c: application/epub+zip

text:
བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མིན་དེའི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད། དང་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པ་ལྷད་མེད་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་།གཉིས་པ་ནི་རིག་གཞུང་གཞན་དང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པའི་སྐབས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་འཕེལ་རིམ་ལ་ཐུག་ཡོད། བརྗོད་གཞི་གཉིས་པས་བོད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ནང་པའི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྲུང་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་སྟོན་གྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་གཅེས་ནོར་ཐད་ངའི་དཔྱད་གཏམ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་སླད་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཞིག་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་ཡོད། ལས་གཞི་དེ་ཆ་ཚང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ལྟ་བར་དུ་གང་བསྒྱུར་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྔར་སེམས་དང་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་དབར་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐོག་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཤེས་བྱ་མཁོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་བར་དུ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་མྱོང་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་ལུས་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གོང་སྤེལ་གཏོང་སླད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་བའི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་ད་དུང་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད།
བཟོ་ལས་འཕྲུལ་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ནའང་། གཞུང་དེ་དག་ཆ་ཚང་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ལེགས་སྒྲུབ་ཡོང་བར་དོན་དངོས་ཐོག་དུས་རབས་ཁ་ཤས་བགོར་ངེས་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་རྣམས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ལས་གཞི་དེ་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་པར་དེའི་ཐོག་མའི་སྐད་ཡིག་ནང་ལྷད་མེད་དུ་གཅེས་ཉར་དགོས། ཐ་ན་སྐད་ཡིག་གཞན་ནང་ཡིག་སྒྱུར་ཟིན་པའི་དུམ་བུ་རྣམས་ད་དུང་བཅོས་སྒྲིག་དང་ཞུ་དག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ཐོག་མའི་སྐད་ཡིག་གི་རྒྱུ་ཆས་མ་འོངས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ།
དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་ཆད་མང་པོ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར། བོད་གཅིག་པུས་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་འདིའི་ཆ་ཤས་ཤིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ཨུ་རུ་སུ་དང་། སོག་པོ། རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཅས་ཀྱི་ནང་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐད་བྱུས་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོ་ི﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་གི་ད། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་གཉིས་ཀར་འཛམ་གླིང་འདི་ཡར་རྒྱས་དང་ཕྱུག་པོ་ཡོང་ཆེད་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་རྩ་ཆེའི་གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་བདག་གཅེས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
ད་བར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་གང་བརྩམས་པའི་ལས་གཞི་ཐམས་ཅད་ངས་འདིར་ཞུ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་དེའི་ཕྱིར་ཕུལ་བྱུང་གི་ཚོགས་པ་དང་ལས་གཞི་ཁག་ཅིག་ངས་ཞུ་འདོད་བྱུང་། ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་ངག་རྒྱུན་གྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༦ ལོར་དབུ་འཛུགས་གནང་ཡོད། དེའི་ནང་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དུ་མ་སྒྲ་འཇུག་དང་བརྙན་འཕྲིན་བསྡུ་འཇུག་སོགས་ལ་བཞུགས་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་དེའི་ནང་སྒྲུང་དང་། གཏམ་དཔེ། བོད་རིགས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མའི་འགྲེལ་བརྗོད་སོགས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་ད་དུང་བཅར་འདྲི་དེ་དག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་དབབ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ད་ལྟ་བར་དབྱིན་སྐད་ནང་ཕབ་སྒྱུར་དང་བཅས་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ལེགས་སྒྲུབ་ཟིན་ཡོ་ི﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་གི་་ི﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་གི་ད།
དེ་བཞིན་སྒྲ་འཇུག་དང་། བརྙན་འཕྲིན། ཌི་བི་ཌི།(DVD)བཅས་ཀྱི་ནང་ཨོ་རིའེན་ཌེ་(Orient)ཐེབས་རྩ་དང་མེ་རི་ཌིའེན་(Meridian)ཐེབས་རྩ་ཚུད་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཚང་མའི་བླ་ཆེན་ཁག་གི་གསུང་ཆོས་ཁག་ཉར་ཚགས་ཆེད་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་གཞི་གཉེར་བཞིན་ཡོད། སྒྲིག་འཛུགས་གཉིས་ཀས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་ཞེས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་འོག་ལས་དོན་དེ་དག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ཉེ་ཆར་ཧོབ་ཀིན་སེས་(Hopkins)བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཉར་ཚགས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཅིག་གསར་འཛུགས་ཞུས་འདུག། གཞན་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་གྱི་བླ་མ་དང་། དགེ་བཤེས། མཁན་པོ་བཅས་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་མང་ཆེ་བའི་ནང་བླ་མ་དང་དགེ་རྒན་གྱིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་དང་སློབ་ཁྲིད་སོགས་སྒྲ་སྡུད་འཁོར་ལོ་དང་། བརྙན་འཕྲིན། ཌི་བི་ཌེ་སོགས་ཀྱི་ནང་བཅུག་སྟེ་ཉར་ཚགས་གནང་བ་ཧ་ཅང་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད།
སྒྲིག་འཛུགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གསུང་རབ་རྣམས་གཅེས་སྲུང་ཆེད་ལས་གཞི་ཤུགས་ཆེ་སྤེལ་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོར་འགོ་བཙུགས་ནས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་བོད་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཚང་མའི་དཔེ་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་ཕྲ་གཟུགས་སྤྱིན་ཤོག་དང་འཚག་སེལ་འཁྲུལ་འཁོར། བསྐྱར་སྐྲུན་སོགས་གནང་སྟེ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཡོད། ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་དགོས་མཁོའི་ལས་གཞི་མཉམ་སྦྲེལ་ཚོགས་པ་སྟེ་རྒྱུན་ཡོངས་གྲགས་སུ་པི་ཨལ་ ༤༨༠ ལས་གཞི་(PL-480 program)ཟེར་ཞིང་། ཚོགས་པ་དེས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དེ་དག་གི་འདྲ་བཤུས་མང་པོ་ཨ་རིའི་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན། ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཇིན་ སི་མི་ཐཱ་(Gene Smith)ལགས་ཀྱིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་བསྟི་གནས་ཁང་དང་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལས་གཞི་དེ་མུ་མཐུད་སྤེལ་བཞིན། བསྟི་གནས་ཁང་འདིའི་ནང་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་པའི་དཔེ་ཆ་འཚག་སེལ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་མང་ཤོས་འདིར་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་ལྟ་ཀློག་དང་པར་བཤུས་བྱ་རྒྱུ་འབེལ་པོ་བཟོ་ཐབས་གནང་གི་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོར་འགོ་བཙུགས་ནས། བལ་ཡུལ་དང་ཇར་མན་(German)དཔེ་དེབ་བྲིས་མ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་གཞིས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུའི་ནང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་བཤད་མཛོད་ཁང་ནང་བཞུགས་པའི་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་པའི་དཔེ་གཞུང་རྣམས་ཕྲ་གཟུགས་སྤྱིན་ཤོག་ནང་བཅུག་པ་དང་ད་ལྟའི་ཆར་དཀར་ཆག་བཟོ་སྒྲིག་གནང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་མཉམ་འཐུས་ལས་ཁང་ (Tibetan Knowledge Consortium) རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་མང་དག་ཅིག་ཨུ་ལཱན་བཱ་ཐར་(Ulaan Baatar)དང་སན་ཌེ་ པེ་ཊར་སེ་བྷག་(St.Petersburg)གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་དེ་མིན་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་དཀར་ཆག་བཟོ་སྒྲིག་གནང་བཞིན་པ་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཁག་གི་དཀར་ཆག་གི་ལས་གཞི་ཁྲོད་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་གཞུང་རྒྱས་པ་རྣམས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པའི་གནས་བསྡུས་དཔྱད་གཞི་རྣམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་དབྱིན་ཇིའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཏུན་ཧོང(Dunhuang)་ལས་གཞིས་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་གསུར་རབ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ནུབ་བྱང་རྒྱ་ནག་གི་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནང་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཉར་ཚགས། འཚག་སེལ།(scanning) དཀར་ཆག་སྒྲིག་རྒྱུ་དང་ཌི་ཅི་ཊེའེ་ཛེ་(digitize)བྱས་ཏེ་སྟབས་བདེ་བཅས་བཟོ་རྒྱུར་ལམ་སྟོན་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད།
དཔེ་གཞུང་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་ཆེད་འཚོལ་ཞིབ་འཕྲུལ་འཁོར་(search engines)བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་སྟབས་བདེ་རུ་གཏོང་བར། ཨེ་ཤི་ཡའི་ཚད་ལྡན་འཇུག་སྒྲིག་ལས་གཞིས་(Asian Classics Input Project)བོད་པའི་དཔེ་གཞུང་ཁག་ཝེ་ལིའི་ཡིག་གཟུགས་(Wylie transcription)ནང་ཌི་ཅི་ཊེའེ་ཛེ་(digitize)བྱས་ཡོད། ནི་ཐར་ཐཱ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡིག་ཆ་འཇུག་སྒྲིག་ལྟེ་གནས་ཁང་(Nithartha International Document Input Center)གིས་སམ་བྷོ་ཌའི་ཡིག་གཟུགས་བེད་སྤྱད་དེ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཐད་དེ་དང་འདྲ་བའི་ལས་གཞི་ཞིག་གཉེར་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་ཌི་ཅི་ཌེའེ་ཛེ་ཤོན་(digitization)དང་། རྩོམ་སྒྲིག འཚོལ་ཞིབ་འཕྲུལ་འཁོར་བེད་སྤྱོད་བཅས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་ཆེད། ལྦེར་ཇི་ནི་ཡའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་བོད་པའི་གཅིག་གྱུར་ཡིག་གཟུགས་(Tibetan Unicode)གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་ ད་བར་རྣམ་གྲངས་༡༧ཙམ་འདུག། Trace Foundation ཚོགས་པའི་མཐུན་འགྱུར་འོག་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་སྒྱུར་ཡོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་བསྐྲུན་གནང་ཡོད།
ད་དུང་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་དང་། བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་ཁྱབ་ཚིག་མཛོད་ཅིག བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཀུན་ཁྱབ་ཚིག་མཛོད་ཅིག བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཆའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་བཅས་ཐེ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐད་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཆེད་མཐུན་སྦྱོང་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞི་མང་དག་ཅིག་བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་མཁོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སློབ་གཉེར་བསྟི་གནས་ཁང་གིས་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་(Wikipedia) ཀྱི་རྣམ་པར་དྲ་རྒྱའི་ནང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་དང་རིག་པ་བཤད་སྒྲར་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་གི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་ཁྱབ་ཚིག་མཛོད་དེ་རིག་པ་བཤད་སྒྲའི་ཝེ་ཁེ་(Wiki)ཞེས་པ་ཅིག་ཡོད། སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དག་གི་མཉམ་རུབ་དང་ལས་གཞི་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཐོག་གི་རིག་གཞུང་རྣམས་གོ་ལ་ཡོངས་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་སླད་བོད་སྐད་ནང་ལེགས་པར་གཅེས་སྐྱོང་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད།
དེ་རིང་ང་ཚོ་ཚོགས་ཆེན་འདིར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཕྱོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་སྲིད་པའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཆེད་དུ་འཛོམས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ཨ་ཅང་ཅང་ནང་ཆོས་དང་། བོན་ཆོས། གསོ་བ་རིག་པ། ལོ་ཐོ་བཟོ་རིག སྐར་རྩིས། སྒྱུ་རྩལ། ཁང་བཟོ་བཀོད་རིག རོལ་དབྱངས། གླུ་གར། སྐད་ཡིག རྩོམ་རིག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་འདུས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ཚང་མ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅིང་། ཚང་མ་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། བོད་ནི་ཞང་ཞུང་དང་། རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག གྷི་རིག པར་ཤི་ཡ། ལི་ཡུལ་(Khotan) ། ཏུར་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཐུག་སའི་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། བོད་རིགས་ཚོས་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་དག་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་བའི་ལས་རིགས་ཅི་ཡང་བརྩམས་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་རིགས་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་རྒྱུ་ཆ་ཚང་མར་དོ་གལ་ཆེན་པོས་བརྩི་འཇོག་བྱས་ཤིང་ཁོང་ཚོ་རང་གི་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་ནས་ལྟ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ལེགས་བཅོས་དང་མཉམ་སྡེབ་གནང་སྟེ་ཁོང་ཚོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ལམ་ལུགས་གོང་མཐོར་བཏང་ཡོད།
དེར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁེར་རྐྱང་དུ་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་མི་རིགས་གཞན་དང་འབྲེལ་ལམ་མེད་པར་གཡོ་མེད་ཁེ་གཙང་དུ་གནས་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ནི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་གཞན་མང་པོ་དང་ལྷན་དུ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དར་ཁྱབ་སོང་ནས། གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་འཕེལ་ཐད་ལོ་ལྟར་ལེགས་སྐྱེས་རླབས་པོ་ཆེ་འབུལ་གྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་དེང་དུས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་ཁུལ་དབར་གྱི་སྣང་ཚུལ་འདིར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་སྔོན། ང་ཚོས་དང་པོ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་དགོས།
བྷར་ཛིན་དྲ་རྒྱའི་བཤད་མཛོད་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ལས་གཞི་དེ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་གཅིག་པུ་དེ་མ་ཡིན་ཅིང་། དེང་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་སོགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ལས་ཁྱད་ནོར་ཕྱུག་པོ་འདི་བེད་སྤྱོད་སྟབས་བདེ་རུ་གཏོང་མཁན་གྱི་ལས་གཞི་འདི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན། འདི་ནི་ཁྱད་ནོར་དེའི་ལག་བསྟར་དང་འགྱུར་ལྡོག་མིག་སྔར་འདོན་པའི་ལམ་ཞིག་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒེར་གྱི་ཡར་རྒྱས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་མཛའ་མཐུན་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ།
འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་དེའི་དེང་རབས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་ལྷག་པར་དུ་དེང་དུས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དམིགས་པ་དང་གསལ་འདོན་བྱེད་སྐབས། གལ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ངེས་པར་དུ་འབྱེད་དགོས། ཁྱད་པར་དེ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་ཕྱིར། ངས་ཁོ་ཁ་ཁོ་ལཱ་ལྟར་སྣང་(Coca-Cola lite)དང་ཁོ་ཁ་ཁོ་ལཱ་མཚན་ཉིད་པ་(the real-thing Coca-Cola)དཔེ་རུ་བླངས་ནས། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་(Dharma-lite)དང་ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་(the real-thing Dharma)ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དག་གསར་བཟོ་བྱས་ཡོད། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཚེ་འདི་སྣང་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནད་འགྲེལ་བར་བྱ་ཞིང་། ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མི་ཚེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཐབས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་ནས་མཐར་ཐུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་ཆེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཤིག་ལ་ཟེར། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་མི་འཁྲུགས་པ་བྱ་རྒྱུ་གནད་ཆེ། དེ་མིན་ནང་ཆོས་ནི་བསམ་བློ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན། དོན་དངོས་སུ་ནང་ཆོས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ལ། ནང་ཆོས་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡིན།
ཚེ་འདིར་ཕན་འདོགས་ཆེད་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དེ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། མདོར་ན། དེ་ལྟའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཁྱད་ནོར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་རྣམས་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས། ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དེ་ཚེ་འདི་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཚེ། ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་དེ་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་གལ་སྲིད་ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཚེ། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དེ་སྟབས་བདེ་པོར་ལམ་རིམ་གྱི་གནད་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཆེད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་སྐུལ་སློང་གོང་མཐོར་གཏོང་བའི་གཞི་རྟེན་བྱེད་ཐུབ། གང་ལྟར་ཡང་ནང་ཆོས་མཚན་ཉིད་པ་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་གོ་བ་གཏིང་ཕྱིན་པ་ལོན་པ་དང་ཡིད་ཆེས་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས། དེང་དུས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་གང་ཡིན་རུང་དེའི་སྟེང་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པའི་ཐད་ནང་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཚགས་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན།
བྷར་ཛིན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་བཤད་མཛོད་ནང་། ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་དང་མཚན་ཉིད་པའི་ཁྱད་པར་ཐོག་ངས་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་པོ་བྱ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ཡོད། དྲ་རྒྱའི་ནང་ངས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དེང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་མང་པོ་ཞིག་བཅུག་ཡོད། དེ་དག་གིས་ཚོར་བ་ཞན་པ་དང་། ཚོར་བ་སྐྱེན་པོ། བརྟན་ཆ་མེད་པ། ནོངས་འགྱོད། རང་གིས་རང་ལ་བརྩི་མཐོང་དམན་པ། རིག་འཚོ་མ་ཟིན་པ་སོགས་སེལ་ཆེད་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་སྒོམ་ཐབས་ཐོག་དོ་ནན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་དང་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ནང་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་གཞི་དེ་དག་སེལ་གྱི་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་ཡིག་ནང་རྟགས་མཚན་དེ་དག་གི་སྐད་དོད་ཏག་ཏག་མེད། དེ་ལྟར་ནའང་ནང་པའི་གཞུང་ནང་དེ་དག་ཐེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པའི་ཐར་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་འདུས་ཡོད། འོན་ཏེ་དེ་ལྟའི་ཐབས་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་རྣམས་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་གི་ཉམས་ལེན་ནང་དུའང་ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཆེད་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ། ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་དེང་དུས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་མི་བདེ་བ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་དང་ཤུགས་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ནང་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ནང་རན་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས། དེ་ལྟར་ཐུབ་ན། ཐབས་ལམ་རྣམས་ལས་སླ་པོར་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ལས་གཞིའི་ནང་བསྡུ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།
འདི་ནི་ངས་རང་གི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འཆར་བཀོད་དང་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པའི་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ལས་གཞི་ཆེ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན། གཉིས་པོ་ནི་ཆ་སྙོམས་པའི་ཚོར་ཤུགས་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། རང་གི་མི་ཚེ་རང་ཚུགས་བརྟན་བཟོ་ཆེད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཡིན། དེ་དག་ནང་ངས་ད་དུང་གང་ཟག་སྒེར་དང་ཚོགས་པའི་གསོ་དཔྱད་ཐད་ནུབ་ཕྱོགས་རང་གི་ཐབས་ལམ་དང་མཉམ་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒོམ་ཐབས་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། དམིགས་རྣམ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ། དེས་ན། སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་ཐུན་ཞིག་གི་ནང་མི་རྣམས་སྒོར་སྒོར་བྱས་བསྡད་དེ་དགེ་བའི་སེམས་གོང་མཐོར་གཏོང་བའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས། ཚང་མས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྒོར་སྒོར་བྱས་བསྡད་ཚེ་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་མཐོང་ཐུབ་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་ཚང་མར་རེ་རེ་བྱས་བལྟས་ཏེ། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་རྗེས་མི་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟ་རེས་བྱས་ཏེ། རང་གི་ཁ་གཏད་དུ་བསྡད་པའི་མི་དེས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཚུལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས། དེ་ནས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་མེ་ལོང་གི་མདུན་དུ་བསྡད་དེ་སོ་སོས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས། དེ་རྗེས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་འགོ་ནས་མཇུག་བར་གྱི་འདྲ་པར་ལ་བལྟས་ནས་རང་གི་མི་ཚེའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་རང་གིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱ་ཐབས་བྱེད་དགོས། འོན་ཏེ་སྦྱོང་བརྡར་དེ་དག་གི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ངས་དོ་སྣང་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་སོ་སོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའམ་ནང་ཆོས་གཤའ་མའི་ཆ་ཤས་སུ་ནང་ཆོས་ལྟར་སྣང་གི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཤས་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་འཆར་དང་ཁྱད་ཆོས་མཉམ་དུ། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་འཛམ་གླིང་ནང་སྤེལ་ཕྱོགས་གོང་མཐོར་སླད་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་རིག་གི་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་རྣམས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནི་སྲོལ་འབྱེད་བྱེད་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་ཁག་བདུན་བཅུ་ལྷག་གི་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ངས་ཤེས་གསལ་ལ་ཚང་མས་དབྱིན་ཇི་ཀློག་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ཁོང་ཚོས་ཀློག་ཐུབ་ནའང་། རང་རང་སོ་སོའི་མ་སྐད་ནང་ནང་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མང་ཆེ་བར་གོ་རྟོགས་གསལ་བ་དང་དོ་སྣང་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་དྲ་རྒྱའི་ནང་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ནང་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་ཕབ་སྒྱུར་ཞུ་རྒྱུ་དང་སྐད་ཡིག་གི་སྡེ་ཚན་ཟུར་དུ་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྐད་ཡིག་དྲུག་ཙམ་གྱི་ཚན་པ་ཡོད། དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་ཇར་མན་དང་། ཨུ་རུ་སུ། སི་པན། པོ་ཅུ་གྷལ། པོའོ་ལན་ཌི་བཅས་ཀྱི་སྐད་དུ་དབྱིན་ཇིའི་ནང་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པའི་རྩོམ་བྲིས་མང་པོ་དང་དབྱིན་ཇིའི་ནང་སྒྲ་འཇུག་ཉན་བྱེད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ཇར་མན་སྡེ་ཚན་ནང་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ ༣༥༠ ལྷག་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ནང་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ ༢༠༠ ལྷག་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ང་ཚོས་ཧུར་སྐྱེད་ཆེན་པོས་ཧྥ་རན་སི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཡིག་ཚན་པ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཧིན་དྷི་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་འགོ་བཙུགས་ཟིན། མ་གཞི་ང་ཚོས་རྩོམ་བྲིས་རྣམས་ཨི་ཊ་ལི་དང་། སོག་པོ། ཝི་ཏི་ནམ་བཅས་ཀྱི་སྐད་དུ་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཟིན་ནའང་། སྐད་ཡིག་དེ་དག་ཐོག་གི་ལས་གཞི་རེ་ཞིག་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ལས་གཞི་དེ་དག་སྤེལ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན།
རྒྱ་གར། ལྡི་ལི། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༢།
འདས་པའི་དུས་རབས་དེ་དག་ནང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་དར་གོས་ལམ་(Silk Route)བརྒྱུད་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཏཱ་རིམ་ལུང་གཞོང་(Tarim Basin)གི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཀན་སུའུ་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་(Gansu Corridor)ཁྲོད་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་སོག་པོ་དང་། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་ཇུན་གར་རི་ཡ་(Dzungaria)། ད་ཆ་ཀ་ཛག་སེ་ཐན་(Kazakhstan)དང་ཀིར་གྷི་ཟི་སི་ཐན་(Kyrgyzstan)ཞེས་པའི་ཡུལ། རྒྱ་ནག་བྱང་ཕྱོགས། མན་ཇུ་རི་ཡ་(Manchuria) ། སྦུ་རས་ཐུ་(Buryat)དང་ཁལ་མུག (Kalmyk) ཐུ་ཝ་(Tuva)་བཅས་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁོངས། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ས་ཁུལ། དེང་སང་པ་ཀི་སི་ཐན་གི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་བྱང་འབར་མའི་བར་བཅས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེའི་ཉེར་འབྲས་སུ། དུས་སྐབས་བར་མའི་རིང་ཡོ་རོབ་ཏུ་རོ་མན་རིག་གཞུང་དང་ལ་ཊིན་གྱི་བྱས་རྗེས་དང་འདྲ་བར། ཁྱད་རྣམ་དུ་མ་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་གིས་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་ནང་གོང་བུ་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོང་བར་ལེགས་སྐྱེས་རླབས་ཆེན་ཕུལ་ཡོད།
དཔེར་ན། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་གླང་དར་མས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བའི་བར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ཏཱ་རིམ་ལུང་གཞོང་དང་ཀན་སུའུ་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་བརྒྱུད་ཀྱི་དར་གོས་ལམ་ཁྲོད་ཀྱི་མངའ་སྡེ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་ས་ཁུལ་དང་ལ་དྭགས་ནས་བརྩིས་པའི་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་དང་། འབྲུག་ཡུལ། དེང་སང་ཡུན་ནན་དང་བྱང་འབར་མའི་ས་ཁུལ་ལྟ་བུ། མ་གཞི་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་དག་མི་རིགས་དང་། རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་འདྲ་མིན་དང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་མཁན་ཐག་རིང་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བའི་བརྒྱུད་ལམ་ཞིག་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད།
དེར་མ་ཟད་གླང་དར་མ་བཀྲོངས་པ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་རྗེས། དར་གོས་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་དུ་མ་ཆགས་ནས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ནང་པའི་རིག་གཞུང་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ས་ཁུལ་དེ་དག་ནང་གོང་བུ་གཅིག་འགྱུར་ཡོང་བའི་རྒྱུད་ལམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས། དཔེར་ན། མ་མཐར་དུས་རབས་བཅུ་པའི་འགོ་སྟོད་བར། མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཀན་སུའུ་སྐམ་རྒྱུད་སྲང་ལམ་དང་དར་གོས་ལམ་གྱི་ས་ཁུལ་བཅས་ལི་ཡུལ་ (Khotan)བར་གྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཚོང་འབྲེལ་དང་ཕྱི་འབྲེལ་སླད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་གྱུར། གཞན་ཡང་དམིགས་བསལ་ཡུ་གུར་(Uighur)ནང་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དང་མི་ཉག་(Tangut)ནང་དུས་རབས་བཅིུག་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་། ས་ཁུལ་དེ་དག་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་བོད་སྐད་ནས་ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས། ཁོ་ཆོ་ཡུ་གུར་(Qocho Uighurs)ཤར་ཏུ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གནས་པ་དང་མི་ཉག་ལྷོ་ཀན་སུའུ་དང་དེང་སང་ཉིང་ཤའི་ཟེར་ཞིང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས། མི་ཉག་གིས་ཐ་ན་ཁོ་རང་ཚོའི་རྙོག་ཟིང་ཆེ་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་ཆེད་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཚོར་རང་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་སླད་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐ་ན་ཕྱིས་སུ་ཀློག་ཐབས་བདེ་པོ་ཡོང་ཆེད་རྒྱ་ནག་གི་བསྟན་བཅོས་ཁག་ཅིག་ཀྱང་བོད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་སོག་པོའི་མངའ་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་འགོ་ཚུགས་རྗེས་སོག་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མང་པོས་སླར་ཡང་དར་ཁྱབ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།
དཔེར་ན། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་འགོ་བཙུགས་ཏེ།
ནུབ་སོག་པོའི་ཡུལ་གྱི་ཇུན་གར་(Dzungar)སྡེ་པས་གུར་གྱི་དགོན་པ་བཞེངས་པ་དང་།
ཕྱིས་སུ་ཤར་ཀ་ཟག་སི་ཐན་དང་ཀིར་གྷི་ཟི་སི་ཐན་ནང་རྡོ་བརྩིགས་ཀྱི་དགོན་པ་བཞེངས་ཤིང་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་ནུབ་སོག་ཡུལ་གྱི་ཁལ་མུག་སྡེ་པ་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁུལ་ཝོལ་གྷའི་(Volga)ནང་གནས་སྤོས་བྱས་པ་དང་སྦྲགས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་སྤེལ།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ།
དབུས་སོག་པོའི་ཡུལ་གྱིས་སེའེ་སྦི་རི་ཡའི་(Siberia)ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྦུ་རས་ཐུ་(Buryat)སོག་ཁུལ་ནང་དང་།
ཐུ་ཝའི་(Tuva)ཏུར་ཀིའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་དར་སྤེལ་བཏང་།
གཞན་ཡང་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རྗེས་ལྷོ་སེའི་སྦི་རི་ཡའི་ནང་དུའང་སྤེལ་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ནས་ནང་པའི་བཀའ་བསྟན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སོག་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ནས་སོག་པོའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་ཕབ་སྒྱུར་ཟིན་པ་དང་། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་སོག་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དུས་རབས་བཅོ་བདུན་པའི་སྟོད་ཆར་ནང་པའི་གཞུང་ཆེན་འགའ་བོད་སྐད་ནས་ཨོ་རོད་(Oirat)ནང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཇུན་གར་དང་ཕྱིས་སུ་ཁལ་མུག་གི་གཞུང་སོགས་ནུབ་སོག་ཡུལ་གྱི་ཚད་ལྡན་སྐད་ཡིག་ཀྱང་སྐད་ཡིག་དེའི་ནང་བསྒྱུར། སོག་སྐད་དང་ཨོ་རོད་སྐད་ཡིག་ནང་བཀའ་བསྟན་དེ་དག་བསྒྱུར་ནའང་། སོག་པོའི་མཁན་དབང་མང་པོས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དང་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་སྐབས་བོད་ཡིག་ནང་འབྲི་གི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་དགོན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་བྱེད་དུས་སོག་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་རིང་བར་སོག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་གང་ཅིར་སྟབས་བདེ་བ་དང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཚུལ་རྟོགས།
དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་(Kublai Khan)ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། སོག་པོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་བྱང་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་དུ་དར་སྤེལ་བཏང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་མན་ཇུའི་ཆིང་གོང་མའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཉམས་རྒུད་མ་སོང་བར། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཧ་ལམ་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཚང་མའི་སྐབས་ཀྱི་ཡོངས་གྲགས་ཆོས་སུ་གྱུར། མ་གཞི་མན་ཇུའི་བཀའ་འགྱུར་རྣམས་དོན་དངོས་སུ་རྒྱ་སྐད་ནས་མན་ཇུའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་མ་གཏོགས་བོད་སྐད་ནས་བསྒྱུར་མེད། འོན་ཀྱང་མན་ཇུ་བས་བཀའ་བསྟན་གྱི་ནང་བོད་སྐད་དུ་བཀའ་འགྱུར་ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད་ད་དུང་གཞུང་དེ་དག་ནང་བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། ཇི་ཧོལ་(Jehol)ནང་ཁོང་ཚོའི་དབྱར་ཁའི་གནས་ས་སྟེ་ད་ཆ་ལྷོ་མན་ཇུའི་ནང་གི་ཆེང་སྡེ་(Chengde)ཞེས་པའི་ནང་། མན་ཇུ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་ན་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་དང་། ནོར་བུ་གླིང་ཁ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་དགོན། བསམ་ཡས་དགོན་པ་སོགས་ཀྱི་འདྲ་ཡ་བཞེངས་ཡོད། དེའང་རྒྱལ་ཁམས་དེའི་འོག་བོད་དང་། སོག་པོ། མན་ཇུ། རྒྱ་རིགས་བཅས་ཀྱི་དབར་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་བུ་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བཀླགས་ཐབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་མན་ཇུ་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གཞུང་རྣམས་མན་ཇུའི་སྐད་དུ་ཕབ་ཏེ་པར་འགྲེམས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ལེགས་སྦྱར་དང་། བོད་སྐད། མན་ཇུ། སོག་ཡིག རྒྱ་ཡིག་བཅས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་གཅིག་བསྒྲིགས་ཡོད། དེ་དག་གིས་མན་ཇུ་ནང་པ་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་བོད་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཤིག་སྟོན་གྱི་ཡོད།
དེས་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་བྱུང་སའི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐད་ཡིག་གཙོ་བོ་ཆགས་པ་དང་། དམིགས་བསལ་སོག་པོ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཙོས་པའི་རིག་གཞུང་ནི་གཙོ་བོའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་གྱུར། མདོར་ན། དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་བོད་རིགས་ནང་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ལ་རེ་བ་བཅོལ་ནས་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ནས་ས་ཁུལ་དེ་དག་ནང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་གཏོང་བར་ཕན་རླབས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང་ཡོད།
གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་མཛའ་མཐུན་གོང་མཐོར་ཡོང་བའི་གནད་འགག་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐད་ལ་དོ་ནན་གནང་གི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ཐབས་ལམ་དེའི་ཆེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་ནི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་མཐུན་འབྲེལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེར་བརྟེན་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་བྷར་ཛིན་གྱི་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ལས་གཞི་འདི་ལྷུར་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དམིགས་ཡུལ་ནི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འབེལ་པོ་མཁོ་འདོན་བྱ་ཕྱིར་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་སྒྱུར་བྱེད་པའི་གོ་བརྡ་ནམ་ཡང་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཁ་ཆེའི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་གི་ནང་གནས་ཚུལ་མཁོ་འདོན་བྱས་པས་ཁ་ཆེའི་མི་འབོར་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་སྟོན་པ་ཙམ་མིན་པར་ད་དུང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁ་ཆེ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱིས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་དགོས་ངེས་ཐབས་ཚུལ་ཡང་སྟོན་གྱི་ཡོད།
ལས་གཞི་འདིའི་ནང་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚན་པ་ཐེ་བའི་སྟེང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བླང་དོར་ཐད་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མི་མང་ལ་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་རྣམས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཡིག་སྒྱུར། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྐར་རྩིས་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག གཞན་ཡང་གཞི་རྩའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྩ་དོན་རྣམས་གཏོགས་ཡོད། ལས་གཞི་འདིར་གོ་རིམ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ནི། ཨ་རབ་ (Arabic)དང་ཨུར་ཏུའི་(Urdu)སྐད་དུ་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞི་དང་། ལས་གཞི་དེ་གཉིས་ནི་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཇཱ་མི་ཡ་ མི་ལི་ཡ་ ཨེ་ས་ལམ་མི་ཡ (Jamia Millia Islamia) གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ལ་ཧོར་(Lahore)དུ་ཡོད་པའི་པ་ཀི་སི་ཐན་ཨིག་བལ་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་།(Iqbal Academy Pakistan) ཨི་སཱ་ལ་མཱ་བཱ་དྷའི་(Islamabad)ནང་གི་ཁ་ཆེའི་ཉམས་ཞིབ་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་།(Islamic Research Institute)བཅས་དང་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལས་དོན་གཉེར་བཞིན་ཡོད། རིམ་པ་གཉིས་པར་པེར་ཤི་ཡ་(Persian)དང་། ཏུར་ཀི།(Turkish) ཨིན་ཌོ་ནི་ཤི་ཡའི་(Indonesian)སྐད་རིགས་ཐོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་བཞིན་ཡོད།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། མི་ལོ་ ༢༩ རིང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གནང་། ཆབས་ཅིག་ཁོང་གིས་རང་གི་བླ་མ་ སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མའི་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་སྐབས་འགར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་སྒྱུར་ཡང་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ནས་བཟུང་འབུམ་རམས་པ་བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་སློབ་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེ་མཛད།
བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བོད་སོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྔགས་དང་བཅས་པའི་སྐོར་འབུམ་རམས་པ་ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་ནང་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་མཛད་པ་ཁག་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་བའི་བཤད་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེའི་ནང་མདོ་དང་། གསང་སྔགས། དུས་འཁོར། རྫོགས་ཆེན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་གྱི་ཐོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་རྙིང་མ་དང་། ས་སྐྱ། བཀའ་རྒྱུད། དགེ་ལུགས། གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལྔའི་སྐོར་ཙམ་མ་ཟད་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་དོན་རྣམས་བཀོད་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་དང་སོག་པོའི་སྐར་རྩིས་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ཤམ་བྷ་ལ། ནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཞུགས་ཡོད།
ཞལ་འདེབས་ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཞི་དང་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཆེད་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་ནང་རིན་མེད་དུ་དྲ་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་Berzin Archives e.V.བརྒྱུད་མི་དམངས་ཁྲོད་ཇར་མན་ཁེ་ལས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་བདག་གནང་ཡོད།(gemeinnütziger Verein Register Nr. 2423Nz, Berlin).
www.berzinarchives.com
དྲ་རྒྱའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐད་ལ་དོ་ནན་བྱས་ཡོད། དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་སྔགས་བར་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དང་ཉམས་ལེན་རྣམས་འདུས་ཡོད་པ་དང་སྦྲགས་དུས་འཁོར་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་དམིགས་བསལ་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དྲ་རྒྱའི་ནང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སྐར་རྩིས། བོན་དང་། ནང་པ། བོད། དབུས་ཨེ་ཤིའི་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བཀོད་ཡོད། འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ནི་ནང་ཆོས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་དབར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་ཚན་པ་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་ཟུར་བཀོལ་བྱས་ཡོད།
བོད་པའི་ཁྱད་ནོར་གྱི་བསླབ་བྱ་འདི་དག་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་གཏིང་ཟབ་པོ་སྦྱིན་པར། དེ་དག་རྒྱ་གང་ཆེ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་སྟབས་བདེ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཙམ་མིན་པར། དེང་དུས་ཀྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་འཚམས་པའི་ཐོག་ནས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་སླད་སྟབས་བདེ་པོ་བཟོ་དགོས། འཕྲུལ་ལས་བཟོ་རིག་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་བྷར་ཛིན་དྲ་རྒྱའི་བཤད་མཛོད་ནང་དེ་དག་སྡེབ་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཕྱིར་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ཡོད།
དཔེར་ན། འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་དྲ་ཚིག་དེ་ལག་ཐོག་ཁ་པར་ཐོག་ནས་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་ཅིང་། ཕབ་བཤུས་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། གང་ཟག་སྒེར་གྱི་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ཅིག་པར་བཤུས་སམ་པི་ཌི་ཨེཧྥ་(pdf) གྱི་ནང་ཕབ་ལེན་ཐུབ། དེར་མ་ཟད་རྣ་བ་དང་མིག་གིས་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་མི་རྣམས་ལ་ལས་སླ་པོར་ཉན་བསམ་ཐུབ་པའི་སླད་ང་ཚོའི་གནད་ཡོད་རུ་ཁག་གིས་རྩོམ་བྲིས་རྣམས་ཉན་བསམ་ཆེད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་རྣ་བས་ཐོས་མི་ཐུབ་པ་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ནས་ལྟ་ཀློག་ཆེད་མཁོ་ཆས་མཐུན་འགྱུར་སྐྲུན་པར་འབད་བརྩོན་སྟེན་བཞིན་མཆིས། དེ་བཞིན་དབྱིན་སྐད་ནི་རང་གི་མ་སྐད་མ་ཡིན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རྟོགས་མ་ནོར་བ་ལོན་ཆེད། སྒྲ་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་གསུང་བཤད་ཁག་ལ་ཉན་བསམ་བྱེད་པ་དང་ཀློག་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།
དྲ་རྒྱའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ཡོན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཆེད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐབས་བདེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐོག་ལ། ང་ཚོས་ནང་དོན་རྣམས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ལོས་ཀྱི་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ཡོད། ད་དུང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་བཞི་དང་བོན་ཡང་ན་ཐེག་ཆེན་དང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ནང་གི་བརྗོད་གཞི་བྱེ་བྲག་པར་དེ་དག་སོ་སོས་ལྟ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་མིན་ཐད་དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག་ཁག་ཕུལ་ཡོད། དེར་མ་ཟད་སློབ་གཉེར་ཆེད་ང་ཚོས་བོད་ཡིག་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ནང་ཆོས་བརྡ་ཆད་ཁག་གི་སྐད་དོད་བཅུག་ཡོད་པའི་ཁར། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནའི་མིང་ཚིག་རེའུ་མིག་ཙམ་མིན་པར། ད་དུང་རེའུ་མིག་སོ་སོ་གང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་མཉམ་སྦྲེལ་བྱས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་སྐབས། རྩོམ་ཡིག་ནང་གི་བརྡ་ཆད་སོ་སོའི་གོ་དོན་རྣམས་གསལ་པོར་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད།
ད་ལྟ་རང་འཇེ་ཧྥེ་རི་ཧོབ་ཀིན་སེ་མཆོག་(Jeffrey Hopkins)ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གནང་བཞིན་པའི་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་སྒྱུར་ཁག་ང་ཚོས་མཁོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཁོངས་སུ་བཅུགས་འཐུས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་སྩལ་བྱུང་བས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་དོན་གསལ་པོ་ཡོང་ཆེད་ཐུགས་ཕན་གསོས་ངེས་ཡོང་རྒྱུ།
ང་ཚོས་དྲ་མཛོད་ནང་གི་རྩོམ་བྲིས་ལ་ལྟ་ཀློག་ཆེད་ཐབས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཆབས་ཅིག་གནད་དོན་ཁག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པོ་དང་གསལ་བཤད་ཁ་སྣོན་བྱས་པ་བཀོད་པའི་རྩོམ་བྲིས་གཞན་ལའང་ལྟ་ཀློག་ཆེད་མཉམ་དུ་ཁ་བྱང་གཞན་ཁག་ཀྱང་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། དེའི་སྟེང་རྩོམ་བྲིས་རེ་རེའི་མཇུག་ཏུ་དྲ་རྒྱའི་ནང་དོན་དང་གཅིག་མཚུངས་ཐོག་རྩོམ་བྲིས་ཀྱི་རྒྱབ་གཉེར་ངོ་སྤྲོད་ཀྱང་མཁོ་འདོན་ཞུས་ཡོད།
འཛམ་གླིང་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་མ་ཡིན་པའི་མཁས་དབང་དང་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོས་ད་ཆ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོན་ཆོས་སློབ་ཁྲིད་གནང་གི་ཡོད། བོད་རིགས་མཁས་པ་ཚོ་དང་འདྲ་བར། ཁོང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་རང་གི་གཏམ་བཤད་དང་རྩོམ་བྲིས་རྣམས་པར་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་ཌི་ཇི་ཊལ་(digital)ནང་འཇུག་གི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་དེ་དག་དེང་དུས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཉན་ཆས་དང་། གློག་བརྙན། ཌི་བི་ཌི་(DVD)བཅས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་བཟོ་གི་ཡོད་ཅིང་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། མ་གཞི་མཁས་དབང་འགའ་ཞིག་གིས་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་ཁོར་ཡུག་དང་དུས་དང་འཚམས་པར་བྱས། ངས་དྲ་ཐོག་ཏུ་ལས་དོན་དེ་རིགས་ཐད་འབད་བརྩོན་བསྟེན་ནས་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་རྣམས་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནང་བཞུགས་ཡོད་པས་དྲ་ཚིག་ཁ་བྱང་འདིར་གཟིགས་ན་ཆོག www.berzinarchives.com.
ངས་དུས་ཚོས་ལྷག་འཕྲོས་འདིར་བཤད་མཛོད་ཌ་རྒྱའི་ལས་གཞིའི་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་ཐོག་མར་ང་རང་ཧྥུལ་བེ་རེ་ཌའི་(Fulbright)ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཧར་ཝར་ཌི་(Harvard)གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཆེས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཚན་དང་། ལེགས་སྦྱར་དང་རྒྱ་གར་རིག་གནས་སྡེ་ཚན་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་མཁས་དབང་གི་གོ་གནས་ཆེད་འབུམ་རམས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་འབུམ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་(PhD)ཐོབ་པའི་རྗེས། སླར་རྒྱ་གར་ནང་མུ་མཐུད་བསྡད་དེ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་ལོ་ ༢༩ རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་གར་གཙོ་བོ་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ། དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས་བཅས་དང་དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་དབང་མང་པོའི་དྲུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་ཐོབ་བྱུང་། ཆབས་ཅིག་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ངས་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་བོད་ཡིག་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ནང་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་དབྱིན་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གང་ཙམ་བྱས་རྗེས་ང་རང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཇར་མན་རྒྱལ་ས་སྦེར་ལིན་(Berlin)དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ང་རང་ལ་དཔར་སྐྲུན་མ་ཟིན་པའི་དཔེ་ཆ་ཤོག་གྲགས་ ༣༠༠༠༠ ཙམ་ཡོད། དཔེ་དེབ་མང་པོ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་དེ་དག་གི་ཁྱབ་ཚད་རྒྱུས་མངའ་བྱུང་རྗེས། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྔར་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ལམ་ལེགས་ཤོས་སུ་མཐོང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན།
བསམ་བློ་དེ་ལྟར་འཁོར་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་ངས་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཅེས་པའི་དྲ་རྒྱ་དེ་གསར་འཛུགས་ཞུས་ཏེ། དྲ་ཚིག་ཐོག་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཀློག་དང་། ཉན་པ། ཕབ་བཤུས་སོགས་རིན་མེད་དུ་བྱེད་ཐུབ་པར་འཆར་གཞི་ཟབ་ནན་བཏིངས་པ་ཡིན། དེ་མིན་དྲ་རྒྱ་འདིའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་རྩ་བ་ནས་མེད། དྲ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་དོན་ནི་རང་གི་དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སྦྱངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གི་རྒྱུད་རིམ་དེའི་རིང་ཐོབ་པའི་གོ་རྟོགས་ལ་བརྟེན་རང་གི་འགྲེལ་པ་རྣམས་མིག་སྔར་སྤྱན་འབུལ་ཞུ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལས་གཞི་དེར་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆ་ཚང་གནང་བྱུང་། དྲ་རྒྱའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གསུང་བཤད་ཁག་དང་ང་རང་གིས་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་ཡང་ན་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་པ་དེ་བཞིན་དཔེ་གཞུང་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་པ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་དང་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པ། གཏམ་བཤད་བྱས་པ་སོགས་བཅུག་ཡོད། ད་ཆ་དྲ་རྒྱ་འདི་གསར་འཛུགས་ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས། དྲ་རྒྱ་འདིའི་ཆེད་གླ་ཡོད་དང་གླ་མེད་བསྡོམས་ལས་བྱེད་གྲངས་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཐད་ཀར་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་པའི་དབྱིན་ཇིའི་ནང་རྩོམ་བྲིས་ཁག་ ༦༤༠ ལྷག་དང་ཉན་བྱེད་(audio files)གྲངས་ ༤༦༠ ལྷག་བཞུགས་ཡོད། འདིས་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནང་པར་སྐྲུན་མ་བྱས་པའི་རྩོམ་བྲིས་ཁག་བརྒྱ་ཆ་ ༣༠ ཙམ་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། སྔོན་ཆད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནང་དྲ་རྒྱ་འདིར་ལྟ་ཀློག་སོགས་བྱེད་མཁན་མི་འབུམ་༦ བྱུང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཉིན་འཆར་ཅན་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ ལྷག་གི་དྲ་རྒྱ་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་མང་པོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཁྱབ་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་འགོ་སྟོད་འདིར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ན་ཆོག དེ་ནི་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ཡར་རྒྱས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། དེ་དག་ཡོང་རྐྱེན་ཞིག་ནི་ རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ཏུ་འབྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དར་རྒྱས་བྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོར་ཧར་ཝར་ཌི་(Harvard)གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་ངས་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་སྦྱོང་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོག་དཔེ་གཞུང་སོགས་ཡིག་ཆ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་འདུག སྐབས་དེར་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཨེ་ཝན་སེ་ ཝེན་ཛེ་(Evans Wentz)ལགས་དང་། ཨེ་ལེག་ཛན་ཌེ་ར་ ཌེ་ཝི་ཌེ་ ནིལ།(Alexandra David Neel) བླ་མ་གྷོ་ཝིཎ་དཱ་(Lama Govinda)བཅས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀློག་དེབ་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་ནི་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ཡེ་ཤེ་ཀ་(Jaeschke)གིས་བྲིས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ལ་ཌིན་(Latin)བརྡ་སྤྲོད་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ངའི་དགེ་རྒན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ནཱ་གཱ་ཐོ་མི་(Nagatomi)ལགས་ནི་ཉི་ཧོང་ནས་ཡིན་ཞིང་། སྐད་ཡིག་དེ་ཀློག་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་ཉི་ཧོང་གི་བརྡ་སྤྲོད་དང་བསྟུན་ནས་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཕན་མེད་རྙིང་རུལ་གྱི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཏུ་ཨི་ཨི་ཇིབ་འམ་(Egypt) མེ་སོ་ཕོ་ཊཱ་མི་ཡའི་(Mesopotamia)སྐད་ཡིག་དང་མཚུངས་པར་བརྩི་གི་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་རྣམ་གཞག་ཙམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོ
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་ཧྥུལ་བེ་རེ་ཌའི་(Fulbright)ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དུ་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བོད་ཡིག་ཀློག་སྟངས་ཤེས་པའི་སླད། སྐད་རིགས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ང་རང་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དང་ཀློག་ཐབས་ཀྱི་ཐད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ངས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་མྱོང་བའི་ནོར་མཛོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་ཅི་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཚང་མ་ཆ་རྒྱུས་མེད། ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་འབུམ་རམས་པ་(Ph.D)རྩོམ་ཤོག་ཆེད། དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས་ལགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་གྱི་ངག་རྒྱུན་སློབ་ཁྲིད་ཉན་པའི་སྐབས། རྗེས་སུ་གང་བྱེད་དགོས་མིན་ཡང་མི་ཤེས། ང་རང་བོད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཞུ་བར་ཕྱིན་ཡང་དེར་གསུང་སྒྱུར་ཡང་མི་འདུག དེར་བརྟེན་གང་གསུངས་པ་ཅི་ཡང་གོ་གི་མི་འདུག དེ་ནི་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ཡ་ཡུད་ཅིག་རེད་འདུག
ད་ཆ་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ། གནས་སྟངས་ནི་རྦད་དེ་ཐ་དད་ཡིན། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དང་གསུང་ཆོས། དེ་ག་ནང་བཞིན་བོན་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་མང་དག་ཅིག་ནུབ་ཕྱོགས་དང་དེང་དུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པ་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནང་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད། ཡིག་སྒྱུར་ཞུས་པའི་དཔེ་དེབ་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡོད་ནའང་། ཆོས་ཚོགས་དེ་དག་ནང་གི་སློབ་གཉེར་བ་ཚོས་བོད་སྐད་ནང་དཔེ་ཆ་ཁ་འདོན་དང་གཞུང་ཐོས་བསམ་གནང་གི་ཡོད། དེའང་རང་རང་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ནང་སྒྲ་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཀློག་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་དེང་དུས་སྔོན་གྱི་གནད་དོན་དང་དེ་དག་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་ད་ཆའང་མུ་མཐུད་གནས་བཞིན་པ་ལྟར། འདིས་ནང་ཆོས་དང་བོན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཆོས་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ཡོང་བར་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་ཚོ་ཚང་མས་བོད་སྐད་ནང་གཅིག་མཚུངས་ཐོག་ཉམས་ལེན་གཅིག་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་ཉམས་ལེན་པ་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་སྒྲ་སྡུད་ཡོ་བྱད་འདྲ་མིན་ཐོག་ནས་བོད་ཡིག་སྦྱངས་བརྩོན་བྱས་ཡོད། ནམ་ཞིག་ཁོང་ཚོས་བོད་སྐད་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་མ་སྐད་ཐོག་ནས་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཅིང་། དཔེར་ན། སོག་པོ་དང་། ཐུ་ཝ། ཧི་མ་ལཱ་ཡའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྦྱང་བཙོན་བྱས་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་སློབ་གཉེར་ཇེ་མང་འགྲོ་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་བཙུན་དགོན་ནང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གནང་གི་ཡོད། དེ་དག་ཁོངས་ནས་མང་པོ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གནང་ཞིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ལྷག་པར་དུ་ནང་ཆོས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་གི་ཡོད།
གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་གཞན་ཡང་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་སྔོན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་། དགོན་སྡེའི་ཁང་བཀོད་བཟོ་རིག ཆོ་གའི་རོལ་མོ་དང་གར། སྐར་རྩིས། ལོ་ཐོ་བཟོ་ཐབས་བཅས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་གང་དུ་དར་བའི་ས་ཁུལ་ཚང་མར་དེ་དག་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་རེ་སོག་ཡུལ་སྦུ་རས་ཐུ་ཐུ་ཝ་བཅས་ནང་སྨན་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྨན་གཞུང་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཇི་བཞིན་མ་འབྱོར་བའི་སྐབས་རང་ཡུལ་ས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆས་ཁ་སྐོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་གནད་དོན་གཞན་གྱི་ཐད་ས་གནས་སྨན་པ་ཚོས་རང་ཡུལ་དུ་དར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཁ་སྐོང་གནང་ཡོད། དཔེར་ན། སོག་པོའི་གསོ་རིག་གི་ཕུར་མཉེ་གཏོང་སྟངས་ལྟ་བུ། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་ཀྱི་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་ནད་པར་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ག་ནང་བཞིན་དཔེར་ན་བོད་ལུགས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ཁྲག་ཤེད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ལྟ་བུས་ཁ་སྣོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་སྨན་པ་མང་པོ་རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པ་ཙམ་མ་ཟད་བོད་ལུགས་ཀྱི་སོག་པོ་དང་སྦུ་རས་ཐུའི་སྨན་པས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་སྐམ་ཁབ་དང་། མེ་བཙའ། མེ་བུམ་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་དང་སྦྲགས་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་སྨན་པ་མང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྨན་པ་ཚོས་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་སྨན་ཁང་ཁག་ནང་བོད་སྨན་གྱི་ཕན་ནུས་ཐད་ཞིབ་འཇུག་གོ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཁང་བཀོད་བཟོ་རིག་ཀྱང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅིང་། འཛམ་གླིང་ནང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་མང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་རྐོས་རིས་སྣ་ཚོགས་མིག་སྔར་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གཞིས་སྒར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སོ་སོའི་ནང་བོད་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་སོགས་མང་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་དགེ་འདུན་པ་ཁག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེང་པར་གཏོང་བ་དང་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་ཚོས་ཆོ་གའི་ཞལ་འདོན་དང་གར་སོགས་འཁྲབ་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་གི་སྒྲ་འཇུག་དང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་འཁྲབ་སྟོན་གནང་བར་ཐེངས་མང་བསྐྱོད་ཅིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྣམས་སྒོ་ཀུན་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡར་རྒྱས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་སོང་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐབས་ལམ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་ཐབས་ལམ་གཞན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱུག་ཏུ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་སླད་བོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོ་དང་གོ་བསྡུར་གནང་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་དུ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་བཞིན་མཆིས། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་གཞུང་ནང་གི་ཤེས་བྱ་གཏིང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཚན་རིག་པ་དང་། སེམས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ། ཚོང་པ། ཆབ་སྲིད་པ་བཅས་ལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད། སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། སྒོམ། འཕྲོད་བསྟེན་དང་དེ་བཞིན་བཟང་སྤྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ། ཡུན་གནས་ཐུབ་པའི་གོང་མཐོར་བཅས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་དོ་དབྱིངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ནི། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ངང་གཞི་རྩའི་མིའི་རིན་ཐང་དང་། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་བཅས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་སྐྱོན་གནང་མཛད་པ་དེ་ཡིན།
མདོར་ན། ང་ཚོས་མཐོང་བ་བཞིན། དབུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གོང་འཕེལ་ཡོང་སླད་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་ནོར་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལེགས་སྐྱེས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་གང་ཟག་དང་ཚོགས་པ་མང་པོས་ཁྱད་ནོར་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་འབད་པ་དང་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་ནི་དཔེར་ན། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ངམ་དཔེ་མཛོད་ནང་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་ལྟ་ཀློག་བྱེད་ཅིང་སྐད་ཡིག་གི་མ་ཕྱི་དེ་གའི་ནང་བདག་གཅེས་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་ཟེར་གྱི་མེད། འདས་པའི་དུས་རབས་དེ་དག་ནང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འཕེལ་འགྱུར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལྟར། འཕེལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་རིམ་དེ་དང་འཚར་ལོངས་རྣམས་མུ་མཐུད་དགོས། འདི་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་རིག་གཞུང་དེ་འཚོ་གནས་ཆེད་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་ཙམ་མིན་པར་ད་དུང་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཐད་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན།
གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་དང་གནས་ཚུལ་སྤེལ་རེས་བྱེད་པ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཡོངས་སུ་ལེགས་སྐྱེས་རླབས་ཆེན་འབུལ་ཐུབ། རིག་གཞུང་ཚང་མར་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་ཐུན་མིན་གྱི་རང་རང་སོ་སོའི་མི་རྒྱུད་དཔྱད་རིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་རིགས་དུ་མ་ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལེགས་པོ་འདི་ལྡན་ཡོད། འོན་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་ལ་དེ་དག་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད། ནང་པ་དང་བོན་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱིས་རང་རེའི་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཞིང་། རིག་གཞུང་གཞན་དང་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་སོང་བར་བརྟེན་ཚན་རིག་དང་། གསོ་བ་རིག་པ། སེམས་ཁམས་རིག་པ་བཅས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད། ༸སྤྱི་ནོར་གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་དང་། སྐུལ་ལྕག སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་གནང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། བོད་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་གྱིས་གོ་ལའི་ཧྲིལ་པོའི་གོ་རྟོགས་ཐད་གལ་ཆེའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད། ང་ཚོའི་མཉམ་རུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུར་འགྱུར་ཡང་མུ་མཐུད་ཞབས་འདེགས་ལྷག་པར་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
དེང་དུས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་དང་ཨེ་ཤི་ཡཱའི་སྐད་དུ་བོད་ཀྱི་དཔེ་གཞུང་དང་ངག་རྒྱུན་གྱི་གསུང་ཆོས་རྣམས་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་གང་ཟག་སྒེར་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད། དེ་དག་གི་ཁོངས་ནས་དབྱིན་ཡིག་ནང་དཔེ་གཞུང་དེ་དག་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་གཙོ་གྲས་ཁག་ནི། རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་། པདྨ་ཀ་ར་ཡིག་སྒྱུར་སྡེ་ཚན། ནི་ཐར་ཐཱ་(Nithartha)བསྟི་གནས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སློབ་གཉེར་ཁང་། ན་ལན་ཌ་ཡིག་སྒྱུར་ཚོགས་པ། དྷརྨ་ཅཀྲ་་(Dharmachakra)ཡིག་སྒྱུར་ཚན་པ། མར་པ་ཡིག་སྒྱུར་བསྟི་གནས་ཁང་། བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་བསྟན་བཅོས་བསྟི་གནས་ཁང་། (Institute of Tibetan Classics)བཅས་ཡིན། བོན་དང་བོད་ཀྱི་བླ་མ། དགེ་བཤེས། མཁན་པོ་བཅས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འདྲ་མིན་རང་རང་སོ་སོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་བཤད་ཕབ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། དེ་ག་ནང་བཞིན་དབྱིན་སྐད་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྐད་རིགས་གཞན་ནང་གསུང་བཤད་གནང་བ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་དགེ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པ་ཧ་ལམ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལྷག་ཡོད། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་བོན་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཧ་ཅང་མྱུར་པོ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་དུ་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐད་མི་རྣམས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་གོང་མཐོར་འགྲོ་བཞིན་མཆིས།
ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་དཔེ་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་གཅེས་སྲུང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་འབུར་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་ཉེ་ཆར་ཐོན་ཡོད་དེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༩ པའི་ནང་། ཨ་རིའི་ནང་བུལ་ཌར་ ཁོ་ལོ་རཱ་ཌོའི་(Boulder Colorado)ནང་བེ་རོ་ཙཱ་ནས་(Berotsana)སྣེ་ཁྲིད་དེ་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་སྐོང་ཚོགས་གནང་། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྒན་གཞོན་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་འཛོམས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཡ་གྱལ་ནང་བསྟན་འདི་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ཁོང་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་ཞིང་། དེ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་རང་རང་གི་ལས་གཞི་དང་ལས་དོན་ཐད་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང་བསམ་འཆར་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཧ་ཅང་སྨིན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱ་གར་ནང་འབིར་ས་གནས་ཀྱི་ཤ་བའི་ཚལ་(Deer Park)ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་དུ་མཁྱེན་བརྩེ་རྨང་གཞིའི་ཡིག་སྒྱུར་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བསྒྱུར་ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་ནས་ཚོགས་འདུའི་གོ་སྒྲིག་གནང་། སྐབས་དེར་ནང་པའི་ཡི་གེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་ལས་གཞི་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཆེད་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་བཞིའི་བླ་མ་ཆེ་བ་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྒན་པ་ལྔ་བཅུ་འཛོམས། ཆབས་ཅིག་རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་དབུ་འཛིན་གནང་། ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་དུ་རུང་བའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་རྒྱུའི་ལོ་བརྒྱའི་དམིགས་ཡུལ་འཆར་བཀོད་བྱས། ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་རུང་གི་དོན་ཡང་དཔེ་གཞུང་རྣམས་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་སྐད་ལ་སོགས་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་པོད་རྣམས་དང་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚང་མ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ནང་གྲགས་ཆེ་བའི་སྐད་རིགས་ནང་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་བ་དང་། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། བོད་འགྲེལ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་ཚད་ཞིག་ཡིག་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལེགས་སྒྲུབ་ཆེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཐུན་རྐྱེན་དང་རྨང་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་གསར་འཛུགས་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས།
ཚོགས་ཆེན་འདིའི་འཇུག་ཏུ་༸གོང་ས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཞལ་མཇལ་བཅར་སྐབས་ ༸གོང་ས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ལས་གཞི་དེར་རྒྱབ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད་ ཁོང་གིས་པཱ་ལི་དང་རྒྱ་ནག་གི་ནང་པའི་སྡེ་སྣོད་ནང་བཞུགས་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་བོད་སྐད་ནང་མེད་པ་དང་བོད་སྐད་ནང་བཞུགས་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་སྐད་སོགས་ནང་མེད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོགས་ཆེད་དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཙམ་མིན་པར་བོད་ཡིག་དང་། པ་ལཱི། རྒྱ་སྐད་བཅས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནང་ཕབ་སྒྱུར་དགོས་སྐོར་དགོངས་ཚུལ་གསུངས་སོང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ད་དུང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་མང་པོས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཅིང་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ཁག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་བརྡ་ཆད་ཁག་དུས་རབས་ཁ་ཤས་སྔོན་ནས་གཏན་འབེབས་ཟིན་ཙང་ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་ཡུལ་སྐད་དུ་སྒྱུར་ཐུབ་ཐབས་མེད། གལ་སྲིད་དེ་དག་དབྱིན་སྐད་ནང་འབེལ་པོ་ཡོད་ཚེ། མི་རིགས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་སོང་།
མདོར་ན། ནང་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཆ་ཚང་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རིགས་ཆེ་ཁག་ནང་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་འོང་བ་དང་གོ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེ་སྒྲུབ་ཐུབ།


c: text/html

text:
ཤེར་སྙིང་གི་ཚིག་འགྲེལ།
༄༅།། ཤེར་སྙིང་གི་ཚིག་འགྲེལ་བཞུགས་སོ།།
༡༽མཚན་དོན།
༄༅།། ན་མོ་བུདྡྷ་ཡ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དོན་ཕྱོགས་ཙམ་སྨོས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་ཀྱང༌། དངོས་དང་གཙོ་བོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དེ་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེ་འདིས་ཤེར་ཕྱིན་དེའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཚན་ཉིད་ཏེ། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་གསུམ་པོ་དེ་སྟོན་ཅིང༌། ཚིག་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངུའི་ཕྱིར་སྙིང་པོའོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྲོས་བྲལ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་མེད་དང༌། གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའོ། །
༢༽གཞུང་དོན་དངོས།
༼༡༽ གླིང་གཞིའི་ཚིག
དང་པོ་ནི། འདི་སྐད་སོགས་ཏེ། གནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ནང་ཚན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཁོར་དགེ་སློང་སྟེ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང༌། ཐབས་ཅིག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཤིང༌། འཁོར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཆོས་འདིའི་སྣོད་དུ་གྱུར་ཅིང་རྒྱུད་སྨིན་པའི་དུས་ཅིག་ན། ཆོས་ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོའི་ཚིག་འདི་སྐད་མ་ནོར་བར། བསྡུད་པ་བོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བདག་གིས་ཐོས་སོ། །ཅེས་གནས་དུས་ངེས་པ་དང༌། འཁོར་ཚོགས་དཔང་བོར་བཞག་པས། སྟོན་པའི་གསུང་དུ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང༌། ངོ་མཚར་བའི་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
༼༢༽ མདོ་སྡེའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་སྒོ།
གཉིས་པ་མདོ་སྡེ་ཆོས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནི། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོགས་སོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ན་ཟབ་མོ་སྟེ་གནས་ལུགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྣང་བ་སྟེ། དངོས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ལྡན་པའི་མཉམ་བཞག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། དེར་འདུས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། ཟབ་མོ་སྣང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གསར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལྟར་སྣང་ངོ༌། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་པ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་སྤྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་ལྟ་བ་སྟེ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་དང༌། དེ་འདྲ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་དངོས་སུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ཅིང་སྟོངས་པར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་བལྟ་ཞིང་སྒོམ་མོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད། ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་ལས་ལོགས་སུ་བསྟན་པས། ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་དང་པོའོ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གསར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ནས་ཅེས་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ།
༼༣༽དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ།
དང་པོ་ལ་དྲིས་པ་དང༌། ལན་བསྟན་པའོ། །
དྲིས་པ།
དང་པོ་ནི། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐུས་སོགས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་འབྲི་བར་ཡང་མི་ཤེས་མོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་མཐུ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ༎ ཅི་སྨྲས་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་པའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་བུད་མེད་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། གང་སུ་ཡང་རུང་བ་ལ་ལ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་འདོད་པས། སྒོམ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་པའོ། །
ལན་བསྟན་པ།
གཉིས་པ་ལན་ལ། ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་མདོར་བསྟན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན། ལམ་དེས་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཤད། ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་གཟུངས་སྔགས་བསྟན། དོན་བསྡུའི་ཚུལ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པར་གདམས་པའོ།།
༤༽ ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ།
དང་པོ་ནི། དེ་སྐད་སོགས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང༌། དེའི་ལན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེ། ཚུལ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ལྟ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདིར་སྤྱད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྤྱད་བྱད་ལས་སུ་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་ཚུལ་ཏེ། བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་པས་སྤྱད་བྱ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལ་སྤྱོད་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཅེས་པ་སྟེ། ཉམས་སུ་བླངས་བྱ་ཤེར་ཕྱིན་གང་ལ། ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་གང་གིས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་འདོད་ལ་ཞེས་པའོ། །སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་དང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང༌། གཞན་ཡང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང༌། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་ནོར་བ་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ལ། ཡུལ་ཅན་སྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་ལུགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བལྟ་ཞིང་སྒོམ་མོ། །
༥༽ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ།
༦༽ རང་བཞིན་ཤེར་ཕྱིན་གཏན་ལ་དབབ་པ།
དང་པོ་ནི། གཟུགས་སྟོང་པའོ་སོགས་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཐུན་མོང་དུ་སྦྱར་ན། ད་ལྟ་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཕུང་དུ་སྣང་བའི་གནས་འདི་ན། གཟུགས་ཕུང་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དེ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཀྱི་རང་ལྡོག་ནས་མེད་ཅིང་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཤུལ་ན་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས་པ་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་ཏེ། འདི་ནི་བདེན་ཅིང་ཡོད་པ་དང་ཡིན་པའི་སྟོང་ཉིད་དོ། །གནས་ཚུལ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཕུང་དུ་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་མ་གཏོགས་ངོ་བོས་མེད་དོ། །གཟུགས་ཁྱད་གཞིར་བྱས་ན་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལོགས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སྣང་འཆར་བའི་གནས་དེ་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཁྱད་གཞི་གཟུགས་ཕུང་ཉིད་ཡོད་མ་མྱོང་བས། གཟུགས་ཕུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་དུ་རང་སོ་འཛུགས་པའི་གྱ་མི་ཕེར་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ཡང་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་དོ་བདོ་བའི་ཟླ་བོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ན། དེ་ལས་གཞན་དུ་གཟུགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གནས་ཀྱང་གཟུགས་ཕུང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱིས་དུང་ལ་བལྟས་ན། གོང་བུ་དཀར་པོ་འཁྱིལ་བ་ཅན་དུ་མི་མཐོང་གི་སེར་བོ་འཁྱིལ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་ཡང་སེར་པོ་འཁྱིལ་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་མ་གཏོགས་གདོད་ནས་མེད་ལ། དཀར་པོ་ནི་ཡོད་པས་ན་གང་ལ་སེར་པོར་སྣང་པ་འཆར་བ་དང་དཀར་བོ་གཉིས་གཞི་ཐ་དད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་གཅིག་པ་ལ་བསམས་ནས། སེར་པོར་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་གྱི་དུང་ངོ༌། །དུང་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེར་པོ་དེའོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེར་པོ་དེ་ལས་གཞན་ན་དུང་མེད་དོ། །དུང་ལས་གཞན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེར་བོ་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་རོ། །རང་སྟོང་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི། སྟོང་པ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱབ་པར་འདོད་པས། གཟུགས་ཕུང་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་མ་ཡིན་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་འཐད་ཀྱི། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཅེས་པ་འདི་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ནི་འདི་ནི་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གཉིས་པའོ། །འདི་ལྟར་འཆད་པ་ནི་མདོ་འདིའི་དངོས་བསྟན་དགག་ཚིག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། སྦས་དོན་ལྟར་བཤད་ན་སྒྲུབ་ཚིག་ཁོ་ན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༎ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་བསྟན་པས། དེ་གཉིས་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གོ་ཡང༌། སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་གྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྲིད། དོན་དམ་གྱི་གཟུགས་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྲིད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལས་ཀྱང་སོགས་སོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་སྟོང་པ་ཞེས་པ་སྟོང་རྐྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དོན་དམ་པའི་གཟུགས་ཕུང་ནི་གཟུགས་ཕུང་མ་ཡིན་མོད། ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ནང་གི་གཟུགས་ཕུང་གི་རྣམ་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་ངམ། དོན་དམ་གྱི་གཟུགས་ཕུང་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རོ། །ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཅེས་པ་སྟེ། ཇིསྐད་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་གསུངས་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། བུམ་པ་བདེན་པར་མེད་པས་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ནི་བློས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་དང་འགག་མེད་འདི་གཉིས་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་སྣང་ངོ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་འགག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཡེ་ནས་མེད་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་རྒྱུ་དང་འགག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འགག་མེད་ལ། དོན་དམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་མ་གྲུབ་པས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན། སྟོང་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྟོངས་པའི་དོན་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་དང༌། མཚན་ཉིད་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པ་རྣམས་ཀུན་བརྟགས་ཙམ་ཡིན་པས་མེད་པར་བསྟན་ལ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དོན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཙམ་ཀུན་བརྟགས་སུ་བྱར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ན། འདུས་བྱས་ཡིན་ན་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང༌། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་ཟད་དོ། །ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟེང་ན་ཡུལ་གཟུང་བ་ལས། ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལོགས་སུ་ཚུགས་ཐུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་དེ་འཇུག་ལ། ཤེས་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཡུལ་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྣང་ཡང༌། ཀུན་བརྟགས་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དང༌། མིག་སོགས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་བརྟགས་ཡོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང༌། དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། ཀུན་བརྟགས་ཀྱང་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཡོངས་གྲུབ་དངོས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཀྱང༌། ཡོངས་གྲུབ་བརྟགས་པ་པ་ཡང་དེ་དང་དང་འདྲའོ། །ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་སྣང་བའི་དྲི་མ་འཁོར་བ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་ལ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ལམ་སྒོམ་པས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། ལམ་སྒོམ་པ་ཡང་བདེན་པར་མེད་ལ་སྒྲིབ་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ཡང་བློའི་འཆར་ཚུལ་ཙམ་ལས་ངོ་བོས་མེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང༌། དེ་ཐོབ་པར་སྣང་བ་ནི་བློའི་འཆར་ཚུལ་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱ་བའི་ལམ་འདི་དག་ནི། གཞན་དབང་ཡིན་ལ་དེ་ངོ་བོས་མེད་པར་བསྟན་པས། ཆོས་ཉིད་ལ་གཞན་དབང་གིས་མ་གོས་ཤིང༌། གཞན་དབང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོངས་པར་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་དབྱིངས་དེ་ལ་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོན་ཏན་བྲི་བ་དང༌། མྱང་འདས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན། སྒྲིབ་བ་སྤངས་ཤིང་བྲི་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། འཁོར་བ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློའི་འཆར་ཚུལ་ཡིན་གྱི། གནས་ཚུལ་ལ་བྲི་བ་མེད་ཅིང༌། འཁོར་བའི་དུས་ན་སྐྱོན་གྱིས་གང་བ་དང༌། མྱང་འདས་ཀྱི་དུས་ན་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བར་སྣང་བ་ཡང༌། གོང་མ་དང་འདྲ་སྟེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྒྲིབ་པ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོན་ཏན་གདོད་ནས་རང་ཆས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ལོག་སྣང་ཙམ་མོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཀུན་རྫོབ་འཁོར་འདས་ཀྱིས་སྟོངས་པར་བསྟན་ཅིང༌། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་འཁོར་འདས་ཀུན་ཁྱབ་ཡིན་ཡང༌། འཁོར་འདས་སོ་སོས་གོས་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཚིག་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན། སྟོང་ཉིད་དང༌། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མ་འགགས་པ་དང༌། དྲི་མ་མེད་པ་དང༌། དྲི་བྲལ་མེད་པ་དང༌། བྲི་བ་མེད་པ་དང༌། གང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཟབ་མོ་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་ཅེས་གྲགས་ལ། དེས་ན་རང་བཞིན་ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ནས་གང་བ་མེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །
༧༽ ལམ་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་ཚུལ།
༨༽ཕུང་པོ་མཁས་པར་བྱ་བ།
དང་པོ་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པར་བསླབ་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོད་པའི་གཞི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དོན་དམ་པའི་སེམས་ཉིད། ཡོངས་གྲུབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ཅན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མེད། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནས་གང་བ་མེད་པའི་བར་དུ་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཅེས་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་རྒྱུ་སྟེ་ཐོག་མའི་གསལ་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པས། གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྟོང་སྨྲ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་མི་རུང་སྟེ། ཁྱད་གཞི་སྟོང་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་གཟུགས་ལོགས་སུ་འགོག་པ་ནམ་དུ་ཡང་མི་འཐད་ལ། རང་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་བློ་ངོར་གྲུབ་ཟིན་ལ་གཟུགས་སོགས་འགོག་ན་བཀག་ཟིན་འགོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། གཟུགས་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཅེས། མདོ་ཚིག་བསྒྱུར་ཏེ་འདོན་དགོས་སོ། །
༩༽སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ།
གཉིས་པ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བསླབ་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། ལུས་མེད། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མེད། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མེད། སྒྲ་མེད། དྲི་མེད། རོ་མེད། རེག་བྱ་མེད། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མེད་དོ། །
༡༠༽ཁམས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ།
གསུམ་པ་ཁམས་ལ་མཁསཔར་བསླབ་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ། མིག་གི་ཁམས་མེད་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་མེད་དོ། །མིག་གི་ཁམས་དང༌། རྣ་བ། སྣ། ལྕེ། ལུས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་དྲུག་དང༌། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་དྲུག་དང༌། མིག་གི་རྣམ་ཤེས། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས། སྣའི་རྣམ་ཤེས། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་པའོ། །
༡༡༽རྟེན་འབྲེལ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ།
བཞི་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་མཁས་པར་བསླབ་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། མ་རིག་པ་མེད་པ་ནས། རྒ་ཤིའི་བར་དུ་མེད་དེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སྲེད་པ་དང༌། ལེན་པ་དང༌། སྲིད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་མེད་ཅིང༌། ལམ་བསྒོམས་པས་མ་རིག་བའི་ཡན་ལག་ཟད་ཅིང༌། འགོགས་པ་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་འགགས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་འགགས་པ་དང༌། མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་འགགས་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་འགགས་པ་དང༌། རེག་པ་འགགས་པ་དང༌། ཚོར་བ་འགགས་པ་དང༌། སྲེད་པ་འགགས་པ་དང༌། ལེན་པ་འགགས་པ་དང༌། སྲིད་པ་འགགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པ་དང༌། རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་ཟད་ཅིང་འགགས་པའི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ། །
༡༢༽བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ།
ལྔ་པ་བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བསླབ་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། འགོགས་བདེན་གསར་ཐོབ་རྣམས་དང༌། ལམ་བདེན་རྣམས་ངོ་བོས་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྤང་བླང་གི་གཞི་འགོག་བདེན་ནི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། བླང་དོར་བྱེད་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཅར་འགོག་གོ།
༡༣༽གནས་དང་གནས་མིན་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ།
དྲུག་པ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་བསླབ་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང༌། དེས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མེད། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ་སོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ལ། རྒྱུ་མིན་ལས་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་འདི་ལྟར་གཟུང་སྟེ། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང༌། ལམ་སྒོམ་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། ཆོས་དབྱིངས་དེ་གཟུགས་སོགས་གཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་དང༌། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཞིང༌། གནས་ལུགས་དེའི་རང་གཟུགས་སུ་མ་མཐོང་ལ། དེས་ན་གཞི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་བསམ་གྱི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པས་གཟུགས་ཕུང་ནས་མ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངོ་བོར་རང་སང་དུ་བཏང་སྟེ། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གསུམ་དུ་འཆད་པ་དང་འདི་གནད་གཅིག་པས། གསུམ་དུ་བཤད་པའི་གྲུབ་དོན་ལ་འང་དོན་དམ་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ། གློ་བུར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་སྟོངས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁ་ཅིག་བཤད་ཚུལ་དེ་གཉིས་འགལ་བར་སེམས་པ་ནི། མ་གོ་བ་ཡུས་ཆེ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ལས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་ལ་བསླབ་པས་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ལ། རྟེན་འབྲེལ་དང་བདེན་བཞི་ལ་བསླབ་པས་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་ལ་མཁས་ཤིང༌། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་བསླབ་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །
༡༥༽ དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན།
གསུམ་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་སོ།། ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མཐའི་གསལ་བྱེད་དེ། གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་ཚུན་ཆད་ཐམས་ཅད་ལ་སྙེག་པར་མངོན་ལ། གཙོ་བོར་ཐོབ་པ་སྨོས་པ་ནི། གནས་ལུགས་ལ་བསྐྱེད་རྒྱུས་བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འདུས་པར་དགོངས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནས་མ་ཐོབ་པའི་བར་གང་ཡང་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ངོ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བྱ་བྱེད་དང་བཅས་པ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་ངོར་རང་སེམས་ལ་ཤར་བའི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང༌། གཤིས་ལ་གདོད་ནས་མེད་ཅིང༌། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྲག་ཅིང༌། འཇིགས་པ་ཡང་གཤིས་ལ་ནམ་ཡང་མེད་པས། མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ན། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྣང་བ་རྣམས་རིམ་པས་སྤངས་པས། མཐར་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་གི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རིམ་པས་འདས་ཚུལ་ནི། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང༌། འཕགས་པའི་ས་བཅུའི་རིམ་པས། མཐར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་རོ། །
༡༦༽ ལམ་དེས་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ།
བཞི་པ་ལམ་དེས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། དུས་གསུམ་སོགས་ཏེ། དུས་གསུམ་དུ་མངོན་པར་བཞུགས་པ་སྟེ་སྔོན་བྱུང་བ་དང༌། ད་ལྟར་བཞུགས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་ན་འབྱོན་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། མཁས་པའི་ཚུལ་དྲུག་གིས་བསྒོམས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཟིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཁོ་ན་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་དེའི་ཤུགས་ལ་འབྱུང་པར་དགོངས་སོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་སྒོམ་པ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི། དགག་གཞི་ཕུང་པོ་ཡོད་པར་བྱས་ནས། དེའི་སྟེང་དུ་ང་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་ཚུལ་དེ་འདྲ་མི་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་བྱ་ཁོ་ནའོ། །གནས་ཚུལ་ལ་ང་བདག་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡིན་ལ། གནས་ཚུལ་ལ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གང་ཡང་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡིན་པས། སྔ་མ་ཕྱི་མའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་པར་ཤུགས་ལ་འགྲུབ་པོ། །
༡༧༽ ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་གཟུངས་སྔགས་བསྟན་པ།
ལྔ་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་གཟུངས་སྔགས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སོགས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ལྟ་པས་ན། རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ལ། རིག་སྔགས་བྱུང་སྟེ། །ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །སྔགས་དེའི་ཆེ་བ་ནི། འདོད་པའི་དོན་དང་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རིག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་སྔགས་ཡིན་ལ། སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང༌། ཐེག་པ་དམན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས། བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དང༌། འདི་ཡིས་འདོད་པའི་ལས་གཞན་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རང་དོན་དུ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། སྲིད་ཞི་གཉིས་ལ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་སོ། །གཞན་དོན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫུན་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། རང་གི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་པས་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། སྔགས་འདི་ཡང་ཆོས་སྐུ་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། མི་བསླུ་ཞིང་མི་རྫུན་པས་ན། བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འདི་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ༎ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྔགས་དངོས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན་པས་ཆོས་སྐུ་དངོས་དང་བདེན་གྲུབ་དངོས་ཡིན་ཞིང༌། སློབ་པ་རྣམས་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ངག་དང་ཡིད་ངོར་སྣང་པ་དེ་ནི། དེ་འདྲ་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང༌། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་བདེན་པ་ནི་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་སྔགས་འདི་ལྟ་བུ་དག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བློ་ལ་ཤར་བ་ཚུན་ཆད་ཀྱང༌། ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་གཏོགས་ཤིང་ཟག་མེད་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཕན་ཡོན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་པོས་སྨྲས་ཤིང་བཤད་པ་ནི། ཏདྱ་ཐཱ། ཅེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ག་ཏེ་ནི་གཤེགས་ཤིང་རྟོགས་པ། ལན་གཉིས་འབྱུང་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པ་དང། དོན་དམ་རྟོགས་པའོ། །པ་ར་ནི་མཆོག་སྟེ་གནས་ལུགས། ག་ཏེ་རྟོགས་པ། ཡང་པ་ར་མཆོག སམ་ནི་ཡང་དག་པ། ག་ཏེ་རྟོགས་པ། བོ་དྷི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས། བྱང་ཆུབ་སྟེ་ཆོས་དབྱིངས་དང་རོ་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པའོ། །སྭཱཧཱ་ནི་གཞི་ཚུགས་ཤིག་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་མཐའ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །
༡༨༽ དོན་བསྡུའི་ཚུལ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པར་གདམས་པ།
དྲུག་པ་དོན་བསྡུའི་ཚུལ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པར་གདམས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཅེས་བོས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཁས་ཚུལ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་ལྡན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །
༼༡༩༽ མཐུན་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ།
གཉིས་པ་མཐུན་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྗེས་དེ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་མོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས། ཅེས་མདོར་བསྟན་ལ། ཇི་སྐད་དུ། ངོ་མཚར་བ་དང་རྩོད་པ་དང༌། །ཁྲོ་དང་ཞུམ་དང་ངེས་བཟུང་དང༌། །དགའ་དང་དད་པ་དག་ལས་ནི། །ཚིག་གཅིག་ལན་གཉིས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། རབ་ཏུ་དགྱེས་པས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་སྤྱན་གཟིགས་ལ་བོས་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ནི་མ་ནོར་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་དེར་འདུས་ཀྱི་འཁོར་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་མཁས་ཚུལ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས། སྤྱོད་ཚུལ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་དང༌། འཁོར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ། ད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བདག་གིས་ཡི་རང་མཛད་པར་མ་ཟད། ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་དོ། །ཅེས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་དཔལ་གྱི་མགུར་ལས་གསུངས་སོ། །
༢༠༽རྩ་བའི་གསུམ་པ། ཡི་རང་མངོན་པར་བསྟོད་པ།
རྩ་བའི་གསུམ་པ་ཡི་རང་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་སོགས་ཏེ། འཁོར་རྣམས་སྔར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། དྲི་བ་བྱེད་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང༌། ལན་ལྡོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང༌། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་སྟེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང༌། རིགས་ཐ་དད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་ཐ་དད་པ་དང༌། གཟུགས་ཐ་དད་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཐ་དད་པ་དང༌། སྐད་རིགས་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་ཡི་རང་ཞེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེའི་གཙོ་དང༌། ཕལ་བའི་ཁྱད་པར་སྨོས་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང༌། ས་སྟེང་ན་སྤྱོད་པའི་མི་དང༌། ས་འོག་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། གནས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་དྲི་ཟ་སྟེ། གཙོ་ཆེ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྨོས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རང་སྟེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང༌། མཐུན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཡིད་བརྟོན་ཅིང་མངོན་པར་བསྟོད་དེ། ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་དང་ངེས་བཟུང་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཐུན་འགྱུར་དེ་བཞིན་མ་གསུངས་ན་ནི། འཁོར་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མ་ཆེས་པས་དགའ་ཞིང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དང་བསྟུན་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་བདག་གི་དྲི་བ་སྐབས་སུ་མ་བབ་བམ་སྙམ་པ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱང་བདག་གིས་ལན་ལེགས་པར་མ་སྟོན་པ་ཡང་སྲིད་སྙམ་དུ་ཞུམ་ཞིང་དོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། སྟོན་པས་ལེགས་སོའི་མཐུན་འགྱུར་བཀའ་སྩལ་པས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་དྲི་བ་ལེགས་པས་དགའ་བ་དང༌། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱང་རང་གི་དྲིའི་ལན་ལེགས་པོ་བྱུང་བར་ཤེས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་དགྱེས་པ་དང༌། འཁོར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པས་མགུ་ཞིང་ཚིམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདིར་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོར་གཏོགས་པ་ཡིན་ན། གཞན་སྟོང་གི་དབུ་མ་སྟོན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཅེས་དང༌། དེ་སྟོན་ན་བར་ཐ་གཉིས་ལ་ཟབ་མི་ཟབ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་བྱེད་པ་དག་བྱུང་ན་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་ཅར་གྱི་དགོངས་པ་ཡང་གཞན་སྟོང་གི་དབུ་མ་ཡིན་ཅིང༌། དང་པོ་དང་བར་པ་ནས་ཀྱང་སྒྲས་ཟིན་ལ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅི་རིགས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འཁོར་ལོ་ལས་ནི། འཁོར་ལོ་དང་བར་གཉིས་ཀ་ལས་ཆེས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པ་མ་སྦས་ཤིང་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའམ། འབྱམས་ཀླས་པར་གསུངས་པ་དང༌། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་འབྱུང་ཞིང༌། དགོངས་པ་གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་གཉིས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་མདོ་འདིའི་དངོས་བསྟན་ལ། གཞན་སྟོང་ཐུན་མོངས་པ་ནི་གསལ་བར་སྟོན་ཞིང༌། ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན། རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་སྦས་དོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ།། ༎
༢༡༽ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག
མཛད་བྱང་།
ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོའི་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་རྨད་དུ་བྱུང་པ་འདི་ཡང༌། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་སྨྲས་པའོ།། དགེའོ༎
དོ་དམ་པ། རིགས་ལྡན། ནས། 6:56:00 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Archive for the ‘གསོ་རིག’
བོད་ཡུལ་ཨེ་འགོག་ཚོགས་ཆུང་།
ཨེ་འགོག་ཉིན་རེའི་དྲིས་ལན།༼༣༽
དྲི་བ། ཨེ་ཛི་དང་རེག་དུག་གཉིས་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད།
དྲིས་ལན།
བོད་ཁུལ་གྱི་སྨན་པ་ལ་ལས་ཨེ་ཛི་དང་རེག་དུག་བར་གྱི་དབྱེ་བ་མ་ཤེས་པར་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་པར་མཐོང་ནས་ཨེ་ཛི་དེ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བོད་ལ་ཡོད་མྱོང་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོའི་སྔོན་བྱོན་གྱི་མཁས་པ་དག་གིས་སྔ་མོ་ནས་བཅོས་ཟིན་པ་རེད་ཅེས་འུད་སྒྲོག་བྱེད་ཀྱི་འདུག Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on August 5th, 2014 in གསོ་རིག |
4 མཆན་ »
འོས་སྦྱོར་བ། འབྲོང་ངུར་བསྟན་འཛིན་ལམ་བཟང་།
མཆིན་པའི་གཉན་ཚད།
མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཟུགས་གཞིའི་བདེ་ཐང་ནི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་ཞིང་། ལྷག་པར་གཞོན་དུས་ནས་གཟུགས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་བས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་ནད་སྔོན་འགོག་བྱ་ཚུལ་དང་ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བས་འདིར་འཛམ་གླིང་ནང་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བའི་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་སྐོར་ལ་བོད་ལུགས་འཚོ་བྱེད་སྨན་པ་དང་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་སྨན་པའི་ཤོད་ཚུལ་ལས་བཏུས་ཏེ། འཛམ་གླིང་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ཉིན་མོར་རྩོམ་ཡིག་འདི་སྤེལ་བ་ཡིན། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on July 28th, 2014 in གསོ་རིག |
མཆན་མི་འདུག »
འདྲེ་རིག་ལྡན།
ཚིག་གཅིག་གིས་བཤད་ན་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོ་ནི་”སྔོན་འགོག་”སློབ་གསོ་ཡིན། སྔོན་འགོག་བྱ་བར་དམིགས་སྒོ་གཏད་པ་གཅིག་བུས་ཀྱང་། འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོས་མི་སྒེར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་༼རྒྱུ་ནོར་དང་ཚེ་སྲོག་གཉིས་ཀར་༽བསྲི་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མི་སྒེར་དང་། ཁྱིམ་ཚང་། སྤྱི་ཚོགས། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བརྟན་བརླིང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ། Read the rest of this entry »
Posted by འདྲེ་རིག་ལྡན། on May 31st, 2014 in གསོ་རིག |
2 མཆན་ »
དུས་རྒྱུན་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཕོ་བ་ན་དུས་བོད་སྨན་ལས་ཕན་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བོད་སྨན་བསྟེན་གྱིན་ཡོད། ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མ་སོགས་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་ཁག་ནི་ང་ཚོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་ནུས་ཤུགས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་གྱི་བཟོ་གྲྭ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། གལ་སྲིད་ཕོ་བའི་ནད་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ན་དེས་ཁྱོད་ལ་ཨཱལ་སར་(ulcer)རམ་བད་ཀན་རྨུག་པོ་དང་། ཕོ་བའི་འབྲས་སྐྲན་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་དང་གཞན་ལ་ཡང་ནད་གཞི་བསྐྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་བས། ཕོ་བའི་ནད་གཞི་བསྐྱེད་མཁན་གྱི་རྩ་བ་རྙེད་པར་བྱས་ནས་གང་མགྱོགས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
Read the rest of this entry »
Posted by འདྲེ་རིག་ལྡན། on May 17th, 2014 in གསོ་རིག |
27 མཆན་ »
ཚངས་ནག
དང་པོ། སྐྲའི་གནས་ལུགས།
རྩ་གསུམ་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་སེན་མོ་སྐྱེ།།རྒྱུད་བཞི་ལས་བཏུས།
སྐྲ་ལོ་ཕོ་གྱོ་མོ་གྱོའི་རྫ་དང་འདྲ།།རྒྱུད་བཞི་ལས་བཏུས།
Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on April 25th, 2014 in གསོ་རིག |
5 མཆན་ »
རྣམ་པར་མ་གྱུར་པའི་ལུས་དེ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་སྟེང་ནིག་ཡོག་ (New York) གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རུ་པིན་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ (The Rubin Meseum of Art) གིས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། གཞུང་ལུགས། ལག་ལེན། སྒྱུ་རྩལ་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྨན་གཞུང་དཔེ་དེབ་དང་ཡིག་རིགས། སྨན་ཐང། རི་མོ། སྨན་བཅོས་ཆ་བྱད་སྟེང་གི་རིག་དངོས་ ༡༤༠ ལྷག་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་དུ་སྤེལ་མ་མྱོང་བའི་འགྲེམས་སྟོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ནས་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
པར་ཡོང་ཁུངས། རུ་པིན་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་། Read the rest of this entry »
Posted by གཡང་འབུམ་རྒྱལ་ on March 27th, 2014 in གསོ་རིག |
8 མཆན་ »
རྨེ་གྲྭ ཚེ་རིང་བསམ།
གལ་ཆེ་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་འདི་དག་ནི་བུད་མེད་དང་ཕྲུ་གུའི་ཚེ་སྲོག་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པས་འདི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ཡིན་པ་རྟོགས་སླ། ཡིན་ན་ཡང་ལྷག་ཏུ་ང་ཚོའི་བོད་ཡུལ་ན་བུད་མེད་ཚོར་རྒྱུན་ཤེས་འདི་འདྲའི་གོམ་སྲོལ་ཆགས་ཡོད་མཁན་ཞིག་གཞི་ནས་མེད་པ་འདྲ་བས། འདི་ངོ་ཚ་དང་སྣང་མེད་དགོད་གཏམ་ཞིག་ཏུ་མི་འཛིན་པར་ཕན་ཚུན་རང་གི་མཐུན་ས་དང་གྲོགས་པོ། ཡང་ན་ངོ་མི་ཤེས་པ་དག་ལའང་ལྷག་བསམ་དག་པས་བརྒྱུད་སྤྲོད་དང་གསལ་བཤད་མང་དུ་གནང་དགོས། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on March 20th, 2014 in གསོ་རིག |
3 མཆན་ »
འཚོ་བྱེད་བུ།
འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་མང་ཆེ་བར་སྲོ་མ་ནག་པོའམ་ཁན་ནུ་པི་སི་ cannabis འམ་སྨ་རོ་ཝ་སྣ་ marijhuana ཞེས་པའི་ཐ་རྩྭ་འདེབས་ལས་ཉོ་ཚོང་བྱ་རྒྱུ་ཁྲིམས་ཐོག་བཀག་སྡོམ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་ནའང་། ཨ་རིའི་ཁོ་ལ་ར་ཌོ་མངའ་སྡེ་ཡིས་མངའ་སྡེ་དེར་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤ གསར་ཚེས་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་འདེབས་ལས་ཉོ་ཚོང་བྱེད་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཡོད་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། མི་རྣམས་ཆུ་ཚོད་༡༨ ནས་༢༠ ཡི་ལམ་ངལ་མ་འཛེམས་པར་ཐག་རིང་ནས་ཡོང་སྟེ་ལག་པར་ཐོབ་རེ་དང་བཅས་མཚན་མོ་ནས་ཚོང་ཁང་གི་སྒོ་ཁར་རུ་བསྟར་ནས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་གིས་སྲོ་མ་ནག་པོ་ཉོ་བའི་ལས་ལ་བྲེལ་ཡོད། Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on January 3rd, 2014 in གསོ་རིག |
15 མཆན་ »
ཨའེ་ཙི་ནད་པ། མིང་༞༞མོ། ལོ་་་་་༢༩ ལས་རིགས་་་་ཞིང་པ། མི་རིགས། མི་རིགས་དཀར་པོ། ཕ་ཡུལ་་་་་ཡུན་ནན་ཏ་ལིས། ཆུང་དུས་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ཁ་ཁ་བྱས་ཏེ་ང་ཨ་ཕ་དང་ལྷན་དུ་སོང་བ་ཡིན།ཡིན་ན་ཡང་ཨ་མའི་ཁྱིམ་དུ་ཨ་མས་ངའི་གཅུང་པོ་དབང་སྐྱོན་ཅན་ཞིག་ཡོད། གཅིག་ནས་དེ་གཡོག་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཨ་མ་ཁོ་རང་གི་ལུས་པོའང་ཧ་ཅང་བདེ་པོ་མེད། གློ་གཅོང་གི་ནད་ཀྱང་ཡུན་རིང་ན་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་རང་སེམས་བཟོད་ཐབས་མི་འདུག་པས་རང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་ཐོག་ནས་སློབ་གྲྭ་ཕྱིར་འཐེན་གྱིས་ཨ་མའི་ཁྱིམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན།
Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on December 29th, 2013 in གསོ་རིག |
27 མཆན་ »
རྒྱ་གྲོལ།
ང་ཚོ་བོད་རིགས་ལ་ད་ལྟ་སྔར་འཕྲད་མ་མྱོང་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་འཕྲད་ཡོད། ཉེན་ཁ་དེ་ནི་གཞན་སུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རང་གིས་རང་ལ་དྲངས་འོང་བའི་ནད་ཡམས་ཚབས་ཆེན་ཞིག་སྟེ། ཨེ་ཙི་ནད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན། ནད་འདིས་སྙིང་རྗེ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་མ་བཞིན་མངོན་པ་མེད་པར་བོད་ཀྱི་ས་ཆར་སླེབས་ཤིང་ད་ལྟ་ཕོ་མོ་སྐོར་ཞིག་གིས་ལུས་ ན་དལ་ཅེར་གེར་ཉལ་ནས་མི་རིགས་འདི་མི་རིགས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་བཞིན་ཡོད། ནད་འདི་འགོ་སླ་ཞིང་དགོག་དཀའ་བ་སྟེ་ནད་འདི་བྱུང་ན་བཅོས་ཐབས་གཏན་པས་མེད་པས་ཤི་བ་ལས་འོས་མེད། ནད་འདིའི་སར་ཡུལ་ཤུལ་དུ་བྱུང་བའི་ས་འགུལ་ཡང་ཅི་ཡང་མིན། Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on December 1st, 2013 in གསོ་རིག |
མཆན་མི་འདུག »
དཀར་མཚོ་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་ནང་དུ་གསེར་ཁབ་དང་དངུལ་ཁབ་ཀྱི་ནད་བཅོས་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟར་དུ། དེང་གི་དུས་སུ་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བ་ཡར་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་གསེར་ཁབ་དང་དངུལ་ཁབ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་མིན་གྱི་ཐད་དུ་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on November 13th, 2013 in གསོ་རིག |
13 མཆན་ »
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ། དོལ་སྨྱོན།
ནུབ་ལུགས་གསོ་རིག་གཞུང་གི་ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་སྟངས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གཞུང་གི་ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་སྟངས་གཉིས་ལ་ཚོད་ལྟ་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ། སྙིང་ནད་གསོ་ཐབས་ལ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གཞུང་གི་ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་སྟངས་ཀྱིས་ཕན་འབྲས་ཆེ་བ་ཐོན་པ་གསལ་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་འདུག
འཇར་མན་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(Tubingen University)ཞེས་པའི་ནང་། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on October 14th, 2013 in གསོ་རིག |
3 མཆན་ »
དོལ་སྨྱོན།
སྨན་རམས་པ་རྡོ་རྗེ་རབ་བརྟན་ལགས་ནི་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སྐབས་ལྔ་པའི་གྲས་སུ་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། དེ་ནས་འགྲོ་ལུགས་བཞིན་ཉམས་གསོག་ལོ་གཅིག་དང་དེ་རྗེས་སྒོ་བསྟེན་སྨན་པའི་ཕྱག་ལས་མུ་མཐུད་གནང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལོ་ཤས་༼འདིར་ལོ་ཚིགས་གསལ་པོར་མ་དྲན་༽རིང་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྷེང་ལོར་ Bangalore གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཉམ་ཐག་ནད་པའི་དོན་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on September 25th, 2013 in གསོ་རིག |
6 མཆན་ »
གནས་ཚུལ་མཁོ་འདོན་པ། དོལ་སྨྱོན།
ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་པས་ད་བར་ཤ་རྒྱགས་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ལ་ལོ་མང་འཐབ་རྩོད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྗེས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྨན་དང་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་ནུས་མ་ཐོན་པར་བརྟེན་ནས། ཁོང་ཚོས་ཤ་རྒྱགས་དྲག་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་ནི་སྙིང་གི་ན་ཚས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྙིང་རྩ་འགག་སྟེ་ནད་པའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་འཚེ་བཟོ་བའི་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཐབས་ལ་གནའ་བོའི་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གཞན་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་ལས་རྒྱབ་པའི་མཐར། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on September 12th, 2013 in གསོ་རིག |
12 མཆན་ »
ལུས་ཤ་ཚོ་ཆེས་པའམ་རྒྱགས་དྲགས་པ།
༡། ཀྲོ་མ་ཀྲོ་དང་། ཕོ་བ་རིས(mint)། ལོ་འཁོར་པད་ཚལ་ལམ་ཚོད་མ་མགོ་ལོག་གི་བཟའ་ཆས་རིགས་མང་དུ་བསྟེན་ན་ཚོ་ཆེས་པ་སྐེམ་པར་བྱེད། Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on August 2nd, 2013 in གསོ་རིག |
5 མཆན་ »
རིགས་གྲོལ།
མཁྲིས་རྡོ་རང་བཞིན་གྱིས་འདོན་ཐབས།
སྤྱིར་མཁྲིས་རྡོའི་དཀའ་ངལ་དེ་མི་ཁ་ཤས་ལ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་ང་ཚོ་ཚང་མར་ཆེ་ཆུང་དང་། མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་མཁྲིས་རྡོ་ཡོད། མཁྲིས་རྡོས་ཀྱང་སྐྲན་ནད་འཁྲིད་ཡོང་གི་ཡོད།
མཁྲིས་རྡོའི་ནད་རྟགས་ལ་ལྟོ་ཆས་མང་པོ་ཟོས་རྗེས་ཁོག་པ་སྦོས་ཡོང་བ་དང་། ཟས་འཇུ་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on July 17th, 2013 in གསོ་རིག |
3 མཆན་ »
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ཟླ་༣ ཚེས་༢༣ ཉིན་རྒྱ་གར་རྡ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་བཙུགས་ནས་མི་ལོ་༥༢ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཐོག སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་ལས་ཐོག་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་སྐར་རྩིས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱ་གཞག་ཐད་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ཞིག་གནང་འདུག་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་(བོད་ཀྱི་དུས་བབ ༢༠༡༣།༣།༢༣)
“དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་རིང་ངྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་མི་ཉམ་ཐག་དང་རྒན་འཁོཊ། Read the rest of this entry »
Posted by འཚོ་བྱེད་བུ་ on March 24th, 2013 in གསོ་རིག |
39 མཆན་ »
སྤྲུལ་འཁོར་སྐལ་བཟང་དོན་ལྡན། སྨན་རྩིས་ཁང་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག
ལུས་སེམས་འཚོ་བ་གསུམ་ངོ་སྤྲོད།
སྤྱིར་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ལྡན་དང་སེམས་མེད་ཀྱི་བེན་པོ་བཅས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་སེམས་མེད་ཀྱི་བེན་པོ་དཔེར་ན་ས་རྡོ་དང་། རི་བྲག ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ཕྱི་རོལ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་མེད་བེན་པོའི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད། སེམས་ལྡན་དངོས་པོའི་རིགས་དཔེར་ན་མི་དང་། དུད་འགྲོ བྱ་བྱིའུ། འབུ་སྲིན་སོགས་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་སེམས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོའི་རིགས་ཀྱང་དུ་མ་ཡོད། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on March 19th, 2013 in གསོ་རིག |
10 མཆན་ »
ཚོད་དཔགས་བྱེད་ན་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་སྐྱེ་བོ་ས་ཡ་མང་པོར་ཨོལ་སྒོའི་རྨེན་ནད་ཡོད་པ་ཡིན། ཡིན་ཡང་མང་པོས་ནད་གཞི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་ད་དུང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ཨོལ་སྒོ་ནི་མཇིང་པའི་ནང་ངོས་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱི་གཟུགས་དང་འདྲ་བའི་རྨེན་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང། དེས་ལུས་པོའི་ནང་ཟས་ཀྱི་བཅུད་རྫས་རྣམས་བསྡུ་ལེན་གྱིས་གཟུགས་པོར་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་མཁན་གྱི་མ་ལག་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཨོལ་སྒོའི་བྱེད་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་གནས་ན་ལུས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་འཐེབས་ངེས་ཡིན། དམིགས་ཀར་དུ་ལྗིད་ཚད་དང། སེམས་ཁམས་མི་བདེ་ཞིང་ཡིད་ཞུམ་པ། ལུས་ཟུངས་ཉམས་པ་བཅས་བྱུང་། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on February 23rd, 2013 in གསོ་རིག |
4 མཆན་ »
འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་ཐུགས་རྗེས་རབ་བསྐྲུན་པའི། །སྤང་རྟོགས་སྐྱོབ་པ་མཆོག་བརྙེས་ལྷ་ཡི་ལྷ། །རྟེན་འབྱུང་གཏམ་གྱི་འགྲོ་རྣམས་འདྲེན་མཛད་པའི་པའི། །ཐུབ་དབང་སྨྲ་བའི་ཉི་མོར་གསོལ་བ་འདེབས། །(༧ གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་གསུང་བྱིན་རླབས་ཅན) སྙིགས་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཉམས་ཐག་གྲོལ་བའི་སླད། །ཡངས་པ་ཅན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འཛོམས་མཛད། །སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་ལྷ་ཚོགས་མཆེད་བརྒྱད་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་གཞན་ཕན་སྣང་བ་སྩོལ།། Read the rest of this entry »
Posted by ཁ་བརྡ་ on January 2nd, 2013 in གསོ་རིག |
མཆན་མི་འདུག »


text:
༄༅། །རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོ་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་དང་ས་འབྲེལ་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཡི་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོར་དངོས་གསལ་མེད་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། བོད་མིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བར་ཉམས་ཉེས་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་གྷ་གྲིན་ཞེས་པའི་གསར་ཁང་ནས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག
དེ་ཡང་གོང་ཞུས་གསར་ཁང་འདིས་ ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་༢༡ཉིན་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། “ ཡི་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོས་གསང་བའི་ཐོག་བོད་ནང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་” ཅེས་པའི་འགོ་བརྗོད་འཁོད་པའི་ཆེད་རྩོམ་ཞིག་ནང་། ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་གཏོང་མཁན་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གིས་བོད་ནི་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དར་ཁྱབ་ཆུང་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན། བོད་ནང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་དགོས་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། ཆོས་སྤེལ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་གི་ཡོད་སྐོར་སོགས་བཀོད་འདུག།


text:
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། མི་ལོ་ ༢༩ རིང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གནང་། ཆབས་ཅིག་ཁོང་གིས་རང་གི་བླ་མ་ སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མའི་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་སྐབས་འགར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་སྒྱུར་ཡང་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ནས་བཟུང་འབུམ་རམས་པ་བྷར་ཛིན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ནང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་སློབ་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེ་མཛད།
བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་བོད་སོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྔགས་དང་བཅས་པའི་སྐོར་འབུམ་རམས་པ་ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང་ནང་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་མཛད་པ་ཁག་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་བའི་བཤད་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེའི་ནང་མདོ་དང་། གསང་སྔགས། དུས་འཁོར། རྫོགས་ཆེན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་གྱི་ཐོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་རྙིང་མ་དང་། ས་སྐྱ། བཀའ་རྒྱུད། དགེ་ལུགས། གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལྔའི་སྐོར་ཙམ་མ་ཟད་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་དོན་རྣམས་བཀོད་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་དང་སོག་པོའི་སྐར་རྩིས་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ཤམ་བྷ་ལ། ནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཞུགས་ཡོད།
ཞལ་འདེབས་ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཞི་དང་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡཱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཆེད་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་ནང་རིན་མེད་དུ་དྲ་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་བྷར་ཛིན་བཤད་མཛོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་Berzin Archives e.V.བརྒྱུད་མི་དམངས་ཁྲོད་ཇར་མན་ཁེ་ལས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་བདག་གནང་ཡོད།(gemeinnütziger Verein Register Nr. 2423Nz, Berlin).
www.berzinarchives.com
དྲ་ཚིགས་འདི་ནི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་འབད་རྩོལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རོགས་རམ། ཆེད་ལས་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ལམ་སྟོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཐོག་མར་བདག་གི་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་དཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་ཕྲན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་དང་། ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་སེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ། ས་སྐྱ་ཁྲི་འཛིན། ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ཞིང་གཤེགས་འདུས་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ། བེ་རུ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། ཞིང་གཤེགས་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས། དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན། དགེ་བཤེས་ཟླ་བ། དགེ་བཤེས་དབང་ཆེན། དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ། དགེ་བཤེས་ཐེག་མཆོག་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་དྲ་ཚིགས་འདིའི་ནང་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་དང་། དཀའ་དྲིན། བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ་བཅས་ཀྱི་དྲིན་ཉག་ཅིག་ཡིན།
གཞན་ཡང་ Aldemar Hegewald ལགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་དྲ་ཚིགས་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དང་། Christian Steinert, Katja Dalmühle, Rudy Harderwijk དང་དྲ་རྒྱའི་བཀོད་འདོམས་པ་ Dr. Wolfgang Saumweber ལགས་བཅས་ཀྱིས་ལས་གཞི་འདི་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བ་དང་ཉར་ཚགས་ཆེད་རོགས་རམ་གནང་བ། Marlene Eltshig ལགས་ཀྱིས་མདུན་ངོས་བྱུས་བཀོད་གནང་བ། Itay Noy and Dr. Monika Dräger རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་བཟོ་བཀོད་ཐད་རོགས་རམ་གནང་བ། Peter Green དང་ Christian Dräger གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཚིགས་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་རོགས་རམ་གནང་བ་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ང་རང་གི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ལ་ཞུ་དག་ (scanning) དང་། སྟབས་བདེའི་བེད་སྤྱོད་སླད་ཀམ་པུ་ཊར་ནང་འཇུག་ལས། (digitizing) རྩོམ་སྒྲིག་ལས་དོན། གཏམ་བཤད་ཁག་སྒྲ་ཡིག་འབེབ་སྒྱུར་དང་སྒྲ་ཕབ་བྱ་རྒྱུ། དྲ་ཚིགས་ཆེད་དྲུང་ཡིག་དང་ཁྲིམས་ཐོག་ལས་རིགས་ཁག དཔའ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད་པས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དྲ་ཚིགས་འདིས་རང་གཞན་སྐྱེ་བོ་ཚང་མར་གཏན་དུ་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།། །།
ཨེ་ལེག་ཛན་ཌར་ བྷར་ཛིན།


text:
ཨོ་སི་ཐྲི་ཡ།
ཨོ་སི་ཐྲི་ཡ་(Österreich)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཝི་ཨེ་ན་རེད།
ནང་དོན།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
སྤྱི་ལོ་༩༩༦ ལོར་ostarrichi ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་། དེ་སྐབས་ལོ་ངོ་༦༠༠ རིང་Habsburgerherrschaft དབང་བསྒྱུར་འོག་བསྡད། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུའི་རྗེས་སུ་ད་ལྟའི་མིང་འདི་ཉིད་ österreich,ཞེས་པ་འདི་བྱུང་། ost ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་། reich ནི་ཕྱུག་པོའི་དོན་ཡིན་ཟེར།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་ལ་ཨོ་སོ་ཏྲི་རི་ཡ། austria,Österreich ཡོ་རབ་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཆགས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༩༩༦ ལོར་ostarrichi ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་། དེ་སྐབས་ལོ་ངོ་༦༠༠ རིང་Habsburger ཧན་སེ་བུག་གྷར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་འོག་བསྡད། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུའི་རྗེས་སུ་ད་ལྟའི་མིང་འདི་ཉིད་ österreich,ཞེས་པ་འདི་བྱུང་། ost ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་། reich ནི་ཕྱུག་པོའི་དོན་ཡིན་ཟེར། སྤྱི་ལོ་༡༡༥༦ ལོར་གཞིས་ཀའི་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༤༥༣ ལོར་སླར་ཆེས་མཐོའི་གཞིས་ཀའི་ལམ་ལུགས་སམ་གཞིས་ཀ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལུགས་སུ་གནས། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༨༠༤ ལོར་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ལམ་ལུགས་སུ་བསྡད། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༨༦༧ ལོར་ཨོ་སི་ཏྲི་རི་ཡ་དང་ཧུན་གྷར་མི་རིགས་གཉིས་མཉམ་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བསྡད། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ ལོར་ཨོ་སོ་ཏྲི་རི་ཡ་ཐོག་དང་པོར་གཅིག་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༨ ལོར་ཧི་ཏི་ལར་གྱིས་ཇར་མན་མཉམ་གཅིག་བསྒྱུར་བཟོས། སྤྱི་ལི་༡༩༤༥ ལོར་སླར་ཡང་གཅིག་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༥ ལོར་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་ཡོ་རབ་མཐུན་ཚོགས་སུ་ཞུགས།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཇར་མན་སྐད་ཡིག་Deutschཡིན། དེ་མིན་ཀོ་རི་ཏྲི་ཤི། སོ་ལོ་ཝི་ནི་ཤི། ཧུན་གྷར་ཤི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ། གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ། ཁྱོན་མངའ་སྡེ་དགུ་ཡོད། ཝི་ཡན། སྦུ་གྷར་ལན་ཌེ། ཀེའ་རན་ཏན། ནིའ་དར་ཨོ་སི་ཏྲི་རག ཨོ་སྦར་ཨོ་སི་ཏྲི་རག སལ་ཛི་སྦུག ཤེ་ཏེར་མག ཏྲི་རོ། ཧྥོ་རལ་བྷག རྣམས་ཡིན། རྒྱལ་ས་དང་མངའ་སྡེ་གཙོ་བོ་ཝིནWeinཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན། ཧན་ཛེ་ཧྥི་ཤར།Heinz Fischer. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན། ཝིར་ནར་ཧྥེ་མན།Werner Faymann. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ལོ་ཡུན་དྲུག་ཡིན། གྲོས་ལ་མཐུས་མི་183 ཡོད།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན། ཀི་ལོ་མི་ཏྲར་གྲུ་བཞི་མ་83.878ཡིན། མི་འབོར།8.405.500, ཀི་ལོ་མི་ཏྲར་གྲུ་བཞི་མ་གཅིག་གི་སྟེང་ཁྱོན་མི་གྲངས་100,2.སྡོད་ཀྱི་ཡོད། དངུལ་ལོར། ཨོའོ་རོ་Euro.རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་གཙོ་བོ། སྤྱི་ཟླ་10ཚེས་26 རང་བཙན་ཉིན་མོ་ཡིན། རྒྱལ་དར་ནི། སྟེང་འོག་དམར་པོ་དང་བར་དུ་དཀར་པོ་ཡིན། དམག་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས། བྱ་འབྲུག་གི་དབུས་སུ་རྒྱལ་དར་དང་དེའི་གཤམ་དུ་ལག་གཉིས་ཀྱི་གཡས་ལ་ཐོ་བ་དང་གཡོན་དུ་ཟོར་བ་བཟུང་བ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་སུ། ཨ།A ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁ་པར་ཨང་། +43ཡིན། རི་མཐོ་ཤོས། གྷོ་རོ་སི་ལོག་ནར་Großlockner ཡིན། མཐོ་ཚད་མི་ཏྲར་3798 ཡོད། མཚོ་ཆེ་ཤོས། ནོཡ་སི་ད་ལར་སི་Neusidler Seeཡིན། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ནི། ཤར་ལྷོར་ཇར་མན་ནི། ལྷོར་ཅེག ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སོ་ལོ་ཝི་ཀི་ཡ། ནུབ་ཏུ་ཧུན་གྷར། ནུབ་བྱང་དུ་སོ་ལོ་ཝི་ནན། བྱང་དུ་ཨི་ཊ་ལི། བྱང་ཤར་དུ་སུད་སི། རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཡིན། བྱང་ཤར་དང་ཤར་མཚམས་སུ་ནག་རི་དང་བྲག་རི་སྤང་རི་གངས་རི་བཅས་རི་ཧ་ཅང་མང་། རི་བརྒྱུད་ནི། ཨལ་པན་Alpen་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད།
ས་ཁམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དཔལ་འབྱོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་འབོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
UNO city in Austria_Center_Vienna1== པར་རིས་བར་འཁྱམས། ==


text:
བོད་གཞུང་ ཐ་སྙད་ཅིག་མ་རེད།
Tuesday, Jun 7, 20114 Comments
དེ་རིང་བོད་ཀྱི་དྲ་བརྙན་བརྒྱུད་ནས་ བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཆོག་གིས་ “བོད་གཞུང་”དང་འབྲེལ་བའི་གསལ་བཤད་གནང་བ་དེར་ཉན་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་ ཐེངས་འདིའི་བཅའ་ཁྲིམས་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་གཙོ་བོར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་ཕྱིར་བསྡུ་ལ་དམིགས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ནས། “བོད་གཞུང་”དེ་ “བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་”ཞེས་བསྒྱུར་བ་ནི་ཞོར་འཕྲོས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གསུངས་སོང་། དེ་ཡང་། བོད་མི་དམངས་ལ་འདོད་པ་མེད་ན་སྐབས་བཅོ་ལྔ་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་བསྐྱར་བཅོས་བྱེད་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་།
ལྷག་པར་དུ། ཐེངས་འདིའི་འགྱུར་བ་དེ། ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་གི་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་དོན་གྱི་ཆ་ནས་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་མུ་མཐུད་ནས་གནས་ཡོད་པ་དང་། མུ་མཐུད་པའི་གཞུང་དེ་ཡང་ ལོ་ངོ་ ༣༠༠ ལྷག་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་གཞུང་དེ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོང་།
ད་ “བོད་གཞུང་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བསྒྱུར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཐད། མ་རེད་སྐོར་གཅིག་གསུངས་པའི་ཁྲོད།
༡. ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གནང་ནས་བསྒྱུར་བ་མ་རེད།
༢. རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་ནས་བསྒྱུར་བ་མ་རེད།
༣. རྒྱ་གར་གྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ནས་བསྒྱུར་བ་མ་རེད།
༤. བོད་མིའི་གནོན་ཤུགས་འོག་ནས་བསྒྱུར་བ་མ་རེད།
ད་བསྒྱུར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐད།
༡. སིམ་ལ་ན་ཁ་མཆུ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། ༼ཁ་མཆུ་གང་འདྲ་ཡིན་ངས་མ་ཤེས།༽
༢. རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཚགས་པར་སོགས་ལ་གནས་ཚུལ་ཐོན་བཞིན་ཡོད། ༼དོལ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་དག་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་གཞན་ཞིག་ཡིན།༽
༣. འཇར་མཱན་གྱི་ཚོགས་པ་ friedrich naumann foundation ཟེར་བས་བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ལ་རོགས་དངུལ་ ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ། ༼འདི་ཡང་ བོད་གཞུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ནམ། དེ་འདྲ་ཞིག་ངས་གོ་བྱུང་།༽
༤. མ་འོངས་པ་ལ་མིང་ཙམ་ལ་བསྙད་ནས་ དཀའ་ངལ་འབྱུང་སྲིད་པ། ༼འདི་ནི་ད་ལྟ་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་རེད།༽
༥. བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་དུ་རྒྱ་གར་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གནས་དགོས་པ།
བཅས་གསུངས་སོང་།
ད་དགོངས་ཚུལ་ཞིག་གསུངས་དང་། བསྒྱུར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བསྒྱུར་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་བསྡུར་ན། བསྒྱུར་དགོས་དོན་ཁྱོན་ནས་མེད་པ་འདྲ་ཞིག་མི་འདུག་གམ། དགོས་དོན་མེད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། “བོད་དོན་ལ་”མི་ཚེ་བཏང་བའི་མི་ཞིག་ངུ་གི་འདུག “ང་ནི་སྐྱིད་པོ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག”ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག “ད་རྡ་རམ་ས་ལ་རེ་བ་རྒྱག་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད་མ་རེད། དེ་ལས་བོད་ནང་གི་བོད་པ་དང་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་རུབ་རུབ་བྱས་ཏེ་ལས་འགུལ་ཞིག་རྩོམ་དགོས་འདུག”ཅེས་གསུངས་མཁན་འདུག
འདི་ནི་དགའ་མི་དགའི་རྩོད་པ་ཞིག་མ་རེད་ལ། ཐ་སྙད་ཅིག་འགྲིག་མི་འགྲིག་གི་རྩོད་པ་ཡང་མ་རེད། འདི་ནི་གཞུང་ཞེས་མི་མང་གིས་རེ་བ་བཅོལ་ས་ཞིག་ སྒྲིག་འཛུགས་སུ་གྱུར་པའི་གནད་དོན་དེ་རེད། གཞུང་དེ་ཡང་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཆོག་གིས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན། ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞིག་རེད། ད་ང་ཚོར་ “བོད་གཞུང་”ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་འདི་སྦྱོར་ས་ཞིག་ས་སྟེང་འདི་ནས་མེད་སོང་བ་རེད།
ངས་ རང་གི་སྐྱེས་ཡིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཡི་གེ་ལ་བལྟས་པ་ཡིན། ལས་ཤོག་གཡོན་ཐད་ན། དབྱིན་ཡིག་ཏུ། Department of Home Affairs, Central Tibetan Secretariat of His Holiness the Dalai Lama ཞེས་འཁོད་འདུག དེའི་གཡས་ངོས་ཀྱི་ཐོད་དུ་ “བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་”ཞེས་འཁོད་པའི་གངས་སེང་གི་ལས་ཐམ་དེ་འདུག དེའི་གཤམ་ན་ཡང་བསྐྱར་གངས་སེང་གི་ཐེལ་དང་ བདེ་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་བཀོད་འདུག ཡིག་ཆ་འདི་འདྲ་ད་ཡང་བསྐྱར་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་དམ།
ངས་ ད་བར་དུ་ སྐྱེས་ཡིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཡི་གེ་དགོས་ ཞེས་བརྗོད་མཁན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཡི་གེ་འདི་སྤྲད་པ་ཡིན། དྲི་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ངོས་ལེན་བྱེད་རྐྱང་བྱས་སོང་། ངའི་སྐྱེས་ཡིག་གིས་སྐྱེས་ཡིག་གི་གོ་ཆོད་པ་རེད། ངའི་གཞུང་དེ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་ངོས་ལེན་བྱེད་མཁན་མེད་པ་བདེན་མོད། ངས་རང་གི་གཞུང་གིས་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་འཁྱེར་ནས་ ང་འཛམ་གླིང་དུ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། ངའི་གཉེན་སྒྲིག་གི་དཔང་རྟགས་ཀྱང་དེས་ཐུབ།
ད་དུང་“བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་”ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་ ཉེ་ཆར་ཡིག་ཐོག་ནས་ཡལ་བར་གྱུར་པའི་ཉིན་མ་དེ་བར་དུ་ “བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་”ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་གསོན་པོ་ཡིན། གཞུང་འདི་ལ་ཚེ་སྲོག་ཡོད། ད་ནི་གཞུང་འདི་ མ་ཤི་གོང་ནས་བསད་པ་དེ་ལ་འགྱོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་གཞན་ལྷག་མེད་པ་འདྲ།
འགྱོད་པ་སྐྱེས་མཁན་གྱི་བོད་མི་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། ངས་ངོ་ཚོར་བའི་མི་གྲགས་ཅན་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ངུ་གི་འདུག གཞན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་སེམས་ཕམ་གྱི་འོག་ན་འདུག གཞུང་འདི་ “དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་”མགོ་བཙུགས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རྩོམ་ཡིག་འགའ་ལ་འཁོད་འདུག ལོས་ཡིན། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་བྱེད་རྒྱུ་ཁས་བླངས་པའི་ཉི་མ་དེ་ནས་ “བོད་གཞུང་”ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་དང་འབྲུ་དོན་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤངས་པ་རེད། དེ་ལ་དཔག་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་། “མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་བོད་མི་མང་གིས་བྱེད་ཀྱི་རེད།”ཅེས་གསུངས་ནས་རེ་བ་རྒྱག་ས་ཞིག་ཡོད་བསྡད་པ་རེད། རེ་བ་དེ་དང་ཆབས་གཅིག་ཏུ། ཀ་བ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་མང་གཙོའི་གཞུང་དེ་ལ་ འོས་འདེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཚ་ཚ་འུར་འུར་བྱས་པ་རེད། བཀའ་བློན་ཁྲི་གསར་ཞིག་འདམས་ནས་ དེའི་དྲོད་མ་ཡལ་གོང་དེར་ “བོད་གཞུང་”ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་གཤིན་ཡུལ་དུ་བསྐྱལ་བ་རེད། ད་ནི། སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཞེས་པ་འདིས། “གཞུང་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གི་འགོ་གཙོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ། བཙན་བྱོལ་གྱི་བོད་མི་ཚོས་ རང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་བོད་ནང་དུ་བསྐོར་མ་ནུས་པ་དེ་རེད། འགྲོ་སོང་སོགས་ཡོད་ཚད་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དང་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ལྟ་རྟོག་ཐོག་ཤོར་པ་རེད། ད་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་སྤུངས་ནས་ཉར་བའི་གཞུང་དེ་ཡང་ “གཞུང་”གི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།
རང་བཙན་དང་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ནི་ ཨང་གྲངས་ ༡༠༠ ཁ་ཚང་ངེར་ཡོད་པ་དེ་རེད། དབུ་མའི་ལམ་ནི་གོང་གི་དེ་གཉིས་ནས་ ཨང་གྲངས་ ༥༠ འཐེན་པའི་ཐོབ་གྲངས་རེད། ད་ བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནི་ དེ་ནས་ཀྱང་ཨང་གྲངས་ ༥༠ འཐེན་ཤུལ་གྱི་ ༠ དེ་རེད། ང་ཚོ་ནི་ ༠ ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་ཀྱི་འབངས་མི་རེད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་སྲིད་གཞུང་དེ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་ནས་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་དུ་གནས་ཡོད་ཅེས་དམ་བཅའ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁྱེར་ནས་བཙོན་ཁང་འགྲིམས་མཁན་ཚོར་དགོངས་པ་ཞིག་བཞེས་དང་། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་ཆེད་སྐུ་སྲོག་ཤོར་བའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཚོར་དགོངས་པ་ཞིག་བཞེས་དང་།
ང་ཚོ་ལ་འཇོན་ཐང་ཡོད་ན། བོད་གཞུང་ནི་ཐ་སྙད་ཅིག་མ་རེད། བོད་གཞུང་ནི་ཐ་སྙད་ཅིག་གི་རྩོད་པའང་མ་རེད། འདི་ང་ཚོའི་གཞུང་རེད། འདི་ང་ཚོའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རེད་ལ། འདི་ང་ཚོའི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རེད། འདི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་གཞུང་རེད། འདི་ཐ་སྙད་ཅིག་མ་རེད།
4 Comments »
Leave a comment!
You must be logged in to post a comment.


text:
དེ་ཡང་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་སྙིང་དཀར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ལག་བྲིས་མ་འབྱོར་བའི་ནང་ “རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན་རྣམ་གཉིས་གཙོར་མཛད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ། བོད་རང་དབང་དགོས། བོད་རང་བཙན་དགོས། བོད་ཡིག་སློབ་རྒྱུའི་རང་དབང་དགོས། ཕ་སྐད་བཤད་རྒྱུའི་རང་དབང་དགོས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བཙོན་གྲོལ་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་བོད་ལ་ཕེབས་སུ་འཇུག་དགོས། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བྱས་ནས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ཡིན། ཕ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གཙོར་མཛད་པའི་བཟའ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་དང་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་མི་དགོས། དཀར་པོ་ཆོས་ལ་དད་རྒྱུ། དགེ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་རྒྱུ་མཁྱེན། བདག་གི་རེ་བ་ནི། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་བོད་ཡིག་སློབ་རྒྱུ། ཕ་སྐད་བཤད་རྒྱུ། བོད་ལྭ་གོན་པ། མཐུན་སྒྲིལ་དང་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་མཁྱེན་ཞེས་སྙིང་དཀར་བཀྲ་ཤིས་ནས། ”ཞེས་བཀོད་འདུག
ཁོས་སྐུ་ལུས་མེ་བསྲེགས་གཏོང་སྐབས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པར་ཤོག བོད་ལ་རང་དབང་དགོས” ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།


text:
དྲ་ཤོག་དེའི་ནང་གི་ཡིག་ཐོག་ཅི་ཡོད་ལ་ཁ་ཕོད་པ། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་མཆོངས། ཁ་ལོ་བ་གཙོ་བོར་རྒྱུགས།
ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག།
སིངྒ་པུར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ ཉིན།
Berzin, Alexander and Chodron, Thubten.
Glimpse of Reality.
Singapore: Amitabha Buddhist Centre, 1999
ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་ཏེ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་བ།
དྲི་བ། སྐུ་ཉིད་ནས་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐོག་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཕྲ་གནང་སྐྱོང་ཡོད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཐུན་མོང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་གསུང་རོགས་གནང་།
ལན་དུ། དཔེར་ན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏྭ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ནང་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་དང་ཚན་རིག་མཁས་དབང་དབར་གྱི་བཀའ་སྡུར་གྱིས་ད་ལྟ་བར་གཙོ་བོ་དམིགས་ཡུལ་གསུམ་གྱི་ཐོག་དོ་ནན་གནང་བཞིན་མཆིས། དང་པོ་ནི། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་གོང་འཕེལ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ གཟའ་སྐར་གྲུབ་རྫས་དཔྱད་རིག་ཡིན་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་དམ་མེད། འདི་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའམ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཞིག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ནམ། གཉིས་པ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་དང་རྡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྡུལ་གྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། ཀླད་པས་བྱ་བ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་གྱི་དབང་རྩའི་ཚན་རིག་བཅས་ཡིན། བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་དེ་དག་ཡིན།
ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་ཐག་གཅོད་གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ཡིན། ཚན་རིག་ནང་། རྡུལ་དང་ནུས་པ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གིས་རྡུལ་དང་ནུས་པ་ནི་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་ལས། གསར་སྐྲུན་མི་ཐུབ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཀྱང་གཏོང་མི་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པས་ དེ་མཐའ་ཅིག་ཁས་ལེན་ཅིང་རྩ་འཛིན་དེ་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད། ནང་ཆོས་ནང་སེམས་ནི་རིག་ཚོར་ཅན་དང་རིག་ཚོར་ཅན་མ་ཡིན་གང་ལྟར་ཡང་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གོ་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་ལས། གསར་སྐྲུན་མི་ཐུབ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཀྱང་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་འདོད། དེས་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞེས་པ་ཡང་ད་ལྟའི་ལུས་གཞན་ཞིག་གི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས། ད་ཡོད་ཀྱི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་ཡིན།
རྡུལ་གྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཆོས་ཤིག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོའི་བྱེད་ལས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ལྟ་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས། འོད་ནི་རྡུལ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ལྟ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས། དེ་ནི་ནུས་པ་ཡིན། སྣང་ཚུལ་གང་ཞིག་ལ་འོད་དེ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་དང་། དམིགས་བསལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་ལྟ་ཚུལ་གྱི་བཀོད་པ་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མིན་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེ་བས་ན། ཆོས་རྣམས་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད།
ནང་ཆོས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་རྣམས་གནས་པ་དེ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་པ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད། དཔེར་ན། གནས་སྟངས་གང་ཞིག་ཁྲོད་ཧ་ཅང་མི་སྡུག་པའི་དཀའ་ངལ་ལམ་ཡང་ན་སེལ་རུང་བ་གང་ཡིན་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་གང་ཟག་སྟེ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་ཡོད། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ལ་ལྟ་ཚུལ་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཡོད་ཚེ། དེ་ནི་མི་སྲིད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དང་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། དེས་ན་དངོས་གནས་སེལ་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཁག་པོ་ཡོད། གང་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པའི་བཀོད་པ་དེ་དང་མཉམ་དུ། དེ་ནི་དཀའ་རྙོག་ཅན་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཇུག་ན་སེལ་ཐབས་ཡོད། དེ་རྗེས་མི་དེར་སེལ་ཐབས་འཚོལ་ཐབས་བྱེད་པར་བློ་ཁ་ཡངས་པོ་བྱེད་ཐུབ། མི་ཞིག་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་མི་གཞན་ཞིག་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་གནད་འགག་མ་ཡིན། དེ་ནི་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་པ་དང་། ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ལ་གཞིགས་ན་དེ་ནི་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མེད། དེས་ན། ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལྟར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པོར་རག་ལུས་པ་གཅིག་མཚུངས་མཐའ་སྡོམ་བརྒྱབ་ཡོད།
དེ་ག་ནང་བཞིན་དབང་རྩའི་གསོ་རིག་པ་དང་ནང་པའི་མཁས་དབང་གཉིས་ཀས་ཆོས་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བར་དཔྱད་ཞིབ་གནང་ཡོད། དཔེར་ན། དབང་རྩའི་གསོ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་གང་ཡིན་སྐོར་ལ་ཀླད་པའི་ནང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་སྐབས། ཀླད་པའི་ནང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་ལོགས་སུ་མེད་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། ཀློག་ཀླད་ནང་ལྟར་མཐེབ་སྣོན་ཞིག་གནོན་གཙིར་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་བཞིན། ལག་པས་འདི་བྱེད་པ་དང་། རྐང་པས་དེ་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས། མིག་དང་། རྣ་བ་སོགས་ནས་གནས་ཚུལ་ལེན་མཁན་གྱི་བདག་ཅེས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་མགོའི་ནང་སྡོད་མཁན་གང་ཡང་མེད། ཐག་གཅོད་ནི་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བའི་དབང་རྩའི་གཡོ་འགུལ་གྱི་མ་ལག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་བྱུང་བ་དང་རྫས་དང་གློག་གི་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེ་དག་མཉམ་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྲུན་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་འདི་རེད་ཅེས་ངོ་བོ་ལོགས་སུ་ཡོང་གི་མེད། ནང་ཆོས་ཀྱིས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས། ང་ཚོའི་མགོའི་ནང་སྡོད་མཁན་བདག་ཅེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པོ་རྟག་པ་དང་གཏན་དུ་བ་ཞིག་མེད། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ང་ཚོས། ངས་མྱོང་གི་འདུག ངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོང་གི་ཡོད། ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་དེའི་ཐོག་ཧ་ཅང་ཉེ་པོ་སླེབས་ཡོད།
དྲི་བ། དུས་ཚོད་ག་རེ་རེད། སློབ་ཕྲུག་ཅིག་གི་ངོས་ནས། ང་ཚོས་གཏམ་བཤད་ལ་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་སླེབས་དགོས་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་ངམ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཤིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མི་ཚེ་ལྷོད་ཡངས་པོ་བཟོ་ཕྱིར་ང་ཚོས་དུས་ཚོད་ཇི་ལྟར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་བམ།
ལན་དུ། ནང་ཆོས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ནི་འགྱུར་བ་ཚད་མཇལ་མཁན་ཞིག་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད། ང་ཚོས་གཟའ་སྐར་གྱི་གཡོ་འགུལ་ནམ་ཉི་མའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་འགྱུར་བ་ཚད་མཇལ་ཐུབ། སློབ་ཐུན་ཅིག་གི་ནང་ང་ཚོས་གཏམ་བཤད་ཐེངས་ག་ཚོད་ལ་བཅར་དགོས་མིན་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཚད་མཇལ་ཐུབ། ང་ཚོས་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་བཅར་ཟིན། ད་དུང་གཉིས་ལྷག་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་གཟུགས་པོའི་འཁོར་རྒྱུན་ཏེ། ཟླ་མཚན་གྱི་འཁོར་རྒྱུན་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཚད་མཇལ་ཐུབ། དེ་བཞིན་མལ་གསོ་ག་ཚོད་བརྒྱབ་ཡོད་མེད་སོགས་ལས་ང་ཚོས་ཚད་མཇལ་ཐུབ། དེ་དག་ནི་འགྱུར་བ་ཚད་མཇལ་བའི་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་རེད།
དུས་ཚོད་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་དེའི་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། དུས་ཚོད་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོའི་བསམ་པར། ཡིག་ཚད་གཏོང་བར་ཉིན་གཅིག་ཁོ་ནས་ལས་ལྷག་མེད་བསམ་གྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོས་དུས་ཚོད་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཅིག་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། དུས་ཚོད་འདང་ངེས་མེད་སྟབས་བློ་འཚབ་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལྷག་ཡོད། དེས་ན་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཡོད་པ་ཚོར་གྱི་ཡོད། སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ལྟ་ཕྱོགས་ལ་རག་ལུས་ཡོད། གལ་ཏེ་དུས་ཚོད་ནི་གཏན་དུ་བ་ཞིག་དང་མི་བདེ་བཟོ་མཁན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ན། དེས་ང་ཚོར་ཡོངས་སུ་མནར་ནས་དུས་ཚོད་འདང་ངེས་ཤིག་ཡོང་མི་ཐུབ། གང་ལྟར་ང་ཚོར་དུས་ཚོད་ཐོག་གུ་ཡོངས་པོར་བལྟས་ན། མི་བདེ་བ་ཆགས་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ང་ཚོས་དུས་ཚོད་གནད་ལ་སྨིན་པོ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཐུབ།
དྲི་བ། ནང་ཆོས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པར་ནན་ཏན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ལུགས་གཞན་ནང་ལྟར། དད་པ་ཇི་ཙམ་དགོས་མིན་ཐད་དེར་གནད་འགག་ཅིག་ཡོད་དམ།
ལན་དུ། ནང་ཆོས་ལ་དེ་དགོས་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་གཞི་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནང་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། གཞི་གང་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཤེས་པ་ལས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ། གལ་ཏེ་དེ་ཤེས་མི་ཐུབ་ན། དེ་གཞི་གྲུབ་མེད། དཔེར་ན། རི་བོང་གི་རྭ་དང་། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ། བྱའི་སོ་སོགས་ལྟ་བུ། ང་ཚོས་མིའི་སོ་བྱའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོས་བྱ་དེའི་ཐོག་རི་མོའི་སོ་ཞིག་བསམས་ན་འགྲིགས། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་བྱའི་ཁ་ནང་བྱ་སོ་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་འདུག གང་ལགས་ཞེ་ན། བྱ་སོ་གཞི་གྲུབ་མེད། དེ་ཤེས་མི་ཐུབ་པར་དེ་གཞི་གྲུབ་མེད།
དེས་གང་གཞི་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཚང་མ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། མིང་སྨྲོས་ན། ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཁྲོད་ཚང་མ་གཏོགས་ཡོད། གསུང་རབ་ནང་ལྟོས་མེད་རང་རྐྱ་བ་ (absolute) རྣམས་སེམས་དང་བརྡ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་གསུངས་ཡོད། དང་པོ། ངས་དབྱིན་འཇིའི་ཚིག་ཨེབ་སོ་ལུ་ཌེ་ཞེས་པ་དེ་སྒྱུར་འདོད་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་ནམ་མཁར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལྟར། ང་ཚོ་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་གྱི་འདུག དེའི་ཚབ་ལ་ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་བདེན་པ་ (the deepest fact about things, དོན་དམ་བདེན་པ) ཞེས་སྒྱུར་འདོད་བྱུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་བདེན་པ་གཞི་གྲུབ་ཡོད། དེ་ནི་སེམས་དང་། རྟོག་པ། བརྡ་བཅས་ཀྱི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་བ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོའི་རྟོགས་ཚུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན། སྐད་ཡིག་དང་རྟོག་པས་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་མ་དག་གི་ཐོག་ནས་གནས་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། མི་བཟང་པོ། མི་ངན་པ། གླེན་པ། ཕུལ་བྱུང་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ནི་ངོ་ཐོག་བྱས་ན་ཆོས་རྣམས་འགྲེལ་བརྗོད་ལེགས་པ་བྱས་པ་དང་རང་དབང་གྱི་སྡེ་ཚན་དེ་ལྟའི་ནང་གནས་ཡོད། འདི་མི་ལྐུག་པ་རེད། ཁོས་གང་ཡང་འགྲིགས་པ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ། འདི་མི་ལེགས་པོ་རེད། གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་མ་དག་གི་སྡེ་ཚན་དུ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ལམ་ནས་རྣམ་རྟོག་གིས་ཡུལ་དུ་མེད་པར་རྟོགས། ད་ལྟ་མི་ཞིག་གིས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱེད་མི་ཐུབ་ཀྱང། དེས་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་རུང་རྦད་དེ་དབང་རྟུལ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་གྱི་མེད། དེ་འདྲའི་མི་དེ་དག་རང་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་། རང་གི་ཕ་མ་སོགས་སུ་ཡིན་ཀྱངསྲིད།
དེས་ན། ང་ཚོས་ང་ཚོའི་སེམས་དང་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས། ཆོས་རྣམས་རྟོག་པ་དང་སྒྲས་སྟོན་པ་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་སྒོ་བསྟུན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་སེམས་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད།
ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་ང་ཚོས་དེ་དག་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུར་དད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན། ནང་ཆོས་ནང་རྨོངས་དད་ནམ་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མེད་པ་གསུངས་ཡོད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ངས་གང་བཤད་པ་དེ་ང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་ཕྱིར་ཁས་ལེན་མ་བླངས་པར། གསེར་ལ་བརྟག་པ་བཞིན། རང་ངོས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་བསྩལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པ་ཡིན།
གནད་དོན་བྱེ་བྲག་ཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོ་ལམ་སེང་གསལ་པོ་མེད་སྲིད། གང་ལྟར་ཡང་ང་ཚོས་ཐོག་མར་གོ་རྟོགས་མ་ཐུབ་ནའང་ཁས་མི་ལེན་པ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། སྔོན་ནས་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་ངང་རྒྱུན་རིང་པོས་སློབ་པ་དང་བརྟག་དཔྱད་སོགས་བྱེད་དགོས།། །།
དཀར་ཆག་གཅིག་པའི་དྲ་ཤོག
ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་གཞན་ཕན་བྱེད་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་གནང་རོགས།
ང་ཚོའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས།
དྲ་ལྗོངས་འདི་ནི་ཆ་ཚང་ཞལ་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདིའི་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་དང་གྲ་གྲིག་གི་རྒྱུ་ཆ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷག་ཙམ་དང་ཕབ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞིར་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ཞིག་དང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཕོགས་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ ༡༥ ཡོད། ང་ཚོའི་ལོ་རེའི་འགྲོ་གྲོན་ཡུ་རོ་ ༡༠༠༠༠༠ དང་ཨ་སྒོར་ ༡༥༠༠༠༠ ཡོང་ཐབས་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ།
ང་ཚོའི་དྲ་ལྗོངས་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་རིན་མེད་ཐོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་སླད།
ད་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་རྙོབ་ཐུབ། (35%)