text:
བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།
རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། རྒྱལ་བ་བཅུ་བཞི་པ་རེད།
ནང་དོན།
མི་ཚེ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ྋརྒྱལ་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཉིན་མདོ་སྨད་སྐུ་འབུམ་ཉེ་འཁོར་སྟག་འཚེར་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་ཆོས་སྐྱོང་ཚེ་རིང་དང༌། ཡུམ་བསོད་ནམས་མཚོ་མོ་ ༼བདེ་སྐྱིད་ཚེ་རིང༌།༽ གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཐོག་མའི་མཚན་ལ་ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་ཅེས་གསོལ། ལྷ་མོའི་བླ་མཚོའི་གཟིགས་སྣང་དང༌། རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་པའི་བོད་ལྗོངས་ལྷ་བླར་ལུང་བརྟག་ཞུས་འབྲས་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་སྤྱོད་དང༌། སྐུའི་ཉེར་ཆས་དང་སྔོན་གྱི་སྐུ་འཁོར་ངོས་འཛིན་མཛད་པ་སོགས་ྋརྒྱལ་མཆོག་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་བརྙེད་བྱུང་བ་ལྟར་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་མདུན་དུ་རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཅིང༌། ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་༡༤ ཉིན་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས། དགུང་ལོ་དྲུག་ནས་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལ་གྲྭ་བསྐོར་མཛད་པ་མ་ཟད། དགུང་ལོ་ ༢༥ ཐོག་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མཁས་པ་སྟོང་ཕྲག་འཛོམས་པའི་མདུན་སར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་གནང་མཛད། དེ་བཞིན་སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཚན་རིག་སོགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་མཛད།
ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པའི་གླེང་ཕྱོགས་བཟོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ཁུལ་ཕལ་ཆེར་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་བཙན་དབང་འོག་འཚུད་ལ་ཉེ་བའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སུ་གྱར་སྐབས་བོད་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བོད་ལྗོངས་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་ནན་ཞུས་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༡༦ ལས་མ་སོན་ཀྱང་ལུགས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཆ་ཚང་བཞེས། ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གིས་འཇིགས་བསྐུལ་འོག་བཏོན་པའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་མཚན་རྟགས་མི་འགོད་ཐབས་མེད་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཆེད་འཛུགས་མཛད་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གནས་ཚུལ་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་རེས་སྐབས་བསྟུན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཛད་པ་མང་དུ་བསྐྱངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། ཀྲུའོ་ཨན་ལེ་སོགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང༌། དེ་ནི་ྋ་གོང་ས་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཀྲུའོ་ཨན་ལེ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རེའུ་ལྷན་དུ་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་རྣམས་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བའི་བཀའ་མོལ་གནང༌།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མིའི་འདོད་བློ་དང་མ་འཚམས་པའི་བཙན་འཛུལ་གྱི་བྱ་ངན་རིམ་པར་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་ཚུལ་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དམག་ཁུལ་ཁང་དུ་གཟིགས་མོར་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཁུལ་བྱས་ཏེ། དོན་དངོས་སུ་སྐུ་ཕྱྭར་གནོད་འཚེ་བརྩམས་འཆར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བོད་འབངས་ཚོས་གསལ་པོར་ཤེས་པས། བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡ་ང་བྲལ་བའི་དྲག་གནོན་མི་ཆོས་ལས་འདས་པ་བྱས་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ དགུང་དྲོ་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བོད་གཞུང་དམངས་གང་ཙམ་དང་བཅས་པ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་ཤིང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གསར་འཛུགས་དང༌། གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་ངོས་ལེན་མེད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་པ་བཅས་སོ།།


c: text/html

text:
དཔལ་སྤུངས་དགོན།
དཔལ་སྤུངས་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ནང་དོན།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ། ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས།
དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་ལུག་སྤྱི་ལོ་1727ལོར་སྡེ་དགེ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གིས་སྦྱིན་བདག་དང༌། བཀའ་མངགས་འོག་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ཉིན་ས་སློང་དང་ས་འདུལ་མཛད། ཚེས་བདུན་ཉིན་སྡེ་དགེའི་གཉེར་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་སྐུ་དངོས་ཕེབས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་རྨང་གཏིང་བའི་ལས་དཔོན་མཛད། དེ་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་འདུ་ཁང་གཙོ་བོ་དང༌། གྲྭ་ཁང་ཉེར་ལྔ་ཙམ་གྲུབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་ལྡེབས་བྲིས་དང་ཚོན་རྩི་སོགས་ལེགས་པར་གྲུབ། ས་བྱ་ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་བློན་སྐུ་འཁོར་རྣམས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང༌། ལེགས་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནང་བ་དང༌། དུས་མཚུངས་ཕྱི་འབྲོག་པདྨ་རུ་བའི་དཔོན་ཁག་རྣམས་དང༌། ཨ་ལོ། སེ་ཚ། དཔེ་ཝ། ལྷ་རུ་བཅས་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་ལྔ་བརྒྱའི་གྲྭ་ཁྲལ་དང༌། སྡེ་འབངས་མང་པོ་བཅས་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་གནང་སྦྱིན་མཛད། བོད་འདིར་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདན་ས་གོང་འོག་བར་གསུམ་ཞེས་གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བགྲངས་པའི་ཡ་གྱལ་གདན་ས་འོག་མར་གྱུར། དེ་ནས་གདན་རབས་དང་པོ་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་(1700་1774A.D)ཀྱིས་དགོན་བདག་གཙོ་བོ་གནང་ཞིང༌། ཁོང་གི་སྐུའི་གཅུང་པོ་དབོན་པོ་ཀརྨ་བསམ་འཕེལ་དང༌། དབོན་ཀརྨ་ངེས་ལེགས། དབོན་ཀརྨ་བསམ་གཏན་བཅས་ཐམས་ཅད་སྔ་རྗེས་སུ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་ཆོས་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གནང་བའི་ཕྲིན་ལས་པ་གཙོ་བོ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་1731པའི་ལྕགས་ཕག་ལོར་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གི་བཀའ་ལུང་བཞིན་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་སྤར་ཤིང་བརྐོ་རྒྱུའི་མ་ཕྱི་དག་སྒྲིག་དང༌། ཞུ་དག་བཅས་ཀྱི་ཕྱག་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ་1738པའི་ས་རྟ་ལོར་ཆོས་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་པ་ཁྲིར་འཁོད་པའི་དབུ་བླ་གནང༌། སྤྱི་ལོ་1751ལོར་ཆོས་རྒྱལ་བློ་གྲོས་ཕུན་ཚོགས་ཁྲིར་འཁོད་པ་དང་ཆོས་སྲིད་གང་ཐད་ཕྱག་རོགས་རྒྱལ་ཆེན་གནང་བས་སྡེ་དགེའི་བསྟན་སྲིད་སྔར་ལས་རྒྱས་པར་བྱུང༌། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་1754ལོར་དཔལ་སྤུངས་ལྔ་རིག་སློབ་གླིང་བཙུགས་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་འཆད་གཉེར་གནང༌། ཁྱད་པར་སྨན་རྩིས་དང༌། སྒྲ་རིག་པའི་འཆད་ཉན་ལ་གངས་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བར་བྱུང་ཡོད། རྗེ་འདི་ཉིད་ཆོས་དང་རིག་གནས་གང་ཅི་ཐད་ནས་ཧ་ཅང་མཁས་སྟབས་ཡུལ་གང་དུ་ཕེབས་པ་དེའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་ནི། བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་བལ་པོ་ཡམ་བུ་རྒྱལ་པོས་བསྙེན་བཀུར་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང༌། འཇང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོས་དད་གུས་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད་འཇང་དགོན་ཁག་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པ་གསར་སྤེལ་གནང༌། རྒྱལ་རོང་ཁུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲོ་སྐྱབས་རྒྱལ་པོ་དང༌། ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཡུལ་དེ་དག་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་དད་གུས་ཆེན་པོར་ཐོབ། ལྷག་པར་སྤྱི་ལོ་1774ལོར་རྒྱ་དང་རྒྱལ་རོང་དམག་འཁྲུགས་སྐབས་རྒྱ་ནག་གོང་མས་དཔལ་སྤུངས་སུ་བང་མི་བཏང་ནས་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱ་དང་རྒྱལ་རོང་བར་འདུམ་གཏམ་སར་ཕེབས་དགོས་པ་བཀའ་ཤོག་འབྱོར་བར། དགུང་ལོ་བགྲེས་པ་དང༌། སྐུ་ཡི་སྣང་ཚོར་ལ་གཞིག་ན་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་མི་ཐུབ་པའི་ཉམས་ཚོར་ཡོད་ནའང༌། གལ་སྲིད་མ་ཕེབས་ན་སྡེ་དགེའི་བསྟན་ཆུས་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་གནོད་པར་དོགས་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་ཏྲེ་ཧོར་ཁ་ས་མཚོ་ཁར་སྐུ་གཤེགས། ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སློབ་འབེ་ལོ་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱིས་སྐུ་གདུང་ཕྱིར་དཔལ་སྤུངས་སུ་གདན་དྲངས་པ་དང༌། དགྲ་བླའི་གུ་རུ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་པར་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་གཟིགས་གཟེངས་དང༌། ཐོབ་ཐང་གི་ལས་རྟགས་གོས་ཆེན་ཐོག་བྲིས་པའི་བཀའ་ཤོག་ཅིག་ཐོབ་པ་དུས་ཕྱིས་བར་དཔལ་སྤུངས་ཤང་སྲིད་གཞུང་གི་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་བདག་གཉེར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གི་ཡང་སྲིད་སི་ཏུ་པདྨ་ཉིན་བྱེད་དང༌། སི་ཏུ་པདྨ་ཀུན་བཟང༌། སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག སི་ཏུ་པདྨ་དོན་ཡོད་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ལ་ཞབས་འདེགས་རྒྱ་ཆེན་གནང༌། ཁྱད་པར་དུ་སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག་(18861952A.D) གིས་སྤྱི་ལོ་1919 ལོར་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཇ་རྡོ་རྗེ་སེང་གེ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང༌། སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ཀར་དབང་དུ་བྱས་ཤིང༌། འདུན་སྐོར་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་སྡུམ། སྲས་ཚེ་དབང་བདུད་འདུལ་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཞིང་སྲིད་ཁྲིར་བཀོད། སྤྱི་ལོ་1942 ལོར་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་མོ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་མོས་སྲིད་བཟུང་བའི་སྐབས་སུ་སྡེ་དགེའི་འདུན་སྐོར་རྣམས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་སྲིད་དབང་ཐོབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག་གིས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡེ་དཔོན་ཡོངས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་འཁྲུགས་རྩོད་ལྷིང་འཇགས་དང༌། སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ་སོགས་སྡེ་དགེའི་བསྟན་ཆུས་ལ་མཛད་རྗེས་ཧ་ཅང་ཆེ། ཁོ་བོར་ཕ་མེས་སོགས་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པར། སྐབས་དེར་དཔལ་སྤུངས་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་གནང་ནས་སྡེ་དགེའི་ཇུས་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་གནང་དྲག་པ་དང༌། བླ་ཆེན་དང༌། དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་བཀའ་བཙན་གནང་དྲག་པས་དགོན་ཆེན་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་དཔལ་སྤུངས་མདའ་དཔོན་ཞེས་ལྐོག་ལབ་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས། དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་མ་གདན་ཐོབ་གཉིས་པ། འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དང་པོ་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སྤྱི་ལོ་1860ཉག་རོང་མགོན་པོ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཉག་ཁོག་ཏུ་ཕེབས་ནས་ཉག་དཔོན་གྱི་བུ་ཤི་བའི་འདས་ཆོག་བསྒྲུབས་པ་དང༌། རྗེས་གནང་བྱིན་རླབས་བཅས་མཛད་དེ་ཡུལ་ཁམས་ཞི་བདེའི་ཐབས་ལམ་བརྩོན། དེའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་དཔལ་ལྡན་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར་དང༌། བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་རྣམས་ཡིན། དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་མ་གདན་ཐོབ་གསུམ་པ། དབོན་རྒན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གི་དབོན་པོ་ཆུང་ཤོས་དབོན་ཀརྨ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཟེར། འདི་སྐུའི་གཅུང་ཆུང་ཤོས་དབོན་རྒན་ཞུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སྐུའི་གཅུང་དང་པོ་ཀརྨ་བསམ་འཕེལ་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ལྷག་བཞེས་པ་དང་སྐུ་གཤེགས། དབོན་གཉིས་པ་ཀརྨ་ངེས་ལེགས་ཡང་དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པར་སྐུ་གཤེགས། དབོན་ཆུང་ཤོས་ཀརྨ་བསམ་གཏན་དགུང་ལོ་དོན་བཞིའི་བར་བཞུགས་ཤིང༌། སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བསྟན་པའི་གུང་ཤིང་མཛད་ནས་བཞུགས་པར་དབོན་རྒན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་དེ་བྱུང་འདུག དེའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་ཀརྨ་ཐེག་མཆོག་བསྟན་འཕེལ་དང༌། ཀརྨ་ངེས་དོན་བསྟན་འཕེལ། ཀརྨ་བསམ་གཏན་བློ་གྲོས། ཀརྨ་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་རྣམས་བྱུང་ཡོད།
དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་མ་གདན་ཐོབ་བཞི་པ། བེ་རི་མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་བྱོན་པ་དེ་རྣམས་ཡིན་ཞིང༌། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཀརྨ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར། དེ་ལ་བེ་རི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འཁྲུངས་ཡུལ་དཀར་མཛེས་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པས་ན་བེ་རི་ཞེས་པ་ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་དང༌། འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོའི་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་གསུང་གི་སྤྲུལ་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བས་ན་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས། འོན་ཀྱང་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པ་ཡིན་ལ། བེ་རི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན།
དགོན་པ་འདིའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ལ། སྒྲུབ་མཆོད་ནི་ནག་རྒྱལ་ཕག་གསུམ་དང༌། མར་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་འཆར་ཅན་མ་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལུགས་ལྟར་འདིར་གསལ་བཤད་ཀྱི་དགོས་གལ་མ་མཐོང༌། ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་གོང་གསལ་ལྟར་སྤྱི་ལོ་1754ལོར་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གིས་ལྔ་རིག་སློབ་གླིང་བཙུགས་པར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཧ་ཅང་དར། ཁམས་ཕྱོགས་འདིར་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་མ་ཟད། སྨན་རྩིས་དང༌། སྒྲ་རིག་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་རྣམས་བོད་གངས་ཅན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་གདལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་1780 ལོ་ཡས་མས་ཙམ་ན་དབོན་ཀརྨ་བསམ་འཕེལ་གྱི་ཡང་སྲིད་དབོན་སྤྲུལ་དབང་གི་རྡོ་རྗེས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་སྒྲུབ་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང༌། དེར་ལོ་གསུམ་ཟླ་གསུམ་མཚམས་བཞུགས་ནས་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་དང༌། མར་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་གནང་བའི་སྲོལ་བཙུགས། སྤྱི་ལོ་1866ལོར་ཙམ་ལ་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་དཔལ་སྤུངས་ཡང་ཁྲོད་དུ་ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་སྒྲུབ་པ་ཐོག་མར་བཙུགས། ལོ་གསུམ་ཟླ་གསུམ་རིང་ལ་ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་དང༌། ཤང་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་དགོས་པའི་སྲོལ་གཏོད། དེ་ལྟར་དགོན་འདིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་པ་མ་ཟད། མར་ཤང་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་འཆད་ཉན་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་སྟབས། སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོའི་བླ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་བླ་དང་མཆོད་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བྱེས་བགྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒར་འབོད་བྱེད་པར། ཤར་རྒྱལ་བ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ། བཀའ་དགོན་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུའི་མ་དགོན། ས་དགོན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་སྨོན་ཡུལ། རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་འདུས་ས། རྒྱ་ནག་པོའི་ཡུལ་དུ་ཇ་ཞིང༌། འཇང་ཁྲ་མོའི་ཡུལ་དུ་འབྲས་ཞིང༌། བྱང་གདམ་རེ་མདོ་རུ་ཚྭ་ཞིང༌། གནམ་ས་ཕྱེད་བགོས་ཀྱི་བདག་པོ། འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག་གི་བདག་པོ། སྡེ་རྫོང་ཁག་དགུ་ནས་ས་བོགས་དང་འབྲུ་ཁྲལ་ལེན་མཁན་ཡིན་ནོ། ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་འདུག དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་གྲྭ་རྩ་དང་དགོན་ལག་སྐོར་ལ། གྲྭ་རྩ་ཤོག་བཞི་ནི། ① སེ་ཚ་ཨ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་སེ་ལོ་ཤོག ② ཕྱི་འབྲོག་པདྨ་རུ་བ་དང༌། འཛི་ཆུང་ཤོག་པ་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་ཕྱི་འབྲོག་ཤོག ③ དཔེ་ཝར་ཆུ་ཉིན་སྲིབ་དང༌། དཔེ་ཁ། ཀཿ་ཐོག་བཅས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་དཔེ་ཝར་ཤོག ④ རྨེ་ཤོད། འཛིན་པ། གཏེར་ལྷུང༌། རྩམ་མདོ། ཧོར་པོ་སོགས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་ལྷ་རུ་ཤོག་ཟེར། དགོན་འདི་ཐོག་མར་འདེབས་སྐབས་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོས་བཀའ་ཡི་གནང་བ་ཐོབ་པའི་གྲྭ་ལྔ་བརྒྱ་ཡིན་ཡང༌། དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་འཁོར་ནི་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད། ཅེས་གསལ་བས་དཔྱད་དགོས་པར་སྣང༌།
དགོན་ལག་སྐོར་ལ། སྤྱིར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བཀའ་དགོན་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུའི་མ་དགོན་ཡིན་ཞེས་དགོན་ལག་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་ཡུལ་གང་དང་དགོན་པ་གང་ཡིན་གསལ་པོར་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་མ་རྙེད། སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱི་ལོག་ཏུ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་དཔལ་སྤུངས་རང་ནས་བླ་བསྐོས་བཏང་སྟེ་འཛིན་སྐྱོང་དགོས་པ་ནི། སྤུ་བོ་དགོན་ཁག་གཉིས། རྡོ་སྟོད་སྨད་གཉིས། མགོ་ལོག་རྒྱུད་སྡེ་དགོན་བཅས་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རོང་དང༌། ནང་ཆེན་ཕྱོགས་སུ་དགོན་ལག་མང་པོ་ཡོད་འདུག སྡེ་འཁོར་དུད་ནི། སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་སྡེ་དུད་དཔལ་སྤུངས་རང་ནས་སྐུ་ཚབ་གཏོང་དགོས་པའི་སྡེ་པ་ལ། ཨ་ལོ་སྐུ་ཚབ་གཉིས། སེ་ཚ་སྐུ་ཚབ་གཅིག ཧོར་པོ་དང༌། རག་ཆབ། རྩམ་མདོ་གསུམ་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག འཛིན་པ་དང་གཏེར་ལྷུང་གཉིས་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག ཟུར་མང་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག འདན་དྲན་ཐང་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག མདོ་གཞུང་རྒྱུད་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག རི་མདའ་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག དབོན་སྟོད་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག་བཅས་དང༌། འབྲོག་ཁུལ་དུ་གོ་ཆེ་ལ་ཤེ་དཔོན་དཔོན་གཡོག་གསུམ། ཕྱི་འབྲོག་ནོར་མ་ཁག་གསུམ་ལ་དཔོན་རེ་རེ། རྟ་དཔོན་གཅིག་བཅས་བཏང་དགོས་ཤིང་ཡོད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཕྱི་འབྲོག་ནང་དུ་ཤེར་སྡུད་དཔོན་གཡོག་ཁ་ཤས་དང༌། ཨ་ལོ་དང་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གཉིས་ལ་ཐོག་སྡུད་དཔོན་གཡོག་ཁ་ཤས་རེ་བཏང་ཞིང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཀྱིས་འགན་རེས་ལོ་གསུམ་རེ་ཡིན་པ་དང༌། ཤེར་སྡུད་དང་ཐོག་སྡུད་ཀྱི་འགན་རེས་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་རེ་ཡིན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།[རྩོམ་སྒྲིག]
《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་སྟེ་སྒྲིག་པ་ཡིན། ཚིག་མཛོད་འདིས་ལོ་རྒྱུས་དང་། རྩོམ་རིག། ཆོས་ལུགས། ས་མིང་། ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་སོགས་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་ནང་དོན་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་ཁྱབ་འཚོལ་སྡུད་དང་། འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་གསལ། ལུང་འདྲེན་ཁུངས་སྐྱེལ། ཡོང་ཁུངས་གསལ་སྟོན་བཅས་བྱས་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་ལེགས་སྒྲིག་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཚོའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད།[རྩོམ་སྒྲིག]
《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ཡི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཡིན།
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་ཡོས(༡༩༢༧)ལོར་དགེ་མཚན་གྱི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་བོད་ལྗོངས་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཉིང་ཁྲི་རྫོང་ཁོངས་ཇོ་མོ་ཤང་དུ་ཡབ་ཚེ་དབང་དང་ཡུམ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། མཚན་ཟླ་བ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕ་བོང་ཁ་པ་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོས་ཆོས་མིང་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གནང་། ཤིང་ཁྱི(༡༩༣༤)ལོར་དགུང་གྲངས་ལྔ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད་ཐོག་ལོ་ཤས་རིང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་སྦྱོར་ཀློག་དང་ཆོས་ལུགས་དཔེ་ཆ་ཉུང་ཤས་སློབ་གཉེར་མཛད། ཤིང་ཕག(༡༩༣༥)ལོར་འཁྲུངས་ཡུལ་གཞིས་དགོན་དུ་ཁྲི་སྟོན་མཛད་དེ་སེར་སྨད་ཀོང་པོ་ཁང་ཚན་གྱི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་ཀློག་གི་སློབ་དཔོན་ལ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པ་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། དགོན་པའི་ཚོགས་འདོན་ཡོངས་རྫོགས་ཐུགས་འཛིན་མཛད། མེ་བྱི(༡༩༣༦)ལོར་ཀོང་པོ་ནས་ལྷ་སར་ཐོག་མར་ཕེབས་ཏེ་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་སྒྲིགས་ལ་ཞུགས་ནས་ཡོངས་འཛིན་གོང་གསལ་དང་སེར་བྱེས་གཙང་པ་ཁང་ཚན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་བསྟེན་ནས་ལོ་བཅུ་ལྷག་རིང་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་དེ་མེ་ཁྱི(༡༩༤༦)ལོར་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞེས། དེ་མུར་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཏེ་ལྕགས་སྟག(༡༩༥༠)ལོར་སྔགས་རམས་ཨང་གཉིས་པའི་མཚན་གནས་ཐོབ། ཤིང་རྟ(༡༩༥༤)ལོར་ལྷ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་སྐོས་གནང་། དེ་ནས་ཤིང་ལུག(༡༩༥༥)ལོ་བར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ལྷུན་འགྲུབ་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་བླ་མ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་བསྟེན་ནས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང་། མཁས་དབང་ཚ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག་ཆ་ཚང་གི་སློབ་ཁྲིད་དང་། མཁས་དབང་སྙེ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐུ་མདུན་ནས་སྐར་རྩིས་སྐོར་ལེའུ་ཁ་ཤས་བཅས་གསན་བཞེས་མཛད། བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མེ་སྤྲེལ(༡༩༥༦)ལོར་གསར་བརྗེའི་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་ཀྲོན་ཆུས་དྭགས་ཀོང་ཡན་ལག་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པའི་ཐུགས་འགན་བཞེས། ས་ཕག་(༡༩༥༩)ལོར་ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས། ལྕགས་བྱི(༡༩༦༠)ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཐོག་མ་ཕེབས་འབྱོར་ཐོག་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཚན་ཁག་ནང་ལོ་དྲུག་རིང་སྔ་ཕྱིར་བོད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲྭ་ཁག་གཉིས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག་ལོ་རྒྱུས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སྐོར་བཅས་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་མ་ཟད། དེའི་རིང་སྙན་ངག་སློབ་དེབ《སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》རྩོམ་སྒྲིག་དང་། ཚིག་མཛོད་འདིའི་མིང་ཚིག་འཚོལ་བསྡུ་དང་གསོག་འཇོག་མཛད་འགོ་ཐོག་མར་བརྩམས། ཤིང་སྦྲུལ(༡༩༦༥)ལོར་པེ་ཅིན་ནས་ལྷ་སར་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་གཞིས་རྩེ་དང་རྒྱལ་རྩེ་བརྒྱུད་དུ་སློབ་གསོ་ཆེན་པོའི་ལས་དོན་རུ་ཁག་ནང་ཕྱག་ལས་ཟླ་ཤས་གནང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་འགོ་ཚུགས་རྗེས་ལོ་ངོ་བརྒྱད(༡༩༦༦-༡༩༧༣)རིང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་བྱང་ཕྱོགས་གྲོང་ལྷན་གཉིས་པའི་ཁོངས་སུ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་མཛད་དགོས་བྱུང་། ཤིང་ཡོས(༡༩༧༥)ལོར་གོང་རིམ་གྱི་བཀའ་ལྟར་ཟི་ཁྲོན་ཁྲེན་ཏུར་ཟླ་ཤས་རིང《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ཡི་རྩོམ་སྒྲིག་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་། དེ་རྗེས་མེ་སྦྲུལ(༡༩༧༧)ལོ་བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་དངོས་བདག་གཉེར་ཁང་དང་། བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་བདག་གཉེར་ཁང་། བོད་ལྗོངས་གསར་བརྗེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་བཅས་ལ་དཀར་ཆག་དང་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་ལས་རོགས་མཛད། ས་རྟ(༡༩༧༨)ལོ་ནས་ཤིང་གླང(༡༩༨༥)ལོ་བར་ལོ་བརྒྱད་རིང་སླར་ཡང་པེ་ཅིན་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭར་ཕེབས་ནས་གཙོ་བོ་སློབ་ཁྲིད་དང་། སློབ་དེབ་རྩོམ་འབྲི། ཞོར་ལ་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་ཡིག་སྒྲིག་རྩོམ་བཅས་གནང་ནས་ལྕགས་སྤྲེལ(༡༩༨༠)ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པའི་མཚན་གནས་བཞེས་པ་དང་ཤིང་གླང(༡༩༨༥)ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་མཚན་གནས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས། ལོ་དེར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་དབུ་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་ཞུས། ཤིང་གླང(༡༩༨༥)ལོར་པེ་ཅིན་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཕྱག་ལས་གནང་། རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་འབྲུག(༡༩༨༧)ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་པར་བསྐོ་བཞག་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རིགས་གཅིག་མཁས་པའི་མཚན་གནས་ཕུལ། ལྕགས་ལུག (༡༩༩༠)ལོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་དབུ་འཛིན་གྱི་མཚན་གནས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པ་དང་སྦྲགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དེའི་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣ་རྣམས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་མཛད་དེ་ཀན་སུའུ་དང་། མཚོ་སྔོན། ཟི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་གཙོ་གྲས་ཁག་གཅིག་ལ་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་རིང་རྟོག་ཞིབ་དང་སྦྲགས་ས་གནས་དངོས་སུ་སློབ་ཁྲིད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དམ་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས་བོད་རིག་པའི་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅིག་གི་ངོས་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་འཇར་མན་དང་། ནོར་ཝེ། དབྱི་ཊ་ལི། ཨའོ་སི་ཁྲུའུ་རི་ཡ། ཧྥ་རན་སི། དབྱིན་ལན་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་སློབ་ཁྲིད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་དཔྱད་ཚོགས་འདུར་ཐེངས་མང་ཕེབས་ཏེ་ཕུལ་བྱུང་གི་དཔྱད་རྩོམ་དུ་མ་སྒྲོགས་རྦུང་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་རྒྱལ་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་ཐད་ཀྱི་འཕེལ་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་མཛད། མཐར་མེ་བྱི(༡༩༩༦)ལོར་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་རྒས་ཡོལ་འབུལ་བཞེས་ཐོག དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུར་ཕེབས་པ་མེ་གླང(༡༩༩༧)ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས(བོད་ཟླ་ལྔ་པ་ཕྱི་མའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད)ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་པར་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་ཧྲན་ཅི་རུ་གཟིམ་ཁྲི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར། དམ་པ་འདི་ཉིད་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ད་དུང་ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་དང་། ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པ་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ། བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། སྲིད་གྲོས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྐབས་བཞི་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་བཅས་གནང་བ་མ་ཟད། ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་ཡོངས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ། ཀྲུང་གོ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་རབས་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་སོགས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྒྲིག་ཁོངས་སུ་ཡོད། དམ་པ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་དང་གུས་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གྲགས་ཅན་མི་སྣའི་མཚན་དེབ་ཆེན་མོའི་ནང་ལའང་འཁོད་ཡོད་ལ། སྔ་རྗེས་སུ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་གནང་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་བོད་རིག་པའི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གནས་བྱ་གཞག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཕུལ་གནང་ཡོད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་དགོངས་པ་ཉམས་ལེན་མཛད་དེ་ལག་ལེན་དངོས་ནང་རྩོད་སྒྲུབ་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྱེད་ཐབས་བེད་སྤྱོད་ཧུར་ཐག་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་། གདེང་འཇོག རྒྱུན་འཛིན་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྟན་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད་མཛད་རྗེས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་དེ། སྐུ་ཚེ་གཅིག་རིང་གསུང་རྩོམ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་གཙོ་བོ་ཚིག་མཛོད་འདི་ཕུད་ད་དུང《བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་སྐོར་བཤད་པ》དང་། 《དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་མཆན་འགྲེལ》(དེ་གཉིས་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད) 《སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》སོགས་དང་། དེ་བཞིན《བོད་ཀྱི་དཀར་ཆག་རིག་པ》དང་། 《བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་རིག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར》 《བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔར་སྐྲུན་སྐོར་གླེང་བ》 《གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར》ཞེས་པ་སོགས་ཆེད་རྩོམ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་དག《ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག》དང་། 《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག》 《སྦྲང་ཆར》སོགས་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས“དུང་དང་འོ་མར་འགྲན་པའི་ལྷག་བསམ་མཐུ། །དམན་ཡང་དཀར་པོའི་བྱས་འབྲས་ཅུང་ཟད་ཅིག །བློ་དང་འདུན་པ་བཟང་བའི་རང་རིགས་ཀུན། །རྒྱལ་ཁའི་འཕྲིན་བཟང་ལས་དོན་འགྲུབ་ཕྱིར་འབད།།” ཅེས་བསྩལ་བ་ལྟར་སྐུ་ཚེ་གཅིག་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དགའ་ཞེན་དང་། རང་གི་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་རིག་ལ་དགའ་ཞེན་བཅས་མཛད་དེ་མི་རིགས་རིག་གནས་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱིར་ཐུགས་ནུས་ཡོད་རྒུ་འདོན་གནང་མཛད་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་སློབ་གསོ་དང་རིག་གནས་བྱ་གཞག་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འབུལ་གནང་མཛད་པ་མ་ཟད། ཚིག་མཛོད་འདི་ཁོ་ནར་ཡང་སྔ་དུས་༡༩༦༠ལོ་ནས་ད་བར་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ལྷག་རིང་དུས་ཚོད་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་མིང་ཚིག་འཚོལ་བསྡུ་དང་། དཔྱད་གཞི་འཚོལ་ཞིབ། ཚིག་འགྲེལ་རྩོམ་འབྲི་སོགས་མཛད་མཐར་སྨན་ཁང་དུ་བསྙུན་གཞི་ཧ་ཅང་དོད་དྲག་པའི་སྐབས་སུའང་ཚིག་མཛོད་འདི་ཉིད་ཀྱི་མ་ཟིན་ཞུས་དག་མཛད་པ་མ་ཟད། སྐུ་ཁམས་སླར་གསོ་བྱུང་རྗེས་མུ་མཐུད་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟར་མཛད་པ་དེ་ནི་རང་ཅག་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་མིག་དཔེ་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་རང་དུ་ངེས་སོ།། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》ལས་བཏུས།
ན་སྒྲ་འཇུག་ཡུལ་བཅུ་བཞི། ལ་དོན་ཡི་གེ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་ན་ཡི་ཚིག་ཕྲད་འཇུག་ཡུལ་བཅུ་བཞི་ནི།༡.དམིགས་ཀྱིས་འབྱེད་པ།༢.རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ། ༣.རྒྱུ་མཚན་དོན་གྱི་བསྟན་པ། ༤.ལས་སུ་བྱ་བ། ༥.དགོས་ཆེད། ༦.བརྟེན་གནས། ༧.ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་དོན་འགལ་བར་སྟོན་པ། ༨.སྔ་ཚིག་དོན་མི་འོས་པའམ་ཕྱི་ཚིག་ངེས་པར་བྱས་པ། ༩.དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད། ༡༠.འགལ་བའང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ། ༡༡.སྨོན་ལམ་དོན་ཅན། ༡༢.འདྲི་བའི་དོན་ཅན། ༡༣.ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཞི་ལ་སྦྱར་བ། ༡༤ཚེ་སྐབས་ལ་སྦྱར་བ་བཅས་སོ།།