text:
མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་སྔོན་འགོག་སྐོར་གཏམ་བཤད།
- Details
- དཔར་འགྲེམས་ཟླ་ཚེས།: Thursday, 30 July 2015 07:08
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༢༨ འཛམ་གླིང་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ཉིན་མོ་(National Hepatitis Day) ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤ པའི་ཐོག་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འཛིན་ཁང་དུ་
ལྷའི་ཁོར་ཡུག་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་བྱེད་དྲི་མེད་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ལྷའི་ཁ་བརྡ་འཛིན་གྲྭར་ཕེབས་པའི་སློབ་མ་ ༥༠ ཙམ་ལ་མཆིན་པའི་གཉན་ཚད་(Hepatitis)ཞེས་པ་ག་རེ་ཡིན་མིན་དང་། དེའི་ཉེན་ཁ། སྔོན་འགོག་བྱེད་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་གཏམ་བཤད་དང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་བྱས།
བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ནས་གསུངས་པར་ལྟར་ན། སྤྱིར་ནད་གཞི་འདིར་ཕྱི་ལུགས་ནས་སྲིན་རིགས་སམ་ནད་འབུ་རིགས་ཤིག་གི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་མཆིན་པར་གཉན་ཚད་རྒྱས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། དེར་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ཚེ་མཆིན་པའི་བྱེད་ལས་ཉམས་ཅིང་དུས་ཐོག་སྨན་བཅོས་མ་བྱས་ཚེ་རིམ་པས་མཆིན་པར་སྐྲན་དང་འབྲས་ནད་འབྱུང་བ། མཐར་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་རྒྱུའམ་གཤེད་མ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས།
རང་ལུགས་འཚོ་བྱེད་སྨན་པས་ནད་གཞི་འདིའི་ཐོག་འདོད་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣང་བར་ལ་ལས་མཆིན་ནད་ལྡེམ་བུ་དང༌། ལ་ལས་མཆིན་ནད་དུག་ཐབས། མཆིན་པའི་གཉན་ཚད། ཚ་མཁྲིས། དྭངས་མ་མ་ཞུའི་མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་སོགས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱང་དོན་དུ་གཉན་ཚད་ཡུན་དུ་ལོན་པའི་སྲིན་དང་ལྡོངས་ཟླ་ཡོད་པའི་མཆིན་པའི་གཉན་རིམས་ཞིག་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ། དེང་གི་ཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ནད་གཞི་འདིའི་རྐྱེན་པས་མི་བུམ་དྲུག་ཙམ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་ལོ་ལྟར་མི་ས་ཡ་མང་པོ་ནད་འབུ་འདི་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁང་ནས་སྙན་ཐོ་སྟོན་གནང་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུའང་ནད་གཞི་འདི་ཡོད་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཡོད་སྟབས་རང་ཉིད་ལའང་འགོས་ཁྱབ་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་གཙོ་ཆེར་སྣང་།
༢། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན། བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིགས་པས་དྭངས་མ་མ་ཞུ་བའི་དབང་གིས་མཆིན་པར་ཁྲག་ངན་རྒྱས་ཏེ་མཆིན་རྩར་གནས་ཅིང་ལྷན་སྐྱེས་སྲིན་དང་བསྡོངས་ཏེ་བྱུང་བར་འདོད།
༣། སློང་རྐྱེན། སྨན་གཞུང་ལས། །རྐྱེན་མེད་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་སྲིད། ཅེས་དང༌། །ཟས་སྤྱོད་ལོག་པས་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཞེས་པ་ལྟར་མདོར་ན་ནད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་མཁན་ནི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཉིས་དམན་ལྷག་ལོག་པ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་ཡོད། སྐབས་འབབ་མཆིན་ནད་ (Hep-B ) ལ་ཆ་བཞག་ན། ནད་གཞི་འདིས་མིའི་གཟུགས་པོའི་དོན་སྣོད་རྣམས་ལས་དམིགས་སུ་མཆིན་པར་གཙོ་བོ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བཞིན་ཡོད། མཆིན་པ་ནི་དྲོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་སྟབས་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ཚྭ་སྐྱུར་ཤས་ཆེའི་རིགས་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆང་རག་དང་བོད་ཇ་མཐུང་བ་ལྟ་བུ། འོ་མ་གྲང་མོ། ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་པ། ཞོ་མ་ལངས་པ། དར་བ་དང་ཇ་གར་པོ། སྔོ་ཚལ་རྙིང་པ། རྗེན་ཚལ། ཤ་རྙིང་དྲི་མ་ཅན་ནམ་བཙོག་པའི་རིགས། ཡང་བྱ་ཤ་ཕག་ཤ་སོགས་ཚིལ་སྣུམ་རིགས་བསྟེན་དྲགས་པ། གཞན་ཡང་མར་དང་སྣུམ་ལ་བརྔོ་བསྲེག་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་རིགས། བྱའི་སྒོ་ང༌། ཤ་དང་རྒྱུ་མ་དང་གློ་བ་སྣུམ་བསྲེག་ཅན། སྟར་ཁའི་འབྲས་བུ་དང་བྷ་དམ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ལྡན་རིགས་ཚད་ལས་མང་བ་མཆོད་པ། རུལ་སུངས་རིགས་ཏེ་ཕྱུ་ར་རྙིང་པ་ལྟ་བུ། ཕག་ཤ། ལ་ཕུག་སོགས་བསྙལ་བའི་རིགས་དང༌། དེ་བཞིན་སྤྱོད་ལམ་དུའང་རང་རྒྱུད་ལ་ཞེ་སྡང་དང་ངར་རྒྱལ་དྲག་པོ་སྐྱེད་པ། འཁྲུགས་ལས་རིགས་བྱེད་དྲགས་པ་དཔེར་ན་ལུས་རྩལ་རིགས་རྩེད་དྲགས་པའམ། ཉིན་མར་ཤུགས་ལས་བྱེད་དྲགས་པ། ཡང་ན་ལུས་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པར་དལ་བར་གནས་དྲགས་པ། དོན་རྐྱེན་གྱིས་མྱ་ངན་སེམས་ངལ་བྱེད་དྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆིན་པར་གནོད་སྐྱོན་དང་དེའི་བསྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཇི་ཞན་དུ་བཏང་ཏེ་ནད་འབུ་དེ་འགོད་ཁྱབ་བྱུང་ནས་ནད་འདི་སློང་བར་བྱེད་པ་མ་ཟད། རིམ་པས་རིམས་ནད་གཞན་ལྟར་གཞན་ལའང་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་ནད་གདུགས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན།
༤། ནད་རྟགས། ནད་གཞི་འདི་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས་མངོན་ཚུལ་རྟགས་གསལ་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཚུལ་བཞིན་གནས་པ་དང༌། བར་དུ་སླར་ཡང་རྐྱེན་འཕྲད་ཚེ་ནད་ལྡང་བ་དང་དེའི་རྟགས་སུ་ཚ་བ་ཕྲན་བུ་འཕར་བ། ཞེ་མེར་ལངས་པ། དང་ག་ཞན་པ། ཚིགས་གཞི་ན་བ། ཐང་ཆད་པ། མགོ་ན་བ། སྨན་བཅོས་མ་བྱས་པར་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་སོང་རྗེས་ལུས་ཁམས་མི་བདེ་བ། སྐབས་རེ་རྩིབ་མ་གཡས་སྟེང་གཟེར་བ། རྟག་ཏུ་མགོ་ན་བ། གཅིན་པའི་མདོག་མར་ནག་འདྲ་བའམ་སྨུག་ཤས་ཡོད་པ། དྲི་མ་ངན་ལ་ལྦུ་བར་ཚེག་སྒྲ་ཅན། བཤང་བ་འབབ་དཀའ་བ། བབས་ཀྱང་མདོག་སྐྱ་བའམ་དཀར་བ། རིམ་པས་ལུས་ཀྱི་ལྤགས་མདོག་དང་མིག་སྤྲིན་སེར་པོ་ཆག་པ། ལྗི་ཚད་ཆག་པ། ཕོ་བ་སྦོས་པ། སྣ་ཁྲག་འབྱུང་བ། ལུས་ལ་ཟ་ཕྲུགས་མང་པ། ལུས་སྟོབས་ཞན་པ། བཞིན་མདངས་ཉམས་པ། ཁོག་པ་ཆུ་བསགས་པ་སོགས་འབྱུང་བ་ཡིན།
༥། ནད་འདི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་ཚུལ། མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་ཀྱི་ནད་འབུ་འདི་གཉན་སྲིན་འཁྲུགས་པའི་ནད་གཞན་ལྟར་ལུས་ཁམས་ཀྱི་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་སོགས་རླན་གཤེར་བརྒྱུད་ནས་གཞན་ལ་འགོས་ཁྱབ་དང་མཐར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བ་ཡིན། ནད་འབུ་འདི་ནི་གཉན་སྲིན་འཁྲུགས་པའི་ནད་གཞི་གཞན་ལས་ལྡབ་ ༥༠ ནས་ ༡༠༠ ཡི་འགོས་ཉེན་ཆེ་བའམ་མྱུར་བ་ཡོད། དེང་སང་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ནད་གཞི་འདི་ལ་ཕྱི་ལུགས་ནས་སྔོན་འགོག་ཁབ་ཡོད་པས་་སྨན་ཁབ་དུས་ཐོག་ཏུ་རྒྱག་ཐུབ་ན་ལེགས། འོན་ཀྱང་ནད་གཞི་འདི་ཡོད་མཁན་མཉམ་དུ་བཟའ་བཏུང་བྱེད་པ་དང་། གོས་གྱོན་རེ་བྱས་པ། འོ་བྱེད་པ། ལག་པ་བཏང་རེས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་ཀྱི་ནད་འབུ་འགོས་ཀྱི་མེད་པར་ཡིད་འཇགས་དགོས།
༦། འགོས་ཉེན་ཆེ་བའི་སྡེ་ཚན།
• ཕོ་མོ་དགའ་རོགས་མང་བའི་གྲས་དང། འཆལ་སྤྱོད་ལམ་ལ་ཞུགས་མཁན།
• ཕོ་ནང་ཁུལ་ཆགས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན།
• ནད་འབུ་ཡོད་མཁན་མཉམ་དུ་ཆགས་འབྲེལ་བྱུང་བ།
• མྱོས་རྫས་བཟི་སྨན་གྱི་ཁབ་རྒྱབ་མཁན།
• ནད་འབུ་ཡོད་མཁན་གྱི་ནང་མི་དང་ནང་འབྲེལ་ཡོད་པ།
• སྨན་ལས་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བ།
• ཟུངས་ཁྲག་བླུག་དགོས་རིགས་བཅས་ལ་ནད་འབུ་འགོས་ཉེན་ཆེ་བ་ཡོད།
༧། སྔོན་འགོག་བྱ་ཐབས།
• དེང་སང་སྔོན་འགོག་ཁབ་རྒྱབ་རྒྱུ་དེ་སྔོན་འགོག་ཡག་ཤོས་གྲས་སུ་བརྩིས་བཞིན་ཡོད་པས་ཚང་མས་དེ་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
• དགའ་རོགས་མང་པོ་དང་འཆལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནད་འབུ་འདི་ལས་སྲུང་ཐབས་ཆེད་འགྱིག་ཤུབ་(Condom) བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས།
• གལ་ཏེ་རང་ཉིད་སྦྲུམ་མ་ཡིན་ན་ནད་འབུ་ཡོད་མེད་ཁྲག་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ནད་འབུ་ཡོད་ན་བྱིས་པ་བཙས་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ནང་ཚུད་ཕྲུ་གུར་ནད་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱབ་དགོས། སྨན་ཁབ་དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ནས་རིན་མེད་ཐོག་གནང་མུས་ཡིན་འདུག
• མྱོས་རྫས་བཟི་སྨན་རིགས་བེད་སྤྱོད་མ་བཏང་ན་བཟང་། གལ་ཏེ་བཟི་སྨན་རིགས་ངན་ལངས་ཤོར་ཟིན་པ་རྣམས་ནས་ཁབ་དང་ཁབ་ཆས་སོགས་གཞན་དང་མཉམ་སྤྱོད་བྱ་མི་རུང་།
• གཞན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་རྫས་སོ་འཁྲུ་དང། སྐྲ་དང༌། ཁ་སྤུ་ལ་སོགས་བཞར་བྱེད་རྣོ་གྲི་སོགས་གཞན་དང་མཉམ་སྤྱོད་མི་རུང་།
• ཡང་དེང་སྐབས་ Tatoo ཞེས་ཁབ་གཙགས་རི་མོ་དང་རྣ་བ་དབུགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གཙང་སེལ་མ་བྱས་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ན་ནད་འབུ་རིགས་འགོས་ཉེན་ཆེ།
• གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་ནད་འབུ་ཡོད་ཚེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲག་དང་དོན་སྣོད་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་རྒྱུ་མེད།
• གལ་ཏེ་རང་ཉིད་འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་པའམ་ལས་བྱེད་ཡིན་ཚེ་སྔོན་འགོག་ཁབ་ངེས་པར་དུ་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྨན་ཁང་གི་རྣོ་ལྡན་ཡོ་ཆས་རིགས་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།
༨། སྨན་བཅོས། ཕྱི་ལུགས་ནས་ནད་གཞི་འདི་ཉིད་སེང་དྲག་ཡོང་ཆེད་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་ཞིག་ད་བར་རྙེད་མེད་ནའང་དེར་ཕན་པའི་སྨན་ངེས་ཅན་གསར་བཟོས་གནང་ཡོད། ཚང་མས་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ནད་གཞི་འདི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐའ་ཅིག་ཏུ་ཕྱི་ལུགས་སྨན་བསྟེན་དགོས་མིན་ཕྱི་ལུགས་སྨན་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་དང་བསྟེན་གཏུག་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ནད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ནད་གཞིའི་གནས་སྟངས་སོགས་སྒོ་ཀུན་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཟས་སྤྱོད་སྨན་བཅོས་སོགས་གསོ་བཅོས་མི་འདྲ་ཡོད་པས་ནད་པ་རྣམས་བོད་ལུགས་སྨན་པ་བསྟེན་གཏུག་བྱ་ན་ནད་གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་རྟགས་ཞི་བ་དང་མཆིན་པའི་བྱེད་ལས་ལེགས་བསྐྱེད་གཏོང་བའི་ཐབས་ཡོད། མ་ཟད་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཀྱང་མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་ནད་པ་རྣམས་ལ་སྨན་རིན་ཕྱེད་བཅག་གནང་བཞིན་ཡོད་ལ། འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ནད་གཞི་འདིའི་ཐོག་ལ་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་བོད་སྨན་གྱིས་ཕན་བསྐྱེད་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་ཉམས་ཞིབ་སྔ་ཕྱི་ཐེངས་གཉིས་ཀྱང་བྱས་ཡོད་འདུག


c: text/html

text:
སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་དྲ་རྒྱ་གསར་བཟོ།
- Details
- བཀླགས་འདུག: 624
དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདི་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་བཞིན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྡ་འཕྲིན་ཕྱོགས་ལ་མི་རིགས་གཞན་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་ཤེས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དགའ་མོས་དང་སྤྲོ་ཤུགས་ཆེ་བར་བརྟེན།
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ལེགས་བྱང་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་གྱི་ལས་གཞིའི་འོག་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཟབ་རྒྱས་རིན་བྲལ་གྱི་གསུང་བཤད་དང་གསུང་རྩོམ་སོགས་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ཞུས་པ་ཡིན།
ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་སློབ་དཔོན་མཆོག་གིས་ནང་ཆོས་དང། འཚེ་མེད་ཞི་བ། ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ། སྲིད་དོན་ཚན་རིག མང་གཙོའི་རིང་ལུགས། ཁྲིམས་ལུགས། ལོ་རྒྱུས། རིག་གནས། སྐད་ཡིག ཁོར་ཡུག བཟང་སྤྱོད་གོང་འཕེལ། མི་ཚེའི་རིན་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལམ་སྟོན་གནང་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བོད། ཨིན། ཧིན་གསུམ་ཐོག་དེབ་གཟུགས་དང་སྒྲ་འཇུག་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ཀྱི་ནང་བལྟ་ཉན་ཀློག་གསུམ་ཐུབ་རུང་། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་བདེ་བ་ཞིག་ད་བར་བྱུང་མེད་སྟབས། ད་ལམ་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ཁོང་གི་གསུང་ལ་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟར་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་མཁན་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་དྲ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཉམས་ལེན་དང་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་ཆེད་མཐུན་རྐྱེན་སྐྲུན་ཐབས་ཞུས་པ་ཞིག་ཡིན།
ལོ་ཤས་སྔོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ནས་དྲ་རྒྱ་ཞིག་གསར་བཟོ་ཞུ་འདོད་ཡོད་སྐོར་ཁོང་གི་སྒེར་དྲུང་བརྒྱུད་ལན་མང་ཞུས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་རྩ་བ་ནས་མ་གནང་བར་བརྟེན། ད་བར་ནར་ལུས་སུ་སོང་། འོན་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་སྐྱེ་རྒུའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་འགྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པས་བློས་མ་བཟོད་ནས། ད་ལམ་ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཀའ་ཁྲོལ་གནང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། སྤྱིར་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་དང་། ཁྱད་པར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་ཕན་བདེའི་དགོས་མཁོར་མཐོང་སྟེ་དྲ་རྒྱ་འདི་བཞིན་གསར་བཟོ་ཞུ་རྒྱུར་སྤྱི་བརྟོལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན།
དེང་སང་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་དང་། བྱེ་བྲག་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བཟང་སྤྱོད་ཉམས་རྒུད་ཧ་ཅང་མགྱོགས་མྱུར་སོང་སྟེ། མི་རྣམས་ཕྲག་དོག་དང། འགྲན་རྩོད། རྒྱལ་ཕམ། ང་ཆེ་ང་བཙན་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་མིག་དཔེར་འོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁོང་ལྟ་བུ་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་ཚད་དུ་གྱུར་ཅིང་། གང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན། རྟག་ཏུ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། བག་ཡོད་ཚུལ་མཐུན་གྱིས་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བར་མ་ཟད། རྒྱས་སྤྲོས་དང་། རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད། གཏམ་སྙན་གྲགས། ཐོབ་གོ་ས། མདོར་ན་དངུལ་དང་དངོས་པོ་སོགས་ཀྱི་འདོད་ཞེན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ནང་པའི་དགེ་སློང་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཤིང། གང་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་ཡོན་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན། ཕྱི་ནང་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་ཤིང་། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པ་ནི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཙམ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་མཁས་དབང་དུ་མའི་དཀྱིལ་ན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་དང་། གཟི་བརྗིད། ལ་རྒྱ། སྤོབས་པ་སོགས་གོང་མཐོར་འདེགས་པའི་ཕྱག་རྗེས་རྩེ་མོར་སོན་པ་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་ཞིག་ཏུ་བཀུར་བའི་དན་རྟགས་སུ་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་གྱིས་གཙོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གྲགས་ཅན་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་དང། ཤེས་ཡོན་གྱི་སྡེ་ཚན། ཉམས་ཞིབ་ཁང་སོགས་ནས་སློབ་སྟོན་པ་དང་ལྷག་པའི་རིགས་བདག་སོགས་ཆེ་བསྟོད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་མཛད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནུས།
དེ་ཡང་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཞིག་ལ། ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དབུ་འོག་དཔུང་འདེགས་དང་བཀའ་ཇི་གནང་ལ་ཤར་བསྐྱོད་གནང་མཁན་ཞིག་དང་། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྱད་བསད་གནང་རུང་། ད་བར་བྱས་ཡུས་གཅིག་ཀྱང་གསུངས་མྱོང་མེད་ཅིང་། གཡུར་དུ་ཟ་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཇི་བྱུང་གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་ལྷམ་མེར་གསལ་བ་ལགས། ད་དུང་ཁོང་ནི་བདེན་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་ངེས་པ་ཡོངས་སུ་རྙེད་པ་མ་ཟད། ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་གནང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད།
ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཉག་ཕྲ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལྟ་བུ་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོད་པ་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡིན་པ་བརྗོད་མ་དགོས། དེར་བརྟེན་དྲ་རྒྱ་འདི་བཞིན་ང་ཚོའི་ཚོགས་པའི་ལས་འཆར་ཞིག་གི་ངོ་བོར་བཟོ་འགོད་ཐུབ་པ་ནི་སྤོབས་པ་དང་གཟི་བརྗིད་ཅིག་ཏུ་འཁུམས།
དྲ་རྒྱ་འདི་ནི་གང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་དང་། གསུང་རྩོམ། ལྟ་གྲུབ་སོགས་ལ་ཉམས་ལེན་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་ཡུལ་ཆེས་གལ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡིག་ཚགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས་སུ། མུ་མཐུད་འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་འགོད་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྐལ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། འདི་བརྒྱུད་ནས་ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྒྲ་འཇུག་དང་། ཡིག་ཐོག་གསུང་བཤད། བརྙན་པར། དེ་བཞིན་སྐུ་པར་སོགས་གསན་གཟིགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་སོགས་ལའང་མཐུད་ཡོད། དྲ་རྒྱ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཆར་འགོད་དང་གསར་བཟོ་བྱེད་པར་མིའི་ནུས་ཤུགས་དང་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་མཐུན་རྐྱེན་གང་མང་འཛོམས་དགོས་ཤིང་། དྲ་རྒྱ་འདིའི་ནང་གི་བཀའ་སློབ་དང་གསུང་བཤད་སོགས་རྒྱུ་ཆ་མང་ཆེ་བ་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྒེར་དྲུང་འབུམ་རམས་པ་བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད་ལགས་ནས་གནང་སོན་བྱུང་བ་མ་ཟད། རྩ་ཆེའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ལམ་སྟོན་སོགས་དུས་ནས་དུས་སུ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་གྲངས་མེད་ཞུ་རྒྱུ་དང། པདྨ་འཛོམས་སྐྱིད་དང། མུའུ་རེ་གཉིས་ཀྱིས་དྲ་རྒྱ་འཆར་འགོད་དང་ཇུས་འགོད། འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲི་མེད་ཚེ་རིང་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ། ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་བློ་བཟང་རབ་གསལ་དང་དྲུང་ཆེ་འབྲུག་བསྟན་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱིས་ལས་དོན་འདི་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྐུལ་ལྕག་གནང་བ། དེ་བཞིན་ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཪིན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་སྒྲ་འཇུག་དང། བརྙན་པར། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚགས་སོགས་ཡོད་ན། ང་ཚོར་ངེས་པར་མཁོ་སྤྲོད་གནང་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་དང་། མ་འོངས་པར་དྲ་རྒྱ་འདི་བཞིན་དོན་ཕན་ལྡན་པ་ཡོང་རྒྱུར་ཚང་མས་དགོངས་འཆར་གང་མང་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ངག་དབང་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཚོར་དམ་དྲག་བྱེད་གྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། མང་པོ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན།བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སུ་ཞིག་གིས་གླེང་བ་དང་རྩོད་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེར་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ཚོར་དམ་དྲག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་འདི་ནི། བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོངས་གྲགས་ངང་གླེང་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པའི་མངོན་རྟགས་རེད།
དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་ཐེའུ་རང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས“ཁྲག་ཡིག”ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་བཀོད་དོན། ༼ བླ་སྲོག་གི་ཕྱི་ནང་ཡོད་ཚད་ལ་ལྕག་ཚན་གྱིས་བྲབ་པའི་དམིགས་བསལ་བའི་ལོ་ཟླ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཅིས་ཀྱང་མི་བཤད་ཐུ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་སྐད་ཆ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པས་ན། ཁོ་བོ་ནས་ཀྱང་སྨྲ་སྒོ་རང་ས་ནས་བསྡམས་ཏེ་འདུག་པ་ལས་སྨྲ་བ་གྲོལ་ཏེ་སུ་ཞིག་བཅད་པ་ཡིན་ན་རིན་དོད་ཆེ་བར་འདོད་པའི་གདམ་ག་ཞིག་ལ་འཕྲེང་ཏེ། ད་གཟོད་རང་གི་ན་ཚོད་ལས་ཀྱང་གཉོམ་ལག་མ་རྒྱས་པའི་དེབ་ཆུང་འདི་ཆེད་དུ་སྟོང་ལོ་བརྒྱད་དགུ་གཉིས་ཀྱི་སོ་མཚམས་སུ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་བཞིན་གཏར་བ་ལགས་སོ།༽ ཞེས་ངག་གི་སྨྲ་སྒོ་སུ་ཞིག་གིས་གཅོད་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་རྟོགས་ཀྱིས་སྨྲ་སྒོ་གྲོལ་ནས་“ཁྲག་ཡིག”ཅེས་པའི་དེབ་དེ་བྲིས་འདུག དེབ་དེའི་ནང་༢༠༠༨ལོར་བོད་མི་མང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་སྨྲ་སྒོ་དུས་གཏན་དུ་གཅོད་ཐུབ་མིན་མི་ཤེས་ནའང་། ཁོང ༢༠༠༩ལོའི་་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་༢༦ཉིན་འཛིན་བཟུང་གིས་ཟླ་གཅིག་རིང་བཀག་ཉར་རྗེས་གློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་ནའང། ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་༦ཉིན་བསྐྱར་དུ་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཏེ། ནང་མིས་ཀྱང་ཁོང་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཡང་ད་ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་༢༣་ཉིན་ཟི་ལིང་ཉེན་རྟོག་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་ངན་སྐུལ་གྱི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ནས་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་བཀྲ་རྒྱའམ་ཞོགས་དུང་ལགས་ཀྱིས། “གནམ་ས་གོ་འབྱེད་།”ཅེས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་དུ།“རྩོམ་འདི་བཀྲམ་པའི་རྗེས་ལ། ནམ་ཞིག་མི་ཡུལ་གྱི་ཚ་དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ་དུ་སྡོད་ལོས་དགོས་སྙམ་སྟེ་འཇིགས་སྐྲག་ཆེ་མོད། ཁ་ཡི་རྐྱེན་ལས་མགོ་བོ་ཤོར་ནའང་ལམ་འདི་རང་གིས་བདམས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རང་འགན་རང་གིས་འཁུར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།”ཞེས་བཀོད་འདུག་པས་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གིས་དེབ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་བཀྲམ་རྗེས་ཁོང་ལ་མཇུག་འབྲས་ཡག་པོ་ཞིག་མི་ཡོང་བའང་ཤེས་ཡོད།


text:
༈ སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དཔེ་སྟོན་སློབ་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོར་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་བ།
༄༅།། ༢༠༡༥ ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ལ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་སྐོར་གལ་ཆེའི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད། མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་དང་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ལ་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་དང་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཪིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལའང་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་སོང་། དེ་བཞིན་མཛད་སྒོ་འདིར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པས་གཙོས་ཕྱི་ནང་གི་སྐུ་མགྲོན་དང་། ཕ་མ། དགེ་སློབ་སོགས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ ཙམ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་དུས་དྲན་སྲུང་རྩི་ཞུས་ཡོད།
མཛད་སྒོའི་ཐོག་མར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་སོགས་མཛད་རྗེས། དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་གིས་ “དུས་བཟང་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་མཆོད་སྤྲིན་” ཞེས་པའི་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཉམ་གཞས་གཟིགས་འབུལ་དང་། དེ་བཞིན་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་གིས་ “དུས་ཆེན་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་སྨོན་ཚིག་ངག་གི་རོལ་མོ་” དང་ “༧སྐྱབས་མགོན་ལགས།” ཞེས་པའི་བོད་ཡིག་སྙན་རྩོམ་དང་། “Remembering and Celebration Our Journey with Petoen” དང་ “Just for You” “My Guru” ཞེས་པའི་ཨིན་ཡིག་སྙན་རྩོམ་ཁག “ཐུགས་རྗེ་ཆེ་༧གོང་ས་མཆོག ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མ་ཡུམ་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ” ཞེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་སྙན་རྩོམ་བཅས་གྱེར་འདོན་ཞུས་སོང་།
མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ “ཁྱེད་ཀྱི་ལེགས་སྐྱེས་” ཞེས་པའི་སྙན་རྩོམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དེབ་ཅིག་དབུ་འབྱེད་དང་། དེ་བཞིན་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་དཔེ་སྟོན་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་མུ་མཐུད་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་དགེ་ལས་དྲུག་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་ཁྱེར་གནང་།
དེ་ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། “ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་ནས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་ང་བདུན་རིང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེའི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ངོམ་སོ་ཆོག་པ་ཞིག་ནི་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་རུང་། བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་ཤེས་ཡོན་སྤྲད་ཐུབ་པ་ནི་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོ་བྱེད་འོས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་དེ་རིང་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་འོག་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སྤྲད་རྒྱུའི་ཐོག་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་ནའང་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་ད་བར་ང་ཚོ་འགྲོ་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཞིག་གི་ཐོག་སླེབས་ཐུབ་པ་དང་། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་མཛད་འགན་བཞེས་པའི་སྐབས་སུའང་བཀའ་ཤག་གི་འགྲོ་ལུགས་འགྲོ་སྟངས་དང་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱག་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གནང་སྐབས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ནས་ལས་རིམ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུའི་ཐོག་སྐུ་ལས་མང་པོ་བསྐྱོན་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གིས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་དེ་གྲོས་ཚོགས་ནང་བསྣམས་ཕེབས་པ་རེད། རྩ་བའི་རིན་པོ་ཆེས་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཆ་ཤས་བཞེས་སྐབས་གནད་དོན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་བཀའ་ལན་གཏིང་ཟབ་པོ་དང་འགྲེལ་བཤད་ཁ་གསལ་གནང་གི་ཡོད། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་འདི་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུའི་ཐོག་ཐུགས་འགན་གཙོ་བོ་བཞེས་པའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་མི་རབས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདིའི་བརྒྱུད་ཁོང་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུའི་འདོད་པ་བྱུང་།” ཞེས་སོགས་གསུངས།
དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་སྐུ་ཚབ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། “ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༩ ནང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་བརྒྱད་པར་དཔལ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་འཁྲིད་པའི་སྐབས་བཅིུས་པའི་བཀའ་ཤག་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་འཆར་འབུལ་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ནས་སྤྱི་མོས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།” ཅེས་སོགས་གསུངས།
དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས། “དེ་རིང་འདིར་གཏམ་བཤད་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐུང་ངུ་ཐོབ་པ་འདིའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག འོན་ཀྱང་ང་རང་སྒེར་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དགོངས་སེལ་དང་། གསལ་བཤད། མཐོང་ཚུལ་བཅས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་ད་ལྟ་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་ཁོར་ཡུག་གུ་དོག་པ་དེ་གཅིག་ནས་སྐབས་དེའི་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གིས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་གཟིགས་མ་ཐུབ་པ་དང་། གཉིས་ནས་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ས་ཆ་འདིར་གསར་འཛུགས་མ་བྱས་ཀ་མེད་བྱུང་ལུགས་ཐོག་འགྲེལ་བཤད་དང་དགོངས་སེལ་ཞུས་གནང་སོང་། གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་དེ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཞིག་མིན་སྐོར་དང་། མ་འོངས་པར་སྲིད་བྱུས་འདི་འགྱུར་བ་གཏོང་བར་མི་སྒེར་པ་བྱེ་བྲག་པ་དང་ལས་ཁུངས་བྱེ་བྲག་པར་འགྱུར་བ་གཏོང་བའི་དབང་ཚད་མེད་ལུགས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་ལུགས་སོགས་གསལ་བཤད་གནང་སོང་། དེ་ནས་མཐོང་ཚུལ་ནི། “ཐོག་མར་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་འདི་བཙུགས་སྐབས་ཚང་མ་དྭོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ངང་བསྡད་པ་རེད་ལ། འཛུལ་མཁན་ཡང་ཉུང་ངུ་ལས་མེད། ད་ལྟ་འདིའི་ནང་མ་ཚུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས། འཛུལ་མཁན་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འདས་པའི་ལོ་གཅིག་ནང་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་གཞི་རིམ་གོང་མའི་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་པ་བཅུ་གཅིག་ནང་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེར་དགེ་རྒན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སེམས་ཁྲལ་ཆེ་ཤོས་གང་རེད་ཅེ་ན། འཛིན་གྲྭ་བཞི་པ་ནས་མ་གཏོགས་སྐད་ཡིག་གཞན་སློབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ཨིན་སྐད་སོགས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་དོགས་པ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་པ་བཅུ་གཅིག་ལ་སླེབས་སྐབས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭ་ནས་ཨིན་ཇི་བསླབས་ཏེ་ཡོང་མཁན་ཚོ་དང་ཁོང་ཚོ་བསྡུར་སྐབས་སྔོན་ལ་མ་གཏོགས། རྗེས་སུ་ལུས་པ་བྱུང་མེད་པ་དངོས་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱུང་འདུག འདི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཕྱི་ནང་གི་མི་རིགས་མང་པོས་ང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་འདི་དཔེ་བལྟ་རྒྱུ་ཞིག་ལ་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་མཁན་མང་པོ་འདུག དེར་བརྟེན་སྔོན་མ་ང་ཚོར་ཡོད་པའི་དྭོགས་པ་རྣམ་རྟོག་རྣམས་བསངས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།” ཅེས་དང་། “༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་བཟོ་འགོད་སྐབས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཐུགས་ཞིབ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་། དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་འདི་ལ་མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་ཞེས་མཚན་གསོལ་རས་གནང་བ། དེ་རིང་མཛད་འཆར་མང་པོ་ཕྱིར་བསྡུ་མཛད་པའི་སྐབས་ཤིག་ཡིན་ནའང་ལོ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་དངོས་སུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་པ་འདི་ཚང་མའི་བསོད་སྐལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་སོགས་གསུངས་སོང་།
དེ་ནས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་ཕེབས་གསལ་ནང་། “ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འདིར་ཚུགས་ནས་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་ཞེས་འབོད་བཞིན་པ་འདིར་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན་ཏེ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་ཚོས་བསྟོད་བསྔགས་བྱ་ཡུལ་ཞིག་དང་། ཡིད་དབང་འཕྲོག་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ཉིན་ནས་ཉིན་དང་། ཟླ་བ་ནས་ཟླ་བ། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བྱེད་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་དང་། “དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་ཐོག་མར་མགོ་འཛུགས་སྐབས་ནས་བཟུང་འགན་ཁུར་རྐང་བཞེས་གནང་མཁན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རེད། ངོས་རང་ནང་བཞིན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་བསྟན་པ་དང་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་སོ་སོའི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་རེད། རིན་པོ་ཆེ་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་རང་ཉེ་ཆར་ཀུམྦྷ་མེ་ལཱར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་སྐད་བསྒྱུར་ཆེད་ཕེབས་ཤོག་ཟེར་ནས་རིན་པོ་ཆེ་མཉམ་དུ་ཡོད། ཀུམྦྷ་མེ་ལཱ་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བྱིན་རླབས་ཐོབ་པ་དེ་རྐང་པ་ཏོག་ཙམ་སྐྱོན་ཤོར་བ་རེད། དྲང་སྲོང་རྒས་དང་མི་རྒས་མགོ་ལ་གཟིགས་དང་། ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་དཀར་པོ་དཀར་རྐྱང་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་རིང་དབུ་སྐྲ་བཞར་བ་ཡིན་སྟབས། དཀར་པོ་དེ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་རང་མི་འདུག སྐྲ་ལོ་དུང་ལྟར་དཀར་པོ་ཆགས་ཏེ་འཁར་རྒྱུག་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། ད་བར་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་པ་རེད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་སོགས་བཀའ་སྩལ།
མཐར་དགེ་རྒན་ཕ་མའི་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་འབའ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་ནང་། “ཤེས་ཡོན་ཤེས་ཡོན་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་ལ་སྐུ་ངལ་ལྷུར་བཞེས་གནང་མཁན་དང་སློབ་གྲྭ་འདིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་མཁན་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནད་སྨིན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ།” ཞེས་སོགས་ཞུས་རྗེས་བཀྲ་ཤིས་པའི་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཉེ་ཆར་ཀྲུང་གོ་རོལ་དབྱངས་མཁས་ཅན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་འདེམས་སྒྲུག་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཀྲུང་གོ་རིག་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་《ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མ་དང་ཁྲེན་ཀང་ལ་ཀྲུང་གོ་རིག་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི“ཚེ་གང་གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པའི་རོལ་དབྱངས་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན”གྱི་མཚན་སྙན་སྤྲོད་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཆན་བཀོད་བཀའ་ལན་》གནང་བ་རེད། དེ་བློ་མཐུན་ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མའི་མཚན་སྙན་རེད་ལ་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལས་རིགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱང་རེད།
1937ལོར་བོད་ཀྱི་གཞིས་རྩེར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲ་གདངས་མཐོ་བའི་བུད་མེད་གཞས་མ་གྲགས་ཅན་ཞིག་རེད། སྒྲ་དབྱངས་སློབ་གསོ་མཁས་ཅན་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་ཝང་ཕིང་སུའུ་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་མྱོང་ཡོད། 1964ལོར་ལོ་རྒྱུས་མཚོན་པའི་སྙན་ངག་རོལ་དབྱངས་ཞབས་བྲོ་ཆེ་གྲས《ཤར་ཕྱོགས་དམར་》ཞེས་པའི་འཁྲབ་སྟོན་ལ་ཞུགས་མྱོང་ཡོད།
ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལམ་བུ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་ཧ་ལམ་གོམ་སྟབས་གཅིག་མཚུངས་རེད། བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་དང་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་མེད་པར་བཟོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་གསར་པར་སྐྱོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་གླུ་གཞས་《ཡར་ལངས་ཞིང་བྲན་གྱིས་གླུ་དབྱངས་ལེན་》དང་《གླུ་ཞིག་བླངས་ནས་ཏང་ལ་འབུལ་》 བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ། བོད་རིགས་མི་དམངས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱུང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གླུ་གཞས་《པེ་ཅིང་གསེར་གྱི་རི་ལ་》དང་《མའོ་ཀྲུའུ་ཞིའི་འོད་ཟེར་》སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཚུན་བོད་ལྗོངས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་ཕྱིན་པ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་བྱུང་བའི་བར་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱིས་བོད་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི”འབོད་སྐུལ་བྱས་པའི་འོག་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཅུ་ནས་འགོ་ཚུགས་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཚ་རླབས་གསར་པ་ཞིག་སླར་ཡང་འཕྱུར། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་སྐྱོར་འོག་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་མགྱོགས་མྱུར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ནས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེ་མོར་གླུ་དབྱངས་ལེན་པའི་སྐབས་ཀྱི་གླུ་གཞས་《ཨ་མ་གཅིག་གི་བུ་མོ་》སོགས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་བསྟོད་གླུ་ལེན་པའི་གླུ་གཞས་ཀྱིས་སྐྱེད་མ་མེས་རྒྱལ་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་སྤུན་ཟླར་བརྩེ་སེམས་ཟབ་མོ་བཅངས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མའི་གླུ་སྒྲ་དུས་རབས་དང་གོམ་སྟབས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་གླུ་སྒྲ་ལས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལྟར་བརྩེ་བ་དང་། མེས་རྒྱལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེ་མོར་དྲོ་སྐྱིད་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པ། བོད་རིགས་རྒྱ་རིགས་དང་དེ་བཞིན་སྤུན་ཟླའི་མི་རིགས་གཞན་ཁག་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ལྷད་མེད་བརྩེ་བ་བཅས་མཚོན་ལ་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་། མི་དམངས་བདེ་སྡོད་ལས་བརྩོན། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་བཅས་ལ་འཆང་བའི་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་སྤྲོ་བའང་མཚོན་གྱི་ཡོད།
ཚེ་བརྟན་སྒྲོལ་མའི་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་གླུ་སྒྲ་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་མེས་རྒྱལ་གྱི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིགས་སུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གྲགས་པ་དང་། ད་ལྟའང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལང་ཚོ་དང་གསོན་ཤུགས་སྔར་བཞིན་མི་ཉམས་པར་གནས་པ་ནི་ཁོང་གིས་ཏང་དང་། སྲིད་གཞུང་། མི་དམངས་མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ངང་འཇལ་བ་ཞིག་རེད།


text:
བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མཆོག
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བསེ་མཆོག་སྤྲུལ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བཟང་བོ་ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྨ་ལྷོའི་རོང་བོ་སྡེ་བདུན་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ཐེ་བུ་ཞེས་པར་ཡབ་ཕུར་བ་ཚེ་རིང་དང་། ཡུམ་ལྷ་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་གླང་ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་དེ་སྤྱི་ལོ1938ལོའི་ཟླ1བོའི་ཚེས19ཉིན་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་སྐུ་འཁྲུངས། ཀུན་གཟིགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་བོས་སྒྲིབ་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ་བསེ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲུལ་སྐུར་ཐུགས་ཐག་བཅད། དགུང་ལོ་བཞི་བར་གཏེར་ལུང་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན(ཀན་ལྷོ་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་མཆིས)གླིང་གི་གདན་སར་བཀོད། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ནས་ཡོངས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཀུན་དགའ་དཔལ་བཟང་བོ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ཏེ། འཕྲལ་སྦྱོར་གྱི་ཀློག་དང་གཟབ་གཤར་གྱི་བྲིས། རྒྱན་འཇུག་སོགས་འདོན་ཆའི་རིམ་པ་མཐའ་དག་དང་། སུམ་རྟགས་དག་གསུམ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་དང་དགྱེས་གླུ་སྦྲགས་པའི་མཛུབ་ཁྲིད་རྣམས་རིམ་པར་གསན་ཏེ་སྦྱང་བ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མཛད། སྐྱབས་མཆོག་ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དགེ་བསྙེན་དང་། བར་མ་རབ་བྱུང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས། དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་མན་ངག་ཞལ་ལུང་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན་ཏེ་སྐྱབས་རྗེ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར།
1947ལོ་སྟེ་དགུང་ལོ་བཅུ་བར་རིགས་སྨྲའི་ཁྱུ་མཆོག་བཤེས་གཉེན་རབ་འབྱམས་པ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ། བློ་རྟགས།ས་ལམ། དོན་བདུན་ཅུ། ལམ་རིམ། སྤྱོད་འཇུག་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་ཞིབ་རྒྱས་གསན། རྩོད་པ་དང་དཔེ་གཟིགས།དཔེ་ཁྲིད་ཉིན་རེར་ཆག་མེད་མཛད། 1951ལོར་དབུས་འགྱུར་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ། ཇོ་ཤཱཀྱ་རྣམ་གཉིས་གཙོས་པའི་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་དང་། རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་སོགས་རྟེན་གཙོ་ཁག་ལ་མཇལ་ཕྱག་དང་མཆོད་འབུལ། རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཅུ་བཞི་བ་ཆེན་པོར་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཏེ་དངོས་འབུལ་སྦམ་མཐོ་བ་བསྟར། འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཆོས་བཞུགས་གནང་སྟེ་ཚོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དབལ་ཤུལ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཚང་བླ་མར་བསྟེན། དོན་བདུན་ཅུ་ནས་བཟུང་གསེར་ཕྲེང་དང་སྦྲགས་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་སྐབས་བརྒྱད་ཀ་དང་། ཟུར་བཀོད་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་ནས་ཀུན་གཞིའི་བར་དུ་དཔེ་ཁྲིད་ཞིབ་རྒྱས་གནང་། རྣམ་འགྲེལ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལ་རྩ་འགྲེལ་སྦྲགས་པའི་གསན་སྦྱོང་གནད་སྨིན་པ་མཛད། ཆོས་གྲྭར་ཆག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩོད་པ་དམར་བ་མཛད་དེ་སྦྱང་བ་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་གནང་། གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་ལས་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ། རྒྱན་འཇུག་གཉིས་དང་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་གསན། 1953ལོར་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཀུན་གཟིགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་བོའི་ཞལ་སྔ་ནས་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ལྗགས་ལུང་གསན། ནོ་མོན་ཧན་གྱི་བཀའ་ཤོག་དང་ཐམ་གའི་ཆོ་ལོ་བསྩལ་ཏེ་དམིགས་བསལ་གྱི་གཟེངས་བསྟོད་རྒྱ་ཆེར་གནང་།
1954ལོར་འབྲས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་ཆིག་ཁྲི་འདུས་པའི་དབུས་སུ་ཕར་ཕྱིན་དམ་བཅའ་བཞག ལུང་གི་ནོན་བཙན་ཞིང་རིགས་པའི་འགྲོས་བཟང་བ་ལ་འབུམ་ཕྲག་སྐྱེ་བོས་བསྟོད་པའི་མགྲིན་དབྱངས་ཅིག་ཅར་དུ་བསྒྲགས། 1955ལོར་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་གྱི་དུས་ཞབས་པ་མཁས་དབང་སྟག་ལྷའི་མདུན་ནས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྩིས་གཞུང་ལྔ་བསྡུས་ནས་གཟའ་ལྔའི་བར་གོ་རིམ་ཐར་ཆགས་སུ་སྦྱངས། 1956ལོར་བྲག་དཀར་སྤྲེལ་རྫོང་དུ་བྱོན་ཏེ་རིགས་བརྒྱའི་ཁྱབ་བདག་སྐྱབས་རྗེ་ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་མི་ཊ་རྡོར་ཕྲེང་སོགས་སྤྱི་ཟུར་གྱི་དབང་རྗེས་གནང་ལུང་ཁྲིད་སོགས་གསན་བཞེས་མཛད། དབུས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཚང་སྤྲེལ་རྫོངདགོན་པའི་དགེ་རྒན་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་གཏེར་ལུང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་རྩ་འགྲེལ་སྦྲགས་པ་དང་མཛོད་རྩའི་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་ཤིང་ཐོས་བརྩོན་རྒྱ་ཆེར་བཙལ། 1957ལོར་སླར་སྤྲེལ་རྫོང་དུ་ཕེབས་ཏེ། སྐྱབས་རྗེ་ཨ་རོལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང་། འདུལ་འཛིན་ཆེན་པོ་སྐྱབས་རྗེ་མི་ཉག་རིན་པོ་ཆེ་གསང་སྟོན་མཁན་པོ་མཛད་དེ་དད་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སོགས་དབང་ལུང་རྗེས་གསུམ་མང་དུ་གསན་པ་གཙོས། མི་ཉག་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་། དམིགས་བརྩེ་མའི་བེའུ་བུམ་སོགས་ལུང་རྐྱང་གི་རིགས་མང་དུ་གསན། ལོ་དེའི་སྟོན་ཁར། རང་དགོན་གཏེར་ལུང་དུ་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་དུ། གུང་ཐང་འདུལ་སྡོམ་དང་། སྡོམ་གསུམ་བསླབ་བྱ། གཞི་གསུམ་ཆོ་ག་སོགས་ཞིབ་རྒྱས་གསན། དགུན་ཁར་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་བཞག་སྡོམ་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་གཏེར་ལུང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ། དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་དང་སྦྲགས་པའི་འགྲེལ་བ་གསལ་ལྡན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་ཏེ་སྒྲ་རིག་རྒྱ་མཚོའི་གནས་ལ་སྦྱངས་པ་གནད་སྨིན་མཛད། 1958ལོར་དུས་འགྱུར་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཉམས་འགྲིབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་རྗེ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱལ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཟི་ལིང་དུ་བསྐྱལ། བཙོན་ལས་སྐྱབས་མགོན་ཤར་སྐལ་ལྡན་བདུན་པ་ཆེན་པོ་དང་མཇལ་ཏེ་གསང་ཐབས་ཀྱིས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལ་བརྟེན་པའི་ལུས་སྲུང་གི་གསང་བའི་མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མའི་ཁྲིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་བཞི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་བཅས་མནོས། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་ཆོས་རྣམ་གྱི་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་ཞུས་ཤིང་བསླབ་ཁྲིམས་སྲོག་ལས་གཅེས་པ་མཛད། རྐྱེན་ངན་དགེ་བའི་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་བཙོན་ཁང་དུ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་དང་། དུས་འཁོར་རྩ་སྔགས་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་རེ་དང་། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་དག་ཚར་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་གསང་ཟློས་གནང་། 1962ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དགུ་བར་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་སྟེ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས། འཇམ་བཞད་དྲུག་པ་ཆེན་པོར་དངོས་མཇལ་དང་། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོར་མཆོད་མཇལ་རྒྱས་པ། ཀུན་མཁྱེན་གོང་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་དང་མགོན་ཁང་སོགས་ལ་མང་མཇལ་དང་བཅས་ཐུགས་སྨོན་གང་ཟབ་གནང་།
1963ལོར་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས། 1965ལོའི་ལོ་འཁོར་ཧྲིལ་བོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སློབ་གྲྭར་བྱོན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཤེས་བྱར་སློབ་སྦྱོང་ནན་མོ་མཛད། 1966ལོར་རིག་གསར་གྱི་འགོ་ལངས་པ་དང་སླར་བཙོན་དུ་བཅུག བཙོན་ཁང་དུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་བོ་འབུམ་རྒྱ། མ་ཎི་བྱེ་ཆེན། ལྟུང་བཤགས་དང་བཟང་སྤྱོད་ལྔ་སྟོང་རེ་གྲངས་གསོག་གནང་།
1968ལོར་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཞྭ་མོ་བསྐོན་ནས་རྫོང་བསང་ཆུའི་བང་གུར་ཐང་ཞང་གི་དགའ་ཕུག་སྡེ་གྲོང་དུ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པར་མངགས་ཏེ་ལོ་བཅུ་གཅིག་ལ་བཞུགས། བཞད་སྒྲའི་སྐབས་མིན་བསྟོད་པའི་རྒྱན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་སྐབས་དེའི་མྱོང་བ་དྲན་ནས་བྲིས་པར་གསུངས། དེ་གར་བཞུགས་རིང་ངལ་རྩོལ་གྱི་ཞར་ལ་དད་འདུན་ཅན་དུ་མའི་གྲོགས་དན་སྡེབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཕྱོགས་ལས་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ཕྱག་དཔེ་མང་བོ་གཡར་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་རྗེའི་ལམ་སྔགས་དང་རིམ་ལྔ་སོགས་བསྐྱེད་རྫོགས་སྐོར་དང་། ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་དང་རིག་གནས་སྐོར་ལ་དཔེ་གཟིགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ཉམས་ལེན་ཀྱང་སྨིན་རྒྱས་མཛད། 1979ལོར་དཀར་འདོན་གནང་སྟེ་ཁུལ་ཀན་ལྷོའི་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་གདན་དྲངས། དགེ་སློབ་རྣམས་ལ་སྙན་ངག་གི་སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་འབྲེལ་སྙན་འགྲེལ་ཚངས་སྲས་བཞད་སྒྲ་ལྗགས་རྩོམ་གནང་། 1985ལོར་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པར་བསྐོས། མི་རིགས་སློབ་གསོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བོད་རིགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ལ་བརྟུན་པ་བསྐྱེད་ནས་ཀན་ལྷོའི་སློབ་གསོ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་དོན་ལ་མཛད་རྗེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བཞག 1986ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱག་ཕྱིར་འབྲངས་ནས་ཟི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་ཁུལ།ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་ཁུལ། ཏཱ་ལིས་གྲོང་ཁྱེར(འཇང་ཡུལ)སོགས་ལ་གཟིགས་རྟོགས་གནང་བར་ཕེབས། 1987ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་བཀའ་ཕེབས་ལྟར་པེ་ཅིན་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་གྲ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་གི་གྲས་སུ་སློབ་དེབ་གསར་སྒྲིག་གི་འགན་གནས་སུ་ཞུགས། སྐབས་དེར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭ་འདི་གསར་དུ་བཙུགས་པ་ལ་སློབ་གསོའི་བྱ་བར་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་འགོ་འདྲེན་ཞིག་དགོས། ད་ལྟའི་བླ་སྤྲུལ་ནང་ན་དེའི་ཉམས་མྱོང་ཅན་དཀོན། ལྷ་ས་ན་རྒན་པ་འགའ་རེ་བཞུགས་ཀྱང་དགུང་ལོ་སྨིན་པས་པེ་ཅིན་ལ་སླེབས་མི་ཐུབ། ཁྱེད་སློབ་གསོའི་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པས་ཉམས་མྱོང་ཡོད། པེ་ཅིན་ལ་ཡོང་ནས་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་བཀའ་གསུང་ཕེབས་པ་ལ། ཁོང་གིས་ཀན་ལྷོའི་བོད་རིགས་སློབ་གསོར་ཉམས་ཉེས་འབྱུང་དོགས་ཀྱིས་ཁག་གཞན་ལ་དཀྲིས་ནས་དགོངས་པ་ཞུས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དགོངས་པ་གྲོལ་ཀྱང་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་དཔེ་ཁྲིད་རྒྱུན་ཅན་ཞུ་དགོས་པའི་བཀའ་བྱུང་བ་དང་དུ་བླངས་ཏེ། 1998ལོའི་བར་དུ་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་གྲུབ་མཐའ་དང་འདུལ་བ་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ལོ་རེར་ཟླ་གསུམ་རེ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནང་། དགེ་ལྡན་གྲུབ་མཐའ་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ཡང་སྐབས་དེར་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་གི་བཀའ་ལྟར་སློབ་གླིང་གི་དགོས་པར་བརྩམས། 1990ལོར་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོའི་གོ་འཕང་ལ་མངའ་བརྙེས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་ཕོག་སྣོན་ལེན་པའི་སློབ་གསོའི་ཆེད་ལས་པར་བདམས། 1992ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པར་མགར་རྩེ་དགོན་གྲོང་གཉིས་ཀྱི་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་བཏབ་པ་ལྟར་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དྲུག་ཁྲི་བརྒལ་བ་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་བསྐུར་ཟབ་མོ་ཕྱག་ལེན་རྒྱས་པའི་ལུགས་སུ་གནང་སྟེ། དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རང་བྱུང་འོད་ཀྱི་ཀ་བ(འདི་དཀྱིལ་འཁོར་པར་བརྒྱབ་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང)ཤར་བ་སོགས་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་རྟགས་ངོ་མཚར་བ་མང་བོ་བྱུང་། ལོ་དེར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་སྐྱེད་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་མི་སྒེར་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་པ་མ་ཟད། 1997ལོར་ཡང་དེ་ལྟའི་མཚན་སྙན་གྱི་མཚར་དགའ་ཐོབ།
1980ལོ་ནས་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་དང་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་ཡང་དག་པའི་འོད་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དགོས་པ་ལྟར། 《ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས།》《དགེ་ལྡན་གྲུབ་མཐའ་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན།》《ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཐུབ་དབང་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན།》《སྐྱབས་རྗེ་ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར།》《དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་ཟིན་བྲིས་ཐུབ་བསྟན་ལྷུན་པོའི་མཛེས་རྒྱན།》《མགར་རྩེ་དགོན་པའི་གདན་རབས་དང་བཅས་འཇམ་དབྱངས་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོའི་དཀར་ཆག》《རེབ་གོང་སྐྱབས་མགོན་བདུན་པའི་རྟོགས་བརྗོད།》《གཏེར་ལུང་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག》སོགས་བརྩམས་གྲུབ་གནང་།《ཚངས་སྲས་བཞད་སྒྲ》ལ་སྐབས་བཞི་བའི་བྱང་ཁུལ་གྱི་ཞིང་གྲོང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཅོ་ལྔའི་ཁྱད་འཕགས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་དང་། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་སྐོར་གྱི་ཁྱད་འཕགས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཁྱད་འཕགས་བསླབ་དེབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་རྣམས་རིམ་པར་ཐོབ། ད་ལྟ་ཀན་སུའུ་གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོའི་འཁྲི་བ་ལྷུར་བཞེས་ཀྱིས་སྣོད་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་བུ་སློབ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཆར་དགོས་འདོད་དུ་སྩོལ་བ་དང་མཉམ་དུ། སྲིད་གྲོས་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ། སྲིད་གྲོས་ཁུལ་ཀན་ལྷོའི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན་པ། ཀན་སུའུ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱི་གཞོན་པ། ཀན་སུའུ་དམངས་སྲོལ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་སྤྱི་གཞོན་པ། ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་གདན་ཞུའི་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གདན་ཞུས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་མི་ཉུང་བ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་ལྷུར་བཞེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ།གཙོས་མི་རིགས་དགེ་འོས་མཐོ་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ལ་ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་དུ་གཞོལ་ཞིང་འགྲུས་མུས་སུ་བཞུགས་ལགས་པའི་སྐབས་སོ།།


text:
-
-
- ཀློག་གྲངས་: 332
༄༅།། སྙན་བརྒྱུད་གདམས་པའི་མཛོད་འཛིན་མཚན་ཞབས་མཁན་པོ་ཚང་ངམ་ཀིརྟིའི་མཚན་ཞབས་རྗེ་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་དམ་ཆོས་མཆོག་ནི། ྋསྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་ལྷ་འབངས་དང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་ཉེ་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་ཀིརྟིའི་རྐ་ཆུ་ཁ་པའི་ཚེ་གྱ་སྡེ་པ་གོང་མ་རུ། ཕྱི་ལོ་༡༩༢༦ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་སྟག་ལོའི་ཟླ་༡ ཚེས་༡༥ ཉིན་བསོད་ནམས་དང་རིགས་རུས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཡབ་དཀོན་ཚེ་དང་ཡུམ་ཨ་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ྋསྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཚ་ཕྲུག་དགེ་བཤེས་དམ་ཆོས་ཕུན་ཚོགས་ཚང་གི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པར་ངོས་འཛིན་གནང༌། དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་སྐུ་གོང་མའི་གདན་ས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་བློ་གླིང་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་རིམ་བཞེས་དང་སྐུ་ཡོན་གསན་བཞེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མའི་མདུན་ནས་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་ཁྲིད་སོགས་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན་བསམ་རྒྱ་ཆེར་གནང༌། སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་བློ་གླིང་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་མཁན་པོར་བཞུགས།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ ལོར་ྋསྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་འཆད་ཉན་གནང་བར་ཕེབས་སྐབས་མཚན་ཞབས་སུ་བཅར་བཞུགས་གནང༌།
ས་ཕག་ལོའི་དུས་འགྱུར་སྐབས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྟོན་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་འཆད་ཉན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ངོས་བོད་གཞུང་གི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་ལོ་ཤས་རིང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས།
དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་བཞེས་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༢ སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཐོས་པས་རྗེས་འཇུག་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད། །སྐྱེ་བའི་རྫོང་ལས་ཚེགས་ཆུང་ཐར་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཐུགས་ལ་བརྣག་སྟེ། དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཏུ་གཞི་ཕབ་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་ལ་འགྲན་བཟོད་པའི་རྩེ་གཅིག་ལ་ཉམས་ལེན་ལ་མི་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་རིང་གཞོལ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ྋགོང་ས་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་འབྲེལ་བཞིན་བུ་སྟོན་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་མཆན་བཞི་སྦྲགས་བཤད་ཁྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་པར་སྔ་ཕྱིར་གནང༌།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩའི་དབང་ཆེན་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ལ་གནང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབང་ལུང་ཁྲིད་རྒྱུན་གང་མཆིས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་དར་སྤེལ་དགོས་གལ་གྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་དགོངས་ཟབ་མོ་དུས་ནས་དུས་སུ་ཕེབས་པ་བཞིན། དགུང་ལོ་རེ་བཞི་བཞེས་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ནས་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དབང་ལུང་ཁྲིད། རྗེས་གནང་སོགས་གང་ཞིག་མཆིས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་དད་ལྡན་གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ལ་གནང་བའི་དབུ་བཟུང་སྟེ། རྒྱ་གར་དང་ཨ་རིའི་ཁུལ། ཡོ་རོབ་ཁུལ། ཨོ་སུ་ཊི་ལའི་ཡ། ཨིན་ལན། ཧོང་ཀོང༌། སིངྒ་པུར། མ་ལ་ཤིའི་ཡ། ར་ཤི་ཡ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཆེ་ཆུང་དུ་མར་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ྋརྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། གཞན་ཡང་མཁས་གྲུབ་དུ་མའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་རྒྱུན་སོགས་བགྲང་ལས་འདས་ཤིང༌། སྐུ་ཚེའི་རིང་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩའི་བཀའ་དབང་ཐེངས་གསུམ། རྡོར་ཕྲེང་གི་བཀའ་དབང་ཐེངས་གཉིས། ཟུར་བཀའ་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་གནང་ཐེངས་གཉིས། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ། བུ་སྟོན་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་མཆན་དྲུག་སྦྲགས་ཀྱིས་བཀའ་ཁྲིད་ཐེངས་བདུན་ལ་གནང་བ་སོགས་རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ་སླར་བྱོན་པ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མི་གཉིས་པ་ྋགོང་ས་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐུགས་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོས།
ཁྱད་པར་དུ་རྙེད་བཀུར་དང་གྲགས་པ་སོགས་ལ་ཡེ་མི་གཟིགས་ཤིང་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པར་གཏན་བདེའི་ས་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་སོགས་ཆེ་ཕྲ་གང་ཞིག་འཆད་ཀྱང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་སོགས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉན་པ་པོ་དག་གི་བློ་དང་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསུང་གི་གདངས་དག་ཅིང༌། དོན་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་བ། སྤྱི་བྱེའི་ཚིག་དོན་མ་འདྲེས་པས་ཡིད་ལ་གཟུང་བདེ་བ་འཆད་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་བཀའ་སློབ་ཞུ་མི་སུ་བྱུང་ལ་ཆོས་ཁས་ལེན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དགོས་སྐོར་དང༌། མདོ་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་བཀའ་ཆོས་གནང་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་དུས་ཡུན་ལ་དཔགས་ཏེ་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་ལམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཆག་མེད་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ལུང་གནང་ཚེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་བཤད་དང་སྐབས་འགར་དྲི་བ་དང་དྲིས་ལན། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཆོས་ཚོགས་འགས་རེ་ཞུས་ལྟར་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་གསང་སྔགས་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་བཤད་གནང་བ་སོགས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱིས་འཆད་ཚུལ་འབྱམས་ཀླས།
གཞན་ཡང་ཞུ་བ་པོ་མང་ཉུང་དང་མི་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གདུལ་བྱ་གཅིག་རེ་ལའང་ཉིན་མང་པོར་གསུང་ཆོས་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་རྒྱུན་མཐུད་གནང་དགོས་ནའང༌། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་ངལ་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལས་མ་འདས་པ་དང༌། ཆོས་འཆད་ཉན་དང་བཀའ་སློབ་སོགས་སྙིང་ལ་བབ་པ་གནང་བས། ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་གྱུར་པས། །ནད་པ་སྒྲུབ་མེད་དཀོན་དེ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་རྙེད་ནས། །གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དེང་གི་དུས་ྋརྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་རྗེ་འདིའི་དངོས་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་སོགས་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལགས་ལ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་བཞེས་པ་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོའི་ཉིན་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སོགས་རྣམ་ཐར་རགས་བཏུས་སུ་བཀོད་པའོ།། རྒྱས་པར་ནི་རང་རྣམ་དང་གཞན་གྱིས་བྲིས་པ་དག་ལས་མཁྱེན་པར་ཞུའོ།། །།


text:
༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༢ རེས་གཟའ་ཟླ་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༦ རེས་གཟའ་མིག་དམར་ཉིན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་རྒྱ་བལ་ཁུལ་གྱི་མཐོ་སློབ་ ༣༧ ནས་སློབ་གཉེར་བ་ ༡༥༠ སྐོར་ལ་འགོ་འཕྲིད་ཟབ་སྦྱོང་དང་རྒྱ་བལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཤེས་རིག་ཁོངས་གཏོགས་སློབ་གྲྭ་ ༧༣ ནས་གཞི་རིམ་འོག་མའི་དགེ་རྒན་ ༢༥༠ སྐོར་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་སྐོར་ཟབ་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་བཅས་གནང་སྐབས་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ་མཆོག་གིས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་བ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ནང་གསལ།
དོལ་རྒྱལ་གྱི་བྱུང་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་རིམ་ཅན་དུ་ཕེབས་ཡོད་པའི་ཐོག་བཀའ་ཁྲི་ཟུར་པ་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཀྱང་དྭོགས་གཅོད་འགྲེལ་བཤད་གནང་དགོས་རིགས་སྔ་རྗེས་སུ་གནང་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཚོས་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ལྟ་ཀློག་དང་ཉམས་ཞིབ་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས། དོལ་རྒྱལ་སྐོར་ཐོག་མར་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་བར་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྟངས་སོགས་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ཐོག་རང་གིས་གང་ཤེས་གསལ་བཤད་ཕྲན་བུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དོལ་རྒྱལ་ཟེར་བ་དེ་མི་ལོ་ ༤༠༠ ཙམ་རིང་རྩོད་གཞི་ཅན་བྱས་ཏེ་གནས་ཡོད། ཇི་ལྟར་མེ་ལ་གནས་པའི་མེ་ལྷ་དང་། ཐབ་ལ་གནས་པའི་ཐབ་ལྷ། རླུང་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལྷ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཁ་དོལ་ཆུ་མིག་དཀར་པོར་གནས་པའི་རྒྱལ་འགོང་དེ་ལ་གནས་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་དོལ་རྒྱལ་ཞེས་མིང་ཐོགས་པ་རེད། དེང་སང་དོལ་རྒྱལ་ལ་འཇམ་མགོན་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཡིན་ཚུལ་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང། དེ་ནི་སྔོན་༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་བ་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༥༦ ལོར་རང་ལོ་སོ་བརྒྱད་ཐོག་གདོན་ནད་ཀྱིས་ཟིན་ཏེ་འདས་སྐབས་སྨོན་ལམ་ལོག་པས་དྲེགས་པར་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་དང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་། གཏེར་བདག་འགྱུར་མེད་གླིང་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་ལས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༢༡ ལོར་ས་སྐྱའི་བདག་ཆེན་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱིས་བདག་པོ་མ་བརྒྱབ་བར་ལོ་ ༦༥ རིང་དགེ་ལུགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་སུས་ཀྱང་བདག་སྤྲོད་གནང་མཁན་མ་བྱུང་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཁ་གྲག་གི་ཡོད།
༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཞིང་དུ་གཤེགས་ནས་ལོ་ ༢༢ སོང་རྗེས་ས་སྐྱའི་བདག་ཆེན་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་འཁྲུངས་པ་རེད། བདག་ཆེན་དགུང་ལོ་ ༡༧ ལ་ཕེབས་སྐབས་དོལ་རྒྱལ་མགོན་པོ་ཞལ་གྱི་བྲན་དུ་འཇོག་པ་གནང་བ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་དང་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས་ཞལ་གྱིས་བཞེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་གསར་རྩོམ་མཛད་པ་དང། འདྲ་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ། སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར་བཞེངས་གནང་བ་རེད་ཟེར་བ་དེ་དག་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གང་དུའང་མེད་པ་རྟོག་བཟོ་འབའ་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་གནང་བ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་༸གོང་ས་ལྔ་པའི་གསུང་རྣམ་ནང་ལན་གཅིག་མིན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དོལ་རྒྱལ་དམ་སྲིར་ངོས་འཛིན་གནང་བ་ཡང་ཁས་བླངས་དགོས།
གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་ལ་ཨ་སྲས་འཁྱམས་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཨ་མའི་མིང་ལ་ལག་ཨ་རྒྱལ་ཟེར་བ་དང། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་རྒྱན་དྲེགས་པར་སྐྱེས་ནས་མི་ལོ་ ༦༥ རིང་སུས་ཀྱང་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་མ་བྱུང་བ་གང་སར་འཁྱམས་ཏེ་བསྡད་པར་བརྟེན་ཨ་སྲས་འཁྱམས་པོ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན།
༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང། བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་ལ་དགག་པ་ཤུགས་ཆེན་གནང་བ་ཡོངས་གྲགས་རེད། ༸གོང་ས་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དགེ་ལུགས་གཙང་མ་ཕྱག་བཞེས་གནང་མཁན་ཞིག་རེད། གང་གིས་མེ་སྦྲུལ་ ༡༧༣༧ ལོར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ལ་བཅའ་ཡིག་སྩལ་བའི་ནང། “ ལྟ་གྲུབ་མི་གཅིག་པའི་མི་དང་འབྱུང་པོ་སོགས་གྲྭ་ཚང་དང་ཁམས་ཚན་སོ་སོའི་ཐོབ་ཁུངས་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བསྟེན་སྒོར་བྱས་ན་ཕན་མི་ཐོགས་ཤིང་གནོད་པའི་རྒྱུར་འདུག་པས་མི་བསྟེན་ ” ཞེས་གསལ་འདུག་པ་འདིས་གང་གི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེེེེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱིས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་དགག་པ་གནང་བ་དེའི་མཇུག་སྐྱོང་གནང་བར་མ་ཟད། གང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྲུང་སྤྱིའི་འཕྲིན་བསྐུལ་གསེར་ཞུན་མ་ཞེས་པ་མཛད་པའི་ནང་དོལ་རྒྱལ་གྱི་མིང་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད། དེའི་ཐོག་ནས་གོང་གསལ་འབྱུང་པོ་ཞེས་པ་དོལ་རྒྱལ་ལ་གསུངས་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན།
དོལ་རྒྱལ་གྱི་སྲོག་གཏད་ཟེར་བའི་ཁུངས་ ༡༩༣༠ ཡས་མས་ཤིག་ལ་སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་བྱུང་བའི་དག་སྣང་ཡིན་ཚུལ་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང། སྟག་ཕུའི་དག་སྣང་དང། གསང་ཆོས་བཅུ་གསུམ་ཁོངས་ཀྱི་བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་འཕྲིན་བཅོལ་ཞེས་པ་སོགས་སྟག་ཕུའི་གསུང་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་དོལ་རྒྱལ་ལམ་ཤུགས་ལྡན་ཟེར་བའི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཆུ་འགོ་ལ་ཆུ་མེད་པར་ཡུར་བུའི་ནང་ཆུ་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་འདྲ་ཆགས་པོ་འདུག་གམ། སྟག་ཕུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དེ་སྐབས་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་མཚན་སྙན་ཆེ་ཤོས་གྲས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་གནང་མཁན་ཞིག་དང། ལྷག་པར་དུ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར། ཐེངས་ཤིག་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཅིག་ལ་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་གུ་རུ་ཡབ་ཡུམ་དང་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་ཞལ་གཟིགས་བྱུང་སྟབས་དེ་ནས་མཚན་ལའང་སྟག་ཕུ་པདྨ་བཛྲ་ཞེས་གསོལ་བ་གནང་འདུག
དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྐང་གསོ་རྒྱས་པ། ༸རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་པས་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་ ༡༩༣༣ ལོར་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་རྗེས་གསར་དུ་བརྩམས་པ་དང། དོལ་རྒྱལ་གྱི་བསྟོད་འགྲེལ་ཞེས་པ་ ༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེེས་རྡ་རམ་ས་ལར་ ༡༩༦༧ ལོར་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། དོལ་རྒྱལ་ལ་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཞེས་པའི་བརྡ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ ༡༩༣༠ ཡས་མས་ཤིག་ལ་སོག་པོ་བློ་བཟང་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ་མགོན་པོ་ཞལ་གྱི་བསྟོད་པ་ཚིག་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་གོང་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་དགེ་ལྡན་པའི་བླ་མ་སུས་ཀྱང་མཛད་པར་མི་སྣང་བ་དེས་ཤེས་པར་ནུས།
རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༣༠༡ སོང་རྗེས་དོལ་རྒྱལ་བྱུང་བ་རེད། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་སྲུང་མར་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་བསྟན་སྲུང་གི་ཚུལ་དུ་དྲག་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང་། རྒྱལ་ཆེན་རྣམ་ཐོས་སྲས། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་བཅས་གསུམ་ལ་བཀའ་བསྒོ་གཉེར་གཏད་མཛད། དེ་དག་གིས་མ་འཐུས་པ་ལྟ་བུས་དོལ་རྒྱལ་ལ་འཇམ་མགོན་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཞེས་བསྔགས་བསྟོད་བྱེད་པ་ནི། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་བསྒོ་གཉེར་གཏད་མཛད་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མར་བརྩི་མེད་བྱས་པ་དང། དོན་གྱིས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དགོངས་ལ་ལྟོས་མེད་གྱེན་ལོག་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ནམ། བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་བཀྲོངས་མཁན་དོལ་རྒྱལ་ཡིན་ཞེས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བས་བྱས་རྗེས་སུ་བགྲངས་ཀྱི་ཡོད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པར་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་བཀྲོངས་མཁན་ཞིག་ལ་འཇམ་མགོན་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཞེས་འབོད་ན། དེ་ནི་དགྲ་གཉེན་གོ་ལྡོག་པའི་མ་རབས་ཐ་ཤལ་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་རེད།
ཡང་། བར་སྐབས་ནས་དོལ་རྒྱལ་ཡི་དམ་དུ་མངའ་གསོལ་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁ་དཔེར། བསྟོད་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བསྟོད་པ་ལས། སྨད་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་སྨད་ན་དགའ་ཟེར་བ་ལྟར་ཡིན། ཡི་དམ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུད་སྡེའི་ཁུངས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། བསྟན་པའི་བདག་པོས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་ནང་མེད་པ་ཞིག་ངའི་བླ་མས་གསུང་གི་འདུག་ཅེས་ཡི་དམ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་འགྲོ་སྟངས་གཏན་ནས་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཡིན།
དོལ་རྒྱལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ས་སྐྱའི་བདག་ཆེན་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་ལ། “ ང་དགེ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན།” ཞེས་རང་གནོང་ངོས་ལེན་བྱས་ཟིན་པ་ཞིག་ལ་འཇམ་མགོན་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲུང་ཞེས་བརྗོད་ཕོད་པ་ཧམ་བཤད་ཆེན་པོ་མིན་ན་ཅི་ཡིན། དམ་སྲི་ཟེར་བ་ནི་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་དེའི་ཆོས་བརྒྱུད་བཅས་པ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་དང་། སྲི་ནི་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་གདོན་འདྲེ་ལ་ཟེར། གང་ལྟར་དེའི་བྱེད་ལས་ནི་མཐུན་པ་མི་མཐུན་པ་བཟོ་བ་ཡིན་པ་ནི་དོལ་རྒྱལ་དགེ་ལུགས་པའི་ཁྲོད་ནས་བསྟེན་འགོ་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་ཆོས་ལུགས་ནང་འགལ་གྱི་ཕྱོགས་རིས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་བར་མ་ཆད་པ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ་དོལ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན།
དེང་སང་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པས་མ་ལེ་ཤི་ཡ་སོགས་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་སའི་ཡུལ་གྲུའི་ནང་ཆོས་ཚོགས་དང་། ཟ་ཁང། ཚོང་ཁང་ཆེན་པོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྒོ་རྩར་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཆེད་དོལ་རྒྱལ་གྱི་འདྲ་གཟུགས་བཞག་སྟེ། དེ་ལ་མིང་གསར་པ་ནོར་ལྷ་ཞེས་བཏགས་ནས་གསོལ་མཆོད་བྱས་ན། རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་དང་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་ལུགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤོག་ལྷེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་དང་དེ་འཛིན་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་རྒྱབ་གཏོད་བྱེད་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་གྲབས་གསོག་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
སྤྱིར་ན་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་ཚོས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ཚུལ་དེ་གསང་སྔགས་གསར་མའི་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུར་བརྗོད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ངོ་མ་ནི་སྦས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དངུལ་གྱི་ཆེད་རང་གིས་གང་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་སུ་ཁས་བླངས་པའི་ལྷ་དེ་ཚོང་ཁང་ཆེན་པོའི་མདུན་སར་སློང་དུ་བཅུག་པ་དང་། དེའི་སྔགས་ཀྱང་བྱུང་ཚད་ལ་བསྒྲགས་བཞིན་པ་ནི་རང་མཚང་བརྗེན་པར་བཏོན་པ་ཡིན་པ་ཤེས་ལྡན་སུས་བལྟས་ཀྱང་ཤེས་པར་ནུས། སྐབས་འགར་ལྷ་དེ་བཀའ་གཉན་པས་ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་དགོས་པར་བཤད། གཞན་དུ་དེ་ཆོས་ཡོད་མེད་དང་ནང་པ་ཡིན་མིན་ཀུན་ལ་ཁྲོམ་རྭའི་ནང་གི་ཟོག་ལྟར་བསྒྲིལ་ཞིང་བསྒྲགས་པ་ནི་ཐབས་ཟད་འཆི་ལ་ཉེ་བའི་གསོན་ཐབས་སམ། ཡང་ན་ཚེ་འདི་སྣང་གི་ཆེད་ཆོས་པར་རློམས་ཏེ་རང་གཞན་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལས་ཐབས་སྐྱོ་བ་གང་ན་སྲིད།
སྤྱིར་ཆོས་ལ་དད་པ་དག་སྣང་དང་སློབ་གཉེར་བྱས་པར་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཆོས་བཤད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་བླ་མའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཕྱོགས་མ་ནོར་བ་དགོས་རྒྱུ་གནད་འགག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་ཉན་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ཡག་པོ་མ་བྱས་པར་ཐོག་མར་ཨ་གསར་ལྟ་བུས་བླ་མ་གང་བྱུང་བསྟེན་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ན། ཇི་ལྟར་སོར་མོའི་ཕྲེང་བས་ ( Angulimala ) བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཕྱོགས་ནོར་ཏེ་ལམ་ལོག་པར་འཁྲིད་པ་ཇི་བཞིན་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མེད། བླུན་པོ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་ཟེར་བ་ལྟར་བྱས་ཏེ་བླ་མའི་མཛད་པ་ལོ་རྒྱུས་སོགས་རྩད་གཅོད་ཡག་པོ་མ་བྱས་པར་རྨོངས་དད་བྱས་ན། རྗེས་སུ་བློ་འགྱོད་སྐྱེས་ཀྱང་ཕྱིས་དྲག་པ་རེད། ཚོང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཧ་ལོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།།
ཨ་རིའི་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་སློབ་སྟོན་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བཟོད་པ་ཟེར་བས་དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡ་ཟེར་བའི་ནང་གཏམ་བཤད་བྱས་དོན་ཞིག་ལ། དེ་སྔ་ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་རྙོག་དྲ་ཡོད་སྐབས་ང་ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས་ལ་ཚོར་བ་དང་དོ་སྣང་མེད། རྗེས་སུ་༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་བཞག་ཟེར་བར་བརྟེན། ཡག་རྟགས་རེད་མི་འདུག་བསམ་ནས་ཆོས་སྐྱོང་ཚོགས་པར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་ཡིན། དེ་ནས་༸སྐྱབས་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཁ་བཏང་འགོ་ཚུགས་པར་བརྟེན་ང་དགའ་མ་སོང། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་མི་སུ་གཅིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་ནི་ང་རང་གིས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱུང་ཡོད། ཟམ་གདོང་བླ་མ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕར་བཞག། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕེབས་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ནའང་ངས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་ཧམ་པ་ཆེ་མདོག་བྱས་ཏེ་ཁོ་རང་གི་སྤུ་མདོག་བསྟན་འདུག ཁོ་རང་གི་བསམ་པར་ངས་སྐད་ཆ་གང་མིན་ཚད་ཅིག་བཤད་ཡོད་བསམ་དྲན་གྱི་ཡོད་ཀྱང། དོན་ངོ་མར་རང་གི་རྨོངས་ནད་ཕྱི་ལ་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་ཟད། དེ་ཡང་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་བཙུགས་པ་རེད་ཟེར་ཐད། སྔར་ནས་ད་བར་༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ལ་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཐད་ནས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་བཙུགས་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་མྱོང་མེད་པ་ཐག་བཅད་དེ་བཤད་ཆོག་པ་ཡིན།
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཅས་པར་ཁོང་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཇི་བཞིན། ༸སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་ཡང་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་བསམ་མེད་རེ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུར་བ་བཏབ་ཡོད་ན་ལས། ཡོངས་གྲགས་བྱས་ཏེ་སྐུར་བ་བཏབ་མཁན་མཐོང་ཐོས་གཏན་ནས་མ་བྱུང། ཆོས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་དང་། མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྒོ་ནས་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཟེར་ལོ་དང་ཐོས་ལོ་ཙམ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་འཛིན། ཁོ་རང་ཆོས་པ་དང་རིག་པ་སྨྲ་བར་ཁས་འཆེ་ཞིང་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མིང་འཁྱེར་མཁན་ཞིག་གིས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་དངོས་བྱུང་བདེན་དཔང་གི་ར་སྤྲོད་འདི་ཡིན་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་མེད་པར་རང་དང་ཉེ་བའི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་ནས་བྱུང་བའི་གོ་ལོ་ཐོས་ལོའི་སྲང་ལམ་གྱི་སྐད་ཆར་ཡིད་ཆེས་བདག་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་གཏན་འདུན་རླུང་ལ་བསྐྱུར་བའི་སྨྱོ་མཆོངས་རྒྱག་སྟངས་དེ་མཚན་ཉིད་པའི་གནང་སྟངས་ཡིན་ནམ། དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པའི་སློབ་སྟོན་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་བསམ་ན་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚད་བླ་མའི་སྐུ་ཡོན་གྱིས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཚོད་ལེན་མི་ཐུབ་པ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་སྙམ།
རང་ཉིད་ནང་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་དགེ་བཤེས་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕེབས་ཏེ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ནའང་ངས་ཁས་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་བཤད་པ་འདི་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་སྐད་ཆ་རྫབ་ཆེན་ཞིག་རེད། ནང་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས་ནང་པའི་སྟོན་པས་འགྲེལ་བཤད་གནང་ནའང་ཁས་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཡག་རྟགས་མ་རེད། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཀྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ཡིན་དང་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོལ་རྒྱལ་ཡང་དག་ཏུ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ། ༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ཆེན་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་དང་འཆད་རྩོད་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་གནང་བར་བརྟེན་གུས་བཀུར་རྩ་ཆེ་བརྩི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀྲིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས།
ཁོ་རང་གིས་དགེ་ལུགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཡིན་མདོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་མ་ལུས་པ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་གྱིས་ཉམས་ལེན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བཀྲལ་གནང་མཛད་པར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བསྟོད་པ་མཛད་པ་སོགས་གངས་ཅན་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རེད།
དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་མཚོན་ན་ཀླུ་ཡུལ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་སྐལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་འབུམ་སྤྱན་དྲངས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞི་བཟུང་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་སོགས་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་མང་པོ་གསར་དུ་བརྩམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་སྙན་གྱི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཏེ་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་རྩ་བ་ཐུག་ས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀྲིན་ཡིན་པ་དྲན་གསོ་ཞུ་འདོད་བྱུང།
དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི། ཤིང་སྡོང་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྩ་བ་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་འདི་ཁས་ལེན་གྱི་མིན་ཞེས་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ལ་འཐམས་ནས་བསྡད་ན་བླུན་པོ་ཡིན་པའི་རྟགས་རེད། ལར་ནས་རིག་པ་སྨྲ་བའི་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་ལུང་གཙོ་བོ་མིན་རུང་། བློ་བཟང་བཟོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་ལ་༸སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་ཚད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་མཁན་དུ་རང་གིས་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པས། དེས་ན་ཁོ་པ་ཕྱོགས་རིས་ཅན་དང་ནང་པ་ཚད་ལྡན་མིན་པ་ཡང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་རེད། ཇི་ལྟར་བུ་གླེན་པས་ཕ་ཡི་ཀླད་པ་བཅོམ་ཟེར་བ་ལྟར་ཁོ་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་༸སྐྱབས་རྗེ་དམ་པར་ཡང་མཚན་ཤས་བཟོ་ཉེན་འདུག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། ཞེས་མ་གོ་བ་ག་ལ་སྲིད།
ཡང་ཁོ་པས། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནས་དེ་སྔ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་ནས་ད་ཆ་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་མེད་པ་གསལ་པོ་བསྟན་གྱི་འདུག ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་ཞེས་པ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་འགེལ་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། དད་པ་ཞེས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་གསལ་པོར་རྟོགས་ནས་མི་བསླུ་བའི་གནས་ལ་དང་བས་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་གོ་དགོས། དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱི་དད་པ་ནི་རང་གི་འདོད་པ་དང་མ་མཐུན་ན་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལྟར་དང་། རང་གི་དགོས་མཁོ་ལ་གཞིགས་པའི་དད་པ་བྱེད་སྟངས་ནི་སྐབས་འཚོལ་བའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། དགེ་བཤེས་ཀྱི་མིང་ངོམས་འཕྱར་གྱིས་མ་ཤེས་ཤེས་མདོག་གི་སློབ་སྟོན་ལོག་པ་བྱས་པས་རང་གཞན་ལ་ཕན་པ་གང་འདུག
རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས། དང་པོ་རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་མང་དུ་བཙལ། བར་དུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་གདམས་པར་ཤར། ཐ་མར་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས། ཀུན་ཀྱང་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རིས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་ ༡༥༠ ཐམ་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་དབང་ལུང་མན་ངག་དུ་མ་གསན་པ་སོགས་མིག་དཔེ་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་ཏུ་རློམ་པ་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དགེ་བཤེས་མིན་ཡང་དགེ་བཤེས་ཡིན་ཁུལ་བྱས་ཏེ་ངའི་རྩ་ནས་ཆོས་ཞུས་ཕྱིན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་དང། བླ་མ་གཞན་གྱིས་མཛད་པའི་དཔེ་ཆ་ཀློག་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་ལམ་ལོག་པར་འཁྲིད་མཁན་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ལ་ནང་པ་སྤྱི་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ངེས་རེད། ང་ལྟ་བུས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མིང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ལ་དེ་འདྲ་ཤོད་རྒྱུ་འཚེར་པོ་འདུག་རུང་གསུང་བྱོན་མཁན་གཞན་མེད་སྟབས་སྤྱི་དོན་ལ་བསམ་ནས་བཤད་དགོས་བྱུང་།
ཡང་། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བཟོད་པས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གསུང་ཆོས་ཞུ་བར་ཡོང་མི་ཆོག དམ་ཚིག་གཙང་མ་མི་འདུག་ཟེར་བ་དང། ༢༠༠༨ ལོར་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཁག་ཁག་བཟོས་སོང་ཟེར་ཐད། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་དང་མ་བསྟེན་མཁན་གཉིས་ཀ་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་གཅིག་ནང་མཉམ་སྡོད་བྱས་པ་དང། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་བཞིན་དུ་༸གོང་ས་ཆེན་པོའི་དྲུང་ནས་ཆོས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། བླ་མའི་བཀའ་ལ་ལྟོས་མེད་བྱས་ན་དེ་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་དགག་བྱ་གནང་ཡོད། སྐབས་དེར་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་དགོངས་དོན་ལྟར་གདན་ས་སོ་སོའི་ནང་དགེ་འདུན་གྱིས་ཚུལ་ཤིང་བཞེས་ཏེ་བསྟེན་མཁན་དང་མ་བསྟེན་མཁན་གཉིས་འབྲེལ་མེད་ཐ་དད་གནང་རྒྱུར་མོས་མཐུན་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་དམངས་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་བཅས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། དཔེར་ན། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་གྱིས་ཆང་ས་བརྒྱབ་པའམ། ཡང་ན་ཕ་མས་འགྲོ་སྟངས་བཟོས་ཏེ་ཆང་ས་བརྒྱབ་པ་ཡིན་རུང། ནམ་ཞིག་ཕན་ཚུན་ལྟ་བ་དང་བསམ་བློ་མ་མཐུན་པའི་སྐབས་སུ་ཁག་ཁག་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། གལ་སྲིད་ད་དུང་མི་མཐུན་རྟ་གཡག་མགོ་སྦྲེལ་དུ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན། ཐོག་མར་ཁ་རྩོད་དང། དེ་ནས་ལག་པ་འགྱོག་རེས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་ཡོང་གི་རེད། དེ་བས་སྐབས་ཤིག་ཁག་ཁག་བྱས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་སྔར་འགྱོད་ཕྱི་སྡོམས་བྱས་ཏེ་སླར་ཡང་མཉམ་སྡོད་བྱས་པ་ཡོང་བ་ཇི་བཞིན། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོས་ཀྱང་རང་སྐྱོན་ངོས་འཛིན་གྱིས་སྤངས་བླང་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ན་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ས་གཞི་རྡུལ་དག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ༸གོང་ས་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་དམ་བསྒྲགས་གནང་རྗེས་དེ་སྔ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཕལ་མོ་ཆེས་ནོར་འཁྲུལ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་འདོད་ན་ད་དུང་ཡང་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་ཡིན།
དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡའི་ནང་གཏམ་བཤད་བྱེད་མཁན་ཕན་ཚུན་མཁས་དབང་དང་མཁས་དབང་ཞེས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོས་མཁས་དབང་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ངོ་མ་ཧ་གོ་གི་ཨེ་ཡོད་བསམ་པ་དྲན་བྱུང། མཁས་དབང་ཞེས་པ་བསྡུས་ཚིག་དེ་མཁས་པའི་དབང་པོར་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད། སྤྱིར་བཏང་སུམ་རྟགས་སྙན་ངག་ལ་མཁས་པ་དང། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཁས་པ། བཟོ་ཚོང་ལག་རྩལ་ལ་མཁས་པ། ཁྲིམས་དང་སྲིད་དོན་ལ་མཁས་པ་སོགས་ལས་རིགས་དང་རིག་གནས་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཞིག་ཐོག་མཁས་པ་ཡོང་གི་ཡོད། མཁས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་དབུས་ན་དབང་པོའི་ནང་གི་མིག་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མ་རེད། མཁས་དབང་ཞེས་པ་བཅུ་ཕྲག་གི་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུལ་ལ་མཁས་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་བསྟོད། དཔེར་ན། དེ་སྔ་རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཙོ་གྱུར་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་དང། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་ཆ་བཞག་ན་༸རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དང། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ། དཔལ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སོགས་ལ་ཞུ་ཞིང། མཁས་དབང་དེ་དག་གིས་མཛད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་ལེགས་བཤད་རིས་མེད་ཆོས་སྒར་ཁག་ནང་སློབ་གཉེར་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་བྱས་ཏེ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བཞག་རྗེས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པ་དང། དེ་མིན་མཐོ་སློབ་ཁག་ནས་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པར་ཌོག་ཊར་རམ། འབུམ་རམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་འོས་ཤིང་མཚམས་པ་ཡོད། དེ་མིན་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱི་ཁ་བདེ་པོ་ཁ་ཤས་ལ་སྤྲེལ་ལད་ཀྱིས་མཁས་དབང་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་མང་དྲགས་ན། བརྗོད་ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་རང་གིས་རང་བཀྱག་སྟེ་མཁས་དབང་ཡིན་མདོག་བྱས་པ་དེས། ཕྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་པས་མཁས་དབང་ཟེར་བ་ལ་ཆ་བཞག་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། གཏམ་བཤད་རྫིག་པོ་བཤད་པ་དང། རྩོམ་བྲིས་འདྲ་མིན་བྱས་པ། མཐོ་སློབ་ཀྱི་ལག་ཁྱེར་ཡོད་པ་བཅས་མཁས་དབང་གྲས་སུ་ཚུད་ཀྱི་རེད། བོད་པའི་མཁས་དབང་ཟེར་བར་བྱབ་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་འཕྱ་སྨོད་བྱ་བའི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། མཁས་དབང་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཞབས་ནས་ཐག་པས་འཐེན་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དོན་དུ་དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡ་ཟེར་བའི་གཏམ་བཤད་པ་ནི། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་བདེན་པའི་ཁུངས་སྣེ་གཅིག་མེད་པར་བླུན་པོ་རང་མཐོང་ཅན་གྱི་བབ་ཅོལ་ཧམ་བཤད་ཀྱི་སྨྲ་ངན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ཡིན།།
ཡང་། ཚེམས་སྤྲུལ་སྐུ་ཟེར་བ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཞིག་གིས་ཉེ་ཆར་ཆོས་བཤད་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་དྲྭ་རྒྱའི་ཐོག་སྤེལ་འདུག དེ་དག་སྤྱིར་བཏང་ནང་ཆོས་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་དེ་ཙམ་མེད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཤེས་ཡོན་ཡག་པོ་མེད་པ། འཛིན་གྲྭར་ཆ་བཞག་ན་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་ཕྲུག་ལྟ་བུའི་རྣ་བར་འགྲོ་པོ་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་འདུག ཁོ་རང་གི་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དོན་སྙིང་པོ་བསྡུས་ན། དོལ་རྒྱལ་ལྷ་ཚད་ལྡན་ཡིན་པ་དང། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་དམ་བསྒྲགས་གནང་བར་དགག་བྱ་བཅས་བྱས་འདུག བྲིས་སྟངས་ཐད་བོད་པའི་གཏམ་དཔེར་མིག་ལ་བུ་རམ་བསྟན་ནས་ཁ་ལ་ལ་ཆ་སྟེར་བ་ཞེས་པ་ལྟར་རེད་འདུག རང་ཉིད་དགེ་ལུགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་ཡིན་མདོག་གིས་གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་བྱེད་པར་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་དུལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ལ་དགེ་ལུགས་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མ་མཐར་དགེ་བཤེས་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་དམ་བཅའ་བཞག་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲི་བ་འདོན་འདོད་བྱུང། གང་ལྟར་མཐའ་བསྐོར་རི་བསྐོར་དང་།གཡས་བསྐོར་གཡོན་བསྐོར་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དགེ་ལྡན་བསྟན་ལ་དག་ཐེར་གྱིས་དམ་སྲི་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་ན་ཁེ་ལས་ཉེན་ཆེ་བས་དམ་བསྒྲགས་གནང་བར། བཀག་སྡོམ་གནང་བ་རེད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ཧམ་བཤད་འུད་སྒྲོག་བྱས་ཏེ་གཞན་ལམ་ནོར་དུ་འཁྲིད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མི་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་ཚོས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་མཚན་ཤས་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་བཅངས་པ་དེ་རེད།
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ཆོས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། ཆོས་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་གང་བྱེད་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། སྲུང་མའང་གང་བསྟེན་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད། འོན་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་ཕྱིན་ཆད་ངའི་ས་ནས་ཆོས་ཉན་པ་དང་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུ་བར་མ་ཡོང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། དེ་ནི་བླ་སློབ་ཀྱི་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་པས་རེད། དཔེར་ན། བཀའ་དབང་གྲུབ་རྗེས་གཙོ་བོས་ཇི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བགྱིས། ཞེས་ཁས་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་དེ་ནང་པར་འཇོག་པ་དང། ཕྱི་རོལ་པའི་ལྷ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་དེ་ཕྱི་རོལ་པར་འཇོག་གི་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་འདྲེ་རྣམས་ནི་གཞན་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་རྒྱུ་ཕར་བཞག། རང་ཉིད་འཁོར་བར་གནས་ཏེ་ཡོད་པས་དེ་རིགས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་མི་རུང། ལྷག་པར་ང་དགེ་ལུགས་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། ཞེས་རང་ཉེས་རང་གིས་ངོས་ལེན་བྱེད་མཁན་དོལ་རྒྱལ་ནི། རྒྱུ་སྨོན་ལམ་ལོག་པ་དང། ངོ་བོ་དམ་སྲི་འབྱུང་པོ། བྱེད་ལས་བསྟན་དང་འགྲོ་བར་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་བྱེད་པ་བཅས་ཡིན་པ་ནི་༸རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དངོས་སུ་ཐག་བཅད་དེ་གསུངས་ཡོད་པས། དོལ་རྒྱལ་སྐྱབས་གནས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་གང་ཡང་མ་ཤེས་པའི་བླུན་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་འདྲེ་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་བསྟེན་པ་ལས། མཚམས་དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་དད་སེམས་ཀྱིས་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་སུ་བརྩིས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ན་ནང་པའི་གྲལ་ནས་བུད་པ་ཡིན།
དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བ་ཞིག་ནས་༸གོང་ས་ཆེན་པོའི་དྲུང་ནས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས་ན། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལོག་ན་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་སྐྱེ་ཞིང། ནད་གདོན་གྱིས་གཙེས་པ། བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་མེད་པ། ཕྱི་མ་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་བཅས་གསུངས་ཡོད། བླ་སློབ་དམ་ཚིག་གཙང་མ་མ་བྱུང་ན། ས་བོན་རུལ་བ་དང། ས་བོན་སྐམ་པོ། ས་བོན་དྲི་མ་ཅན། ས་བོན་མེ་ཡིས་འཚིག་པ་བཅས་དང་འདྲ་བར་མྱུ་གུ་ལྗང་ཁུ་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན། ལར་ནས་ཆོས་གསུང་པ་པོའི་བླ་མར་སུ་ལ་ཆོས་གང་གནང་མི་གནང་གི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ཡོད།
༸གོང་ས་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་ན་སྤྱི་སྒེར་གང་ལའང་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བ་དང། དགེ་ལས་སྐྱོན་ཆེ་བ། ཁེ་ལས་གྱོང་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཆ་ཚང་མཁྱེན་པ་ལྟར་གང་གི་རྗེས་འཇུག་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བླང་དོར་གྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་བཀའ་ལ་ཉན་དང་མི་ཉན་རང་རང་སོ་སོའི་ལྷག་བསམ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལ་ཐུག་པ་ལས་བཙན་བཀའ་གཏོང་མཁན་སུ་གང་མེད། དཔེར་ན། ཐ་མག་འཐེན་ན་ལུས་ལ་ནད་རིགས་མང་པོ་འཕོག་གི་ཡོད་སྟབས། གཞུང་ལ་མི་མང་གི་བདེ་རྩའི་ཐོག་འགན་ཡོད་པར་བརྟེན་ཐ་མག་ཤོག་སྒམ་རེ་རེའི་ཐོག་ཉེན་བརྡའི་ཚིག་ཐ་མག་འཐེན་ན་རང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་( Cigarate smoking is injurious to health ) ཅེས་བྲིས་ཏེ་ཉེན་བརྡའི་དྲན་སྐུལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གཞུང་གི་འགན་རེད། དེ་ལ་ཉན་དང་མི་ཉན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་པོའི་བདེ་ཐང་ལ་གཅེས་པོ་ཡོད་མེད་ལ་ཐུག་ཡོད།
ཐ་མག་འཐེན་ན་གཟུགས་གཞིར་གནོད་པ་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་རེད། འོན་ཀྱང་ཚོང་པས་གཞན་གྱི་ལུས་སྲོག་ལ་བསམ་གཞིགས་མེད་པར་ཚོང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཐ་མག་སྐོར་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། ཐ་མག་འཐེན་མཁན་ངོས་ནས་ཐང་ཆད་པའི་སྐབས་ཐ་མག་འཐེན་ན་ངལ་གསོ་ཐེབས་ཚུལ་རང་གིས་རང་ལ་མགོ་སྐོར་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཁྱད་མཚར་དེ་འདྲ་རྒྱག་གི་ཡོད། དེ་ཚོ་ཡང་དག་དང་མ་དག་དོན་དངོས་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་རྒྱུ་རེད། ༸གོང་ས་ཆེན་པོས་གང་ཉིད་བླ་མར་བསྟེན་ཕྱིན་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་སྤང་བླངས་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་དགོས་གསུངས་པ་ལས། བསྟེན་མི་ཆོག་ཅེས་བཙན་བཀའ་ནམ་ཡང་གནང་མེད། དེང་སང་ལས་ཁུངས་དང་སློབ་གྲྭ། ཟ་ཁང་དང་ཚོང་ཁང། ཚོགས་ཁང་སོགས་པར་ ( No Smoking ) ཞེས་ཐ་མག་འཐེན་མི་ཆོག་པའི་སྦྱར་ཡིག་སྦྱར་ཡོད་པ། དེ་ནི་གཏན་ནས་འཐེན་མི་ཆོག་པའི་གོ་དོན་མིན། ཁོར་ཡུག་དེའི་ནང་གི་མིའི་བདེ་ཐང་ལ་འགན་འཁུར་བ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། ཤ་མེད་དཀར་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཟ་ཁང་ནང་ཤ་ཟ་མཁན་རིགས་ཡོང་མི་ཆོག་ཅེས་བཀག་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཟ་ཁང་བདག་པོའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པ་རེད། ཟ་ཁང་དེར་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་རང་རང་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། བལ་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་(Pashupati Nath) གྲགས་ཅན་དེར་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་ལྷམ་དང་སྐེ་རགས་སོགས་པགས་པ་དང་ཀོ་བ་ལས་གྲུབ་པའི་དངོས་རིགས་ཕུད་དེ་བཞག་དགོས་པ་དེ་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་དགག་པ་ཡིན།
དཔེ་དེ་བཞིན་དེང་སང་གློག་བརྙན་མ་བསྟན་གོང་ཐ་མག་དང་ཆང་རག་གིས་མིའི་གཟུགས་པོར་ཇི་འདྲ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་ནན་པོ་བྱེད་པ་འདི་གཞུང་གིས་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་འགན་ཁུར་ནས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་དེས་ཐ་མག་འཐེན་མཁན་དང་ཆང་རག་འཐུང་མཁན་གྱི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་གི་འདུག་ཅེས་བསྙོན་འཛུགས་ཀྱིས་སྐད་ཅོར་བརྒྱབ་ན། རང་མདོག་རང་གིས་བསྟན་པ་ལས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། སྔར་རྒྱ་གར་ལ་ཆོས་ལ་སྙད་དེ་ཁྱོ་ག་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་བཟའ་ཟླ་མཉམ་དུ་གསོན་བསྲེགས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ངན་ཞིག་བྱུང་བར། ཆོས་པ་དང་བསམ་ཡོད་མཁྱེན་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་སྣས་འགན་འཁུར་བླངས་ཏེ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་གདོང་ལེན་དགག་པ་གནང་བའི་འབྲས་བུར་དེང་སང་དེ་རིགས་གོ་རྒྱུ་མེད། དཔེ་དེ་བཞིན་༸གོང་ས་ཆེན་པོས་ལམ་ལོག་པ་ལས་སྐྱབས་པ་གནང་བ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དྲན་དགོས།
དཔེ་གཞན་ཞིག་བརྗོད་ན། མི་ཞིག་གིས་ང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡིན། འོན་ཀྱང་གླང་ཤ་ཟ་ཆོག་པ་དགོས་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་མི་གཞན་ཞིག་གིས་ང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕག་ཤ་ཟ་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཐུབ་པ་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་དམ། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་གང་བྱུང་བཤད་ན་མི་འགྲིགས་ལ། སྡོམས་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་གཏམ་བཤད་བྱས་ན་ཡང་མི་འགྲིགས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ན་གླེན་རྟགས་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱས་པ་ལས་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།
གཞན་ཡང་ཚེམས་སྤྲུལ་སྐུ་ཟེར་བས་བླ་མའི་མིང་འཁྱེར་ནས་ཁྲིའི་སྒང་ལ་བསྡད་དེ་ཆོས་བཤད་པའི་འདྲ་པར་ཞིག་འདུག་པ། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་དང། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚད་ལས་ཆེ་བའི་དོལ་རྒྱལ་གྱི་འདྲ་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་མངོན་གསལ་དུ་སྒྲིག་འདུག། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་སྟོན་པའི་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་དེ་ལྟར་འཇོག་སྟེ། ཐ་ན་མགོ་མཇུག་གི་གོ་རིམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་གནད་འགག་འདི་ཙམ་ཡང་མི་བཤད་མཁན་ཞིག་གིས་ཁ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་བཤད་བྱས་པར་མང་ཚོགས་མགོ་འཁོར་བ་ནི། ཆོས་ཞུ་བ་དེ་དག་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་ཤ་སྟག་རེད་འདུག་སྙམ་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་བྱུང། བླ་མའི་མིང་སྐམ་པོ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་འདི་སྣང་ཁེ་ཕན་ཆེད་ནང་ཆོས་ལ་བསྲེ་ལྷད་དེ་ལྟར་བཏང་བ་ནི་བསྟན་པའི་སྙིགས་མའི་རང་མདངས་སུ་མཐོང།
༸གོང་ས་མཆོག་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་གང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་ནའང། ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཡོད་པའི་ནང་པ་སྨྲོས་ཅི། ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་དང་མི་ལེན་མཁན་གྱི་མི་རིགས་དཀར་ནག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་པས་དགའ་གུས་ཆེན་པོས་ཕེབས་བསུ་ཞུ་བ་དང་། ཆོས་འབྲེལ་དང་གསུང་བཤད་མཛད་སྒོ་གང་སར་མི་ཚོགས་འཚང་ཀ་ཤིག་ཤིག་བཅར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ནད་པར་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཐོབ་པ་ལྟར་གང་གི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་མི་ཚེའི་ནང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་སུ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་འཆར་ཅན་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཡུལ་གྱི་གཞུང་དང་གདན་ཞུ་བར་བསུན་པོ་བཟོས་པ་དང། དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པས་ལས་མེད་རིགས་ལ་ཀུ་ལི་ནང་བཞིན་ལས་གླ་སྤྲད་པའི་གླ་པ་ཁག་གཅིག་གིས་འཆར་ཅན་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བས། ‘ དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་བརྒྱ་མ་རེད། སྟོང་མ་རེད། ཁྲི་མ་རེད། འབུམ་དང་འབུམ། ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད་’ ཅེས་ཡང་ཡང་འུད་སྒྲོག་བྱས་ནའང། ས་ཕྱོགས་གང་དུའང་འཆར་ཅན་གྱི་ངོ་རྒོལ་བའི་གདོང་རིས་གཅིག་པ་ཤ་སྟག་རེད། ཁོང་ཚོས་བརྩམས་པའི་ལས་འགུལ་རིགས་། “ ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་” ཞེས་པ་རྒྱ་གཞུང་གི་དུས་དེབ་ནང་། ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱས་ཏེ་གསར་གནས་ཁོངས་སུ་ཡང་ཡང་སྐྱར་འགོད་བྱས་པ་ནི་སྤྲེའུས་ཟློས་གར་འཁྲབ་སྐབས་རྒྱབ་ལ་ཌ་རུ་དཀྲོལ་ཏེ་བཀོད་བྱུས་བྱེད་མཁན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་རེད།
སིངྒ་པུར་དོལ་རྒྱལ་ཚོགས་པས་བར་ལམ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བའི་ནང་མི་ལོ་ ༤༠༠ ཙམ་སྔོན་༸རྒྱལ་བ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་དབར་བྱུང་བའི་གནས་རྙོག་སྐོར་དགེ་བཤེས་ལྷུན་གྲུབ་བཟོད་པའི་རང་རྣམ་ལས་དབུལ་པོར་གཏེར་རྙེད་པ་ལྟར་ལུང་བགྲངས་ཏེ་རྙོག་མ་གཏིང་སློང་གི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་བ་དེ་དང་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་ག་རེ་འདུག འདི་དང་འདིས་མཚོན་པའི་སྔར་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣའི་རང་རྣམ་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ནང་སྔ་ས་ནས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་འཁོད་ཡོད། བོད་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་སྔར་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ནང་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཁོ་ཚོའི་དམིགས་དོན་ནི་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་ཕན་ཚུན། གཞུང་དམངས་དབར། བླ་མ་དང་སློབ་མའི་དབར་བཅས་པར་མི་མཐུན་པའི་འགལ་ཟླ་བཟོ་སེམས་བྱེད་པ་དེས་ཁོ་པ་ཚོ་བོད་གཞུང་མང་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་བཅས་པར་སྡང་སེམས་མི་དགའ་བ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པར་གནོད་ཚུལ་ནི་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་ཆེན་རྣམས་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ནང་ཁུལ་གྱི་བླ་ཆེན་ཕན་ཚུན་ངོས་འཛིན་གནང་སྲོལ་ལས་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་གྱི་བླ་ཆེན་གྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་བར་ཐེ་བྱུས་བྱས་འདྲ་སྔ་རྗེས་ཡང་ཡང་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་དམིགས་དོན་ནི་ཆེད་དུ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། དཔལ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༣ པ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ནང་༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་ཡང་སྲིད་སྐོར་༸སྙན་སེང་གིས་བཀའ་འཁྲོལ་བྱུང་ལུགས་གསལ་བ་དང་། དཔལ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༦ པའི་ཡང་སྲིད་ཐད་༸གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༣ པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདའ་ཁའི་ཞལ་ཆེམས་དགོངས་དོན་ངོས་འཛིན་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞེས་༸སྙན་གསེང་བཀའ་འཁྲོལ་བྱུང་བ་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་༸རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༦ པ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་སྐོར་སྐུ་གོང་མའི་འདའ་ཁའི་ཞལ་ཆེམས་དགོངས་དོན་གཞིས་བྱེས་ཀཾ་ཚང་དགོན་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ་འདུས་དམངས་བཅས་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རེ་མོས་ཞུས་པ་ལྟར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ངོས་འཛིན་གཏན་འཁེལ་ཆོག་འཐུས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཡིན་པ་ལྟར་ལུགས་མཐུན་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུས་སྩལ་གྱི་ཡ་རབས་ལམ་བཟང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱུང་ལས་མཐོ་བའི་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་གཞན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་ཡིན།
དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲི་གུང་༸སྐྱབས་མགོན་ངོས་འཛིན་དང་བསྙེེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་བ། ༸སྐྱབས་རྗེ་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་འཛིན་དང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་བ། ༸སྐྱབས་རྗེ་སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་འཛིན་དང་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ་བ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་དབུས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང་མཚན་གསོལ་གནང་བ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༤ ལོར་༸རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་སྐུ་གོང་མས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་འཛིན་དང་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང་མཚན་གསོལ་བཅས་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༤ པ་ཆེན་པོས་མཛད་པ་ཁྱེད་ཚོས་མ་གོ་མ་ཐོས་པ་ག་ལ་ཡིན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་ཡོད་རང་ཁོངས་སོ་སོ་ནས་དགའ་གུས་དང་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། འོན་ཀྱང་དཀྲོག་གཏམ་དཀྲུགས་ཤིང་གིས་ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པ་བཟོས་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་ངན་པ་འགྲུབ་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་ངོ་ཚའི་གནས་ཡིན།
གསལ་བཤད་གཞན་ཞིག་དགོས་པ་ལ། དཔལ་ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་རྒྱའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ངོས་འཛིན་གནང་ལུགས་འཁོད་འདུག འོན་ཀྱང་ཁོང་བོད་ལ་བཞུགས་ཐབས་བྲལ་ཏེ་ཉེན་ཁར་མ་འཛེམས་པར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ཡོད། མཐའ་ཡས་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་བོད་ནས་ཕེབས་པ་རེད། གཉིས་ཀ་བོད་ནས་ཕེབས་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཕེབས་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད།
ཡང་། བླ་ཆེན་རྣམས་༸གོང་ས་མཆོག་གཅིག་པུ་ནས་ངོས་འཛིན་ཞུ་དགོས་མེད་པ། དཔེར་ན་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེས་བདག་སྐྱོང་གནང་བའི་མཐའ་ཡས་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་༸སྐྱབས་རྗེ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དཔལ་ཀརྨ་པ་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ལུགས་ཟེར་ཐད། བླ་ཆེན་རྣམས་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་ངེས་པར་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་བཙན་འགེལ་བྱས་རིགས་སུ་གཅིག་བྱུང་མེད། སྤྱིར་བཏང་རང་ལས་མཐོ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ནས་ངོས་འཛིན་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་རེད། ༸སྐྱབས་རྗེ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བལ་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལ་ལས་ཤོག་ཐོག་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་བསྟར་མའི་བཀའ་ཡིག་ནང་ “ཞྭ་དམར་པས་ངོས་འཛིན་མཛད་པའི་ཀརྨ་པའི་ཡང་སྲིད་དེ། གཙོ་ཆེ་༸གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པས། ༸གོང་ས་ཆེན་པོར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཞུས་ཡོད་ཤག་ལས། ངས་ངོས་འཛིན་བྱ་འོས་གཏན་ནས་མེད་པ་མཁྱེན་གསལ་རེད།” ཅེས་འཁོད་པ་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་མེད་གསལ་པོ་མི་འདུག་གམ།
ཡང་། ང་ཚོའི་ལུང་པ་འཕྲོག་མཁན་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱས་ཆོག་པ་ལ། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཚོ་བོད་མི་ཡིན་ཡང་རྒྱབ་གཏོད་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ག་རེ་བསགས་ཡོད་ཟེར་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་འདུག གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་གཙོ་བོ་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་དང་མི་བསྟེན་མཁན་དབར་དམ་ཚིག་གི་གནས་འགག་ལ་ཐུག་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་སྤང་བླངས་བྱས་ན་ང་ཚོའི་དབར་མི་འགྲིགས་པ་ཡོང་དོན་མེད། གཞི་རྩ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་བལྟ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་ཞིག་དང་བསོད་ནམས་ཟེར་བ་གཉིས་ཁ་རྩོད་ཤོར་ཏེ་མཐར་འཛིངས་རེས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོས་བསོད་ནམས་བསད། བསྐོར་བྱ་བར་བརྔན་པ་ཚིམ་པོ་སྤྲད་དེ་ཐར་བའམ། ཡང་ན་ཁྲིམས་སར་ཐུག་སྐབས་རྒྱལ་པོས་ངས་ཁོ་མ་བསད་པ་ཡིན་ན་ཁོས་ང་བསད་ཉེན་འདུག རང་ཉིད་སྲོག་སྐྱོབ་ཆེད་ཁོ་བསད་དགོས་བྱུང་ཞེས་དག་སྐྱེལ་བྱས་ན། སྲོག་ཆད་ལས་ཚེ་བཙོན་ལྟ་བུར་ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ཁ་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་མི་བསད་པའི་ཉེས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཙང་ཉེས་པ་འཁྱེར་རྒྱུ་ལས། བར་འདུམ་ཆག་ཡངས་ཡོང་ཐབས་མེད།
མདོར་ན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་དམ་བསྒྲགས་གནང་དོན་ནི། ༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་དམ་བསྒྲགས་གི་ཕྱག་ལས་དབུ་འཛུགས་གནང་བ་དེའི་མཇུག་སྐྱོང་གནང་བ་ཞིག་དང། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བ་ཚོས་དོལ་རྒྱལ་ལ་མགོ་འབུལ་ལུས་འབུལ་གྱིས་སྐྱབས་གནས་ཀུན་འདུས་སུ་བརྩིས་ཏེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་ཡོངས་སུ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པར་མ་ཟད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་གྱི་ལམ་དུ་འཁྲིད་པ་བཅས་ལ་དག་ཐེར། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་ལ་བསྟེན་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་རིས་སུ་བཅད་དེ་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་མི་མཐུན་པ་བཟོས་པ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་བ། དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་གྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་ཞུས་ན་དོལ་རྒྱལ་གྱིས་ཚར་བཅད་ཀྱི་རེད་ཅེས་འཇིགས་སྣང་བསྐུལ་ཏེ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ། ༸གོང་ས་མཆོག་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་སྐབས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཁྲོད་ནས་དོལ་རྒྱལ་གྱི་གནོད་པས་རྐྱེན་པས་ལུས་སེམས་མི་བདེ་བ་དང་། ནད་ཀྱིས་མནར་བ། བར་ཆད་སོགས་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་མང་པོ་བྱུང་ཚུལ་ཞུ་མཁན་བྱུང་བ་སོགས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་རང་དབང་དང་བཅས་པ་སྤྱིའི་བདེ་རྩར་དགོངས་ཏེ་དམ་བསྒྲགས་གནང་བ་ཞིག་རེད།
མཐའ་དོན། ངས་གོང་དུ་གང་ཞུས་པ་རྣམས་དགོངས་པའི་དཔྱད་གཞི་ཙམ་ཡིན། གལ་ཆེ་ཤོས་རང་སོ་སོའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་དོལ་རྒྱལ་སྐོར་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་མཁན་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་སྐྱེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ག་རེ་རྒྱག་གི་འདུག དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་མི་བྱེད་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་དེ་ལ་དགག་བྱ་དང་གསལ་བཤད་ག་རེ་རྒྱག་གི་འདུག དེ་གཉིས་ནས་གང་ཞིག་ཁུངས་བཙན་པ་དང། གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དཔྱད་ཞིབ་ནན་པོ་གནང་སྟེ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱིས་མཇུག་སྡོམ་བརྒྱབ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལུགས་ཚང་མའི་དགོངས་པར་འཇགས་པ་གནང་རོགས།
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་བཅས།


text:
༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆོས་རིག་དང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་གཅིག་ལྕོགས་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་མཆོག་ཝཱ་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་སྲུང་བརྩིའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་དུ་མགྲོན་འབོད་ལྟར་ཆེད་ཕེབས་གནང་བསྟུན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཝཱ་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་ཁང་དུ་འཚམས་གཟིགས་གནང་ཡོད།
དེ་ཡང་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་སློབ་ཕྲུག་དང་དགེ་རྒན། ལས་བྱེད་ལྷན་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་ཆུ་ཚོད་ ༣ ཙམ་རིང་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ། དགེ་རྒན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་ཕྱི་ལོ་གསར་པའི་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ལམ་ལྷོངས་ལྡན་པ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཡང་གནང་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་ཀྱང་བཀའ་བློན་མཆོག་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བར་འཚམས་འདྲི་ཞུས་འདུག་པ་བཅས། །
(7)


text:
ཨ་རི་ནས་ཕེབས་པའི་ཚོ་ཁག་གཉིས་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱས་པ།
- Details
- དཔར་འགྲེམས་ཟླ་ཚེས།: Tuesday, 07 July 2015 09:40
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༦ ཉིན་འབྱོར་བའི་ཐུ་ལན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་(Tulane University)གི་སློབ་ཕྲུག་ ༡༦ དང་།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་འབྱོར་བའི་རཱ་སི་ཊིཁི་པཱ་ཐི་ཝེ་(Rustic Pathway)ཡི་སློབ་ཕྲུག་ ༨ བཅས་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་ཨ་རི་ནས་ཕེབས་པའི་ཚོ་ཁག་གཉིས་དང་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱས།
ཐུ་ལན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་ལྷའི་ཞི་བའི་ཚལ་དུ་སྡོད་རིང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཤེས་རྟོགས་བྱས།
རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་གནང་མཁན་གཉིས་ཀས་ལྷའི་སློབ་ཕྲུག་དང་ལྷན་དུ་ཉིན་ལྟར་ཆུ་ཚོད་ ༣ ཙམ་རིང་ཕན་ཚུན་སློབ་སྦྱོང་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས། སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཐོག་གོ་བསྡུར་དང་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཡོད།
མ་ཚད་ཁོང་ཚོས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་འདྲ་མིན་ནང་སྐོར་སྐྱོད་ཀྱིས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་དོན་བཅས་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་། ལྷག་པར་གནད་དོན་མི་སྣས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་བཅས་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད་ཁག་འདྲ་མིན་ནང་ཞུགས་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལས་རིམ་འོག ལོ་ལྟར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་འདྲ་མིན་གྱི་མཐོ་སློབ་དང་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་། གཞན་ཡང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་འདྲ་མིན་དང་ལྷན་དུ་སློབ་ཕྲུག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༥༠ ནས་ ༢༠༠ བར་ལ་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་སྔོན་མ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ལྷས་ཨ་རི་དང་། མེ་སི་ཀོ ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་བཅས་ནས་ཚོགས་སྡེ་ཁག་མི་འདྲ་བ་ ༡༧ དང་ལྷན་དུ་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་བྱས་ཡོད།


text:
ཟླ་8ཚེས་25ཉིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་འཚོགས་པའི་གཏམ་བཟང་པེ་ཅིང་ནས་གྲགས་རྗེས། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་དགའ་སྤྲོས་ཁེངས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་རབ་འཕེལ་བྱུང་ཡོད། ཚང་མས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པའི་དགོངས་དོན་ནན་ཏན་ངང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་དང་། ལག་བསྟར་ཡག་པོ། ཁོང་དུ་ཡག་པོ་ཆུད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་སྐྱོར་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་རེད།
ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཀྲའོ་ཧྲི་ཅུན་གྱིས། ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་པེ་ཅིང་དུ་འཚོགས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགྱུར་བལྟས་རྗེས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་དང་། ཁོང་དུ་ཡག་པོ་ཆུད་པ། ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བཅས་བྱེད་པའི་འགག་རྩ་ནི“ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་ཇུས་ཆེན་མཐའ་འཁྱོངས། “བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་བཞི”མཐའ་འཁྱོངས། “ཁྲིམས་ལྟར་བོད་སྐྱོང་དང་། དམངས་ཕྱུག་བོད་དར། ཡུན་རིང་བོད་འཛུགས་སྐྲུན། མི་སེམས་གཅིག་འགྲིལ། རྨང་གཞི་བརྟན་གཏོང”བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ལས་དོན་དེ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཇུས་འགོད་ནང་བཞག་ནས་བོད་སྐྱོང་ཇུས་ཆེན་དང་དངོས་ཡོད་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚེ་ཉིང་ཁྲིའི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་ཉིང་ཁྲིའི་ལེའུ་ཞིག་རྩོམ་ཐུབ་ངེས་རེད་ཅེས་བཤད་པ་རེད།
མེ་ཏོག་རྫོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཏེང་ཅང་ལིང་གིས་གསར་འགོད་པའི་ཁ་པར་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་འཚོགས་པའི་ཆ་འཕྲིན་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་ནས་མཐའ་མཚམས་མེ་ཏོག་ཏུ་འབྱོར་སྐབས་དེ་གར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་མོན་པ་དང་ལྷོ་པ་སོགས་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་སྐུལ་མ་ཚད་མེད་ཐེབས་པ་དང་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ནང་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་དང་གནད་སྨིན་དབུལ་སྐྱོར་དང་གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ་དབུལ་པོ་ཆགས་པའི་འགག་རྩའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ་དང་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་གང་མགྱོགས་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་པར་མེ་ཏོག་རྫོང་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་རེ་སྒུག་ཆེན་པོ་དང་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་མཐོང་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་རེད།
རྫ་ཡུལ་རྫོང་ཚ་བ་རོང་ཤང་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས་གསར་འགོད་པའི་ཁ་པར་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས། ཚ་བ་རོང་ཤང་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པ་པེ་ཅིང་དུ་འཚོགས་པའི་ཆ་འཕྲིན་རྟོགས་རྗེས་ཚང་མས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པའི་ངང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན། མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་སྤེལ་རེས་དང་འགྲོ་འོང་མཉམ་འདྲེས་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་མི་སེམས་དང་སྟོབས་ཤུགས་དེ“ལོ་བརྒྱ་གཉིས”ཀྱི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཐོག་གཅིག་འགྲིལ་ཡོང་བ་བྱས་ནས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་དེ་བོད་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་གཏོང་བ་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་རེད།


text:
བོད་མིས་ལ་རྩེ་དང་ཁང་བའི་ཡང་ཐོག་གྲོང་ཁྱིམ་དང་། སྒོ་མཆོར་གྱི་མདུན་དུ་དར་ལྕོག་དང་དར་ཆེན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་མིའི་གནས་ཡུལ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡིན་པས། དར་ལྕོག་ཡོད་ན་དེ་གར་བོད་མི་ཡོད་པ་གཏན་འཁེལ་ཡིན།
བོད་མིས་དར་ལྕོག་འཛུགས་པའི་དེ་དར་ནས་དུས་ཡུན་ཇི་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་མིན་དང་། དར་ལྕོག་འཛུགས་སྲོལ་དེ་ཇི་ལྟར་དར་བ་ཡིན་ནམ། དེའི་ནང་དོན་གང་ཡིན་སྐོར་གྱི་ལན་འདེབས་མདོར་བསྡུས་ཞིག་ཞུ་ན། དང་ཐོག་དར་ལྕོག་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་དཔྱད་ན་དར་ཞེས་པ་ནི་སྲིང་བལ་དང་ཁྲང་མེན་སོགས་ལས་བཏགས་པའི་སེང་རས་ལ་ཟེར་ཞིང་། ལྕོག་ཅེས་པ་ནི་དབྱིབས་ཙོག་ཙོག་གི་དོན་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དར་ལྕོག་ཅེས་པའི་མིང་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ཤས་ཆེ། བོད་མིས་དར་ལྕོག་འཛུགས་སྲོལ་ཐད་ལ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གི《དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི》ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན། བཙན་པོའི་དུས་ནས་དར་བ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་ཡོད་པས་ད་བར་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། ད་དུང་མཁས་དབང་མཆོག་གི་གསུང་ནང“ཁྱིམ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་སྒོ་སྟེང་དུ་དར་མདུང་རེ་སློང་བ་འདི་ཡང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲོལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་དམག་གི་རྟགས་སུ་མངོན་ལ། རྗེས་སོར་ཆོས་ཀྱི་ལས་སུ་སོང་བ”ཞེས་པའི་བཀའ་མོལ་དུམ་བུ་དེས་དར་ལྕོག་གི་འབྱུང་རྩ་དང་། འཕེལ་རིམ། ངོ་བོ་བཅས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེའང་བོད་མིའི་ཁྲོད་དུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་གཏིང་ཟབ་ཁྱབ་གདལ་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅོག་སྔ་མོ་དམག་གི་རྟགས་སུ་མངོནཔ་འི་དར་མདུང་དེ་རིམ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་གཏིང་ཟབ་ལྡན་པའི་རླུང་རྟ་འཕེལ་བ་དང་། བགེསག་བར་བཟློག་ཆེད་དར་ལྕོག་འཛུགས་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།
ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ལ་རྩེ་དང་ཁང་བའི་ཡང་ཐོག་སོགས་ལ་འཛུགས་པའི་དར་ལྕོག་ཚོན་མདོག་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་དེ་ཚོ་ཚོན་སྣ་རང་དགར་སྒྲིག་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཅིང་། དར་ལྕོག་ལ་ཚོན་མདོག་མི་འདྲ་བ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་དག་གོ་རིམ་མ་འཁྲུག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲིག་དགོས། དེའི་གོ་རིམ་ནི་རྩེ་མོར་སྔོན་པོ་དང་དེའི་འོག་དཀར་པོ། དེའི་འོག་དམར་པོ། དེའི་འོག་ལྗང་གུ། དེའི་འོག་སེར་བོ་བཅས་སོ།། ཚོན་སྣ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་པོས་ཕྱི་རོལ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལས་ནམ་མཁའ་དང་། དཀར་བོ་ལས་སྤྲིན་པ། དམར་པོ་ལས་མེ། ལྗང་གུ་ལས་ཆུ། སེར་བོ་ལས་ས་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད། དེའི་དགོས་དོན་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་བརྟེན་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་ཁམས་འཕྲོད་ན་ལོ་ཕྱུགས་ལེགས་ཤིང་ཚེ་བསོད་འཕེལ་ནས་མི་ཡུལ་དེ་དུས་བདེ་དགའ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། འབྱུང་ཁམས་འཁྲུག་ཚེ་མི་ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཟེར་བའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན། དེ་མིན་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་རྩིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་ས་ཆུ་ཤིང་མེ་ལྕགས་བཅས་འབྱུང་བ་ལྔའི་མཚོན་རྟགས་ཏེ་མེ་དམར། ས་སེར། ཤིང་ལྗང་། ཆུ་སྔོན། ལྕགས་དཀར་བཅས་བརྩི་སྲོལ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁམས་བསྟུན་ཀླུང་རྟ་ཞེས་པའི་སོ་སོའི་ལོ་ཁམས་མེ་ཡིན་ན་དམར་པོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་སོགས་གཞན་རིགས་བསྒྲེ་བ་ཡིན།
ད་དུང་དར་ལྕོག་གི་ཐོག་ཆོས་ཀྱི་གཟུང་སྔགས་དང་། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་རིས་དཔར་བཏབ་ཡོད། བོད་ན་ཆེས་དར་བའི་རླུང་རྟའི(བ་དན)ངོགས་དབུས་སུ་རྟ་མཆོག་ནོར་བུས་མཚོན་པ་དང་། ཕྱོགས


text:
– མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན།
གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་བླ་བརྒྱུད་གསོ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་ཅུང་དཀའ་བ་འགའ་ཞིག་བཤད་ན། དང་པོ་གསོལ་འདེབས་སྐབས། དཔལ་ལྡན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་མ་ལུས་པ། །ཞེས་པའི་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཏེ།
དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་ནི། དགེ་བ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་གནས་ཡིན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་གནས་མིན་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ། ཕྱོགས་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་གང་ཞིག་གནས་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ལ་མཁྱེན་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་སྨིན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། གདུལ་བྱའི་རིགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་རྟུལ་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་བསྡུས་པ་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། རང་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་གནས་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་རྣམས་སོ།།
དང་པོ་སྟོབས་ལ་བཅུ་ཡོད་པ་དེ་ལ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། མོས་པ་སྣ་ཆོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་འཇུག་པའི་ཚུལ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིག་ཆགས་དང་། རིགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་སོགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། བྱང་ཆུབ་གསུམ་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་རབ་དབྱེ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་འཆིའི་ཚུལ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། ཟག་པ་ཟད་པའི་ངོ་བོ་དང་ཐབས་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་སྟོབས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྣམ་སྨིན་ལ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་བསལ་ནས་བདེ་འགྲོའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་སྟོན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་དང་། བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་འདོད་དོན་གསལ་བ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མི་མཐུན་འདུ་བ་འཁྲུགས་པའི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ (མི་མཐུན་འདུ་བ་འཁྲུགས་པའི་ལས་དབང་གིས། །ཉམ་ཐག་ནད་ཀྱིས་གཙེས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །ལུས་སེམས་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་བདུད་རྩི་ལ། །མི་ཟད་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།) སྟེ་དེའི་དོན་ནི། གོང་དུ། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་གཞན་ཕན་སྣང་བ་སྩོལ།། ཞེས་འདོད་དོན་སྤྱིར་གསོལ་ནས། འདིར་གཞན་ཕན་དེ་ཅི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེ་ན། སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱད་པར་དུ་གསོ་བ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཉམ་ཐག་ནད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་གཞན་ཕན་འབྱུང་བར་གསོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚེ་རབས་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས། བསད་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། བརྒྱབ་པས་ནད་མང་བ་སོགས་འབྱུང་བའི་ལས་ངན་བསགས་པ་ལས། ཚེ་འདིར་གདོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་བླངས་ནས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་ལས་མི་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་འདུ་བ་རྣམས་ཆ་མི་སྙོམས་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཟད་པ་དང་། འཁྲུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ལས་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་པོ་རང་ལ་དུས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་རྒྱུད་ལས། རྣམ་འགྱུར་མ་སྙོམས་ནད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་ཅིང་གདུང་བས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་དང་འཚོ་བའི་སྲོག་ལ་རྒོལ་བས་ཉམ་ཐག་པའི་ནད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གདོན་དྲག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མནར་ཞིང་གཙེས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། ལུས་བཟོད་དཀའི་ནད་ལས་གྲོལ་ཏེ། ནད་མེད་ལང་ཚོ་ལྡན་པའི་ལུས་སྟོབས་བདེ་ཐང་དང་། སེམས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གདོན་གྱིས་གཙེས་དོགས། འཆི་བའི་འཇིགས་སྐྲག་གང་ཡང་མེད་པ་བག་ཕེབས་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཚིམ་བྱེད་ཡིད་འོང་གི་བདུད་རྩི་ལ། དུས་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ནུས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། ཞེས་པའོ།།
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ཕྱི་སྡེབས་སྦྱོར་སྨན་གྱིས་འདུ་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་ཞི་བ། ནང་རྟེན་འབྲེལ་སྨན་གྱིས་དུག་གསུམ་གྱི་ནད་ཞི་བ། གསང་བ་ལྟ་བའི་སྨན་གྱིས་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ནད་ཞི་བར་གསོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ (རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་མཁས་པའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར། །མཐུན་པར་བསྡེབས་པས་ཚ་གྲང་འདུས་པ་ཡི། །ནད་ཀྱི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ཆེ། །སྲིད་པསི་རྩེ་མོར་བསྒྲེངས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།) སྟེ་དེའི་དོན་ནི་སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་སྨན་རྒྱལ་གུཎ་ནྰཐ་ལ་མཁའ་འགྲོའི་གཙོ་མོ་དཔལ་ལྡན་ཕྲེང་བས་དངོས་སུ་བསྩལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་གསང་ཚིག་སྙིང་ཐིག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བའི་མཛོད་དེ་ཉིད། ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པས་ཉམས་སུ་བསྟར་བས། འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཅོས་པ་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ངོ་འཕྲོད་ནས་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིང་རྒྱུ་མ་རིག་དུག་ལྔའི་ལོག་རྟོག ནད་གདོན་སྡུག་བསྔལ་དུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་རང་སར་ཞི་བས། ཕྱི་དུས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མི་རེ་བར་ཚེ་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་བྱང་ཆུབ་སྟེ་གྲོལ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་ཅེས་པའོ།།
ཞུ་རྗེས་ཞེས་པ་ལུས་ཆགས་ཤིང་གནས་པའི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རེ་རེ་ལ་ལྔ་རེ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། རེ་རེ་ཕོ་བ་ལ་གནས་པ་དེ་གསུམ་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་མེ་དྲོད་ཡིན་པས་རོ་དྲུག་གི་ཟས་སྨན་གང་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་བད་མཁྲིས་རླུང་གསུམ་གྱིས་རིམ་པར་མྱགས་བཞུ་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེས་པ་དེའི་སྐབས་སུ། སྔ་མ་ལས་གནས་འགྱུར་ཏེ། རོ་གསུམ་གང་རུང་དུ་ལྡང་བ་ནི་ཞུ་རྗེས་གསུམ་ཞེས་བྱ། དེ་འགྱུར་ཚུལ་སྤྱིར་བཏང་རྒྱུད་ལས། མངར་དང་ལན་ཚྭའི་ཞུ་རྗེས་མངར་བར་ཞུ། །སྐྱུར་བ་རོ་མཚུངས་ཁ་ཚ་སྐ་གསུམ་ཁ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་མངར་དང་ལན་ཚྭའི་ཞུ་རྗེས་མངར་བ། སྐྱུར་བའི་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར། ཁ་ཚ་སྐ་གསུམ་གྱི་ཞུ་རྗེས་ཁ་བ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཞུ་རྗེས་དེ་གསུམ་གྱི་རོ་རེ་རེས་ཉེས་པ་གསུམ་པོ་སེལ་ཚུལ། རྒྱུད་ཚིག་དེའི་འཕྲོར། ཉེས་པ་གསུམ་པོ་གཉིས་གཉིས་རེ་རེས་སེལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངར་བས་རླུང་མཁྲིས་གཉིས་སེལ། སྐ་བས་བད་རླུང་གཉིས་སེལ། ཁ་བས་བད་མཁྲིས་གཉིས་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དམིགས་བསལ་འགའ་ཞིག་ལ་སྤྱི་དང་མི་མཐུན་པའི་ཞུ་རྗེས་ཀྱི་རོ་ཡོད་པ་དང་། རོ་དང་ཞུ་རྗེས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཡང་འདྲ་ལ་མི་མཚུངས་པ་དང་། སྟོབས་ཆེ་ཆུང་སོགས་མི་འདྲ་བ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཞུགས་དེ་དག་དྲང་སྲོང་མཁས་པའི་གཞུང་ལས་བཤད་པ་ལྟར་དང་།
སྤྱིར་སྐྱེས་ཚད་མཐོང་ཚད་སྨན་དུ་བཀོལ་ཤེས་ན། ས་སྟེང་འདི་ན་སྨན་དུ་མི་འགྱུར་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ནད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་བྱུང་བྱུང་བཏང་ན་མི་འཕྲོད་པ་དང་འཕྲད་དེ་དམན་ལྷག་ལོག་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན། རྒྱུད་ལས། རོ་བསྡེབས་ནུས་བསྡེབས་ཞུ་རྗེས་བསྡེབས་ཏེ་སྦྱར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་བསྡེབས་ཏེ་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གཏོང་དགོས་ལ་དེ་ལ་རོ་བསྡེབས་ནས་སྦྱར་ཚུལ། རྟེན་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པའི་རོ་དྲུག་པོ་དེ་ས་ཆུ་མེ་ས་སོགས་འབྱུང་བ་གཉིས་གཉིས་ཤས་ཆེ་བས་བསྐྱེད་པའི་རོ་མངར་བ། སྐྱུར་བ་སོགས་རྐྱང་པ་དང་། ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། ཚོགས་པའི་ཆ་ཡི་དབྱེ་བས་ནང་གསེས་བཞི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དབྱེ་བ་སྨན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཇི་བཞིན་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ཀྱང་མདོ་དོན་རགས་པར་རོ་དེ་དག་གི་བྱེད་ལས།
སོགས་རྐྱང་པ་དང་། ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་ནང་གསེས་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་བཞིན་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྨན་གྱི་དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཚད་མེད་པ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རོ་དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་རགས་པར་བསྡེབས་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ།
སྟོབས་བཅུ་ནི། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། དབང་པོ་མཆོག་དམན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། བསམ་གཏན། རྣམ་ཐར། ཏིང་འཛིན། སྙོམས་འཇུག་སོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །ངེས་དོན་མངོན་གྱུར་ནི། ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་འགག་སོགས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཡུལ་ཅན་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་བྲལ་གྱི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཅེས་པ་ལམ་སྲོལ་ཆེན་པོ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཏོད་པ་པོ་དེ་ལ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཟེར། འཕགས་ཡུལ་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེ་བར་མཛད་པ་ཀླུ་ཐོག་གཉིས་ལ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་བརྒྱ་པ་མཛད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།
ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི། ཚོགས་དྲུག་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཐ་མལ་སྣང་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བར། ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་བཟང་ངན་ལེགས་ཉེས་གང་ཤར་ཡང་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར། སྣང་གྲག་རིག་གསུམ་ལྷ་སྔགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་གདངས་སུ་གྲོལ་བའོ།།
ནུས་པ་བསྡེབས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ནི། ནུས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱུད་ལས། ནུས་པ་ལྕི་སྣུམ་བསིལ་དང་རྟུལ་བ་དང་། །ཡང་རྩུབ་ཚ་དང་རྣོ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུད་ལས། རོ་ནི་ས་སོགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ལྕི་སྣུམ་ལ་སོགས་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་ནམ་མཁའ་འབྱུང་བཞིའི་སྨན་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་བཏང་ནས། ས་རླུང་གཉིས་ཀྱི་སྨན་ལ་ནུས་པ་དྲུག་ཏེ། མེ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་སྨན་ལ་ནུས་པ་བདུན་རེ་ཡོད་དེ་རྒྱུད་ལས། ས་སྨན་ལྕི་བརྟན་བརྟུལ་འཇམ་སྣུམ་ལ་སྐམ། །ཆུ་སྨན་སླ་བསིལ་ལྕི་བརྟུལ་རྣུམ་འཇམ་བརྟན། །མེ་སྨན་ཚ་རྣི་སྐམ་རྩུབ་ཡང་སྣུམ་གཡོ། །རླུང་སྨན་ཡང་གཡོ་གྲང་རྩུབ་སྐྱ་ལ་སྐམ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། དང་པི་བཞི་ཡིས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། །འོག་མ་བཞི་ཡིས་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལྕི་སྣུམ་གཉིས་ཀྱིས་རླུང་སེལ། བསིལ་བརྟུལ་གཉིས་ཀྱིས་མཁྲིས་པ་སེལ། ཡང་རྩུབ་ཚ་རྣོ་བཞིས་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་། དེ་ཡང་ནུས་པ་རིགས་མཐུན་ན་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་། མི་མཐུན་ན་གོང་མ་སྟོབས་ཆེ་བས་འོག་མ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཚུལ་ཤེས་པས། ཡོན་ཏན་བཅུ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་སྨན་གྱིས་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉི་ཤུ་འཇོམས་པ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཚ་བ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྲང་བ། སྲིན་དང་ཆུ་སེར་ཚ་གྲང་ཐུན་མོང་བའི་གཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་རྐྱང་པ་དང་འདུས་པ་ཡི། །ནད་ཀྱི་གཡུལ་ངོ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་རྟགས་ཀྱི་བ་དན་ཆེ་བརྗིད་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཕུལ་བྱུང་གི་རྒྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཡང་རྩེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་བསྒྲེང་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་ཅེས་པའོ།།
གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྷག་བསམ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དཀར་བ་ཁ་བའི་རྡུལ་བརྩེགས་ཏེ་གངས་ཀྱི་རི་བོ་ལས་འོངས་ཤིང་བབས་པ། མཁའ་མཉམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཀུན་ཏུ་ལུས་སེམས་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་རྩད་ནས་འཇོམས་པའི། རླབས་ཆེན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི། མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པའི་མ་དྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་བའི་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞིའི་ཀླུང་ཆེན་གྱིས། གསོ་བ་རིག་པའི་བསྟན་པའི་ནོར་འཛིན་ཏེ་ས་གཞི་ཀུན་ཁྱབ་ནས། སྲིད་མཐའི་བར་དུ་རྒྱ་མཚོར་འཁྱིལ་བ་ལས། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་གནས་སྐབས་ཚེ་རིང་ཆོས་ནོར་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་དུག་གསུམ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ནད་སེལ་བ་བླ་མེད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའི་གཞན་ཕན་འདོད་རྒྱུའི་རེ་བ་སྐོང་བའི་ཡིད་བཞིན་ཀྱི་ནོར་བུའི་གཏེར་ཆེན་བདོ་བའི་དགའ་སྟོན་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་ཤོག །ཅེས་མཐའ་དག་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་ལས་དྲངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཇུག་བསྡུས་པའོ།།
ནད་ཀྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ནི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ཉེས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལས། ཉེ་རྒྱུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་གསུམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།
ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རིང་རྒྱུ་ནི་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལས། ཁྱད་པར་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་ལས་བྱུང་བའི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དུག་གསུམ་ལས། །འབྲས་བུ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ཉེས་པ་སྐྱེད། །ཅེས།
ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་རིང་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལས། ནད་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ནི་གཅིག་པུ་སྟེ། །བདག་མེད་དོན་མ་རྟོགས་པས་མ་རིགས་ཅེས། །ཞེས་པ་ནས། མ་རིག་ལྡན་པས་ནད་དང་འབྲལ་མི་སྲིད།།
དེ་ལྟ་བུའི་རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་དེ་དག་རོ་ལས་གོ་ལྡོག་པའི་ནུས་པས་ལས་བྱེད་པ་དང་། རོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཞུ་རྗེས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་དོན་ཕལ་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་དེ་དག་དྲང་སྲོང་མཁས་པའི་གསུང་གྱི་དོན་གཞུང་དང་ལག་ལེན་མན་ངག་གི་གནད་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར། རང་རང་གི་ལa་བྱེད་པ་རྣམས་མཐུན་པར་བསྡེབས་པས།
འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བར་བྱེད་པ། ཟས་སྤྱོད་སྨན་དཔྱད་གང་གིས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད་པར་དགར་བའི་ལུས་ཟུངས་འཇོམས་ཤིང་ཐར་པའི་སྲོག་འཕྲོག་པའི་དྲག་པོའི་ནད་བཅོས་དཀའ་བ། བདག་མེད་ཀྱི་གནས།
སྔོན་འགྲོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་ལམ་གྱི་རིམ་པས་རྒྱུད་སྤྱངས་ནས། རྒྱལ་བ་ཀུན་འདུས་བླ་མ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་རྫོགས་པར་ཐོབ་ཅིང་། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་རིམ་གཉིས་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་གང་ཟག་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཚེ་གཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གདམ་པ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བའི་མཛཽད་ཆེན་པོ་དེ། དངོས་ནུ་ཉམས་སུ་བླས་ཤིང་ལག་ལེན་བསྟར་བས། །(བརྒྱུད་འདེབས་དངོས་མ་འབྱོར་ཞིང་ཕྱག་བྲིས་ལ་ཡང་འདི་ཙམ་ལས་མ་རྙེད་དོ། །)


text:
མཎི་ཡིགདྲུགའི་ནང་། ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ནེའུ་ཇར་སེ་ནང་དུ་ཁལ་མུག་གི་སོག་པོ་པའི་ཆོས་ཚོགས་ལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ།
༄༅།། ཨོཾམཎིཔདྨའི་ཧཱུཾ་ ཨོཾ་ཞེས་པའི་གཟུངས་སྔགས་འདི་བགྲང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅིང། དེ་བགྲང་སྐབས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས།
གང་ཡིན་ཟེར་ན་། ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོའི་དོན་དེ་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། དང་པོ་ཨོམ་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ཨ་དང། ཨུ། མ་བཅས་གསུམ་བསྡུས་ཡོད།
འདེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་པའི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང།དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཚོན་གྱི་ཡོད།
མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་བམ། ཡང་ན་འདི་གཉིས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྔོན་སྐབས་ཤིག་ན་ང་ཚོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང།དེ་ནས་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས།ནང་པའི་ཆོས་ནང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིག་བཞེད་མེད། དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི། མ་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་རིམ་པས་དོར་ནས་དག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་འདི་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་བཞིས་མཚོན་གྱི་ཡོད། མཎི་ཞེས་པ་ནོར་བུའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། སྙིང་རྗེ། བྱམས་པ་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད།ནོར་བུར་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའང་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད།དེ་བཞིན་ནོར་བུས་སེམས་ཅན་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་བ་བཞིན་དུ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་གི་ཡོད་པདྨ་ཞེས་པའི་ཡི་འབྲུ་གཉིས་པོ་མེ་ཏོག་པདྨའི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱི་ཡོད། པདྨ་དེ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ན་ཡང་འདམ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་པཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ལའང་རང་ཉིད་འགལ་འདུ་མི་ཡོང་བའི་སར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་
ཡོད་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་མེད་ན་འགལ་འདུ་ཡོང་གི་ཡོད། ཤེས་རབ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས རབ་དང།་ གང་ཟག་རང་རྐྱ་བའམ་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་སྟོང་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཅས་ཤེས་རབ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་རུང། གཙོ་བོ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡིན། ཡི་འབྲུ་ཐ་མ་ཧཱུ༠་གིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་བསྟན་པ་དང། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་དག་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་དགོས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། མདོ་ཕྱོགས་ལྟར་ན། འདི་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེར་རབ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་ལ་གོ་བ་དང། སྔགས་སམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལྟར་ན། དེ་ཉིད་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གོ། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་འབྲུ་ལྟར་ན། ཧཱུ་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་རྒྱུད་དཀྲུགས་མི་ནུས་ཤིང། མི་གཡོ་བའི་རྒྱལ་བའི་མི་བསྐྱོད་པའི་ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ཡིན། དེས་ན་ཨོ་མཎིཔདྨེཧཱུཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོས་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་རང་གིས་ཕྱི་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའམ། ནུས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མའི་ནང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་རྒྱུའི་དག་བའི་ས་བོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད།།
༄༅༎ ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་ གཉིས་ལྡན་ནི་ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ མཚོན་པ༎
ལྡན་པ་བཞི་ནི་
༡ སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་ལྡན་པ། ༢ ཀུན་འབྱུང་གི་ལྡན་པ། ༣ འགོག་པའི་ལྡན་པ། ༤ ལམ་ཀྱི་ལྡན་པ།
༡ སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནས་བྱུང། ༢ ཀུན་འབྱུང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་སའི་གཞི་དེ་ཡིན།
༣ སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཟོ་ཆེད་ལ་ འགོག་པའི་ལྡན་པ་དེ་ཡིན།
༤ དེ་འགོག་བྱེད་ཡག་ལ་ ལམ་ཀྱི་ལྡན་པ་དེ་ཡིན།།
The Four Noble Truths.
1The truth of suffering.
2The truth of the origin of truth.
4The truth of cessation.
4 The truth of path.


text:
ཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་ཅུས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དོན་གཅོད་ཐིང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི་”འཆར་འགོད་སྒྲིག་བཟོའི་ལས་དོན་སྔར་བས་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བརྡ་ཐོའི་》བླང་བྱ་ལྟར། ལྗོངས་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་དང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་ཅུས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་བཟོ་འགོད་བྱས་པའི་《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི་”རིང་གི་ལུས་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཆར་འགོད་》 (གཤམ་དུ་བསྡུས་མིང་ལ་《འཆར་འགོད་》ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་)ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་པར་འགྲེམས་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་(ས་ཁུལ་)ཁག་གི་འཕེལ་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་དང་ལུས་རྩལ་ཅུས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་ལས་ཀའི་མཉམ་ཞུགས་ཚོགས་འདུའི་ཁོངས་ཞུགས་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན།
《འཆར་འགོད་》ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དང་གནས་བབ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་གཏོང་བའི་ནང་དོན་ཚུད་ཡོད། མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་གོང་འཕེལ་གྱི་དམིགས་ཚད། གཞི་རྩའི་རྩ་དོན། གཙོ་གནད་ལས་འགན་དང་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོ། འགན་སྲུང་བྱེད་ཐབས་སོགས་ཕྱོགས་བཞིའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་འདུས་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པ་དེ་བས་མང་པོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རུ་ཁག་ཏུ་ཞུགས་དགོས།
《འཆར་འགོད་》ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཁྱད་ཐོན་བདམས་ནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། རི་འཛེགས་བྱེད་སྒོ་གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས། ལུས་རྩལ་ཐོན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་སོགས་ཕྱོགས་5ཡི་ཐད་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ཁ་གསལ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།
དམིགས་འབེན་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར་ན། 2020ལོར་སླེབས་ཚེ་དེང་རབས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འཚམ་པའི་དོ་དམ་ནང་རྐྱེན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཆགས་པ་དང་། ལུས་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ནུས་དང་ཆུ་ཚད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ། ལུས་རྩལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་བྱ་གཞག་ཁག་གཞན་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱ་དགོས། དམངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་དེ་འཚོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་དགེ་མཚན་ཅན། རི་འཛེག་ལུས་རྩལ་སྤུས་རྟགས་ཅན། ལུས་རྩལ་ཐོན་ལས་ཕན་འབྲས་ཅན། མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་ཁྱད་ལྡན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་དགོས། ལུས་རྩལ་ནི་འཚོ་བའི་སྤུས་ཀ་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་གལ་ཆེའི་ནང་དོན་དང་གསར་གཏོད་གོང་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཕྱོགས་གལ་ཆེན། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་པའི་རྟེན་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས།
མང་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་ཐད་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ཁ་གསལ་གནང་ཡོད། 2020ལོར་སླེབས་སྐབས་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་གཟའ་འཁོར་རེར་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་ཐེངས་1གམ་དེའི་ཡན་བྱེད་པའི་མི་གྲངས་ཁྲི་155ཟིན་པ་དང་། དུས་རྒྱུན་དུ་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་ནང་ཞུགས་མཁན་གྱི་མི་གྲངས་ཁྲི་100ཟིན་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་རྒྱལ་དམངས་ཀྱི་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་ཚད་གཞི་ལོན་ཚད་80%ཡན་ཟིན་པ་དང་། སློབ་མའི་90%ཡན་《རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་མའི་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་》ལ་སླེབས་དགོས། མི་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་གནས་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་1.8ཟིན་པ་དང་། མི་700རེར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་མཛུབ་ཁྲིད་པ་མི་1ཡོད་དགོས། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཐེངས་དྲུག་པའི་ལུས་རྩལ་ཐང་ཞིབ་བཤེར་ལས་མངོན་པར་གཞིགས་ན། 2013ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་བོད་ལྗོངས་སུ་ཁྱོན་ལུས་རྩལ་ཐང་3704ཡོད། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ལུས་རྩལ་ཐང་སྨིས་གྲུ་བཞི་མ་1.33ཟིན།
ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ཐད་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ཁ་གསལ་གནང་ཡོད། སྦེ་ག་དང་མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་གྱི་ཐེག་ཤུགས་(འགྲོས་རྒྱུག་དང་རྒྱང་རྒྱུག་)རྣམ་གྲངས། བྲག་འཛེགས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྟ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར། ལེགས་ཆ་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ཁུ་ཚུར་རྣམ་གྲངས་བཅས་ལ་དེ་བས་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རུ་ཁག་ཏུ་ཞུགས་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་འགྲན་ཚོགས་དང་ཨོ་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་སུ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ལེན་དགོས། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི་”འཆར་འགོད་ཀྱི་རིང་ལ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཐོད་བརྒལ་བྱུང་ཡོད། ཤི་ལོག་སྒྲོལ་མ་དང་རིན་ཆེན་ལྷ་མོ། སྟོབས་རྒྱལ་སོགས་ལུས་རྩལ་པ་ཕུལ་བྱུང་ཁག་ཅིག་གིས་སྦེ་ག་དང་བྲག་འཛེགས། རྟ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར། རྒྱང་རྒྱུག་སོགས་རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་འགྲན་བསྡུར་རྣམ་གྲངས་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཨང་དང་པོ་7དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་དང་པོ་ཁག་58བླངས། ཤི་ལོག་སྒྲོལ་མས་སྔ་རྗེས་སུ་འཛམ་གླིང་གི་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ལེགས་སྐྱེས་འགྲན་བསྡུར(ཐེངས་2)། རྒྱལ་ཡོངས་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་ཨང་དང་པོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་ཨང་གཉིས་པ་བླངས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གསར་བ་ཐེངས་མང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད།
རྫོང་རིམ་པའི་སྤྱི་པའི་ལུས་རྩལ་ཐང་40འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན།
《འཆར་འགོད་》ནང་“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི་”རིང་གི་གཙོ་གནད་ལས་འགན་དང་བྱ་ཐབས་གཙོ་བོ་བཅས་ཀྱང་གསལ་བཤད་གསལ་བོ་བྱས་ཡོད། ནང་དོན་གཙོ་བ་ལ་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་དང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་གི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་འཛེགས་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་ལུས་རྩལ་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས། མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་རྒྱུན་འཛིན་དང་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་སྤྱི་པའི་ལུས་རྩལ་ཐང་དང་ལུས་རྩལ་ཁང་སོགས་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་ཁག་བཅུ་གཅིག་ཡོད།
“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི་”འཆར་འགོད་ཀྱི་རིང་ལ། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་ལུས་རྩལ་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་5861ལག་བསྟར་བྱས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆུ་རྐྱལ་ཁང་དང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་རིག་གནས་ལུས་རྩལ་ལྟེ་གནས། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ལུས་རྩལ་ཁང་། ལྷ་སའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་སྦྱོང་བརྡར་ར་བ། ཉིང་ཁྲིའི་ས་མཐོའི་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞི་སོགས་གལ་ཆེའི་ལུས་རྩལ་ཐང་དང་ལུས་རྩལ་ཁང་བཅས་བསྟུད་མུར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི་”རིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་ཅུས་ཀྱིས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལུས་རྩལ་སྤྱི་གླིང་དང་གྲོང་ཁྱེར་(ས་གནས་)རིམ་པའི་ལུས་རྩལ་ཁང་3དང་། གྲོང་ཁྱེར་(ས་གནས་)དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་སྒོ་ལྟེ་གནས་7། རྫོང་རིམ་པའི་སྤྱི་པའི་ལུས་རྩལ་ཐང་40། ཉིང་ཁྲིའི་ས་མཐོའི་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིའི་ལས་རིམ་གཉིས་པ། ཇོ་མོ་གླང་མའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རི་འཛེག་ཐོན་ལས་གཉེར་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རི་འཛེགས་འཕྲལ་སྡོམ་རོགས་སྐྱོབ་ལྟེ་གནས། བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་ཁང་དང་མི་རིགས་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོའི་སྒྲིག་བཀོད། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལུས་རྩལ་རིག་གནས་ཐོན་ལས་གླིང་། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ལུས་རྩལ་ཐང་། རྫོང་རིམ་པ་ཁག་གི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་འགྲོ་ལམ། ཤང་གྲོང་ཁག་གི་ནུས་མང་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་སྒོའི་ཐང་ཆེན། སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་གཟེབ་ལུགས་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལུས་རྩལ་སློབ་གྲྭའི་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་ལས་གྲྭ། ས་དགའ་རྫོང་ས་མཐོའི་སྒར་རྒྱག་གནས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དོག་སྡེ་ལུང་ཤུར་གྱི་ཕྱི་རོལ་སྒར་ས། ཉིང་ཁྲིའི་ས་མཐོའི་མཐར་ཟད་ལུས་རྩལ་ལྟེ་གནས། གྲོང་ཁྱེར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་སྒོ་ཐང་ཆེན། ལྷ་ས་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རྟ་གསོས་གསོ་སྤེལ་སྨན་བཅོས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐོག་བརྩེགས་ཁང་ཆེན་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་གཙོ་གནད་དུ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་རེད།