ་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་སྲོལ་འདུག་པ། འདི་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་འདིས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཏེ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་མཚོན་པར་བཤད་པ་དང་། ལ་ལས་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱང་རྩ་བ་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་མཚོན་ཕྱིར་བྱ་སྦྲུལ་གཉིས་ཕག་གི་ཁ་ནས་ཐོན་པ་འབྲི་དགོས་ཚུལ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་མོར་སྣང་ལ་ཁུངས་ཚད་ལྡན་ཡོད་ལས་ཆེ་བས་འཚོལ་དགོས།
ཡང་མཁས་གྲུབ་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ (པོད༑ ཉ༽པ) འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལས་འབྱུང་བའི་རི་མོའི་བྲི་ཡིག་ཚངས་པའི་པ་ཊར། འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་ཟླུམ་པོ་དེར་ཕག་གིས་སྦྲུལ། དེ་ས་ཕུག་རོན་ཟ་བའི་ཚུལ་དེའང་ཟླུམ་པོར་བྲིས་ནས་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བ་ལྟར་བྱ་ཡི༑ ལྗོན་ཤིང་བྲི་བ་སོགས་ནི་བཀའ་དགོངས་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་ལས་མ་གསུངས་པས་རང་བཟོ་བྱེད་པ་མི་འཐད། ཅེས་གསུངས་པས། ལ་ལས་འདིར་བྱ་སྦྲུལ་ཕག་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་དུ་འབྲལ་ལྡན་གྱི་ཤིང་སྡོང་ཞིག་བྲིས་པ་ཡང་། ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་བྲིས་པ་དག་ནི་ཡོངས་གྲགས་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་དང་ནི་མཐུན་པ་མིན་པར་སྣང་ངོ་།།
འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དུ་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་པ་དང་། དེར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་སོགས་བྲིས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་དེ་དག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟར་བྲི་དགོས་ཚུལ་མ་གསུངས་ལ། དེ་དག་བྲི་ཚུལ་ཞིབ་པ་ནི་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོན་ཆེན་པོ་ན་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་མཚོ་སྣ་བས། མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ། ཕུག་རོན་དང་སྦྲུལ་དང་ཕག་གི་རྣམ་པ་བྲི་བ་ནི་ལུང་ལས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོ་ལས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལས་གོའོ། །
འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མཚོན་བྱེད་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་དཀར་ནག་གཉིས་ལས། དཀར་པོའི་ཆ་དེས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེད་བྱེད་དཀར་པོ་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་ལས་དང་། ནག་པོའི་ཆ་དེས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྐྱེད་བྱེད་ནག་པོ་མི་དགེ་བའི་ལས་མཚོན་ལ། འདི་མདོ་རྩ་བར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་། གོང་གསལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པར། ཟོ་ཆུན་ཁྱུད་མོའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་བཅུ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཟོ་ཆུན་ཁྱུད་མོའི་ཟོ་བ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འགྲོ་བ་ལྔ་པའི་འཁོར་ལོའི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་བྲི་བར་བྱ་སྟེ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ ། ཞེས་གསུངས་པ་ལས་བར་སྲིད་པ་རྣམས་ཟོ་ཆུན་ལྟར་འཁོར་བ་བྲི་ས་ཞིག་དགོས་པར་གསལ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་བྲི་བའི་གཞི་དེ་ཟླུམ་བསྐོར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་གོ་བར་སྣང་ལ། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་ན་བར་སྲིད་པ་འབྲི་ས་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་བྲི་སའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྲི་དགོས་པ་ལྟ་བུ་སྣང་ལ། དེ་སྔོན་དེ་འདྲ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པར་བརྟག་དགོས་སོ་སྙམ། དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གིས་གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཚུལ་དཔྱད་གཞི་དང་བཅས་པ་གནད་བསྡུས་ན་དེ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཆ་ལྔར་བགོས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་འཁོར་ལོ་དེའི་སྟེང་གི་ཆ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་དམྱལ་བ་དང་། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་བཅས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་གི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་བྲིས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་མཚོན་ལ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལྷའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་ལམ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་ཆ་ལྔ་བྱས་ཤིང་། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་གནས་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ས་སྟེང་མི་དང་དུད་འགྲོའི་གནས་དང་། ས་འོག་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས། ས་བླའམ་བར་སྣང་དུ་ལྷའི་གནས་ཆགས་ཡོད་པར་ཀུན་མཁྱེན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་མངོན་པ་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསལ། འདིར་རིགས་སོ་སོ་བློ་ལ་ཤར་བདེ་བའི་ཆེད་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བའི་གནས་སོ་སོར་བཀོད་པར་མཛད།
དེ་ཡང་ལྷ་ལ་འདོད་ཁམས་དང་གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་བཅས་ཀྱི་ལྷ་གསུམ་ཡོད། ལྷའི་ཁོངས་གཏོགས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཙོ་བོ་ནི་ཆུ་མཚམས་མན་གྱི་རི་རབ་ལྷུན་པོའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཁོང་སེང་རྣམས་སུ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། འདོད་ལྷ་ལ་རིགས་དྲུག་ཡོད་པ་ལས་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པ་རྣམས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་རྣམས་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་། དེ་ནས་འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་བཅས་བཞི་དང་། གཞན་ཡང་གཟུགས་ཁམས་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་བ་བཅས་ཀྱི་ལྷ་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་བར་སྣང་ཁམས་ན་འོག་མ་འོག་མ་ལས་བར་ཐག་དང་། རྒྱ་ཁྱོན་བཅས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་ཆེ་བའི་གནས་དག་ན་གནས་ཤིང་། དེ་ཡང་གཟུགས་ཁམས་དང་པོ་གསུམ་ལ་གནས་གསུམ་རེ་གསུམ་རེ་དང་། བཞི་པ་ལ་གནས་བརྒྱད་ཕྱེ་བའི་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་ཡོད་པར་གསུངས།
གཟུགས་མེད་ཁམས་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང་། ཅི་ཡང་མེད་དང་། སྲིད་རྩེ་བཅས་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་གནས་ངེས་བཟུང་མེད་ཅིང་། འདི་དག་ལ་བར་སྲིད་ཀྱང་མེད་པས་ཚེ་སྔ་མ་དེ་གང་དུ་ཤི་བ་དེར་གཟུགས་མེད་པའི་ སྐྱེད་བ་དེ་དང་དེ་གྲུབ་སྟེ་དེ་དག་མ་ཤི་བར་ཕྱོགས་ངེས་མེད་དུ་གནས་སོ།།
མིའི་རིགས་ལ་གོང་གསལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བར། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླིང་གི་མིང་སྟེ། འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་ལུས་འཕགས་པ་དག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ན་ཉོ་ཚོང་གི་ཐ་སྙད་ལ་བ་ལང་དང་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིའི་སེང་གེ་སྟེང་ན་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཚེ་ན་སྐྱེས་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གླིང་བཞིའི་མི་དང་། གཞན་ཡང་གླིང་དེ་དག་གི་བར་བར་དུ་རང་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་གཉིས་རེ་གཉིས་རེ་བཅས་བརྒྱད་ཀྱི་མི་རིགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། འདིར་གླིང་བཞི་ག་བྲི་དགོས་པར་གསུངས་པ་དེས་གླིང་ཕྲན་རྣམས་དང་། དེར་མ་ཟད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། རི་རབ་ལྷུན་པོ། གསེར་རི་བདུན་བཅས་ཀྱང་འབྲི་དགོས་པ་གོ་ཞིང་། དེ་ཡང་གོང་གསལ་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ས་སོ་སོ་འདི་དག་ནས་ངོ་སྤྲད་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྣང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་བཞིའི་གླིང་དག་རིམ་བཞིན། རིན་པོ་ཆེའི་རི་བོ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་། འདོད་འཇོའི་བ། མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་བཅས་བྲིས་སྲོལ་འགའ་འདུག་པ་དེའང་ཡོངས་གྲགས་དང་མཐུན་པར་སྣང་། ཡང་འདིའི་དཔེ་རིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་འཐབ་འཁྲུག་གི་གཞིར། རི་རབ་ཀྱི་འཁྲིས་སུ་ཤིང་སྡོང་རིང་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག་པ་འདི་ལའང་ཁུངས་ཚད་ཐུབ་ཅི་ཡོད་འཚོལ་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །
དམྱལ་བ་ལ་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་དང་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་ཚ་དམྱལ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དུ་མེ་མ་མུར་དང་། རོ་མྱགས་དང་། སྤུ་གྲིའི་ལམ་དང་། ཆུ་ཀླུང་རབ་མེད་བཅས་ཉེ་འཁོར་བའི་དམྱལ་བ་བཞི་དང་། ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཉིན་པར་བདེ་སྐྱིད་ལ་གནས་ཤིང་མཚན་མོར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་བོ་རྣམས་ཡོད་ཚུལ་མངོན་པ་མཛོད་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསུངས། ཡང་འདིའི་དཔེ་རིས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་གཤིན་རྗེ་ཞེས་པ་ལག་ན་ཁྲམ་ཤིང་དང་མེ་ལོང་ཐོགས་པ་ཞིག་དང་དེའི་མདུན་དུ་གཤིན་པོ་རྣམས་ལས་དཀར་ནག་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཚུལ་སོགས་བྲིས་པ་དང་། དེ་དག་མེད་པའི་བྲིས་སྲོལ་འགའ་རེ་མཐོང་བ་ལས། དང་པོ་དེའི་ཁུངས་ནི་གོང་གསལ་མཚོ་ཊཱིཀ་ལས། ལྷའི་ཕོ་ཉ། དམྱལ་བའི་རབས་བྲིས་ཞེས་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས་གསུངས་སོ། ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས་ལྷའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་བྲིའོ། ། དེ་དག་གིས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དེ་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། འགྲེལ་ཆུང་ལས་ལྷའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཅིག་བཙོན་དུ་བཅུག་ལ་གཤིན་རྗེའི་མདུན་དུ་ཞལ་ལྕེ་སྦྱོར་བ་འདྲ་བ་བྲིས་ཞེས་བཤད་དེ་དེ་རྣམས་གང་བྲིས་ཀྱང་རུང་ངོ་། ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་འདྲ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་དག་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་བྱེ་བའི་དམྱལ་བའི་གནས་བྲི་ས་དེར་འབྲི་རྒྱུ་ ཡིན་ཚུལ་ནི་དེར་དངོས་སུ་མ་གསལ་ཞིང་། ད་དུང་འདི་ལ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་ཁུངས་ཚད་ལྡན་ཅི་ཡོད་འཚོལ་དགོས་པར་སྣང་། དེ་དག་མེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་ནི། མངོན་པ་གོང་འོག་གི་གཞུང་ལས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སྡིག་དབྱེ་འབྱེད་སུ་ཞིག་གིས་བྱེད་མི་དགོས་པར། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་པ་དམྱལ་བ་པའི་མདོག་དབྱིབས་ཅན་ཞིག་གྲུབ་ཚུལ་དང་། དེ་དག་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་སྲིད་དུའང་འཁྲིད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པར་རང་རང་ཚ་བའམ་གྲང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་དེ་མཐུན་གྱི་གནས་འཚོལ་བའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཚུལ་གསུངས་པ་སོགས་དང་བསྟུན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད། དེ་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་འཕེན་བྱེད་མི་དགོ་བས་བྱས་ཤིང་། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་བྱས་པ་ལྷའི་དཔལ་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་མཛོད་རང་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསལ། དེ་ཡང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡེ་དཔོན། མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན། དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་སྡོངས་གྲོགས་དང་། སྡིག་པ་གསོག་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་དེ་དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གཤིན་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་དེ་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་བྲི་ས་དེར་བྲི་སྲོལ་འགའ་རེ་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་གོང་གསལ་གཞུང་དེ་དང་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །ཡི་དྭགས་ལ་རིགས་འདྲ་མིན་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་བསྡུ་ན་རྩ་བའི་གནས་གཤིན་རྗེའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པ་དང་། ཡུལ་གྲོང་གཞན་ལ་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བ་ཁ་འཐོར་བའི་རིགས་གཉིས་ཡོད། འདི་དག་ལ་དཀར་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་དང་ནག་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་མཐུ་རྩལ་ཅན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད། ཡང་དེ་ལ་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་བཟའ་བཏུང་གི་རིགས་གཏན་ནས་མི་མཐོང་ཞིང་མི་ རྙེད་པ་དང་། མཐོང་ཡང་དེ་དག་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་མཐོང་བ་དང་། དེ་མིན་ཡང་དེ་དག་རྣག་ཁྲག་སོགས་སུ་མཐོང་བ་རྣམས་དང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་ཁའི་བུ་ག་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཞིང་མིད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ལ་མདུད་པ་ཕོགས་པར་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཡང་སྤྱོད་དཀའ་བའི་རིགས་དང་། བཟའ་བཏུང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་བཤང་གཅི་སོགས་ངན་རིགས་ལས་སྤྱོད་སྐལ་མེད་པ་དང་། བཟའ་བཏུང་ཁ་ནང་དུ་སོང་བ་ན་མེ་དང་དུག་སོགས་སུ་འགྱུར་བའི་རིགས་རྣམས་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །
དུད་འགྲོ་ལ་མཐོང་ཆོས་ལྟར་ཁྱིམ་དང་རི་སོགས་ལ་གནས་ཁ་འཐོར་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཏིང་མཐའ་ན་འབྲུ་སྤུངས་པ་ལྟར་འདུས་པ་བྱིངས་ན་གནས་པར་གྲགས་པའི་རིགས་གཉིས་དང་། ཡང་རྟ་དང་རྐྱང་ལ་སོགས་པ་ཐང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་། ཉ་དང་སྲམ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་། བྱ་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་རིགས་གསུམ་ཡོད་པར་ཡང་མཛོད་རང་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །
དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཁོར་ལོ་བར་མ་ཆ་ལྔར་བགོས་ པའི་རེའུ་མིག་སོ་སོར་རིམ་བཞིན་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་འབྲི་ན་ལེགས། ཡང་ལ་ལར་འཁོར་ལོ་འདི་ཆ་དྲུག་ཏུ་བགོས་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོ་ དང་། དེ་རེ་རེའི་གནས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རེ་རེ་བྲིས་སྲོལ་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་གསང་ སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་བས། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོ་ཕྱེ་ན་ལེགས། གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་མཚོན་བྱེད་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཇིག་རྟེན་འབྲི་ཚུལ་དོགས་སེལ་ བཅས་རགས་རིམ་ཙམ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གཉིས་པར་ལས་དཀར་པོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ སེམས་ཅན་བདེ་འགྲོ་བའི་བྱད་གཟུགས་མདོག་དཀར་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགའ་དང་། ལས་ནག་པོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངན་འགྲོ་བའི་བྱད་གཟུགས་མདོག་ནག་ལ་ཡིད་དུ་ མི་འོང་བ་འགའ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་དག་གི་བདེ་འགྲོ་བ་དང་ངན་འགྲོ་བའི་བར་སྲིད་མཚོན་ ལ། འདི་དང་རིམ་པ་བཞི་པའི་འཁོར་ལོར་ཆ་བཅུ་གཉིས་ཕྱེ་བའི་ནང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་ བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ ཚུལ་མཚོན།
དེ་ཡང་མཚོ་ཊཱིཀ་ཏུ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། ། ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོ་ཞེས་བྱས་བ་ན་ཆུ་བཅུ་བའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོའི་ ཟོ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་ཟོ་བ་རྣམས་མཐོ་དམན་དུ་འཁོར་བ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་སོ་སོའི་ བར་མ་དོ་རྣམས་མཐོ་དམན་དུ་འཁོར་ཞིང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་བྲི་བར་བྱ་ སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
སྤྱིར་སྐྱེ་གནས་ལ་རྫུས་སྐྱེས་དང་། སྒོང་སྐྱེས། མངལ་སྐྱེས། དྲོད་སྐྱེས་བཅས་བཞི་ཡོད་པ་ལས། བར་མ་དོའི་སེམས་ཅན་ནམ་བར་སྲིད་པ་རྣམས་ནི་རྫུས་སྐྱེ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་དེ་ལ་ བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་ལུས་དྭངས་ཤིང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བྱད་གཟུགས་ཅན། རི་བྲག་སོགས་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོགས་རང་འདོད་འཁྲུལ་སྣང་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོ་བ་སོགས་ ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་གསུངས། འདིར་དེ་དག་འབྲི་ཚུལ་ནི་བདེ་འགྲོའི་བར་སྲིད་པ་རྣམས་གཟུགས་སྡུག་པ་ཁ་གྱེན་དུ་ ཕྱོགས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། ངན་འགྲོའི་བར་སྲིད་པ་རྣམས་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ཁ་ཐུར་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་འགྲོ་བ། ཇི་ལྟར་ཁྲོན་པའི་ནང་དུ་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་མོ་འཁོར་ཚུལ་ལྟར་དང་། དེ་ཡང་གོང་དུ་མཚོ་ཊཱིཀའི་ལུང་གསལ་ལྟར། བར་སྲིད་པ་དེ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་དེ་ནས་འཕོ་ཞིང་གཞན་དུ་སྐྱེ་སྲིད་ལེན་པ་ལ་མངོན་དུ་ ཕྱོགས་པ་དང་། ལ་ལ་གཞན་ནས་འཆི་འཕོས་ཏེ་དེར་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་འདི་དག་གིས་ ནི། རང་དབང་མེད་པར་སུ་ཞིག་སྲིད་པར་འཁོར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
འཁོར་ལོ་ཕྱི་མའི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་ གཉིས་ནི། ཐོག་མའི་མ་རིག་པ། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས། གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས། བཞི་པ་མིང་གཟུགས། ལྔ་བ་སྐྱེ་མཆེད། དྲུག་པ་རེག་པ། བདུན་པ་ཚོར་བ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་བ་ལེན་པ། བཅུ་བ་སྲིད་པ། བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ། བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅས་སོ། ། དེ་ལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་ བཟློག་པ་དག་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་ པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གཉིསུ་ཡོད། དེའི་དང་པོ་ནི་གང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་ནས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བ་ལུགས་འབྱུང་དང་། སྐྱེ་བ་འབྱུང་བས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འབྱུང་བས་འདུ་བྱེད་ རྣམས་འབྱུང་བའི་བར་རྣམས་ནི་དེའི་ལུགས་ལྡོག་གོ ། གཉིས་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་པ་ནས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པ་ནི་ལུགས་འབྱུང་དང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ འགག་པའི་བར་རྣམས་ནི་དེའི་ལུགས་ལྡོག་སྟེ། དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས། གང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཞེས་པ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་ པའི་བར་གྱིས་དང་པོའི་ལུགས་འབྱུང་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་ལུགས་ལྡོག་ཤུགས་ལ་ བསྟན་པ་དང་། ཡང་མདོ་དེར་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་ཅེས་པས་གཉིས་པའི་ལུགས་ལྡོག་དངོས་སུ་ བསྟན་ནས་དེའི་ལུགས་འབྱུང་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཚུལ་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ ཏེ་འདི་དག་གི་སྐོར་ཞིབ་པར་དེ་དག་གི་གསུང་ནས་ཤེས་དགོས། དེ་ལྟར་ཡང་གོང་དུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་ལྡོག་པ་དག་ བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པ་འདིས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ཟུང་གཉིས་ཀ་བྲི་དགོས་པར་ བསྟན་པ་མིན་གྱི་གང་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་གཞི་དེ་དག་མཚོན་བྱེད་བྲི་དགོས་པར་ བསྟན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་གི་ཚུལ་གྱི་ སྲིད་པ་བཞི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྲིད་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། སྲིད་པ་བཞི་ནི། ཤི་ནས་སྐྱེ་སྲིད་མ་བླངས་བར་ནི་བར་སྲིད་དང་། སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་སྲིད་དང་། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་འཆི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མའི་སྔོན་རོལ་ཚུན་ནི་སྔོན་ དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། འཆི་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ནི་འཆི་སྲིད་ཡིན་པར་མངོན་པ་མཛོད་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ཇི་ལྟར་འབྲི་ཚུལ་ཡང་། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བུད་མེད་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་བྲི་བར་བྱའོ། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྫ་མཁན་སྣོད་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྤྲིའུའི་གཟུགས་སོ། མིང་དང་གཟུགས་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའོ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་ཆགས་པ་དག་གོ ། རེག་པ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལུས་ཀྱི་རེག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། ཚོར་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། སྲེད་པ་ནི་བུད་མེད་བུ་འཚོ་བའོ། ལེན་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་མངལ་ལ་གནས་པ་འཇུག་པའོ། སྲིད་པ་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་འབྲང་བའོ། སྐྱེ་བ་ནི་འབྲངས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། རྒ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པའོ། ཤི་བ་ནི་མི་ཤི་བའི་གཟུགས་སུ་བྲི་བའོ། ཞེས་འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་སྟེ་འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོའི་ཡིན་ཚུལ་ མཚོ་ཊཱིཀར་གསལ། ཡང་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལས། དེ་ནི་ལུང་ནས་འདི་སྐད་གསུངས། མ་རིག་རྒན་མོ་ལོང་བ་སྟེ། ། འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྫ་མཁན་བཞིན། ། རྣམ་ཤེས་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། མིང་དང་གཟུགས་ནི་གྲུར་འཇུག་འདྲ། ། སྐྱེ་མཆེད་ཡུལ་འཁོར་སྟོང་བ་སྟེ། ། རེག་པ་འོ་བྱེད་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། ཚོར་བ་མིག་ལ་མདའ་རྒྱབ་སྟེ། ། སྲེད་པ་ཆང་འཐུང་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། ལེན་པ་ཤིང་ཐོག་ཉབ་འདྲ་སྟེ། སྲིད་པ་སྦྲུམ་མ་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བུ་སྐྱེས་ཏེ། ། རྒ་ཤི་རོ་ཁུར་འདྲ་ཞེས་གདའ། ། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞེད་པས་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ་དེང་དུས་འདི་ཉིད་ཕྱག་ལེན་ གཙོ་བོར་བྱས་པར་སྣང་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། འདི་ལས་དེ་ནི་ལུང་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་པའི་ལུང་དེ་ནི་གང་ཡིན་མི་གསལ།
དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་བྲིས་ཚུལ་ཡོངས་གྲགས་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་འདྲ་ མིན་ཅི་རིགས་སྣང་བ་དེ་དག་གི་དཔེ་དོན་སྦྱར་ཚུལ་ཆབས་ཅིག་ཏུ་གནད་བསྡུས་རེ་ འགོད་ན། དེ་ལ་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ནས་ སློང་བྱེད། རང་དབང་དུ་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་ རྨོངས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་དཔེར་ན། རྒན་མོ་ལོང་བ་དེ་བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་བཟའ་བཏུང་གཙང་ལེགས་སོགས་ ལ་སྤྱད་པར་འདོད་ཀྱང་། རྒས་ཤིང་འཁོགས་ལ་མིག་ལོང་བས་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་སླེབ་མི་ཐུབ་པར་མི་འདོད་པའི་ བྲག་གཡང་དང་རྫིང་མཚོ་སོགས་སུ་ཟག་པ་དང་། རྙིང་རུལ་དུག་ཅན་སོགས་བཟའ་བཏུང་ལ་སྤྱད་ནས་ན་ཟུག་མི་བཟད་པ་མྱོང་བ་ལྟར། ཇི་སྐད་དུ་གླེགས་བམ་ལས། གང་མ་རིག་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། ། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་མ་རིག་པའོ། ། གང་གི་མ་རིག་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། ། ཇི་ལྟར་མ་རིག་ལོང་བའི་ཚུལ། ། ཞེས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་པར་གསུངས་པ་བཞིན། དེའི་དབང་གིས་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་དང་། ངེས་ལེགས་ཉོན་མོངས་ཞི་བ་ཐར་བའི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པར། ངན་སོང་གི་གཡང་ས་དང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ དགོས་པ་སོགས་མཚོན། འདི་ཡང་མཚོན་བྱེད་ལ་བུད་མེད་མ་འདྲེས་པ་བྲིས་པ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་གཞི་རྩ་བུད་མེད་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་པའི་གཞི་འཁོར་བ་ རྣམས་ཆགས་ཤིང་། དེར་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་དཀའ་སྡུག་འདྲ་མིན་མྱོང་དགོས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ མྱོང་དགོས་པ་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་།
གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི། ཐོག་མའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ སྲིད་པར་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བྱེད་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསགས་ པའི་ལས་བཟང་ངན་རྣམས་ལ་བརྗོད། དེ་རྫ་མཁན་གྱིས་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་རྫ་མཁན་གྱིས་རྫ་སྣོད་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བ་ལྟར། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་འདིས་ཀྱང་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཆུང་བཟང་ ངན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཚོན་ནོ། །
གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་ནི། འཁོར་བར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་འཛིན་ པའི་ཟག་བཅས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་སྤྲེའུས་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་སྤྲེའུ་ནི་གནས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཅིང་བྱ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ དང་། ལྗོན་ཤིང་ངམ་ནགས་ཚལ་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་ཅིང་མཆོང་རྒྱུག་བྱེད་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་དེའང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ལྷོད་བབས་ཏེ་གནས་མི་ཐུབ་པར་བྱ་བྱེད་འདྲ་མིན་ལ་ གཡེང་ཞིང་། འཁོར་བའི་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བ་སོགས་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
བཞི་པ་མིང་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་ པའི་ཟག་བཟས་ཀྱི་ཕུ་པོ་ལྔ་ལ་བརྗོད། དེ་ལ་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་བོ་བཞི་ནི། དབང་ཤེས་ལྔ་ལ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པར་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཤར་དགོས་པས་ མིང་གི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། དེ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་བསྡོམས་པར་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་བར་སྲིད་ནས་སྐྱེ་གནས་སུ་མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་བཅས་ཀྱི་དབང་རྟེན་མ་དོད་ཚུལ་ གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་ཙམ་ལས་འགྲོ་བ་དེའི་རྟེན་རྫོགས་ པར་མ་གྲུབ་པས་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བཞག་པར་སེམས། འདི་ནི་དཔེར་ན། ཆུའི་ཚུ་རོལ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་འགྲུལ་མི་རྣམས་གྲུར་ཞུགས་ཏེ་འགྲོ་བས་ཕ་ རོལ་སླེབ་པ་ལྟར། ཚེ་འདི་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འགྲོ་དུས་བར་སྲིད་པའི་ལུས་ལེན་ཅིང་དེར་ཞུགས་ཏེ་ འགྲོ་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་སླེབ་པ་མཚོན་པར་སྣང་། དེ་ཡང་བཞི་པ་མིང་གཟུགས་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་སྐྱེ་གནས་སུ་མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐབས་སུ་ བཞག་པར་གསུངས་པ་མང་ཡང་། འདི་ནི་བར་སྲིད་སྐབས་ཀྱང་དེར་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ལ་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་སུ། སྐྱེ་རྒ་ན་ཞིང་འཆི་བ་ཡི། ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ། ། ལུས་ནི་ཀོ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀོ་མཁན་འདྲ། ། དགེ་སྡིག་ལས་ནི་ཀོ་སྐྱ་སྟེ། ། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་གསུམ། ། ཀོ་བ་འདྲ་བའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས། ། མཉན་པས་ཕར་སྒྲོལ་ཚུར་སྒྲོལ་བཞིན། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་བཅིངས། ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དཔག་མེད་དུ། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕོ་ཟློག་བྱེད། ། ཅེས་མཚོན་ཚུལ་ལྟར་ཡང་གསུངས། ཡང་མཁས་པ་ལ་ལས་ཆུའི་ནང་དུ་གྲུ་འགྲོ་བ་ལྟར། མའི་མངལ་དུ་མེར་མེར་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུངུ་པོ་དེ་དག་ཕན་ ཚུན་བརྟེན་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་མཚུངས་ཚུལ་ཡང་བཤད། ཡང་འདི་མཚོན་བྱེད་ལ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་བྲི་ཞེས་པ་ལྟར་ན་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དང་ བུད་མེད་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདུ་འབྲེལ་ལས་བཟའ་ཚང་ངམ་མི་ཚང་སོ་སོ་ཆགས་པ་ལྟར། མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདུ་འབྲེལ་ལས་འགྲོ་བ་རིགས་སོ་སོ་ ཆགས་པ་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ནི། སྐྱེ་གནས་སུ་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའམ་དབང་བོ་ལྔ་བོ་གྲུབ་ལ་དབང་ཤེས་རྣམས་མ་ གྲུབ་པའི་སྐབས་དེར་འཇོག འདི་ཡུལ་འཁོར་རམ་གྲོང་སྟོང་གིས་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན། གྲོང་སྟོང་དེར་བསྡད་གནས་ཡོད་ཀྱང་སྡོད་མཁན་མེད་པ་ལྟར། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་རྟེན་མིག་དབང་སོགས་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་། བརྟེན་པ་མིག་ཤེས་སོགས་མ་གྲུབ་པས་གྲོང་བའམ་ཁང་སྟོང་སྒོ་མང་ཅན་དང་འདྲ། ཡང་འདི་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་ཡུལ་ཐ་དད་ལ་ཆགས་པ་བྲི་ཞེས་པ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་ཆགས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ གཟུགས་མཛེས་པ་སོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་ལྟར། ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སུའང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་ བའི་ལམ་མིག་རྣ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དོད་ཅིང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཕྱིའི་ སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་འདོད་ཆགས་འདྲེན་པ་མཚོན་པར་སྣང་ལ། འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྟེན་དེ་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་གྲུབ་དགོས་ ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་ནས་དེའི་རྗེས་ལའང་འཇོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་སེམས་ཤིང་། འདི་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་རྣམས་ལའང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་འདོད་ཚུལ་ཡོད་པར་སྣང་ ངོ་། །
དྲུག་པ་རེག་པ་ནི། ལུས་དབང་སོགས་ཡུལ་རེག་བྱ་སོགས་དང་འཕྲད་དེ་ལུས་ ཤེས་སོགས་སྐྱེས་ཤིང་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཙམ་གྱི་སྐབས་ལ་འཇོག འདི་ནི་ཕྲུ་གུ་ཕོ་མོ་འོ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་གིས་འོ་བྱེད་པ་ན་མཆུ་སྒྲོ་འཕྲད་པ་ཙམ་ལས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་ཆེར་མྱོང་མི་ ཐུབ་ཀྱང་དེས་རིམ་པས་དགའ་བདེ་འདྲེན་པ་ལྟར་རེག་པ་འདིའི་སྐབས་སུའང་ཡུལ་དབང་ རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཙམ་ལས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མཚོན། འདི་ལ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལུས་ཀྱི་རེག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བྲི་ཞེས་པ་དེའང་། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ་འོ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱར་འདུག་ལ། ལ་ལར་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་ལག་བཅང་དང་འཁྱུད་པའང་བྲིས་པར་སྣང་། གང་ལྟར་ཆགས་ལྡན་ཕོ་མོ་དག་འོ་བྱེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པ་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་གང་ དང་གང་ནས་འཕྲད་ཅིང་རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རེག་པའི་རྟེན་ འབྲེལ་ལས་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་མཚོན་པར་སྣང་སྟེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་ བར་སྣང་ངོ་། །
བདུན་པ་ཚོར་བ་ནི། རེག་པས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ་སྤྱད་ པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཅི་རིགས་ཤས་ཆེར་སྐྱེ་བའི་སྐབས་ལ་འཇོག འདི་ནི་དཔེར་ན་མིག་ལ་མདའ་ཕོགས་པའི་སྐབས་སུ་ན་ཟུག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཡུལ་གཞན་ མཐོང་མི་ནུས་པ་ལྟར། ཚོར་བ་འདིའི་སྐབས་སུའང་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གང་རུང་གི་མྱོང་བ་ཆེས་ཆེ་ཞིང་། དེ་དག་རང་རང་གི་རྗེས་མཐུན་ལས་སེམས་གཞན་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་དང་མཚུངས། འདི་ལ་སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་བྲི་ཞེས་པར་ནད་པ་མལ་དུ་ཉལ་བ་ཞིག་ བྲི་སྲོལ་སྣང་བ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་དེ་འདྲའི་ནད་པ་ནི་ན་ཚ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཤུགས་ཐམས་ཅད་ནད་དང་ བྲལ་བ་དང་ནད་ཞི་བའི་བདེ་སྐྱིད་མྱོང་འདོད་དེ་རང་ལ་འགྲོ་བ་ལྟར། བདུན་པ་ཚོར་བའི་སྐབས་སུའང་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་བས་སེམས་ཀྱི་ ནུས་ཤུགས་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་དང་བདེ་བ་དང་འཕྲད་འདོད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མཚོན་པར་སྣང་ངོ་། །
བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ནི། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་གསོས་ འདེབས་བྱེད་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སམ་ཞེན་ཆགས་དེ་དག་ བརྗོད། འདི་ནི་དཔེར་ན་བག་མེད་པའི་སྐྱེས་བུས་ཆང་བཏུང་བ་ན་ངན་གོམས་ལ་གསོས་འདེབས་ཤིང་ ངོམས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡང་བཏུང་སྟེ་མྱོས་པ་དང་གྱོང་གུན་ཕུང་ཀྲོལ་སོགས་རྒུད་པ་སྣ་ ཚོགས་འབྱུང་བ་ལྟར། འདི་འདྲ་བའི་སྲེད་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་བྱས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གསོ་ཞིང་ཇི་ཙམ་ སྤྱད་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡང་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས། འདི་ལ་བུད་མེད་བུ་འཚོ་བ་བྲི་བ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་ཕྲུལ་ལ་ནུ་ཞོ་སོགས་སྟེར་ཏེ། འཚོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་བསྐྱེད་བསྲིང་བ་ལྟར། སྲེད་པ་འདིས་ཀྱང་སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གསོ་ཞིང་དེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་ བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པར་མཚོན་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
དགུ་བ་ལེན་པ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་ཞེན་ ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཆགས་རྣམས་ལ་བརྗོད། དེ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲེའུ་ཤིང་ཐོག་སྔ་མ་ཟ་བཞིན་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་སྙོབ་ཅིང་འཐུ་ བའམ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། འདི་ལ་བུད་མེད་ལ་མངལ་ན་གནས་པ་འཇུག་པ་བྲི་བར་གསུངས་པ་ལ། ཕོ་མོ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་བཞིན་པ་ཞིག་བྲིས་སྲོལ་ལྟར་ན། དཔེར་ན་འོ་བྱེད་པ་དང་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་བདེ་བར་སྲེད་པ་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་ འཁྲིག་པ་སྤྱད་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་དུ་ཕྲུ་གུ་ཆགས་སུ་བཅུག་པ་ལྟར། སྲེད་པ་འཕེལ་བས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་དུ་ལེན་པའི་དགུ་པ་ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ འདིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྟེན་སྐྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་སྨིན་དུ་བཅུག་ པ་མཚོན་ནོ། །
བཅུ་བ་སྲིད་པ་ནི། སྔར་གྱི་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གང་གིས་རྣམ་ ཤེས་ལ་ལས་བཟང་ངན་གྱི་ནུས་པ་གང་དང་གང་བཞག་པ་ལ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་དང་དགུ་བ་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསོས་བཏབ་སྟེ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་ མ་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་སྲིད་འབྱུང་བའི་ཆ་ནས་དེ་ལ་མིང་ངམ་ ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། འདི་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་འབྲང་བའམ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཆེས་ཉེ་བའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ དང་འདྲའོ། །
བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི། བར་སྲིད་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འཇོག་ཅིང་། འདིའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་རྫོགས་པ་གྲུབ་ཟིན་པར། འདི་ནི་མའི་མངལ་དུ་འབྲང་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཕྲུ་གུ་ཕྱིར་བཙས་པ་དང་མཚུངས་ སོ། །
བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤི་ནི། ཕུང་པོ་སྨིན་ཅིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྒ་བ་ དང་། ཕུང་བོའི་རིགས་མཐུན་དོར་བ་ལ་ཤི་ལ་ཞེས་བརྗོད། དེ་གཉིས་ལ་རྒ་ཤི་ཅི་རིགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་། འདི་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ལ་མི་ཞིག་གི་རྒྱབ་ཏུ་མི་ཤི་བའི་རོ་འཁུར་བ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་ ནི། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་བོའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཉེས་དམིགས་གསལ་བར་གོ་བྱེད་ཡིན་ པར་སྣང་ངོ་། །
དེ་བཞིན་དུ་ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་སོགས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ ལ་དཔེ་གཞན་དག་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་ནི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡུད་པའི་རྒྱུ་བཞི་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པའི་འདེབས་པ་པོས་ལས་ཀྱི་ཞིང་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་སྟེ་སྲེད་པ་ཆུས་ བརླན་པར་བྱས་ན། མའི་མངལ་དུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འགྲུབ་པར་བཤད་དོ། ། ཅེས་གསུངས། ཡང་རྗེ་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས། (གསུང་༑ག༽ གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་འདོད་ཚུལ་དྲིས་ལན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། ༡༧ བ ༦)སྲིད་པའི་རྩ་བ་མ་རིག་ཞིང་པ་ཡིས། ། ལས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཞིང་དུ་བཏབ། ། སྲེད་དང་ལེན་པའི་ཆུ་ལུད་ཀྱིས་གསོས་པས། ། ས་བོན་སྟོབས་རྒྱས་སྲིད་པའི་ངོ་བོར་འཕོས། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་མིང་གཟུགས་ཀྱི། ། མྱུ་གུ་འབུས་ཤིང་སྐྱེ་མཆེད་སྡོང་བུར་འདྲིལ། ། རེག་པའི་མེ་ཏོག་ཚོར་བའི་འབྲས་སྨིན་ཡང་། ། རྒ་ཤིས་བརྔས་ཏེ་སླར་ཡང་སྲིད་པར་འདེབས། ། ཇི་སྲིད་བདག་མེད་མེ་ཡིས་མ་བཅོམ་པ། ། དེ་སྲིད་སྐྱེ་ཤིའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་དགོས་པས། ། གནས་ལུགས་ཟབ་མོར་བག་ཆགས་ཅི་ཐེབས་ཀྱིས། ། སྲིད་པའི་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པར་ཤོག ། ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། མདོར་ན་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་འཁོར་བར་ འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་ལ་བཞག་ནས། ཚེ་ཕྱི་མའི་མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་འགྲུབ་རུང་དུ་བྱས་པ་དེ། སྲེད་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསོས་བཏབ་པས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་ཕྱི་མའི་ སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་བཅས་འགྲུབ་ཚུལ་མཚོན་པར་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས། དེ་ཡང་ཚེ་འདིའི་རྗེས་མ་རང་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་ བསགས་ན། དེའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་དང་པོ་མ་རིག་པ། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས། གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་བ་ལེན་པ། བཅུ་བ་སྲིད་པ་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་དྲུག་ཚེ་འདིར་འབྱུང་ཞིང་། བཞི་བ་མིང་གཟུགས། ལྔ་བ་སྐྱེ་མཆེད། དྲུག་པ་རེག་པ། བདུན་པ་ཚོར་བ་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ། བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤི་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་དྲུག་པོ་དེ་ཚེ་རྗེས་མའི་རྟེན་དེ་རང་ལ་ རྫོགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཚེ་རྗེས་མའི་རྗེས་མ་ཕན་ཆད་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསགས་ན། ཚེ་འདིར་ཡན་ལག་དང་པོ་གསུམ་དང་། ཚེ་རྗེས་མ་བར་སྐབས་སུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་བའི་བར་དང་། དེའི་རྗེས་མ་རང་ལ་བཞི་བ་ནས་བདུན་པའི་བར་དང་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་པ་བཅས་འགྲུབ་ ཚུལ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མང་པོ་ཡོད་ པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཡང་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་འདིའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནས་སྲིན་པོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་གིས་ འཁོར་ལོ་འདི་རྐང་ལག་བཞི་གས་འཛིན་ཅིང་བསྡོམས་ཏེ་པང་དུ་བླངས་ནས་ཁར་བཅུག་པར་ བྲིས་པ་དེ་ནི་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དཔེར་ན། སུ་ཞིག་སྲིན་པོའི་ཁར་ཆུད་པ་ན་དེས་ཟ་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ལས་ཐར་བའི་དུས་སྐབས་མེད་ པར་གྲགས་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་གནས་སུ་མཚོན་དོན་གོང་གསལ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ལེན་ན། མཐར་རང་དབང་མེད་པར་འཆི་དགོས་པ་ལས་མ་འདས་པ་མཚོན་ཞིང་། འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱིས། འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་དུ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིན་པོས་པང་དུ་བླངས་ཏེ་ཡན་ལག་ལྔ་ཆར་ གྱིས་བཟུང་བར་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་འབྲི་ཚུལ་ལ་ལར་འཁོར་ལོ་འཛིན་མཁན་དེ་ཉིད་སྟག་ཤམ་ཅན། མིག་གསུམ་དང་ལྡན་པ། མགོ་ལ་ཐོད་སྐམ་ལྔས་བརྒྱན་པ་ཞིག་དང་། ཡང་དེའི་ལག་ཏུ་ཁྲམ་ཤིང་དང་མེ་ལོང་ཐོགས་པ་ཞིག་དང་། གཉན་ཡང་འདི་འཛིན་མཁན་དེ་ཉིད་ཀེང་རུས་ཤིག་བྲིས་པ་སོགས་འདྲ་མིན་འདུག་པ་རྣམས་ ཀྱང་གོང་གསལ་འདུལ་བའི་གཞུང་ལྟར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་བཞིན་ཡིན་པར་ མི་སྣང་ཡང་། རང་རང་གི་གདུག་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སྲོལ་དང་དེའང་ཁུངས་ ལྡན་ཡིན་མིན་བརྟག་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་སྟག་ཤམ་དང་ཐོད་སྐམ་གྱི་དབུ་རྒྱན་དེ་དག་འོས་མིན་བཅས་ཀྱང་ལེགས་པར་ བརྟགས་ཏེ་འབྲི་དགོས་སོ་སྙམ་མོ། །
མདོར་ན་འཁོར་བའི་རྣམ་གཞག་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ བདེན་པ་བསྟན་ཅིང་། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལའང་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་དག་ ནི་རིམ་བཞིན་གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་དཀར་ནག་མཚོན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་མཚོན་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན། དེ་ཡང་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་དང་ཇི་ལྟར་འཁོར་ཚུལ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མཚོན་པ་བཅས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བསྟན། དེ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ངན་སོང་གསུམ་མཚོན་པ་དེས་གཙོ་བོ་དང་པོ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་གནས་མཚོན་པ་དེས་གཉིས་པ་དང་། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་ཚུལ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མཚོན་པ་དེས་གསུམ་པ་དེ་བསྟན། དེ་གསུམ་ལས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བཞི་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་བཅས་ལ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པུ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་འོག་པ་གསུམ་ལ་དེ་དང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་གཉིས་ཙམ་ དང་། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མི་གཉིས་དང་ངན་སོང་གསུམ་བཅས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ག་ཡོད་དོ། །
ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག
སྲིད་པ་འཁོར་ལོའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་གིས་ཟླ་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞིག་བྲིས་པ་དེས། མྱང་འདས་སམ་ཐར་བ་འགོག་བདེན་མཚོན་ལ། དེར་མ་ཟད་གོང་གསལ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་ གཉིས་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་མཚོན་ཞིང་། དེས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་འགག་ཅིང་ལྡོག་པའི་འགོག་བདེན་མཚོན་ནོ། ། དེ་ཡང་མྱང་འདས་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་བ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་མྱ་ངན་ཉེས་སྐྱོན་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་ བའི་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་བརྗོད། འདི་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཙམ་སྤངས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་གྱི་ ཆད་པའི་མྱང་འདས་ཞེས་པ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཟད་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་སྤངས་པ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་གནས་ པའི་མྱང་འདས་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད། དེའི་དང་པོ་ནི་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་ལ། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང་འགོག་ བདེན་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་མྱང་འདས་སམ་འགོག་བདེན་ཇི་ལྟར་མཚོན་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་དེ་ནག་ཆ་རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དཀར་ཆ་རྫོགས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་ཞིང་ཞི་བསིལ་གྱི་འོད་དང་ལྡན་པ་ལྟར། ཐར་བ་མྱང་འདས་ཀྱང་ཉེས་སྐྱོན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཏན་ཟད་དུ་གྱུར་ཅིང་ལེགས་ཚོགས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཚ་གདུང་དང་བྲལ་བའི་གཏན་གྱི་ཞི་བདེའི་བསིལ་ཟེར་དང་ལྡན་པ་བཅས་ མཚོན་ནོ། །
དེ་ནས་ཡང་འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དུ། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། ། འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། ། འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པར། ། ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་བ། ། སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། ། སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་བྲི་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། དེས་ནི་ཐར་བར་འགྲོ་བའི་ལམ་མཚོན་ཞིང་བསྟན། དེ་ཡང་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དང་དེའི་འགྲེལ་བ་གཉིས་ཀར་ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་གང་དུ་བྲི་ དགོས་པ་མ་གསལ་ལ། མདོ་རྩར། སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་བོ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལས་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་སྟེང་གི་ཟླས་དྲངས་ཏེ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོའི་འོག་ལ་ གོ་ཞིང་དེར་བྲི་བ་དང་། ལ་ལས་དེ་འདྲའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ།
ལམ་འདི་འདྲ་བསྒོམ་དགོས་ཞེས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཡིན་པས་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་དེ་ཟླ་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་འོག་ལ་གོ་ནས་དེར་བྲི་བའི་ལུགས་སྲོལ་གཉིས་སྣང་བ་ལས། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མདོ་རྩའི་རྣམ་བཤད་དུ། ལམ་བདེན་བསྒོམ་པའི་མཚན་མ་ཐར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བྲི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པས་དེས་ཕྱི་མ་ལྟར་བཞེད་པར་མངོན། ཚིགས་བཅད་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ནི་འདི་ལྟར་སྣང་སྟེ། དེ་ལ་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་འཁོར་བའི་ ཉེས་དམིགས་དྲན་ཏེ་དེ་ལས་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ ཞིང་དེ་ཡང་དཔེར་ན། རྩྭ་འདམ་བུའི་ཁང་ཁྱིམ་དག་ལ་གླང་ཆེན་གཏུམ་པོ་སླེབས་ཏེ་དེས་ཇི་ལྟར་གཞོམ་པ་ བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཕུང་བོ་དང་། ལྷའི་བུ་དང་། འཆི་བདག་བཅས་ཀྱི་བདུད་བཞི་སྡེ་དང་བཅས་པ་གཞོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྙིང་ནས་ཐར་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གིས་སྒོ་གསུམ་རབ་ཏུའམ་ཤིན་ ཏུ་གཟབ་པའི་བག་ཡོད་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། སྟོན་པ་མཆོག་གིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆོས་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལམ་ གྱི་བདེན་པ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེའི་གཞི་རྟེན་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བསླབ་བྱ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་འདི་དག་ལ་ སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་ནི། རང་དབང་མེད་པས་སྐྱེ་འཆི་བརྒྱུད་པའི་འཁོར་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས། ཕྱིན་ཆད་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་མྱོང་མི་དགོས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་བོའི་ཐ་མར་ངེས་ པར་བྱེད་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་སོགས་བསྟན་ཏོ། །
དེ་ལྟར་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཚོན་བྱེད་དེ་དག་གིས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་ བསྟན་ལ། དེ་ལ་འགོག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་གཉིས་ཡོད། འགོག་བདེན་ལ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དང་སྒོམ་སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཕྱི་མ་ལའང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་འགོག་ བདེན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དེ་ཐོབ་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཉིས་པ་དེ་ཐོབ་པ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། འགོག་བདེན་དེ་དག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་ཐར་ལམ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ། མི་སློབ་ལམ་བཅས་ལྔ་རེ་ཡོད། དེ་ལས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་གཉིས་ནི་ལམ་བདེན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་དང་། བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་ལམ་བདེན་དང་ཆོས་དཀོན་ མཆོག་དངོས་ཐོབ་ཅིང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དངོས་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། མི་སློབ་ལམ་ཐོབ་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་མི་སློབ་ལམ་ཐོབ་པ་ན་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དང་སངས་རྒྱས་དཀོན་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཚོན་པ་འདིའི་གདམས་དོན་གནད་བསྡུས་ན་འདི་ལྟར་ ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཡང་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་དང་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ་མཚོན་པ་དེ་དག་གིས་སྡུག་ བསྔལ་བདེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་ནས་དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་དང་། གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བཅས་མཚོན་པ་དེ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ གནས་ཚུལ་ཤེས་ཏེ་དེ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་བཅས་སྐྱེ་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་ཕག་གམ། མ་རིག་པ་ལོང་བ་ལྟ་བུས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་བདག་དེ་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་དཔྱད་ ནས་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས། གཏི་མུག་མ་རིག་པ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་ནག་ ཆ་ཟད་པ་ལྟར། རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གཞི་བཟུང་། བདག་འཛིན་མ་རིག་པའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ བདེན་བསྒོམ་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྩོན་དགོས་པ་བཅས་བསྟན། ཚུལ་དེ་བཞིན་མ་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སྦྱར་ཏེ་དྲན་ན། དེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་རྒྱ་དང་བཅས་པ་གཏན་དུ་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གཏན་ནས་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་ པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བརྩོན་ནས། ས་ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དེ་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་བདེ་བླག་ཏུ་འཐོབ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་དེའི་དོན་དུ་བྱ་བ་དང་། དགེ་བ་གང་བྱས་དེའི་རྒྱུ་རུ་ལེགས་པར་བསྔོ་དགོས་པ་བཅས་གདམས་པར་འཁུམས་ལགས་སོ། །
འདི་ལས་དགེ་ཚོགས་གང་ཞིག་བྱུང་བའི་མཐུས། །
བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་མགོན་ཚོགས་རྣམས་ཞབས་བརྟན་ཅིང་། །
ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཉེས་ཚོགས་ཀུན་ཞི་སྟེ། །
འགྲོ་ཀུན་ཆོས་འབྱོར་བདེ་དགེས་ལེགས་འཚོ་ཤོག།
ཡོང་ཁུངས་ཙོང་ཆུའི་དྲ་བ།


c: text/html

text:
མཚོ་སྔོན་པོ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་མིང་འགའི་འབྱུང་ཁུངས་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་པ་པོ། ཨ་ལྡོང་དཔལ་རྡོ་ཐར།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། འདིར་མཚོ་སྔོན་པོ་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཆ་དེ་མདོ་སྨད་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་རྗེས་ནས་སོག་པོ་རྣམས་དེར་འཁྱམས་ཤིང་བསྡོད་པས། གནས་དེའི་ས་མིང་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བོད་སོག་སྐད་ལན་གཉིས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལྡན་པར་ལུང་དང་རིག་པས་དབྱེ་དཔྱད་བྱས་ཏེ་གང་ལ་གཏོགས་པར་བདེན་དཔུང་བྱས་ཡོད།
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། མཚོ་སྔོན་པོ་ནུབ་རྒྱུད། ས་མིང་། འབྱུང་ཁུངས།
ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས། K928
ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་། A
རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག 102-946(2008)01-029-06
ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས།
མཚོ་སྔོན་ཞིར་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་མཚོ་སྔོན་པོ་ནུབ་རྒྱུད (གཤམ་ནས་མཚོ་ནུབ་ཞེས་བསྡུས )ས་ཁུལ་ནི་མདོ་འབུས་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། ས་རྒྱར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད་ལ། བོད་ཁམས་ལས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་གནས་དེའི་ཐོག་མའི་གནས་བདག་ནི་རྒྱའི་དེབ་ཐེར་ལས་བོད་ཀྱི་མེས་པོར་བཤད་པའི “羌”ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་གདོད་མའི་རུས་ཆེན་ཁྲོད་ཀྱི་སུམ་པ་འབྲུ་རིགས་དང་འ་ཞ་སྒ་རིགས་དེ་གཉིས་ཡིན་པ་གྲགས། བོད་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མ་ཐོགས་པའི་ཡར་སྔོན་དུ་དེའི་མེས་པོ་རྣམས་རིགས་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་རུས་མི་འདྲ་བ་སྟེ་གནས་དེར་འཁྱམས་པ་བཤད་པའི་སྒ་འབྲུ་ལྡོང་ལ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྐབས་དེར་བོད་ཞེས་མི་འབོད་ཀྱང་བོད་དང་གདུང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆགབོད་བཙན་ཕོའི་རྒྱལ་རབས་སྔ་རོལ་དུ་གནས་འདིའི་ནུབ་ཕྱོགས་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་ཏེ་སུམ་པ་འབྲི་རིགས་ཀྱིས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་ཤར་ཕྱོགས་འ་ཞ་སྒ་རིགས་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་ས་ཡིན་པ་བོད་རྒྱའི་དེབ་ཐེར་ལས་མངོན་གསལ་དུ་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱའི་དེབ་ཐེར་ལས་འ་ཞ་གཞན་རིགས་སུ་བཤད་པ་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་དེའི་མངའ་བདག་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་དབང་འཛིན་པ་བཅས་ཤར་ཕྱོགས་དེང་གི་ལུའོ་ཉིན་ས་ཆར་འོངས་པའི་“ཤན་པུ 鲜卑”རིགས་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོས་པ་ཡིན། དོན་དམ་པས་གཞན་ཡོང་དེ་རིགས་མི་གྲངས་ཉུང་ཤོས་ཡིན་པ་ལས་མངའ་འབངས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་དེར་སྐལ་བ་ནས་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་གནས་བདག་སྒ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ནས་བོད་སྤུར་རྒྱལ་དྲག་ཏུ་རྒྱས་ཏེ་ས་དེ་ཀུན་མངའ་བདག་བྱས་ཤིང་། བོད་ཁམས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་སྟེ་སྟོབས་འབྱོར་དང་མངའ་ཐང་བླ་ན་མེད་པ་བྱུང་། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་(安西四镇)ལ་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས་ཡོད་པས། མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་ལོགས་སུ་གྱུར་ཡོད། བོད་རྒྱལ་སིལ་བུར་ཐོར་རྗེས་གནས་དེ་ཐམས་ཅད་བཙན་ཕོའི་གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་ཙོང་ཁ་རྒྱལ་བོ་སྟེ་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་བོན་བཙན་ཕོ་རྒྱལ་སྲས་ལགས་ཀྱིས་མངའ་བདག་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་སོག་དམག་གིས་མི་ཉག་བཅོམ་རྗེས་༡༢༣༥ལོར་བོད་ཀྱི་ས་ཆར་ཐོག་མར་བསླེབས། ཁོ་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ངོ་བོ་དང་དབང་ཆའི་གྲུབ་ལུགས་ལ་གཞིགས་ནས་བླ་ཆེན་རིམ་པ་བཞིན་དྲངས་ཏེ་སྤྱི་དབང་བཟུང་བ་ལས་དམག་དྲག་པོ་མ་དྲངས་ཤིང་སའང་བཙན་བཟུང་མ་བྱེད་པས་གནས་འདི་ཡོན་རྒྱལ་སྐབས་སུའང་བོད་གྱི་ཕ་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིནཔ་རྒྱའི་དེབ་ཐེར་ལས་གསལ་བོ་བཀོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཚྭ་འདན་སོགས་་མདོ་སྨད་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཚོ་བ་བཙན་དྲག་ཁ་ཁེས་སོག་པོ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་འཁྲུག་ཆེན་འཁྲུག་ཆུང་མི་ཉུང་བ་བྱུང་བ་དང་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་ནི་སོག་དམག་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་འགྲོ་ལམ་དུ་གྱུར་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་གནས་དེའི་བོད་མི་མང་ཆེ་ཤོས་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བཙན་བྱོལ་བྱས་ཏེ་ལ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ལ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆད་འགོ་བརྩམས། མེན་རྒྱལ་རབས་གསར་ཏུ་བཙུགས་པའི་སྐབས་སུ་གནས་དེར་ད་དུང་བོད་ཀྱི་ཚོ་ཆེན་ཏེ “ཨ་ལྡོང་(阿端)དང་ཕོ་ལྡོང་། (罕东) ཨ་སྡེ། (安定) ཆུ་སྐྱ (曲先)”ལ་སོགས་བཅུ་ཕྲག་གནས། གནས་དེའི་བོད་མི་རྣམས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སོག་པོ་དང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ལ་ཟང་ཟང་འཇགས་འཇགས་ངང་འཚོ་གནས་བྱས་མོད། རྗེས་སུ་ལོ༡༥༡༢ནས་ལོ་༡༥༥༩ཡི་བར་ལ་སྨད་སོག་གི་ཚོ་དཔོན་ཡེ་པུ་ཚི (亦卜刺)དང་པུ་འེ་ཧེ (卜儿亥)།ཨན་ཏཱ་ཧན་(俺达汗)གྱིས་ཚོ་དམག་ཁྲིད་དེ་རིམ་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་དེ་དག་ལ་དྲ་མ་དྲངས། ལོ་གང་མང་ལ་སོག་པོ་དང་རེས་འཐབ་རེས་འཆམ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་དག་གིས་མཐར་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་མ་ནུས་པ་དང་རྩ་ཐང་བྱེ་འགྱུར་ལན་གཉིས་ཀྱིས་ཙོང་ཁ་དང་རྨ་ཆུ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བྱོལ་ནུར་བྱས་ཏེ་ས་ཐམས་ཅད་སོག་པོའི་ཚོ་བ་དེ་དག་ལ་ཤོར། མེན་རྒྱལ་རབས་མཇུག་མཐའི་སྐབས་སུ་དེང་གི་ཞིན་ཅང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སོག་པོའི་འེ་ལུ་ཐུ (厄鲁特)ཚོ་བ་ཞིག་འཁྱམས་ཏེ་༡༦༣༧ལོར་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་མཚོ་ནུབ་ཏུ་བསླེབས་ཤིང་། ལོ་དུ་མར་ཡེ་པུ་ཚི་ལ་སོགས་ཚོ་བ་གཞན་དག་ལ་འཐབ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ཅིང་ས་ཕལ་ཆེར་བཟུང་སྟེ་འཚོ་གནས་བྱས་པ་ཡིན། མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་ད་ལྟའི་སོག་པོ་ནི་འདི་རིགས་ཡིན། ལོ་དུ་མའི་རིང་རྨ་ཆུ་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་འཁྱམས་པའི་བོད་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༥༩༥ནས་བཟུང་ལོ་༢༥༠ལྷག་་་་གི་རང་ལ་ཕྱིར་རྨ་ཆུ་བརྒལ་ཞིང་བྱང་བསྐྱོད་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་ས་ཚྭ་འདམ་ཕྱིར་ལེན་འགོ་ཐེངས་གང་མང་བརྩམས་མོད། སོག་པོས་ཕྱིར་བཙན་བསྐྲད་བྱས་པས་གཏན་དུ་སྡོད་མ་ནུས། དེ་བཞིན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་༡༧༢༣ལོར་དེ་ཕྱོཌ་ཀྱི་སོག་པོས་ཆིན་གོང་མར་ངོ་ལོག་པས་ཆིན་དམག་གིས་སོག་པོ་མང་ཆེ་ཤོས་བཅོམ། དེ་ནས་བཟུང་སོག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་མས་སུ་གྱུར་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཚོ་བ་ཁ་ཤས་ཏེ་བང་སྟག་དང་རུ་སྔན། སྒོ་མེ། དགུ་རུ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་བསྙེགས་ཏེ་སླར་ཡང་མཚོ་ནུབ་ཏུ་བསྐྱོད་འགོ་བརྩམས་ཏེ་སོག་པོ་རྣམས་ནུབ་བྱང་བྱེ་སར་བར་དུ་བསྐྲད་དེ་གཤིན་ས་ཐམས་ཅད་བླངས། ད་ལྟའི་བོད་ས་སྤང་རི་ཅན་དང་སོག་ས་བྱེ་ཐང་ཅན་གྱི་ཆགས་ཚུལ་ནི་དེ་བཞིན་གྲུབ་པ་ཡིན་ཚོད་འདུག གོང་ནས་ལོ་རྒྱུས་རག་བསྡུས་ཙམ་བརྗོད་པ་དེ་ནས་ང་ཚོས་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ཡུལ་མིའི་བྱོན་རིམ་ཤེས་ཐུབ་ལ། བོད་དང་སོག་པོའི་གནས་དེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་དུས་ཡུན་ཡང་ཤེས་ཐུབ། སྤྱིར་གནས་འདི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པ་དེང་སང་གནས་འདིའི་རི་ལུང་ཆུ་ལུང་ག་ས་གང་དུ་འདུག་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་བང་སོ་དང་བྲག་རྐོས་རི་མོ “卍”ནས་ཀྱང་འདེན་དཔུང་བྱས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དེར་མ་གཞིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེང་གི་སོག་པོ་ཁོ་ན་གནས་པའི་ས་ཆའི་ས་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་སོག་པོའི་མིང་བརྡའ་ཁོ་ན་ལ་བཙན་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པས། རྒྱ་ཡིག་གི་དུས་དེབ་ཚགས་པར་དང་བརྙན་འཕྲིན་རྒྱང་བསྒྲགས་ལ་སོགས་པའི་སྨྱན་བྱད་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་དུ་སོང་ཡོད། དོན་དམ་པས་གནས་དེའི་ས་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བོད་སོག་སྐད་གཉིས་དཔྱད་པ་གཏོང་ན་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ་ཡིན། སོག་སྐད་ཁོ་ནར་བཙན་དུ་སྦྱར་ན་བདེན་བཞག་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡོང་མི་ཐུབ་བོ། དེ་བས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དང་རིག་གཞུང་བ་ཞིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ནས་ལྟས་ན་ས་དེར་སོག་སྐད་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་པའི་ས་མིང་དུ་མ་ཞིག་དོན་དངོས་སུ་བོད་སྐད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་རྡོ་ཐོག་ཏུ་རི་མོ་བརྐོས་པ་བཞིན་གསལ་གྱི་ལེར་འདུག
ས་མིང་དེ་དག་ཅི་ཕྱིར་སོག་སྐད་ཡིན་པར་གྱུར་བ་ནི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་འཚོལ་དགོས་ཏེ། གནས་འདིའི་ས་མིང་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་རྗེས་ཀྱི་ཚྭ་འདམ་གསར་གཏོད་ནས་བཟུང་འགོ་བརྩམས་པ་རེད། སྐབས་དེའི་གསར་གཏོད་མཁན་དག་ནི་རྒྱ་རིགས་ཡིན་པས་ས་མིང་ཐམས་ཅན་ཐོག་མར་མིང་ཐོ་འགོད་སྐབས་སོག་སྐད་ཀྱི་མིང་བརྡའི་སྒྲ་གདངས་དང་ཅི་བཞིན་དུ་འགྲིག་ན་དེ་བཞིནབཀོད་པ་ལས། དེ་དག་གི་བདེན་རྫུན་ལ་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་སྟེང་ནས་དཔྱད་པ་ཅི་ཙམ་ཡང་བཏང་མེད་པ་སྐབས་དེའི་“མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག ”ལས་གསལ་བོ་ཤེས་ཐུབ། ས་མིང་འགོད་མཁན་དག་ལ་མཚོན་ན་ས་མིང་ཞིག་གིས་ས་དེའི་གནས་ངེས་འཛིན་པ་ལས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དོན་མེད་པས། ད་ལྟའི་སོག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ས་མིང་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་གདངས་དང་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་དྲངས་ཏེ་ཚིག་རྒྱན་གྱིས་འགྲེལ་བ་རང་ལུགས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་“可可西里”ལ “མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བུ་མོ ”“都兰”ལ “དྲོད་འཁོལ ”“察尔汗”ལ “ཚྭ་ཁུའི་འཛམ་གླིང ”“德令哈”ལ “གསེར་མདོག་གི་འཛམ་གླིང ”ལ་སོགས་སོ། འོན་ཀྱང་ས་མིང་དེ་དག་སོག་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་གཉིས་ཀར་ཐོད་གཏུག་ན་འགལ་བར་མཆིས་པས་རས་ཁུག་ཏུ་ཅི་ཀྱང་ཆུ་མི་ཚོགས་པ་བཞིན་འཛག་བཞིན་མཆིས། དཔེར་ན་སོག་སྐད་ལས་སྔོན་ཆད “柴达木”ལ་སྔོན་ཆད་“ཚྭའི་འདམ ”ཞེས་བསྒྲགས་བཞིན་ཡོད་མོད་ད་ལྟ “རྒྱ་ཆེ་བའི་རྩྭ་ཐང ”ཞེས་འགྲེལ་བཞིན་པ་དང་“德令哈”ལ་སྔོན་ཆད་“འཛམ་གླིང ”ཞེས་བསྒྲགས་མོད་ད་ལྟ “གསེར་མདོག་གི་རྩྭ་ཐང ”ཞེས་བྱ་བ། “察尔汗”ལ་སྔོན་ཆད་“སྐྱ་མདོག ”ཞེས་བྱ་མོད་ད་ལྟ་“ཚྭ་ཁུའི་འཛམ་གླིང་”ཞེས་བྱ་བ་སོགས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་བྱེད་བཞིན་ངེས་གཏན་ཞིག་མེད་པ་དེ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྱུང་ཁུངས་འདྲེན་རྒྱུ་མེད་པས་སོ།།
ས་མིང་འབྱུང་ཁུངས།
柴达木
ཚྭ་འདམ་ཞེས་པའི་ས་མིང་འདི་ནི་བོད་གྱི་ཐ་སྙད་རྣལ་མ་ཞིག་ཡིན་མོད། དེང་གི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་རྒྱ་སྐད་ཡིག་གི་དུས་དེབ་དང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་སྨྱན་བྱེད་གང་མང་ཏུ་དེ་ལ “སོག་སྐད་ཡིན་ལ་དོན་དུ་ཚྭ་ཆུའི་འདམ་ཡིན་ནོ ”ཞེས་བརྗོད་པ་ཕལ་ཆེར་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད། དོན་དུ་སོག་སྐད་ལས་“ཚྭ ”ལ “ད་བོ་སུ ”ཞེས་འབོད་པ་དང་“འདམ ”ལ “ནཱ་མུ་ཁུ ”ཞེས་བརྗོད་པས་རྒྱ་ཡིག་གི “柴达木”ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་གི་སྒྲ་གདངས་དང་འགལ་བ་ཆེ་དྲག་ཡིན། དེ་དང་སྡུར་ན་རང་རེ་བོད་སྐད་“ཚྭ་འདམ ”ཞེས་པ་སྒྲ་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་མཐུན་པར་ངེས། 《འདུ་ཝོང་གཏེར་ཡིག 》ལས “སྟགི་ལོ་ལ་བབསྟེ།་་་་་་དགུན་སྟོད་འདུན་མ་གླིག་རྱུ་བྱེར ;འདུས། དགུན་སྨད་མདན་དུ་འདུསྟེ།་་་་་་”ཞེས་འཀོད་ཡོད་ལ། སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་གཞིགས་ན་“མདན ”ཞེས་པའི་ས་མིང་དེ་མདོ་སྨད་གྱི་གནས་འདི་སྟོན་པ་ངེས་གཏན་བྱེད་མི་ཀྱང་དེ་བཞིན་པའི་ས་མིང་ཐོགས་ལུགས་བོད་ལ་སྔ་གནའ་མོ་ནས་མཆིས་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སུའུ་ལན་སྔོན་མའི་སོག་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀར་མཁས་པའི་གནས་སྐོར་བ་སོག་རིགས་པུ་ལུ་ཡ་ཐེའི་ཁོངས་གཏོགས་ཚའེ་པའེ་ཁའུ་ཧྥུ (崔比克夫)ཡིས་བརྩམས་ཆོས 《གནས་མཆོག་ལྷ་སར་འདུག་པའི་འཇལ་བ 》ལས “柴达木”ཞེས་པ་བོད་སྐད་ཡིན་ལ་དོན་དུ་ཚྭ་ཆུའི་འདམ་མམ་རྫིང་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཨ་མེ་རུ་ཁའི་འཇལ་སྐོར་བ་ཡའེ་ཁའེ་རའེ (依克柔)་ཡི་བརྩམས་ཆོས་《སོག་བོད་ས་ཆ་བརྒྱུད་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་རྣམ་ཐར 》ལས “柴达木”ལ་དབྱིན་ཡིག་ནས “tsa dam” ཞེས་སྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་དང་བོད་ཡིག་གི་དབྱངས་གསལ་དབྱིན་ཡིག་ལ་སྦྱར་བའི་སྒྲ་གདངས་དང་ཆ་འདྲ་བའོ 》 དེ་མིན་《དེབ་ཐེར་ནོར་བུ 》ལས་“ཇང་གུར་རྒྱལ་བོ་༡༢༠༦ལོར་བོད་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་སྐབས་བོད་ཀྱི་དཔོན་པོ་ཧོལ་ནོ་ཡོན་གྱིས་རྔ་མང་སོགས་ལེགས་འབུལ་ཁྱེར་ཏེ་ཚ་འདམ་དུ་ཕྱིན ”ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་》གེ་སར་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་“ཚྭ་འདམ་རྒྱལ་བོ ”ཞེས་པའི་མིང་བཀོད་ཡོད་པར་བལྟས་ན། “柴达木”ཞེས་པའི་ས་མིང་འདི་བོད་སྐད “ཚྭ་འདམ ”ལས་ཐོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་འདུག
可可西里
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་བཤད་ན་དེའི་དོན་ནི་“མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བུ་མོ་”ཟེར་མོད། ཁོ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་རྒན་པོ་དང་ཤེས་ཡོན་གང་རུང་ལ་གཏིང་ཟབ་པར་བཅར་འདྲི་བྱས་ན་སྐད་གདངས་“ཁུ་ཁོན ”དང “ཞི་ལི ”ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་གི་སྒྲ་དང་མཚུངས་བའི་རྒྱུན་མཚན་འདྲེན་པ་ལས་གཞན་པའི་ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མི་འདུགལྷག་པར་དུ་ཅི་ཕྱིར་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བུ་མོ་ཞེས་པ་ཐོག་པར་ཁུངས་ཅི་ཡང་དྲངས་རྒྱུ་མེད་པས། ལ་ལས་ཀྱང་གཞན་པའི་མིང་ཚིག་དྲངས་ཏེ་མཐིང་མདོག་གི་རི་བོ་ཞེས་འགྲེལ་བཞིན་ཡོད། རང་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཁོ་ན་ཙམ་ལ་སྦྱར་ཏེ་རང་སྐད་ལ་ངེས་བཟུང་ན་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པ་ལས་གནས་ལུགས་ག་ལ་ཡོད། ས་ཞིག་ལ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བུ་མོ་ཞེས་འབོད་པ་ནི་སོག་སྐད་ཀྱི་ས་མིང་ཐོགས་ཚུལ་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན། མདོར་ན་ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་བཤད་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད། གནས་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིམ་བྱོན་དུ་བོད་ཀྱི་འཚོ་གནས་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པས་སོག་སྐད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཐོགས་དོན་དེ་བས་ཀྱང་མི་འདུགབུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་དུ་གནས་དེར་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་གདང་ལ་དང་ཆུ་དམར་ལེའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་ས་མིང་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་དྲིས་ན་མགྲིན་པ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཡིན་ཏེ “གུ་གུ་ཤལ ”ཟེར་བ་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག “གུ་གུ་ཤལ ”ཟེར་བ་ནི་བོད་སྐད་བརྡ་རྙིང་ལས་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཅ་ནེ་དབྱིབས་ལེབ་མོ་ཅན་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོས་བཤད་ན་གནས་འདིའི་ས་དབྱིབས་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐོགས་པ་ཡིན་ཟེར། བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་སའི་ཆགས་ཚུལ་ཐོག་ནས་དཔྱད་ན་འདེན་དཔུང་བྱེད་ཐུབ་སྟེ་གནས་དེའི་ཤར་ལྷོ་བྱང་གསུམ་དུ་རི་སྒང་གིས་སྐོར་ཡོད་པས་དཀྱིལ་དམའ་ཞིང་མཐའ་བ་མཐོ་བས་ཅ་ནེའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བ་མ་ཟད། སྒྲ་གདངས་གི་ཆ་ནས་རྒྱ་ཡིག་གི “可可”ལ་བོད་སྐད་ཀྱི་“གུ་གུ ”ཟེར་བ་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི “西里”ལ་བོད་སྐད་ཀྱི “ཤལ ”གཉིས་ཧ་ཅང་མཐུན་པར་ངེས་པས། “可可西里”ཞེས་སྒྲ་བསྒྱུར་དོན་ནི་བོད་ཀྱི་མིང་དེ་སོག་སྐད་ཀྱི་ངག་ལས་ཐོན་པའི་མཇུག་འབྲས་སོ། མིང་དེ་བོད་སྐད “གུ་གུ་ཤལ ”ལས་བྱུང་བ་ཡིན། རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་“景泰蓝钵”ཟེར་བའི་དོན་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་སྤྱད་ན་བཟང་བསམ།
ཨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་ཞེས་པ་ནི “གུ་གུ་ཤལ ”ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཆའི་ཆེན་ཕྱོགས་་སྟོན་པའི་ས་མིང་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་བོས་ནའང་ཆོག་ཆོག་ཡིན།
唐古拉
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་བཤད་ན “བྱ་གླག་འཕངས་སྐྱོད་མི་ཐུབ་པའི་རི་བོ ”དོན་ཡིན་ཟེར་མོདཿདོན་དམ་པས་བོད་སྐད་ལས་བྱ་རྒོད་ལྡིང་བའི་ལ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པས་མཚོ་ནུབ་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་པའི་“མཚོ་ནུབ་ས་མིང་ལོ་རྒྱུས་”ལས་ཀྱང་བོད་སྐད་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད་ཅིང་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྲེལ་ཡོད། སོག་སྐད་ལས་“བྱ་གླག ”ལ “པུ་རོ་ཀུ་ཐུ ”ཟེར་བ་དང “འཕངས་སྐྱོད ”ལ “ནེ་སུ་ཀུ ”ཟེར་བ། “རི་བོ ”ལ “བོ་ལ ”ཟེར་བས “唐古拉”ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དང་ཡེ་ནས་མི་མཐུན་པ་མ་ཟད། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཡེ་ནས་མི་མཐུན། གནས་དེའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱི་བོད་སྐད་ལས་བཤད་ན་ས་དེ་ནི་ཨ་ཆེན་གངས་རིའི་ཡན་ལག་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ལ་རི་སྒང་རིང་ཞིང་དྲང་བས་གདང་འཐེན་པ་ཞིག་དང་འདྲ་བས་“གདང་ལ ”ཞེས་པ་ཐོགས་པ་ཡིན་ཟེར། དེར་གདང་མགོ་ལ་ཡང་ཟེར་བས་རྒྱ་སྐད་ལས་“唐古拉”ཞེས་ཐོག་པ་ཡིན། དེ་དང་གནས་དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འདུག་པའི “ལ་རྒན་ལ ”ཟེར་བའི་ས་མིང་ཆ་མཐུན་ལ། བོད་ཀྱི་ས་མིང་ལས “ག་གེ་མོ་ལ ”ཞེས་པའི་ས་མིང་སྟེ་“སྐམ་པ་ལ ”“མདོ་ལ ”“ཙོང་ལ ”ལ་སོགས་རིའི་ལ་རིང་ཞིང་གཟར་བ་ཅན་སྟོན་པ་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན། རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་དེ་ནི “架子梁”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
格尔木
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་བཤད་ན “ཆུ་སྣ་མང་བོ་འཛོམས་པའི་ས་ཆ ”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་མོད། དོན་དུ་སོག་སྐད་ལས་ཆུ་བོ་ལ “གོ་ལུ ”ཟེར་བ “格尔”བའི་སྒྲ་དང་ཅུང་མཚུངས་ལ། མང་བོ་འཛོམས་པར “ཆི་ཅི་ཀི་ལི་ཀེ་དང་ཉི་ཐུ་ལ་ཀོ་ལུ་ཧུ། ཧོ་རུ་ཧུ། ཆོ་ལུ་ཀོ་འུ་ལུ་ཧུ་”བཅས་དོན་ལྔ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་ཆ་ལ “ཀ་ཙུར ”ཟེར་བ་བཅས་ཀྱིས་“木”ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དང་ཁ་ཁ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་གནས་དེར་ཆུ་རྒྱུན་གཅིག་བཞུར་པ་ལས་ཆུ་སྣ་མང་བོ་འཛོམས་ས་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ས་འདི་དང་ཉེ་བའི་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་བང་སོ་ལས་ཐོན་པའི་ཤིང་ཁྲམ་ཡི་གེ་ལས་ཀྱང “མ་གུར ”ཞེས་པའི་ས་མིང་ཞིག་ཡོད་པར་གཞིགས་ན་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་གཞི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད། དབུས་གཙང་དང་ཨ་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ས་དེར་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས “ན་གོར་མོ ”ཞེས་འབོད་ལ་དེང་སང “གོར་མོ ”ཞེས་པའི་བསྡུས་མིང་དུ་གྱུར་ཡོད། དེའི་དོན་ཅི་སྟོན་པ་ཟེར་ན། ན་ཐང་དབྱིབས་ཀོར་མོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ཐོག་པ་བཤད་ལ། དེ་དང་གནས་དེའི་ས་དབྱིབས་ཏེ་ལྟེ་བའི་ཐང་དམའ་ཞིང་མཐའ་འཁོར་མཐོ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཐང་དུ་འདམ་རྩྭ་མང་བོ་སྐྱེ་ཞིང “འདམ་གཞོངས (达布逊)”དང “ན་ཆུ་ཐང (纳赤台)”ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་མིང་བརྣལ་མ་ཡང་ལྡན་པས་སྔོན་ཆད་ན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་མཐུན། བོད་ཀྱི་གཞན་ས་དབུས་གཙང་ཤན་རྩ་རྫོང་སོགས་སུའང་“གོར་མོ (古尔木)”ཞེས་པའི་ས་མིང་ཡོད་ཅིང་། “ན་གོར ”ཞེས་པའི་ས་མིང་གང་མང་འདུག་པ་མ་ཟད། 《འདུ་ཝོང་གཏེར་ཡིག་》ལས་ཀྱང་“ན་མར ”ཞེས་པའི་ས་མིང་བཀོད་པས་ས་མིང་འདིའི་ཆགས་ལུགས་དང་ཆ་འདྲའོ། རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན “圆圈水草盆地”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་དོན་དུ་ངེས།
德令哈
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་བཤད་ན “འཛམ་གླིང ”དང “གསེར་མདོག་གི་རྩྭ་ཐང་”ཞེས་མི་འདྲ་བའི་དོན་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བཞིན་མོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོའི་སྐད་ལས “ཏེ་ལེ་ཁེ ”དང་“德令哈”གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་འདྲ་མཚུངས་རྐྱེན་གྱིས་ཟེར་རྒྱུ་ལན་གཅིག་དང་། “གསེར་མདོག་གི་རྩྭ་ཐང་”ཟེར་བ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞིགས་ནས་ཚིག་རྒྱན་པའི་མིང་དུ་འགྲེལ་བ་ལས་“德令哈”ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངསདང་སྦྱར་ན་དེ་བས་ཀྱང་གནས་ལུགས་མེད་དོ། དོན་དུ་ས་འདི་ནི་ཚྭ་འདམ་གཞོང་ལས་ཡུལ་གྲུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར་འཛམ་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་དང་སྦྱར་ན་ཤིན་དུ་འགལ། བོད་སྐད་ལས་བཤད་ན་འདིར “གཏེར་ཁ ”ཟེར་ཞིང་གཏེར་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཐོག་པ་ཡིན། གནས་འདིར་སོག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་སྐད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་གཏེར་ཁའི་དོན་ལ་ཤིན་དུ་འཇུག་པའི་ས་མིང་སྟེ་“གསེར་ལུང (赛林)”ཞེས་པའི་ས་གཉིས་ཡོད། དེ་མིན་ས་མིང་འདི་དང་《འདུ་ཝོང་གཏེར་ཡིག་》ཏུ་བཀོད་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ས་མིང་སྟེ་“ཙོང་ཀ (ཁ )”དང་“ཚལ་ཀ (ཁ )། ”“འདོང་ཀ (ཁ )”“རབ་ཀ (ཁ )”ལ་སོགས་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། གནས་འདིར་ད་དུང་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་བོད་ཀྱི་ས་མིང་སྟེ་“ཚྭ་ཁ ”དང་“བ་བཞི་ཞིང་ཁ། ”“ཚ་ཚ་ཞིང་ཁ ”བཅས་ལྡན་པ་དེའོ། རྒྱ་ཡིག་ལས “德令哈”ཞེས་པའི་ཐོག་དོན་ནི་བོད་སྐད་སོག་སྐད་ལ་སྦྱར་བའི་ཀློག་ཚུལ་གྱི་འཇུག་འབྲས་སྟེ་“གཏེར ”ལ “གཏེ་ལེ ”དང་“ཁ ”ལ “ཧྭ ”ནས་བྱུང་བ་ཡིན། བོད་སྐད་ལ་མཚོན་ན་འདི་དང་འདྲ་བའི་ས་མིང་སྟེ་གཏེར་ཁ་ལུང་དང་གཏེར་ལམ། གཏེར་ལུང་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་སྒྲུང 《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འབྱེད 》ལས་ཀྱང “གཏེར་ཁ་”ཞེས་པའི་མིང་ཞིག་བཀོད་ཡོད། དེང་གི་བོད་སྐད་ལས་དེར་གཏེར་ཁ་མི་ཟེར་ཏེ་གཏེར་ལེན་ཁ་ཟེར་དོན་ནི་མིང་གི་འབྱུང་རྐྱེན་ལ་རྩད་གཅོད་མ་བྱེད་པར་རྒྱ་ཡིག་ལྟར་ལོག་བསྒྱུར་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་སོ། ལོ་འདི་ཚོའི་རིང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གནས་འདིར་བོད་ཀྱི་བང་སོ་དུ་མ་སྔོག་འདོན་བྱས་པ་ལས་པང་ལེབ་ཏུ་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་གནའི་ཡི་གེ་བུད་པ་གསར་འགྱུར་ལས་ཐོས་མོད་དངོས་སུ་ལྟ་ཐུབ་བའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བས་ཡིད་འཕངས་བ་ཞིག་གོ། མིང་འདི་རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་“有矿的地方”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
察尔汗
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་བཤད་ན་ལ་ལས་“ཚྭའི་འཛམ་གླིང ”ཟེར་ཞིང་ལ་ལས “མདོག་སྐྱ་བོ ”ཞེས་བྱ་མོད་ཁོ་ཚོའི་སྐད་དང་སྦྱར་ན་ཚྭ་ལ་“ད་བོ་སུ ”ཟེར་ཞིང་འཛམ་གླིངལ་་“ཏེ་ལེ་ཁེ ”ཟེར་བ་དང་མདོག་སྐྱ་བོ་ལ “ཐོ་ཝོ་ལོ་ཚར་བ ”ཟེར་བས་“察尔汗”ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དང་འགལ་དྲགས་པར་བལྟས་ན་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཅི་དགར་གྱིས་འགྲེལ་བ་རྒྱབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། འོན་ཀྱང་བོད་སྐད་ལས་བཤད་ན་“ཚྭ་ཁམས ”ཞེས་བྱ་བས་སྒྲ་གདངས་“察尔汗”ལ་མཐུན་པ་མ་ཟད། དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ས་འདི་ནི་མུ་མཐའ་མེད་པའི་ཚྭ་ས་ཞིག་ཡིན་ཞིང་འཛམ་གླིང་སྟེང་གིས་ཀྱང་ཚྭ་གཏེར་ཆེས་མང་བའི་ཐོན་ཁོངས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིར་“ཚྭ་ཁམས ”ཞེས་བྱ་བ་ཁག་པོ་འདུགདེ་ཡང་“ཁམས ”ལ “汗”ཞེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་དོན་ནི་ཐོག་མར་མིང་འགོད་དུས་སོག་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་“盐的区域”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
大柴旦,小柴旦
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་བཤད་ན་ཁོ་ཚོའི་སྐད་ཡིན་ཞེས་པ་མ་གཏོགས་རྒྱུན་མཚན་ཅི་ཡང་འདྲེན་རྒྱུ་མི་འདུགབདག་གིས་བལྟས་ན་གནས་དེ་གཉིས་ཚྭ་འདམ་གཞོངས་སར་འདུག་ཅིང་ཚྭ་ཆུའི་འདམ་རྫང་དང་མཚེའུ་མང་བོ་ལྡན་པའི་ས་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར་བོད་སྐད་ཀྱི “ཚྭ་འདམ ”ཞེས་པའི་མིང་ལས་ཐོན་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་ལས “柴旦”ཞེས་བཀོད་དོན་ནི་“柴达木”ཞེས་པ་དང་སྒྲ་གདངས་ཁྱད་འབྱེད་ཕྱིར་མི་འདྲ་བས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། “大,小”ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་ནས་ཚྭ་འདམ་ཆེ་ཆུང་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན། རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་“大盐泽,小盐泽”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
诺木浑
ས་མིང་འདིར་སོག་སྐད་ལས་“གཤིས་འཇམ ”གྱི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་སོག་སྐད་ནང་གི་མིང་ཚིག་“ནོ་མོ་ཧིན ”ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དང་མཐུན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དྲངས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གནས་དེའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དེར་“དམག་དཔུང ”ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། “དམག་དཔུང ”ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པའི་ས་མིང་ཞིག 《ཐང་ཡིག་རྙིང་མ 》ལས་“莫贺”ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། སྟོན་པའི་གནས་དེ་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ལེ་བར་ལྔ་བརྒྱ་ན་ཡོད་ཞེས་གསལ་བོར་བཀོད་ལ། ད་ལྟའང་“莫贺”ཟེར་ཞིང་“诺木浑”ཞེས་པའི་ས་གནས་དང་ཡུལ་གྲུ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་ཅུང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས། དེའི་ཕྱིརམིང་འདི་སོག་སྐད་ལས་བྱུང་བ་མིན་པ་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཐུབ། གནས་དེར་གནའ་བོའི་དམག་མཁར་གྱི་ཤུལ་ཡོད་པ་དང་“莫贺”གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ། བོད་ཀྱི་ཚོ་མིང་དང་སྡེ་མིང་ལས་ཀྱང་“དམག་དཔུང ”ཞེས་པའི་མིང་མང་དུ་གནས་པ་བཅས་ལ་གཞིགས་ན། “诺木浑”ཞེས་པ་དེ་བོད་སྐད་“ནུབ་དམག་དཔུང ”ལས་བྱུང་ཤོས་ཆེ་བས་རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་“西部驻军”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
都兰
ས་མིང་འདི་ནི་“གཏེར་ལམ་དགོན (都兰寺)”དགོན་པའི་མིང་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། སོག་སྐད་ལས་ཁ་གཅིག་ནས་བཤད་ན “དྲོད་འཁོལ ”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ཟེར་བ་ནི་ཁོ་ཚོའི་སྐད་ལས་“དོ་ལ ”ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུན་མཚན་དྲངས་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཁ་གཅིག་ནས་དགོན་པའི་ཁྲི་བ་དང་པོའི་མཚན་ནས་བྱུང་བ་བཤད། དོན་དུ་ས་དེ་དྲོད་ས་ཞིག་མིན་ཞིང་སོག་པོའི་མིང་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་པའི་མིའི་མིང་གཏན་ནས་མ་མཆིས། བོད་སྐད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་དགོན་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ས་མིང་སྟེ་མཐོན་པོ་(铜普)དང་ཚེ་ཐར (赛特尔)་རི་བོའི་འདབས་ན་ཆགས་ཡོད་ལ། སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་བཙུན་པས་སྒོམ་པའི་མཚམས་ཁང་ཞིག་ཡིན་པ་དང། ཐོག་མར་འདེབས་མཁན་ནི་འབྲས་སྤངས་དགོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཤར་པ་བསྟན་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་པའི་དགེ་བསྙེན་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་ལ་གཞིགས་ན་སོག་སྐད་ཀྱི་མིང་ཐོགས་དོན་ག་ལ་ཡོད། གྲྭ་བཙུན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བྲིས་པའི་དགོན་པའི་དཀར་ཆག་ཏུ་“གཏེར་ལམ་དགོན་དགའ་ལྡན་གསང་སྔག་ཡར་འཕེལ་གླིང ”ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌། ཁོ་ཚོས་སྒྲིག་བསྒྱུར་བྱས་པའི་《གཏེར་ལམ་དགོན་དགའ་ལྡན་གསང་སྔག་ཡར་འཕེལ་གླིང་གདན་རབས 》ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་པས། དེ་ལས་གསལ་བོར་མཐོང་བའི་“གཏེར་ལམ ”ཞེས་པ་བོད་སྐད་མ་ཡིན་ཟེར་ན་མ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གནས་དེ་ནི་གཏེར་ཁ (གཏེར་ལེན་ཁ )ལ་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏེར་ས་གཏེར་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡིན་ཕྱིར་ས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ནི་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ལུགས་དང་མཐུན་ནོ། དེ་ཡང་དེང་གི་གཏེར་ལམ་རྫོང་གྲོང་ཆགས་ས་དེར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས “ཆུ་དཀར་ཐང ”ཟེར་བ་དེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཡན་གྱི་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཀྱང “白水”ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེང་སང “察汗乌苏”ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་མིང་དེ་སོག་སྐད་དུ་དོན་བསྒྱུར་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལས་བོད་ཀྱི་ས་མིང་གི་ལོ་རྒྱུས་རིང་བ་ཤེས་ཐུབ། མིང་འདི་རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲེལ་ན་“通往矿区的路”ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།-
–
མཇུག་གི་གཏམ།
མདོར་ན། གནས་འདིའི་ས་མིང་ཐམས་ཅད་སོག་སྐད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ད་རག་བར་དུ་ཅི་དགར་བཤད་པར་དགག་ལན་མ་བཏབ་པའི་རང་རྐྱ་འཕེལ་བའི་མཇུག་འབྲས་ཤིག་ཡིན། གནས་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ལ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོག་པོ་གནས་ས་ཞིག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ས་མིང་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་བཞིན་ཡོད་ལ། ལ་ལས་ཀྱང་ཉེ་ཆར་བསྒྲིགས་པའི་《ཡུལ་བཤད (地方志)》ལས་བཀོད་པའི་ས་མིང་སྐོར་དེ་ཁུངས་བཙན་པོ་ཞིག་ཏུ་འཇོག་པར་མྱོས་ཏེ་རྦད་དུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་པ་ཡིན། དོན་དུ་《ཡུལ་བཤད (地方志)》དེ་དག་ནང་གི་ས་མིང་ལ་ཁོ་ཚོས་བཞེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པ་ལྟར་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་ཙམ་ལས་ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་མིན། སོག་རིགས་སྒྲིག་པ་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་རང་སའི་ས་མིང་དག་ཅི་ནུས་ཀྱིས་རང་སྐད་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་བོད་སྐད་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁོ་ཚོས་སྒྲིག་པའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཁེ་ལས་མཚོ་སྐྱ་རེངས་དང་མཚོ་སྔོ་རེངས་སོགས་ཀྱང་སོག་སྐད་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད་ལ་སོགས་འཁྲུལ་བཤད་གང་མང་ལྡན་མོད་དེ་ཡིན་པར་གྱིས་པ་ལས་མ་ཡིན་ཟེར་བ་གཅིག་ཀྱང་མིན་འདུག་པ་ལྟ་བུའོ། མེན་དང་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་ནི་སོག་པོ་རྣམས་གནས་འདིར་བསླེབས་དུས་བོད་རྣམས་དེ་མ་ཐག་རི་དྭགས་རྔོན་ལ་འདྲོགས་པ་བཞིན་གཞན་སར་འཁྱམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བོད་སོག་གཉིས་ཀ་ནི་འདིར་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཟིང་ཟིང་འཇགས་འཇགས་ངང་མཉམ་གནས་བྱས། དུས་སྐབས་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ས་མིང་དག་བོད་སོག་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་པ་དང་མཐའ་ནས་སོག་པོས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་ལ། གནས་འདིའི་སོག་པོའི་གྲོས་པོ་གྲོས་མོ་མང་ཤས་ཀྱིས་བོད་སྐད་བྱང་ཆུབ་པར་སྨྲ་ཤེས་པ་དང། ཁོ་ཚོའི་སྐད་ཆ་དང་ཡུལ་སྲོལ་ལས་བོད་ཀྱི་ཆ་ལུགས་ག་ས་གང་དུ་འདྲེས་ཡོད་པ་ནས་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དེ་བདེན་དཔུང་བྱེད་ཐུབ། དེ་བས་བདག་ལ་སྐུལ་སློང་ཞིག་ཐེབས་པ་ནི་ས་མིང་འདི་རིགས་ལ་ཐོག་མར་རྒྱ་ཡིག་ལ་ར་སྤྲོད་བྱ་པའི་འགོ་ནས་བཟུང་གང་སྐད་ལ་འཇུག་པ་རིགས་པས་སྒྲུབ་ན་ད་ལྟའི་ཚུལ་བཞིན་ཉོག་དྲ་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ཀྱི་རིག་གཞུང་གྲུབ་འབྲས་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་དེབ་ཚགས་སོགས་སུ་སྤེལ་ན་གཞན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀློག་ཐུབ་པས་གང་གི་གནས་ལུགས་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་ཆོགསྤྱིར་སོག་སྐད་སྟེང་ནས་འགྲེལ་རྒྱག་ཚུལ་དེ་འདྲ་བྱང་བ་ཁག་པོ་མི་འདུག་མོད། བོད་སྐད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱ་ཡིག་ཐད་ཀྱི་དེའི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ནོ།།།།
༢༠༠༨ལོའི་ >་དེབ་དང་ལས་བཏུས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ནང་དོན་མདོར་བསྡུས།
(རྩོམ་པ་པོ། བཀྲ་ཤིས་མཚོ)
གཏམ་རྒྱུད་འདིར་མི་ཁྱད་མཚར་ཅན་ཞིག་གྲོང་བརྡལ་དུ་ཡོང་ནས། ས་དེ་གའི་ཡུགས་མོ་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་ལྕགས་ལམ་སྟེང་གི་རྒྱུ་ཆེན་ཞིག་གི་ས་ཞིང་རྩོད་རྙོག་ཏུ་ཚུད། གློག་བརྙན་འདིའི་ནང་གི་གཙོ་འཁྲབ་པ་རྒྱུན་དུ་དྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་འཁྲབ་མཁན་ཧེང་ལི་ཧྥང་ཏ་ཡིས་སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གཤེད་མ་ཞིག་འཁྲབ་འདུག་པར་མ་ཟད། མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་གདོང་ལ་རྫིག་ཉམས་ཤིག་བསྟན་འདུག་པ་དེས་སྙིང་ལ་འདར་སིག་རྒྱག་ཏུ་འཇུག གློག་བརྙན་ཟློས་གར་འདི་ཨ་རི་ནས་འགྲེམ་སྐབས། ཡུན་ཚད་ཅུང་རིང་བར་འདོད་ནས་ནང་དོན་ཁ་ཤས་བཅད་པས་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་སྙོག་ཅིང་མི་གསལ་ལ། སྐད་ཆ་ལའང་ཞིབ་ཆ་མེད།
ནུབ་ཁུལ་གྱི་འདས་དོན་ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་འདི་ནི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་ཡིད་སེམས་འཕྲོག་པས། ཁོར་ཡུག་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏང་བའི“ངན་ཞུའི་ཡི་གེ”ཞིག་དང་འདྲ་ལ། གློག་བརྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བལྟས་ན། འདི་ནི་འཁྲབ་ཁྲིད་པ་ལའེ་ཨང་ནེ་ཡིས་ནུབ་ཕྱོགས་གློག་བརྙན་ལ་བཅངས་པའི་ཆེས་མཇུག་མཐའི་བརྩེ་བའི་ཚུལ་གྱིས། ཁོ་རང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་གློག་བརྙན་འདིའི་རིགས་དང་བྲལ་བའི་གསང་བརྡ་གཏོང་བ་དང་མཚུངས། ནུབ་ཁུལ་གྱི་འདས་དོན་ཞེས་པ་འདིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གསར་དར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ནི་འཁྲབ་ཁྲིད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་དོན་མཚོན་ལ། “Once upon a time in the west”དེ་ཐད་སྒྱུར་བྱས་ན“སྔ་མོར་ནུབ་ཕྱོགས་ས་གནས་སུ”ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཞིང་། གློག་བརྙན་འདི་ཉིད་མ་གཞི་ལའེ་ཨང་ནེའི་མི་ཚེའི་བྱ་གཞག་གི་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཞིག་ཡིན་ལ། ལོ་བཅོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་བརྙན་མིང་དང་དམིགས་ཡུལ། ཁྱད་ཆོས་སོགས་ཧ་ལམ་འདྲ་བའི«ནུབ་ཁུལ་གྱི་འདས་དོན»ཞེས་པ་བརྙན་དུ་ཕབ་པ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ཆེས་མཇུག་མཐའི་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ལ། ཚང་མས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་སར་གྱུར།
«ནུབ་ཁུལ་གྱི་འདས་དོན»ཞེས་པ་འདི་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་གློག་བརྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྒྱུ་གཙོ་བོ་སོགས་འཛོམས་ལ། བརྙན་འདིའི་གཏམ་རྒྱུད་མདོར་བསྡུས་ཤིང་ཁ་གསལ་བ། ཀྱག་ཀྱོག་གི་བརྒྱུད་རིམ་དཀོན་པས་བབ་ཆགས་པའི་དོན་བརྗོད་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མངོན་ཐུབ། «ནུབ་ཁུལ་གྱི་འདས་དོན»གྱིས་སྦུ་གུ་འབུད་མཁན་གྱི་མིང་མེད་ལྡོམ་པོ་ཞིག་དང་ཇག་རྐུན་ཞིག གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ལྐོག་གཡོ་པ་ཞིག ཁྱིམ་གཞིས་དོར་མཁན་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་བཅས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་བཞི་ཡི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱིས་བཀོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་བྲིས་དང་པར་ཆས་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པའི་ལའེ་ཨང་ནེ་ཡིས་མི་སྣའི་ཁྱད་ཆོས་རྟོག་བཟོ་བྱས་ཏེ། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གི་བརྙན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་མཚོན་ཐུབ་པ་དང་། འདིའང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་པར་ངོས་སུ་ཐོན་པའི་མེ་མདའ་འཛིན་མཁན་དེའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནི་བྱེ་རྡུལ་འཐིབས་པའི་བྱེ་ཐང་ཁྲོད་ལྕགས་ལམ་སྐྲུན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་མངོན་པ་ལྟ་བུ།
ཆུ་ཚོད་གསུམ་གྱི་ཡུན་ཚད་ཡོད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བརྙན་རིང་འདི་ལ་ལའེ་ཨང་ནེས་དམིགས་གསལ་གྱི་འགྱུར་ཁུགས་སྙན་མོ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེས་ད་ལོར་ཏུའུ་ཆི་ཧྥེང་གིས་པར་བླངས་པའི«PTU»ཞེས་པ་དེ་ཡིད་ལ་དྲན་དུ་བཅུག དབྱངས་རྟ་དང་ཁོར་ཡུག་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཐད་ནས་ལོ་འཁོར་སུམ་ཅུའི་སྔོན་གྱི་གློག་བརྙན་རྙིང་བ་འདི་དང་མཐུན་པར་སྣང་། ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ། བརྙན་ཡུན་རིང་དྲགས་པས་དང་ཐོག་ཨ་རི་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་སྐབས་ཆ་ཤས་ཙམ་བཅད་ནས་ཆ་ཚང་ཞིག་མ་ཡོང་བར་བརྟེན། བརྒྱུད་རིམ་རབ་རིབ་དང་པ་སེ་འཚོང་ཚད་སོགས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས། ཡིན་ཡང་ཡོ་རོབ་ནས་ཆ་ཚང་ཞིག་ལེགས་འགྲུབ་ངང་བཏང་རྗེས། ཡོ་རོབ་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཚང་མའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་དང་དབྱི་ཐ་ལིའི་རྣམ་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་གློག་བརྙན་ཞེས་པའི་ངོས་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཆེས་ཆེ་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན། བརྙན་གྱི་ཐོག་མར་ངོས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་གཙོ་འཁྲབ་ཁ་སྦྲེང་འབུད་མཁན་དེ་མཚམས་སྦྱར་ཡོད་དེ། ལག་ཏུ་མེ་མདའ་ཐོགས་མཁན་གྱི་ཕོ་རྒོད་གསུམ་གྱིས་མིག་ཅེ་རེར་མེ་འཁོར་ཞིག་སླེབས་པར་སྒུག་འདུག་པའི་སྐབས་དེར། འབུ་སྦྲང་རང་འདུག་མེད་པར་ཡར་འཕུར་མར་འཕུར་བྱེད་པ་དང་། མགོ་ཐོག་ནས་རྙོག་ཆུ་འཛེགས་པ། མེ་མདའི་གཅུས་སྒྲིམ་སྐམ་པའི་སྒྲས་སེམས་འཚབ་ཅིང་བློ་མི་བདེ་བར་བྱ་ལ། མེ་འཁོར་དལ་དལ་ངང་ཚུར་སླེབས་ནས་ཕར་སོང་སྟེ་ཕོ་རྒོད་གསུམ་གྱིས་དབུགས་རིང་ཞིག་འབྱིན་པའི་སྐབས་དེར། ཁ་སྦྲེང་འབུད་མཁན་གྱི་ན་གཞོན་ཚང་མའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཐོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ནུབ་ཁུལ་གྱི་འདས་དོན་ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་འདི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བརྗོད་སྟངས་ཧ་ལམ་འདི་ལྟར་ཡིན་ལ། བརྗོད་སྟངས་འདིར་སྐབས་འགར་བྲོ་བ་གཞན་པ་ཞིག་ཀྱང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །


text:
《རང་བྱུང་གཏན་ཚིགས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་གཞུང་ལུགས།》ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་ཨེ་ས་ཁེ་ཉུའུ་ཏུན་གྱི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་གྱི་རྩོམ་ཅིག་ཡིན། དེབ་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༧ལོར་གཏོན་ཞིང་། ཚན་རིག་གསར་བརྗེ་ཐེངས་དང་པོའི་བརྩམས་ཆོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
ཚན་སྤེལ་དེབ།
《དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས》(A Brief History of Time)ནི་ཨིན་ཇིའི་རླབས་ཆེ་བའི་དངོས་ལུགས་རིག་པ་བ། ནག་ཁུང་གཞུང་ལུགས་དང“འབར་གས་ཆེན་མོའི”རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་སི་ཌེ་ཝིན་ཧོ་ཁེན་གྱིས་མཛད་པའི་འཇིག་རྟེན་རིག་པའི་གསུང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཟབ་དོན་དག་གོ་བདེ་བར་བྲིས་པའི་ཚན་རིག་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་དཔེ་གཞིར་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན།
《རང་བྱུང་གཏན་ཚིགས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་གཞུང་ལུགས།》ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་ཨེ་ས་ཁེ་ཉུའུ་ཏུན་གྱི་ཚོན་བྱེད་རྩོམ་ཡིག་ཞིག་ཡིན། དེབ་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༧ལོར་གཏོན། དེ་ཡང་ཐེངས་དང་པོའི་ཚན་རིག་གསར་རྗེས་ཀྱིས་ཡིད་ལེན་བྱེད་རུང་པའི་རྩོམ་ཞིག་ཡིན། དེབ་དེ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དང་རྩིས་རིག་པ།
དེབ་དེའི་མགོ་འདི་ལྟར་བརྩམས་ཡོད་དེ། “དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ནང་། ཨབ་ར་དང་དེ་བཞིན་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རི་དྭགས་གཙོད་དང་། བྱ་ཁྭ་ཏ། རི་བོང་། ད་དུང་སྤྱང་ཀི་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན། ཁོ་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བ་བསྐྱལ་མཁན་ལ་ད་དུང་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པ་དང་འབྲོག་པའི་སྒོ་ཕྱུགས་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་སོགས་ཡོད། སྐྱེ་འགྲོ་འདི་ཀུན་གྱི་རྟེན་གཞི་ཉག་གཅིག་པུ་ནི་རྩྭ་ཐང་ཡིན་ཅིང་། འདི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་མ་ལག་ཁྲོད་མེད་ཐབས་མེད་པ་རྐྱང་རྐྱང་རེད།”ཅེས་པའོ། །ཡིན་ནའང་། དུས་ཡུན་རིང་བའི་བོད་པའི་ཕྱུགས་སྐྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་ལྟར་ན། ཨབ་རའམ་ཨ་བྲ་ནི་རྩྭ་སར་གནོད་སྐྱོན་བཟོ་བའི་གདོན་གྱི་དྭངས་མར་བརྩིས་ཡོད།


text:
———ཨ་རིའི་འཐབ་ཇུས་ཁ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བར་དཔྱད་པ།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲུང་ལྷན་ཁང་གིས་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས ༡༩ རེས་གཟའ་པ་སངས་ཉིན་བསྒྲགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་འཐབ་ཇུས་གསར་བའི་ནང་། རྒྱ་ནག་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལ་འགྲན་ཟླ་སློང་མཁན་གཙོ་བོ་རུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པའི་ཉེན་ཁ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཞེས་ངོ་བོ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པས། འདི་ནི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྒྱལ་སྲུང་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདས་པའི་ལོ་ངོ ༢༠ རིང་གི་འཐབ་ཇུས་ཁ་ཕྱོགས་དེ་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པར་རྒོལ་རྡུང་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྡིགས་བསྐུལ་ལ་གདོང་ལེན་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད། ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲུང་བློན་ཆེན་ཇམ་སི་མཱ་ཊི་སི་ལགས་ཀྱིས་ཟླ་འདིའི་ཚེས ༡༩འི་ཉིན་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ན་ཡོད་པའི་རྗང་སི་ཧོབ་ཁེན་སི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ་གསར་དུ་བཏོན་པའི་རྒྱལ་སྲུང་འཐབ་ཇུས་སྐོར་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས། འཛམ་གླིང་ཡང་བསྐྱར་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་གནས་བབ་དུ་ཕྱིར་ལོག་པ་རེད་ཅེས་ནན་གྱིས་བརྗོད་འདུག མུ་མཐུད་ཀློག


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལི་ཐུ་ཝི་ནི་ཡའི་ Lithuania རྒྱལ་ས་ཝིལ་ན་སི་ Vilnius ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཝིལ་ན་སི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་University of Vilnius དུ་སློབ་ཕྲུག་དང་མང་ཚོགས་ལ་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་སྤྱོད་བཟང་ཤེས་ཡོན་དགོས་གལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་བཞུགས་གནས་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ lrytas.tv channel ཞེས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགྱུར་ཚན་པའི་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་གནང་སྐབས། གསར་འགོད་པས་ལས་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཐོག་ཐག་གཅོད་མཛད་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་རྙེད་ཐུབ་བམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་མགོ་རྙོག་ཚ་པོ་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཀླད་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མིའི་ཀླད་པར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཆགས་སྡང་གི་གཞན་དབང་དུ་མ་སོང་བ་དགོས། གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ངོ་གདོང་ཙམ་ལ་ཆ་མ་བཞག་པར་ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐོག་ནས་ལྟ་དགོས་པ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་གལ་ཆེ། དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཐག་གཅོད་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ། གཙོ་བོ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། སེམས་ནང་རིམ་བཞིན་གདེང་སྤོབས་བསླེབ་སྐབས་བསམ་བློའི་ནུས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཐུབ། ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ་རྗེས་གསར་འགོད་པ་མི་གྲངས་ ༦༠ ཕེབས་པའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ནས་གསར་འགོད་པ་ཚོར་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡོད་པའི་ཁོངས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། ལུས་དང་སེམས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཚན་རིག་པའི་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་སུ་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ཡོད་པས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་རེ་བ་རྒྱག་ས་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཉམས་ཁྲོད་དུའང་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་སྐོར་བཀའ་གནང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་གྱི་བྱམས་བརྩེའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་དེ་ཚོད་ཀྱིས་ལུས་སེམས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཡོད། དུས་རྟག་ཏུ་རླུང་ལངས་པའམ་འཇིགས་སྣང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ལུས་ཟུངས་ཞན་པོ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སོགས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཀྱང་། དེང་གི་སྐབས་སུ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འགྲོ་བ་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟོས་པ་དང་། དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ལའང་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་བློ་དོ་ནན་གཏོང་གལ་ཆེ་སྐོར་བཀའ་སྩལ་བ་དང་།
མི་རྣམས་ལ་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱམས་བརྩེ་དང་མཛའ་བརྩེའི་འདུ་ཤེས་ཤུགས་ཆེ་ཡང་རིམ་བཞིན་ནར་སོན་སྐབས་ང་ཚོ་དང་ཁོ་པ་ཚོ། ཞེས་རང་དང་གཞན་དབར་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་གཙོ་ཆེར་ཕྱི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་པའི་ཐོག་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་ནང་གཤིས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་ཐོག་བསམ་བློ་དེ་ཙམ་གཏོང་གི་མེད། ང་ཚོས་ལུས་པོ་བདེ་ཐང་ཆེད་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་གལ་ཆེར་རྩི་བཞིན་པ་ལྟར་བསམ་བློ་བདེ་ཐང་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་ལའང་དོ་སྣང་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། བསམ་བློ་བདེ་ཐང་གི་སློབ་གསོའི་སྐོར་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་འཇོག་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག” ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།
དེ་རྗེས་གསར་འགོད་པས་ཕོ་མོའི་ལས་འགན་ཐོག་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡིན་མིན་གྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གཙོ་བོར་འཛིན་ནས་འགོ་ཁྲིད་སུས་བྱེད་མིན་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་སྟབས་སྐྱེས་པ་ཚོས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ཆ་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ནས་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཟིན་སྟབས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་དུ་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་གྱི་གནས་སྟངས་དེར་གལ་ཆེར་རྩི་བཞིན་ཡོད། ཕོ་མོ་དབྱེ་འབྱེད་ལ་ང་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ཚན་རིག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་བཟོད་པའི་བསམ་བློ་དེ་སྐྱེས་པ་ལས་བུད་མེད་ཚོར་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་བརྗོད་བཞིན་འདུག དེར་བརྟེན་བྱམས་བརྩེ་དང་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་འགན་དེའང་བུད་མེད་ཚོར་ཆེ་བ་ཡོད། ཅེས་སོགས་བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་རྗེས་ཝིལ་ན་སི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ (University of Vilnius) དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ནས་མང་ཚོགས་ ༢༠༠༠ བརྒལ་བར་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱོད་བཟང་གི་ཡོན་ཏན་དགོས་གལ། ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ།
དེ་ཡང་སྐབས་དེར་ཐོག་མར་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཝི་ཏི་སི་ཝི་དུ་ན་སི་ Prof. Vytis Vidunas ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡོད་པ་ཚང་མས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་རེད། ཆོས་ལུགས་གཙོ་ཆེ་ཚང་མས་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ། བཟོད་བསྲན། ཆོག་ཤེས། ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གསུང་བཞིན་ཡོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་རང་འདོད་ཆེ་དྲགས་པར་བརྟེན་རང་ཉིད་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་དམིགས་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་འཛེམས་ཟོན་སྤངས་ནས་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་དང་བཤུ་གཞོག་སོགས་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་རྙོག་དྲ་བཟོ་མཁན་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཆགས་ཡོད། ཅེས་དང་། དུས་རབས་ ༢༠ པ་འཚེ་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། དེང་གི་སྐབས་སུ་འཛམ་གླིང་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཐོག་ཡོད་སྟབས་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་འཚེ་བའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་དང་རྙོག་དྲ་སེལ་ཐབས་བྱས་ཚེ་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དང་རྩ་བ་ནས་མ་འཚམས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཡོངས་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དུས་རབས་ ༢༡ འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་དུས་རབས་ཤིག་བཟོ་དགོས་ན་གོ་མཚོན་ཉོ་ཚོང་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐབས་དགོས་པ་མ་ཟད། རིམ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་ནང་རྩ་མེད་གཏོང་དགོས། འཕྲལ་སེལ་མེ་མདའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་ལྟ་བུར་མངོན་ཡང་ཕུགས་ལ་བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ངེས་ཡིན་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་འདིས་དཔེ་མཚོན་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་ལམ་སྟོན་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་ཞིང་། དེ་རྗེས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་ཆོས་ལུགས་མཐུན་འབྲེལ་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།
དེ་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འགན་འཁུར་གསུམ་པའི་སྐོར་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པའི་གལ་གནད་སྐོར་དང་། མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཡོང་ཐབས་མཛད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་འཁྱགས་རོམ་ཞུ་ཚད་ཧ་ཅང་མྱུར་པོ་ཆགས་པ་ནས་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཅིག་ཆགས་འདུག ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་གཙང་ཆུ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྐོར་བཀའ་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཐུགས་སྐྱེད་འགན་འཁུར་བཞི་པ་རྒྱ་གར་གནའ་བོའི་ལེགས་བྱང་བསྐྱར་གསོའི་སྐོར་བཀའ་སྩལ་རྗེས་མང་ཚོགས་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་གྲུབ་བསྟུན་ཉེ་འགྲམ་དུ་བོད་ཀྱི་ས་ཚིགས་ (Tibet Square) ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཆིབས་སྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ནས་ཡུལ་དེ་ཉིད་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན། བོད་དང་ལི་ཐུ་ཝི་ཡ་ན་ཡུལ་གཉིས་དབར་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་ལམ་མཚོན་ཆེད་ཤིང་སྣ་འདེབས་འཛུགས་མཛད། དེ་ཁུལ་དུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཡོད་པའི་བོད་དོན་པར་རིས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་མཛད་རྗེས་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ (Mayor of Vilnius) སྐུ་ཞབས་ཨར་ཏུ་ར་སི་ཛུ་ཀ་སི་ (Mr. Arturas Zuokas ) མཆོག་དང་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས་མཛད་རྗེས་བཞུགས་གནས་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་པ་བཅས།།


text:
ཟླ་8ཚེས་19ཉིན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལྷ་སར་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་མཉམ་སྡེབ་དང་སྔོན་ཐོན་མི་སྒེར་ལ་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་ཤིང་། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་ཆེ་དགྲ་ལྷ་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཚོགས་འདུ་མ་འཚོག་གོང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྐབས་དང་པོའི་སྨན་པ་ལེགས་གྲས་བཅུ་དང་། སྨན་གཡོག་ལེགས་གྲས་བཅུ། བདེ་ཐང་སྲུང་དམག ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་ལས་དོན་པའི་འཐུས་མི་བཅས་ལ་གཟིགས་གནང་བ།
“ཀྲུང་གོའི་སྨན་པའི་དུས་ཆེན”ཐེངས་དང་པོར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཆེད། ཟླ་8ཚེས་19ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལྷ་སར་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་མཉམ་སྡེབ་དང་སྔོན་ཐོན་མི་སྒེར་ལ་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་ཤིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ཚོགས་འདུ་མ་འཚོག་གོང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྐབས་དང་པོའི་སྨན་པ་ལེགས་གྲས་བཅུ་དང་། སྨན་གཡོག་ལེགས་གྲས་བཅུ། བདེ་ཐང་སྲུང་དམག ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་ལས་དོན་པའི་འཐུས་མི་བཅས་ལ་གཟིགས་གནང་སྟེ་ཁོང་ཚོ་བརྒྱུད་རྒྱ་ཆེའི་སྨན་དོན་མི་སྣར་དུས་ཆེན་གྱི་འཚམས་འདྲི་དང་བླ་ན་མེད་པའི་གུས་འདུད་ཞུས་པ་རེད།
ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཏང་ཙུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཏིང་ཡེ་ཤན་དང་། ཙེང་དབན་མིང་། ལིའུ་ཅང་། ལུའོ་མེ། ཝང་ཡ་ལིན་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལྷན་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
གཟིགས་ཞིབ་གནང་རིང་། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་དང་ཆེ་དགྲ་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་འཐུས་མི་རེ་རེ་བཞིན་ལ་ཕྱག་བཏང་གནང་བ་དང་བྱམས་བརྩེའི་གླེང་མོལ་གནང་ནས་ཚང་མའི་ལས་ཀ་དང་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཞིབ་ཕྲ་གནང་ཞིང་། ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས“ཀྲུང་གོའི་སྨན་པའི་དུས་ཆེན”ཐོག་མ་འདིར་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་བ་ལས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་གནང་ལུགས་དང་རྒྱ་ཆེའི་སྨན་དོན་པར་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་ལུགས་གང་ལེགས་མཚོན་ཡོད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་སྨན་དོན་མི་སྣས་ངེས་པར་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སེམས་རྣལ་ལ་ཕབ་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐུགས་ཁུར་དང་བྱམས་སྐྱོང་གནང་ལུགས་སྨན་དོན་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། འགན་འཁྲིའི་སེམས་པ་དང་ལས་འགན་སྒྲུབ་སེམས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་པའི་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་དང་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་འགྱུར་སྤུས་ལེགས་ཀྱིས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་བཅངས་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐོང་དགོས་ཞེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་རེད།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་བདེ་ཐང་ལས་དོན་ལ་ཐོབ་པའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱིས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་བས་བདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཕན་འབྲས་ཏན་ཏིག་ཐོན་ཡོད། རྒྱ་ཆེའི་སྨན་དོན་མི་སྣས་རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་བརྩོན་བྱས་ཏེ་སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་གནས་ཐོག་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཏོད་དེ་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱིས“ཚེ་སྲོག་གོང་བཀུར་དང་། ནད་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་འདོད་པ། བརྩེ་སེམས་ཆེན་པོ་འཆང་བ”བཅས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལག་བསྟར་བྱས་པས་གསོ་རིག་གི་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་དང་མི་དམངས་ཀྱི་སྨན་པ་བཟང་པོ་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཐོན་ཏེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཚོའི་བསྔགས་བརྗོད་དང་བརྩི་བཀུར་ཐོབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས“ཀྲུང་གོའི་སྨན་པའི་དུས་ཆེན”གཏན་འཁེལ་གནང་བ་ནི་ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་སྨན་དོན་མི་སྣར་སྤྲད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་མཚན་སྙན་ཞིག་ཡིན་པས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ལས་དོན་པར་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་གཟི་བརྗིད་དང་འགན་འཁྲི་གལ་ཆེན་ལྡན་ལུགས་མཚོན་ཡོད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་དང་། ཁོང་གིས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཁོངས་གཏོགས་ལ་མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི་བོད་སྐྱོར་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ཤེས་ལྡན་པ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་པ། ས་བབ་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣའི་དམིགས་བསལ་ལས་གནས་ལ་བྱ་དགའི་ཁ་གསབ་སྤྲོད་སྟངས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་བྱང་ཚད་མཐོ་བ་དང་ཆེད་ལས་ཅན་གྱི་ས་གནས་དེ་གའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་འཛུགས་སྐྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། སྨན་དོན་མི་སྣའི་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྨན་པ་དང་རྒན་ཡོལ་ཞུས་པའི་སྨན་པར་འཚམས་འདྲི་དང་ཐུགས་ཁུར་མང་ཙམ་བྱས་ནས་ཁོང་ཚོར་ཏང་གི་བྱམས་སྐྱོང་དང་དྲོ་སྐྱིད་ཏན་ཏིག་ཚོར་བར་བྱེད་དགོས། རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱ་ཆེའི་སྨན་དོན་མི་སྣར་རང་འགུལ་ངང་ཐུགས་ཁུར་དང་བྱམས་སྐྱོང་བྱས་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨན་པར་བརྩི་འཇོག་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་སྣང་ཆེན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་གནང་བ་རེད།
སྨན་དོན་ལས་དོན་པའི་འཐུས་མིས་དུས་རབས་གསར་པས་སྨན་དོན་མི་སྣར་འགན་འཁྲི་གསར་པ་དཀྲིས་པས་ཚང་མས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ནད་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱ་གཞག་ལ་རང་འགུལ་ངང་ཞུགས་ཏེ་མི་དམངས་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་གི་ཞབས་འདེགས་ཡག་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་བཤད།


text:
ནང་དོན་མདོར་བསྡུས།
བརྙན་འཕྲིན་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དང་མིའི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་སྲོག་ཆགས་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་ལྟར་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ཕྱིའི་གཟུགས་ཙམ་ཕུད་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པ་བྱས་ཡོད། རྟ་མི་བྷོ་ཇེ་ཁུ་ནི་དར་མའི་དུས་ལས་ཡོལ་བའི་རྟ་གྲགས་སྐར་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ལོ་གཞོན་དུས་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར《ཧོབ་ཚ་པོའི་རྟའུ》ཞེས་པ་འཁྲབ་སྟེ་རེ་ཞིག་སྐད་གྲགས་ཆོད་མྱོང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ཁོ་ནི་དུས་ལས་ཡོལ་བའི་སྐར་མ་ཞིག་ཡིན་ལ་མིའི་རིགས་ཐོ་ཌི་དང་མཉམ་དུLAརུ་གཞིས་ཁང་ཞིག་ཏུ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱིན་ཡོད། བསྐྱར་དུ་ཡར་ལངས་ཕྱིར་བྷོ་ཇེ་ཁུ་ཡི་གཉེར་པ་དང་དགའ་རོགས་སྔ་མ་ཡིན་པའི་ཁཱ་རོ་ལེན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལྟར་རང་རྣམ་ཞིག་བརྩམས་ཏེ་མི་མང་གི་མཐོང་སར་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས། འོན་ཏེ་བྷོ་ཇེ་ཁུ་གཅིག་བཤོལ་གཉིས་བཤོལ་གྱིས་འབྲི་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པའི་སྐབས། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ཚབ་འབྲི་མཁན་ཌེ་ཨན་ཁོ་རང་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱས། བྷོ་ཇེ་ཁུས་ཐེངས་མང་དང་ལེན་མ་བྱས་ཤིང་། མཐར་ཉིན་ཞིག་སྤྲོ་ཚོགས་ཤིག་གི་སྟེང་དུ་ཁོ་དང་ཌེ་ཨན་གཉིས་ངོ་འཕྲད་པ་དང་། མོ་མ་གཞི་རང་གི་ངོ་ཡའི་དྭངས་མ་སྐུ་ཞབས་དམ་འདག་གི་དགའ་རོགས་ཡིན་པ་ཤེས།


text:
(ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་གྱིས་བུ་ཆུང་ལྡུམ་རྭ་བསོད་ནམས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་”གཡག་རྭ།”ཡི་གླེང་བརྗོད་དུ་བྲིས་པ།)
སྐར་ཁུང་རྩོམ་སྒྱུར་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྒྱུར།
རྩོམ་པ་པོ་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ།
ལེགས་བྱང་མི་འདྲ་བ་ཕན་ཚུན་འཕྲད་པའམ་ལེགས་བྱང་གང་ཞིག་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་བློ་ཡིད་ལས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་གི་ཡོད། གནད་དོན་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་དཔེ་མཚོན་ལེགས་ཤོས་ནི་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ཀ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་སྟོབས་ཤུགས་དང་འཕྲད་མྱོང་ཡོད། རྒྱ་གར་ནི་ཨིན་ཇིའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་བསྡད་མྱོང་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ནི་ཕྱིའི་རྣམ་པར་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་ཙམ་དུ་སྣང་ཡང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་བརྙེས་བཅོས་ཚད་མེད་བཏང་མྱོང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཅི་བྱ་གཏོད་བྲལ་ངང་ངོ་ཚ་འཁུར་དགོས་པའི་གནས་སུའང་སྦྱར་མྱོང་ཡོད། ད་དུང་དེ་ལས་ཀྱང་ཐབས་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ནི་ཉི་འོང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་དེ་ཡིན།
རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་དཀའ་ངལ་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དེས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལེགས་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་འཆད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གྱིས་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་པོ་དེས་རང་ཡུལ་(ཨིན་ཇི)ཁོ་ན་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མངའ་ཁུལ་གཞན་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པའི་སྐད་ཡིག་དང་། ཁྲིིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར། འཛིན་སྐྱོང་ལམ་ལུགས། ཁྲིམས་ལུགས་བཅས་ཡོད་ཚད་སྡུད་ལེན་བྱས་པས། དེང་སང་རྒྱ་གར་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་སྟེ། ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་གསར་འགོད་རང་དབང་ཆེས་ཆེ་བའིི་བརྟན་ལྷིང་གི་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཕུགས་བསམ་ཞིག་མངོན་འགྱུར་ཡོང་རེ་བྱས་ཡོད།
ཆེས་ཐོག་མར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་(རྒྱ་ནག)འདིས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ཐང་དང་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་བར་ཁ་གཏད་གཅོད་ཐབས་སུ་ཚན་རིག་དང་མང་གཙོ་གཉིས་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ཤིང་། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་གི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཏེ། འཛམ་གླིང་ནང་ཚན་རིག་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་སུ་གྲགས་པའི་ཨ་རི་དང་མཉམ་དུ་བར་སྣང་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཚནརྩལ་འགྲན་རྩོད་ཁྲོད་ཞུགས་ཐུབ་པའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་གིས་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་ནས་རང་ཉིད་སྐྱོབ་ཐབས་སུ་མང་གཙོ་གལ་ཆེན་དུ་འཛིན་གྱི་ཡོད་ལ། སྲིད་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཏང་ཚོགས་ནང་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཁེ་ཕན་གསོག་འཇོག་བྱས་པའི་དཔོན་རིགས་ཚོར་མཚོན་ན། འདི་ནི་ཐབས་ཇུས་མི་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོས་(མང་གཙོ་འཐོབ་རེ་བྱེད་མཁན་ཚོས་)མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་དཔལ་འབར་གྱིས་ཁོ་ཚོའི་༼ཏང་ཚོགས་ནང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གསོག་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཚོའི་༽བྱས་ཉེས་ཀྱི་མུན་ནག་མཐར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་སྤྲོ་བར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་དབང་བསྒྱུར་སྟོབས་ཤུགས་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་འགོར་ཡང་། རྒྱ་ནག་ནི་ད་དུང་བརྟན་ལྷིང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་མེད་ལ། དོན་དངོས་སུ་རང་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་འཚམ་མིན་ཡང་ཐག་མ་ཆོད་པར་ལུས་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཀྱང་ཡུན་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲོས་སུ་བོད་ཀྱང་ལེགས་བྱང་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་དགོས་ཐུག་ཡོད། གཅིག་ནི་བོད་ཀྱི་མངའ་ཐང་བཀྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་བོད་ཡུལ་མཐོ་སྒང་དུ་ཁྱིམ་གཞིས་བཟུང་བའི་བོད་མི་ཚོ་སྔར་ནས་གོམས་འདྲིས་ཟབ་པའི་འཚོ་བ་དང་བར་ཁད་རིང་ཞིང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ལ། རྒྱུས་མངའ་མེད་པའི་ལེགས་བྱང་དང་འཚོ་བ་གསར་པ་ཞིག་ལ་འཕྲད་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་བོད་མི་ཚོ་ཐང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གི་ལེགས་བྱང་དང་། ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྲུ། པར་ཤི་ཡའི་མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་སྟོབས་ཤུགས། ཨེ་ཤི་ཡའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་བཱཀཊ་རི་ཡ་(Bactria)དང་སོག་ཌི་ཡ་ནཱ(Sogdiana) བརྒྱུད་པའི་གྷི་རི་སིའི་ལེགས་བྱང་གི་ཤུགས་རྐྱེན་བཅས་ལ་འཕྲད་ཡོད། བོད་མི་ཚོས་བདག་དུ་བཟུང་བའི་མངའ་ཁུལ་དེར། སྐབས་དེར་གདམ་ང་ཡོད་པའི་ལེགས་བྱང་མི་འདྲ་བ་མང་དག་ཅིག་བྱུང་བའི་ཁྲོད་ནས། བོད་ཀྱི་ས་སྐྱོང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་འདེམས་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ། བོད་མི་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དོན་དུ་གཉེར་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད་པ་ནས་སོམ་ཉི་སྤུ་རྩེ་ཙམ་ཡང་མེད་པར། དད་དམ་འཕོ་མེད་གྱི་འདུན་པ་དྲག་པོས་དོན་གཉེར་གྱི་ལས་ལ་འབུངས་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ལ་འགྱུར་བ་རྨང་ནས་བཏང་སྟེ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དགེ་བའི་རེ་བ་དོན་ཡོད་དུ་འགྱུར་བར་མཛད་ཡོད།
བོད་མི་ཚོས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དང་ལེན་བྱ་དགོས་བྱུང་བའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་མྱོང་སྣང་ཐེངས་གཉིས་པ་ནི། མེ་མདའ་དང་ >ཐོགས་པའི་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་ཤོག་ཁག་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བའི་བོད་ཁམས་དང་འཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡིན། ཐོག་མའི་ཆར་བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་ཡི་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བའི་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་མོད། དེས་ཅི་ཡང་གོ་མི་ཆོད་པ་ལྟར་གྱུར་འཕྲལ་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་སྤྱད་པའི་བོའུ་རིང་དག་ཐོགས་ཏེ་ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱ་ཐབས་ཨེ་ལྡན་བལྟས། མཐར་དེས་ཀྱང་ཕན་མི་ཐོག་པའི་གནས་སུ་གྱར་འཕྲལ་བྲོས་བྱོལ་བྱ་དགོས་ཐུག་པ་རེད། སྐབས་དེར་བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་བཙན་ཤུགས་ཆེ་བའི་མེ་མདའི་སོ་འོག་ལ་བསྒུར་ཏེ་བོད་ནང་དུ་སྡོད་དགོས་ཐུག་པ་མ་གཏོགས། བོད་ནང་དུ་བོད་མི་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་ལུས་མེད་པར་འབྲོ་དགོས་ཐུག་ཡོད་ལ། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་དེ་ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བར་བསྙད་སའི་གཞི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཡོད།
བོད་མི་ཚོས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དང་ལེན་བྱ་དགོས་བྱུང་བའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་མྱོང་སྣང་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ནི། བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དོན་འདུས་ཤིང་རྣམ་པ་གསར་པ་ལྡན་པའི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ནང་དུ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕ་རོལ་ཚུར་རོལ་དུ་སྡོད་པའི་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་པའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་། སྙན་ངག་པ། སྒྱུ་རྩལ་པ། གློག་བརྙན་སྐྲུན་མཁན་བཅས་ཀྱི་འདོད་འདུན་དང་བསམ་གཞིགས་ལ་ཟབ་འཇུག་གིས་ཚོར་འདུ་ཕྲ་མོའི་གསང་ལམ་བརྒྱུད་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཏེ། གདོད་ནས་རང་ཉིད་ལ་མངའ་བའི་ཁ་བྱང་རྐུན་ལ་ཤོར་བར་མནོ་བསམ་ཟབ་པའི་བྱེས་གྱར་བ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་བླ་སྲོག་རྐུན་ལ་ཤོར་བའི་མནར་སྡུག་གིས་གཙེས་བའི་གཞིས་བཞུགས་པའམ། རྐུན་ལ་ཤོར་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ངོས་འཛིན་ལག་འཁྱེར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚང་མ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།  > ནི་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དབང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་སུ་ལྷུང་བར་བསམ་གཞིགས་ཟབ་པའི་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྙན་ངག་པའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་བརྩམས་ཆོས་གསར་པ་ཞིག་ལགས།
འདས་པའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཁྲོད་དང་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་རྩོམ་རིག་སྔར་བས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་རྩོམ་པ་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་ལ་གཞོལ་བའི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད་པས།  > ཡི་རྒྱབ་ལྗོངས་རྒྱ་ཆེ་ལ་ནང་དོན་གཏིང་ཟབ། ཁོང་གིས་ད་དུང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་དང་། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕ་རོལ་གྱི་སྤུན་ཟླ། དེ་བཞིན་ཁྱབ་ཁོངས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབད་འབད་དུང་དུང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོ་བ་དང་འཆར་ཡན་གྱི་མེ་སྟག་མཆེད་པར་བྱེད་པའི་བོད་མི་ཚོ་བརྗོད་བྱར་བཟུང་སྟེ་བརྗོད་བྱའི་རྒྱབ་ལྗོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཡོད་ལ། བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་མང་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་སྨན་པའི་བྱ་གཞག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་བསྒྲུབས་ཡོད།
ཁོང་གིས་ཚེ་སྲོག་དང་མནར་གཅོད་ལ་མ་འཛེམས་པར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཇི་བཞིན་རྩོམ་ཡིག་ཏུ་སྤེལ་མཁན་བོད་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཚོའི་སྐོར་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་དག་གིས། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མི་རབས་གསར་པ་ཚོར་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་སྤྱི་དོན་བསྒྲུབས་པའི་སེམས་ཤུགས་པ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་བློས་གཏང་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་སྐུལ་འདེད་ཐེབ་ངེས། ཁོང་ཚོའི་རྩོམ་ཡིག་ལ་གཅིག་སྡུད་དང་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་དབང་མེད་དུ་འཐིམ་འགྲོ་བར་འགོག་རྒོལ་གྱི་ནུས་པ་ཆེས་ཆེར་ལྡན་ལ། ཁོང་ཚོས་རང་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཚོ་དང་གྲོང་བརྡལ་དག་དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་མིང་བྱང་འོག་རྒྱ་གྲོང་གི་ངོ་བོར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཅོས་བར་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་སྤོབས་པ་དང་ཡིད་ཆེ་གོང་མཐོར་གཏོང་གི་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ངོ་བོ་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཅོས་པའི་ཉེན་ཚབས་འདི་དག་ལ་ལྟོས་ནས། མདོ་སྨད་ཡུལ་གྱི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཞིག་ནས་ཡིན་པའི་དགེ་འདུན་པ་མགར་རྩེ་འཇིགས་མེད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ > ནང་ ‘ ང་རང་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ངས་བོད་མི་མང་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཚམས་ནམ་ཡང་འཇོག་གི་མིན། ང་རང་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ངས་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལ་མཚན་སྨོད་ནམ་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མིན། ང་རང་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ངས་བདེན་དོན་དང་དོན་དངོས་ནམ་ཡང་འདོར་རྒྱུ་མིན། འདི་ནི་ངས་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་སྤུན་ཟླ་ཡོངས་ལ་ཕུལ་བའི་དམ་བཅའ་ཡིན། ’ ཅེས་འཁོད་ཡོད་ཚུལ་བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ > ཡི་ནང་ལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད།
སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་འཆར་ཡན་གྱི་མེ་སྟག་དེ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མི་རབས་གསར་པ་ལ་མཚོན་ན། དེང་རབས་དང་སྲོལ་རྒྱུན། དབང་བསྒྱུར་དང་རང་དབང་། ཚོད་མེད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང་ཡུན་བརྟན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་འགལ་འདུའི་གནད་སྟོན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། དེང་གི་ཆར་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་བོད་རིགས་མཁས་པ་ཚོས་བཙན་དབང་འོག་ཚུད་པའི་བོད་ནང་དུ་ཤེས་ལྡན་པ་མང་པོ་འཚར་ལོངས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་དང་རིགས་གཞུང་སླར་གསོ་ཡོང་གི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད། རིགས་གཞུང་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་གོ་རྟོགས་སད་པར་གྱུར་བ་འདིའི་དོན་སྙིང་ནི་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་དམ་བཅའ་ཞིག་ཡིན་ལ། དམ་བཅའ་འདི་ནི་འདས་པའི་དུས་རིམ་དང་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་དབང་འོག་ནས་འདུག་དགོས་བྱུང་བའི་སུན་སྣང་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་རེད།
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གློ་བུར་དང་ལྐོག་གྱུར་གྱིས་སྐུ་མ་གཤེགས་གོང་། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པར་གཞིགས་ནས་པེ་ཅིན་གྱི་དབང་འོག་ནས་བོད་ལ་ཐོབ་པ་ལས་ཤོར་བ་མང་གསུངས་ཤིང་། བོད་མི་མང་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་བྱས་པར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་སྟོན་གྱིན་ཡོད། བོད་མི་ཚོས་དུས་རྒྱུན་ ‘ རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཚན་དང་པོའི་(1950-1960) ནང་ང་ཚོ་འཚོ་གནས་ཀྱི་ས་ཆ་ཤོར་སོང་བ་དང་། ལོ་ངོ་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའི་(1960-1970)ནང་སྲིད་དོན་གྱི་དབང་ཤུགས་ཡོངས་སུ་ཤོར། ལོ་ངོ་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའི་(1970-1980)ནང་ཐུན་མིན་རིགས་གཞུང་གི་ངོ་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར། ལོ་ངོ་བཅུ་ཚན་བཞི་པའི་(1980-1990)ནང་འཚོ་ཐབས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་དབང་ཤོར་སོང་།’ ཟེར་གྱིན་ཡོད།
བོད་ནང་དུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད། བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རང་ལུས་མེ་རུ་བསྲེགས་ཏེ་རང་སྲོག་འདོར་བའི་གྲངས་འབོར་ཇེ་མང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ངང་ཚུལ་གློ་བུར་བ་ཞིག་གམ་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་མ་ཡིན། ཁོ་ཚོས་བོད་ཡུལ་དུ་གཞི་འཛིན་པར་གསར་དུ་སླེབས་པའི་རྒྱ་རིགས་ཚོས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བའི་དམག་དཔུང་དང་སྲིད་གཞུང་རྒྱབ་རྩ་རུ་བཟུང་སྟེ། སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཡན་དུ་ཤོར་བའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་པ་ཞིག་ཇི་བཞིན། གང་འདོད་དུ་དེ་སྔ་རང་ཉིད་ལ་བདག་པའི་ས་ཆ་དང་། ལས་རིགས། མ་འོངས་པའི་འཚོ་བའི་འདུན་མ་བཅས་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་གི་ཡོད།
གནད་དོན་འདིའི་ཐད་བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ ‘ ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་ནག་དབུས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་རིགས་མི་འབོར་ཕོན་ཆེན་སྤོ་སྡོད་བྱེད་དུ་བཅུག་ཏེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་གཏོང་བར་ནུས་པ་འདོན་ཐབས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ས་གནས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལ་རྒྱུས་མངའ་བྲལ་བའི་རྒྱ་རིགས་ཕོན་ཆེན་སྡེབ་ལ་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་སྤོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེས། ས་གནས་བོད་རིགས་རྣམས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྒྱུར་གྱི་ཡོད་པ་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཡང་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་ཚོའི་ལོངས་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྒྱུར་གྱི་ཡོད། ’ ཅེས་བྲིས་ཡོད། ཁོང་གིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ངལ་བ་དང་འཇིགས་ཞུམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་སྟག་ཚང་ལྟ་བུའི་པེ་ཅིང་མཁར་དུ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེ་ཕྲ་ཚང་མ་དྲྭ་ཐོག་ཏུ་འབྲི་འགོད་བྱེད་པའི་བོད་རིགས་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་འོད་ཟེར་གྱིས་ ‘ བོད་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་དམག་དཔུང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་མ་རེད། དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དེ་རེད། ’ ཅེས་པ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད།
བོད་ཁམས་ཧྲིལ་པོ་གདུག་རྩུབ་དང་གཉའ་གནོན་འོག་ལུས་པའི་དུས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ། བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་བའི་བོད་མི་ཚོས་༸གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛུབ་སྟོན་འོག་འབད་འབུངས་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡིད་སྤྲོ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིག་ཡིན། ༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་པ་ཆེར་སྐྱེད་གནང་བ་དང་བསྟུན། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ཀྱང་ལོ་ངོ་༡༣༠༠ ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་ནས་དར་བའི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟར། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ངོས་འཛིན་ཡང་དག་གིས་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་དབུ་ཁྲིད་སུ་ཆགས་ན་དེར་སྲིད་དབང་ཆ་ཚང་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དང་། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གསར་པའི་འོས་ཤོག་ནི་སྔར་ལོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་གླེང་གཞི་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། གནད་དོན་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཐད་བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ ‘ བོད་མི་ཚོས་སྲིད་གཞུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ལྟོས་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་སུ། ཁྱིམ་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་འཚར་བའི་སྲིད་བློན་གསར་པ་ཞིག་འོས་འདེབས་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དེ་ཧ་ཅང་འཚམ་པོ་ཞིག་རེད། ཁོང་(བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གསར་པའམ་སྲིད་སྐྱོང་)ནི་མི་རབས་གོང་མ་ཚོ་ལས་འཇོན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ཏེ། ཁོང་མི་རབས་རྒན་པ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འོས་བསྡུའི་འགྲན་སྡུར་ནང་ཞུགས་ཤིང་། རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་། ལྟ་བ། སྔར་མེད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་གསར་པ་གསར་པ་བཀོལ་ནས་ལས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཁ་ཕྱོགས་འཛིན་དགོས་པའི་འདུན་པ་རྣལ་མ་བཅས་གསལ་པོ་དང་ནན་པོ་བྱས་ནས་བསྒྲགས་པས། འོས་བསྡུ་འགྲན་བསྡུར་དེའི་ཁྲོད་ནས་ཁོང་ཡང་རྩེ་ལ་སོན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ’ ཅེས་བྲིས་ཡོད།
འདི་ལྟར་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་བའི་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་འདོད་པའི་འདུན་པ་ཐག་གཅོད་བྱུང་ཡོད། ཐག་གཅོད་དེའི་ཐད་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོར་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་བོད་ནང་གི་བོད་རིགས་མི་མང་ཚོར་གོ་སྐབས་དེ་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་དམ་པ་ཁོང་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་རེ་ཞིང་། རང་དབང་ལ་དུངས་བའི་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱ་ངེས།
མ་འོངས་སྔོན་དཔག་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའི་ཁར། བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བོད་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་ཞིག་བྱུང་བའི་ཐད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱང་ཕུད་བཏང་བའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་མཁས་པའི་སྐྱ་སེར་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད། ཁོང་གིས་དར་མའི་མི་ཚེའི་སྐོར་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པ་དེ་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གསར་འགྱུར་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད། ཁོང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན་དར་མ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་དང་ཁ་བྲལ་ཁའི་ཆ་སྙོམས་ལོ་ཚད་ནི་༤༢ ཡིན་འདུག དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་ལ་མ་གཏོགས་མ་བཞུགས་ཀྱང་། ཁོང་རྣམ་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་སྦྱོང་བྱས་པའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་དང་ཡང་ན་གཞན་གྱིས་ཆེད་དུ་བསྐུལ་བའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་ལ་སྦྱང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐད་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པའི་མཚན་གཞུང་འགའ་གོ་རིམ་ལྟར་བཀོད་ན། ༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དང་། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། ཆོས་རྒྱམ་དྲུང་པ། དོན་གྲུབ་རྒྱལ། དངོས་གྲུབ་དཔལ་འབྱོར། ཀེ་དོན་གྲུབ། ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། ཟླ་བ་ནོར་བུ་སོགས་ཡིན། སྤྱིར་ཁོང་རྣམ་པ་ན་ཚོད་གཞོན་དུས་ནས་སྐུ་གྲོངས་བའི་ཐད་དཔྱད་གླེང་མཐུན་མིན་མང་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཁོང་རྣམ་པ་སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ནས་གྲོངས་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ‘ ཁོང་རྣམ་པའི་བསམ་བློ་གསར་པའི་དོན་གནད་དག་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་དང་། སྐབས་དེའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོའི་ཁྲིམས་བཀའ་བཙན་དྲགས་པས་རེད། ’ ཅེས་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཡོད་ལ། ཁོང་ལ་མཚོན་ན་ ‘ སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཞན་པ་དང་དབང་འཛིན་པའི་ཁྲིམས་བཀའ་གནམ་ལྕགས་ཐོག་ལྟར་བཙན་པ་དེ་ནི། ནམ་ཡིན་ཡང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་དཔལ་འབར་བའི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་རྫོང་བྱེད་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལས་འཕུད་བྱེད། ཐ་ན་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་ཆང་ཞིག་ཡིན། ’ པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཁོང་རྣམ་པ་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་ལ་མ་གཏོགས་བཞུགས་མེད་ཀྱང་། བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ ‘ ང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ཞིིག་ཤི་སྟེ་ཐལ་བུ་གྱུར་ཡང་། མི་རབས་གསར་པ་ཚོ་ཁོང་རྣམ་པའི་གསུང་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རྟོགས་ཡོངས་སུ་སད་དེ། ་་་་་་་ཁོང་རྣམ་པའི་མཚན་ཡིད་ལ་དྲན་པ་དང་ཡོན་ཏན་ལ་བཀུར་བསྟི་བྱ་ངེས་ཡིན། ་་་་་་’ ཅེས་ཁོང་རྣམ་པའི་མཛད་པ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་ཡོད།
བུ་ཆུང་ཌི་བསོད་ནམས་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་འཇུག་སའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི་ལྷུག་རྩོམ་ནས་སྙན་ངག་དང་། རོལ་དབྱངས། གློག་བརྙན། ཆབ་སྲིད་བཅས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཟབ་མོ་ཞིག་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། སྲིད་དོན་གྱི་བཟོ་གྲྭ་དེའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གསོན་ཤུགས་ལྡན་པ་དང་། བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བ། གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་བྱེད་པོ་དག་གི་སྣང་བརྙན་ཡོངས་སུ་འབྲི་བཞེངས་བྱས་ཡོད། འདི་ལྟར་ཁོང་གིས་གནད་དོན་ལ་ཟབ་འཇུག་དང་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་ངང་བོད་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་དང་། གླུ་བ། སྙན་ངག་པ། གློག་བརྙན་བཟོ་མཁན། ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན། དབུ་ཁྲིད་མཁན་སོགས་ཀྱིས་བོད་མི་མང་གི་བསམ་པའི་གོ་རྟོགས་སྔར་བས་ཇེ་མཐོར་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་འབྲི་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཕྱི་རབས་པ་ཚོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འདུན་མ་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་རྒྱང་སྐྱོད་འགོ་རྩོམ་དགོས་པས། ཁེར་རྐྱང་ངང་རྒྱང་རིང་དུ་འཐེན་པའི་གཞུང་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་སྐབས་ལེགས་བྱས་ཀྱི་དྲིན་ཚོར་ལ་རྟིང་སྐུལ་ཡང་ཐེབས་ངེས།
(ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་ནི་རྡ་ལམ་ས་ལའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཡིན།)
(བསྒྱུར་རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་སྐར་ཁུང་དྲ་བར་ཡོད།)
This post is also available in: དབྱིན་ཇིའི་སྐད


text:
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་མདོ་སྨད་མགོ་ལོག་པདྨ་རྫོང་ནས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་དོན་རྐྱེན་གྱི་དོགས་གཞིའི་འོག ཉིན་དེའི་མཚན་མོར་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཝ་ཤུལ་རྡོར་བྲུག་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་འདུག
དེ་ཡང་དྷ་སར་གནས་སྡོད་ཇོ་ནང་འགྲོ་ཕན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོར། མགོ་ལོག་པདྨ་རྫོང་གི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ཚེས་༣ ཉིན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་གྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐབས། པདྨ་རྫོང་དུ་གནས་སྡོད་ཝ་ཤུལ་རྡོར་བྲུག་ས་གནས་དེར་ཡོད་འདུག་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང་དོན་རྐྱེན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོགས་གཞིའི་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ། ད་སྐབས་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་གསལ་ཁ་བྱུང་ཐུབ་ཀྱིན་མི་འདུག་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག
ཝ་ཤུལ་རྡོར་བྲུག་ནི་པདྨ་རྫོང་ལྡི་མདའ་ནས་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་པདྨ་རྫོང་ཐོག་ཏུ་རྒྱུན་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག པདྨ་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་ནས་ནང་ཁུལ་རྙོག་འཛིང་བྱུང་སྐབས། ཁ་མཆུར་གཟུ་རྒྱག་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོའི་བོད་མིའི་ཞི་རྒོལ་སྐབས་ཀྱང་ཁོང་ཞི་རྒོལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཉེས་མིང་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱེད་མྱོང་ཡོད་འདུག
ཡང་གནས་ཚུལ་ཡོངས་ཁུངས་ནས་བརྗོད་དོན། ཁ་སང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་གྱིས་ཁོང་གི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་མ་གནང་བའི་ཡར་སྔོན་ཏག་ཏག་དེར། རང་དགོན་གྱི་གནད་ཡོད་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་ལ་(བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་གནས་དང་མིང་སོགས་བཤད་མེད།)ཁ་པར་བཏང་ནས་བཤད་དོན་”ངས་ད་སྐབས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ལུས་ལ་ས་སྣུམ་བླུགས་ཟིན་པ་ཡིན། ད་གློག་ཆུ་ཞིག་འཐུང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་འཐུང་ནས་མེར་སྒྲོན་རྒྱུ་ཡིན། སྤྱིར་ངས་ཡི་གེ་ཞིག་འབྲི་དགོས་གི་བསམ་སོང་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ལ་ཡིག་གཟུགས་ཡག་པོ་མེད་པས་བྱུང་མ་སོང་། དེ་ནས་ཁྱེད་ལ་ཁ་པར་བཏང་བ་ཡིན། ང་ལ་རེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ནང་འཛིང་མི་བྱེད་རྒྱུ་ངའི་རེ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོའི་རེ་བ་འགྲུབ་གི་རེད།”ཅེས་གསུངས་འདུག
དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་ནས་ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བཞིན་མདུན་དུ་རྒྱུགས་སྐབས། ཁོང་གིས་སྐད་འབོད་མང་པོ་ཞིག་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། སྐབས་དེར་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་མི་ཚོས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱོས། ནང་འཛིང་ནང་འཁྲུག་མ་བྱེད་ཟེར་བ་གོ་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་པད་ནག་སྡེ་པ་རང་ནས་ཡིན་པའི་མང་ཚོགས་དང་གྲྭ་པ་དག་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་གི་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ནས་སྐུ་ཕུང་ལ་ཁ་བཏགས་བསྒྲོན་པ་དང་། ཤུལ་ལུས་ནང་མི་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཆེད་མཆོད་མེའི་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་དང་། བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་བཅས་གནང་གཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དམ་བཅའ་གནང་བཞིན་ཡོད་འདུག ད་བར་དུ་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་མ་ཟིན་ཙམ་གྱིས་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཟིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་གནས་གཞན་ཁག་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་བླ་གྲྭ་ཁག་དང་། མང་ཚོགས་བཅས་མི་མང་པོ་ཞིག་པད་ནག་དགོན་པར་ཆེད་དུ་སྐྱོད་ཡོད་ཀྱང་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་། དམག་མིས་བཀག་འགོག་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་གྱི་སྐུ་ཕུང་ཡོད་སར་བསྐྱོད་ཐུབ་མེད་པ་རེད།
རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་ལགསཀྱི་སྐུ་ཕུང་ནི་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ཞུགས་འབུལ་གནང་རྒྱུར་གཏན་ཁེལ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ས་གནས་མང་པོ་ནས་བོད་མི་དག་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཆེད་སྐྱོད་འཆར་ཡོད་ཀྱང་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མིའི་དམ་དྲག་བྱས་ཏེ་སྐྱོད་བཅུག་མེད་པས། ཉིིན་དེར་རྙོག་གྲ་འདྲ་བྱུང་མ་ཡོང་ངམ་ཞེས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་མི་རྒན་གྲས་དག་གིས་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
ད་སྐབས་མགོ་ལོག་པདྨ་རྫོང་དུ་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་གི་དམག་མི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནས་བཏང་བའི་དམག་མི་བཅས་དམག་མི་ཕོན་ཆེན་འབྱོར་ནས་པདྨ་རྫོང་གི་སྲང་བར་ཡོངས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པད་ནག་དགོན་གྱི་ཕྱོགས་སོ་སོ། པདྨ་རྫོང་གི་ཡར་ནང་མར་ནང་གི་ལམ་ཁ་སོགས་ལ་དམ་དྲགས་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་རིང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་གཙོས་ཁ་པར་ཀྱི་དྲ་ལམ་དང་། གློག་ཀླད་ཀྱི་དྲ་ལམ་སོགས་དྲ་ལམ་ཁག་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད་འདུག
པད་ནག་དགོན་ཀ་དག་སྤྲོས་བྲལ་གླིང་ནི་མགོ་ལོག་པདྨ་རྫོང་གི་ཁོངས་རྟོགས་སུ་དགོན་སྡེ་ ༢༣ ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་རྙིང་མ་ཡིན་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༨༦༠ ཡས་སུ་སངས་སངས་གྲྭ་གྲྭ་པདྨ་འགྲོ་འདུལ་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་རིན་པས་སྦྲ་ནག་བླ་མ་བསྟན་པ་དང་། པད་ནག་དབོན་པོ་རིག་ལོ་སོགས་ཀྱིས་རིམ་པར་བསྐྱངས་། ད་སྐབས་དགོན་བདག་བླ་མ་མཆོག་སྤྲུལ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཡིན་ལ། དགོན་དེར་ད་སྐབས་གྲྭ་བ་ ༡༠༠ མ་ཟིན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། པདྨ་རྫོང་ནས་སྤྱི་ལེ ༧ ཙམ་གྱི་སར་ཆགས་ཡོད་པ་རེད་འདུག


text:
རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་གི“ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ་དང་ལོག་སེལ་ཟིང་བཅོས”ཀྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་སྤེལ་བཀོད་སྒྲིག་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱ་ཆེད། ཟླ་8ཚེས་21ཉིན། རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱིས་ཁྲིམས་འགལ་རྒྱན་འགྱེད་ཀྱི་གྱོད་གཞི་ཞིག་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་རྒྱན་འགྱེད་ཀྱི་དངུལ་སྒོར་1138རྩད་གཅོད་ཐུབ་པ་རེད། ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བ་བརྒྱུད། ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་ཆགས་སྲེད་དང་། རྒྱན་འགྱེད། དུག་རྫས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བྱེད་སྤྱོད་སོགས་ལ་རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་གཏོང་བའི་དམ་དྲགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཐར་པར་གཏན་ནས་་མི་གཏོང་བའི་རྣམ་འགྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་རེད།
ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ཟླ་8ཚེས་11ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ཙམ་ལ་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུས་བཀོད་འདོམས་ལྟེ་གནས་སུ་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་བཀོད་འདོམས་ལྟེ་གནས་ཀྱི“མདའ་མང་དུ་རྒྱག་རེས་རྒྱག་མཁན་འདུག་པས་ཁྱེད་ཚོ་འཕྲལ་མར་སྐྱོད་རོགས”ཞེས་བཀའ་འབྱོར་མ་ཐག་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུས་བཀོད་འདོམས་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ཁྲེང་ཀོན་མངགས་གཏོང་ཁང་གི་ཉེན་རྟོག་པ་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡུལ་དུ་བཏང་བ་རེད། བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཝུན་ཆེ་གེ་མོ་སོགས་མི་4ཡིས་མདའ་མང་དུ་ཏ་སེ་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱན་འགྱེད་བྱས་པ་དང་རྒྱན་འགྱེད་བྱེད་སྐབས་ལི་ཆེ་གེ་མོས་གཡོ་སྒྱུ་འཁྲབ་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་རྗེས་ཁ་རྩོད་ཤོར་བ་དང་མཐར་འཛིང་རེས་ཤོར་བ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། མི་དམངས་ཉེན་རྟོག་པས་འཕྲལ་མར་མི་བཞི་པོ་དེ་དག་མངགས་གཏོང་ཁང་དུ་འཁྲིད་དེ་འདྲི་ཞིབ་བྱས་པ་དང་མི་བཞི་པོས་ཀྱང་རྒྱན་འགྱེད་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་དོན་དངོས་ལ་ངོས་ལེན་ཞུས་པ་རེད། མི་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉེས་པ་བསགས་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ལ། ངོས་ལེན་ཞུ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང་རྒྱན་འགྱེད་དངུལ་མང་པོ་མེད་པར་དམིགས་ཏེ《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ཆད་གཅོད་བཅའ་ཁྲིམས》ཀྱི་དོན་ཚན་བདུན་ཅུའི་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་། མི་བཞི་པོར་དངུལ་ཆད་སྒོར་300བཏང་བ་རེད།
ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལས་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་དུ་རྒྱན་པོ་འགྱེད་པ་་སོགས་སྐྱུག་བྲོ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཁྱབ་འགྱེད་གཏན་འགོག་ནུས་ལྡན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སུ་བཏང་བ་དང་ཁོངས་གཏོགས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ཡིད་ཚིམ་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་བ་རེད།


text:
༄༅།།བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་དངོས་སུ་སྒོ་བྱང་བཀལ་ནས་བཙུགས་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 02ཚེས་05ཉིན། 09:52) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། སྙིང་ལྕགས།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་2ཚེས་1ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་དངོས་སུ་སྒོ་བྱང་བཀལ་ནས་བཙུགས་ཤིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་གཏོང་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཙུའུ་ཀྲང་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱི་སྒོ་བྱང་གི་ཡོལ་ཁེབས་ཕྱེ་གནང་བ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། གྲོང་ཁྱེར། རྫོང་བཅས་སུ་རིམ་གསུམ་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་འཛུགས་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྲིད་ཁྲིམས་ཆེད་དོན་སྒྲིག་ཁོངས་མི་གྲངས་590སྒྱུར་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་ཁོངས་གཏོགས་སྒྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པ་309ཚང་མ་ལས་གནས་ཐོག་བསྐྱོད་པ་དེ་ཐོག་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་ལ་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོབ་པ་མཚོན་ཡོད།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་དང་། སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི། ལྗོངས་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་བཅས་ཡིན་པའི་ཝང་གཡུང་ཅུན་སྒོ་བྱང་གི་ཡོལ་ཁེབས་ཕྱེ་བའི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ནི་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གཏན་འཁེལ་གནང་བའི་ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་སྤྱི་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གཏན་འཁེལ་གནང་བའི་དུས་ཚོད་རེའུ་མིག་དང་འཆར་གཞིར་གཞིགས་རྒྱུ། ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་དང་ལྷག་པར་དུ་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཀྲའོ་ལེ་ཅིའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུ།
སྔོན་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་མཁན་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ཉམས་མྱོང་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་རྒྱུ། གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་རང་འགུལ་ངང“ལས་དཔོན”གྱི་འགན་འཁྲི་ཁུར་ནས་སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འཁེལ་གནང་བ་དང་འབྲེལ། ངོ་ཐུག་གདོང་འཕྲད་ཀྱིས་ཁོངས་གཏོགས་སྒྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ལས་དོན་བསྒྲུབས་པ་དང་སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་ནང་གི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིབ་འཇུག་ཐག་གཅོད་གནང་བ་རེད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཨུད་ཀྱིས་འགན་ནུས་ཕྱེ་བསྒྱུར་དང་མི་སྣའི་ཁོངས་གཏོགས་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འགག་སྒོ་དམ་འཛིན་བྱས་པ་མ་ཟད། ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་སྣའི་སྒྲིག་ཁོངས་དང་། གྱོད་གཞིའི་ཁུངས་སྣེ། རྒྱུ་ནོར་གྲ་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་མཐིལ་རྟོགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་། གྲོང་ཁྱེར། རྫོང་བཅས་རིམ་གསུམ་སྒྱུར་བཅོས་སྒྲིག་འཛུགས་པར་ཆེད་དོན་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཁོངས་གཏོགས་སྒྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་གླེང་མོལ་བྱས་ཐོག་ཡུག་བགོས་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་དང་ཉིན་རེར་སྙན་སེང་ཞུ་བ་དང་གཟའ་འཁོར་རེར་སྙན་སེང་ཞུ་བའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དང་འབྲེལ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་དང་མཚམས་ཚིགས་ཀྱི་དམ་འཛིན་ཚགས་ཚུད་འགན་ལེན་བྱུང་ཐོག་སྒྱུར་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་བདེ་བླག་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་འགན་ལེན་ཐུབ་ཡོད།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་བཙུགས་རྗེས་དོ་དམ་དབང་ཚད་གཞིར་བཟུང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་དབང་སྤྱོད་མཁན་གཞུང་ལས་མི་སྣར་ཁྲིམས་ལྟར་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། ལྟ་སྐུལ་དང་། བརྟག་དཔྱད། ཐག་གཅོད་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རེད།