text:
༄༅། །གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། པར་གཞི་དང་པོ།
(གསོ་རིག་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་དཀར་ཆག)
བོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་པའི་བྱུང་ཚུལ་དང་འཕེལ་རིམ་མདོར་བསྡུས།
སྤྱིར་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡན་ཆད་ལ་བོད་དུ་ཆ་ཚང་བའི་ཡི་གེ་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༤༦༩ ཙམ་ལ་བོད་རྗེའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲིའི་དུས་དང༌། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྒྱ་ཡས་མས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་རྗེ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ལམ་བྱ་ཁྲི་ཞེས་པས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་བོན་ཆོས་དར་རྒྱས་ཆེ་ཞིང༌། དེའི་དུས་ན་ཆབ་སྲིད་ལོ་རྒྱུས་ཚང་མ་བོན་རང་གི་ལུགས་སུ་གནས་པས་དེའི་སྐབས་ལ་ཆབ་སྲིད་སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་ཡིས་བསྐྱངས་ཞེས་པ། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་སྒྲུང་གཏམ་དང་ཡང་ན་ངག་འཛིན་བརྒྱུད་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱིས་སུ་ཡིག་སྲོལ་དོད་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཀོད་པ་ཇི་བཞིན། གནའ་སྔ་མོའི་སྐབས་སུ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རྩི་ཏོག་འཐུ་བ་དང༌། རི་དྭགས་རྔོན་པ། ཉ་འཛིན་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་རྗེས་རྡོ་ཆས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་སྐབས་གཟན་རྩྭ་དང་ལོ་ཏོག་འདེབས་གསོ་བྱེད་ཤེས་པ་བྱུང་ནས་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་པ་རེད།
ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ནང་དང་ཐོག་ཁེར་རྐྱང་དུ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་གཞན་རྣམས་དང་ཕན་ཚུན་རོགས་འདེགས་བྱས་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་འཚོ་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དུས་མི་ཚོས་ངལ་རྩོལ་བྱས་པའི་ཉིན་གྲངས་དང་ཡང་ན་ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་བྱས་པའི་ལས་གྲངས་རྣམས་རྡོ་ནག་ལ་རྡོ་དཀར་གྱིས་རི་མོ་འབྲི་བའི་ཐབས་ཤེས་སྤྱོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་ཐོན་སྐྱེད་ཡོ་བྱད་ལེགས་བཅོས་ཕྱིན་སྟབས་རྡོའི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་བཟོས་ནས་ལས་ཀའི་ཉིན་གྲངས་བརྩི་བ་དང༌། ཡང་ན་ཤིང་ལ་འཕེལ་ཀ་བཏོལ་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱས་པའི་གྲངས་བརྩི་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལག་ལེན་ནང་ནས་རྩིས་རིག་གི་མྱུ་གུ་ཉིན་གྲངས་བརྩི་སྲོལ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་རེད།
སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང༌། མི་ཚོས་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དུས་ལས་ཀ་དང་ལྟོ་བཟའ་བར་ཉི་རྟགས་བརྒྱབ་ནས་དུས་ཚོད་བརྩི་མཁན་སྔ་ཤོས་ནི་མོན་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་མི་ཚོ་ཡིན་ཞིང༌། ཁོང་ཚོས་ལག་པའི་མཐེ་བོང་སྟེང་གི་གཉེར་མ་དང་པོར་འཇག་མ་ཐུང་ངུ་ཞིག་བཙུགས་ནས་དེའི་གྲིབ་བཟོས་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། མཐེ་བོང་སྟེང་དུ་འཇག་མ་བཞག་ནས་གཙུག་གྲིབ་ཟེར་བ་ཉི་མའི་གྲིབ་གཟུགས་བལྟ་སྲོལ་དེ་དག་ད་ལྟའང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་མི་དམངས་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ཆུ་ལ་ཚོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་མ་སྤྱད་སྔོན་ལ་རྡོ་ཁོག་དང༌། རྗེས་སུ་རྫ་ཁོག་དང་ཟངས་ཁོག་གི་ནང་དུ་ཆུ་བླུགས་ནས་སྣོད་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཁུང་བུ་ཆུང་ཆུང་གཅིག་དྲུས་ཏེ་ཆུ་ཐིགས་འཛགས་པར་ཚོད་བྱས་ཏེ་དུས་ཚོད་ཉིན་དྲུག་དང་མཚན་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་འབྱེད་སྲོལ་ཡང་རིམ་པས་དར་བ་བཅས་གོང་གསལ་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱིས་ཉི་རྟགས་དུས་ཚོད་དང་ཆུ་ཚོད་དུས་ཚོད་སྐོར་ལ་ཐོག་མའི་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཡིན།
སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་བོད་རྗེ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ལམ་བྱ་ཁྲི་ཞེས་པའི་སྐབས་ལ་ཆུ་ཡུར་བར་དྲངས་པ་དང་སྤང་ཞིང་དུ་རྨོས་ཏེ་ཕུ་ལ་འབྲོག་དང་མདའ་ལ་ཞིང་ལས་བྱུང༌། ལྕགས་རྡོ། ཟངས་རྡོ། དངུལ་རྡོ་གསུམ་རྙེད་ནས་སོལ་བས་རྡོ་གསུམ་བཞུས་ནས་དངུལ་དང༌། ཟངས། ལྕགས་གསུམ་བཏོན་ཏེ་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་སྦྲགས་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཁ་ཡར་ཀླུངས་ཁུལ་དུ་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་ཞེས་པའང་བྱུང་འདུག
དེའི་སྐོར་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་༼གཡའ་བཟང་གམ་འབྲོག་པ་ལྷ་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུང་དེབ།༽ ཟེར་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོའི་དུས། །ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཕོ་རྒོད་འབར་བ་སྤུན་བདུན་གྲས། །ཕོ་རྒོད་བྱ་ཁྲི་ཟེར་བ་ཞིག །སྟོབས་ལྡན་འཁྲུལ་གྱི་མི་ཞིག་བྱུང༌། །དེ་ཡིས་ཆུ་ལག་ཡུར་བར་དྲངས། །ནགས་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས་བྱས་ལ། །ཕུ་རུ་འབྲོག་གམ་མདའ་རུ་ཞིང༌། །བར་ན་རུ་སྣའི་དཔུང་ཚོགས་བཙུགས། རྡོ་བཞུར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་སྲ་བཏོན། །མི་རྒན་ཁ་ཡིས་བསླབ་བྱ་བྱེད། །འབངས་ལ་རིག་པའི་ཤེས་བྱ་སྟོན། །འབངས་ཀྱི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་ནི། །བཟོ་མཁན་རྡོ་བརྐོས་དཔའ་བོ་ཟེར། །འགའ་ཞིག་ཤིང་ལས་དཔའ་བོ་ཟེར། །ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་མཚོ་ཁ་རུ། །དཔའ་བོའི་སྙིང་སྟོབས་འགྲན་མི་ཕོད། །སྐབས་དེར་རྒན་མོ་བལ་མ་ཡིས། །ཨེ་མ་ཡར་ལྷ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ང་ཡང་འགྲན་ཕོད་དཔའ་མོ་ཡིན། །ང་ཡི་མ་རྒན་འཆི་བའི་རྗེས། །མ་ཡི་རྗེས་ཤུལ་ངས་བྱས་ནས། །ང་ལ་ཟླ་བའི་སྐར་རྟགས་ཀྱི། །དམ་པའི་རྒྱུས་པ་མཆིས་རིག་ཡོད། །ཁྱོད་ཚོར་དེ་འདྲ་ཨེ་ཡོད་ཟེར། །དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོས་བྱས་ནས། །ཡར་ལྷ་ཤམ་པོར་སྒྲོན་བྱས་པས། །རྒན་མོ་བལ་མ་ཚུར་བྱོན་དང༌། །གཅིག་ནས་བདུན་གྱི་ཞག་ཕྱི་མར། །སྟོད་ཟླ་ཕྱེད་པས་ནམ་ཕྱེད་ཐུབ། །བདུན་ནས་བདུན་བགྲངས་ཞག་ཕྱི་མར། །ཟླ་བ་དར་བས་མཚན་གཅིག་ཐུབ། །བདུན་གསུམ་བགྲངས་པའི་ཕྱི་མ་ལ། །སྨད་ཟླ་ཕྱེད་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤར། །བདུན་བཞི་བགྲངས་པའི་ཞག་ཕྱི་མར། །གུས་པས་ཟླ་མེད་མཚན་མོ་ཟེར། །དེ་འདྲ་གསུམ་གསུམ་འཚོགས་པ་ལ། །དང་པོ་དྲོད་རླུང་འཕེལ་ཚོགས་ཟེར། །གཉིས་པ་འདབ་རྒྱས་ཆར་དུས་ཟེར། །གསུམ་པ་འབྲས་ལྡན་སྨིན་དུས་ཟེར། །བཞི་པ་གྲང་རླུང་འཕེལ་དུས་ཟེར། །ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་དགའ་བགོད་ཀྱིས། །ང་ནི་བྱ་ཁྲི་སྟོབས་ལྡན་ཡང༌། །རྒན་མོས་འཆད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །མཐོ་བའི་ཟླ་བར་དུས་ཡོད་ན། །དེ་བས་ཉི་མར་དུས་གཅིག་སྨོས། །རྒན་མོས་ཉི་མའི་དུས་འཆད་ན། །དྲོད་རླུང་འཕེལ་དང་འདབ་རྒྱས་ལ། །ཉི་མ་བྱང་དུ་འཁྱོག་ཕྱོགས་ཟེར། །འབྲས་ལྡན་གྲང་རླུང་འཕེལ་དུས་ལ། །ཉི་མ་ལྷོ་རུ་འགྲོ་འཁྱོག་ཟེར། །ཡར་ལྷ་དགྱེས་ནས་དུས་བཞི་དང༌། ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་རྙེད་པར་གྱུར། །དྲོད་རླུང་དུས་ཀྱི་ཐོག་མ་ལ། །ཡར་ལྷའི་མཚོ་ཁར་ཕོ་རྒོད་དང༌། །མོ་རྒོད་བྱིས་པ་བཅས་འཚོགས་ནས། །ལོ་འཁོར་འགྲན་པའི་འདུ་ཚོགས་ཟེར། །དགའ་སྤྲོའི་གླུ་དབྱངས་འདུ་ཚོགས་ཟེར། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་ལྟར་ལ་ཚེས་གཅིག་ནས་ཞག་བདུན་བགྲངས་པའི་བདུན་དང་པོའི་ཕྱི་མ་ཟླ་སྟོད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཟླ་བས་མཚན་མོ་ནམ་ཕྱེད་བར་ཐུབ་ནས་ཟླ་བ་བཞུད་པ་དང༌། དེ་ནས་ཞག་བདུན་བགྲངས་པའི་བདུན་གཉིས་པའི་ཕྱི་མ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་ཟླ་བ་དར་བ་ཞེས་ཟླ་བ་ཉ་གང་བ་དང་དུས་ཚོད་མཚན་གང་བསྐྱལ་ཐུབ། ཡང་དེ་ནས་ཞག་བདུན་བགྲངས་པའི་བདུན་གསུམ་པའི་ཕྱི་མ་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ལ་ཟླ་སྨད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནམ་ཕྱེད་ཏག་ཏག་ལ་ཤར། མཇུག་ཏུ་ཡང་བདུན་བཞི་པ་དེ་བགྲངས་པའི་ཞག་ཕྱི་མ་ཚེས་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གུད་པས་ཟླ་མེད་མཚན་མོ་སྟོང་པ་ཟེར། དེ་འདྲའི་ཟླ་བ་གསུམ་རེར་ནམ་དུས་རེ་བརྩིས་ནས་དང་པོ་དྲོད་རླུང་ལྡང་བ་དཔྱིད་དུས་དང༌། གཉིས་པ་འདབ་རྒྱས་ཆར་དུས་དབྱར་ཁ། གསུམ་པ་འབྲས་ལྡན་སྨིན་དུས་སྟོན་ཁ། བཞི་པ་གྲང་རླུང་འཕེལ་དུས་དགུན་ཁ་བཅས་ལོ་གཅིག་དུས་བཞི་དབྱེ་བ་དང༌། ད་དུང་ཟླ་དྲུག་ཉི་མ་བྱང་འགྲོས་དང་ཟླ་དྲུག་ལྷོ་འགྲོས་ཟེར་བའི་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག་པས་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཟླ་རྩིས་བྱུང་སྟངས་དང༌། ཉི་མའི་ལྷོ་བྱང་གི་འགྲོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསར་རྙེད་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་སྙམ་པ་འདུག
རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། རྡོ་ནག་གྲུ་བཞི་མ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་རྡོ་དཀར་གྱིས་རི་མོ་གྲངས་སུམ་ཅུ་བྲིས་པ་དང༌། གྲངས་དང་པོར་ཟླ་བའི་ཚེས་པ་གཅིག་ཟེར་བ་དེ་ཡང་མིག་གིས་མི་མཐོང༌། མཐོང་ན་ཁ་ཚེས་གཉིས་ཆད་ཟེར། གྲངས་གཉིས་པར་ཟླ་བའི་ཚེས་པ་གཉིས་དེ་ཡང་མིས་མི་མཐོང༌། མཐོང་ན་ཟླ་བ་མགྱོགས་ཟེར་ནས་ཟླ་སྟོད་ལ་ཚེས་གྲངས་ཆད་པ་གཅིག་ཡོང་རྒྱུ། ཚེས་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་མི་ཀུན་གྱིས་མཐོང་སྟབས་གཏམ་དཔེར་ཚེས་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་མགོ་ནག་མི་ཡིས་མཐོང༌། བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཆད་མི་འགྱུར་རོ་ཟེར་ཡང་ཚེས་བཞི་ལ་ཚེས་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་མཐོང་ན་ཚེས་བཞི་དེ་ཚེས་གསུམ་ལ་བརྩིས་ནས་ལྷག་ཟེར་བ་སོགས་གཙོ་བོ་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཁོ་ནར་བལྟས་ནས་བརྩིས་པ་རེད། དུས་སྐབས་གཅིག་གི་རིང་མ་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་དང་བསྟུན་ནས་ཟླ་༡ ཚེས་༢༢ ལ་ཡར་ལྷ་ཤམ་གྱི་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་ཤར་བ་དང་བོད་དུ་དཔྱིད་ཀའི་མཐིལ་ཟིན། ཟླ་༤ ཚེས་༢༢ ལ་དབྱར་གྱི་མཐིལ་ཟིན། ཟླ་༧ ཚེས་༢༢ ལ་སྟོན་གྱི་མཐིལ་ཟིན། ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༢ ལ་དགུན་གྱི་མཐིལ་ཟིན་པ་བཅས་ཀྱི་ཆ་འཇོག་བྱས་པ་རེད། རྗེས་སུ་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་ཕྱིན་རྗེས་ཟླ་རྩིས་རྐྱང་པ་བརྩིས་ནས་ཉིན་རྩིས་དང་མ་བསྟུན་སྟབས་དུས་བཞི་ཁ་མ་འགྲིགས་པའི་སྐྱོན་ལྷགས་ཏེ་བོད་ཟླ་
༡ ནང་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་མ་ཤར་བར་ད་དུང་ཁ་རླུང་བུ་ཡུག་འཚུབ་ནས་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་དགུན་ཞག་མ་རྫོགས་པར་བརྟེན་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་དེས་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་བཀོད་བསྒྲིག་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད།
དེར་བརྟེན་མི་ཚོས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་ཉི་མའི་ལྷོ་བྱང་གི་བགྲོད་གཉིས་བྱུང་བས་དེའི་དབང་གིས་ནམ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ལོ་ཡི་འཚར་ལོངས་ཉི་མ་གཙོ། ཞེས་ཉིན་རྩིས་ཐོག་ནས་ལོ་གཅིག་ལ་དབྱར་དགུན་ལྡོག་གཉིས་དང༌། སྟོན་དཔྱིད་མཉམ་གཉིས་ལ་གོ་བསྒྲིགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཟླ་རྩིས་སྟེང་ནས་ཟླ་བའི་འཚར་ལོང་ཟླ་བ་གཙོ། ཞེས་ཟླ་རེར་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཚེས་༨ ༡༥ ༢༢ ༣༠ བརྩི་བ། ཞག་གི་འཚར་ལོངས་ཞག་ལ་བརྟག ཅེས་ཉིན་མཚན་གཅིག་ལ་ཞག་པོ་གཅིག་དང༌། ཞག་སུམ་ཅུར་ཟླ་བ་གཅིག ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག ལོ་གཅིག་ལ་ཞག ༣༦༠ བརྩིས། དུས་ནི་ཉི་མའི་ཆ་ལ་བརྟེན། །ཞེས་པ་དུས་ཚོད་ཉི་མ་ཤར་བ་དང༌། ནུབ་པ། ཉི་ཕྱེད། ནམ་ཕྱེད་བཅས་བཞི་ལ་བསྒྲིགས་ཏེ་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་རགས་པ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་དེར་ལེགས་བཅོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ལོ་གསུམ་ཚོགས་པར་ཟླ་བཤོལ་བཏོན་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་རིམ་པས་བཟོས་པ་རེད། གཞན་ཡང་རྗེ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་པའི་མེ་ལོང་༽ ནང་དུ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་རྒྱུའི་བོན་པོ་རིགས་བཞིའི་ནང་ཚན་དུར་གཤེན་མཚོན་ཆ་ཅན་ནི་གནམ་གྱི་རྒྱུ་སྐར་བལྟ་མཁན་ཡིན་པ་བཤད་འདུག་པས་དེ་དུས་བོད་ལ་སྐར་མར་བརྟག་པའི་རིག་པ་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆག་པ་བཅས་མདོར་ན་གོང་གསལ་རྣམས་ནི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་མི་ཚོས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཡུན་རིང་བྱས་པའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་གནས་ཚུལ་རགས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན།
དེང་དུས་ཚན་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ལྟར་ན། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་བ་རྣམས་གོམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་དམའ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་ལ་འཕེལ་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་དེ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་གི་སྐོར་ཡིན་ནའང་ཚང་མ་གོམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་དམའ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་ལ་འཕེལ་གྱི་ཡོད་པ་སྟེ། རགས་པ་ནས་ཞིབ་པར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་རེ་བ་ནས་ཆ་ཚང་བར་འཕེལ་གྱི་ཡོད་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་ལ་རི་མོ་འབྲི་བ་དང་ཤིང་ལ་འཕེལ་ཁ་བཏོན་ནས་གྲངས་བརྩིས་རྒྱག་པའི་ཐབས་ཤེས་དེ་རྗེས་སུ་ཐོན་སྐྱེད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་སྦྲགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕྱིན་ཏེ་གཅིག་གྲངས་རྡོ་དང༌། བཅུ་གྲངས་ཤིང་སོགས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་སྟབས་བདེའི་རྡེའུ་རྩིས་དར་བ་དང༌། ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཨང་ཀིའི་གཟུགས་བརྙན་དཔེ་རིས་དེ་ཡང་ཐོག་མར་མི་ལ་དཔེ་བཞག་ནས་བྲིས་པ་ཏེ། ༡ མགོ་བོའི་སྤྱི་གཙུག་གི་སྒོར་འཁྱིལ་འདྲ་བ། ༢ སྤྱི་གཙུག་གི་དབྱིབས་དེ་ལ་དཔྲལ་བའི་སྒོར་གཅིག་འཐེན་པ། ༣ དཔྲལ་སྒོར་མིག་གི་དབྱིབས་འདྲ་གཅིག་འཐེན་པ་དེ་ལ་གསུམ་ཚོགས་ཟེར། ༤ དེ་བཞིན་རྣ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་གཅིག་བྲིས་པ་བཞི། ༥ སྣ་ཁུག་གི་དབྱིབས་འདྲ་གཅིག་བྲིས་པ་ལྔ། ༦ ཁའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་གཅིག་བྲིས་པ་ལ་ལན་མོ་དྲུག་ཟེར། ༧ མ་ལེའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་གཅིག་བྲིས་པ་བདུན། ༨ སྐེའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་གཅིག་བྲིས་པ་བརྒྱད། ༩ མཇུག་མའམ་ཕོ་མཚན་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བ་གཅིག་བྲིས་པ་ལ་མཁས་པ་དགུ་ཟེར་བ་བཅས་ཨང་ཀིའི་བཟོ་དབྱིབས་བཟོས་པ་དེས་ཨང་རྩིས་ཀྱི་རྨང་གཞིས་ཤེས་བྱ་དང་ཐོག་བྱུང་བ་དང༌། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་ནས་གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་རྐྱང་པ་དང༌། ཐེར་འབུམ་ཁྲག་ཁྲིག་ལ་སོགས་པ་གྲངས་གནས་དྲུག་ཅུ་དབྱེ་བ་མ་ཟད། དེ་ནས་བསྡོམས་འཐེན་བསྒྱུར་བགོས་ཀྱི་རིག་པ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་ད་ལྟའི་རྩིས་རིག་གི་རྨང་གཞི་ཨང་རྩིས་བྱུང་བ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༦༠༤ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་རང་རྒྱལ་གནའ་རབས་ཀྱི་གནམ་རིག་བོད་ལ་ཐོག་མར་དར་བ་དང༌། ལྷག་པར་སྤྱི་ལོ་༦༤༡ ལོར་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྲས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོར་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བསུས་པ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནས་རྩིས་རིག་གི་དཔེ་ཆ་ཁག་ཅིག་བསྣམས་ཡོད། དེའི་སྐོར་རྗེ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་༽ལས། རྒྱ་ཡི་གབ་ཙེ་གཙུག་ལག་སུམ་བརྒྱ་པོ། །ལེགས་ཉེས་སྟོན་པའི་ལས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཡང༌། མཛེས་པའི་བུ་མོ་ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་བརྫངས། །ཞེས་གོང་མ་ཐང་ཐའི་ཙུང་གིས་ཀོང་ཇོར་རྩིས་ཀྱི་གབ་རྩེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང༌། དེ་མིན་སྤོར་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། འབྱུང་བ་རིན་ཆེན་ཀུན་འདུས། རྒྱུད་གབ་པ་གནད་གཟེར། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ། སྡོང་པོ་ཀུན་འདུས། ཧོང་ལེ་བརྩི་སྟངས་སོགས་གནམ་རིག་དཔེ་དེབ་མང་དག་ཅིག་སྐྱེས་སུ་གནང་བ་རྣམས་བོད་དུ་དར་ཁྱབ་མཛད་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་པ་རེད། ལྷག་པར་ལྷ་སར་ལྷ་ཅིག་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་དུ་བཞེངས་སྐབས་ཀོང་ཇོ་རང་གིས་ས་དཔྱད་དང་རི་དཔྱད་སོགས་ལ་བརྟག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་མཐུན་འགྱུར་རམ་འདེགས་གནང་བར་བརྟེན་ལྷ་སའི་མཚོ་མོའི་སྟེང་དུ་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང༌། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པར་བོད་རིགས་ཤེས་རབ་ཅན་བཞི་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྩིས་རིག་སློབ་པར་བཏང་སྟེ། རྒྱ་ནག་སློབ་དཔོན་འབར་བ་ཚོམ་ཚོམ་ལ་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་༼རྒྱུད་སྡེ་དགུ་༽ དང༌། ༼འགྲེལ་བ་གསུམ་༽ ༼གབ་རྩེ་བཅོ་ལྔ་༽ རྣམས་ཞུས་ནས་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང༌། དེའི་སྐོར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་༼བཻ་དཀར་༽ ནང་དུ། སྔ་བསྒྱུར་ཐོག་མ་བྱ་བ་ནི། །རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ཕེབས་པའི་དུས། །ཆ་ཙམ་འཕེལ་ཞིང་མི་རིང་བར། །ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་བཞེངས་པ་དང༌། །བོད་མི་ཤེས་རབ་ཅན་བཞི་ཞེས། །ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་བ་གཙང་གཡུ་བཞེར། །འབྲོ་གཉེར་བརྟན་པ་ར་བླ་མཁྱེན། །མི་བཞི་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་མངགས། །སློབ་དཔོན་འབར་བ་ཚོམ་ཚོམ་ལ། །རྒྱུད་སྡེ་དགུ་དང་འགྲེལ་པ་གསུམ། །གབ་ཙེ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་བསྒྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། གོང་གསལ་རྣམས་ནས་བོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེས་ཆེར་ཡོད་པ་ནི། ཁམས་སམ་དབང་ཐང་གི་བརྩི་ལུགས་དང་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས། ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ། སྤར་ཁ་བརྒྱད། སྨེ་བ་དགུ། ཧོང་ལེའི་ལག་ལེན། དུས་ཚིག་ཉེར་བཞི། གླང་རྩིས་སོགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་མང་ཚོགས་ནང་ལ་བག་ཆགས་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ནི་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་དང་ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་བརྩི་སྟངས་སྐོར་དང༌། ཞིང་པའི་ཁུལ་དུ་དུས་ཚིགས་ཉེར་བཞི་དང་གླང་རྩིས་བརྟག་པར་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་རེད། དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བར་སྐྱེས་ལོ་གང་ཡིན་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩི་བ་དང༌། ལོ་ན་རྒན་གཞོན་ཁམས་གང་ཡིན་ལ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ད་ལྟའང་མང་ཚོགས་ནང་དུ་སྔར་བཞིན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང༌། གླང་རྩིས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལོ་གཅིག་གི་ཆར་ཞོད་ཆེ་ཆུང་དང་སད་སེར་ཐན་པ་སོགས་ལོ་དགྲ་ཡོད་མེད་གོ་བདེ་ཞིང་ཤེས་སླ་བའི་གླང་རྩིས་རི་མོའི་འགྲེལ་བཤད་ལ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་ནང་ཆུང་རྩིས་ཀྱི་རི་མོ་དང༌། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྲོལ་ད་ལྟའང་མི་ཉམས་པར་གནས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༧༠༤ ལོར་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་དུས་རྒྱ་ནག་ནས་ཧོང་ལེའི་ཡིག་ཆ་༼མེར་རྒན་གསེར་རྩིས་༽དང༌། ༼སྟག་རྣ་ཆུང་བའི་མདོ༽༼ཁྲོམ་རྩིས་ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་༽༼གྲུ་གུའི་ཉི་ལྡོག་འཁོར་ལོ་༽ལི་ཡུལ་གྱི་༼ལོ་བདག་དང་དྲུག་ཅུའི་ཁྱུང་རྩིས་༽བཅས་དར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཁ་ཆེ་སྤྲིན་ཡུལ་ནས་༼དབྱངས་འཆར་འཁོར་ལོ་རེ་བཞི་༽དང་བལ་ཡུལ་ནས་ཀར་མྱང་རྩིས་ཀྱང་དར། ལྷག་པར་སྟོད་མངའ་རིས་གུ་གེ་དང་ཞང་ཞུང་ནས་གཟའ་ལྔའི་དམར། ལྷག ཕུར། སངས། སྤེན། འཕོ་འགྲོས་དང༌། ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་རྩིས་རིག་སྐོར་ཐོག་མར་དར་ཁྱབ་བྱུང༌།
སྤྱི་ལོ་༧༡༠ ལོར་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་འབྱོར་ནས་གཙུག་ལག་རྩིས་ཀྱི་རྒྱུད་བདུན་དང་ལེ་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་ཏེ་འབྱུང་བ་ལྔ་དང༌། སྤར་ཁ་བརྒྱད། སྨེ་བ་དགུ། གཟའ་བདུན། སྐར་མ་ཉེར་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་རྩིས་འགྲེལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསྒྱུར། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་སུ་ཟན་ཡང་མི་འགྱུར་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་སྐབས་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོས་འཕྲིན་ཡིག་བྲིས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནས་སེམས་བརྩེ་ཞེས་པའི་སློབ་དཔོན་རྩིས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གདན་འདྲེན་དུ་བཏང་ནས་སེམས་བརྩེ་བོད་དུ་འབྱོར། ཁོང་གིས་རྩིས་དང་ས་དཔྱད་བརྟག་པའི་གནས་ལུགས་མང་པོ་བཤད་པ་རེད། དེ་རྗེས་རྒྱ་པཎ་དར་ཆེན་ཐིག་ལེའམ། ཏིང་ཅོ། དུ་ཧར་ནག་པོ་ཞེས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་འབོད་པ་དེ་དང༌། ཧ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན། མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་དེ་ཝ། བི་བྱིན་ཙན་པ་ཤི་ལ་བཅས་དང༌། བོད་རིགས་ཁམས་ཁྲ་དང་པོ་དང༌། ལང་ཚོ་ལྡོང་ཡག ཡུག་སྒྲ་བཞེར། ཁུ་ཤོག་མཁན། རྒྱ་གཡུ་བཟང་བཅས་ཀྱིས་རྩིས་ཀྱི་མ་ལྔ་བུ་ལྔ་དང༌། ཡན་ལག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་པཎ་དུ་ཧར་ནག་པོ་བོད་ལ་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་གཉིས་ཡོང་ཞིང༌། ཐེངས་དང་པོར་ཁྲི་སྲོང་སྐབས་གཙུག་ལག་རྩིས་རིག་མཐུན་མོང་བ་རྣམས་བསྒྱུར་བ་དང༌། ཐེངས་གཉིས་པར་གནམ་རིག་གིས་དུས་བཞི་དབྱེ་བའི་གཞུང་ལུགས་འོ་མ་ལ་མར་དཀྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་༼རིན་ཆེན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་༽དང༌། ༼ཉི་ལྡོག་འཁོར་ལོ་༽༼འབྱུང་བ་རིན་ཆེན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་གསང་ཏིག་བཅུ་གཅིག༽སོགས་བརྩམས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཁོང་རང་ཉིད་ངོ་མས་བོད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ངེས་ཅན་དབྱེ་བའི་དགོངས་པས་མོན་ཡུལ་དང་བྱང་ཁམས་ཡུལ་བཞིར་བྱོན་ཏེ་མོན་ཡུལ་རྣམ་གསུམ་ན་སྟོན་ཀྱང་སྟོན། དཔྱིད་ཀྱང་སྟོན། བྱང་ཁམས་རྣམས་བརྒྱད་ན་དབྱར་ཡང་འཁྱག་ལ་དགུན་ཡང་འཁྱག ཅེས་བོད་ཀྱི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་དང་ནམ་དུས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཚུལ་གསལ་པོར་གསུངས་པ་རེད། དུ་ཧར་ནག་པོས་མཛད་པའི་༼ཉི་ལྡོག་འཁོར་ལོ་༽དང་༼འབྱུང་བ་རིན་ཆེན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་གསང་ཏིག་༽གཉིས་ནི་ད་ལྟའང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པས་དེ་ནི་བོད་ལ་ཡོད་པའི་རང་རྒྱལ་གནམ་རིག་རྩིས་དཔེ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་པཎ་དུ་ཧར་ནག་པོའི་སློབ་མའི་ཐུ་བོའི་གྲས་ནི་ཁམས་ཁྲ་དང་པོ་ཡིན་པས་ཁོང་གིས་ཞུས་པའི་༼གཙུག་ལག་རྩིས་ཀྱི་བཻཌཱུར་ཡའི་གླེགས་བུ་༽དང༌། ༼གཞུང་དོན་སྙིང་པོ་༽ ༼འགྲེལ་པ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་༽ ཞེས་པ་བསྒྱུར་བ་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་སྐབས་དེར་སྟག་གི་སྒྲོ་བར་བཅུག་ནས་རེ་ཞིག་གཏེར་དུ་སྦས་པ་རྗེས་སུ་བཻ་རོས་ཞུས་ཏེ་བསྒྱུར་བར་གྲགས། དེ་དུས་རྩིས་ལ་མཁས་པ་ཅོག་རོ་དཔལ་རྒྱལ་དང༌། ལྷ་ལུང་དབྱིག་ཚེས་སྤོངས་ཡེ་གྲགས། སྣ་ནམ་ལྷ། སྣ་ནམ་གྲགས་པ། ཤུད་བུ་བ་གྲགས་པ་ལྷ་ཆེན། རྒྱའི་སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན་རྣམ་བདུན་བྱུང༌། ཁྲི་སྲོང་རྗེས་ལ་རྒྱ་ནག་ནས་རྩིས་གཞུང་མང་པོའི་འགྱུར་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་རྩིས་ལ་མཁས་པ་ཁམས་ཁྲ་དང་པོ་དང༌། ཁྱུང་པོ་རྡོ་འབར། བྲན་ཁ་པད་མ། བྱམས་ཆེན་གྲགས་པ། ཁྱུང་ནག་ཤཱཀ་དར་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་དར་ཁྱབ་མཛད་པ་ཡིན།
དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་པ། ༼ལོ་པཎ་བཀའ་ཐང་༽ལེའུ་ཉེར་གསུམ་པ་རྩིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ནང་འཁོད་གསལ། བོད་ལ་ཕན་པའི་གཙུག་ལག་སྡེ་དགུར་བཏགས། །གནམ་ས་བར་གསུམ་གསུམ་གསུམ་གབ་ཙེ་དགུ། །ལོ་དང་ཟླ་བ་ཞག་དང་གསུམ། །ཟ་མ་སྐར་མ་དུས་ཚོད་གསུམ། །སྤར་ཁ་སྨེ་བ་ལོ་ཁྱིམ་གསུམ། །འདི་རྣམས་དགུ་གསུམ་བསྡུས་པས་དགུ་འདུས་བཏགས། །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན། །གསལ་དང་སྐར་མ་ཚེས་གྲངས་ཉི་མ་ནི། །མི་འགྱུར་བ་ཡི་གཟེར་ནི་བཞི་བཞི་ཡོད། །རྒྱ་བོད་སྐོར་འགོ་བཅོ་ལྔ་གཏན་ལ་ཕབ། །འདི་རྣམས་གབ་ཙེའི་མཚན་དུ་བཏགས། ཞེས་དང༌། ༼རྒྱལ་པོ་བཀའ་ཐང་༽ ནང་དུ་ཟླ་བ་ཆེ་ཆུང་སྐྱེ་འབྲི་མི་སྲིད་ཀྱང༌། །ཟླ་བ་སྟོད་སྨད་སྐྱེ་འབྲི་བྱུང་བ་འདྲ། །གནམ་སྟོང་དུས་སུ་ཆུ་ཤེལ་ཟླ་བའི་སྟེང༌། །ཉི་མས་ནོན་པས་གསལ་བའི་ནུས་པ་མེད། །ཚེས་གསུམ་དུས་སུ་བག་ཙམ་བྲལ་བ་ཡིས། །མུ་ཆུའི་དྲི་མ་ནང་དུ་ཁྱབ་ཚད་གསལ། །ཚེས་བརྒྱད་དུས་སུ་དྲི་མས་ཕྱེད་ལ་ཁྱབ། །བཅོ་ལྔ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་གསལ་བ་ཡིན། དབྱར་དགུན་ཉི་མ་རིང་ཐུང་ཁྱད་པར་ནི། །དབྱར་ནི་རི་རབ་ཉི་མ་ཉེ་བས་བུལ། །རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་རི་རབ་ལྡེབས་ད་དལ། །དགུན་ནི་རི་རབ་ཉི་མ་རྒྱང་ཐག་རིང༌། །རི་ཡིས་མ་བསྐྱབས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་མགྱོགས། །སྤུ་གྲིའི་སྟོབས་ཅན་རླུང་གིས་འདེགས་པའི་གོ། །འདེགས་དང་གནོན་དང་འཕྲུལ་དང་བརྟེན་པའི་རླུང༌། །བཞི་སྒྲོམ་རླུང་གིས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཏེགས། །མཚོ་ཡི་རླངས་ལས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དུ་ཆགས། །འབྱུང་བ་ཚ་གྲང་འཐབ་པས་གློག་ཏུ་འཁྱུག །དེ་ཉིད་འཐབ་པས་མཁའ་ལ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག །དྲག་ཅིང་ངར་ན་བར་ནས་ཐོག་ཏུ་བབས། །དཔེར་ན་མེ་ལྕགས་རྡོ་ལ་བརྡབས་པ་བཞིན། །བར་ནས་མེ་དང་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །ཞེས་འདུག་པས་དེ་དུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཉི་ཟླ་ས་སྒང་གི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཁ་ཤས་གནའ་རབས་བབས་ཆགས་ཀྱི་དངོས་གཙོའི་ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པ་དེས་སྐབས་དེར་གནམ་རིག་ཡར་རྒྱས་སྔར་ན་མ་གྲགས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་གསལ་པོར་མངོན།
སྤྱི་ལོ་༧༢༤ ཙམ་ལ་སྟོད་ཞང་ཞུང་ནས་ཡིན་པའི་གནུབས་བན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་གཟའ་ལྔའི་འགྲོས་བཞི་དང་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་སོགས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱང་ཆུབ་པ་དེས་ཁོང་གིས་ཉི་མའི་གྲིབ་གཟུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཐེངས་མང་བྱས་ཏེ་མཐར་དབྱར་དགུན་ཉི་ལྡོག་དང༌། སྟོན་དཔྱིད་མཉམ་གཉིས་སོགས་བརྟག་པར་ཧ་ཅང་གནད་ཐིག་པའི་ཐུར་གྲིབ་ཡོ་བྱད་གསར་བཟོ་བྱས་པ་དང༌། དེས་ད་དུང་དུས་སྦྱོར་དང་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་གནས་ལུགས། གཞན་ཡང་ཉིན་མཚན་གྱི་དུས་ཚོད་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཕྲ་ཞིབ་བརྩི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་ལྟའང་སྔོན་གྱི་ཐུར་གྲིབ་བརྟག་པའི་རིག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོའི་དུས་ཚོད་དང་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་ས་རིས་ཨང་རྩིས་ཀྱི་ལམ་ནས་གསལ་པོར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གནས་སུ་འདུག་པས་གནུབས་བན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུར་གྲིབ་བརྟག་པའི་རིག་པ་རྙེད་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དུས་སྦྱོར་དང༌། ཉི་མ། སའི་གོ་ལའི་བར་གྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུར་གལ་ཆེའི་གསར་རྙེད་ཅིག་ཀྱང་རེད།
སྤྱི་ལོ་༨༠༦ ལོར་རང་ལུགས་བྱེད་པའི་རྩིས་འགོ་ཟུག་པ་དང༌། བྱེད་རྩིས་ཀྱིས་ལོ་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་རེ་ལྔ་དང༌། ཆུ་ཚོད་བཅོ་ལྔ། སྐར་མ་སོ་གཉིས། བཅུ་གསུམ་ཆ་བཞི་ལ་གཏན་རྩིས་བཟོས་ཏེ་ཉིན་རྩིས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གཟའ་ཚེས་སྐར་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྔ། ཞེས་ཉིན་རེའི་གཟའ་དང༌། ཚེས་འཁྱུད་ཟླ་སྐར་ཟླ་བས་སའི་གོ་ལར་སྐོར་བ་བརྒྱབ་པ་ཁོ་ནར་བརྩི་བ༌། ཉི་སྐར་ཉི་མ་གཙོ་བོར་བཞག་པ༌། བྱེད་པ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། གདབ་པ། བྱིས་པ། རིག་པ་ཅན། ཏིལ་བརྡུངས། ཁྱིམ་སྐྱེས། ཚོང༌། བི་ཊི། ཤང་ཀུ་ནི། རྐང་བཞི། ཀླུ། མི་སྡུག ད་དུང་སྒྲ་གཅན་གདོང་མཇུག་ཉི་མའི་དམར་ཐིག་གི་རྩིས་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་བརྩི་སྟངས་སོགས་ཅུང་ཟད་ཆ་ཚང་བའི་གནམ་རིག་མ་ལག་བྱུང་བར་བརྟེན་བྱེད་རྩིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་ཐོ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་བསྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེན་ཐོན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་བོད་ལ་ཆོས་ལུགས་སྟོབས་ཤུགས་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་གནས་པ་དང༌། ལྷག་པར་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ནས་བྱེད་རྩིས་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་རྩིས་རིག་ཡིན་པས་དེ་ནི་བོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་རྐྱེན་བྱེད་རྩིས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་ཆེས་ཆེར་བྱུང་བ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༩༠༠ ཙམ་སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བོད་ལ་རྩིས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་སྦར་བར་དགོངས་ནས་རྒྱ་ནག་དར་ཆེན་ཐིག་ལེར་གཙུག་ལག་གི་རྩིས་རིག་སློབ་པར་བོད་རིགས་མི་བཞི་བརྫངས་པའི་ནང་ཚན་ལང་ཚོ་ལྡོང་ཡག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཚ་མདོ་ཁམས་ལ་གཞིས་ཆགས་པའི་མི་རྒྱུད་མི་ཉག་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་ཞེས་པ་མདོ་ཁམས་ནས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་ཏེ་གཡོར་པོ་གྲ་ནང་གི་ཕུག་པ་ད་ལྟ་གྲ་ནང་ཤན་བྱིང་ཨོ་དཀར་བྲག་ཕུག་ཟེར་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཞུགས་པས་ཕུག་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞེས་གྲགས་ལ། མི་ཉག་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་ནི་རྒྱ་རྩིས་སྔ་འགྱུར་འབྱུང་རྩིས་དང་ཧོང་ལེ་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོང་བོད་ལ་འབྱོར་རྗེས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་ཐོ་དང༌། གནམ་གཤིས། ས་བབས་བཅས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་མང་དག་ཅིག་བྱས་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་དམངས་ཁྲོད་ལ་མཐོ་བ་ལུག་རྫི་ནས་དམའ་བ་ཉ་པ་ཡན་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བཟང་པོ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ནས་རྒྱ་རྩིས་ཧོང་ལེ་དང༌། བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ཁྱད་ཆོས་ཟུང་སྦྲེལ་གྱིས་ལོ་འགོ་ཤིང་བྱི་ནས་འཛིན་པའི་གནམ་རིག་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་དང་ལོ་ཐོ་གསར་རྩོམ་བྱས་པ་དང༌། ཕྱིས་སུ་ཕུག་པའི་བརྒྱུད་པ་སྔགས་པ་ལྷུན་གྲུབ་དཔལ་སོགས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ལ་མཁས་པ་མང་པོ་བྱུང་ནས་ཕུག་ལུགས་ཞེས་པའི་བཞེད་སྲོལ་ཐོག་མར་དེ་ནས་བྱུང་བ་རེད།
སྤྱི་ལོ་ ༡༠༢༧ ལོར་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཟླ་བ་མགོན་པོ་བོད་དུ་འབྱོར་པ་དང༌། སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་འབྲོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་ཞུས་ཆེན་མཛད་དེ་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་བསྒྱུར་བ་དང༌། འབྲོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་གྲགས་དང༌། རྭ་ཆོས་རབ། ཤོང་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་ཉན་བཤད་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པའི་གཞི་མ་བཙུགས་པ་རེད། སྐབས་འདིར་བྱེད་རྩིས་ཀྱི་མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་༤༠༣ཞེས་པའི་འདས་ལོའི་འཕྲོ་རྫོགས་པ་མེ་ཡོས་དང་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་བོད་ལ་བསྒྱུར་བ་དུས་མཚུངས་པས་བོད་ལ་དུས་འཁོར་ལུགས་ལྟར་རྒྱ་གར་གྱི་རབ་བྱུང་བརྩི་སྲོལ་ཐོག་མར་དར། དེ་ནས་བཟུང་སྔར་བོན་ལུགས་ཀྱི་ལོ་འགོ་འབྱུང་ལྡན་དང༌། དེ་རྗེས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྐུ་དུས་༦༦༤ སུ་དར་བའི་རང་རྒྱལ་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་འགོ་ཤིང་བྱི་ནས་འཛིན་པའི་ཚབ་དེ་རབ་བྱུང་གིས་བྱས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ལོ་འགོ་གང་ནས་འཛིན་པ་ཡང་དག་མིན་སྐོར་ལ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་པའི་བར་དུ་རྩོད་གླེང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང༌། ཕུག་ལུགས་སྔ་མས་ལོ་འགོ་ཤིང་བྱི་ནས་འཛིན་པ་དེ་ནི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ལོ་འགོ་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་ལུགས་དང༌། ད་ལྟ་མེ་ཡོས་རབ་བྱུང་དང་པོ་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དེས་བོད་རྩིས་དཀྲུགས་པ་རེད་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་སྐབས་དེར་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་ནང་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མེད་ན་ཡང༌། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་ནང༌། །ཞེས་བཤད་ནས་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྷག་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ན་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་བརྒྱུད་དེ་མཐར་ཐུག་འཚང་རྒྱ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་སྟབས་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གནམ་རིག་དགོས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཐ་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་འགོ་བརྩི་སྟངས་ཀྱང་རབ་བྱུང་དང་མཐུན་པར་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས་བོད་དུ་རབ་བྱུང་ཐོག་མ་འགོ་ཚུགས་པའི་སྐབས་དེར་འབྱུང་རྩིས་ལུགས་ཀྱི་ཤིང་བྱི་ནས་བརྩིས་པའི་ད་ལྟ་མེ་ཡོས་འཁེལ་བར་བརྟེན་རབ་བྱུང་དང་པོ་མེ་ཡོས་ལ་འཇོག་དགོས་བྱུང་བ་རེད། བོད་ལ་རབ་བྱུང་དང་པོ་མེ་ཡོས་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་དང༌། རང་ལུགས་རྣམ་དག་གྲུབ་རྩིས་ཀྱི་འགོ་ཡང་ཚུགས་ཤིང༌། གྲུབ་རྩིས་པས་སྔར་ཡོད་བྱེད་རྩིས་ལ་དཔྱད་གསུམ་དག་པས་ཞིབ་འཇུག་དང་ལེགས་ཆ་བླངས་ཏེ་བོད་ས་ཁུལ་རང་གི་ཡུལ་དུས་ཁྱད་ཆོས་དང༌། དེ་བཞིན་སྐར་ཁྱིམ་གོ་ལའི་སའི་གོ་ལ་དང་གནམ་གོ་ལ་འགྲོས་ལ་གཞིགས་ནས་ལོ་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་༣༦༥ དང༌། ཆུ་ཚོད་༡༦ ཆུ་སྲང་༡༤ དབུགས་༡ བཅུ་གསུམ་ཆ་༡༢ རི་མཁའ་རིའི་ཆ་༡༣༡ གཏན་ཚིག་བཟོས་པ་དང༌། བྱེད་རྩིས་གཟའི་སྐབས་སུ་ཞག་རེར་ཆ་ཤས་༡༦ ཉུང་བ་དང༌། ཉི་སྐར་ཞག་རེར་ཆ་ཤས་༤༤ མང་བའི་སྐྱོན་བསལ་བའི་ཁར་བྱེད་རྩིས་ཚེས་འཁྱུད་ཟླ་སྐར་གྱིས་ཞག་༢༧ ལ་ཟླ་བས་སའི་གོ་ལར་སྐོར་བ་ཐེངས་གཅིག་བསྐོར་བ་དེ་རེས་འགྲོགས་ཟླ་སྐར་ཞེས་པར་བཅོས་ནས་ཟླ་བས་སའི་གོ་ལར་སྐོར་བ་རྒྱག་པ་དང༌། ཟླ་བ་དང་སའི་གོ་ལ་གཉིས་ཀས་ཉི་མར་སྐོར་བ་རྒྱག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་བསྟུན་ཏེ་ཟླ་བ་ཆེ་བར་ཞག་༣༠ དང་ཆུང་བར་ཞག་༢༩ བརྩིས་རྗེས་ད་གཟོད་ཟླ་རྩིས་ཐོག་ནས་ཚེས་༡༥ ལ་ཟླ་བ་ཉ་རྒྱས་པ་དང༌། གནམ་སྟོང་ལ་ཟླ་བ་མི་མཐོང་བ། ཚེས་༡༥ ལ་ཟླ་འཛིན་དང་ཚེས་༣༠ ལ་ཉི་འཛིན་བྱུང་བའི་གཏན་ཚིག་བཟོས་པ་རེད། དེ་དག་གིས་མི་ཚོས་ཉི་ཟླ་སྐར་སྒང་གི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དང་དེ་ཚོའི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆུ་ཚད་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་ངོ༌། །
བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་ཐོའི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་བྱེད་གྲུབ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་ཐོ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཕན་ནུས་ལེགས་པར་ཐོན་ཡོད་ལ། བྱེད་གྲུབ་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐར་བརྟེན་ནས་ཉི་ཟླ་སྐར་སྒང་དང༌། གནམ་གཤིས་འགྱུར་བ། ཐོན་སྐྱེད་དུས་ཚིགས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ལའང་སོ་སོའི་ལྟ་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱུན་བསྲིངས་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ལག་ལེན་ཤེས་རྟོགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱས་སྟབས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལོ་ཐོའི་ནང་དོན་རིམ་གྱིས་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༡༢༠༤ ལོར་རོང་མཁར་ཕུག་ཏུ་རོང་པ་རྒ་ལོའམ་ཁམས་པ་རྒ་ལོ་ཞེས་པ་གནམ་རིག་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། ཕྱིས་སུ་དེའི་ལག་ལེན་རྣམས་བུ་སྟོན་གྱིས་ཕྱག་བཞེས་མཛད་ཅིང༌། རོང་ཕུག་འདི་ལ་གཙང་གི་ཕུག་པ་ཡང་ཟེར། དེའི་སྐོར་༼དུས་འཁོར་ཆོས་འབྱུང་༽ནང་དུ་སྔོན་ཁྲི་སྲོང་དུས་སུ་བློན་པོ་སང་ཤིས་ཕོ་ཉར་བཏང་ནས་རྒྱ་ནག་ནས་ཧ་ཤང་སྤྱན་དྲངས་པ་དང་འབྲེལ་མི་ཉག་ཧ་ཤང་ཡང་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་རྗེས་སུ་དེའི་མི་བརྒྱུད་ཡར་འབྲོག་སྒང་དུ་མི་ཉག་གཞོན་ནུ་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་རྡོ་རྗེ་སེང་གེས་རོང་མཁར་ཕུག་བཟུང༌། དེ་ལ་བུ་བཞི་བྱུང་བའི་ནང་ནས་གཅེན་པོ་རྡོ་རྗེར་རྗེ་བཙུན་རྒ་ལོ་ཞེས་པ་བྱུང་བ་དང༌། ཡབ་ཀྱིས་ཁམས་པ་རྒ་ལོ་ཞེས་པའི་མིང་ཡང་བཏགས། ཁོང་ནི་དུས་འཁོར་དང་གནམ་རིག་ལ་མཁས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པས་རྒྱ་རྩིས་རྙིང་མའི་ལུགས་དང༌། ཧོང་ལེ། དེ་བཞིན་གཟའ་ལྔ་སོགས་གཙང་ཁུལ་དུ་ཡར་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་གཏོང་གནང་མཛད་པ་དང༌། རོང་པ་རྒ་ལོས་སྐར་རྩིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཆར་རྩིས་མྱོང་བྱང་དཔེ་དེབ་ཀྱང་བརྩམས་པའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༢༦༠ ལོར་ས་སྐྱ་བས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་ནས་བོད་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ་དང༌། སྐབས་དེར་བོད་ལ་གནམ་རིག་ཡར་རྒྱས་སྔར་ལས་ཆེ་བ་བྱུང་ནས་གནམ་རིག་རྩིས་ལ་མཁས་པ་མང་དག་ཅིག་སྔ་ཕྱིར་ཐོན་པ་རེད། དེའི་ནང་ནས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཅིག་ནི་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༣༡༨ ལོར་༼རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་༽ཞེས་པ་ལག་ལེན་བྱེད་རྩིས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པ་དང༌། གཞན་གཅིག་ནི་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཡིན། བུ་སྟོན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༢ ལོར་༼བསྟན་རྩིས་༽བརྩམས་པ་དང༌། ཡང་སྤྱི་ལོ་༡༣༢༧ ལོར་༼རྩིས་གཞུང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་༽ཅེས་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་ཤིང༌། ལྷག་པར་ཞ་ལུ་བླ་བྲང་དུ་གོ་ལ་གྲུ་ཆགས་མའི་རི་མོ་ལྡེབས་རིས་ལ་བྲིས་ཏེ་མངོན་པ་མཛོད་ནས་བཤད་པའི་གོ་ལའམ་རི་རབ་གྲུ་བཞི་ཟེར་བའི་ཤོད་ཚུལ་དང་འགལ་ཟླར་ལངས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བྱུང༌། བུ་སྟོན་གྱིས་བྲིས་པའི་གོ་ལ་གྲུ་ཆགས་མ་ཟེར་བའི་རིག་པ་འདི་ནི་དེང་རབས་ཚན་རིག་ངོས་ནས་བཤད་ན་ས་སྒང་གི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཤོད་སྟངས་འགྲིག་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་བུ་སྟོན་གྱིས་གོ་ལ་དང་དུས་བཞི་འཁོར་ཚུལ་ཐད་ལ་གོ་ལ་གཡས་སྐོར་དང༌། དུས་བཞི་གཡོན་སྐོར་ཡིན་པར་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པར་བརྟེན་གོ་ལ་འཁོར་སྟངས་དང༌། དུས་བཞི་འཁོར་སྟངས་ཐད་ལ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མ་མཐུན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ལྷགས་པར་བརྟེན་དེའི་དུས་སུ་གཙང་གི་གནམ་རིག་མཁས་པ་གཡུང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བཟང་ཞེས་པས་བུ་སྟོན་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་ལྟ་བར་དགག་པ་བརྒྱབས་ཏེ་གོ་ལ་གཡོན་སྐོར་དང༌། དུས་བཞི་གཡས་སྐོར་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པའི་བཀའ་ཤོག་བསྲིངས་ཏེ་ཧ་ཅང་ཚིག་ནན་གྱིས་བཤད་དོན། ངའི་རྒྱུད་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུང་དང༌། ས་རིས་ཀྱི་ལམ་ནས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྩིས་དང༌། དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིག་པ་དང༌། མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བའི་མངོན་སུམ་རྣམས་འཛོམས་པའི་ཁྲིམས་ར་བཅས་ནས་ཙ་ར་བྱས་དུས་མི་སྐྲག་པ་ཨེ་ཡིན། མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཁྲིམས་ར་ཆེན་པོ་ནས་ཞེས་པ་བྲིས་ཚུན་ཆད་བུ་སྟོན་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་བཞེད་པ་དོར་ཏེ་ལོགས་བྲིས་ཀྱང་བསྒྱུར་བར་གྲགས་སོ། །
སྤྱི་ལོ་༡༤༢༥ ལོར་མཚུར་ཕུ་བས་བྱེད་རྩིས་ཀྱི་འགོ་བརྩམས་པ་དང༌། མཚུར་ཕུའི་ལེའུ་ཐོ་ཞེས་པའང་ཐོག་མར་བཏོན་འགོ་ཚུགས།
སྤྱི་ལོ་༡༤༤༧ ལོ་ཙམ་ལ་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་དུ་གནམ་རིག་མཁས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གསུམ་ཕུག་པ་ཕྱི་མ་ཞེས་པ་བྱུང༌། ཕུག་པ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་གཙང་ཆུང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་རྗེ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲ་ཆུང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀའ་གནད་ཐམས་ཅད་ཞུན་ཐར་ལེགས་པར་བཅད་དེ་ཕུག་པ་གོང་མས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའི་རྩིས་རིག་མཁྱེན་ཏེ་༼པད་དཀར་ཞལ་ལུང་༽དང་༼དབྱངས་འཆར་འགྲེལ་པ་མཆོག་དགས་༽གཙོས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་དག་ཅིག་བརྩམས་གནང་མཛད། འདིའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་དགག་འདྲི་བྱུང་བས་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་ཡིག་ཆ་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་༼གསལ་སྒྲོན་སྐོར་༽ཞེས་པ་རྗེ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོ་རང་གིས་སྦྱར་བྱང་མཛད་དེ་བསྟན་བཅོས་འདི་དག་རྣམ་དག་རྩིས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར། ལྷག་པར་རྗེ་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རྩིས་ཀྱི་གཞི་མ་ས་གཞོང་བེད་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེན་གྱིས་གཏོང་གནང་མཛད་པར་བརྟེན་ཕྱིས་རབས་ཀྱི་རྩིས་པ་ཚང་མས་གཟའ་ཚེས་སྐར་གསུམ་དང་ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་ཉི་མ་དམར་ཐིག་ལ་སོགས་པའི་རྩིས་རིག་མཐའ་དག་ས་གཞོང་ཐོག་ནས་བརྩི་སྲོལ་མ་ཉམས་པ་ད་དུང་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མུས་རེད། དེ་བཞིན་ཕུག་པ་ཆང་ཁྱིམ་འཕགས་པ་ལྷའི་བརྒྱུད་པ་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་ཚོགས་སམ་དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་ཞེས་པ་རྩིས་དཀར་ནག་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དེ་ཉིད་བྱུང་ནས་ཁོང་གིས་༼ཞལ་ལུང་མཛེས་རྒྱན་༽དང་ལོ་ཟླའི་འགོ་འཛིན་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་བརྩམས་གནང་མཛད། འདི་ལ་བུ་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཞིག་སྐྱེས་སྟབས་མཆེད་ཀྱི་རིགས་འཁྱར་དཔལ་གྱི་སེང་གེ་ཞེས་པ་ཕུག་པར་ཚུར་བླངས། བུ་བླུན་པ་དེར་གལ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཕུག་པའི་ཚོམ་བུར་ལྐོག་སློབ་ནན་དུ་མཛད་པ་དཔལ་གྱི་སེང་གེས་རྒྱ་མཐོང་གི་ཕག་ནས་ཉ་པས་དངོས་སུ་བསླབས་པ་ལས་ཕག་ཏུ་ཉན་པ་ཤེས་སླ་བར་གྲགས། དེ་རྗེས་དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་གཤེགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དཔལ་གྱི་སེང་གེའི་ཡོན་ཏན་མཇུག་སྐྱོངས་སུ་དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་པའི་སློབ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁམས་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དེར་སློབ་གཉེར་དུ་ཡར་རྒྱབ་པས་རྫོང་བརྡ་མཛད། དེའི་མདུན་ནས་སྒྲ་གཅན་དང༌། གཟའ་ལྔ་དུས་སྦྱོར། ཞག་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ལག་ལེན་རགས་ཙམ་གསན་པ་ལས། ཞལ་ལུང་མ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རི་མོའི་རྩ་བ་ཅུང་མ་ཕོག་པར་བརྟེན་མཁས་པ་ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོའི་སྤྱི་ལོ་༡༦༠༩རྩར་ནས་གསན་ཞིང༌། ད་དུང་རབ་འབྱམས་པ་པདྨ་ཆོས་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་མཐའ་ཕུག་ལུགས་སུ་སྣང་ཞིང༌། རྩིས་དཀར་ནག་གང་ལའང་མཐའ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དེའི་རྩར་ནས། ༼ཞལ་ལུང་བུ་ཡིག༽ཟུར་བཀོལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་སོགས་སྐར་རྩིས། དབྱངས་འཆར་༼མཆོག་དགའ་༽སྐོར་རྒྱ་རྩིས་སྤྱི་འགྱུར་དགུར་གྲགས་པའི་ལུགས་བཤད། ཁྱད་པར་༼གསལ་སྒྲོན་ཡང་འགྱུར་༽གྱི་སྐོར་མཐའ་དག་མཐར་ཕྱིན་པ་གསན། དཔལ་གྱི་སེང་གེ་ཞེས་པ་འདི་ནས་ཕུག་པའི་མི་བརྒྱུད་ཆད་འདུག་ཀྱང་ཕུག་ལུགས་ཀྱི་སློབ་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སློབ་མ་དུས་རམས་པ་འཆི་མེད་བདེ་བས་རྩིས་དཀར་ནག་གསན། ཁྱད་པར་དབྱངས་འཆར་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཀྱང་ད་དུང་བོད་འགྲེལ་གྱིས་ཐུགས་ཡིད་མ་ཚིམ་པ་རྣམས་བལ་ཡུལ་འཛུམ་ལང་སོགས་ཁྱི་བཞིན་མྱུལ་བས་དྭོགས་པ་ལེགས་པར་ཆོད་དེ་དབྱངས་འཆར་སྨྲ་ན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་༼ལག་ལེན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་༽འམ་༼འོད་ཟེར་བརྒྱ་བ་༽ཞེས་བྱ་བ་མཛད་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་༡༦༢༤ ལོར་སླར་ཡང་༼རྩིས་དཀར་ནག་གི་དྲིས་ལན་༽ཞེས་པ་བརྩམས། གཞན་ཡང་སྙེ་ཐང་གྲོང་སྟོད་པ་དགེ་ལེགས་གར་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་པའང་ཕུག་པ་དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐུ་འགྲམ་དུ་རྩིས་བསླབས་མྱོང་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་སུ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་གྱི་ཡབ་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་དང༌། རྩིས་རིག་སྨྲ་བ་ལྷོ་ཁ་གྲ་ནང་གི་ལྡུམ་པོ་དོན་གྲུབ་དབང་རྒྱལ། འདར་ལོ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའམ་ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན་ངག་དབང་སོགས་ཕུག་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འཛིན་མུ་མཐུད་བྱུང་བ་རེད།
མདོར་ན་ཕུག་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་རང་རྒྱལ་གནམ་རིག་དང་མཐུན་པར་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་༼བཻ་དཀར་གཡའ་སེལ་༽ནང་དུ་འཁོད་དོན། ཤར་ཕྱོགས་མཧཱ་ཙི་ནའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་དཔལ་བས། ནམ་ཞིག་ཁྱིམ་ཟླ་ཚེས་ཟླ་མ་མཐུན་པས། །ཟླ་ཐེབ་ཅེས་བྱ་ཚེས་ཟླ་ལན་གཉིས་འཆར། །ཟླ་ཐེབ་གསལ་བྱེད་དུས་འཁོར་གྲུབ་པའི་ལམ། །དཀར་ནག་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འཆད་ཤེས་པ། །ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་ལག་ལེན་དང་མཐུན་པའི། །ཡ་མཚན་ཞིབ་མོ་ཁོ་བོས་གཞན་དུ་བཤད། །ཞེས་ཧོང་ལེ་དང་མཐུན་པའི་ཟླ་བཤོལ་འདོན་སྟངས་ཟུར་དུ་བཟོས་པ་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་༼རྩིས་ཀྱི་དྲིས་ལན་ཉིན་བྱེད་དབང་པོའི་སྣང་བ་༽ནང་དུའང་སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཕོ་བྲང་སྣེའུ་གདོང་རྩེར་དྲུག་ཅུ་སྐོར་བདུན་པའི་མཇུག་གི་ཆུ་ཕོ་ཁྱི་ལོའི་ལེའུ་ཐོ་ལ་དགུ་དམར་དབུས་སུ་བྱས་པ་དང༌། ཡང་དྲུག་ཅུ་རྡོར་དགུ་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་ལོའི་ལེའུ་ཐོ་ལ་གཉིས་ནག་དབུས་སུ་བྱས་པ་སོགས་རྩིས་རིག་སྨྲ་བའི་གཙུག་རྒྱན་དཔལ་མགོན་འཕྲིན་ལས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཤིང༌། ཁོ་བོས་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་འཇམ་དབྱངས་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བགྲོད་ཚེ་ལེའུ་ཐོ་ཚར་གཉིས་ཙམ་མཐོང་བ་ཚེས་ཀྱི་ཆད་ལྷག་དང་བཤོལ་སོགས་ཐམས་ཅད་གྲྭ་ཕུག་ལུགས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཞུས་དག་འཕེར་བ་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་འདུག
སྤྱི་ལོ་༡༦༢༤ ལོར་དཔལ་འབྱོར་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་རྩིས་དཀར་ནག་གི་དྲི་བ་བརྩམས་པ་དང༌། སྐབས་དེར་བྱེད་རྩིས་དང་གྲུབ་རྩིས་བར་གྱི་ཕྱོགས་འཐེན་དང་རྩོད་གླེང་མུ་མཐུད་གནས་ཤིང༌། ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་བྱུང་དུས་བྱེད་རྩིས་དང་གྲུབ་རྩིས་ཁག་གཉིས་སོ་སོས་སྒོ་ཡིག་སྦྱར་བའི་ལུགས་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེས་ཆེར་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན་སྤྱི་ལོ་༡༦༣༩ ལོར་བྱེད་རྩིས་ལ་ཉི་འཛིན་མེད་ཀྱང་གྲུབ་རྩིས་ནས་ཉི་འཛིན་ཡོད་ཅེས་ལབ་ནས་གྲུབ་རྩིས་ཀྱིས་ཐིག་པོ་མ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན།
སྤྱི་ལོ་༡༦༥༦ ལོར་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་༼རྩིས་ཀྱི་དྲིས་ལན་ཉིན་བྱེད་དབང་པོའི་སྣང་བ་༽མཛད་པ་དང༌། དེ་དུས་སྨོན་འགྲོ་པཎ་ཆེན་དང༌། ལྡུམ་པོ་དོན་གྲུབ་དབང་རྒྱལ། འདར་ལོ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའམ་ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན། པཎ་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་གྲགས། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་སོགས་གནམ་རིག་རྩིས་ལ་མཁས་པ་མང་དག་ཅིག་བྱུང་བ་དང༌། ལྡུམ་བུ་དོན་གྲུབ་དབང་རྒྱལ་གྱིས་༼དཀར་ནག་ཟུང་སྦྱོར་༽ཞེས་པ་དང༌། འདར་ལོ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བས་༼རིན་ཆེན་ཕྲ་ཚོམ་༽པཎ་ཆེན་དཀོན་ཅོག་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་༼ལྷན་ཐབས་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བ་༽ཞེས་པ་བརྩམས་གནང་མཛད། ལྷག་པར་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་བརྩི་བར་ཡབ་ཕ་སྐུ་སྐྱེ་དབང་གྲགས་རྡོ་རྗེ་དང་ཕུ་ཀླུང་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་གཉིས་བྱུང༌། དེའི་ནང་ནས་ཕུ་ཀླུང་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་ལ་ཕུ་ཀློང་པ་གཡུ་ལོ་ནས་རབ་བྱུང་བདུན་པ་སྤྱི་ལོ་༡༣༨༧ ལོ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པ་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༧ ལོའི་བར་གྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་རི་མོ་དང་མྱོང་བྱང་གི་དཔེ་ཡོད་སྟབས་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་བྱེད་པར་ཅུང་མངའ་བརྙེས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང༌།
སྤྱི་ལོ་༡༦༨༣ ལོར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཕུག་ལུགས་དང་ཁྱུང་ནག་ཤཱཀ་དར་གྱི་རྩིས་གཙོར་བཏོན་བྱས་ནས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་༼བཻ་དཀར་༽ཞེས་པ་ལེའུ་༣༥ དང་ཤོག་གྲངས་༦༣༦ ཡོད་པ་གསར་དུ་བརྩམས་ཏེ་བོད་ཡོངས་ཀྱི་གནམ་རིག་ཤེས་མཁན་ཚོར་༼བཻ་དཀར་༽ལ་དྭོགས་གཅོད་དང་དགག་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་པར་བརྟེན་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་གྱི་རྩིས་པ་འདར་ལོ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའམ་ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན་ཞེས་པ་རྩིས་དཀར་ནག་དང་ཤེས་བྱ་གང་ལའང་༼བཻ་དཀར་༽ལ་དྭོགས་འདྲི་དོན་ཚན་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་མེད་བརྒྱད་བཏོན་པར་སླར་ཡང་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དྲིས་ལན་༼གཡའ་སེལ་༽དོན་ཚན་༢༠༨ ལ་ཤོག་གྲངས་༤༢༣ བརྩམས་གནང་མཛད་ཅིང༌། ད་དུང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ལུང་རིག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་མ་རྟོགས་པ་དང༌། ལོག་པར་སོང་རིགས་ལ་དགག་པ་མཛད་མི་ཚད་ལྡན་བྱུང་ན་མཛད་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྐུལ་མ་བྱས་ཀྱང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་མ་བྱུང༌། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་༼བཻ་དཀར་༽དང་༼གཡའ་སེལ༽གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལེའུ་ཐོའི་དཔེ་ཆའི་ནང་གི་གཙོ་བོའི་རྩིས་གཞུང་དང༌། ཚང་མས་ཚད་ལྡན་དུ་བརྩི་བ་མ་ཟད། སྔ་ཕྱིར་ལྷ་ས་དང། སྡེ་དགེ་ཨ་མདོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བཅས་སུ་༼བཻ་དཀར་༽དང་༼གཡའ་སེལ་༽ གཉིས་ཀ་ཤིང་དཔར་ལ་བརྐོས་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༡༧༡༤ ལོར་ལྷོ་ཁ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲཱིའམ་ཆོས་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བའི་སྡེ་ཞེས་པས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང༌། མཁན་ཆེན་ལྡུམ་པོ་བ་དོན་གྲུབ་དབང་རྒྱལ་གྱི་དགོངས་པ་གཞིར་བཟུང་ནས་རྩིས་གཞུང་༼ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་༽ཞེས་པ་བརྩམས་གནང་མཛད་པ་དང༌། ལོ་དེའི་ཕྱི་མར་ཡང་བསྐྱར་ཁོང་གིས་ཉིན་བྱེད་སྣང་བའི་འགྲེལ་པ་༼རྣམ་འགྲེལ་གསེར་ཤིང་༽ཞེས་པ་མཛད་ནས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དུ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཆེད་མངགས་བཙུགས་པ་དང་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་ལེའུ་ཐོ་ཞེས་པ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་བཏོན་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༡༧༣༢ ལོར་ཁམས་སྡེ་དགེ་ཁུལ་གྱི་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སློབ་མ་དཔལ་སྤུངས་ཀརྨ་ངེས་ལེགས་བསྟན་འཛིན་ཞེས་པས་རྩིས་གཞུང་༼ལེགས་བཤད་ནོར་ཕྲེང་༽ཞེས་པ་བརྩམས་གནང་མཛད་པ་དང༌། ཁམས་ཁུལ་དུ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་སྡེ་དགེ་ལེའུ་ཐོ་ཞེས་པའང་བཏོན།
སྤྱི་ལོ་༡༧༣༤ ལོར་བོད་མཁས་པ་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་པས་༼རྩིས་གཞུང་ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང་༽མཛད་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་༡༧༥༣ ལོར་འཕྱོངས་རྒྱས་མཁན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་༼རྩིས་གཞུང་བཻཌཱུར་བཞད་པའི་འཛུམ་དཀར་༽བརྩམས་ནས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་གཙང་ཁུལ་དང་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་གནམ་རིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གནང་མཛད།
སྤྱི་ལོ་༡༧༩༦ཙམ་ལ་བིས་པ་ངག་དབང་མི་ཕམ་ཟླ་བས་༼རྩིས་གཞུང་མཁས་པའི་སྙིང་ནོར་༽བརྩམས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༨༠༢ ཙམ་ལ་ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སློབ་མ་ངག་དབང་མི་ཕམ་ཟླ་བས་༼རྩིས་གཞུང་མཁས་པའི་སྙིང་ནོར་༽བརྩམས་ཤིང༌། སྤྱི་ལོ་༡༨༦༧ ལོར་འོ་རྫོང་པཎྜི་ཏས་༼རྩིས་གཞུང་རྣམ་གསལ་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་༽བརྩམས་པ་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལེའུ་ཐོ་དེ་དག་མདོ་སྟོད་མདོ་སྨད་ཁུལ་ལ་ཡང་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་སྐབས་དེར་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་རིམ་བཞིན་ཉམས་ཞན་དུ་གྱུར་ནས་གནམ་རིག་རྩིས་གཞུང་དཔེ་དེབ་རྩོམ་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང༌། རྩིས་གཞུང་སློབ་གཉེར་བྱེད་མི་ཡང་ཉུང་རུ་ཕྱིན་འདུག དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༩ ལོར་ཁམས་ཀྱི་འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པས་༼སྐར་རྩིས་སྔོན་འགྲོ་རིན་ཆེན་མེ་ལོང་༽དང༌། ༼སྐར་རྩིས་སྣ་ཚོགས་༽༼དུས་རྩིས་ངོ་མཚར་ཉི་མ་༽༼རྩིས་སྐོར་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་༽༼ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐིག་གི་དཔེ་རིས་ཞིབ་པར་བཀོད་པའི་དོན་གསལ་བར་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་༽༼ཟླ་རྐང་གི་དྭོགས་གནད་ལ་དཔྱད་པ་༽༼རྩིས་གསར་ཐུབ་བསྟན་མཛེས་རྒྱན་ལ་དཔྱད་པ་༽སོགས་མཛད་ནས་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལེའུ་ཐོ་སླར་གསོ་དང༌། གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་གནང་བ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༡༦ ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གསར་དུ་བཙུགས་གནང་བ་དང༌། མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགོ་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་རེད། ཁོང་འཁྲུངས་ཡུལ་ལྷོ་ཁ་ནས་ཡིན་པ་དང༌། གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་ལྷ་སར་འབྱོར་རྗེས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ལ་མཁས་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཙཱ་རི་ཅི་ཅར་གདུང་འཛིན་ཞེས་པ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་གནམ་རིག་ལེའུ་ཐོར་སྦྱངས་བརྩོན་མཐར་ཕྱིན་གནང་སྟབས་རྗེས་སུ་གནམ་རིག་རྩིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང༌། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་ལེའུ་ཐོ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་མང་དག་ཅིག་གནང་བ་རེད། དཔེར་ན་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་༼རིགས་ལྡན་སྙིང་ཐིག་༽ཞེས་པར་རབ་བྱུང་༡༥ ས་རྟ་ནས་རབ་བྱུང་༡༦ མེ་ཡོས་ལ་རྩིས་འགོ་སྤོས་པ་མ་ཟད། སྔོན་ཆད་ལྷོ་ཁ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དང་མཚུར་ཕུ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་ཐོ་ཁག་གཉིས་འདོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཞིབ་འཇུག་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བྱེད་གྲུབ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ལེའུ་ཐོ་གྲངས་༥༠༠༠ སྐོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན་སྟེ་ལོ་སྟོད་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་དང༌། དེ་བཞིན་མཚོ་སྔོན་དང༌། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་དང༌། ད་དུང་འབྲུག་ཡུལ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས། རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ་བཅས་ལའང་བོད་ཀྱི་ལེའུ་ཐོ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས། ལྷག་པར་ལེའུ་ཐོའི་ནང་དུ་གནམ་གཤིས་སྔོན་བརྡ་སྤྲོད་རྒྱུར་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་ལོ་མང་རིང་གནམ་རིག་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་གསོག་འཇོག་གནང་བ་རེད། དཔེར་ན་གཟའ་ལྔའི་ནང་ནས་ལྷག་པ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་སྔོན་ཆད་ཐན་ཞོད་ཡ་ཡུད་ཆེ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་མྱོང་བྱང་ལྟར་ན་ལྷག་པ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ཐན་པ་ལས་ཞོད་པ་མང་བར་གཏན་འཁེལ་གནང་བ་ནས་ད་བར་ལོ་མང་རིང་གི་ལག་ལེན་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཁོང་གི་ཉམས་མྱོང་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཁག་ལས་གསལ་བ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༦ ལོར་སྨན་རྩིས་ཁང་བཙུགས་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོ་བར་དུ་བོད་ཀྱི་རྫོང་གཞི་ཁག་དང་གདན་ས་ཁག་ནས་བསྐོངས་པའི་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་༢༥༠ ཙམ་གསོ་སྐྱོང་གིས་སློབ་གྲྭ་ཐོན་པ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་གྲས་སུ་ད་དུང་ཁུ་ནུ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བའང་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༦ ཙམ་ལ་མདོ་སྨད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི་༼ཙི་ནའི་རྩིས་ལ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་འཇམ་དབྱངས་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག༽ ཅེས་པ་རྒྱ་རྩིས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་རིག་པ་བོད་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་དུས་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་དེ་ལ་མཐོང་ཆེན་གནང་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་འབྲེལ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོར་རྒྱ་རྩིས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དུ་བཅུག་གནང་བའི་ཐོག་ས་རིས་ཐོག་ནས་ལེགས་བཅོས་ཀྱིས་གོང་གི་༼ཙི་ནའི་རྩིས་ལ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་འཇམ་དབྱངས་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག༽ཅེས་པ་རབ་བྱུང་༡༦ མེ་ཡོས་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༧སུ་རྩིས་འགོ་གསར་དུ་སྤོས་ཏེ་ལོ་འཕོ་དང༌། ཟླ་བ་སོ་སོའི་དྷུ་ཝ་རྣམ་ལྔ་ཚེ་དྷུ། ཉི་མའི་སྤྱི་འགྲོས། ཉི་མའི་རང་འགྲོས། ཟླ་བའི་རང་འགྲོས། རྭ་གདོང༌། ཡོད་པའི་༼བློ་གྲོས་སྣང་བ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་༽ཅེས་པ་གསར་དུ་བརྩམས། དེ་ནས་བཟུང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་སྔོན་ཆད་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་རང་གི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་མྱོང་བྱང་གའུ་ལེའུ་ཟིན་བྲིས་ཁག་ལ་གོ་བསྡུར་དང༌། དེ་བཞིན་བྱེད་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་ས་རིས། ༼ཙི་ནའི་རྩིས་ལ་འཇུག་པའི་འཇམ་དབྱངས་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག༽ཅེས་པ་ཕྱིས་འགྱུར་རྒྱ་རྩིས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་རིག་པ་བཅས་ཕན་ཚུན་ཞིབ་འཇུག་གོ་བསྡུར་མཛད་དེ་ལེགས་ཐོག་ལེགས་བརྩེགས་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཚོད་དང་འཛིན་ཆ་སོགས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཕྱུགས་པ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་ཐུབ་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གནམ་རིག་དང་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་གྱི་རིག་པ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་གནང་བ་རེད། །
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 18.03.2011 ཉིན། 7:52 PM<< སྔ་མ།


c: text/html

text:
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག
- Details
- དཔར་འགྲེམས་ཟླ་ཚེས།: Saturday, 02 August 2014 06:21
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལམ་རིམ་དེ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་གྱི་གོང་ནས་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་དང་། ད་ལྟ་བར་ལས་རིམ་དེ་ཚགས་ཚུད་དང་མུ་མཐུད་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
ཟླ་འདིའི་ནང་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་ཨ་རིའི་མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་འདྲ་མིན་ནས་ཕེབས་པའི་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལས་རིམ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད།
དེའི་ནང་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི ཚེས་ ༣༠ ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༠ བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལའེ་ཧྥུ་ཝོར་ཁེ་(Lifework International)སྣེ་ཁྲིད་པའི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ཅིག་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༧ ནས་ཚེས་ ༢༦ བར་ལོ་ཡོ་ལཱ་(Loyola University)གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་ཕེབས་པའི་སློབ་ཕྲུག་གི་ཚོ་ཁག་ཅིག གཞན་ད་དུང་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥ ནས་ ༢༨ བར་རཱ་སི་ཊི་ཀི་པཱ་ཐི་ཝེ་(Rustic Path Way) སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཚོ་ཁག་གཅིག་བཅས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་ཁྱོན་ཚོ་ཁག་གསུམ་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱས་ཡོད།
སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱས་པའི་དུས་ཡུན་དེའི་ནང་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་སློབ་ཕྲུག་དང་ལྷན་དུ་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་དང་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་བྱས་པ་དང་། ངོ་སྤྲོད་དང་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ནས་བོད་ཀྱི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་གང་ལེགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་མ་ཚད། ད་དུང་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་གནས་ནོར་བུ་གླིང་ཁ་དང་། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་སུ་ལྟ་སྐོར་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད།
རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལས་རིམ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་རག་ཆེད་དང་། ལྷག་པར་ཁོང་ཚོར་བོད་མིའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་རྒྱུད་སྤེལ། མ་ཚད་ལྷའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལའང་ཁོང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་དབྱིན་སྐད་ཡར་རྒྱས་དང་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཆེད་བཅས་དམིགས་པ་ཡིན།
འདི་ལོར་རཱ་སི་ཊི་ཀི་པཱ་ཐི་ཝེ་(Rustic Path Way) ནས་ཁྱོན་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༩༠ དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལའེ་ཧྥུ་ཝོར་ཁེ་(Lifework International) ནས་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༡༢ ལོ་ཡོ་ལཱ་(Loyola University) གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༡༧ བཅས་ད་བར་ཁྱོན་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༡༡༩ དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་ཕེབས་པའི་སློབ་ཚོགས་ཚང་མར་ཐོག་མར་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་ཕེབས་བསུ་དང་། ལྷའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ངོ་སྤྲོད། ལས་རིམ་གྲུབ་ཁག་མཚམས་སུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཐོག སློབ་ཕྲུག་དང་དགེ་ལས་ཚང་མར་ཁ་བཏགས་དང་ལྷའི་དྲན་རྟེན་བཅས་ཕུལ་བ་དང་། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ལས་རིམ་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་འབད་བརྩོན་མཉམ་ཞུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལས་རིམ་འདི་ཚགས་ཚུད་བྱུང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ལས་རིམ་འདི་འདྲ་མུ་མཐུད་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་གནང་རོགས་ཞེས་ཚང་མར་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་དང་ལྷན་དུ་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཆེད་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་དང་། གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་བཅས་ཚང་མར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འདི་ལོ་ད་དུང་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ཁག་གསུམ་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱ་རྒྱུའི་ལས་རིམ་བང་བསྒྲིགས་ཡོད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
མིན་ཡོན་རྫོང་གི་ཟ་ཁང་སྦྱིན་བདག་ཅིག་གིས་རྒྱལ་དར་སྒོ་ཡོལ་དུ་བཀལ་བས་སྲིད་འཛིན་བཀག་སྐྱིལ་བྱས།
མིན་ཡོན་རྗོང་།
མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མིན་ཡོན་ཧེ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་གི་ཟ་ཁང་སྦྱིན་བདག་མཱ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་གྱི་མགོ་རྔ་ལྡོག་སྟེ་ཟ་མ་གཡོས་སྐོལ་བྱེད་སའི་ཐབ་ཚང་གི་སྒོ་ཡོལ་ལ་བཀལ་འདུག་ཅིང་། སྣང་ཚུལ་དེ་དྲ་གྲོགས་ཤིག་གིས་པར་བརྒྱབ་སྟེ་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་བ་ན། གཏམ་གླེང་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་པའི་ཚ་རླབས་དྲག་པོ་འཕྱུར། ཟླ11པའི་ཚེས14ཉིན། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མཁན་མཱ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་སྣང་མེད་དུ་བཞག་སྟེ་སྒོ་ཡོལ་ལ་བཀལ་བས། མིན་ཡོན་ཉེན་རྟོག་པས་ཉིན15ཡི་སྲིད་འཛིན་བཀག་སྐྱིལ་བྱས།
ཟླ10པའི་ཚེས22ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད12ཡས་མས་སུ། མིན་ཡོན་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཉེན་རྟོག་པས་བྱ་བ་སྒྲུབ་སྒང་ལ། མིང་ལ“མཚན་མོའི་རོ་ལངས”སུ་འབོད་པའི་དྲ་གྲོགས་ཤིག་གིས་པོད་འཕྲིན་དུ“མཚོ་སྔོན་མིན་ཡོན་རྫོང་གི་ཟ་ཁང་ཞིག་གིས་རྒྱལ་དར་སྒོ་ཡོལ་དུ་བཀལ་བའི”པར་ཞིག་བསྐུར་འདུག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ། རྒྱ་ཆེའི་དྲ་གྲོགས་རྣམ་པས་དོ་ཁུར་དང་བསམ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་གླེང་བཞིན་པ་ཤེས་པས། མིན་ཡོན་ཉེན་རྟོག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ན། ད་ལོའི་ཟླ8པར། མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཚོ་སྐོར་ལྕགས་རྟའི་འགྲན་རྒྱུག་བསུ་བ་ལ། མིན་ཡོན་རྫོང་ཆིན་ཧྲི་ཙི་གྲོང་རྡལ་ཧི་ཙི་ཧི་གཡང་འཕེལ་ཟ་ཁང་གི་སྦྱིན་བདག་མཱ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་གཉིས་ཉོས། ཟ་མ་ཟ་རུ་ཡོང་བའི་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་དར་གཅིག་ཟ་ཁང་གི་སྒོ་ཁར་བཀལ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མགོ་རྔ་ལྡོག་སྟེ་ཟ་མ་གཡོ་སྐོལ་བྱེད་སའི་ཐབ་ཚང་གི་སྒོ་ཡོལ་དུ་བཀལ་འདུག་པ་མཐོང་བས། པར་བླངས་ཏེ་རང་གི་པོད་འཕྲིན་དུ་བསྐུར་བ་རེད།
རང་རྒྱལ་གྱི《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བཅའ་ཁྲིམས》ཀྱི་གཏན་ཁེལ་ལྟར་ན། “ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་སམ་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པས། དེར་སྤྱི་དམངས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་དང་གཅེས་སྤྲས་བྱ་འོས”ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེ་བས་མཱ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་གྱི་མགོ་རྔ་ལྡོག་སྟེ་སྒོ་ཡོལ་དུ་བཀལ་བ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་མཚན་སྙན་ལ་གནོད་འཚེ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཏང་ཡོད།
གསར་འགོད་པས་རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། མཱ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པ་ནི་བསམ་གཟས་ཏེ་སྤེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་མ་ཡིན་པས། མཱ་ཆེ་གེ་མོ་སྲིད་འཛིན་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་རྗེས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ་བཤད་རྒྱུར། “ངས་རྒྱུན་དུ་རང་གི་བྱིས་པར་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་བློ་འཛིན་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་བཏང་བ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། མ་བསམ་ས་ནས་ངས་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་སོང་། འདི་ཡོད་ཚད་ནི་ངའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞན་པའི་རྐྱེན་རེད། རེ་བ་ཡིན་ན་ངའི་བྱ་སྤྱོད་འདི་སྨྱན་བྱད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་དེབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་སྟེ་དྲིལ་སྒྲོག་བཟང་པོ་བྱས་ནས་མི་གཞན་ལ་འདི་འདྲའི་ནོར་འཆུག་བཟོ་རུ་འཇོག་མི་རུང”ཟེར། གྱོད་དོན་འདིར་མཱ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཡང་མོ་ཡིན་པས། ཟླ11པའི་ཚེས14ཉིན། མིན་ཡོན་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཱ་ཆེ་གེ་མོར་ཉིན15ཡི་སྲིད་འཛིན་བཀག་སྐྱིལ་བྱས།
2007ལོའི་ཟླ4པའི་ཚེས5ཉིན། རྟ་ཐང་ཧེ་རིགས་ཧོར་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་གི་སློབ་འབྲིང་ནས་སློབ་མཚམས་བཞག་པའི་སློབ་མ་ཀྲོ་ཆེ་གེ་མོར་དགེ་རྒན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པར། ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་ལངས་ཏེ་འཁོན་ལན་སློག་ཆེད། ཀྲོ་ཆེ་གེ་མོས་སློབ་གྲྭའི་རྒྱལ་དར་མེ་ལ་བསྲེགས། ལོ་དེའི་ཟླ7པའི་ཚེས10ཉིན། རྟ་ཐང་རྫོང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཡོངས་བསྒྲགས་སྒོས་ཀྲོ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་གྱོད་དོན་ཁྲིམས་ར་འཚོགས་ནས་འདྲི་གཅོད་བྱས། ཉིན་དེར་དཔྱད་མཚམས་བཏང་བ་དང་། གཏུག་ཡུལ་ཀྲོ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་བཟོས་པར་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་ཟླ6གི་ཉེས་ཆད་བཅད། 1990ལོའི་ཟླ10པའི་ཚེས1ཉིན《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བཅའ་ཁྲིམས》ལག་ཏུ་བསྟར་བ་ནས་བཟུང་། ཀྲོ་ཆེ་གེ་མོས་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་གྱོད་དོན་ནི་རང་ཞིང་གི་རྩད་ཞིབ་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱལ་དར་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་གྱོད་དོན་དུ་གཏོགས།།


text:
ཨ་མི་རི་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟུར་གཅིག
- །
- ལྷག་པ།, 17 ཟླ་དགུ་པ། 2014 14:05
- ། རྩོམ་རིག་མེ་ལོང༌།
མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ། ཉིན་མཚན་མི་གཅིག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་གིས་བསླེབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ལམ་མ་གཉིད་པའི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བརྩི་ཞིང༌། གལ་སྲིད་དེ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ནས་སླེབས་པའི་མགྲོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སྨྲས་ཚེ། སུ་གཅིག་གི་རྣ་བར་ཡང་འགྲོ་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།
ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟ། སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་དུས་ཚོད་འདི་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དབང་གིས་ང་ཚོ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་ཆུང་དུ་སོང་ནས། སྔོན་ཆད་མི་སླེབས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསླེབ་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང༌། སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བའི་ལྟད་མོ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དཔེར་ན། ང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ནས་གློག་བརྙན་དང་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ནས་མ་གཏོགས་མཐོང་ཐོས་དཀོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་པ་ཞིག་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་ཨ་མེ་རི་ཀ་ཞེས་པ་འདིར། མི་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་བོད་ཆེན་པོའི་མདོ་སྨད་མང་གཞོང་གི་ཐར་ཤུལ་དགོན་པའི་གླིང་སྟོད་ཀྱི་གྲྭ་ཤག་ཐེབས་ཆག་ཅིག་གི་ནང་དུ་ལྟོ་སྐྱ་གོས་ཧྲུལ་གྱི་གྲྭ་རྐྱང་རྣལ་མའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་ཁོ་བོ། སྟབས་ལེགས་དང་སྟེས་དབང་ཁོ་ན་ཞིག་གིས། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་མེ་རི་ཀར་སླེབས་ཤིང༌། ཕ་ཡུལ་གྱི་སྦྲ་ནག་དང་ཁང་སྐྱའི་ཚབ་ཏུ་ཨ་མྱེས་གླང་ཆེན་དང་ཁེ་རབ་དཔག་ཆེན་གྱི་མཐོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་ཁང་བརྩེགས་དང༌། ཕ་ཡུལ་གྱི་གཡག་དང་རྟ་བོང་གི་ཚབ་ཏུ་གློག་ལྟར་མྱུར་བའི་གནམ་གྲུ་དང་ས་འོག་གི་རིམ་པ་དང་བོའི་འགྲུལ་བཞུད་མེ་འཁོར། ཕ་ཡུལ་གྱི་མ་བཅོས་ཤ་མར་གྱི་ཚབ་ཏུ་ལས་སྣོན་བརྒྱ་ཕྲག་བྱས་པའི་ཤ་བྲོ་མེད་དང་མར་མདོག་མེད་སྣ་ཚོགས། ཕ་ཡུལ་གྱི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་གི་བརྩེ་བའི་ཚབ་ཏུ་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་བའི་མི་གཤིས་རྫུན་མ། ཕ་ཡུལ་གྱི་ལྷིང་འཇགས་རྩྭ་ཐང་གི་ཚབ་ཏུ་འུར་ཟིང་གིས་མི་སེམས་སྨྱོན་པར་གཏོང་བའི་སྲང་ལམ་ཆེ་ཆུང༌། དེ་དང་དེ་འདྲའི་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིར་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་སྐབས་འདིར། རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་སྣ་འཛོབས་དུས་དེབ་ཅིག་འདོན་སྤེལ་བྱེད་
བཞིན་ཡོད་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཞིང༌། དུས་དེབ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཞལ་འདེབས་ཤིག་ཀྱང་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱུང་ན་ཡང༌། རང་གིས་ སྔོན་ཆད་བྲིས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་དེ་ཚོ་ནི་ད་ལྟ་མི་གཞན་ཕར་ཞོག་རང་གིས་ཀྱང་ཀློག་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་གི་ཀློང་དུ་ལུས་ཡོད་ཅིང༌། ཕ་ཡུལ་དུ་ཤེས་རིག་གི་མཐོ་རླབས་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་ཐོས་པས། སྨྱུ་གུ་ལག་པར་བླངས་ནས་ཅི་ཞིག་འབྲི་དགོས་པ་ཡང་མི་དྲན་པའི་ཚོད་དུ་གདའ།
ཡིན་ན་ཡང༌། མིའི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚོའི་རྦ་རླབས་དང་མཚུངས་པར་མཛད་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བས། ད་ལྟ་ང་རང་སྡོད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གནས་ཚུལ་རགས་ཙམ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཚེ། ཕ་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་པོ་རེ་ཟུང་གིས་དགའ་བསུ་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཁྲོ་གཉེར་མི་སྡུད་པར་བསམས་ནས། གཤམ་ དུ་རང་གི་མཐོང་ཐོས་རགས་བསྡུས་ཤིག་སྤྱན་བསྟར་ཞུའོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ལྟར་ན། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དབྱིན་ཡུལ་དང་སི་པན་གྱི་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཆགས་དབྱིབས་ཤེས་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་འགོག་མེད་ཅིག་གི་རེ་སྐུལ་ལྟར། གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོར་བསྡད་དེ་ཡོ་རོབ་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་ཤིང༌། ཁོ་ཚོར་དེང་རབས་ཀྱི་སྐུད་མེད་གློག་གི་བརྡ་འཕྲིན་མ་ལག་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་དུ་མ་སླེབས་པར་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་སླེབས་པས། གནས་འདིར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི(Alaska)འཁྱག་རོམ་བརྒྱུད་དེ་གནས་འདིར་སླེབས་ནས་འཚོ་བ་སྟབས་བདེ་ཞིག་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་འདོད་མའི་མི་རིགས་ཤིག་དང་འཕྲད་ཅིང༌། མི་རིགས་དེའི་གདོང་དབྱིབས་ནི་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ངོ་དབྱིབས་དང་ཧ་ཅང་མཚུངས་པ་དང༌། ཁོ་ཚོས་རང་རེའི་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་རེ་ཟུང་དང་ཤིན་ཏུ་ཆ་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་བ་དང༌། སྐབས་རེར་ཚོ་ཁག་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་མཛའ་ འབྲེལ་དང༌། སྐབས་རེར་རྒྱུ་རྐྱེན་ག་གེ་མོའི་དབང་གིས་ཚོ་ཁག་བར་དམར་འཛིང་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཡོ་རོབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་བསླེབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཨིན་སྒྲི་ཡ(India)དང༌། རྒྱ་ གར་གྱི་མི་ལ་ཨིན་སྒྲི་ཡན(Indian)ཟེར་བར། འགྲུལ་བཞུད་པ་དེ་ཚོས་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀ་ཐོག་མར་རྙེད་སྐབས། གླིང་ཆེན་འདི་རྒྱ་གར་ཡིན་པ་དང་མི་རིགས་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་བ་ཡིན་པར་བསམས་ཏེ་མི་རིགས་འདིའི་མིང་ལ་རེ་སྒྲི་ཨིན་སྒྲི་ཡན(Red Indian)ཞེས་པ། བོད་སྐད་དུ་རྒྱ་གར་བ་དམར་བོ་ཞེས་བཏགས་པ་རེད། མི་རིགས་འདིའི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག་བོད་རིགས་དང་ཆེས་འདྲ་བས། དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཐོག་མར་བོད་རིགས་ཁ་ཤས་ཨ་རིར་སླེབས་དུས། ཨ་རི་བ་མང་བོ་ཞིག་གིས་བོད་རིགས་དེ་ཚོ་གླིང་འདིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང༌། དེའི་དཔང་བོ་ལྟ་བུར།  >ཅིག་ཏུ་བཀོད་པའི་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་ཏུ། ཁོང་དང་ཁོང་གི་བུ་གཉིས་ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་འདོད་མའི་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱེད་ས་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས། གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་གཉིས་ཁོ་ཚོའི་མི་
རིགས་སུ་ནོར་ནས་ཁོ་རང་ཚོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱིས་སྐད་ཆ་དྲིས་པ་ལྟར་རོ། །
དེང་སྐབས། གདོད་མའི་མི་རིགས་འདིའི་མིང་ལ་དབྱིན་སྐད་དུNative Americanནེ་ཁྲེ་ཨ་མེ་རི་ཀན་ཏེ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རྙེད་པའི་མི་རིགས་འདིས་ཐོག་མའི་དུས་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གླིང་ གཞན་ནས་སླེབས་པའི་མི་རིགས་དཀར་བོ་འདི་ཚོར་འགོག་རྒོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱས་ཤིང༌། སྐབས་དེའི་མེ་མདའ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པའི་ཡོ་རོབ་པ་དེ་ཚོས་མི་ རིགས་འདིའི་ས་ཆར་བཙན་འཛུལ་ཐོག་མ་བྱས་པའི་སྐབས་དེ་རང་ནས་བཟུང་སྟེ་ལག་པར་གྲི་དང་མདའ་མདུང་མ་གཏོགས་མེད་པའི་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་འདིར་བཙན་གནོན་དྲག་པོ་རབ་དང་དང་རིམ་པ་ཞིག་བྱས་པ་རེད།
ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཐོག་མར་མི་རིགས་འདིའི་ཚོ་ཁག་བར་གྱི་འགལ་བ་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས། མི་རིགས་འདིའི་ཚོ་ཁག་བར་དབྱེན་འཀྲུགས་དང༌། མི་ཀླད་ཆུང་སྐོར་ཞིག་བསླུ་བྲིད་ཀྱིས་ཚོ་ཁག་རེ་ཟུང་གི་དཔོན་པོར་བསྐོས་ཏེ་གཤམ་འོག་མི་རིགས་ལ་མགོ་སྒུར་བསླབ་བྱ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཅིང༌། ཁོ་ཚོའི་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་མི་རིགས་འདིའི་མི་གྲངས་ཉུང་དུ་གཏོང་ཕྱིར་མི་ཚོགས་སྡེབ་གསོད་དང༌། གྱོན་ཆས་ཁྲི་ཕྲག་གི་ནང་དུ་སྲོག་འཕྲོག་དུག་རྫས་བྱུགས་ཏེ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཀྲམས་པས། ལོ་ངོ་འགའི་རིང་ལ་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་འདིའི་མི་འབུམ་ཕྲག་ཙམ་ཞིག་གྱོན་ཆས་ཀྱི་དུག་འགོས་ཏེ་ཤི་བ་རེད།
ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་དེ་ལྟར་གདོད་མའི་དུས་ནས་ས་འདིའི་བདག་པོ་བསྙོན་དུ་མེད་ པར་གྲུབ་པའི་མི་རིགས་འདི་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་རྗེས། གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོ་མང་ བོའི་ནང་དུ་ཁོ་ཚོའི་ནང་མི་བུ་ཕྲུག་དང་རྒྱུ་ནོར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ས་གནས་འདིར་ཁྱིམ་གཞི་བརྟན་པོར་བཟུང༌། སྐབས་འདིར་ཡང་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་འདིའི་མི་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་དུ་བཅུག་པ་རེད།
དེ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྐབས་སུ། ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཡུལ་གྲུ་མང་བོ་ཞིག་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས། མི་རིགས་ནག་པོ་ཁྲི་ཁ་ཤས་ཤིག་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་དུ་དབོར་ནས་སྡུག་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་རེད། སྐབས་དེའི་དངོས་བྱུང་གནས་ཚུལ་མཚོན་པའི་གློག་བརྙན་དུ་མཐོང་བ་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྗོད་ན། གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་འོག་ཁང་གུ་དོག་པོ་མི་བཅུ་ཕྲག་ལས་མི་ཤོང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་དུ་རྐང་ལག་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་སྦྲེལ་བའི་མི་རིགས་ནག་པོ་དྲུག་ཅུ་ནས་བདུན་ཅུ་ཙམ་རེ་བརྫངས་ནས་ཟླ་བ་རེ་ཟུང་ལ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་རིང༌། མི་མང་བོ་ཞིག་ནི་དབུགས་གཏོང་ལེན་ཡང་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་སྡུག་གི་འོག་ནས་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང༌། མི་རིགས་ནག་པོའི་བུ་མོ་ལོ་གཞོན་རྣམས་ལ་བཙན་གཡེམ་འདྲ་མིན་བྱས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་འཁོར་ཏུ་བཅུག་པ། མིའི་རིན་ཐང་ལ་དུད་འགྲོ་ཟོག་གི་འདུ་ཤེས་བཟུང་སྟེ་བྲན་གཡོག་ཉོ་ཚོང་གི་བྱ་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་སོགས། མི་རིགས་གཉའ་གནོན་དང་མི་རིགས་རྩ་མེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མང་བོ་ཞིག་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་རེད།
མི་འདི་དག་གླིང་ཆེན་ཨ་རིར་སླེབས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཟ་མ་དྲི་སྣོམ་ཙམ་ཞིག་ལས་མེད་པར་ལོ་གྲངས་མང་བོར་རྐང་ལག་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་སྦྲེལ་བཞིན་ངལ་རྩོལ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས། གནས་སྟངས་སྡུག་པོ་དེ་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་རིང་ཤོས་ལ་ཡང་མི་རེས་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུ་ཡན་འཚོ་གནས་མི་ཐུབ་པར་བརྗོད། དེ་དུས་ཀྱི་མིའི་གྲངས་འབོར་ལ་གཞིགས་ཚེ། ཡོ་རོབ་པ་དང་གདོད་མའི་མི་རིགས། མི་ནག་པོ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་ཀའི་བར་ཁྱད་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་ན་ཡང༌། ཡོ་རོབ་པ་ཚོར་མེ་མདའ་དང་མེ་སྒྱོགས་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོའི་བཀའ་དང་དུ་མི་ལེན་མཁན་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དམར་གསོད་གཏོང་གི་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོ་ལས་གྲངས་འབོར་ལྡབ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་མང་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་ནག་པོ་རྣམས་ཡོ་རོབ་པ་འདི་དག་གི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་མི་སྡོད་ཐབས་མེད་བྱུང༌།
གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་སྟེ། ཡོ་རོབ་པ་དེ་ཚོས་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་ནག་པོའི་རིགས་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ཁོ་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་བཙན་བསྐྱུར་གྱིས་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་དགོས་པའི་བཙན་གནོན་དྲག་པོ་བཏང་བས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་དུ་མི་ཁྲི་ཕྲག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང༌། དངོས་བརྗོད་གློག་བརྙན་ཞིག་ཏུ། མི་ནག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཡེ་ཤུའི་མཁན་པོ་ཞིག་གི་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་རྒྱ་རུ་ཚུད་ནས་སྐེ་ལ་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུ་དམར་གསོད་གཏོང་སའི་རྒྱ་གྲམ་ཞིག་བཏགས་ནས་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པས། ཁོའི་ཨ་མས་མོ་རང་གི་བུ་དེས་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བསྐྱུར་བ་ཤེས་ནས་ཁོ་ལ་ཚིག་རྩུབ་དྲག་པོ་བརྗོད་པ་མ་བཟོད་པར། ཕོ་གསར་དེས་ཁོའི་ཨ་མའི་མགོ་བོ་རྒྱུགས་ཆུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བསད་པ་ལྟ་བུ། ཡ་ང་ཞིང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་རིམ་བཞིན་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
གཞན་ཡང༌། གྲོང་རྡལ་ག་གེ་མོའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ཞིག་གིས་ཡོ་རོབ་པའི་དཔོན་པོ་ཞིག་གི་བཀའ་ལ་མ་ཉན་པས། གྲོང་བརྡལ་དེའི་མང་ཚོགས་བསྐོངས་པའི་དཀྱིལ་དུ། སྦྲུམ་མ་དེ་དམར་ཧྲེང་དུ་ཕྱུངས་ཏེ་ཤིང་སྡོང་ཞིག་ལ་བཏགས་ནས་གདོད་མའི་མི་རིགས་དེ་ཚོར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་མོ་ལ་གཅར་རྡུང་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་སྦྲུམ་མ་དང་མོའི་ཁོག་པའི་ནང་གི་ཕྲུ་གུ་གཉིས་མཉམ་དུ་དམར་གསོད་བཏང་བ་ལྟ་བུ། འཇར་པན་བཙན་འཛུལ་བས་རྒྱ་ནག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་བཙན་གནོན་བྱས་པ་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་གནས་ཚུལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་གྲངས་མེད་ཅིག་བྱུང་འདུག
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཡོ་རོབ་པ་སྟེ་མི་རིགས་དཀར་བོ་འདི་ཚོས། ཁོ་ཚོའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྟེང་ལ་སྤེལ་བའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་ཇུས་དེར་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་གཏོང་འགོ་ཚུགས་ནས། ཚེ་གཡོག་པའི་ཕྲུ་གུའི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་དང་ཚེ་གཡོག་པ་ཕོ་གསར་མང་བོ་ཞིག་ཁོ་ཚོའི་རིམ་པ་དམའ་བའི་དམག་མིར་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཤིང༌། ཚེ་གཡོག་པ་བུད་མེད་མང་བོར་བཟོ་གྲྭ་དང་ཚོང་ཁང་གི་ལས་ཀ་སྤྲད་པ་སོགས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་མིའི་ལུས་རྟེན་གྱི་སྟེང་དུ་དུད་འགྲོའི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བའི་མི་རིགས་འདི་གཉིས་ལ་དབུགས་དབྱུང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐོབ་པ་རེད། སྐབས་འདི་དག་གི་རིང་ལ། ཚེ་གཡོག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་བོ་ཞིག་གིས་མི་
རིགས་དཀར་བོ་དག་གིས་ཁོ་བ་ཚོའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ ཁྲིམས་དང་ཡུལ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནད་དོན་མང་བོ་ཞིག་ཐེར་འདོན་བྱས་པས། མི་རིགས་དཀར་བོའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ཚེ་གཡོག་པ་ཤེས་ཡོན་ཅན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་དམར་གསོད་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། ཚེ་སྲོག་མ་ཤོར་བ་དག་ཀྱང་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་མང་བོ་དང་ཐ་ན་ཚེ་བཙོན་དུ་སྡོད་དགོས་པ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་འདུག འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་བ་མ་བཙུགས་སྔོན་དུ་གོ་མིན་ཏང་གིས་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གནས་སྟངས་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད།
མཐའ་མ་དེ་ལ། ནམ་མི་ལངས་ཀ་མེད་ཉི་མས་གཏུགས་ཞེས་པའི་ཁ་དཔེ་ལྟར། ཚེ་གཡོག་པའི་ཁྲོད་ནས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་ཡིག་རྨོངས་པ་རབ་དང་རིམ་པས་ངོ་རྒོལ་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་མི་རིགས་དཀར་བོ་ནང་ཁུལ་ནས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཚེ་གཡོག་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་མཁན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་བྱུང་བས། མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་མ་མཐུན་པར་ཕྱོགས་ཁག་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་ཐེངས་མང་བརྒྱབ་པའི་མཐར། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་བཟུང་སྟེ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་ཚེ་གཡོག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་མཉམ་མཇུག་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་བ་རེད། དུས་སྐབས་དེའི་སྔ་རྗེས་སུ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་
ལས་ཐོག་པ་ལིན་ཁོན(Lincoin)གྱིས་གཙོས་པའི་མི་རིགས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་གི་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་རླབས་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་དུ་མི་རྒྱུད་དཀར་བོའི་མེ་མདའི་འོག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་དང་དམག་ཤུགས་དབང་འཛིན་པ་མཐོ་གྲས་ནི་སྔར་བཞིན་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་མི་རིགས་བར་གྱི་འཁོན་འཛིང་ལ་བརྟེན་ནས༌། སྐབས་རེར་མི་རིགས་དཀར་བོ་དཔུང་སྡེབས་ཀྱིས་ཚེ་གཡོག་པའི་མི་རྒྱུད་དམར་གསོད་དང༌། སྐབས་རེར་ཚེ་གཡོག་པའི་མི་རྒྱུད་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་བོ་དམར་གསོད་གཏོང་བ་སོགས། མི་རིགས་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་རིང་མོ་དེ་ད་དུང་མཇུག་རྫོགས་མེད། གཞན་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་ཁྲོད་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་མཁན་དང་རླབས་ཆེ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་བ་སོགས་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་ཞིག་གཟེངས་སུ་ཐོན་ཚེ། མི་རིགས་དཀར་བོ་རང་གིས་ཐད་ཀར་རམ། ཡང་ན་མི་རིགས་ནང་ཁུལ་གྱི་ངོ་གཉིས་མའི་རིགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་དམར་གསོད་གཏོང་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལྟར་མི་རིགས་དཀར་བོའི་བཙན་འཛུལ་དང་གཉའ་གནོན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས། གླིང་ཆེན་འདིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནས་ད་ལྟ་ས་ཡ་གཅིག་ཟིན་མ་ཟིན་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང༌། ས་ཆ་གཅིག་ཁོ་ནར་རུབ་སྡོད་བྱེད་མཁན་སྐོར་ཞིག་ཕུད། གཞན་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཁ་འཐོར་བ་ཚོའི་སྐད་དང་ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། གོས་དང་ཆ་ལུགས་སོགས་ནི་རྩ་མེད་དུ་ཡལ་ནས། མི་རིགས་དཀར་བོའི་རིག་གཞུང་གི་རྦ་རླབས་ཀྱིས་གཡེངས་ཏེ་ར་མིན་ལུག་མིན་ཆགས་ནས་ཡོད་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ནས། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ དང་ལྔ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ནག་ཉེས་བཙུགས་ཏེ་སྐེ་བསྒགས་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གདོད་མིའི་མི་སྣ་ཞིག་ལ་ཉེས་པ་མེད་པའི་དཀར་འདོན་བྱས་པ་ནི།
མི་རོ་སྐམ་པོ་ཆུ་ལ་སྦངས་ནས། ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་རྩིས་རྒྱག་བྱས་པའི་དཔེ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་མིན། དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ་ཡང༌། མི་རིགས་ནག་པོ་འབུམ་ཕྲག་མང་བོར་ལས་ཀ་མི་རག་པ་དང༌། མཐོང་ཆུང་གི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་པ་སོགས་ལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ད་དུང་ཐོན་མེད།
མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོ་ཡང་གནས་སྟངས་དེ་ལས་མ་འདས་པར། ཁོ་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་དང་ཆ་ལུགས། སྐད་དང་ཡི་གེ་བཅས་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། མི་རིགས་དཀར་བོའི་རིག་གཞུང་གི་གཏིང་དུ་བྱིངས་ནས་ཕྱིར་འོང་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ཟིན། དཔལ་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར། དེང་སྐབས་ད་དུང་གདོད་མའི་མི་རིགས་འདི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་ལོགས་སུ་ཕུད་དེ། ཁོ་ཚོ་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་དུ་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་མེད་པ་དང༌། ཆང་རག་ཚོད་མེད་དུ་བཏུང་ཆོག་པ། (མི་མང་བོ་ཞིག་མི་རིགས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་སེམས་སྐྱོ་ནས་་བསམ་བཞིན་ཨ་རག་ཚོད་མེད་དུ་འཐུངས་ཏེ་རང་གི་ཚེ་སྲོག་ཐུང་དུ་གཏོང་བཞིན་འདུག)ཐ་མག་དཀར་ནག་གི་རིགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུར་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་སོགས་
མི་རིགས་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ད་དུང་ནམ་ གུང་གི་དུག་སྦྲང་ཁྱུ་ཞིག་དང་འདྲ་བར། མི་རིགས་འདིའི་ཚེ་སྲོག་གི་ཁྲག་རྩའི་སྟེང་དུ་གནས་བཅས་ཡོད་པ་རེད།
ད་ལྟ། ང་རང་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ཨ་རིའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སེ་ཨ་ རོལ(སེ་ཨ་རོལSEATTLEཞེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་ཡང་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་ཞིག་གི་མིང་རེད)གྱི་སྲང་ལམ་དུ། གདོད་མའི་མི་རིགས་རེ་ཟུང་གིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་དབྱངས་རྟ་དང་མཉམ་དུ་མི་རིགས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་ཞིག་གླུ་རུ་ལེན་པ་ནི། "སྔོན་ཆད། ངའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ས་འདིའི་བདག་པོ་ཡིན།ད་ལྟ། ངའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ས་འདིའི་གཡོག་པོ་ཡིན།"
རྩོམ་བྲིས་པ་ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ


text:
གཅིག མི་སྣའི་གཟུགས་བརྙན་བཞེངས་སྐྲུན་གྱི་སྐོར། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་ཚེ་མི་སྣ་དང་ཁོར་ཡུག བྱུང་རིམ་གསུམ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་བརྩམས་སྒྲུང་ནང་གི་མི་སྣ་ནི་ལྷུག་རྩོམ་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ངེས་པར་ཐབས་ལམ་དུ་མ་བརྒྱུད་ནས་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་བྱེད་པ་འདི་རྩོམ་ལུས་གཞན་དག་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ལ “སྤྱིར་རྩོམ་རིག་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ཀྱིས་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་གྱི་བཞེངས་བསྐྲུན་ལྟེ་བར་འཛིན་ལ་ནང་སྒོས་སུ་སྒྲུང་རྩོམ་གྱིས་དེ་བས་ཀྱང་ལྟེ་བའམ་སྙིང་བོར་འཛིན” ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་བརྩམས་སྒྲུང་ནང་གི་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་གཙོ་བོར་འཛིན་རྒྱུ་དེ་གནད་ཀྱི་དོན་པོ་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། འདིར་དཔྱད་བྱའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ལས་དཔེ་ཞིག་དྲངས་ན། རྩོམ་འདིའི་ནང་གི་བུ་མོ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་མཛེས་སྡུག་གི་སྣང་བརྙན་འདི་ལྟར་ཞིབ་འབྲི་བྱས་ཡོད་དེ། “དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལང་ཚོ་ཡི།།དབྱངས་ཅན་ངང་བའི་བུ་མོ་འདི།།རིག་བྱེད་གདོང་གི་པད་ཚལ་དུ།།མངོན་པར་དཀར་པའི་སྐལ་བ་བྱུང་།། ” ཞེས་དང་།ཡང་། “གང་གི་སྐྱེས་གཟུགས་པད་སྡོང་རྩེར།། ནུ་མའི་གང་བུ་མ་རྒྱས་ཀྱང་།།མཛེས་སྡུག་ལོ་འདབ་གཡོ་བ་ཡིས།།སྲེད་ལྡན་ཡིད་ལ་མྱ་ངན་བྱིན།།” ཞེས་སྒྲུང་གཏམ་འདིའི་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་སྟེ་བུ་མོ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་གདོང་ནི་དབྱངས་ཅན་མའི་ཞལ་བཞིན་དཀར་པོའི་མདངས་འཛིན་པ་ན་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང་ལུས་ཀྱི་སྐྱེས་གཟུགས་ནི་མེ་ཏོག་པད་མའི་སྡོང་པོ་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་མིག་ལ་དཔལ་སྟེར་བས་ལྷ་མོ་ལྟ་བུའི་མཛེས་སྡུག་གི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེང་བྱས་ཡོད།གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་དཔེར་བཀོད་ན། “ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་ཡབ་ཆེན་གྱི།།ཉམ་ཐག་ལུ་གུ་འཛིན་ཕྱིར་འོང་།།ལྷ་རམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཆོག །བསོད་ནམས་བགོ་སྐལ་འདི་ཡིན་ཞེས།།འདི་ནི་ཐར་ལམ་བགྲོད་པ་ཡི།། གཙུག་གི་རྨུ་ཐག་ཡིན་ནོ་ཞེས།།ཐ་གུའི་སྣེ་མོ་ཉག་ཕྲ་བ།།ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་ལག་ཏུ་གཏད།།” ཅེས་རིག་གསར་གྱི་དུས་སུ་རང་གི་དྲིན་ཅན་ཕ་མ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གདུང་གི་སྣང་བརྙན་མང་པོ་ཞིག་ཀུན་གྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་རི་མོ་ཇི་བཞིན་བསྟར་བ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ནང་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་རིན་ཐང་བླ་ལྷག་གིས་འབུར་དུ་ཐོན་པར་ཡང་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད།
གཉིས། ཁོར་ཡུག་བཀོད་འབྲིའི་སྐོར། ཁོར་ཡུག་ནི་མི་སྣ་འཚར་ལོངས་འབྱུང་སའི་རང་བྱུང་གི་གནས་དང་དུས་སྐབས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་བྱེ་བྲག་པའི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་སྟེ་གྲལ་རིམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གནས། སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། འདུ་ཤེས་དང་དད་མོས་བཅས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་བརྩམས་སྒྲུང་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་ནི་མི་སྣ་གཙོ་ཕལ་ཚང་མ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།གལ་སྲིད་ཁོར་ཡུག་མེད་ན་མི་སྣའི་བྱ་སྤྱོད་དང་སྣང་བརྙན་ཡང་འབྱུང་མི་སྲིད་ལ་བྱུང་རིམ་བཀོད་སྒྲིག་གི་ཐད་ལ་ཡང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་སྲིད། དེ་ལ་ཁོར་ཡུག་གི་དཔེ་ཞིག་བཀོད་ན། “སུམ་རྩེན་སྐྱེད་ཚལ་ཁེངས་པའི་གཞུ།། འགུག་བྱེད་བྲག་དཀར་ཁྲ་སྡེ་ཞེས།། རྐྱེན་པོའི་ལག་པ་རྡོ་རྗེ་ཡི།། སྤུན་དུ་གྱུར་པའི་གྲོང་ཚོ་ནི།།ངང་ངུར་དགའ་བདེའི་ཁྱོ་ཤུག་ཚོགས།། སྙན་པའི་རྫ་རྔ་བརྡུངས་པ་ནི།།རྒྱུད་མང་ཕག་མཚན་ཐོགས་པ་ཡི།།དབྱངས་ཅན་ངག་ལ་ཅོ་ཡང་འདྲི།།” ཞེས་མཛེས་མ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་ངང་ནས་ཞིབ་འབྲི་འདི་ལྟར་བྱས་ཡོད་དེ།ཐོག་མར་བྲག་དཀར་ཁྲ་སྡེ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོ་འདིའི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྤྲིན་དཀར་གྱི་རྒྱུ་བ་འགོག་ཅིང་རྩེ་མོ་གངས་དཀར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་རི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་ཟམ་མ་ཆད་པར་བསྐོར་བ་ན་དངུལ་དཀར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་གི་ལྡོག་གཟུགས་གནས་འདིར་འཕྲོས་པ་དང་འདྲ་ལ་རི་སྐེད་དུ་ནགས་ཚལ་གྱི་ལྗོན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཁྱབ་པས་མུ་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞིག་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། རིའི་གཤམ་དུ་ཕ་མཐའ་ཡས་པའི་གཡུ་མདོག་གི་སྤང་ལྗོངས་ཡོད་པ་དང་དེའི་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཁྲ་ལྷམ་མེར་བཞད་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ལྡན་ཀུན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་ཅིང་བར་མཚམས་ཁ་ཤས་སུ་རྫས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་སླད་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་དྭངས་གཙང་གི་མཚོ་དང་མཚེའུ་ངོགས་སུ་དགུང་སྔོན་གྱི་སྐར་ཚོགས་འཆར་བས་སྲིད་པའི་ཁམས་འདི་ན་མཛེས་སྡུག་གི་སྙན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པའི་ཟ་འོག་གི་རི་མོའི་མཛེས་པའང་ཉམས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག དེ་ལ་འཁོར་བའི་ངང་ངུར་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱོ་ཤུག་གི་དགའ་བདེའི་ཚོར་བ་སྙན་པར་སྒྲོག་པ་ན་ཉན་མཁན་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྣ་དབང་གི་བཅུད་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སོགས་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ནང་གི་མི་སྣ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་སའི་ཁོར་ཡུག་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་བྲིས་ཡོད །
གསུམ། བྱུང་རིམ་བཀོད་སྒྲིག བྱུང་རིམ་བཀོད་སྒྲིག་ནི་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་དགོས་ཞེས་དང་སྤྱིར་སྒྲུང་རྩོམ་དུ་བྱུང་རིམ་གྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འཕོ་འགྱུར་གྱི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པར་སྤེལ་བས་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ངོ་མཚར་ཞིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་བཀོད་དགོས།ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ནང་དུ་བྱུང་རིམ་བཀོད་སྒྲིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འཕོ་འགྱུར་གྱི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། ལེའུ་དང་པོར་གཞུང་དྲང་གི་བུ་མོ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་བཀོད་པ་དེ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ཁུངས་སྣེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཁུངས་སྣེ་འདི་དང་འབྲེལ་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་མང་པོ་ཞིག་བསྟུད་མར་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་རླུང་རྟ་དམར་པོ་འཚུབ་དུས་དང་ལན་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་པ། སྦྱོར་ངན་ལག་ཏུ་བསྟར་བ། སེམས་ཀྱི་རྨ་ཁ།སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་སོགས་ཡིན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱུང་རིམ་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་འདི་དག་ལས་སྐབས་དེའི་རིག་གསར་གྱི་རླུང་རླབས་ནང་གི་གསར་བརྗེའི་མི་སྣ་དེ་དག་གི་རང་གཤིས་དང་བྱ་སྤྱོད་འབུར་དུ་ཐོན་པར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད། གལ་སྲིད་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་ནང་གི་བྱུང་རིམ་འདི་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་གྱ་གྱུའི་རང་བཞིན་མི་ལྡན་ཚེ་མི་སྣའི་གཤིས་ཀའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་སྤྱོད་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཐད་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་རེ་འདུན་ལྟར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཐོན་མི་སྲིད་ལ་འཚོ་བ་དངོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མི་མཐུན་ནོ།། བྱུང་རིམ་བཀོད་སྒྲིག་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གལ་ཆེན་ནང་གི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་མི་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཚེ་སྲོག་ལྟ་བུ་རེད།དེ་བས།བྱུང་རིམ་བཀོད་སྒྲིག་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་རྩོམ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡིན་ཡང་ངེས་པར་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།
བཞི། སྐྱོན་ཡོན་གྱི་སྐོར།བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྨྲ་བ་ལ་རྩོམ་གྱི་ལུས་ནི《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི》གཞུང་ལུགས་ལྟར་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཚིག་བར་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་སུ་བྲིས་ཡོད་ལ་མཚོན་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྔར་བཞིན《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི》 གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱན་མང་པོ་ཞིག་སྤྱད་ནས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་གསུམ་པོ་དེ་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལྟར་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་གསུམ་པོ་དེ་བརྒྱུད་ནས་རིག་གསར་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་དུ་བྲིས་པ་དང་རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་དོན་ཡང་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ནུས། “རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་གཞི་རྩའི་འོས་འགན་ནི་རྩོམ་རིག་གི་སྣང་བརྙན་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་ལྷག་དོན་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྩོམ་རིག་གི་སྣང་བརྙན་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ནང་དུ་མི་སྣ་གཙོ་ཕལ་གང་རུང་གི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད་ད་དུང་དཔེ་མཚོན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་གསར་བརྗེ་སྐྱབས་དང་ཁོར་ཡུག་དཔེ་མཚོན་ཅན་རི་རྩེ་གངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དང་རི་སྐེད་ནགས་ཀྱིས་བཀང་བ། བར་བར་མཚོ་དང་མཚེའུས་བརྒྱན་པའི་སྟེང་དུ་ངང་ངུར་སོགས་ཆུ་བྱའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བདེར་རོལ་བའི་ངང་ཚུལ་བཅས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་སོགས་ཀློག་པ་པོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཚོན་མདོག་གི་རི་མོ་བཞིན་དཔེ་མཚོན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་སོ།།སྐྱོན་གྱི་ཆ་ནི་རྩོམ་པ་པོས 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ》 ལ་ཐོས་བསམ་མཛད་པའི་སྐབས་སུ་སྙན་ངག་གི་བླ་མེད་རིག་པ་དང་ལེན་བགྱི་བའི་དུས་མཚུངས་སུ་བོད་རང་ན་མེད་པ་དང་བོད་མིའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་ཡང་མི་འཚམ་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་ཁ་ཤས་ཤིག་དྲངས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།དཔེར་ན། “ལེའུ་གཉིས་པའི་རླུང་རྟ་དམར་པོ་འཚུབ་དུས་ལས།གླང་སྨྱོན་སྣ་ལ་རལ་གྲི་བཏགས་འདྲའི་དཔུང་ཚོགས་བྱེ་བའི་རྟ་དམར་ཅན།།” ཞེས་དང་ལེའུ་ལྔ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྨ་ཁ་ལས། གླང་མོས་དོར་བའི་ལག་ལྡན་གཞོན་ནུ་མྱ་ངམ་ཐང་ལ་གོམ་འགྲོས་འཁྱོར་ཞིང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ཡིས་བསླུས་པ་སྟེ།ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་མི་རྣམས་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དྲག་པོ་དང་འཇིགས་རུང་གི་ཉམས་ཇི་བཞིན་དུ་སྟོན་ཐུབ་མོད།བོད་རང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་དཔེ་འདི་འདྲ་དྲངས་ན་ཀློག་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་གོ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན།།
རྩོམ་པ་པོ་ནི་མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་ཆེན་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་གི2010ལོའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མ་ཡིན།


text:
ལ་གཞས་ཞེས་པ་ནི"སྡེ་བའམ་ཁྱིམ་ཚང་ལས་རིང་དུ་གྱེས་པའི་རི་མགོ་དང་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་འཚོགས་སར་སྐད་ངག་འགྱུར་ཁུགས་ཀྱི་དབྱངས་ལ་དྲངས་ནས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་བརྗོད་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ལ་བྱ"ཞེས་པ་ལྟར་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེ་འོ་མའི་རང་མདངས་གསལ་རྗེན་དུ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཐོག་གི་སྙན་ངག་དེར་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་ལ་གཞས་སམ་ལ་ཡེ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། དབྱངས་དང་བཅས་ངག་ལ་འགུག་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྩོམ་འདི་གཙོ་བོ་མཚོ་སྔོན་པོའི་མཐའ་འཁོར་གཙོ་བྱས་པའི་ཀན་ལྷོ་དང་རྔ་བ་སོགས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་། ས་གནས་དེ་གའི་བོད་པ་རྣམས་ལེན་པར་དགའ་ཞིང་ཉན་པར་སྤྲོ་བའི་དམངས་གཞས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན།དོན་ཚན་དང་པོ། ལ་གཞས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས།དེ་ཡང་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ལས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དུང་བ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མི་སྣང་བའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅི་རིགས་དེ་གསལ་པོར་མངོན་ཕྱིར། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པའམ་རྒྱ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་གནས་པའི་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་གྱི་འཆར་ནུབ་དང་། རླུང་སྤྲིན་ཆར་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཕྱོགས། རང་བྱུང་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་མཛེས་རིས། མདོར་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་ཞིང་གོམས་འདྲིས་སུ་གྱུར་པའི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་ལ་དཔེ་ལེན་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞོན་སྐྱེས་ཕོ་མོ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་གི་འགྱུར་བ་ཅི་རིགས་སྦ་གསང་མེད་པར་ཕྱིར་མངོན་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དེ་བས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ནི་མེས་པོ་གོང་མ་དག་གི་རིང་ནས་རིམ་བཞིན་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་དང་། བརྡ་རྙིང་དང་མངོན་བརྗོད་སོགས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པའི་སྐད་ཆའི་ཉིང་བཅུད་རྣམས་མ་ལུས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་རེ་འདུན། དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་རྒྱུན་ཤེས་སོགས་ཐད་ཀར་མངོན་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའང་ཡིན། མདོར་ན་ལ་གཞས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མས་ཕྱུག་པའི་བསམ་བློའི་མཛེས་རིས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ།དང་པོ། བརྗོད་དོན་གསལ་ཞིང་ཡུལ་སྲོལ་དུ་མས་བརྒྱན་པ། ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ལ་གཞས་ཀྱི་བརྗོད་སྙིང་དེ་བོད་རང་གི་འཚོ་བ་དང་ཐག་ཉེ་བ་དང་། མང་ཚོགས་ཚོའི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བྱ་བྱེད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཔེར་བཀོད་པ་ལས་ཉན་མཁན་དག་གི་སེམས་སུ་སྣང་བར་བྱས་ཡོད་ལ། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དག་ནི་བོད་རང་གི་འཚོ་བ་དངོས་དང་བོད་མིའི་དགའ་ཁ་འཁྱེར་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་དུ་བྱུང་བའི་གཞན་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་དང་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པའི་དཔེ་རིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལ་གཞས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་གང་རུང་ལས་མངོན་པའི་དཔེ་རིས་ནི་རང་རིགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། མི་ཚེའི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་ལས་གཞན་ད་དུང་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་སོགས་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་ཏེ་དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་ནང་གནས་པ་མཐའ་དག་མི་འབྱུང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་བཀོད་པ་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག དེར་གནས་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྒོ་ཕྱུགས་སོགས་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དང་དབྱེ་བ། སྤྱོད་སྒོ་དང་དེའི་ཐད་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ངོ་བོ། ཁྱད་ཆོས་སོགས་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དཔེར་མ་བྱུང་བ་མེད་ལ། དེ་བས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བསམ་ཚུལ་དངོས་ཀྱི་བདེན་སྣང་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བབས་ཆགས་དང་དྭངས་གཙང་བཅོས་མིན་གྱི་འཚོ་བའི་བདེན་པ་ཞིག་རང་ཤུགས་སུ་མངོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མས་ཕྱུག་པ་དེའང་རྟོགས་ཐུབ། ལྷག་དོན་བོད་མིའི་དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་རིགས་ཅི་དག་དེ་ཐུན་མིན་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཅིང་ཟབ་པར་འདུག་པས། སྤྱིར་དམངས་ཁྲོད་ངག་རྩོམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལས་མེས་པོ་གོང་མ་དག་གི་རིང་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་ལ། སྒོས་སུ་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་དུང་བ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་གསལ་ལེར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་གཞས་ཚིག་རེ་རེའི་བརྗོད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ལས་དཔེ་འགོད་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་བྱས་ཡོད་པས། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གི་ཚིག་ཟུར་ལས་གཞན་རིགས་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་སྣང་བ་ཅིག་ཅར་ཏུ་སྟེར་ནུས་པའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དུ་མས་ཕྱུག་པ་དེ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད་དེ།དཔེར་ན། "སྟོད་རི་ཆེན་ལབ་ཙེ་བསྟོད་ལ་འགྲོ། ནང་སྲོག་ཤིང་བསྟོད་ཁོམ་མ་བྱུང་ན། ། ཕྱི་བལ་དཀར་རྨུ་ཐག་འཐེན་ན་འགྲོ།"①ཞེས་པའམ"རོགས་ཁྱོད་ཚོ་ཁའི་ཆེན་ལབ་རྩེ་བྱོས། ། ཕོ་ང་ཚོ་སྔུན་གི་བསང་ཁྲི་བྱ། ། སེམས་བསམ་པ་བསང་དུད་དཀར་པོ་རེད། །"②ཞེས་པ། "རྟ་འདོ་བ་སྙིང་ལ་རྗེ་བོ། ། ཁྱོའི་རྔོག་ཆུང་གཡས་པའི་ནང་ལ། ། སྲུང་དར་མཚོན་སྣ་ལྔ་བཏགས་ཡོད། །"③ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ་ལས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་དེ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཟུར་གང་རུང་ལས་རིའི་མགོར་ལབ་ཙེ་སྟོད་པ་དང་བསང་གཏོང་བ། རི་སྐེད་དང་སྒོ་འགྲམ་སོགས་སུ་དར་ལྕོག་འཛུགས་པ། ད་དུང་ནད་དང་བར་ཆད་ལས་གྲོལ་བའམ་མིའི་ཚེ་ཐག་རིང་བ་སོགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གང་རུང་ལས་སེམས་ཅན་དང་ལྗོན་ཤིང་སོགས་ལ་སྲུང་རྟགས་སྣ་ཚོགས་བཏགས་ནས་ཚེ་ཐར་གཏོང་བ་སྟེ་བོད་མིའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་ཚུལ་དང་ཆོས་ལ་དད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དུ་མ་ཞིག་མངོན་པར་འདུག་པ་ལྟ་བུ།དེ་བཞིན་དུ་དཔེར་ན། "དགོང་མུན་ནག་ས་རྩ་རུབ་དུས། ། མགོ་སྔས་ཐོག་གཅིག་ནས་གསོ་གི། ལུས་གདན་ཐོག་གཅིག་ནས་སྐྱིད་ཀི། སྐྱ་ས་ལེ་སྐྱ་མདའ་གཏོང་དུས། ། ཁ་བཀར་རེ་འགྲོ་དུས་སྡུག་གི།"④ཞེས་པའམ"རོགས་ཁ་མཐུན་བརྒྱ་ཡི་ནང་ནས། ། རོགས་ཞེ་མཐུན་ཆུང་ལོ་འཚམས་པོ། །"⑤ཞེས་པ། "ངའི་ལག་མགོའི་མཛུབ་དཀྲིས་ཕྲ་ལྡན། ། ངས་ཕུད་ལ་རོགས་ལོ་ཁྱོས་གོན། །"⑥ཞེས་པ། "མི་ཡར་འགྲོ་ཞིག་ལ་སྐད་བསྐུར། ། ཚིག་བསྐུར་འོང་ཐམས་ཅད་ང་མིན། ། ང་ཡིན་ན་ཚིག་མགོ་ཆོས་ཡིན། ། ཚིག་སྐེད་ཕ་མའི་གསུང་ཡིན། ། ཚིག་རྔ་རོགས་ཀི་མིང་ཡིན། ། "⑦ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཆར་མཚོན་ན"ཁ་མཐུན་དང་ཞེ་མཐུན"ཞེས་དགའ་རོགས་ལའང་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཚུལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཉིན་མོའི་དུས་སུ་རང་རང་གི་འོས་སུ་བབ་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མོའི་དུས་སུ་ད་གཟོད་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་ཕོ་གསར་དག་རང་རང་གི་བརྩེ་དུང་གི་མདུན་མ་བཅོལ་སའི་བུ་མོ་དག་སྡོད་སའི་ཁྱིམ་དུ་ཕ་མ་སོགས་ལ་གསང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཅར་ནས་མཉམ་སྡོད་བྱེད་པ་དང་། ཡང་བརྩེ་དུང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དགའ་རོགས་ཟུང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་ཁ་བྲལ་ནས་ཐག་རིང་གི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་དུས། ཕན་ཚུན་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུང་མཚོན་བྱེད་དུ་རྒྱུ་གང་རུང་ལས་གྲུབ་པའི་མཛུབ་དཀྲིས་སོགས་དྲན་པའི་རྟེན་དུ་འབུལ་བ་དང་། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པའི་གོ་སྐབས་དབེན་དུས་རང་སེམས་ཀྱི་དྲན་གདུང་མཚོན་བྱེད་དུ་ལ་གཞས་སྐད་དུ་བསྐྲུར་བ་སྟེ།གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དག་གི་དགའ་རོགས་འཚོལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་གོམས་སྲོལ་སོགས་ལ་གཞས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་གང་རུང་ནས་མངོན་པར་འདུག་ལྟ་བུ།དེ་བས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ནི་མདོ་སྨད་ཡུལ་གྱི་བོད་པའི་གོམས་སྲོལ་གྱི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ་ལ་གཞས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་གང་རུང་ལས་མངོན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དེ་ལས་དུས་སྐབས་ཤིག་རིང་གི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་དང་། བསམ་པའི་དྲན་ཕྱོགས། ཚེ་འདི་ཕྱིའི་བདེ་སྡུག་གི་ཆེད་དུ་དད་མོས་བྱེད་ཚུལ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་དེར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་དོན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་འདས་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པར་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཆ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་བཅས་ནི། དངོས་ནས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ལ་མངའ་བའི་ཐུན་མིན་རིན་བྲལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བའི་གནས་མེད་པར་སེམས།གཉིས་པ། དཔེ་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་བརྗོད་དོན་སྣང་བརྙན་ལྡན་པ།མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ལས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་སྟེ་ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅི་རིགས་གསལ་བོར་སྟོན་ཕྱིར་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་དང་སྒོ་ཕྱུགས། རྒྱ་མཚོ་དང་གཙང་ཆབ། རི་སྐྱེས་ཀྱི་རི་དྭགས་དང་ཤིང་རིགས་སྣ་ཚོགས། དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་ནམ་མཁར་འཕུར་བའི་བྱ་རིགས་དང་དམའ་ས་སྟེང་ན་རྒྱུ་བའི་འབུ་རིགས་སྟེ། མདོར་ན་བོད་པ་དག་གི་རྣམ་ཀུན་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་བའི"ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡོད་དོ་ཅོག་དང་། ནང་སེམས་ཅན་རིགས་དྲུག་ལ་སྣང་ངོ་ཅོག་དཔེ་མི་འཇོག་པ་དང་མ་ཁེབས་མ་འདུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། དཔེ་བཞག་པའང་གསོན་ཉམས་ལྡན་ཞིང་སྣང་བརྙན་ཆེས་གསལ་བ"⑧སྟེ། དཔེ་དོན་འབྲེལ་ཆགས་ལ་བརྗོད་དོན་གནད་དུ་ཁེལ་བ་དང་། དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་བོད་རང་གི་མིང་གི་སྦྱོར་ལུགས་དང་། ངག་གི་བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ཐོན་པར་བྱས་ཡོད་པ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་ལྟ་བུ་སོགས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་མ་བྱས་ཀྱང་ཚིག་རྒྱན་གྱི་སྦྱོར་སྟངས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མ་ཟད། "དཔེ་རྣམས་དོན་དང་མཐུན་ལ། དོན་རྣམས་དཔེ་ལས་གོ་བའི"⑨སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་དུ་མས་ཀུན་ནས་ཕྱུག་པ། མདོར་ན་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་གི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་སྟེ། ནང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅི་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཟུགས་སྣང་ཅན་དག་གི་དཔེར་བཀོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་རེ་རེའི་ཁྲོད་དུ་མངོན་པར་བྱས་ཏེ། ཉན་མཁན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་བློ་ཡིད་ཀུན་ནས་འཕྲོག་ཐུབ་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚེ་སྲོག་འཛོམས་པར་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ།དཔེར་ན། "ས་མར་ལྟོས་སྡེ་ཆེན་དཀྱིལ་ན། ། ཡུལ་ཕ་མ་འདྲ་བའི་རོགས་ཡོད། ། ཁྱིམ་བུ་ཕྲུག་འདྲ་བའི་འདང་ཡོད། ། "10ཞེས་པའམ"བྱ་ཁུ་བྱུག་སྙིང་ལ་རྗེ་བོ། ། ཁྱོད་རི་གསུམ་རྩེ་ནས་གྲགས་ན། ། ངས་ལུང་གསུམ་མདོ་ནས་གོ་གི། གསུང་གོ་དུས་སྨྲེང་བ་སྐྱེ་གི། ངས་སྨྲེང་བ་ཤིང་ལ་བཀུག་ན། ། ཤིང་སྣེ་ལོ་མདུད་པ་རྒྱག་གི། རོགས་ཆུང་ལོ་སྙིང་ལ་རྗེ་བོ། ། ཁྱོས་ཕྱི་སྡེ་གྲོང་ནས་གླེང་ན། ། ངས་ཕ་མའི་རྩིབ་ནས་གོ་གི། ཚིག་གོ་དུས་སྨྲེང་བ་སྐྱེ་གི། ངས་སྨྲེང་བ་ཁོག་ལ་བཅུག་ན། ། ཤ་མཆིན་པའི་སྟེང་འོག་བརྗེ་གི། "11ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འདྲིས་ཤིང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དག་གི་རི་རབ་ལས་དཔངས་མཐོ་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལས་གཏིང་ཟབ་པའི་རང་བཞིན་དྲང་བོའི་བརྩེ་དུང་དེ། རང་གཞན་ཀུན་གྱིས་ཕ་མ་དང་བུ་ཕྲུག་ལ་བཅངས་པའི་ལྷད་མེད་དྭངས་གཙང་གི་བརྩེ་འདང་དེའི་དཔེར་བཀོད་པ་བརྒྱུད་ནས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་དུང་སེམས་འོ་མའི་རང་མདངས་ལ་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཞེ་མཐུན་ཕོ་མོ་ཟུང་གིས་ཕན་ཚུན་དྲན་པའི་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ། "ཤིང་སྣེ་ལོ་མདུད་པ་རྒྱག་པ"ཞེས་པའི་དཔེས་སྣང་བརྙན་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པར་བྱས་པ་འདི"སེམས་མེད་རབ་རྟོག་དང་འདྲ་ཡང་། སྙན་གཞུང་གི་སེམས་མེད་རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་བྲོ་བ་ཆེ་ཞིང་། སྐྱོ་ཉམས་ལྡན་པའི་བརྩེ་དུང་ངོ་མ་ཞིག་གི་སྣང་བརྙན་དེ་དཔེ་རིས་བཞིན་གསལ་བོར་མངོན་ཐུབ"12པར་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ།ལ་གཞས་ཀྱི་དཔེ་འཇོག་གསལ་ཞིང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ། དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་རན་ཞིང་འཚམ་པ། མཚོན་བྱེད་དཔེའི་ཁྱད་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཚོན་བྱའི་དོན་གྱི་སྟེང་དུ་མཚུངས་པར་གནས་པ་བཅས་རབ་བཏགས་དང་འཕྲུལ་སྣང་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཕྱུག་ཅིང་། དཔེ་བཀོད་པ་དོན་དང་མཐུན་ལ་བརྗོད་དོན་སྣང་བརྙན་ལྡན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རོ་ཉམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གསུམ་པ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་སྟབས་བདེ་ཞིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ། སྤྱིར་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་ནི་ངག་ཐོག་ནས་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་ཞིག་ཡིན་པས། ཚང་མར་ངག་ཐོག་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་འདིའང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངག་ནས་ཡང་ཡང་བཙོ་སྦྱངས་བྱས་པའི་སྐད་ཆའི་དྭངས་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་སྙན་ཞིང་གོ་བདེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ཁ་དང་མཐུན་པའི་ཕལ་སྐད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཕྱུག་པ། དོན་རྟོགས་དཀའ་བའི་མངོན་བརྗོད་དང་བརྡ་རྙིང་གང་གིས་ཀྱང་བཅིངས་མེད་པས། "སྐྱེས་ཕོ་མོ་ཁ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་ངག་ཐོག་ནས་གསར་རྩོམ་དང་ཞུ་དག་བརྒྱུད་སྤེལ་བཅས་བདེ་ལེགས་ངང་བྱེད་པར་མ་ཟད། བླངས་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམས་བློ་ལ་ངལ་བ་མེད་པར་ལྷང་ངེར་ངེས་ཐུབ་"13དཔེར་ན"དབྱར་ཟླ་གསུམ་ལ་དཀར་ནོ། ། དཀར་ཤ་ཁ་མས་འདུག་ནོ། ། རྫ་བྲག་དཀར་སྒང་གི་གངས་རེད། ། ང་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་དུང་ནོ། ། ང་དུང་ཤ་ཁ་མས་འདུག་ནོ། ། ལོ་ཆུང་དུས་འགྲོགས་ཀི་རོགས་རེད། ། 14ཅེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱུས་མངའ་བའི་དཔེ་དྲངས་པ་དོན་དང་མཐུན་པ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གནད་དུ་འཁེལ་ཞིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་ལ་བབ་ཆགས་པ། ཚིག་འབྲུ་ལེགས་ཤིང་རྗོད་པ་གཙང་བས། བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡིད་ལ་ངེས་བདེ་བ་སོགས་ལ་གཞས་ལ་རོ་མྱོང་བྱེད་མཁན་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་ཅིག་ཅར་དུ་འགུགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་དང་ཁྱད་ཆོས་དུ་མས་ཕྱུག་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཚིག་གི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པར་སྣང་།དེ་བཞིན་ལ་གཞས་ནི་ཚིག་སྦྱོར་ཉུང་ལ་དོན་ཟབ་པ་དང་། ཕན་ཚུན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་སླ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ལྡན། ལ་གཞས་ཀྱི་ངག་ཐོག་གི་རྗོད་ཚིག་ནི་ཆེས་རྟོགས་སླ་བའི་སྒོ་ནས་འདུ་ཤེས་མངོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་ནི་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བ་མགྱོགས་ལ་བློར་འཛིན་བདེ་བ། ལོ་ཚོད་དང་ལུས་རྟེན་གྱིས་ཚད་བཀག་མ་ཐེབས་པར་རྒན་སྐྲ་དཀར་ལོ་ལོན་མན་ཆད་དང་། གཞོན་སོ་དཀར་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ཉན་པར་དགའ་ཞིང་ལེན་པར་སྤྲོ་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཅིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། ལ་གཞས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་དག་ཀྱང་བོད་རང་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། མེས་པོ་གོང་མ་དག་གི་རིང་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆེས་མཐོ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་སྐད་ཆའི་དྭངས་མ་ལྟ་བུ་ཡིན།དེ་ཡང་དཔེར་ན། ལ་གཞས་ཀྱི་རྗོད་ཚིག་ལས་བྱུང་བའི"བྱ་ཁུ་བྱུག་དང་ནགས་རྒྱ་རྫོང་། འབྲོང་བྲེ་སར་དང་རྫ་ཁྲ་ཡག རྟ་འདོ་བ་དང་སྒ་ལྷུ་བཞི། བོའུ་ཁྲ་རིང་། རོགས་ཆུང་ལོ་དང་འདང་ཞེ་བརྩེ། ཤ་མཆིན་པ། མིག་ཁྲ་ཆུང་། ཆར་བསིལ་མ་དང་འབྲུག་ཕོ་ཆུང་ངམ་ཕོ་ཆུང་འབྲུག གནམ་ལྕགས་ཐོག ད་དུང་ཁ་དཀར་རྐྱང་། སྨུག་ཆུང་དྲེལ། ཁྱུང་དཀར་མཛོ"སོགས་ལྟ་བུའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་རིགས་འདི་དག་གཞན་སྐད་ལ་རང་སྣང་གང་ཤར་དུ་སྒྱུར་མི་ཐུབ་ལ། གལ་ཏེ་བཙན་སྒྱུར་བྱས་ན་གཞས་ཚིག་རང་སྟེང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་བའམ་བྲོ་བ་ཉམས་འགྲོ་བས་སྒྱུ་རྩལ་དེའི་བདག་པོ་ཚོས་ཁས་ལེན་མི་སྲིད། དེ་བས་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལ་གཞས་འདི། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དོ་རའི་ནང་ན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མེ་ཏོག་ལྷམ་མེར་བཞད་ཅིང་། ཕོ་མོའི་དུང་སེམས་ཀྱི་དྲི་བསུང་རིང་དུ་ཐུལ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྨན་དང་། བསམ་པའི་ཟས་སུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གཞས་ཚིག་རང་སྟེང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་དེ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ལས་མངོན་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ལས་སླ་བའི་ངང་ནས་རྟོགས་ཐུབ།མདོར་ན་ལ་གཞས་ནི་འཆར་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་གཟུགས་སྣང་དོད་པ། བོད་མིའི་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་ཕྱུག་པ། རྗོད་ཚིག་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཁ་སྐད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟབས་བདེ་ཞིང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་ཐབས་སྣང་བརྙན་ལྡན་པ། བརྗོད་བྱ་འབུར་དུ་ཐོན་ཞིང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་སྤྲས་པ། རིག་པའི་གནས་ལ་སྦྱང་བ་བྱས་ཡོད་མེད་ཀུན་གྱིས་གོ་སླ་ཞིང་ཡིད་ལ་འཛིན་བདེ་བའི་དམངས་ཁྲོད་ངག་རྩོམ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དོན་ཚན་གཉིས་པ། ལ་གཞས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་བབ།དང་པོ། ལ་གཞས་འཚོལ་སྡུད་ལེགས་སྒྲིག་ཐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར།
"དུས་སྐབས་གསར་བའི་ནང་དུ་བོད་སྐད་ཀྱི་རྒྱང་སྒྲོག་དང་བརྙན་འཕྲིན། གློག་བརྙན། སྒྲ་གཟུགས་པར་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བ་དང"15བསྟུན་ནས། རང་རེའི་ཤེས་ལྡན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་རང་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ན་བག་ལ་ཉལ་བའི་ལ་གཞས་གཙོར་བཟུང་གིས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྩོམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྔར་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྲུང་འཛིན་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནང་དོན་བསྐྱར་ཟློས་དང་གོང་འོག་འགལ་བ། ཚིག་སྐྱོན་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཆ་སྤངས་དོར་བྱས་ཏེ་ཡི་གེར་བཀོད་ནས་དག་སྒྲིག་དཔེ་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་སྒྲ་ཐག་ཏུ་ཕབ་པ། བརྙན་རིས་སུ་ཕབ་ནས་འོད་སྡེར་བསྐྲུན་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་ནས། དར་སྤེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཞིག་བླངས་ཡོད།༡ ལ་གཞས་པར་སྐྲུན་གྱི་སྐོར།དེ་ཡང་རོང་འབྲོག་ཕྱོགས་སུ་ཆར་ཆུ་མོད་པ་དང་སད་སེར་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་མཐའ་དག་ཟློག་པའི་ཕྱིར། ལྷ་ཀླུ་གཉན་བཙན་སོགས་གང་ལ་གང་མོས་ལྟར་མི་རྣམས་ལྷན་དུ་འདུས་ནས་མཆོད་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན་རེབ་གོང་གི་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་དང་། ཁྲི་ཀའི་དྲུག་པའི་ལྷ་རྩེ། གཅན་ཚའི་བཅུ་བའི་དགའ་སྟོན། ཆབ་ཆའི་ལབ་ཙེ་ཁྲ་རིས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་ཞིང་ཡུལ་སྲོལ་དུ་མས་ཕྱུག་པའི་མཆོད་བསྟོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་འདི་དག་རོལ་བའི་ཁྲོད་ལ་གཞས་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རིག་རྩལ་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་གནས་སོ་སོའི་དགའ་སྟོན་དུས་ཆེན་ནམ་ཚོང་རྫས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་དུས་དང་། ལོ་གསར། གཉེན་སྟོན། སྨོན་ལམ་སོགས་འདུ་ཚོགས་ཆེ་གྲས་ཚང་མར་ལ་གཞས་ལེན་རེས་བྱེད་པའི་སྲོལ་དར་ཡོད་པས། ལ་གཞས་པར་སྐྲུན་གྱི་ཐད་དུ་སྤྱི་ཕྱོགས་ནས་གཞན་ལ་མེད་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་མི་དམན་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།སྒོས་སུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་ནས་བཟུང་རང་རེའི་ཤེས་ལྡན་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྩོམ་ལ་གཞས་འདིའི་རིན་ཐང་དང་དོན་སྙིང་རྟོགས་ཏེ། དེ་དག་འཚོལ་སྡུད་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་ཐིན་གྱིས་སྤྱི་ལོ༡༩༨༡ལོར་《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ》ཞེས་པའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་དུས་དེབ་འདི་ཐོག་མར་སྤེལ་མགོ་ཚུགས་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ༡༩༨༣ལོར《བོད་ལྗོངས་མང་ཚོགས་རིག་རྩལ》ལམ《སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག》ཅེས་པའི་དུས་དེབ་སྤེལ་ནས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་ཐོག་ན་རྒྱུན་འཇགས་སུ་གནས་པའི་ལ་གཞས་གཙོ་བྱས་པའི་གླུ་དང་གླུ་ཤགས་སོགས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འགོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ལེ་དང་པོ་བགྲང་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ》དང《ཟླ་ཟེར》《སྦྲང་ཆར》སོགས་སུའང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་གི་ལེ་ཚན་རེ་བཏོད་ནས་ངག་རྩོམ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བའི་མགོ་ཚུགས་པ་ཡིན།༡༩༨༡ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རིགས་ལ་ཞེ་འདང་དཀར་བའི་ཤེས་ལྡན་པ་ནོར་བུ་དང་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་སོགས་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ་སྐོར་ཞིག་གི་བློ་ངོ་ན་ཉར་བའི་ལ་གཞས་དེ་དག་འཚོལ་སྡུད་བྱས་ཏེ། 《བོད་ཀྱི་ལ་གཞས་གཞོན་ནུ་འགུགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ》ཞེས་པའི་དེབ་ཆུང་འདི་ཐོག་དང་པོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དེ། ལ་གཞས་ལ་ཉན་པར་དགའ་ཞིང་ལེན་པར་སྤྲོ་བའི་རོལ་མྱོང་མཁན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་བསམ་པའི་ཟས་སུ་གྱུར་པར་མ་ཟད། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐད་དུ་སྔོན་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ"༡༩༨༩ལོར་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་མགྲིན་གླུ》ཞེས་པ་ཞིག་དང་། ༡༩༩༣ལོར《ལ་གཞས་ཁུ་བྱུག་གསུང་སྙན》ཟེར་བ་ཞིག་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་དང་།"16 ཡང་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས1994ལོར《ཨ་མདོའི་ཤགས་འགྱེད་ལ་གཞས》ཞེས་པ་དང་། "1997ལོར་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་དང་ར་རྫ་དཀོན་མཆོག་གིས་སྡུད་སྒྲིག་བྱས་པའི《ལ་གཞས་མཐུན་པ་དྲུག་སྐོར》དང《ལ་ཤགས་ཁྲོམ་ཆེན་དགུ་རྫོགས》"17ཞེས་པ། 2002ལོར་སྟག་འབུམ་ཐར་དང་སྐལ་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་སྡུད་སྒྲིག་བྱས་པའི《ལ་གཞས་བུང་བ་གཞོན་ནུའི་མགྲིན་དབྱངས》ཞེས་པ། 2005ལོར་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྡུད་སྒྲིག་བྱས་པའི《བོད་ཀྱི་ལ་གཞས་གཞོན་ནུ་ཡིད་ཀྱི་མཛེས་རྒྱན》ཞེས་པ་དང《བོད་ཀྱི་ལ་གཞས་གཞོན་ནུ་འགུགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ》(ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་དུ2000ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན)ཞེས་པ། གླུ་བ་ཚེ་དཔལ་སྐྱབས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི《བོད་ཀྱི་ལ་གཞས》ཞེས་པ། ཚེ་རིང་ལྷ་མོས་སྡུད་སྒྲིག་བྱས་པའི《ལ་གཞས》ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུའི་དཔེ་དེབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་པར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད། ཡང《ལ་གཞས་འཇོལ་མོའི་དབྱངས་སྙན》སོགས་ལྟ་བུའི་པར་སྐྲུན་གྱི་དུས་དང་ཡུལ་ལམ་སྡུད་སྒྲིག་མཁན་སོགས་གང་ཡང་བཀོད་མེད་པའི་ལ་གཞས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་དེབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་པར་དུ་བསྐྲུན་འདུག་པ་དེ་དག་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཚོང་ར་སོ་སོ་ནས་གང་སར་མཐོང་ཐུབ་པས་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པའོ། །2ལ་གཞས་སྒྲ་ཕབ་ཀྱི་སྐོར།ལ་གཞས་སྒྲ་ཐག་གི་ཐད་དུ་ཐོག་དང་པོའི་སྒྲ་ཐག་དེ་གང་ཡིན་པའི་ཐད་དུ་གསལ་ཁ་མི་ལོན་རུང་། ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་སྔ་གཞུག་ནས་མགོ་བཟུང་སྟེ་ལ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་ཐག་དེའང་ཉན་མཁན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་འདོད་བློ་ལྟར་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་གྲངས་འབོར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསྐྲུན་དང་སྐྲུན་བཞིན་འདུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། མཚོ་སྔོན་ནུབ་མཚོ་མི་རིགས་སྒྲ་བརྙན་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་པའི་སྒྲ་ཐག་ལ། ཚེ་རིང་དང་ལྕགས་མོ་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི《འཇིག་རྟེན་སྣང་བ》ཞེས་པ་དང་། པ་ཁོ་དང་བྱང་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི《ཞེ་སྣང་བ་ཞིམ་མངར་འོ་མ་རེད》ཞེས་པ། དགེ་བོ་བཀྲ་ཁོ་དང་གཡང་མཚོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི《དེང་རབས་ལ་གཞས》ཞེས་པ། དཀོན་མ་དང་ཀླུ་མོ་འཚོ་སོགས་ཀྱིས་བླངས་པའི《རི་སིལ་དམར་པོ》ཞེས་པ། མེ་ཏོག་སྐྱིད་དང་གནམ་ལྷ་འབུམ་སོགས་ཀྱིས་བླངས་པའི《རོགས་ཆུང་ལོ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད》ཞེས་པ། དེ་བཞིན་དུ་༢༠༠༣ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་པའི་མཐུན་ཚོགས་དང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མང་ཆོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་ལ་གཞས་འགྲན་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོའི་རྒྱལ་ཕམ་འགྲན་རྩོད་ཆེད་བསྒྲིགས《དམ་ཚིག་མེ་ལྟར་འབར་བ》ཞེས་པ་དང་། ༢༠༠༤ལོའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྐབས་གཉིས་པའི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ལ་གཞས་འགྲན་ཚོགས་《གསར་བཞད་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ》ཞེས་པ། སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་དང་ཚེ་དཔལ་སྐྱབས། ཆོས་ཕྲུག ལྕགས་མོ་རྒྱལ་སོགས་མདོ་སྨད་ཀྱི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་གླུ་བ་གླུ་མ་སྐོར་ཞིག་གིས་ལོ་སྟུད་མར་བླངས་པའི་མུ་འབྲེལ་སྒྲ་ཐག《ལ་གཞས་མཛོད》ཞེས་པའི་འདོན་ཐེངས་དང་པོ་ནས་བརྒྱད་པ་སོགས་ལྟ་བུའི་ལ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་ཐག་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། འདིར་བཀོད་པའི་སྒྲ་ཐག་ཀྱང་མདོ་སྨད་དུ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་གླུ་བ་གླུ་མ་ཚོས་བླངས་པའི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒྲ་ཐག་འགའ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་ཚོང་རའི་ཁྲོད་ན་ཡོད་པའི་སྒྲ་ཐག་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པ་ཡིན།༣ལ་གཞས་བརྙན་ཕབ་ཀྱི་སྐོར།ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་ནས་མགོ་བཟུང་སྟེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་འདི་པར་སྐྲུན་བྱེད་མགོ་བརྩམས་པ་ནས། རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་པ་དག་གིས་སྒྲ་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་སྤྱད་དེ། ས་གནས་སོ་སོའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གླུ་བ་གླུ་མའི་སྙན་པའི་གྲེ་འགྱུར་གྱི་གདངས་དབྱངས་སྙན་མོ་དེ་ཉན་མཁན་ཁྲི་མ་འབུམ་གྱི་རྣ་བའི་ཟས་སུ་ཕུལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག དམངས་ཁྲོད་ནས་འཚར་ལོང་བྱུང་བའི་ལ་གཞས་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་དག་དབྱངས་ཀྱི་ངེས་པ་བདུན་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་མེད་པའི་སྟོང་ཆ་དེ་རང་ཤུགས་ནས་ཁ་སྐོང་བར་བྱས་ཡོད་ལ། སྒོས་སུ་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་དང་བསྟུན་ནས། ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་སོགས་ས་གནས་སོ་སོའི་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་དང་། དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་ལ་དུང་ཞེན་ཆེ་བའི་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་བརྙན་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་བེད་སྤྱད་དེ། ས་ཆ་སོ་སོའི་དགའ་སྟོན་དུས་ཆེན་ཁྲོད་ཀྱི་ལ་གཞས་སྤྲོ་ཚོགས་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ནས། ལ་གཞས་ལེན་མཁན་ཚོའི་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་སོགས་མདོར་ན། ལ་གཞས་སྤྲོ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལ་གཞས་ཀྱི་ལེན་སྟངས་སོགས་ཆ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བརྙན་རིས་ལ་ཕབ་དང་ཕབ་བཞིན་འདུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་ལྷ་རྩེད་ཁྲོད་དུ་ལ་གཞས་ལེན་པར་དགའ་ཞིང་ཉན་པར་སྤྲོ་བའི་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་རྣམས་རྨ་ཆུའི་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དུ་མ་གྲོས་རང་མཐུན་དུ་འཛོམས་ནས། ན་གཞོན་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དུང་བ་སེམས་ནང་གི་རི་མོའི་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་ཚད་སྙན་པའི་གྲེ་འགྱུར་གྱི་དབྱངས་རྟར་དྲངས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དེ། མཚོ་སྔོན་ཁུ་ནུ་སྒྲ་བརྙན་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༠༡ལོར་བསྐྲུན་ཅིང་སྐྱ་ལོ་དང་བྱམས་པ་འཚོ་སོགས་ས་གནས་དེ་གའི་གླུ་བ་གླུ་མ་སྐོར་ཞིག་གིས་བླངས་པའི《ཨ་མདོའི་ལ་གཞས་གཞོན་ནུའི་འགྱུར་ཁུགས》ཞེས་པ་དང་། ཀླུ་བྷ་ཚེ་རིང་དང་སྒྲོན་དཀར་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི《རེ་སྒུག་གི་ལོ་ཟླ་རིང་མོ》ཞེས་པ། དེ་བཞིན་དུ་༢༠༠༤ལོའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་པའི་མཐུན་ཚོགས་དང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་གཉིས་པའི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ལ་གཞས་འགྲན་ཚོགས《གསར་བཞད་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ》ཞེས་པ།(ནུབ་མཚོ་མི་རིགས་སྒྲ་བརྙན་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན) མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་དང་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་གཉིས་པའི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ལ་གཞས་འགྲན་ཚོགས《ཁ་ལ་གཞས་གསེར་དངུལ་ཐང་ནས་ལེན》(སྟོད་ཆ་དང་སྨད་ཆ)ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུའི་བརྙན་ཕབ་ཀྱི་འོད་སྡེར་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཞིག་ལོ་རེར་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་འདུག དེའང་འདིར་བཀོད་པ་ནི་བརྙན་རིས་ཕབ་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་བཟང་ཞིང་ལ་གཞས་ལེན་སྟངས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ཆ་ཚང་བ་དང་། དམངས་ཁྲོད་ན་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་གླུ་བ་གླུ་མ་དག་གིས་བླངས་པའི་ལ་གཞས་ཀྱི་འོད་སྡེར་དག་ཡིན་པ་ལས། ཚོང་རའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལ་གཞས་འོད་སྡེར་དག་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུང་ཕྱིར་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པ་ཡིན།ལ་གཞས་སྤྲོ་ཚོགས་དང་ལ་གཞས་འགྲན་སྡུར་སོགས་མདོར་ན་ལ་གཞས་ཐད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རྣམ་པ་དག་མ་ལུས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བརྙན་རིས་ལས་མངོན་པར་བྱས་པ་འདིས། ཕ་མེས་ཡང་མེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ངག་རྩོམ་འདི་དར་སྤེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་སྔོན་ན་མེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་བླངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལ་གཞས་སྤྲོ་ཚོགས་སོ་སོ་ནས་མངོན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཀྱང་བརྙན་ཕབ་འོད་སྡེར་ལས་བརྒྱུད་སྒྲོག་བྱས་ཡོད་ལ། ལྷག་དོན"མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་རེ་ཞུའི་ལྟར༢༠༠༦ལོའི་ཟླ༥པའི་ཚེས༢༠ཉིན་མདོ་སྨད་ཡུལ་གྱི་ལ་གཞས་འདི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐག་བཅད་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དངོས་བོ་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་ཐོའི་གྲས་སུ་ཚུད་པ"18ལ་སྔོན་འགྲོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་སྒྲུན་དུ་མེད་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ། ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ལ་གཞས་དགུ་ཚིག་མའི་སྐོར།མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་ལ་གཞས་ཚེག་བར་བདུན་དང་བརྒྱད་ཅན་སོགས་ཡུན་རིང་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བའི་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ་སྐོར་ཞིག་གིས་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་ལ་གཞས་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་དུ་མའི་འགྱུར་ཁུག་ལ་བརྟེན་ནས། ཚེག་བར་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དུས་རབས་གསར་བའི་གཞོན་སྐྱེས་པ་ཚོས་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི"དེང་རབས་དགུ་ཚིག་མ"ཞེས་པའི་ལ་གཞས་དེ། ཁ་ཕྱོགས་གསར་བ་ཞིག་གི་ལམ་དུ་གོམ་པ་དང་པོ་སྤོ་བའི་འགོ་བཙུགས་པ་དཔེར་ན། ནུབ་མཚོ་མི་རིགས་སྒྲ་བརྙན་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ༡༩༩༤ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་གླུ་བ་པ་ཁོ་དང་གླུ་མ་བྱང་མོ་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི་ཚེག་བར་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི《ཞེ་སྣང་བ་ཞིམ་མངར་འོ་མ་རེད》ཞེས་པའི་ལ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་ཐག་ལྟ་བུ། དེ་ཡང《ཞེ་སྣང་བ་ཞིམ་མངར་འོ་མ་རེད》ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐག་དེ་ལ་གཞས་དགུ་ཚིག་མའི་ཐོག་མ་དང"དེང་རབས་དགུ་ཚིག་མའི"ཚབ་མཚོན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་ཐག་ཀྱང་ཡིན།ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ལ་གཞས་དགུ་ཚིག་མ་འདིའི་མཚོན་བྱའི་དོན་ནི་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། ལ་གཞས་ལེན་རེས་བྱེད་མཁན་གྱི་གླུ་བ་གླུ་མ་སོ་སོ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ནས། རང་ཉིད་ལ་ལ་གཞས་ཀྱི་གྲངས་མང་ཚུལ་སོགས་འུད་ཆེན་པོས་བརྗོད་པ་བརྒྱུད་ནས། ཉན་མཁན་དག་ལ་གད་མོ་སློང་བའི་རྩེད་མཚར་གྱི་རང་བཞིན་སྟེར་བ་ཤུགས་ཆེ་ལ། དེར་ཐུང་ཞིང་བདེ་བའི་གསར་བྱུང་གི་དབྱངས་རྟ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། སྲོལ་རྒྱུན་ལ་གཞས་གྱི་དབྱངས་རྟ་གང་རུང་ལ་དྲངས་ཀྱང་མི་འབྱོར་བ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་དགུ་ཚིག་མའི་བསྟན་བྱའི་དོན་མཚོན་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེའང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལ་གཞས་ལྟར་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གཉིས་ལས་གྲུབ་པར་མ་ཟད། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རིགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཁོར་ཡུག་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལས་མ་འདས་སོ། །གསར་དར་གྱི་ལ་གཞས་དགུ་ཚིག་ནི། 《ཞེ་སྣང་བ་ཞིམ་མངར་འོ་མ་རེད》ཅེས་པ་ལས"སྟོད་ལ་དབུས་གཙང་ཡུལ་གི་བླ་མ་ང་། ། ཆོས་ལ་ཡུམ་ཆེན་འདོན་གི་བྱང་མ་ཡིན། ། ས་ལ་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ཡུལ་ན་དགོ ། ང་ལ་དད་པ་མེད་ནོ་སུ་རེད་ཡ། ། ང་ལ་དད་ལོག་ཡིད་ནོ་ཁྱོད་རེད་ལ། ། ཁྱོས་དུ་བྱས་ར་དམ་མ་འདོག་ག་ངས། ། ས་ལ་སྨད་ཕྱོགས་སྨད་ཀི་ཁ་འཁྱམ་ང་། ། ཁ་བཟོ་ལ་ལ་ལེན་གི་བྱང་མ་ཡིན། ། ས་ལ་རང་ཕྱོགས་ཚོ་དྲུག་གྲོང་ན་ཡ། ། ང་ཁས་ལེན་གི་མེད་ནོ་སུ་རེད་ལ། ། ཡིད་ལ་ཆེས་ཀི་མེད་ནོ་ཁྱོད་རེད་མོ། ། ཁྱོས་དེ་བྱོས་ར་རྒྱང་ཕུད་རྒྱག་ག་དགོ"ཞེས་པ་ལྟར་ཕན་ཚུན་གྱིས་ངའོ་སྙམ་པའི་ཚུལ་དུ་རང་ཉིད་གཞས་ལེན་པར་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཚུལ་ཤགས་འགྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ནས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལ་བཞད་གད་སློང་ནུས་པའི་རྩེད་མཚར་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཤུགས་ཆེར་སྟོན་པར་བྱེད། དེ་བས་གསར་དར་གྱི་ལ་གཞས་དགུ་ཚིག་འདིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐད་དུ་སྔོན་མེད་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་གསར་བ་ཞིག་བསྣན་འདུག་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་མི་འོས་པ་མེད་པར་སྙམ།འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་སྔོན་དུ་དགེ་བོ་ཟླ་བྷེ་སོགས་ཀྱིས《ཞེ་སྣང་བ་ཞིམ་མངར་འོ་མ་རེད》ཞེས་པའི་དགུ་ཚིག་ལ་གཞས་ཀྱི་ཚེག་བར་གྱི་གྲུབ་སྟངས་ཙམ་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། 《རོགས་མ་བཙལ་ཟེར་བ་གཤོབ་རེད》ཅེས་པའི་ཚེག་བར་དགུ་ལས་གྲུབ་པའི་ལ་གཞས་ཡིན་ཁུལ་གྱི་སྒྲ་ཐག་ཅིག་བཏོན་འདུག་པ་དེ་ལས། "ཁྱོད་ས་ཡར་ཕྱོགས་བླ་མ་རྫུན་མ་རེད། ། ཁྱོད་ཀྱི་གཟན་ར་ཤམ་ཐབས་གཡར་མ་རེད། ། ཨ་ལ་སེམས་མ་བཅང་རྒྱུ་རིག་མ་རེད། ། ཁྱོད་ད་ཕྱི་མ་སོང་དུས་གཤེད་མ་རེད། ། ངས་དེ་བསམ་ན་ཞེ་མཆིན་ལོག་བྱེད་རེད། ། ས་ད་མར་ཕྱོགས་སྡེ་ཆེན་བྱིས་མོ་ཁྱོད། ། མགོ་ད་ཅོ་ཏོ་བཅད་ལེ་རྩྭ་ཐོ་རེད། ། ཨ་ལ་ཐོད་པ་འབུར་རེ་ར་ཐོ་རེད། ། ཡང་ད་གདོང་ང་ཉག་གེ་ཧྭ་ཐོ་རེད། ། བྲང་གི་ནུ་མ་གཉི་ག་ཧེ་ཐོ་རེད། ། ཨོ་ད་གསར་བུ་མང་པོའི་ཆབ་ཐོ་རེད། ། ངས་དེ་བསམ་ན་ཞེ་མཆིན་ལོག་བྱེད་རེད། །"ཞེས་པ་དང་། "ལ་ཡེ་བླངས་ན་མགོ་ཡེ་བསྐོར་ནོ་དགོ། ཨ་ཡེ(བུ་མེད)ཆ་བོ་དགའ་ཡེ་བསོ་ནོ་དགོ། ཉལ་ཡེ་བསྡད་ལེ་ཞ་ཡེ་འཇོག་ནོ་འདི། ། མ་ཡེ་མ་རེད་ཟླ་བྷེ་ང་རེད་དགོ།……"ཞེས་པ། "ངའི་རོགས་བཙོག་ན་ཆེ་སྡུག་ཡག་ན་སྡུག ། རོགས་ད་ཡག་ན་གཞུག་ན་མྱི་མང་གི། དུས་ད་རྒྱུན་དུ་ཁོག་ན་བུ་མང་གི། "……ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྫོབ་དུ་མ་བཙན་གྱིས་བསྒྲིགས་པའི་གཞས་བཙོག་འདིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྒན་གཞོན་བར་གྱི་ངོ་ཚ་སྲུང་བའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱས་མེད་པ་དང་། རང་མི་རིགས་ཀྱི་རང་གཤིས་དྭངས་མ་རུ་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཚད་ཐིག་སྟེ་དཔའ་ཞིང་མཛངས་པ་དང་། བློ་ཁོག་ཡངས་པ། ཚིག་འཇམ་ཞིང་ངག་བདེ་བ་སོགས་དགེ་བོ་ཟླ་བྷེས་མི་གཙང་འདམ་མྱགས་སུ་འཕངས་ནས་འཆལ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བ་ནི། དོན་དམ་དུ་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ནོར་གྱིས་སྟོང་པའི་རང་མཚང་རྒྱ་སྒོར་མངོན་པའི་འཆལ་གཏམ་སྨྲ་བ་པོ་ཞིག་གི་སྨྱོ་བཤད་ལས་མ་འདས། ཁོས་གཞས་ཚིག་ནང་དུ་ཞི་འཇམ་གཞུང་དྲང་གི་བོད་རིགས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་མཚང་འདོགས་དང་། མཐོང་ཆུང་། མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་སོགས་གང་བསམ་ཅི་འདོད་དུ་སྨྲས་པ་དེས། ཁོའི་དྲིན་ཆེན་གྱི་སྐྱེད་མ་གཙོ་བྱས་བོད་རིགས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་མཛངས་མའི་གཤིས་སྤྱོད་དག་ལ་རྡོག་རྫིས་བཏང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་གཞན་ལ་མཚང་འདོགས་སོགས་སྨྱོ་བཤད་དུ་མའི་གྲུབ་པའི་ཚིག་རྫོབ་འདི་ལྟ་བུར་ལ་གཞས་དགུ་ཚིག་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཡང་འདོགས་མི་འོས་པར་གད་སྙིགས་དུ་འདོར་དགོས་པར་མ་ཟད། བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་བོར་གཏོར་བརླག་བྱེད་མཁན་གྱི་དགེ་བོ་ཟླ་བྷེ་ལྟ་བུ་སུས་ཀྱང་གུ་ཡངས་སུ་མི་གཏོང་བར་རྒོལ་ལན་དྲག་པོ་བྱེད་དགོས་སོ། །གསུམ་པ། རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་ལ་གཞས་གསར་བསྒྲིགས་ཀྱི་སྐོར།ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་དུ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ཤིག་དུ་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་ལ་གཞས་ཤིག་དར་བར་མ་ཟད། རེ་འགའ་དུས་དེབ་ཀྱི་སྟེང་དུའང་བཀོད་འདུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། "ང་ཅ་ལུན་མའོ་ཐོ་ཟེར་བ། ། དབྱར་གསུམ་ལ་རྩྭ་ཆུ་མི་དགོས། ། དགུན་གསུམ་ལ་རྟ་ཆས་མི་དགོས། ། ཁྱོད་ཆི་ཡུས(རླངས་སྣུམ)ཉོ་སྤྱད་ཡོད་ན། ཤུགས་བང་རྩལ་རྟ་ལས་ཡན་ཡིན། ། ང་བཅོ་ལྔའི་རོགས་ལོ་ཟེར་བ། ། སྡེ་ཆེན་པོའི་མི་ཁར་མི་སྐྲག། ཡུལ་ཕ་མའི་བཀག་རུང་མི་ཁོགས། ། རོགས་ཁྱོད་ཚོ་ཁྲེལ་ཡོད་ཡིན་ན། ། ཞེ་སྣང་བ་གཞན་ལས་མཐུན་ཡིན། ། ཞེས་པ་དང་། ཁྱོད་སུའུ་ལའོ(འགྱིག་ཤོག)པདྨ་ཟེར་བ། ། ཕྱི་བལྟས་ན་མིག་ལ་ཡག་གི། ནང་དྲི་བསུང་ཐུལ་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད། ། ནང་དྲི་བསུང་ཐུལ་རྒྱུ་ཡོད་ན། ། ལྷ་བྱམས་པའི་མདུན་ལ་ངས་བཤམ། ། ཁྱོད་བཅོ་ལྔའི་རོགས་ལོ་ཟེར་བ། ། ཕྱི་བལྟས་ན་མིག་ལ་ཡག་གི། ནང་ཡིད་སེམས་དྲང་མོ་ཨེ་ཡིན། ། ནང་ཡིད་སེམས་དྲང་མོ་ཡིན་ན། ། རོགས་མི་འགལ་མནའ་ཞིག་ངས་འཇོག"ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུའི་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་ལ་གཞས་ཚན་པ་བཅུ་ལྷག་ཙམ༡༩༩༦ལོར་《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ》དེབ་གསུམ་པའི་སྟེང་བཀོད་འདུག འདི་ལྟ་བུའི་ལ་གཞས་འབྱུང་ས་གཙོ་བོ་ནི། མདོ་སྨད་ཀྱི་དཔའ་ལུང་དང་ཡ་རྫི། མཚོ་ཤར་སོགས་རྒྱ་དང་བོད། ཁ་ཆེ་སོགས་མི་རིགས་དུ་མ་མཉམ་སྡོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་ས་གནས་གཞན་དག་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་ལ་གཞས་ལེན་པའི་སྲོལ་དར་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མི་རིགས་དུ་མ་མཉམ་སྡོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལ་གཞས་ཤིག་བྱུང་བ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་ཉི་མ་རེ་རེར་ཟས་རིགས་དང་ལག་ཆ། གྱོན་ཆས། འཕྲུལ་ཆས་སོགས་དངོས་པོ་གསར་བ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་བཞིན་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་འདུག་པས། གསར་བྱུང་གི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་དོན་དང་མཐུན་ཚབ་ཆེ་ཞིང་། གཏན་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་ཞིག་མ་བཏགས་པའི་སྔོན་དུ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ནས་སྔོན་ཆད་ཀྱི་རྟ་དང་མཛོ་སོགས་ཀྱི་ཚབ་དུ་སྦག་སྦག་གམ་རླངས་འཁོར་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་སྤྱོད་པ་དང་ལྷན་དུ། སྒྲ་དག་མིན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་གཞན་སྐད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་མིང་དེ་སྤྱོད་པ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད་པ་དང་། ཡང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དག་གིས་གསར་བྱུང་གི་དངོས་པོ་དག་ལ་བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་གསར་བ་རེ་བཏགས་ཡོད་ནའང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཡིག་རྨོངས་བ་མང་དྲགས་པའམ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་གཏོང་དཀའ་བ་སོགས་གནས་ཚུལ་དུ་མའི་དབང་གིས་བོད་སྐད་ཀྱིས་གསར་དུ་བཏགས་པའི་མིང་བརྡ་དེ། བོད་བྱིངས་ལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་མ་ཐུབ་པ་ལས་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་གཞས་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་སྔོན་འགྲོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད།ལྷག་དོན་ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་མི་རིགས་རྣམས་ཡུན་རིང་གི་འབྲེལ་འདྲིས་ལས་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྲོལ་སོགས་ལས་ཕན་ཚུན་ལ་ཤན་ཤུགས་ངེས་ཅན་ཤིག་ཐེབས་པར་མ་ཟད། སྐད་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་པ་སྟེ། ས་གནས་དེ་དག་གི་མི་རིགས་དེ་ཚོ་ལྷན་དུ་དུས་སྟོན་སོགས་ལ་རོལ་ཚེ། སྐད་རིགས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་མི་འབྱུང་བར་མི་ཀུན་གྱིས་གོ་བདེ་བའི་ཕྱིར། བོད་རིགས་གླུ་བ་གླུ་མ་ཁག་ཅིག་གིས་རང་གི་ཕ་སྐད་དུ་མ་ཅི་ཐུབ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཕར་རྒྱ་སྐད་ལ་སྒྱུར་བའམ་ཡང་ན་རྒྱའི་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་དུ་མ་རང་སོར་བཞག་ནས། སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་ལ་གཞས་ལེན་པར་མ་ཟད། ཕན་ཚུན་ལ་ཁ་བརྡ་བྱེད་དུས་ཀྱང་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་ས་གནས་དེ་དག་གི་ཁོར་ཡུག་གིས་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་གཞས་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བར་ཆ་རྐྱེན་དུ་མ་བསྐྲུན་ཡོད། དེ་ཡང་ལ་གཞས་འགྲན་བསྡུར་རམ་ལ་གཞས་སྤྲོ་ཚོགས་སོགས་སུ་གོང་བཀོད་ཀྱི་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་ལ་གཞས་བླངས་ཚེ། བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཙམ་ལས་མི་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དང་དགའ་བསུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མི་རིགས་དུ་མ་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་གནས་དེའི་བོད་པ་དག་གི་ངག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་གཞས་ཚིག་བྱུང་བ་ནི། མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་དྭངས་མ་དང་སྐད་ཆའི་ཉིང་བཅུད་ལས་གྲུབ་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལ་གཞས་དེ། ཉམས་ཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་རང་གི་སྐད་ཆ་དང་ཡུལ་སྲོལ་སོགས་ལ་གཞན་རིགས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ནས། ཉམ་ང་བའི་གནས་སུ་སོང་དང་འགྲོ་བཞིན་པའི་མཚོན་དཔེ་ལྟ་བུར་ཡང་གྱུར་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོ་རྗེས་རབས་པ་དག་གིས་རང་གི་ཕ་སྐད་གཙང་མ་དེ་འཕེལ་རྒྱས་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་གཅེས་སྤྲས་ལེགས་པོ་བྱས་ནས། རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་ཅན་གྱི་ར་མིན་ལུག་མིན་གྱི་སྐད་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བར་ནུས་ཤུགས་ཅི་ཡོད་འདོན་དགོས།བཞི་བ། ད་ལྟ་འབྱུང་བཞིན་པའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་གྱི་སྐོར།"སྒྲ་སྙན་འདི་བོད་ཀྱི་རོལ་ཆའི་ནང་ནས་སྒྲ་གཤིས་སྙན་ཆ་དོད་ཤོས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཉམས་འགྱུར་མཚོན་ཤོས་ཀྱི་རོལ་མོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། སྟོད་གཞས་ནང་མ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོན་པོར་སོན་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གར་ལ་རམ་བུ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པར་མ་ཟད། བྱེ་བྲག་ཨ་མདོའི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་སོགས་གླུ་གར་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་གི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་གཤིས།"19 ཞེས་པ་ནང་བཞིན་དབུས་ཕྱོགས་སུ་སྒྲ་སྙན་དང་མདོ་སྨད་དུ་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་དུ་འབོད་པའི་དཀྲོལ་བའི་རོལ་ཆས་འདི། མདོ་སྨད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་གླུ་གཞས་སོགས་ལེན་པའི་སྐབས་དར་ཁྱབ་ཅུང་ཆེ་བའི་རམ་འདེགས་རོལ་ཆས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྒོས་སུ་ཉེ་བའི་ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ཕོ་མོའི་དུང་སེམས་མཚོན་པའི་ལ་གཞས་འདི། གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གྲེ་འགྱུར་སྙན་མོར་འགུགས་པའི་སྟེང་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་གྱིས་རམ་འདེགས་བྱས་ཏེ། སྒྲ་ཐག་དང་འོད་སྡེར་དུ་ཕབ་ནས་ཉན་མཁན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཕུལ་དང་འབུལ་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ༡༩༩༤ལོར་ནུབ་མཚོ་མི་རིགས་སྒྲ་བརྙན་པར་སྐྲུན་ཁང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། གླུ་བ་རྡོ་རེ་དང་གླུ་མ་བྱང་མོ་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི《གཡུ་ཆུང་དྲུག་དཀར》ཞེས་པའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་གྱི་སྒྲ་ཐག་དང་པོ་དེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། རིམ་བཞིན་གླུ་བ་བདུད་བྷེ་དང་གླུ་མ་བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱིས《མཛའ་གཞས་རྡུང་ལེན》ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་གྱི་སྒྲ་ཐག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་བར་མ་ཟད། ནམ་མཁའ་ཆུང་བ་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི《ཁ་བའི་མེ་ཏོག་ཆ་འགྲིག》ཞེས་པ་དང་། ཚེ་སྙེ་དང་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི་《རང་དབང་མེད་པའི་བརྩེ་དུང》སོགས་ལྟ་བུའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་གྱི་འོད་སྡེར་དུ་མ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་འདུག་པ་ལྟ་བུ།དེ་ཡང་གསར་དུ་དར་བཞིན་པའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་ཞེས་པ་འདི་ལས། གཙོ་བོ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཞས་ཚིག་དང་དབྱངས་རྟ། ལེན་སྟངས་སོགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་སྟེང་སྒྲ་སྙན་རོལ་ཆས་ཀྱི་སྙན་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རམ་འདེགས་བྱས་ཏེ། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལ་གཞས་དེ་སྙན་ཆ་ལྡན་པའི་གནས་སུ་བསྐྱོད་པར་བྱས་ཡོད། དེ་བས་ད་ལྟ་འབྱུང་བཞིན་པའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་འདི་མདོ་སྨད་ཡུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་མཚོ་སྔོན་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་གཙོ་བྱས་པའི་ལས་ཁུངས་དུ་མ་ཞིག་གིས་རང་རང་གི་དྲ་ཐོག་དུའང་བཞག་འདུག་པས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལ་གཞས་ལ་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་གྱིས་རམ་འདེགས་ཞུས་པའི་རྣམ་པ་གསར་བའི་ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་ཞེས་པ་འདིར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ཀུན་གྱིས་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་གསར་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལ་གཞས་ཤིག་ཡིན་པའང་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། ལ་གཞས་རྡུང་ལེན་ཞེས་པ་འདིས་ཕྱིས་སུ་བོད་པའི་ལ་གཞས་འདི་གོང་འཕེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་ཡང་ཕན་ནུས་མི་དམན་པ་ཞིག་བསྐྲུན་འདུག དེ་བས་དང་ཐོག་དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་མཛའ་གཞས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཞིང་ས་གཤིན་པོའི་སྟེང་དུ་ཁུར་གྱིས་དུད་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་དང་སྨིན་བཞིན་འདུག་པས་ན། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་བོད་པའི་ལ་གཞས་ཀྱི་ལང་ཚོའི་དར་ལག་རྒྱས་སའི་ཕ་ས་ལྟ་བུར་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་འདུག་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་ཡང་འགལ་བའི་གནས་མེད་པར་སེམས་སོ། །


text:
ཧི་མ་ལ་ཡ་
འདི་བོད་སྐད་ལ་རི་བོ་གངས་ཅན་ཟེར་བ་རྒྱ་གར་སྐད་ལ་བསྒྱུར་བ་ཞེག་རེད། རི་བོ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོ་ཤོས་དང་ཆེས་རིང་ཤོས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་སྟེ་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་མཐའ་ནས་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཉེ་འདབས་བར་བརྐྱངས་པའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་ཙམ་དང་ཞེང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཉིས་བརྒྱ་ནས་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་བར་ཟིན། རི་རྒྱུད་འདི་སྣེ་གཉིས་ནང་དུ་གུག་ཅིང་དཀྱིལ་རྒྱུད་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབུར་བ་དབྱིབས་གཞུ་དང་མཚུངས་ལ་རི་བོ་མཐོ་ཞིང་གཟར་བ། ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡན་ཟིན་ཡོད། རི་རྒྱུད་འདིའི་ཁྲོད་དུ་རི་ཆེན་གནམ་གྱི་ཀ་བ་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་སྟེ་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ཡན་ཟིན་པའི་རི་ཆེན་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང། མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བརྒལ་བའི་རི་ཆེན་བཅུ་བཅས་ཡོད། རི་ཆེན་མང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་རི་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཐོག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁེལ་བ་འདི་འདྲ་འཇམ་གླིང་ཐོག་རི་བརྒྱུད་གང་ལ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད། འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་གངས་རྒྱལ་མོ་མཐོན་མཐིང་སྟེ་རང་ལྗོངས་དིང་རི་རྫོང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཇོ་མོ་གླང་མ་(མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་༨༨༤༤,༤༣ཡོད་)དེ་ཡང་རི་རྒྱུད་འདིའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀྲུང་བལ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱད་དུ་ཆགས་ཡོད། རི་བོ་འདི་ནི་ལྷུན་པོའི་ཚོགས་ལས་འཕགས་ཤིང་དབུ་རྩེ་ཁ་བའི་འདི་ནི་ལྷུན་པོའི་ཚོགས་ལས་འཕགས་ཤིང་དབུ་རྩེ་ཁ་བའི་མདངས་འཛིན་ལ་ན་བུན་སྤྲིན་གྱི་ཅོད་པན་མཛེས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། རང་རྒྱལ་གྱི་རི་འཛེགས་ལུས་རྩལ་པ་ཚོས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་བྱི་(༡༩༦༠)ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༢༥ཉིན་དང་ཤིང་ཡོས་(༡༩༧༥)ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༡༧ཉིན་སོ་སོར་བྱང་ངོས་ནས་རི་བོ་འདིའི་རྩེ་མོར་ཐེངས་རེ་འཛེགས་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཚན་རིག་ལས་དོན་པ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ཁུལ་དུ་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་རིམ་པ་བྱས་ཏེ་སླད་ཕྱིན་བོད་དུ་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་སྨན་ཚན་རིག་ཐོག་གི་གཞི་འཛིན་ས་བཟོས་ཡོད། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་འདི་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ལྕགས་རི་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་རླུང་གི་རྒྱུན་བཀཀ་སྟབས་བོད་ཀྱི་དངོས་དང་གནམ་གཤིས་སོགས་ལ་ཡང་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད། ཅོན་ཀྱང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རི་བོ་གངས་ཅན་ནམ། ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་གངས་རི་ཏི་སི་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག་ཅིང། གངས་རི་ཏི་སེ་ལ་ཡང་ངོས་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་འདུག། ༡.སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་གངས་རི་ཏི་སེ་གཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་བྱས་ན་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོའི་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅུ་བཞིས་མཐོ་བ་ཡིན། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང། གངས་རི་ཏི་སེ་གཅིག་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལྟར། རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁྲ་རྒྱ་ཡིག་ཁུངས་བཙན་ཞིག་འདུག་པ་དེར་ཡང་དེ་ལྟར་བཀོད་པས་འདི་རང་ཁུངས་དག་གམ་སྙམ། ༢.ཡང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས། སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལོགས་སུ་གངས་རི་ཏི་སེ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བཞེད་པ་ལྟར་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁྲ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་དུ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་བྱང་ངོས་ཀྱི་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལོགས་སུ་མངའ་རིས་སྒར་ཐོག་གི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་གངས་རི་ཏི་སེའི་རི་རྩེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པ་དང། དེའི་འོག་གི་མཆན་དུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅོ་ལྔས་མཐོ་བ་ཡོད་པའི་ཨང་རྟགས་ཀྱང་བྲིས་འདུག། གང་ལྟར་འདིའི་རི་རྒྱུད་ནི་སྟོད་མངའ་རིས་ཁུལ་བཀྲ་ཤིས་སྒང་གི་ཤར་སྨད་ནས་གཞིས་ཀ་རྩེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཤང་རྣམ་གླིང་རྫོང་གི་ཤར་ཕྱོགས་བར་བརྐྱངས་ནས་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།


text: ཟླ་10ཚེས་7ཉིན“བོད་ལྗོངས་སུ་བརྙན་པར་ཉིན་7བླངས་པའི”པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་དེ་ལ་ཐེ་ཝེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་རི་ཀི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཏོ་མུའུ་ཐང་ཆེན་དུ་བྱས་ཤིང་། དུས་ཡུན་ཉིན་10རིང་གི་འགྲེམས་སྟོན་དེར་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་མཚོན་པའི་པར་རིས་30འགྲེམས་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་རེད། ཐེངས་འདིའི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ནི་ལ་ཐེ་ཝེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གན་རྒྱ་བཞག་པའི་བརྙན་པར་ལེན་མཁན་ཡ་ཉི་སི་•ལའེ་ཙན་སི་ཡིས་གཙོ་གཉེར་གནང་བ་རེད། ད་ལོའི་ཟླ་6པར་ཡ་ཉི་སི་གདན་ཞུས་ལྟར་ཨེ་སོ་ནི་ཡ་དང་། ལ་ཐེ་ཝེ་ཡ། ལི་ཐུ་ཝན་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གསར་འགོད་པའི་ཚོགས་པར་ཞུགས་ནས་བོད་ལྗོངས་ལ་འཚམས་འདྲི་གནང་བར་ཕེབས་པ་མ་ཟད། པར་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་ཞིག་པར་ངོས་སུ་བཀོད་པ་རེད། འདི་ནི་ལ་ཐེ་ཝེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་རི་ཀི་གྲོང་རྙིང་གི་ལྟེ་བའི་ཏོ་མུའུ་ཐང་ཆེན་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས“བོད་ལྗོངས་སུ་བརྙན་པར་ཉིན་7བླངས་པའི”པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ལ་ལྟ་བཞིན་ཡོད་པ།