text:
མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ཐེངས་༥༧ པའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ།
རྒྱ་ནག་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་༩༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྐབས་ཀྱི་ཞི་ཅིང་ཕིང་གི་གཏམ་བཤད་ལ་གཞིགས་ན།དམར་ཤོག་གི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ནང་འཁོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༡༠ པའི་ཐོག་དྷ་ས་མེག་གྷན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་ཆོས་རྭ་བའི་ནང་མང་གཙོ་དུས་ཆེན་ཐེངས་༥༧ གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་སྲུང་བརྩི་གནང་ཡོད་ཅིང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཀཱོལ་སིན་ཐཱ་ཀུར་དང་། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སི་ཝི་ཌེན་ལྗང་གུ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་ཀཱལ་ཤིའུ་ཏྲེལ། སྲིད་ཚབ་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་བཀའ་བརྒྱུད་དོན་གྲུབ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨར་ཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་དང་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་རྣམ་པ། གཞན་ཡང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་མ་རྣམས་བཅས་ཁྱོན་མི་༡༠༠༠ ཡས་མས་འཛོམས་འདུག་ལ། བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་དང་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་སོང་།
མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་འཕྲིན་སྒྲོག་བྱང་གནང་སྐབས་“༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་འཁྲིད་གནང་མཛད་པ་དང་། བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་མཐའ་འཁྱོངས་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་དང་བོད་མིར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་རང་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་ནས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་འཐོབ་བཞིན་ཡོད།”ཞེས་དང་།“འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཙམ་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ནང་‘སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི་སློབ་གསོ་’ཟེར་བ་སྤེལ་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། ‘མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྣང་ཆེན་གྱིས་མེས་རྒྱལ་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་’ཟེར་བའི་ལས་དོན་འོག་ནས་ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཚན་སྨོད་ཞུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་འདུག རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་འདོད་ཡོད་ཚེ་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཁ་བྲལ་བའི་མཚན་སྨོད་ཞུ་མཚམས་འཕྲལ་དུ་འཇོག་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཟུར་གནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་དབང་དང་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་མང་པོས་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་དེར་གྱུར་ཡོད་པ་ལས། དེའི་བཀག་རྡོ་ལྟ་བུའི་འགལ་རྐྱེན་གཏན་ནས་མིན་པས། རྒྱ་གཞུང་ནས་དེ་ལྟར་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་དང་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བོད་དོན་འགྲིག་འཇགས་གང་མྱུར་ཡོང་སླད་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་དགོས་པར་ད་རེས་སླར་ཡང་ནན་བརྗོད་དང་སྐུལ་འདེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།”ཞེས་དང་།
དེ་བཞིན་“སྤྱིར་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ལངས་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་ཁུལ་འགལ་ཟླ་དང་། འཁྲུག་རྩོད། ཕྱོགས་སྒྲིལ་བཅས་བྱུང་ན་ཕན་ལས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་འགྱུར་ངེས་ཡིན་པ་འགྲེལ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ནང་ཐོབ་ཐང་དང་འགན་འཁུར་གཉིས་ནི་ཊམ་ཀ་གཅིག་གི་ངོས་གཉིས་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཡ་མ་བྲལ་བར་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། འགན་འཁུར་རྩ་བ་ནས་མི་དགོས་པའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་རློམ་གྱིས་སྐད་འཕྲིན་ཟེར་བ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཁག་ཏུ་ཁུངས་མེད་དཀྲོགས་གཏམ་སྤེལ་བ་དང་། གཞི་མེད་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་པ། ནང་ཁུལ་འཁྲུག་རྐྱེན་བཟོ་བ་སོགས་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་བཟང་སྤྱོད་གཉིས་ཀ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་མ་ཟད། དགྲ་བོ་དང་དགྲ་བོའི་རྒྱུགས་ཁྱི་ཚོགས་སྒེར་རྣམས་ལ་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་ལག་ཆར་འགྱུར་ངེས་ཡིན་པས། རང་རིགས་རྒན་གཞོན་སུ་ཐད་ནས་དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་བྱ་སྤྱོད་དེ་རིགས་ལ་ཡིད་གཟབ་དང་བླང་དོར་འཛོལ་མེད་གནང་དགོས་པའི་སྐུལ་འདེབས་དང་བརྡ་སྟོན་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།”ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་སྨྱོ་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་བོད་དང་བོད་མིའི་ཐོག་ད་དུང་ལག་བསྟར་བྱེད་མཚམས་བཞག་མེད་སྐོར་དང་། བོད་མི་སྤྱི་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གོམས་གཤིས་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་གཞིར་བཟུང་ལག་ཐོག་ཁེལ་གནང་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་སོགས་གནང་སོང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨར་ཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་སྒྲོག་བྱང་གནང་སྐབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་བཞིན་བོད་མི་སོ་སོར་འཁྲི་བའི་འོས་འགན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གལ་ཆེར་བརྩིས་ནས་ཆིག་སྒྲིལ་ཐོག་བོད་མིའི་ནུས་ཤུགས་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་ཐོ་བཏོན་པའི་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་༡༨ ནང་ནས། རྒྱ་ནག་དེ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེས་སྡུག་ཤོས་ཨང་༢ པ་ཡིན་པ་གསལ་བཏོན་གནང་ཡོད་པ། བོད་ནང་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་དང་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་གིས་མཚོན་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཅོམ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཡིན་བ་བཅས་གསུངས་སོང་ལ།
དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་“ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ཟླ་༢ ཚེས་༢༧ ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་ནང་ཤེས་རྟོགས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོར་བྱུང་བ་བོད་མི་གྲངས་ ༡༤༩ ཡིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཆེད་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བའི་ཁྲོད་ཁག་ཅིག་རྒྱ་གཞུང་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་། དམག་མི་བཅས་ནས་སྐབས་དེར་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཁོངས་འདི་ལོར་རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་དང་། བློ་བཟང་སྐལ་བཟང་ལགས། བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་ལགས་བཅས་གློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་གནས་འདུག་ཀྱང་། བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་ལགས་ཀྱི་རྐང་པ་གཡས་པ་བཏུབ་ཡོད་གནས་ཙམ་ལས་ཁོང་རྣམས་བཙོན་འཇུག་བྱས་རིང་མནར་གཅོད་རྡུང་རྡེག་ཇི་མྱོང་དང་། བཙོན་གྲོལ་བཏང་རྗེས་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་ཡོད་མེད་ཁ་གསལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གསོན་པོར་གནས་པ་ཡོངས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་འགན་ཁུར་དགོས་”ཞེས་དང་། “འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༨ ཚེས་༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་༩༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཟེར་བའི་ཐོག་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་གཏམ་བཤད་ནང་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དེ་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་སྐབས་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ནས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོར་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་དུ་མང་གཙོ་ཕྱོགས་གཏོགས་པ་ཚོའི་ངོ་རྒོལ་ལ་ཁྲག་དྲི་འཐུལ་བའི་དྲག་གནོན་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནན་བཤད་བྱས་པར་གཞིགས་ན་རྒྱ་གཞུང་གིས་དམར་ཤོག་གི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་དམ་བསྒྲགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།”པ་བཅས་སོགས་གསུངས་སོང་།
དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སི་ཝི་ཌེན་ལྗང་གུ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་ཀཱལ་ཤིའུ་ཏྲེལ། སི་ཝེ་ཌེན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཡང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་དང་སྔོན་ཆད་དམག་འཁྲུག་གི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མྱོང་ཡང་། ཕྱིས་སུ་གཉིས་ཕན་གྱི་ལམ་ལ་བསྐྱོད་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཏེ། འདས་པའི་མི་ལོ་༢༠༣ གྱི་རིང་ལ་ཞི་བའི་ངང་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་བཞིན། བོད་མི་ཚོར་ཡང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐོག་རང་དབང་གི་འཚོ་བ་རོལ་ཐུབ་པ་དང་། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཞི་འགྲིག་ཡོང་བར་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། དེའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཏོན་པའི་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་པ་བཅས་སོགས་གསུངས་སོང་།
སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཀཱོལ་སིན་ཐཱ་ཀུར་གྱིས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་དེ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་དྷ་སར་བཞུགས་པ་འདི་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་བསོད་ནམས་ཡིན་པ། བོད་མི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་ཚོའི་མངོན་འདོད་བཞིན་༧གོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་བཅས་སོགས་གསུངས་སོང་།
གཞན་ཡང་མཛད་སྒོའི་ཐོག་གསོལ་རས་ཁག་ཅིག་གནང་ཡོད་པ་ལས། ཝཱ་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཐོག་སློབ་དཔོན་ལས་རོགས་སུ་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་པའི་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཨོ་རྒྱན་དང་། དྷ་ས་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ནང་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་སྒྲོན། རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་བསྟན་འཛིན་ཚེ་སྐྱིད། བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་དུ་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་པའི་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས། རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་བསྟན་འཛིན་དངོས་གྲུབ་བཅས་ལ་སྲིད་སྐྱོང་གཟེངས་བསྟོད་ལག་འཁྱེར་དང་ཧིན་སྒོར་༢༠༠༠༠ རེ་གནང་སོང་ལ།
དེ་བཞིན་འདི་ལོའི་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཡིག་རྒྱུགས་ཁྲོད་ནས་རྒྱུགས་འབྲས་ཡང་རྩེར་སོན་པའི་སློབ་མ་༡༢ ལ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གཟེངས་རྟགས་གནང་ཡོད་པ་ལས། ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་ཀ་སྦུག་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་བསམ་གཏན་བརྒྱ་ཆ་༩༠.༦དང་། སྒྱུ་རྩལ་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་འཆི་མེད་བརྒྱ་ཆ་༩༢.༢། ཚོང་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་བཟང་མོ་བརྒྱ་ཆ་༨༧.༨ ཡིན་པ་བཅས་ལ་ཨང་རིམ་དང་པོར་སོན་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕྱག་འཁྱེར་དང་བྱ་དགའ་ཧིན་སྒོར་༢༠༠༠༠ རེ་དང་།
ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་མོན་གྷོ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་ཀུན་དགའ་འཆི་མེད་བརྒྱ་ཆ་༨༨.༨ དང་། ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་མོན་གྷོ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་ལྷ་མོ་ཆོས་སྒྲོན་བརྒྱ་ཆ་༨༨.༨། སྒྱུ་རྩལ་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་མ་རིན་ཆེན་སྐྱིད་བརྒྱ་ཆ་༩༠.༤།སྒྱུ་རྩལ་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་གྷོ་པལ་པུར་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་མཚོ་བརྒྱ་ཆ་༩༠.༤།ཚོང་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་མ་ལྷག་པ་བསོད་ནམས་དང་ཁ་བཤད་དབང་མོ་གཉིས་བརྒྱ་ཆ་༨༢.༦ རེ་ཡིན་པ་བཅས་ལ་ཨང་གཉིས་པ་སོན་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕྱག་འཁྱེར་དང་བྱ་དགའ་ཧིན་སྒོར་༡༥༠༠༠རེ།
ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་མོན་གྷོ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྒྲོན་བརྒྱ་ཆ་༨༨.༤དང་། སྒྱུ་རྩལ་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱིམ་གྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་གཡང་སྒྲོན་བརྒྱ་ཆ་༩༠.༢། ཚོང་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་ཡིན་པའི་མོན་གྷོ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་ལྡན་བརྒྱ་ཆ་༨༢ ཡིན་པ་བཅས་ལ་ཨང་རིམ་གསུམ་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕྱག་འཁྱེར་དང་བྱ་དགའ་ཧིན་སྒོར་༡༠༠༠༠ རེ་བཅས་གནང་སོང་ལ།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཡར་ཐོན་ཚོང་ལས་པ་མ་དངུལ་རོགས་སྐྱོར་གཟེངས་རྟགས་འགྲན་བསྡུར་ནང་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་གཟེངས་རྟགས་དང་གསོལ་རས་གནང་སོང་།།
གསར་འགོད་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ།


c: text/html

text:
མཁྲིས་རྡོ་ལེན་ཐབས་སྟབས་བདེ་ཞིག
- །
- ལྷག་པ།, 13 ཟླ་ལྔ་པ། 2015 13:31
- ། འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ།
གཤགས་བཅོས་བྱེད་མི་དགོས་པར་ཉིན་དྲུག་གི་ནང་ལ་མཁྲིས་རྡོ་འདོན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡོད། མཁྲིས་རྡོ་ལ་མི་སུས་ཀྱང་དོ་སྣང་མི་བྱེད་ཀྱང་མཁྲིས་རྡོས་ཕལ་ཆེར་སྐྲན་ནད་འདྲེན་པར་བྱེད།
སྐྲན་ནད་ནི་ནད་ཐོག་མ་དེ་མིན་པར། དཀའ་ངལ་གཞན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྐྲན་ནད་འདྲེན་པར་བྱེད། མཁྲིས་རྡོ་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་གཅིག་ནི་ཟ་མ་ལྗིད་ཅན་ཟས་རྗེས་ཕོ་བ་རླུང་གིས་བརྒྱངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཟས་འཇུ་མི་ཐུབ་པ། མཁྲིས་རྡོ་ཐུ་རུ་སོང་ཚེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ལ་མཆིན་པ་ན་སྙམ་བྱེད། དེ་ལ་ཀུ་ཤུའི་ཁུ་བ་འཐུང་ན་དེས་མཆིན་པའི་ནུས་ཤུགས་ཞན་དུ་སོང་བར་ཕན་ཐོགས། མཁྲིས་པ་དང་མཆིན་པ་གཉིས་ལ་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ་བའི་འབྲེལ་བ་ཡོད།
༡༽ ༡༠༠%ཀུ་ཤུའི་ཁུ་བ་ཤེལ་ཕོར་གང་(༢༥༠ml)རེ་ཉི་མ་ལྔ་ལ་དུས་བཞིར་འཐུང་དགོས། ༡) ཞོགས་པ་ཤེལ་ཕོར་གང་། ༢) ཉིན་གུང་ཤེལ་ཕོར་གང་། ༣) དགུང་དྲོ་ཤེལ་ཕོར་གང་། ༤ )མ་ཉལ་གོང་ཤེལ་ཕོར་གང་། དེས་མཁྲིས་རྡོ་སླ་རུ་གཏོང་། ཟ་མ་རྒྱུན་ལྡན་བཞིན་ཟ་དགོས།
༢༽ ཉིན་ལྔ་བར་དགུང་ཟས་མ་ཟ། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ སྟེང་ཆུ་དྲོན་ཤེལ་ཕོར་གང་གི་ནང་ལ་སྐྱུར་ཚྭ་(Epson Salt)ཇ་ཁེམ་(teaspoon)གང་བླུགས་ནས་འཐུང་། དགུང་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ སྟེང་ཡང་དེ་མཚུངས་བྱས་ཏེ་འཐུང་། དེས་ཟས་སྙིགས་མཁྲེགས་པོ་རྣམས་བཤལ་འདེད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མ་ཟད། མཁྲིས་པའི་གཤེར་སྦུག་ཁ་འབྱེད་པར་བྱེད། མཚན་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ སྟེང་ཨོ་ལེ་ཝེ་(Olive)སྣུམ་ཤེལ་ཕོར་ཕྱེད་དང་། སྐྱུར་འབྲས་(lemon)ཁུ་བ་ཤེལ་ཕོར་ཕྱེད་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་འཐུང་། སྣུམ་གྱིས་མཁྲིས་རྡོའི་འགྲོ་ལམ་འཇམ་པོ་གཏོང་བ་དང་། སྐྱུར་འབྲས་ཁུ་བས་མཁྲིས་རྡོ་མཁྲིས་པའི་གཤེར་སྦུག་ནས་ཡོང་བར་རོགས་རམ་བྱེད།
༢༠༡༥།༠༥།༡༡
ཡོང་ཁུངས། ངེད་དྲྭ་བ།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་འཛམ་གླིང་སྒང་གི་དཀའ་རྙོག་ཚང་མ་མིས་བཟོས་པ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་སེལ་དགོས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་གནང་འདུག
དེ་རིང་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ པ་ཡོལ་དུ་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས། གྷ་གྷལ་གནམ་ཐང་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་དེ། ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཙམ་ལ་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་མུར་ཡཱ་ (ITC Maurya) གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད་པ་དང་། དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༤༥ ཙམ་རིང་དབུ་འཁྲིད་རྣམ་གཉིས་ནས་འཛམ་གླིང་སྒང་འདིར་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་མཚོན་པའི་དཀའ་རྙོག་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་གྲོས་མོལ། བྱམས་བརྩེ་གོང་འཕེལ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་སེལ་ཐབས་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་བཀའ་བསྡུར་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཙམ་ལ་ལྡི་ལིའི་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཕྱིར་གྷ་གྷལ་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སྐབས། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཧིན་བོད་གསར་འགོད་པ་ཚོར། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་སྔོན་མ་ནས་ངོས་ཀྱི་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད། དངོས་གནས་བློ་ཐུབ་གྲོགས་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཁོང་གིས་རྫིག་པོ་དང་སྤམ་པོ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ངོས་རང་ཕར་འགྲོ་རྒྱུར་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་ཁག་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཁོང་འདིར་རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ངོས་རང་བློས་ཐུབ་གྲོགས་པོར་ཐུག་རྒྱུའི་འདོད་པ་བྱུང་། ངོས་རང་གཉིས་ཐུག་ནས་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་སྒང་འདིར་མི་གསོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཞེ་དྲགས་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚང་མ་མིས་བཟོས་པ་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་བའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་བྱུང་། ཁོང་ད་ལྟ་ངོས་རང་ལས་གཞོན་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་རྒན་པ་རྣམས་སྔོན་ལ་འགྲོ་བ་དང་གཞོན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡོང་གི་རེད། ཡིན་ཡང་དེ་ལ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཐེངས་འདིའི་མཇལ་འཕྲད་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་གི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཡུན་འཁྱུར་རྗེས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཐེངས་ ༦ ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་མྱོང་ཡོད་པ་རེད།
སྐུ་ཞབས་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནི་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་མཁན་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་ཆད་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་མཁན་ཞིག་དང་། གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་བར་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་བསྐྱར་མཐུད་གནང་དགོས་པའི་རེ་འདུན་ཤུགས་ཆེན་བཏོན་་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་སྐུ་ཞབས་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གཉིས་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྟེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ནང་ཞི་བདེ་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ལ་གྲོས་མོལ་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་རིང་ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་སྐུ་ཞབས་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་རྒྱ་ནག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་འབྱོར་ཏེ། ཐོག་མར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་མོ་ཌེ་མཆོག་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་ཅིག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ནང་གི་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་རྗེས་ཧྥ་རན་སིར་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།


text:
༄༅།།ཧོ་པེས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྤྱོད་པར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 05ཚེས་14ཉིན། 11:15) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། བསྟན་འཛིན།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར་གསར་འགོད་པར་ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིང་གིས་འཚོཌ་པའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། 2020ལོར་དུས་བཀག་ལྟར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ངང་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཆེད། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིང་གིས་《དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་གཏོང་བ་དང་བེད་སྤྱོད་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་སྤྱོད་ཇུས་གཞི་》བཟོས་པ་དང་འབྲེལ། བྱ་ཐབས་སྣ་མང་སྤྱད་ནས་ནོར་སྲིད་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྤྱོད་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
ཇུས་གཞི་གཞིར་བཟུང་། ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་དང་མཉམ་དུ་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྤྱོད་མཁན་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་ཡོངས་ལ་ལེབ་བཤེར་རྣམ་པའི་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་2016ལོའི་ཚུན་གྱི་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་རེ་ཞུ་དང་། ཁག་བགོས། སྤྲོད་པ། དོ་དམ། སྤྱོད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཁྲོད་རྫུན་ཞུ་དང་བརྫུས་ལེན་དང་། ལྐོག་ཟ་ཧམ་བཟུང་། སྒེར་སྤྱོད། མ་དངུལ་བེད་མེད་དུ་འཇོག་པ། གཉེན་ཉེ་དང་གྲོགས་པོར་སྤྲོད་པ། མ་དངུལ་སྤྱོད་པའི་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་མེད་པ། དོ་དམ་ཚད་ལྡན་མིན་པ། གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་དང་གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་གནད་དོན་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་གཙོ་གནད་ཐོག་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།


text:
༄༅།།བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་སུ་ཚེ་སྲོག་འཚོ་དཀའ་བའི་ཡུལ་དུ་སྔོ་ཚལ་འདེབས་གསོ་ཐུབ་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 05ཚེས་15ཉིན། 16:19) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། མཁའ་འགྲོ།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ནི་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་ས་བབས་མཐོ་ཚད་སྨི་4500ཡོད་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཧའོ་སྨི་75ཡས་མས་ཡིན་ཞིང་། དབྱང་རླུང་ནི་ནང་སའི་50%ལས་ཟིན་གྱི་མེད་པ་དེར་གསོ་རིག་ལས་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་དཀའ་བའི་ཁུལ་ཞེས་ཐུན་མོང་ཐོག་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མང་ཚོགས་ཀྱིས། མངའ་རིས་སུ་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་གཉིས་ལས་མེད་ཅེས་བསྟན་བཤིག་སློང་བ་སྟེ། དགུན་ཁ་དང་དགུན་ཁ་ཡོལ་ཙམ་དེ་ཡིན་པ་རེད། གྲང་ངར་ཆེ་ཞིང་དབྱང་རླུང་ཉུང་བའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་རྩི་ཤིང་མང་པོ་འཚོ་གནས་དཀའ་བ་དང་། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ནི་དེ་བས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད།
གནད་དོན་དེར་གཞིགས་ནས། སྒར་རྫོང་ཨུད་དང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གིས་སྔ་རྗེས་སུ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཙམ་བཏང་ནས། སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་དང་། ཚོད་ལྟ་དཔེ་སྟོན། ཚན་རྩལ་གསོ་སྐྱོང་། འདེབས་གསོ་འཁོར་རྒྱུག་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་དེང་རབས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་ཞིང་ལས་གླིང་ཁུལ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་རེད། ཐོན་ལས་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་ནང་ནས་སྔོན་ཐོན་གྱི་སྒྲིག་ཆས་འདེབས་འཛུགས་ལག་རྩལ་ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་12ཡོད་པའི་དྲོད་ཁང་ཞིག་སྐྲུན་རྗེས། མཐའ་མཇུག་ཏུ་སྤུས་ཚད་མཐོ་ཞིང་ཐོན་འབོར་མང་བའི་སྔོ་ཚལ་དང་དང་ཤིང་འབྲས་འདེབས་གསོ་ཐུབ་པ་རེད།


text:
དེ་ཡང་《ཞོལ་རྡོ་རིང་གི་ཤར་ངོས་ཡི་གེ》ལས། “བློནཿསྟགཿསྒྲཿཀླུཿཁོངཿ།ནངཿབློནཿཆེནཿཔོཿདངཿཡོཿགལཿའཆོསཿཔཿཆེནཿཔོ། བཀའཿསྩལདཿགྱིསཿགྱངཿ། བཀའཿལུངཿདངཿའདྲཿབརཿ། རྗེསཿབླསཿདཀའཿདགུཿཉམསཿསུཿབླངསསཿཏེཿཕྱིཿནངཿགཉིསཿགྱིཿཆབཿསྲིདཿཁབཿསོཿ(རྡོ་རིང་གི་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་མི་གསལ)དཔེནདཿཔཿདངཿཆེཿཆུངཿགཉིསཿལཿདྲངཿཞིངཿསྙོམསཿཏེཿ། བོདཿམགོཿནགཿཔོའིཿསྲིདཿལཿཕནཿཔཿལེགསཿདགུཿབྱསཿསོ།”ཞེས་འབྱུང་བའི། འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙད་པོའི་གདུང་རབས་སོ་བརྒྱད་པ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་བཀའ་ཡི་ཡོ་གོལ་འཆོས་པ་ཆེན་པོ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ཚང་གི་རྒྱལ་འབངས་ལ་གློ་བ་དང་སྙིང་ཉེ་བ། བོད་མགོ་ནག་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཕན་པའི་ལེགས་པ་སྣ་དགུ་མཛད་པའི་དཔའ་མཛངས་ཉིས་འཛོམས་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོ་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དཔྱད་ཅིང་གླེང་ན།
དེ་ཡང་བློན་ཆེན་པོ་ཁོང་གི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་སོགས་ལ་འདི་ཡིན་དེ་མིན་གྱི་ཚིག་གསལ་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་སྨྲ་དགོས་ན་ཤོབ་བཤད་རྒྱུ་ལས་འོས་མེད་པ་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་ཡོད་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ལགས་པས། ངས་ཀྱང་ཕངས་སེམས་དཔེ་མེད་དང་བཅས་ཏེ་ས་བཅད་འདི་ཐོད་བརྒལ་གྱིས་བསྐྱུར་ཏེ། གཙོ་བོར་འུ་ཚོའི་“ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང”(ཆོས་འབྱུང)རྙིང་པ་དག་ལས་བློན་ཆེན་པོ་ཁོང་དང་། དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་ཚེ་སྤོང་ལྷ་བཟང་ཀླུ་དཔལ་དང་། ཞང་བློན་ཆེན་མོ་སྣ་ནམ་མ་ཞང་ཁྲོམ་པ་རྒྱལ་བཅས་ལ་བན་ཆོས་ལ་མི་མོས་པའི་བསྙད་ཀྱིས་“བདུད་བློན”དང་། “སྡིག་བློན”དང་། “ཆོས་ལ་གནག་པ”བཅས་རྣ་ལ་གཟན་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་སྡིགས་ཤིང་དམོད་པར་བྱས་པས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་བྱིས་པ་ཅོལ་ཆུང་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་ཁྱི་བཞིན་དུ་འདུར་བར་བྱེད་པས་མི་ཚད་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གིས་ཆོས་གོས་མ་གྱོན་པ་དང་ལྷུང་བཟེད་མ་བཅངས་བ་ཡང་ནག་ཉེས་སུ་བགྲང་བར་བརྩམས་པའི་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྟ་བས་ཚད་ཤིང་བྱས་པ་དག་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཚབ་ཆེ་བར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་(ལྡོང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག)གིས་བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ་བཙན་པོའི་སྐུ་ལ་བསྡོ་བའི་མ་ཉེས་པའི་ནག་འགེལ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཧམ་པ་ཤོད་ཀྱིན་པའང་མཐོང་བས། ཤ་ལ་རྒྱག་ན་རུས་གཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར་ཁོ་བོ་འདུག་མ་བཟོད་པར་ཨ་མྱེས་བྱས་པ་ཅན་དེའི་མ་ཉེས་པའི་ཞྭ་མོ་ཕུད་པའི་སྐད་ཆ་སྤེལ་བར་དབང་མེད་དུ་འཚང་བར་བྱས་སོ།།
དེ་ཡང་བློན་ཆེན་འདི་པ་ནི། ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ་༧༢༠གཡས་གཡོན་ཞིག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་རྨུ་ཡི་རུས་ཚན་ངན་ལམ་ཞེས་པའི་རུས་བརྒྱུད་དུ་ཡབ་ངན་ལམ་ཟླ་གོང་གི་བུ་རུ་སྐྱེས། (དེ་ལྟར་ཡང་ཞོལ་རྡོ་རིང་གི་བྱང་ངོས་ཡི་གེའི་ཕྲེང་༣༨པ་ནས་༤༡པའི་བར་དེེར། “བློནཿསྟགཿསྒྲཿཀླུཿཁོངཿགིཿཕཿཟླཿགོངཿགིཿབུཿཚཿརྒྱུདཿའཕེལདཿརྣམསཿཞངཿལོནཿཡིཿགེཿཔའིཿཐངཿདངཿདམགཿསུམཿརྒྱརཿགནངཿངོ།”ཞེས་བྱུང་། )
ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བར་ཆེར་ཞུགས་པའི་དུས་ཚོད་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་མེས་ཨག་ཚོམ་ཅན་དགུང་དུ་གཤེགས་རྗེས་ནས་ལྷ་སྲས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་རིང་ལ་ཡིན་པར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཁུངས་མ་དག་ལས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་མོད། ཁོང་ཐོག་མར་བོད་བཙན་པོའི་བློན་དུ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་དང་། ཐོག་མའི་གོ་ཐོབ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་མིག་སྔའི་དཔྱད་གཞི་དག་གིས་ལན་གསལ་པོ་ཞིག་མཁོ་འདོན་ནུས་མེད། ཡིན་ཡང་། དེང་གི་རྡོ་རིང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁ་ཅིག་གིས། ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ཐོག་མར་སྐུ་སྲུང་སྟོང་སྡེའི་སྟོང་དཔོན་གྱི་གོ་མིང་དང་ཕྱིས་སྤྱི་ལོ་༧༨༠ཙམ་ནས་བོད་བཙན་པོའི་བློན་ཆེན་གྱི་གོ་མིང་བཟུང་བར་བཤད་ཀྱང་དེ་ནི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ལས་བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་བཟང་པོར་གཟེངས་བསྟོད་དུ་ངན་ལམ་གསས་སླེབས་ཀྱི་བུ་རབས་ཚ་བརྒྱུད་ལས་དམག་དཔོན་བགྱི་བའི་རྔོ་ཐོགས་པ་གཅིག་ནམ་ཞར་འགྱུར་མེད་དུ་སྐུ་སྲུང་འཕན་ཡུལ་བའི་སྟོང་དཔོན་ལ་བསྐོ་རྒྱུའི་ཆད་བྱས་པ་དང་། (དེ་ཡང་། ཞོལ་རྡོ་རིང་གི་བྱང་ངོས་ཡི་གེའི་ཕྲེང་༤༡པ་ནས་༤༧པའི་བར་དེར། “སྐུཿསྲུངསཿའཕནཿཡུལཿཔའིཿསྟོངཿདཔོནཿདུཿགཞནཿསུཿཡངཿམྱིཿགཞུགཿཔརཿབློནཿསྟགཿསྒྲཿཀླུཿཁོངཿགྀཿམྱེསཿཔོཿགསསཿསླེབྶཿགྱིཿབུཿཚཿརྒྱུདཿཕེལདཿལསཿགངཿརྔོཿཐོགཿཔའཿདམངསཿའདྲངཿབཿགཅིགཿསྐུཿསྲུངསཿའཕནཿཡུལཿཔའིཿསྟོངཿདཔོནཿགཡུངཿདྲུངཿདུཿསྩལདཿཔརཿགནངཿངོ་།”ཞེས་བྱུང་།)《བློན་རབས་ཐོར་བུ》ལས་“དེའི་འོག་ཏུ་འགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལག་གྀས་བྱས་སོ།། དེ་ནས་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་གོང་གྀས་བྱསོ།། དེ་འི་འོག་ཏུ་སྣ་ནམ་ཞང་རྒྱལ་ཚན་ལྷ་སྣང་གིས་བྱས་སོ”ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱི་གཞི་བྱས་ནས་ཡིན་ཤག་གིས་ཧམ་པ་ལབ་པ་ལས་ཡིད་རྟོན་ཕེར་བའི་སྐད་ཆ་གང་ཡང་མ་ཡིན། དེ་བས་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་མ་《ཐུ་བྷོད་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ》དག་དང་། 《ཏུན་ཧོང་གི་གཏེར་ཡིག》《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་ཐུ་བྷོད་གྱི་སྐོར》སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་ཡིན་ངེས་ངེས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བདེན་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལབ་ཐུབ་པ་ནི། དེ་ཡང་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཇུས་ལ་ཐེ་ཞིང་གཏོགས་པའི་སྐབས་དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་ཐུན་མིན་ཁྱད་གཤིས་ཏེ་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ་ཛ་དྲག་པོའི་སྐབས་ཤིག་སྟེ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་ནས་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་དང་འཇོན་ནུས་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཆེད་མཁས་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོ་འབལ་ལྡོང་ཙབ་དང་ལང་མྱེས་ཟིགས་སོགས་འགའ་ཞིག་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོར་བློ་ལོག་ཅིང་ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་སློག་པའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་ཞིང་། ༧༥༥ལོར་དངོས་སུ་ལྷ་བཙན་པོ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་པ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་མཆོག་གི་སྐུ་སྲོག་ལ་གཙེས་ཏེ་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྲིད་དབང་ལ་མགོ་རྟིང་སློག་པའི་འཕོ་འགྱུར་ཞིག་འབྱུང་མ་རག་པ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་མ་ཟད། མཐའ་མཚམས་ཀྱི་སོ་ཁ་སྲུང་བ་སོགས་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཟང་ཟིང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བཙན་པོ་གོང་མ་འདས་ནས་སྲས་ཆུང་ཁྲི་སྲོང་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ལ་བཀོད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་དུས་དེར་སྔར་ཡབ་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་ཅི་བགྱིས་བཀའ་ཉན་གྱི་ཚུལ་དུ་ལོ་ལྟར་དར་གོས་སོགས་དཔྱ་ཁྲལ་ཆད་མེད་དུ་བླ་རུ་འབུལ་བར་བྱེད་པའི་ཐང་གི་གོང་མ་ཐང་སུའུ་ཙུང་ལིས་ཧིན་唐肃宗李亨བྱ་བ་ཤི་ནས་གསར་དུ་གོང་མར་བསྐོས་པའི་ཐང་ཏའེ་ཙུང་ལིས་ཡུས་唐代宗李豫བྱ་བས་བཙན་པོ་སྐུ་ན་ཕྲ་བ་དང་ནང་ཁུལ་ལྷིང་འཇགས་མེད་པའི་གླགས་བཙལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ཆད་མདོ་རྩིས་མེད་དུ་བྱས་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་ཏུ་མ་རུང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་དག་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་ཤྭ་འུད་ནང་བཞིན་དྲག་ཏུ་འབྲུབ་བྱུང་བས་བོད་མགོ་ནག་པོའི་ཆབ་སྲིད་བརླག་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ཚང་ལ་ཆེས་མཁོ་བ་ནི་གློ་བ་དཀར་ཞིང་མཛངས་ལ་དཔའ་བའི་སྡོང་གྲོགས་འགའ་ཞིག་འབྱུང་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་སྟེ། དེ་ནི་སྲས་ཁྲི་སྲོང་གི་སྲིད་དབང་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་དགོས་མཁོ་ཙམ་མ་ཟད་བོད་མགོ་ནག་པོའི་ཁབ་སོ་སྐྱོང་བའི་འཚོ་ཚིས་ལ་ཆེས་གཉག་པའི་སྲོག་རྒྱུན་ཉག་མ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་སོ།། ཏག་ཏག་སྐབས་འདིར་ཕ་ངན་ལམ་ཚང་གི་བརྒྱུད་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། གདོང་དམར་པོ་ཚང་གི་ཁྲག་རྒྱུན་ཁོལ་བའི་དཔའ་མཛངས་གཉིས་ལྡན་གྱི་བུ་རྒོད་པོ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་མཆོག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ལས་གླག་རྒོད་པོ་བཞིན་དུ་འཇུམ་བྱུང་ལ་སྤྱང་དར་མ་བཞིན་དུ་ཐོལ་གྱིས་ཐོན་བྱུང་། དེ་ཡང་ཁོང་གིས་དཔའ་བའི་དཔུང་དང་མཛངས་པའི་གཡོ་ཡི་ཐབས་ཇུས་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཆུང་ཆུང་གང་དེེར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་རོགས་དན་བགྱིས་ཏེ་ནང་ཁུལ་གྱི་ངོ་ལོག་པ་དག་རབས་དང་བཅས་པ་ཚར་བཅད་པའི་བྱས་པ་ནི་བཙན་པོ་ཚང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་མི་བརྗེད་པའི་མཛད་བཟང་དུ་ངེས་པ་《མཛད་རྗེས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ》འབའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་སླ་མོར་རྟོགས་ནུས་པས་མང་དུ་སྨྲ་བས་ཅི་བྱ། ཡར་ཀླུང་ཐུ་བྷོད་ཚང་གི་གདོང་དམར་སྲིན་པོའི་བུ་རྒྱུད་ཅིག་དེ་ཙམ་གྱིས་བློ་ཡི་མགུ་ཁ་ཡོངས་སུ་གང་ནས་ཕྱི་ཡི་བརྙས་བཅོས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ནས་ལྟོ་བ་གསོ་བཞིན་སྡོད་པ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་དཔེ་མི་སྲིད་པས། བློན་ཆེན་པོ་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་དང་མཆིམས་རྒྱལ་ཟིགས་ཤུ་འཐེང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་རྗེ་ཐང་ཏའེ་ཙུང་ལིས་གཡུད་唐代宗李豫ཀྱི་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་མ་འདས་པར་དཔྱ་བཅད་པའི་ལན་དུ་མཐའ་མཚམས་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་གྱི་གསེར་ཁྲི་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་དུ་དམག་དཔུང་དྲངས་ཏེ་རྒྱ་རྗེ་ཐང་གོང་མའི་གཅིན་པ་གོས་ཐུང་གིས་མ་ཚོགས་ཤིང་བྲོས་ལམ་ན་རྩྭ་མི་སྐྱེ་བ་ཞིག་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་“སྤྲུལ་པའི་དམག་གིས་ཕ་རོལ་འཇོམས”པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཙམ་དུ་མ་བས་པར་དངོས་ཡོད་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲག་དང་རྔུལ་ཆུས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཏེ་ལག་པས་རེག་རྒྱུ་དང་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དོན་དངོས་ཤ་སྟག་གོ། (དེ་ཡང་དེ་དག་གི་བྱུང་བ་ནི། 《ཞོལ་རྡོ་རིང་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་ཡི་གེ》ཕྲེང་༣པ་ནས་༢༠པའི་བར་དེེར། “ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གིས་གློ་བ་ཉེ་བའི་རྗེ་བླསཿབྱསཿཕ། འབལཿལྡོངཿཙབཿདང། ལང་མྱེསཿཟིགསཿབློན་པོ་ཆེན་ཕོ་བྱེད་བྱེད་པཿལསཿགློཿབཿརིངསཿནས། བཙནཿ་ཕོཿཡབཿཁྲིཿལྡེཿགཙུགཿརྩནཿགྱིཿསྐུཿལཿདརད་ཏེཿདགུངཿདུཿགཤེགསཿསོ།། བཙནཿཕོཿསྲསཿཁྲིཿསྲོངཿལྡེཿབརྩནཿགྱིཿསྐུཿལཿནིཿདརདཿདུཿཉེ། བོད་མགོཿནགཿཔོའིཿསྲིདཿནིཿའཁྲུགཿདུཿབྱེདཿཔཿལས། ཀླུཿཁོངཿགིས། འབླཿདང་། ལངཿགློཿབཿརིངསཿཔའྀ་གཏྣཿགཙིགསཿབཙནཿཕོཿསྲསཿཁྲིཿསྲོངཿལྡེཿབརྩནཿགྱིཿསྙནཿདུཿགསོལད་ནྶཿའབལཿདང་། ལང་གློཿབཿརིངསཿབདེནཿཔརཿགྱུརདཿཏེ། ཁོང་ཏཿནིཿབཀྱོནཿཕབཿསྟེ། ཀླུཿཁོངཿགློཿབཿཉེའོཿ”ཞེས་བྱུང་།)
སྐབས་འདིའི་དོན་ལ་གོང་དུ་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་《བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི་ཟིན་བྲིས་དཔྱོད་ལྡན་སྨྲ་བའི་འབབ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ།》ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་ལས། “རྩེ་ཞོལ་རྡོ་རིང་། _____ལྷ་སའི་རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་ཞོལ་གྱི་རྡོ་རིང་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བཙུགས། འདིའི་ལྷོ་ངོས་སུ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ནམ་མེས་ཨག་ཚོམ་བློན་ངན་ཀླུ་ཁོང་གིས་བཀྲོངས་ཚུལ་དང་།”ཞེས་བློན་ཆེན་པོ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ་ཉེས་པ་གསེེར་གྱི་ས་གཞིས་མི་ཐེག་པའི་ཁག་ངན་འགེལ་བའི་ཤོབ་ཆེན་པོ་འཛེམ་མེད་དུ་ལབ་པར་བྱེད་དོ།།
མ་གཞི་འདི་ནི་མིག་མ་ལྡོང་བའི་ཀློག་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཤོབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་གཞི་ནས་སྟོང་བ་ཞིག་ལགས་མོད། འོན་ཏེ་ཁོང་གིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཤེས་རིག་རིག་ལ་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་མཛད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀློག་པ་པོ་དག་ལ་མཐོང་ཆུང་གིས་བརྙས་ལས་ཚད་མེད་པ་ཞིག་བྱས་པ་མིན་ན། “ཆོས་ལ་གནག”པའི་སྙིང་ནད་རྩོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡ་ང་བ་དེས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནག་རིས་གཏོད་པའི་བྱ་ཐབས་རྙིང་པའི་རོ་གོག་དེ་བསྐྱར་དུ་ལངས་བཅུག་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག དེ་ནི་གང་ལྟར་ཡང་དེ་རིང་ངས་བློན་ཆེན་པོའི་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྨྲ་བའི་གོ་བར་འདིར་གསལ་བཤད་ཡང་དག་ཅིག་ཞུས་པ་ཙམ་ཡིན།
(དེ་ཡང་རྒྱའི་རྒྱལ་ས་བཅོམ་པའི་ཚུལ། 《ཐང་ཡིག་རྙིང་མ་ལས་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར》ལས་“ཐང་ཏེད་ཙུང་ལི་ཡུས། ཀོང་ཏེ་ཁྲི་ལོ་དང་པོའི་ཟླ་བཅུ་པར། བྷོད་ཀྱིས་འ་ཞ་དང་ཏང་ཞང་གི་འཇང་པ་བསྡོམས་པས་དམག་ཁྲི་ཚོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཁྲིད་དེ། ལུང་ཀོང་ཏུའུ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒོལ་བར་འོངས། གོང་མ་ཧྲན་ཀྲིག་ཏུ་ཕེབས། རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་ཤོར། བྷོད་ལ་མགོ་བཏགས་པའི་དམག་དཔོན་ཀོ་ཧོས་བྱ་བས་བྷོད་དམག་ཁྲིད་དེ་ཧྲང་ཏུའུ་མཁར་དུ་སླེབས། བྷོད་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཆེན་པོ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཀོང་སོགས་ཀྱིས་པཱིན་ཝང་གི་སྲས་ཀོང་ཝུའུ་ཝང་ལི་ཁྲིན་ཧུང་བྱ་བ་གོང་མར་བསྐོས།”ཞེས་དང་། 《ཐང་ཡིག་གསར་མའི་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་སྐོར》ལས། “ཐང་ཏེད་ཙུང་ལི་ཡུས། པའོ་ཡིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། བོད་དམག་གིས་ལིན་ཐའོ་བཅོམ། ཆིན་ཀྲིག་དང་། ཁྲིན་ཀྲིག ཝེ་ཀྲིག་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས།”ཞེས་དང་། 《ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཚང》ལས། “དགུན་སྨད་དུ་རྒྱ་ཇེ་ནོངས་ནས། རྒྱ་རྗེ་གསར་དུ་བཅུག་པ། དཔྱའ་དར་དང་ས་རིས་ལས་སྩོགས་པ་འབུལ་དུ་མ་རུང་ནས། ཆབ་སྲིད་ཞིག་ནས་ཞང་རྒྱལ་ཟིགས་དང་ཞང་སྟོང་རྩན་ལས་སྩོགས་པས། བུམ་ལིང་ལྕག་ཟམ་རྒལ་ཏེ། དྲ་ཅེན་དྲང་སྟེ་འབུ་ཤིང་ཀུན་དང་ཟིན་ཅུ་དང་ག་ཅུ་ལས་སྩོགས་པ། རྒྱའི་མཁར་མང་པོ་ཕབ་སྟེ་ཞང་རྒྱལ་ཟིགས་སླར་བོད་ཡུལ་དུ་མཆིས་ཏེ། ཞང་རྒྱལ་ཟིགས་དང་། བློན་སྟག་སྒྲ་དང་། ཞང་སྟོང་རྩན་དང་། ཞང་བཙན་པ་ལས་སྩོགས་པས། ཀེང་ཤིར་དྲ་མ་དྲང་སྟེ་ཀེང་ཤི་ཕབ། རྒྱ་རྗེ་བྲོས་ནས། རྒྱ་རྗེ་གསར་དུ་བཅུག་ནས་དྲ་མ་སླར་ལོག”ཅེས་དང་། “རྗེ་བློན་མོལ་ཏེ། ཞང་མཆིམས་རྒྱལ་ཟིགས་ལ་སྩོགས་པས་རྒྱ་འྀ་མཁར་ཀིང་ཤྀ་ཕབ་སྟེ། རྒྱ་རྗེ་གྭང་བུ་ཧང་ཏེ་(广武皇帝དེ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་དབོན་李承宏)བསྐོས་སོ།།” ཞེས་དང་། 《ཞོལ་རྡོ་རིང་གི་ལྷོ་ངོས་ཡི་གེ》ཕྲེང་༢༥པ་ནས་༣༣པའི་བར་དེར། “(སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང)རྒྱའིཿསྲིདཿགྱྀཿཉམཿདྲོདཿརྟོགཿཅིང་། ཁརཿཙནཿཕྱོགསཿསུཿཐོགཿམཿདྲངསཿཔའིཿདམགཿདཔོནཿདུ། བཀའཿསྩལདཿགྱིསཿགྱངཿདགྲའཿཐབསཿམཁསཿལཿགྲོསཿཀྱིསཿསོངཿདེ། རྒྱའིཿཁམསཿསུཿགཏོགསཿཔའྀཿའཿཞཿདངཿཔོཿབསྡུས། རྒྱཿལསཿམནངསཿཕལཿསཿཆཿབཅདཿཔས། རྒྱཿསྤཿགོངཿསྟེ། རྒྱའྀཿཁམསཿསུཿགཏོགསཿཔཿདབྱརཿམོཿཐང་……(འདིའི་མན་རབ་གཅིག་ལ་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་མི་གསལ)”ཞེས་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྲེང་༤༢པ་ནས་༦༤པའི་བར་དེར། “བཙནཿཕོཿཁྲྀཿསྲོངཿལྡེཿབརྩནཿཐུགསཿསྒམསཿལའཿབཀའཿགྲོསཿགྱྀཿརྒྱཿཆེཿབས། ཆབཿསྲྀདཿགརཿམཛད་དོཿཅོགཿདུའངཿལེགསཿསྟེཿ། རྒྱའྀ་ཁམསཿསུཿགཏོགསཿཔའྀཿཡུལཿདངཿམཁརཿམངཿཔོཿབཅོམཿསྟེཿབསྡུསཿནས། རྒྱཿརྗེཿཧེའུཿའགྀཿཝངཿཏེཿརྗེཿབློནཿསྐྲགཿསྟེ། ལོཿགཅིགཿཅིངཿརྟགཿཏུཿདཔྱཿདརཿཡུགཿལྔཿཁྲིཿཕུལཿཏེ། རྒྱཿདཔྱའཿའཇལཿདུཿབཅུགཿགོ། དེའྀཿའོགཿདུ། རྒྱཿརྗེཿཡབཿཧེའུཿའགྀཿཝངཿཏེཿགྲོངསཿསྟེ། རྒྱཿརྗེཿསྲསཿཝངཿབེངཿཝངཿརྒྱལཿཔོརཿཞུགསཿནས། བོདཿལཿདཔྱའཿའཇལཿདུཿམཿརུངཿསྟེཿབཙནཿཕོཿཐུགསཿསྙུངཿབའྀཿཚེཿངནཿལམཿཀླུཿཁོངཿགིས། རྒྱཿཡུལཿགྱྀཿཐྀལད་། རྒྱཿརྗེའྀཿཕོཿབྲངཿཀེངཿཤིར་། བོདཿགྱྀསཿདམགཿདྲངཿབའྀཿབཀའཿགྲོསཿགྱྀཿམགོཿཆེནཿཕོཿགསོལདཿནྶཿ། ཀེངཿཤིརཿདྲངཿབའྀཿདམགཿདཔོནཿཆེནཿཕོར། ཞངཿམཆིམསཿརྒྱལཿརྒྱལཿཟིགསཿཤུཿཐེངཿདང་། བློནཿསྟགཿསྒྲཿཀླུཿཁོངཿགཉིས། བཀའཿསྩལདཿཏེཿ། ཀེངཿཤྀརཿདྲངསཿནསཿཅིའུཿཅྀརཿགྱྀཿརབཿངོགསཿསུཿརྒྱཿདངཿཐབཿམོཿཆེནཿཔོཿབྱསཿཏེ། བོདཿགྱིསཿགཡུལཿབཟློགཿནས། རྒྱཿམངཿཔོཿབཏུངསཿཔས། རྒྱཿརྗེཿཀྭངཿཔེངཿཝངཿཡང་། ཀེངཿཤྀའིཿམཁརཿནསཿབྱུངཿསྟེའ། སཤེམཿཅིའུརཿབྲོསཿནས། ཀེངཿཤྀཿཕབཿསྟེཿརྒྱཿརྗེའྀཿནངཿབློནཿའགྱེའུཿནཿཀེངཿལསཿསྩོགསཿཏེཿདོངཿཀྭནཿདངཿ……(འདིའི་མན་ཡང་ཕྲེང་རབ་གཅིག་མི་གསལ)” ཞེས་བྱུང་།) དེ་དག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ལ་ཡིག་ཚང་ཁུངས་མས་དཔང་པོ་བྱས་པའི་གསེེར་ནག་གི་ཡིག་འབྲུ་ལྕི་མོ་དག་གོ།
དེ་ལྟ་བུའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ཀྱི་དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་སླར་ཡང་མཁའ་ལ་བཏེགས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་ལ་བསམ་ཤེས་པའི་མི་བུ་སུ་ཞིག་གིས་བསྟོད་པའི་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་དེ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས། “གཏུམ་དྲག་དཔའ་བོའི་སྙིང་རྩ་རལ་བྱེད་པའི།། གདོང་དམར་དམག་གི་ཀི་སྒྲ་གསན་པ་ན།། གནམ་གྱིས་བསྐོས་པའི་ས་ཡི་ཚངས་པ་ཡང་།། གཡོ་མེད་གསེར་གྱི་ཁྲི་ལས་བཤོལ་ཏེ་བྲོས།།”ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་དགོས་པའི་བདེན་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་ཤ་སྟག་གོ།
དེ་ནས་རང་རེའི་ཆོས་འབྱུང་རྙིང་པ་དག་ཏུ་བློན་ཆེན་པོ་ངན་ལམ་ཚང་ལ་ཉེས་མིང་སྣ་དགུ་བཏགས་ཏེ་སྙིང་ནད་དྲག་པོ་དང་བཅས་པས་རྩྭ་ཐག་རྩུབ་མོས་གྲུ་གུ་བཞིན་དུ་བཀྱིགས་ཏེ་སྐུ་ཤ་རྗེན་པར་སྐྱེར་ལྕག་གིས་བར་མཚམས་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྲབ་ཅིང་མཐའ་ལ་སྤྱུག་པར་བྱས་པའི་བསམ་ངན་སྦྱོར་རྩུབ་ཅིར་ཡང་ལག་ཏུ་བསྟར་བ་ཡང་ཁུངས་ལུང་མེད་པར་རྩོམ་པ་པོ་དག་གི་ཚིགས་མགོ་རྡོ་ལ་བརྡར་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་དུ་བས་སོ།། (དེ་ཡང་། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལས། “ཏ་ར་ཀླུ་གོང་ཆོས་ལ་གནག་པས་སྦ་ལྕག་ས་ལ་བརྡབས་ནས་ལྷ་ཁང་རྩིག་པ་དེ་ཆོས་ཡིན་པས་ང་མི་དགའ་ངེད་རང་བོན་བྱ་ཟེར་བས། རྗེས་ཞལ་ནས་ངའི་བཀའ་གཅོག་པ་ཏ་ར་བྱང་དུ་སྤྱུགས་ཤིག་གསུང་བས་འབངས་སྒབ་གཉིས་ཀྱིས་རྩྭ་ཐག་གིས་བཏགས་ཏེ་ཚེེར་ལྕག་གིས་འབྲབ་ཅིང་བྱང་དུ་སྤྱུགས་སོ།།”ཞེས་བྱུང་།)
འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་བྱིས་པ་ནར་མ་སོན་པའི་སྐད་ཆ་འདྲ་བ་དག་ནི་རང་རེའི་“ལོ་རྒྱུས”ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་པ་དག་ལས་“རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད”དང་བསྡེབས་ནས་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ཚོད་ཅིག་མེད་མོད། དེ་ཡང་། བྷོད་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གྲོས་ལ་གཏོགས་པ། ཐོབ་ཀྱི་གོ་མིང་ལ་བློན་ཆེན་པོ་ཞེས་འབོད་ཀྱང་དོན་ལ་བཙན་པོ་དང་ཁྱད་ཆེར་མ་མཆིས་(《བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག》ལས། “བློན་པོའི་འཕྲུལ་ཆེ་བ། རྒྱལ་མཆོག་ཡེ་ཤེས་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་མ་བློན། ངན་ལམ་རྟ་ར་ཀླུ་གོང”)པའི་ངན་ལམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ཆེད་མཁས་པ་ཞིག་གིས་མི་སྒེེར་གྱི་དད་མོས་འདུ་ཤེས་ཙམ་ཞིག་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་ཆེས་མཐོའི་སྲིད་ཀྱི་གོ་ས་འཛིན་པའི་མི་སྣ་བཙད་པོ་མཆོག་དང་བློན་ཆེན་པོ་འགོས་ལྟ་བུ་དག་ལ་ཐད་ཀར་འགལ་བ་སློང་མི་སྲིད་པ་ནི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་ནུས་པའི་དོན་ཆུང་ཞིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་། མ་ཟད་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་དག་བསྡུར་ཞིང་ཀློག་པ་ལས་མངོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། ཆབ་སྲིད་པ་ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་དང་ཚེ་སྤོང་ཀླུ་རྒྱལ་ལྟ་བུ་དག་གི་མིག་ནང་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་མོས་དང་ཆོ་ག་སོགས་ནི་“དགོས་དུས་བླ་མ་དང་མི་དགོས་དུས་གཏོར་མ”ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལག་ཆ་སྟབས་བདེ་ཙམ་ཞིག་ལས་གཞན་གང་ཡང་ཡིན་ཚོད་མི་འདུག་སྟེ། ཁོང་ཚོས་སྐབས་འགར་བན་ཆོས་ལ་དད་མདོག་གིས་ཨུ་རྒྱན་ཆེན་པོར་ཕྱག་འཚལ་བཞིན་ཡོད་ལ། སྐབས་རེར་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་ཡང་བཞེངས་མྱོང་ཡོད། ཡང་སྐབས་འགར་བོན་ཆོས་ལ་དད་མདོག་གིས་ཤྭ་བ་བསད་དེ་དམར་མཆོད་ཀྱང་འབུལ་གྱིན་འདུག་པས་སོ།། (དེ་ཡང་། 《རྒྱལ་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག》ལས། “སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོ་རྗེ་འབངས་དྲུང་དུ་བསྡད།། ཆེ་བགྲེས་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་ནས་ནི།། བློན་ཆེན་དམག་དཔོན་ལྷ་བཟང་ཀླུ་དཔལ་དང་།།……ཞེས་པ་ནས་བློན་ཆེན་བགྲེས་པོ་རྟ་ར་ཀླུ་གོང་དང་།། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་ཟུག་ལ་ནེམ།།”ཞེས་དང་། “མཆོད་རྟེན་ནག་པོ་མཆོད་རྟེན་སྟོང་གིས་བརྒྱན།། སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་མཁའ་འགྲོ་ལྕགས་མཆུ་ཅན།། བཞེངས་པའི་ལག་ལེན་རྟ་ར་ཀླུ་གོང་ཡིན།།”ཞེས་དང་། “མཆོད་རྟེན་ནག་པོའི་བུམ་པའི་ཤར་ངོས་ན། སོ་ཕག་སུམ་བརྩེགས་ཤིག་ལ་བློན་ཆེན་རྟ་ར་ཀླུ་གོང་གི་ཕྱག་རྗེས་སོར་མོ་གསལ་ལམ་མེ་བ་གཅིག་ཡོད།”ཅེས་སོགས་འབྱུང་བ་དང་། 《པདྨ་བཀའ་ཐང》ལས། “མཆོད་རྟེན་ནག་པོ་ཏ་ར་ཀླུ་གོང་བཞེངས༔ དེ་ཡང་སྐུ་གདུང་དག་གིས་ལེགས་པར་བརྒྱན༔”ཅེས་འབྱུང་བ་དང་།《ནེའུ་པཎྚི་ཏས་མཛད་པའི་སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ》ལས། “ཚེ་སྤོངས་ལྷ་བཟང་ཀླུ་དཔལ་གྱིས་ནེ་ནེ་མོ་སྤྱན་ལོང་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་སྦོ་ཐོང་བྱ་རྒོད་གཤོངས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་སུ་གསོལ་ལོ”ཞེས་བྱུང་།)
གཞན་དུ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ཚེར་མས་བྲབ་སྟེ་མཐའ་ལ་སྤྱུག་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་འདིའི་རྫུབ་རྐུབ་འདིས་ཀྱང་རྟོལ་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་གོང་བསམ་ཡས་བཞེངས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་མཐའ་ལ་སྤྱུགས་ཟིན་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཇུས་སྟོན་པའི་པེ་ཀར་གླིང་དུ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ནས་ནང་རྟེན་ཇག་ལ་གཅོད་པའི་གོ་སྐབས་དེ་གཏན་ནས་མེད་དགོས་ཤིང་། གཡའ་མ་ལུང་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོར་ཚེ་དབང་སྐུར་རྩིས་ལ་ངན་ཇུས་སུ་དོགས་པའི་གྲོས་ཀྱི་གླེང་སློང་བའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མེད་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སོགས་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་བྷོད་བཙན་པོའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་འགག་ལ་ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་བློན་བགྲེས་པོ་ཁོང་མ་བོས་རང་བྱོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས་ནས་ཡོད་དེ། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལས། “བི་ཧར་གླིང་དུ་རྒྱལ་པོའི་རྟེན་བཅས་ཏེ།། ཏ་ར་ཀླུ་གོང་ལ་སོགས་དམག་དཔུང་གིས།། ཧོར་གྱི་སྒོམ་གྲྭ་བཅོམ་ནས་རྟེན་རྣམས་ཁྱེེར།།”ཞེས་དང་། 《པདྨ་བཀའ་ཐང》ལས། “བྷ་ཏ་ཧོར་གྱི་སྒོམ་གྲྭ་བཅོམ་པ་ན༔ པེ་ཧར་ཀ་ཅའི་ཕྱི་ལ་འབྲངས་ནས་འོང༔ ང་ཡིས་པེ་ཀར་གླིང་དུ་རྟེན་འཛུགས་གསུངས༔ དེ་ནས་བྷ་ཏར་དམག་རྒྱབ་སྒོམ་གྲྭ་བཅོམ༔” ཞེས་བྱུང་། 《རྒྱལ་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག》ལས། “(བཙན་པོ)དབུ་རྩེ་ནས་གཡའ་མ་ལུང་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྤྱན་སྔར་གཤེགས་པར་སྒོ་དྲུང་དུ་སླེབས་པའི་དུས་སུ། བློན་ཆེན་ཀླུ་དཔལ་གྱིས་བློན་པོ་རྣམས་སྦྲན་ཏེ། བློན་ཆེན་པོ་རྟ་ར་ཀླུ་གོང་དང་། བློན་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སྤྲེ་ཆུང་དང་། སོགས་ནས་བློན་ཆེན་པོ་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོས་བྱས་པ་ལ། ཀླུ་དཔལ་དང་ཀླུ་གོང་གཉིས་གསུང་མཐུན་པར། མཐའི་མོན་བུ་འདོད་པ་ཅན་འདིས། རྒྱལ་པོ་བླུན་རྨོངས་ཕག་གདོང་འདྲ་བ་འདི་ལ་རྩི་གཏོང་བར་འདུག་པས་ཤོལ་ཐོབ། བདག་བློན་པོ་སེང་གེ་འདྲ་བ་རྣམས་ལའང་འོང་ཉེན་ཡོད་པས། སོ་སོའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཞེས་སྨྲའོ།།”ཞེས་བྱུང་། གང་ལྟར་ཡང་ཆོས་ལ་དུང་བའི་ཞེན་གོག་གི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་མཐུག་ཅིང་། མ་ཟད་ཞེན་ལུགས་ཞེན་སྟངས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཧ་ཅང་ཐལ་དྲགས་ཏེ་ཁ་དོག་ཡིན་ན་དཀར་པོ་ཡིན་པས་བཙན་གྱིས་ཁྱབ་དགོས་པའི་བན་རྒན་དབུ་སྲ་མོ་འགའ་ཞིག་གིས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སྙིང་དང་མིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་སུ་ལ་ཡང་དོགས་པའི་སོམ་ཉི་རབ་ཏུ་སྐྱེན་པར་བྱེད་པའི་བློན་པོ་མཛངས་པ་ཁྲ་དང་གླག་དང་སྤྱང་ཀི་ལྟ་བུ་འདི་དག་གི་བྱེད་སྤྱོད་ཀྱིས་རང་གི་དད་མོས་འདུ་ཤེས་ལ་ཕོག་ཐུག་ཅུང་ཟད་རེ་བཏང་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོའི་མེ་ལྕེས་དོན་དངོས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་རྨང་ནས་བསྲེགས་ཏེ་བསད་པ་དང་བསྐྲད་པ་དང་བརླག་པ་དང་བཅོམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཡ་ང་ཞིང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་སྨྱུ་གུའི་གཡུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོ་དག་བསམ་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་བརྩམས་སོ།།
ཡང་དེང་སང་མགོ་བདེ་བ་(དེབ་དཀར་ཟིན་བྲིས་བྱེད་པོ)ཁ་ཅིག་གིས། དེ་ལྟར་བལྟས་བལྟས་ལ་རྫུན་གྱི་རྐུབ་ནག་དམར་རྗེན་དུ་བུད་ཡོང་དུས་སྐྱག་མགོ་ས་འགེབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་དུ་བླངས་ཏེ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་དཀར་པོ་ཞིག་དང་ནག་པོ་ཞིག་གཉིས་ཆེད་དུ་བཙལ་ནས་བཙན་པོའི་རྡོ་རིང་ལ་ངོ་སོ་ཅུང་ཟད་རེ་ཡང་ཡོད་ཆོག་པ་དང་། རང་གི་སྙིང་ནད་ཀྱང་སངས་བ་གཉིས་ཀ་ཡོང་བའི་བྲོས་ལམ་སྟབས་བདེ་ཞིག་འཚོལ་བའི་ཁོག་རྩིས་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ་ཡང་དེ་ནི་ཁོང་ཅག་ཧམ་པ་བཤད་རྒྱུར་ལོབ་སོང་བ་ཙམ་ལས་རྫུབ་རྐུབ་ཐུབ་པའི་གཏམ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་གོང་གི་ལུང་དྲངས་པ་དག་དང་གཞན་ཡང་།《བློན་རབས་ཐོར་བུ》དང་《དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས》སོགས་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ཤེས་ངེས་པས་གསལ་འདེབས་བགྱི་བའི་ངལ་བ་མ་བྱས་སོ།།
ཞོར་དུ་འཕྲོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ། བོད་བཙན་པོ་སོ་བདུན་པའི་བློན་ཆེན་དབའས་སྟག་སྒྲ་ཁོང་ལོད་ཅེས་པ་རྒྱའི་མཁར་མང་པོ་བཅོམ་ཞིང་ནང་བློན་ཆེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པ། མཐའ་མར་རྒྱའི་གཡོ་ཇུས་ཀྱི་ཕྲ་མའི་འོག་བཙན་པོས་བཀྱོན་ཕབ་པ་དེ་དང་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གཉིས་ཉ་དང་ཉུང་མ་ནོར་དོགས་དགོས་ས་ཞིག་གཞི་ནས་མ་མཆིས་མོད། རེད་དེ་འགའ་ཞིག་གིས་བློན་ཆེན་ཀླུ་ཁོང་བཙན་པོས་ཆད་པ་བཅད་དེ་བསད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེེར་བ་ཐོས་པས་དབའས་དང་ངན་ལམ་གཉིས་ནོར་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པས་ཞོར་དུ་ཁ་མང་ཅུང་ཐལ་བ་ཡིན།
དེ་ལྟར་བློན་ཆེན་པོ་ཀླུ་ཁོང་གི་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པའི་སྐད་ཆ་འདི་ཡང་རང་གི་ཨ་མྱེས་འཇོན་ཐང་ཅན་དག་ལ་སྙིང་ནས་དགའ་བའི་གོ་འཇོ་བསོད་སྟོབས་ཀྱིས་སློབ་ཞོར་དུ་2015/8/13ཉིན་གྱི་ནུབ་མོར་མིག་ན་བའི་ཟུག་རྔུ་སྲན་བཞིན་བྲིས།
2,302 total views, 1 views today


text:
བྲག་གཡབ་སྐྱབས་མགོན་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ།
༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་པཎ་ཆེན་ཡང་སྲིད་ཁག་གི་སྐོར་ལ་སྤྱན་རྒྱ་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ལ་རང་རིགས་འབྲེལ་ཡོད་དང་བཅས་པ་ཚང་མས་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་པའི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབ་དགོས།
༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་མོའི་《བོད་ཀྱི་དུས་བབ་》གསར་ཤོག་ནང་། “དེ་རིང་ཉིན་གུང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཕྱིར་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་སྐབས། གནམ་ཐང་དུ་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དེ་རིང་ནི་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་སྐར་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་དགོངས་ཚུལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས། འདི་ཏོག་ཙམ་རྙོག་དྲ་ཚ་པོ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གཅིག་བདམས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་རྩད་འཚོལ་ལམ་ལུགས་ལྟར་བྱས་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གཅིག་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་རེ་བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བདམས་པའི་པཎ་ཆེན་ཡང་སྲིད་ཁོང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་ལྡན་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཚུལ་བཞིན་གནང་བཞིན་ཡོད་ཤག་དང་། ཕྱོགས་མཚུངས་ངོས་ནས་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཚོན་ན། ཁོང་གི་སྐོར་ད་བར་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་པར་གར་སོང་ཆ་མེད་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ད་ལྟ་ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་མུས་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་། ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གོང་བོད་ནང་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོ་ཞེས་པའི་བླ་མ་རྩ་ཆེན་ཞིག་བྱུང་བ་ཁོང་དགོངས་པ་གཤེགས་རྗེས་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་ལྔ་བྱུང་བ་རེད། སྐུ། གསུང་། ཐུགས། ཡོན་ཏན། འཕྲིན་ལས་བཅས་ལྔ་བྱུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་བླ་མ་གཅིག་ལའང་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་སྣ་ཚོགས་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཅེས་གསུངས་གནང་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་བཀོད་འདུག་པ་ལྟར། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པར་བཀའ་ལན་དེ་འདྲ་གནང་བའི་ཞལ་གསུང་ཡང་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གཞན་ནས་གོ་ཐོས་བྱུང་།
༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ད་ལྟའི་པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞུ་བ་མཆོག་འདི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་ཡིན་ཆོག་པའི་གསལ་བཤད་གནང་བ་དེ་ལ་གུས་ནས་རྨོངས་དད་ཡིན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པའི་སྙིང་ནས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གང་ལགས་ཤེ་ན།
༡༽ རང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བལྟ་སྟངས་བྱས་ན། བླ་མ་འགའ་རེའི་ཡང་སྲིད་ངོ་མ་རང་ཞིག་མིན་པའི་ཁྱེའུ་གཞན་ཞིག་ངོས་འཛིན་བྱས་ཚེ་ཡུན་རིང་གོང་མའི་གདན་ཁྲིར་གནས་བཞུགས་མི་ཐུབ་པར་འདས་གྲོངས་སོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྒན་རབས་ཡོངས་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་ལྟར། ད་ལྟའི་པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་འདི་པ་ལོ་མང་དེ་ཙམ་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་གསེར་ཁྲིར་འཚོ་བཞུགས་ཐུབ་པ་དེ་ནི་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་མེད་ན།ཡུན་རིང་དེ་ཙམ་འཚོ་བཞུགས་མི་ཐུབ་པར་འདོད་འོས་པ་རེད།
༢༽ པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་འདི་པ་དེ་སྔ་གསེར་བུམ་ནང་དུ་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་སོགས་དང་ཆབས་ཅིག་འོས་སྤྲུལ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པ་ཙམ་གྱིས་གོང་མའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་རེད།
༣༽ ཨ་མདོ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་༧སྐྱབས་རྗེ་གུང་ཐང་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཞེས་༧རྒྱལ་བསྟན་སྲོག་ཟུངས་སྤེལ་བའི་མགོན་པོ་བླ་ན་མེད་པ། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྐྱབས་གནས་དམ་པ་གང་དེས་པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་འདི་པ་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཨ་མདོ་སྒོ་མང་དགོན་པའི་ཨ་ལག་འཇམ་པོ་མཆོག་ལ་བཀའ་གནང་ཚུལ་ཨ་ལག་ཉིད་ལས་ཐོས།
༤༽ པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་འདི་པ་མི་གཤིས་བཟང་ལ། མི་རིགས་ཀྱི་ལར་ཞེན་ཡོད་པ། ཆོས་དང་རིག་གནས་སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ལ་ཐུགས་བརྩོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་པར་གྲགས་པ་མ་ཟད། བར་སྐབས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཨ་ཁུ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ཚང་དང་། ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཚང་། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཚང་བཅས་”རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གསུམ་”དུ་གྲགས་པའི་ངེས་པ་དོན་ལྡན་གྱི་བླ་མའི་གྲས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མངའ་གསོལ་ལྷན་བཞུགས་མཛད་དེ། གཞུང་ལུགས་དབང་ལུང་མན་ངག་གསན་བཞེས་གནང་བཞིན་པར་གྲགས་ཤིང་། ཡོངས་འཛིན་མཆོག་གིས་ཀྱང་པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་འདི་པའི་ཆེ་བ་འདོན་གནང་མཛད་ཚུལ་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པས། ང་ཚོས་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་བྱེའི་དཔལ་དུ་འགྱུར་བའི་རེ་བ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ།
པཎ་ཆེན་གོང་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་ཉིད་གོང་མའི་གདན་སར་ཁྲིར་བཀོད་མཚམས་སུ་སྐབས་དེའི་འོས་སྤྲུལ་གཞན་དེར་གཞུང་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་ཆེན་པོས་”པཎ་ཆེན་འོས་སྤྲུལ་”གྱི་མཚན་གསོལ་ཐོག་ནས་”གསུམ་གདན་སྙེ་འབོལ་”ཞེས་པའི་གདན་ཐོབ་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ། བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་གྲས་སུ་བཞུགས་ནས། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིད་ད་ལྟ་ཨར་ལན་ཌིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆོས་ཚོགས་འཛིན་སྐྱོང་དང་། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་སོགས་ཕན་ཚུན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་སྐྱོང་བཞིན་ཕེབས་བཞུགས་གནང་བཞིན་པ་ལྟར། ད་རེས་ཀྱང་བོད་ལྗོང་གཙང་དུ་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཁྲིར་འགོད་མངའ་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བའི་འོས་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཚུལ་བཞིན་འབུལ་བཞེས་ཡོད་ཚེ། “པཎ་ཆེན་འོས་སྤྲུལ་”གྱི་མཚན་ཐོག་དེང་རབས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐབས་བསྟུན་གཞན་ཕན་གྱི་འཕྲིན་ལས་ལྷུར་བཞེས་མཛད་ཕྱིར། རང་ཅག་རྣམས་ནས་པཎ་ཆེན་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་ནང་གསེས་འགྲན་ཟླར་མ་སོང་བར། ཕན་ཚུན་ཐུགས་ནང་གཤིན་པོས་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་ཕན་གྱི་མཛད་བཟང་སྐྱོང་བའི་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་ཐབས་བྱུང་ན། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་རྣམས་ལྟར་སྨོན་གནས་སུ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་རེ་འདུན་ཅིས་ཀྱང་ཞུ་འོས་ཉག་གཅིག་ཡིན་པས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་པཎ་ཆེན་ཡང་སྲིད་ཁག་གི་སྐོར་ལ་སྤྱན་རྒྱ་ཡངས་པོའི་གཟིགས་ཚུལ་འདི་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལའང་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀའི་ལམ་ཕྱོགས་ཉག་གཅིག་ལྟ་བུར་དགོངས་པར་མངོན་པས། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཞི་དལ་ལྷིང་འཇགས་ཐོག་ནས་༧རྒྱལ་བའི་བཞེད་དོན་དང་མཐུན་པའི་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས་ངེས་མིན་ནམ་སྙམ།


text:
༄༅།།ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་ཀྱི་2018ལོའི་ཁག་དང་པོའི་གཙོད་ཀྱིས་གནས་སྤོ་བ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 05ཚེས་08ཉིན། 14:31) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། མཁའ་འགྲོ།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་5ཚེས་5ཉིན། གཙང་གསུམ་ཆུ་འགོ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ཕྱོགས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། འཛམ་གླིང་རང་བྱུང་ཤུལ་བཞག་སྟེ་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་ཏུ་ཉེ་ཆར་2018ལོའི་ཁག་དང་པོའི་གཙོད་ཀྱིས་གནས་སྤོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་དོ་དམ་ཁུལ་གྱི་ལས་སྒྲུབ་མི་སྣས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ཟླ་5ཚེས་3ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། གཙོད་50ཁྱུ་བྱས་ཏེ་གནས་སྤོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། མུ་མཐུད་ནས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གཞུང་ལམ་2997ཁུལ་བརྒྱུད་དེ། རྨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་ཀྱི་ལྟེ་བ་རྩོ་ནག་མཚེའུ་རུ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བར་བསྐྱོད་པ་རེད། གནས་སྤོ་བའི་དུས་ཚོད་ནི་ན་ནིང་ལོ་དང་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མཐུན་པ་རེད།
སྤྱི་བཏང་གི་ཆ་ནས། གཙོད་ཀྱི་ཨ་མ་ལ་ཕྲུ་གུ་བཙའ་རྗེས་སུ། ན་ནིང་ལོར་སྐྱེ་པའི་གཙོད་དེ་གཙོད་ཀྱི་ཨ་ཕ་ལ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་བཅུག་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་མངའ་ཆགས་པའི་གཙོད་གཟིགས་སྐྱོང་བྱེད་པ་རེད། ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ། གཙོད་ཀྱི་ཨ་མས་འཁྱགས་རོམ་བརྒལ་ཏེ། མཚོ་སྔོན་གྱི་གཙང་གསུམ་ཆུ་འགོ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བྱང་ཐང་། ཤིན་ཅང་གི་ཨར་ཅི་རི་བོ་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ནས་ལེ་བ་སྟོང་ཕྲག་གི་ཕྱི་རོལ་ཏེ"ཉི་འོད་མཚོ"དང"རྩོ་ནག་མཚེའུ"རུ་བསྐྱོད་དེ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བ་རེད།
གཙོད་ཨ་མར་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་པོ་སླར་གསོ་བྱུང་རྗེས། གཙོད་མ་བུ་ཁྱུ་བྱེད་དེ་ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་གི་གནས་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་རེད།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གསར་ཤོག་འདོན་འགྲེམ་བྱས་ནས་ད་བར་ལོ་ངོ་ ༡༥ འཁོར་བའི་དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན། མེག་གྷན་བོད་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གྱི་བོད་ཨིན་གཉིས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་ Tibet Express (Bod ki Bangchen) དང་། མཉེན་ཆས་ (App) གསར་པ་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད།
དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༠༠ ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་དང་། ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གསར་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་སྤྱི་འཐུས་གེ་བ་ཚང་ངག་དབང་ཐར་པ་མཆོག་གིས་གཙོས་ལས་བྱེད་རྣམ་པ། ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགོད་པ་ཁག་བཅས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་གསར་ཁང་འགན་འཛིན་སྤྱི་འཐུས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་གིས་ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གི་ཕྱག་ལས་གནང་ཕྱོགས་དང་། དཔལ་འབྱོར་རྒྱབ་རྟེན་སྐོར། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གྱི་ཚགས་ཤོག་འདོན་སྤེལ་བྱེད་ཕྱོགས་དང་། བོད་ཨིན་གཉིས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་རྣམ་པ་གསར་པ་བསྒྱུར་བཅོས་སྐོར་དང་མཉེན་ཆས་གསར་པ་བཅས་ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་།
དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་བོད་ཨིན་གཉིས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་དང་མཉེན་ཆས་དབུ་འབྱེད་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ང་རང་རྩ་བའི་གསར་འགྱུར་རིག་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་འཕྲུལ་ཆས་དང་མཉེན་ཆས་དེ་ཚོར་རྩ་བ་ཉིད་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་མ་མྱོང་མཁན་གྱི་གང་ཟག་ཅིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་དུས་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཐུགས་ཕན་གསོ་ཐུབ་པའི་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་ངའི་ངག་ནས་ཐོན་གྱི་མ་རེད། ཡིན་ནའི་གནས་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་རིགས་ཁ་ཤས་ཞུས་ན་བསམ་བྱུང་། རྩ་བའི་ང་རང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་གཏོང་ས་གཅིག་དེ་ག་རེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད་ཟེར་ན། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་བརྒྱུད་ལམ་འཚོལ་དགོས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་བོད་རང་ལ་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་དང་། ཆུང་བ་ལྔ་ཟེར་བ་གང་ལྟར་ནང་དོན་རིག་པས་མཚོན་པའི་སྨན་གཞུང་རེད། དེང་སང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་མཇུག་དང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནང་ཚན་རིག་དང་མཉམ་དུ་འཕྲུལ་ཆས་རིག་པ་དེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན། དེ་དང་ལྷན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་འདང་གི་རེད་མ་རེད་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་སླེབས་བསྡད་ཡོད། དེང་སང་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་སྡེ་ཚན་ཆབ་སྲིད་རིག་པ་དང་། ཚན་རིག དེ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ། ས་ཁམས་རིག་པ། དེང་སང་རིག་གནས་མང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་དགོས་རྒྱུར་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གསར་འགྱུར་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་ཚགས་ཤོག་འདོན་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད། དེ་རིང་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༡༥ འཁོར་བར་འཚམས་འདྲི་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
རྩ་བའི་གསར་འགྱུར་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་ནས་མི་རིགས་དང་ས་མཚམས། ཆབ་སྲིད་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་དབྱེ་བ་དང་སྡེ་ཚན་ཕྱེ་བསྡད་ན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལ་དཔག་པའི་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་ཚོས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། གནས་ཚུལ་འགོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་དམག་གི་འཐབ་རྩོད་ནང་གསར་འགྱུར་འགོད་པར་འགྲོ་མི་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་འཇིགས་པ་མང་པོ་ཡོད་སར་ཕེབས་ཏེ་གསར་འགྱུར་འགོད་མི་དགོས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ང་ཚོར་ཉེན་ཁ་ཡོད་མ་རེད། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་གསར་འགྱུར་གྱི་ལས་དོན་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གོ་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་དགོས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོ་སྣང་དང་ཡིད་ཆེས་སླེབས་ཐུབ་དགོས་པ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའམ་འཇིགས་ཞུམ་ཆགས་སྡང་སྤངས་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་གསར་འགྱུར་འགོད་དགོས་པ། དེ་ཚོའི་ཐོག་དོ་སྣང་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་དགོས་མཁོ་བསྐོང་ཐུབ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག
དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གསར་འགྱུར་གྱི་ཡོང་ཁུངས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། གཙོ་བོ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། དེ་བཞིན་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དེ་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་དེའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྟོན་ཐུབ་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཐོག་དོ་སྣང་སླེབས་ཐུབ་ཐབས་བྱས་ནས་གསར་འགྱུར་འགོད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། གསར་འགྱུར་དེ་དག་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་། དེ་བཞིན་ཆོས་དད་རང་དབང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང། སྐད་ཡིག་རང་དབང་སོགས་ཀྱི་ཐོག་རང་བཞིན་གྱི་དོ་སྣང་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
གསར་འགྱུར་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། སྤྱི་ཚོགས་ནང་གསར་འགྱུར་ཟང་ཟིང་དེ་ཚོར་གསར་འགྱུར་བཀོད་མཁན་དང་ཀློག་མཁན་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེ་བ་སླེབས་བསྡད་པ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཕན་པའི་གསར་འགྱུར་རིགས་ལ་སྣང་ཆུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མ་བྱེད་དུས། རྩ་བའི་ཁ་ཐུག་ཁ་ཐུག་ལ་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཞུ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། ཕུགས་ལ་ཏན་ཏན་ཉེན་ཁ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། མིའི་བསམ་བློའི་ནང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་སྡེ་ཚན་རིག་པ་མི་འདྲ་བ་ག་ཚོད་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོ་བསམ་བློའི་ནང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་གནང་བ་ཡིན་ན། མིའི་བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་མཐོ་རུ་སླེབས་ཐུབ་པ་དང་། གོ་རྟོགས་དེ་དག་ཐོག་ནས་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚད་མཐོ་པོ་ཆགས་ཐུབ་པ། མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བ་རང་བཞིན་གྱི་ཡག་པོོ་དང་ཉེ་པོ་ཡོང་བའི་ཁེ་ཕན་ཡོད། བྱས་ཙང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་གསར་འགྱུར་འགོད་ཐུབ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་རེད།
དེ་བཞིན་དེང་སང་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱ་ཁག་ནང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་གསར་འགྱུར་རིགས་མང་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད་རེད། དེ་ཚོར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དོ་སྣང་ཆེ་བ་སླེབས་བསྡད་པ་ཞིག་དང་། ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་གསར་འགྱུར་དང་རླུང་འཕྲིན་ཁག་ལ་དོ་སྣང་ཆུང་བར་བཞག་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ལ་སླེབས་བསྡད་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རང་བཞིན་ཤེས་ཐུབ་པའི་བརྒྱུད་ལམ་ཞིག་བཟོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད།
དེང་སང་མང་གཙོའི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་མང་གཙོའི་ཀ་བ་བཞི་པ་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་ཟེར་བ་ལྟར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགན་ཡོད། རྒྱུན་ལྡན་དང་མ་འདྲ་བའི་གསར་འགྱུར་ཞིག་ཐོན་ཡོང་དུས་ལམ་སེང་འཛམ་གླིང་ནང་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ནས་བོད་ཡིག་ཐོག་གི་གསར་འགྱུར་ཞེ་དྲག་ཁྱབ་ཀྱི་མ་རེད་ཟེར་ན་ཏན་ཏན་རྩ་བ་ནས་བསྡད་ཀྱི་མ་རེད། དེ་རིང་བོད་ཡིག་གི་གནས་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཐོན་ཚར་བ་ཡིན་ན། སང་ཉིན་འཛམ་གླིང་སྐད་ཡིག་མང་ཆེ་བའི་ནང་བསྒྱུར་ནས་གསར་འགྱུར་ཁྱབ་ཚར་བ་རེད། བྱས་ཙང་ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་གནང་མཁན་མང་པོ་དང་། ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་ཚོས་སྣང་ཆུང་མ་བྱས་པར་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གསར་འགྱུར་སྤེལ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་སྐད་ཡིག་གཞན་ནང་བསྒྱུར་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ཚད་དང་ལྡན་པའི་གསར་འགྱུར་ཞིག་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། བྱས་ཙང་ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ལ་སྤོབས་པ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚོས་རང་གི་སྐད་ཡིག་གལ་ཆེར་བརྩིས་པའི་ཐོག་ནས་གསར་འགྱུར་ཚད་དང་ལྡན་པ་སྤེལ་ཐུབ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་གྲུབ་མཚམས། མཐའ་དོན་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གསར་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་སྤྱི་འཐུས་གེ་བ་ཚང་ངག་དབང་ཐར་པ་མཆོག་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གྱི་ཨིན་བོད་དྲ་རྒྱ་དང་། མཉེན་ཆས་ (App) གསར་པ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་མཇུག་སྒྲིལ་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དུ། །


text:
ཚེས་10ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཏང་ཙུའི་ཧྲུའུ་ཅི། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཡིན་པའི་ཆེ་དགྲ་ལྷས་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཏང་ཙུའུ་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟེ་བའི་ཚོགས་ཆུང་གི་སློབ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་མཐུན་སྦྱོར་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་དགོངས་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་། སློབ་སྦྱོང་། ལག་བསྟར། དོན་འཁྱོལ་བཅས་གནང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རླབས་ཆེན་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་ལ་གོ་བ་ལེན་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ། ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་མཐུན་སྦྱོར་ཚོགས་ཆུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་རྒྱུན་ཨུའི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་བཅས་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཁག་བོད་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་ཀྲུའུ་ཞི་དབང་དབྱང་གིས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ནང་ཕྱོགས་བཅུའི་ཐད་ནས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ལ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་གསེད་བཀྲོལ་གནང་ཡོད། གསུང་བཤད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཟབ་ལ་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ང་ཚོས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་ཡག་པོ་ལེན་པ། ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་ཡོང་བ་བཅས་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པའི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་བརྩེ་སེམས་དང་། འགན་འཁྲི། གནད་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཀྲུའུ་ཞི་དབང་དབྱང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ཏེ་བསམ་བློའི་ངོས་འཛིན་སྔར་བས་གཅིག་གྱུར་དང་མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ལྗོངས་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་རྒྱུར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཞེས་གསུངས།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ“འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། རང་རྟོགས་ངང་ལས་དོན་ཁག་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ལས་ཀའི་སྤྱི་ཡོངས་ཁྲོད་བཞག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བཏོན་པའི་བླང་བྱར་བརྡ་ལན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བ་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལག་བསྟར། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འགོག་བྱས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་པ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་བྱེད་སྐབས་ཆ་རྐྱེན་མི་འདོན་པ་དང་། ཆད་ལུས་མེད་པར་ལག་བསྟར། བབ་བསྟུན་མི་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ནི་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་དང་། དམག་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་བཀོད་འདོམས་པ། མི་དམངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་བཅས་ཡིན་པའི་གནས་བབ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན་སྤྱད་དེ་ཁ་ཕྱོགས་གཏན་འཁེལ་དང་། བསམ་ཕྱོགས་གསལ་བཟོ། བྱེད་ཐབས་འཚོལ་ཞིབ། ལག་ལེན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་དངོས་འབྲེལ་སློབ་སྦྱོང་དང་དངོས་འབྲེལ་ཤེས་པ་དང་། གོ་བ་བླངས་ནས་ལག་བསྟར། སྦྱངས་པ་གོ་ཆོད། ཤེས་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས“སྔོ་ཞིང་དྭངས་བའི་རི་ཆུ་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་ལ། གངས་འཁྱགས་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་ས་གཞི་ཡང་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི”འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་།“འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ་རྩ་བའི་བྱེད་ཐབས་སུ་བཟུང་བ། “འདུ་འགོད་ཆེན་པོ་བཅུ”ལག་བསྟར་ཤུགས་ཆེན། “ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བདུན”འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ། སྙིང་རུས་གཏན་འཁྱོངས་དང་ཤུགས་སྣོན་ཆད་མེད། རྨང་གཞི་འདིང་བ་དང་ཕུགས་ཕན་གྱི་ལས་དོན་མང་ཙམ་སྒྲུབ་པ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་མངོན་འགྱུར་ཧུར་ཐག་བཅས་བྱས་ཏེ་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡག་པོ་རྒྱག་པ་དང་རྒྱལ་ཁ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བླངས་ནས་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཚོར་སེམས། བདེ་འཇགས་ཚོར་སེམས་བཅས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཚོས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་སྲུང་མཁན་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་སྐྲུན་མཁན་ཞིག་བྱ་རྒྱུར་སློབ་གསོ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
༢༠༡༧ ལོའི་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ་འདིའི་ནང་དུ། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་བཏང་བར་ཞིབ་འཇུག་རྒྱུས་ལོན་དང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་དྲག་གནོན་སྲིད་ཇུས་ཁག་མྱུར་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་སྐུལ་འདེབས་བྱས་ཡོད། སྙན་ཐོའི་ནང་གསལ་འདོན་བྱས་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་དབུལ་སྒྲོལ་མཁྲེགས་གཏོར་ཟེར་བ་དམིགས་སུ་བཟུང་སྟེ་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་ཟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་། གང་བྱུང་བཀག་ཉར་དང་མནར་གཅོད། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་དང་བསམ་བརྗོད་རང་དབང་། དེ་བཞིན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོགས་ཟོན་མྱུལ་ཞིབ་དང་སྒེར་དབང་ཐོབ་ཐང་ཁག་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་བཏང་འདུགRead More »
བོད་ས་ཡོངས་བཙོན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་༢༠༡༦ལོའི་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཐད་ཀྱི་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་ཁག་མུ་མཐུད་ཁྲིམས་འགལ་དང་ནག་ཉེས་སུ་བརྩིས་ནས་བོད་མི་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་དང་། གར་སོང་ཆ་མེད། མནར་གཅོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བོད་མིའི་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་དང་། ཐུན་མོང་ལ་ཉེས་འགེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་བསྟུད་མར་བྱུང་བསྡད་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལ་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱིས་གསར་དུ་སྒྲིག་སྲོལ་གང་མང་བཟོས་ཤིང་། འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་མུས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཡ་ང་ཡི་མུག་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་འགྱུར་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མ་གཏོང་བར། མུ་མཐུད་དྲག་པོའི་དབང་ཚད་སྤྱད་རྐྱང་དང་། ལྐོག་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བརྒྱུད་བསྐུལ་དང་འགྲོ་གྲོན་བཏང་ནས་བོད་མིའི་སྟེང་འཚེ་བ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་༢༠༡༦ལོའི་སྙན་ཐོའི་ནང་དུ་གཙོ་བོ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་རང་དབང་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་། སྒེར་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་། ཆོས་དད་རང་དབང་དང་ཞི་བའི་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་རང་དབང་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་དམ་དྲག་དང་བཀག་སྡོམ་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གཙོ་འདོན་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ཏུ་གསལ་བའི་ཁེ་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་བོད་མིར་ཇི་བཞིན་མེད་པར། དེ་བས་རྣམ་བྱ་རྒྱུན་དུ་་བོད་མིའི་བྱ་བྱེད་ཅི་ཞིག་སྤེལ་ཡང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཁ་སྒྱུར་གྱིས་ཁྲིམས་ཆད་ནག་ཉེས་བཙུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཐེར་འདོན་དང་། ། ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཁ་གཡར་ཁག་དཀྲི་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་བསྔོག་འདོན་དང་འོར་འདྲེན། སྐྱེས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཤིག་དང་འབག་བཙོག་བཟོ་བའི་སྒོ་ནས། བོད་མི་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་འཚོ་ཐབས་ཉམས་ཞན་དང་དབུལ་བོར་གྱུར་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་བཤད་བཞིན་པའི་དཔལ་འབྱོར་དར་འཕེལ་གྱི་མཆོངས་བསྐྱོད་ཆེན་པོའི་འོག་ན། བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གཞུང་གི་སྐྱོབ་གསོ་ལག་དངུལ་ལ་བསྟེན་དགོས་ཐུག་ཡོད་པའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་ལ་རྒོལ་བའི་ཁྲིམས་དང་དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཁྲིམས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སོགས་ཁྲིམས་སྒྲིག་འདྲ་མིན་ངོ་སྤྲོད་དང་གསར་བཟོ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་རང་དབང་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་བའི་ལོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཆེད་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་གསང་བ་སོགས་བཤད་པའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་བ་མག་མོག་དང་རགས་བཤད་དུ་བཞག་སྟེ། གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་དང་བསམ་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་མཁན། བོད་ཕྱི་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱུད་ལམ་ཁག་ནས་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྒྲུབ་དང་བརྒྱུད་གཏོང་བྱེད་པའི་རིགས་གཙོས། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་ཞི་བའི་སྨྲ་བརྗོད་དང་བསམ་ཚུལ་རང་དབང་ཁག་ལ་དྲག་གནོན་བྱ་རྐྱང་དང་། ཡང་བོད་ཁུལ་ཐད་ཀར་བཏང་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་མིས་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་རྒྱལ་དར་དང༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་པར་འཁྱེར་བ། བོད་ནང་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དགོས་སོགས་ཀྱི་སྐད་འབོད་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ནག་ཉེས་སུ་བརྩིས་ནས་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཁུལ་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་སོ་ལྟ་འཕྲུལ་ཆས་ཕོན་ཆེན་བཙུགས་ནས་བོད་མིར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་དྲག་པས། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དུའང་ཕན་ཚུན་བར་ཡིད་ཆེས་མེད་པར་དོགས་ཟོན་དང་གཟབ་ནན་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་རང་ཉིད་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱ་དགོས་བྱུང་འདུག མི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲིད་གཞུང་དང་གཞན་སུས་ཀྱང་ཐེ་བྱུས་བྱ་མི་ཆོག་པར་རང་འདོད་ངང་གཅིག་པུ་ཟུར་འདུག་བྱ་ཆོག་པ་དང་། སྒེར་གྱི་དོན་དག་གསང་རྒྱ་བྱ་ཆོག་པ་སོགས་ཏེ། སྒེར་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོང་དང་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ཐོབ་པར་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་བོ་དེ་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ༢༠༡༧ཟླ༦ནང་ནུས་ལྡན་ཁྲིམས་སུ་ཆགས་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲ་རྒྱ་དོ་དམ་གྱི་ཁྲིམས་གསར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུའང་། གོ་དོན་གསལ་བོ་མེད་པའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་དེ་དག་གིས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་ཆེད་དུ། དྲ་རྒྱ་ཚོང་བདག་དང་མི་སྒེར་གྱི་ཁ་པར་དང་གློག་ཀླད་ལ་སོ་ཉུལ་དང་། གློག་རྡུལ་ཁ་བྱང་གི་གསང་ཡིག་སོགས་སྲིད་གཞུང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་པའི་སྒོ་ནས། བོད་ནང་གི་ཟིན་བྲིས་འབྲི་མཁན་དང་གནས་འཕྲིན་དྲ་རྒྱ། འཕྲིན་ཐུང་གཏོང་འོང་བྱེད་ས། གླེང་སྟེགས་སོགས་སུ་དུས་རྒྱུན་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཙང་། གོང་གི་དྲ་རྒྱའི་ཁྲིམས་གསར་གྱིས་བོད་མི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ཅི་ཙམ་བརྡལ་བཤིག་དང་རྡོག་རོལ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་བཤད་མ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཕྱི་ལོ༢༠༡༡ནས་བཟུང་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཁུལ་གྱི་དྲ་རྒྱ་དང་ཁ་པར་གོ་སྤྱོད་མཁན་ཚང་མའི་དངོས་མིང་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་པའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་བཟོས་ནས། སྐད་འཕྲིན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་དང་བསྟུན། དེར་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་བོད་མིའི་གྲངས་ཀའང་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་དེ། ལྷག་པར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་དང་གནས་ཚུལ་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་གཏོང་བྱས་པ་བརྒྱུད་བཙོན་འཇུག་ཐེབས་པ་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་ལ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་གཞུང་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཟིན་པའི་བོད་ཀྱི་ལ་རྒྱའི་གླུ་གཞས་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་པར་སོགས་ཁ་པར་ནང་དུ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཚེ། ནག་ཉེས་ཁྲིམས་ཆད་བདུག་ཕྲག་༢ནས་ལོ་གཉིས་ལ་བཙོན་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྲིམས་འཆར་སྣ་མང་གི་སྒོ་ནས་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལའང་བཀག་སྡོམ་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ཆོས་མེད་སྨྲ་བའི་སྲིད་གཞུང་ཡིན་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རྒྱུན་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཞེས་པ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་བབ་སྤྱི་ལ་ཆོས་ལུགས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞེས་མི་འདོད་པའི་ཁ་སྒྱུར་དང་། ཡང་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་སྲོལ། ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་སོགས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་སོགས་འདྲ་མིན་གང་མང་ཞིག་མཉམ་བསྡེབས་ཀྱིས་བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་དད་མོས་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་བཀག་སྡོམ་བསྟུད་མར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེའང་ཕྱི་ལོ༢༠༠༥ནང་། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཐད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ཞེས་པ་གཏན་འབེབས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ༢༠༡༧ནང་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་རེད་འདུག རྒྱ་གཞུང་གིས་སྒྲིག་གཞི་དེ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ཐེ་བྱུས་དང་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དང་། ལྷག་དོན༧སྤྱི་ནོར་གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ལ་རྨ་འབྱིན་ཐབས་དང་གཏོར་རྒོལ་བྱ་རྒྱུའི་མཚོན། ༧གོང་ས་མཆོག་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ་ཚབ་བརྗེ་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ལྡན་ཡོད་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེའི་དབང་གིས་དུས་རྒྱུན་བོད་མིས༧གོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ལོག་ཕེབས་བཅུག་དགོས་དང་། སྐུ་ཚེ་བརྟན་པར་ཤོག་སོགས་ཀྱི་སྐད་འབོད་བྱས་པ། ༧སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་གྱིས་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་དང་། ཁྲིམས་ཐག་ལྕི་མོ་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གནང་བའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་མཇལ་བཅར་དུ་འགྲོ་མཁན་ནང་བ་སུ་ཡིན་ལ། ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཉེན་བརྡ་གཏོང་གི་ཡོད། ཡང༢༠༡༦ལོའི་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཤོས་གཅིག་ནི། རྒྱ་གཞུང་གིས་གྲྭ་བཙུན༢༠༠༠༠ལྷག་ཙམ་གྱིས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གནང་སའི་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒར་གཏོར་བཤིག་དང་། གྲྭ་བཙུན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་དེ་ག་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཕྱི་ལ་ཕུད་ཅིང་། ལྷག་ཤུལ་དུ་གྲྭ་ཤག༥༠༠༠ལས་ཡོད་མི་ཆོག་པའི་ཚོད་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། ཡང་གནས་སྟངས་དེར་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ད་སྔ་བར་བཙུན་མ་གསུམ་གྱིས་རང་ཤི་རྒྱབ་ཡོད་ལ། ཕྱིར་ཕུད་ཟིན་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཁག་རང་རང་གི་ས་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བདུན་ཕྲག་མང་བོར་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་གྱིས་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤེལ་འདུག་པར་མ་ཟད། བླ་རུང་སྒར་གི་སློབ་གཉེར་པའི་གྲངས་འབོར་མུ་མཐུད་ཇེ་མང་འགྲོ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱ་ཆེད་དུ་བླ་རུང་སྒར་དུ་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་སྲིད་གཞུང་ལ་བློ་དཀར་གཞུང་དྲང་ཡིན་མིན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཡིག་རྒྱུགས་གཏོང་དགོས་པ་བཟོས་ཡོད། བླ་རུང་སྒར་གྱི་གནས་སྟངས་ཐད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་གི་གཞུང་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གིས་ངོ་རྒོལ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བླ་རུང་སྒར་གཏོར་བཤིག་དང་གྲྭ་བཙུན་ཕྱིར་འབུད་ཀྱི་ལས་གཞི་མཚམས་འཇོག་བྱས་མེད། འདི་ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བོད་མིའི་འགྲོ་བསྐྱོད་རང་དབང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དམ་དྲག་བྱེད་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་བཀག་སྡོམ་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་བོད་མིར་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་མི་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་སྔ་ནས་ཡོད་པ་ཁག་གཞུང་བཞེས་དང་། ཕྱི་རུ་ཐོན་ཟིན་པ་ཁག་ལ་ཕྱིར་གང་མགྱོགས་ལོག་དགོས་པ། མ་ལོག་ཚེ་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་འཇིགས་བསྐུལ་སོགས་བྱས་པ་དང། ཐ་ན་བོད་ཁུལ་ནང་ཕུན་ཚུན་ལ་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པར་ཡང་བཀག་སྡོམ་དང་དམ་དྲག་བྱས་འདུག འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་ནི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ལས། སྲིད་གཞུང་ཞིག་གིས་ངོ་སོ་བསྟེར་བ་ལྟ་བུ་མིན་ཡང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཉིད་བཀག་སྡོམ་གྱིས་བོད་ས་ཡོངས་བཙོན་ཁང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བཟོས་ཡོད། དེ་ལྟར་འགྲོ་བསྐྱོད་རང་དབང་ལ་བཀག་སྡོམ་བྱས་པ་ནི། རང་དབང་གཞན་ཁག་ཏེ། ཆོས་ལུགས་རང་དབང་དང་། བདེ་འཇགས་དང་སྡོད་ཁང་རང་དབང་སོགས་རང་དབང་གང་མང་ཞིག་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་བ་ཞིག་ཆགས་ལ། ཡང་དགོན་པ་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་ཕྱིར་འབུད་དང་གནས་སྤོར་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་སོགས་ནི་མི་རིགས་རང་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱས་ཆོག་པར་འཁོད་པའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་སོགས་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་མཚུངས་སུ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ཞི་བའི་འདུ་འཛོམས་བྱས་ཁག་ལ་དྲག་གནོན་མ་གཏོགས། གུ་ཡངས་ཤིག་གཏན་ནས་བྱེད་མ་མྱོང་། བོད་མིས་རང་གི་ས་ཁང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པའི་ཐད་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་བསྔོག་འདོན་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་ལ་མི་འདོད་པའི་ངོ་རྒོལ་དང་འདུ་འཛོམས་ནམ་བྱས་ལ། དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་སྤྱི་བདེ་མི་སྣ་གཙོས་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་གཞུང་གིས་དེ་མུར་བོད་མི་ཞི་རྒོལ་བའི་སྟེང་དྲག་མཚོན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་གྱིས་འདྲི་བརྩད་དང་མནར་གཅོད་གཏོང་རྒྱུ་ལས་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཏུ་གསལ་བའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ཁག་ནི་བོད་མིའི་ཉེས་པ་བསགས་བྱེད་ཀྱི་མ་ལག་ལྟ་བུ་གྱུར་ཡོད། …Read More »
༢༠༡༥ ལོའི་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ།
འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ལོ་ལྟར་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་ཐད་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ་རེ་འདོན་བཞིན་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ་དེ་བཞིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན། བཞུགས་སྒར་རྡ་སའི་གངས་སྐྱིད་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཚོགས་ཁང་དུ་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག རྒྱ་ཡིག་བཅས་ཡིག་རིགས་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད། འདི་ལོའི་སྙན་ཐོའི་ནང་བོད་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ལ་དམ་དྲག་དང་། བོད་མི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག བོད་ནང་གི་སྤྱི་དམངས་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་བཅས་དོན་ཚན་ཁག་ལྔ་ཐོག་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ཁག་སྔར་ལྷག་རྡོག་རོལ་བཏང་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་གཞིར་བཟུང་ལྟར་ན། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་དུ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་གྲངས་ ༢༠༨༡ ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་གྲྭ་བཙུན་གྲངས་ ༩༦༧ ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོ་གཅིག་པུར་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་མི་གྲངས་ ༦༨ ཡོད། དེ་བཞིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཕྱི་ཟླ་ ༩ ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་ ༡༡ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོ་གཅིག་པུར་མི་ ༧ བྱུང་འདུག གཞན་ཡང་འདི་ལོར་བོད་ཡུལ་རྔ་པ་དང་ལི་ཐང་། དཀར་མཛེས་བཅས་ཀྱི་གཙོས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་མི་སྒེར་རྐྱང་པ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཐོན་ནས་ཞི་བའི་སྐད་འབོད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དམིགས་བསལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་བཀག་སྡོམ་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ་ནང་དོན་གསལ་ཁ་མེད་པའི་ཁྲིམས་འདྲ་མིན་གཏན་འབེབས་བྱས་ཐོག དོན་དངོས་ཐོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་དད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད། …Read More »
ཕྱི་ལོའི་ ༢༠༡༣ ལོའི་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ནི་རྒྱ་དམར་མགོ་ཁྲིད་གསར་རྙིང་བརྗེ་བོ་བརྒྱབ་རྗེས་ཀྱི་ལོ་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་པའི་རྒྱ་དམར་མགོ་ཁྲིད་གསར་པའི་དུས་ཡུན་རིང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དྲག་གནོན་དབང་སྒྱུར་གྱི་སྲིད་ཇུས་གཙོས་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་ཐད། འགྱུར་བ་ག་འདྲ་ཞིག་ཐེབས་མིན་ཐད་ཚོད་བགམ་དོགས་སློང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། འདས་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད་པ་མ་ཟད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་ནང་དམག་མི་དང་ལས་དོན་རུ་ཁག་འབོར་ཆེན་འགྲེམས་འཇོག་ཐོག རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་དང་དམར་ཤོག་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་སློབ་གསོ་ཟེར་བ་སོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་སྲིད་ཇུས་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་སྟབས། འདི་ལོ་གཅིག་པུར་བོད་ནང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་མཁན་ ༢༧ བྱུང་ཡོད་པ་དང་། བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་རྒྱ་གཞུང་གི་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་དང་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་འོག་ཚུད་ཡོད། དེ་བཞིན། རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་སྲིད་ཇུས་འོག་བསྡོད་བཟོད་མ་ཐུབ་པར་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་མཁན་ ༡༥༧ བཅས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།Read More »
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2012
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2012 byRead More »
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2010
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2010 byRead More »
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2009
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2009 byRead More »
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2008
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2008 byRead More »
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2007
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2007 byRead More »
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2006
ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ། – 2006 byRead More »


text:
དེ་ལ་ཐོག་མར་ཏུན་ཧོང་གི་མིང་བརྡ་ཐོགས་ཚུལ་གླེང་བ་ལ། ཏུན་ཧོང་བྱ་བའི་མིང་འདི་མི་རིགས་གང་གི་སྐད་ཡིན་པའི་ཐད་ཏུན་ཧོང་རིག་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཞལ་མི་མཐུན་ཏེ། མང་བོ་ཞིག་གིས་ཏུན་ཧོང་ནི་རྒྱ་སྐད་ཡིན་པར་བཤད་མོད། དེ་ལ་རྒྱ་སྐད་རང་ངོས་ནས་ནང་དོན་འཚམ་པ་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ་ཅིང་། རྒྱའི་ཚིག་མཛོད་དུ་བཙན་གྱིས་ཚིག་འགྲེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྒྱབ་འདུག་པའང་། རྒྱ་ཡིག་གི་ཚིག་དོན་རིག་པ་དང་མི་མཐུན། ཡང་ལ་ལས་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ག་གེ་མོའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་པར་བསྙད་ཀྱང་། འགྲེལ་སྟངས་འོས་འཚམས་ཤིག་རྙེད་མི་འདུག་ལ། ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པའི་བརྗོད་ལུགས་ཤིག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ངོ་། །
དེ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱིའི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གི་ལྟ་བར་ཏུན་ཧོང་བྱ་བ་བོད་སྐད་ཡིན་པར་བཤད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་དེ་སྔ་བོད་གཏོགས་ཚོ་སྡེ་ཁག་ཅིག་གནས་བཅས་ཏེ་འཚོ་བ་རོལ་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་བོས་པའི་བརྡ་འགྱུར་བ་ལས་ཏུན་ཧོང་ཞེས་པ་བྱུང་བར་འདོད། འོན་ཀྱང་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྡ་གང་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཐད་ལྟ་ཚུལ་མི་མཚུངས་ཏེ། ལ་ལས “འདུ་ཁང” ཞེས་པ་ཨ་མདོ་བའི་སྐད་དུ “འདུ་ཧོང” ཞེས་འབོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དེའི་སྐད་དོད་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ལ་ལས་ཕུག་པ་མང་བོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གྲངས་མེད་བཞུགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས “སྟོང་སྐུ” ཞེས་མིང་བཏགས་པ་རྒྱ་མིས་ཏུན་ཧོང་ཞེས་སྒྲ་སྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། རེ་འགས་བོད་སྐད་ཀྱི “སྟོང་དཔོན” བྱ་བའི་མིང་རྒྱ་འགྱུར་བྱུང་བར་ཡང་བཤད། གང་ལྟར་ཀྱང་། ཁོ་བོའི་འདོད་པར་ཏུན་ཧོང་ཞེས་པ་རྒྱའི་སྐད་ཅིག་མིན་པར་སྙམ་མོ། །
ཏུན་ཧོང་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་བོ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཡར་ཧན་གུར་གྱི་དུས་སུ་འདེད་ཐུབ། ཧན་གུར་ཤར་མའི་དུས་མཇུག་ཏུ། ཧན་གུར་ནང་ཁུལ་དུ་སྡེ་གཟར་བྱུང་སྟེ་མཐའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་བདག་དམ་བྱེད་པའི་ནུས་བ་ཤོར། ཤར་ནུབ་འགྲུལ་ལམ་གྱི་འགག་སྒོར་གནས་པའི་ཏུན་ཧོང་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་ཧན་གུར་གྱི་ས་སྲུང་དཔོན་སྣ(太守)མེད་པ་ཆགས་ནས་ས་གནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེ་ཁག་གིས་རང་འདོད་ཀྱིས་སྒེར་ས་བཟུང་ཞིང་། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཚོང་འགྲུལ་ལ་དར་ཅིག་རིང་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས། སྤྱི་ལོ227ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ233ལོའི་བར། ཚང་ཚི(仓慈)བྱ་བས་ཏུན་ཧོང་གི་ས་སྲུང་དཔོན་སྣའི་འགན་འཁུར་ཏེ་ས་གནས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེ་ཁག་གི་དབང་ཆར་ཚོད་འཛིན་བྱས་པས། ཏུན་ཧོང་དེ་ཤར་ནུབ་ཚོང་ལམ་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཁྲོམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཆགས། ཝེ་དང་ཅིན། རྒྱལ་རབས་ལྷོ་བྱང་བཅས་ཀྱི་དུས་སུ། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་དུ་འཁྲུག་རྩོད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། རུས་རྒྱུད་ཆེ་གྲས་དང་རིག་གནས་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་མང་བོ་ཞིག་སྔ་གཞུག་ཏུ་རྨ་ནུབ་ས་ཆར་ཡུལ་བྱོལ་དུ་འོངས་ལ། དེས་རྨ་ནུབ་འགྲུལ་ལམ་གྱི་རིག་གནས་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་ཏུ་བཅུག། དེའི་རྗེས་སུ་བཙུགས་པའི་ལཱེང་ལྔའི(五凉)དུས་སུའང་། ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་བོ་གནས་དེར་འཛོམས་ཤིང་། ལཱེང་སྔ་མ་དང་ལཱེང་ནུབ་མ། ལཱེང་བྱང་མ་སོགས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བས་ཤེས་ཡོན་ཅན་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱས་པར་མ་ཟད། ཁོ་ཚོའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་བྱས་པར་བརྟེན། གནས་དེར་སུང་ཞན(宋纤)དང་ཀའོ་དབྱི།(郭瑀)སུང་ཡའོ(宋繇)ལིའུ་པིན།(刘昞)ཀྲང་ཀྲན(张湛)སོགས་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་མང་བོ་བྱུང་། དེ་མིན་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་ནས་རིགས་རུས་མཐོ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེ་ཁག་མང་བོ་རྨ་ནུབ་ས་ཆར་སླེབས་པ་དེས། ནང་ལོགས་སུ་དར་སོ་ཆེ་བའི་ཏའོ་ཡི་ལུགས་འཛིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་སྤེལ། རིག་གནས་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱུང་བ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་བོ་གདན་འཛོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་ཕྱི་ཡོང་རིག་གནས་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་པ་དང་། ལྷག་པར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱ་ནག་ས་ཁུལ་དུ་སྤེལ་བར་སྟབས་བདེ་བཟོས། ཧན་གུར་རྒྱལ་རབས་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ནང་བསྟན་རིག་གནས་དེ་ཡོ་ཀྲི་ཆེ་བའི་མིས(大月氏)བཙུགས་པའི་ཀུ་ཤ་ནའི་རྒྱལ་རབས(Kushan Empire/ /贵箱王朝)ནས་ཏུན་ཧོང་སོགས་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་ནག་ས་ཁུལ་དུ་དར་བ་དང་། མགྱོགས་མྱུར་ངང་རྒྱ་ནག་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དྲང་སྲོང་གི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་འདྲེས་ཏེ་ཧན་གུར་ཤར་མའི་ལའོ་དབང་དང་ཤར་ལྷོའི་མཚོ་འགྲམ་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་། ལཱེང་ལྔའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྡེ་གཟར་དང་ཝེ་བྱང་མ་དང་རིག་རན(柔然)གྱི་དམག་འཁྲུག་སོགས་ལྷིང་འཇགས་མིན་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱིས་ནང་བསྟན་རིག་གནས་དེ་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་དར་ཁྱབ་འབྱུང་བར་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན། ཅིན་ནུབ་མའི(西晋)སྐབས་སུ། ཏུན་ཧོང་དུ་གཏན་སྡོད་གནང་བའི་ཡོ་ཀྲིའི་དགེ་སློང་ཆེན་པོ་ཆོས་སྲུང(竺法护)གིས་བུ་སློབ་སྐོར་ཞིག་ཁྲིད་དེ་ཏུན་ཧོང་ས་ཆར་ཆོས་བསྒྱུར་ཞིང་འཆད་ཉན་སྤེལ་བ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གུས་པ་མཚོན་ཕྱིར་ཁོང་ལ “ཏུན་ཧོང་གི་སངས་རྒྱས”① ཞེས་མཚན་བསྟོད་གནང་།
ཆིན་སྔོན་མའི་ཅན་ཡོན་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ(前秦建元二年)སྟེ་སྤྱི་ལོ366ལོར། ཡའོ་བཙུན(乐尊)བྱ་བའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཏུན་ཧོང་མཁར་གྱི་ཤར་ལྷོའི་མེན་ཧྲ་རི་བོའི(鸣沙山)ལྡེབས་སུ་ཐོན་པ་ན།② གློ་བུར་དུ་མིག་མདུན་གསལ་ལྷང་ངེར་སོང་ཞིང་། གསེར་འོད་ལམ་ལམ་འཕྲོས་ཏེ་ཧ་ལམ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་གསེར་འོད་ཁྲོད་མངོན་པའི་སྣང་བ་བྱུང་བས། མེན་ཧྲ་རི་བོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་ངོས་སུ་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་གི་ཕུག་པ་དང་པོ་དེ་བརྐོས། མ་འགྱངས་པར། ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཆོས་མཆོག(法良禅师)བྱ་བ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཡའོ་བཙུན་གྱི་འགྲམ་དུ་ཕུག་པ་ཞིག་བརྐོས། དེ་ནས་བཟུང་། ལོ་ངོ་སྟོང་ལ་ཉི་བའི་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་གི་སྒྱུ་རྩལ་གསར་སྐྲུན་གྱི་དབུ་བརྩམས་པ་རེད། ལཱེང་སྔ་མ་ནས་ལཱེང་བྱང་མའི་བར་གྱི་དུས་རབས་ནང་། དགེ་སློང་ཆེན་པོ་དག་གི་སྩོལ་བ་དང་དབང་སྒྱུར་མཁན་པོ་དག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར། ས་གནས་སྐུ་དྲག་རྣམས་ཀྱི་འབད་པ་བཅས་ཀྱི་འོག ། ཏུན་ཧོང་གི་ནང་བསྟན་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། ཝེ་བྱང་མས་ལཱེང་བྱང་མ་བསྣབས་པའི་དུས་སུ་སླེབས་དུས། གནས་འདིར་མཆོད་རྟེན་དང་ལྷ་ཁང་མང་དུ་བྱུང་།① དེང་སྐབས་ཡའོ་བཙུན་དང་ཆོས་མཆོག་གི་བྲག་ཕུག་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་ཏེ་མཇལ་དུ་མེད་ཀྱང་། ལཱེང་བྱང་མའི་དུས་ཡིན་པའི་བྲག་ཕུག་དང་མཆོད་རྟེན་ཁ་ཤས་ད་ལྟའང་ཤུལ་དུ་ལུས་ཡོད་དོ། །
དེའི་ཕྱིས་སུ། ཝེ་བྱང་མ་དང་ཀྲིག་བྱང་མ། ཅིན་ནུབ་མ། རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་དྲུག ། རྒྱལ་རབས་ལྷོ་བྱང་སོགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཚང་མར་ཏུན་ཧོང་དུ་བྲག་ཕུག་མང་དུ་བརྐོས་ཤིང་། ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས་མཁན་དགེ་སློང་དག་གནས་འདི་བརྒྱུད་དེ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད་པས། ཏུན་ཧོང་གི་ནང་བསྟན་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ399ལོར་ཅིན་ཤར་མའི་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ(法显)སོགས་ཏུན་ཧོང་བརྒྱུད་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ404ལོར་རིག་པའི་རལ་གྲི(智猛)སོགས་མི་བཅོ་ལྔ་ཏུན་ཧོང་བརྒྱུད་དེ་ནུབ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྤྱི་ལོ518ལོར་ཝེ་བྱང་མའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཏུན་ཧོང་གི་མི་སུང་ཡུན(宋云)དང་ཧོས་ཧྲིན(惠生)ལའོ་དབྱང་ནས་མངགས་ཏེ་ཏུན་ཧོང་བརྒྱུད་ནུབ་ཏུ་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས་པ་སོགས་ཏུན་ཧོང་དེ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བའི་དགེ་སློང་དག་གི་རྐང་རྟེན་འཆའ་ས་དང་རང་གི་ཡུལ་ཁོངས་ནས་གྱེས་སའི་མཇུག་མཐའི་ས་ཚིགས་ལྟ་བུར་གྱུར།
རྒྱ་གར་ནས་བརྒྱུད་པའི་ནང་བསྟན་ཕུད། དབྱི་རག་གི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་གཤེན་གྱི་ཆོས་ལུགས(袄教)ཀྱང་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་དར། སྤྱི་ལོ1907ལོར། དབྱིན་ཇིའི་གནའ་དཔྱོད་མྱུལ་དཔྱད་མི་སྣ་སི་ཐེན(Aurel Stcin/斯坦因)ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་ནུབྱ་བང་གི་ལྕགས་རིའི་མེ་གཏོང་སོ་ཚིགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡའི་སོག་དག་མི་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེས་བྲིས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་འགའ་རྙེད་ཅིང་། དེར་རིག་གཞུང་ལས་རིགས་སྟེང “སོག་དག་ཡི་གེའི་གནའ་བོའི་ཆབ་ཤོག” (Sogdian Ancient Letters)ཅེས་འབོད། འཕྲིན་ཡིག་འདི་ནི་ལེང་ཅུ་དང་ཏུན་ཧོང་གི་སོག་དག་ཚོང་བས་ཕ་ཡུལ་ས་མར་ཁན(Samarkand)དེང་གི་ཨུ་ཙི་པུ་ཁི་སི་ཐན )གྱི་མིར་བྲིས་པ་ཞིག་རེད། འཕྲིན་ཡིག་དེའི་ནང་ལེང་ཅུ་གཙོར་བྱས་པའི་ས་གནས་སུ་སོག་དག་གི་ཚོང་བ་མང་བོ་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོའི་ཚོང་ལས་ཁྱབ་ཁོངས་ལའོ་དབྱང་ནས་ཏུན་ཧོང་བར་དུ་ཡིན་ལ། ཚོང་ལས་གཙོར་གཉེར་ཚུལ་གསལ། མིག་སྔར་ཆབ་ཤོག་ཁག་འདིར་ཡིད་ལ་འབབ་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་རིགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་མེད་མོད་ཀྱང་། སོག་དག་ཡི་གེའི་ཆེད་མཁས་པ་དག་གིས་ནང་དོན་མདོ་ཙམ་བཀྲལ་ཡོད་པ་ལས། གོང་སྨོས་ཕུད་ད་དུང་སོག་དག་ཚོང་པ་དག་གི་ཁྲོད་གཤེན་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་མི་སྣའང(Bynpt)ཡོད་པ་ར་སྤྲད་རྐྱེན། དུས་དེར་སོག་དག་མི་རྣམས་མང་དུ་གནས་པ་ལས་ཁོ་ཚོས་དད་པ་བྱེད་བཞིན་པའི་གཤེན་ཆོས་ཀྱང་འོས་འཚམ་ཞིག་དར་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་བྱས།
སོས་གུར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལྷོ་བྱང་གཅིག་གྱུར་བྱས་རྗེས། རྒྱ་ནག་དེ་ཧན་གུར་ཚུན་གྱི་ཆེས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དུས་སུ་སླེབས། གོང་མ་སོས་ཝུན་ཏི(隋文帝)དང་སོས་དབྱང་ཏི(隋场帝)གཉིས་པོས་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཅིང་། དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་བྱས་པས་ཏུན་ཧོང་གི་རིམ་གྲས་མི་འདྲ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ནང་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་གི་གནས་གཅིག་པུར་ཕུག་པ་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་བརྐོས། ནང་བསྟན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཙམ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་ཏུན་ཧོང་ནི་རོམ་དང་པར་སིག ། རྒྱ་གར་སོགས་ས་ཁུལ་ལ་བསྐྱོད་པའི་འགག་སྒོ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་།① དེ་འདྲའི་ཤར་ནུབ་རིག་གནས་འབྲེལ་མཐུད་ལ་བརྟེན་པའི་མཐུ་ལས་ཏུན་ཧོང་གི་ཤེས་རིག་གནས་བབ་རིམ་གྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱུང་།
ཐང་གུར་དུས་སུ་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་དང་། མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དང་བསམ་བློ་རིག་གནས་གཅིག་སྡུད་བཅས་བྱུང་བར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་ཐང་གུར་དེ་དཀྱེལ་ཡངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དུས་སྐབས་སུ་བསྐྱོད་ཅིང་། རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། ནང་བསྟན་ཕུད་གཤེན་ཆོས་དང་མ་ཎིའི་ཆོས་ལུགས། ཅིན་ཆོས། གསར་དུ་དར་བའི་ཨེ་ས་ལེམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཤེས་རིག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དངོས་སུ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་དུ་དར། དེ་འདྲའི་རིག་གནས་ཡར་འཕེལ་གྱི་སྐལ་བ་བཟང་བོ་དང་བསྟུན། ཤ་ཅུ་རུ་ཅུ(州)རིམ་པ་དང་རྫོང(县)རིམ་པའི་སློབ་གྲྭ་མང་དུ་བྱུང་སྟེ་རུའུ་ཡི་ལུགས་འཛིན་པའི་བསྟན་བཅོས་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་སྲོལ་དར། གོང་མའི་དབུས་གཞུང་གིས་བྲིས་པའི་ཆོས་དཔེ་མང་བོ་ཁྲང་ཨན་ནས་ཤ་ཅུ་རུ་དབོར་ཡོང་སྟེ་ནང་བསྟན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ལ་གསོན་ཤུགས་གསར་བྱ་བསྣན་ཞིང་། ཝུའུ་ཀྲིག་དང་ཀྲུང་ཙུང་། ཞོན་ཙུང་བཅས་ཀྱི་དུས་སུ་ཏ་ཡུན་དགོན་པ(大云寺)དང་། ལུང་ཞིན་དགོན་པ།(龙兴寺)ཁའེ་ཡོན་དགོན་པ(开元寺)སོགས་བསྟུད་མར་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་བཞེངས་ལ། ཏའོ་ཡི་ལུགས་འཛིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས། ཤ་ཅུ་དེ་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་དང་རིག་གནས་མི་འདྲ་བ། སྒྱུ་རྩལ་མི་འདྲ་བ་སོགས་འདྲེས་མར་མངོན་པའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་གནས་མཁར་གྲོང་ཆེན་པོར་གྱུར། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འདི་ལྟ་བུའི་ཁྲོད་ཏུན་ཧོང་དུ་གཅིག་ནས་རིག་གནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟང་བོ་ཤར་བ་དང་། གཉིས་ནས་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་བྲག་ཕུག་མང་བོ་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་བརྐོས།
དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེར་རྒྱས་ཏེ་མཐའ་བཞི་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་བགྱི་བ་དང་དུ་བླངས་པ་དང་། བང་ཤར་ས་ཆའི་རྒྱའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་བཅོམ་ཞིང་། དེར་མཐུད་ནས་སྤྱི་ལོ776ལོར་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་གིས་ཤ་ཅུ་མཁར་བསྐོར། སྤྱི་ལོ786ལོར “གཞན་ཡུལ་དུ་མི་སྤྱུགས” (“勿徒他境”)པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་ཏུན་ཧོང་ཡོངས་སུ་དབང་རིས་སུ་བཅུག ། སྤྱིར་ན་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་དམག་ཤུགས་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་ལྟ་བུའི་མཁར་གྲོང་ལེན་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་མོར་ཟད་ཀྱང་། ལོ་ངོ་བཅུར་ཏུན་ཧོང་མཁར་བསྐོར་ཏེ་མཚོན་གྱི་འཇིགས་པ་མ་བསྐུལ་བ་ནི། ཏུན་ཧོང་གི་རིག་གནས་གནས་བབ་ཁས་ལེན་དང་དེའི་རིག་གནས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཆེད་ཡིན་ཏེ། སྐབས་དེ་ནི་བོད་ཀྱིས་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཐོག་མར་བོད་ལ་འདྲེན་པའི་དུས་སུ་ཁེལ་ཞིང་། བཙན་པོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱིས་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ནང་བསྟན་དར་ཆེ་བའི་མཁར་གྲོང་ཏུན་ཧོང་ལ་དྲག་ཤུགས་མ་བཀོལ་བ་རེད།① ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་བལྟས་ནའང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། བོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་དབང་དུ་བསྡུས་རྗེས། སྤྱིར་ན་གསར་དུ་དབང་རིས་སུ་བཅུག་པའི་ས་ཁུལ་གྱི་མི་དྲག་དང་དཔོན་རིགས་ཁག་གནས་གཞན་དུ་སྤྱུགས་བཞིན་ཡོད་མོད། ཏུན་ཧོང་དང་བོད་བར་ལ “གཞན་ཡུལ་དུ་མི་སྤྱུགས་པའི”ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་དྲག་དཔོན་རིགས་དང་དགེ་སློང་ཆེན་པོ་དག་གཞན་དུ་མ་བདས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཏུན་ཧོང་དུ་མུ་མཐུད་དུ་ནང་བསྟན་རིག་གནས་དར་སྤེལ་བྱ་ཆེད་བྱས་རྗེས་འཇོག་ཏུ་བཅུག་པར་མ་ཟད། ཁོ་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཀྱང་ཆེན་པོ་བྱས། དེ་འདྲ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཏུན་ཧོང་གི་ནང་བསྟན་དེ་སྔར་ལས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་རུ་ཕྱིན། དཔེར་ན། སྔར་ཤ་ཅུར་དགོན་པ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་བཅུ་བདུན་དུ་འཕར་བ་དང་། གྲྭ་བ་དང་བཙུན་མའི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་བཅུ་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་འཕེལ།② དེར་མ་ཟད། བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་དེ་ཐང་གི “ཧོས་ཁྲང་ཆོས་བསྣུབས” (会昌法难)(845-846)ལས་ཐར་ཐུབ་པའང་བྱུང་། དེའང་བོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་བཟུང་བ་ནས་ཀྲང་དབྱི་ཁྲའོ་ཡིས་སྤྱི་ལོ848ལོར་བོད་ཀྱི་དམག་དམངས་ཏུན་ཧོང་ནས་བདས་པའི་བར་གྱི་ལོ་ངོ་བདུན་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་། ཏུན་ཧོང་དུ་དམ་ཆོས་འབྲི་བཤུ་དང་བྲག་ཕུག་བརྐོ་བ། ལྷ་སྐུ་བརྐོ་བཞེངས་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་མཚམས་ཆད་མ་མྱོང་། སྐབས་དེའི་དགོན་པ་དག་ནི་ཆོས་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དང་ལོ་ཙཱ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་གནས་གཙོར་བོར་གྱུར་ཡོད་དེ། ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་འགོས་ཆོས་གྲུབ་དང་སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་ཟླ་བ། ཞང་རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སོགས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཁས་པ་མང་བོ་གནས་དེར་བཞུགས་ནས་དམ་ཆོས་བསྒྱུར་སྤེལ་གྱི་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་མྱོང་། དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་བའི་བར་བོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རིང་། ཏུན་ཧོང་དེ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་སྤེལ་སའི་གནས་གཞི་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་། ནང་བསྟན་རིག་གནས་སྤེལ་ཆེད་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་གནས་དེའི་བོད་རྒྱའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དག་ལ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བར་མ་ཟད། ད་དུང་ལོ་ཙཱ་དང་རྩོམ་འབྲི། འབྲི་བཤུ་བཅས་བྱེད་པར་བྱ་དགའ་དང་ཆད་གཅོད་ལམ་ལུགས་ཀྱང་གསལ་བོ་ཞིག་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།
བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སིལ་བུར་འཐོར་ཅིང་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཏུན་ཧོང་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་དེས་ཏུན་ཧོང་གི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ལ་ཐད་ཀར་རྡུང་རྡེག་ཆེན་པོ་མ་ཐེབས། ཁྱད་པར་དུ། ཀོས་དབྱི་ཅུན་དུས་སྐབས་སུ་ཏུན་ཧོང་གི་རིག་གནས་ཅུང་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་བྱུང་ཞིང་། ནང་བསྟན་ཡང་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱུང་ལ། མའོ་ཀའོ་དང་དབྱི་ལིན(愉林)གཉིས་སུ་བྲག་ཕུག་གསར་བ་མང་བོ་བརྐོ་བཞེངས་དང་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་ཀོས་དབྱི་ཅུན་དུས་སྐབས་ཀྱི་རུ་དཔོན(节度使)རེ་རེས་རང་རང་གི་སྨོན་ལམ་དུ་གསོལ་བའི་ཕུག་པ་རེ་རེ་བརྐོས་ཡོད།
དུས་རབས་བཅུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་། སུང་རྒྱལ་རབས་དང་ལའོ་རྒྱལ་རབས། མི་ཉག་རྒྱལ་རབས། ཅིན་རྒྱལ་རབས་བཅས་ཕན་ཚུན་དགྲ་ཟླའི་རྣམ་པར་གནས་སྟབས། ཏུན་ཧོང་གི་ཤར་ནུབ་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ཅིང་། གནས་དེ་རིམ་གྱིས་རྒུད་པར་གྱུར། མི་ཉག་རྒྱལ་རབས་ནས་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བར་ལ་ཏུན་ཧོང་དུ་ཕུག་པ་འགའ་རེ་བརྐོ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་རུང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐད་ནས་གསོན་ཤུགས་ཉམས་པར་གྱུར་བ་རེད། ཏའི་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་ནས་ཏུན་ཧོང་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་བརྗེད་ངས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བ་དང་། དར་ཅིག་རིང་ཏུན་ཧོང་གི་ཡུལ་དེ་ཐུ་རུ་ཕན་ནས་ཡོང་བའི་ཡུ་གུར་རིགས་ཀྱི་མིས་ཕྱུགས་འཚོ་སའི་གནས་སུ་གྱུར།
གཉིས་པ། ཏུན་ཧོང་ཕུག་པའི་རྣམ་པ་དང་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་སྐོར།
ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ཅེ་ན་གོ་བ་ལེན་སྟངས་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལྟར་ན་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་དང་ནུབ་ཀྱི་སྟོང་སྐུའི་ཕུག་པ། ཨན་ཞིའི་དབྱི་ལིན་ཕུག་པ། ཤར་གྱི་སྟོང་སྐུའི་ཕུག་པ། སུའུ་པེ་སོག་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དགོན་པའི་ཕུག་པ་ལྔ་བཅས་ཚང་མ་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་གི་གྲས་སུ་བགྲང་རུང་བ་དང་། སྒྲ་དོག་འཇུག་ལྟར་ན་མའོ་ཀའོ་ཕྲག་ཕུག་གཅིག་པུར་གོ དེའི་ཁྲོད་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་ལ་ད་ལྟ་ཨང་རྟགས་བརྒྱབ་ཡོད་པའི་ཕུག་པ492ཡོད་པ་དང་། ལྡེབས་རིས་རྨི་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་བཞི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ལྷག། སྐུ་བརྙན་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཅོ་ལྔ་བཅས་ཡོད། ནུབ་ཀྱི་སྟོང་སྐུའི་ཕུག་པར་ཨང་རྟགས་བརྒྱབ་ཟིན་པའི་ཕུག་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། དབྱི་ལིན་ཕུག་པར་ཕུག་པ་ཞེ་གཅིག། ཤར་གྱི་སྟོང་སྐུའི་ཕུག་པར་ཕུག་པ་ཉེར་གསུམ། སུའུ་པེ་ས་ཆའི་དགོན་པའི་ཕུག་པ་ཡོད་སར་སྔར་ཡིན་ན་ཕུག་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཕུག་པ་ལྔ་ལས་མ་ལྷག་པ་དང་། ད་ལྟ་ཨང་རྟགས་བརྒྱབ་པ་བཞི་ལས་མེད།
གོང་སྨོས་བྲག་ཕུག492ཁྲོད། བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་བརྐོས་པའི་ཕུག་པ55ཡོད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་བཞེངས་འཕྲོར་ལུས་ཤིང་ཉམས་པ་ཞིག་གསོ་བྱས་པའི་ཕུག་པ་བསྣན་ན་བསྡོམས་བྲག་ཕུག92བཞེངས་ཡོད།
ཏུན་ཧོང་ཕུག་པ་དུས་ནམ་ཞིག་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་ཐད། ཏུན་ཧོང་རིག་པའི་ལས་རིགས་སྟེང་རྩོད་གཞི་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་ཡུལ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེའོ། ། དེའང་མཁས་པ་དག་ལ་བཤད་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མོད་ཀྱང་། མཐར་གཏུགས་ན་སི་ཐེན(A.Stein)དང་ཕད་ལེ་ཨོ(P.Pelliot)གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བར་ཐུག་ཡོད་པ་རེད།
སི་ཐེན་གྱིས་བྲག་ཕུག་ནང་རྙེད་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་ཁ་འཐོར་རལ་མ་དང་མགོ་རྔ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་ཆོས་དཔེ་རལ་བོ། དེ་མིན་ཕྱི་ཐུམ་ཐར་ཐོར། རི་མོའི་ཤིང་སྒྲོམ་སོགས་ལ་བལྟས་ཏེ་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་ཏུན་ཧོང་གི་དགོན་པ་ཁག་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི“བླ་མེད་ཀྱི་བེད་མེད་དངོས་པོ” ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། དོན་ལ་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནི་བེད་མེད་དངོས་པོ་བསྡུ་སྤུངས་བྱེད་སའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་གླེང་། ཁོས་ད་དུང་ཤོག་དྲིལ་དང་རི་མོའི་མགོ་མཇུག་ཏུ་བྲིས་པའི་ལོ་དུས་ལ་དམིགས་ནས་ཏུན་ཧོང་ཕུག་པ་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་སྐབས་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་མགོ་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་བས།① ཕད་ལེ་ཨོ་ཡིས་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ཏུ་མི་ཉག་ཡི་གེས་བྲིས་པའི་ཡིག་ཚང་མེད་ཅིང་། བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་ཀྱི་ཤོག་དྲིལ་དང་བྲིས་རིས། ལྷ་སྐུ། རྡོ་རིང་སྣ་རལ་ཅན་སོགས་སྤུངས་པར་གཞིགས་ཏེ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ1035ལོར་མི་ཉག་པས་ཏུན་ཧོང་འཛིན་སྐབས་འཚབ་འཚུབ་ངང་སྒོ་བརྒྱབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།② གོང་སྨོས་གཉིས་ལས་དང་པོར་ཏུན་ཧོང་རིག་པའི་ལས་རིགས་སྟེང “མཁོ་མེད་སྨྲ་བ” དང་། གཉིས་པར “ཉེན་གཡོལ་སྨྲ་བ” ཟེར། དེ་ལས་སི་ཐེན་ནི་ཐོག་མར་ཏུན་ཧོང་དུ་སླེབས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕད་ལེ་ཨོ་ཡིས་མཐོང་བའི་ཏུན་ཧོང་ཕུག་པའི་རྣམ་པ་ནི་སི་ཐེན་སླེབས་ཏེ་ཕར་སློག་ཚུར་སློག་བརྒྱབ་རྗེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། ཁོས་ཕུག་པ་འདི་དག་འཚབ་འཚུབ་ཀྱིས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སི་ཐེན་སོགས་ཀྱིས་ཕུག་པ་སློང་སྐབས་ཀྱི་རྙོག་ཟིང་གི་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་སྨྲོས་པ་ཡིན་པས། ཏུན་ཧོང་ཕུག་པའི་རྣམ་པ་དངོས་ནི་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད་ཅེ་ན་རྣར་འགྲོ་དཀའ། འོན་ཀྱང་སི་ཐེན་གྱི་ལྟ་བ་བདེན་པར་ཡང་འཛིན་ས་མི་འགྲོ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཏུན་ཧོང་གི་གཏེར་མ་ཡོད་ཚད་དགོས་མཁོ་མེད་པར་བསམས་ཏེ་སྦས་པ་ཡིན་པར་སྙམ་ན། སྔ་ཕྱིར་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་གི་རིང་བྲིས་པའི་ཤོག་དྲིལ་ཡོད་ཚད་གནས་གཅིག་ཏུ་འདོར་བའི་དཔེ་མེད་དེ། དེ་དག་ཅི་དགར་གཡུག་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཏུན་ཧོང་ཕུག་པ་སྒོ་ནམ་ཞིག་བརྒྱབ་པའི་ལན་འཚོལ་དགོས་ན། སྐབས་དེའི་ཏུན་ཧོང་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། སྐབས་དེར་ཏུན་ཧོང་དང་འདབས་འབྲེལ་བའི་ནང་བསྟན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ལི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ལི་ཡུལ་དེ་སྤྱི་ལོ1006ལོར་ཨེ་ས་ལེམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་མོས་པའི་ཁ་ར་ཁན་རྒྱ་ལ་རབས(Kara-Khanid Khanae/喀喇汗王朝<840-1212) ①ཀྱིས་བསྣུབས། ལི་ཡུལ་དང་ཤ་ཅུའི་བར་ལ་ནང་བསྟན་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཉེན་གྱི་འབྲེལ་བའང་ཡོད་པས། སྤྱི་ལོ970ལོར་ལི་ཡུལ་རྒྱལ་པོས་བང་ཆེན་མངགས་ཏེ་ཁོའི་ཞང་པོ་ཀོས་དབྱི་ཅུན་གྱི་རུ་དཔོན་ཚའོ་ཡོན་ཀྲུང(曹元忠)ལ་དམག་རོགས་ཞུས། ལི་ཡུལ་ཨེ་ས་ལེམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་པའི་ལག་ལ་ཤོར་རྗེས། ལི་ཡུལ་བ་མང་བོ་ཤར་དུ་ཤ་ཅུར་ཉེན་གཡོལ་དུ་འབྱོར་ཞིང་། གཙོ་བོ་ནང་བསྟན་ལ་རྡུང་རྡེག་ཐེབས་པ་མ་བཟོད་པས་ཡིན་པ་ཤེས་སླ། ལི་ཡུལ་ཨེ་ས་ལེམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་པས་བཟུང་རྗེས། དེ་དང་འདབས་འབྲེལ་བར་ཡོད་པའི་ཏུན་ཧོང་ལ་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་བསྐྱེད། དེ་བས་ཁ་ར་ཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཤར་དུ་ཐོན་མེད་པའི་གོ་སྐབས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་དུ་ནང་བསྟན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་རབ་ཡིག་ཆ་མང་བོ་རང་འགུལ་དང་གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བྲག་ཕུག་ཏུ་བསྡུ་ཉར་བྱས་པ་དང་། ཁ་སྦྱར་ཟིན་པའི་བྲག་ཕུག་གི་སྒོར་ལྡེབས་རིས་ཀྱིས་དགོས་ངེས་ཀྱི་འགེབས་སྲུང་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
ཡིན་ནའང་མི་ལ་ལས་རྒྱུ་ཆ་འགལརེ་བཙལ་ཏེ་ཏུན་ཧོང་ཕུག་པ་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་ལོ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་སུ་འདེད་བཞིན་ཡོད། ཁོ་ཚོས་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚང་དང་ཧོར་ཡིག་ཡིག་ཚང་། མི་ཉག་གི་ཡིག་ཚང་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཚང་སྐོར་ལས་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་སྒོ་བརྒྱབ་པའི་ལོ་ཚིགས་ཕྱིར་བསྣུར་མོད། ཡིག་ཚང་འདི་དག་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་བྱང་ཁུལ་གྱི་ཨང464(ཕད་ལེ་ཨོས་ཨང181པར་བཏགས)པ་ལས་ཐོན་ཞིང་། སི་ཐེན་དང་ཕད་ལེ་ཨོ་ཡིས་ཁོ་ཚོ་མ་སླེབས་གོང་ལ་ཝང་ཏའོ་ལུགས་པས་གནས་གཞན་ནས་རྙེད་པའི་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་སྐོར་ཞིག་བྲག་ཕུག་ཨང464པའི་ནང་སྦས་ཚུལ་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད་པས།① ཡིག་ཚང་འདི་དག་ནི་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་ཡིག་ཚང་གི་སྐོར་མིན་པ་གསལ།
ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་ཡིག་ཚང་དེ་དག་སྤྱིར་བཏང་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་བའི་བར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་མཇུག་ནས་དུས་རབས་དགུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཏུན་ཧོང་རྒྱུད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་བར་དུ་བྱུང་། གཞན་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ཏུ་ད་དུང་བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་སྟོབས་ཤུགས་ཏུན་ཧོང་ནས་མཇུག་རྫོགས་རྗེས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཡིག་ཚང་དེ་དག་དུས་རབས་དགུ་བ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་གྱི་ཡིན་ལ། དེས་སྐབས་དེའི་རྨ་ནུབ་དང་ལུང་ཤན་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་ཡིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱས། མཁས་པ་འགས་ཚོད་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཡིག་ཚང་དག་བསྡོམས་པས་ཧ་ལམ་ཡིག་ཚང་ཤོག་དྲིལ་ཆིག་ཁྲི་ལས་བརྒལ་བ་ཡོད་པར་བཤད། གོང་སྨོས་ཡིག་ཚང་དེ་དག་ལས་མང་བོ་ཞིག་སྤྱི་ལོ1907ལོ་དང་སྤྱི་ལོ1908ལོར་སི་ཐེན་དང་ཕད་ལེ་ཨོས་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་སྔོག་སྐབས་ཕྱིར་ཁྱེར་བ་ལས་ད་ལྟ་ནུབ་གླིང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང(The Britishi Library)དང་དབྱིན་ཇི་ཆེན་པོའི་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་།( The Britishi Museum)རྒྱ་གར་ལས་དོན་ཚན་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་།(India Office Library)ལྡི་ལི་གསར་བའི་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡའི་གནའ་ཆས་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་།(Central Asia Antiquities Museum)ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང(Bibliotheque Nationale)སོགས་སུ་བསྡུ་ཉར་བས་ཡོད། །
①梁慧皎: 《高僧传》 卷一《竺县摩罗刹(晋长安)》 .
②སྤྱི་ལོ698ལོར་ཏུན་ཧོང་མའོ་ཀའོ་བྲག་ཕུག་ཏུ་བཙུགས་པའི་རྡོ་རིང《李君莫高窟佛龛碑》བྱ་བར་གསལ།
① 魏收: 《魏书》 卷一一四 《释老志》.
① 魏微等:《隋书 .裴矩传》 卷六七, 中华书局.1973年版.
① 山口瑞凤: 《吐蕃支配期的敦煌》,《讲座敦煌》 第二卷 《敦煌的历史》,东京大东出版社, 1980年版, 第227-228页.
②荣新江: 《敦煌学十八讲》 , 北京大学出版社,2001年版,第,49页
① 斯坦因: 《西域考古图记》 (二),牛津1921年版,第820页. (stein, M.A. Serindi. Detaied Report of Explorations in Ccntral Asia and Westemmost China Oxford at the Clarendon Press.1921.)
@伯希和: 《敦煌石室访书记》 (原名为《甘肃发现中世纪的书库(Une bibliothepue Medievale retrouvee au Kan-sou》, 《法国远东学院院刊 <Bulletin de l Ecole Francaise Oricn》 第8卷, 1908年. )第506页.
① དུས་རབས་དགུ་བའི་དུས་མཇུག་ནས་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་དུ་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡ་ས་ཆར་ཚུགས་པའི་ཨེ་ས་ལེམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེང་གི་ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྤོངས་ཀྱི་ཁ་ཧྲི་དང་འུ་ཐེན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ཡུལ་དབུས་ཡིན།
② 斯坦因: 《西域考古图记》 (二),牛津1921年版,第828-829页.(stein, M.A. Serindi. Detaied Report of Explorations in Ccntral Asia and Westemmost China Oxford at the Clarendon Press.1921.p506.529)
འཕྲིན་སྟེགས། weikangba


text:
࿐ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་འཇམ་མགོན་༧བླ་མ་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་དམ་པ། ༧རྗེ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་གྲུབ་པའི་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་གཉིས་པ། དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཕྱག་བཏབ་མཛད་དེ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༼༦༠༠༽འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་སྐལ་བཟང་ཉིན་མོ་འཛུམ་གྱིས་བསུ།
ལྷ་མོ་གཟིགས་འཕུལ་ཞུ་བའི་བརྡ་འབྱོར།
འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་ངོ་སྤྲོད།
དགེ་ལུགས་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ1416)ལོར་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། གཞིས་ཀ་སྣེའུ་རྫོང་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ཁུ་དབོན་གྱིས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ཏེ། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་། ཐོག་ཁར་བྱམས་ཁང་། གནས་བཅུ་ཁང་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཅས་པ་བཞེངས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཐོག་མར་གྲྭ་ཚང་བདུན་ཡོད་པ་དང་། ས་གནས་མི་འདྲ་བ་ནས་ཡོང་བའི་དགེ་འདུན་ཆེས་མང་བས་སློབ་གཉེར་སོགས་བྱེད་སྐབས་སྟབས་བདེ་མེད་པས་ཁང་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཆགས་པ་དང་། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ཁོ་ནར་ཁང་ཚན་བཅུ་དྲུག་ཆགས་ཡོད།
1 ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་ནུབ་ངོས་སུ་ཆགས་ཤིང༌། རྒྱབ་རི་དགེ་འཕེལ། མདུན་དུ་སྐྱིད༌ཆུ་སྔོན་པོ་དར་ལྟར་བྲིས་པ། མཐའ་བསྐོར་དུ་སྲུང་མའི་རྟེན་མཁར་རྒྱུ་སྐར་ལྟར་བསྐོར་བའི་དབུས་སུ་གསེར་འོད་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བའི་རྒྱ་ཕིབས་དང༌། གཉྫིར་གདུགས་དང༌། རྒྱལ་མཚན་དུ་མས་བརྒྱན་པའི་འདུ་ཁང་དང༌། གཙང་ཁང༌། གཙུག་ལག་ཁང༌། གྲ་སྤྱིལ་བཅས་ལ་ལྕགས་རི་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་འབྲས་ས་ལུ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ1416)ལོར་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ།
ཐོག་མ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་ཤར་ངོས་སུ་གཟིམ་སྤྱིལ་བྲག་ཐོག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསུངས་པས་བུ་སློབ་མང་དུ་འདུས། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཆེན་རྒྱབ་ཀྱི་བྲག་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཕར་ཕྱིན་དབུ་ཚད་འཆད་པས་སློབ་མ་ཇེ་མང་དུ་སོང་། ཐོག་མར་རྒྱུན་བཞུགས་གྲྭ་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད། དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་གྲྭ་ཚང་རྣམས་ཆོས་རྗེའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་སྟེ་ཐོག་མར་གྲྭ་ཚང་བདུན་ཡོད་པ་ནི། བློ་གསལ་གླིང་ལེགས་ལྡན་པས་བཏབ། སྒོ་མང་དྲུང་གྲགས་པ་རིན་ཆེན་པས་བཏབ། བདེ་ཡངས་ལྕོག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་དཔལ་བས་བཏབ། ཤག་སྐོར་སློབ་དཔོན་རབ་མཆོག་པས་བཏབ། རྒྱལ་པོའམ་ཐོས་བསམ་གླིང་སློབ་དཔོན་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཏབ། འདུལ་བ་དྲུང་བརྩོན་འགྲུས་གྲགས་པས་བཏབ། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་པས་བཏབ།
འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་བཞེས་པ་མེ་ཕོ་སྤྲུལ(སྤྱི་ལོ1416)ལོ་ནས་དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་ཕོ་འབྲུག(སྤྱི་ལོ1448)ལོ་བར་ལོ་ངོ32རིང་ལ་གདན་ས་ཆེན་པོ་འདིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་དང་སྔགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་མཛད།
ས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ(སྤྱི་ལོ1448)དགུན་ཆོས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་རྩེ་ཁ་བས་གདན་དྲངས་ནས་ཞག་ཤས་བཞུགས། སླར་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ནས་བསླབ་ནས་བསླབ་བཏུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལེའུའི་མཇུག་ཆོས་ཐུན་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་མཛད། དེ་ནི་སྐུ་ཚེ་དེ་ལ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་མཐའ་མའོ། །དུས་དེ་ནས་སྐུ་ཅུང་ཟད་བསྙུང་བས་ཕེབས་བཞུད་དཀའ་བར་ཡོད་ནའང་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་གྲལ་དབུ་ལ་ཕེབས། སླར་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་རྗེས་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོའི(སྤྱི་ལོ1149)ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་སྐུ་གཤེགས། སྐུ་གདུང་དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ། དེ་ནས་གདན་སར་རིམ་པ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་སེང་གེ། རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ། རྗེ་དབོན་བློ་བཟང་ཉི་མ། བློ་བཟང་གྲགས་པ། ཤཀྱ་རིན་ཆེན། སྨོན་ལམ་དཔལ་བ། འཇམ་དབྱངས་ལེགས་པ་ཆོས་འབྱོར། མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་བཅས་དང་། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པ་ལྟར་གདན་ས་མཛད་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་རྒྱས་ཤིང་། ཙོང་ཁ་པའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། རྒྱ་བོད་ཧོར་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱིས་སྲི་ཞུ་བཀུར་སྟི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཆོད། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཞེས་སྙན་པའི་གྲགས་པས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ།།
2 གྲྭ་ཚང་བདུན།
བློ་གསལ་གླིང་དུ་དང་པོ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་པས་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་བཤད། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གཞུ་བསོད་དང་། དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་སོགས་ཀྱིས་འཆད་ཉན་མཛད། སྒོ་མང་དུ་དང་པོ་དྲུང་གྲགས་པ་རིན་ཆེན་པས་འཆད་ཉན་མཛད། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་སྒ་ལེབ་དང་། སྟག་ལེབ། གུང་རུ་ཚུལ་བཟང་བ། དཔལ་ཤེ་བ་སོགས་ཀྱིས་གདན་ས་མཛད། བདེ་ཡངས་སུ་དང་པོ་ལྕོག་པ་བྱང་དཔལ་དང་། དེ་ནས་དྲུང་ཆོས་དཔལ། གྲྭ་ཆུང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དང་། ཤག་སྐོར་དུ་ཐོག་མར་སྣར་ཐང་རབ་མཆོག་དང་། དེ་ནས་ཉག་ཏེ་རྡོར་རྒྱལ། སློབ་དཔོན་ཉན་ཆུང་སོགས་དང་། ཐོས་བསམ་གླིང་ངམ་རྒྱལ་པ་ལ་དང་པོ་སློབ་དཔོན་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་དང་། དེ་ནས་ཤཀྱ་པ། དྲུང་རྒྱལ་མཚན་པ་སོགས་དང་། འདུལ་བ་གྲྭ་ཚང་དུ་དང་པོ་དྲུང་བརྩོན་འགྲུས་གྲགས་པ་དང་། དེ་རྗེས་རིན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དང་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་དང་པོ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་ནས་སྦྱིན་མཆོག་པ་སོགས་བྱོན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་དབྱར་མཚོ་ལྟར་འཕེལ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ལ་གཞིས་ཀ་སྣེའུ་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་གདུགས་དཀར་འཛུགས་པ། དབྱར་ཚུལ་དགུན་ཚུལ་བསྟར་ཆགས་པ་དང་། གཟིམ་ཁང་དང་འཆད་ཉན་ཁང་ཚོར་ན་བཟའ་གསོལ་ཆས་ནམ་དགོས་སུ་འབུལ་བར་མཛད། དགོན་མ་ལས་བུ་དགའ་བ་ལྟར་བྱུང་ནས་གྲྭ་ཚོགས་བཅའ་ཁྲིམས་འཆད་ཉན་སོགས་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །
ཆོས་རྗེ་གཤེགས་རྗེས་སློབ་དཔོན་དཔལ་ལྡན་སེང་གེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཐོན་པ་མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་བར་དང་། དེ་ནས་བཟུང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་གདན་སའི་མཁན་པོ་མཛད་ནས་སྐུ་ཚབ་ཏུ་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་མཁན་པོ་ཟུར་དུ་བསྐོས་ཐོག་རྗེས་སུ་གྲྭ་ཚང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཚུལ་ཆ་མི་སྙོམས་པའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པ་དང་ཤག་སྐོར་གཉིས་བློ་གསལ་གླིང་ལ་ཟླ་བསྒྲིལ། འདུལ་བ་སྒོ་མང་ལ་ཟླ་བསྒྲིལ་ནས་གྲྭ་ཚང་བཞིར་འདུས་ཤིང་། རྒྱལ་པ་དང་། འདུལ་བ། ཤག་སྐོར་བཅས་གསུམ་ལ་མཁན་པོ་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་གྲྭ་པ་དང་གྲྭ་ཚང་མེད། དེ་ནས་རྗེས་སུ་དགོན་པར་སྒྲིགས་སུ་ཞུགས་མི་ལུང་པ་ཁག་མི་འདྲ་བ་ནས་ཡོང་པ་རྣམས་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སོགས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རེ་ཡོད་པ་དང་། གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་སྒེར་གྱི་མཆོད་གཞིས་ཆེ་ཆུང་། ད་ཡོད་གྲྭ་ཚང་བཞི་ལས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ཕུད་གཞན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གསུམ་ནས་ཐུན་མོང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་ཡིག་ཆར་འཆད་ཉན་གནང་བ་འདྲ་ནའང་ནང་གསེས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་འཆད་ཉན་ཡིག་ཆ་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གིས་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་ཡིག་ཆ་དང་། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གིས་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཡིག་ཆ། བདེ་ཡང་གྲྭ་ཚང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་འཆད་ཉན་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།
དགོན་སྤྱིར་བསྙེན་བཀུར་སོགས་ཡོད་ཚེ་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་རྣམ་ཀུན་དཔལ་འབྱོར་དང་འཚོ་བའི་ཐོག་རང་མགོ་སྒེར་བཙན་ཡིན་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཁང་ཚན་ཞེས་ཚོ་ཁག་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཁང་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་པ་སྟེ། ཕུ་ཁང་། ཚ་བ། ཀྲེ་བོ། སྤོམ་འབོར། མི་ཉག འདན་མ། གླིང་པ། རོང་པོ་ཤར། རོང་པོ་ནུབ། གོ་བོ། ཉག་རེ། ལྷོ་པ། རྒྱལ་པ། ཕ་ར། ཚུལ་ཁང་། གྲགས་པ། མངའ་རིས་སྤེ་ཐུབ། མངའ་རིས། གུ་གེ། གཙང་པ། དབུས་སྟོད། སྡིངས་ཁ། རྩེད་ཐང་། ཉང་པོ། ཀོང་པོ། རྒྱ་བཅས་དང་། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཁང་ཚན་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ཧར་གདོང་། བསམ་བློ། ཀླུ་འབུམ། བྱ་བྲལ། བྲ་ཉེ། གཞུང་པ། ཟུང་ཆུ། ཐེ་པོ། འཆད་པ། ཏྭ་དབེན། རེབ་ཙ། གུང་རུ། འགའ་ཤིང་། མངའ་རིས་སྟག་མོ། སྦ་ཏི། ཆུ་བཟང་བཅས་བྱུང་ཞིང་། གྲྭ་ཚང་གཞན་རྣམས་ལ་ཁང་ཚན་ཟུར་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མ་མཐོང་། ཡུལ་སོ་སོ་ཐོབ་ཁོངས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ནས་སློབ་གཉེར་གྲྭ་རྒྱུན་མང་དག་དག་འདུས་གཤིས། སྤྱིར་བཏང་འབྲས་སྤུངས་བདུན་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནས་གྲྭ་གྲངས་མང་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲིག་བཞུགས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད། །
3 ཕྱིའི་བཟོ་བཀོད།
གདན་ས་འདིར་བཞུགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་གནའ་རབས་རིག་དངོས་ནི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་རྒྱབ་ཏུ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་རང་ཤོང་གི་ནང་དུ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་རང་བྱོན་ངོ་མཚར་ཅན་ཡོད་པ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་མཛད་པས་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་ཤིང་། གནས་འདི་ལྷ་དང་བླ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་གསུང་གི་གནང་བ་བསྩལ་བའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། དེའི་མདུན་དུ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་པོ་གཞིས་ཀ་སྣེའུ་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ཁུ་དབོན་གྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་འདུ་ཁང་དང་། དེའི་དྲི་གཙང་ཁང་གསུམ་བཅས་བཞེངས་པ། དེའི་གཙང་ཁང་དབུས་མའི་ནང་དུ་སྣེའུ་རྫོང་པས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་བཞེངས་པའི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་ལ་བྱང་སེམས་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཡོད། བྱམས་ཁང་རྙིང་པར། རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལྗགས་བཀོད་གནང་བ་ལྟར། སྣེའུ་རྫོང་ནས་བཞེངས་པའི་རྒྱལ་བ་མ་ཕམ་པ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་པའི་ཚད(ཡོངས་གྲགས་སུ་བྱམས་པ་མཐོང་གྲོལ་ཟེར)རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ལོངས་སྐུའི་ཆ་ལུགས་ཅན་ཡོད། དངུལ་གདུང་ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་དངུལ་གདུང་དངུལ་སྲང་བདུན་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལས་གྲུབ་པ་བཅས་ཡོད། འཁྲུངས་རབས་ལྷ་ཁང་དུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྨན་སྐུ་སྐུ་རྒྱུ་ལ་གནས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ས། མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་ཀྱི་ས། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་། ཙན་དན་གོར་ཤི་ཥ། སྦྲུལ་སྙིང་། ཀ་མ་རུའི་རྡོ། ཀླུ་འཇིམ། ཆུ་བོ་གསེར་ལྡན་གྱི་ཟངས། གསེར་བྱེ་རྣམས་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད། གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དུ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལས་གྲུབ་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ཙན་དན་དཀར་པོ་ལས་གྲུབ་པ་འདི་རྣམས་སྔོན་རྒྱ་ནག་ཏུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་དབྱར་ཟླ་གསུམ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་དགག་དབྱེ་མཛད་དེ་རང་གནས་སུ་གཤེགས་ཁར་དད་པའི་རྟེན་དུ་སོ་སོ་ནས་རང་རང་གི་འདྲ་འབག་རེ་ཕྱག་བཟོ་མཛད་ནས་གནང་བ་གོང་མས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པར་ཕུལ་བ་རིམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པའི་ཐུགས་དམ་རྟེན་དུ་ཀོང་པོ་རྩེ་ལྷ་སྒང་དུ་བཞུགས་པ་ནས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་དམ་རྟེན་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་འདིར་བཞུགས་པ་ཡིན། བྱམས་ཁང་གསར་པ་འདིར་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་སྐུ་ཚད། སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པ་འདི་ནི་གདན་ས་འདིའི་མཁན་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བཀོད་པ་མཛད་ནས་སྣེའུ་རྫོང་ནས་སྦྱིན་བདག་གནང་སྟེ་བཞེངས་ཤིང་། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདིའི་མཁན་བརྒྱུད་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྐབས་བཞེངས་པ་ཡིན། བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར་ས་སྐྱོང་བློ་བཟང་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་བཙོ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་བཞེངས་ཤིང་། ཙན་དན་གྱི་གླེགས་ཤིང་གདོང་བརྐོས་བ་སོ་ལ་པ་ཏྲ་རིས་དང་ཆོས་ཐག་ཆོས་ཆབ་སོགས་རྒྱུ་དང་བཀོད་པས་མཛེས་པ། རབ་གནས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གནང་བ་བཀའ་འགྱུར་འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག་ཏུ་གྲགས་པ་བཞུགས། བསྐལ་བཟང་ལྷ་ཁང་དུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་བཞེངས་པ་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་སྐུ་བརྙན་ཛྱེེ་ཀྵིམ་རྫུས་པ་སྐུ་ཤ་གྲང་གསེར་གསོལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རབ་གནས་མཛད་པ་བཞུགས། སྔགས་ཁང་དུ་སྐུ་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཞེངས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཆོས་རྒྱལ་སོགས་བཞུགས། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་པའི་རྗེའི་སྐུ་འདི་ནི་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་བཟོ་མཛད་པ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་དང་། སྟེང་གི་བློས་བསླངས་འདི་དག་ཀྱང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་སྣེའུ་ནས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ཙན་དན་དཀར་དམར་ལས་བཞེངས། སྤྲུལ་པའི་བཟོ་བོ་སླེའུ་ཆུང་པས་བཞེངས་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་འདི་ཡང་གསུང་བྱོན་མ་བྱིན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན།
4 ནང་གི་རྟེན་གཙོ།
དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་གྱི་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ཕུལ་བའི་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་འདི་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེའི་རྟེན་དང་རིག་གནས་རྟེན་རྫས་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཡོད་པ་རོབ་ཙམ་ཞུས་ན། གཙང་ཁང་དབུས་མའི་ནང་གི་གསེར་སྐུ་ཆེན་མོའི་ནང་རྟེན་ལ་དབུའི་དབྱིངས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་རྟ་མགོ་མར་གྲགས་པ་བདུན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་ཚེམས། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཚེམས། ལྷོ་བྲག་ཕྱག་རྡོར་གྱི་དབུ་ལོ། མཐིང་ཤོག་ལ་འཛམ་བུ་ཆུ་གསེར་གྱིས་བྲིས་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་མཚན་སྔགས། མགྲིན་པར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ནས་གདན་དྲངས་པའི་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་ཀྵར་པ་ཎི་ངོ་མཚར་ཅན། ཐུགས་ཀར་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་དང་དབྱེར་མེད་པར་གསུངས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་ལྕགས་ཁྲུ་གང་བ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་རྒྱ་གར་མ། འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་བྱིན་ཅན། བྱང་ཆུབ་ཤིང་འདོམ་གང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟོད་འབུམ། བཀྲ་ཤིས་བེའུ་བུམ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་གསན་པའི་བརྗེད་བྱང་བཀོད་པའི་ཕྱག་དཔེ་བྱིན་རླབས་ཅན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་རྣམས་བཞུགས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ཐོག་ཚད་མ་གསུང་བྱོན་མར་གྲགས་པ་དང་། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་གསུང་བྱོན་མ་དང་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བྱིན་ཅན་རྣམས་བཞུགས། བྱམས་ཁང་རྙིང་པའི་ནང་རྟེན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་གདུང་ཆེ་བ་བྱ་སྒོང་ཙམ་ནས་ཆུང་བ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་བར་མ་ག་ངྷའི་བྲེ་ཆེན་གང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དབུ་ལོ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དབུ་ལོ། སྤྱན་རས་གཟུགས་ཁ་སར་པཱ་ཎིའི་སྐུ་བརྙན་རྒྱ་གར་མ་བྱིན་ཅན། མགྲིན་པར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དུང་སྐྱོང་གིས་དབུས་མཁར་ནག་མཚོ་འགྲམ་དུ་ཕུལ་བའི་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་གསུམ་འབྲེལ་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོས་བརྒྱན་པ་ངོ་མཚར་ཅན། ཐུགས་ཀར་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་དང་། ཤེལ་སྒ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་དབུ་སྐྲ་ཉག་མ་རེ་རེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཞྭ་ནག་གསེར་མདོངས་མ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་སྟག་གི་བཞུགས་གནས་གདན་སྤོས་ཀྱིས་བགོས་པ། རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་བྱོན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་མཧྭ་བོ་ངྷི། རྒྱ་གར་གྱི་ལྷ་ཨ་མོ་གྷ་བཛྲ། དཔལ་ནཱ་རོ་པའི་གདུགས་དཀར་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་རྗེ་མར་པ་ལ་བསྩལ་བ། མི་ལ་བཞད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཟའི་ཁོག་མ། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་གསུམ་སག་ཐག རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། རྣམ་སྲས་གདུང་དམར་ཅན་གྱི་མདུང་། གཟུངས་ཆེན་སྡེ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མས་བྲིས་པ་སོགས་ཆོས་སྐུའི་རིང་བསྲེལ་མང་དུ་བཞུགས་པ་སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་སོགས་ཡོད། དངུལ་གདུང་ལྷ་ཁང་གི་ནང་རྟེན་དུ། རྗེ་རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལྗགས་སྤྱན་གསུམ་དང་། དབུ་ཀླད་ཞུན་ཐིགས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་སར་པཱ་ཎིའི་སྐུ་རང་བྱོན་ངོ་མཚར་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་གདུང་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་དངུལ་གདུང་སྐུ་རྒྱུ་ཚད་སོགས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ནང་རྟེན་དུ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྗགས། རིང་བསྲེལ། གདུང་རུས། གདུང་ཐལ། གཞན་ཡང་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞུགས། འཁྲུངས་རབས་ལྷ་ཁང་གི་ནང་རྟེན་དུ། སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་གྱི་འཕེལ་གདུང་། འབྲོམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚེམས་རིང་བསྲེལ་གྱི་གོང་བུ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཆོས་སོགས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བཞུགས། ཇོ་བོ་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་སྲིད་ཞིའི་འཇིགས་སྐྱོབ་མར་གྲགས་པ་དངུལ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་ལས་གྲུབ་པ། ནང་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་འཕེལ་གདུང་། ཤཱ་རིའི་བུའི་དབུ་ལོ། མོའུ་འགལ་གྱི་བུའི་སྣམ་སྦྱར། པཎ་ཆེན་ཤྭཀྱ་ཤྲིའི་སྐུ་ཆོས། ལྷོ་བྲག་ཕྱག་རྡོར་གྱི་ཕྱག་མཚན་རྡོར་དྲིལ། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དབུ་ཞྭ་སོགས་བྱིན་རླབས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས། གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་གི་བྱམས་ཆེན་འདིའི་ནང་རྟེན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་དང་། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུང་བྱོན་མ་དང་གཞན་ཡང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ་མང་པོའི་དབུ་སྐྲ། ན་བཟའ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས། དེའི་གཡས་ཀྱི་དངུལ་གདུང་གཉིས་པ་འདིའི་ནང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གདུང་རིལ་པོ་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དམ་པར་བཞུགས་པ་ལགས་སོ།།
5 གནའ་མིའི་ངག་རྒྱུན།
བྱམས་ཁང་རྙིང་པའི་ནང་གི་ནང་རྟེན་གཟུངས་ཆེན་སྡེ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མས་བྲིས་པ་སོགས་ཆོས་སྐུའི་རིང་བསྲེལ་མང་དུ་བཞུགས་པ་སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་འདི་ལ། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཚེ་མངའ་དབུལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཟིམ་ཟིམ་དུ་བབས་པ་དང་དྲི་ཞིམ་པོས་ས་གཞི་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟས་ངོ་མཚར་བ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་བྱུང་ཞེས་གྲགས། བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་པའི་སྔགས་ཁང་གི་འཇིགས་བྱེད་དེའི་སྐུ་སྟོད་རང་བྱོན་ཡིན་ཞིང་། འདི་ཉིད་ས་གཞི་དང་རྩིག་པ་ཀ་བ་སོགས་གང་ཡང་མ་རེག་པར་བར་སྣང་དུ་བཞུགས་ངེས་པ་ཡིན་ལ་གཡོན་ངོས་ཀྱི་བཀའ་སྡོད་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེ་འདི་ཡང་སྐུ་རྒྱུ་སོགས་འཇིགས་བྱེད་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། དང་པོར་ཞལ་ལྷོར་གཟིགས་པ་གཙང་པའི་དམག་དན་འབག་ཏུ་ལྷགས་པའི་ཚེ་དཀོན་གཉེར་གྱིས་ཅུང་ཟད་བསྐུལ་པས་ད་ལྟའི་བཞུགས་ས་བར་དུ་བྱོན་པ་ཕྱིས་ལྕགས་འཐག་གིས་བཏགས་པར་གྲགས་ལ། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་དང་ཀྵེ་ཏྲ་པཱ་ལ་འདི་ཡང་བླ་མ་དབུ་མ་པས་བཞེངས་ཤིང་རབ་གནས་མཛད་པ་ཡིན་ལ། འདི་རྣམས་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཚེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་རྫོགས་དང་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སོགས་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ལྟར་མང་བ་ཕེབས་ནས་རྟེན་ལ་ཐིམ་པ་དེར་བཞུགས་པ་ཀུན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལགས། དམག་འཁྲུག་གི་ཚེ་གཤིན་རྗེ་ཏིལ་པའི་ཁ་ནས་ཁྲག་འཛག་པ་དང་། མགོན་པོ་སོགས་ཀྱི་རབ་གནས་ཀྱི་ཚེ་སྒྲ་དྲག་པོ་དང་བཅས་ལྷ་མང་པོ་དངོས་སུ་ཐིམ་པའི་གཟིགས་སྣང་འབྱུང་བར་གྲགས། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདིའི་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་དུང་དཀར་འདིའི་བཤད་སྲོལ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལ་གནང་སྟེ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་འགོག་པ་རིར་གཏེར་དུ་སྦོས་ཤིག མ་འོངས་པ་ན་དགེ་སློང་པད་མའི་དུད་ལྡན་འདིའི་ཚོགས་དུང་དུ་འགྱུར་རོ།། གཏེར་བདག་སྤྲེའུས་བྱེད་དོ་ཞེས་ལང་གཤེགས་ལས་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་ན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་འགོག་པ་རི་ནས་གཏེར་ནས་བཞེས་ཏེ་འཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་ལ་གནང་ནས། དགོན་མ་ལས་བུ་དགའ་བ་འོང་བར་ལུང་བསྟན་པའི་ཆོས་དུང་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་འདིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་ཀླུང་བཞིན་དུ་འདུ་བ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཤོད་རྒྱུན་ཡོད། གཞན་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་འབྲས་སྤུངས་ཀླུ་འབུམ་ཞེས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ནུབ་ཏུ་ཀླུ་འབུམ་ཁང་ཞེས་དུས་རྒྱུན་དུ་མཇལ་ཁ་གཏོང་གི་མེད་པས། དེ་ཉིན་ལྷ་ཁང་ཚང་མར་མཇལ་ཁ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད། ཀླུ་འབུམ་ཁང་དེའི་ནང་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་གཉིས་མཇལ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། མཇལ་ཐུབ་ན་བྱིན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྲགས།
དགོན་པ་འདི་ནི་ཕྱིའི་བཀོད་པ་མཛེས་ལ་ནང་བཞུགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ངོ་མཚར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་བོད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཞིའི་ནང་ནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། དགོན་གནས་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་རིགས་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་དུ་ཡོང་མི་ཀུན་གྱིས་གནས་མཇལ་ཞུ་ཡུལ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། རིག་འཛིན་ཚེ་རིང་།