text:
《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》དང《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》གཉིས་ལ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་གཉིས་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་མིའི་བློ་གྲོས་ལས་བྱུང་བའི་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་གཅེས་ནོར་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་ནི་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་དང་ཟློས་གར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོའི་བརྗོད་གཞི་གང་ལས་འབྱུང་བའི་ཟད་མེད་ཀྱི་བང་མཛོད་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མངཔོ་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་རུ་གྲུབ་ཅིང་། བོད་རྗེ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལས་ཀྱང་སྔ་བའི་དུས་ཤིག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་དར་ཆ་ཆེ་ལ། རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང། བསམ་བློ། རིག་གནས་བཅས་ལ་ཤན་ཆེན་པོ་ཐེབས་འདུག
སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་ནི་རང་རེ་བོད་ལ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་བྲི་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འབྱུང་མོད། ད་རེ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་རྗེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བྲི་ལུགས་ནི་གོང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ཡིན་འདུག་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དོན་ནི་མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ་ཞེས་པ་བྷཱ་ར་ཏ་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་སྟེ། བྷཱ་ར་ཏ(རྒྱས་པའམ་རྒྱས་བྱེད)ནི་བྷཱ་ར་ཏ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེའི་རིགས་རྒྱུད་བྷཱ་ར་ཏ་ཞེས་པའི་རིགས་དང་། དེའི་མངའ་རིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་བཅས་ལ་འཇུག་མོད། འདིར་ནི་བྷཱ་ར་ཏ་བྱ་བའི་རིགས་ལ་གོ། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ཞེས་པ་རྒྱལ་པོ་རཱ་མའམ་དགའ་བྱེད་ཀྱི་བྱུང་བ་སྟེ། རྟོགས་བརྗོད་དོ། ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་མིང་རང་རེ་ལ་རཱ་མ་ཎ་ཞེས་གྲགས། རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ནི་ཝ་ཡཱ་སའམ་ནག་པོ་གླིང་སྐྱེས་སུ་འབོད་པ་བོད་རྣམས་ལ་རྒྱས་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་དྲང་སྲོང་དེས་བྱས་པར་བཤད། འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གླིང་ལས་སྐྱེས་ཞེས་པ་དེའོ།། རིག་བྱེད་བཞི་དང་། སྔོན་གྱི་རབས་དང་། ཚངས་པའི་མདོ(རིག་བྱེད་མཐའ་པའི་གཞུང)བཅས་ཀྱང་དྲང་སྲོང་རྒྱས་པས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པར་བཤད། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》 རྩོམ་པ་པོ་ནི་དྲང་སྲོང་བལྨཱིལྨཱ་ཀའམ་གྲོག་མཁར་བྱ་བ་ཡུན་རིང་པོར་སྒོམ་ལ་ཡུར་བས་ལུས་ལ་གྲོག་མས་མཁར་བརྩིགས་ཏེ་ལུས་ཧྲིལ་པོ་གཡོགས་ཀྱང་མ་ཟོས་པར་གྲགས་པ་དེའོ།། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ནི་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་གཏམ་ཡིན་པར་སྨྲ་མོད། རྒྱ་གར་དུ་གྲོག་མ་དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོག་མཁར་ཆེན་པོ་དབྱིབས་མཆོད་སྡོང་དང་འདྲ་བ་ཐོག་ཚད་གཅིག་ཙམ་མཐོ་བ་ཡོད་པའང་བརྩིགས་ཏེ། ནངས་པར་བལྟས་ཚེ་ནང་ནས་གྲོག་མའི་ཁ་རླངས་དུ་བ་བཞིན་འོང་བ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཞེས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་པ[1]ལ་གཞིགས་ན། དེ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡེ་མིན་ལ། དྲང་སྲོང་གྲོག་མཁར་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ད་དུང་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ།།
རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ནི་བསྐལ་བ་སུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བ་དང་། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ནི་རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བར་བཤད་དེ། སྒྲ་ངན་དང་སྐྱ་བསེང་དག་ཕན་ཚུན་དྲག་ཏུ་འཐབ་པས་རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཡོལ་བ་ཕྱེ། དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་བྱུང་བའི་དུས་ནི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ཡིན་དགོས་པ་ལྟར་སྣང་། དེ་དག་ལ་ལོ་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་བཙལ་ན་སུམ་ལྡན་ནི་ལོ་བརྒྱད་འབུམ་ལྷག་གི་སྔོན་དང་། རྩོད་ལྡན་ནི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་སོགས་རྒྱ་གར་པའི་གྲངས་ཀ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེ་དག་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་གཞིར་བྱས་ན། ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་རེ་གཉིས་ཤིག་ཏུ་ཤེས་རིག་གི་མྱུ་གུ་འབུས་པ་ཙམ་གྱི་དུས་ཡིན་པས། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་འབྱུང་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་བའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཡོ་རོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། སྒོ་དུ་མ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་མང་པོས་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་དཔྱད་འབྲས་གསར་པ་མང་དུ་རྙེད། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་སུས་བརྩམས་པ་དང་ནམ་བྱུང་བའི་སྐོར་ལའང་ཉེ་རབས་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་གསར་པ་ལྟར་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡིན་ཡང་མི་གཅིག་གིས་བརྩམས་པ་དང་དུས་གཅིག་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་རྒྱས་པ་དང་གྲོག་མཁར་བ་ནི་སྒྲུང་རབས་གཉི་གའི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་མཛད་མཁན་ཙམ་དུ་འདོད་ཅིང་། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་པ་ནས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཞི་པའི་བར་གྱི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་དང་པོ་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཅན་གྱི《རྒྱལ་བ》ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་ཚིགས་བཅད་ཉིས་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཅན་གྱི《བྷཱ་ར་ཏ》 དང་། མཐར་ཚིགས་བཅད་འབུམ་ཅན་གྱི《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ཞེས་ད་ལྟའི་རྣམ་པ་འདི་སྟེ་རིམ་པ་གསུམ་བརྒྱུད་ནས་གྲུབ་པར་བཤད། དེ་བཞིན 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》 ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གྲུབ་པའི་སྐོར་ལའང་བཞེད་ཚུལ་མང་ཡང་། མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པའམ་བཞི་པ་ཙམ་ལ་བྱུང་ནས། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གཉིས་པ་ཙམ་ལ་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས། མི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ཡུན་ལ་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》དང་དུས་རགས་པ་མཉམ་པར་འདོད་ལ། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ལ་ཁྱོན་ལེའུ་ཆེན་པོ་བདུན་ཡོད་པ་ལས་ལེའུ་དང་པོ་དང་བདུན་པ་ཕུད་པའི་ལེའུ་གཞན་མ་ལྔ་ནི་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེའི་དང་པོའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞིང་། ལེའུ་དང་པོ་སྟེ་གཞོན་ནུའི་དུས་ཀྱི་ལེའུ་དང་། བདུན་པ་མཇུག་གི་ལེའུ་བྱ་བ་གཉིས་ནི་ཕྱིས་སུ་སྣོན་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》དང་པོའི་རྣམ་པ་དྲང་སྲོང་གྲོག་མཁར་བས་བྱས་པ་ལ་ཕྱིས་སུ་དེ་ཕོ་བྲང་གི་སྙན་ངག་མཁན་དང་འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ཇེ་ལེགས་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་བ་ལས་ད་ལྟའི་རྣམ་པ་འདི་གྲུབ།
《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 ནི་དང་པོ་གཅིག་གི་ཁ་སྒོ་ནས་གཅིག་གི་རྣ་བའི་བུ་གར་བླུགས་ཏེ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཞིང་། མཐར་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་དུ་ལོངས་པ་བྱུང་བས། གླེགས་བམ་གྱི་ཚད་ནི་རང་རེའི་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ཙམ་མོ།། དེ་ཡང་ཐོག་མའི་དུས་སུ་རང་རེའི་བརྒྱད་སྟོང་པའི་ཚད་ཙམ་དང་། བར་དུ་ཉི་ཁྲིའི་ཚད་ཙམ་གྱི་གནས་སྐབས་གཉིས་བརྒྱུད་པ་བཅས་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཞིང་མནོ་བསམ་གཏོང་འོས་པའི་གནས་ཤིག་གོ།། གཞུང་ཚད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ། བྲིས་མའི་རྣམ་པས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་། ལྷོ་བྲིས་དང་བྱང་བྲིས་ཞེས་བྲིས་མའི་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་། དེ་དག་ཏ་ལ་དང་ཤོག་བུར་བྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ལ། ཁ་ཤས་སྟག་པར་བྲིས་པའང་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པར་སླེབས་ནས་གཟོད་དཔར་མ་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་919ནས 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》གཙང་ཞུས་དག་སྒྲིག་གི་འགོ་བརྩམས་ཏེ། སྤྱི་ལོ1966ལོ་ལ་དཔེ་སྐྲུན་གྱི་ལས་ཀ་ཆ་ཚང་བར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཞིང་། ཁྱོན་ལ་པོད་བཅུ་དགུ་ཡོད། འོན་ཀྱང 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 གཙང་ཞུས་མ་ལ་གཞུང་ཚད་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཁྲི་ལས་མེད་པས་སྔོན་གྱི་གཞུང་ཚད་ལས་ཉུང་དུ་སོང་། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》 ལ་གཞུང་ཚད་ཚིགས་བཅད་ཉིས་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་པས་དེའི་ཚད་ནི་རང་རེའི་ཉི་ཁྲི་ཙམ་མོ།། དེའང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་གཙང་ཞུས་དག་བཤེར་གྱི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། གཙང་ཞུས་མའི་གླེགས་བམ་དང་པོ་སྤྱི་ལོ1960ལོར་དཔར་ཏུ་བཏབ། སྤྱི་ལོ1975ལོར་ཁྱོན་གླེགས་བམ་བདུན་ཡོད་པ་ཆ་ཚང་བར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། གཙང་ཞུས་མའི་གཞུང་ཚད་ནི་ཚིགས་བཅད་ཆིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ང་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྔོན་ཇི་ལྟར་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་རིམ་པ་སོགས་ནི 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 དང་ཕལ་ཆེར་འདྲའོ།།
རྒྱ་གར་ལ་གནའ་བོའི་དུས་ནས་སྐད་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། བསྟན་བཅོས་འགངས་ཆེན་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་དུ་བྲིས་འདུག་ཅིང་། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉི་གའང་ཚུལ་དེ་ལས་མ་འདས། སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་དང་། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོའི་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད། གནའ་བོའི་ཚད་ལྡན་གྱི་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་བཅས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། འདི་ལས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱིས་བྲིས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལས་གོ་བབ་ཇི་འདྲ་ཟིན་འདུག་པའང་མཐོང་ཐུབ། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 དང 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་བཀླག་སླ་ཞིང་འཛིན་བདེ་བའི་ཨ་ནུཥྚུ་འམ་རྗེས་བསྔགས་ཞེས་པ་སྟེ། ཤ་ལོ་ཀའི་ལུས་སུ་སྣང་། དེ་ཡང་ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གཉིས་རེས་གྲུབ་ཅིང་། ཡང་རྐང་བ་རེ་སྒྲ་མཚམས་སམ་གཅོད་མཚམས་གཉིས་རེས་གྲུབ་ལ། སྒྲ་མཚམས་རེ་སྒྲ་ཁྱིམ་བརྒྱད་ཀྱིས་གྲུབ་པས། ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་ལ་ཁྱོན་སྒྲ་ཁྱིམ་སོ་གཉིས་ཡོད།
དེ་ནི་རྒྱ་གར་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན། རང་རེའི་ལུགས་ལ་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཞི་ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་སྟེ། སྔོན་གྱི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་སྐབས། རྒྱ་གར་དུ་ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཡིན་པ་བོད་ལ་རྐང་བ་བཞིར་བྱེད་པའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡིན།། འོན་ཀྱང་ཤ་ལོ་ཀའི་ཚད་ཀྱིས་ལྷུག་པ་གཞལ་སྐབས་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚེག་བར་སོ་གཉིས་ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་གི་ཚད་དུ་བྱེད། དེའང་ཁུངས་དེད་ན་གོང་དུ་སྨྲས་པའི་རྒྱ་གར་པའི་ཤ་ལོ་ཀའི་ཚད་འཛིན་ཚུལ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རྟོ་གས་སླ། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤ་ལོ་ཀ་ནི་ཤ་ལོ་ཀའི་ལུས་ཞེས་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་པར་མ་ཟད། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎར》རྩོམ་ལུས་དེ་དྲང་སྲོང་གྲོག་མཁར་བས་གསར་དུ་བྱས[1]ཟེར་ཡང་། རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བྱེད་པས། བོད་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་ལུགས་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་དང་ཅུང་མི་མཐུན་ནོ།། གོང་དུ་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ལ་ཚིགས་བཅད་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཚུལ་ངོ་སྤྲད་པའང་བརྩི་ལུགས་ཤ་ལོ་ཀའི་ཚད་ལྟར་དུ་བརྩིས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》བྱ་བའི་གཞུང་དེའི་མིང་གི་དོན་ནི་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མིང་ངོ་།། དེ་ལ་བམ་པོ་བཅུ་དགུ་ཡོད་ཅིང་། བརྗོད་བྱ་ནི་རྒྱལ་པོ་བྷཱ་ར་ཏ་ལ་བུ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་དང་སྐྱ་བསེང་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ལ་འཐབ་དཀའ་ལ་སོ་གས་པའི་བུ་བརྒྱ་བྱུང་བ་སྒྲ་ངན་གྱི་རིགས་དང་། སྐྱ་བསེང་ལ་གཡུལ་ངོར་བརྟན་པ་སོགས་བུ་ལྔ་བྱུང་བ་སྐྱ་བསེང་གི་རིགས་ཏེ། རིགས་དེ་གཉི་གས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་བརྩད་དེ་ཡུན་རིང་པོར་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཤིང་། ཐ་མར་ཉིན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཕུ་ནུ་གཉེན་ཉེའི་བར་ཕན་ཚུན་གསོད་གཏུབ་ཀྱི་དམར་འཛིང་དྲག་པོ་བྱས་རྗེས་སྐྱ་བསེང་གི་རིགས་རྒྱལ་ནས་རྒྱ་ལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་པར་སྦྱར་བ་དང་། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ཞེས་པ་ནི་རཱ་མཱའི་ལོ་རྒྱུས་སམ་རཱ་མཱའི་རྟོགས་བརྗོད་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གླེགས་བམ་བདུན་ཡོད་ཅིང་། གཞུང་ཚད་ནི 《མ་ཧཱ་ལྷ་ར་ཏའི》བཞི་ཆ་ཙམ་མོ། །
དེའི་བརྗོད་བྱ་ནི་རྒྱལ་པོ་རཱ་མཱས་རང་གི་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཤིང་རྟ་བཅུ་པའི་བཀའ་དང་དུ་བླངས་ཏེ། ཆུང་མ་སཱི་ཏཱ། ནུ་བོ་ལ་གྷུ་མ་ན་དང་བཅས་ནགས་སུ་ཞུགས་ཤིང་དེར་གནས་པའི་ཚེ། སྲིན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལངྒ་མགྲིན་བཅུས་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་སཱི་ཏཱ་འཕྲོགས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་རཱ་མཱས་སཱི་ཏཱ་འཚོལ་བའི་ལམ་དུ་སྤྲེའུའི་རྒྱལ་པོ་མགྲིན་བཟང་ལ་རོགས་བྱས་ཏེ་དེའི་འཐབ་ཟླ་འབའ་ལེ་བསད་པས། མགྲིན་བཟང་གིས་དེའི་དྲིན་གཟོར་སྤྲེའུའི་བློན་པོ་ཧ་ནུ་མནྠ་ལ་རྒྱ་ལ་པོ་རཱ་མཱར་རོགས་བྱེད་པའི་གྲོགས་བཅོལ། སྤྲེའུ་ཧ་ནུ་མནྠ་སྲིན་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པས་དེ་རུ་སཱི་ཏཱ་རྙེད་ཅིང་། སྲིན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་མེར་བསྲེགས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རཱ་མཱས་ཧ་ནུ་མནྠའི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིན་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ། སྲིན་རྒྱལ་བཀུམས་ཤིང་སཱི་ཏཱ་སླར་ཐོབ་མོད། རྒྱལ་པོ་སཱི་ཏཱས་རང་གི་ལུས་ཚགས་གཙང་མར་བསྲུངས་མིན་ལ་དོགས་པ་ཟོས་པས། སཱི་ཏཱ་མེ་ནང་དུ་མཆོངས་པ་མེ་ལྷས་ཕྱིར་བཏེགས་ནས་འོངས་ཏེ། མོ་རང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཁྱོ་ཤུག་སླར་ཡང་དགའ་འཛོམས་བྱུང་། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་བཞིར་ནགས་སུ་འཚོ་བའི་དུས་ཀྱང་རྫོགས་པས་རྒྱལ་པོ་རཱ་མཱ་ཡབ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཅེས་པའོ།།
སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉི་གར་ཡང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སམ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བར་གྱི་འགལ་འདུ་དང་འཐབ་རྩོད་དྲག་པོ་བརྗོད་ཡོད་དེ། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》རུ་སྒྲ་ངན་གྱི་རིགས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་ལྷ་མིན་དང་སྲིན་པོའི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱ་བསེང་གི་རིགས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་བར་བཤད་ལ། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》རུ་རྒྱལ་པོ་རཱ་མཱ་ལྷ་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཁོའི་དགྲ་ཟླ་མགྲིན་བཅུ་ནི་ཐད་ཀར་སྲིན་པོ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ཕན་ཚུན་འཐབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གཉིས་བདུད་རྩིའི་དོན་དུ་འཐབ་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་བསྟན་བྱ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གསུང་ལས།
དབང་བོ་ལྷ་མིན་རྣམས་ལས་རྒྱལ།། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལས།།
མེ་ནི་ཤིང་རྣམས་ཀུན་ལས་རྒྱལ།། བདེན་པ་རྒྱལ་འགྱུར་རྫུན་མ་ལགས།།
ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། ལྷ་ལྷ་མིན་ལས་རྒྱལ་བ་དང་། དཀར་ཕྱོགས་ནག་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བ། ཆོས་ཆོས་མིན་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་པ་སྟེ། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉི་གར་ཡང་ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་གྱི་ཚད་གཞི་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་མིན་གྱིས་བྱེད་དོ། །
སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་བྱུང་རབས་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཆ་དུ་མ་ཞིག་ནས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ནི་དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཆོག་སྟེ། དྲང་སྲོང་རྒྱས་པ་ནི 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏའི》མཛད་མཁན་ཡིན་ལ། རིག་བྱེད་བཞིའི་མཛད་མཁན་ཡང་ཡིན་ཟེར་བ་དེས་དེ་གཉི་གའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། 《ཚངས་པའི་མདོ》དང 《ནགས་ལྡན》དུ་ཀུ་རུ(སྒྲ་ངན)དང་། པཎྜ་ར(སྐྱ་བོ)། ཀུ་རུ་ཀྵེ་ཏྲ་སོགས 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་དང་ཡུལ་གྱི་མིང་ཅི་རིགས་ཤིག་འབྱུང་ལ། 《ངེས་བརྗོད་རིག་བྱེད》 དུ་རཱ་མཱ་ཞེས་པའི་མིང་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དེ་རུ་རྨོན་གྱི་ལྷ་མོ་སཱི་ཏཱ་བྱ་བའང་འབྱུང་། ལྷག་པར་རིག་བྱེད་དུ་འབྱུང་བའི་ལྷ་དང་དེ་དག་གི་བྱུང་བ་རྣམས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉི་གར་ཡང་འབྱུང་ལ། སོ་མ་ཟླ་བའི་ལྷར་གྱུར་པ་དང་། བཱ་རུ་ཎཱ་རྒྱ་མཚོའི་ལྷར་གྱུར་པ། ཀུ་བེ་ར་ནོར་ལྷར་གྱུར་པ་སོགས་ལྷ་ཁ་ཤས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཅུང་ཟད་བྱུང་བ་ཙམ་ལས་སྤྱི་བབ་ཀྱི་ཆ་ནས་འགྱུར་ལྡོག་ཆེར་མེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཕྱིར་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་དང་དེའི་སྔོན་ལ་བྱུང་བའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་གི་འབྲེལ་བའི་ཆ་གཅིག་ནི་དེ་དག་ལས་བདེ་བླག་ཏུ་མཐོང་ཐུབ།
ཡང་ཆ་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། སྔོན་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་ལྷའི་བསྟོད་པ་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྐོར་གཙོ་བོར་སྟོན་ལ། བྲམ་ཟེའི་ལས་དྲུག་དང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ཆེ་བས། དེ་བྲམ་ཟེ་དང་ལྷ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་གཞོལ་འདུག་མོད། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་སུ་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་དང་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་གི་གཏམ་མང་བས། ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་ཆེ་ལ། ལྟོས་འཇོག་གིས་བཤད་ན་རྒྱལ་རིགས་དང་མི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་གཞོལ་ཅིང་འབབ། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་གི་རྩོམ་པ་པོ་སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཡིན་པར་བྱས་ན། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་དྲང་སྲོང་ངམ་ཕོ་བྲང་གི་གླུ་མཁན་དག་ཡིན་ལ། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་དུ་ལྷ་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་ན། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་སུ་དཔལབོ་ལ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བསྟོད་དོ།། དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་གི་འབྲེལ་བའི་ཆ་གཅིག་ཏུ་བལྟས་ཆོག་ལ། དེ་ཡིས་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གཅིག་པུ་རིགས་གཞན་ལས་མགོ་བོ་མཐོ་བ་ལ། ཕྱིས་རྒྱལ་རིགས་དག་གི་མགོ་བོའང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་མཉམ་པ་ཙམ་དུ་འབུར་དུ་ཐོན་པའང་མཚོན་འདུག
ད་ལྟའི་བཤད་ལུགས་ལ 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 དང 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》གཉི་གའང་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་ཞྭ་མོ་གཅིག་གི་འོག་ཏུ་འཛུད་མོད། རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། ཁོང་དག་གིས 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རབས་སུ་ངོས་འཛིན་པ་ལས་སྙན་ངག་ཏུ་མི་བརྩི་ལ། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ལ་སྙན་ངག་གི་ཐོག་མ་དང་། དྲང་སྲོང་གྲོག་མཁར་ལ་སྙན་ངག་པའི་ཐོག་མ་ཟེར་ཞིང་། དེ་སྙན་ངག་གི་དཔེ་དང་ཚད་འཇོག་སར་བྱེད། དོན་ལའང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱའི་ཆ་གཅིག་པུ་ནས་བལྟས་ནའང་། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 ནི 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ལས་བརྗོད་བྱ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། དེའི་བརྫོད་བྱ་ལ་ཉི་འོག་གི་གཏམ་འདི་མི་འདུ་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་པས།
བྷཱ་ར་ཏ་ཡི་རིགས་རྣམས་ཀྱེ། །ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་ནི། །
འདི་ན་ཡོད་པ་གཞན་ན་ཡོད། །འདི་ན་མེད་པ་གཞན་ནའང་མེད། །
ཅེས 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏའི》 གཞུང་གི་དབུ་ལ་འབྱུང་བ་ནི་དོན་ལ་གནས་པའི་གཏམ་མོ། ། དེ་བས་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལའང་། བྷཱ་ར་ཏ(རྒྱ་གར)ལ་ཅི་ཡོད་པ། །མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ་ལ་ཡོད།།[1]ཟེར། དེ་ནི་ལྷག་པར་ལྷ་སྒྲུང་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས་དང་། ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ལྟ་བུ་ཞིག་སྟེ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏའི》བམ་པོ་དྲུག་པ 《བྷི་ཥ་མ》ལས་བྱུང་བའི《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གཱི་ཧཱ》བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ཧ་ཅང་གྲགས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཚིགས་བཅད་བདུན་བརྒྱའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་སྟེ། བྷ་ག་བ་ཏཱ་ནི་ལེགས་ལྡན་གྱི་དོན་ཏེ་འདིར་ནག་པོ་སྟོན་ལ། གཱི་ཏཱ་ནི་གླུའོ།། ནག་པོ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་བ་འཇུག་པ་བཅུ་ལས་བྱུང་བའི་ནག་པོ་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱིར《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ལས་བྱུང་བའི་ནག་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་མིའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་ཞིང་། ཁོ་རང་རིགས་རྒྱལ་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ཨ་ནེ་ཀུན་ཏཱི་ནི་སྐྱ་བསེང་གི་ཆུང་མ་དང་། སྲིང་མོ་དཔལབཟང་ནི་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆུང་མ་ཡིན་པས། དེ་སྐྱ་བསེང་གི་རིགས་དང་གཉེན་དུ་འབྲེལ་འདུག་ཅིང་། འཐབ་མོ་དྲག་པོའི་ཚེ་ཁོ་རང་ནི་སྐྱ་བསེང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོས་རའི་བློ་ཕུགས་དང་། ཕོ་ཉ་བ། སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་ཁ་ལོ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཁུར་འཁུར་མཁན་ནོ།། འཐབ་མོ་དྲག་པོ་ཉིན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བྱས་པའི་ཉིན་དང་པོར། སྒྲ་ངན་དང་སྐྱ་བསེང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་དམག་གི་དཔུང་ཆེན་པོ་བཏེགས་ནས་འཐབ་མོའི་གྲབས་ཤོམ་བཤམས་པ་ན། སྲིད་སྒྲུབ་ཕུ་ནུ་གཉེན་ཉེའི་བར་གསོད་གཏུབ་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལས་ཀྱིས་མནར་ཏེ་ཡིད་སྐྱོ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། ནག་པོས་དེ་ལ།
རང་གི་ཆོས་ལ་བལྟས་ནས་ཀྱང་། །འདར་བར་བྱེད་པ་རིགས་མིན་ཏེ། །
གཡུལ་གྱི་ཆོས་ལས་ལྷག་པ་ནི། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །[2]
ཞེས་སོགས་སོམ་ཉི་སྤངས་ཏེ་གཡུལ་དུ་འཇུག་དགོས་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་མང་དུ་གནང་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཁ་ཏ་ལས 《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གཱི་ཏཱ》 གྲུབ། ནག་པོས 《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གཱི་ཏཱ》རུ་གཙོ་བོ་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་ཐར་བ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གསུམ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། དད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་བསྟན། 《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གཱི་ཏཱ》རུ་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས། དད་པ། བདག། རང་བཞིན། ཚངས་པ། ཐར་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ན་རྟག་བརྟན་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། ལས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྩོམ་པ་ལས་སྐྱེས་བུས་ནི་མིན་ཏེ། རང་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལས་མཐའ་ལ་མི་རྟོག་པར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ལས་བརྩམས་ན། སྐྱེས་བུ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ནས་ཐར་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཟེར། ཚངས་པ་དང་བདག་གཅིག་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ། ཚངས་པའི་མྱང་འདས་སོགས་ཕྱི་རོལ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐར་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཚུལ་རྣམས 《ཉེར་གུས》ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལའང་ཁུངས་བཅོལ་འདུག་པས། འདི་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་གཞུང་དང་། 《ཉིར་གུས》སོགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་གོ།། བྷ་ག་ཝཱན་ནམ་ནག་པོ་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡིས་རང་ཉིད་ནི་བླ་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དང་། བླ་མེད་ཀྱི་བདག། བླ་མེད་ཀྱི་ཚངས་པ་བཅས་ཡིན་པར་ཁས་འཆེ་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དེས་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོ་གའི་སྒྱུ་མ་ལས་སྤྲུལ་བར་བཤད། དེ་བས་ན་ལྷ་ག་ཝཱན་གྱིས་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་བདག་ཉིད་ལ་དད་པར་བསྐུལ་ཞིང་། གང་ཞིག་བྷ་ག་ཝཱན་ལ་དད་པ་རྣམས་ནི་རིག་པྱེད་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་དང་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་དག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར། ལོ་མ་གཅིག་གམ། མེ་ཏོག་གཅིག་གམ། འབྲས་བུ་གཅིག་གམ། ཆུ་གཙང་ཁྱོར་གང་ཙམ་ཕུལ་བས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གཙོ་བོ་སེམས་ལ་རག་ལས་ཤིང་། རང་གིས་གང་བརྩམས་པའི་ལས་མཐའ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་བྷ་ག་ཝཱན་ལ་མཆོད་པའི་དངོས་པོར་ཕུལ་ཆོག་པར་བཤད།
《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གི་ཏཱ》རུ་ནག་པོས་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་གཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་དྲག་ཤུལ་གྱིས་གཞན་སྲོག་ལ་རྒོལ་བར་བསྐུལ་བ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་ཆོས་སུ་སྣང་མོད། འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་ལས་འདས་པའི་བསམ་ངོར་བསད་པ་ཉིད་མ་བསད་པར་འགྲོ་བས། འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་འབབ་ས་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྫོད་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཆེན་མོ་ཀོ་སམ་བིས་བཞེད།[1]སྤྱིར་འདི་ལ་རང་རང་གི་མཁོ་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ་གོ་བ་ལེན་ལུགས་ཐ་དད་པ་ལས་སོ་སོའི་འདོད་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཏི་ལ་ཀ(B.G.tilaka)དང་མ་ཧཱ་ཏ་མཱ་གན་དྷི་ཞེས་དབྱིན་ཇི་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གྲགས་ཅན་གཉིས་བྱུང་ཞིང་། 《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གི་ཏཱའི》དགོངས་པ་གཞིར་བྱས་ནས་རང་རང་གི་ལས་འགུལ་བསླངས་པ་འདྲ་མོད། ལས་འགུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡེ་མི་འདྲ་སྟེ། སྔ་མས་དྲག་ཤུལ་གྱི་གསར་བརྗེ་དང་ཕྱི་མས་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་ཞིང་མཐུན་གྲོགས་མི་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ། འཚེ་བ་དང་མི་འཚེ་བའི་བློ་དེ་གཉི་ག《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གཱི་ཏཱ》ལས་བྱུང་བར་བཤད།[2]འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་གི་ཁུངས་བཙལ་ན་འདིའི་བར་དུ་དེད་ཆོག་ལ། རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་བའི་དུས་དེ་ཤེད་ཅིག་ནས་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་སྤང་བླང་གི་རྣམ་གཞག་རིན་ཐང་དང་བྲལ་བ་དེ་འདྲ་བསྟན་འདུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སོ།། འོན་ཀྱང་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལག་ཏུ་བསྟར་རྒྱུ་ཞིག་བསྟན་འདུག་པའང་བསྙོན་དུ་མེད་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དང་།
སྣ་ཚོགས་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཡི།།ལྷ་ཡི་བུ་མོ་འོངས་ནས་ནི།།
གཡུལ་ངོར་བསད་པ་ཡོངས་འཁྱུད་དེ།།ལྷ་ཡི་ཁྱིམ་དུ་འཁྱེར་བར་འགྱུར།།[3]ཞེས་དང་།
ཀུན་ལས་རྒྱལ་ནས་དེ་རིང་ཁྱོད།།བཙུན་མོ་རྣམས་དང་རྩེ་བར་བྱེད།།
ཁྱོད་ཀྱི་དགྲ་སྡེ་མཐོ་རིས་སོང་།།ལྷ་མོ་རྣམས་དང་རྩེ་བར་བྱེད།།[4]
ཞེས་པ་ལྟར་གཡུལ་ངོར་འཐབ་སར་བསད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་བཤད་ལུགས་དེའང་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ལ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་དོ།། དེ་ནི་ཨེ་ས་ལེམ་དག་གིས་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་འཐབ་འཁྲུག་ཅེས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆ་འདྲ་བས། བློའི་མྱུ་གུ་དེའང་དང་པོ་རྒྱ་གར་ནས་འབུས་སམ་སྙམ་སྟེ། ཀླ་ཀློའི་ཁུངས་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་གཞོན་ནུ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་བདུད་སྡུག་ཅན་གྱི་ས་བཀབ་ནས། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་བ་ཀླ་ཀློའི་གྲུབ་མཐའ་བརྩམས་པ་ཡིན། དེའི་ཚུལ་ནི་གསང་ཚིག་ལས།
ངེས་པར་བརྩེ་མེད་དཔལབོ་ཡིས།།གཡུལ་ངོར་འབྲོས་པ་མེད་པར་ནི།།
གཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་གྱུར་ན།།ཤི་ནས་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར།།[1]
ཞེས་ཀྱང་མཁས་པའི་གསུང་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་ན་དང་པོ་རྒྱ་གར་དུ་རྣམ་པར་འཚེ་མི་འཚེའི་ཆུ་མིག་གཉིས་བརྡོལ་བ་འདྲ་ཡང་། ཕྱིས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་དར་བ་སོགས་ལས་འཚེ་བའི་ཆུ་མིག་རང་སར་བསྐམས་ཤིང་། མི་འཚེ་བའི་ཆུ་མིག་རྒྱས་ཤིང་གཞུང་རིང་བར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།
《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གི་ཏཱ》ཡིས《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ལས་གང་བྱུང་བའི་བསམ་བློ་རྣམས་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་བསྟན་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་བའི་གནད་ཟབ་མོ་མང་པོའང་སྟོན་པས། གཞུང་འདི་དང་། 《ཉེར་གུས》དང་། 《ཚངས་པའི་མདོ》གསུམ་ནི་སྤྱིར་ན་གནའ་བོའི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་གཞུང་དུ་བགྲང་། ལྷག་པར་རིག་བྱེད་མཐའ་པ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱི་མོའི་གཞུང་གསུམ་ཟེར་ཞིང་། འདི་རིག་བྱེད་མཐའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏོ་གས། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་མང་དུ་ཐེབས་ཡོད་ཟེར་ཞིང་། འདི་ཡིས་ཕར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་ཤན་ཐེབས་པའང་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་དེ། “བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲི་སོགས་དུས་འཁོར་ལ་མི་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ལུགས་དེ་ལ་བྷཱ་ར་ཏའི་ལྟ་བ་འདྲེས་སོགས་གསུངས་པར་གྲགས།”[2]ཇོ་ནང་གི་ཆུའི་ནང་དུ་ལན་གསུམ་ལྕེབས་པའི་སངྒ་ཨཱཙརྱའམ་མིང་དངོས་ཤངྒརཱཙརྱ་བྱུང་ནས་གཉིས་མེད་དང་སྒྱུ་མའི་ལྟ་བ་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། མུ་སྟེགས་དང་ནང་པའི་ས་མཚམས་དར་སྐུད་ལས་ཀྱང་ཕྲ་བར་སོང”[3]གསུངས་པ་དང་། ཀུན་མཁྱོན་ཇོ་ནང་པས《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན》དུ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་རང་སྟོང་ཕྱི་རོལ་པའི་བསམ་དོན་དང་ཁྱད་མེད་ཚུལ་དང། གཞན་སྟོང་ཁས་བླངས་པས་ནང་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདོན་སོགས་མང་དུ་གསུངས་པ[1]དང། སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁས“ཕྱི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚོད་གདའ་སྟེ། ཇོ་བོས་རྒྱ་གར་ན་ཕྱི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་ཤེས་པ་ང་དང་། ན་རོ་པ། ཤཱནྟི་པ་གསུམ་ལས་མེད། ནཱ་རོ་པ་འདས། ང་བོད་དུ་འོང་། ད་ཙ་ན་རྒྱ་གར་ན་ཡང་ངན་ཏེ་མཆི་ཞེས་གསུངས”[2]གསུངས་པ་སོགས་ལ་དཔགས་ན། ཕྱི་ནང་གཉི་གར་ཕར་འདྲེས་ཚུར་འདྲེས་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཚོད་གདའ་མོད། དེ་ལ་དངངས་སྐྲག་དང་། ཡི་མུག། ཞེ་སྡང་སོགས་སྐྱེ་མི་དགོས་ཏེ། ཚུལ་དེ་ནི་སྤྱིར་ན་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་ཞིང་། ལྷག་པར་ཕུ་ནུའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཙམ་ཡིན་པས་སྣ་གཉེར་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་བས།
མདོར་ན་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་གྱི་མུ་སྟེགས་རྣམས་ལ། སངས་རྒྱས་དང་ནང་པ་ལ་དགྲར་བྱེད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན། དྲི་མེད་འོད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཕུ་བོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ནུ་བོར་བརྩི་ཞིང་། ཕུ་ནུའི་ནང་འཁོན་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ཤད་ཀྱིས་སྦྱངས་ཏེ་ཁྱབ་འཇུག། སངས་རྒྱས། ཞི་བ། ནག་པོ་སོགས་གྲལ་དུ་བསྒྲིགས་པའི་མདུན་ན། དོགས་པ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་རྔ་ཟླུམ་འདྲ་བརྡུང་སྟེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟོད་དབྱངས་སྣ་ཚོགས་གླུ་རུ་ལེན་ཞིང་དགའ་དགའ་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ།།[3]
ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སྨད་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རིང་བར་འགྱུར་ཟེར་བ་སོགས་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་གནས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་གོ།། མུ་སྟེགས་པ་དང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་འབྲེལ་བ་ནི་ཕུ་ནུའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་དོན་ལ་གནས་ཤིན་ཏུ་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། རང་རེའི་ཕུ་བོ་དེ་ནི་འགྲོགས་མི་རུང་ལ་སྨད་ཀྱང་མི་རུང་བ་ཞིག་གོ།། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཤངྐརཱརྱ་ནི་བྲམ་ཟེའི་སློབ་དཔོན་ཤངྐ་རཱ་﹙སྤྱི་ལོ788~820﹚བྱ་བ་སྟེ། རིག་བྱེད་མཐའ་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འདི་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕུ་བོའི་ཆོས་དེ་རང་རེའི་བསྒྱུར་བོན་ལྟར་ནུ་བོའི་ཆོས་ཀྱི་དྲི་རོ་ཁ་དོག་ཅན་དུ་བྱས་པས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཡང་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་གསར་མའམ་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་སུ་འཕོས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་དང་ནང་པ་དགྲར་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ལ་ཐུག། སྔར་གྱི་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་འཁོགས་པོ་ལ་ནང་པའི་རྣམ་ཤེས་གྲོང་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་ཡང་ཆོག་གམ་སྙམ།
《བྷ་ག་བ་ཏཱ་གི་ཏཱ》བྱ་བ“འདི་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་གླུའི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་པ་དེར་འདུག”[1]ཅིང་།“མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་གཞུང་དག་གི་ཁྲོད་ན་ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་དེ་རབ་དང་ཕུད་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཛོ་ཀི་དང་དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་གླེགས་བམ་རེ་འབྲལ་སྤང་དུ་འཆང”[2]ཟེར། བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ལས་ཁོལ་དུ་ཕྱུངས་ནས། འཆད་ཉན་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པར་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ནས་རིམ་གྱིས་ཡུལ་ལུང་མང་པོའི་སྐད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱས། རང་རེ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོས 《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ》 བསྒྱུར་འདུག་པ་དེར་འདིའི་ཚིགས་བཅད་འགའ་ཞིག་བྱུང་ལ། འདིའི“ལེའུ་གཉིས་ཀུན་མཁྱེན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་པཎྜི་ཏ་ཀྲིཥྞ་དང་ལྷན་དུ་བསྒྱུར་གསུངས་པ་འདུག་ཀྱང་། དཔེ་རྒྱུན་ཆད་པར་མངོན།”[3]ཉེ་རབས་སུ་སླེབས་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས།
ཕྲན་རང་ནས་མ་བཅོལ་ཁུར་བླངས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ། གླུའི་ཆོས་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་ཟིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དཔེ་འདི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འགྲིམ་པའི་དུས་ཤིག་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་བར་མངོན། བོད་སྐྱོང་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ལས་ལ་འཁུ་ལྡོག་བྱེད་ཟེར་ནས་ཞེད་སྐྲག་སློང་བ་ཡང་འདུག་སྟེ། དྲུག་སྡེ་དག་གིས་གང་བསམ་པ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གོ་བས་ཐུགས་ནང་ཤིན་ཏུ་གཤིན་པར་འོང་མཆི།[4] ཞེས་ཁོ་རང་གིས་གསུངས་པ་བཞིན 《དཔལ་ནག་པོའི་གླུ》ཆ་ཚང་བར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་མོད། ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མོ་ནས་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་བ་ལྟར་ཕྱི་རབས་པ་ཚོའི་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕངས་ཆེ། འོན་ཀྱང་ད་དུང་ལེའུ་ཆ་ཚང་བཞི་ལུས་ཡོད་པ་དང་།《ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད》དུ་དེའི་ཚིགས་བཅད་དོན་དགུ་དང་། དེ་དག་གི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་ཡིག་ཚིགས་བཅད་སུམ་ཅུ་བསྡུས་ཡོད་པ་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་ཡིག་ཉར་ཡོད་ལ། ཉེ་རབས་སུ་རྒྱ་ལ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བྱུང་བ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། འདིའི་ནག་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་ཡང་བཤད་པ་ལྟར་ལྷའི་སྤྲུལ་བ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་མིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་མོད། ཕྱིས་སུ་རིམ་གྱིས་དེ་ལྷ་མི་གཉི་གའི་གཞི་མཐུན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བྱས་འདུག ། རང་རེའི་སྲུང་མ་ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་ནི་འདི་དང་མཚན་གཅིག་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་མེད་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། །
ཡང་རག་ར་བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་གྱིས 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི་མེ་ལོང》 གི་གླེང་གཞི་རུ《སྒོམ་པའི་རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》 ཞེས་པ་སྔོན་གྱི་ཐུབ་པ་རིག་བྱེད་རྒྱས་བྱེད་ཅེས་པས་མཛད་པ་ལྟ་བའི་སྐོར་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེའང 《སྙ་ག་བ་ཧཱ་གི་ཧཱ》དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པ 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》ལྷན་ཐབས་ལྟ་བུ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས་སོ །
སྤྱིར《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 དང 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》གཉིས་ནི་རང་གའི་རྩོམ་རིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་དུ་བགྲང་ལ། ལྷག་པར《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ནི 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》 ལས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ལ་འབྲེལ་ཆེ་བ་གོང་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་ཡིན། དེ་བས་རྒྱ་གར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་དང 《ཚངས་པའི་མདོ》སྟེ་གསུམ་ག་ལ་རིག་བྱེད་ལྔ་པའང་ཟེར་རོ། །
རང་རེའི་ཆོས་འབྱུང་དང་དེབ་ཐེར་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བརྗོད་པ་ནས་འགོ་རྩོམ་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གདུང་རབས་རྗོད་པར་བྱེད། དེའི་ཁུངས་བཅོལ་ས་ནི་གཙོ་བོ《མངོན་པ་སྡེ་བདུན》གྱི་ཡ་གྱལ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུས་བྱས་པའི《འཇིག་རྟེན་གདགས་པ》ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། 《འཇིག་རྟེན་གདགས་པ》ལས་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་དང་སྟོན་པའི་གདུང་རབས་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 དང 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》སོགས་དང་འབྲེལ་འདུག ། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་སམ་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་ཉི་མའི་རིགས་དང་ཟླ་བའི་རིགས་ཞེས་པ་དེའོ །
《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏའི》 ཟུར་བཀོད 《ཧ་རིའི་གདུང་རབས》 (Hanvamsa)ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང 《སྔོན་གྱི་རབས》ཞེས་པ་སོགས་སུ་རིགས་དེ་གཉི་གའི་རྒྱལ་པོའི་རབས་སོགས་བརྗོད་ཡོད་དེ། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ངན་དང་སྐྱ་བསེང་གི་རིགས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་བྷཱ་ར་ཏའི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ནི་ཟླ་བའི་རིགས་ཡིན་ལ། ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་བ་ནག་པོའང་རིགས་དེ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མེས་པོ་ནི་ཟླ་བའི་ལྷ་ཙནྡྲ་ཞེས་པའོ །།རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་སུ་བྱུང་བའི་ཙནྡྲའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙནྡྲའི་མིང་ཅན་བཅུ་དགུ་དང་། ཙནྡྲ་བདུན་བརྒྱུད་དང་། ཙནྡྲ་བཅུ་ཞེས་པ་སོགས་དང་སེ་ན་བཞི་བརྒྱུད་སོགས་སེ་ནའི་རིགས་རྣམས་ནི་ཟླ་བའི་རིགས་འདིར་གཏོགས་ལ།[1]རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མིང་ལའང་ཟླ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཟེར། ཉི་མའི་རིགས་ནི་ཉི་མའི་ལྷ་ལས་ཆད་པར་སྨྲ་ཞིང་།དེའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་རབས་ལ་ཉི་མའི་རྒྱལ་རབས་ཟེར།ཉི་མའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་པའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཉི་མའི་ལྷའི་བུའོ །སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གདུང་ལ་ཉི་མའི་གཉེན་དང་། བུ་རམ་ཤིང་པ་ཞེས་བརྗོད་པའང་དོན་དུ་ཉི་མའི་རིགས་འདི་ལ་ཟེར།བུ་རམ་ཤིང་པའི་རྒྱུད་ལ་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་བྱུང་ཟེར་བའང་རང་རེའི་བཤད་ཚུལ་དང 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏའི》 བཤད་ཚུལ་མཐུན་ནོ ། རྒྱལ་པོ་ཤིང་རྟ་བཅུ་པ་དང་།རྒྱལ་པོ་རཱ་མཱ་དང་།རཱ་མཱའི་ཆུང་མ་སི་ཏཱ་ཆུང་ངུ་ནས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་པོ་ཛ་ན་ཀ་སོགས་ཀྱང་ཉི་མའི་རིགས་སོ། །བུ་རམ་ཤིང་པའི་རྒྱལ་རབས་དེ་ལ་ཉི་མའི་རྒྱལ་རབས་ཞེས་བྱ་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་སུ་བྱུང་བའི་པཱ་ལའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅུ་བཞི་དང་།པཱ་ལ་བདུན་བརྒྱུད་སོགས་པཱ་ལའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ནི་ཉི་མའི་རིགས་ཡིན་ཟེར།[1]ཉི་མའི་རིགས་དང་ཟླ་བའི་རིགས་ཀྱི་བྱུང་རབས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་བཀོད་པ་ཞིག་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མའི》ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པར་གསལ་ལ། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་ན་དེའི་སྐོར་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཞིབ་རྒྱས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མེད།
མདོར་ན། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ནི་ཟླ་བའི་རིགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ནི་ཉི་མའི་རིགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དེ། རིགས་དེ་གཉི་ག་ནི་ཨཱརྱའི་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་སྣང་། དེ་ལས་དང་པོ་རྒྱ་གར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཉི་མའི་རིགས་དང་། དེ་དག་གཙོ་བོ་གདྒཱའི་འབབ་ཡུལ་དུ་གནས་བཅས་ཤིང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་བཟོས་ཏེ་ ཨཱརྱའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་བཏིང་། ཕྱིས་ནས་འོངས་པའི་ཨཱརྱའི་མི་རྣམས་ནི་ཟླ་བའི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཉི་མའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཤར་ནུབ་གཉིས་སུ་བཅད་ཅིང་། ཁོང་དག་གིས་ཆུ་བོ་ལྔའི་ཡུལ་དང་གདྒཱའི་སྟོད་རྒྱུད་བདག་གིར་བཟུང་། དེ་བས 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏས》རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་བཅས་པའི་ཟླ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ནང་རོལ་དུ་བྱུང་བའི་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་མཚོན་པ་དང་། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎས》ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉི་མའི་རྒྱལ་རབས་སུ་གཏོགས་པའི་ཨརྱའི་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་བསྐྱེད་དཔུང་འཇུག་བྱས་པའི་ཚུལ་མཚོན་ཡོད་ཅེས་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཞེད།
《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ལས་བྱུང་བའི་སྐྱ་བསེང་བུ་ལྔས་ཏྲོ་པ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་བུད་མེད་དེ་སྤུན་ལྔ་ཐུན་མོང་གི་ཆུང་མར་བླངས། སྤྱིར་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་དུ་ཁྱོ་གཅིག་གིས་ཆུང་མ་མང་པོ་ལེན་པའི་སྲོལ་ནི་དར་ཡང་། ཆུང་མ་གཅིག་ལ་ཁྱོ་ག་མང་དུ་ཡོད་པའི་དཔེ་དེ་འདྲ་ནི་ལུང་དང་ལུགས་སྲོལ་དང་འགལ་བས། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ལེའུ་གསུམ་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྐབས་སུ།
སྐྱ་བསེང་བུ་ལྔ་དག་གི་ནི། །ཆུང་མ་ལྔ་ལེན་བུ་མོ་སྟེ། །
དག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །འདི་འདྲ་ལྷ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །
ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ །འོན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ནི་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ཁ་ཤས་ལ་དེ་འདྲའི་སྲོལ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད། རིག་གནས་མིའི་རིགས་རིག་པའི་མཁས་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་གཞིར་བྱས་ན། དེ་འདྲའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། བོད་དང་། ཕོ་རི་ནི་ཤི་ཡ་གསུམ་ལས་འཛམ་གླིང་ན་མེད་པར་བཤད།[1]དེས་ན་སྐྱ་བསེང་བུ་ལྔ་ཐུན་མོང་གིས་ཆུང་མ་གཅིག་བླངས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་རྟོག་བཟོ་རྐྱང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་རྒྱས་པས་གཏམ་རྒྱུད་དེ་བཟོ་བའི་ས་བོན་ནི་རྒྱ་གར་དུ་ལུང་པ་ཉི་ཚེབ་འགར་དེ་འདྲའི་སྲོལ་ཞིག་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པར་ངེས། འོ་ན་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉི་གར་དེ་འདྲའི་སྲོལ་ཡོད་པ་སྟེས་དབང་གིས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་ངེས་སྙམ།འོན་ཀྱང་།ཡུལ་མུ་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་དང་།རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་འགྲུལ་ཟབ་པ་ཙམ་ལས་འཐད་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ད་དུང་འགོད་དཀའ་འོ།
《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》 དང 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》བརྗོད་བྱ་ལ་སོ་སོར་གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་བུ་དང་ཕལ་བ་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་ཆ་གཉིས་རེ་ཡོད། དང་པོའི་ཆ་དེ་ནི་གང་བརྗོད་རྒྱུའི་གཏམ་རྒྱུད་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཨུ་པ་ཀ་ཡ་ན་བྱ་བ་གཏམ་རྒྱུད་གཙོ་བོ་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ཉེ་བར་འཕྲོས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གཞན་མའོ ། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》རུ་ཆ་དེ་གཉི་གས་སོ་སོར་གླེགས་བམ་གྱི་ཕྱེད་ཙམ་རེ་ཟིན། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ལ་གཏམ་ཕལ་བ་དེ་ཙམ་དུ་མི་མང་། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》གླེགས་བམ་དང་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའང་དེ་འདྲའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》 གཏམ་རྒྱུད་རགས་རིམ་ཙམ་ཡང་དེའི་བམ་པོ་གསུམ་པ 《ནགས་སུ་ཞུགས་པ》ཞེས་པར་བྱུང་འདུག །དེ་ལས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཆེ་བའང་མཐོང་ཐུབ།སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉི་གར་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཆེ་ཕྲ་གང་ཡིན་ཡང་།སྤྱིར་ན་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་དང་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་སྦྱར་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྣང་།རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་སྔོན་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཆོས་དང་བྲམ་ཟེའི་བྱ་བ་སྟོན་པ་ལ། སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཆོས་དང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟོན་ཟེར་བའང་གཙོ་བོ་སོ་སོའི་བརྗོད་བྱ་གང་ལ་གཞོལ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའོ།།
སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ནི་དེ་ལྟར་གཏིང་ཟབ་ཅིང་། རྒྱ་ཆེ་ལ། ཚིག་གི་སྦྱོར་བའང་རྨད་དུ་བྱུང་བས། རྒྱ་གར་གྱི་རྩོམ་རིག་དང་སྐད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་སོ་སོར་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོའི་དུས་རབས་དང་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཅེས་དུས་རབས་གསར་བ་ཞིག་གི་ས་བཅད་བཀྲམ། རྒྱ་གར་རང་དུ་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་སྒྲུང་དང་། རྒྱལ་རབས། སྙན་ངག། ཟློས་གར་སོགས་བརྩམས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་དང་ས་བོན་འབྱུང་སའི་ཟད་མི་ཤེས་པའི་མཛོད་དུ་གྲུབ། དེ་ནི་དཔེར་ན།
གྲོག་མཁར་གྱིས་ནི་སྤྲེའུས་ཁུར་བའི་རྡོ་རྣམས་དང་ནི་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་སྲིད་སྒྲུབ་མདའ།
རྒྱ་མཚོའི་ཟམ་པ་བྱས་པར་བརྗོད་ཀྱང་ད་དུང་དེ་དག་ཐལ་བའི་གཏམ་དུ་བརྗོད་མི་བྱེད།། བདག་གིས་མ་ལུས་ཚིག་དོན་སྲང་ལ་བཅལ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱར་མོད་དེ་ལྟ་ནའང་། །
སྐྱོན་རྣམས་སྨྲ་བར་བྱེད་ལ་ཁ་ནི་གདངས་པ་ཀྱེ་མ་ཕྲག་དོག་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
ཞེས་འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་གཙོ་བོ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཀྱང་ཁོང་སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་ལ་ཐུགས་ཕྱུངས་ཚུལ《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》དང《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》གཏམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་གར་དང་ལདྐའི་བར་གྱི་བྲག་བརྒྱུད་དེའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། གོང་གི་ཚིགས་བཅད་དེ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་བར་མཐོང་ནས 《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མར》བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ནས་བཀོད་ཡོད་ལ། 《ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད》དུ་ཚིགས་བཅད་དེའི་འགྱུར་གཞན་པ་ཁོང་གིས་བསྒྱུར་པ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། ཚིགས་བཅད་འདི་སྔོན་མ་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ 《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད》དང 《ས་པཎ་གསུང་འབུམ》པོད་དང་པོ་ལ་བཀོད་འདུག་པར་མ་ཟད།འགྱུར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་མོད།མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་དེ་མ་མཐོང་བར་སྣང་སྟེ། འདིའི་མཛད་པ་པོ་“རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པ་པོའམ་གཞན་ཞིག་ཡིན་གང་ཤེས”གསུངས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཤེས་ནུས། ནང་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་དང་འབྲེལ་ནས་བརྩམས་ཆོས་རྩོམ་པ་དེ་ལྟ་ན། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་གཞན་དག་ནི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བྷཱ་ས(Bhasa)དང་། ཀཱ་ལི་དཱ་ས(Kalidasa)དང་། ཀུ་ལ་ཤེ་ཁ་ར(Kulasekhara)དང་། རཱ་མ་ཙནྡྲ་(Ra-macandra)དང་།བི་ཛ་ཡ་པཱ་ལ(Vijayapala)དང་། པྲཧལཱ་ད་ན(Prahladana)དང་། བི་ཤ་ཝ་ནཱ་ཐ(visvanatha)དང་། ཝ་སུ་དེ་བ(Vasudeva)དང་། ཨ་མ་ར་ཙནྡྲ(Amar-acandra)དང་། བྷ་ཝ་བྷུ་ཏི(Bhavabhuti)དང་། རཱ་ཛ་ཤེ་ཁ་ར(Rajasekhara)སོགས་ཀྱིས་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་གཉིས་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྙན་ངག་དང་ཟློས་གར་སོགས་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་མཛད་འདུག་གོ།
སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ་མང་པོའི་སྐད་དུ་འགྱུར་ལ། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པར《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ཏ་ཟིག་གི་སྐད་དུའང་འགྱུར། 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》ནི་འབར་མ་དང་། ཀམྦྷོ་ཛ། ཉི་ཧོང་སོགས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མར་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་། ཉེ་རབས་སུ་སླེབས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་གཙོར་བྱས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་ལུང་མང་པོའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར། རྒྱ་ནག་ལ་སྔོན་མ་ནི་དུས་རབས་གསུམ་པ་དང་ལྔ་པར་ལེགས་སྦྱར་ནས་བསྒྱུར་པའི་སྐྱེས་རབས་གཉིས་ལས 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎའི》གཏམ་རྒྱུད་རགས་བསྡུས་ཤིག་བྱུང་བ་དང་། དུས་རབས་ལྔ་པའི་དུས་སྟོད་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཀུ་མ་ར་ཤྲཱིས་བསྒྱུར་པའི་གསུང་རབ་ཅིག(《大庄严论经》)ཏུ་སྒྲུང་རབས་ཆེན་མོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མིང་གླེང་པ་ཙམ་ཡིན་མོད། དུས་རབས་སྔ་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པར་མཁས་པ་ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས 《རཱ་མཱ་ཡ་ཎ》 ཆ་ཚང་བར་བསྒྱུར་པ་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ལ། 2005ལོར། 《མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཏ》ཡང་མཁས་པ་ཧོང་པོ་ཧྲིན་སོགས་ཀྱིས་ཆ་ཚང་བར་བསྒྱུར་ཏེ་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པས། རིག་ཚན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་བཏིང་།


c: text/html

text:
སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་བོད་ཡིག་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ5པའི་ཚེས9ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཞིན་ཨན་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་དང་དེ་ནས་ཞི་ཧྲོང་པན་ན་བར་གྱི་མཁའ་ལམ་གསར་པ་ཤར་གཏོང་བྱས་པ་རེད།
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་གི་འབད་བརྩོན་འོག སི་ཁྲོན་མཁའ་འགྲུལ་ཀུང་སིས་ཞིན་ཨན་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་དང་དེ་ནས་ཞི་ཧྲོང་པན་ན་བར་གྱི་མཁའ་ལམ་གསར་པ་ཤར་གཏོང་བྱས་ཤིང་། གཟའ་རེར་གནམ་གྲུའི་ལན་གྲངས་ཐེངས་4སྟེ་གཟའ་ཟླ་བ་དང་གཟའ་ལྷག་པ། གཟའ་པ་སངས། གཟའ་ཉི་མ་བཅས་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། འཕུར་བའི་དུས་ཚོད་ནི་ཞིན་ཨན་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་བར་གྱི་གནམ་གྲུའི་ལན་གྲངས་3u8611ནི་སྔ་དྲོའི་དུས་ཚོད་7:20ཐོག་འཕུར་བ་དང་དུས་ཚོད་9:20ཐོག་ཐོན་པ་རེད། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་ནས་ཞི་ཧྲོང་པན་ན་བར་གྱི་གནམ་གྲུའི་ལན་གྲངས་3u8611ནི་སྔ་དྲོའི་དུས་ཚོད་10:05ཐོག་འཕུར་བ་དང་དུས་ཚོད་11:10ཐོག་ཐོན་པ་རེད། ཞི་ཧྲོང་པན་ན་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་བར་གྱི་གནམ་གྲུའི་ལན་གྲངས་3u8611ནི་སྔ་དྲོའི་དུས་ཚོད་11:55ཐོག་འཕུར་བ་དང་དུས་ཚོད་13:05ཐོག་ཐོན་པ་རེད། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་ནས་ཞིན་ཨན་བར་གྱི་གནམ་གྲུའི་ལན་གྲངས་3u8611ནི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད་13:50ཐོག་འཕུར་བ་དང་དུས་ཚོད་15:45ཐོག་ཐོན་པ་རེད།མིག་སྔར། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་གནམ་གྲུ་ཐང་དུ་མཁའ་ལམ་8འབྱེད་ཡོད་པ་དང་། ཁུན་མིང་དང་ཁྲིན་ཏུའུ། ཁྲུང་ཆིན། ལྷ་ས་སོགས་སུ་ཐད་འཕུར་བྱེད་ཆོགད་ལོར། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གནམ་གྲུ་ཐང་གིས་ཟླ་6པར་བདེ་ཆེན་ནས་ཁྲང་ཧྲ་བར་གྱི་མཁའ་ལམ་སླར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཟླ7པར་ཁུན་མིང་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་དང་། དེ་ནས་ཡུས་ཧྲུའུ་བར་གྱི་མཁའ་ལམ་འབྱེད་ནས། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ངང་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་མཁའ་ལམ་དྲ་རྒྱ་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ། ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ།)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
མུ་ལི་དགོན་པ།
སྤེལ་དུས 2018-05-14
ཡོང་ཁུངས། གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བ།
རྩོམ་པ་པོ། སངས་སྐྱབས་ཀྱིས་བསྒྲིགས།
རབ་དཀར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི་བསིལ་ལྡན་གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོ་ཞེས་སྙན་པ་དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་ལས་མཆེད་པའི་ལྷུ་ལག་གཅིག་སྟེ་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁར་གྲགས་པའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོ་མུ་ལི་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་སྤྲེལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1656ལོར་རྗེ་བསམ་གཏན་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་ས་ལ་དཔྱད་པ་བཟང་ཞིང་ཡུལ་ལ་དགེ་བཅུ་ཚང་བའི་གནས་(སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ལའང་ཧྲན་དབྱིས་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མུ་ལི་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཐ་པ་ཡུལ་ཚོ་ཉེ་སྡེ་པ་རུ་ཉ་ཆུ་དང་ལི་ཆུ་རྒྱུད་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པའི་སོ་ར་གཉེན་པོ་རི་བོའི་ངོས་སུ་ཆགས། སྤྱིར་མུ་ལི་ནི་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་དང་། རྒྱ་དང་འཇང་དང་དབྱིས་རིགས་སོགས་དང་འདབ་འབྲེལ་དུ་གནས། སའི་གོ་ལའི་འཕྲེད་ཐིག་28.9.47 ཤར་ཁུལ་100.50.39མཚོ་འཕགས་སྨི་2637ཟིན་པའི་ས་ཞིག་ཡིན། )ག་ལ་བ་དེར་ལྷ་ལྡན་དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པ་ལ་དཔེར་བླངས་ནས་མུ་ལི་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཞེས་པ་དེ་ཕྱག་བཏབ། དམ་ཆོས་འདུལ་བ་རྨང་གཞི་བྱས་པའི་སྒྲིག་ལམ་དང་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་ཆོ་ག་དང་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་སྤེལ། 1659 ལོ་ནས་བཟུང་དགོན་པའི་གཞིས་ཁྱོན་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཀ་རིང་ཉི་ཤུ་ཅན་གྱི་འདུ་ཁང་དང་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་ཁང་། གྲྭ་ཤག་དང་གྱང་ལྷ་ལྡེབས་རིས། བཀའ་བསྟན་གཙོས་པའི་འཕགས་བོད་ཀྱི་གསུང་རབ་བགྲང་ལས་འདས་པ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རི་བོ་གཏོས་དང་མཉམ་པ་བཞེངས་བསྐྲུན་མཛད་པས་1669ལོར་མཇུག་གྲུབ། གྲྭ་གྲངས་དང་འཆད་ཉན་ཡར་རྒྱས་སུ་སོང་ཞིང་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་རྣམས་སུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས་མཁན་མང་པོ་བྱུང་། བཤད་སྲོལ་ལ་འབྲས་སྤུངས་བདུན་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ཟེར་བ་ལྟར་དེའི་བཅུ་ཆ་གཅིག་སྟེ་མུ་ལི་དགོན་ཆེན་ལ་གྲྭ་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཞེས་གྲགས། ཕྱིས་སུ་རབ་བྱུང་བའི་གྲངས་ཀ་སྟོང་ལས་བརྒལ་བ་བྱུང་ཞིང་དགེ་འདུན་པ་སུམ་བརྒྱ་དང་བཅུ་རེ་ལ་ཁང་ཚན་རེ་བྱས་ནས་སྒྲིག་ལམ་དང་འཚོ་བའི་གཟིགས་རྟོག་བདེ་རུ་བཏང་། སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པས་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་ཁག་ཏུ་མུ་ལིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་ཁག་རྣམས་གྲྭ་རྒྱུན་ལ་སོང་ན་གྲྭ་ཚང་དང་ཁང་ཚན་གང་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དགོས་པའི་འགྲོ་ལུགས་གསལ་བར་མཛད། 1711ལོར་བླ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་པོ་དང་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྗེ་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ཀྱིས་གསར་བཞེངས་མཛད་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ། གཟི་བྱུར་མུ་མེན། པད་རག་བཻཌཱུརྱ་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་འཕྲ་བཏབ་པ། དར་གོས་ཟ་འོག་གི་ན་བཟའ་གསོལ་བ། ནང་རྟེན་གཟུངས་གཞུག་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གནང་བའི་སྲིད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རིང་བསྲེལ་དང་བྱིན་རྟེན་རྩ་ཆེན་མང་པོ་བསྩལ་བ་དག་དང་། གཞན་ཡང་རྩ་ཆེན་རྟེན་རྫས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བྱུར་བུར་གཏམས་པས་བྱིན་རླབས་རང་འགྲུབ་ཀྱི་བྱམས་པའི་སྐུ་གཟུགས་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་ལོ་1713ལོའི་ཟླ་བཞི་པའི་ནང་ལེགས་པར་གྲུབ་པས་རབ་གནས་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་བྱས། སྐབས་དེར་མུ་ལི་དགོན་པའི་ནང་གི་བཟོ་བཀོད་དང་ཆགས་དབྱིབས་ནི་དབུས་སུ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ཅན་རྒྱ་ཕིབས་དང་བཅས་པ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྱམས་ཁང་དུ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་བརྩེགས་བཞིའི་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཅན་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་ལྷམ་མེར་བཞུགས་ཡོད། ལྷོར་མུ་ལིའི་ས་སྤྱོད་པའི་བཞུགས་ཤག་སྟེ་མུ་ལི་ཕོ་བྲང་བརྗིད་རྔམས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཡོད་ལ་དེར་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་ལ་བུད་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྐུ་བརྙན་དང་གཟི་བྱིན་གྱིས་བརྒྱན་ནས་བཞུགས་ཡོད་ལ་ད་དུང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་བཀོད་དང་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས། སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་སོགས་ཀྱི་ཐང་ག་ལྡེབ་རིས་ངོ་མཚར་བློ་ཡུལ་ལས་འགོངས་པ་མང་པོ་ཡོད།
བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་རིང་བསྲེལ་མཆོད་སྡོང་ལྷ་ཁང་དང་རྗེས་སུ་རྗེ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དམར་གདུང་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་དེ་1868ལོར་བཞེངས་ཤིང་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་ཡུན་ནན་གྱི་ཏུའུ་བེན་ཤོས་(杜文秀)དམག་དཔུང་གིས་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཟངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་བསྐྱར་བཞེངས་མཛད་པ་དེ་བཞུགས། ད་དུང་ཆོས་ར་དང་མ་ཎི་དུང་འཁོར་ཚོགས་འདུ་ཁང་དང་སྣེ་ལེན་ཁང་། བླ་བྲང་དང་མཛོད་ཁང་སོགས་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ལ་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མཎྜལ་ཚོམ་བུའམ་འབྲས་དཀར་སྙིམ་པས་སྤུངས་པ་ལྟར་ཁྲ་ལམ་མེར་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་སར་དམ་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེས་པ་བཞིན་སྲིད་ཞིའི་རྒྱན་དུ་མངོན་པར་འཕགས། 1919ལོ་ནས་བཟུང་གྲྭ་གྲངས་ཅུང་ཟད་ཉུང་དུ་སོང་བས་གྲྭ་པ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག་ལ་ཁང་ཚན་རེ་བྱས། མུ་ལི་དགོན་ཆེན་ལ་གཏོགས་པའི་དགྲ་མེད་དགོན་དགའ་ལྡན་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་དང་། གདན་གྲགས་དགོན། བཀག་རི་དགོན་དགའ་ལྡན་བསམ་གཏན་གླིང་། རི་ལྗང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དགོན། ཝ་ཤེར་དགའ་ལྡན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་གླིང་། སྟོད་ལུང་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་གླིང་། ཝ་ཤེར་བསམ་གཏན་ཆོས་འཁོར་གླིང་སོགས་དགོན་ལག་བདུན་ཡོད། རིག་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་གཅེས་ཤིང་སྐྱོང་བའི་རྩ་ཆེན་རིག་དངོས་མཐའ་དག་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་འབྱུང་བཞིའི་ཕུང་པོར་བསྟིམས་པ་དང་ཡང་དར་བསྐྱར་དར་གྱི་ཉི་གཞོན་ཤར་རིའི་ཕྲག་པ་ནས་འཛུམ་གྱིས་བཞད་སྐབས་སྔོན་གྱི་རྒན་པ་དང་བླ་སྤྲུལ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་གཅིག་གཏད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ལས་སྐུ་ཚེགས་གང་མང་བསྐྱོན་ཏེ་ལྷ་ཁང་འདུ་ཁང་གྲྭ་ཤག་སོགས་རིམ་གྱིས་བཞེངས། ད་ལྟའི་ཆར་སྐྱབས་མགོན་པདྨ་རིན་ཆེན་གྱི་ཐུགས་རྗེའི་འོག་སྒོ་ཀུན་ནས་དབྱར་གྱི་མཚོ་ཆེན་བརྡོལ་བ་བཞིན་ཡར་ནས་ཡར་དུ་བསྐྱོད་པའི་སྒང་ཡིན་ནོ།།
སྤྱིར་མུ་ལི་དགོན་ཆེན་དུ་བླ་མ་དགེ་བཤེས་མཁན་སྤྲུལ་གང་མང་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱི་བོར་བཀུར་ཞིང་མཚན་མཐོང་ཆེ་བ་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱབས་མགོན་རྣམ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་མུ་ལི་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དེ་ཡིན་ལ་དགོན་པ་འདི་ཙམ་མ་ཟད་མུ་ལི་ཕྱོགས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཙུག་ཏུ་མཆོད། དེ་ལ་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་བློ་གྲོས་ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་སྐྱེ་རྗེ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ཡིན་ལ་ཁོང་ནི་ཆབ་མདོ་རུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་དངོས་སློབ་ཡིན་པ་དང་ཁོང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཕྱིར་འབྲངས་ནས་ལི་ཐང་དགོན་ཆེན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་རབ་གནས་ལ་བཞུགས་སྐབས་མུ་ལི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པར་རྒྱ་དཀར་ཤེས་རབ་གྲགས་པ་སོགས་མི་དུ་མ་ཆེད་དུ་མངགས་ཤིང་མུ་ལི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛུགས་པར་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོས་གཟིམ་ལམ་དུ་ལུང་བསྟན་མཛད་པ་དང་དུས་སུ་མཐུན་ཞིང་གང་ཐད་ནས་རྟེན་འབྲེལ་སྒོ་ཀུན་ནས་འགྲིག་ཅིང་ཁོང་འབྱོན་མ་ནུས་ཀྱང་སྐུ་ཚབ་ཏུ་རྗེ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ཆེད་མངགས་མཛད། རྗེ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་རྒྱ་དཀར་ཤེས་རབ་གྲགས་པ་སོགས་མུ་ལིའི་ས་ཆ་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་མཐར་རྫི་བོ་ཞིག་དང་འཕྲད་པ་དེའི་ངག་ནས་བཀྲ་ཤིས་སྙན་ཚིག་གི་རོལ་མོ་ཡང་ཡང་ཐོན་པ་དང་སྔར་རྒྱལ་བ་མཆོག་ལ་ལྷ་མོས་ལུང་བསྟན་པའི་ས་གཞི་དཔྱད་བཟང་དེ་དང་། ཁོང་གི་སྐྱེ་ཕྲེང་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་བའི་ཐུགས་དམ་མཛད་པ་སོགས་རྟེན་འབྱུང་ཟབ་མོ་ལྷན་དུ་ཚོགས་པས་གནས་དེར་ལྷ་སྟེང་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་(ལྷ་སྟེང་དགོན་ཆེན།)ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ། སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ནི་མུ་ལི་དཔོན་མ་ཚང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་རྗེ་འཇམ་དབྱངས་བཟང་པོ་མཆོག་ཡིན་ལ་ཁོང་གིས་ཡུལ་དེར་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་སྐབས་ཡུན་ནན་ལི་ཅང་གི་འཇང་རིགས་མུའུ་ཐེན་རྒྱལ་པོས་(木天王)ཕྱོགས་དེར་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཤིང་སྔོན་ནས་དར་བའི་བཀའ་བརྒྱུད་ལ་དད་དགོས་པའི་ཆོས་ལུགས་གཅིག་བསྒྱུར་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དང་དགེ་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་སྲོག་ཆད་དང་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་བཅད་པ། ཁྲི་མུན་དུ་འཛུད་པའི་ཐབས་ཇུས་ངན་པ་བཏོན་པ་དང་སྦྱོར་ངན་ལག་ཏུ་བརྩམས་པས་ལྷ་ལྡིང་ཐུབ་བསྟན་དར་གླིང་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག རྗེ་འཇམ་དབྱངས་བཟང་པོ་མཆོག་ཡཱན་ཡོན་(盐源 )དུ་བྲོལ་བྱོལ་དུ་ཕེབས། སྦྱིན་བདག་ཁག་ཅིག་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་དེར་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་མཛད། ཁོང་གིས་རྗེ་བསམ་གཏན་བཟང་པོ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་རྣམ་གཉིས་ལ་མུ་ལིའི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཡོངས་ཐབས་ཀྱི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པར་མངགས། ཅུང་མ་འགོར་བར་རྒྱ་མི་ཅཱ་ལུའུ་གྲག(賈盧乍)ཟེར་བ་དེའི་དཔུང་ཤུགས་ཀྱིས་མུའུ་ཐེན་རྒྱལ་པོ་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་བ་དང་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སྔར་གྱི་དགོན་སྡེ་རྣམས་བསྐྱར་དར་དང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། རྗེ་འཇམ་དབྱངས་བཟང་པོ་ས་དེའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དུ་དབང་བསྐུར། རྗེ་འཇམ་དབྱངས་བཟང་པོ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་གཏད་རྗེས་ཁོང་གི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་རྗེ་བསམ་གཏན་བཟང་པོས་མུ་ལི་དགོན་ཆེན་ཕྱག་བཏབ་པ་དང་ཁོང་ནི་མུ་ལི་དགོན་ཆེན་གྱི་བླ་ཆེན་གཉིས་པར་གྱུར། སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། ཁོང་ནི་མུ་ལི་ཨ་བསོད་ཉི་མ་ཚང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་རྗེ་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་རྗེ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་རྗེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་རྗེ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་དགེ་ལེགས་ཉི་མ། ཁོང་ནི་མུ་ལི་མེ་རྡེའུ་ནང་དུ་འཁྲུངས། སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་མི་ཉག་ར་རྔ་ཁ་ནས་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་རྗེ་ངག་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ལ་བཅིང་གྲོལ་སྔ་རྗེས་སུ་ནུབ་ཁམས་ཞིང་ཆེན་གྱི་དམངས་ཆེན་འཐུས་མི་དང་། མུ་ལི་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་དང་མཚན་འཛིན་ཀྲུའུ་ཞི། རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས་ནས་མཐར་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་ཐོག་ཆབ་མདོ་རུ་སྐུ་གཤེགས་སོ།།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ནི་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ་དབང་ཕྱུག་གམ་མཚན་གཞན་དུ་པདྨ་རིན་ཆེན་ཞེས་ཞུ་བ་དེ་ཡིན་ལ་ཁོང་ནི་1977ལོར་མུ་ལི་རུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་སློབ་ཆུང་དང་སློབ་འབྲིང་རིམ་པར་འགྲིམ་ཞིང་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པར་ངོས་བཟུང་རྗེས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་དང་ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་བཅས་སུ་སློབ་གཉེར་ཚུལ་བཞིན་བྱས། ད་ལྟའི་ཆར་དགོན་སྡེའི་འཛིན་སྐྱོང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོ་གནས་རིམ་པ་མང་པོ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་ཤིང་བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་སྨན་པའི་བྱ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བ་ལགས་སོ།།
མུ་ལི་དགོན་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་འདི་ནི་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་བྲིས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་པས་ནོར་འཛོལ་འགལ་འདུ་མི་ཤོར་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་འབྲེལ་ཡོད་ཀུན་གྱིས་དགོངས་ཡངས་མཛད་པར་གསོལ་བ་དང་རྗེས་སུ་འདི་ལས་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པའི་འདུ་བྱེད་བསྟེན་དགོས་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་ཞིག་སྙིང་དུ་ཉར་ནས་སྨྲས་པ་དགེའོ།།
2015ལོའི་《ཁ་བཏགས་དཀར་པོ།》དེབ་5པ་ལས་བཤུས།


text:
ཨ་ཁུ་དར་ལོ་དང་དོགས་འདྲོག་དོན་རྐྱེན།
གསལ་ལེ་རྒྱལ།
ཁྱིམ་གཞིས་བརྗེ་སྤོར་གྱི་སྐད་ཆ་དེའི་འགོ་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་ཁོང་གཉིས་ཀ་གཉིད་མ་ཁུག དྲང་མོར་བཤད་ན་དོན་དག་དེར་རྣ་བ་གཡར་མཁན་ཁོང་གཉིས་ཀ་ཁོ་ན་ག་ལ་ཡིན། དོན་དག་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་མང་བོ་ཞིག་གཉིད་ཡོང་གིན་མེད། རང་གིས་རང་ཉིད་སྡུག་ལ་སྦྱར་ནས་བསྡད་ཡོད། ལྕགས་སྒམ་སྟོང་བ་དེར་ཟྭ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད་ནའང་ཨ་ཕས་བསམ་གཟས་ནས་ཟྭ་རྒན་ཞིག་བརྒྱབ་ཏེ་ལྡེ་མིག་རང་གི་བྲང་ལ་འབྲལ་མེད་དུ་ཉར་པ་དེས་ནང་མི་ཚང་མར་དོགས་པ་བསླངས། ད་དུང་སྐད་ཆ་འདྲི་མཁན་མ་བྱུང་ནའང་“ལྕགས་སྒམ་འདི་སྟོང་བ་ཡིན། སྟོང་བ་སྟོང་རྐྱང་ཡིན”ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་དེ་མི་ཚང་མར་ཆེད་དུ་དོགས་པ་བསླངས། མཐར་དེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཨ་མ་ཁོ་ནར་བསམ་གཟས་ནས་དོགས་པ་སློང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནའང། ཕ་མ་གཉིས་ཀས་བཟའ་བའི་ནང་གཏམ་མ་ཁོག་པས་བུ་ཕྲུག་དང་ཉེ་འབྲེལ་ཚང་མས་གོ་སྟེ་དོགས་པའི་སྟེང་ལ་དོགས་པ་བསྣན་ནས་ལྕགས་སྒམ་སྟོང་བ་ཞིག་དོགས་པས་གད་གྲབས་བྱས་སོང་། དེ་དུས་དོགས་པ་དེར་སུས་ཀྱང་དོགས་སློང་བྱེད་ཀྱིན་མེད། དོགས་པ་དེར་དོགས་སློང་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཨ་ཁུ་དར་ལོ་ཡིན། ལས་དོན་ཞིག་གི་དབང་གིས་ཨ་ཁུ་དར་ལོ་བསླེབས་སོང་། དྲང་མོར་བཤད་ན་ཁོང་གི་ལས་དོན་ནི་དོགས་སློང་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་འདྲ། ཨ་ཁུ་དར་ལོས་ཇ་གང་འཐུང་རྗེས་ངེད་ཚང་གི་ལྕགས་སྒམ་ལ་བལྟས་ཏེ་ “ཨོ་ཙེ། ལྕགས་ཟྭ་ཆེ་བ་ལ་”ཞེས་ཧ་ཅང་ཡ་མཚར་བའི་རྣམ་པ་བསྟན། དེ་དུས་ཨ་མས་གཞི་ནས་ལྕགས་སྒམ་ལ་ཟྭ་རྒན་ཞིག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་མཐོང་ནས་དོགས་པ་ལངས། གལ་ཏེ་ཨ་ཁུ་དར་ལོ་ཡོང་མེད་ན་ཨ་མས་ལྕགས་ཟྭ་དེ་ད་དུང་མཐོང་མེད་ཚོད་ཡིན། ཨ་མས་དོགས་འདྲི་བྱས་པ་དང་ཨ་ཕས་དོགས་འདྲི་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་མེད་པས་རེད་ཅེས་ཆེད་དུ་དོགས་པའི་སྟེང་ལ་དོགས་པ་བསྣན། དོགས་འདྲོག་དོན་རྐྱེན་བསླངས་ཏེ་བཟའ་ཚང་གང་བོ་སོ་སོར་བསྐྱལ་རྗེས། ཨ་ཁུ་དར་ལོས་ཡི་གེ་ཞིག་བསྐུར་ནས་ཁྱེད་ཚང་གི་ལྕགས་ཟྭ་དེ་ངས་ཁྱེད་ཚང་གི་ཨ་ཕ་ལ་རྔན་པར་སྤྲད་པ་ཡིན་ཟེར། དེ་དུས་ཨ་མ་གནས་གཞན་ཞིག་ལ་སྤོར་ཟིན། ༠༧/༡༢/༢༠༡༨ ལ་ཕ་རེ་སི་ནས།


text:
དུངས་ཞེན་གྱི་རྦ་རླབས་དྲག་ཏུ་སྐྱོམ་ཞིང་དྲན་གདུང་གི་ཕང་འགྲོས་འཇགས་མེད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་ལེན་བཞིན། བྱེས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དྲན་པའི་ཡིད་སེམས་ཀྱི་རབ་ཁ་ནས་རླབས་རིས་ཀྱི་ལག་པས་བརྗེད་མེད་ཀྱི་རི་མོ་ཡང་ཡང་བྲག་ངོས་སུ་ཕབ།དེ་ནི་ངའི་དྲན་པའི་སྒོ་བྱང་དུ་བཏེགས་པའི་མཚར་སྡུག་གི་ཡུལ་གྲུ་དེའོ། །
མཚམས་རེར་འཁྲེང་ཞེན་གྱི་རྟ་ཕོས་བསམ་གཞིག་གི་སྲབ་མདའ་དྲུད་དེ་ཕ་ཡུལ་གྱི་པང་དུ་ལོག་ཐེངས་རེར། མདོ་དབུས་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཀན་ལྷོ་ཞེས་སྙན་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་སྒྲ་འཛིན་གྱི་མལ་དུ་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་སིམ་ཞིང་བདེ་དྲོད་ཀྱིས་གཟིམ། ཞོགས་པའི་སྐྱ་རེངས་བསུ་བའི་རྟ་མཆོག་གི་འཚེར་སྐད་དང་། མུ་ཏིག་གི་གླིང་ཚོམ་ཐང་ལ་བརྡལ་འདྲའི་ལུག་ཁྱུ། སྟོབས་ཀྱི་ཧུར་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་ཁིས་ཀྱི་ནོར་ཁྱུ་སོགས་ཀྱི་ཕྲ་ཚོམ་མེ་ཏོག་གི་མཛེས་པ་འཛིན་མའི་མཐིལ་ལ་བཏབ་པས། སྨུག་པའི་སྒོ་ཡོལ་འཐེན་པའི་སྦྲ་ནག་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཤོག་པ་བསྩལ་བྱུང་། དབྱར་ཁར། མི་མེད་ལུང་སྟོང་ན་མགྱོགས་རྩལ་འགྲན་པའི་རྐྱང་དང་། རྭ་རྩེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ས་ཆེན་གཤགས་པའི་འབྲོང་། ལུག་ཁྱུའི་གྲལ་དུ་བསྲེས་པའི་གནའ་སོགས་རི་དྭགས་མང་པོས་བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱིས་རྩྭ་ཆུ་ལ་རོལ་ཞིང་རྒྱུ། ཉིན་གུང་ལ་སླེབས་ཙ་ན། ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ནས་རྩེད་འཇོ་ལ་རོལ་ཞོར་ལུང་གཞུང་གི་ཆུ་འགྲམ་དང་ན་ཁུགས་སུ་བཀྲམ་ཡོད། ཕྱི་དྲོ་ཁོ་ཚོར་བདག་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་རྫི་བོ་ནི་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྫ་སྟོད་ལ་ཞོགས་འགྲོ། སྐབས་དེར། གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་འགྲོ་འོང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ་པ་དག་གི་གཟིགས་ལམ་དུ་མངོན་ཚེ། ཁོ་ཚོས་དེ་ལ་མཚར་སྣང་གི་མཛུབ་མོ་ཀེར་བཞིན་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་གིས་བརྙན་མིག་བསྐྱོན་དུས་འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་གི་ཡུལ་ཁམས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཐུབ། འདི་ལྟར་རང་བྱུང་ལྷ་མོའི་སྒེག་ཉམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་ཡུལ་གྱི་མགྲོན་པོ་དག་ལ་དྲི་ཞིམ་མེ་ཏོག་གི་བདུག་སྤོས་གང་སར་བདུགས་པར་དྲི་བཞོན་གྱི་བུ་མོ་ཕྱོགས་སུ་མངགས། ཕ་ཡུལ་ནི་ལྷ་རིས་བི་ཤྭ་ཀརྨའི་མཛེས་སྡུག་གི་རི་མོ་ཇི་བཞིན་ཕྱི་སྣོད་གཡང་ཆགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ལྟེམས་སོ། །
རང་སེམས་ནས་ཕྱིར་དྲན་གྱི་ཡོལ་རས་ཕྱེས་ཐེངས་རེར། རང་ཉིད་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་དྲིན་མ་ལོའི་ལྷུམས་ཀྱི་ཁང་བཟང་ནས་བུད་དེ། ཨ་ཕའི་གདམས་ངག་དང་བསྡོངས་ནས། ཕ་ཆོས་ཡིག་དྲུག་གི་མགུར་མ་སྐྱོར་སའི་མི་ཡུལ་གྱི་དག་ཞིང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དཀར་ངོས་སུ་ཐོན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ལས་ཀྱི་ཉི་ཤར་ལན་གཅིག་བདོག་པའི་མི་ལུས་རིན་ཆེན་གྱི་བགོ་སྐལ་ཡིན་པར་སེམས། དེའི་ཕྱིར།ཕ་ཡུལ་གད་པ་ཡིན་རུང་སྐྱིད་ཅེས་པ་ལྟར།རང་ས་གོར་མོ་འདིའི་མཐིལ་གྱི་མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་ཟེར་འཛུམ་ཞིང་། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཨ་ལོང་དམ་པས།དཀར་གསུམ་གྱི་མཚོ་མོ་འབྲོག་པའི་སྦྲ་ཁྱིམ་དུ་འཁྱིལ་ཡོད།ཕ་ཨ་ཁུས་བསྟད་པའི་བསང་དུད་ཀྱི་དུད་ཞགས་རིང་མོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཐེན་པའི་དར་དཀར་གྱི་མདུད་པ་དེ་དང་།མ་བུ་མོས་གསོམ་དཀར་གྱི་བཞོ་ཟེའུ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་ཤིང་འུར་རྡོ་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་དེ་རྐེད་ལ་ཐོགས་ནས་གོམ་འགྲོས་ལྷོད་པོ་དལ་བ་དལ་བུར་ལྷས་རའི་ཕྱོགས་སུ་སྒྱུར་བཞིན་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན། ལྷད་མེད་ཀྱི་མི་གཤིས་འཛོམས་ཤིང་བརྩོན་སེམས་ཀྱི་སླེ་བོ་འཁུར་མཁན་གྱི་འབྲོག་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་རྦད་དེ་རྟོགས་ཨང་།
ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱར་ཕ་མ་འདྲ་བོའི་པང་ཁུགས་ནས་མེ་ཏོག་གི་མགོ་རྒྱན་བསླེས་ཤིང་། ལུས་ཀྱི་སྟོད་ཐུང་ཕུད་ནས་ཕྱེ་ལེབ་འཛིན་པ་དང་། ཆུ་རྩེད་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཀྱལ་ཀའི་ཡུལ་དངོས་ལ་གཟིགས་དང་། ཕ་ཡུལ་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དྲོད་ཁོལ་འཛོམས་པའི་གནས་མལ་ཞིག་རེད་ཨང་། སྟོན་ཁར། གསེར་ཞུན་གྱི་ཁུ་བས་ཡོངས་སུ་བྱུགས་ཤིང་རེ་འབྲས་ཀྱི་ལྗོན་བཟང་ཁུར་གྱིས་དུད་པ་འདི། སུ་ཞིག་གི་རེ་སྨོན་དང་འཁྲེང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་འདུན་ལ་སྐྱེས་སུ་བསྟབས་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ཤིག་ཏུ་འདོད། སོ་ནམ་རྒན་པོའི་གདོང་ལ་འཛུམ་གྱི་ལེར་འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་བང་མཛོད་དུ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ཕ་ཡུལ་ནི་རང་ལ་དྲིན་ཆེ་ཞིང་སེམས་ནས་བརྗེད་དཀའ་བའི་གནས་ཚང་ཞིག་ཡིན་པ་མགྲིན་ངག་གི་དབྱངས་སྙན་ལས་རྙེད་སྲིད།འདི་ལྟར་ལོ་ཟླའི་ཤུར་མོ་རེས་སུ་འཐེན་ནས་ནམ་ཟླ་དགུན་ལ་སླེབས་ཚེ། རི་བོས་རབ་དཀར་གྱི་ཕྱིང་ལྭ་མནབས་ཤིང་། གཙང་ཆུས་གོས་དཀར་གྱི་ཉལ་ཐུལ་གྱོན་ནས་ཡང་བསྐྱར་ས་ཆེན་ལ་སྐོར་བ་རྒྱག་བཞིན་གླུ་གཞས་ལེན་མགོ་བརྩམས། རྩེ་མོ་གནམ་དུ་ཟུག་པའི་ཐོག་ཁང་བརྗིད་ཉམས་ཅན་དག་ནི་སྔར་བཞིན་ཁ་བའི་ཤོག་དཀར་གྱི་ངོས་སུ་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་ཞིག་བྲིས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད། འདབ་དྲུག་མེ་ཏོག་གི་ལྷ་མོ་བར་སྣང་ན་འཕུར་ཞིང་བྱིས་པའི་རྩེད་འཇོ་ཡི་གླུ་སྒྲ་ས་སྟེང་ན་རྩེན། ཐྲིག་ཐྲིག་གི་གོམ་སྒྲ་མཆེད་པའི་ཁ་བའི་ཁྲོད་ན་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟད་མོ་བགྲང་ལས་འདས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དཔྱིད་ཀྱི་ཉི་འོད་འཇམ་པོས་དྲོད་ཁོལ་རྒུམ་ཞིང་། དཔྱིད་གསུམ་ལྗང་མྱུག་གི་བག་མ་བསུ་བར་སྟ་གོན་བགྱིས་ཏེ།རི་བོའི་ཟོམ་དང་ཆུ་མོའི་འགྲམ་ནས་ལྗང་མདོག་གི་ལང་ཚོའི་ཞལ་རས་འཛུམ་པའི་མདངས་ཤིག་མངོན་བྱུང་། དཔྱིད་མགོ་མའི་སྦྲང་ཆར་གྱི་བདུད་རྩི་བསིལ་མ་འཛིན་མའི་སྐོམ་སེལ་གྱི་གདུང་བ་སེལ་བར་འཇུངས་མེད་ཀྱིས་བབས། འབྲི་ཐུལ་མའི་ནུ་རྩ་རྒྱས་ཤིང་གཡང་དཀར་གྱི་བལ་ཁ་དུང་ལྟར་འགྱུར་བས། དཔྱིད་ཀ་ནི་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རེ་བའི་མེ་ཏོག་གསོ་བའི་དུས་སུ་ཁེལ། འདི་ལྟར་དུས་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ཀློང་ན་རྩེན་པའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་ངོ་གདོང་ནི་མཛེས་པ་མི་འདྲ་བའི་རི་མོ་བརྒྱ་ལས་རྩེ་གྲས་སུ་སོན་པའི་རི་མོ་ཡག་ཤོས་བཞི་རེས་མོས་ཀྱིས་འཁོར་བཞིན་པ་ལྟ་བུ་དེའོ། །
ཕ་ཡུལ། ཕ་ཆོས་ཡིག་དྲུག་གི་སྨོན་འདུན་འཁྲེང་སའི་ཡིད་འོང་གི་དག་ཞིང་། རིག་གནས་ཀྱི་མཚོ་མོ་འཁྱིལ་ཞིང་འབྱོར་ཕྱུག་གི་རྩིག་པ་མཐོ་བའི་དེ་རིང་གི་ཕ་ཡུལ། ངའི་འདས་མ་ད་གསུམ་གྱི་མེ་ལོང་ངོས་ན་འོད་ཀྱིས་གཏམས་ཤིང་རེ་བས་ཕྱུག་པའི་ཕ་ཁྱིམ་དེ། ཡབ་མེས་དཔའ་བོ་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རལ་བ་སྟུག་པོ་ཕྱི་རབས་གཞོན་ནུ་ང་ཚོས་རིག་གནས་ཀྱིས་སླེ་བཞིན་ཡོད། གསེར་འོད་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་འཚེར་བའི་ཕ་ཡུལ་ལགས། །
མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།
http://www.tibet3.cn/literature/prose/2017-05-19/19636.html
版权所有:西藏民族大学图书馆 更新
地址:陕西省咸阳市文汇东路六号 邮编:712082 电话:029-33755418 邮箱:lib@xzmu.edu.cn
您是第 2360920 位访客


text:
ར་སེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ་ལ་དཔྱད་གླེང་དུ་ཕུལ་བ་ཚད་གསུམ་རིགས་པའི་བདེན་ཁ།
[ཟླ་ཚེས། 2016-06-23 21:45:12][རྩོམ་པ་པོ། ཞུ་ཚང་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན།][རྩོམ་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།][ཀློག་གྲངས། ]
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] རྩོམ་ཡིག་འདིས་འབྲི་གུང་ར་སེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ལས། མཛངས་མི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་མཛད་རྗེས་སྐོར། ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ལོ་ཚིགས་བཀོད་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དཔྱད་གླེང་གི་ཚུལ་དུ་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཁག་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་ཐོག་ནས་དེ་དག་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཅུང་བྱས་ཡོད།
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ། འོལ་མོ་ལུང་རིང་། སྟག་གཟིག དམུ་རིགས་གཤེན།
ཐོག་མའི་གཏམ་གླེང་།
སྤྱིར་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་བལྟས་ཤིག་སློག་ཚེ་ལོ་རབས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ་ཡུལ་དུས་དངོས་པོའི་འཕོ་འགྱུར་དང་གྲུབ་མཐའི་འཐབ་རྩོད་དྲག་པོའི་ཁྲོད་དུ་རང་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་རིམ་བྱུང་ཁག་ལ་འཁྱོག་བཤད་དང་རྫུན་བཟོ་མང་དག་ཅིག་བྱས་དང་བྱེད་མུས་བརྟེན། དེང་གི་ཆར་གཞོན་སྐྱེས་དག་གིས་ཞང་བོད་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐད་ནས་གཟུར་གནས་ཀྱི་དཔྱད་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ནན་པོ་ཞིག་བྱ་དགོས་ཚེ་དངོས་ཤུགས་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་དཀའ་ཁག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕྲད་དང་འཕྲད་བཞིན་པ་རེད་འདོད།
དེ་ལྟར་ན་ཡང་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཤེས་རིག་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་གང་ཞིག་གི་ལོ་ཚིགས་གནས་བབ་སོགས་ཀྱི་ངོས་ཐད་ནས་གལ་ཆེའི་དཔྱད་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཚེ། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་མི་སྣ་དེས་སྲོལ་བཏོད་པའི་རིག་གཞུང་གང་གི་གཞི་རྩའི་གནས་སྟངས་དངོས་ལ་གཞི་བཅོལ་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཆེས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པས་ན། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་ཁྲོད་དུ་གལ་ཆེའི་གོ་གནས་བཟུང་བའི་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་མི་སྣ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་དང་གནས་བབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་མ་ནོར་བ་ཞིག་དགོས་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ཁོང་གིས་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་གི་བསྟན་དོན་གྱི་གཞི་རྐང་མ་བོར་བར་བྱེད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འདོད། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་དུ་ཕྱོགས་ཞེན་དང་གཡམ་རྒྱུག་གི་བཤད་སྲོལ་ཇི་སྙེད་གསེང་ནས་བདེན་དོན་གྱི་ངེས་ཤེས་ཤིག་རྙེད་པར་རེ་ལྟོས་བཅོལ་བ་ནི། རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་གར་འཇུས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་བརྟེན་འབྲི་གུང་བ་ར་སེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ལས། མཛངས་མི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་གི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ལོ་ཚིགས་བཀོད་པ་དག་གི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གང་ལ་བསམ་ཡང་བོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་ཡིན་མིན་གྱི་དཔྱད་པ་ཅུང་ཟད་རེ་མ་བཏང་བར་སྣང་མེད་དུ་དོར་ཏེ་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་འགའི་བཤད་སྟངས་ཡ་མཚན་རྣམས་དྲངས་ཏེ་ཐག་གཅོད་འགའ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་ནི་གཟུར་གནས་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་མི་བུ་སུ་ཞིག་གིས་མཐོང་ཡང་ཡིད་ཕམ་པའི་གནས་སུ་གྱུར། སྤྱིར་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ཁ་བྱང་ལ། མཛངས་མི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་མཛད་རྗེས་སྐོར། ཞེགས་བཏགས་ཏེ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའམ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ལོ་ཚིགས་མཛད་པ་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་གཉིས་ཀ་མི་སྣ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མ་སོང་བའི་ཆ་ནས་ད་ལན་ཁོ་བོས“སྟོན་པ་གཤེན་རབ”ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བཀོལ་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བཤད་བྱ་ནི། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའམ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཐད་ནས་དེ་དག་ལ་འཁྱོག་བརྗོད་བྱས་པ་གང་དག་ལ་དངོས་རྟོགས་བདེན་འཚོལ་གྱི་ལམ་ནས་གསལ་བཤད་འགའ་ཞིག་བྱེད་འདོད་བྱུང་།
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་གཉིས་གང་ཟག་ཐ་དད་མིན་པའི་སྐོར།
དང་ཐོག་ཁོང་གིས《མཛངས་མི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་མཛད་རྗེས་སྐོར》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་གཞིའི་མི་སྣ་དེའི་མཚན་དོན་ངོས་འཛིན་སྐབས། འདི་ལྟར་བཤད་འདུག་སྟེ། “ཁོང་གི་མཚན་ལ་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་བརྟགས་ན། གཤེན་རབ། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ། གནམ་བོན་གཤེན་པོ་ཆེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཅེས་པ་ཡང་ཡང་ཐོན་གྱི་ཡོད་པར་གཞིགས་ན་གང་ཟག་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བཞི་ཙམ་གྱི་མིང་ཡིན་པ་མངོན་པ་ལས། འདིར་གླེང་བྱ་ནི་གཤེན་རབ་མྱི་བོ་ཆེ་ཞེས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཡིན”། 1 ཞེས་ཐ་སྙད་རྣམ་གྲངས་བཞི་ཙམ་བཀོད་དེ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་གང་ཟག་སོ་སོ་བ་བཞི་ཡི་མིང་ཡིན་པར་བཤད། སྤྱིར“གཤེན་རབ”ཅེས་པ་དེ་ནི་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་མིང་མ་ཡིན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་མེད་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་སྟེ། 《མདོ་གཟེར་མིག》ལས “བོན་ཉིད་དབྱིངས་ནས་སེམས་ཉིད་བདལ་པས་གཤེན། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྤྲུལ་ནས་བྱོན་པས་རབ”། །2 ཅེས་དང་། 《མཛོད་ལྷ་འགྲེལ》ལས། “གཤེན་རབ་ནི་མ་གཡོས་པའི་ངང་ལས་མ་བཅོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་ནས་འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཤེན་རབ་བོ”། ། 3 ཞེས་པའི་ལུང་དོན་ཁག་ལ་བརྟགས་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། འདིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་གཅིག་པུར་གོ་རྒྱུ་མིན་པར་བསྐལ་སྟོང་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་གཉིས་སོགས་སངས་རྒྱས་མང་པོར་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་བོན་དཔེ་ཁག་མང་པོར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། “གནམ་བོན་གཤེན་པོ་ཆེ”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལས་གསལ་བར་མི་སྣང་ཡང་། ཕྱིས་བྱུང་ཆོས་འབྱུང་ཁག་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། བོད་རྒྱལ་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། 《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང》ལས། “ཡབ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་དང་། བྲུ་ཤའི་བོན་པོས་གཤིན་གྱི་དུར་བོན་བྱུང་། སྲས་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་སྐུ་མཁར་འཆིང་བ་རྟག་རྩེ་བརྩིགས། སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་བྱུང་། གནམ་བོན་གཤེན་པོ་ཆེ་བྱུང”། 4 ཞེས་དང་། 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》ལས། “སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡབ་ཀྱི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་དང་། བྲུ་ཤའི་གཤེན་གྱི་དུར་བོན་བྱུང་ཞིང་། སྲས་ཀྱི་རིང་ལ་སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་གནམ་བོན་གཤེན་པོ་ཆེ་བྱུང”། 5 ཞེས་པ་ལ་གཞིགས་ན་སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་གང་ཟག་ཐ་དད་དུ་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་རུང་། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་དང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་གཉིས་གང་ཟག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་རང་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་སུ་ཞིག་ལ་མ་བརྟགས་གྱ་ཚོམ་དུ་སྨྲས་པའམ། གཞན་གྱི་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་ལ་གཡམ་རྒྱུག་བྱས་པའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་ཏེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་བོན་གྱི་དཔེ་ཆ་སྔ་གྲས《མདོ་འདུས》ནང་དུ་སྟོན་པས་འཁོར་རྣམས་ལ་ཞུ་ལེན་བྱས་པའི་སྡེ་ཚན་ཁག་ནས་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་རེས་མོས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མདོ་འདུས་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོ་སོགས་ནས“སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ”དང་། 6 ལེའུ་གཉིས་པ་སོགས་ནས“གཤེན་རབ་མི་བོ”ཞེས 7 གསལ་ཡོད་ལ། ལེའུ་བཞི་པ་སོགས་ནས“སྟོན་པ་གཤེན་རབ”ཅེས 8 ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་སྐབས་བསྟུན་གྱིས་རེས་མོས་སུ་བཀོད་པ་བཞིན་དེ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར《མདོ་གཟེར་མིག》ལས། “སྣང་སྲིད་ཡེ་སྲིད་ས་ལེར་སྟོན་པས་སྟོན། །སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་བུ་ལྟར་གསོ་བས་པ། །བོན་ཉིད་དབྱིངས་ནས་སེམས་ཉིད་བདལ་པས་གཤེན། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྤྲུལ་ནས་བྱོན་པས་རབ། །སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་མི་རུ་བསྟན་པས་མི། །གཏོ་རྒྱུད་དཔྱད་རྒྱུད་བདུད་རྩི་བོ་བས་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའོ”། ། 9 ཞེས་སོགས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱིར་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་གཅིག་པུའི་མཚན་ཡིན་པར་ར་འཕྲོད་ནུས།
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གི་སྐོར།
ཡང་ཁོང་གིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། “དམུ་ཡི་རིགས་ལས་བྱོན་པར་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསལ་བས། དམུ་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་གང་དུ་ཡིན་ལེགས་པར་གཞིགས་ན། དམུ་ཡུལ་ནི་བོད་ཡུལ་ཧྲིལ་པོའི་ས་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། གཙང་རོང་དུ་དམུ་ཡུལ་ཞེས་པ་ཞིག་དང་། ཀོང་པོ་བྲག་གསུམ་དུ་དམུ་པ་ཞེས་པའི་སྡེ། ཀོང་པོ་བོན་རིར་དམུ་རི་སྨུག་པོ་ཞེས་དང་། ཁམས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དམུ་གླིང་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྲུ་དང་། རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོ་ཞེས་གསལ་བར་གཟིགས་ན། དབུས་སམ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་དམུ་ཞེས་པའི་རིགས་སུ་བྱོན་པར་གསལ”། 10 ཞེས་བཤད་པ་ནི། གནས་ལུགས་ཡོད་པའི་གཏམ་ཞིག་ལར་ནས་མིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལུང་ཚན་ཁ་ཅིག་ལ་དམུ་ཡི་མིང་ཐོགས་པ་བདེན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་དམུ་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཡུལ་ཧྲིལ་པོའི་ས་མིང་ཡིན་པའི་བདེན་དཔང་དུ་འགྲོ་བར་དཀའ། བོད་ཡུལ་ཧྲིལ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དུས་བོད་ཆེན་པོའམ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བྱེ་བྲག་ལུང་ཚན་རེ་གཉིས་ཀྱི་ས་མིང་རྡོ་མིང་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་དགོས་པར་བཤད་པ་ནི། མི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཕོ་ཡི་མིང་རེད་ཟེར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དམུ་ཡི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ནས་མཛད་མདོ་འབྲིང་པོ《མདོ་གཟེར་མིག》ལ་སོགས་ལས་བྱུང་ཡོད་ལ། དམུ་ཡི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་བདེན་དཔང་དུ་འཇོག་ནས་ཁོང་གི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དམུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཆགས་སའི་གོང་གསལ་གྱི་ཡུལ་ཚན་ཞིག་ལ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་ར་མགོ་སྒྲུབ་བྱེད་ལུག་མགོ་ཁྱེར་བ་མིན་ན་རིགས་རུས་དང་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་གཏམ་དུ་ངེས། 《མདོ་གཟེར་མིག》ལས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཡབ་ཡུམ་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་སྐབས་འདི་ལྟར་གསལ་འདུག་སྟེ། “ཡུལ་དེའི་མིང་ནི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་། མཁར་དེའི་མིང་ནི་བར་པོ་སོ་བརྒྱད། གསས་མཁར་དེའི་མིང་ནི་ཤམ་པོ་ལྷ་རྩེ། གནས་དེའི་མིང་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མིག་བྱ་སྟེ། མི་ལ་རིགས་བཞི་མཆིས་པ་ལས། རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཆེ་བ་དང་། རྗེའུ་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་གཙང་བ་དང་། བྲམ་ཟེའུ་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བཙུན་པ་དང་། རྨངས་ཀྱི་རིགས་གཏོགས་པ་གདོལ་བ་དང་བཞིའོ། ། ཡུལ་དེ་ན་ཀུན་ཚང་པ་ཡང་། མཁར་དེའི་རྩེ་རྗེ་ནི། རུས་པ་ནི་དམུའོ། །རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་སོ། །མིང་ནི་དམུ་རྒྱལ་ལན་གྱི་ཐེམ་པ་སྐས་སོ”། །11ཞེས་གསུངས་པའི་དམུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་འཛིན་པའི་རིགས་སམ་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཡབ་དང་ཁོང་གི་མེས་པོ་རྣམས་ནི་དམུ་རིགས་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་རྒྱུད་ཅིག་ལས་བྱུང་བར་བཤད། གལ་སྲིད་ཐ་སྙད་དེ་ས་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ན་སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོ་རུ་བཀུར་བའི་དགོས་དབང་ཅི་ཞིག་ཡོད།
ཡང་ཁོང་གིས“འཁྲུངས་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་གང་དུ་ངོས་འཛིན་སྙམ་ན། བོད་དུ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པ་དངོས་ནི་ད་ལྟ་ལྷོ་ཁའི་འོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཡུལ་འདི་ཡིན་པར་མངོན”། 12 ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འཁྲུངས་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་ཆ་རྒྱུས་སྣ་གཅིག་མེད་པར་ཐ་སྙད་རེ་འགའི་ཟ་ཟུར་གྱི་འདྲ་མཚུངས་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་བའམ། ཕྱོགས་ཞེན་ཆགས་སྡང་གི་གཏམ་གང་ཡིན་ཆ་མི་འཚལ་མོད། བདེན་དོན་རིགས་ལམ་གྱིས་དབུལ་ཞིང་གང་དྲན་ཅི་འདོད་དུ་བཤད་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་འདུག ད་ལྟ་ང་ཚོས་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཁུངས་མ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཙམ་བྱས་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་བྱ་བ་དེ་ད་ལྟ་ལྷོ་ཁའི་འོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་མིན་པ་ནི། དེ་ཡང་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་སྔ་ཤོས་སྟོན་པའི་མཛད་རྣམ་བསྡུས་པ《མདོ་འདུས》ལས། “རི་བོ་གངས་ཆེན་ཏི་ཙི་ནི། །གཡུང་དྲུང་དགུ་བརྩེགས་རི་ཞེས་བྱ། །ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འོ། །རི་ནི་སྤོས་རི་ངད་ལྡན་དང་། །བར་ན་མཚོ་ནི་མ་དྲོས་པ། །ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འོ། །ཕྱོགས་བཞིར་མཚོ་བཞི་ཡོད་པ་དང་། །སེམས་ཅན་བཞིའི་ཁ་ནས་ཆུ་བཞི་འབབ་པ་ནི། །གང་གཱ་ཤར་ཕྱོགས་གླང་ཆེན་ཁ་ནས་འབབ། །སིནྡྷུ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁྱུ་མཆོག་ཁ་ནས་འབབ། །པཀྵུ་ནུབ་ཕྱོགས་རྟ་ཡི་ཁ་ནས་འབབ། །སི་ཏ་བྱང་ཕྱོགས་རྨ་བྱའི་ཁ་ནས་འབབ། །ཆུ་ཀླུང་རབ་མཆོག་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། །རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུ་གཡོག་ལྔ་བརྒྱ་དང་། །ཆུ་ཡི་རྒྱུན་རྣམས་ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ། །རྫིང་བུ་དལ་གྱིས་འབབ་པ་དང་། །ཤིང་ནི་ས་ལ་རབ་བརྟན་བྱ་བ་ཡོད། །དེ་ཡི་ནུབ་བྱང་གཤེན་ཡུལ་འོལ་མོ་གླིང་། །དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཞི་གནས་ཡོད། །ཆུ་བོ་པཀྵུ་སིནྡྷུས་རབ་བཅད་དེ། །རི་ནག་པོ་དགུས་བཅད་པ་འོ”། ། 13 ཞེས་རི་བོ་གངས་དཀར་ཏི་སེ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་ས་གནས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་རྣམས་བསྟན་རྗེས་གཤེན་ཡུལ་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་ས་གནས་དེའི་ནུབ་བྱང་ན་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད། ལྷོ་ཁའི་འོལ་ཁ་ནི་གངས་ཏི་སེ་ལ་ལྟོས་ན་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། གོང་དུ་མདོ་འདུས་ལས་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་བསྟན་སྐབས་འོལ་ཁའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་མ་གསལ་བར་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེ་བའི་ས་གནས་གཞན་ཞིག་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་མཛད་རྣམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་བཀའ་དང་བཀའ་བརྟེན་གང་ལས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཁྱེད་ཀྱིས་ངོ་འཛིན་གནང་བའི་ས་གནས་དེ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་གསལ་བ་འདིའི་ཐོག་ནས་ངེས་ཤེས་མིན་ཡང་བསམ་གཞིག་ཅིག་གཏོང་ཐུབ་པར་འདུག་སྙམ། གཞན་ཡང་ལྷོ་བྲག་དགའ་ཐང་འབུམ་པ་ཆེ་ནས་རྙེད་པའི་བོན་དཔེ་ཞིག་ནས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གི་ཐ་སྙད་དང་ཆ་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཤིག་དྲངས་ཏེ་དེའི་ནང་གི་འོལ་ཕུ་ལུང་རིང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་སྒྲ་འཆོལ་ནས་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ལ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། ལྷོ་ཁའི་འོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དུ་ངོས་བཟུང་བ་རྣམས་ནི་ལོ་རྒྱུས་གོང་འོག་ལ་ཉམས་ཞིབ་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཟད་དེ། ཐ་སྙད་རེ་འགའི་ཟ་ཟུར་ཙམ་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་པར་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་འདི་རེད་དང་། དེ་མ་རེད་ཅེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ནི་ནོར་ཚབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་རོ། །དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་འོལ་ཁའི་སླེ་ལུང་ན་ཡོད་པར་བཤད་པའི“གཤེན་རབ་མྱི་བོའི་སྒྲུབ་ཕུག”དང་། “གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྩོད་པ་མཛད་ས”ཞེས་14སོགས་ས་མིང་རྡོ་མིང་རེ་ཟུང་ཙམ་གྱིས་སྟོན་པའི་འཁྲུལ་ཡུལ་གཏན་ཁེལ་མི་གཏུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། ད་ལྟ་ཀོང་པོ་བོན་རིའི་ཁུལ་ལ“གཤེན་རབ་ཀྱིས་བདུད་བཏུལ་ས་དང་། གཤེན་རབ་ཀྱི་ཆིབ་རྟ་ཡོད་ས”ཞེས་སོགས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཏུ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཀོང་པོར་རེད་ཅེས་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་ཡིན། འོ་ན་གོང་གི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པའི་ས་མིང་དེ་དག་གང་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དེ་ཉིད་སྔར་བདུད་ཕྲུག་ཤོར་བ་རྐྱ་བདུན་གྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཀོང་པོ་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ལ་དངོས་སུ་ཞབས་བཅག་སྟེ། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པའི་སྲོལ་ཕྱེས་པ་ལྟར་ན། 15 ས་གནས་དེ་དག་ལ་ཕེབས་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་དང་འཆད་རྩོད་མཛད་མྱོང་བའམ། ཡང་ན་སྟོན་པའི་མཚན་དང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་དེ་རུ་བྱོན་ཡོད་མེད་ལ་ཡང་ཧ་ཅང་དཔྱད་པར་འོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་འདུག་སྙམ། ད་དུང་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་མཁས་པ་དག་གིས་སྟོན་པའི་བཀའ་སོགས་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་མང་དག་ཅིག་སྟག་གཟིག་དང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཐོག་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཐོག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དག་གིས་ཀྱང་བདེན་དཔང་ནུས་པ་སྟེ། 《བདལ་འབུམ》ལས། “ཞང་ཞུང་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་དང་བོད་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་ལ་བོད་སྡེ་ཁྲི་གཅིག་བཤད་ཅིང་བསྒྱུར”ཞེས་དང་། 《རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ》ལས། “དུས་དེར་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ན་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་སྐྱེ་བ་བཞེས། གཤེན་རབ་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ལས་དཔོན་བཞེས། གཞན་དོན་ཕྱིར་དུ་ཞང་ཞུང་སྟག་གཟིགས་ཨུ་རྒྱན། རྒྱ་གར་རྒྱ་ནག་ལ་སོགས་སུ། ལན་གྲངས་བཅུ་གསུམ་གདམ་ངག་བླང་། གཤེན་རབ་ཞལ་ནས་གསུངས་ཚད་ཡི་གེར་བཀོད། བོད་ཁ་བ་ཅན་དུ་སྒྱུར་༼བསྒྱུར༽ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ”། 16 ཅེས་དང་། “འབུམ་དང་གསུང་རབ་གསས་ཁང་ལྷ་ཁང་མཆོད་རྟེན་ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་དར། རྩང་དབུས་སུ་མ་དར”། 17 ཞེས་སྐབས་འདིར་གཙང་དབུས་ཞེས་པ་དེ་དེང་སང་གི་དབུས་གཙང་ཁུལ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་ན། ཞང་ཞུང་ལ་བོན་མ་དར་གོང་ནས་ལྷོ་ཁར་དར་མེད་པ་ནི་རིགས་པས་དཔྱད་པར་ནུས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། “དེ་ནས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་བོད་ཀྱི་བོན་པོ་རིག་པ་གསལ་བ། ཁྱུང་པོ་སྟག་སྒྲ་དུན་བཙུག ཉམ་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་། བྷེ་ཤོད་ཀྲམ། ཅོ་བོན་ཁྲི་གཙུག་ཁྱུང་གྲགས་བཞི་ལ། གསེར་ཕྱེ་འབྲོང་རུ་གང་བཀུར་ནས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་བོན་འཚོལ་དུ་བཏང་པས། གཤེན་པོ་དེ་བཞིས་ཞང་ཞུང་གི་མཁས་བཞི་ལ་བཏུགས། ཞང་ཞུང་གི་སྟོན་པ་མང་དུ་བསོགས་ནས་ཞུག་ཏོག་དང་གསེར་ཕྱེ་ཕུལ་ནས་ཞུས་པས། བོན་གྱི་གསང་སྡེ་ཆེན་པོ་བཞི། འབུམ་སྡེ་ཆེན་པོ་ལྔ། ཕྱི་ནང་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་བོན་སྡེ་མང་པོ་གནང་བ་བསྣམས་ནས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནས་བོད་ཡུལ་ནས་དབུས་སུ་ཕྱིན”། 18 ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་དེང་སང་མཇལ་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་བོན་སྡེ་ཁག་མང་པོའི་དབུ་ཡི་མཚན་དོན་ལ། སྟག་གཟིག་དང་། ཞང་ཞུང་། བོད་སོགས་རིམ་བཞིན་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྨར་ཆུང་སྨར་ཆེན་བོད་སོགས་གང་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་དང་པོ་སྟག་གཟིག་གི་སྐད་དང་། དེ་ནས་ཞང་ཞུང་གི་སྐད། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་སོགས་ས་གནས་ཁག་ནས་བོན་སྡེ་དར་ཚུལ་དང་བསྒྱུར་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་འཁོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། དེ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོང་འོག་མང་དག་ཅིག་གུང་བསྒྲིགས་ན་ད་གཟོད་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ལྷོ་ཁའི་ཁུལ་ན་མིན་པར་གསལ་ཆ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ནི། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དེ་གྱུར་སྟབས་གལ་སྲིད་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དེར་ཡིན་ན་སྟོན་པས་ཐོག་མར་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་སྲོལ་ཕྱེས་ཀྱང་དེའི་སྐད་ཐོག་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་ཅིང་དང་ཐོག་ས་གནས་དེ་རུ་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པར་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་དབུས་གཙང་གི་ལྷོ་ཁའི་ཁུལ་དུ་གོང་གསལ་གྱི་རིག་གཞུང་དེ་དག་ཐོག་མར་དར་ཁྱབ་ཏུ་མ་སོང་བར། སྟག་གཟིག་དང་ཞང་ཞུང་སོགས་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་ཡུལ་ལ་དར་ཁྱབ་སོང་བ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གིས་གཏན་ཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་དུས་ལོ་ཚིགས་སྐོར།
ཡང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་དུས་ལོ་ཚིགས་སྐོར་བཤད་སྐབས་འདི་ལྟར་ཏེ། “སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༡༡༧པར་ཤིང་བྱི་ལོ་ལ། བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲི་ནས་བརྩིས་པའི་རྒྱལ་རབས་དྲུག་པའི་དུས་ཙམ་ན་བྱོན་པར་ངེས”། 19 ཞེས་དང་། 《རྡོ་རྗེའི་གསུངས་བཞི་བཅུ་པའི་འགྲེལ་བ》ཞེས་པ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་ནང་དུ་བརྩམས་པའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་དེའི་ནང་ནས་འགོ་མཇུག་མེད་པའི་ལུང་ཁ་ཤས་ཤིག་དྲངས་པར་མཛད་འདུག་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་མཁན་གྱི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཞེ་ཁྲེལ་བའི་གནས་སུ་འདུག སྤྱིར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བར་གཞིགས་ན་བན་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་འཐད་རྩོད་ཁྲོད་དུ་རང་ཁེ་གཞན་ཕམ་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་དེ་ཉིད་ཡག་རབས་ལྷག་རབས་དང་། གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་སྡུག་རབས་དམན་རབས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལ་འཁྱོག་བཤད་དང་རྫུན་ཚིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཡིག་ཆ་མང་པོར་བརྩམས་ཡོད་པ་ནི་དེང་སང་མཐོང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། དཔེར་ན། བོན་གྱི་ཁུངས་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གཞུང་གང་ལས་མ་གསལ་བཞིན་དུ་བོན་ལ་དབྱེ་ན། རྡོལ་བོན། འཁྱར་བོན། བསྒྱུར་བོན། དེ་བཞིན་བོན་དཀར་བོན་ནག་གི་དབྱེ་བ་མང་པོ་ཞིག་བཀར་ཡོད་པ་དེ་དག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཁུངས་ལྡན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་བརྟེན་འདི་ཞེས་མེད་པའི་གང་བྱུང་གི་དཔེ་ཆ་དག་ལ་བདེན་དཔང་འཛིན་པ་དེ་ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོགས་མིན་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད། འོ་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་བྱོན་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་རེད་ཅེ་ན། སྤྱིར་བོན་གྱི་མཁས་པ་དང་ཡིག་ཆ་མང་པོས་འདི་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་ཆིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་གི་གོང་དུ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ལ་དེང་སང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་མང་པོས་ཡིན་མིན་གྱི་རྩོད་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཀྱང་། མ་མཐའ་ཡང་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲིའི་གོང་རོལ་དུ་ཡིན་དགོས་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་བདུད་ཕྲུག་ཤོར་བ་རྐྱ་བདུན་གྱིས་གཤེན་གྱི་རྟ་བདུན་བརྐུས་ནས་ཀོང་པོར་ཁྱེར་བའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟག་གཟིག་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་ཞབས་ཐོག་མར་བཅགས་ཏེ་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པའི་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་དུས་ནི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲིའི་གོང་རོལ་ཡིན་དགོས་ཤིང་། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙད་པོའི་རིང་ལ་རྒྱུ་ཡི་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་བྱུང་བ་དག་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་བོན་སྡེ་དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེའི་རིང་ལ་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་བོན་སྡེ་དེ་རྣམས་དར་བའི་ཁུངས་གཙོ་བོ་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་བྱམས་མ་ལས་བྱུང་ཡོད། 《བྱམས་མ་སྐྱོན་གྱི་འཇིག་སྐྱོབས་ཀྱི་གཟུངས》ལས། “རྒྱལ་པོར་ཕྱུང་བ་གཉའ་ཁྲི་དེ་ཡི་རང༼རིང༽ལ་རྒྱུ་ཡི་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་དར་ཏེ། མགོན་ཤེས་ལྷ་༼ལྷ་དངོས་སུ་མགོན་བྱེད་པ་༽བོན། གཡང་༼གཡང་ཚུར་ལེན་པ་༽ཤེས་ཕྱ་བོན། ༼གླུད་ཕར་གཏོང་བ༽འགྲོ་ཤེས་གླུད་གཏོར་། འདུར་༼ཤི་བ་འདུར་བ་༽ཤེས་སྲིད་གཤེན། གཙང་༼གཙང་སྨེ་འབྱེད་པ་༽ཤེས་སེལ་འདེབས། སྒྲོལ་༼དགྲ་བོ་བསྒྲལ་བ་༽ཤེས་ལྡ་བྱེད། ཕན་ཤེས་༼ནད་པ་གསོ་བ་༽སྨད་དཔྱད། སྐོས་ཤེས་༼སྔ་ཕྱིའི་ལྟས་བཟུང་བ༽རྩིས་མཁན། སྨྲ་ཤེས་༼མི་སྐད་སྨྲས་པ་༽དོར་ཀུ། ལྡིང་ཤེས༼བར་སྣང་འཕུར་བ་༽་ཤ་བ། འཕུར་ཤེས་༼བར་སྣང་འཕུར་བ་༽ཇུ་ཐེག འགྲོ་ཤེས་༼ཤིང་རྩི་རང་འགྲོས་༽འཕྲུལ་བོན། དེ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་དར་རོ”། ། 20 ཞེས་དང་། ད་དུང་བོད་རྒྱལ་མུ་ཁྲིའི་སྐབས་སུ་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་བོན་སྡེ་ཁག་མང་པོ་བོད་དུ་དར་བར་མངོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། “དེའི་སྲས་མུ་ཁྲི་བཙད་པོས་བསླབ་པའི་དོན་གོ བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྲུབ། བསྒོམ་པའི་དོན་རྟོགས་ན་༼ནས༽། སྟག་གཟིག་ལ་སོགས་པ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ལོ་ཙྭས་བསྒྱུར། ཞང་ཞུང་ནས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་གདན་དྲངས། བོད་དུ་བོན་གྱི་འདུ་གནས་ཆེན་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་བཙུགས”། 21 ཞེས་དང་། 《མདོ་གཟེར་མིག》ལས། “གཤེན་རབ་ཀྱི༼ཀྱིས༽བོད་ཀྱི་བོན་པོ་ལ། བོན་དུ་ལྷ་གསོལ་བ་དང་། འདྲེ་བཀར་བ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་ཕོག ཡས་སྟགས་སུ་ཤིང་རྩི་བན་བུན་དང་། ཞུགས་ཤངས་དང་གསེར་སྐྱེམས་བསྟན”། 22 ཞེས་དང་། “སྟོན་པས་སྤ་དང་སུམ་པའི་བོན་པོ་ལ། བོན་དུ་འདྲེ་བཀར་བ་དང་ཡུག་ཕུད་གཉིས་ཀྱི་ལུང་ཕོག ཡས་སྟགས་སུ་སྨན་བསང་དང་ཐོད་རུས་བསྟན”། 23 ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་དར་བའི་བོན་སྡེ་རྣམས་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་དེ་ཉིད་ལས་ལོག་ཏུ་དགར་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་གཉའ་ཁྲིའི་སྐབས་ཀྱི་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་བྱུང་བ་ནི། རྨང་གཞི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་བོད་དུ་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་བོན་སྡེ་དེ་དག་ཡར་རྒྱས་དང་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་སྟེ། མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས་པའི《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》ལས། “གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་བོད་ཀྱི་བོན་པོ་རྣམས་ལ“ལྷ་གསོལ་བ”ཞེས་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན“མགོན་ཤེས་ལྷ་བོན”གྱི་བོན་སྒོ་དང་། “འདྲེ་བཀར་བ”ཞེས“འགྲོ་ཤེས་གླུད་བོན”དང་། “སྨྲང་ཤེས་གཏོ་དགུ”རུ་གྲགས་པའི་བོན་སྒོ་དག་དང་། “ཡུག་ཕུད”ཅེས“འདུལ་ཤེས་སྲིད་གཤེན”དུ་གྲགས་པའི་བོན་སྒོ་བསྟན་ཡོད་པའི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཡིན”། 24 ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དེ་ཉིད་གཉའ་ཁྲིའི་རྗེས་སུ་བྱོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཁོང་མ་བྱོན་གོང་ནས་དེ་དག་རྒྱས་པར་བོད་ལ་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་ཚར་བས། ཁོང་གིས་ལུང་ཕོག་ཅེས་པའི་དོན་མི་འབྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་དུས་ལོ་ཚིགས་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བཙད་པོ་གཉའ་ཁྲི་ནས་བརྩིས་པའི་རྒྱལ་རབས་དྲུག་པའི་དུས་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་བདེན་དཔང་བྱེད་ནུས་པར་ངེས་སོ། །
མཇུག་བསྡུའི་གཏམ།
སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་གང་ཞིག་གི་གལ་ཆེའི་གནས་བབ་སོགས་ལ་མཐའ་ཆོད་པའི་ཉམས་ཞིབ་རེ་དགོས་ཚེ་དེ་འབྲེལ་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་གི་གཞི་རྩའི་བསྟན་དོན་ལྟར་ཞིབ་འཇུག་གི་ལམ་ཁར་ཕྱོགས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་། དེ་ལྟར་མིན་པར་གཞན་གྱིས་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་མམ། མཁས་པ་གང་ཞིག་གི་འདོད་སྟངས་དང་། ཡིག་ཆ་གང་ཞིག་ལས་འདི་ལྟར་གསལ་འདུག་ཅེས་གཞན་གྱི་ཁ་སྒུམ་ཙམ་སྒྲུག་ཅིང་དེ་དང་འདིའོ་ཞེས་ཡ་མཚན་གྱི་སྡོམ་ཚིག་འགོད་པ་ནི་རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་གར་འཇུས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གོང་གསལ་ཉིད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་དམ་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པ་དེ་དག་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་བམ། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ལོ་ཚིགས་གཅིག་པུར་དཔྱད་པ་བཏང་བ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པས་མི་ཆོག་ཅིང་། མི་སྣ་དེ་ཉིད་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་མཁས་དབང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤོག་ལྷེ་རེ་ཟུང་ཙམ་གྱིས་ཐག་ཆོད་པོའི་སྡོམ་ཚིག་འགའ་བཀོད་པ་ཙམ་གྱིས་མཇུག་སྒྲིལ་བ་མ་ཡིན་པར། དེ་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ལོ་ཚིགས་ཐད་མཁས་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་འདོད་སྟངས་ལས་ལྡོག་སྟེ་གསར་བརྗེ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ན་མཁས་དབང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་ཞང་བོད་གཉིས་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྡོམ་མཛད་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་དགོངས་བཞེད་ཁག་མང་པོར་རིགས་འཚོལ་བདེན་ཁའི་ལམ་ནས་དགག་བཞག་སྤོང་གསུམ་གྱིས་སྔར་མེད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། མདོར་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་དགོས་པ་ནི་སྨྲོས་མེད་ཡིན་པས། སྔར་མའི་ཁ་དཔེ་ལྟར་སྐུ་ཉིད“ར་བཞི་ས་ལ་རྡེབ་པའི་རྟ་ཕོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཐང་པོ་ཆེ་ལ་བརྒྱུགས་པ་ལས་རྒྱུགས་རྒྱུ་མང”་བས་ན། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དཀྱིལ་ན་ཁྲ་ཆེ་ལེར་བཀྲ་བའི་དགོངས་བཞེད་དེ་ཇི་ཙམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་མིན་ག་ལེར་བལྟ་བར་བྱེད། ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ་གུས་པ་ནི་ཕོ་ལོ་ཉི་ཤུ་བརྒལ་ཟིན་ཙམ་གྱི་གསར་བུ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ལས་མཁས་པ་དང་། དཔོན་པོ། བླ་ཆེན་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་མཚན་དང་གྲགས་པ་ཡོད་པའི་མི་ཆེན་ཞིག་མིན་པས་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པའི་གླེང་མོལ་འདི་ལ་སྣང་ཆུང་མི་གནང་བར་ཅིས་ཀྱང་ཐུགས་སྒམ་པོའི་ངང་ནས་གཟིགས་ཤིང་། དེ་དང་མཐུན་པའི་གསལ་བཤད་དམ་དགོངས་ཚུལ་ཟབ་མོ་ཞིག་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡིན།
ཞེས་བོད་རིག་པའི་སློབ་གཉེར་བའི་མིང་ཙམ་འཛིན་པ་ཞུ་ཚང་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བཅོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༢༩ཉིན་ཁྱུང་ཡུལ་སྤུ་རྒྱལ་ཁུལ་དུ་མཇུག་གྲུབ་པར་བྱས།
རྩོམ་འདིར་ནང་འདྲེན་བྱས་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁག
1 《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༡༡༥ པར་གསལ།
2 《མདོ་གཟེར་མིག》《 གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ》 དེབ་ཉེར་དྲུག ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༡༥༡ པར་གསལ།
3 《མཛོད་ལྷ་འགྲེལ》《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དཔེ་ཚོགས》དེབ་བཅུ་བདུན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༣ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢༢༩ པར་གསལ།
4 《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༡༩༨༨ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༤༥ པར་གསལ།
5 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༡༩༨༨ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༡༣ པར་གསལ།
6 《སྟོན་པའི་མཛད་རྣམ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར》《གངས་ཏི་སེའི་བོད་གཞུང་རིག་མཛོད་དཔེ་ཚོགས》 དེབ་དང་པོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༠ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢ པར་གསལ།
7 གོང་མཚུངས་ལྡེབ་ངོས། ༤ པར་གསལ།
8 གོང་མཚུངས་ལྡེབ་ངོས། ༡༢ པར་གསལ།
9 《མདོ་གཟེར་མིག》 《གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ》དེབ་ཉེར་དྲུག ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༡༥༡ པར་གསལ།
10 《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢༥ པར་གསལ།
11 《མདོ་གཟེར་མིག》 《གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ》 དེབ་ཉེར་དྲུག ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༡༥༡ པར་གསལ།
12 《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢༥ པར་གསལ།
13 《སྟོན་པའི་མཛད་རྣམ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར》《གངས་ཏི་སེའི་བོན་གཞུང་རིག་མཛོད་དཔེ་ཚོགས། དེབ་དང་པོ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༠ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༧ པར་གསལ།
14 《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢༦ པར་གསལ།
15 《མདོ་གཟེར་མིག》《གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ》ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༤༠༣ པར་གསལ།
16 《རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ》《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཀའ་བརྟེན་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》 པོད་བཅུ་བདུན། ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༠༨ལོར་དཔེ་གཟུགས་སུ་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༣༣༣ པར་གསལ།
17 གོང་མཚུངས་ལྡེབ་ངོས། ༣༣༥ པར་གསལ།
18 གོང་མཚུངས་ལྡེབ་ངོས། ༣༣༦ པར་གསལ།
19 《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢༧ པར་གསལ།
20 《བྱམས་འབུམ》《གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ》ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༢༤༡ པར་གསལ།
ཉེར་གཅིག་གོང་མཚུངས་ལྡེབ་ངོས། ༢༤༢ པར་གསལ།
22 《མདོ་གཟེར་མིག》《གསུང་རབ་སྒོ་མཛོད་རིན་པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ》དེབ་ཉེར་དྲུག ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༢༠༡༥ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༤༠༨ ལས་གསལ།
23 གོང་མཚུངས་ལྡེབ་ངོས། ༤༡༧ པར་གསལ།
24 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》 བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་༡༩༩༦ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། ལྡེབ་ངོས། ༡༩༢ པར་གསལ།


text:
1.གློག་རྡུལ་གད་སྙིགས་སྦགས་བཙོག་ཅེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན།
གློག་རྡུལ་ཐོན་རྫས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསར་བསྒྱུར་བྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས། ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་དང་གློག་ཀླད། བརྙན་འཕྲིན་འཕྲུལ་ཆས། འཁྱག་སྒམ་སོགས་མཁོ་མེད་གློག་རྡུལ་རྙིང་ཧྲུལ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་འཕར་ཚད་ཆེས་མགྱོགས་པའི་སྙིགས་རོར་གྱུར་ཡོད། གློག་རྡུལ་སྙིགས་རོའི་ནང་དུག་དང་གནོད་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཐག་མ་བཅད་ན། ཁོར་ཡུག་དང་མིའི་ལུས་ཕུང་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ངེས།
རྙིང་ཧྲུལ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་སྤྱོད་གློག་ཆས་ནང་གཙོ་བོ་གནོད་ཐེབས་དངོས་རྫས་ཧ་ཡང་དང་ཁད། དངུལ་ཆུ། ཁིར། ཆུ་ཤོག པོར་གྱུར་མེ་འགོག་རྒྱུ་རྫས་བཅས་རྫས་སྣ6ཡོད། གློག་ཀླད་གཅིག་ལས་ན་རྫས་འགྱུར་རྒྱུ་ཆ་སྣ་ཁ700ལྷག་བཀོལ་དགོས་ལ། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི50%ཡིས་མིའི་ལུས་ཕུང་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་ཤིང་། དེའི་ནང་གི་གནོད་ཐེབས་དངོས་རྫས་མང་པོ་ས་རྒྱུ་ནང་ཤོར་ན་ཆུ་ཁུངས་ལ་སྦགས་བཙོག་བཟོ་བ་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ངེས།
2.མཐོངས་ཡངས་སུ་གད་སྙིགས་བསྲེགས་པའི་གནོད་པ།
མཐོངས་ཡངས་སུ་གད་སྙིགས་བསྲེགས་ན་སྦགས་བཙོག་དངོས་རྫས་མང་པོ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་དབྱང་གཉིས་མུ་ཟི་འགྱུར་བ་དང་གཡེང་འཕྱོའི་རིལ་བུ། ཐཱན་དབྱང་འགྱུར་རྫས་དང་དུག་ཡོད་པའི་སྐྱེ་ལྡན་སྦགས་བཙོག་རྡུལ་ཕྲན་བཅས་ཚང་མར་མིའི་ལུས་ལ་གནོད་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་དབྱང་གཉིས་མུ་ཟི་འགྱུར་བའི་གར་ཚད་མཐོ་དུས་མིས་དབུགས་འབྱིན་དཀའ་བ་དང་། དེ་ལས་ཆགས་པའི་གཡེང་འཕྱོའི་རིལ་བུ་མིའི་དབུགས་ལམ་དུ་སོང་ན། གློ་བར་ཐད་ཀར་གནོད་པ་ཐེབས། གཡེང་འཕྱོའི་རིལ་བུ་ནང་གི་ས་རྡུལ་དང་དུ་བ་སོགས་དབུགས་ལམ་ནས་གློ་བར་སོང་ན། དབུགས་ལམ་མ་ལག་ཏུ་ནད་འབྱུང་སླ། ཐཱན་དབྱང་འགྱུར་རྫས་ཀྱིས་མིའི་མིག་དང་སྣ། མིད་པ། གློ་བ་སོགས་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་པས། འགོས་ནད་མང་པོ་འབྱུང་ངེས། དཔེར་ན་གློ་ཡུ་ཡན་ལག་གཉན་ཚད་དང་གློ་བའི་གཉན་ཚད། གློ་བའི་སྐྲན་ནད་སོགས་ལྟ་བུ་རེད།
3. སྦགས་བཙོག་གི་ཁོར་ཡུག་ལས་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་པའི་སྐབས་སུ། རང་འགུལ་གྱིས“12369”ཁ་པར་བརྒྱབ་སྟེ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་དགོས།
རང་གི་ཉེ་འགྲམ་ནས་ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་དོན་རྐྱེན་ནམ་རང་གི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པའི་ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་གི་བྱ་སྤྱོད་བྱུང་ན། རང་འགུལ་གྱིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི“12369”ལ་ཁ་པར་བརྒྱབ་སྟེ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་དགོས།
ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཁ་པར“12369”ལ་རྒྱག་དུས། གཅིག་ནི་མགྱོགས་དགོས། ཁ་པར་མགྱོགས་པོར་བརྒྱབ་ན། དོན་རྐྱེན་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ནུས་ལྡན་སྒོས་ཚོད་འཛིན་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ། གཉིས་ནི་ཡང་དག་ཡིན་དགོས། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་གནད་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྩད་གཅོད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེད། ཞུ་གཏུག་བྱེད་པའི་དོན་རྐྱེན་ལ་གསལ་བཤད་ཡང་དག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། དོན་དངོས་སྒྲོ་འདོགས་བྱ་མི་རུང་། གསུམ་ནི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བའི་ས་གནས་དང་དུས་ཚོད། ཞུ་གཏུག་མཁན་གྱི་མིང་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་ཐབས་སོགས་གསལ་པོར་བཤད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཡུལ་དངོས་ཞིབ་བཤེར་ལ་ཕན་པ་ཡོད་ལ། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་གིས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཞུ་གཏུག་མཁན་ལ་ཐག་བཅད་པའི་མཇུག་འབྲས་ཀྱི་ལན་འཇལ་བར་ཡང་ཕན་པ་ཡོད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་མཚོ་སྐྱིད།


text:
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་འདི་ནི་རང་རེ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་རྨད་བྱུང་རླབས་ཆེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་དུས་ཚེས་ཤིག་ཡིན་ཅིང༌། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ནུས་ལྡན་འབར་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེ་ལྕེའི་བྱེད་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པ་བཞིན། ལོ་ངོ་དགུ་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་ཏང་གི་བཙན་དབང་གཉའ་གནོན་བཟོད་པར་དཀའ་བ་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚ་དྲོད་རྣམས་གུང་བྲན་བསམ་སྦྱོར་མ་རུང་པའི་བྱེད་རྐྱེན་ངན་པའི་རླུང་གིས་བསྐུལ་ནས་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་མེ་ཆེན་ཀུན་ཏུ་འབར་ཏེ་ད་ནས་མི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་གོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་མི་མང་ནས་གུང་བྲན་ཏང་གི་བཙན་དབང་ལ་ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་བསྐོར་དང་འབྲེལ་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་བོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཅིག་ཅེས་པ་དང༌། བོད་ནི་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་ཞེས་པའི་སྐད་སྒྲ་ཞིག་ཐོལ་བྱུང་འགོག་མེད་དུ་བསྒྲགས་ཤིང༌། དེ་འདྲའི་དྲང་བདེན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྐད་སྒྲ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཁྱོན་ལ་གནས་པའི་མི་ཚོགས་དུང་ཕྱུར་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་ཞིག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གསལ་བར་ཐོས་པ་མ་ཟད། མི་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་བོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་གཟུགས་ཅན་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཡུལ་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
གནས་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་སྙིང་ལ་འཚེར་མ་ཟུག་པ་ལྟ་བུའི་ཟུག་རྔུར་གྱུར་ཏེ་ཅི་བྱའི་གཏོལ་དང་བྲལ་བ་ན། འཚབ་འཚུབ་དང༌། སྨྱོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལྷུར་བླངས་ཏེ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་མཚོན་ཆའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཞིག་ས་དང་ནམ་མཁའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཉེས་མེད་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ལུས་སྲོག་ཉམས་ཉེས་སུ་བྱེད་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་རྣམ་སྨིན་རྩུབ་མོ་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་ཚབས་པོ་ཆེ་རྨོངས་བཞིན་དུ་གསོག་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་མིག་སྔར་ང་ཚོ་གུང་བྲན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ནི་འདི་འདྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནང་མཚང་ཁྲོམ་འདོན་བྱེད་པ་བཅས་དུས་མཉམ་དུ་བྱས་པ་རེད།
དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གནས་སྐབས་འདིར། རང་ཅག་རྣམས་ནས་མཆོག་གསུམ་བླ་མར་འཛིན་ཅིང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡིད་སྟོན་པའི་དགོས་པ་བསྒྲུབས་ནས་བསྟན་པ་དང༌། བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེས་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ལུས་སྲོག་དོར་བའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་མི་བཟད་ངན་འགྲོའི་ལྗན་ལྗིན་དུ་མ་བྱིང་བར། མངོན་མཐོའི་གྲུ་ཆེན་མཐུན་པའི་རླུང་དང་འགྲོགས་ཏེ་འཁོར་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་བདེ་བར་བགྲོད་པ་དང༌། ལས་ངན་རྔམས་པོ་ཆེར་རྨོངས་བཞིན་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བཟོད་དཀའི་རྣམ་སྨིན་རྩུབ་མོས་མི་བརྫི་བའི་སྨོན་ལམ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདེབས་དགོས།
ད་དུང་རང་རེས་དེང་དུས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡང་དྲན་དགོས་ཏེ། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ཏང་ནས་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་ཡོངས་རྫོགས་མི་མང་ལ་ཐོབ་ཚུལ་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུར་མི་མང་གི་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་སྡོད་ཀུན་སྤྱོད། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད། ཡིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཅས་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་དབང་ཡོངས་རྫོགས་བྲལ་ཞིང༌། ཁྲལ་ཆག་བཏང་སྟེ་ས་ཞིང་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་འབབ་སྒོ་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་པ་དང༌། བུན་ཆག་བཏང་སྟེ་རྒྱུ་ནོར་ཡོངས་རྫོགས་བསྡུ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དཀར་མཛེས་བཀྲག་འོད་ལྡན་པའི་རང་རེའི་ཁང་ཁྱིམ་བཀོད་ལེགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་གྱང་གོག་སེ་ཧྲུལ་དུ་གྱུར། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཆོས་ཀྱིས་དུས་འདའ་བའི་དགོན་ཁག་རྣམས་ནི་བྱ་བྲུན་དང༌། ཐལ་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་པའི་ཁང་སྟོང་གོག་པོར་གྱུར། མར་མེའི་འོད་སྣང་གིས་དུས་ཀུན་ཏུ་གསལ་བའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་ནི་མུན་ཁུང་དུ་གྱུར། སྲིད་ན་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ནི་བཤིགས་ཤིང་བསྟོར། ཚེ་འདིའི་མཛའ་གྲོགས་བཟའ་མི་དང༌། བུ་ཕྲུག་དག་ནི་མཐོང་ཐོས་ཙམ་གྱི་སྐལ་བ་མེད་པར་གསོན་བྲལ་བྱས། འཛུམ་ལྡན་བོད་མིས་གང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ནི་བཞིན་གནག་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པའི་རྒྱ་མིས་གང༌། འབྱོར་ལྡན་རྣམས་ནི་ཁྱོད་ཚོའི་རྒྱུ་ནོར་གཞུང་དང༌། མི་མང་གི་ཡིན་ཞེས་འཕྲོག་ཅིང་སྡང་བའི་དགྲ་རུ་འཛིན། འབྱོར་ཆུང་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཚོས་དལ་སྡོད་བྱས་པས་ལན་ཟེར་ཕྱུགས་ལས་ལྷག་པར་འདེད་ཅིང་བཀོལ། འབྲིང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་ནོར་རང་གིས་སྤྱོད་པ་ལས་གཞུང་ལ་ཕུལ་ན་ཕན་ཆེ་བ་དང༌། དེ་ལས་ལྷག་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེ་ལས་མང་བར་འཕེལ་ཆེ་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྔོན་ཡོད་འཕྲོག་ཅིང༌། གསར་དུ་འཚོལ་བའི་ངལ་རྩོལ་དུ་བཅུག ཤིན་ཏུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་རྣམས་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ལའང་རང་དབང་སྐད་ཅིག་ཙམ་མེད་པའི་ལྕི་ཞིང་བཙན་པའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་ཚུད། མདོར་ན། དགའ་སྤྲོ་དང༌། སྐྱིད་པའི་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་མཛེས་ལྡན་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་དེ་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་ངག་གིས་གང་བའི་ཡུལ་གྲུ་སྐྱོ་ཤས་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
འོན་ཀྱང་གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན༑ འདུས་བྱས་མི་རྟག་མི་བརྟན་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་བདེན་དོན་ཡིན་པ་དང༌། བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་འཐབ་རྩོད་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆེན་པོས་ཆུང་ངུ་ཟས་པ་དང༌། མང་པོས་ཉུང་ངུ་མནན་པ་ལ་ཧ་ལས་རྒྱུ་དང༌། ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་མེད་པར་འོས་ཤིང་སྲིད་པའི་བྱ་གཞག་ཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་དེ་ལ་བློ་ཕམ་དང༌། ཡིད་ཞུམ་མི་བྱ་བར་ཐབས་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་རང་རེའི་སྤུན་ཟླར་གྱུར་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་རིགས་རྣམས་དེ་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། བདེན་འབྲེལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ངེས་ཀྱི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་མྱུར་དུ་ལོན་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱ་དགོས།
རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ནས་བོད་མི་མང་ལ་དེ་འདྲའི་མནར་གཅོད་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེས་ཡིད་མ་ཚིམས་པར་ད་དུང་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ས་ཐོག་ཏུ་བསྐྱོད་འཁོད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་གིས་སྙིང་མྱོས་ཏེ་ང་ཚོའི་མཛའ་མཐུན་ལ་དབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུག་ཤིང་དང༌། ལས་དོན་ལ་སྟོར་བཤིགས་བཅས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་རང་རེ་ཚང་མས་སྤུ་གྲིའི་སོ་ལ་ཆགས་པའི་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་ངག་སྙན་བླུ་བྲིད་ལ་མགོ་བོ་རྨོངས་པར་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་མ་འཛོལ་བ་ངེས་པར་བྱ་དགོས།
མི་འགའི་བསམ་པར། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ནི་མི་འབོར་དང་དྲག་ཤུགས་ཆེ། རང་ཕྱོགས་ནི་མི་རྒྱུའི་ནུས་སྟོབས་ཞན་པས་ད་ཆ་བོད་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པར་དཀའ་འམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་སྒྱིད་ལུག་གི་བློ་སྐྱེ་སྲིད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱང་དེའི་གཞི་དེ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་དང་རང་དབང་ཡོད་པ། ཚང་མས་དེ་ལ་མོས་ཞེན་ཡོད་པ་བཅས་དགོས་པ་ལས། མཚོན་ཆས་བསྡིགས་པ་གཅིག་པུས་ག་ལ་འགྲུབ། མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་དང་རང་དབང་མེད་པ། དེ་ལ་མོས་ཞེན་མེད་པའི་རྟགས་མཚན་ནི་བོད་མི་ཆེས་མང་པོ་སྲོག་བསྡོས་ཅི་ཐར་བྱས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་བ་འདིས་མཚོན་ཐུབ། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༡༠ ཕན་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གྲངས་འབོར་སྟོང་ཕྲག་ ༢༠ སྐོར་ལས་མེད་པ་ལས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནང་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་ ༥༦ ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་རེད། དེས་མ་ཚད་རྒྱ་ནག་རང་གི་ས་ཐོག་ནས་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཧོང་ཀོང་སོགས་ལ་བྲོས་བྱོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་གསལ་པོར་བརྗོད་ན། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ནས་ཤར་ཀྲར་ཀི་སི་ཏན་དང༌། སོག་རིགས་རྣམས་ཁྱུར་མིད་དུ་བྱས། བོད་མི་མང་པུས་མོའི་འོག་ཏུ་མནན། ཁྲག་གིས་སྦགས་པའི་ལག་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུའི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་བརྐྱངས། ཟ་འདོད་ཅན་གྱི་ཁ་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ལ་གདངས། འདོད་པས་གཟིར་བའི་མིག་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་བལྟ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེར་ཤེས་ལྡན་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་དེས་འཇིག་རྟེན་དམོད་པའི་མཆིལ་མའི་ཚོགས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་མགོ་ཐོག་ཏུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ང་ཚོས་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་བསྡིགས་པ་དང༌། རྒྱུ་བརྔན་གྱི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡང་བྱས་པ་མེད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་འདིར་བདེན་པ་ཡོད་པར་བརྟེན་ཞི་བདེ་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བའི་མི་མང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སེམས་འཁུར་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་འབོད་བསྐུལ་འོག་ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། ཨ་ཕེ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༩ འཐུས་མི་མི་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་ནས་སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ནང་ ལྡི་ལི་གསར་པར་ ལྷན་འཛོམས་ཐོག བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ནས་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པར་ཡིད་ཆེས་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཡིག་ཆ་བཀྲམས་པ་དང༌། བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་ཆེད་ནིའུ་ལྡི་ལིར་ལྷན་ཚོགས་དེའི་རྒྱུན་ལས་ལས་ཁུངས་གཏན་འཛུགས་བྱས་པ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་བསྐུལ་བྱེད་ཆེད་འཐུས་མི་ཆེད་གཏོང་སོགས་ང་ཚོར་ཁ་ཞེ་མེད་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་བྱེད་མུས། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༧ ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཚོགས་ཆེན་ནས། བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྲིད་གཞུང་ཟེར་བའི་སྙན་དེབ་ཤོག་གྲངས་ ༣༤༠ སྐོར་ཡོད་པ་ཞིག་འགྲེམས་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ནང༌། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་དངོས་དོན་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ནི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་བྱས་ཡོད་སྟབས་མི་རིགས་རྩ་མེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འགལ་བ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ལ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ལུས་སྲོག་གི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་ཁྲིམས་འགལ་བྱུང་བ་སོགས་ཞིབ་གསལ་འགྲེལ་བཤད་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མི་མང་ནས་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་ཇེ་ཆེ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད།
ད་དུང་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོའི་ནང་ནས་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་དང༌། མཁས་པ། དགེ་རྒན། སློབ་ཕྲུག བཟོ་རིགས་སོགས་མང་པོས་ང་ཚོར་སེམས་གསོ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། མ་བསྐུལ་དྭང་བླང་གི་སྒོ་ནས་ང་ཚོར་ཕན་སེམས་བཟང་པོས་ལས་དོན་བྱེད་མཁན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་འདུག དེས་ན་ང་ཚོ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུར་ལུས་པ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་ངེས་པར་འགྲུབ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཆོག་པ་ཡིན།
དེར་མ་ཟད་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གྱུར་ཏེ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ཁོངསསུ་མི་ལོ་དུ་མར་གནས་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་ལ་འདྲ་མཉམ་དང༌། རང་དབང་གི་ཁེ་དབང་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པས་ད་ཕན་མི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དུ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཁག་ཉི་ཤུ་སྐོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གདན་གྲལ་དུ་འཁོད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་རྙིང་པ་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ནས་མི་རིགས་གཞན་ལ་བཙན་གནོན་དང༌། ཟ་འདོད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལྷུར་བླངས་པ་འདིས་གུང་བྲན་ལ་སྟོབས་དང་མི་འབོར་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཤེས་ལྡན་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་མི་གྲལ་དུ་མ་ཚུད་པ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གདན་གྲལ་དུ་ཡང་ཚུད་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཟས་དང་སྨན་ནི་ལུས་འཚོ་ཞིང༌། ནད་སེལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་མེད་མི་རུང་བ་ཡིན་ཀྱང༌། སྤྱོད་ཚུལ་ལོག་པ་དང༌། ཚད་ལས་བརྒལ་ན་ནད་སྐྱེ་ཞིང༌། སྲོག་འགག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་བརྟན་ཞིང་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
ཡང་ལ་ལའི་བསམ་པར་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་མྱུར་དུ་འཁྲུན་ཆོད་ཡོང་དགོས་སྙམ་པར་སྲིད་ཀྱང༌། རང་རེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་དོན་རྩ་ཆུང་ངུ་ཞིག་མིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ། རང་རེའི་དགྲ་ཡ་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཤེས་ལྡན་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཚད་ཐིག་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་བཅས་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་ལས་སླ་པོར་འཁྲུན་ཆོད་ཡོང་ཐབས་ག་ལ་ཡོད། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་མི་ལོ་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱ་ནས། སྟོང་ཕྲག་གི་བར་གཞན་གྱི་བཙན་དབང་འོག་བསྡད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དཔེར་ན་མི་ཚོགས་དུང་ཕྱུར་དྲུག་ལྷག་ཡོད་ཟེར་བའི་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་དབང་འོག་ལས་གྲོལ་ནས་མི་ལོ་བཅུ་སྐོར་ལས་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་ན་ང་ཚོའི་རང་དབང་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་ལོ་རེ་གཉིས་ཙམ་ལ་ཡུན་འགོར་སོང་སྙམ་པའི་ངང་ཐུང་དང༌། འདོད་ཐག་ཉེ་པོ་མི་བྱ་བར་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཆུ་ཆེན་ལྟར་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པོས་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་འབད་སྒྲུབ་བྱ་དགོས།
གཞན་ཡང་རང་རེས་དོ་གལ་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་བསྒྲིབས་པའི་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ནས། འགྲོ་ཀུན་གཏན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཟབ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་ལ་དོན་དང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ནས་ཆོས་ཞེས་པ་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཚུལ་རྩོམ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འདི་དག་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ད་ཕན་སྦག་ས་དང༌། ཌ་ལ་ཧའོ་སེ་སོགས་ས་གནས་འགའ་ཤས་ལ་རིས་མེད་དགེ་འདུན་མི་ཉུང་ཙམ་ནས་ཐོས་བསམ་བསྐྲུན། ཕྱི་རྒྱལ་སློབ་གྲྭ་དང༌། དཔེ་མཛོད་ཁག་ལ་དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་གཏོང་བ་སོགས་ལས་དོན་གང་འཚམས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། རང་རེའི་ཆོས་འདི་ནི་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཚད་མའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་ཤིང༌། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་ཆེས་མཐུན་པའི་བདེན་དོན་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཤེས་ལྡན་གྱི་མི་མང་པོས་འདི་ལ་དོན་གཉེར་དང་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཏེ་དེང་དུས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་མང་པོར་གསར་དུ་འཕྲོས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། གནས་སྐབས་དེ་འདྲའི་དུས་འདིར་རང་རེའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་རང་རང་གིས་ཁས་བླང་པའི་དམ་སྡོམ་ལ་གཅེས་སྲུང་ལྷོད་མེད་ཐོག ཐེག་པ་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་བསྡུས་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་དམ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་མཛད་པ་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་འཁུར་བརྩོན་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག
དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་བའི་བོད་རིགས་བུ་ཕྲུག་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་བོད་ཡིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཚད་ལོངས་སློབ་སྦྱོང་ཐུབ་ཐབས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་གཏོང་ཐབས། ད་ཡོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཐོར་གྱར་མ་སོང་བར་གོང་སྤེལ་གཏོང་བ་སོགས་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱེད་མུས་ལྟར་བོད་ཕྲུག་ན་ཆུང་རྣམས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འཁུར་བརྩོན་ཆེ་སྐྱེད་བྱས་ཏེ་འཕྲལ་སེལ་རང་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཤེས་ཡོན་ཅན་མི་ལྡེང་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་དང༌། ཕུགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པའི་འགན་འཁུར་ཐུབ་ཐབས་བྱ་དགོས།
བོད་མི་བྱིངས་རྣམས་ད་མུས་ལམ་བཟོ་སོགས་སྡོད་ཡུལ་ངེས་མེད་ཀྱི་ལས་རྩོལ་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་སྦྱོང་ཆེ་ཁར། འཚོ་ཐབས་དང༌། སྡོད་གནས་གཏན་ཆགས་མེད་པས་བློ་བག་མི་ཕབ་པ་བཅས་ལ་བརྟེན། བོད་མི་ཁྱོན་འབོར་གང་ཆེ་ཞིག་སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ལྟ་བུར་གནས་སྐབས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་ལ། དེང་སྐབསབོད་མི་སུམ་སྟོང་ཐམ་པ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མ་ཡེ་སོར་ཁུལ་རིམ་བསྐྱོད་གཞིས་ཆགས་བྱེད་མུས་ལྟར། སྔོན་འབྱོར་ཚོས་བྱ་སྤྱོད་གང་ཅི་བོད་མིའི་མིང་ཤས་སུ་མ་སོང་བ་ཡུལ་མིའི་འདོད་བློར་འབབ་ངེས་བྱུང་ཚེ་ད་དུང་ཁུལ་དེར་བོད་མི་འཕར་སྣོན་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ས་ཆ་ཐོབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་གཤིས། དེ་རྩིས་སྔོན་འབྱོར་བོད་མི་ཚོས་བྱ་སྤྱོད་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་ཡུལ་གཤིས་དང་མཐུན་པ་དགོས་པ་དང༌། བྱིངས་ནས་ཀྱང་མུ་མཐུད་གཞིས་ཆགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་དང་ཡིད་འདུན་བྱ་དགོས།
ངོས་ཀྱི་རེ་འདུན་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༡༠ ཕན་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གྱར་དགོས་བྱུང་བའི་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག ༥༦ ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་ྋརྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་ཐུབ་པ་དང༌། ལོ་ ༡༦ མན་གྱི་བོད་ཕྲུག་ཉིས་སྟོང་སྐོར་མཆིས་པ་རྣམས་ནས་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་བཟང་པོ་རྣམས་སྨོས་མེད་ཐོག དེང་དུས་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་རྣམས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཤེས་ཚད་དང་མཉམ་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ། ལོ་ ༢༠ སྐོར་གྱི་ན་གཞོན་རྣམས་བཟོ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀར་ཞུགས་ཐུབ་པ། དེ་ཡན་གྱི་རྒན་པ་རྣམས་ས་ཞིང་ཐོག་གཞིས་ཆགས་སོ་ནམ་གཙོ་གྱུར་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ། ལས་ཀ་མི་འཕེར་ངེས་ཅན་གྱི་ལོ་ན་ཆེས་རྒན་པའི་རིགས་དང༌། ནད་གཅོང་རིགས་རྒན་གསོ་ཁང་དུ་འཚོ་སྐྱོང་ཐུབ་ཐབས་བཅས་ཀྱི་རེ་འདུན་དང་འབད་རྩོལ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་ན། ཚང་མས་བསམ་ཚུལ་དེ་དག་འགྲུབ་པ་ལ་རང་རང་གི་ངོ་སྐལ་དུ་གྱུར་པའི་འཁུར་ལེན་མཐུན་འགྱུར་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱིས་སྤྱི་དོན་འགྲུབ་ཐབས་བྱ་དགོས།
དེ་དག་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་སྐབས་བབས་ཀྱི་བྱ་བའི་རིམ་པ་མདོ་ཙམ་མཚོན་པ་ཡིན་ཞིང༌། མ་འོངས་པར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ཚུལ་སྐོར་ངོས་ཌ་ལ་ཧའོ་སེར་བསྐྱོད་སྐབས་ཀྱི་གླེང་མོལ་ནང་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ་ལྟར། ད་ཕན་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ཁོ་ནས་མི་འགྲིགས་པར་དགོས་ངེས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས་པ། དཔེར་ན། གཞུང་གི་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་དང༌། ལས་བྱེད་གཙོ་བོའི་རིགས་ལ་ཕོ་མོ་རིགས་རུས་དབྱེར་མེད་དུ་མི་མང་ནས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་པ་དང༌། སྒེར་ཆོས་མི་དྲག་དང༌། གཞུང་རྒྱུགས་པ་དང༌། དུད་ཆུང་པ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ས་ཞིང་ཡོངས་རྫོགས་མོས་སྙོམས་ཀྱིས་འདེབས་སྐྱོང་བྱེད་པ། མི་མང་རྣམས་ནས་རང་རང་གི་ནུས་རྩལ་གང་ཡོད་གཞུང་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་ཐབས་སུ་འདོན་པ་དང༌། གཞུང་གི་ནུས་སྟོབས་གང་ཡོད་རང་གི་མི་མང་གི་འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་སུ་འཇུག་པ༑ སྒེར་ལས་གཞུང་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་ཉུང་ངུ་ལས་མང་པོ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་སོགས་དེང་དུས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་རང་ཅག་ལ་སྔར་ཡོད་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྐྱོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མནན་ཏེ། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མི་མང་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁེ་དབང་དང༌། འདི་ཕྱིར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་ཡང་ད་ལྟ་ནས་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། གོམས་ཆ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས།
མདོར་ན། རང་ཅག་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མས་བོད་མི་རིགས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བཏང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང༌། དེང་སྐབས་མནར་གཅོད་དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མ་བརྗེད་ཡིད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་བཀོད་ནས་ལུས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད། ཡིད་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་ཅི་བྱས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཏད་སོ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། བོད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་སྐྱར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། །།


text:
ཨ་རིའི་མཚན་མཐུན་སྐྱེས་པ་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་བཟའ་ཚང་གི་འཚོ་བ་མཉམ་དུ་རོལ་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༢༥ འཁོར་བར་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོས་འདྲ་པར་གསར་རྙིང་གཉིས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་དུ་བཀོད་པར་མི་ཁྲི་ཕྲག་འགས་བསྟོད་བསྔགས་ཡི་རང་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་གླིང་དུ་མཚན་མཐུན་མ་ནིང་མོ་ལོག་གི་(LGBT March)འདྲ་མཉམ་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས། ནེ་ཁོལ་ལི་སི་ཁར་ཌིལ་ལོ་(Nicholas Cardello)ཟེར་བའི་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས། ཁོང་རང་གི་མཚན་མཐུན་བཟའ་ཟླ་ཁར་ཨིན་གྷི་ལི་ཞི་(Kurt English)ལགས་ཀྱི་འགྲམ་པར་འོ་སྐྱེལ་བཞིན་མཛའ་བརྩེ་ཡི་རྣམ་པས་ཁེངས་བའི་འདྲ་པར་ཞིག་དང་། ལོ་ངོ་ ༢༤ ཡར་སྔོན་དུ་ཁོང་གཉིས་སྤྱི་གླིང་དེའི་འདུ་འཛོམས་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་ཏེ། བཟའ་ཟླའི་འགྲམ་པར་འོ་སྐྱེལ་བཞིན་པའི་འདྲ་པར་རྙིང་པ་ཞིག་(Reddit)སྤྱི་ཚོགས་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་ཐོག་བཀོད་དེ། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ནང་མཚན་མཐུན་དགའ་རོགས་དང་བཟའ་ཚང་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཁོ་རང་གཉིས་ལྟ་བུའི་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༢༥ ཙམ་རིང་མཉམ་དུ་བསྡད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ད་ལྟའི་བར་གོ་ཐོས་མེད་པར་བརྟེན། ཁོང་རང་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེ་ཡུན་གནས་ལ་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ནེ་ཁོལ་ལི་སི་ལགས་ཀྱིས་ཁོ་རང་གི་གྲོགས་པོ་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ལ་དམིགས་ཏེ་འདྲ་པར་དེ་གཉིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། དེ་མ་ཐག་ངོ་དེབ་དང་ཊི་ཊུར་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཆེ་ཁག་ཏུ་བརྒྱུད་འགོད་ཀྱིས་ཚོར་བ་རྣོ་བའི་ལབ་གླེང་མང་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད། འདྲ་པར་དེ་གཉིས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་མཐེ་བོང་སྟོན་མཁན་ཁྲི་ ༤༠ དང་། བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མཁན་ཁྲི་ ༡༠ ལྷག་བྱུང་། དཔྱད་མཆན་པ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེ་ཡུན་གནས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས། གཞོན་སྐྱེས་མཚན་མཐུན་དགའ་རོགས་ཚོས་མིག་དཔེར་ལྟ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། མང་པོ་ཞིག་གིས་འདྲ་པར་ནང་གི་འཁྲབ་སྟོན་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་བ་དེ་འདྲའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་དང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་ཞིག་མིན་སྐོར་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཡང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།
ཁོང་གཉིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོའི་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱི་མཚན་མཐུན་མ་ནིང་མོ་ལོག་གི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྐབས་ཐོག་མར་ངོ་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ཕ་མ་དང་ཁྱིམ་མི། གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོར་བྷོ་སི་ཊོན་དུ་ཁྲིམས་མཐུན་མིན་པའི་གཉེན་སྒྲིག་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཧྥོལ་རི་ཌ་ནང་མཚན་མཐུན་གཉེན་སྒྲིག་ཁྲིམས་མཐུན་བཟོས་རྗེས། ཁོང་གཉིས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ་གཉེན་སྒྲིག་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱས་པ་མ་ཟད། ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་ཁོང་གཉིས་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་སོགས་ཐོབ་ཐང་ཚང་མ་རག་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་ཁྱོ་ག་ནེ་ཁོལ་ལ་སི་ལགས་ལོ་ ༥༤ དང་། བཟའ་ཟླ་ཁར་ཨིན་གྷི་ལི་ཞི་ལགས་ལོ་ ༥༢ ཡིན་འདུག་ལ། མ་འོངས་ལོ་ ༢༥ ལ་ཁོང་གཉིས་མུ་མཐུད་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་ངང་མཉམ་དུ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
ཁྱོ་ག་ནེ་ཁོལ་ལ་སི་ལགས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར། མཚན་མཐུན་དགའ་རོགས་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་རང་གཉིས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་གི་ཐད་ནས་བཤད་ན། ཁྱིམ་མི་ཚོས་སོ་སོའི་བུ་ལས་ཀྱང་བུའི་བཟའ་ཟླ་དེ་ལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་སྟབས། ཁོང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་ལ་ལེགས་འགྲུབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་ཡང་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ་འཐོབ་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གཉིས་དང་འདྲ་བའི་དགའ་རོགས་དང་བཟའ་ཚང་གཞན་རྣམས་ལ་བློ་སྟོབས་སྤར་ཏེ། ཁོང་ཚོས་སོ་སོའི་བརྩེ་དུང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་སྲུང་སྐྱོབ། རྒྱུན་གནས་ཡོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
དྲ་ལམ་གྱི་ཡིག་ཚགས་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཐོག་དང་པོར་མཚན་མཐུན་དང་མ་ནིང་། མོ་ལོག་གི་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོབ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ཁོང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༩༢ ཡིས་དེ་རིགས་ཁྲིམས་འགལ་དུ་རྩིས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༨ ནང་ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་ ༧༢ ཀྱིས་མཚན་མཐུན་དགའ་རོགས་ཁྲིམས་འགལ་དུ་རྩི་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཨ་ཧྥེ་རུ་ཁ་ནང་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།