text:
ཆོས་ཉམས་ལེན་སྐབས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ནི། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ལ་རག་ལས་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། ཆོས་རྣམས་དོན་ངོ་མར་གང་འདྲ་སེ་ཡོད་པའམ་གནས་པ་དེ་ནང་བཞིན་དཔྱད་པ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཞིག་ལ་གོ་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་བའི་དཔྱད་པ་བྱེད་ཚུལ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རིགས་པ་བཞི་གསུངས་ཡོད། དེ་དག་ནི་ནང་པའི་ཆོས་སྲོལ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁས་ལེན་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས། “བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ། །བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན།” ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ང་ལ་དད་པ་དང་གུས་པ་ཡོད་པ་སོང་ཙང་། ངས་གང་བཤད་པ་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མེད། ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་གསེར་ཉོ་བ་ནང་བཞིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་སེམས་ནང་དྲན་དགོས།
རིགས་པ་བཞི་ནི།
༡༽ ལྟོས་པའི་རིགས་པ།
༢༽ བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ།
༣༽ ཚད་མའི་རིགས་པ།
༤༽ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བཅས་བཞི་རེད།
དེ་དག་ཀྱང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་་ནང་འགྲེལ་བཤད་གང་འདྲ་གནང་ཡོད་པ་ལ་བལྟ་རྒྱུ་ཡིན།
ལྟོས་པའི་རིགས་པ།
རིགས་པ་དང་པོ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ལུགས་དེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད། འབྲས་བུ་ཞིག་ཡོང་བར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་དགོས། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཁས་ལེན་ཐུབ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་ཞིག་གམ་གོ་རྟོགས་གསལ་པོ་ཞིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ན། ང་ཚོས་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པའམ་ལྟོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དེའི་གཞི་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་ག་རེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་སམ།
ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ནི་གྲུབ་འབྲས་གཞན་དང་ཆ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད། དཔེར་ན། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བམ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་རྟོགས་དེ་གང་ལ་རག་ལས་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རག་ལས་ཡོད། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར། ཤེས་རབ་དེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་མི་ཐུབ། འོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཞི་རྟེན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁྲིམས་རང་སྲུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོའི་སེམས་ལོག་ལམ་དུ་འཁྱམས་འགྲོ་བའི་སྐབས། ང་ཚོའི་དོ་སྣང་ངམ་སེམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་བཅོས་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཤིག་མེད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་ཕལ་ཆེར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་འཕེལ་གཏོང་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་འདོད་ན། ཐོག་མར་ང་ཚོས་ཁྲིམས་རང་སྲུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་ན་ཉུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།
ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་སྐབས་རིགས་པ་དང་པོ་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེབ་བཀླགས་ནས་ཤེས་པ་ནང་བཞིན་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་དེ་དག་འཐོབ་འདོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སོ་སོའི་འདོད་པ་བཞིན་དོན་དངོས་ལ་བསམས་ན། གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་གང་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ལ། ག་རེ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་ཤེས་པའི་སྐབས་དམིགས་ཡུལ་དེ་གང་འདྲ་སེ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་དེ་ཡང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་ང་ཚོས་གཞི་རྩ་ནས་ཡར་འགོ་བཙུགས་ཐུབ་པ་དང་། དེས་ང་ཚོའི་འཚོལ་ཞིབ་དེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ།
རིགས་པ་གཉིས་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཡིན། རང་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མེས་བསྲེགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་ཆུ་མི་བྱེད། འདི་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཁས་ལེན་ནམ་རིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལག་ལེན་བསྟར་ཕྱོགས་ནི། ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྐབས་ཆོས་འདིའམ་དེས་བྱེད་ལས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པའི་བྱམས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་སམ་སེམས་ཚོར་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྐོར་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་རྨོངས་པ་ལྟ་བུ་སྤོང་དགོས་པ་ང་ཚོ་ལ་གདམས་ངག་གནང་ཡོད། དེ་ག་ནང་བཞིན་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་ཐབས་ལམ་ཁ་ཤས་གསུངས་ཡོད། ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཤེས་པ་ལ་དེ་དག་གིས་བྱ་བ་གང་བྱེད་མིན་དང་། དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་གང་ཡིན་པར་བརྟག་དགོས། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཁ་ཤས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཐུབ་པ་དང་ཁ་ཤས་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་གཞན་དག་རྒྱ་སྐྱེད་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་རེད།
དཔེར་ན། བྱམས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་སྒོམ་གྱི་ཐབས་ལམ་བྱེ་བྲག་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེའི་ཐད་ང་ཚོའི་གདེང་ཚོད་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ། ང་ཚོས། “འདི་འགྲིག་པ་ཡིན་ནམ་ནོར་བ་ཡིན་” ཞེས་དཔྱད་པ་བྱས་རྗེས་མྱོང་བ་འཐོབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་དགོས་དོན་ནི། ཐབས་ལམ་དེ་ལ་གདེང་ཚོད་རྙེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དང་དོན་དག་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་གདེང་ཚོད་ཀྱི་བྱེད་ལས་གང་ཡིན་ནམ། དེས་ཉམས་ལེན་ཞིབ་ཚགས་པོ་བྱེད་པའི་ང་ཚོའི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་ང་ཚོར་སོ་སོས་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་བ་དེར་གདེང་ཚོད་མེད་ན། དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རིམ་པ་སོ་སོའི་བྱེད་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་སེམས་བཏད་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད།
དེའི་སྟེང་གང་གིས་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་བའམ་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། ཐབས་ལམ་གང་ཞིག་ལ་གདེང་ཚོད་ཡོད་པ་དེས་བློ་ཐག་མ་ཆོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐབས་ལམ་དེར་གདེང་ཚོད་མེད་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ལ་གདེང་ཚོད་མེད་པ་དེས་བྱ་བ་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོས་གང་སྦྱངས་པ་དང་། ཉམས་ལེན་ཀྱི་རིམ་པ་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེས་ནུས་ཤུགས་སྤེལ་བ། གང་ཞིག་གིས་གནོད་མིན་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནས་ང་ཚོས་གང་བྱེད་བཞིན་པའི་ཐད་དངོས་པའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་འབྱུང་ཐུབ། དཔེར་ན། “ང་ཚོས་བྱམས་པ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་སམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་”ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཞིག་ནི། དེས་ཞི་བདེའི་སེམས་ཤིག་བསྐྲུན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། ང་ཚོས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཐུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབས་བྱེ་བྲག་ཅིག་སྤོང་བར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེས་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀར་དཀའ་ངལ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་སོང་ཙང་ཡིན། ཐ་མག་འཐེན་པ་ལ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་གནོད་གཞི་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ངན་པ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་འདུན་པ་ཡོད་དུས་འདི་ཤེས་དགོས་ཡག་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གལ་ཏེ་ཐ་མག་འཐེན་ན་ང་ཚོའི་གློ་བ་ལ་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ང་ཚོས་བྱེད་ལས་དེ་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། ཐ་མག་འཐེན་རྒྱུ་དེ་སྤོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཤེས་ཐུབ། དེ་ནི་ང་ཚོས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ལག་ལེན་བསྟར་ཚུལ་དེ་ཡིན།
ཚད་མའི་རིགས་པ།
རིགས་པ་གསུམ་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚད་མའི་རིགས་པ་དེ་ཡིན། དེའི་དོན་ནི། གྲུབ་དོན་གང་ཞིག་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའམ་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པའམ་འགལ་བ་མེད་པར་གོ་བ་ཡིན། དང་པོ་ང་ཚོས་གང་སྦྱངས་པ་དེ་ལུང་གི་ཐོག་ནས་འགལ་བ་མེད་པ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་གདམས་པ་དེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་ཤེས་ནུས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། གདུལ་བྱ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ལ་ཆོས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རེར་གསུངས་ཡོད་པས། ཚིག་གི་ངོ་ཐོག་ཙམ་ལ་འགལ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཡོད། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་དེ་གང་ཡིན་ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་སམ། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནང་བརྗོད་དོན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་དངོས་གནས་གསུངས་པ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་བཟང་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་ལ་དེ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གསུངས་ཡོད།
ཚད་མའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཉིས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་རིགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན། དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགལ་བ་འདུག་གམ་མི་འདུག རྒྱུ་མཚན་དང་མཐུན་པ་རེད་འདུག་གམ། དེས་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་སྟོན་གྱི་འདུག་གམ། ཡང་ན་དེ་་རྦད་དེ་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞིག་རེད་ཅེས་དཔྱད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གསུམ་པ་ནི། ཐད་ཀར་གྱི་ངོས་འཛིན་༼མངོན་སུམ་ཚད་མའི་༽ཐོག་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་། ང་ཚོས་དངོས་སུ་སྒོམ་རྒྱག་པའི་སྐབས། ང་ཚོའི་མྱོང་བས་འགལ་འདུ་བཟོ་ཡི་འདུག་གམ་ངེས་བརྟན་བཟོ་ཡི་འདུག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།
ད་ང་ཚོས་རིགས་པ་འདི་ལག་བསྟར་བྱེད་ཚུལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ལ་བལྟས་ན། “བྱམས་པ་སྒོམ་པས་ཁོང་ཁྲོ་ལས་རྒྱལ་བ་” ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་སམ་དཀའ་ངལ་གང་ཞིག་གི་ཁ་གཏད་དུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སློབ་སྟོན་ཞིག་ང་ཚོར་འཐོབ་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཐོག་མར་ང་ཚོས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མཐུན་གྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད།
དེ་གཏན་ཚིགས་རིགས་པའི་ཐོག་ནས་ཡང་དག་པ་ཞིག་རེད་དམ་ཞེ་ན། རེད། བྱམས་པ་ནི་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཅེས་པའི་འདུན་པ་ཡིན། སོ་སོར་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེས་རང་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། རང་ངོས་ནས་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། མི་འདི་དང་འདིས་ལས་ངན་པ་འདི་འདྲ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁོའམ་མོ་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་སོང་ཙང་རེད། དེར་བརྟེན་མི་དེ་སེམས་དང་སེམས་ཚོར་གྱི་ཐོག་ནས་མི་སྐྱིད་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་མི་དེ་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་ན། ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་རུང་སྐྱིད་པོ་འོང་བར་འདོད་ཅིང་། མི་དེ་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མི་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་མི་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མི་ཟ་བའི་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རེད། རེད་དམ་མ་རེད། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་ལ་ཡང་དག་པ་ཞིག་རེད། གནོད་པ་མང་པོ་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་ཞིག་ལ་རང་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་ཉན་ཞེས་འགོག་ཐབས་བྱེད་འདོད་ན། སོ་སོས་བྱམས་བརྩེ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས། མི་དེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་བྱེད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་དེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ན་གནོད་པ་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ་དེས་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་ཟློག་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདིས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གོ་བ་ཞིག་སྟེར་གྱི་ཡོད།
མཐའ་མར། ང་ཚོས་མངོན་སུམ་ཚད་མའམ་སྒོམ་གྱི་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ང་ཚོས་དེ་ལྟར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པས་དོན་དག་སྒྲུབ་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ལྟ་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་ངས་བྱམས་བརྩེ་སྒོམ་པ་ཡིན་ན། དེས་ཁོང་ཁྲོ་ཉུང་དུ་གཏོང་གི་རེད་དམ་ཞེ་ན། ཏན་ཏན་གཏོང་གི་རེད། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཡིན་མིན་གྱི་ཚོད་ལྟ་གསུམ་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་ཚད་མའི་རིགས་པ་ཇི་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན།
ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ།
རིགས་པ་མཐའ་མ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཁ་ཤས་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དཔེར་ན། མེ་ནི་ཚ་ཞིང་བསྲེག་པ་དང་ཆུ་ནི་བརླན་ཅིང་གཤེར་བ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། འོ་ན་མེ་ཚ་བ་དང་ཆུ་རློན་པ་ག་རེ་བྱས་ནས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་རེད། ནང་ཆོས་ནང་། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་གྱིས་གནད་དོན་གང་ཞིག་བདེན་པ་ཡིན་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ག་རང་རེད། དཔེ་མཚོན་གཞན་ཞིག་བཞག་ན། སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་བདེ་བ་ནི་དགེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ག་རེ་བྱས་ནས་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་བཟོས་བཞག་པ་ཞིག་མིན་པར། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་དངོས་པོ་ཁ་ཤས་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་དེ་དག་མི་ཚེའི་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། སོ་སོ་དེ་དག་ལ་ཡིད་བསུན་པ་དང་སེམས་འཁྲུགས་ནས་བསྡད་པ་ནི་དུས་ཚོད་འཕྲོག་བརླག་རང་རེད།
ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་གཅིག་ནི། དོན་ངོ་མར་འཁོར་བའི་ནང་བདེ་སྡུག་འདྲ་མིན་གྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོང་བའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཙམ་མིན་པར། ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེའི་ནང་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཚོར་སྣང་གང་མྱོང་ཡང་། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱས་ན། ཡིད་བསུན་དང་སེམས་འཁྲུགས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་མེད། རང་ངོས་ནས་འཁོར་བ་ལས་གང་ཞིག་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། བཤད་མི་དགོས་ལྟར། མཚམས་རེ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་གནད་ལ་སྨིན་པོ་ཡོང་བ་དང་སྐབས་རེ་ཡོང་གི་མེད། ཡང་སྐབས་རེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་འདོད་པ་དང་། སྐབས་རེ་བྱེད་མི་འདོད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གནད་འགག་ཆེན་པོ་གང་ཡང་མ་རེད། དངོས་ཡོད་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་ལ་གཞི་འཛིན་ནས་བཞག་དགོས་པ་ལས་སེམས་སྡུག་དང་བསུན་གཙེར་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་འགང་ཆེན་པོ་རེད།
གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ནང་ཆོས་ལ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བཞི་པོ་འདི་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བ་དང་། ང་ཚོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་དེ་དག་ལག་བསྟར་བྱེད་ཚུལ་ཤེས་ཆེད་ང་ཚོའི་ལུས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ལ་བལྟས་ན།
༡༽ ཆགས་བྲལ་འདི་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་གཞི་རྟེན་གང་ལ་བྱས་སམ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ། བདག་གྲུབ་ཚུལ། ལུས་དང་སེམས། བདག་སོགས་ཀྱི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་ཡོད།
༢༽ ང་ཚོའི་ལུས་ལ་ཆགས་བྲལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་བྱེད་ལས་གང་ཡིན་ནམ། དེས་ང་ཚོ་ན་བ་དང་། རྒས་པ། ལུས་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉམས་པའི་སྐབས་སེམས་མི་འཁྲུགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་མི་ཟ་བའི་རོགས་ཕན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
༣༽ དེ་གཏན་ཚིགས་རིགས་པས་གྲུབ་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ལུས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཅིག་མེད་པར་བྱེད་གསུངས། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆགས་པ་ངོས་འཛིན་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་ནས་རྒས་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ང་ཚོས་མྱོང་གི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མྱོང་གི་ཡོད་དེ། ང་ཚོས་ཆགས་བྲལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཚེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་ཉུང་བ་མྱོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།
༤༽ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ན། གལ་ཏེ་ངས་རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱེད་པའི་ཐོག་ལ་སྒོམ་རྒྱག་པ་ཡིན་ན། ངའི་སེམས་ནང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཉིན་རེ་བཞིན་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ཐུབ་བམ། འགྲོ་མི་ཐུབ། འདི་ནི་འཁོར་བ་ཡིན། འཁོར་བའི་ནང་སྐྱིད་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པས་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མཐར་ང་ཚོས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན། སོ་སོ་སྐྱིད་པ་ཞིག་དང་སོ་སོའི་མི་ཚེ་ཡག་ག་ཞིག་ཡོང་ཐུབ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཀྱ་ཀྱོག་གང་ཡང་མེད་པར་ནར་གྱིས་ཡོང་གི་མ་རེད། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན།
ཕྱོགས་བསྡོམས།
ང་ཚོས་རིགས་པ་བཞི་པོ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་ལུས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱེད་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆོས་ལྟ་བུ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཆོག་ལ། དེར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་ཤིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས། “ངས་གང་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་གུས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མི་རུང་བར། གསེར་ཉོ་བའི་སྐབས་ལེགས་ཉེས་དཔྱོད་པ་བཞིན་དུ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་” ཤེས་གསུངས་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། རིགས་པ་བཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། །།


c: text/html

text:
༄༅།། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དང་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་ཐད་ཀྱི་བསམ་གཞིག
སྒྲོལ་མ་ཆོས་མཚོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།1.མེ་ལོང་མའི་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་སྐོར
དེ་ཡང་སྤྱིར་རྩོམ་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་ལ་འགའ་རེས་ལྷ་ཡུལ་ནས་མི་ཡུལ་དུ་དར་བར་འདོད་པ་དང་། ཡང་སྲོག་ཆགས་སོགས་ལ་ལད་མོ་བྱས་ནས་བྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། རྩོམ་རིག་ནི་རོལ་རྩེད་ཙམ་ཡིན་པར་འདོད་པ། བསམ་པའི་བརྩེ་དུང་སྟོན་པའི་དགོས་མཁོ་ལྟར་བྱུང་བར་འདོད་པ་སོགས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་མཁས་པ་སོ་སོར་བཞེད་ཚུལ་དང་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་བྱུང་བར་བཤད་པས། ང་ཚོ་བོད་ལ་མཚོན་ནའང་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་མ་བསྒྱུར་གོང་དུ་སྙན་ངག་གི་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མེད་པ་མ་གཏོགས། སྙན་ངག་མ་བྱུང་བའམ་སྙན་ངག་གཏན་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གམ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་གདོད་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩོམ་རིག་ལ་སྔ་བ་སྙན་ངག་དང་། སྙན་ངག་གི་གདོད་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དམངས་གླུ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་། རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པས་འཛམ་གླིང་མཐོ་སྒང་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་རིགས་འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡ་མཐའ་མི་ཟིན་པའི་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ཉེར་འཚོའི་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་དང་། རིགས་མཐུན་མི་ཡི་འགྲོ་བར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པའི་བརྡ་སྐད་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅིང་། འཚོ་བའི་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་དག་ཕན་ཚུན་བར་སེམས་ཀྱི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་གི་ཚོར་འདུ་མཚོན་པའི་གླུ་དང་བྲོ་གར་སོགས་ཀྱང་གདོད་མའི་དུས་ནས་བྱུང་བར་མི་ཡི་འགྲོ་བའི་ཆགས་རིམ་གྱི་སྤྱི་བབས་སུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་ཡོད་ཚད་ངལ་རྩོལ་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་སྟབས། མིའི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་བྱུང་འཕེལ་གྱི་གོ་རིམ་ཡང་ངལ་རྩོལ་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ངལ་རྩོལ་གྱི་སྐབས་རྣམས་སུ་ལུང་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་གྱི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་འབྱིན་ནས་འགུལ་བསྐྱོད་དོ་མཉམ་པར་བྱེད་པ་དང་ངལ་བ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་བའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བ་ནས་རིམ་གྱིས་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེར་མཚོན་ན་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་པའི་ཨར་པོ་རྒྱག་སྐབས་རྡོག་པའི་འགྲོས་དང་མཉམ་བྱེད་ཀྱི་ཨར་གཞས་དང་། ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གྱང་རྡུང་སྐབས་ཀྱི་ཤོ་ལེ་ཡག་མོ། མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་སྟན་དང་ཕྱིང་བ་འཇོག་པའི་ཚེ་ཀི་ལི་རུ། པང་ལི་རུ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་ན་གཅིག་བརྒྱ་ལོ། ཉིས་བརྒྱ་ཐེ་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་འབྲི་མོ་འཇོ་སྐབས་ཀྱི་ཨ་ཐུས་ཐུས་ལོ་དང་དགོ་དགོའི་བཞོ་དབྱངས། བྱིས་པ་གཉིད་འབེབས་ཀྱི་ཨ་མའི་ལོ་ལོ་སོགས་ངལ་རྩོལ་གྱི་རིགས་རེ་རེར་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུགས་གསལ་བའི་སྙན་པའི་གླུ་རེ་རེ་ཡོད་པ་དང་། གླུ་དེ་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲོས་དང་ལས་ཀའི་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཚིག་འགྲོས་གཉིས་ཧ་ཅང་མཐུན་པོ་ཡིན་པ་འདི་ཁོ་ནས་ཀྱང་རོལ་མོ་དང་སྙན་ངག་ནི་གདོད་མའི་ངལ་རྩོལ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བའི་གནས་ལུགས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ། དེ་བས་བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེར། སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པ་དང་གླུ་ལེན། གོམ་པ་སྤོ་ཤེས་པ་དང་བྲོ་འཁྲབ་ཞེས་གྲགས་པ་དེས་དམངས་ཁྲོད་དུ་གླུ་དང་བྲོ་གར་དར་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་བོ། །
བོད་ཀྱི་དམངས་གླུའི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ནའང་། གླུ་ཤགས་དང་། མགུར་མོ། ལ་གཞས་དང་། རོགས་འཐེན། ཆོས་གླུ་དང་རྫི་གླུ། བསྟོད་གླུ། ཇག་གླུ་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་ཆགས་གླུ། ཨ་མཚར་མཚར་དགུ། ཨ་ཆགས་ཆགས་དགུ་སོགས་གྲངས་དང་རྣམ་པ་མང་བ་དང་།སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་བ། མི་རིགས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་མཚོན་པ། དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བས་འཚོ་བ་དངོས་དང་ཤ་འདྲེས་ལྤགས་འདྲེས་སུ་གྱུར་པའི་དམངས་གླུ་མང་པོ་ཞིག་ཡི་གེ་མེད་པའི་གོང་རོལ་ནས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ལ་ཁ་ནས་ཁར་བརྒྱུད་དེ་འོང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང་། ཟད་མཐའ་མེད་པའི་དམངས་གླུ་དེ་དག་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགའ་སྐྱོ་མཚོན་པའི་སྙན་ངག་དང་། དུས་སྐབས་སོ་སོའི་སྤྱིའི་གནས་བབ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་དར་བའི་རྩོམ་རིག་སྙན་ངག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་བོ། །
དེས་ན་སྙན་ངག་ནི་ཐོག་མ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ཁྱད་པར་ངལ་རྩོལ་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བས། སྔ་དུས་བོད་དུ་སྙན་ངག་ཇི་ལྟར་རྩོམ་ཚུལ་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་དང་། བན་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡང་མེད་ནའང་བོད་དུ་བོད་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་སྙན་ངག་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ། ཕྱིས་སུ་ཡང་དུས་རབས་སོ་སོའི་སྙན་ངག་གི་རྩོམ་རྩལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་མི་འདྲ་བས། བོན་གྱི་དུས་རབས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དུས་རབས་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར་ན། བོན་གྱི་དུས་རབས་ནི་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡན་ཆད་དེ། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་བོན་གྱི་རིག་གནས་དར་ཞིང། སྐབས་དེར་བོན་པོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་རིག་གནས་པ་ཡིན་པས། ལྷ་པ་དང་མོ་པ། གླུ་པ་དང་སྒྲུང་པ། སྨན་པ། རྩིས་པ། ལྷ་གསོལ་འདྲེ་མཆོད། ཚེ་སྒྲུབ་གཡང་འགུགས་སོགས་གསོན་པོའི་སྐུ་རིམ་ཤི་བོའི་ལམ་སྟོན་ཚང་མ་བོན་པོར་བརྟེན་པ་ཡིན་པས།སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་ཞེས་པའི་བཤད་སྒྲོས་དེ་བྱུང་བ་རེད། དུས་དེར་གླུ་གར་ལྡེའུ་དང་སྒྲུང་སོགས་དར་བར་སྣང་ལ། མ་སངས་སྒྲུང་དང་མཆིལ་པའི་སྒྲུང་སོགས་ཡོད་པར་གྲགས་པ་དེ་དག་བོན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་མཚན་གཞི་ཙམ་དང་། དེ་བཞིན་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱལ་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་བའི་བློན་པོ་ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་རྩེས་དང་བློན་མང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཤགས་འདེབས་པའི་གླུ་དང་། དབའ་དབྱི་ཚབ་ཀྱིས་བླངས་པའི་མགུར་སོགས་ཀྱང་དེར་འདུའོ། །
ཡང་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལ་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་ཞལ་གྱི་དྲོད་རླངས་མ་ཡལ་བའི་ལུང་ཟབ་མོ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མེ་ལོང་རྣམ་པ་གསུམ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱི་ལྟར་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་དབྱངས་ཅན་མས་ལྷ་ཚངས་པའི་བུ་མོར་སྤྲུལ་ནས་སྤེལ་བ་སྙན་ངག་ནམ་མཁའ་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པ་རྒྱ་གར་དུ་གྲགས་པ་དང་། ནང་ལྟར་མཉམ་མེད་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མཛེས་པའི་ཕྱིར་དུ་དབྱངས་ཅན་མས་ཐུགས་རྗེ་སྤྱན་རས་འགྲོ་ལ་གཟིགས་པའི་གཤེན་ལྷ་དཀར་པོའི་ཞལ་གྱི་མཆེ་བ་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་བསྟན་ནས་གསུངས་པའི་སྙན་ངག་རིན་ཆེན་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་འབྲིང་བོ་སྟག་གཟིག་ཏུ་གྲགས་པ་དང་། གསང་བ་ལྟར་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་དབྱངས་ཅན་མས་ས་ཏྲིག་ཨེར་སངས་ཀྱི་ལྗགས་མཆིལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་བཤད་པའི་སྙན་ངག་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པ་བོད་ཡུལ་དུ་གྲགས་པ་དང་གསུམ་བྱུང་བར་བཤད་དོ། །
ཕྱིས་སུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་མགོར་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་དེང་སྐབས་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་གསར་བཏོད་མཛད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒྱལ་པོར་ཡིག་ཕུད་དུ་ཕུལ་བའི་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བྱ་དཀའ་བའི་རྒྱན་ཁག་གཉིས་དང་། བློན་པོའི་ང་རྒྱལ་བཅག་པའི་མགུར། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་མགར་སྟོང་བཙན་ལ་བླངས་པའི་མགུར། སྲོང་བཙན་གྱི་སྲིང་མོ་སད་མ་ཀར་གྱི་མགུར་སོགས་དང་དེ་ལས་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་སྐབས་ཀྱི་མགུར་གླུ་ཐར་ཐོར་མང་པོ་དང་། རྗེ་འབངས་ཀྱི་མགུར་སོགས་བརྡ་དང་ཚིག་གི་སྦྱོར་སྟངས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གདོད་མའི་རྣམ་པ་མ་འགྱུར་བར་ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ན་གྲགས་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་རིང་མོ་གླིང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ངམ་དཔའ་བོ་གླིང་གི་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱང་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་གླུ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་གྲུབ་པས་མཚོན་ཁ་བ་གངས་ཅན་པའི་གླུ་དང་སྒྲུང་སོགས་རྩོམ་རིག་སྙན་ཚིག་གང་ཡང་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ལ་ཁུངས་བཅོལ་མི་དགོས་པར་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྩོམ་རྩལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་སོ། །
སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་འདི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཐོག་མར་སྒྱུར་མཁན་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལས་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་དང་། གཞོན་ནུ་མ་བདུན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་རིགས་དུ་མ་གསན་ཅིང་། པཎྜི་ཏ་སངྒ་ཤྲཱི་ལས་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་ཆུང་ངུ་གསུམ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དབྱངས་ཅན་གྱི་མགུལ་རྒྱན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་གསན་ཞིང་། ལྷག་པར་དཎྜིའི་ཚིག་རྒྱན་ལ་མཁས་པར་བསླབས་ཏེ། དེ་དག་གི་བརྗོད་དོན་མ་ལུས་པ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས། མཁས་པ་འཇུག་པའི་སྒོར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་རིག་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་བླ་ན་མེད་པ་ཕྱེས་པ་རེད། བསྒྲུབས་པའི་སྙན་ངག་དངོས་ལ་ཡང་སྐྱེས་རབས་ལ་རྒྱུད་སྦྱར་བ་དང་། ཟློས་གར་ལ་གཞི་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསྟན་བཅོས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་གྲགས་པ། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དབྱངས་ཅན་གྱི་ངག་འཇུག་པ། སྣང་བའི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་། གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་གསུམ་ལེགས་པར་ཐོས་ལ། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཕྲེང་བ། སྙན་ངག་གི་གཙུག་ལག་ལྟར་བཤད་ཤེས་པ་དང་། འདི་དག་འཆད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་། ཁོ་བོས་བྱས་པའི་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། མཁས་འཇུག་ལས། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་སྲས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཆོད་བྱེད་ཅིང་། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྙན་ངག་མཁན་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག །ཅེས་པའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་ནས། སྙན་ངག་གི་ཚིག་སྦྱོར་སྤེལ་ཚུལ་རིགས་གྲོལ་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང་། སྒེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དཔེར་བརྗོད། ཕན་ཚུན་འགལ་མི་འགལ་གྱི་དམིགས་བསལ་སོགས་ཧ་ཅང་ཞིབ་མོ་རྩ་བ་རང་ལས་བསྟན་ཡོད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་ཆོས་རྗེ་ས་སྐྱ་པས་སྲོལ་ལེགས་པར་བཏོད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ཕལ་མོ་ཆེ་བསྒྱུར་བ་དང་། བཤད་པའི་རྒྱུན་ཆེས་ཆེར་དར་བར་མཛད་པ་པོ་ནི་ཤོང་དཔང་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཡིན་པས་ཤོང་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་ལྟར་བལ་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ། པཎྜི་ཏ་ས་དབང་བཟང་པོའི་དྲུང་དུ་སྒྲ་སྙན་ངག་སྡེབ་སྦྱོར་ཟློས་གར་མངོན་བརྗོད་ལ་བྱང་བར་མཛད་ནས་ས་སྐྱར་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་བྱོན་པས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཏེ། ངེད་ཀྱི་ཆོས་རྗེ་པ་བྱང་ཕྱོགས་སྤྲུལ་པའི་སྡེར་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུ་བའི་ཚེ། ཐ་མའི་གསུང་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ལ། ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་མཆོག་ཏུ་དར་བར་བྱས། བརྒལ་བརྟག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྲོལ་བཟང་པོ་བཏོད། ཐ་སྙད་རིག་གནས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡང་ལག་རྗེས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་སེམས་ལ་འཁྲེང་བ་ཆེར་མེད། འོན་ཀྱང་འཕགས་པ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་། རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་མ་འགྱུར་བ་དང་། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྲེང་འཛིན་གྱི་ཚིགས་བཅད་བཞིན་མ་འགྱུར་བ་གསུམ་ཙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་འགྱུར་གཉིས་སྔར་མ་བྱུང་བས་ད་ཁྱེད་ཀྱིས་གྱིས་ཤིག དེའི་གྲོགས་དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོས་ཀྱང་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་དགྱེས་བཞིན་བཀའ་སྩལ་བས། ས་སྐྱར་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་ཤོང་འགྱུར་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་ལེགས་པ་རང་དུ་མཛད་པ་འདི་མཛད། སླར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱོན་ནས་མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ལ་མཆོད་པ་དང་བསྐོར་བ་མཛད། པཎྜི་ཏ་ལཀྵྨི་ཀ་ར་སྤྱན་དྲངས་ནས། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར། སྙན་ངག་མེ་ལོང་སོགས་སྔོན་མ་འགྱུར་བ་བསྒྱུར་ནས། སྒྲ་སྙན་ངག་གི་བཤད་རྒྱུན་སྤེལ་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབོན་པོ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བླ་མར་བཀུར་བའི་ཤོང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གསན་ཅིང་། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དང་། སྙེ་ཐང་བློ་བརྟན་བཞི་པ། ཞྭ་ལུ་ལོ་ཆེན། སི་ཏུ་རྷརྨཱ་ཀ་ར་བཅས་ཀྱིས་འགྱུར་བཅོས་ལེགས་པར་མཛད་དེ་འཆད་ཉན་གྱི་ལམ་ནས་དར་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དོ། །
3.མེ་ལོང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར།
དེ་ལྟ་བུའི་སྙན་ངག་གི་གཞུང་འདི་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་སྐུ་རིང་ལ་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་དུ། ལོ་ངོ་བདུན་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ཁྱབ་གདལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་བྱུང་སྟེ། འཆད་ཉན་དང་ཞིབ་འཇུག ལག་ལེན་དང་བརྡར་ཤ་བཅད་པའི་གོ་རིམ་ནང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་གནས་བབ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྙན་ངག་གི་སྤྱི་མཐུན་ལུགས་སུ་ཐུན་མོང་དུ་བཀོད་ཆོག་པའི་རྒྱན་རྣམས་བོད་པའི་སྙན་ངག་ཁྲོད་དུ་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ཤིང་། ལེའུ་དང་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་དང་། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་རྣམ་གཞག སྡེབ་སྦྱོར་ལྕི་ཡང་གི་པྲསྟཱ་ར། ངལ་གསོའི་སྡོད་མཚམས། སྦྱར་རྒྱན་ཕལ་ཆེར་དང་སྒྲ་རྒྱན་གྱི་བྱ་དཀའ་ལ་སོགས་པ་བོད་དུ་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་དཀའ་བ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡ་དང་ཡི་གེའི་གཤིས་དང་ནུས་པ་ལ་བསྟུན་ནས། མཁས་པ་རང་རང་གི་རྩོམ་གཤིས་དང་མོས་པ་བཞིན། བྱ་དཀའ་བ་དང་བྱ་སླ་བ། ཁ་དམ་པ་དང་ཁ་ལྷོད་པ། སྙན་པ་དང་མཛེས་པ། སྲོལ་རྒྱུན་གླུ་རྟ་དང་མགུར་རྟ་སོགས་ལ་སྦྱར་བའི་རྩོམ་གཤིས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐོན་ཡོད།
སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་བོད་དུ་བསྒྱུར་པ་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གོང་འཕེལ་ཐད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་རམ་འདེགས་བྱས་ཡོད་པས། མཁས་པ་སོ་སོས་མཛད་པའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་དག་གི་ནང་དུ་མེ་ལོང་མ་ལས་འཕོས་པའི་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཡོད་སྟབས་མེ་ལོང་མ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕལ་མོ་ཆེའི་རྨང་རྡོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་ན་ཡང་། ད་ལྟའི་བློ་ཆུང་ཨ་གསར་ཅན་འགའ་རེའི་ཁྲོད་དུ་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པས་བོད་རང་ལ་སྙན་ངག་གི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་སུ་བརྩི་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དང་། སྙན་གཞུང་འདི་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟའི་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་ལ་ནུས་པ་འདོན་མི་ནུས་པར་འདོད་པ་སོགས་ཡབ་མེས་ཤུལ་བཞག་ལ་མཆིལ་ཞགས་འཕེན་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཀླད་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་དང་། དེང་རབས་སྙན་ངག་དང་། རང་མོས་སྙན་ངག །བཅད་གསར་སོགས་རང་སྣང་གང་ཤར་ཙམ་མ་གཏོགས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་ཁུངས་བཅོལ་ས་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ལུས་རྒྱན་སྐྱོན་སེལ་དང་། ཐུན་མོང་ཐུན་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཀུན་འཐུས་ཚང་བ་དང་། ལུང་རིགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད་པ། འཕེལ་རྒྱས་དང་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐུབ་པ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་དང་། རྩོམ་རིག་རྒྱ་བསྐྱེད་དུ་གཏོང་བ་ལ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སོགས་དགེ་མཚན་དང་ཕན་ཡོན་བླ་ན་མཐོ།
དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ལ་སྦྱངས་པ་བྱས་ན་སྨྲ་བ་ངག་ལ་དབང་འབྱོར་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཁྲོད་དུ་རིག་གནས་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཆད་པ་དང་། རྩོམ་པ་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་རྩོད་པ་དང་ཤགས་འགྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཡང་གྲོགས་ཕན་ཚུན་འབེལ་གཏམ་གྱི་གླེང་མོལ་བྱེད་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་། རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་དང་། ཚིག་དོན་གྱི་ཆ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་འབྲེལ་ཆགས་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་ཀུ་རེའམ་བཞད་གད་ཀྱི་གཏམ་དང་འབྲེལ་ཚེ། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དགོད་འཆོར་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་སྡིག་པའི་ཚིག་གམ་མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་དང་འབྲེལ་ཚེ། གླེང་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ཡིད་སྤ་བཀོང་བར་བྱེད་པ། མྱ་ངན་གྱི་གཏམ་དང་འབྲེལ་ཚེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ། གཞན་ཡིད་དགའ་བའི་གཏམ་དང་འབྲེལ་ཚེ། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་འཛུམ་དམུལ་བར་བྱེད་པ་སོགས་ནི་སྙན་ངག་གི་དོན་རྟོགས་ཤིང་། ཚིག་སྦྱོར་ལ་མཁས་པར་གོམས་པ་འདི་ཁོ་ནར་རག་ལས་སོ། །
མདོར་ན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་འདི་ལ་སྦྱངས་པ་གནད་སྨིན་བགྱིས་ཏེ། རང་གི་མེས་པོ་ཚོས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་དུ་བླངས། ངལ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཐོད་དུ་བསུས་ཏེ། ཚེ་སྲོག་དང་རྔུལ་ཆུས་བསྐྲུན་པའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་བདག་སྐྱོང་དང་དར་སྤེལ། རྒྱུན་འཛིན་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དོན་པོའོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས།
《རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992.6
《ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1999.9
《དཔྱད་རྩོམ་འདེམས་བསྒྲིགས》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995.5
《མེ་ལོང་མའི་རྩ་འགྲེལ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016.12
《སྙན་ངག་གི་རྣམ་དཔྱད》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990.8

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1.ཐེག་པ་རིམ་དགུ།
རྙིང་མ་པའི་ལུགས་ལ་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས། རལ་རྒྱལ། བྱང་སེམས་ཏེ་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་གསུམ། ཀྲི་ཡ། ཨུ་པ། ཡོ་ག་སྟེ་ལོངས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཕྱིའི་ཐེག་པ་གསུམ། བསྐྱེད་པ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག ལུང་ཨ་ནུ་ཡོ་ག རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་སྟེ་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་གསུངས་པའི་ནང་གི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་གསུམ་བཅས་དགུའོ།། ཡང་ཕྱིའི་རྒྱུད་སྡེ་དང་ནང་གི་རྒྱུད་སྡེ་གཉིས་ལས། ཕྱི་ཀྲི་ཡ﹙བྱ་རྒྱུད﹚རྣམས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། ཨུ་པ་﹙སྤྱོད་རྒྱུད﹚དང་། ཡོ་ག﹙རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད﹚རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་གསུངས། ནང་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་ཆོས་འབྱུང་ཡངས་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གསུངས་པར་བཤད། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ནི་གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བཞེངས་ནས་དག་ས་ལ་གནས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བར་དུས་བཞིར་དུས་མེད་དུ་གསུངས་པར་བཤད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་ཚད་བཟུང་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལས་ཉུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་འཛམ་གླིང་འདིར་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་དང་ཤྲི་སེདྷ། ཛྙཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བཱི་མ་ལ། པདྨ་ཀ་ར་སོགས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་རིག་པ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་པར་བཤད།
༢.རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ།
རྫོགས་ཆེན་ཞེས་པའི་རྫོགས་པ་དེ་གང་ཞིག་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ད་ལྟའི་རིག་པ་﹙རིག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་དོན﹚འདིའི་ནང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་རྫོགས་ཆེན་ཟེར། དེ་ནི་རྫོགས་ཆེན་པའི་ཚིག་དོན་ཡིན། “འཁྲུལ་སྣང་གི་དབང་གིས་སོ་སོ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཕྱིར་ཕར་ལྟ་དུས་བདེན་པ་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དོན་ལ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ནས་གཡོ་འགུལ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་རྫོགས་པ་ཟེར། སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ་གསུམ་ལ་ཚར་ཤར་ཡོང་གི་རེད་ཟེར། དེ་ཤར་ཡོང་བས་ན་ཆེན་པོ་ཟེར།”ཞེས་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པས་གོ་བདེ་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
འདིར་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ཞེས་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད། འདིར་གོང་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་བསྐྱར་བཤད་ན། ང་རང་ཚོར་འཆར་སྣང་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་ཚང་མས་འཁྲུལ་སྣང་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་འདོད། འཁྲུལ་སྣང་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས་ཕར་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་པར་བལྟས་པ་ཡིན་ན་བདེན་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་མོད། དོན་དངོས་སུ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་པ་ཞིག་མེད་བཞེད། དེར་བརྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དེའི་ཐོག་ནས་གཡོ་འགུལ་མེད། ངོ་བོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་རང་ཡིན། རྣམ་འགྱུར་དེ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་འཆར་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོས་ངོ་བོ་དེ་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་པར་དེའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་བདེན་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཆོས་སྐུ་དང་། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་སྣེ་ཁ་གསུམ་ལ་འཆར་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས་རྫོགས་པ་དང་ཆེན་པོ་སྟེ་རྫོགས་ཆེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དབྱེ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་སོགས་གསུམ་ཡོད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། རིག་འཛིན་ཚེ་རིང་།


text:
སྐབས་པའི་འདིའི་ཁྲེན་ཏེའི་པོ་ཏ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་དག་ནི། ད་ལྟའི་ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་ཁྲིན་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེ་འདབས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་ཆིན་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་སྤྱི་ལོ་1748---1752ལོའི་བར་དུ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ལྷ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེ་གྲས་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་བཞེངས་པར་བཤད་དེ། གོང་མ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གསུམ་པར་ནང་ལོགས་ནས་ལྟ་དཔྱད་མཁས་པ་དང་རི་མོ་བ་གྲགས་ཅན་བཅས་ཆེད་མངག་ཀྱིས་འདྲ་བཤུས་བླངས་པ་བཞིན། ལྷ་ལྡན་གྱི་པོ་ཏ་ལར་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁྲེན་ཏེ་པོ་ཏ་ལ་དང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་ཕུའུ་ཉིན་ཟི་གཙུག་ལག་ཁང་། གཙང་བཀྲས་ལྷུན་ལ་དཔེ་བགྱིས་ཏེ་ཁྲེན་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་བཞེངས། ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་དཔེ་བགྱིས་ཏེ་པེ་ཅིན་ནུབ་ཕྱོགས་ཤང་ཧྲན་ཇོ་བོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་བཅས་ཡིན་ལ། དོན་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རྡོ་རིང་དུ་ད་ལྟའང་གསལ་བ་བར་སྟེ“……ལྕགས་ཡོས་ལོར་ཚད་འབྱོལ་ཕོ་བྲང་གི་བྱང་རི་ལ་པོ་ཏ་ལ་ཡི་གཞུང་བསྟན་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ནས་དགེ་བར་སྨོན་པ་ནི། ཐོར་ཀོད་རྣམས་གུས་འདུད་བྱས་པའི་རྐྱེན་ཡིན། ད་ལམ་པོ་ཏ་ལ་ཡི་གཞུང་བསྟན་ལྷ་ཁང་གི་གཡོན་གྱི་སྒང་རྒྱུད་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་ནི་ཆེད་དུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་ཕེབས་པ་ལ་བླ་མ་རང་གི་བཞུགས་གནས་ལྷ་ཁང་དང་འདྲ་བར་བཞེངས་ནས་ཐུགས་དམ་གྱི་གནས་སུ་བསྔན་(རྟེན་)འདི་ཡང་ཤྭི་ཙུ་སྣང་བྱེད་ཧང་ཏིའི་དུས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་བྱང་གི་ལྷ་ཁང་སེར་པོ་བཞེངས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་གདན་དྲངས་པའི་སྲོལ་ལ་གུས་པས་གཞུག་པ་ཡིན།”ཞེས་དང་། ཡང་། “……སྔོན་ཆད་པོ་ཏ་ལ་བཞེངས་པས། །བཀྲས་ལྷུན་ངེས་པར་བཞེངས་པར་རིགས། གནས་གསར་ལས་མགོ་བརྩམ་པས་ནས། མྱུར་བར་འབད་མེད་ངང་གིས་བསྒྲུབས། འདུ་ཁང་གཟིམ་ཁང་བཀོད་པ་ཡང་། །གཙང་གི་ལྷ་ཁང་དབྱིབས་མཚུངས་བྱས།།……”ཞེས་ཁྲེན་ཏེའི་རྡོ་རིང་དུ་གསལ་བ་དང་། དེ་མཚུངས་སུ། ཤང་ཧྲན་རྡོ་རིང་ལས། “……ཇོ་བོའི་ལྷ་ཁང་འདི་ནི་དབུས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང་འདྲ་བར་བཞེངས་པ་ཡིན། དབུས་ཟེར་བ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ཟེར་བ་ཡིན། མི་ཕལ་ཆེར་མདུན་གྱི་གཙང་ཟེར་གྱིན་འདུག། པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནིའི་བཞུགས་གནས་ནི་གཙང་ངོ་ཐོག་ཡིན། གཙང་ཟེར་བ་འདི་ནི་དག་པའི་གཙང་ཡིན་ནོ།།”ཞེས་གསལ་བ་ནང་ལྟར་ཡིན་པས་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཞི་བྱས་པས་ན་དེ་དང་དེར་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྟེན་གསུམ་རིག་དངོས་མང་དུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
དེ་ལྟར་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགོན་སྡེ་དང་གནའ་ཤུལ། རི་ཆུ། ནང་ལོགས་ཀྱི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཆེན་བཅས་མང་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་འདིར་བཀོད་ནི་ཀུ་ཤའི་རྩེས་བླངས་པའི་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ལས་མེད་པ་སྨོས་ཅི། ཐ་ན་ཞལ་ཐང་གི་ངོས་སུ་གསལ་བའི་སྲོང་བཙན་འཁྲུངས་ཡུལ་རྒྱ་མཁྲི་སྒང་དང་། མུ་ལི་སྟེང་དགོན། མདོ་སྨད་ཀྱི་རྫོང་ཆེན་བཞི་ཆ་ཚང་། ཤིས་ཚང་དགོན་གསར། ཁྱ་དགེ་དགོན། འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མ་དགོན་འབྲུག་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་། ལྷ་མོ་བླ་མཚོ། རྨ་ལྷོ་སོག་རྫོང་གི་ལྷ་མོ་བླ་མཚོ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ། གནས་ཆེན་ཙ་རི་ཏྲ། མི་ཉག་གངས་དཀར། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། གངས་དཀར་ཤ་མེད། མཚོ་སྐྱ་རེངས་དང་མཚོ་སྔོ་རེངས། བློན་པོ་གསེར་ཆེན། བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས། ཨ་མྱེས་བྱ་ཁྱུང་། གསེར་བྲིས་ཀྱི་ཚངས་པ་དུང་ཐོད། དཔལ་མགོན་བྲམ་གཟུགས་ཐིམ་ས་ཁའུ་བྲག་རྫོང་། མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན་གཏན་བཞུགས་མཛད་གནས། བུ་ཆུང་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་། རྟག་བརྟན་འབུམ་པ། ཡར་ཀླུང་ཤེལ་གྱི་བྲག་ཕུག གཞིས་ཀ་སྣེ་གདོང་རྩེའི་གྲྭ་ཚང་། ཡར་ཀླུང་གི་བེེ་རོའི་སྒྲུབ་ཕུག དཀར་མཛེས་ལྷ་སྒང་དགོན། གསེར་ཐང་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ཆོས་གླིང་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ནའང་རེ་ཞིག་དུས་ཀྱིས་གཏུགས་ཏེ་འབྲི་ལོང་མ་བྱུང་བས་བསྐྱུར་དགོས་བྱུང་། དེ་བས་རྗེས་སུ་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ།
《ཀུན་འདུས་ཞལ་ཐང་》གསར་བཞེང་ཁང་གི་དོན་གཉེར་དབུ་བཞུགས་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལན་མ་བཟློག་ཙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས་ཚད་སྣ་ཟིན་སྤུ་ཟིན་དུ་བཀོད་ཀྱང་། མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་གིས་བསླད་པའང་འབྱུང་ངེས་ན། ཁ་བསྐང་དགོས་རིགས་དང་འཆོས་དགོས་ཀྱི་གནད་ལ་མཁྱེན་དཔྱོད་ཡངས་པ་ཚོས་ཐུགས་རྗེས་སྐྱོང་གནང་ཡོད་པ་སྙིམ་པ་སྙིང་གར་ཟུམ་སྟེ་ཞུའོ། །


text:
དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐོག་བཀའ་སློབ་མང་ཙམ་དང་། དེ་གཉིས་ཐུན་མོང་དུ་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་གསུང་རོགས་གནང་།
འབུམ་རམས་པ་བྷར་ཛིན། ༸གོང་ས་མཆོག་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ནང་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་དང་ཚན་རིག་མཁས་དབང་དབར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་བར་གཙོ་བོ་དམིགས་ཡུལ་གསུམ་གྱི་ཐོག་དོ་ནན་གནང་བཞིན་མཆིས། དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་གོང་འཕེལ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཞིག་ཡོད་དམ། འདི་གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཞིག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་གཙོ་བོ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་གཟའ་སྐར་གྲུབ་རྫས་དཔྱད་རིག་གི་སྐོར་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་དང་རྡུལ་རྫས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྡུལ་གྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། ཀླད་པས་བྱ་བ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་གྱི་དབང་རྩའི་ཚན་རིག་བཅས་ཡིན། བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་དེ་དག་ཡིན།
ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་ཐག་གཅོད་གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ཡིན། ཚན་རིག་ནང་། རྡུལ་དང་ནུས་པ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གིས་རྡུལ་དང་ནུས་པ་ནི་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་ལས། གསར་སྐྲུན་མི་ཐུབ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཀྱང་གཏོང་མི་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པས་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ཅིང་རྩ་འཛིན་དེ་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ལག་བསྟར་བྱེད། ནང་ཆོས་ནང་ “སེམས་” ནི་རིག་ཚོར་ཅན་དང་རིག་ཚོར་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་ལྟར་ཡང་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གོ་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་ལས། གསར་སྐྲུན་མི་ཐུབ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཀྱང་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་འདོད། དེས་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞེས་པ་ཡང་ད་ཡོད་ཀྱི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ལུས་རྟེན་གཞན་ཞིག་གི་ངོ་བོར་གནས་ཡོད།
རྡུལ་གྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཆོས་གང་ཞིག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོའི་ལས་འགན་ལ་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ལྟ་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས། འོད་ནི་རྡུལ་རྫས་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ལྟ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས། དེ་ནི་ནུས་པ་ཡིན། ཆོས་གང་ཞིག་ལ་འོད་དེ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་དང་། དམིགས་བསལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་རྣམ་རྟོག་གི་སྒྲོམ་གཞི་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མིན་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེ་བས་ན། ཆོས་རྣམས་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད།
ནང་ཆོས་ནས་ཀྱང་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་རྣམས་གནས་པ་དེ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་པ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་དེའི་རྣམ་རྟོག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད། དཔེར་ན། གནས་སྟངས་གང་ཞིག་ཁྲོད་ཧ་ཅང་མི་སྡུག་པའི་དཀའ་ངལ་ལམ་ཡང་ན་སེལ་རུང་བ་གང་ཡིན་ཀྱང་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གང་ཟག་ལ་རག་ལུས་ཡོད། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ལ། “དེ་ནི་མི་སྲིད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དང་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ།” ཅེས་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ཡོད་ན། དེར་དངོས་གནས་སེལ་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་སེམས་ནང་། “དེ་ནི་དཀའ་རྙོག་ཅན་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཇུག་ན་སེལ་ཐབས་ཡོད།” ཅེས་པའི་བསམ་བློའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མི་དེར་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ཐད་བློ་ཁ་ཡངས་པ་ཡོང་གི་ཡོད། མི་ཞིག་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་མི་གཞན་ཞིག་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་ཡིན། དེ་ནི་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་པ་དང་། ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ལ་གཞིགས་ན་དེ་ནི་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མེད། དེས་ན། ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལྟར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་པ་གཅིག་མཚུངས་སུ་མཇུག་སྡོམ་བརྒྱབ་ཡོད།
དེ་ག་ནང་བཞིན་དབང་རྩའི་ནད་རིགས་ཀྱི་སྨན་པ་དང་ནང་པའི་མཁས་དབང་གཉིས་ཀས་ཆོས་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བར་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། དབང་རྩའི་ནད་རིགས་ཀྱི་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་གང་ཡིན་སྐོར་ལ་ཀླད་པའི་ནང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་སྐབས། ཀླད་པའི་ནང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་ལོགས་སུ་མེད་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། ཀློག་ཀླད་ཀྱི་ངོས་སུ་ཤར་བ་ལྟར་མཐེབ་སྣོན་ཞིག་གནོན་གཙིར་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་བཞིན། ལག་པས་འདི་བྱེད་པ་དང་། རྐང་པས་དེ་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས། མིག་དང་། རྣ་བ་སོཌ་ནས་གནས་ཚུལ་ལེན་མཁན་གྱི་ “བདག་” ཅེས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཀླད་པའི་ནང་སྡོད་མཁན་གང་ཡང་མེད། ཐག་གཅོད་ནི་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བའི་དབང་རྩའི་གཡོ་འགུལ་གྱི་མ་ལག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་བྱུང་བ་དང་རྫས་དང་གློག་གི་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེ་དག་མཉམ་དུ་ཐག་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་སྐྲུན་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་འདི་རེད་ཅེས་ངོ་བོ་ལོཌ་སུ་ཡོང་གི་མེད། ནང་ཆོས་ཀྱིས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ། ང་ཚོའི་སེམས་ནང་སྡོད་མཁན་བདག་ཅེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པོ་རྟག་པ་དང་རྡོག་རྡོག་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་མེད་ཅེས་ནན་བཤད་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ང་ཚོས། “ངས་འདི་མྱོང་གི་འདུག །ངས་དེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།” ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་ཆ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོང་གི་ཡོད། ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་དེའི་ཐོག་ནས་ལྟ་ཚུལ་ཧ་ཅང་འདྲ་པོ་ཡོད།
དྲི་བ་། དུས་ཚོད་གང་རེད་དམ། སློབ་ཕྲུག་ཅིག་གི་ངོས་ནས། ང་ཚོས་གཏམ་བཤད་ལ་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་སླེབས་དགོས་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་ངམ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཤིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མི་ཚེ་ལྷོད་ཡངས་དང་སྟབས་བདེ་རུ་བཟོ་ཕྱིར་ང་ཚོས་དུས་ཚོད་ཇི་ལྟར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་བམ།
འབུམ་རམས་པ་བྷར་ཛིན། ནང་ཆོས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ནི། “འགྱུར་ལྡོག་གི་ཚད་མཇལ་བྱེད་” ཅིག་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད། ང་ཚོས་གཟའ་སྐར་གྱི་གཡོ་འགུལ་ནམ་ཉི་མའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་འགྱུར་ལྡོག་ཚད་མཇལ་བ་དང་། སློབ་ཐུན་གཅིག་གི་ནང་ང་ཚོས་གཏམ་བཤད་ཐེངས་ག་ཚོད་ལ་བཅར་དགོས་མིན་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཚད་མཇལ་ཐུབ། ང་ཚོས་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་བཅར་ཟིན། ད་དུང་གཉིས་ལྷག་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་གཟུཌ་པོའི་འཁོར་རྒྱུན་ཏེ། ཟླ་མཚན་གྱི་འཁོར་རྒྱུན་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཚད་མཇལ་བ་དང་། ཡང་དབུཌ་ག་ཚོད་གཏོང་ལེན་བྱས་པའི་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་འཇལ་ཐུབ། དེ་དག་ནི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ཚད་མཇལ་བའི་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་རེད། དེ་བས་དུས་ཚོད་ནི་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཙམ་ཞིག་རེད།
དུས་ཚོད་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་དེའི་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། དུས་ཚོད་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོའི་བསམ་པར། “ཡིག་ཚད་གཏོང་བར་ཉིན་གཅིག་ལས་ལྷག་མེད་བསམ་གྱི་ཡོད།” གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོས་དུས་ཚོད་ཀྱི་གྲངས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཅིག་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། དུས་ཚོད་འདང་ངེས་མེད་སྟབས་བློ་འཚབ་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། “ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལྷག་ཡོད།” དེ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཡོད་པ་ཚོར་གྱི་ཡོད། སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ལྟ་ཕྱོགས་ལ་རག་ལུས་ཡོད། གལ་ཏེ་དུས་ཚོད་ནི་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་བཙན་གནོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ན། དེས་ང་ཚོ་དབང་འོག་ཏུ་སྡུད་ནས་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཤིག་ཡོང་མི་ཐུབ། གང་ལྟར་ང་ཚོར་དུས་ཚོད་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་ཐོག་གུ་ཡངས་པོར་བལྟས་ན། མི་བདེ་བ་དང་བློ་འཚབ་འབྱུང་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ང་ཚོས་དུས་ཚོད་གནད་ལ་སྨིན་པ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཐུབ།
དྲི་བ། ནང་ཆོས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པར་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ལུགས་གཞན་ནང་ལྟར། བདེན་དཔང་མེད་པའི་དད་པ་དགོས་ངེས་ཐད་གནད་འགག་ཅིག་ཡོད་དམ།
ནང་ཆོས་ལ་དེ་དགོས་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་གཞི་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནང་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོཌ་ཐུབ། གཞི་གང་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཤེས་པའམ་རིག་པ་ལས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ། གལ་ཏེ་དེ་ཤེས་མི་ཐུབ་ན། དེ་གཞི་གྲུབ་མེད། དཔེར་ན། རི་བོང་གི་རྭ་དང་། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ། བྱའི་སོ་སོགས་ལྟ་བུ། ང་ཚོས་མིའི་སོ་བྱའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོས་བྱ་དེ་ལ་མིའི་སོ་ཡོད་པར་བསམ་བློའི་ནང་འཁོར་ཆོག །བྱ་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏཌ་ཀྱི་རི་མོའི་སོ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་བསམས་ནའང་འགྲིགས། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་བྱ་དེའི་ཁའི་ནང་བྱ་སོ་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་ཐུབ། གང་ལགས་ཞེ་ན། བྱ་སོ་གཞི་གྲུབ་མེད། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཤེས་མི་ཐུབ་པས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་རེད།
དེས་གང་གཞི་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཚང་མ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། མིང་སྨྲོས་ན། ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཁྲོད་ཚང་མ་གཏོགས་ཡོད། གསུང་རབ་ནང་ལྟོས་མེད་རང་རྐྱ་བ་ absolute རྣམས་སེམས་དང་བརྡ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་གསུངས་ཡོད། དང་པོ། ངས་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ “absolute” ཞེས་པ་དེ་སྒྱུར་འདོད་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་ནམ་མཁར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལྟར། ང་ཚོ་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་གྱི་འདུག །དེའི་ཚབ་ལ་ངས་ “ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་བདེན་དོན་” the deepest fact about things ༼དོན་དམ་བདེན་པ་༽ ཞེས་སྒྱུར་འདོད་བྱུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་བདེན་དོན་དེ་གཞི་གྲུབ་ཡོད། དེ་ནི་སེམས་དང་། རྟོག་པ། བརྡ་བཅས་ལས་འདས་པ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོའི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་ཚུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན། སྐད་ཡིག་དང་རྟོག་པས་ཆོས་རྣམས་དཀར་ནག་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱིས་ཡང་དག་མ་དག་གི་ཐོག་ནས་གནས་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། མི་བཟང་པོ། མི་ངན་པ། གླེན་པ། རིག་རྩལ་ཕུལ་བྱུང་གི་མི་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ནི་ངོ་ཐོག་བྱས་ན་ཆོས་རྣམས་འགྲེལ་བརྗོད་ལེགས་པ་བྱས་པ་དང་རང་དབང་གྱི་སྡེ་ཚན་དེ་ལྟའི་ནང་གནས་ཡོད། “འདི་མི་ལྐུག་པ་རེད། ཁོས་གང་ཡང་འགྲིགས་པ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ།” ཅེས་པ་དང་། “འདི་མི་ཡག་པོ་རེད།” ཅེས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་མ་དག་གི་སྡེ་ཚན་དུ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ལམ་ནས་རྣམ་རྟོག་གིས་ཡུལ་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡིན། ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གུ་ཡངས་པ་དང་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད། ད་ལྟ་མི་ཞིག་གིས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ་ཀྱང། དེས་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་རུང་དབང་རྟུལ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་གྱི་མེད། དེ་འདྲའི་མི་དེ་རང་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་། རང་གི་ཕ་མ་སོགས་སུ་ཡིན་ཀྱངསྲིད།
དེ་བས་ན། ང་ཚོས་སེམས་དང་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས། ཆོས་རྣམས་རྟོག་པ་དང་སྒྲས་སྟོན་པ་བཞིན་གྲུབ་མེད་པར་གོ་བ་ཡིན། ང་ཚོའི་སེམས་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད།
ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་ང་ཚོས་དེ་དག་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུར་བདེན་དཔང་མེད་པའི་དད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན། ནང་ཆོས་ནས་རྨོངས་དད་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནམ་ཡང་དགོས་འདུན་སྟོན་གྱི་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། “ངས་གང་བཤད་པ་དེ་ང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་ཕྱིར་ཁས་ལེན་མ་བྱོས། ཁྱེད་ཀྱིས་གསེར་ཉོ་བའི་སྐབས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་བཞིན། རང་ངོས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས།” ཞེས་གསུངས། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པ་ཡིན།
གནད་དོན་བྱེ་བྲག་ཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་རིག་པ་ནི་ང་ཚོར་ལམ་སེང་གསལ་པོ་མེད་སྲིད། གང་ལྟར་ཡང་། ང་ཚོས་ཐོག་མར་གོ་རྟོགས་མ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་པ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་ངང་རྒྱུད་རིང་པོས་སློབ་སྦྱོང་དང་བརྟག་དཔྱད་སོགས་བྱེད་པ་བརྒྱུད་སྔོན་མ་ཤེས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཤེས་པར་བྱེད་ཐུབ།།


text:
ཆོས་མེད་སྨྲ་བས་བླ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱས་པ་ཁ་མཆུ་རྒྱབ་དགོས།
མཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༣༠༡༩༩༩༠༥༣༠) ༠༢༢༠༡༣༢༣༡༥དམར་ཤོག་འགོ་རྩམ་ནས་བོད་མི་རིགས་དང་ཡང་དགོས་ནང་ཆོས་སོགས་ལ་རྦད་དེ་རྒྱབ་གཏོད་སྟེ་གཏོར་བཤིག་གི་ལས་འགུལ་རབས་དང་རིམ་པ་རྩོམ་བཞིན་པ་དང་སྤེལ་བཞིན། གནད་དོན་ཆེས་ཤོས་རྒྱ་ནག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ལ་་་་་་་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་སྒྲིགས་འཛུགས་དང་། མི་སྒེར་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐེ་གཏོགས་དང་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་མི་ཆོག། ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བླ་ཆེན་མི་ཆེན་སྐྱ་སེར་གང་རུང་ཞིག་གིས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལ་རྒྱ་ནག་ཁེ་ལན་གཏན་ནས་བྱས་མི་ཆོག་པ་མ་ཟད་དེ་ཚོ་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་རྒྱུ་རྩ་ཁྲིམས་བཟོས་ཡོད། རྒྱ་ངན་ཚོས་ཆོས་མེད་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་དུག་དུ་བརྩི་་བཞིན་པ་མི་འཚམས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་༼ ཀརྨ་པ་་་པཎ་ཆེན་་་་རྭ་སྒྲེང་་་ཧོ་ཐོབ་ཐོབ་་་ཨ་ལགས་་་ ༽ ད་དུང་ཆུང་སྲིད་བགྲང་ཀའི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ངོས་འཛིན་དང་གོ་གནས་སྤྲོད་ཡོད། མུར་མཐུད་ནས་སྤེལ་ན་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་རྩོད་ཡ་ལ་རྡབ་གསིལ་ངན་པའི་རལ་གྲིས་གཙབ་ཉེན་མི་འདུག་གས། བཙན་བྱོལ་ཚོས་བསམ་གཞིགས་ནན་མོ་བྱེད་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་གཡོ་ཟོལ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས། ང་ཚོས་ཁེ་ལན་མེད་པ་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པ་ཁ་མཆུ་རྒྱབ་དགོས། ནམ་ཡང་མི་ལྷོད་པ་སྤོབས་བ་བསྐྱོད་དགོས་སོ།།


text:
སྔོན་གླེང་།
ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་གྲོགས་པོ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་ལྟར། ཕྲན་དགའ་སྣང་ཞིག་གིས་དྲངས་ཏེ་ཕྱིན་པར། ཁོང་གིས་ཤ་ཆང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་སྒུག་འདུག ངེད་གཉིས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ཏུ་འཚོ་བ་རོལ་གྱིན་ཡོད་མོད། ལས་ཀའི་དབང་གིས་ཡུན་རིང་པོར་ཐུག་མ་ཐུབ། ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ཡག་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པས་མི་ཚད་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ན་ཚིམས་པ་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། གྲོང་ཁྱེར་འདི་ན་བོད་མི་བཅུ་གྲངས་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དུང་ཞེན་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་ཡིན། ཡུན་རིང་མ་འཕྲད་པའི་གྲོགས་པོ་སླར་ཡང་མཐོང་བས་དགའ་སྤྲོ་འཕེལ་བར་གྱུར།
ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཤ་ཆང་ལ་རོལ། དེ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་མ་འགོར་བར། ཁོང་གིས་ཕྲན་གྱིས་བྲིས་པའི‘‘སྒྱུ་རྩལ་པ་ཕིས་ཁ་ཟོ་ཡི་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བ’’ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གླེང་སློང་དང་འབྲེལ་ཏེ། ཕིས་ཁ་ཟོ་ཡི་སྐོར་ཤེས་འདོད་ཡོད་སྐོར་བཤད་སོང་། དེ་བས། ཕྲན་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཕིས་ཁ་ཟོ་དང་ཁོང་གི་རི་མོའི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་འགོ་བརྩམས། སྐབས་རེར་ཕྲན་གྱིས་དཔེ་ཆ་གསར་པ་དང་གཏམ་གསར་པ་རེ་བཤད་སྐབས། ཁོང་གིས་ཕྲན་གྱི་ཤེལ་ཕོར་དུ་རྒུན་ཆང་བླུགས་རྗེས། ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ་ཤོར་ཕོར་འཇོག དེ་ནས་ཡིད་སྨོན་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། སྐབས་དེར་ཕྲན་གྱིས་ཀྱང་སྐད་མགོ་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། ཕིས་ཁ་ཟོ་ཡི་སྐོར་བཤད་སྐབས་ཀྱང་སྔར་ལྟར་ཁོང་གིས་ཕྲན་ལ་ཡིད་སྨོན་བྱས་ཤིང་། ཕྲན་གྱིས་ཀྱང་སྐད་མགོ་ཇེ་མཐོར་བཏང་།
ཁོང་གིས་ཕིས་ཁ་ཟོ་དང་ཁོང་གི་རི་མོའི་སྐོར་ཉན་རྗེས། ཧ་ཅང་ཡིད་ཚིམས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ཡང་སྐྱར་ཕྲན་ལ་རྒུན་ཆང་དྲངས། རྒུན་ཆང་འདྲེན་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་ཁོང་ཅུང་ཙམ་ར་བཟི་ཡོད་པ་འདྲ་མོད། ཅི་ཞིག་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས‘‘དེས་ན་ཁ་སྤུ་རིང་ཞིང་སྣེ་མོ་གཉིས་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་བ་དེ་སུ་རེད’’ཟེར། ཕྲན་གྱིས‘‘ཁོང་ནི་ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས’’(Salvador Dali 1904-1989)ཞུ་བ་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་པ་དྷ་ལེའི་སྐོར་ལའང་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བྲི་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བཤད། འདི་ནི་གཟའ་འཁོར་གཅིག་ལྷག་གི་སྔོན་ལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།
ཕྲན་གྱིས་ཕིས་ཁ་ཟོ་དང་ཁོང་གི་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་རྗེས། ཡུ་རོབ་ཀྱི་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་པ་གཞན་ཞིག་གི་སྐོར་ཡང་འབྲི་བཞིན་ཡོད་མོད། ཉིན་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ཕྲན་གྱི་གྲོགས་པོས‘‘ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས’’གླེང་བ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་པ་དྷ་ལེའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ལ་བལྟས་པས། དྷ་ལེས་དང་ཁོང་གི་རི་མོའི་སྐོར་ཅུང་ཙམ་གོ་རིམ་ཡོད་པ་ཞིག་ཤེས་པར་གྱུར། དེ་བས་ཕྲན་གྱིས་འབྲི་འགོ་བཙུགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་དེའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་རེ་ཞིག་འབྲི་མཚམས་བཞག་སྟེ། ཐེངས་འདིར་དྷ་ལེས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་འདོད་སྐྱེས། འོན་ཀྱང་། རྩོམ་ཡིག་འདི་དང་འདིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་རི་མོའི་སྐོར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བཀླགས་ནས་བསལ་གསེད་ཀྱིས་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པ་ལས། གཞན་སྐད་དུ་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བོད་ཡིག་ཏུ་ཇི་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལས་ལ་ཞུགས་ཀྱི་མེད་པས། དེ་དོན་ཐུགས་འཇགས་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གླེང་གི་ཚུལ་དུ་ཚིག་འགའ་ཞུས་པ་ཙམ་མོ།།
གཅིག བྱིས་པའི་ལོ་ཟླ་དང་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ།
སྒྱུ་རྩལ་པ་ཆེན་མོ་ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༤ལོའི་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༡༡ཉིན་སི་པན(Spain)གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཁེལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སི(Figueras)ནས་འཁྲུངས། ‘‘ཟལ་བ་དྷོར’’ (Salvador )ཞེས་པ་ནི་ཁོང་གི་གཅེན་པོའི་མིང་ཡིན་མོད། ཁོང་མ་སྐྱེས་པའི་ཟླ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་གྲོངས་འདུག ཁོང་གི་ཕ་ནི་བཤེར་དཔང་ཞིག་དང་། མ་ནི་ཁྱིམ་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད། དྷ་ལེས་བྱིས་པ་ཡིན་སྐབས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཅེན་པོའི་དུར་སར་ཁྲིད་དེ། ཁོང་ནི་གཅེན་པོའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་གླེང་། ཁོང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་བྱས་མོད། ལྐོག་གྱུར་དང་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ནང་མ་ཡལ་བར་མངོན།
བྱིས་པ་ཐུན་མོང་ལ་ཆུང་དུས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཡོད་པ་ལྟར། ཁོང་ལོ་དྲུག་ཡིན་སྐབས་ཟ་མ་བཟོ་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འདོད་ཡོད་པ་དང་། ལོ་བདུན་ཡིན་སྐབས་ནཱ་པོ་ལོས་ཨོང(Napoléon Bonaparte 1769-1821)ལ་འགྱུར་འདོད་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཡོད་པ་རེད་ཟེར། ཡིན་ནའང་། རི་མོ་ལ་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མ་མཐོང་མོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༠ལོར་ཁོང་གིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས‘‘ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སིའི་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས’’ ( Paysage prés de Figueres)ཞེས་པའི་རི་མོ་བྲིས་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༣ལོར‘‘བེ་ལ་བྷེར་ཐག་ཝང’’(Villabertran)དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༤ལོར‘‘མཚོ་ཆུང་ཞིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཁང་པ’’(Maison près d’un lac)སོགས་བྲིས་ཤིང་། རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་རིག་སྟོབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད། འོན་ཀྱང་ཁོང་སློབ་ཆུང་དུ་ཡོད་སྐབས། སློབ་མ་གཞན་དག་ལྟར་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་པའི་སློབ་མ་ཞིག་མིན་ཟེར། ཐ་ན་རྒྱུགས་མ་འཕྲོད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག
སྤྱི་ལོ་༡༩༡༦ལོར་ཁོང་དམའ་འབྲིང་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། ཁོང་གིས་སི་པན་གྱི་རིག་གནས་དང་མཉམ་དུ་ཧྥ་སྐད་སྦྱང་འགོ་བརྩམས། ལོ་དེའི་དབྱར་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་སུ། ཁོང་ནང་མི་དང་འགྲོགས་ཏེ་གྲོང་རྡལ་ཀ་དྷ་ཀེ་སི( Cadaqués)རུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཡུལ་དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཕ་རྒན་གྱི་གྲོགས་པོ་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཝ་མོང ཕིས་ཞོ(Ramón Pichot1872-1925)ཞུ་བ་ངོ་ཤེས། སྒྱུ་རྩལ་པ་དེ་ནི་སྐབས་དེར་སི་པན་དང་ཕེ་རི་སིར་ཕར་འགྲོ་ཚུང་འོང་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་། ཕིས་ཁ་ཟོ་ཡི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་བྱ་དངོས་མཐའ་དག་གི་མཐོང་སྣང་ཇི་བཞིན་བརྗོད་པའི་ལམ་ནས་འབྲི་བའི་རི་མོའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་སྟེ་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ཞེས་པ་གསར་དུ་ཤེས་ཤིང་། དེའི་བག་ཆགས་ཐེབས་པར་གྱུར།
ཝ་མོང ཕིས་ཞོས་སློབ་སྟོན་བྱས་པ་ལྟར། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དྷ་ལེ་རྐོས་པར(Gravure)སྦྱང་སའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་མངགས་ཤིང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ལོར་ཕ་རྒན་གྱིས་དྷ་ལེས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་སོལ་བའི་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་རང་ཁྱིམ་དུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༩ལོར་ཁོང་གིས་གྲོགས་པོ་སྒྱུ་རྩལ་པ་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རང་གི་སྐྱེས་ཡུལ་ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ‘‘བྷར་སིལ་ལོན’’(Barcelone)གྲོང་ཁྱེར་དུའང་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་འགྲེམས་སྟོན་བྱས། སྐབས་དེའི་ཁོང་གི་རི་མོ་དག་ནི་འཆར་ཡན་རིང་ལུགས་ལྟར་བྲིས་པ་ཡིན་ཞིང་། རི་མོ་ཁག་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་སྣང་ཁག་ཡིན་པ་རེད། བྷར་སིལ་ལོན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་རི་མོར་བྱ་དགའ་ཞིག་ཀྱང་གནང་།
སྤྱི་ལོ་༡༩༡༩ལོར་ཁོང་གིས‘‘ཝ་མོང མང་ཊ་ནེ་སློབ་གྲྭ’’ (Institut Ramon Muntaner )འགྲིམ་བཞིན་ཡོད་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་སློབ་གྲོགས་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རི་མོའི་དུས་དེབ་ཅིག་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། དེའི་སྟེང་དུ་མཁྱེན་པའི་ཀློང་བརྡོལ་བའི་རི་མོ་བ‘‘ཧྥང་སེ་སུ་ཁོ དྷུ གྷོ་ཡ’’ (Francisco de Goya 1746-1828)དང་། ‘‘དྷེས་གྷོ བེལ་ལེ་སུ་ཁེ་ཛུ’’ (Diego Velázquez 1599-1660) ལེའོ་ན་ཌོ དྷ བན་སེ (Leonardo da Vinci 1452-1519) སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤེལ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱི་ཨ་མ་ནུ་སྐྲན་གྱིས་གྲོངས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཡིན། མ་རྒན་གྲོངས་རྗེས་དྷ་ལེས་ཀྱི་ཕ་རྒན་ཨ་མའི་གཅུང་མོར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། དེས་ཁོང་གི་སེམས་ལ་བཟོད་གླགས་མེད་པའི་རྨ་ཁ་བསྐྲུན་པར་བཤད།
གཉིས། མ་དྷུ་ཝས(Madrid)ཀྱི་སློབ་ཆེན་དུ་ཡོད་སྐབས་ཀྱི་འཚོ་བ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༢ལོར་དྷ་ལེས་དམའ་འབྲིང་སློབ་མཐར་ཕྱིན་པས། ལོ་དེར་ཁོང་མ་དྷུ་ཝས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པའི‘‘རྒྱལ་པོ་ཟན ཧྥེ་ཌི་ཎང་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང’’ ( L’Académie royale des beaux-arts Saint-Ferdinand) དུ་ཞུགས་ཏེ་རི་མོ་དང་། འཇིམ་བཟོ། ཚགས་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་སྦྱངས། མི་རིང་བར་སློབ་གླིང་དེ་ནས་སི་པན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་སྙན་གྲགས་འབར་བའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་སྐོར་ཞིག་ལ་འཕྲད་པར་གྱུར་ཅིང་། ‘‘དངོས་ཁམས་དཔྱད་རིག་པ’’ (Métaphysiques )དང‘‘དབྱིབས་གཟུགས་རིང་ལུགས’’( Cubisme )སོགས་ཤེས་འགོ་ཚུགས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༣ལོར་ཁོང་གིས་སློབ་གླིང་དགེ་རྒན་སྐོར་ཞིག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ངོ་རྒོལ་སོགས་བྱས་པར་བརྟེན། ལོ་གཅིག་རིང་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་། སྐབས་དེར་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་འཛུལ་བས། རེ་ཞིག་བཙོན་ཁང་དུ་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཡོད། བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ། ཁོང་གིས་རི་མོ་བ་འཇན ནུས་ནེ་ཛུས(Juan Nuñez )ཀྱི་མདུན་ནས་ཚགས་རྒྱག་སྟངས་སྐོར་སྦྱངས་ཤིང་། ཚགས་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་གདམས་པ་མ་ལུས་པ་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཤེས་པར་གྱུར།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༤ལོར་ཁོང་ཡང་སྐྱར་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་དུ་ཞུགས་ཏེ། རི་མོ་བ་ཝ་ཧྥེལ(Raphaël 1483-1520)དང་། བྷི་ཝོང་ཛེ་ནོ(Bronzino 1503-1572) དྷེས་གྷོ བེ་ལ་སི་ཁུས་ཛུ(Diego Vélasquez 1599-1660)སོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོའི་འབྲི་ཐབས་སྐོར་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་མོད། སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོའི་རྣམ་གཞག་གཏོར་བའི་རི་མོའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་སྟེ‘‘དྷ་དྷ་རིང་ལུགས’’(Dadaïsme)ཀྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་བགྱིས་ཤིང་། རི་མོའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ཁོང་གི་སྙིང་ལ་ཐིམ་ནས་འཕར་ལྡིང་བྱས། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༥ལོར་བྷར་སིལ་ལོན་དུ་ཁོང་གིས‘‘ངའི་ཕ་རྒན་གྱི་འདྲ་རིས’’ (Portrait de mon père )དང་། ཁོང་གི་སྲིང་ཆུང་མའི་འདྲ་རིས་ཏེ‘‘སྒེའུ་ཁུང་གམ་གྱི་གཞོན་ནུ་མ’’(Jeune fille à la fenêtre)གཉིས་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པར་བརྟེན། ཁོང་གི་རི་མོར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་མེད་པ་ནས་ཡོད་པར་གྱུར།
གསུམ། དྷ་ལེས་དང་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༦ལོར་དྷ་ལེས་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་ནས་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་སྔོན་ཙམ་དུ། སློབ་གྲྭ་དེའི་འགན་འཛིན་གྱིས་ཁོང་ལ་ཁྲིམས་འགལ་ཟིང་སློང་ཞིག་གི་ནག་ཉེས་གཡོགས་ཏེ་ཕྱིར་འབུད་བྱས། ལོ་དེར་དྷ་ལེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཨ་ནེ་དང་སྲིང་ཆུང་མ་གཉིས་དང་ལྷན་དུ་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕེ་རེ་སིར་ཕྱིན་ཏེ། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ཁང‘‘བག་ཟིལ’’(Versailles )དང་། ‘‘གྷི་ཝེ་བན་འགྲེམས་སྟོན་ཁང’’(Musée Grévin) ‘‘ལོ་བུ་ཝུ་འགྲེམས་སྟོན’’(Musée de Louvre) སོགས་སུ་ལྟ་སྐོར་བྱས་ཤིང་། དྷ་ལེས་ཀྱི་སེམས་ན་གུས་བརྩི་བླ་མེད་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཆེན་མོ་ཕིས་ཁ་ཟོ་དང་མཇལ་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཕིས་ཁ་ཟོ་ཡིས་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་པ་རྗོན མེ་ཝོ(Joan Miró 1893-1983)བརྒྱུད་དེ་དྷ་ལེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་ཐོས་མྱོང་བས། ཁོང་གིས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་དྷ་ལེས་སྣེ་ལེན་བགྱིས་ཤིང་། དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕིས་ཁ་ཟོ་ལ་རི་མོ‘‘ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སིའི་བུ་མོ’’ (La Fille de Figueras) ཞེས་པ་སྤྱན་འབུལ་ཞུས། དེ་ལྟར་དྷ་ལེས་ཕེ་རེ་སིར་འགྲུལ་བཞུད་ཐེངས་གཅིག་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས། ཁོང་ལ་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་འགོ་ཚུགས།
ཁོང་ཕེ་རེ་སི་ནས་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་རྗེས། དམིགས་པ་ཡོད་ཚད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་ལ་གཞོལ། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༧ནས་༡༩༢༨ལོའི་བར་ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་དུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཤིང་། རི་མོ་སྐོར་ཞིག་ལ་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཙམ་ཐེབས་པའི་རྣམ་པ་མངོན། འོན་ཀྱང་། རི་མོ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི ‘‘འཆར་སྣང་སྲོལ་ལུགས’’ (Impressionnisme ) དང་། མ་འོངས་གསར་བཏོད་རིང་ལུགས ’’ (Futurisme ) ‘‘དབྱིབས་གཟུགས་རིང་ལུགས’’(Cubisme)གསུམ་སྤྱད་དེ་བྲིས་ཡོད། སྐབས་དེའི‘‘སྦྲང་རྩི་ནི་ཟུངས་ཁྲག་ལས་ཀྱང་འཇམ’’( Le miel est plus doux que le sang)ཞེས་པའི་རི་མོ་དང་། ‘‘སྨྱུག་གཟེབ་ནང་གི་བག་ལེབ’’(La Corbeille de pain) ཞེས་པའི་རི་མོ་གཉིས་ནི་ཕུལ་བྱུང་གི་བརྩམས་ཆོས་གཉིས་ཡིན།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩ལོར་དྷ་ལེས་དང་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ལོས་སུ བྷེས་ནོལ(Luis Buñuel 1900-1983)གཉིས་ཀྱིས་བག་ཉམས་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་གློག་བརྙན‘‘ཨང་དྷ་ལོབ་ཀྱི་ཁྱི་ཞིག’’ ( Un chien andalou)ཅེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་ཕེ་རེ་སིར་ཕྱིན། སྐབས་དེར་རྗོན མེ་ཝོས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར། དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཕེ་རེ་སི་ན་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཨང་དྷུ་ཝེ བྷུ་ཝས་ཊོང( André Breton1896-1966)དང་། སྒྱུ་རྩལ་པ་ཝེ་ཎི མ་གྷུ་ཝས་ཊི(René Magritte 1898-1967) སྙན་ངག་པ་པའོ ཨེ་ལེ་ལོ་བ(Paul Éluard 1895-1952)སོགས་ངོ་ཤེས་ཤིང་། ཨུ་རུ་སུའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་མོ་སྟེ་གྷ་བླ(Gala 1894-1982)དང་འཕྲད་དེ་སེམས་པ་ཤོར།
དྷ་ལེས་དང་གྷ་བླ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཞིག་འོག་ཏུ་ཞུ་རྩིས་ཡོད་མོད། བུད་མེད་འདི་ནི་སྙན་ངག་པ་པའོ ཨེ་ལེ་ལོའི་ཆུང་མ་ཡིན་ཞིང་། དྷ་ལེས་ལས་ལོ་བཅུ་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། དྷ་ལེས་གྷ་བླ་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་པ་དེས་ཁོང་གི་ཕ་རྒན་དང་སྲིང་ཆུང་མ་གཉིས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བསླངས་ཤིང་། ནང་མིའི་འབྲེལ་བ་རེ་ཞིག་ཆད་པར་གྱུར་མོད། གྷ་བླ་ནི་དྷ་ལེས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ནང་གི་ཆེས་མཛེས་སྡུག་གི་ལྷ་མོ་དེ་ཡིན།
པའོ ཨེ་ལེ་ལོ་བ་དང་གྷ་བླ་གཉིས་གཉེན་འཐོར་བྱས་རྗེས། དྷ་ལེས་ཀྱིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་མོ་དང་མཉམ་དུ་ཀ་དྷ་ཀེ་སི་དང་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བའི‘‘པོག་ཏི་ལོས་གྷ’’( Portlligat)ཞེས་པའི་མཚོ་འགྲམ་དུ་ཉ་པ་ཞིག་གི་ཁང་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཉོས་ཏེ་འཚོ་བ་རོལ། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས‘‘འཁྲིག་སྲེད་ཐོག་མར་སྤྱོད་དུས་ཀྱི་བ་སྤུ’’ ( Chair de poule inaugurale)ཞེས་པ་དང་།‘‘ཁུ་བ་ལག་འབྱིན་པ་ཆེན་མོ’’ (Le Grand Masturbateur ) ‘‘མི་མངོན་པའི་སྐྱེས་བུ ’’ (L’Homme invisible) ‘‘མི་ནད་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་མཚོར་ཉན་པ’’ ( Homme malade écoutant le bruit de la mer) ‘‘པའོ ཨེ་ལེ་ལོ་བའི་འདྲ་རིས’’ ( Portrait de Paul Éluard)སོགས་ཀྱི་རི་མོ་བྲིས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༣༠ལོར་ལོས་སུ བྷེས་ནོལ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཕབ་སྐྲུན་བྱས་པའི་གློག་བརྙན་གཉིས་པ‘‘ གསེར་གྱི་ལོ’’(L’Âge d’or)ཞེས་པ་ཕེ་རེ་སི་ནས་བསྟན་ཅིང་། བག་ཉལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་དེབ‘‘མི་མངོན་པའི་བུད་མེད’’ (La femme visible )ཞེས་པ་པར་དུ་བསྐྲུན་ཅིང་། དྷ་ལེས་ནི་རི་མོ་དང་གློག་བརྙན་ཙམ་མིན་པར་རྩོམ་ཡིག་སྒྱུ་རྩལ་དང་། པར་རིས་སྒྱུ་རྩལ། རྒྱན་ཆ་སོགས་ལའང་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན་རྟོགས་ནུས།
བཞི། ‘‘རྟག་བརྟན་གྱི་དྲན་སྣང’’ཞེས་པའི་རི་མོ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༣༡ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱིས‘‘རྟག་བརྟན་གྱི་དྲན་སྣང’’ (Persistance de la mémoire ) ངམ་ཡང་ན ‘‘ཆུ་ཚོད་སྙི་མོ’’(les Montres molles)ཞེས་པའི་རི་མོ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་བྲིས་ཤིང་། རི་མོ་འདི་ནི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་པར་སྨྲ།
དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་འདི་གང་དུ་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འཁྲུན་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་རྙེད་དཀའ་སེ་འདུག་མོད། ཕལ་ཆེར་ཁོང་པོག་ཏི་ལོས་གྷའི་མཚོ་འགྲམ་དུ་བཞུགས་སྐབས་སུ་བྲིས་པའི་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རི་མོའི་སྟེང་གི་མཚོ་འགྲམ་དེ་ནི་པོག་ཏི་ལོས་གྷའི་མཚོ་འགྲམ་ཡིན་པས་རེད། «དྷ་ལེས་ཀྱི་མི་ཚེའི་གསང་བ»ཞེས་པའི་དེབ་ཏུ། རི་མོ་འདིའི་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་གནང་ཡོད་པ་མདོར་བསྡུས་ན་འདི་ལྟར།
ཉིན་ཞིག ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས་རང་གི་གྲོགས་པོ་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་གློག་བརྙན་བལྟ་རུ་འགྲོ་བར་དུས་ཆད་བཟོས་ཡོད་ནའང་། དུས་ཚོད་ཟིན་སྐབས་ཟལ་བ་ཊོར དྷ་ལེས་ཐང་ཆད་པ་དང་མགོ་གཟེར་ཞིག་བྱུང་བས། གློག་བརྙན་བལྟ་རུ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་རང་ཁྱིམ་དུ་བསྡད། ཁོང་མ་ཉལ་སྔོན་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་སའི་ཁང་ཆུང་དེར་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ཞིང་། སྐབས་དེར་ཁྱིམ་གྱི་ཅོག་ཅེའི་སྟེང་ན་ཕྱུ་ར་རློན་པ་ཞིག་སྡེར་མ་ཞིག་གི་ཟུར་ཞིག་ན་ནར་ནར་ངང་འཛར་ཡོད་པ་མཐོང་། དེ་ནས་ཁོང་ལས་ཀ་བྱེད་སར་ཕྱིན་ཏེ་རི་མོ་ཞིག་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པ་དེར་བལྟས། རི་མོ་དེའི་ཡུལ་ལྗོངས་དེར་ཡུལ་ལྗོངས་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད། དེ་མ་ཐག་ཁོང་གིས་ནར་ནར་ངང་འཛར་ཡོད་པའི་ཕྱུ་ར་རློན་པ་དབྱིབས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོ་དང་། ཨོ་ལེབ་ཀྱི་ཡལ་ག (Olive Branch) སོགས་བྲིས་ཤིང་། དུས་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རི་མོ་དེ་བྲིས་ཚར་བར་བྱས། རི་མོ་དེ་ནི‘‘རྟག་བརྟན་གྱི་དྲན་སྣང’’ཞེས་པ་ཡིན་པ་རེད། དེང་སང་རི་མོ་འདི་ཨ་རིའི་ཉིག་ཡོར་གྱི་དེང་རབས་རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོང་ཁང (Museum of Modern Art)དུ་ཡོད་པར་བཤད།
དེ་ནས་དྷ་ལེས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དུ་ཕེ་རེ་སིའི‘‘མོང་པ་ཎ་སི’’(Montparnasse)ན་ཡོད་པའི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་བའི་སྡེ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་། ཁོང་གི་རི་མོ་ཁག་ལ་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རང་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་མངོན་པར་གྱུར་ཅིང་། རི་མོ་དག་ལ‘‘འཁྲུལ་སྨྱོའི་ཐེར་འདོན་གྱི་བྱེད་ཐབས ’’(Méthode paranoïaque-critique)ཞེས་བཏགས་ཏེ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་། དྷ་ལེས་ནི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རང་ལུགས་ཀྱི་ཡབ་ཆེན་ལྟ་བུར་གྱུར།
ལྔ། དྷ་ལེས་ཨ་རིར་ཕྱིན་ཚུལ་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲན་ཚེགས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༣༣ལོར་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚོང་ལས་གཉེར་མཁན‘‘རྗོལ་ལན ལ་བེ’’ ( Julien Levy 1906-1981)ཡིས་ཨ་རིའི་ཉིག་ཡོར་ནས་དྷ་ལེས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ཉེར་ལྔ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས། ༡༩༣༤ལོར་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཕིས་ཁ་ཟོ་དང་ཨ་རིའི་ཕྱུག་བདག‘‘ཀུ་རེ་སུ ཁོ་སུ་བྷེ’’ (Caresse Crosby 1891-1970 ) གཉིས་ཀྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས། དྷ་ལེས་དང་ཁོང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་མོ་གྷ་བླ་གཉིས་ཨ་རིར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་།
དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཉིག་ཡོར་ནས་ཁོང་གི་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པར། སྐབས་དེར་ཨ་རི་ན་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་དར་ཁྱབ་བྱུང་མེད་པས། རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པའི་ཨ་རི་བ་ཚོས་ཁོང་གི་སྨྱོ་འཚུབ་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དང་དོད་བྱས་པར་གྲགས། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ཁོངས་ཨིན་ཇི་ནས་ཡིན་པའི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཨེ་ཊོར་ཌི རྗེམ་སི( Edward James 1907-1984)ཡིས་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་ཉོས། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༦ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱིས་བྲིས་པའི‘‘གཟིགས་འགྱུར་བའི་གྷི་རིག་ལྷ་སྒྲུང་ནང་གི་གཞོན་ནུ ’’( métamorphose de Narcisse)དང་། ‘‘མི་ཤ་ཟ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྟོན་ཁ’’ (Cannibalisme d’automne )ཞེས་པ་གཉིས་ནི་བརྩམས་ཆོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། དེང་སང་ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་གྱི་ཁྲེ་ཁྲུ( Tate )འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༣༦ལོར་ཁོང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཨ་རི་ནས་ཕྱིར་པོག་ཏི་ལོས་གྷ་ལ་ལོག་ཅིང་། སི་པན་གྱི་མི་སེར་དམག་འཁྲུག་ལ་གཡོལ་ཆེད་ཨི་ཊ་ལིར་ཕྱིན། གནའ་བོའི་རོ་མན་གྱི་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་སྐབས་ཀྱི་རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་དྷ་ལེས་ལ་བློ་སྒོ་གསར་པ་ཞིག་ཕྱེས། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་སི་པན་གྱི་མི་སེར་དམག་འཁྲུག་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་རི་མོ‘‘སི་པན’’(Espagne)ཞེས་པ་བྲིས་ཤིང་། དེ་རྗེས‘‘མི་སེར་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་བརྡ’’ (Prémonition de la Guerre Civile )དང་། ‘‘འབར་བཞིན་པའི་ཤྭ་ཁྲ་སྐེ་རིང’’ ( La Girafe en feu)སོགས་ཀྱང་བྲིས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༣༧ལོར་ཁོང་ཡང་སྐྱར་ཨ་རིར་ཕྱིན་ཏེ་གློག་བརྙན་ཞིག་ཕབ་སྐྲུན་བྱེད་རྩིས་བྱས་མོད་ལེགས་འགྲུབ་མ་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༨ལོར་ཕེ་རེ་སི་ནས་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ཨང་དྷུ་ཝེ བྷུ་ཝས་ཊོང་དང་པའོ ཨེ་ལེ་ལོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མགོ་ཁྲིད་དེ‘‘རྒྱལ་སྤྱིའི་བག་ཉམ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན’’ ( Exposition internationale du surréalisme)ཞེས་པ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྟེང་དུ། དྷ་ལེས་ཀྱི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་འཇིམ་བཟོས་འདྲ་སྐུ་‘‘ཆར་འབབ་པའི་ཊེག་སི’’(Taxi pluvieux)འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཤིང་། ༡༩༣༩ལོར་རྗོལ་ལན ལ་བེ་ཡིས་ཉིག་ཡོར་ནས་ཁོང་གི་རི་མོ་གྲགས་ཅན‘‘གཟའ་པ་སངས་ཀྱི་རྨི་ལམ ’’( Rêve de Vénus)ཞེས་པ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པའི་ལེགས་ཚོགས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཁོང་གི་སྙན་གྲགས་མུ་མཐུད་དུ་འཕེལ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༣༩ལོར་ཕེ་རེ་སིར་ཡོད་པའི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས། དྷ་ལེས་ཀྱིས་སི་པན་གྱི་སྒེར་གཅོད་རིང་ལུགས་པ་ཧྥང་སེ་སུ་ཁོ ཧྥང་རང་ཁོ( Francisco Franco 1892-1975 )དང་། རྗར་མན་གྱི་ནཱ་ཛིའི་མགོ་ཁྲིད་ཨ་ཌོ་ཧྥུ ཧེ་ཋེ་ལིར(Adolf Hitler 1889-1945)གཉིས་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་ལྟ་བར་མོས་མཐུན་བྱས་ཡོད་པར་བསྙད་དེ་ཚོགས་པ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་སྔར་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་རི་མོ་དག་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་མོད། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་དྷ་ལེས་ཀྱི་རང་གཤིས་འཆལ་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། འཚོ་བ་ལ་བག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གཞན་ལ་ཟུར་ཟ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་མིས་ཁོང་སེམས་ཁམས་མི་དྭངས་པའི་སྨྱོན་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས།
དྲུག ཨ་རིའི་ནང་ལོ་བརྒྱད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༠ལོར་རྗར་མན་ན་ཛའི་དམག་ཧྥ་རན་སིར་བསླེབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ། ཁོང་གིས་གྷ་བླ་ཁྲིད་དེ་ཡང་སྐྱར་ཉིག་ཡོར་དུ་ཕྱིན། བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཉིག་ཡོར་དུ་འབྱོར་རྗེས། དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཉིག་ཡོར་དུ་གནས་པའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་དང་འབྱོར་ལྡན་ཅན་གྱི་མི་མང་པོ་གསར་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིང་། མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་གི་གཟུགས་བརྙན་ཚོན་ལ་བསྒྱུར་ནས་རི་མོར་ཕབ། སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཁོང་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆའི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་སྟེ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྣ་ལུང་དང་མཇུབ་དཀྲིས་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། པར་རིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར་ལའང་ཕྱག་ལས་གནང་འགོ་ཚུགས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༡ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཁོང་གི་རི་མོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཉིག་ཡོར་གྱི་དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང ( Museum of Modern Art) དུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་རྗེས། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གཞན་པ་སྐོར་ཞིག་ནས་ཀྱང་ཁོང་གི་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གཞན་དག་གི་འགན་འཛིན་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་གི་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་པར་འཕྲོག་རྩོད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐད། དེ་དག་གི་འབྲས་བུར། དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་མང་པོ་བྲིན་པས་ཧ་ཅང་འབྱོར་ལྡན་ཅན་དུ་གྱུར།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༢ལོར་ཁོང་གིས«ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས་ཀྱི་མི་ཚེའི་གསང་བ»( La vie secrète de Salvador Dalí)ཞེས་པ་བྲིས་ཏེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། དེབ་འདི་ནི་ཁོང་གིས་ཧྥ་ཡིག་ཏུ་བྲིས་ཤིང་། ཨ་རིའི་ཧ་ཁན ཞི་བ་ལོས་ཡ( Haakon Chevalier 1907-1985)ཡིས་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད། དེབ་འདིའི་ནང་དུ་དྷ་ལེས་ཀྱིས་འདས་ཟིན་པའི་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་རི་མོ་དང་། འདྲ་པར། སྐྱ་བྲིས་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་བཅུག་འདུག དེབ་འདི་ལེའུ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། ཤོག་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་མཆིས། ཨ་རིའི་རྟོག་སྒྲུང་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་རྗོར་རྗི ཨོར་བེལ(George Orwell 1903-1950)གྱིས་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་བྲིས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༣ལོར་ཨ་རིའི་ཚོང་བ་རཱ་ནོ་སི མོ་སི(Reynolds Morse 1914-2000)ཡིས་དྷ་ལེས་དང་གྷ་བླ་གཉིས་ངོ་ཤེས་ཏེ། དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་མང་པོ་ཉོས་ཤིང་། དེང་སང་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཧྥུ་ལོ་རི་ཊའི(Folrida)གྲོང་ཁྱེར་སན ཕིས་ཁྲིར་སི་བྷ་གྷུ(St Petersburg)ན་ཡོད་པའི‘‘ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེ་ཡི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང’’ ( Salvador Dalí Museum )གི་རི་མོ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཚོང་བ་རཱ་ནོ་སི མོ་སི་ཡིས་གསོག་ཉར་བྱས་པའི་དྷ་ལེས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ཡིན།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༤ལོར་ཉིག་ཡོར་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཟློས་གར་ཁང་དུ་དྷ་ལེས་ཀྱིས‘‘སེམས་ཚོར་སྐྱེན་པོའི་གྲོས་གླེང’’ (Colloque sentimental )ཞེས་པའི་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཤིང་། «གབ་པའི་ངོ་གདོང» (Visages Cachés)ཞེས་པའི་རྟོག་སྒྲུང་གི་དེབ་ཅིག་པར་སྐྲུན་བྱས། ལོ་དེར་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་རི་མོ‘‘ཐག་ཝེ་སུ་ཊན་སྨྱོན་པ’’ (Tristan fou)ཞེས་པའང་བྲིས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༥ལོར་ཁོང་ཧོ་ལེ་བོ་ཊིར(Hollywood)ཕྱིན་ཏེ། ཁོང་གི་ཨ་རིའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཁྲིད་པ་ཨ་ཧྥི་ཝེ་དྷུ ཨེས་ཆི་ཁོ་ཁུ( Alfred Hitchcock 1899-1980)དང་ལྷན་དུ‘‘ཨེམ་ཇི་ཨེ་དྷུ་བའི་ཁང་པ ’’( La maison du docteur Edwards )ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་སྐོར་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་། དེ་ནས་ལོ་དེར‘‘ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས་ཀྱི་ཉེ་དུས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོན’’ (L’exposition Peintures récentes de Salvador Dalí )ཞེས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༥དང་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༦ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཨི་ཊ་ལའི་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཆེན་མོ«བྷན་བན་ནེས་ཌོ སེ་ལེས་ཎས་ཀྱི་རྣམ་ཐར» ( Autobiographie de Benvenuto Cellini 1500-1571)ཞེས་པ་དང་། ཨིན་ལན་གྱི་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་བེལ་ཡམ ཤག་ཁུ་སི་པེ་ཨར(William Shakespeare 1564-1616)གྱིས་བརྩམས་པའི «ཤག་ཁུ་སི་པེ་ཨར་གྱི་མ་གྷུ་བྷ་ཋུ»( Macbeth de Shakespeare) སི་པན་གྱི་རྟོག་སྒྲུང་བ་སྐད་གྲགས་ཅན་མེ་གྷལ དྷུ སེག་བང་ཊུས་(Miguel de Cervantès)བརྩམས་པའི «དྷོང ཁས་ཞོ་ཊུ»(Don Quichotte ) གཞན་ཡང་། ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་མེལ་ཞལ དྷུ མོང་ཊན་ཉི་ཡིས་བརྩམས་པའི‘‘མེལ་ཞལ དྷུ མོང་ཊན་ཉི་ཡི་ལྷུག་རྩོམ་གཅེས་བཏུས’’ ( les Essais de Michel de Montaigne) ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་པར་རིས་བྲིས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༨ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་ལྷན་བསྡེབས་ཀྱི་དེབ«སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་གསང་བ་༥༠» (50 secrets magiques ) ཞེས་པ་ཞིག་བྲིས་ཏེ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེབ་འདིའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་། ཤེས་བྱ། ཚོར་སྣང་སོགས་རྒྱུན་ཐག་ཏུ་བགྱིས་ཏེ་བྲིས་ཡོད། དེ་ལྟར་དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་སྣ་ཚོགས་གནང་སྟེ་ཨ་རི་ནས་ལོ་བརྒྱད་བསྡད་རྗེས། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༨ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་ཕྱིར་རང་གི་ཕ་ཡུལ་སི་པན་དུ་ལོག་ཡོད།
འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རེ་ཟུང་ལྟར་ན། དྷ་ལེས་ཨ་རིར་འབྱོར་རྗེས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རི་མོའི་སྐོར་ལ་ཐུགས་མོས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་མོད། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་རི་མོ‘‘ཕག་ཤ་སྲེག་མ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་འདྲ་རིས་སྙི་མོ’’ (Autoportrait mou avec du lard grillé )ཞེས་པ་དང་། ‘‘ཡུལ་བབ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བྱིས་པས་འགྲོ་བ་མི་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་ལྟ་བ’’ ( Enfant géopolitique observant la naissance de l’homme nouveau) ‘‘གཉིད་མ་སད་པའི་སྐར་ཆ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ། སེ་འབྲུའི་མཐའ་འཁོར་དུ་འཕུར་བའི་སྦྲང་མ་ཞིག་གི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་རྨིས་པ’’ ( Rêve causé par le vol d’une abeille autour d’une grenade, une seconde avant l’éveil) ‘‘སན ཨང་ཋོ་བ་ཎིའི་འདོད་སེམས’’ ( La Tentation de saint Antoine ) ‘‘ཨ་མི་རི་ཀའི་སྙན་ངག ’’ ( Poésie d’Amérique) ‘‘ ཞས་ཎ་ཏའི་འཚིག་ཇ’’ ( Café de Chinitas)སོགས་ནི་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་ཡིན་ནོ། །
བདུན། ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རི་མོ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༤༩ལོར་ཁོང་སི་པན་དུ་ལོག་རྗེས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་སྔར་ལས་དད་མོས་བྱུང་བར་བརྟེན། ཁོང་གིས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་པིས བཅུ་བཞི( Pie XII )ལ་སྒེར་མཇལ་ཞུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ལོར་ཁོང་གིས་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་རི་མོ ‘‘བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཞང དྷུ བླ ཁོག་ཝའི་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ’’ ( Christ de saint Jean de la Croix) ཞེས་པ་བྲིས་ཡོད། རི་མོ་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་དྷ་ལེས་ཀྱི‘‘རྟག་བརྟན་གྱི་དྲན་སྣང’’དང་། ‘‘རྒྱངས་གཅོད’’ ( Crucifixion ‘Corpus hypercubus) དེ་བཞིན་དུ་གོང་གི་རི་མོ་དག་ནི་ཁོང་གི་ཚབ་མཚོན་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་གྲས་སུ་འཇོག་མཁན་ཀྱང་ཡོད། དྷ་ལེས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རི་མོ་ཚང་མར་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱབ་ལྗོངས་ངེས་ཅན་རེ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་ནའང་། ཁོང་གིས‘‘བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཞང དྷུ བླ ཁོག་ཝའི་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ’’ཞེས་པའི་རི་མོ་འདི་འབྲི་དགོས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་བཙལ་འཚོལ་བྱེད་སྐབས་གཤམ་གསལ་གྱི་གསུང་དུམ་འདི་རྙེད་བྱུང་།
དྷ་ལེས་ན་རེ། ‘‘ཐེངས་དང་པོར། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོར་ངའི་རྨི་ལམ་ཁྲོད་དུ་ང་ལ‘‘འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྨི་ལམ’’ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ངས་ཚོན་མདངས་ལྡན་པའི་གཟུགས་བརྙན་འདི་མཐོང་བྱུང་ལ། གཟུགས་བརྙན་འདིས‘‘རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྙིང་པོ’’མཚོན་པར་བྱེད། སྙིང་པོ་དེ་མཐར་གཟུགས་འདས་རིག་པའི་ནང་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ངས་དེ་ཉིད‘‘འཇིག་རྟེན་གྱི་གཅིག་སྒྲིལ’’ཏེ་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀར་རྩི་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། ཐེངས་གཉིས་པར། དཀོན་མཆོག་བྷི་ཝས་ནོ(Bruno )ཡི་ལམ་སྟོན་གྱི་ལེགས་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས། ངས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཞང དྷུ ལ ཁོག་ཝས་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ་རི་མོར་འབྲི་བ་མཐོང་ཞིང་། ངས་ཟུར་གསུམ་དང་སྒོར་སྒོར་བྱས་ཏེ་ཐིག་རྩིས་བརྒྱབ་པ་ཡིན། ‘‘མཛེས་ཉམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག’’འདིས་ངའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་ཚད་བསྡུས་ཡོད་ཅིང་། ཟུར་གསུམ་འདིའི་ནང་དུ་ངའི་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ་རི་མོར་བཀོད་ཡོད།’’
དེང་སང་ཨིན་ཇིའི་རྒྱབ་ཁབ་ཀྱི‘‘གྷུ་བླ་སུ་གྷོ’’ (Glasgow)གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁེ་བན་གྷུ་ཝོ་བུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང( Kelvingrove Art Gallery and Museum)དུ་ཡོད།
‘‘རྒྱངས་གཅོད’’ཞེས་པའི་རི་མོ་འདི་ནི་དྷ་ལེས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༣ལོར་བྲིས་ཤིང་། དེ་ནི་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་ཀ་རྒྱངས་ཤིང་ལ་བརྒྱངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་གྷ་བླ་ནི་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པའི་མ་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཟོལ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ལ་གཟིགས་ནས་འགྲེངས་ཡོད། རོ་མོ་དེའི་ལྟག་རྒྱབ་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ནི་པོག་ཏི་ལོས་གྷའི་མཚོ་ངོགས་ཡིན་པ་རེད། རི་མོ་འདི་ནི་དེང་སང་ཉིག་ཡོར་གྱི་དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད་པར་བཤད།
བརྒྱད། དྷ་ལེས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་དང་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་བཤད་པ།
དྷ་ལེས་ཨ་རི་ནས་ཡུ་རོབ་ཏུ་འབྱོར་སྐབས། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་སྒྲིལ་མ་ཐག་ཡིན་པས། ཁོང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ནུས་སྟོབས་ལ་ཐུགས་མོས་བྱུང་བརྟེན། ཆོས་ལུགས་དང་། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་མཚོན་དོན་ཡོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རི་མོ‘‘ཟླུམ་གཟུགས་ཀྱི་གྷ་ལེས་ཌེ’’ (Galatea des sphères)དང་། བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་‘‘གྲུ་གཟིངས་འབབ་ཚིགས་ལས་གྷ་ཊིའི་མ་དྷོ་ཎི’’ (La Madone de Port Lligat) སོགས་བྲིས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ལོར་ཁོང་གིས་རི་མོ་ལྷན་བསྡེབས་ཀྱི་དེབ‘‘འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ ’’( Manifeste mystique)ཞེས་པ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཏེ། སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོ་དང་། ཆོས་ལུགས། ཚན་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་རི་མོའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཚོགས་འདུ་གང་མང་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་གཏམ་བཤད་གནང་། སི་པན་གྱི་མ་དྷུ་ཝས(Madrid)གྲོང་ཁྱེར་དུ‘‘བདག་དང་ཕིས་ཁ་ཟོ’’ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་གནང་།
སྤྱི་ལོ་༡༩༥༢ དང་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་ཁོང་གིས་ཧྥ་རན་སིའི་རི་མོའི་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་རྩོམ་ཡིག་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༤ལོར་སི་པན་གྱི་གནའ་རབས་བསྟན་བཅོས་སྐོར་ཞིག་ལ་པར་རིས་རི་མོ་བྲིས། སྤྱི་ལོར་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༦ལོར‘‘དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འཆལ་མོའི་ཟླ་བོ་རྒན་པོ’’ ( La Bataille de Tétouan ) ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་ཀྱང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། ཕེ་རེ་སིའི་ཟོག་བྷོང་ཎི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ( Sorbonne université)ཞེས་པའི་ནང་དུ་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ཨང་དྷུ་ཝེ བྷུ་ཝས་ཊོང་གིས‘‘བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་ལ་དྲན་གསོ་ཞུ་བ’’ ( Hommage au surréalisme )ཞེས་པའི་མཛད་སྒོ་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་དར་ནས་ལོ་འཁོར་བཞི་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་བྱས། མཛད་སྒོའི་སྟེང་དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཡོད།
སྐབས་དེར། དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་ཧ་ཅང་བྲིན་པར་གྱུར་པས། ཁོང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་ཧ་ཅང་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ། འཚོ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱིད་ནའང་། དྷ་ལེས་ཀྱིས་མཚམས་མ་ཆད་པར་རི་མོ་བྲིས། དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༡དང་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢ལོར‘‘ཊེ་ཋོ་ཎའི་དམག་འཁྲུག’’( La Bataille de Tétouan)ཅེས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨དང་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར‘‘ཁུར་སི་ཊོ་ཧྥིར འཁོ་ལོམ་འབོག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་གསར་རྙེད’’ ( La Découverte des Amériques par Christophe Colomb) སྤྱི་ལོ་༡༩༦༥ལོར‘‘པེ་ཕིས་མྱིང་གི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚིགས’’( La Gare de Perpignan) ཡང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༨དང་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༠ལོར‘‘ཊོ་ཝེ་ཝོའི་འཁྲུལ་སྣང’’ ( Le Torero hallucinogène) སྤྱི་ལོ་༡༩༦༨དང་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༠ལོར‘‘མཚོ་ཉ་ཊུ་ན་འཛིན་པ’’ ( La Pêche au thon)སོགས་ཀྱང་བྲིས་ཡོད། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་གི་བརྩམས་ཆོས་བཅུ་དགུ་ལྷག་བྲིས་པར་བཤད་ཅིང་། རི་མོ་ཕལ་མོ་ཆེ་དེང་རབས་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༦༥ལོར་ཉིག་ཡོར་གྱི་དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས‘‘ཟལ་བ་དྷོར དྷ་ལེས། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༠-༡༩༦༥’’ ( Salvador Dalí 1910-1965)ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཁོང་གི་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༨ལོར་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དེས་ཡང་སྐྱར་དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་སྐོར་ཞིག་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཤིང་། ཐེངས་དེའི་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་མིང་ལ‘‘བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས་དང་། དྷ་དྷ་རིང་ལུགས། དེ་དག་གི་གཅེས་ནོར’’ (Surréalisme et dadaïsme et leur héritage)ཞེས་བཏགས་ཡོད།
དགུ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་མོ་གྷ་བླ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༦༥ལོར་དྷ་ལེས་དང་གྷ་བླ་གཉིས་ཁ་གྱེས་ཤིང་། ཁོང་ཨ་མང་དྷ ལེར( Amanda Lear)ཟེར་བའི་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་ལ་ཁ་ཐུག་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་གཞོན་ནུ་མ་འདི་དང་མཉམ་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་མེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མཁན་མང་། དེར་མ་ཟད། དྷ་ལེས་ཀྱིས་གྷ་བླའང་འཁྲུག་སྤྱོད་བྱས་མེད་པར་འདོད་མཁན་ཡོད།
འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དྷ་ལེས་ལ་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ན་ཚ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། བུད་མེད་ཅིག་དང་ལྷན་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་པར་མི་མངོན་པའི་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད། དེ་བས། ‘‘འཁྲིག་སྤྱོད་ཐོག་མར་བྱེད་དུས་ཀྱི་བ་སྤུ’’ཞེས་པའི་རི་མོ་དེ་ནི་དོན་དངོས་སུ་ཁོང་གིས་གྷ་བླ་དང་མཉམ་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་རྩིས་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར། ཁོང་ལ་འཇིགས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེར་གཞི་བཅོལ་ཏེ་བྲིས་པར་བཤད། ཁོང་གིས་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ནི། གྷ་བླས་མི་གཞན་དང་མཉམ་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་སྐབས། ཁོང་གིས་དེ་ལ་བལྟས་ནས་ཁུ་བ་ལག་འབྱིན་བྱེད་པ་དེ་རེད་ཟེར། གནས་སྟངས་འདིས་དྲངས་ཏེ་ཁོང་གིས་ཆགས་སྲེད་ཀྱི་རི་མོ་དང་། གྷ་བླ་སྒྲེན་མོར་ཡོད་པའི་རི་མོ། ཁུ་བ་ལག་འབྱིན་བྱེད་པའི་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འབྲི་དགོས་བྱུང་ཡོད།
དྷ་ལེས་དང་གྷ་བླ་གཉིས་ཁ་གྱེས་ནའང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོར་ཁོང་གིས་གྷ་བླར‘‘ཕུ་བྷོར་མཁར་གྲོང’’ ( Château de Púbol) ཞེས་པ་ཉོས་ཤིང་། མོ་མཁར་གྲོང་དེར་གནས་སྤོར་གྱིས་བསྡད། དེ་ནས་ལོ་བཅུ་གཅིག་གི་རྗེས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོར་ཚེ་ལས་འདས།
བཅུ། སྐུ་ཚེའི་མཇུག་གི་ལོ་རྒྱུས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོར་དྷ་ལེས་ཀྱིས་འཆར་བཀོད་བཏིངས་ནས‘‘དྷ་ལེས་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་དང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང’’ ( Dalí Théâtre-Museum) ཞེས་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཏེ། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདིའི་ལྕམ་ཁེམས་ཀྱི་རི་མོ་ཡོད་ཚད་ཁོང་གིས་བྲིས་པར་བཤད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༤ལོར་ལེགས་པར་གྲུབ་ཡོད། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདི་ནི་ཁོང་གི་སྐྱེས་ཡུལ་ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སི་ན་ཡོད་ཅིང་། སྔར་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༤ལོར་ཁོང་གིས་གྲོགས་པོ་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་ཐོག་མ་བྱེད་ས་དེ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་སི་པན་གྱི་མི་སེར་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་གཏོར་བཅོམ་ཐེབས་ཏེ་ཞིག་རལ་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡ལོར་སི་པན་གྱི་ཆོས་རིག་ལུས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་སྩལ་ཅིང་། དེ་རྗེས་རྒྱབ་ཁབ་འདྲ་མིན་དུ་ཁོང་གི་རི་མོ་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པ་དཔེར་ན། ༡༩༧༩ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་སར་ཡོད་པའི‘‘རྗོར་རྗི པོང་ཕིས་དྷའི་རིག་གཞུང་སྒྱུ་རྩལ་ལྟེ་གནས་ཁང’’ ( Le centre Georges-Pompidou)དུ་དྷ་ལེས་ཀྱི་རི་མོ་༡༦༩དང་སྐྱ་བྲིས་རི་མོ་༢༡༩འགྲེམས་སྟོན་ཁང་བྱས་ཤིང་། ཧྥ་རན་སིའི་སྒྱུ་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོར་བདམས། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༣ལོར་སི་པན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མ་དྷུ་ཝས་སུ‘‘སྤྱི་ལོ་༡༩༡༤ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༣ལོའི་ཟལ་བ་ཊོར དྷ་ལེས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་༤༠༠’’ (400 œuvres de Salvador Dalí de 1914 à 1983)ཞེས་པའི་འགྲེམས་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤེལ། ད་དུང་ཁོང་གིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་དང་། པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་དེབ་ཀྱི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཆིས་མོད་འདིར་ཞིབ་ཏུ་མ་སྤྲོས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོར་གྷ་བླ་ཚེ་ལས་འདས་པས། དྷ་ལེས་ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སི་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་ཕུ་བྷོར་མཁར་གྲོང་དུ་གནས་སྤར། ལོ་དེར་ཁོང་ལ‘‘པཱར་ཀིན་སན་རྩ་དཀར’’གྱི་ནད་བྱུང་བས། ཁོང་གིས་ཕྱག་ལས་གནང་མཚམས་མི་འཇོག་ཀ་མེད་བྱུང་མོད། ད་ལྟ་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པའི་སི་པན་གྱི་རྒྱལ་པོ‘‘རྗོན ཀ་ལོ་སི་དང་པོ’’ ( Juan Carlos Ier)ཡིས་དྷ་ལེས་ལ‘‘ཕུ་བྷོར་གྱི་རྗེ་དཔོན’’ ( Marquis de Dalí de Púbol)གྱི་གོ་གནས་སྩལ་བས། ཁོང་གིས‘‘ཡུ་རོབ་ཀྱི་དབུ’’ (Tête d’Europe )ཞེས་པའི་རི་མོ་ཞིག་བྲིས་ཏེ་རྒྱལ་པོར་ཕུལ་ཞིང་། དེ་ནི་ཁོང་གི་རི་མོ་མཐའ་མ་ཡིན་པར་གྲགས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༣ལོར་ཕུ་བྷོར་མཁར་གྲོང་དུ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་གཟིམ་ཁང་དུ་མེ་སྐྱོན་ཞིག་བྱུང་བས། ཁོང་ཧྥིས་གྷུ་ཝ་སིར་གནས་སྤོར་གྱིས་བཞུགས། སྤྱི་ལོ༡༩༨༨ལོར་སྙིང་རྩ་འགག་པའི་ན་ཚའི་དབང་གིས་སྨན་ཁང་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༣ཉིན་སྐུ་གཤེགས་ཡོད། ‘‘དྷ་ལེས་ཀྱི་གར་ཁང་དང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང’’དུ་ཕུང་པོ་མེར་བསྲེགས་བཏང་། སྐབས་དེར་ཁོང་དགུང་ལོ་༨༤ཡིན་པ་རེད།
བཅུ་གཅིག དྷ་ལེས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས།
བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན། དྷ་ལེས་ཀྱིས་རི་མོ་མི་འདྲ་བ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་བྲིས་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་ཁོང་ལ་དེབ་ཀྱི་པར་རིས་སྣ་ཚོགས། འཇིམ་བཟོ། རྡོ་པར།(lithographies) ཟློས་གར་གྱི་གྱོན་ཆས་སྣ་ཚོགས། གློག་བརྙན། འདྲ་དཔར་བརྩམས་ཆོས། དེབ་སོགས་བརྩམས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད།
ཕྲན་ལ་ཡོད་པའི་གླེགས་བམ་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ། དྷ་ལེས་ཀྱི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོས་གཙོས་པའི་བརྩམས་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་གི་འདྲ་པར་མཆིས། དྷ་ལེས་ཀྱིས་ཐོག་མར་འཆར་སྣང་རིང་ལུགས་ནས་བག་ཉལ་མངོན་གྱུར་རིང་ལུགས། དེ་ནས་སྔར་སྲོལ་རྗེས་འབྲངས་ལམ་ལུགས་ལྟར་རི་མོ་བྲིས་ཤིང་། སྐབས་རེར་རི་མོའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་དག་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་རི་མོའང་བྲིས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་། ཁོང་གི་རི་མོའི་ནང་དོན་ནི་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དང་། མཚོ་འགྲམ། དམག་འཁྲུག བུད་མེད། ཆགས་སྲེད། ཆོས་ལུགས། རྡུལ་ཕྲན་སོགས་ཡིན་པའང་གླེགས་བམ་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ལས་ཤེས་ཐུབ།
ཕྲན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་འདི་བྲིས་ནས་མཇུག་སྒྲིལ་མཚམས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཡང་སྐྱར་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་འཁོད་པའི་གླེགས་བམ་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་པར། དྷ་ལེས་ནི་སེམས་ཁམས་མི་དྭངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་མཇུག་ཏུ‘‘ཁོང་ནི་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་འབར་བའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་སྨྱོན་པ་ཞིག་རེད’’ཅེས་གསལ་བ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་བྱུང་།
(གསལ་བཤད། རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་རྩོམ་པ་པོའི་ཆོག་མཆན་མེད་པར་རྩོམ་ཡིག་འདི་འཕྲིན་སྟེགས་དང་དྲྭ་རྒྱ་གཞན་དུ་མི་སྤེལ་བའི་རེ་བ་ཡོད།)
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག https://www.tsanpo.com/forum/30891.html


text:
༄༅༎ མཁས་མཆོག་མི་ཕམ་གྱིས།ཞྭ་ནི་མི་ཆེ་ཆར་མི་ཁོག །རྐང་ནི་མི་རིང་ཆུ་མི་འབོག །ལྟོ་བ་མི་ཆེ་མུ་གེ་མེད།།ཉེས་ནི་མ་བྱས་མིག་མ་བཅར། །ཡིག་འབྲུ་ཚོ་ན་བཤའ་མི་དགོས།༼ལྷམ་ནི་རང་རང་ལུས་ཀྱི་ཚད།༽།ཁྱིམ་མཚེས་དག་ལ་གནོད་མ་བྱེད། ཅེས་གསུང་པ་ལྟར་ཐོག་མར་ཡི་གེ་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་རྐང་དྲུག་མ་ཁུང་དུ་ཆུད་པ་གལ་ཆེའོ།
༈ སྤྱིར་དབུ་ཅན་དབུ་མེད་གཉིས། ཧཱུྃ་དང་།བྷྲཱུྃ་གཉིས་འབྲི་ན་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཚད་ཧ་ལམ་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ཡང་དབུ་ཅན་ལ་མཚོན་ན།ཧཱུྃ་རབ་སྒོམ་ཆེན་བཞུགས་འདྲའམ་པོ་ཏི་བརྩེགས་འདྲ། །ཧཱུྃ་འབྲིང་མི་རྒན་ལངས་འདྲ།།ཧཱུྃ་ཐ་མ་ཁྱི་རྒན་རྐུབ་ཚུགས་སུ་བསྡད་འདྲ། ཞེས་དང་། དབུ་མེད་ལ། བྷྲཱུྃ་མཆོག་རྒྱན་དགུས་སྤྲས་འདྲ།།བྷྲཱུྃ་འབྲིང་སྤྲང་པོ་ལང་འདྲ། །བྷྲཱུྃ་ཐ་མ་བཙོག་པ་བཏང་འདྲ།ཞེས་ཡིག་གཟུགས་འདི་གཉིས་འབྲི་དཀའ་བ་དང་།གལ་ཏེ་བྲིས་ཚུགས་ལེགས་ན་མཇེ༹ས་རྩལ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའོ༎
༈ མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས།ཡི་གེ་དག་སྙོམས་མཇེ༹ས་གསུམ་ལས། །མ་དག་སྐྱེས་བུ་སྙིང་མེད་འདྲ།།མི་སྙོམས་རྐང་ལག་འཁྱོར་བ་འདྲ། །མི་མཇེ༹ས་གོས་ངན་གྱོན་པ་འདྲ།།དག་སྙོམས་མཇེ༹ས་གསུམ་ཆ་གང་ཡང་། །མི་ལྡན་ལམ་ཁར་བོར་བ་ཡི།།གོས་ཧྲུལ་ངན་པ་སྐྱུག་བྲོ་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་སྔ་མ་སྔ་མ་གཙོ།།གསུམ་ཀ་འཇོ༹མས་ན་བཞིན་མཇེ༹ས་པའི། །དཔའ་བོ་ཟ་འོག་གོས་ཀྱིས་བཀླུབས།།ལུས་དང་ཡན་ལག་ལྟ་ན་སྡུག །ཚོགས་པའི་ཁྲོམ་དུ་འགྲིམས་པ་འདྲ།།ཡི་གེ་སྦྱོང་འདོད་ཐོག་མ་རུ། །འདི་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་ལ་དཀྲི།ཞེས་གསུངས་པ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།
༈ འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་གྱིས། སྣག་ཤོག་སྨྱུ་གུ་མ་གཟབ་པར། །ཡི་གེ་གཟབ་འདོད་ཡིག་མཁན་འཁྲུལ།ཞེས་པ་ལྟར་ཐོག་མར་ཉེར་ཆས་ལ་གཟབ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།
༡ བོད་སྣག་གི་རྒྱུ། སྒྲོན་ཤིང་ངམ།གྲོ་གའི་ཤུན་པ་སྐམ་པོ་མེར་སྦར་བའི་དྲེག་པའམ། མར་མེའི་མེ་ཏོགགཞན་ཡང་གཏེར་ཁ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ། སྤྱིན་ཁུ་དང་། དབང་ལག་ཁུ་བ།སྐྱེར་ཁུ་དང་ཀ་ར་སོགས་ཀྱིས་ཁ་མདོག་བསྒྱུར་བ་དང་། མདོག་སྣུམ་པ། ཆུ་ཡིས་མི་དགྲ་བའི་ཕན་ནུས་སོགས་ལྡན། མཚལ་གྱི་དམ་རྩི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟ་རྒོད་མའི་སྤྲི་གསར་དང་། ཨ་རག་དཀར་པོ། ཀ་ར་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བྱེད་དགོས།།
༢ བོད་ཤོག་ནི། ཅུང་ཟད་མཐུག་ལ་རྩུབ་ཆེ་བས་དང་ཐོག་འབྲས་ཁུ་དྭངས་མའི་ནང་དུ་སྦངས་བ་དང་།དེ་ནས་སྐམ་རློན་རན་པར་བྱུང་རྗེས་གཟི་དང་། དུང་དཀར་སོགས་ཀྱིས་བརྡར་ཏེ་མཉེན་འཇམ་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོས་རྗེས་གཞི་ནས་བཀོལ་ཆོག་པ་ཡིན།སྔ་རབས་ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་། ལོ་མ་སོགས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་ཡོད།དེ་དག་ནི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་ཚེ་ཐུབ༎
ཨ་ནུ་རས་ཤོག་ནི་བོད་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐང་གའི་རས་གཞི་བརྡར་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་ཞིང་རས་གཞིའི་ངོས་འཇམ་པོ་བཟོ་བ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་འཐེན་དེ་ཐད་ཆོད་པ་བྱས་ཤིང་།དེའི་སྟེང་རེའུ་ལྕག་གི་རྩད་པའི་ཁུ་བ་དང་སྣག་ཚ་མི་བདལ་བའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་བསྲེས་ཏེ་ཤོག་བུའི་རྣམ་པར་བཟོས་ཡོད།རས་ཤོག་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་ཤོག་བུ་ལས་སྲ་མོ་ཡོད་པ་མ་ཟད་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་པ།འབྲི་བདེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་ཐོན་ཡིན། ལྷག་པར་ཏུ་རས་ཤོག་ལས་བཟོས་པའི་དཔེ་ཆ་སྣ་རིང་ནི་གསེར་བྲིས་དང་དངུལ་བྲིས་འབྲི་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ལེགས་ཤོས་སུ་མཐོང་།
༣ སྨྱུ་གུ་བཟོ་ན། རྒྱུ་གཙོ་བོ་སྨྱུག་མ། ད་དུང་གཞོག་གྲི བརྡར་རྡོ།གཏུབ་ཤིང་བཅས་འཇོ༹མས་དགོས། ཇི་སྐད་དུ། སྨྱུག་གུ་བཞོགས་པའི་གནད་ཀ་ནི།།ཁམས་རྗི༹ང་ཡུལ་ཁ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །རྩེ་མོར་ཕྱེད་གཉིས་གཞལ་བའི་ཕྱིར།།སུམ་གཉིས་རྗི༹ང་ལ་སུམ་གཅིག་མཆུ། ཞེས་པ་ལྟར་ཡུར་བ་འདྲ་བ།སྨྱུག་རྒྱབ་ནས་བལྟས་ན་གཡས་གཡོན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པ།རྗི༹ང་ཆུ་ཧ་ཅང་མི་རིང་མི་ཐུང་མི་སྲབ་ཚད་ཐིག་པ་གཅེས།ཡི་གེའི་འབྲུ་ཁོག་ཆེ་ཆུང་ཡང་སྨྱུག་ཁམས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས། ཇི་སྐད་དུ།ཚེག་བྲིས་འབྲི་ན་མཉམ་པར་བཅད། །ཟླུམ་བྲིས་འབྲི་ན་གཉིས་ཆོད་བྱ།།སྨྱུག་ཁམས་ཆིག་ཆོད་བྱས་གྱུར་ན། །ཡི་གེ་ལེགས་པའི་གནད་ཅིག་ཡོད།།སྨྱུག་ཁམས་གཉིས་ཆོད་བྱས་གྱུར་ན། །སྨྱུག་ཁ་སྲ་བའི་གནད་ཅིག་ཡོད།།སུམ་ལྡན་ལྔ་འཇོ༹མས་ཞེས་པའི་དོན། །སྨྱུག་གུའི་མཆུ་ལ་མཁས་གྱུར་ན།།ཡི་གེ་འབྲི་ལ་མཁས་པར་བཤད། ཅེས་པ་ལྟར་ཐོག་མར་སྨྱུག་གུའི་ཤེས་བྱ་ལ་སྦྱང་དགོས།དཔེར་ན། ལཉྩ་དང་ཝརྟུ་གཉིས་ལ་སྨྱུག་ཁམས་གཡས་སུ་གསེག་ཆེན་བྱ།དབུ་མེད་ལ་གསེག་ཆུང་དང་། དབུ་ཅན་ལ་གཡོན་ངོས་སུ་གསེག་ཆུང་བྱ།ཧོར་ཡིག་ལ་གསེག་མེད་སོགས་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ༎
༈ སྨྱུག་མ། རྒྱ་སྨྱུག་དང་།རོང་སྨྱུག། ལྷོ་སྨྱུག་སོགས་སྟོན་རྒྱབ་བམ།དགུན་དུས་སུ་སྐམ་ཐག་ཆོད་རྗེས་ཀྱི་སྨྱུག་མ་ཡུན་རིང་དུད་ཁར་བཏགས་ཏེ།རབ་ཤ་བའི་རྐང་དང་། འབྲིང་ར་ཡི་རྐང་མར། ཡང་ན་མར་ནག་བྱུག་སྟེ་བྱེ་མ་ཚ་བོའམ།ཡོས་ཚ་བོའི་ནང་རན་པར་བཅུག་སྟེ་འཇམ་ཕྱིས་བྱས་ན་རླན་བཤེར་གྱིས་མི་གོས་ཤིང་སྲ་མཁྲེགས་ཆེ།རིང་ཚད་མཐོ་གང་ལས་མི་ཐུང་བ་ཡུ་བའི་རྩེ་མོ་རྣོ་མི་རུང་། གང་ལགས་ཞེ་ན།བྲིས་པ་ཕལ་གྱིས་སྨྱུག་གུ་རྣ་ལྟག་ཏུ་འགེལ་བས་རང་གི་མིག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་།འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་མཚོན་པས་ཡུ་བ་རྣོ་དགོས་ཟེར།འོན་ཀྱང་བྲིས་པ་ཞ་རར་གྱུར་ན་དགེ་མཚན་མེད་དོ་སྙམ་མོ༎
༈ སྨྱུག་ཤུབས་ལྕགས་ཚག་ལ་གསེར་རྩི་བཏང་བའམ། ཟངས། རག། ཤིང་།རས་སོགས་ཀྱིས་བཟོ་སྲོལ་ཡོད།གང་ལྟར་ཡང་སྨྱུག་གུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས༎
༈ སྣག་བུམ་རྒྱུ། གསེར། དངུལ།ཟངས། རག ལི། འཁར་བ། ལྕགས་སོགས་ལས་གྲུབ་པ། དབྱིབས་ཆུ་སྐྱེས་བུམ་པ་དང་འདྲ་ཞིང་།མགྲིན་པ་ཐུང་བ། ལྟོ་ལྡིར་བས་སྦུབ་ཀྱང་ཕྱི་རུ་མི་འཕོ་བ་དགོས།ནང་གི་ཞབས་འཁོར་དུ་ཞ་ཉེ་བླུག་ན་སྤམ་ལྗིད་ཆེ་ལ་སྣག་མི་རུལ་བའི་གནད་ཀ་ཡོད༎ མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་ནས་ཟིན་བྲིས་བགྱིས།


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིང་གིས“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད། འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་དམ་འཛིན”བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཟླ6པའི་ཚེས19ཉིན་ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིང་ཏང་ཙུའུ་ཡིས་ཆེད་དོན་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་པ་རེད།
བགྲོ་གླེང་དེ་གཙོ་བོ“‘འདུ་ཤེས་བཞི’ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ‘གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། ‘སྲུང་སྐྱོང་གཉིས་བསྒྲུབ་པ’” ཞེས་པའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་སྤེལ་ཡོད། ཚན་པའི་ཁོངས་མི་ཁག་གིས་སོ་སོའི་ལས་བགོས་འགན་གཉེར་བྱ་བའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐོར་སྐྱོད་མཛུབ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་པའི་བླང་བྱར་ནན་པོར་གཞིགས་ཏེ། ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་ནན་པོས་སྐྱོང་བ། ཕུགས་བསམ་དད་སེམས། དམིགས་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ། འགན་འཁྲི་འཁུར་བ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ། ཏང་གཤིས་བློ་སྦྱོང་། སྤྱོད་གཙང་རང་གཅུན་སོགས་ཕྱོགས8ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤེལ་རེས་དང་གཅིག་སྡུད་བགྲོ་གླེང་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཡོད་པ་རེད། སློབ་སྦྱོང་སྤེལ་རེས་དང་གཅིག་སྡུད་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་སྔར་བས་བརྟན་དུ་ཕྱིན་ཞིང་། བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བའི་ངོས་འཛིན་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པ། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་བའི་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་བརྟེན་ནས། ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་དང་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་བསམ་ཕྱོགས་དང་ཁ་ཕྱོགས་དེ་བས་ཁ་གསལ་བྱུང་ཡོད།
ཚོགས་ཞུགས་མི་སྣས་ཐེངས་འདིའི་ཆེད་དོན་བགྲོ་གླེང་གི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ། དེང་སྐབས། མཚོ་སྔོན་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱ་གཞག་ལ་འཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་དང་གནད་དོན་གསར་པར་གཞི་ཚུགས་ནས“ཏན་ཏིག་བཞིའི”བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུ་དང་། མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཁྲོད་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟོབས་ཤུགས་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་བློ་གྲོས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འབུལ་དགོས་པ་བསྟན།
ལོ་ཙཱ་བ། གཡང་སྐྱིད།


text:
ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ།
བྱིས་སྒྲུང་གླིང་གི་ཚོགས་མི་ཡོངས་དང་གོང་དུ་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ། ལྷག་པར་དུ་ཚོགས་པ་འདིའི་ནང་ཡོད་པའི་སློབ་གསོའི་རྐང་འཛིན་པ་ཚོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ། རྣམ་པ་ཚོས་གསུང་བཤད་གནང་བ་རྣམས་རང་གིས་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་བྱུང་།
དེ་རིང་ང་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱིས་པ་སྐྱོང་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཉམས་མྱོང་རགས་ཙམ་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། ང་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད། བུ་ཆེ་བ་ལོ་བཅུ་གཉིས་དང་། བུ་ཆུང་བ་ལོ་བརྒྱད་ཡིན། གཅེས་ཕྲུག་འདི་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་རང་ཉིད་ལ་སློབ་གསོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རག་བྱུང་། གཅེས་ཕྲུག་འདི་གཉིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ངའི་ཁྱོ་གས་ང་ལ་དཔེ་ཀློག་བྱེད་པར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་མྱངས་ནའང་། ཁོམ་ལོང་དང་དུས་ཚོད་མེད་པར་བརྗོད་དེ་དཔེ་ཀློག་གི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་མེད།
རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་གཉིས་ཀློག་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་རིག་གནས་ཡོན་ཚད་ཅན་ཞིག་མིན།འདི་ནི་སྐད་ཆ་དྲང་མོ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ང་ལ་མངལ་འཁོར་བ་ནས་བཟུང་ངའི་མངལ་གྱི་ཕྲུ་གུའི་ཆེད་དུ་དཔེ་ཀློག་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། སྦྲུམ་མའི་ཟས་སྤྱོད་སྟེན་སྟངས་དང་མངལ་གྱི་བྱིས་པའི་འཚར་ལོངས་སྐོར་གྱི་རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་དེབ་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན།དཔེ་དེབ་དེའི་ནང་དུ་དང་པོ་ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་ཆགས་ཚུལ་དང་། ཟླ་དགུ་ཞག་བཅུའི་རིང་ལ་ཕྲུ་གུ་འཕེལ་འགྱུར་འགྲོ་ཚུལ། ཕྲུ་གུའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་ཟླ་བ་རེ་རེར་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བརྟེན་ཚུལ། སྦྲུམ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མང་བོ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་།དཔེ་ཆ་དེའི་ནང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་ཟླ་བ་རེ་རེར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ལ་འགྱུར་རྡོག་ག་རེ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐད་ལའང་གཟབ་ནན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཡིན། དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་མན་ངག་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན།ང་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་དཔེ་ཆ་དེ་ནི་མགོ་ནས་མཇུག་པར་དུ་གཟབ་ནན་བྱས་ནས་བཀླགས་པའི་དཔེ་དེབ་ཐོག་མ་དེའང་ཡིན།
ངའི་བུ་ཆེ་བ་ལོ་གཉིས་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་ངས་ཁའར་ཝེ་ཐིས(Karl Witt)མཛད་པའི་སྦྱངས་ཐོབ་སློབ་གསོའི་མན་ངག་ཅེས་པ་རྒྱ་ཡིག་གི་སྟེང་ནས་བཀླགས་པ་ཡིན། ཁའར་ཝེ་ཐིས་སློབ་གསོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངས་བྱིས་སྐྱོང་སློབ་གསོའི་གོ་དོན་རྟོགས་སོང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱང་གསལ་བོ་རྙེད་སོང། མ་ཟད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱིས་པ་སྐྱོང་སྟངས་འགྲིག་མེད་པའང་ཤེས་སོང་། ཐ་ན་བཟའ་བཏུང་སྤྲོད་སྟངས་ཀྱང་འགྲིག་མེད་པ་ཧ་གོ་སོང་།ངས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བསྐྱངས་འདུག་བསམ་སྟེ་སེམས་ཡང་སྐྱོ་བྱུང་ལ་སྙིང་ཡང་རྗེ་སོང་། སྐུ་ཞབས་ཁའར་ཝེ་ཐིས་མཆོག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མྱོང་བ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བྱིས་སྐྱོང་གི་མན་ངག་རྣམས་ཞིབ་ཕྲ་གསུངས་འདུག དེ་བརྟེན་ངས་ཀྱང་ཁའར་ཝེ་ཐིས་སློབ་གསོའི་མན་ངག་རྣམས་བྱིས་སྐྱོང་གི་རྨང་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བུ་ཆུང་གཉིས་བསྐྱངས་པ་ཡིན། ཁའར་ཝེ་ཐིས་སློབ་གསོའི་མན་ངག་ནི་བདག་གིས་བྱིས་པ་བསྐྱངས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་ལམ་སྟོན་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུ་དང་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཁའར་ཝེ་ཐིས་སློབ་གསོའི་མན་ངག་ནང་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་དབང་ཤུགས་དང་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱོང་མི་ཉན་པ་དང་། བྱིས་པའི་ཁམས་དང་མོས་པ་ལྟར་སྐྱོང་དགོས་པའི་སྐོར་གསུངས་འདུག བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་བར་དང་རྩེད་མོ་དང་དགོད་སྒྲའི་བར། ཁ་བརྡ་དང་སློབ་གསོའི་བར་དང་། བསམ་ཤེས་དང་བཟོད་སྒོམ་གྱི་བར། རོགས་རམ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་བར་དང་། གོ་ཤེས་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བར། གོ་སྐབས་དང་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་བར་ནས་ཕ་མས་བུ་ཕྲུག་སྐྱོང་དགོས་པ་གསུངས་འདུག
ངས་ཀྱང་ཨ་མ་ཞིག་གི་འགན་ཁུར་ཏེ་གཅེས་ཕྲུག་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་དཔེ་ཆ་མང་བོ་བཀླགས་པ་ཡིན། ག་ལེ་ག་ལེར་དཔེ་ཀློག་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་སུ་གྱུར་སོང་། ཁོམ་སྐབས་སུ་གྲོགས་པོ་དང་གྲོགས་མོ་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་འཁྱམས་ནས་མ་བསྡད་པར་དཔེ་ཆ་བཀླགས་པ་ཡིན། ངའི་བུ་ཆེ་བ་ལོ་རིམ་དང་པོ་ཡིན་པའི་སྐབས་ནས་ལོ་རིམ་གསུམ་པའི་བར་དུ་ལས་བྱ་འབྲི་རོགས་བྱས་པ་ཡིན། ཁོ་ལོ་རིམ་གསུམ་པར་ཐོན་དུས་ནས་ངའི་བུ་ཆེ་བས་བསམ་ཤེས་སོང་། ལོ་རིམ་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་དུ་ཁོ་རང་གིས་ལས་བྱ་འབྲི་ཐུབ་པར་གྱུར། ངའི་བུ་ཕྲུག་གཉིས་ལ་འགན་ཁུར་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁོང་གཉིས་བུ་བཅོལ་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་ངས་ཁོང་གཉིས་ལ་ལས་ཀ་ཙག་ཙིག་སྤྲད་པ་ཡིན།དང་པོ་རྐང་ཤུབས་འཁྲུད་དུ་བཅུག་པ་དང་དེ་ནས་གྱོན་གོས་འཁྲུད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན། ན་ནིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ཟ་མ་གཡོ་བསྐོལ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན། ཁོང་གཉིས་ལ་ཚོང་ལས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་འབྲེལ་མོལ་དང་འཇོན་ནུས་གོང་འཕེལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཆེད་དུ་། ནང་སྦྱོང་བྱས་ཚར་བ་དང་ཉིན་ལྟར་ཚོང་ཁང་དུ་ཅ་ལག་བཙོང་རོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན།
ང་ལ་མཚོན་ན་ངའི་བུ་ཆེ་བ་ནི་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་ངའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་སྐྱིད་སྡུག་བཤད་སའི་ཆེས་བློས་ཐུབ་གྱི་གྲོགས་པོའང་ཡིན། སྐྱིད་དུས་རྩེད་དགོད་བྱེད་རོགས་དང་སྡུག་དུས་སེམས་གསོ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཁོ་རང་ཡིན། གནད་དོན་སྐོར་ལ་གྲོས་འདེབས་ས་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་རོགས་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡིན།གཅེས་ཕྲུག་འདི་དང་ང་ཚོའི་བར་གྱི་བརྩེ་བ་ནི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཤེས་པ་ཞིག་མིན། ངའི་བུ་ཆེ་བས་ཉིན་རེར་ཐེངས་ཁ་ཤས་ལ་ངའི་སྐེར་འཐམས་ནས་ཨ་མ་ང་ཁྱེད་ཀྱི་བུར་སྐྱེས་པ་ནི་ངའི་བསོད་ནམས་རེད་ཅེས་དང་། མཚམས་རེར་ཁོ་རང་གི་ཨ་ཕའི་སྐེར་འཐམས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་ངའི་གཅེས་ཕྲུག་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཐོན་ཡོད་ཀྱང་ངས་ཉིན་ལྟར་ཁོ་སློབ་གྲྭར་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད། ཁོས་ཨ་མ་ད་ང་སློབ་གྲྭར་སྐྱེལ་མི་དགོས་ང་རང་འགྲོ་ཐུབ་ཅེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ནའང་། སློབ་གྲྭར་མ་སྐྱེལ་ནའང་ངའི་བློ་བདེ་བོ་མི་འདུག ཁོ་སློབ་གྲྭའི་རྭ་བའི་ནང་དུ་བསྐྱལ་ཏེ་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་ལ་ལོག་ཡོང་དུས་བློ་བདེ་ལ་འབབ་གྱིན་འདུག མཚམས་མཚམས་སུ་ངེད་གཉིས་སློབ་གྲྭར་ཐོན་དུས་འཛིན་གྲྭ་འཚོག་པར་ད་དུང་སྐར་མ་བཅུ་ཁ་རེ་འདུག་པས། ངའི་བུ་ཆེ་བས་ཡ་ཨ་མ་ད་དུང་འཛིན་གྲྭ་འཚོག་པར་ཁོམ་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པས་ངས་ཁྱོད་ཡར་སྐྱེལ་ཟེར་ནས་ཁོས་ང་ཕྱིར་སྐྱེལ་གི་རེད། ངེད་གཉིས་ཁ་འབྲལ་སྐབས་ནམ་རྒྱུན་ཕན་ཚུན་ལ་འཐམ་འཁྱུད་བྱེད་པ་ནི་གོམས་སྲོལ་ཡིན།
ངས་རང་གི་བུ་ཆེ་བ་དེ་ཁའར་ཝེ་ཐིས་སློབ་གསོའི་མན་ངག་ལག་བསྟར་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ནི་ཁོ་བྱིས་པ་རང་ཚུགས་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། ཡ་་རབས་གུས་ཞབས་ཅན་ཞིག་ཏུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་དེ་རེད་དྲན་གྱིན་ཡོད། ཁོས་རང་ཉིད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་གཞན་ལ་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། བྱིས་པ་གཞན་ལྟར་ཁོས་ཕ་མ་ལ་ང་ལ་འདི་ཉོས་དང་ང་ལ་འདི་དགོས་ཟེར་བའི་ལང་ཤོར་གྱི་གཤིས་ཀ་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག ངའི་བུ་ཆེ་བ་ཧ་ཅང་ཆུང་བའི་སྐབས་ནས་བསམ་ཤེས་སོང་། ཟས་རིགས་དང་བཏུང་རིགས་བཙོང་སའི་ཚོང་ཁང་དུ་སོང་དུས་ཁོས་འདི་ཟ་བསམ་གི་དང་དེ་འཐུང་བསམ་གི་ཟེར་བའི་གཤིས་ཀ་དེ་མི་འདུག ཁོས་བྱིས་པ་མང་བོ་དང་ལྷན་དུ་རྩེད་མོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ངས་མིང་གིས་ཐེངས་གཅིག་བོས་ན་ཁོ་རྒྱུགས་ཐེངས་གཅིག་གིས་ངའི་སར་རྒྱུགས་ཡོང་།བྱིས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ནི་ཆུང་དུས་ནས་ཁ་བརྡ་ལ་ཉན་ཤེས་པ་མ་ཟད་དྲི་བ་སྣ་ཚོགས་འདོན་ཤེས་པ་དེ་རེད། ཁོ་ལོ་རིམ་གསུམ་པར་ཐོན་དུས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།དུས་དེ་ནས་བཟུང་ངའི་སེམས་སུ་ངའི་གཅེས་ཕྲུག་གི་བསམ་ཤེས་སོང་བསམ་ནས་སེམས་པ་སྤྲོ་བས་ཁེངས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན།ཉིན་རྟག་པར་ཞོགས་ཇ་འཐུང་བ་དང་ངེད་ནང་མི་ཚང་མ་རང་རང་གི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོང་ཁང་ལ་སོང་ནས་ཚང་རྒྱག་བཞིན་ཡོད།ངའི་གཅེས་ཕྲུག་གཉིས་ཀྱིས་ནང་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་གུང་རྗེས་ནས་ངའི་བུ་ཆེ་བ་ཚོང་ཁང་ལ་ཡོང་སྟེ་ང་ལ་ཚོང་རྒྱག་རོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
སྐད་ཆ་དྲང་མོ་བཤད་ན་ངའི་བུ་ཆེ་བ་དེ་ང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། སྔོན་ཆད་བདག་ལ་མངལ་ཆགས་མ་ཐུབ་པར་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནང་དུ་ལྷུང་ནས་ཡོད་སྐབས་གཅེས་ཕྲུག་འདིས་ངེད་བཟའ་བ་གཉིས་ལ་སྙིང་རྗེས་བལྟས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ངེད་གཉིས་ལ་འདུག་རོགས་བྱེད་དུ་ཡོང་བ་རེད། མ་ཟད་ང་རང་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྐྱབས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གཅེས་ཕྲུག་འདི་ང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་དྲན་བསྡད་ཡོད། གཅེས་ཕྲུག་འདི་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་ངས་ཀྱང་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་མང་བོ་བསྐྱལ་ཏེ་ཁ་བརྡ་མང་བོ་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ངེད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འདི་འདྲིའི་བརྩེ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པ་ནི་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་མང་བོ་བསྐྱལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།ང་ལ་དཔེ་ཀློག་གི་གོམས་གཤིས་སྤྲད་མཁན་དེ་ཡང་གཅེས་ཕྲུག་འདི་ཡིན། མི་ཚེར་བདེ་སྐྱིད་སྤྲད་མཁན་ཡང་གཅེས་ཕྲུག་འདི་ཡིན། ད་ལྟ་ཁོ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པ་དང་སློབ་གྲྭའི་ལོ་རིམ་དྲུག་པ་ཡིན། རྩེད་མོའི་ཕྱོགས་ནས་ཁོའི་དགའ་ཕྱོགས་ནི་ལག་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཡིན།
འདིའི་མཚམས་ནས་ངས་གཅེས་ཕྲུག་ཆུང་བའི་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། བྱིས་པ་ཆེ་བ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་བསྐྱངས་པ་ཡིན་ན་ཆུང་བ་དེ་སྐྱོང་རྒྱུ་ལས་སླ་བོ་ཆགས་འགྲོ་བཞིན་འདུག ངའི་གཅེས་ཕྲུག་ཆུང་བ་ནི་བློ་རྣོ་ཞིང་རྣམ་རིག་དྭངས་མོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁར། བྱིས་པ་སྤྲོ་སྣང་ཅན་དང་སེམས་ཁམས་སྐྱིད་པོ་ཅན་ཞིག་རེད། ཞོགས་པ་མལ་ལས་ལངས་དུས་ནས་ཁོའི་གདོང་འཛུམ་གྱིས་ཁེངས་ཡོད་པ་དང་ཁ་དགོད་ཀྱིས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པ་རེད། མ་ཟད་ཁོ་ནི་དགའ་ཕྱོགས་མང་བའི་བྱིས་པ་ཞིག་རེད། ཁོ་གླུ་གཞས་གཏོང་བར་དགའ་ཞིང་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་པར་དགྱེས།སྤོ་ལོ་རྩེད་བ་དང་རི་མོ་འབྲི་བ་སོགས་དགའ་ཕྱོགས་མང་པོ་འདུགངེད་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་དགའ་ཕྱོགས་ལྟར་མཐུན་རྐྱེན་དང་གོ་སྐབས་ཆ་ཚང་སྤྲོད་ཀི་ཡོད། ཁོ་ད་ལོ་ནས་ལོ་རིམ་གཉིས་པ་རེད། འདི་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ངའི་བྱིས་སྐྱོང་གོ་རིམ་ཆ་ཚང་ལ་ང་དང་ལྷན་དུ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་དེ་ནི་ངའི་ཁྱོ་ག་ཡིན། དེ རིང་ང་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་དེ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངའི་སྐད་ཆའི་ནང་ང་དང་ངས་མང་པོ་ཤོར་སོང་།
ངས་དང་པོ་གཅེས་ཕྲུག་ཆུང་བ་དེ་སྔོན་ཆད་ཁོ་རང་གི་ཕུ་བོ་འགྲོ་མྱོང་པའི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་བསྐྱལ་བ་ཡིན། སྔོན་ཆད་ཁོའི་ཕུ་བོ་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ལ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་རྔ་བ་རྫོང་དུ་བོད་རིགས་ཀྱིས་གཉེར་བའི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ཞིག་མི་འདུག དུས་སྐབས་དེར་རྒྱ་རིགས་དང་ཁ་ཆེ་མི་རིགས་ཀྱིས་གཉེར་བའི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ཏག་ཏག་རེད། སྐབས་དེར་སྲིད་གཞུང་གིས་གཉེར་བའི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ཡང་མི་འདུག སྔོན་ཆད་ཁོའི་ཕུ་བོ་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་སློབ་གཙོ་རྒྱ་རིགས་ཤིག་རེད། ཡིན་ནའང་སློབ་སྤྱི་རྗེ་བོར་བརྒྱབ་འདུག སློབ་སྤྱི་གསར་བ་དེ་ནི་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད། ངའི་གཅེས་ཕྲུག་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་ཉི་མ་བདུན་སོང་བའི་རྗེས་སུ་ཁོ་འགྲོ་ཁ་མི་ཉན།ཁྲིམས་ཁང་ལ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་འདུག ངོ་མ་སྙིང་རྗེ་བ་ཞིག་རེད། ཉིན་ཞིག་ངས་རང་གི་ཁྱོ་ག་ལ་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ངའི་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་ཀྱི་མི་འདུག
དེ་རིང་ངས་གཅེས་ཕྲུག་ལ་འདུག་རོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ་ངའི་གཅེས་ཕྲུག་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་གསུམ་ལ་སླེབས་པའི་བར་ཁ་བརྡ་བྱས་པ་ཡིན་ལ།ངས་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་སོང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་དྲགས་ཏེ་བཙོན་ཁང་ཆུང་ཆུང་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། གཅེས་ཕྲུག་ལ་ཁག་མེད་པ་ཤེས་སོང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཡར་འཛིན་ཁང་དུ་འཛུལ་བ་དང་ལག་པ་རྒྱབ་ལ་བཞག་སྟེ་གཟིགས་པོ་དྲང་མོ་དང་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་མི་ཆོག་པ་རེད། གསང་སྤྱོད་དུ་འགྲོ་དུས་བྱིས་པ་ཚོས་གཅིག་གི་ལག་པ་གཅིག་གི་ཕྲག་ལ་འཇུས་ནས་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གལ་སྲིད་བྱིས་པ་ཞིག་གི་ལག་པ་ཤོར་སོང་ན་དགེ་རྒན་གྱིས་འགྲམ་ལྕག་གཞུ་བ་རྒྱུན་ལྡན་རེད། བྱིས་པ་ཚོས་ཡིག་གེ་འབྲི་དུས་ཕར་ཚུར་ལ་ལྟ་བ་དང་ཕན་ཚུན་ལ་སྐད་བཤད་མི་ཆོག གལ་སྲིད་སྒྲིག་ལམ་ལས་ཅུང་ཟད་འགལ་ན་འགྲམ་ལྕག་གཞུ་རྐྱང་རེད། དགེ་རྒན་ཚོའི་གདོང་བ་ནག་མེར་རེ་འདུག་པ་ལས་འཛུམ་མདངས་ཤིག་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་ནས་ངེད་བཟའ་བ་གཉིས་ཀྱིས་གྲོས་བྱས་ཏེ་གཅེས་ཕྲུག་ཆུང་བ་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེ་ནས་བླངས་པ་ཡིན།
དེ་ནས་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་གཞན་ཞིག་ལ་བསྐྱལ་བ་ཡིན། བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་པ་ཡིན། ཆ་རྐྱེན་ནི་ཡི་གེ་མ་ཤེས་ན་མི་སྐྱོན་པ་དང་ཁོའི་ལུས་སེམས་གཉིས་སྐྱིད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེའི་ཆ་རྐྱེན་ཁས་བླངས་སོང་། དེ་ནས་ཁོ་སློབ་སྐབས་གཅིག་ལ་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་བཞག་པ་ཡིན། དེ་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་བཙུགས་སོང་བ་དང་། གཅེས་ཕྲུག་དེ་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་བསྐྱལ་བ་ཡིན། བྱིས་སྐྱོང་དེིའི་ནང་དུ་ཞོགས་པ་སྔ་བོ་ནས་དགེ་རྒན་ཚོས་བྱིས་པ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་གྱི་འདུག བྱིས་པ་ཚོར་དེ་ལ་སྤྲོ་སྣང་ཧ་ལས་པ་འདུག་པ་མ་ཟད་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེ་སྣང་འགྲོ་འདུག ཡིན་ནའང་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་དེར་བོད་སྐད་བཤད་སའི་ཁོར་ཡུག་མེད་པ་དང་རྒྱ་སྐད་ཁོ་ན་བཤད་དགོས་ཀྱི་འདུག
གཅེས་ཕྲུག་གིས་རང་སྐད་བརྗེད་སོང་ན་མི་འགྲིག་བསམ་སྟེ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱུང་། ལོ་གཅིག་གི་འཕྲོ་ནས་སྒེར་བཙུགས་བོད་ཀྱི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ཞིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན། བྱིས་སྐྱོང་དེ་ནི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་སྔོན་མ་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བར་ས་གནས་བོད་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་གོམས་གཤིས་མང་པོ་འདུག སློབ་གསོ་སྤྲོད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ང་རང་གི་བློ་ལ་བབས་སོང་། རྩེད་ཆས་ཀྱི་སྐོར་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ། ནང་ལས་ཀྱང་སྟབས་བདེ། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཞོགས་པ་སྔ་བོར་ལངས་ཏེ་མལ་གོས་ལྟེབ་ཚིགས་རྒྱག་པ། གདོང་དང་སོ་འཁྲུ་པ། ཁྱིམ་ཕྱག་རོགས་དང་། ནང་དུ་སླེབས་དུས་རྐང་ཤུབས་དང་གྱོན་པ་འཁྲུད་པ། མཚམས་མཚམས་ལ་གནའ་སྒྲུང་བཤད་པ་དང་ཁེད་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱིས་པའི་སེམས་ཁམས་ལ་སྤྲོ་སྣང་སྟེར་བའི་ལས་བྱ་ཡག་པོ་འཇོག་གི་འདུག
སློབ་གྲྭ་གཅིག་པ་ཡིན་ནའང་དགེ་རྒན་ཚོའི་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འདུག ངའི་གཅེས་ཕྲུག་གི་དགེ་རྒན་གྱི་མིང་ལ་ལྷ་མཛེས་འབོད་པ་དང་། ཁོ་མོ་ནི་མི་གཤིས་ཡ་རབས། སེམས་བཟང་བ་དང་སྤྱོད་པ་བཟང་བ་ཞིག་ཡིན། མོའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་དུ་སློབ་མ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་། མོས་སློབ་མ་རེ་རེར་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་སློབ་མའི་ཁམས་ལ་གཞིགས་ཏེ་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཀྱི་འདུག མོ་ནི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞིག་ལ་ལས་ལ་བརྩོན་པ་ཞིག་རེད། མོས་སློབ་མ་ཚོར་ལས་བྱ་ཉུང་ཉུང་དང་། ལེགས་བཤད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་འཇོག་གི་འདུག གུང་གསེང་གི་སྐབས་སུ་མོས་བྱིས་པ་ཚོར་བློ་དང་འཚམ་པའི་དཔེ་ཀློག་གི་ལས་བྱ་འཇོག་གི་འདུག ཁྱིམ་བདག་གི་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་སུའང་སློབ་མ་ཚོའི་བཟང་ཕྱོགས་དང་མོ་རང་གི་འོས་འགན་སྐོར་ནས་གླེང་བའི་དགེ་རྒན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན། ང་རང་ལ་མཚོན་ན་དགེ་རྒན་འདིར་གུས་ཞབས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ངའི་གཅེས་ཕྲུག་དེ་དགེ་རྒན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་འཕྲད་པ་ནི་ཁོའི་བསོད་ནམས་རེད་དྲན་བསྡད་ཡོད། ངོ་མ་ཡིན། དགེ་རྒན་ཁོང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ།དཔེ་ཀློག་ནི་བྱིས་སྐྱོང་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ཁྲོད་དུ་ཆེས་གལ་ཆེའི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་ལྟར། ངས་ཀྱང་བུ་ཕྲུག་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དཔེ་ཀློག་གི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཆེད་ཁོང་གཉིས་ལ་ཆུང་དུས་ནས་བཟུང་དཔེ་ཆ་ཀློག་ཏུ་བཅུག་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ཁོང་གཉིས་ལ་དཔེ་ཀློག་གི་གོམས་གཤིས་ཡག་པོ་འདུག ཡིན་ན་ཡང་དཔེ་ཆ་མང་ཤོས་རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་གི་འདུག རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་བྱིས་སྒྲུང་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་གོ་བདེ་བོ་མང་པོ་འདུག བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་འདུག བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་དེ་འདྲའི་བྱིས་སྒྲུང་སྙན་པོ་དང་གོ་བདེ་བོ་དེ་འདྲའང་མང་བོ་མི་འདུག སྤྱིར་བྱིས་པའི་དེབ་མང་བོ་མི་འདུག གཟའ་ཉི་མ་དང་སྤེན་པར་ངས་ཁོང་གཉིས་ལ་ཆེད་དུ་བོད་ཡིག་གི་ལས་བྱ་འཇོག་གི་ཡོད། ཉི་མ་རེ་ལ་བོད་ཡིག་གི་དེབ་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གི་ཡོད། ཉིན་རེར་ཤོག་གྲངས་སུམ་ཅུ་རེ་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གི་ཡོད། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བཀླགས་པའི་དཔེ་དེབ་གྲངས་ཐོ་འབྲི་སའི་རེའུ་མིག་ཅིག་བཟོས་ཡོད། དཔེ་ཆ་རེ་བཀླགས་ཚར་དུས་དཔེ་ཆའི་མཚན་བྱང་རེའུ་མིག་ནང་དུ་འབྲི་དགོས། ངའི་བུ་ཆེ་བས་དཔེ་ཆ་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་བཀླགས་འདུག་པ་དང་བུ་ཆུང་བས་དཔེ་ཆ་གྲངས་བཞི་བཅུར་ཉེ་བ་བཀླགས་འདུག
ཐེངས་ཤིག་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཞིག་གིས་ང་ཚོས་བྱིས་པ་ཚོར་ཁ་ལ་ཉོན་ཨ་ཞེས་པའི་བསླབ་བྱ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཡག་པོ་མེད་པ་དང་དེ་ནི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ལ་ཉོན་ཨ་ཟེར་བའི་ཚབ་ཏུ་གནས་ལུགས་བརྩིས་ཨ་ལབ་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་གསུངས་སོང་། ཁོང་གི་གསུངས་དེ་གནས་ལུགས་ཡོད་པ་མཐོང་སྟེ་ངའི་གཅེས་ཕྲུག་གཉིས་ལོ་གཉིས་ཡིན་དུས་ངས་ཁོང་གཉིས་ལ་གནས་ལུགས་བརྩིས་ཨ་ཞེས་བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་པ་ཡིན། ཆུང་དུས་གནས་ལུགས་ཟེར་བ་ཆེན་པོ་ཧ་གོ་གྱིན་མི་འདུག་མོད། རིམ་གྱིས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཡོང་གི་འདུག་ལ་ད་ལྟ་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་གནས་ལུགས་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག གནས་ལུགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་བྱིས་པ་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་བྱེད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཁར་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། བོད་ནང་གི་ཕ་མ་མང་བོ་ཞིག་གིས་བྱིས་པར་གཅར་རྡུང་བྱེད་མི་ཉན་པའི་སློབ་གསོ་དེ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་གསོ་ཞིག་རེད། སློབ་གསོ་དེ་ང་ཚོའི་བྱིས་པ་ཚོར་རན་པ་ཞིག་མ་རེད། ང་ཚོའི་བྱིས་པ་ཚོར་མ་གཅར་མ་རྡུང་ན་ཁ་ཉན་ནི་མ་རེད་ཅེས་ལབ་གྱིན་འདུག ང་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་རང་གི་གཅེས་ཕྲུག་གཉིས་ལ་གནས་ལུགས་ལ་བསམ་བློ་ཐོངས་ཞེས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། ང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་བཤད་དེ་བསླབ་བྱ་བྱས་ན་གཅར་རྡུང་བྱེད་པ་ལས་ལྷག་པའི་གྲུབ་འབྲས་དང་དགེ་མཚན་མང་བོ་འདུག ཕ་མ་སུ་ཡིན་ནའང་བུ་ཕྲུག་ལ་གནས་ལུགས་བཤད་དེ་བསམ་གཞིགས་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེ་བར་བསམ་མོ། །
གཡག་རྒོད་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ཟླ ༡ པོའི་ཚེས་ ༣ ཉིན། གཡག་རྒོད་བྱིས་སྒྲུང་གླིང་ནས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པའོ།།


text:
པར་རིས་འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གཞི་རིམ་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ།
“ཆེས་མཛེས་པའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཀྲུང་གོར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པའི་མི་སྣ་ཡིན་ནའང་འདྲ་ཚང་མ་ངའི་སྔོན་ཆད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་སྙན་རེད། འོན་ཀྱང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡིན་པས་ཐོབ་ཐང་ལ་ཁྱད་པས། ངར་སྤོབས་སེམས་སྐྱེ་ཡི་འདུག་ལ་ཕྲག་ཐོག་གི་འགན་འཁྲི་ཡང་ཧ་ཅང་ལྕི་པོ་ཡོད་”ཅེས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། མེ་ཏོག་རྫོང་ཆ་ཚང་སློབ་ཆུང་གི་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པ་སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར་དེ་ལྟར་བཤད།
གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་དེའི་ངོ་གདོང་ནས་འཛུམ་མདངས་འཕྱུར་ཞིང་། བབ་ཆགས་པའི་སྐད་ཆའི་ཐོག་ནས་གསར་འགོད་པར་རང་ཉིད་འཚར་ལོངས་བྱུང་རིམ་དང་འགན་ནུས་སྒྲུབ་རིམ་གླེང་བྱུང་། དཔྱིད་རླུང་ངོ་ལ་ལྡང་བ་དང་འདྲ་ལ། མི་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྦྱིན། སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཞེས་པ་ནི་“དུས་རབས་བཟང་བ་དང་བདེ་སྐྱིད་”ཀྱི་ནང་དོན་ཡིན་པས་དེ་ནི་དོན་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་འདུག
མེ་ཏོག་རྫོང་ནི་མཐའ་མཚམས་སུ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་གཞུང་ལམ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པའི་རྫོང་མཐའ་མ་དེ་ཡིན། མི་རྣམས་ཀྱིས་“བོད་དུ་སྐྱོད་དཀའ་ལ། མེ་ཏོག་རྫོང་དུ་དེ་བས་སྐྱོད་དཀའ་”ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་མེ་ཏོག་དུ་སྐྱོད་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ནི་མོན་པ་རིགས་ཡིན་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་ནི་མེ་ཏོག་རྫོང་སྤང་ཞིང་ཤང་སྐེམ་སྡེང་གྲོང་ཚོ་ནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྔོན་ཆད་ས་ཐག་རིང་ལ་ལུང་ཁུག་དང་། དབུལ་ཕུངས། ཆ་འཕྲིན་མི་ཐོས་པ་བཅས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན།
2001ལོར་སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས། ཁོང་གིས་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཞིག་བྱས་པ་རེད། སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་“ཕ་ཡུལ་དུ་ངའི་བྱིས་དུས་ཡོད་ལ། ངའི་དྲན་ཤེས་ཡོད། ངའི་དད་མོས་ཡོད་ལ་ངའི་ཕུགས་བསམ་ཡོད་”ཅེས་བརྗོད། གྲོང་མི་ཚོས་སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ལ་མོན་པ་རིགས་ཀྱི་“ཕུགས་འདུན་འགྲུབ་མཁན་”ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་མེ་ཏོག་རྫོང་དུ་ལོ་20བརྟན་སྲུང་བྱས་ཡོད་ལ། རེ་བའི་སྒྲོན་མེས་མོན་པ་རིགས་ཀྱི་དུད་ཚང་རེ་རེའི་མུན་པ་གསལ་ཡོད། ལོ་འདི་དག་རིང་ཁོང་འགྱོད་པ་སྐྱེ་མྱོང་མེད།
2013ལོར་མེ་ཏོག་རྫོང་དུ་གཞུང་ལམ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་། མེ་ཏོག་རྫོང་གི་སློབ་གསོ་ཡང་གནམ་ས་བླ་འོག་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད། སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕྲུ་གུ་ཚོས་“སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བ་”ནས་“སློབ་གྲྭ་ཡག་པོར་འགྲོ་བའི་བར་”གྱི་བསྒྱུར་བ་བརྒྱུད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད།
སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་“སློབ་གསོས་ངའི་མི་ཚེར་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་ང་ལྟ་བུའི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་བཞིན་ཡོད། ངས་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་འཚར་ལོངས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཁྲོད་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་ཐུབ་པར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེ་གི་འདུག ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། སློབ་གསོར་གཏོང་ཆ་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་ཆ་རྐྱེན་ཞན་པའི་སློབ་གྲྭའི་གཞི་རྩའི་སློབ་གཉེར་ཆ་རྐྱེན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་སུ་བཏང་བ། སློབ་གྲྭ་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་བཏང་བ། སློབ་གསོའི་ཆ་འཕྲིན་ཅན་སློབ་ཚན་ནང་འདྲེས་པ། མེ་ཏོག་རྫོང་གི་སློབ་གསོར་སྤྱིའི་ཆ་ནས་སློབ་གཉེར་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་བ་དང་མཁྲེགས་ཆས་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་ནུས་ལྡན་ངང་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་”ཅེས་བཤད་པ་རེད།
སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་“ད་ལྟ། སློབ་གྲྭའི་ནང་དུ་མཛེས་རྩལ་ཁང་དང་། རོལ་མོ་ཁང་། ལུས་རྩལ་ཁང་སོགས་ཚང་མ་ཡོད་ལ། མཁྲེགས་ཆས་ཐོག་ས་གནས་གཞན་ལས་ཞན་པ་མེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་མེད་པ་ནི་སློབ་ཚན་དེ་དག་ཁྲིད་ཤེས་མཁན་གྱི་ཆེད་ལས་དགེ་རྒན་ཡིན་”ཞེས་བཤད་པ་དང་། “རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མཁྲེགས་ཆས་ཐོག་མ་དངུལ་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ནས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གཉེར་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཆབས་གཅིག སློབ་གསོའི་ཐད་མཉེན་ཆས་མ་དངུལ་གཏོང་རྒྱུར་ཡང་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུར་བསམ་གཞིག་བྱས་ནས། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་མ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སློབ་གྲྭ་ཡག་པོར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་”ཅེས་བརྗོད།
སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་འབྱུང་འགྱུར་ལ་རེ་བས་ཁེངས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་“ང་ནི་མེ་ཏོག་རྫོང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་བརྒྱུད་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་རིང་ང་ཚོར་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ནི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་སྐྱོར་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་ལ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་ངང་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་པ་དང་ཡང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད། གྲུབ་འབྲས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ལ་སྐུལ་མ་ཐེབས་པ་དང་། ལས་འགན་གྱིས་མི་རྣམས་ལ་སྟོབས་ཤུགས་སྦྱིན་ཡོད། གང་ཞིག་གིས་ཀྱང་ང་ཚོས་དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པའི་ཆོད་སེམས་ལ་གཡོ་འགུལ་གཏོང་མི་ཐུབ་ལ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་རིམ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ངེས་རེད་”ཅེས་བརྗོད་པ་རེད།
ཆེས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ནི་“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་ལ་བློ་དཀར་བཅང་”ནས་ཕྲུ་གུ་ཚང་མར་ཡག་པོ་སློབ་པ་དང་། ལྗང་པ་རེ་རེ་ཡག་པོ་གསོས་ནས། ཁོ་ཚོ་ཚང་མས་རང་དང་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་སྦྱོང་ཐུབ་པ་དང་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་ཐུབ་པ། སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མི་ཞིག་བྱས་ཏེ། མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་བྱེད་པ་ལས་མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་མི་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྐལ་བཟང་བདེ་སྐྱིད་སེམས་ནང་གི་བདེ་སྐྱིད་དང་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ཡོང་ཁུངས། མི་དམངས་དྲ་བ།


text:
ཟླ་4ཚེས་1ཉིན། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་འགོག་དང་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཀའི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་རྗེས། རང་ཁུལ་གྱིས་མྱུར་དུ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་འགོག་དང་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཀའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་དང་ལྷག་པར་དུ་ཞིང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཕེང་ཆིང་ཧྭའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་བརྒྱུད་སྒྲོག་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་སྦྲེལ་ནས། ཉེ་དུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཀ་ཡང་བསྐྱར་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྐུལ་སློང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། ཁུལ་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ལིའུ་ཕིང་གིས་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོད་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཨུ་ལ་འབོད་སྐུལ་དང་བཀོད་སྒྲིག་ཡོད་ན་རྔ་བ་ཁུལ་ལ་བྱ་སྤྱོད་དང་དོན་འཁྱོལ་ཡོད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ས་སྲུང་གི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་དང་ས་སྲུང་གི་འགན་འཁྲི་འཁུར་བ། ས་སྲུང་གི་འགན་འཁྲི་ནན་སྒྲུབ། འགོག་སྲུང་ནན་པོ། མཉམ་འགོག་མཉམ་བཅོས་བཅས་བྱས་ནས། ཚད་མཐུན་གྱི་རྒྱུགས་ཤོག་ཅིག་སྤྲོད་པར་འགན་ལེན་བྱ་དགོས།
ཟླ་3ཚེས་31ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད་བཞི་ཡས་མས་སུ། སི་ཁྲོན་ལེའང་ཧྲན་ཁུལ་ཞི་ཁྲང་གྲོང་ཁྱེར་ཅིང་ཅུའུ་ཡུལ་ཚོའི་མ་ཨན་སྡེ་བའི་ནགས་ཚལ་ལ་མེ་ཤོར། རླུང་གི་ཁ་ཕྱོགས་གློ་བུར་དུ་འགྱུར་བ་དང་རླུང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སོང་བས། མེ་གསོད་མི་སྣ་མི་19རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བ་དང་། མི་3ལ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག མིག་སྔར། ད་དུང་མེ་གསོད་བཞིན་པའི་སྒང་རེད།
མཛོད་དགེ་རྫོང་དུ་མཚོ་ཁྲབ་ཁྲབ་དང་རྨ་ཆུའི་དགུ་ཁུག་དང་པོ་ལས་གཞན། གནས་འདི་རུ། བབ་བཟོའི་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་གྱི་ཁེངས་པས་མཛོད་དགེ་རྩྭ་ཐང་ལ་ཁྱེད་རང་གི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་འཇོག་ངེས་རེད།
འབྲེལ་གཉིས་སྒྲོག་གཅིག་གི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཆེད། ཉེ་ཆར། ཧུང་ཡོན་རྫོང་གྲོང་གསེབ་ཡིད་རྟོན་དངུལ་ཁང་གི་འགན་ཁུར་བ་དང་བཅས་པ་ཁྱུང་མཆུ་གྲོང་རྡལ་དམག་སར་དགོན་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་དགོན་སྡེར་དོ་དམ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་དྲིལ་སྒྲོག་དང་། གྲྭ་བཙུན་ཚོའི་བསམ་བློ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ལ། ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་འཕྲད་པའི་དཀའ་ཁག་བསལ་བར་མ་ཟད། ཁོ་ཚོར་འབྲས་དང་སྣུམ། ཕྱེ། ཇ་སོགས་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་སྤྲད། འགོ་ཁྲིད་རྣམ་པ་ད་དུང་སྦྲ་ཆེན་གྲོང་རྡལ་རི་རྒན་གྲོང་སྡེར་བསྐྱོད་དེ་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་ཞིང་། བཞུགས་མོལ་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་དང་། བཅའ་ཁྲིམས་དྲིལ་སྒྲོག འཚམས་འདྲི་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཁོ་ཚོའི་ལུས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་། འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ། དཀའ་ཁག་བཅས་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་པ་དང་། རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཐབས་ལ་མཉམ་དུ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ལ། ཁོ་ཚོར་ཡིད་ཆེས་དང་ཡར་བརྩོན་གྱི་འཚོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ལམ་བུ་སྙེགས་དགོས་པའི་སྐུལ་སློང་བཏང་། ཧུང་ཡོན་གྲོང་གསེབ་ཡིད་རྟོན་དངུལ་ཁང་གིས་ད་དུང་ལས་ཀའི་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། དབུལ་བྲལ་གནད་སྒྲོལ་གྱི་ལས་དོན་ཁྲོད་ཏང་ཡོན་དང་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་སྔར་བས་ཤུགས་བསྣན་ནས་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས་དབུལ་བྲལ་ལ་རམ་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་བྱས་སོ།།
2020ལོར་ཟུང་ཆུ་རྫོང་གིས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཆེད་དོན་མ་དངུལ་དོ་དམ་གྱི་རེ་བ་ལྟར། ཁྱོན་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2372བཏང་ནས་ཟུང་ཆུ་རྫོང་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་པ་19ལ་མེ་གསོད་རྫིང་བུ་གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། དགོན་པ་ཁག་གི་ཆུ་གློག་ལམ་དང་། དགོན་པའི་དཔེ་ཁང་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ཉམས་གསོ་བྱས།
ཟླ་4ཚེས་1ཉིན། དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོ་དང་འགྲོགས་ནས་རང་ཁུལ་གྱི་མཐོ་འབྲིང་དང་དམའ་འབྲིང་གི་ལོ་རིམ་གསུམ་པས་སློབ་མགོ་གསར་བ་བསུས་བྱུང་། ད་ལོར། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཏོག་གསར་ནད་ཡམས་སྤང་ལ་མེ་མཆེད་པ་ལྟར་ཁྱབ་པས། སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་སློབ་མགོ་རྩོམ་པའི་དུས་ཚོད་ཕྱིར་འགྱངས་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་། ཡིན་ནའང་། སློབ་མཚམས་བཞག་ཆོག་ཀྱང་སློབ་མ་སྐྱེད་སྲིང་མཚམས་བཞག་མི་རུང་བས། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱིས“ཁྲིད་མཚམས་བཞག་ཀྱང་། སློབ་མཚམས་མི་འཇོག”ཅེས་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱས། དགུན་གྱི་ལྷགས་རླུང་ཇི་ལྟར་རྒོད་ཀྱང་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོ་སླེབས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་སོ་སོ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས། ཉིན་ལས་ཉིན་ཐུང་ཞིང་མཚན་ལས་མཚན་ཐུང་བར་བྱས་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་ལྷག་གི་རིང་རིམས་འགོག་གི་ལས་ལ་ཤ་ཐང་ཐང་གིས་འབད་པས། ནད་ཡམས་འགོས་མཆེད་ལ་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་ཡོད། གུས་རྟག་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་ཐུབ་ན།། མི་འགྲུབ་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད།། ཅེས་པ་ལྟར། ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་མི་ལྡོག་བརྟན་པའི་ཧུར་བརྩོན་གྱི་གོ་ཆ་བགོས་ན་ནད་ཡམས་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ།།མཛོད་དགེ་རྫོང་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་།རྔ་བ་ཁུལ་མི་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་།ཧུང་ཡོན་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་།རྔ་བ་རྫོང་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་།འཛམ་ཐང་རྫོང་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་།ཟུང་ཆུ་རྫོང་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་།མཛོད་དགེ་རྫོང་ལྷ་མོ་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་།
ཉེ་སྔོན། ཆུ་ཆེན་རྫོང་མའོ་རུ་ཡུལ་ཚོས་ལྟེ་གནས་སློབ་གྲྭས“ཁྲིམས་བརྩི་དང་ཁྲིམས་སྦྱོང་། ཁྲིམས་སྲུང་། ཁྲིམས་སྤྱོད”བཅས་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་བཞག་པའི་མའོ་རུ་ཡུལ་ཚོ་དང་ཨ་ཁའོ་ལིས་ཡུལ་ཚོས་ཁྲིམས་སྐྱོང་སློབ་གསོའི“ཐུན་མིན་སློབ་སྦྱོང་གཟའ་འཁོར”བྱེད་སྒོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ངང་ནས་སྤེལ་བ་རེད།
ཉེ་ཆར། བོད་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གློག་བཀོལ་དུས་ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་པར་མེ་སྐྱོན་བྱུང་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་འབྱུང་བཞིན་འདུག གློག་ནི་ང་ཚོའི་འཚོ་བ་ཁྲོད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་པའི་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པས། གློག་བཀོལ་དུས་ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་ན་མིའི་ཚེ་སྲོག་དང་རྒྱུ་རྫས་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཐོན་སྲིད། ཉེན་མེད་ངང་གློག་བཀོལ་བའི་ཤེས་བྱར་རྒྱུས་ལོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ཐེངས་འདིའི་རྒྱུན་ཤེས་འཚོ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་འདིའི་ནང་ང་ཚོས་གློག་བཀོལ་དུས་ཡིད་གཟབ་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཚན་འགའ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ།