text:
བདག་གིས་བསྒྱུར་བའི་དེབ་འདི་ནི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་(1617-1682)རང་རྣམ་སྟེ། 1989ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་གཞིར་བཟུང་བ་ཡིན། འདིར་བསྒྱུར་བའི་ཡི་གེ་དག་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས༡༢ནས༧༡༨བར་གྱི་དོན་རྣམས་ཡིན་ལ། མ་ཡིག་གི་ཤོག་གྲངས་གསལ་བཤད་དགོས་སར་དབྱིན་འགྱུར་མར་གུག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཡོད། རང་རྣམ་འདིའི་མཚན་བྱང་ཡོངས་གྲགས་དུ་ཀཱུ་ལར་འབོད་པ་སྟེ་དཀར་ཆག་ཏུའང་དེ་ལྟར་འཁོད་འདུག
རང་རྣམ་འདིའི་དབུར་སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་བསྟོད་པ་དང་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ཡིན་ལ། (ཤོག་གྲངས༡ནས༤)དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཚན་པ་ནི་དངོས་པོ་ངེས་བསྟན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཐར་གྱི་ངང་ཚུལ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཏུ་འདུག (ཤོག་གྲངས༥ནས༡༡)འདི་དག་ནི་སྙན་ངག་གི་ཡིད་གཟུགས་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་རང་རྣམ་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་ཆེར་མ་མཐོང་བས་ཁོ་བོས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་ངལ་བ་མ་བྱས། རང་གི་མཚན་བཀོད་མེད་པའི་རང་རྣམ་མགོ་བཙེམ་མའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་དེབ་འདི་ལེའུར་བྱས་པ་མ་ཟད། ལེའུ་རེ་རེའི་བརྗོད་བྱར་བརྟག་ནས་མཚན་བྱང་རེ་བཏགས་ཡོད་པ་མ་ཡིག་ཏུ་མེད་ཀྱང་ཀློག་མཁན་ལ་ཕན་པས་སོར་བཞག་བྱས་ཡོད།
དེབ་འདིའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་དེབ་འདིའི་མ་དཔེ་གང་གཞིར་བཟུང་བ་གསལ་བོར་བསྟན་མེད་ནའང་། སྟོད་ཆའི་མཇུག་གི་ཤོག་ངོས་སུ༼ མ་དཔེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་ཅུས་དང་པོ་ཏ་ལའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཟུའོ་སོ་སོ་ནས་མཁོ་འདོན་གནང ༽ཞེས་བརྗོད་མོད། འདི་ལས་མ་དཔེ་ནི་ལག་བྲིས་སམ་ཤིང་དཔར་གང་ཡིན་ཐག་གཅོད་ཐབས་མི་འདུག རྗེས་སུ་༡༩༨༣་ལོའི་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་Himachal Pradeshཁོངས་གཏོགས་རྡོ་ལན་ཇེDolanjiནས་བོན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་འབྲས་སྤུངས་ཤིང་པར་མའི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་རང་རྣམ་དཔར་མ་དང་། ༡༩༩༡ལོར་ རྗེས་སུ་འབྲས་ལྗོངས་སྒང་ཐོག་གི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་པས་དཔར་པའི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་གསུང་འབུམ་པོད་ཉེར་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུའང་རང་རྣམ་འདི་དཔར་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ་2002ལོར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཡིག་མཛོད་ཀྱི་གློག་རྡུལ་(TBRC,W294-1810)སྤྱན་བསྟར་བྱུང་བ་དང་། 2009ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ལྟེ་གནས་ནས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་གསུང་འབུམ་དེབ་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སོགས་མང་ལ། དེ་དག་ལའང་སྐབས་རེར་ནོར་བ་ཡང་མཆིས་སོ།།
1667ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བས(འོག་ནས་མཚན་དངོས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་འབོད་དོ།། )རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་ཕབ་པའི་མཛད་པ་བསྒྲགས་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ཁོང་དགུང་གྲངས་ལྔ་ཅུར་སོན་ཡོད། སྤྱིར་སྤྱི་ལོ་1644ལོ་སྟེ། ཁོང་དགུང་ལོ་༢༧བཞེས་སྐབས་ཉེ་འཁོར་ཁག་ཅིག་གིས་རང་རྣམ་འབྲི་བར་བསྐུལ་ནའང་། ཁོས་དགོས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་མ་བྲིས་ཤིང་། ལོ་དེར་ཁོང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་(1573-1646)གྱིས་རང་རྣམ་འབྲི་བར་སྐུལ་མ་གནང་བ་མ་ཟད། བོ་དོང་འཇིགས་བྲལ(1375-1450)གྱི་རྣམ་ཐར་མ་དཔེར་འོས་པར་གསུངས་ནས་ཕུལ།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རང་རྣམ་འབྲི་བར་སྐུལ་མཁན་མང་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཁོང་གིས་གཞུང་གི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་རྩོམ་པའི་ལས་ལ་བྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཁོམ་ལོང་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ན་བྲི་བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། 1667ལོར་ཁོང་ཉིད་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དག་གིས་རྣམ་ཐར་འབྲི་བར་བསྐུལ་ཞིང་། 1666ལོར་གནས་ཆུང་གིས་ཀྱང་བསྐུལ་བས་ན། 1667ལོར་རྣམ་ཐར་འབྲི་བའི་བགྱི་བ་ལྷུར་ལེན་པ་དངོས་སུ་ཚོགས་ལ་བསྒྲགས།
རྣམ་ཐར་གྱི་ས་བོན་ནི་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ནས་བཟུང་སྐུ་བཅར་ཁག་ཅིག་གིས་བཏབས་པའི་མཆན་བུ་དང་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ལོ་ཚིགས་དག་གཞུང་ཞབས་མང་པོས་ཐོ་ཡིག་བརྒྱབ་པ་སོགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་གཞི་བཅོལ་གནངས་ཡོད་འདུག
ཁོང་གི་རང་རྣམ་གྱི་བམ་པོ་དང་པོ་ནི་1617ལོ་ནས་1664ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་བར་གྱི་མཛད་འཕྲིན་དང་། བམ་པོ་གཉིས་པ་ནི་1664ལོའི་ཟླ་ལྔ་བ་ནས་1675ལོའི་ཟླ་དང་པོ་བར་གྱི་མཛད་པ་དང་། བམ་པོ་གསུམ་པ་ནི་1675ལོའི་ཟླ་གཉིས་པ་ནས་1681ལོའི་ཟླ་དགུ་བའི་བར་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་སོ།། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་ཉིད1682ལོ་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་སྐུ་སྙུང་བཞེས་ཅུང་ཟད་བཞེས་ནས་དགོངས་པ་རྫོགས་ཤིང་། གནས་ཚུལ་ལོ14ལ་ཚོགས་ལ་གསང་རྒྱ་བྱས་སོ།།
ཁོང་གི་རང་རྣམ་འདིར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རིན་ཐང་ནི་མཛད་འཕྲིན་དག་གི་ལོ་ཚིགས་གུང་སྒྲིག་ནས་བརྗོད་པས་ན། ཡིག་ཆ་འདི་ནི་དུས་རབས་༡༧པའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། འཚོ་བ་དང་། བོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེར་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་ཆ་ཚང་ཇི་ལྟར་ཆགས་པའི་དངོས་ཡོད་དཔང་རྟགས་སུ་གྱུར་འདུག དེ་ལས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སོ་སོའི་དོན་རྐྱེན་དུ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་འགན་དང་ལས་ཁུར་གང་འདྲ་གནངས་ནས་བཞུགས་དགོས་པ་སོགས་ཧ་ཅང་གསལ་ཏེ། སྐབས་དེའི་གཙང་བ་རྒྱལ་བོའི་སྲིད་ཤོར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་འཛིན་པའི་སྲིད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བཙུགས་པ་དང་། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་བསྐྱར་བཞེངས་དང་། ཕྱི་འབྲེལ་གནས་སྟངས་དཔེར་ན་མན་ཇི་དང་སོག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་ཐོག་ནས་མཐོང་ཐབས་བྲལ་བ་དག་ཀྱང་ཁོང་གི་ངོས་ནས་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཐར་གྱི་གླེགས་བམ་དང་པོར་ཁོང་གི་མཛད་པ་ཕལ་ཆེར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདུས་ཡོད་པར་བཤད་ཆོག
རྗེས་སུ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོའི་ཆོས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་ཞལ་གཟིགས་སོགས་པོད་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྲིས་འདུག་ནའང་། ཁོང་གིས་དེ་དག་རང་རྣམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་གསུངས་མི་འདུག ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་མཐའ་མའི་མཛད་པ་བསྟན་པའི་བར་ཅི་བྱས་བགྱི་བ་མཐའ་དག་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ནའང་ཉེ་འཁོར་སྐུ་དྲག་དང་ཐུགས་སྲས་ཁག་ཅིག་མ་གཏོགས་གསང་རྒྱ་དམ་པོ་བྱས་པས། དེ་དག་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་བ་རེ་གཉིས་ཙམ་ཏེ། ཉེ་འཁོར་སྐུ་དྲག་ཚོས་གསོལ་བ་བཏབས་པ་བཞིན་ཁོང་གིས་གསང་བའི་རྣམ་ཐར་གྱི་བསྡུས་པའི་དོན་གོ་སླ་བར་སྦྱར་བ་ཞིག་ཀྱང་མཛད་སྣང་། ཁོ་བོར་ལས་སྐལ་བ་ལྡན་ནས་ཤོག་ནག་གི་གསེར་ཡིག་ལག་བྲིས་མའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་མཐོང་བའི་གོ་སྐབས་རེག་པ་དང་། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ནི་གསང་བའི་རྣམ་ཐར་ལས་བཤད་པའི་ལྷ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ཞལ་གཟིགས་པའི་གནས་ཚུལ་བྲི་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་མངོན། གསང་བའི་རྣམ་ཐར་དང་རང་རྣམ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དང་པོ་ནང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་གཉིས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཡིན་འདུག
༡ ཁོང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས།
ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་མི་སྣ་གཉིས་ཀྱིས་ཤུགས་ཆེན་རོགས་རམ་གནངས་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན(1595-1658)ཏེ་ཁོང་གི་མཚན་དངོས་ནི་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་དུ་འབོད་ནའང་། རྗེས་སུ་ཁོང་སྡེ་བའམ་སྡེ་སྲིད་དུ་གྱུར་བ་ནས་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་དུ་གྲགས། ཁོང་གི་མིང་གཞན་ལ་རྒྱ་ལེ་ཆོས་རྗེ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཁོང་ཉིད་རྒྱ་ལེ་ཞེས་པའི་ས་ཆ་སྟེ་ལྷ་སའི་ནུབ་ཀྱི་ཐོ་ལིང་ཞེས་པ་ནས་སྐྱེས་པས་ཡིན། ཁོང་ཉིད་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི(1589-1616)རིང་གི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱག་མཛོད་ཡིན། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཐུགས་ཐག་བཅད་རྗེས་ཀྱང་ཁོང་གིས་ཕྱག་མཛོད་ཀྱི་འགན་མུ་མཐུད་དུ་བཞེས། ཁོང་གི་ལས་ཐོག་གི་མིང་སྟེ་སྡེ་བའམ་སྡེ་སྲིད་ནི་དབྱིན་ཇི་སྐད་དུ་Regentཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་ནའང་། དེ་ཁོའི་ལས་ཁུར་དང་འཚམས་པའི་མིང་ཞིག་ཏུ་མི་འདོད་པར་རིམ་གྱིས་ཤེས་འོངས།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ནི་དགེ་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཧ་ཅང་ཟབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་སུ་ཁོང་གིས་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ཞལ་ངོར་བསྐོས་་ཤིང་། དགེ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དངོས་སུ་འཛུགས་མཁན་ནི་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ཡིན་པར་བཤད་ཆོག བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་རྗེས་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ཡང་སྲིད་འཛིན་གྱི་གོ་གནས་ནས་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་དུ་བྱ་བར་བྲེལ་བར་གྱུར།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་མཛད་འཕྲིན་འཕེལ་བ་ལ་ནུས་ཤུགས་གལ་ཆེན་ཐོན་པའི་མི་གཞན་ཞིག་ནི་དགེ་ལུགས་ལ་བློ་སེམས་དཀར་བའི་གུ་ཤྲི་ཧན(1582-1654)སྟེ། སོག་པོའི་ཨོ་རོལ་ཚོ་བའི་ཧོ་ཤོད་ཀྱི་མི་ཡིན། ཁོ་རང་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚོ་ལ་དད་དམ་འགྱུར་མེད་ཡིན། ཁོས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་མ་གྲོས་པར་བེ་རིའི་རྒྱལ་བོ་དོན་ཡོད་དྲག་པོའི་དཔུང་གིས་བཅོམས་རྗེས་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་དང་མཉམ་གྲོས་ཀྱིས་1639ལོར་ཁོའི་དབང་དུ་གཏོགས་པའི་བོད་སོག་དམག་ཁྲིད་དེ་གཙང་བ་རྒྱལ་བོ་ཕམ་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་གཙང་རྒྱལ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་བོའམ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རང་རྣམ་དུ་གཙང་བ་སྡེ་སྲིད་དུ་(1621-1642)འབོད་པ་ཁོང་ནི་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གྱི་མོས་མཐུན་འོག་གུ་ཤྲིར་གྱི་དམག་གིས་གོ་གནས་ཕབ་པ་ཡིན།
1642ལོ་གཙང་བ་རྒྱལ་བོ་ཕམ་རྗེས་གུ་ཤྲི་ཧན་གྱིས་རྒྱལ་ཁའི་གསོལ་སྟོན་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེ་ནས་བསྡུས་ཤིང་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའི་འབངས་རྣམས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ།
གུ་ཤྲི་ཧན་ནི་སོག་པོ་ནས་གནས་སྤོས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་པོར་སླེབས་པའི་ཧོ་ཤོད་པའི་རྒྱལ་བོ་ཡིན་ལ། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚོས་ཁོང་ཉིད་ལ་རྒྱུན་པར་༼ རྒྱལ་བོར་༽འབོད་པ་ནི་ཁོང་ཉིད་སོག་པོའི་ཚོ་བ་ཧོ་ཤོད་ཐིའི་རྒྱལ་བོ་ཡིན་པའི་སྟབས་ཡིན་པ་ལས། དེང་གི་ལོ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཡིན་པས་མ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ། གུ་ཤྲི་ཧན་ནི་དད་པ་བརྟན་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བར་ཐེ་གཏོགས་པའི་དན་རྟགས་སོགས་ཡེ་ནས་མེད། ཁོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཁོང་གི་བླ་མའི་སྐུ་གཡོག་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་རྒྱུ་དང་གལ་ཏེ་དགོས་དབང་བྱུང་ན་དམག་སོགས་མངགས་ནས་སྐུ་དོན་སྲུང་རྒྱུ་དེའོ།།
ཁ་ཅིག་གིས་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་སྡེ་སྲིད་དུ་བརྐོས་པར་༼ སི་ཐ་ཨེན།།1981:55 ༽འདོད་མོད། རང་རྣམ་དུ་དེའི་སྐོར་མི་གསལ། གུ་ཤྲི་ཧན་ནམ་རྒྱུན་གུང་དཀར་རྫོང་ནས་བསྡད་དེ། ལྷ་སར་སླེབས་དུས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ནམ་རྒྱུན་བཞུགས་གནས་དགེ་ལྡན་ཁང་གསར་ནས་བསྡད། 1654ལོར་ཁོ་རང་གནས་འདི་ནས་ཚེ་ཡི་འཕེན་པ་རྫོགས། ཁོའི་བཙུན་མོ་ཆུང་བ་ཏ་ལི་གུན་ཆི་རྒྱ་མཚོ་ལ་བུ་གཉིས་སྐྱེས་བ་ནི། བསྟན་འཛིན་ཏ་ཡན་རྒྱལ་བོ་དང་བསྟན་འཛིན་ཏ་ཡན་ཧན་གཉིས་ཡིན། གུ་ཤྲི་ཧན་བུ་གཞན་བརྒྱད་ཡོད་པ་རྣམས་བཙུན་མོ་གཞན་གཉིས་ལས་སྐྱེས་བར་གྲགས། ཤུ་ཤྲི་ཧན་འདས་རྗེས་ཁོའི་བུ་ཆེ་བ་བསྟན་འཛིན་ཏ་ཡན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་པའི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། 1658ལོར་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚོས་ཁོ་ལ་རྒྱལ་བོའི་མིང་ཙམ་གྱིས་ཆོ་ལོ་བསྩལ་བ་ནི་ཁོང་གིས་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྩལ་བ་ཡིན་ལ། བསྟན་འཛིན་ཏ་ཡན་གྱིས་བྱང་ཐང་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་པ་ལས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བར་འབད་པར་མ་མཐོང་།
བསྟན་འཛིན་ཏ་ཡན་ཧན་གྱི་བུ་དཔོན་མཁའ་འགྲོ་བློ་བཟང་བསྟན་སྐྱོང་གིས་ཁམས་རྫ་ཆུ་ཁ་ནས་སྲིད་དབང་བཟུང་ལ། རང་རྣམ་དུ་ཁོང་གིས་མཁའ་འགྲོར་འབོད་ལ་ཁོ་ནི་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་འདོད་སྐོང་ཕྱིར་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བར་འབད་པའི་སྐྱ་བོ་ཞིག་གོ། ཁོང་གིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་བཞིན་ཁམས(རང་རྣམ་དུ་འབར་ཁམས་སུ་བཤད་འདུག)་སུ་སྲིད་བཟུང་བར་མངོན། 1660ལོར་ཁོང་གི་ཁམས་ལི་ཐང་དགོན་ཏེ། རྒྱལ་དབང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་1580ལོར་བཏབ་ཅིང་ཁམས་བེ་རིའི་རྒྱལ་བོ་དོན་ཡོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་དཀའ་ལས་འཕྲད་པའི་དགོན་པ་དེ་བཟུང་ཞིང་། 1664ལོ་མཁའ་འགྲོས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་གསོལ་འདེབས་འབྲི་དགོས་པར་སྐུལ་བ་བཞིན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་དང་དུ་བླངས་ཤིང་མཁའ་འགྲོའི་རིས་མེད་ལྟ་བར་བསྟོད་བསྔགས་མཛད་འདུག
རྗེས་སུ་མཁའ་འགྲོ་ཀརྨ་པ་ལའང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་བ་ཁོའི་གཉེན་འབྲེལ་མཚོ་སྔོན་པོའི་སོག་པོ་ཚོས་ནི་སྐབས་དེར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བས། 1673 ལོར་མཚོ་སྔོན་པོའི་གཉེན་ཉེ་སོག་དམག་གི་རྫ་ཆུ་ཁ་བསྐོར་ནས་ཁོ་རང་བཀྲོངས། ཕུ་ནུ་ནང་འཁྲུག་གི་དོན་རྐྱེན་འདི་ལ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཟུར་གྱིས་ཟ་བའི་ཚིག་གིས༼མཁའ་འགྲོ་དང་སྒར་བ་སྐུ་གཉེར་འབྲེལ་བ་སོགས་སྐྱེས་འདོད་བྲག་ལ་ཤུག་པའི་དཔེས་རང་ཕྱོགས་ཞྭ་སེར་ཅོད་པན་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྐུ་ཆགས་བདོ་བའི་མི་སྲིད་པ་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་རྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དཔོན་གྱི་གདུང་ལ་གླང་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་འབྱུང་བ་བཞིན། ཤ ༣༧༥ ༽ ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས་ན་རྒྱུ་མཚན་ནི་གི་ཤྲི་ཧན་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་མཁའ་འགྲོ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དེ་འདྲ་མཚར་དུ་མི་འཛིན་པར་བཤད་ཡོད།
གུ་ཤྲི་ཧན་དང་སྡེ་བ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གཉིས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་ནི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྲིད་དབང་གི་རྩ་བར་གྱུར་ཡོད། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མི་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མཆོད་ཡོན་དུ་བཤད་ལ། སྐབས་དེར་སྲིད་ན་མཐོ་བའི་ཁོང་ཉིད་མཆོད་ཡོན་དུ་ཚུད་པར་བཤད་མེད། 1685ལོར་སྡེ་བ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་འདས་རྗེས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་དངོས་སུ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཐོག་མར་བཞེས་ཡོད། སྐབས་དེར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་རོགས་ནི་སྡེ་བ་ནོར་བུ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་མོད། ཁོའི་སྐོར་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཉུང་ལ། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་མཚོན་ན་ཁོ་ནི་སྲིད་ཀྱི་གྲོས་གཞི་འདོན་མཁན་དང་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་པའི་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་འདུག ཁོ་རང་སྡེ་བ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གྱི་སྤུན་ཡིན་པས་ན་སྲིད་སྐྱོང་གི་ལུགས་ལ་ཁོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་པའང་གསལ་བོ་རེད། སྡེ་བ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གྱི་སྐབས་སུའང་ཁོས་སྲིད་ཀྱི་སྲི་ཞུ་མང་དུ་བསྒྲུབ་བ་སྟེ། འབྲུག་པར་འཐབ་སྐབས་ཀྱི་དམག་དཔོན་མཛད་པ་སོགས་ཡིན། གང་ལྟར་ཁོ་རང་ཕྱི་ནང་མི་མཚུངས་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ནའང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོ་རང་སྲིད་ཀྱི་དཔོན་པོ་རབ་ཅིག་བྱུང་བར་རེ་བ་བརྒྱབ་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་ལ་1659ལོར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོ་རང་སྡེ་བར་དངོས་སུ་བསྐོས། ཡིན་ནའང་། རིང་བོ་མ་འགོར་བར། ཁོ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྡུག་པོར་གྱུར་བས། སྡེ་བ་ནོར་བུས་སྔོན་སྲིད་དབང་བཟུང་མྱོང་བའི་གཞིས་ཀ་བསམ་འགྲུབ་རྩེ་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ་ཁོང་གི་སྲིད་དབང་ལ་ངོ་རྒོལ་བའི་གྲབས་བཤམས་པ་ཤེས་པས། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོང་གི་ལྐོག་ཇུས་མགོ་མནན་མོད། རྗེས་སུ་སྡེ་བ་ནོར་བུར་གང་འདྲ་བྱུང་སོང་བ་རང་རྣམ་དུ་གསལ་བོར་བཤད་མེད།
1660ལོར་གནས་ཚུལ་ཞི་འཇགས་སུ་སོང་རྗེས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ(1668ལོར་འདས)སྡེ་བར་གསར་དུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་ཅིང་། འདི་ཉིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བཟུང་ཁོང་གི་ཞབས་ཞུར་བཞུགས་མྱོང་། སྡེ་བ་འདི་ཉིད་གྲོང་སྨད་ཅེས་པའི་ཁྱིམ་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི(1653-1705)ཡབ་མེས་ཡིན་འདུག 1652ལོར་ཁོ་དང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་གཙོ་བྱས་ནས་པེ་ཅིང་མན་ཆིན་གོང་མར་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་སུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་མཇལ་འཕྲད་དེ་ཡིན། རང་རྣམ་དུ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོ་ལ་ཇེ་སང་སྡེ་བ་ཞེས་ཁོ་རང་སྡེ་བར་མ་བསྐོས་གོང་གི་མིང་གིས་འཛིན་པར་བྱེད། སྡེ་བ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་གཤེགས་པའི་རྗེས་ནས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རིང་ལ་སྡེ་བ་གསུམ་ཙམ་བསྐོ་བཞག་བྱས།
དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་སྡེ་བ་ཕྱི་མ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི་མི་སྐྱ་སྡེ་བར་བཞུགས་མྱོང་མཁན་གཅིག་པོ་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་པའི་སྡེ་སྲིད་ཡིན། 1682ལོའི་ཟླ་2པའི་ཚེས25ཉིན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཁོང་གི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ལོ་བཅུ་བཞིའི་བར་སྟེ། ཏཱ་ལི་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་གཏན་ཡོང་བའི་བར་གསང་རྒྱ་བྱས། རང་རྣམ་གྱི་གླེགས་བམ་དང་པོ་སྟེ་འདིར་དབྱིན་སྐད་དུ་ཕབ་པའི་ནང་དུ་ཁོང་སྐུ་ཚེའི་མཐའ་མའི་མཛད་པ་དག་གླེང་བརྗོད་བྱས་མི་འདུག
༢ ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ།
ཀརྨ་ཞྭ་ནག་བཅུ་བ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་(1604-1674)ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཞིག་སྟེ། ཁོང་གི་དུས་ཚོད་རིང་བོར་བྲིས་པའི་ཐང་སྐུ་དག་མཇལ་བ་ཚོར་རིན་མེད་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བཞིན་ཡོད་འདུག ཀརྨ་བཅུ་བ་ལྟ་བུའི་བླ་ཆེན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཁོ་རང་ནི་ཁེངས་སྐྱུང་ཞི་དུལ་གྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་སྟེ། འཐུང་ཆུ་རང་གིས་བླངས་ནས་གྲྭ་མང་ལ་ཇ་སྐོལ་བ་དང་རྡོ་དང་ས་རང་གིས་སྐྱེལ་ནས་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པ་སོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་མཐོང་ཐུབ། གཞན་ཁོང་རང་ནི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཁ་ཡ་མི་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་འདུག་མོད། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་གཙང་པའི་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྙོག་དྲར་ཚུད་དེ་གཙང་རྒྱལ་ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ(1550-1620)གྱི་དུས་དང་དེ་ལས་ཀྱང་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི(1621-1642)དུས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་ཐར་ཐབས་མེད་པར་གྱུར། ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོ་དང་ཁོང་གི་སྲིད་གཞུང་གིས་གསར་དུ་དར་བའི་དབུས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་དེའི་རྒྱབ་རྩ་ཕྱི་ཕྱོགས་སྟོབས་ཤུགས་སོག་པོ་ཧོ་ཤོད་ཐི་སོགས་ལ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ངོ་རྒོལ་དྲག་པོ་བྱས། 1616ལོ་ཡས་མས་ཏེ། ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ༡༢སྟེང་དུ་ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སེར་ཕྲེང་དང་བཅས་ཕོ་བྲང་བསམ་འགྲུབ་རྩེར་གདན་དྲངས། ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པའི་སྦྱོར་བ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པ་མང་བོའི་མདུན་ནས་བརྗོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཙང་གཞུང་གི་དགེ་ལུགས་དགྲར་འཛིན་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་མི་འཐད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱང་བྱས་འདུག གང་ལྟར་ཁོང་བསམ་འགྲུབ་རྩེའི་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཁོང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་དེ་དགེ་ལུགས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་བཏངས་ཤིང་། ལྷག་པར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་སྒེར་གྱི་འགྲན་འཛུགས་མཁན་ལྟ་བུར་གྱུར། སྐབས་དེར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནི་འབྲས་སྤུངས་ཁྲི་བ་ཙམ་ཡིན་ནའང་མ་འོངས་པར་བོད་སྤྱིའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས་གསལ་བོར་མངོན། 1634ལོར་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ལྷ་སར་བྱོན་དུས་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚོར་འཕྲད་མྱོང་མོད། དུས་དེར་དམིགས་ཡུལ་སོགས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན། 1640ལོར་ཁོང་ཉིད་སླར་ཡང་ལྷ་སར་འབྱོར་མོད་དུས་དེར་ཕན་ཚུན་གྱི་འགལ་བ་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་བའི་དབང་གིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་འཕྲད་སྟབས་མ་བདེ། 1642ལོར་གཙང་བ་རྒྱལ་བོའི་སྲིད་ཕབ་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་མི་བསྣུབས་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཆབ་ཤོག་གི་ལམ་ནས་དེ་འདྲའི་བགྱི་སྦྱོར་རྩུབ་མོ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཁས་ལེན་གནངས་འདུག། དེ་ལྟའི་འགལ་བའི་དབང་གིས་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ཐོག་མར་ལྷོ་བྲག་དང་དེ་ནས་ཀོང་བོའི་ཕྱོགས་སུ་གཡོལ་བར་བྱས། རྗེས་ནས་རྒྱལ་ཐང་དང་འཇང་ས་དམ་གྱི་ཡུལ་སྟེ་དེང་གི་ནཱ་ཞིའི་རིགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཡོན་ནན་ནས་ཡུན་རིང་བཞུགས། ཁོ་རང་1673ལོའི་བར་དབུས་སུ་སླར་འབྱོན་པའི་སྐལ་བ་མ་ལྡན་ལ། ལོ་དེར་ཁོང་དགུང་ལོ༧༠བ་སྟེ། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀརྨ་བ་ཁོང་ཉིད་ལ་བསུ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནས་ཁོང་གཉིས་མཇལ་ཕྲད་གནང་བ་སོགས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དུ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད། ༼ གསོལ་ཇའི་ཐོག་སྐུ་ངལ་མི་ངལ་བའི་མཚོན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་དང་མཐུན་པའི་དྲི་བ་ཞུས་ཀྱང་། དྲུང་རམས་པས་ལན་ཕུལ་གསུངས་སོང་བ་བཞིན་འཕྲོས་གླེང་མང་དུ་བྱུང་། བོད་ཡིག་གི་ཤོག་གྲངས ༣༦༠ དེབ་གཉིས་པ། ༽ བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་རིག་མ་དང་རིགས་སྲས་ཁྲིད་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཀྱང་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་འདྲའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཁོང་གི་ཀརྨ་བའི་གཟི་བརྗིད་ལ་རྨ་མི་འབྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཀྱང་བཀོད་འདུག༼ དེབ་གཉིས་པ་ ༣༥༩ནས༦༠ ༽ བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཀརྨ་འདུས་སྤྱིའི་རེ་བ་ལྟར་ཁོང་གི་རིགས་སྲས་ནོར་བུ་བཟང་པོ་རྒྱལ་ཚབ་གྲགས་པ་ཆོས་དབྱིངས(1617-1658)ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནངས། ༼ དེབ་གཉིས༥༠༥ནས༦ ༽ རྒྱལ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཀརྨ་ཞྭ་ནག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་གཙོ་བོ་མཚུར་ཕུའི་ཁྲི་སྐྱོང་གི་འགན་བཞེས་བཞིན་དེའོ།།
༣ རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འབྲེལ་ཚུལ།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནི་གསང་བའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའི་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མཁན་(རེ་ཆེར་ཟིན། སི་ནེ་གྷེལ1968:196 )ཡོད་ནའང་། དེའང་ཡོངས་སུ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཁོང་རང་སྐུ་ན་གཞོན་པའི་དུས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཆེན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ(1561-1637)དང་ཟུར་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་(1604-1657)གཉིས་ལ་མཇལ་མྱོང་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་ཉིད་ཆུང་དུས་ཀྱི་ཁྱབ་ཆུང་ལ་རྩོད་པ་ཁོ་ནར་འབད་པའི་དགོན་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་སུན་སྣང་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པའང་གསལ་བོ་ཡིན། ཁོང་ཉིད་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཕྲད་དུས་སྔོན་གྱི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ལ་སྤྱོད་སྒོ་ཆུང་བའང་ངང་གིས་ཤེས་སོང་བར་བཤད། མཁས་གྲུབ་འདི་དག་དང་གསུང་གླེང་ཁ་བརྡ་བརྒྱུད་ནས་ཁོང་གི་བློ་སྒོ་ཕྱེ་བར་བཤད་པ་མ་ཟད། རྗེས་སུ་ཁོང་གིས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བའི་ཁུར་བཞེས་པའི་དུས་སུ་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་དག་སྣང་སྒོམ་པ་སོགས་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་ཅུང་དཀོན་པར་སྣང་། ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་ནས་ཁོང་གིས་ལྗོངས་འདིར་ངེས་པར་མཁོ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་མང་པོ་སྦྱངས་ཤིང་། རྗེས་སུ་ཁོང་རྙིང་མའི་གཏེར་སྟོན་གཏེར་བདག་གླིང་བར་(1646-1746)མཇལ་བར་མ་ཟད། དེའི་སློབ་མར་གྱུར། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རོགས་སྐྱོར་དང་བཀོད་འདོམས་འོག1677ལོར་སྨིན་གྲོལ་གླིང་བཏབས་པ་ནས་བཟུང་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའ་བསྐྱར་དར་གྱི་འགོ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར། ལྷག་པར་1610ལོར་གསར་འདེབས་མཛད་པའི་རྡོ་རྗེ་བྲག་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བོད་མིར་ཕན་པའི་བྱང་གཏེར་གྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་དག་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་གྲྭ་ཚང་ལ་ཕྱག་རྒྱུན་སྐྱོང་དུ་བཅུག ཁོང་གིས་མཛད་པ་འདི་འདྲ་གནངས་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བྱང་གཏེར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་རྒྱལ་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ(1550-1607)ཏེ། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འཁྲུངས་གཞིས་འཕྱོངས་རྒྱས་ཁྱིམ་མིའི་མག་པར་གྱུར་བ་དེལའང་འབྲེལ་ལམ་སྙམ་མོད་བདེན་དཔང་མི་རྙེད། ཡིན་ནའང་། ཁོང་རང་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་མཛའ་འབྲེལ་དམ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རྙིང་མ་ཁག་ཅིག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་བྱས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རྙིང་མའི་གཏེར་སྟོན་ལྷག་པར་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་སྡེ་བ་སྣང་རྩེའམ་ཞིག་པོ་གླིང་བ(1524-1583)དང་། དེའི་རྗེས་འབྲངས་པ་རྙིང་མའི་རྩོད་ཡིག་མང་དུ་འབྲི་མཁན་སོག་ཟློག་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན(1552-1624 འདི་ནི་གོང་ར་ལོ་ཙཱ་བའི་དགེ་རྒན)དང་། གོང་ར་ལོ་ཙཱ་བ་གཞན་ཕན་རྡོ་རྗེའི་(1594-1654)གསུམ་མོ།། ལྷག་པར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གོང་ར་ལོ་ཙཱ་བ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལར་ཕེབས་སྐབས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་མི་བཟོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྲིས་འདུག རྙིང་མའི་མཁས་པ་འདི་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་དེ་བོད་ལས་དགེ་ལུགས་གཙོ་བོར་ཆགས་པའི་འབྲས་ལྗོངས་སུ་དར་ཆེ་བ་དང་། རང་རྣམ་དུ་མཁས་པ་འདི་གསུམ་གྱི་མིང་རྒྱུན་པར་སྣང་སོག་གོང་གསུམ་དུ་འབོད།
༤ བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ།
གཙང་བ་རྒྱལ་བོའི་མནའ་འབྲེལ་བེ་རེ་རྒྱལ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ནི་བོན་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཁོང་གི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཐོག་མར་བོན་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པར་ཡིད་གཟབ་གནང་ཡོད་མོད། གང་ལྟར་ཁོང་ཉིད་ཆོས་ལུགས་འདིར་སྦྱོར་བ་འཇམ་པོ་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ། ཁོང་ཉིད་གདོད་མའི་ཡུལ་གྱི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་ག་དད་མོས་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་པའང་ཧ་ཅང་གསལ། ཁྱད་པར་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་ག་སོགས་ལའང་དགའ་བོ་ཡོད་འདུག ཁོང་གིས་བོན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་དག་རྒྱུན་པར་ཟམ་མ་ཆད་པར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་རིམ་གྲོ་སྒྲུབ་པར་གདན་དྲངས་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་འདི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་ལྷག་པར་གསལ། འདི་དག་གི་གྲས་སུ་ལྷ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་སྟོད་ལུང་ཞང་སྟོན་ནས་སླེབས་པའི་ཞང་སྟོན་གསར་བ་སྐུ་མདུན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབོད་པའི་བོན་པོ་ཞིག་ཡོད་འདུག ཁོ་རང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་སྒེར་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཆེ་བས་ལྷ་སར་ཡོད་དུས་ག་དུས་མཇལ་ནའང་བཀག་རྒྱ་མེད་པ་གསལ། ཡིན་ནའང་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདིའི་སྐོར་མི་གསལ། ཁོང་ནི་དོན་དངོས་སུ་ཁམས་བེ་རེ་རྒྱལ་བོའི་དབུ་བླ་དང་ཁོང་གི་རིག་མའང་རྒྱལ་བོའི་གཉེན་ཉེ་ཡིན་འདུག། དེའི་ཕྱིར་གུ་ཤྲི་ཧན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་དུ་ལྷག་སྐབས་ཁོ་རང་སེམས་ཁྲལ་བྱུང་ནའང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོ་རང་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཁག་ཁུར་ཡོད། 1679ལོར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སྡེ་བ་བསྐོ་བཞག་གི་བཀའ་རྒྱའི་ནང་དུ་བོན་ཆོས་ནི་བོད་ཀྱི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་སྐྱོང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲས་སུ་ངོས་ལེན་དངོས་སུ་བྱས་ཡོད། བཀའ་ཡིག་དེར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དངོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མནན་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཤར་ཕྱོགས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་སུམ་སྐས་གྱང་ངོས་སུ་འཁོད་ཡོད། (རེ་ཆར་ཟིན། 1988:441)
༥ རྟག་བརྟན་སྤྲུལ་སྐུ།
སྐབས་དེའི་གཙང་བ་རྒྱལ་བོ་ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་རྟག་བརྟན་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐར(1575-1634)འབོད་པས་1615ལོར་གསར་དུ་བཏབས། རིང་བོ་མ་འགོར་པར་ཇོ་ནང་གི་གདན་ས་གཙོ་བོར་གྱུར། ཆོས་བརྒྱུད་འདི་དང་གཙང་གཞུང་གི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས། 1642ལོའི་རྩོད་རྙོག་གི་རྗེས་ནས་གྲུབ་མཐའ་འདི་ཡུལ་དབུས་ནས་ཉམས་པར་གྱུར། རྗེས་འཇུག་ཁག་ཅིག་ཛམ་ཐང་ལ་ཕྱིན་ནས་དགོན་པ་མང་དུ་བཏབས། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལ་སྡང་བོ་བྱེད་པ་སོགས་ཡི་གེ་མང་དུ་མཐོང་མོད། དེང་གི་ཡིག་ཁུངས་ལས་དེ་འདྲའི་རྟགས་མཚན་མཐོང་དུ་མེད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ཇོ་ནང་མཁས་གྲུབ་དག་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཇོ་ནང་མཁས་པ་འཇམ་དབྱངས་དབང་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ(མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན། 2005:96-97)ལྟ་བུ། ཡིན་ནའང་། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རྟག་བསྟན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་ཁག་ཅིག་ལ་དགག་པ་བཏངས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་རྩོམ་ལ་དེ་འདྲའི་མོས་པ་མེད་ཚུལ་ཀྱང་བརྗོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་རྟག་བརྟན་སྤྲུལ་སྐུས་རང་ཉིད་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་འདེབས་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བ་ཤེས་ཐུབ།
1650ལོར་འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་སྐུར་(1635-1723)འབོད་པ་རཏྣ་པཛྲ་སོག་པོའི་ཁལ་ཁའི་རྒྱལ་སྲས་སྐུ་ན་ཕྲ་མོ་དེ་ལྷ་སར་འབྱོར། ཁོང་གི་བྱིས་དུས་ཀྱི་མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ(རཏྣ་པཛྲ)ཞེས་སམ་སྐྲིཏའི་སྐད་ལས་བྱུང་ཞིང་། ཁོང་ཉིད་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་སྤྲུལ་སྐུར་བཤད་བཞིན་ཡོད། དེ་འདྲའི་དབང་གི་འབྲས་སྤུངས་དགོན་གྱིས་ཐོག་མར་བསུ་བ་བྱས་མེད་ནའང་། གང་ལྟར་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ་ཁོ་རང་གིས་རང་ཉིད་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྤྲུལ་བ་བཤད་པས་ན། རྗེས་སུའང་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པས་ཀྱང་ཁོང་ཉིད་བསུ་བའི་ཆོ་ག་བཤམས། ཁོང་གིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་སློབ་གཉེར་གནངས། འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་སྐུ་རྟག་བརྟན་དམ་ཆོས་གླིང་སྟེ། 1650ལོར་དགེ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་བསྒྱུར་བའི་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་ཤེས་ཐབས་བྲལ། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་སྐུ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་སྐྱེ་བར་ངོས་འཛིན་གནང་མཁན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་པར་བཤད་མོད། ཁོང་གི་རང་རྣམ་དུ་འདིའི་སྐོར་མེད་པས་དེ་འདྲ་མིན་པ་ཤེས། འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བླ་སློབ་འབྲེལ་བ་དེ་རྒྱུན་རིང་བོར་གནས་པར་གྱུར་ལ། འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྱིར་སོག་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་རྗེས་སུ་ཁལ་ཁའི་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཧོ་ཐོག་ཐུག་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོར་ཆགས་ཤིང་། ཁོང་ཉིད་སོག་ཡུལ་ཁལ་ཁའི་ཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་ཏུ་རིམ་གྱིས་གྱུར་ཡོད།
༦ རང་རྣམ་གྱི་རྩོམ་གཤིས་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པ།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་གི་རྩོམ་གཤིས་ནི་དགེ་ལུགས་བླ་མ་དག་དང་ཁྱད་པར་ཁོང་གི་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་གསལ་ཏེ། ཁོང་ཉིད་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡངས་ཤིང་། གང་ཟག་སུ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་མི་གཤིས་ཅན་ཞིག་ཏུ་འཁུམས། ཁོང་གིས་རང་ལས་དམན་པའམ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཐོབ་ཐང་མེད་པའི་མི་དག་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུས་སྐབས་དེར་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་གྲྭ་བ་ཚོས་ཁོང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁོང་གིས་སྐར་རྩིས་སོགས་མི་སྐྱ་མཁས་པའི་མདུན་ནས་སྦྱོང་སྐབས་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་མཛའ་འབྲེལ་སྟོན་པའི་སྐབས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་མཁན་བྱུང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན་འདི་དག་ནི་ཁོང་གི་རྩོམ་གཤིས་སྐབས་དེའི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ལྟར་དོན་བསྐྱར་བ་དང་ཚིག་སྐམ་ཅན་དུ་མ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་བཤད་ཆོག རང་རྣམ་དུ་ཁོང་གིས་རྩོམ་རིག་བརྡ་ཆད་མང་དུ་མ་བཀོལ་བར་ཡུལ་དང་ལུང་བའི་སྐད་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་བརྡ་གསལ་བོ་འཕྲོད་པར་འབད་པར་བརྩོན་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གིས་གསལ།
རང་རྣམ་དུ་ཁོང་གིས་སྤྱད་པའི་ཐ་སྙད་དག་ནི་ནང་དོན་གོ་དཀའ་བའི་བརྡའི་བང་མཛོད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་ལ། དེ་དག་ནི་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་དང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཏེ་བོད་དབྱིན་ཚིག་མཛོད་དྲ་བཤེར་མ་ལག་སོགས་སུ་རྙེད་མི་སྲིད། བརྡ་ཆད་མང་ཤོས་ནི་ཡུལ་སྐད་ཁོ་ནར་ཟད་པས་དོན་མི་གསལ་བ་ལ། དེ་དག་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ཕབ་པར་ཐ་སྙད་མང་པོ་དོན་དང་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་འབད་པ་ལས་ཇི་བཞིན་བསྒྱུར་བར་རྔོ་ཐོགས་དཀའ་བར་འདུག རང་རྣམ་འདི་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་ལས་གཞན་ཞིག་ནི་དཔེ་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྐབས་དཔེ་ཆོས་མང་དུ་བཀོལ་བར་བྱེད། སྐབས་ཐོབ་ངེས་གཏན་གྱི་དོན་རྣམས་ད་ལྟ་གྱ་ཚོམ་ཅན་དང་སྐབས་དེའི་གཏམ་དཔེ་སོགས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་བོར་བེད་སྤྱོད་མེད་པས་ན། ཁོང་གིས་རང་རྣམ་དུ་བེད་སྤྱོད་མཛད་པའི་ཚིག་རྣམས་རང་རྣམ་འདི་ཁོ་ནར་མ་གཏོགས་གཞན་དུ་བཀོལ་སྲོལ་ཆད་པ་སོགས་མང་ངོ།
དེ་ལས་ཀྱང་སྤྲོ་སྣང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ནི་ཁོ་རང་ས་ཐག་རིང་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་ཀྱི་འབུལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཐོ་ཡིག་ཏེ། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་རང་མན་ཇི་གོང་མ་ཧྲོན་ཀྲིས་(1644-1661)གདན་དྲངས་ཏེ་པེ་ཅིང་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རེད། ཁོང་ཚོར་ལམ་ནས་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ལ་ཨ་མདོའི་བོད་དང་། སོག་པོ། མན་ཇི། རྒྱ། ཧོར་སོགས་ཀྱི་ཕུལ་བའི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཇ་དང་། དར་དང་རྟ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོང་གི་རང་རྣམ་རྩོམ་སྐབས་ཁོང་ཉིད་རྣམ་ཐར་རྩོམ་པའི་ལས་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་སྐབས་དེར་ཁོང་གི་ཁྱོན་རྣམ་ཐར་བཅུ་གཉིས་ལྷག་མཛད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་ཁོང་གིས་བླ་མ་དག་གི་རྣམ་ཐར་དང་། གཞན་ཁོང་གི་སྐུ་ཕྲེང་སྔོན་མ་གཉིས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི(1543-1588)རྣམ་ཐར་1654ལོར་མཛད་ཅིང་། གཞན་བཞི་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ཀྱང་མཛད་ཡོད། འདི་རྩོམ་དུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་དེ་འདྲ་གསལ་བོ་ཤེས་དཀའ་ནའང་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་1652ཡས་མས་སུ་ཁོང་ཉིད་རྒྱ་ནང་དུ་ཆིབས་སྐྱོད་སྐབས་ཨ་མདོ་ཙོང་ཁའི་མགར་ཐང་མར་ཁུའི་མཚོ་མོ་ནས་གྲུབ་པར་གསུང་འདུག གཞན་ཁོང་གིས་1654ལོར་ཁོང་གི་བླ་མ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསང་རྣམ་མཛད་ཡོད་ལ། 1644ལོར་ཁོང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགེ་རྒན་གླིང་སྨད་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ(1573-1646)་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་གཞན་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་འགའ་ཡང་མཛད་འདུག ཁོང་གིས་མཛད་པའི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བླ་མ་དག་གི་རྣམ་ཐར་ནི་ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་དག་ཏུ་བརྩི་དགོས་པ་བསྙོན་དུ་མེད།
རྩོམ་པ་ནི་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནམ་རྒྱུན་མོས་པའི་མཛད་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་སྟེ། ཁོང་ཉིད་གང་དུ་ཆིབས་སྐྱོད་གནང་ནའང་ལམ་སྐབས་གང་ནས་སྒར་བཏབ་མལ་གསོ་མཛད་སྐབས་ཁོང་གི་གུར་དུ་ཐོག་མར་ཡི་གེ་འབྲི་སའི་སྒྲོམ་ཅོག་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་གནང་འདུག
༧ རྣམ་ཐར་དང་རང་རྣམ།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་གིས་རང་གི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདིའི་མཚན་ལ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་འདོགས་པར་མཛད་ལ། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་འགོར་བོད་ཀྱི་རྒྱ་གར་སྐད་ལ་མཁས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱི་སམ་སྐྲིཏའི་སྐད་ཀྱི་ཨ་བ་དཱ་ན་ཞེས་པའི་སྐད་དོད་འདི་རྟོགས་བརྗོད་དུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར། ཐ་སྙད་འདི་ནི་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྐབས་སམ་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་དུ་བཤད་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་དུ་འབྱུང་བར་བཤད་ལ། བོད་སྐད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ནི་རྟོགས་པར་བརྗོད་པའི་བསྡུས་ཚིག་ཡིན། དོན་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པའི་དོན་ཡིན། དེ་འདྲའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་མང་ལ། དེའི་དོན་གྱི་འཇོག་སྟངས་སོགས་ལ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་ཡོད། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཁོ་རང་གི་མི་ཚེ་ཕྱི་དྲན་གྱིས་བརྗོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདིར་རྣམ་ཐར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མ་སྤྲོ་བ་ནི། རྣམ་ཐར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་རྒྱུན་པར་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་སྐྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གོ་བ་དང་། ཁོང་ཉིད་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་གཏན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའོ།། རང་རྣམ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་རྣམ་ཐར་གྱི་ཚིག་བསྡུ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེང་གི་དུས་སུ་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ཨ་ཐོ་བྷ་ཡ་གྷི་ར་ཧྥིསautobiographyཞེས་པ་འདི་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་འདི་ནི་རྣམ་ཐར་ལས་ཉིན་རེའི་ཐོ་ཡིག་ཟིན་བྲིས་ལྟ་བུར་ཆགས་འདུག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཁོང་གི་ཉིན་དང་ཟླ་བ་ལོ་ལྟར་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་བསྟར་ཆགས་སུ་བྲིས་ཡོད་པས་ཡིན། འདི་ལྟར་བྲིས་པས་རང་རྣམ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་མོད། རང་རྣམ་རྐྱང་བར་འགྲོ་བའི་ངེས་པའང་མེད་པ་འདྲ། ཁོང་གི་བརྗོད་སྟངས་དེ་དོན་གྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ལན་རེར་མ་གཏོགས་མེད་པས། དེ་ནི་ཉིན་ཐོ་དང་རྣམ་ཐར་གཉིས་ཀའི་ཆ་འདྲེས་མར་བརྩི་ཆོག རྩོམ་ལུས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་གཏན་མེད་ལྟར་རེད།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཁོང་གི་མི་ཚེ་ནི་རོལ་རྩེད་ལྟ་བུར་གསུངས་ལ། མི་ཚེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་དང་འཁྲུལ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་བཤད། ཡིན་ནའང་། འདི་ལས་ཁོ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་གིས་ལོ་ཚིགས་མ་འཛོལ་བར་དོན་གྱི་ཕྲེང་བ་ལུ་གུ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པའི་རྩོམ་སྟངས་འདི་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དྲི་བར་ལན་ལྡོན་པའི་འདུ་ཤེས་མཚོན་ནོ།།
༨ སྐུ་བརྙན།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བརྙན་ཐང་ག་སོགས་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད་ནའང་། དེ་དག་ལས་ང་ཚོས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུའི་སྣང་བརྙན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐབས་བྲལ། ཐང་ག་ཁ་ཤས་སུ་ཁོང་ཉིད་གཟབ་ནན་དང་སྐྱོ་ཤས་ཀྱིས་བཞུགས་ཤིང་དབུ་སྐྲ་བཞར་བའི་གྲྭ་བ་དཀྱུས་མའི་ཚུལ་འཛིན་པར་བཞེངས་ཡོད་ལ། ཁོང་གི་རང་རྣམ་གླེགས་བམ་དང་པོར་1660ལོར་ཁོང་གི་ཟངས་སྐུ་ལྔ་བཞེངས་ནས་གཞན་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་བར་བྲིས་འདུག་ལ། 1664ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་གསེར་སྐུ་ཞིག་བཞེངས་ནས་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་སྐོར་བྲིས་ཡོད། རང་རྣམ་གླེགས་བམ་གསུམ་པར་ཁོང་གི་སྐུ་བརྙན་སྐོར་བདེན་དཔང་གི་སྐད་ཆ་ཁ་ཅིག་བརྗོད་ཡོད།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐང་ག་དང་སྐུ་གཟུགས་ཁ་ཅིག་ཏུ་སྨ་ར་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས་འདུག་མོད། བདག་གིས་དེའི་སྐོར་གྱི་ཡི་གེ་མཐོང་མ་སོང་། ཁོང་གི་སྐུ་བརྙན་མི་གཅིག་པ་ཞིག་ནི་བོན་དང་རྙིང་མའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་བསྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཁ་ཊམ་ཀ་རྩེ་གསུམ་མ་ཞིག་ཁོང་གི་སྐེད་དང་ལྟོ་བ་ཡན་ལ་ཕྱག་གི་འཆང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཁོང་གི་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེན་སྟོབས་ཅན་ཚོར་མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་འདུག རང་རྣམ་དུ་མངོན་པའི་ཁོང་གི་གཤིས་ཀ་ནི་ལས་ཚེགས་ལ་མི་འཛེམས་པའི་བརྟུན་པ་ཅན། ཁྲིམས་ནན་མོར་སྲུང་ལ་སྤྲོ་བས་བརྟས་པ། གཤིས་ཀ་འཇམ་ལ་དང་སྔོན་ལ་དཔོག་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་པ་ཞིག གཞན་གྱི་སྐད་ཆར་ཉན་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པར་བྱེད་མཁན་དང་ཐ་ན་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ལའང་ཞིབ་ཏུ་ཉན་མཁན། ཁོང་གི་སྲིད་དབང་ལ་མི་མཐུན་པར་བཤད་མཁན་དག་ལའང་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ། ཁོང་གི་མདུན་དུ་སླེབས་པའི་མི་སུ་ལའང་དོ་སྣང་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ1691-1693བར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས(1653-1705) ཆེད་དུ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཞུགས་སར་བཞེངས་ཤིང་། ཐོག་དགུ་བར་སྲི་ཞི་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་པའི་ཚོམས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བྱང་དང་། ཤར་དང་། ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་ནི་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་མཛད་རྣམ་དག་ཡིན། གྱན་ཐང་དེ་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་ག་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་ཁ་སྟེ་ལྷོ་ཕྱོགས་གྱང་ནས་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱས་ཡོད། (མཁར་རྨེའུ། 2005)པོ་ཏ་ལར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཚེ་མཚོན་པའི་སྐུ་ཐང་གཞན་ཡང་བཞུགས་འདུག
༩ ལོ་ཙཱ་བཤད་པ།
ཁོ་བོར་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་རྣམ་འདི་བསྒྱུར་བའི་ཀུན་སློང་ཡོད་པས་མིན་མོད་ལས་འཁྱུར་གྱི་ངལ་གསོའི་སྤྲོ་གསེང་གི་དགའ་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་དུམ་བུ་དུམ་བུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། བདག་རང་རང་རྣམ་འདི་ལ་སྤྲོ་བ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཡོད་དོན་ནི་ཁོང་གི་ལོ་ཚིགས་གསལ་བོར་བཀོད་དེ་དོན་གྱི་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་པས་ཀྱང་ཡིན། ཁོང་གི་རྩོམ་གཤིས་ཁོ་བོས་ཐོག་མར་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་གྱོང་ལ་དཀའ་བ་ཞིག་ཀྱང་མིན་འདུག བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རྙོག་དྲ་ཆེ་བའི་དོན་རྣམས་ཚིག་ཉུང་བའི་སྒོ་ནས་མཚོན་ཡོད་པས། ཀློག་མཁན་གྱི་མི་སྣའི་དབྱེ་བ་དང་སུའི་ངག་ནས་བྱུང་བའི་ཚིག་ཡིན་མིན་ཁྱད་པར་འབྱེད་བདེ་བོར་ཆགས་མེད་པ་མ་ཟད། དོན་མང་པོ་ཞིག་སླ་བར་བསྡུས་སྟབས་ཀློག་མཁན་དག་གི་་ཤེས་འདོད་ཀྱི་སྐོམ་པ་སེལ་ཐབས་བྲལ། གཏམ་རྒྱུད་དག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ཤོས་རྣམས་སྐབས་དེའི་རྩོམ་པ་པོར་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་སྐུངས་ནའང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་རྗེས་ཀྱི་དེང་གི་དུས་སུ་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོར་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་མེད། འདི་ནི་རང་རྣམ་འདིའི་ཞན་པའི་ཆ་གཙོ་བོའང་ཡིན་པར་འདོད། ཁོ་བོའི་འགྱུར་ཡིག་ཏུ་བྲི་བ་བོ་གང་ཟག་གི་མིང་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏངས་ནའང་བོད་ཡིག་གི་རང་རྣམ་དུ་བདག་སོགས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་བཀོལ་བ་ཉུང་ལ། མཚམས་རེར་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་མཆན་དུ་གསལ་བར་གཏོང་ཆོག་མོད། ཚིག་རེ་རེའི་བྱེད་པ་པོ་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་དགོས་ན་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྐྲག་ནས་མཆན་བུ་མ་བཏབས་སོ།།
༡༠ ཡིག་བསྒྱུར་དང་ཕབ་བསྒྱུར།
རང་རྣམ་དུ་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་དང་ས་མིང་ཧ་ཅང་མང་བས། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ན་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་ལ་ལས་སླ་བོའང་ཡིན་མོད། གནད་དོན་ནི་མི་མིང་ཧ་ཅང་མང་དྲག་པ་སྟེ། ཤོག་ངོས་གཅིག་ལའང་མི་མིང་དུ་མ་འབྱུང་བས་ན་བོད་ཀྱི་རིག་ཚན་འདི་དག་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་མཁན་ཚོར་མཚོན་ན་འདོན་འཛིན་གང་གི་ཐད་དུ་རྙོག་དྲ་ཆེ་བར་འདུག གཞན་དཀའ་རྙོག་ཞིག་ནི་ཡི་གེའི་ཚེག་ཁྱིམ་མང་པོའི་ནང་དུ་དབྱིན་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཆེ་འབྲི་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དཀོན་མཆོག་ལ། dKon mchog ལྟ་བུའོ།། བདག་གིས་མིང་དེ་དག་ལས་ཅུང་འཚམ་པ་དག་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། རྗེས་འཇུག་གི་སྐབས་སུའང་དབྱིན་ཡིག་གསལ་བྱེད kབེད་སྤྱོད་མ་བྱས་པར་gབེད་སྤྱོད་བཏངས་ཡོད་ལ། དཔེར་ན། Konchog ལྟར་འབྲི་བ་ལསKonchokལྟར་བྲིས་མེད་པ་དང་། bབེད་སྤྱོད་པ་ལས་གསལ་བྱེད་ pབེད་སྤྱོད་བཏངས་མེད་དེ། དཔེར་ན། Lhundrub ལྟར་འབྲི་བ་ལས Lhundrupལྟར་བྲིས་མེད། གཞན་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི g དང་ bགཉིས་བེ་ལེWylieཕབ་བསྒྱུར་སྐབས་སུའང་ཉེ་བོ་ཡོད་པས་ཡིན། གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ནི་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རང་རྣམ་དུ་མི་གཅིག་ལ་མིང་དུ་མས་འབོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། མཚམས་རེར་འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཤོག་ངོས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པས་ན། དེ་ནི་ཀློག་མཁན་ལ་མཚོན་ན་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་མི་རིགས་གཞན་པའི་མིང་སྟེ་སོག་པོའི་མིང་དང་རྒྱ་མིང་ལ་ལྷག་ཏུ་མང་། དེ་ལས་ཀྱང་དགོན་པའི་ལས་གནས་གོ་ཐོབ་ཀྱི་མིང་ངམ་གཞན་དག་ལའང་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་པས་ཁོ་ཚོའི་མིང་གི་ཐོག་མ་ནས་འཛིན་དགོས་སམ་ཡང་ན་མིང་གི་ཆ་ཤས་གཞན་གང་གིས་འཛིན་དགོས་པ་ཤེས་དཀའ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྐུ་དྲག་ལ་སྤྱོད་པའི་བདག་སྒྲ་ནས་དང་ཕའམ་བ་སོགས་ལའང་ངེས་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཅུང་ཟད་དཀའ་རྙོག་ཆེ། མཇུག་གི་བཤེར་མིང་གློ་འདོགས་སུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་མིང་རེའུ་མིག་དག་ཆ་ལྟར་བེ་ལེ་ལུགས་སུ་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ལ། ཁོ་བོའི་འགྱུར་རྩོམ་འདིའི་དམིགས་བྱ་གཙོ་བོ་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་སྙེགས་པ་ལས་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ཀློག་མཁན་ལ་བཀླག་བྱ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་དེབ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པར་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་དྲངས་པའི་གཞུང་གི་མཚན་བྱང་སོགས་གཞུང་དངོས་ཀྱི་མཚན་བྱང་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་འདིས་ཀྱང་ཀློག་མཁན་ལ་མཚོན་ན་ཅུང་ཁག་པས། ཁོ་བོས་གཞུང་མཚན་བྱང་དག་ཇི་བཞིན་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། གཞུང་གི་མཚན་བྱང་དག་སར་སམསྐྲིཏའི་སྐད་ལ་ཕབ་པར་བདག་ལ་དཀའ་ལས་མེད་དེ་རྒྱུ་མཚན་གཞུང་མང་དག་ནི་སྔོན་མ་སམསྐྲིཏའི་སྐད་ནས་བྱུང་བ་དང་། གཞུང་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་ནི་བདག་གིས་སམ་སྐྲིཏའི་སྐད་ལྟར་དུ་བྲིས་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ནི་མ་རྩ་ནས་སམ་སྐྲིཏའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པས་ཡིན། སམ་སྐྲིཏའི་སྐད་ཀྱི་གཞུང་གི་མཚན་དག་ལའང་དབྱངས་རིང་ཆ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱར་མ་ཐུབ་པ་བདག་གི་གློག་ཀླད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རབ་བྱུང་དང་། བཙུན་མ། སྐྱ་བོ་དག་ལ་སྡོམ་ལུང་སྦྱིན་སྐབས་སུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་མང་སྟེ། དཔེར་ན། བརྡ་ཆད་བསྙེན་རྫོགས་ལྟ་བུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་། འདི་འདྲའི་ཐ་སྙད་འབྱུང་བའི་སྐབས་བདག་གིས་སོར་བཞག་གི་ཐབས་སྤྱོད་པ་ལས་ལོ་ཙཱ་བྱས་མེད། དེབ་ཀྱི་མཇུག་གི་གློ་འདོགས་ཟུར་གཏོགས་སུ་བརྡ་ཆད་ཀྱི་དག་ཆ་ཇི་བཞིན་ཕབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ལ་འགྲེལ་ཡང་བརྒྱབ་ཡོད། དེ་དང་མཐུན་པར་བོད་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་རྩིས་གཞིའི་ཐ་སྙད་སྲང་སོགས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འགྲེལ་བཤད་ཀྱང་མཇུག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རང་རྣམ་རྒྱུན་པར་གྲྭ་ཚང་དུ་འབོད་པ་རྣམས་ནི། རྣམ་རྒྱལ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་དང་ལེགས་བཤད་ཆོས་འཁོར་གླིང་ལ་གོ་དགོས་ཏེ། འདི་གཉིས་ནི་སྐུ་སྒེར་ལ་གཏོགས་པའི་གྲྭ་ཚང་ཆུང་ཆུང་གཉིས་ཏེ་ཐོག་མར་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཡོད་ནའང་རྗེས་ནས་པོ་ཏ་ལར་སྤོས་ཤིང་། དེ་དག་གི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རྣམ་རྒྱལ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་ལ་ནམ་རྒྱུན་གྲྭ་ཚང་གཅིག་པོའི་མིང་གིས་འབོད་པས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་འགྱུར་ཡིག་ཏུ་གྲྭ་ཚང་སྟེ། དབྱིན་ཡིག་ཏུ་collegeཞེས་བསྒྱུར་མོད། རྣམ་ཐར་དུ་ཁོང་གིས་མཚམས་རེར་གྲྭ་ཚང་གི་མཚན་ཧྲིལ་བོར་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ།།
ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་གྱི་མིང་འཛིན་ཨ་རྡོར་དུ་འབོད་པས་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ༩ཚེས༢ཉིན་བདག་གི་མཆེད་གྲོགས་དམ་པ་ཧྲང་ཧེ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་འཇམ་དབྱངས་སྐྱབས་སམ་ཉོའུ་ཧོན(牛宏)ལགས་ཀྱིས་མཁས་པ་མཁར་རྨེའུ་དབྱིན་འགྱུར་མའི་ལྔ་བ་ཆེན་མོའི་རང་རྣམ་ཅིག་ཨ་རི་ནས་བླུས་ཏེ་ཡུམ་སྐྱབས་ལགས་ལ་ཕུལ་བའི་ཞོར་དུ་ཁོ་པ་དང་བཅས་པའི་གྲོགས་འགའ་ལའང་པར་ལོག་བརྒྱབ་པའི་དེབ་རེ་གནངས་པ་ལ་རྐྱེན་བྱས། རང་གིས་ཀྱང་སློབ་སྐབས་སྔོན་མར་༢༠༡༦ལོའི་དངོས་གཞི་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་ཆབ་ཤོག་ཁྲིད་ཁུལ་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་དེབ་དང་རྩོམ་ཡིག་དག་ལས་རྩོམ་ཡིག་འདིར་མཁས་པའི་གཏམ་ཡིད་རྟོན་འཕེལ་བ་མང་བར་བསམ་ནས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ལས་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་ཕབ་པའི་དགེ་བས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལམ་ལས་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྨོན་ནོ།།


c: text/html

text:
ཡུས་ཀྲིན་ཧྲིན་གྱིས་མགོ་འཛིན་མཛད་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ཞེ་བཞི་བ་བསྡུས།
ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཡུས་ཀྲིན་ཧྲིན་གྱིས་མགོ་འཛིན་མཛད་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ཞེ་བཞི་བ་བསྡུས།
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་པེ་ཅིན་ནས་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ཞེ་བཞི་བ་བསྡུས་ནས། “ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་བྱེད་སྒོ་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡར་སྐུལ་བྱེད་པར”དམིགས་ནས་གྲོས་མོལ་གྲོས་བསྡུར་དང་། བློ་འདོན་ཇུས་འབུལ་བྱས། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཡུས་ཀྲིན་ཧྲིན་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་མགོ་འཛིན་མཛད་པ་མ་ཟད་གསུང་བཤད་གནང་།
རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་ཀྲིན་ཡན་དང་། དབྱང་ཀྲི་མེན། ཞེ་རུའུ། ཏིན་ཞོ་ཧོང་། ཀྲང་ཧྲི་ཀྲིན་སོགས་ཆེད་མཁས་པ་དང་ཡོན་ཏན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཐོག་ནས་གཏམ་བཤད།
ཨུ་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་ན། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་བྱེད་སྒོ་དེ་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལོ་ལོན་དང་། བྱིས་པ། བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀ་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཁྱིམ་ཚང་སོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་རྒྱུ་སྤུས་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལས་ཞུགས་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དམངས་ཚིས་ཇེ་བཟང་དུ་གཏོང་བ། ནང་མཁོ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། ཐོན་ལས་གྲུབ་ཚུལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ལྡན་པས། ཚང་མས་མཐོང་ཆེན་བྱེད་འོས་པའི་དོན་དག་ཅིག་རེད། ཉིས་སྟོང་བཅུ་ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་སྒྲུབ་ཐིན་གྱིས«ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་འཆར»པར་ནས་བཀྲམ་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་དང་། རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུ། སྡོད་ཁུལ་ཞབས་ཞུ། ནད་པ་གཉོར་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་བཅས་ལས་རིགས་བཞི་གནད་སར་བརྩིས་ནས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་གསལ་བོར་བསྟན། རང་རྒྱལ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མཐོར་སོང་བ་དང་། མི་གྲངས་ལོ་ལོན་ཅན་དུ་གྱུར་བ། དེ་མིན་ཞིང་སྡེའི་ངལ་རྩོལ་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་ལས་ཀར་ཞུགས་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་འགྱུར་ལྡོག་མང་བོར་བསྟུན་ནས། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བ་མགྱོགས། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ད་རུང་མི་འདང་ས་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་མི་འདང་བ། ཞབས་ཞུའི་ཚད་གཞི་ཅན་དང་། ཞབས་ཞུའི་ནུས་ཤུགས། ལས་རིགས་ཅན། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་ལ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་གནས་ཡོད་པར་སྙམ།
ཨུ་ཡོན་ཁ་ཤས་ཀྱིས“ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞབས་ཞུ་བྱེད་སྒོ་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡར་སྐུལ་བྱེད་པར”དམིགས་ནས་བསམ་འཆར་འགའ་བཏོན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༼༡༠༤༽
གསུམ་བཟླས་པའམ་ལན་སྟོང་བརྗོད་པ་དེས་ནི་ཆོས་ཅན། ཀློག་པའི་སློབ་དཔོན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཀློག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་ཆུང་ལས་ཀློག་པའི་སློབ་དཔོན་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་མ་བཞག་པར་བསླབ་པ་དང་བཟླས་པ་ནི་ཇི་སྙེད་ལོབས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་སོ། །དཔེར་ན་ཁ་ཏོན་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན། ཊཱི་ཀ་ལས། ཁ་ཏོན་ནི་བཟུང་ཟིན་པ་གོམས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀློག་པ་ནི་མ་བཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །མཁན་་་་་་ཉེ་བར་མི་བརྗོད་དེ་ཞེས་པའི་ཊཱི་ཀ་ལས་ཉེ་བར་ཞེས་བའི་སྒྲ་ནི་ཁད་ཉེ་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པས་ཉེ་ཚིག་གཞན་དུ་མི་བརྗོད་དོ་ཞེས་དང་། འགྲེལ་ཆུང་ལས་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ། བཙུན་པའམ་བླ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་དྭགས་གཞན་དུ་མི་འབོད་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ནང་ཡང་ནོར་ཏེ་མི་འབོད་ཅེས་བཤད་དོ། །པོའི་མིང་མི་བཟུང་ཞེས་པ་ནི་མཚན་བློ་ལ་མི་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་ངག་ཏུ་མི་བརྗོད་པ་སྟེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས་མཁན་པོའི་མཚན་ནས་མི་སྨོས་ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ནི་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་སྤྱི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དགོས་པའི་དོན་ནི། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འཐོབ་ཅིང་བསྲུངས་པས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཡུལ་གང་ལ་ནོད་པ་ནི། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་་་་་་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་དང་ལས་བྱེད་པ། གཉིས་དང་། དད་པའི།་་་་་དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐབས་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་མེད་ན་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་ནི། མཁན་པོ་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ཚང་ན་སྡོམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། མཁན་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། བར་ཆད་མ་དྲིས་པར་ཡང་ངོ་ཞེས་བཤད་པས་གྲུབ་བོ། །ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མེད་དམ་དགེ་འདུན་བཞི་ཡན་ཆད་དུ་ལོངས་པ་དེ་མེད་ན་ནི་་་་་་ཚུར་ཤོག་ལ་སོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མ་སྐྱེ་ཡང་། ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་པའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཆོ་ག་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པའི།་་་་་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གྲངས་ཚང་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་
༼༡༠༥༽
སྟེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་རྒྱས་པར་ལས་གཞིར་སྟོན་ལ། གྲངས་ཚང་བ་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་དགེ་སློང་བཅུ་དང་། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་བཅུ་བཙལ་དུ་མེད་ན་་་་་་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དང་། ལྔའི་གྲངས་ཚང་བའོ། །དེ་དག་མ་ཚང་ཡང་དགེ་སློང་བཞིར་ཚང་ན་ལུང་ཞུ་བ་ལས། བཙུན་པ་བཅུ་ཡང་མཆིས་ལ་མཆིས་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་བཞིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིས་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བགྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་འདས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྟེན་གང་གིས་ནོད་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། དངོས་པོའམ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ནར་སོན་པ་དང་། ལུས་་་་་་མ་ནིང་ལ་སོགས་པ། ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ནར་སོན་པ་ནི་མངལ་དང་བཤོལ་གྱི་ཟླ་བ་དང་བཅས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ལ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཆགས་སོ་ཞེས་སོ། །བསམ་པ་ནར་སོན་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་ཡང་ལོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་ལོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཉིད་ནའོ་ཞེས་སོ། །ལེན་པ་པོས་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པ་ལ་མ་ལོན་པར་ཤེས་ན་ནི། དེ་ལ་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། སོ་སོ་ཐར་པ་ལས། གང་ཟག་དེ་ཡང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་སོ། །དམིགས་བསལ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པ་ལ་མ་ལོན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། ལས་དང་པོ་དང་བུད་མེད་ཁྱིམ་སོ་བཟུང་བ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ན་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཉིད་ན་སྡོམ་ལེན་མཚན་གྱུར་ན་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་མཚན་གྱུར་པ་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མི་རིགས་ཏེ། འོ་ན་དེང་སང་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ན་མངལ་དང་བཤོལ་གྱི་ཟླ་བ་བརྩིས་ཏེ་ལོ་བཅུ་དགུ་ལ་དགེ་སློང་བྱེད་པར་སྣང་ན་དེ་ལ་སྡོམ་པ་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ་སྙམ་ན། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལོ་བཅུ་དགུ་ལོན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འགྲེལ་ཆུང་ལས་ཀྱང་ཐོག་མ་ཁྲིམས་
༼༡༠༦༽
འབོགས་པའི་ཚེ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུར་མ་ཚང་བར་ཤེས་ནས་མངལ་གྱི་ཟླ་བ་བསྣན་ཀྱང་ཁྲིམས་མི་ཆགས་སོ་ཞེས་སོ། །འོན་ཀྱང་གཞུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཅལ་བར་བྱ་ཞིང་། ཊཱི་ཀ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་བརྩི་བར་མི་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བརྩི་བར་བྱེད་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནི་ཆགས་ལ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ནི་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ངེས་པར་གཟུང་སྟེ། མི་ལུས་ཐོབ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དང་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་སྟེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ །གསུམ་པ་ཆ་ལུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། སྔར་ནས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པ་དང་། འདིར་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྷུང་བཟེད་རུང་ཞིང་ཚད་དང་ལྡན་པ་མཁན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གདིང་བ་དང་ཆུ་ཚགས་ནི་ཚིག་གིས་བྱིན་ཡང་རུང་ངོ་། །དེ་དག་མེད་ན་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་སྟེ་སྒྲེན་མོའམ་ཁྱིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལུགས་རྫོགས་ན་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྒྲེན་མོ་དང་ཞེས་བཤད་ཅིང་། ཁྱིམ་པ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ལ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་ལུང་མ་མོ་ལས་ལྷུང་བཞེད་དང་ཆོས་གོས་མེད་པ་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དེ། འདི་དག་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ན་ཡང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་འགའ་རེ་མ་ཚང་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས་ལྷུང་བཟེད་མེད་པ་ཞིག་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིད་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ལུང་ཞུ་བ་ལས་བཙུན་པ་ལྷུང་བཟེད་མ་མཆིས་ཆོས་གོས་མ་མཆིས་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིས་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བགྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ཚིགས་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ནི་སྔར་་་་་་ཚིགས་སྔ་མ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་ཐོབ་ཅིང་ལྡན་པའོ། །དེ་སྔོན་དུ་མ་སོང་ཡང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་དངོས་པོ་གང་ནོད་པ་ནི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྟེ་སྐབས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །བཞི་པ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བུས་ནོད་པ་
༼༡༠༧༽
ནི་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་ནི་རྒྱས་པར་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས་ཤས་པར་བྱའོ། །དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་ནི་གསོལ་བཞིའི་ལས་བྱ་བའོ། །མཇུག་གི་ཆོ་ག་ནི། ལས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་དང་། ཐོབ་དུས་གོ་བར་བྱ་བ་དང་། གདམས་ངག་བཅུ་གཅིག་བརྗོད་པ་དང་གསུམ་གཞུང་ནས་བཤད་ཅིང་། དེའི་རྗེས་སུ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱག་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལག་ལེན་ལས་བྱུང་ངོ་། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི། ད་ལྟར་གྱི་ཆོ་གས་བསྙེན་རྫོགས་ནོད་པ་ཆོས་ཅན། ཡུལ་དགེ་འདུན་ལ་རག་ལས་ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།་་་་་དཔེར་ན་གསོལ་བཞིའི་སྔོན་ཆོག་གིས་བསྙེན་རྫོགས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་ཡི། དགེ་ཚུལ་ལྟར་གང་ཟག་ལས་བླང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཊཱི་ཀ་ལས་དགེ་འདུན་ཁོ་ན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་་་་་་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ནོད་པར་བྱེད་པར་ཆོས་ཅན། དགེ་འདུན་ཁོ་ན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དད་པའི་དགེ་འདུན་མེད་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁེགས་པར་ཐལ། མཁན་སློབ་དང་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཁེགས་པར་ཐལ། ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་རག་ལས་ཏེ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཁེགས་པར་ཐལ། ཞེས་ཐལ་འགྱུར་གསུམ་བརྗོད་ནས། འདོད་ན་ནི་ཚུར་ཤོག་ལ་སོགས་པ་ནི་དད་པའི་དགེ་འདུན་མེད་པར་ཡང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། ལུང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་ལས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཅུའི་སྐབས་སུ་མཁན་སློབ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་མཁན་སློབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསུངས་ཤིང་། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་ལུང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཆོ་གས་བསྙེན་རྫོགས་ནོད་ན། གང་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་དགེ་འདུན་ཁོ་ན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་སོ། །མཁན་པོ་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཁ་་་་་་སོག་ཅིག་ན་རེ་ལྐོག་ཏུ་ཐ་མལ་གྱི་ཚིག་གིས་མཁན་པོ་མཛད་པར་ཞུ་བ་ཕུལ། ཚོགས་སུ་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་མཁན་པོར་གསོལ་བ་བཏབ་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཏེ། འགྲེལ་་་་་་མཁན་པོ་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁན་པོ་བྱ་བར་སྔར་སྐད་སྦྱར་ཏེ་འཐམས་པ་དང་མཁན་པོ་ཉིད་མོས་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འོངས་པས་
༼༡༠༨༽
ན་ཞེས། ཆུང་ལས་བཤད་ཟེར་ཞིང་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དེས་དགེ་འདུན་ཚོགས་པའི་སྐབས་སུ་ལས་བྱེད་པ་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི།་་་་་ལུང་གཞི་དང་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས། མཁན་པོས་དེའི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་དག་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང་། ལས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ། གང་དག་དེའི་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་སློང་དག་ལ་ཡང་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་གང་དག་དེའི་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེར་འདུ་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་འདས་པའི་ཉེས་པ་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་འདུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ལས་བྱེད་པ་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་དགེ་སློང་མའི་སྐབས་ལས་མཁན་མོས་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་དང་ལས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་མ་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འདོད་པ་ཤིང་ལ་འཛེག་ཏུ་མི་གཞུག་གོ་ཞེས་པའི་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་བྱུང་བ་་་་་་ལས་ཉེར་དགའི་དགེ་ཚུལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འདོད་ནས་ཉེར་དགས་ལས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་དང་དགེ་སློང་གང་དག་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་མ་འོང་བ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་དེ་ནས་དགེ་ཚུལ་ཁྲིད་ལ་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་སྔར་སོང་ནས་ཕྱག་དར་བྱ་སྟེ་སྟན་བཤམས་པ་ན་དགེ་སློང་དག་འོངས་ཏེ་ཞེས་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་གསོལ་བ་གདབ་པར་གསུངས་པ། དང་ཡང་འགལ་ལོ།་་་་་དེས་ན་འདི་ནི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཚོགས་པ་ན་གསོལ་བ་གདབ་པ་མིན་གྱི་དེའི་སྔ་རོལ་ཏུ་གསོལ་བ་གདབ་པའོ་ཞེས་རྒྱ་འདུལ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གསུང་ལ་དེ་ལེགས་སོ། །དེང་སང་ཚོགས་སུ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་ཚེགས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སླ་ཆོས་བྱས་པའོ། །གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་ལས་བྱེད་པ་ལ་དགེ་སློང་ཞེས་མ་སྨོས་པ་ནི། རང་གི་རྣམ་བཤད་དང་ཊཱི་ཀ་ལས། ལས་བྱེད་པ་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།་་་་་འོ་ན་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མཚུངས་སོ་སྙམ་ན། །གསང་སྟེ་སྟོན་པ་ནི་
༼༡༠༩༽
ལས་ཀྱི་ཆོ་གས་བསྐོ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཆོ་ག་རྗེས་སུ་བསྒྲག་པའི་སྒོ་ནས་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་བསྐོས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་བམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དགེ་ཚུལ་གྱི་མཁན་པོ་ཡིན་ཡང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་མཁན་པོར་གསོལ་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དེ། བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །མཁན་པོ་དེ་མཁན་པོ་རང་གིས་ཞེས་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེ་ན། ཊཱི་ཀ་ལས། རང་གིས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བཅོལ་བའི་ཆོ་ག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། གཙུག་ཕུད་འདྲེག་པ་དང་མཚན་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བཅོལ་བས་འགྲུབ་པ་ལྟར་ཆོས་གོས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་འདི་ཡང་གཞན་ལ་བཅོལ་བས་འགྲུབ་བམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།་་་་་འགྲེལ་ཆུང་ལས་འདུག་སྟེ་སྔགས་བཏབ་བམ་མཁན་པོ་ལས་གཞན་གྱིས་དེའི་ཚེ་སྔགས་བཏབ་ན་མི་འཆགས་སོ། །རང་གི་རྣམ་བཤད་དང་ཊཱི་ཀ་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་དོ། །འགྲེལ་ཆུང་ལས་ནི་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བཤད་དེ། མ་ཡིན་ན་ཞེས་པས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡང་གོ་བར་མི་ནུས་ལ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་་་་་་ཆུང་ཆེ་སྐྱ་བ། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་སྐྱོན་་་་་་ཆུང་ཆེ་སྐྱ་བའི། དང་བྲལ་བ་དངོས་སུ་བསྟན་ཏེ་་་་་་ཚད་ལྡན་དང་ཁ་དོག་བཟང་བའི། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པས་སྒྲ་བཟང་པོ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་སྒྲ་བཟང་ཤོས་འདི་མདོ་རྩ་བའི་གཞུང་དུ་བཀོད་ཆོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལག་ལེན་བྱེད་ཚོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ལུང་གཞི་དང་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་རེ་རེ་ནས་ལྷུང་བཟེད་བཟང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། ཊཱི་ཀ་ལས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ནང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་་་་་་བཟང་ངོ་། ཞེས་་་་་་བརྗོད་པར། བཤད་དོ། །སྐབས་འདིར་ལྷུང་བཟེད་དགེ་འདུན་ལ་བསྟན་དགོས་ཀྱང་། ཆོས་གོས་ནི་བསྟན་མི་དགོས་སོ། །བསྡུས་པ་ལས། ཆོས་གོས་རྣམས་དང་ལྷུང་བཟེད་དགེ་འདུན་ལ་བསྟན་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མངའ་རིས་པ།་་་་་ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་གོས་ཀྱང་་་་་་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱར་ཏེ། དགེ་འདུན་ལ་བསྟན་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅེས་ཐོས་མོད་ཀྱི། ཆོས་གོས་ནི་དགེ་འདུན་ལ་བསྟན་དགོས་
༼༡༡༠༽
པར་ལུང་ལས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ལ། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་སྦྱོར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། མདོར་བསྡུས་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ།་་་་་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཡངས་དོག་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོས་ལ་རྒྱུ་རུང་བ་བདུན་དང་།་་་་་བདུན་པོ་ལ་བལ་གོས་དང་། ཤ་ནའི་གོས་དང་། ཟར་མའི་གོས་དང་། དུ་གུ་ལའི་གོས་དང་། རས་བལ་གྱི་གོས་དང་། ཀོ་དམ་པའི་གོས་དང་། ཉི་འོག་གི་གོས་ཞེས་རྣམ་འབྱེད་ལས་གསུངས་ལ། ཁ་དོག་རུང་བ་་་་་་སྔོན་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། ངུར་སྨྲིག་དང་། གསུམ་གསུངས་ཀྱང་། ལྷུང་བཟེད་ལ་རྒྱུ་རུང་བ་ས་ལྕགས་གཉིས་ལས་མེད་ཅིང་། ཁ་དོག་རུང་བ་ནག་པོ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་ཆོས་གོས་ལ་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་གསུངས་ལ་ལྷུང་བཟེད་ལ་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་ཀྱི་རྒྱུ་རས་ཡུག་ལྟ་བུ་ལ་གོས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྕགས་གོང་ལྟ་བུ་ལ་སྣོད་སྤྱད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ངོ་།་་་་་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཐོས་པའི་ཉེ་འཁོར་ལས། བཀར་ནས་ཞེས་པ་ནི་་་་་་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་པའོ། དགེ་ཚུལ་དེས་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་བསྐོ་བའི་ལས་ཐོས་ན་རྐུ་ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་བསྐོ་བའི་ལས་འདི་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བར་ཆད་འདྲི་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་ལས་གཉིས་ནི། དགོས་པ་དང་། གནས་སྐབས་་་་་་དགེ་ཚུལ་ཡིན་པ། དང་། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་་་་་་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པ་ཡིན་པར། འདྲ་བ་ལ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་པོ་དེས་ཆོ་ག་འདི་ནི་ཐོས་སུ་མི་རུང་ལ། འོག་མ་ནི་ཐོས་སུ་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི་བར་ཆད་མེད་པར་ངེས་པར་བྱས་མ་ཟིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལས་ཐོས་པ་གནང་བ་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། འོག་མ་ནི་གསང་སྟེ་སྟོན་པས་བར་ཆད་མེད་པར་ངེས་པར་བྱས་ཟིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལས་ཐོས་པ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ཊཱི་ཀ་ལས་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་བླངས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ལ་ཆོ་གའི་ཚིག་གི་ཐ་མ་ན་འདུག་པ་འགལ་ལོ་ཞེས་ན་གང་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་ལ་ཆོ་གའི་ཚིག་གི་དང་པོ་ན་ཡོད་ཀྱང་། སྒྲ་ལོག་འགྱུར་དུ་བསྒྱུར་བས་བོད་དཔེ་ལ་ཆོ་གའི་ཚིག་གི་ཐ་མར་སོང་བ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ། །སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་པའི་ཊཱི་ཀ་ལས་ཆོ་ག་བཤད་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་
༼༡༡༡༽
དུས་དང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྤྲོ་བ་འདྲི་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་འདི་ནི་བསྐོ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དུས་དང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི།་་་་་ཊཱི་ཀ་ལས་དེ་དང་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་བཙལ་བ་དེ་དང་སྤྲོ་བ་འདྲི་བ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་་་་་་དེ་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །ཊཱི་ཀ་ལས། ཁྱོད་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོས་ནི་སྔགས་མཐའ་དག་ལེན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་འདིས་མཚོན་ཏེ་བར་ཆད་དྲི་བའི་ཆོ་ག་མཐའ་དག་སྐབས་འདིར་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་གོ་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་སོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་མཇུག་གི་ཆོ་ག་ལ་གསུམ་སྟེ། ལས་བྱས་པ་གོ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་ལས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་དང་། བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་མཉམ་གསུམ་རྟོགས་པ་ཡན་ལག་ཏུ་སྡོམ་པའི་ཐོབ་དུས་བརྗོད་པ། བསླབ་པ་མི་ཉམས་ཤིང་བརྟན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྐབས་ཀྱི་གདམས་ངག་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ལས་གཞིར་་་་་་ལས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ། སྟོན་པར་འགྱུར། གཉིས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འདིའི་སྤྱི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དགོས་པའི་དོན་ནི། བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་མཉམ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། སྡོམ་པ་ཐོབ་དུས་མ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཡུལ་གང་ལ་བརྗོད་པ་ནི་གསར་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བའམ། སྐབས་འདིར་ནི་གསར་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལའོ། །གཉིས་པ་རྟེན་གང་གིས་བརྗོད་པ་ནི། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་སློབ་དཔོན་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སློང་གང་ཡང་རུང་བས་བརྗོད་དེ་ལུང་དང་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས་་་་་་སློབ་དཔོན་མ་ཡིན་པ་དགེ་སློང་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བར་བྱ་ཞིང་སྐྱེས་བུ་དང་རྩ་བ་དང་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་དང་དུས་ཚོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས། བཤད་དོ། །དགེ་སློང་གི་སྐབས་སུ་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སློང་གང་ཡང་རུང་བས་བརྗོད་དེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས། དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་གྲིབ་ཚོད་དེ་
༼༡༡༢༽
གཞལ་བར་བྱ་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། གཞི་འགྲེལ་ལས། གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་གང་ཡང་རུང་བ་གཞན་གྱིས་བྱའི། དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེས་ནི་གནས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་ལྷག་མ་དག་བྱ་དགོས་པས་སྟན་ལས་ལྡང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དུས་གང་གི་ཚེ་བརྗོད་པ་ནི། ལས་བརྗོད་པ་གསུམ་པ་མཇུག་སྡུད་དང་བཅས་པ་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དངོས་པོ་གང་བརྗོད་པ་ནི། གྲིབ་ཚོད་དང་། ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་དང་། ཚེས་གྲངས་དང་། ཟླ་བའི་ངོ་དང་། དུས་ཚོད་ལོ་འགྲོས་དང་བདུན་བརྗོད་པ་སྟེ། ལོ་འགྲོས་བརྗོད་པ་ནི་འདུལ་བ་ནས་མ་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་ཡུལ་ཆོས་དང་བསྟུན་པའི་ཕྱག་ལེན་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི། བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་གྲིབ་ཚོད་འདི་ལ་ཁྱོད་བསྙེན་པར་རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་ཕྲ་རིམ་ནས་བརྗོད་དེ། ལུང་ནས་བཤད་པའི་གོ་རིམ་མོ། །བརྩི་བའི་ཚེ་ན་་་་་་ཁྱོད་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་དུ་ལོན་ཞེས་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། རགས་རིམ་ནས་བརྩི་སྟེ། བསྡུས་པ་ལས་དང་པོ་ལོ་གྲངས་དྲི་བར་བྱའོ། །དུས་ཚོད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། རགས་རིམ་་་་་་ལོ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ། སྔ་ཕྱི་བྱུང་ན་་་་་་གྲིབ་ཚོད་ལ་སོགས་པ། ཕྲ་རིམ་བརྩི་མི་དགོས་པས་ཚེགས་ཆུང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ནི། ཐུར་མ་སྐྱེས་བུ་དང་། གྲིབ་མ་སྐྱེས་བུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཊཱི་ཀ་ལས་ཐུར་མ་དེའི་ཐ་སྙད་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་དང་། གཞི་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ཐུར་མ་དེའི་ཐ་སྙད་ནི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུར་མས་གཞལ་བའི་གྲིབ་མ་ཐུར་མའི་ཚད་ཙམ་རེ་རེ་ལ་གྲིབ་ཚོད་སྐྱེས་བུ་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་ཞེས་བཤད་དོ། །དོན་དེ་ལྟར་ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ཤིང་བུ་སོར་བཞི་པ་ཐུར་མའི་མིང་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ལ། ཐུར་མ་ཇི་ཙམ་པའི་གྲིབ་མ་དེ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། འགྲེལ་ཆུང་ལས་ཕུར་བུ་སོར་བཞིའི་གྲིབ་མ་སོར་བཞི་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་ཞེས་སོ། །དོན་དེ་ལྟར་ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ།་་་་་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་སྔ་དྲོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་སྔ་དྲོ་དངོས་སུ་གསུངས་ནས། ལ་སོགས་ཀྱིས་ཉེར་གཅིག་བསྡུས་ཏེ། ལུང་གཞི་ལས་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་་་་་་སྔ་དྲོ་དང་གུང་དང་ཕྱི་དྲོ་དང་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་དང་། ཐུན་དང་པོའི་ཕྱེད་དང་། གུང་ཐུན་དང་། གུང་ཐུན་གྱི་ཕྱེད་དང་། ཐུན་ཐ་མ་དང་། ཐ་མའི་ཕྱེད་དང་། སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་བ་
༼༡༡༣༽
དང་། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་མ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་བཞི་ཆ་ཤར་བ་དང་། གུང་ཚིགས་མ་ཡོལ་བ་དང་། ཉི་མ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཉི་མ་མ་ནུབ་པ་དང་། ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་མ་ཤར་བ་དང་། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཤར་བ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ལུང་གཞིའམ་སྡོམ་པ་འབོགས་པའི་ཆོ་གའི་ཡི་གེ་ལས་བལྟའོ། །སྐབས་འདིར་ལུང་ལས་ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་བཞི་ཆ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བརྒྱད་ཆ་དང་བཞི་ཆ་ལ་བརྩིའམ་ནམ་མཁའི་གོ་ལ་བརྩི་ཞེ་ན། གཞི་འགྲེལ་ལས། ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་བཞི་ཆ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་བཞི་ཆ་ཤར་བའོ་ཞེས་བཤད་་་་་་ཅིང་དེ་དང་མཐུན་པར་ཤ་སྦས་ཏི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཆད། ཀྱང་མི་འཐད་དེ། ལུང་གཞི་ལས་་་་་་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྒྱད་ཆ་དང་བཞི་ཆ་འདོད་པ་དེ་ནི་གཞུང་ལྔ་དང་འགལ་ལ་འདི་ལྟར། ཉི་མ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་བཞི་ཆ་ཤར་བ་དང་། གུང་ཚིགས་མ་ཡོལ་བ་དང་ཞེས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ནམ་མཁའི་གོ་ལ་བརྩི་བར་གྲུབ་བོ།་་་་་ནམ་མཁའི་གོའི་བརྒྱད་ཆ་དང་བཞི་ཆ་སྟེ་ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་དང་བཞི་ཆར་ཕྱིན་པར་གྲུབ། །ཉི་མ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་བརྒྱད་ཆ་ལུས་ཞེས་པ་འདི་ལ།་་་་་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས། ཕྱི་དྲོའི་བཞི་ཆ་དང་ཕྱི་དྲོའི་བརྒྱད་ཆ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་།་་་་་ལུང་དེ་ནི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ན་ཉི་མོའི་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཕྱི་དྲོའི་དུས་ན་ཉིན་མོའི་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཉི་ཤར་དང་བརྒྱད་ཆ་བཞི་ཆ་གསུམ་ལ། ལུང་དགེ་སློང་མའི་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཉི་མ་རྩེ་དང་། དྲོས་བུ་ཆུང་དང་། དྲོས་ཆེན་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་བཞི་ཆ་ཤར་བ་ཞེས་པ་འདི་ལ་འགྱུར་རྙིང་གི་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས་ཉི་མ་དྲོས་བུ་ཆུང་དང་ཉི་མ་དྲོས་པོ་ཆེ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། ཉི་མའི་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བརྒྱད་ཆ་ཆོད་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའི་གོའི་བརྒྱད་ཆ་དང་བཞི་ཆ་ཡིན་པ་ལ་གཞུང་ལྔ་ཡོད། དུས་ཚོད་དེ་དག་ནི་ལྔའོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཆུང་ལས་དུས་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཉ་བ་ནས་འགོ་བཟུང་སྟེ་བརྩིའོ་ཞེས་སོ། །དགུན་གྱི་དུས་ནི། གཞི་འགྲེལ་ལས། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཉ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་
༼༡༡༤༽
ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་དུས་ཚིགས་རྣམས་མཐར་ཆགས་ཀྱིས་བརྩིའོ།་་་་་སྨིན་དྲུག་མགོ་རྒྱལ་མཆུ་དབོ་དང་། །ནག་པ་ས་ག་ཆུ་སྟོད་སྣྲོན། །གྲོ་བཞིན་ཁྲུམས་སྟོད་ཐ་སྐར་ཏེ། །ཟླ་བ་ངོས་འཛིན་སྐར་མ་ཡིན། །ཞེས་གཟུང་ངོ་། །འོ་ན་འདུལ་བ་ནས་དུས་ཚིགས་འབྱེད་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། འདིར་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་ཚིགས་ལྔར་གསུངས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ལྔ་ཚན་ལ་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགུན་ཟླ་བ་བཞི་དང་། དཔྱིད་ཟླ་བ་བཞི་དང་། དབྱར་ཟླ་བ་བཞི་ཡིན་ཡང་། དབྱར་ལ་དུས་ཚིགས་གསུམ་དུ་བཅད་དེ་ལྔ་རུ་མཛད་་་་་་བླ་མ་རྣམས་སྐབས་འདིར་དུས་ཚིགས་ལྔར་བཤད་པ་ནི་དབྱར་ཐུང་ངུ་ཤི་བ་དང་འདྲ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་དབྱར་ཐུང་ངུའི་དུས་སུ་སྡོམ་པ་བླངས་ན་བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་བརྩི་བའི་ཚེ་དབྱར་ཐུང་ངུའི་དུས་སྡོམ་པ་བླངས་ཟེར་ན། ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བའི་ངོ་དང་། ཚེས་གང་ལ་བླངས་ཞེས་དྲི་མི་དགོས། པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་འཇོག་གི་སྐབས་སུ་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་ཚིགས་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ནི་དུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་ཚད་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།་་་་་གོས་དེ་གཞན་གྱིས་ཟླ་བ་བཞི་གྱོན་ཅིང་དམན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ན་དུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པས་བྱོན་དུ་གནང་སྟེ་འདི་ཉིད་ལས་དུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ནི་ཞེས་པ་དང་། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས་དུས་ཚིགས་གསུམ་པོ་དག་ལས་དུས་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་བཞི་སྟེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གསོ་སྦྱོང་གི་གཞིར་ལོ་གཅིག་ལ་་་་་་དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་དང་དཔྱིད་དང་། སོས་ཀ་དང་། དབྱར་དང་། སྟོན་དང་དྲུག་སྟེ། དུས་ཚིགས་དེ་རྣམས་རང་རང་གི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདུས་ཏེ་ཤུལ་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལུས་པ་ན་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་འབྱུང་སྟེ་འདི་ཉིད་ལས་དུས་ཚིགས་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལུས་པ་ཉིད་ལའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དུས་ཚིགས་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི། གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདམས་ངག་བརྗོད་པ་ནི། གནས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་སྤྱི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། གདམས་ངག་གི་སྤྱི་དོན་དངོས་དང་། འཕྲོས་དོན་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས་དང་པོ་དགོས་པའི་དོན་ནི་བསླབ་བྱ་རགས་རིམ་གོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གདམས་ངག་མ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཡུལ་གང་ལ་བརྗོད་པ་ནི། གསར་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་སྟེ། བསྙེན་པར་
༼༡༡༥༽
རྫོགས་མ་ཐག་པ་ལ་ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྟེན་གང་གིས་བརྗོད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས། དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་གནས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་དུས་གང་གི་ཚེ་བརྗོད་པ་ནི། སྡོམ་པའི་ཐོབ་དུས་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་སྟེ། ལུང་གཞི་དང་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས། དུས་ཚོད་བརྗོད་པ་དེའི་འོག་ཏུ་གནས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བཤད་དོ། །བཞི་པ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པའོ། །ལྔ་པ་དངོས་པོ་གང་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་ངག་བརྗོད་པའོ། །འདི་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གདམས་ངག་གི་དབྱེ་བ་ནི། དགེ་སློང་ཕའི་སྐབས་སུ་མདོའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་གདམས་ངག་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་ཉི་ཤུའོ། །དེའང་མདོ་དང་པོ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་བཞི་བཞི་སྟེ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་དང་། མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་བརྒྱད་དོ། །གདམས་ངག་བཅུ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ལྕི་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་བསྣན་པས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་ནི་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ་དེའང་གནས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ཕམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་གཞན་རྣམས་དགེ་སློང་གི་སྐབས་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་བསྡུ་བ་ནི་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། བསླབ་བྱ་ཡུལ་ལ་གདམས་པ་དང་། །སློབ་བྱེད་གཉེན་པོ་ལ་གདམས་པའོ། །དེའང་མདོ་དང་པོ་རྣམས་དང་འོག་མ་གཉིས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་སྐབས་འདིར་ལུང་ལས་གདམས་ངག་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ན་དོན་དུ་འགྱུར། དེ་བས་མང་བ་དང་ཉུང་བར་བསྟན་ན་དོན་དུ་མི་འགྱུར་པར་དགོངས་ནས་བཅུ་གཅིག་བསྟན་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་བརྟེན་ཅིང་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི།་་་་་རིགས་པ་ཡང་དག་མི་རྙེད། ལུང་ལས་གསངས་པའི་གོ་རིམ་མོ། །ལྔ་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པའི་མཇུག་གི་ཆོ་གར་་་་་་གདམས་ངག་བཅུ་གཅིག་པོ། འདི་རྣམས་གདམས་པའི་འཐད་པ་ནི། འདི་རྣམས་གདམས་པས་འདུལ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་གདམས་པར་འགྱུར་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
༼༡༡༦༽
གཉིས་པ་འཕྲོས་དོན་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་བསྟན་པ་ནི།་་་་་སྨན་པ་གུས་ཏེ་བོར་བ་མ་གཏོགས། གནས་རྣམས་པ་བཞིའི་དང་པོ་གསུམ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཕྲོས་ཏེ་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་འདི་ལ་བདུན་ལས་དང་པོ་དབྱེ་བ་ལ། དབྱེ་བའི་གཞི་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་ཙམ་མོ། །དབྱེ་བའི་སྒོ་ཆེ་ལོང་དུ་དབྱེ་བ་དང་། ཞིབ་མོ་རྣམ་གཞག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཆེ་ལོང་དུ་ཕྱེ་ན་བཅུ་གཉིས་ཏེ། བསོད་སྙོམས་པ་དང་སྟན་གཅིག་ཕྱིས་མི་ལེན། །ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ཕྱིང་བ་ཕྱག་དར་ཁྲོད། །དགོན་པ་པ་དང་ཤིང་དྲུང་བླ་གབ་མེད། །དུར་ཁྲོད་པ་དང་ཙོག་པུ་གཞི་ཇི་བཞིན་ཞེས་གཟུང་ངོ་། །ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ཉི་ཤུ་སྟེ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས། བསོད་སྙོམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རྙེད་པས་ཆོག་པའི་བསོད་སྙོམས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་སློང་བའི་བསོད་སྙོམས་པའོ། །དང་པོ་ནི་འདྲིས་པའི་ཁྱིམ་་་་་་གཅིག་གམ་གཉིས། དག་ནས་ཅི་རྙེད་པ་ཙམ་ཟ་བར་བྱེད་པའོ།་་་་་ཅིང་དེས་ཆོག་པར་བྱེད་ཀྱི་གསུམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཁྱིམ་རྣམས་ནས་མི་སློང་། །གཉིས་པ་ནི་་་་་་ཁྱིམ་བཟང་ངན་མི་འདམ་པར་མཐར་ཆགས་ཀྱིས་སློང་སྟེ། ཁྱིམ་རྣམས་སུ་བརྒྱུས་ཏེ་བསོད་སྙོམས་་་་་་བཟང་ངན་མང་ཉུང་། ཅི་ཐོབ་པ་ཟ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཁྱིམ་འདི་ནས་བཟའ་བ་བཟང་པོ་ཅི་ཙམ་འདོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་མགོ་འཕང་བསྟོད་དེ་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་མི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་་་་་་ཉན་ས་ལས། བཤད་དོ། །སྟན་གཅིག་པ་ལ་གསུམ་པ་སྟེ། སྟན་གྱི་མཐའི་སྟན་གཅིག་པ་དང་། ཆུའི་མཐའ་དང་། ཟས་ཀྱི་མཐའི་སྟན་གཅིག་པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་ཟས་ཟ་བའི་སྟན་དེ་ལས་ལངས་ནས་ཉིན་ཞག་དེ་ལ་དུས་རུང་བའི་ཟས་མི་ཟ་བ་དང་། སྟན་དེ་ལས་མ་ལངས་ཀྱང་།་་་་་ཟས་ཟོས་ཏེ་ཁ་བཤལ་བའི་ལག་ཆུ་བླངས་ནས་་་་་་ཉིན་ཞག་དེ་ལ་དུས་སུ་རུང་བའི། ཟས་མི་ཟ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཆུ་བླངས་ནས་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས་བཤད་དོ། །སྟན་དེ་ལས་མ་ལངས་ཤིང་ལག་ཆུ་མ་བླངས་ཀྱང་།་་་་་ཁམ་གྱི་ཐ་མ་མིད་དེ་ཟ་འཕྲོ་བཅད་ནས་ཟས་མི་ཟ་བའོ། །དེ་གསུམ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས་བཤད་དོ། །ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་བདག་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་ཟས་ཐམས་ཅད་མ་མནོས་པ་དེ་སྲིད་ཟ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཟས་ཐམས་ཅད་བླངས་ནས་ཟ་བར་རྩོམ་པ་ནས་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་བཤད་དོ། །
༼༡༡༧༽
འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། དུས་གཅིག་པ་དང་། གསོག་པུ་པའོ།་་་་་དང་པོ་ནི་ཟ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་དུས་རུང་གི་ཟས་བྱིན་ལེན་ལན་ཅིག་བྱས་ནས། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དུས་རུང་གི་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་འབྲས་ཆན་དང་། ཚོད་མ་དང་། ཞོ་ལྟ་བུ་སྣོད་སོ་སོར་བླུག་པ། ཟ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་ལེན་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱི་བྱས་ཏེ། ཟ་འཕྲོ་གཏོད་ནས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དུས་རུང་གི་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ནི་ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ལྷག་པའི་གོས་གཞན་མི་འཆང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་བཤད་དོ། །འོན་ཀྱང་གཞུང་འདི་ལས་ཆོས་གོས་གསུམ་པས་ཀྱང་ངོ་་་་་་ཁྲུས་རས་འཆང་། ཞེས་པ་དང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས་གདིང་བ་དང་གཡན་པ་དགབ་པ་དང་། གདོང་ཕྱིས་ཀྱི་གོས་དང་དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པས། ཆོས་གོས་གསུམ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་སོ། །འོན་ཀྱང་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཆོས་གོས་གསུམ་ཡིན་པས་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་འཆང་གི་དེ་ལས་གཞན་ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་དང་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་མི་འཆང་བའི་དམ་བཅའ་བྱས་པའོ། །ཕྱིང་པ་བ་ནི་གོས་ཐམས་ཅད་ལུག་གི་བལ་ལས་བྱས་པ་འཆང་གི་་་་་་རས་དང་དར་སོགས། གཞན་མ་ཡིན་པ་སྟེ་་་་་་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བོར་བའི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང་། དུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའོ། །དང་པོ་ནི།་་་་་ཉན་སར། གཞན་གྱིས་ལམ་སྲང་ལ་སོགས་པར་བོར་བའི་གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཀྲུས་ལ་དྲུབས་ཏེ་ཁ་དོག་བསྒྱུར་ཅིང་འཆང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི།་་་་་འདུལ་བའི་ཟླ་འཇོག་གི་སྐབས་ལས། གཞན་གྱིས་ཟླ་བ་བཞི་ཡན་ཆད་གྱོན་ཅིང་དམན་པར་བྱས་པ་མ་གཏོགས་པའི་གོས་གསར་པ་ལོངས་མི་སྤྱོད་པའོ། །དགོན་པ་བ་ནི་གྲོང་ལས་རྒྱང་གྲགས་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བར་དུ་བཅད་པའི་དབེན་པར་གནས་འཆའ་བའོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པ་ལས་ཆར་གྱིས་ནོན་ན་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱ་རེངས་ཤར་ཡང་ཤིང་དྲུང་བ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།་་་་་ཤིང་གཅིག དྲུང་པ་ནི་ཤིང་དྲུང་དུ་གནས་འཆའ་བའོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ནི་སྟེང་མ་གཡོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་འཆའ་བའོ། །དུར་ཁྲོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་་་་་་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཉེ་
༼༡༡༨༽
དུ་དག་གིས་ཤི་བའི་དུར་ཟས་སྔར་དུར་ཁྲོད་དུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཟས་སུ་བྱེད་རོའི་གོས་དུར་ཁྲོད་དུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་བཀྲུས་ཏེ་དྲུབས་ཤིང་ཁ་བསྒྱུར་ནས་ཆོས་གོས་སུ་བྱེད། ཤི་བ་དེའི་རྗེས་སུ་དུར་ཁྲོད་དུ་འདོར་བར་བྱེད་པའི་གྱོ་མོ་བཞག་པ་དེ་ལྷུང་བཟེད་དུ་བྱེད་གནས་མལ་ཡང་དུར་ཁྲོད་པ་སྟེ་དེར་གནས་བཅའ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དུར་ཁྲོད་པས་དུར་ཁྲོད་དུ་སྤྱིལ་བུ་དང་ཁང་པ་མི་བྱ་བར་དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས་བཤད་དོ། །གནས་མལ་དུར་ཁྲོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལས་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚོགས་ཤིའོ་ཅོག་འདོར་བའི་དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་བཅའ་བར་བྱེད་པའོ། །དུར་ཁྲོད་ལྡན་པ་དང་། ཕྱོགས་འགའ་དུར་ཁྲོད་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་ཟས་གོས་སྣོད་སྤྱད་གནས་མལ་ཐམས་ཅད་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་སྣ་འགའ་ཙམ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཙོག་པུ་པ་ནི་ཉིན་མཚན་ཐམས་ཅད་ནམ་དུ་ཡང་གློས་ཕབ་སྟེ་མི་ཉལ་བར་ཙོག་པུར་འདུག་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཡོད་དོ།་་་་་ཙོག་པུ་བཙན་པོ་བ་ནི། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས། སྣའི་དཔྱད་བྱེད་ན་གནང་བའི་སྐབས་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། ཙོག་པུ་བ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་སྣའི་བཤལ་སྨན་སམ་བག་གཤར་བཏང་བས་སྣའི་བཤལ་དེས་ཆོས་གོས་ཆུད་ཟ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མདུན་དུ་དགུ་བ་བཅོལ་བྱེད་དམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ནི་ཉིན་མཚན་ཐམས་ཅད་དུ་གཡས་གཡོན་དང་མདུན་རྒྱབ་གང་ཡང་རྩིག་པ་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཙོག་པུ་བ་ཉིད་དུ་འདུག་པའོ། །འབྲིང་ནི་རྒྱབ་རྩིབས་ལོགས་ས་ལ་བརྟེན་ནའང་མདུན་དང་གཡས་གཡོན་མི་བརྟེན་པར་ཙོག་པུ་ཉིད་དུ་འདུག་པའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་རྒྱབ་དང་གཡས་གཡོན་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་ཡང་མགོ་སྔས་ལ་མི་འཇོག་པར་ཙོག་པུ་ཉིད་དུ་འདུག་པའོ། །གཞི་ཇི་བཞིན་པ་འབོལ་སྟན་དང་རས་ལ་སོགས་པའི་སྟན་བཏིང་བར་མི་བྱེད་པར།་་་་་ནི་རྩ་འམ་ལོ་མ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་མལ་འཆའ་བར་བྱེད་ཅིང་། རྩའམ་ལོ་མ་བཏིང་བ་དེ་ཡང་ལན་ཅིག་ཇི་ལྟར་བཏིང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་མལ་འཆའ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཡང་དང་ཡང་མི་བརྗེ་མི་འཆོས་པ་ཡིན་ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་བཤད་དོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ནི་བརྐམ་ཆགས་ཀྱི་གནས་མལ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་འདུག་པ་བླངས་ནས་གནས་མལ་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་བ་ནི་བཞིར་འདུས་ཏེ་ཟས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གོས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ལ་་་་་་གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ནི་མལ་གོང་འོག་མ་འདམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདུལ་འཛིན་པ་རྣམས་གསུང་ངོ་། བརྟེན་པ་དང་། གནས་མལ་
༼༡༡༩༽
ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་དང་། དེ་འོག་གསུམ་དང་། ཙོག་པུ་བ་དང་། གཞན་ལྔའོ། །བཞི་པ་སྒྲ་བཤད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་བལ་ལེགས་པར་རྨེལ་བ་ལ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བལ་མ་རྨེལ་ན་འཛིངས་ཤིང་བལ་བཀལ་བར་བྱ་བའི་ལས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་སྟེ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་སེམས་མཉེན་པར་བྱེད་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམ་བཅའ་བླངས་བ་དང་ལྡན་པས་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ལྔ་པ་གང་ཟག་གང་ལ་བསྔགས་པ་ནི། ཆགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། སྡང་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་གཉིས་ལས། སྔ་མ་ལ་བསྔགས་ཏེ། འདི་རྣམས་ཕྱི་ནང་གི་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་ལ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁྲོ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང་ངོ་། །དྲུག་པ་གང་གི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་བསྟན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། ཟས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསོད་སྙོམས་པའོ། །ཟས་མང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྟན་གཅིག་དང་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །གོས་མང་པོ་དང་་་་་་དར་གོས་ལ་སོགས་པ་འཇམ་པོ་དང་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གོས་ལ་བརྟེན་པ་་་་་་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང་ཕྱིང་བ་པ་དང་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང་། གསུམ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགོན་པ་པའོ། །གནས་ཁང་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཤིང་དྲུང་དང་བླ་གབ་མེད་པའོ། །གནས་ཁང་ལ་ཆགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་གཉིས་ཀ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུར་ཁྲོད་པའོ། །གློས་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཙོག་པུ་བའོ། །འབོལ་སྟན་ལ་སོགས་པའི་་་་་་སྟན་གདིང་བ་དང་རྩྭའམ་ལོ་མ་བཏིང་བའི་སྟེང་རས་མལ་སོགས་པས་དགབ་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བདུན་པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་མཇུག་གི་ཆོ་གར་་་་་་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན། གསུམ་པོ་འདི་བརྗོད་ལ་གཞན་
༼༡༢༠༽
དགུ་པོ་མི་བརྗོད་པའི་འཐད་པ་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡོ་བྱད་གསོག་པ་ཡིན་་་་་་ཏེ་ནོར་གསོག་པའི་སོ་ནམ་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་གང་བྱས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ནོར་གསོག་པ་ནི་གོས་དང་ཟས་དང་གནས་ཁང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལ། གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཡོ་བྱད་གསོག་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུར་ཁྲོད་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་ཡོ་བྱད་གསོག་པ་ཁེགས་མོད་ཀྱི། དུས་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུང་ངོ་།་་་་་འགྲེལ་ཆུང་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་མཇུག་གི་ཆོ་གར་སྦྱངས་པའི་ཡི་དམ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ཅེས་ཟེར་ཏེ་ལུང་དང་ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་དང་འགལ་ལོ་གསུང་ཡང་འགྲེལ་ཆུང་ན་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་དང་།་་་་་ཊཱི་ཀ་ལས་ཕྱག་དར་བཞིན་དུ་བོར་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་དར་དང་འདྲ་བའི་གོས་ཞེས་བཤད་ལ། ཟས་བསོད་སྙོམས་དང་། གནས་མལ་ཤིང་དྲུང་དང་། སྨན་བཀུས་ཏེ་བོར་བ་་་་་་གུར་ཀུམ་ཁུ་བ་ཕྱུང་སྟེ་ཚིགས་མ་བོར་བ་ལྟ་བུ། སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་བསྟེན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།་་་་་གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་དང་སྨན་བཀུས་ཏེ་བོར་བ་ལ་བསྟེན་པར་བྱེད་ཀྱང་སླའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ལྷག་པར་རྙེད་ན་གོས་བཟང་པོ་དང་སྨན་བཟང་པོ་བསྟེན་དུ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཕམ་པ་བཞི་པོ་ནི། རྣམ་པར་དཀར་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཡང་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཆོས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་ནི།་་་་་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཅིང་། གཤས་ཀྱང་སླར་མི་གཤེ་བ་དང་། ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ་བ་དང་། བརྡེག་ཀྱང་སླར་མི་བརྡེག་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཅིང་།་་་་་མཚང་བྲུས་ཀྱང་སླར་མཚང་མི་འབྲུ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དཀར་བའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཆོག་ཏུའམ་རབ་ཏུ་འདོད་འདུན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའོ། །དེའང་མཁན་སློབ་དང་དགེ་འདུན་དང་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་བརྗོད་ནའོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་དང་གསར་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་
༼༡༢༡༽
ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།་་་་་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་བའི་ཆ་ནས་མཉམ་པ་ཡིན་གྱི། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་དགོས་ཀྱི་ཆ་ནས་དགེ་སློང་རྒན་བུ་པས་གསར་བུ་བཅས་པ་མང་པོ་ཡོད་དེ། བྱ་བ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་དང་འབྲེལ་པ་ཕ་དང་བུའི་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་མཁན་པོ་དང་མཁན་བུའི་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕ་བུ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་ཕ་བུ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་སྒོ་ནས་འདྲ་བས་ན་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་ཕའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་གུས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྒན་གཞོན་འབྲིང་གསུམ་ལ། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུལ་བར་གནས་པ་སྟེ། གུས་པར་གནས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་དགོས་པ་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྦྱོར་བས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མ་བརྗོད་པ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་མཇུག་གི་ཆོ་གར་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་ནས་མ་བརྗོད་པ་སྟེ་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་མན་ཆད་ལྟུང་བ་སྡེ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཐབས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་སྟེ། ད་གཟོད་འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞིའོ། །དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ནི་བག་ཡོད་པ་སྟེ། བག་ཡོད་པར་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆུང་ལས་བག་ཡོད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་མནོས་ནས་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པས། མ་ཉམས་པར་བསྲུང་དགོས་སོ། །བསྲུང་བའི་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་བསྲུང་ཐབས་ལྔར་འདུས་པ་ལས།་་་་་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྲུང་བ་དང་། ནང་གི་རྒྱུ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་དང་། སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངོ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་དང་། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་
༼༡༢༢༽
བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྲུང་བ་དང་ལྔ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྲུང་བ་འདི་དང་པོར་སྟོན་ཏེ། ལས་དང་པོ་པ་ལ་མཁོ་འཇེབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གསུམ་་་་་་སྟེ་བྱ་བ་ཞུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྲུང་བ་དང་། གནས་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྲུང་བ་དང་། ཆད་པ་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྲུང་བ་དང་གསུམ། ལས། བྱ་བ་ཞུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྲུང་བ་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། ལུང་ལས་དང་པོར་གསུངས་ཤིང་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་བྱ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་བླ་མ་ལ་ཞུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གནས་པས་གནས་ལ་ཞེས་པ་ནས་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་སྤྱིའི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དགོས་པའི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། བྱ་བ་ཞུས་པའི་དངོས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། མ་ཞུས་པའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པའོ། །བརྒྱུད་པའི་དགོས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པ་་་་་་སྟེ་བླ་མ་ལ་བྱ་བ་ཞུས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་བྱད་བཞིན་བྱས་ནས་ཉེས་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་སྟེ་ཁྲེལ་ཡོད་སྐྱེ་བ། དང་། བྱ་བ་རུང་མི་རུང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་གནས་ལ་གུས་པར་འགྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཡུལ་གང་ལ་ཞུ་བ་ནི། རང་གི་གནས་སུ་གྲུབ་ཅིང་མ་ཉམས་པ་ལ་ཞུ་སྟེ་གནས་ལམ་ཞུས་པར་བྱ་བ་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྟེན་གང་གིས་ཞུ་བ་ནི། གནས་པར་འོས་པས་ཞུ་སྟེ། གནས་པས་་་་་་མ་ཞུས་པར་བྱ་བ་མི་བྱ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དངོས་པོ་གང་ཞུ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་གང་ཟག་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་། བློ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། རུང་བར་ཤེས་པ་དང་མི་རུང་བར་ཤེས་པ་དང་། རུང་མི་རུང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །དེ་ཡང་མི་་་་་་ཆང་འཐུངས་པ་ལ་སོགས་པ། རུང་བར་ཤེས་པ་དེ་བླ་མ་ལ་མི་ཞུ་སྟེ། ཞུས་ན་དགག་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རུང་བར་ཤེས་ཀྱང་བཤང་གཅི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་བསལ་རྣམས་བླ་མ་ལ་མི་ཞུ་སྟེ། ཞུ་མི་དགོས་པ་ཉིད་དུ་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་བསལ་མ་གཏོགས་པ་རུང་བར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་བླ་མ་ལ་བྱ་བ་ཞུ་སྟེ།་་་་་རུང་བར་ཤེས་པ་རྣམས་ཞུ་བར། འོད་ལྡན་ནས་བྱ་བ་ཞུ་བའི་སྐབས་ལས་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་རུང་བ་དག་བགྱིའོ་ཞེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཞུས་ན་རུང་མི་རུང་།་་་་་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
༼༡༢༣༽
བཞི་པ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞུ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བྱ་བ་ཞུ་བ་ན་བྱ་བ་རང་རང་གི་མིང་ནས་སྨོས་མི་དགོས་ཀྱི། ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པ་རུང་བ་དག་བགྱིད་པར་ཞུ་འཚལ་ཞེས་ཞུ་སྟེ། འོད་ལྡན་ལས་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་རུང་བ་དག་བགྱིའོ། །ཞེས་ཞུ་བར་བཤད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འོད་ལྡན་ལས་བཤད་པ་དེ་ནི། བྱ་བ་ཞུ་བའི་གཞི་རུང་བ་དག་ཞུ་ཞེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བྱ་བ་ཞུ་བའི་ཚུལ་ལུགས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ལ། བྱ་བ་རང་རང་གི་མིང་ནས་སྨོས་མི་དགོས་ན། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་བྱུང་བ་ལས། སྣམ་སྦྱར་བཙེམ་པར་ཞུ། ཉིན་མོ་སྤྱོད་པ་ལ་མཆི་བར་ཞུ། བསོད་སྙོམས་ལ་མཆི་བར་ཞུ་ཞེས་བྱ་བ་རང་རང་གི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་ཞུ་བར་གསུངས་པ་དང་། ཀཱ་རི་ཀ་ལས་ཀྱང་། འཚལ་མ་འཚལ་ཞེས་བླ་མ་ལ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཞུ། །ཞེས་པ་དང་། ལོ་དྲི་བ་ལས་ཡང་ཆག་ཆག་དང་ཕྱག་དར་དང་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་དང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་བགྱིད་ཅེས་བཤད་པ་དང་། རིགས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་རང་རང་གི་མིང་ནས་མ་སྨོས་པར་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པ་རུང་བ་དག་བགྱིད་པར་ཞུ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན། བྱ་བ་ཞུ་བའི་ཚུལ་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་རུང་མི་རུང་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པའི་དགོས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱ་བ་རྣམས་རང་རང་གི་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བླ་མ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས། ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བྱ་བ་ཞུ་བར་བྱའོ། །བག་ཡོད་པར་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བླ་མས་གནང་བར་བྱའོ། །ལྔ་པ་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཞུ་བ་ནི། བྱ་བ་ནར་མ་རྣམས་ཞུ་བ་དང་། བྱ་བ་གློ་བུར་བཞུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་གནས་དང་གནས་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱི་མཚམས་གཅིག་ན་ཉིན་རེ་ལན་གསུམ་ཞུ།་་་་་འདི་དང་གོང་མ་རྣམས་ལ་མཚམས་གཅིག་དགོས་པར་གསུངས། རྒྱང་གྲགས་ཙམ་ན་ཉིན་རེ་ལན་རེ་རྒྱང་གྲགས་ལྔའམ་དྲུག་ཡོད་ན་ཞག་ལྔའམ་དྲུག་ཅིང་ངོ་། །མཚམས་པོ་ཆེ་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་དག་ན་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་ན་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་་་་་་ནམ་ལྡངས་པར་ཁྲུས་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། ཟས་ཟ་བ་དང་། ནར་མའི་དགེ་སྦྱོར་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ། རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ན་འདུག་ན་གནས་པས་ཉིན་པར་ལན་གསུམ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
1/5 1 2 3 4 5 下一页 尾页


text:
ཁོར་ཡུག་ཟིན་བྲིས།བོད་ཡུལ་སྐྱེ་ཁམས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་ཟིན་བྲིས།
ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་བ།
༧ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་འགོ་བརྩམ་རྒྱུ།
སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེར་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་ཚོད་ལྟའི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་རེད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་》ནི་2018ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས། ཁྲིམས་དེའི་གཏན་འབེབས་ལྟར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཁྲལ་འཇལ་དགོས་པ་ལས་སྦགས་བཙོག་འབུད་གཏོང་གི་གྲོན་དངུལ་མི་བསྡུ་བ། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་དཔྱ་ཁྲལ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཡིན་པ་ཁ་གསལ་བཟོས་པ་རེད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེར་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་》ནི་2018ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་1ཉིན་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེར་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ཚོད་ལྟ་བྱ་རྒྱུ་རེད། གཞན་ཡང། 2015ལོའི་ཟླ་12པར། ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་དུ་ལྟ་ཞིབ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ས་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་ཞིབ་ལས་དོན་དེ་ལོ་གཉིས་རིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་31(རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་། གྲོང་ཁྱེར་)ཏུ་ལྟ་ཞིབ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་རེད། 2018ལོར་རེས་སྐོར་དང་པོའི་ལྟ་ཞིབ་ལ་”ཕྱིར་མིག་བལྟ་བའི་”འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་དོད་པོར་དུས་ཐོག་ཏུ་ཆེད་དོན་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་རེད་ཟེར།
རྒྱུན་པར་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་བྱ་ཐབས།
རྒྱལ་ཐང་གི་སྒྲ་རྩ་ཡུལ་ཚོའི་གཏེར་སྙིགས་ཤོར་བ།
རྒྱལ་ཐང་གི་སྒྲ་རྩ་ཡུལ་ཚོའི་གཏེར་སྙིགས་ཤོར་བ།
སྤྱི་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་༢༠ཉིན་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཝེི་པོའམ་(Weibo)པོད་ཕྲན་སྟེང་དུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ཡིན་ན། གཏེར་ལས་ཀྱི་ཆུ་སྙིགས་ཤོར་ནས་རྒྱལ་ཐང་གི་སྒྲ་རྩ་ཡུལ་ཚོའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཕྱུག་སེམས་ཅན་ཤི་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་མིའི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་འཚབ་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།
ས་གནས་དེ་ནས་རྒྱུན་རིང་ལ་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་ཏེ་པའི་རྗེས་སུ་ཟླ་ཤས་སྔོན་ལ་གཏེར་གྱི་སྙིགས་རོ་གསོག་སའི་ཆུ་རག་ཤོར་ཏེ། གྲོང་ཚོའི་སྡོད་མའི་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་འགྲམ་ལ་བཞུར་ཡོད་པས་བཙོག་ཆུ་ཤོར་ཡོད་པ་ཤེས་འདུག གཏེར་གྱི་སྙིགས་རོ་གསོག་སའི་ཆུ་མཛོད་དེ་སྐྱིལ་ནས་ཟླ་གསུམ་ལས་འགོར་མེད་ཀྱང་། ད་ལྟ་སྦགས་བཙོག་ཤོར་ཡོད་པའི་ཆུ་དེ་སྙིགས་མཛོད་པས་ཤོར་དེ་མི་ལ་ཡང་གནོན་པ་ཆེ་ཚུལ་བཤད་འདུག
ཤེས་དགའ་སྲུང་གསུམ་ལས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་མདོར་ཙམ་གླེང་བ།
ཤེས་དགའ་སྲུང་གསུམ་ལས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་མདོར་ཙམ་གླེང་བ།
ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་ནུབ་བ་གླང་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་སློབ་ཀྱི་ང་རོ། དེ་རིང་གི་ཁོར་ཡུག་རེ་དང་དེ་རིང་གི་མི་རེ་རེའི་གནས་མལ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་ཟིན་ཐོའི་རྒྱུ་ཆ་རུ་བཀོད་ཅིང་། ཆ་འཕྲིན་གོ་ལའི་ཡང་རྩེ་ནས་བདུན་གསུམ་དུས་ཀྱི་ཁད་དང་འགྲོགས་ནས་འཚོ་གནས་ཀྱི་པང་ལ་གླན་ཞིང་། རྫས་དུད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ཡི་དྭངས་ཆ་དེད་ཀྱང་ཁང་བརྩེགས་ཀྱིས་ས་གཞི་མནན་དེ་ས་ཆེན་ཨ་མར་ལྗིད་ཅིག་བཀལ་བའི་དེ་རིང་དང་དེ་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ། ཤེས་ཡོན་ནི་མིའི་འཚོ་བ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟར་བའི་མི་རབས་གསར་བའི་སློབ་གསོ་དང་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། འགྲོ་འདུག་གིས་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག་སྒུལ་ལ། དེ་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཚན་རྩལ་གོ་ལ་ཅན་དང་དཔལ་འབྱོར་འཚོ་གནས་ཅན། ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་ཅན་དང་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཅན། ལམ་འགྲོ་འགྲིམ་འགྲུལ་ཅན། བྱ་བའི་ལས་རིམ་དང་གོ་གནས། རྒྱུད་ལག་དང་མིང་བྱང་ལ་འབྲེལ་ཆེན་པོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འུར་ཚ་བའི་དེ་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་རིང་གི་ལྟ་གྲུབ་མཐོང་སྣང་བདེན་ཞེན་གྱི་ཚི་དྲིས་འཐུམ་འདུག
རིན་ཐང་ཡལ་མེད་ཀྱི་གླེགས་བམ་རི་བོའི་གཏོས་བཅས་ཀྱི་ཨི་ཐི་བའི་རྟེན་འབྱུང་གི་བདེན་ལུགས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། སྐྱེ་བ་ཕྲེང་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་སློབ་ཀྱི་རིན་ཐང་གི་དངོས་པོ་ལ་བློ་མིག་ཞར་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཧོལ་རྒྱུགས་སམ་ལང་ཚོའི་ཧོལ་རྒྱུགས་ཀྱི་ཀི་སྒྲ་མཐོ་ཞིང་སྤྱི་ཚོགས་དཀྲོག་བཞིན་པ་དང་། རིག་གནས་དཔལ་འབྱོར། ཆོས་ལུགས་་དང་ཆབ་སྲིད། ཐོན་བསྐྱེད་དང་ལག་རྩལ།དྲྭ་ལམ་དང་གསར་འགྱུར། རྒྱུད་ལག་དང་མིང་བྱང་། འཚོ་ཐབས་དང་སློབ་གསོ་སོགས་བློ་ངོར་ཤོང་དཀའ་ལ་ཧང་སངས་བར་གྱུར་བའི་འགྱུར་བ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་བ་སྐབས་འདི་ལྟར་ལགས་སྟེ། དེ་ལས་གླེང་དགོས་པ་དང་། ཤོབ་འདོད་པ་ནི། མྱི་ཡང་མྱི་ཡིན་པའི་གཤིས་ཀ་ནས་འགྱུར་སོང་བས་ཀ་ངོ་ཡིག་ངོ་རེ་ཟིན་པ་ནས་མིག་དཔེ་ཕྱི་གླིང་དང་བསམ་བློ་བཅིངས་གྲོལ། དུས་དཔེ་བབ་བསྟུན། ལས་རིམ་གང་དང་གང་ཡིན་ན་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། གསར་བ་ལ་ཡིད་སྨོན་དང་མིག་དཔེ་འཛིན་དགོས་པ་ལས་རྙིང་བ་དོར་དགོས་ལ། ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་དང་བོད་ནང་བསྟན་རིག་པ་དག་ནི་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་བྱ་བའི་བཀག་རྡོ་ཡིན་སྐད་སྒྲོགས་པ་བཞིན་པ་དེ་ཡིན།
དེ་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་དེང་རབས་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ཡུམ་ལྟ་བུ་ཡིན། དཔེར་ན། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ནི་ནང་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའམ་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གཞུང་གི་དྲོད་ཁོལ་ཡིན། དེ་ཡང་། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་པ་ཆེན་པོ། ཁུང་ཙིས་ཀྱང་། “རྙིང་བ་བསྐྱར་དུ་སྦྱངས་ན་གོ་བ་གསར་དུ་ལོན་ཐུབ་”ཅེས་གསུངས་དང་། ཁ་རྒྱུགས་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། “ལོ་རྒྱུས་རྙིང་བ་ལས་ངེས་ཤེས་གསར་བ་སྐྱེས།” ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་དེ། དོན་ངོ་མར་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ལ། ༡་ སྐྱེ་འགྲོ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དགེ་མཚན། ༢་ འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡི་དགེ་མཚན། ༣་ ནང་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་མཚན། གང་ལྟར། བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་སུ་ལའང་མེད་དུ་མི་རུང་། དེ་ཡང་། ཡང་ས་ཡང་ས་ཡིན་པ་དང་སའི་གྲུབ་སྟངས་ལས་བསྒྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཅན་ནམ། ཚབ་ཆེན་གྱིས་གནས་ཚུལ་ནི་ལ་ལུང་གི་རི་སྒང་གི་ཁོག་པ་བྲུས་ནས་གཏེར་ཁ་རྔོག་འདོན་བྱེད་པ་དང་བྲག་གཏོར་ནས་བཟོ་གྲྭ་བཟོ་བ། ལ་ལུང་གི་རི་ཐང་དང་མཚོ་ནང་སོགས་ལ་གད་སྙིགས་འདྲ་མིན་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་སྦགས་བཙོག་དང་མཁའ་དབུགས་མི་གཙང་བ་བཟོས་ཀྱིན་པ་དེ་རེད། དེ་ན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ལས་པའི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས་ཤེས་དགའ་སྲུང་གསུམ་ལས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་རྒྱུ་གལ།
དེ་ན། དང་པོ་ཤེས་ཞེས་པ་ལས་འཛམ་གླིང་གོ་ལ་ཟླུམ་པོ་སྟེ། རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛེས་སྡུག་གི་གངས་རི་དང་། བརྗིད་ཆགས་ཀྱི་རྫ་རི། སྔོ་ལྗང་གི་རྩ་ཐང་། རྫ་ཆུ་དང་གངས་ཆུ། མཚོ་དང་མཚེའུ། ད་དུང་གསེར་དངུལ་དང་ཟངས་ལྕགས། ས་སྣུམ་དང་རྡོ་སྣུམ། མཁའ་དབུགས་སོགས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གཞི་རྟེན་ཡིན་པ་ངོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས། ཁོར་ཡུག་གིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རིག་དང་སེམས་ཁམས་ལ་དྭངས་ཆ་བཟོ་བའང་ཤེས་དགོས།
དེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བས་བསྟན་ཡོད་དེ། ཁོར་ཡུག་གིས་མིའི་རིགས་དང་བརླན་སྐམ་སྲོག་ཆགས་གང་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་རྒྱུན་ཐག་བསྐྲུན་གྱིན་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ནི་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་དང་གཟི་བརྗིད་ཡིན་པ་མ་ཟད་ཁྱབ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་ཡིན་སྲིད་པས་དེ་དག་ངོ་ཤེས་དགོས།
གཉིས་པ། དགའ་ཞེས་པའི་ཐོག་ནས་ཁོར་ཡུག་གམ་སྐྱེ་ཁམས་ལ་བརྩེ་སེམས་དང་དགའ་བ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གིས་དེང་དུས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གོ་ལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བླ་མེད་འཐེབ་ཀི་ཡོད་པ་དང། ད་དུང་སྨན་སྣ་སྣ་ཚོགས་དང་། འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོ་གྲང་སོགས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་ཁ་དོག་བསྐྲུན་གྱིན་ཡོད་པས་ཁོར་ཡུག་ལ་དོན་ངོ་མར་དགའ་དགོས། དབྱར་ཁ་སྤྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་གླིང་ག་ཡིན་ན། མི་མ་ཟད་བྱ་བྱེའུ་འབའ་འབུའི་སྣང་བ་སྐྱིད་ལ་བསྐུར་སའི་སྣ་བརྒྱའི་མེ་ཏོག་ཡིན་ན་ཁོར་ཡུག་གི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་དང་། སྟོན་ཁ་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁ་ཟས་ཡིན་ན། ལ་ལུང་རི་སྒང་དང་འབྲུ་ལྔའི་ཞིང་ཞིང་ས་ཀུན་ནས་འབྲས་ལྗང་རྣམ་པར་བཀྲ་བའང་ཁོར་ཡུག་གམ་སྐྱེ་ཁམས་ལས་ཡོང་གི་ཡོད་པས། ཁོར་ཡུག་གམ་སྐྱེ་ཁམས་དང་མིའི་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་དགོས་མཁོ་སྐོང་གི་ཡོད་པས་དགའ་འོས་ལ་དགའ་ཡང་དགོས། ཁོར་ཡུག་ནི་མིའི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཡོད་ལ་མིའི་རིགས་ནི་ཁོར་ཡུག་གམ་སྐྱེ་ཁམས་ལ་བརྟེན་ཡོད་པས་ཁོར་ཡུག་ལ་དགའ་དགོས།
གསུམ་པ། སྲུང་ཞེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་དགོས་དབང་དང་། ད་དུང་ལས་དང་བསོད་ནམས་ལ་འབྲེལ་ཡོད་སྟབས་ལ་ལུང་གང་དེ་སྲུང་ཞིང་གད་སྙིགས་སོགས་གཙང་དག་གམ་བསྐྱབ་དགོས་ཏེ། ༧སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་བསླབ་བྱ་སོ་གཉིས་མ་ལས་ “གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་། ཤིང་ནག་གཅོད་འབྲེག སྨན་སྣ་ཚོད་མེད་འཐུ་བ། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ། གད་སྙིགས་གང་སར་གཡུགས་ཏེ་སོ་སོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་སྦག་བཙོག་བཟོ་བ་སོགས་ཁྱིམ་ཚང་རང་རང་སོ་སོའི་ས་ནས་བཀག་སྡོམ་ནན་པོ་བྱས་ན་སྤྱི་པའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་མར་བསྒྱུར་ཐུབ།” ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། ཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེ་ཁམས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་མ་བྱས་ན། ཁ་སང་དེ་རིང་ས་འགུལ་རྒྱུག་པ་དང་། མཚོ་མོ་འཕྱུར་ནས་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ། མཛེས་པའི་རྩྭ་ཐང་གི་ཁ་མདོག་རིམ་བཞིན་འགྱུར་དེ་བྱེ་ཐང་དུ་གྱུར་བ། རྩྭ་ཁ་ཇེ་ངན་དུ་འགྲོ་བ། ན་ཆུ་དང་མཚེའུ། ཆུ་ཕྲན་བསྐམས་པ་སོགས་ནི་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་པ་ཚབ་ཆེན་གཏོང་བས་ཡིན་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། དཔེར་ན། གསེར་བརྐོ་བ། ཨར་འདམ་བཟོ་གྲྭ། རྡོ་སྣུམ་བཟོ་གྲྭ། རྡོ་སོལ་བསྲེགས་ས་བཅས་ཀྱི་དུག་རླུང་དང་། དེ་དག་བཟོ་བའི་སླད་དུ་རི་ཆེན་མང་བོ། ཡང་ན་རི་ཆེན་རེའི་རི་རྒྱུད་བརྐོ་བ། བཟོ་གྲྭ་རེའི་ལས་ཀ་གཏན་ལ་ཁེལ་ཆེད་དུ་གནམ་གཤིས་འཐིབ་དུས་མེ་སྒྱོགས་འཕང་ནས་སྤྲིན་ནག་གཏོར་བ་བཅས། རང་བྱུང་ངམ་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་བསྒྱུར་ཏེ་གནོད་པ་ཚབས་ཆེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་གསལ་ལྟར་ཡིན། དེ་ན་གནོད་པ་མི་གཏོང་ན་ཧ་ཅང་གི་འགྲིག་པ་དང་གནོད་པ་གཏོང་ན་འཇིགས་སྣང་དེ་དག་དང་ཕམ་ཁ་དེ་དག་ང་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོང་བར་ཤེས་ན་ཁོར་ཡུག་གི་རིན་ཐང་དང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་དགོས་མཁོ་སྐོང་གི་ཡོད་པས་གནོད་པའམ་འབག་བཙོག་གི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པའམ་སྲུང་དགོས།
ཡང་ཁོར་ཡུག་གི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་གནོད་པ་མ་ཟད། ས་བཅུད་ཉམས་པ་དང་། གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཚ་གྲང་རང་སར་གནས་མ་ཐུབ་པའི་འགྱུར་ལྡོག་གིས་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་མི་འབབ་པ། ཆར་ལོག་དང་། ཆུ་ལོག ས་ཡོམ་སོགས་འབྱུང་བཞིའི་གནོད་པ་ཡོང་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པར་ཚན་རིག་མཁས་པ་མང་པོས་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱིས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་གཟབ་ནན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། མདོར་ན་དང་པོ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས། གཉིས་ནས་ལ་ལུང་ཁོར་ཡུག་ལ་དགའ་དགོས། གསུམ་ནས་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སྲུང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ལགས།
ཤ་བ་སེར་ཆེན།
འགྲེལ་བརྗོད།
ཤ་བ་སེར་ཆེན། ཤ་བ་སེར་ཆེན་རིགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་དབྱིན་སྐད་དུ་ Sika Deer ཟེར་བ་དེ་རེད། མདོ་ལྷོ་དང་རྔ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། བརྙན་འདི་ ༢༠༡༧།༡༠ ནང་གི་བརྙན་རེད།
གཙོད་བདའ་བ།
ཕ་ཝང་།
འགྲེལ་བརྗོད།
བྱ་མ་བྱིའུ་ལ་ཕ་ཝང་ཡང་ཟེར། བྱ་མ་བྱིའུ་ཡི་ལུས་དབྱིབས་ཙི་གུ་དང་འདྲ་ཞིང་རྐང་ལག་བར་ན་སྐྱི་མོའི་གཤོག་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་བརྟེན་ནས་འཕུར་ཐུབ་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྲོག་ཆགས་རིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། གཙོ་བོར་མཚན་མོར་འཕུར་ནས་མི་ལ་གནོད་པའི་དུག་སྦྲང་སོགས་བཟུང་ནས་ཟ་བ་དང་།
བྱ་མ་བྱིའུ་ཡི་རིལ་མ་ནི་གཏེར་རྡོ་ལ་བརྩི་ཞིང་ཕ་ཝང་རིལ་མ་ཟེར།
བྱ་མ་བྱིའུ་ལ་སོ་དང་གཤོག་པ་གཉིས་ལྡན་ཤིང། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཕ་ཝང་དང་། ཁྱིམ་དུ་འགྲོ། པགས་པའི་འདབ་ཆགས། པགས་བྱིའུ། བྱ་རོག་དགྲ་བོ། མཚན་དུས་རྒྱུ། གཞན་དུ་ཕྱོགས་བཅས་ཟེར།
བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།
རྩི་ཤིང་གི་ལོ་མ་བཤད་པ།
ལོ་མ་ནི་རྩ་ཤིང་གི་བཅུད་རྫས་བཟོ་ས་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་དགོས་པའི་མཁའ་དབུགས་གཙང་སེལ་བྱེད་ས་ཞིག་དང་། རྩི་ཤིང་གི་དབང་བོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ལོ་མའི་རིགས་ལ་ཀོ་བ་ཇི་བཞིན་མཉེན་ཆ་ཡོད་པའི་ལོ་མ་ལ་ཀོ་རྒྱུའི་ལོ་མ་ཟེར་ཤིང་། ལོ་མ་སྲབ་ལ་མཉེན་པ་ཤོག་གུ་ལྟ་བུ་ལ་ཤོག་རྒྱུའི་ལོ་མ་ཟེར། ལོ་མ་ལྷེབ་ལྷེབ་རྒྱས་ལ་མཐུག་པ་དང་ཁུ་བ་མང་བའི་རིགས་ལ་ཤ་རྒྱུའི་ལོ་མ་ཟེད། ལོ་མ་ལ་སྤྱིར་བཏང་ལོ་མའི་རྐང་དང་། ཞབས་སྟེགས་ལོ་མ། ལོ་ལྷེབ་བཅས་ཁག་གསུམ་ཚུད་ཡོད།
གཤམ་གྱི་པར་རིས་འདི་དག་ ༡༩༧༣ ལོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གསར་བརྗེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྤེལ་ཞིང་། སྐབས་དུས་འབྲེལ་སྒྲ་ལྔ་ཡི་ཚབ་ལ་གི་སྒྲ་གཅིས་གིས་བཙན་གྱིས་འཐུས་བར་བྱེད་པའི་དུས་ཡིན་པས་འབྲེལ་སྒྲའི་གནས་བབས་མཁྱེན་པར་མཛོད།
ལོ་མའི་རྐང་།
ལོ་མའི་རྐང་ནི་ལོ་མ་དང་སྡོང་བོ་གཉིས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་སྟེ། དབྱིབས་ཀ་རིལ་ཕྱེད་གཤགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་འདྲ།
ལོ་མའི་ཞབས་སྟེགས།
ལོ་མའི་རྐང་གི་ཕྱི་ལ་ལོ་མ་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོད། ལ་ལ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་རྗེས་སུ་རང་བཞིན་ཀྱི་གོག་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ལ་ལོ་མའི་ཞབས་སྟེགས་དང་། ཡང་ན་ཞབས་སྟེགས་ལོ་མ་ཟེར། ཞབས་སྟེགས་ལོ་མ་ཁ་ཤས་ལོ་མ་དང་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ནས་གྲི་ཤུབ་འདྲ་བའི་དབྱིབས་ཆགས་ཡོང་།
ལོ་ལྷེབ།
ལོ་ལྷེབ་ནི་ལོ་རྐང་གི་སྟེང་དུ་སྐྱེས་ཡོད་པའི་སྲབ་ལ་མཉེན་པའི་དངོས་པོ་ལྗང་ཁུ་དེ་ལ་ཟེར་ཤིང་། ལོ་ལྷེབ་ལ་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། རྒྱུན་དུ་མཐོང་བའི་ལོ་ལྷེབ་ཀྱི་དབྱིབས་ ༡༥ གཤམ་གསལ།
༡་ ཁབ་དབྱིབས། ༢་ སྐུད་དབྱིབས། ༣་ འཇོང་དབྱིབས། ༤་སྙུང་ལེབ་དབྱིབས། ༥་ སྙིང་དབྱིབས། ༦་ སྒོ་ངའི་དབྱིབས། ༧་ སྒོ་ང་མགོ་མཇུག་ལོག་པའི་དབྱིབས། ༨་ མཁའ་རིལ་དབྱིབས། ༩་ ཁེམ་བུའི་དབྱིབས། ༡༠་ ཐི་ཆེན་[རྒྱ་?]གི་དབྱིབས། ༡༡་ གཟེ་མ་ར་མགོའི་དབྱིབས། ༡༢་ ཕུབ་དབྱིབས། ༡༣་ མངའ་རྩེའི་དབྱིབས། ༡༤་ ཟུར་གསུམ་དབྱིབས། ༡༥་ མདུང་རྩེའི་དབྱིབས།
རྐྱང་ལོ་དང་མང་ལོ།
རྐྱང་ལོ་ནི་ལོ་རྐང་གཅིག་གི་སྒང་ལ་ལོ་ལྷེབ་གཅིག་ལས་མེད་པ་དེ་ལ་རྐྱང་ལོ་ཟེར་ཞིང་། ལོ་རྐང་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ལོ་ལྷེབ་གཉིས་དང་ཡང་ན། གཉིས་ཡན་ཆད་སྐྱེས་ཡོད་པ་དེ་ལ་མང་ལོ་ཟེར་བ་ཡིན། མང་ལོའི་རྐང་ལ་སྤྱིའི་ལོ་རྐང་དང་ཡང་ན་ལོ་མའི་འཁོར་རྟེན་ཡང་ཟེར།
ལོ་མའི་རྩ་རིས།
ལོ་མའི་སྟེང་དུ་ཁྲག་རྩ་ལྟར་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་མཐོང་ཐུབ་པ་དེ་ཚོ་ལ་ལོ་མའི་རྩ་རིས་ཟེར། དེའི་ནང་ནས་ལོ་མའི་རྐང་ནས་རྩེ་མོའི་བར་དུ་རྒྱུ་བའི་རྩ་རིས་དེ་ལ་གཅོ་བོའི་རྩ་རིས་དང་། ཡང་ན་དཀྱིལ་གྱི་རྩ་རིས་ཟེར། གཙོ་བོའི་རྩ་རིས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཟུར་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཟུར་གྱི་རྩ་རིས་ཟེར། ཟུར་གྱི་རྩ་རིས་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་ལ་ཕྲ་བའི་རྩ་རིས་ཟེར། ལོ་མའི་རྩ་རིས་དེ་སྤྱིར་བཏང་ཆགས་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བཟོ་དབྱིབས་ཀྱང་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་།
ལོ་མའི་རྩེ།
ལོ་མའི་སྨད།
ལོ་མའི་མཐའ།
ཨུད་པལ་སྔོན་པོ།
ཤིང་མངར།
ཤིང་མངར་ནི། ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་ལྡུམ་བུའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་ཡིན། རྩ་བ་སེར་སྐྱ་ཤིང་ལྟར་གྱོང་བ་ནང་དུ་རྩ་རིས་ཡོད་པར་རྩྭ་ཕྲན་གྱེས་ཤིང་སྐྱེ་གནས་དབང་གིས་སྦོམ་ཕྲ་དང་སྲ་སྙིང་སྣ་ཚོགས་ཡོད། སྡོང་པོ་ཕྲ་ལ་གྱོང་བ་མདོག་ལྗང་སེར་ལ་ཡལ་ག་འདྲོང་པོར་གྱེས་པ། ལོ་མ་ལྗང་ལ་མཐུག་པ་འོད་མདངས་རྒྱས་ཤིང་སྤུ་དཀར་ཐུང་ཐུང་ཡོད་པ་ངར་པ་ཐུང་བ་རེ་རེས་མོས་སུ་སྐྱེ་ལ། མེ་ཏོག་དམར་སྐྱ་སྲན་མའི་མེ་ཏོག་གི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ཡལ་གའི་མཚམས་ནས་འཆར་ཞིང་གང་བུ་ཤུ་མོའི་ཟའི་གང་བུ་འདྲ་ལ་ནང་དུ་འབྲུ་གུ་སྔོ་ཁྲ་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ཡོད།
སྨན་དུ་དགོས་པ་རྩ་བ་སྐམ་པོ་རིང་ཐུང་དང་སྦོམ་ཕྲ་ཅི་རིགས་འབྱུང་ཞིང༌། ངོ་བོ་མཁྲེགས་ལ་ལྕི་བ་བཀན་ན་ཆག་སླ་བ། ཕྱི་ངོས་རྫ་དམར་མདོག་གམ་ཁམ་སྐྱ། སུལ་རིས་ཞིབ་མོ་དང་ཡལ་ཕྲན་གོག་ཤུལ་ཡོད། བཅད་ཁ་དཀར་སེར་ཕྱི་ནང་རིམ་པའི་འཁོར་རིས་ཡོད། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤིང་མངར་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལས་གཞན་སྐྱེ་དབྱིབས་སོགས་མཚུངས།
མདོ་སྨད་ཕྱོགས་དང་། སོག་པོ་སོགས་སྐམ་ཤས་ཆེ་བའི་རྩྭ་ཐང་དང༌། ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་ཐང་ཞིང་མུ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མང༌། རྩ་བ་བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་བཏུས་ཏེ་གཙང་མ་བཀྲུས་རྗེས་ཁཎྜ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། དེ་མིན་གཙང་མ་བཟོས་ཐོག་བསྐམས་ནས་སྨན་དུ་སྤྱོད་ཆོག རོ་མངར་བ། ཞུ་རྗེས་མངར་བ། ནུས་པ་སྙོམས་པས་གློ་བའི་ནད་དང༌། རྩའི་ནད། གྲེ་བར་ཐོར་པ་བྱུང་བ་སེལ་ཞིང་གློ་ཚད་དང༌། སྐད་འགགས་པ། སྐོམ་དད་སོགས་ལ་ཕན་པ་ཡིན།