text:
>ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་བཤད་པ།
བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པ་བོད་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་དུས་ཀྱི་ཡུན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི >དེ >འདི་ལས། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་ཧྲིལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་ངེས་ཤེས་འབྱུང་བའི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་དགེ་མཚན་སྔ་མ་ལས་དམན་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན།  >འདིའི་ནང་ན་རབས་སྔོན་མ་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་མའི་མངལ་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་ལ། རབས་གསལ་པ་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པའི་བུའི་འོ་དྲིའང་ཡོད། འདིའི་ནང་ནས་རབས་སྔ་མས་རབས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་དུས་ཀྱི་ན་ཟུག་གི་འཁུན་བུ་གོ་ཐུབ་ལ། རེ་ལྟོས་ཀྱི་འཛུམ་མདངས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ། བརྩམས་ཆོས་འདི་ལས་ང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆ་མཐོང་ཐུབ་ལ་དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་འདའ་འགོངས་མཛད་དེ་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པའི་ཆ་བསྐྲུན་ཡོད་པའི་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཅུང་གསལ་བར་མཐོང་ཐུབ། དེ་བས་འདི་ལས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་ཡིན།
བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པ་བོད་དུ་མ་བྱུང་གོང་དུ་བོད་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དང་གོ་བ་གཞུང་ལུགས་སོགས་གསལ་པོ་ཞིག་མེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྨད་ནས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཐ་སྙད་དང་གཞུང་ལུགས་བྱུང་བ་ལས་ང་ཚོས་སྔར་ཡོད་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་ལ་ཕྱིར་བལྟས་བྱས་པས། འདྲ་མཚུངས་སམ་རིགས་བསྒྲེས་ཀྱིས་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་དེལས“བརྩམས་སྒྲུང”མང་པོ་ཞིག་ལོགས་སུ་གསར་དུ་ཕྱེ་བྱུང་བ་ཡིན། རྣམ་ཐར་དང་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་པོ་དེང་འདིར་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གྲས་སུ་སྡུད་བཞིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཡིན། འདི་དག་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་རེ་གཉིས་ཡོད་པས་དང་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པས་བརྩམས་སྒྲུ་གི་རྣམ་པའི་གྲས་སུ་བཞག་ན་མི་ཆོག་པ་མེད། འོན་ཀྱང་འདི་དག་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དངོས་མའི་བར་ན་བསམ་བློའི་ནང་དོན་མ་ཟད་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་ཀྱ་ཆ་ནའང་བར་ཁྱད་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུ་མིང་གི་འབོད་ཕྱོགས་ཀྱིས་ “传记”དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་། དོན་གྱིས “传记”དང་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད། བོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྩོམ་ཚུལ་དེ་སྤྱིར་ན་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་རྩོམ་ཐབས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞིང་། རིན་ཐང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེའི་རིན་ཐང་དེ་སྒྱུ་རྩལ་དང་མཛེས་རྟོག་གི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་ལོ་རྒྱུས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆའི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་པ་ལ “传记”དང་རྣམ་ཐར་གཉིས་ཀ་འདྲ་ཡང་། རྩོམ་པ་པོ་གང་དེས་བརྗོད་བྱར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས(把握方式)ནི་གཏན་ནས་མི་འདྲ། ང་ཚོའི་རྣམ་ཐར་གྱིས་ཕལ་ཆེར་སྐྱེས་བུ་གང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལས་སྣོན་མི་བྱར་རྒྱུ་ཆ་རེ་རེ་བཀྲམ་སྟེ་མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བ་ལྷུན་ལེན་པ་ཡིན། ང་ཚོས་ཀློག་དུས་ཀྱང་བརྩམས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཚན་རིག་གི་ཡང་དག་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་ཀློག་པ་ལས་ཕྲ་རབ་དང་བཅས་པར་བློ་བཟོ་དང་རྟོག་བཟོ་འདྲེས་པའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་གི་ཚུལ་དུ་མི་ཀློག “传记”ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དེས་ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དེ་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལས་སྣོན་དང་ཕྲ་རབ་དག་ལ་རྟོག་བཟོ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་མཐར་གཤིས་ཀ་གསལ་ལ་གྱ་ནོམ་པའི་རྩོམ་རིག་གི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་པ་ཡིན། སྒྲུང་རིང་འབྲི་བ་ལ་རིག་པ་ཀློང་བརྡོལ་བའི་ཐོལ་སི་ཏོའེ་ནས་བརྗོད་པའི་བྱ་ལོ་རྒྱུས་བྱས་པའི >ཞེས་འབྲི་ཆེད། ཁོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བཀླགས་ཤིང་། གསར་རྩོམ་གྱི་གྲ་སྒྲིག་དཀའ་ཚེགས་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཀྱང་། མཇུག་མཐར་རྩོམ་པ་པོ་རང་གིས་བཤད་པ་བཞིན། “སྣང་བརྙན་གང་རུང་ཞིག་གི་སྐྱ་ཐིགབདག་གི་རྟོག་ངོར་མ་བྱུང་བས་རྩོམ་དེ་ཉིད་འབྲི་ཐུབ”ཟེར། འདི་ལས་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་གཞན་པའི་“传记”བར་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྩོམ་ལུས་དེ་རྩོམ་རིག་གམ་བརྩམས་སྒྲུང་དང་བར་ཐག་ཆེས་རིང་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ཤེས་ཐུབ། རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དེ་འདྲ་ཡིན། སྐད་ཆའི་སྦྱོར་བ་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་པའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་གྱིས་ཕུན་ཚོགས་སུ་སྤྲས་ཏེ་འུད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཚར་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། རྩ་བའི་སྟེང་ནས་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། རྩ་བའི་སྟེང་ནས་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་སྟངས་རྣམ་ཐར་རྩོམ་ལུས་དང་འདྲ།
རྣམ་ཐར་དང་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་འདི་དང་བསྡུར་ན། ཟློས་གར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་དེང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རང་མདངས(小话理)དང་ཉེ་བ་ཡིན། བྱུང་རིམ་མི་སྣ་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་ཆེན་མོ་གསུམ་པོ་དག་ཟློས་གར་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཕལ་ཆེར་འཛོམས་ལ། རྣམ་པ་ཡང་ཕལ་ཆར་འདྲ་བ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་ཟློས་གར་ཆེན་མོ་བརྒྱད་ལས་ཀྱང(སྣང་ས་འོད་འབུམ)ལྟ་བུའི་བརྩམས་ཆོས་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་གར་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་གཞིར་བྱས་ནས་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་དང་། དེའི་ནང་གི་འཚོ་བ་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་པའི་རིག་གནས་དང་འཚོ་བ་ལས་བོད་རང་གི་རིག་གནས་དང་འཚོ་བ་མང་ཕྱོགས་ནས་ཚུར་སྣང་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུས་བས། འདིར་ཡང་བོད་ཅེས་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་སྦྱོར་འོས་པའི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ལ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་དུ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ཆེས་ཆུང་། ལྷག་པར་དེང་གི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན་ཟློལ་གར་དང་བརྩམས་སྒྲུང་གཉིས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྩོམ་ལུས་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན།
“བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང”དེར་ཕྱིར་བལྟས་བྱས་ཤིང་། དབྲི་དགོས་པ་སྐོར་ཞིག་ཕྲི་བའི་ཤུལ་ན་བོད་ཀྱི་“བརྩམས་སྒྲུང”གི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ཅན་ཞིག་ལུས་ཡོད་པ་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའོ། ། རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་བྱ་བའི་མིང་འདི་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན། འདིའི་མིང་གི་གོ་དོན་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་སེམས་ལྡན་ནམ་སེམས་མེད་གང་རུང་ཞིག་བརྩམས་སྒྲུང་གི་བརྗོད་བྱར་བཀོད་ནས། དེ་དག་ལ་མིའི་བསམ་སྤྱོད་དང་འཚོ་བའི་ཁྱད་པར་སྦྱིན་ཞིང་མི་རུ་རྟོག་སྟེ། བྱུང་རིམ་དང་དོན་དག་ཅིག་གི་སྟེང་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློ་མཚོན་པར་བྱེད་པའམ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཐོག་མའི་རིགས་ཤིག་ལ་གོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན >དང་།  > > > >སོགས་ལྟ་བུ། འདི་དག་ལ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་བརྩམས་ཆོས་ལྟར་དུ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱ་བྱུང་རིམ་ལ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པའི་གཞན་རྟེན་གྱི་ཆ་དེ་མེད་ལ། ཚུར་སྣང་བྱས་པའི་འཚོ་བ་དང་རིག་གནས་གཞན་རིགས་ཀྱི་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་བར་ཐག་ཀྱང་མེད། དེ་བཞིན་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ལྟར་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་སྙན་ངག་ཡིན་པ་ཞིག་བརྩམས་སྒྲུང་དུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་མིན། རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་དག་ལ་གསར་རྩོམ་གྱི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཡོད་ལ་སྙན་ངག་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་བརྩམས་སྒྲུང་དུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་མིན། རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་དག་ལ་གསར་རྩོམ་གྱི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཡོད་ལ་རྟོག་བཟོའམ་བློས་བསླངས་ཀྱི་ཆའང་ཤིན་ཏུ་ནས་ཡོད། འདི་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་འདུ་ཤེས་གསར་དུ་སད་པའི་དན་རྟགས་ཀྱང་ཡིན། དེ་བས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ཉིད་ལ་བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཐུན་མིན་གྱི་ཆ་མངོན་པར་ལྡན་ལ། འདིས་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་ལས་གྲངས་དང་སྤུས་ཀ་རྩོམ་པ་པོའི་གྲངས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་གོ་ས་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་ཡོད།
ང་ཚོས་སྐབས་འདིར་གླེང་བྱར་གྱུར་པའི >ཡང་རྩོམ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རྩོམ་ཐབས་སྤྱོད། དེས་ཀྱང་ཧ་ལོ་མེ་ཏོག་དང་། ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་ཁྲ་ཐིག་བཅས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་འགའ་ཞིག་གི་བར་གྱི་ཀླན་ཀ་དེ་ཉིད་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་རུ་བཀོད་ཡོད། ཧ་ལོ་དཀར་པོ་རང་ཉིད་གཉིད་ལ་དགའ་བས་ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་གྱིས་ལྡུམ་རྭར་ཆུ་སྦྲེངས་པ་མ་ཚོར་བཞིན་དུ། ཁོས་ཆུ་མི་སྦྲེང་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ལབ་དུས། སེ་བའི་མེ་ཏོག་གིས་ཆུ་སྦྲེངས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཧ་ལོ་ཕྲག་དོག་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་སེ་བ་ལ་སྡིགས་དམོད་དང་རང་ལ་འུད་བསྟོད་ཆེར་སྒྲོག་སྟེ་ཀླན་ཀའི་འགོ་ཚུགས། དེ་ནས་ཧད་ཏྰ་མཚལ་ཀས་ཚིག་འཇམ་པོའི་སྒོ་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་གལ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཁ་ཏ་བྱས་པ་ལ་ཧ་ལོ་སྔར་བས་ཁོང་ཁྲོ་ཆེ་བར་གྱུར། ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་གིས་སྐབས་དེར་ཡིན་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་གྱོང་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་དོན་སྦས་ཏེ། ཧ་ལོ་ལ་ངོ་བསྟོད་དང་ཧད་ཏྰ་ལ་ངན་སྨྲས་ཀྱིས“གཤོག་འོག་ལ་རླུང་བརྒྱབ”ནས་གནས་ཚུལ་སྔར་ཛ་དྲག་ཅན་དུ་བྱས། དེ་ནས་ཧ་ལོ་ལ་སྔར་བས་སྤོབས་པ་རྒྱས་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱད་གསོད་དམའ་འབེབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་མེ་ཏོག་གི་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱད་གསོད་དམའ་འབེབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་མེ་ཏོག་གི་གཙུག་རྒྱན་བྱེད་འདོད་པའི་བསམ་པ་བསྟན། དུས་དེར་མེ་ཏོག་ཁྲ་ཐིག་གིས་ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་རྒྱབ་གཟིར་དུ་བཅོལ་ནས“སུ་ཞིག་གཙུག་རྒྱན་དུ་འོས་མིན”བུང་བ་རྣམས་ལ་འདྲི་བའི་བློ་བཏོན་པར། བུང་བ་བློ་གསལ་གྱིས་རོ་བརྒྱའི་བཅུད་ལྡན་སྦྲང་རྩི་བཟོ་བར་མེ་ཏོག་ཐབས་ཅད་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པས་གཙུག་རྒྱན་དུ་འགོད་པ་མནོག་ཆུང་གི་དོན་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན། ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་གྱིས་ཀྱང་དེ་དོན་ལྷག་པར་དུ་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གལ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན། དེ་ནས་ཐག་འཁྱུད་ཀྱིས་སླར་ཡང་རང་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ཐག་འཁྱུད་ལྡུམ་ར་ནས་སྤྱུགས་པ་དང་། ཉི་མ་མེ་ཏོག་ལ་ངོ་བསྟོད་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་དུས། ཧ་ལོས་རང་སྐྱོན་ངོས་ཟིན་ལ་ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་གྱིས་བདེན་ལུགས་གསལ་པོར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཐག་འཁྱུད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཧ་ལོའི་གནས་ཚུལ་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར། མཇུག་མཐར་མེ་ཏོག་བར་གྱི་གནད་དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱས་ལ་རང་རང་གིས་རང་སྐྱོན་ངོས་ཟིན་པའི་སྟེང་ནས་ལྡུམ་ར་དེ་ཉིད་སྔར་བས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། དེས་ན >འདི་ཡང་མི་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་དངོས་མེ་ཏོག་འགའ་ལ་མི་གནས་དོན་ལས་རིང་དུ་འདས་ཏེ་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། འབྲི་སྟངས་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཤེས་སླ། འདི་ནི་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆ་གཅིག་ཡིན།
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་གོང་ལྟ་བུའི་རབ་རྟོག་གི་འབྲི་ཐབས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་མ་གཏོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བརྩམས་སྒྲུང་ཡོངས་རྫོགས་ཁ་བརྡ་འམ་ལབ་གླེང་གིས་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན། བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་ཤན་བྱས་པའི་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་རྩོམ་ལུས་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྒྱ་གར་གཏམ་རྒྱུད་ལ་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་དང་ཟློས་གར་བརྩམས་ཆོས་ཡིན་ནའང་འདྲ། བོད་རང་ས་ནས་གསར་དུ་བྱུང་བའི་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ཡིན་ནའང་འདྲ། གེ་སར་སྒྲུང་གླུ་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྩོམ་དེ་ཉེད་ཕལ་ཆེར་ཁ་བརྡའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་ཡོད། རྩོམ་དེ་དག་ལས་ཁ་བརྡའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་ཆོས་གྲུབ་པར་རྩོམ་པ་བོད་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན་ལ།  >འདི་འང་དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོར་མེ་ཏོག་གི་བར་གྱི་ཁ་བརྡའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། རྩོམ་འདིའི་མི་སྣའི་བར་གྱི་ཁ་བརྡས་རྩོམ་ཡོངས་ཀྱི་40%ཟིན། སྤྱིར་བཏང་གི་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དེའི་ཁ་བརྡས་ཕལ་ཆེར5%ཟིན་ཙམ་རེད། དེས་ན་ཁ་བརྡས་རྩོམ་རང་ཉིད་གྲུབ་པ་འདི་ཡང་ >འདིར་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་དང་འདྲ་བའི་ཆ་རེད།
དེ་ལྟར་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཆེས་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀ་འདིར་ཡང་དེ་མཚུངས་སུ་ལྡན་པས།  >འདིར་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་རྙིང་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་གང་ཡོད་འདིར་ཡང་དེ་མཚུངས་སུ་ལྡན་ངེས་ཡིན། དེ་ལ་ཐོག་མར་རབ་རྟོགས་བརྩམས་སྒྲུང་གི་རྩོམ་སྟངས་སྤྱད་པར་ཀློག་པ་པོ་དང་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མཛེས་རྟོག་གི་བར་ཐག་བྱུང་བ་ཡོད། “རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་རྩོམ་དུ་བྱུང་བ་དང་། དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། འདི་ལས་མཛེས་དཔྱོད་པས་ཇི་ལྟར་དང་ལེན་བྱ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དང་ལེན་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་འདིར་ཐོག་མར་སེམས་ཁམས་ཁ་འཕྲོད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་མཛེས་དཔྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་དེ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་མི་ཞིག་མིན་པར(ཕུགས་བསམ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་གཟུགས་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱིའི་རྣམ་པ་མི་མ་ཡིན་པ་དང་མིར་མི་རིག་ཀྱང་། མིའི་བདེན་སྣང་ཅན་གྱི་ནང་གནས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་ཚོར་འདུ་ངེས་པར་དུ་དགོས་ངེས)ལྷ་དང་འདྲེ་ཡིན་དུས། རྩོམ་རིག་སྣང་བརྙན་དང་མྱོང་རོལ་པས་གྲུབ་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྷ་དང་མི་འང་འདྲེ་དང་མིའི་འབྲེལ་བ་ཡིན། འདི་ལས་མི་དང་མིའི་སེམས་ཁམས་ཁ་འཕྲོད་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཐབས་མེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། གལ་ཏེ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་མི་ཡིན་ཡང་། འགུལ་མེད་ཐོ་ཡོད(静态)ལྟ་བུ་དང་། ཕྱི་ངོས་ཀྱི་མིའམ། གཡོ་ཞིང་འགུལ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གསོན་ཉམས་དེ་མེད་ན། མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཡང་མྱོང་རོལ་པར་ཤུགས་དྲག་པོའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཁ་འཕྲོད་པ་དེ་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད། མྱོང་རོལ་པར་ཤུགས་དྲག་པོའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཁ་འཕྲོད་པ་དེ་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད། མྱོང་རོལ་པར་ཤུསག་དྲག་པོའི་མཉམ་སྒྲོག་འབྱུང་བ་སྔོན་ལྟར་དཀའ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཉིས་སྒྲིལ་གྱི་གཤིས་ཀ་དེ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བདེན་པའི་མི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བས། མཛེས་དཔྱོད་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་བར་ཐག་ཇེ་ཉེར་བཏང་སྟེ་སེམས་ཁམས་ལ་ཁ་འཕྲོད་པ་བྱུང་ཡོད། ཇི་ལྟར་ན་ཀློག་པ་པོར་རང་དབང་མེད་པར་རྩོམ་གྱི་མི་སྣ་དང་དོ་མཉམ་པའི་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣས་རང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ། མི་སྣའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འགལ་བས(གཤིས་ཀའི་འགལ་བ)རང་དབང་མེད་པར་ཀློག་པ་པོ་རང་གི་ནང་སེམས་ཀྱི་འགལ་བར་བསླངས་ནས་དེ་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ཁོང་གི་མཚོན་དོན་དུ་གྱུར་ནས་ཡོད”སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ཀློག་པར་འདི་ལྟའི་སེམས་ཁམས་ཁ་འཕྲོད་པ་དང་མཉམ་སྒྲོག་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ནས་དཀའ།
དེ་བཞིན་དུ་མི་སྣའི་ལབ་གླེང་གིས་བརྩམས་ཆོས་གྲུབ་པར་རྩོམ་པ་དེའི་རྒྱབ་ན་གོ་བསྐོན་སློབ་གསོ་དང་ཁ་ཏ་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོར་ལྷུར་ལེན་མཛད་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ལྟ་བ་དང་། རྩོམ་རིག་གིས་མིའི་རིགས་རྟོགས་གམ་རྗེས་དཔག་ཁ་ལ་གཏད་པ་ལས་མིའི་ཚོར་འདུ་འམ་བརྩེ་དུང་ཡལ་བར་བོར་བའི་རིགས་རྟོག་གི་བསམ་གཞིག་ལྷུར་བཞེས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རྩ་བའི་ཁྱད་གཤིས་དང་མི་མཐུན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད། སྐྱོན་འདི་དང་རབ་རྟོག་གི་འབྲི་སྟངས་ལ་གནས་པའི་སྐྱོན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་ན་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་རང་ཉིད་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་འཛེགས་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཀྱང་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བས >ལའང་འདི་ཕྱོགས་ན་སྐྱོན་ཆ་ངེས་པར་གནས་ཏེ་ཡོད། འོན་ཀྱང་།  >འདི་ཞིབ་ཏུ་བཀླགས་པར། འདིས་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་མི་འདང་སའི་ཆ་ལ་འདའ་འགོངས་མཛད་དེ། བརྩམས་ཆོས་རང་ཉིད་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའི་ཆ་མངོན་གསལ་དུ་བསྐྲུན་ཏེ་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ། དེ་བས་སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱི་ཆ་དེལའང་ཞི་འཇགས(援冲)ཀྱི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་དུ་ཐོན་ཡོད། དེ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་འདིས་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་བཞེངས་བསྐྲུན་གྱི་ཐད་ལ་གཙིགས་འཛིན་མཛད་ཅིང་། དེ་ལས་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་བླངས་ཡོད་པ་ལས་ཡིན།
སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་ངམ་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་གིས་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་འདོད་པའི་ལྟ་བའམ་འདོད་པ་གང་ཞིག་མཐར་ཆགས་སུ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏམ་རྒྱུད་གང་རུང་ཞིག་དང་མི་སྣ་གང་རུང་ཞིག་བློ་བཟོ་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་སྣ་དེ་ཉིད་རང་གི་མགྲིན་ཚབ་ཏུ་བྱས་ནས་རང་གིས་བཤད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་ཐམས་ཅད་མི་སྣ་དེ་ཉིད་ལ་བཤད་དུ་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན། རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཀྱིས་བཤད་ན། རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ནང་དེར་ལྷུག་བརྗོད་པ་(叙述者)དང་རྩོམ་གྱི་མི་སྣ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ་ཡོད། སྣང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་དོན་ནི་རྩོམ་གྱི་མི་སྣ་དེ་ཉིད་རང་གི་མགྲིན་ཚབ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུར་བྱ་དོན་ཡང་གཙོ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའམ་འདོད་པ་ཞིག་བཤད་བདེ་བའི་ཆེད་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཕྱིར་ན། བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་རྨང་གཞི་དེ་གནས་ལུགས་སམ་ལྟ་བ་ཞིག་བཤད་འདོད་པའི་རིགས་རྟོག་གི་ཐད་ཀར་བའི་ཕན་ཁེ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད། དེ་བས་བརྩམས་ཆོས་ལ་མཚོན་ནའང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཞིང་ཁམས་སམ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་ལྟ་བུའི་རྟོག་མེད་ཚོར་འདུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆ་དེ་རྩོམ་པ་པོས་དོན་དུ་གཉེར་བྱར་མ་གྱུར་པར། རྩོམ་པ་པོས་གཙོ་བོར་ཀློག་པ་པོའི་སྤྱི་མཚན་པའི་བསམ་གཞིགས(抽象思维)ལ་གདོང་གཏད་དེ། བརྡ་དོན(概念)དང་རྗོད་པ(命题)ཡི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པར་བཤད་བྱའི་དོན་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན།  >མཚོན་ན། དེས་ཀྱང་སྤྱིར་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་བདེ་སྐྱིད་ལེགས་ལམ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་དེ་སྟོན་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་། དེས་སྲོལ་རྒྱུན་པའི་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ཇི་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་དྲང་ཕྱོགས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་མགྲིན་པའིཚབ་མ་ཙམ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཀློག་པ་པོའི་སྤྱི་མཚན་པའི་བསམ་གཞིག་ལ་ཁ་གཏད་པའང་མ་ཡིན། ལྷག་པར་བསྟན་བྱའི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་བརྡ་དོན་དང་རྗོད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གནས་ལུགས་དང་བཅས་ཐད་ཀར་བརྗོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། གཙོ་བོར་འཚོ་བའི་བརྙན་རིས་ཤིག་གམ་མེ་ཏོག་དག་གི་གཤིས་ཀའམ་སྣང་བརྙན་བསྐྲུན་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་ནས་སམ་བརྒྱུད་ནས་མཚོན་པར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་གོང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་པའི་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
ཧ་ལོ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཐོག་མ་ནས་བྲེལ་སྟབས་ཀྱིས་བསྟན་དོན་མཐུན་སྒྲིལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་དག་ཐད་ཀར་དེས་བརྗོད་པ་ནི་མིན་པར་ཐོགམར་ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་གྱིས་ཆུ་མ་སྦྲེངས་པར་འཁང་ར་འབྱིན་པའི་དོན་དག་ལས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་སེ་བ་ལ་དམའ་འབེབས་ཁྱད་གསོད་དང་། དེ་ནས་མེ་ཏོག་བྱིངས་ཡོངས་ལ་ཁྱད་གསོད་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཧ་ལོ་ནི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པའི་གཤིས་ཀ་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་གཤིས་ཀ་བསྐྲུན་པར་བྱས། དེ་ནས་ཀློག་པ་པོ་དག་ཧ་ལོའི་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་དང་། མཐོ་འདོད་གྲགས་འདོད་ལ་མོས་པ། གཞན་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ཁྱད་གསོད་བྱ་བའི་གཤིས་ཀ་ལ་ཞེ་མེར་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྐྱེ་བའི་མོད་ལ། རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་སྒྲིལ་གལ་ཆེ་བར་སྟོན་འདོད་པའི་བརྗོད་དོན་དེ་ཀློག་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ངང་གིས་ཞུགས་པར་གྱུར་ཚར་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་ཚོ་ཧ་ལོ་ལ་མི་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོའི་གཤིས་ཀ་ལ་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ཁྱད་གསོད་དམའ་འབེབས་བཅས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལྡན་པས་ཡིན། འདི་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་གིས་མི་སྣ་བརྩམས་ཆོས་སུ་ཐོན་པར་བྱས་རྗེས་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་གཏན་ནས་ཡལ་བར་བོར་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་གཏམ་ཁོ་ནར་གཞོལ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་སྣང་ཚུལ་དང་གཏན་ནས་མི་མཚུངས།
ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་འབྲི་བའང་དེ་ལྟར་དུ་རྩོམ་པ་པོས་གཙོ་བོར་ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་གི་གཤིས་ཀ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱ་བ་ཐོག་མ་བྱས་ཏེ། རྩོམ་ནང་ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་གི་གཤིས་ཀ་ཆེས་གསལ་བར་གྲུབ་པར་བརྩམས་ཡོད། དེ་ལ་ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་ནི་ཡིན་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་རང་གི་ཁེ་གྱོང་ལ་བསམ་ནས་བདེན་དོན་སྦས་ཏེ་གཅམ་གསག་ཟོལ་ཚིག་སྨྲ་བ། མཐོ་ས་ལ་ངོ་དགའ་དང་དམའ་ས་ལ་ཁྱད་གསོད། ཁ་གསག་གཡོ་སྒྱུའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ཐོག་མར་ཧ་ལོའི་འཕྲིན་ལས་དར་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་ཧ་ལོ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ངོ་བསྟོད་གཅམ་གསག་སྨྲ་བ་དང་། རྗེས་སོར་ཧ་ལོའི་འཕྲིན་ལས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་པའི་སྐབས་དེར། ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག་ཁོ་ཉི་མ་མེ་ཏོག་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྙེས་ཏེ་ཉི་མ་མེ་ཏོག་ལ་ངོ་དགའ་བཤད་པར་མ་ཟད། ད་དུང“རྩ་བ་བཀོག་ནས་ཕྱི་ལ་དབྱུང་ན་དགའ། ། ”ཞེས་ཧ་ལོ་ལྡུམ་ར་ལས་དབྱུང་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་བཏོན། འདི་ལས་ཐག་འཁྱུད་ཀྱི་རང་ཚུགས་ཤོར་ཞིང་གཡོ་སྒྱུ་སྟབས་བསྟུན་ཆེ་བའི་གཤིས་ཀ་དེ་གསལ་པོར་སྒྲུབ་པར་མ་ཟད། ཧ་ལོའི་སྐབས་སུ་གཤིས་ཀ་འདིའི་རྨང་བཏིང་ཡོད་པ་ཉི་མ་མེ་ཏོག་ལ་ཁེན་པའི་སྐབས་སུ་གཤིས་ཀ་དེ་ཉིད་ཡང་བསྐྱར་བརྣན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷག་པར་ཕུན་ཚོགས་གྱ་ནོམ་དུ་བགྱིས་ཡོད། འདི་ལྟའི་གཤིས་ཀ་བསྒྲུན་པའང་གཤིས་ཀ་གཤིས་རྐྱང་དུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར། གཤིས་ཀའི་སྟེང་ནས་བསྟན་དོན་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་དགེ་མཚན་བརྗོད་ཟིན་པ་དང་། བསྟན་དོན་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་པར་དགག་བཞག་སྤྲོས་ཚར་ནས་ཡོད།
དེ་ལས་གཞན་པའི་མེ་ཏོག་དག་ལའང་ཆེས་གསལ་བའི་གཤིས་ཀ་རེ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཡོད་དེ། མེ་ཏོག་ཁྲ་ཐིག་ནི་གཞན་རྣམས་དང་བསྡུར་ན་བདེན་ལུགས་འཛིན་ཞིང་བློ་གྲོས་ཡོད་པའི་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དེར་ཡང་ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལྟ་བུའི་རྒྱབ་གཟི་བརྟན་མོ་ཞིག་མེད་དུས་བདེན་ལུགས་ཁར་འབུད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན(ཁོས་མེ་ཏོག་གི་གཙུག་རྒྱན་དུ་སུ་འོས་ལ་བུང་བའི་ཚོགས་ལ་འདྲི་ཞེས་གྲོས་འདོན་ཐུབ་པ་དེ་ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལྡུམ་རའི་ནང་དུ་སླེབས་པས་ཡིན)ཧད་ཏྰ་མཚལ་ཀ་ནི་བསམ་པ་དཀར་ཞིང་ལྷག་བསམ་དང་ལྡན་ཡང་། བྱམས་སེམས་ཆེ་ཐལ་བས་བདེན་དོན་མཐའ་འཁྱོལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།
འདི་ལྟར་སྤྱིར་རྩོམ་དུ་བྱུང་བའི་བྱ་སྤྱོད་དང་གཤིས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་གམ་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཁྱད་གཤིས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོས་ཁྱད་གཤིས་དེ་ལ་རྩིས་མཐོང་དང་གོང་བཀུར་གྱིས་ཡལ་བར་མ་དོར་ལ། སྒོས་སུ་མེ་ཏོག་རེ་རེ་ལ་རྩོམ་གྱི་བསྟན་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གཤིས་ཀ་འོས་མཚམས་རེ་གྲུབ་པར་བྱས་པ་འདི།  >རྩོམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགེ་མཚན་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ལས་ >འདི་ཆེས་ཆེར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆ་དང་། བརྩམས་སྒྲུང་རང་ཉིད་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཐུབ་པའི་མ་རྩ་མ་ནོར་བ་ཡིན། རྟགས་མཚན་འདི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་གང་ལས་ཀྱང་མཐོང་དཀའ། དེ་དག་ཏུ་རྩོམ་གྱི་མི་སྣ་བྱད་དང་རི་དྭགས་དང་། འབུ་དང་སྦྲ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། རྩོམ་པ་པོས་རྩོམ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་མིའི་བསམ་སྤྱོད་དང་ཁྱད་གཤིས་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟར་ལས་ཁོ་ཚོ་འབུ་སྦྲང་སོསག་ཀྱི་ཁྱད་གཤིས་ཡལ་བར་མ་དོར་ཞིང་ཁྱད་གཤིས་དེ་དག་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱས་པ་གཏན་ནས་མེད། ཐ་ན་ཆོས་གྲྭའི་ནང་གི་རྩོད་གླེང་བཞིན་དུ་བདེན་ལུགས་ཀྱི་མཐའ་དེད་ནས་ཕུ་ཐག་གཅོད་ཉིད་ལས། དེ་ལས་གཞན་པའི་བརྩེ་དུངས་སམ་འཚོ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཐམས་ཅད་ཁོ་ཚོར་མཚོན་ན་བྲི་རིན་མེད་པ་ཞིག་དང་འདང་རྒྱག་དང་འདང་རྒྱག་རིན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བས། བརྩམས་ཆོས་རང་ཡང་རིགས་རྟོག་ཅན་དང་རྩོད་གླེང་ཅན་དང་རྗེས་དཔག་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་།  >ཡིས་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་ལྷུར་བཞེས་པའི་སྒོ་ནས་གོང་གསལ་སྐྱོན་དེ་དག་ལ་འདའ་འགོངས་མཛད་དེ། བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པའི་ཐོག་མའི་རྨང་ངམ་འགོ་དེ་སྤྱིར་ཚད་མཐོ་ས་ཞིག་ཏུ་བཙུགས་ནས་ཡོད།
དེ་ཡང་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོའི་ངོས་བཤད་ན། བརྩམས་སྒྲུང་ཡིན་ན་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་ལྷུར་བཞེས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁྱབ་མ་མེད་ཀྱང་། ང་ཚོ་ལ་གསལ་ཆ་ཆེ་ཞིང་གོམས་ཆེ་བ། གསར་རྩོམ་ཕལ་ཆེ་བའི་མ་དཔེར་བལྟ་ཞིང་རྗེས་འདེད་གཏོང་བཞིན་པ་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཡིན་ལ། དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་དེར་མཚོན་ན། ཁོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་ཆོས་ཀྱི་དྭངས་མ་ནི་ཁྱབ་གཟུགས་ཅན(典型化)བྱ་བ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་བརྩམས་ཆོས་རང་མཚན་པའི་བྱེ་བྲག་པའི་གསར་རྩོམ་གྱི་སྟེང་ལ་དབབ་ཚེ་དེ་ནི་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་ལྷུར་བཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་པལ་ཟ་ཁི། ཐོལ་སི་ཏོའི། མུའོ་ཕ་སང་སོགས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་གཙོར་འདོད་མཛད་པའི་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཤིང་། དེའི་སྟེང་ནས་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་འབྲས་བུ་བླངས་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་རྩོམ་རིག་གི་གཙོ་བོའི་གོ་ས་བཟུང་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བས་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་རྩོམ་རིག་བཤད་དགོས་ན་ཁྱབ་གཟུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་དགོས་པདང་། ཁྱབ་གཟུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་དགོས་ན་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལེ་སིན་གྱིས་“གཤིས་ཀ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྩོམ་པ་པོས་ཡལ་བར་བོར་བས་ཆོགརྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། གཤིས་ཀ་ཁོ་ན་ནི་བླ་མེད་མཆོག་གྱུར་ཞིག་ཡིན་ལ། གཤིས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་མཛད་པ་དང་། མངོན་གསལ་ཅན་གྱི་གཤིས་ཀ་མཚོན་རྒྱུ་ནི་མི་སྣའི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ་རྩོམ་པ་པོས་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྨྱུག་ཁ་ཆེས་ཆེར་བཀོལ་དགོས་པའི་གནས་ཡིན”ཞེས་སྐད་ཆ་ཆེས་གསལ་པོའི་སྒོ་ནས་གཤིས་ཀ་ལྷུར་བཞེས་ཀྱི་དགོས་དོན་ཆེས་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།
དེ་ལྟར་མི་སྣའི་གཤིས་ཀ་བཞེངས་བསྐྲུན་ཉིད་གལ་ཆེ་བ་དཔེ་དང་གཞུང་ལུགས་གང་ཐད་ནས་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ་ལ། བོད་རང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གསར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཚོན་ནའང་།  >འདིས་ནང་ངང་ནས་འགོ་ལེགས་པོ་ཞིག་བརྩམས་ནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱི་གསར་རྩོམ་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ན། ནམ་ཡང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཁོ་ན་གཙོར་འདོན་པའི་ཡིད་ཕངས་པའི་ཆ་དེ་ཁྱབ་ཆེ་བར་ཡོད། ཐ་ན་སྒྲུང་རིང་དང་སྒྲུང་འབྲིང་ཡིན་ཡང་གཤིས་ཀ་གསལ་ལ་གྱ་ནོམ་པ་གསོན་ཉམས་ལྡན་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དགོངས་བཅུད་ལྡན་པ་ཞིག་ང་ཚོའི་སྣང་ངོར་འབྱོན་མ་ཐུབ། བརྩམས་སྒྲུང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བའི་རྗེས་འབྲང་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང་། དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ལོན་མ་ཐུབ་པ་དེ་མཐར་གཏུགས་ན་སྣང་བརྙན་གསལ་འཛོམས་ཅན་ཞིག་བཞེངས་བསྒྲུན་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་སྟེང་ན་ཡོད། འདི་ལྟར་བྱུང་དོན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡང་གསར་རྩོམ་རང་ངོས་ནས་བཤད་ན་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་བཞེངས་བསྐྲུན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་ཤེས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆགདེ་བས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་དགོས་ན་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་དམིགས་ཀྱིས་མཉམ་འཇོག་བྱ་བ་གལ་ཆེ།  >འདི་ཕྱོགས་ནས་“སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན”དུ་བྱས་མེད་མོད་ཀྱང་། སྣང་བརྙན་བཞེངས་བསྐྲུན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དེར་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། རང་ཉིད་ཀྱི་གསར་རྩོམ་གྱི་ལག་ལེན་ཕྱོགས་ནས་ངོས་འཛིན་དེ་ཉིད་མངོན་དུའང་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྩོམ་པ་པོས་བརྩམས་ཆོས་དེ་ཉིད་འབྲི་བའི་དུས་ཚོད་དུས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ནས་ཁོ་རང་ལ་གཤིས་ཀའི་བཞེངས་བསྐྲུན་ཕྱོགས་ན་དེ་ལྟའི་ཡང་དག་པའི་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་དངོས་གནས་རྩ་ཆེ་ལ་དཀོན་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ས་བཅད་ཞིག་བཞག་ནས་གནས་ཚུལ་འདི་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཁོ་ནན་གྱིས་སྟོན་ཆོག་ཆོག་རེད།


c: text/html

text:
༄༅། །དེ་རིང་ནི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་མགོན་སྐྱབས་དང་། བླང་དོར་ལམ་སྟོན་པ། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེེན་པོ་མཆོག་ལ་སྙན་པའི་བ་དན་ཕྱོགས་བཅུར་གཡོ་བའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་མི་ལོ་ ༢༣ འཁོར་བའི་དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཉིན་འདིར་མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བདེ་བའི་འདོད་རྒུ་འཇོ་བའི་གསང་གསུམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་ལས་གཡོལ་བ་མེད་པར་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྲན་གྱིས་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་སྙིང་བཅངས་ཀྱིས་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་ལྷ་ཕྱག་གྲངས་མེད་དང་བཅས་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་རིང་ནི་རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་རྣམས་སྨོས་ཅི། འཛམ་གླིང་ནང་མང་གཙོ་དང་། རང་དབང་། ཞི་བདེར་དགའ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡོངས་ནས་ཆོས་མཐུན་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་དཔལ་བཟང་ལ་རོལ་འོས་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ཡང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཡ་རབས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་མཛད་དེ་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་བོད་ལྗོངས་འདི་ཉིད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུར་གཞལ་དཀའ་བའི་དགོངས་གཞི་ཟབ་མོས་བོད་འབངས་རྣམས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་དཀྲི་བར་མཛད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གུ་ཡངས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་བཟང་མངོན་པར་གཏོད་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་མཛད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་བཟང་དང་། འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱིས་ཀུན་ཁྱབ་འགན་འཁུར་གྱིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་ཡིས་འཁྲུག་རྩོད་ཞི་ཐབས། འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་རང་བདེ་གཞན་སྐྱིད་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བས་སྐྱོང་ཐབས། ཆོས་ལུགས་མཛའ་མཐུན་གོང་འཕེལ་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཐབས་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྨིན་བསྩལ་གནང་དང་གནང་བཞིན་པའི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཁུར་གྱི་འཕྲིན་ལས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་བརྟེན། དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་གྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་དེ་གཟེངས་རྟགས་བརྒྱ་ཕྲག་ལས་འདས་པ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་ཟླ་བ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༠ རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མངའ་གསོལ་ཏེ་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་མཆོག་དམ་པར་གྱུར་བར་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་དུ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་མཚུངས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་མཆོག་གསུམ་ལྡན་གྱི་རླབས་ཆེན་མཛད་བཟང་ལ་ཡི་རངས་གུས་བཀུར་བླ་མེད་དང་བཅས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་མི་མང་དུང་ཕྱུར་མང་པོས་གང་གི་བཀའ་དགོངས་ཟབ་མོ་དང་དུ་བླངས་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་ཀུན་ཕན་གྱི་བྱ་གཞག་སྒྲུབ་བཞིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རང་རེའི་བོད་དོན་གྱི་བདེན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་རབས་དང་རིམ་པ་གནང་དང་གནང་མུས་སུ་ཡོད། དེས་ན་ང་ཚོས་དེ་རིང་གཟི་བརྗིད་དང་རྒྱལ་ཁའི་ཉིན་མོ་འདི་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་འཁྲུངས་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་། བརྩེ་བས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཙམ་མིན་པར་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་སུ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཏེ། རང་དང་གཞན། ཁྱིམ་ཚང་། མི་རིགས། སྤྱི་ཚོགས། རྒྱལ་ཁབ་བཅས་ཀྱི་དབར་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་དང་། དམིགས་བསལ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདི་གྲོས་མོལ་དང་ཞི་བདེའི་དུས་རབས་ཤིག་བསྐྲུན་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་གི་བྱིན་རླབས་ཡང་ཡང་སྨིན་བསྩལ་ལྟར། བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱིས་མགོན་པོ་གང་གི་བཀའ་དགོངས་བཟང་པོ་སྙིང་ཁོང་དུ་བཅངས་ཏེ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གཅེས་ནོར་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་གྱི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག ཡང་དག་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་སྨན་པའི་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ། སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་། རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན། སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་སོགས་ཞུ་སྒོ་མཐའ་དག་ལ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་པ་མེད་པ་གནང་དགོས་རྒྱུ་ནི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན།
དེ་རིང་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ནས་མི་ལོ་ ༦༤ ཟིན་པའི་དུས་ཚིགས་འདིར་ཕྲན་ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཉེ་ལམ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་ཚོར་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུར། གནའ་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་རུང་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པས་རྒྱ་ནག་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་འཕྲོག་བྱས་ཏེ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་ངན་བཅངས་ཏེ་བོད་ས་བདག་བཟུང་དང་བོད་མིར་རྡུང་རྡེག་གཏོང་བའི་ལོག་ལམ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དེ་དག་ལ་དང་ལེན་བྱ་ཐབས་བྲལ་ཏེ་ཞི་རྒོལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྙིང་པ་ཚོས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཞེས་རྟག་ཏུ་བཤད་བཞིན་ཡོད་ནའང། བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་སྲིད་གཞུང་ཞིག་གིས་རང་གི་ཆབ་འབངས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་མེད་ཐོག བོད་མིར་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཙམ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ད་དུང་མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་ཟེར་བའི་ཞྭ་མོ་གཡོགས་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་ཞེས་པའི་དྲག་གནོན་བྱས་རྐྱེན་བོད་མིའི་ཞི་རྒོལ་མཚམས་ཆད་མེད་ལ།
ད་བར་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཁྱོན་ ༩༡ དང་དེའི་ནང་ནས་འདས་མ་ཐག་པའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་གཅིག་པུའི་ནང་བོད་མི་གྲངས་ ༢༨ ཀྱིས་ཚོར་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོའི་ངང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་ཞི་རྒོལ་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་མེས་རྒྱལ་བརྟན་ལྷིང་ཡིན་ཚུལ་སོགས་རྫུན་གཏམ་བཤད་དེ་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་འགེབ་སྲུང་ཁོ་ནའི་ཆེད། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་དབང་ཅན་གྱི་གསར་འགོད་པ་བོད་ནང་དུ་འགྲོ་སྐྱོད་མི་ཆོག་པར་གསར་འགོད་ཀྱི་རང་དབང་མེད་ཁར། དེང་རབས་འཛམ་གླིང་ནང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་དྲྭ་རྒྱ་དང་ཁ་པར་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཡན་ལ་སྟངས་འཛིན་གྱིས་བོད་མི་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོགས་ནས། བོད་ས་གང་སར་དྲག་པོའི་དམག་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེས་མེད་བོད་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་སྲོག་ཁྲིམས་དང་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག གར་འཁྲིད་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་སོགས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་འགྲོ་བ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དེ་དག་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་གནང་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ཞི་རྒོལ་ཁག་གཙོས། ཟླ་བ་སྔོན་མའི་ཚེས་ ༩ ཉིན་རེབ་གོང་དུ་སློབ་མས་ཞི་བའི་སྐད་འབོད་གནང་བ་དང་། ཚེས་ ༢༦ ཉིན་མཚོ་ལྷོ་ཆབ་ཆར་སློབ་མའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་གྱིས་སྐད་འབོད་གནང་བའི་ལས་འགུལ་སོགས་མུ་མཐུད་འབྱུང་བཞིན་པ་ཡིན་རུང་། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པས་བོད་སར་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ ༦༣ རིང་ལ་གུང་ཁྲན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་མི་རིགས་དང་གྲལ་རིམ་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱིས་བོད་ས་འདོད་ཀྱང་བོད་མི་མི་འདོད་པའི་རྡུང་རྡེག་གཏོང་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པས། ད་དུང་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་དང་མི་འཚམས་པའི་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མ་བཏང་ན་བོད་ས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་འདི་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་མིན་པའི་འགན་ཡོངས་རྫོགས་དང་། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཡོངས་བསྒྲགས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་པའི་དོན་གནད་ཁག་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཡ་ལན་བསམ་གཞིགས་གང་ཡང་བྱས་མེད་པར་བརྟེན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་གསལ་བསྒྲགས་ཞུ་སྐུལ་དང་། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་མི་སྤེལ་ཐབས་མེད་གྱུར་པའི་འགན་ཡོངས་རྫོགས་བཅས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཁྱེར་དགོས།
དེར་བརྟེན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་དང་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་གནང་མཁན་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཡོངས་དང་༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གིས་གཙོས་ཉེས་མེད་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་དང་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སྐུ་ཞབས་ལེའུ་ཞའོ་པའོ་སོགས་གུང་ཁྲན་སྲིད་གཞུང་གི་བཙོན་འོག་ཏུ་གནས་པའི་ཉེས་མེད་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་འགྲོལ་བཏང་སྟེ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆབ་སྲིད་རང་དབང་གིས་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་འདི་དག་གནམ་ས་བླ་འོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་བསྒྱུར་བཅོས་འཕུར་མཆོང་ལྟར་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད།
བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ནས་བཟུང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་བདེན་པའི་མེ་ལྕེ་སྐོར་བསྐྱོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་གླིང་ཆེན་ལྔ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ ༣༠ ལྷག་ནང་དངོས་སུ་སྐོར་བསྐྱོད་དང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་མཆོག་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་བོད་དོན་ཞུ་སྙན་སྟེང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༩༠ ལྷག་ནས་ས་རྟགས་གྲངས་ ༣༥༡༠༠༠ བསྡུ་རུབ་ཞུས་ཏེ། དེ་རིང་འཛམ་གླིང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོར་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེའི་ལས་ཁུངས་དང། སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་ནི་ཝར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་བཅས་སོ་སོར་བདེན་པའི་མེ་ལྕེ་རེ་རེ་དང། སྙན་ཞུ། བསྡུ་རུབ་ཟིན་པའི་ས་རྟགས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞུས་པ་ཁག་འབུལ་ལམ་གྱིས་ལས་འགུལ་མཇུག་སྒྲིལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ལ་དགོངས་པ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་དགོས་འདུན་ཁག་ལ་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་བདག་སྤྲོད་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། དཔལ་ལྡན་བཀའ་ཤག་གིས་བཀོད་ཁྱབ་སྔོན་གནང་ལྟར་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདིར་རང་རིགས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ལ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་རྒྱ་གང་ཆེ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པའི་གྲོས་ཆོད་དགོངས་དོན་བོད་དོན་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ཉིན་མོ་ (International solidarity Day for Tibet) ཞེས་ལོ་ལྟར་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་༸ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་གར་ཡོད་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་ཉིན་མོ་དང་སྟབས་བསྟུན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུར་བཀའ་སྤྱི་ཐུན་མོང་གིས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ལས་འགུལ་འདི་ཉིད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཕན་རླབས་ལྡན་པའི་ངང་སྤེལ་ཐུབ་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཚང་མས་མཉམ་རུབ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ།
གཞན་ཡང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༥༩ པའི་འོག་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་བ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༢༥ ནས་ཚེས་ ༢༨ བར་བསྐོང་ཚོགས་གནང་བའི་རྒྱབ་གཉེར་སྙན་ཐོ་ཁག་ཕྱག་ལེན་མཇུག་སྐྱོང་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བཀའ་སྤྱི་སོ་སོ་དང་། བཀའ་སྤྱི་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཐེངས་འགའ་གནང་སྟེ་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་ལྷུག་གིས་ཐག་གཅོད་རྣམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཟིན་པ་ལྟར་གཞུང་སྒེར་འབྲེལ་ཆགས་ཡོངས་ནས་ཞུ་སྒོ་མཐའ་དག་ལྷོད་མེད་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་གསལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ།
གཞིས་ལུས་བོད་མིས་བར་མཚམས་མེད་པར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་སོགས་གནང་སྟེ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཞི་རྒོལ་གནང་དང་གནང་བཞིན་པར་དྲག་གནོན་གྱི་གནས་སྟངས་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་ཉེན་ཆེ་བའི་ཛ་དྲག་གཉན་འཕྲང་ཅན་འདིར་བློས་འགན་བཟོད་ཐབས་བྲལ་ཏེ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡ པོའི་ཚེས་ ༡ ཕྱི་ལོ་གསར་ཚེས་ཉིན་མོ་ནས་བཟུང་ཟླ་གཅིག་ཙམ་རིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། བྱང་ཕྱོགས། བྱང་ཤར་བཅས་བརྒྱུད་དེ་མངའ་སྡེ་སོ་སོའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དང་། གསར་འགོད་པ། མི་མང་བཅས་ལ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་དང་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་ཐབས་ཆེད་སྤྱི་འཐུས་དྲུག་རེས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་མི་མང་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྤེལ་འཆར་ཡོད་པ་དང་། ལས་འགུལ་གཞན་ཁག་ཀྱང་བང་སྒྲིག་བཞིན་ཡོད་པས་བོད་མི་ཚང་མས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་དགོས་རྒྱུ།
དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་རྒྱབ་གཉེར་སྙན་ཐོའི་དགོངས་དོན་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཆེད་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤུལ་ལུས་ནང་མི་ཉེ་འབྲེལ་སོགས་ལ་མྱ་ངན་ཐུགས་གསོའི་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཆེད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་བ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཉིན་ ༤ རིང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བཀའ་སྤྱི་ཐུན་མོང་གིས་སྣེ་འཁྲིད་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གཞུང་མང་ཡོངས་ནས་ཉིན་བརྒྱ་དུས་གཅིག་གི་ལས་འགུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྤེལ་འཆར་ཡོད་པ་བཞིན་ལས་དོན་ལག་བསྟར་བྱེད་ཕྱོགས་རིམ་བཞིན་གསལ་བསྒྲགས་ཡོང་རྒྱུ་ལྟར་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ས་གནས་ཡོངས་ནས་མ་གོ་མ་ཐོས་མེད་པར་མི་མང་རྣམས་མཉམ་ཞུགས་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་དང་། གསལ་བསྒྲགས་སྔོན་སོང་བཞིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་ལས་འགུལ་ཇི་ལྟར་སྤེལ་རུང་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པ། ཆེ་མཐོང་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པས་ལངས་ཕྱོགས་དེ་དག་དང་མི་འགལ་བ་གནང་རྒྱུ་ཀུན་གྱིས་ཐུགས་སྣང་དགོས་པ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ད་བར་བོད་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བདག་སྐྱོང་གནང་མཁན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། གྲོས་ཚོགས། དབུ་ཁྲིད། མི་མང་བཅས་ལ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འཛམ་གླིང་གང་སར་གནས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རང་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་གཞུང་དང་མི་མང་གི་བཀའ་དྲིན་སྙིང་བཅངས་ཀྱིས་སྔར་ལྷག་མཐུན་ལམ་ལྷོད་མེད་གནང་རྒྱུ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མཆོད་པའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མགོན་པོ་གང་གིས་ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་སྟེ། ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ལ་སྨན་པའི་ཞུ་སྒོ་མཐའ་དག་སྒོ་ཀུན་ནས་ལྷོད་གཡེང་མེད་པར་འབད་ཐབས་གནང་གལ་ཆེ་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་དང་།
མཐའ་དོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་༸ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་། ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དོན་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་བ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༠ ལ།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཆུ་མོའི་རྒྱུན་བཞིན་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲོས་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་དགེ་འདུན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་ཆ་ལག་ཅུང་ཚང་ལ་དོ་ནན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དགེ་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀ་ཟུང་སྦྲེལ་བྱས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱ་དགོས་ལ། མདོ་ཕྱོགས་སྔོན་དང་སྔགས་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་སྦྱོང་དགོས་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གོ་རིམ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོད། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གི་སློབ་གཉེར་དང་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གནང་ཚུལ་སྐོར་ལ་རྒྱ་ཆེའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མཐར་བར་གསུམ་དུ་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བགྲང་བྱ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སློབ་གཉེར་ལམ་བུའི་ཐོག་གི་དུས་རིམ་འགའ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བར་སྣང་བ་སྟེ།
དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་པ། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་བྱས་ནས་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུས་རྗེས་དབུ་སྐྲའི་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ནས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྒོ་རུ་བཞུགས་པ་དང་། ལོ་ཕྱེད་ཙམ་རིང་དམ་ཆོས་གསུང་རབ་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་གནང་མཐར། 1996ལོའི་སྤྱི་ཟླ་6ཚེས་1ཉིན་ཏེ་བོད་མེ་བྱ་ལོའི་ཟླ་4ཚེས་15ཉིན་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་དུ་སྡོམ་གཙང་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་བའི་བླ་མའི་དྲུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དངོས་སུ་བཞེས་པ་རེད།
དེ་ཉིན་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུས་ཆེན་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་སྟེ་བདག་ཅག་སྟོན་པ་སྐུ་བལྟམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཆེན་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་ཚེས་བཟང་ཡིན། སྐྱ་རེངས་ཆུ་ཚོད་5དང་ཕྱེད་ཀར་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་ཚོམས་ཆེན་ནང་འཛོམས་ཏེ་ངག་ནས་སྨོན་ལམ་འདོན་པ་དང་ཕྱག་གི་ཐལ་མོ་སྙིང་ཁར་སྦྱར་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་སྡོམ་པ་བཞེས་པའི་མཛད་སྒོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་དང་བགེགས་མེད་ལ་མ་ལྷོང་ཡོང་བའི་གསོལ་བ་འདེབས་བཞིན་མཆིས། སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་6དང་ཕྱེད་ཀར་ད་ཐེངས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་མཁན་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཚབ་འབྲོག་མི་བྱམས་པ་བློ་གྲོས་དང་། སློབ་དཔོན་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན། བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་ཀ་ཆེན་ཤེས་རབ་ཆོས་དར་ལ་སོགས་པའི་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་སེར་མོ་བ་བཅུ་གཅིག་ཚོགས་ཆེན་གྱི་མཆོད་ཁང་དུ་བྱོན་ནས་འདི་རུ་བཀུར་བའི་བདག་ཅག་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་ཡི་སྤྱན་སྔར་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་པའི་ཆོ་ག་བཤམས།
ཉི་དྲོད་དུས་སུ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་སླར་ཡང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འདུ་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདུན་ངོས་སུ་བཞེངས་པའི་པཎ་ཆེན་རིམ་བྱོན་གྱི་མི་འཇིགས་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་ཐེངས་དང་པོ་བཞུགས་ནས་ཚོགས་རའི་སྨོན་ལམ་ཞལ་འདོན་གྱི་དབུ་མཛད་གནང་བ་རེད། ཆུ་ཚོད་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་སྨོན་ལམ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་པའི་ཆོས་དབྱངས་གྱེར་མཚམས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གི་སྡོམ་བཞེས་མཛད་སྒོའང་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བ་རེད།
གསང་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཞུ་བ། 1998ལོའི་ཟླ་6ཚེས་1ཉིན་ཏེ་བོད་ཟླ་4ཚེས་7ཉིན་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ལྟོས་ན་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་རེད། དེ་ཉིན་པེ་ཅིན་གྱི་དགོན་སེར་ནུབ་མར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གིས་བླ་བྲང་དགོན་པའི་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཁྲི་པ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཐོག་མ་ཞུས་གནང་བ་རེད། འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི་དགེ་བཤེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། མདོ་སྔགས་ཟུང་ལ་མཁས་ཁར་གསང་སྔགས་ཕྱོགས་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཁུངས་དག་ལ་བཙུན་པར་སྣང་། ཁོང་སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་དང་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་དང་ལྷན་དུ་བླ་བྲང་དགོན་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཞུས་གནང་མྱོང་ཡོད་པས་དེ་ནི་དྲི་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་པ་གཅིག་ཤུལ་གཅིག་འཛིན་བྱས་པ་རང་ཡིན།
རྩོད་པའི་རིག་པར་སྦྱོང་བ། དགེ་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་རྩོད་པ་དང་མཐའ་དཔྱོད་བྱ་རྒྱུར་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་རྒྱུན་དུ་རྩོད་པ་སློབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཚད་མའི་ནང་གི་རྩོད་གཞི་དང་། གསལ་བ། རྟགས་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་བྱས་ཏེ་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་བོ་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
རྟགས་གསལ་གཏོང་བ་དེ་ཡང་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དམ་བཅའ་འཇོག་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། མཐའ་དཔྱོད་གཏོང་རྒྱུའི་དོན་དེར་བསམ་མནོ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་དགོས་པ་དང་། རིག་པ་གྲུང་ལ་ཚོར་བ་སྐྱེན་པོ་དགོས་ལ། ཁོང་ཡངས་བཟོད་ཆེ་བའི་གཤིས་རྒྱུད་ཀྱང་དགོས་ཏེ་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་དྲི་བ་ཇི་ལྟར་བཀོད་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་མི་ཉན་ལ། རྟགས་གསལ་རྩོད་པའི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་འཁོན་འགྲས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གཏན་ནས་ལྷགས་མི་ཉན། ཁྲི་ཐོག་ནས་བཞུགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡང་དེ་ལྟར་ལགས།
སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ། སྒོམ་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་གསང་སྔགས་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། པཎ་ཆེན་མཆོག་གསང་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཞུས་རྗེས་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་ཐེངས་མང་གནང་ཡོད། 2000ལོའི་ཟླ་11པར་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཉེ་བ་སྒོམ་ལ་བཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་མཛད་པ་དེ་ནི་ཁོང་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་དུས་ཚོད་ཅུང་རིང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐེངས་ཤིག་རེད། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅོ་གསུམ་པ་དང་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཐུགས་ལ་སྒོམ་བཞིན་སྔགས་སྙེན་བཞིན་བཞུགས། ཡོངས་འཛིན་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་ཐུགས་གྲ་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བས་སླད་ཕྱིན་དགེ་ཕྲུག་ཚོར་གསང་སྔགས་སློབ་ཁྲིད་གནང་བར་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་བཏིངས་ཐུབ་ཡོད་པས་མ་ཟད། པཎ་ཆེན་མཆོག་སྐུ་ཉིད་རང་གི་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་ཡང་ཕན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རེད།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱུང་མ་ཐག་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བྱད་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པོ་ཡོད་ལུགས་སྐོར་གླེང་མཁན་མང་། དེ་ཡང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས་ལ་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་དགུང་ལོ་དྲུག་ལ་སོན་མ་ཐག་པའི་འབྲོག་ཕྲུག་ཅིག་གིས་ཆོས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཆོས་ཁྲིའི་སྟེང་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་ཚུགས་ཀ་བརྟན་པོར་ཆུ་ཚོད་འགའ་ཤས་བཞུགས་ཐུབ་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ།
པེ་ཅིན་དུ་ཧྲུའུ་ཅི་ཅང་ཙེ་རྨིན་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས་ཡང་མི་དྲག་མང་པོ་འདུས་ལ་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཁོར་ར་ཁོར་ཡུག་འདིའི་ནང་འཚབ་འཚུབ་འཇིགས་སྣང་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་དང་ལོ་ཉེར་དྲུག་སོན་པའི་སྐྱེ་བོར་ཡང་མངའ་དཀའ་མོད། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་བབ་བརླིང་པོར་བཞུགས་ལ་བོད་སྐད་དང་མཁྱེན་མ་ཐག་པའི་རྒྱ་སྐད་ཚིག་འགས་ཀྲུའུ་ཞིག་ཅང་ཙེ་རྨིན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་གནང་ཐོག་བག་ཕེབས་པོའི་ངང་གླེང་མོལ་ལྷུག་པོར་གནང་བ་དེའང་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་སྣང་།
དམ་ཆོས་སླེབ་གཉེར་གནང་སྐབས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་སློབ་སྦྱོང་གནང་བར་ཧ་ཅང་མཉེས་པོ་ཡོད་དེ་ཉིན་ལྟར་སྦྱངས་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་བ་མ་ཟད། ནམ་རྒྱུན་དུ་སྔ་དགོང་ཞལ་འདོན་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་གནང་ནས་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་གཏན་ནས་མ་གྱུར་བ་གནང་གི་ཡོད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་དབང་གིས་དུས་རབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མདུན་དུ་རྒྱུགས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་དང་མཐུན་པ་དགོས་རྒྱུ་དང་། དགེ་འདུན་པ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་གསར་པ་འཛོམས་དགོས་ལ་མིག་རྒྱང་གསར་པ་ཡང་མངའ་དགོས་ངེས་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད། བགྲང་བྱ་ལྔ་ཡི་རིང་ལ་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པའི་དམངས་གཙོ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་དང་ཡོངས་འཛིན་མིག་དམར་སྲིད་དར་དང་ཀ་ཆེན་ཚེ་རིང་ལ་སོགས་པས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་གསོ་སྐྱོང་གནང་རྒྱུར་སེམས་ནུས་ཡོད་རྒུ་འདོན་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཐབས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཟུང་འབྲེལ་གནང་སྟབས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སློབ་ཆུང་འགྲིམས་གནང་མྱོང་མེད་ཀྱང་ད་ཆ་བོད་ཡིག་དཔེ་དེབ་ལྟ་ཀློག་ཆུ་རྒྱུག་རྒྱུག་གནང་ཐུབ་ལ། སུམ་ཅུ་པ་ཆ་ཚང་པ་སློབ་གཉེར་ཟིན་ཁར། བོད་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་སྦྱངས་གནང་ཡོད། རིན་པོ་ཆེའི་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པོར་ཡོང་ཆེད། དགོན་པས་ཁོང་ལ་རྒྱ་ཡིག་དང་ཨང་རྩིས་སློབ་ཚན་བཀོད་སྒྲིག་ཞུས་ནས་ད་ཆ་སློབ་ཆུང་ལོ་རིམ་ལྔ་པའི་རྒྱ་ཡིག་སློབ་དེབ་དང་ལོ་རིམ་དྲུག་པའི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་བར་སྦྱངས་གྲུབ་ཡོད། ཡོངས་འཛིན་གྱིས་“པཎ་ཆེན་མཆོག་སྦྱངས་བརྩོན་ཆེ་ལ་བློ་རིག་ཤིན་ཏུ་བ་ཀྲ་བས་སྡོམ་འཐེན་སྒྱུར་བགོ་སོགས་པའི་ཨང་རྩིས་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་རེད་འདུག ཁོང་ཉིད་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་སོགས་ཀྱང་མཁྱེན་འདོད་ཀྱི་ཐུགས་མོས་ཆེ ། ན་ནིང་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གློག་ཀླད་སྦྱོང་འདོད་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ལ་ད་ཆ་སྤྱིར་བཏང་གི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་”ཅེས་གསུངས་བྱུང་།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་ངོས་འཛིན་ཞུས་ནས་ཆོས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་བྱས་རྗེས་ཁོང་ལ་གོང་བཀུར་གནང་མཁན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བླ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ། དད་ལྡན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
1996ལོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་སྡོམ་བཞེས་ཆོ་ག་བཤམས་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ཐོས་འཕྲལ། ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཚོགས་གཙོ་ཕག་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དང་། བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་གྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་བླ་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་བློ་བཟང་འགྱུར་མེད་དང་། ཀརྨ་པ་ཨུ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ། བསམ་སྡིངས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ། གཡུང་དྲུང་དགའ་བ། ཚེ་སྨོན་གླིང་བ་སོགས་པ། བོད་ལྗོངས་དང་བོད་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་གི་དམངས་གཙོ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་མངགས་པའི་འཐུས་མི་བཅས་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལ་འཇལ་དར་དང་འབུལ་རྟེན་ཕུལ་ནས་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པ་མ་ཟད། སྒོ་གསུམ་འདུད་པའི་སྐུ་ཕྱག་ཀྱང་ཕུལ་བ་རེད།
1999ལོའི་ཟླ་6པར་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལྷ་སར་གནས་འཇལ་གྱི་ཞབས་སོར་བཀོད་པས་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་དགའ་བསུ་ཞུས་པ་རེད། ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་པ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་མང་པོ་པཎ་ཆེན་ཞལ་འཇལ་དང་ཕྱག་དབང་ཞུ་བར་བྱོན་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་འཕགས་པ་ལྷ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་པཎ་ཆེན་གྱི་བཞུགས་གནས་ཞོལ་གླིང་རྡོ་རྗེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་བསུ་ཞུ་བར་ཕེབས་པ་རེད། འབྲས་སྤུངས་དགོན་དམངས་གཙོ་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག་གིས་“པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་ཆོས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས་ཚུན་དུ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་བྱེད་སྒོ་འགའ་ལ་ཞུགས་པ་ཕུད་རྒྱུན་དུ་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་དང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གནང་གི་ཡོད། དེ་རིང་སྐུ་ཉིད་ལྷ་སར་ཞབས་སོར་བཀོད་པས་ང་ཚོར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་གཙོ་འཛིན་མཇལ་སྐལ་བྱུང་སྟབས་ཡིད་ལ་སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བྱུང་”ཞེས་ཟེར།
ལོ་དེ་གའི་བོད་ཟླ་4ཚེས་15ཉིན། པཎ་ཆེན་གྱིས་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པར་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་རྗེས་ཕོ་བྲང་གསར་པར་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་ཕྱག་དབང་གནང་བ་རེད། མང་ཚོགས་ཚོས་ཕྱག་ཏུ་འཇལ་དར་བཟུང་རྒན་སྐྱོར་གཞོན་ཁྲིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་དེར་འཛོམས་ནས་ཕྱག་དབང་ཞུ་བའི་རུ་བསྟར་སྤྱི་ལེ་གཉིས་ཙམ་སྒྲིག་འདུག
ནང་བསྟན་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་སྤྱོད་གྲགས་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐུ་ཞབས་ཀྲའོ་ཕུའུ་ཁྲུའུ་ཉིད་སྐུ་གཟུགས་མི་བདེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་དུ་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་གྱི་ཆོ་ག་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཁྲི་མངའ་གསོལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཐུབ་མེད་མེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་འཐུས་མི་ལུའོ་ཀན་གྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་གྱི་ཆོ་ག་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་འཐུས་མི་ལི་ཐེ་དབྱིང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་ཆོས་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་གྱི་མཛད་སྒོ་གཟིགས་རྗེས་ཁོང་ཉིད་སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བཞིན་དུ་“དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་དང་རྦད་དེ་མཐུན་ཡོད་པས་ཡག་པོ་ཞེ་དྲགས་བྱུང་སོང་”ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཟད། ཤིས་བརྗོད་གློག་འཕྲིན་ཡང་བཏང་གནང་བ་རེད། རྗེས་སུ་པེ་ཅིན་ཀོང་ཅི་དགོན་དུ་ཁོང་པཎ་ཆེན་ཞལ་འཇལ་བྱུང་བས། ཁོང་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་“པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གི་སྐུ་ཡི་ཉམས་འགྱུར་དང་བཞིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་། ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་ཞིག་ཡིན་པས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཚོས་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་། ཁོང་སྤྱི་བོར་བཀུར་བ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་སྨོས་མེད་རེད། སྐྱེ་འཕོའི་ཡང་སྲིད་དུ་བྱོན་པའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ང་ཚོས་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་མཉམ་ལས་ཟོལ་མེད་བྱེད་ངེས་ཡིན། གུས་པས་ཡིད་བཞིན་གཤེགས་པའི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་གི་དགོངས་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་ནས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་སློབ་གཉེར་ཟབ་སྦྱོང་དང་། རིག་སྟོབས་མྱུར་འཕེལ་ཡོང་བར་འབད་ནས་དམ་ཆོས་དར་སྤེལ་གནང་རྒྱུ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འགོད་རྒྱུ་ཁུར་དུ་བཞེས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་བ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་”ཅེས་གསུངས།
རྒྱལ་ཁོངས་ཕྱི་ཡི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བླ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དད་ལྡན་པ་ཚོ་ཡང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཆོག་གི་ཞལ་འཇལ་ཞུ་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། མོང་གོལ་གྱི་བླ་མ་གུ་རུ་བདེ་བ་མཆོག་གིས་རང་གི་དགེ་ཕྲུག་ཁྲིད་ནས་ཆེད་མངགས་ཀྲུང་གོའོ་བོད་ཡིག་ཚན་པའི་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་པཎ་ཆེན་མཆོག་མཇལ་བར་ཕེབས་པ་དང་། དབྱི་ཐ་ལི་ལ་ཡུན་རིང་བཞུགས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གང་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་རྒྱལ་ནང་དུ་བྱོན་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་དགེ་ཕྲུག་ཚོགས་འཁོར་ཁྲིད་དེ་པཎ་ཆེན་མཇལ་བར་ཕེབས་མྱོང་ཡོད།


text:
མདོ་སྒང་འདིའི་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་བཟོ་རྩལ་གྱི་ཕྱུག་ཅིང་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཅ་ལག་མང་པོ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཞིང་འབྲོག་གང་ཡིན་རུང་ལས་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལྟར་ཞིང་པར་ཐོང་ཟོར་དང་། འབྲོག་པར་སྒ་སྲབ། རྔོན་པར་མདའ་གཞི་དང་།ཆོས་པར་འབུད་རྡུང་སོགས་རྩི་མི་ལངས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་བགྲེང་དུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ལག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད།སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་སྟབས་བདེའི་རང་བཞིན་སོགས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་ལག་ཆར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་འདི་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཉེར་མཁོའི་ཅ་ལག་ལས་རྭ་ཆས་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱེད།
སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་མདོ་འབུས་མཐོ་སྒང་ནི་ཁོར་ཡུག་དང་ས་བབ་སོགས་རྒྱུ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འབྲོག་ལས་གཙོར་གཉེར་བའི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་འབྲི་གཡག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། སྣ་རྭ། དེ་བས་ནོར་གནག་གིས་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གསོས་ཤིང་། ཀོ་པགས་ཀྱིས་གཅུད་ནས་ཡོང་པར་མ་ཟད།ཨོང་བ་དང་རྭ་ཅོ།རུས་པ་དང་རྩིད་པ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་མ་བཅོས་རང་བཅོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་རུ་གྱུར་ཡོད་པ་སྟེ། རྭ་ཅོ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན།རྭ་འཇོང་ཞེས་ཆང་བླུགས་སའི་སྣོད་དང་། རྭ་ཐོམ་ཞེས་ཐ་ཆུ་ལྡུག་བྱེད། སྣ་རྭ་ཞེས་ཐ་མག་འཐེན་བྱེད། རྭ་ནུ་ཞེས་བེའུ་ལུ་གུར་འོ་མ་བསྣུན་བྱེད།རྭ་འཇོར་ཞེས་ས་བསྐོ་བྱེད།ཆ་རུ(སྒྲོག་གུ)ཞེས་སྒོ་ཟོག་འདོག་བྱེད།ཁེ་ལེ་ཞེས་ཅ་ལག་བསྐོན་ས། རྭ་འབུག་སྟེ་ཨུ་ཁུང་གཏོད་བྱེད། སྣག་སྣོད་སྟེ་ཡིག་མཁན་གྱི་ལག་ཆ།རྭ་དུང་ཞེས་འབུད་བྱ།གཞན་གྲིའི་ཡུ་བ་དང་། སིལ་བུའི་ལྕེ་སོགས་རྭའི་བཟོས་པའི་ཡོ་ཆས་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སང་རིམ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་ཁྲོད་ཡལ་བར་གྱུར་ཏེ་། རྡོར་མ་གྱུར་བའི་འགྱུར་རྡོར་གྱུར་ཞིང་གནའ་རྫས་ཞེས་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཏེ་སྟེ་དངོས་འགྲེམ་ཁང་ལ་བསྐྱལ་བཞིན་ཡོད་དོ།།
དེ་བས་རྭ་ཆས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་ཡོ་ཆས་འདི་དག་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་པའི་གོ་སྐབས་ལྡན་པའི་རེ་བ་ཡོད། གྲོགས་པོ་ཚོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཐུགས་ཁུར། གསལ་འདེབས་དང་སྐྱོན་བརྗོད། གདེངས་འཇོག་དང་བློ་འདོན་ནི། ང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང་ཡིད་ཆེས། འབད་འབུངས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ཡིན།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། (པདྨ།)


text:
མཁས་དབང་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས།
- བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
མཁས་དབང་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ནི། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནུབ་ཕྱོགས་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ཆུ་བཟང་ཞེས་པར་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོའི་རིགས་རུས་ལས་འཆད་པའི་གཡུ་ཐོག་ཁང་གསར་ཞེས་པར་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ལྕགས་བྱི་(སྤྱི་ལོ་ 1900) ལོར་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཆུ་བཟང་དགོན་པར་ཆོས་ཞུགས་གནང་། དེ་རྗེས་གྲྭ་གཞོན་མང་པོའི་ཁྲོད་ནས་བདམ་གསེས་ཀྱིས་ལྷ་ས་ལྕགས་པོ་རིར་གསོ་རིག་སློབ་སྦྱོང་མཛད། དུས་ཡུན་ལོ་གསུམ་རིང་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་གི་འདོན་ཆ་རྒྱུད་བཞི་གསོལ་འདེབས་དང་། སྨན་བླའི་མདོ་ཆོག་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ། གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་ལས་བྱང་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་། ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་གླིང་གི་བསྟན་སྲུང་སྤྱིའི་གཏོར་འབུལ་སོགས་དང་། སྨན་གཞུང་སྐོར་ནས་རྩ་རྒྱུད། བཤད་རྒྱུད། ཕྱི་མ་རྒྱུད། མན་རྒྱུད་ཆ་གྲང་གལ་མདོ། རི་ཐང་མཚམས་ཀྱི་ལེའུ། གཞན་ཡང་རྩ་རྒྱུད་སྡོང་འགྲེམས་གསོ་རིག་རྒྱ་མཚོའི་དགོངས་དོན་དང་། བཤད་རྒྱུད་སྡོང་འགྲེམས་ཟླ་ཤེལ་ནོར་བུ་སོགས་བློ་འཛིན་ངག་སྐྱོར་ཐུབ་སྟེ་ཚོགས་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཐུབ་པ་བྱུང་།
མེ་འབྲུག་(སྤྱི་ལོ་1916)ལོར་ལྷ་སར་སྨན་རྩིས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་ཐོག་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་གི་དབུ་འཛིན་གཅིག་ལྕོགས་གནང་སྐབས་ལྕགས་རིའི་ཁོངས་ནས་སྨན་སློབ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། འཆི་མེད་རྒྱལ་མཚན། འཕྱོས་ལམ་རིམ་དགོན་གྱི་བློ་བཟང་དཔལ་འབྱོར། སྟོད་ལུང་ཆུ་བཟང་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་བཅས་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གསུམ་ནི་རྩ་བའི་ཐོབ་ཐང་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱི་དགེ་ཕྲུག་ཡིན་པས་སློབ་གཉེར་སྐོར་མལས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་ནས་འགན་བཞེས་དང་། དགོན་པའི་སྒྲིགས་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་སྐོར་དགེ་རྒན་སྐལ་བཟང་ལེགས་བཤད་ལགས་སུ་བཀའ་མངགས་མཛད་འདུག
དེ་རྗེས་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་གི་སྨན་པའི་གྲལ་ནས་ལྷོ་ཁ་སྣེ་གདོང་བན་ཚང་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས་དང་། ཆུ་ཤུར་ཐར་པ་གླིང་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས། འཕན་པོ་རྒྱལ་སྟོད་བློ་བཟང་ཆོས་ཉིད། སྟོད་ལུང་ཆུ་བཟང་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་བཅས་མི་བཞི་སྨན་རྩིིས་ཁང་དུ་རྩིས་རིག་སྐར་ནག་སློབ་པར་ཆེད་བསྐོས་གནང་། མ་གཞི་ལོ་བཞིའི་རིང་རྩིས་པ་ཐོན་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་ཡོད་རུང་། ཤིང་གླང་(སྤྱི་ལོ་ 1925)ལོར་ལྕགས་རི་དང་སྨན་རྩིས་ཁང་དབར་འཐེན་འཁྱེར་བྱུང་སྟེ་མུ་མཐུད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་བཞག་ནས་རྩིས་སློབ་གཞན་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་གང་ཉིད་ཀྱང་བཞུགས་ཐབས་བྲལ་ཏེ་ལྕགས་རིར་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་དགོས་བྱུང་། ད་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ལོ་ཐོ་རྙིང་པའི་གྲས་སུ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་དང་མཉམ་དུ་རྩིས་པ་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཤིང་བྱིའི་ལོ་ཐོ་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། ལྕགས་རིའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་སྐབས་དེར་ལྕགས་རི་ནས་བཏང་བའི་རྩིས་པ་ཚང་མས་ལོ་ཐོ་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུས་ཚུལ་གསུངས་བྱུང་བས་གལ་སྲིད་འཐེན་འཁྱེར་མ་བྱུང་ཚེ་ལྕགས་པོ་རིར་སྨན་རྩིས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མི་སྣ་མང་ཙམ་ཐོན་རྒྱུ་ཡིན་རུང་བར་ཆད་དབང་གིས་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་ཐུགས་བསྐྱེད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་། ཆུ་སྤྲེལ་ལོ་སྔར་སྲོལ་ལྟར་ལྕགས་རི་གྲྭ་ཚང་ནས་བོད་དམག་དམག་སྒར་ཕྱོགས་ཐོན་སྐབས་སྨན་པ་ཆེད་གཏོང་དགོས་པ་ལྟར་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་མཆོག་ལྷ་སྡིངས་མདའ་དཔོན་གྱི་བླ་སྨན་གནང་སྟེ་ཆབ་མདོར་ལོ་ལྔ་དྲུག་ཙམ་བཞུགས། ས་སྟག་ལོ་ལྕགས་པོ་རིའི་སྨན་པའི་དགེ་རྒན་བསྐོ་གཞག་བྱུང་སྟེ་ཆབ་མདོ་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་ཤིང་སྔ་ཕྱིར་ལྕགས་པོ་རིའི་གཞིས་ཀ་དཔལ་སྡིངས་ཞེས་པར་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞུགས། རྭ་གྲེང་རྒྱལ་ཟུར་གནང་སྐབས་ཐོག་མར་ཨེམ་རྗེ་བྱམས་པ་ལགས་བླ་སྨན་མཛད་རྒྱུའི་དགོངས་པ་ཡོད་རུང་བྱམས་པ་ལགས་ནས་རང་ཉིད་ལམ་འགྲོ་མེད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་མཐར་ལྕགས་སྦྲུལ་ལོར་དགེ་རྒན་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་སྨན་མཛད། རྭ་སྒྲེང་དབུ་ཉེས་བྱུང་རྗེས་ལྕགས་རིར་བཞུགས་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་ཕྱག་ལས་མུ་མཐུད་ཐུགས་འགན་བཞེས། (སྤྱི་ལོ་ 1656) ལོར་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་བླ་སྨན་དང་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པའི་གོ་གནས་བསྩལ། ས་ཕག་(སྤྱི་ལོ་1959)ལོར་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་མཆོག་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་ཏེ། ཡོན་ཀྲང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་དྲུང་དུ་དཔོན་སློབ་ཐུགས་དམ་གཙང་མས་འགྲོ་དོན་སྔ་ན་མེད་པའི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས། ཆུ་སྟག་(སྤྱི་ལོ་1963)ལོར་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་སྐུ་གཞོན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཆབ་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་གྱི་མཚན་གནས་བཞེས། དེ་དུས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིནཔའི་ཉམས་མྱོང་(ཕོ་ནད་བཅོས་ཐབས་)ཞེས་པ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད།
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་མཆོག་ལ་སྔར་གྱི་གོ་གནས་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྙད་པས་ཉེས་མིང་སྣ་ཚོགས་བཀལ་ཏེ་དགག་པ་འཐབ་རྩོད་ཕོག་པར་མ་ཟད་མངའ་བདག་གི་ཞྭ་མོ་གཡོགས་ཏེ་ལོ་ཤས་རིང་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་བཞུགས་དགོས་བྱུང་། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཡུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་ཆོགས་ཚུན་དང་། ལྷག་པར་(སྤྱི་ལོ་1980)ལོར་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཡིག་ཆ་ཨང་31བོད་ལ་དོན་འཁྱོལ་གནང་རྗེས་དེ་སྔའི་ཉེས་མིང་རྣམས་དཀར་འདོན་མཐར་ཕྱིན་ཐོག་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པའི་གོ་གནས་བསྐྱར་གསོ་དང་དེ་བཞིན་ཀྲུའི་རིན་དགེ་རྒན་སྨན་པའི་ལག་རྩལ་གོ་གནས་ཀྱང་ཆོག་མཆན་ཕེབས་པ་སོགས་ལས་དམ་པ་དེའི་ཐུགས་ལ་མཉེས་ཚོར་ཅི་ཆེ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་དགུང་ལོ་མཐོ་བ་དང་། སྐུ་གཟུགས་སྐྱོ་བའི་དབང་གིས་མི་རིང་བར་ཕོ་བའི་ནད་རོ་འཕར་ཏེ་སྨན་བཅོས་གང་ཟབ་ཞུས་ཀྱང་དྲག་སྐྱེད་མེད་སྟབས་དམ་པ་དེའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་སྔར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྟོད་ལུང་ཆུ་བཟང་གཡུ་ཐོག་ཁང་གསར་དུ་སྐུ་མཆེད་ཡོད་སར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་(སྤྱི་ལོ་1981)ལོའི་ཟླ་བ་ 8 ཚེས་3 ལ་དགོངས་པ་རྫོགས། དེ་དུས་དགུང་ལོ་80 ལ་ཕེབས་ཡོད།། །།
-འདི་ནི་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་《གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས།
མཐའ་མའི་འདོན་ཐེངས་།: 12.12.2017 ཉིན། 12:03 PM<< སྔ་མ།


text:
“གོང་མ་ཆན་ལུང་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི”རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲོས་ཚོགས་བསྡུས་པ།
སྤེལ་དུས། 2016-09-06
ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་། ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ། པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གླིང་གའི་དོ་དམ་ལྟེ་གནས། པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དགའ་ལྡན་བྱིན་ཆགས་གླིང་དོ་དམ་ཁྲུའུ། པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་སྤོས་རིའི་གླིང་གའི་དོ་དམ་ཁྲུའུ་སོགས་ལས་ཁུངས་དག་གིས་མཉམ་དུ་བསྒྲུབས་པའི“གོང་མ་ཆན་ལུང་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི”སྐོར་གྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲོས་ཚོགས་དེ་ཟླ་10པའི་ཚེས་10ཉིན་ནས་ཚེས་11བར་པེ་ཅིན་གྱི་སེར་མོ་བའི་དགོན་པ་སྟེ་ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་འཚོགས། རྒྱལ་ནང་ནས་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་མི་རིགས་རིག་པ། བོད་རིག་པ། ཆོས་ལུགས་མི་སྣ། རིག་གནས། དམངས་སྲོལ། སྐྱེད་ཚལ་རིག་གནས་སོགས་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་གང་མང་གི་མཁས་པ་དང་ཆེད་མཁས་པ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཡོད།
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དབུ་གཙོ་ཡིན་ལ། རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་པ་ཡང་ཡིན། སྤྱི་ལོ1780ལོར།(ཆིན་གོང་མ་ཆན་ལུང་༤༥ལོར།)པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་དགུང་ལོ་བདུན་བཅུའི་སྐྱེས་དཀར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་མྱོང་། དེ་ནི་གོང་མ་ཁང་ཞིས་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ལ་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནེའི་ཆོ་ལོ་གནངས་པ་ནས་བཟུང་། ཐེངས་དང་པོར་པེ་ཅིན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་བར་ཕེབས་པའི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཡིན། དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་། གཏིང་ཟབ་ཅིང་ཡིན་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ཞིག་བསྐྲུན་པ་རེད། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་པ་དེས་བོད་ལྗོངས་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐྱ་སེར་མི་དམངས་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་དང་འདུན་པའི་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་བ་མ་ཟད། ཀྲུང་དབྱངས་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ལྗོངས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་བར་གྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ཀྱི་འབྲེལ་འདྲིས་ལ་སྔར་ལས་ཤུགས་བསྣན། ད་དུང་ཀྲུང་དབྱངས་སྲིད་གཞུང་གི་གཅིག་གྱུར་འགོ་བའི་དབང་ཟིལ་མཐོར་འདེགས་དང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ། སྟོབས་ཆེན་པོས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་སོ་སོ་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་བ་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས
ཐེངས་འདིའི་གྲོས་ཚོགས་ལ་དཔྱད་རྩོམ་30ལྷག་སྤྲད་ཡོད་ཅིང་། ཚོགས་ཞུགས་མཁས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་ཐུན་མོང་ཐོག་རྒྱལ་ནང་གི་མཁས་པ་ཚོས་འདོད་ཚུལ་སྟེ། གོང་མ་ཆན་ལུང་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་བརྗོད་གཞི་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་བོད་རིག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་རེད། དེ་ལ་ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་ཁུར་བ་ལྷག་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་པ་ལ་རིག་གཞུང་གི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན། ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྲུང་རྒོལ་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སོགས་བྱས་ཏེ། ལྗོངས་ཞིང་ལྔའི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་བརླིང་ཡོང་བ་ལ། ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད། ཀྲུང་གོ་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ཁང་གི་འགན་ཁུར་བ་ཧྲུའི་ཡེ་དང་། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་གྲགས་ཅན་ཡན་ཁྲོན་ཉན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ན། འདི་འདྲིའི་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་དེས། པེ་ཅིན་ས་ཁུལ་དང་། ཐ་ན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ས་གནས་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དོ་དམ་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་ཟེར།
ཚོགས་འདུའི་སྐབས་སུ། མཁས་པ་དང་ཆེད་མཁས་པ། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་སོགས་མཉམ་དུ་ནུབ་ཀྱི་སེར་མོ་བའི་དགོན་པ་སྟེ། དགའ་ལྡན་བྱིན་ཆགས་གླིང་དང་སྤོས་རིའི་ལྷ་ཁང་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལྟ་སྐོར་དང་རྟོག་ཞིབ་གནངས།


text:
འདི་ག་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཚོས་ལོ་གཉིས་ལྷག་ལ་ལས་ཞོར་དུ་མ་དཔེ་དང་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ་ཡོངས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ལེགས་པར་གྲུབ་སོང་། དེ་ཡང་འདི་... རྒྱས་པར་གཟིགས་་་
༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་ར་གསར་པ་སོགས་དབུ་འབྱེད་གནང་སོང་། བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༤༤ལོའི་བོད་ཟླ་༡༡ཚེས༣དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ ར... རྒྱས་པར་གཟིགས་་་
སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་གི་བཀའ་དབང་སྩལ་སོང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་༡༢ཚེས་༢༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་༨:༠༠ནས་༡༡:༣༠པར་ལ་༧སྤྱི་ནོ... རྒྱས་པར་གཟིགས་་་
སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འདི་ག་སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སོང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་༡༢ཚེས་༡༩ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ཡོལ་ཙམ་ལ་༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས... རྒྱས་པར་གཟིགས་་་
སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་འོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་འདུལ་བའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གསུམ་པ་ཚོགས་སོང་། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༤ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༩ ནས་དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠... རྒྱས་པར་གཟིགས་་་
སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ།
རང་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ །ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡུན་གནས་དང་། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ། ཉམས་པ་སླར་གསོ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དང་། བརྡ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་འདིར་དུས་དང་བསྟུན་པའི་ཡར་རྒྱས་དང་སྲུང་སྐྱོབ། ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། གངས་ཅན་པའི་ཆོས་དང་སྐད་ཡིག །རིག་གཞུང་ལ་དུང་བ་ཟབ་པའི་རིས་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཕྲན་ཙམ་ཞུ་སླད་དང་། གྲྭ་ཚང་རང་གི་ལྷག་བསམ་དང་མཁྱེན་དཔྱོད་ཡངས་པ་གང་མང་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཞུ་སྐུལ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱས་པར་གཟིགས་་་་་་་་་་
ངོ་བོ།
དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་དུས་རབས་འདིར་འོད་རླབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་འགྲོགས་ཏེ། ཚན་རྩལ་གྱི་ཤེས་རིག་རབ་ཏུ་དར་བས། མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ཤེས་རིག་དག་ཀྱང་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་ཏེ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། འཕེལ་རྒྱས། དར་སྤེལ་ལ་རེམ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། རང་རེའི་གངས་ཅན་པའི་སྐད་དང་ཡི་གེ །ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དག་ཀྱང་། ཟླུམ་གཟུགས་ཀྱི་གོ་ལ་འདིར་ཡུན་རིང་གནས་པ་དང་། རྒྱས་པར་གཟིགས།......
ཞུ་སྐུལ།
མཁྱེན་ཡངས་རྩོམ་པ་པོ་དང་རྩོམ་སྒྲིག་པ། གངས་ཅན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་གྱི་ལྷག་བསམ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་རེའི་གངས་ཅན་པའི་ཤེས་རིག་གི་འོད་སྣང་འཕེལ་རྒྱས་སོགས་ལ་དགོངས་ཏེ། མཁས་པ་སྔ་མའི་གསུང་རབ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་དབང་དག་གི་བརྩམས་ཆོས། དེང་རབས་ཀྱི་སྣ་མང་རྩོམ་རིག་གི་བརྩམས་ཆོས་དྲ་ཚིགས་སུ་འཇོག་འོས་པ་གང་ཡོད་རྩིས་འཁོར་དུ་བཏགས་ནས་སམ། རྒྱས་པར་གཟིགས།......
གསལ་བཤད།
འདིར་དྲ་ཚིགས་སུ་བཞག་པའི་མཁས་པ་གཞན་ཁུངས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་དག་ནི། འཛིན་གྲྭ་རེའི་རྩོད་མཚམས་དག་དགེ་རྒན་རྣམ་པས་ཐད་ཀ་ཐད་ཀར་ཁྲིད་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭའི་དཔེ་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐད་ཀར་སྒྲ་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་པས། གཞུང་རིལ་པོ་མེད་པ་དང་། གཞུང་ཚན་གཅིག་ལའང་ནང་དུ་ཁ་མ་ཚང་བ། སྒྲ་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་ལེགས་པོ་མེད་པས་མ་གསལ་བ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་ལ། རྒྱས་པར་གཟིགས།......
འབྲེལ་པ་གནོངས།
ངེད་དྲ་བར་འབྲེལ་པ་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཤམ་གསལ་གྱི་གློག་འཕྲིན་དང་། དྲ་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་གཏུགས་བྱ་ཡུལ། གཞན་མཆན་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་པ་གནོངས་དང་། ང་ཚོས་ནམ་ཡང་དགའ་བསུ་ཞུ་ངེས་ཡིན། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་། This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
སྤྱི་ལས་དག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་སྟེང་འདི་ག་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་གྲྭ་ཚང་གི་སྐྱབས་རྗེ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཕྱག་མཛོད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཐོ། རྒྱས་པར་གཟིགས།..............
ཚོགས་མིའི་བྱུང་རིམ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་སྟེང་འདི་ག་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་མི་བྱུང་རིམ་གྱི་མིང་ཐོ། རྒྱས་པར་གཟིགས།........


text:
ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་
ནང་དོན།
འཁྲུངས་རབས།[རྩོམ་སྒྲིག]
འབའ་པ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་དང་ཕུན་དབང་ཡང་ཟེར། རྒྱ་མིང་དུ(闵志成)ཟེར། ༡༩༢༢ལོར་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོངས་ཁུལ་འབའ་ཐང་རྫོང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁྱིམ་ནང་དུ་བྲུ་ཕྲུག་དྲུག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དེང་རབས་ཀྱི་བོད་རིགས་གསར་བརྗེ་བ་དང་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཏང་ཡོན་དང་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་པོ་ཞིག་ཡིན།
མོན་གོའི་སྐབས་སུ།[རྩོམ་སྒྲིག]
༡༩༣༥ལོར་ཞང་པོ་དང་ལྷན་དུ་ནན་ཅིང་དུ་སློབ་སྦྱོང་མནང་བར་ཕེབས་རྩིས་བྱས། ཕྱི་ལོར་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་སློབ་གྲྭས་བཙུགས་པའི་མོང་བོད་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་མནང་བ་དང་དེ་དུས་ཅང་ཅེ་ཧྲེ་སློབ་གྲྭའི་ཞའོ་ཀྲང་གི་འགན་བཞེས་ཀྱི་ཡོད། ༡༩༣༧ལོར་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་ལངས་རྐྱེན་སློབ་གྲྭ་དེ་ཨན་ཧུའི་ཅུའུ་ཧ་རི་བོ་ནས་ཧུའུ་ནན་ཀྲེ་ཅང་དུ་སྤོ་དགོས་བྱུང་། དེའི་རིང་ལ་ཁོང་གི《འུ་ཧན་ལ་བསྐྱོད་ལམ》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག《ཀྲེ་ཅང་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར》སྟེང་འགོད་མནང་བ་རེད། དེ་དུས་ཁོང་དང་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་དུས་དེབ། དེ་བཞིན་མི་སྣར་ཐོག་མའི་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་། ༡༩༣༨ལོར་སློབ་གྲྭ་དེ་ཁྲུང་ཆིང་དུ་སྤོས། དེ་ནས་ཟུང་ཁོང་གིས་མ་ཁེ་སི་དང་ལི་ཉིང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་བཀླགས་རྐྱེན་ཁོང་གི་ལྟ་བ་ལི་ཉིང་གི《མི་རིགས་རང་གཙོ་དབང་ཆའི་སྐོར་གླེང་བ》ཞེས་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར། དེའི་ཕྱི་ལོར་ཕུན་དབང་གིས་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ངག་དབང་སྐལ་བཟང་། ཤེས་རབ། མ་རྒྱལ་དོན་གྲུབ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་ཕྲུག་དང་མཉམ་དུ༼བོད་རིགས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གསར་བརྗེའི་འགུལ་བསྐྱོད་ཚོགས་ཆུང༽བཙུགས་མནང་བ་དང་། ཧྲུའུ་ཅིའི་འགན་བཞེས། དེ་ནས་ཁྲུང་ཆིང་བཅའ་སྡོད་དམག་སྡེ་བརྒྱད་པའི་དོན་གཅོད་ཁང་དང་གསང་བའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་གཏུག་མནང་། ད་དུང་ཚོགས་ཆུང་དེའི་མིང་ཐོག་ནས་སི་ཏའ་ལིན་དང་མའོ་ཙི་ཏུང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་བསྐུར་མནང་མཛད། ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས《རྒྱལ་སྤྱིའི་གླུ》《ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་གླུ》སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར། ༡༩༤༠ལོར་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས། དེ་ནས་ཡེ་ཅན་ཡིང་གི་རོག་སྐྱོར་འོག་མ་ཁེ་སི་དང་ལེ་ཉིང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དག་ཅིག་ཉོས་ནས་བོད་དུ་ལོག་ཕེབས། ༡༩༤༢ལོར་ཁོར་གིས་དར་རྩེ་མདོ་རུ༼སྐར་མ་མེའི་ཚོགས་པ༽བཙུགས་མནང་བ་དང་། དེའི་ཁོངས་མི་ལ་ངག་དབང་དང་། ཏའོ་ཏང་། དགྲ་འདུལ། ཚང་ཆོས་གྲགས་སོགས་བྱུང་། དེ་ནས་ཚོགས་པ་དེ་གོ་མིན་ཏང་གི་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་རྗེས་ཕུན་དབང་དང་ཏའོ་ཏང་ལྷ་སར་ཕེབས་ནས༼གངས་ལྗོངས་བོད་རིགས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གསར་བརྗེའི་ཚོགས་ཆུང༽བཙུགས། ཁོང་ཚོས་བསོད་ཁང·དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས་བཀའ་བློན་བརྒྱུད་ནས་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་ལ་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་པའི་རེ་བ་ཞུས་ཀྱང་སྟོང་ཟད་དུ་ཕྱིན། ༡༩༤༤ལོར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། ༡༩༤༥ལོར་ཕུན་དབང་ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་རྫོང་དུ་ཕེབས་ནས༼ཤར་བོད་མི་དམངས་རང་སྐྱོངས་ལྷན་ཚོགས༽གསར་བཙུགས་མཛད་པས་སྲིད་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བཀའ་རྒྱ་བཏང་། ༡༩༧༤ལོར་ཕུན་དབང་ཆབ་མདོ་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་གཡུ་ཐོག·བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རོག་སྐྱོར་འོག་ལྷ་སར་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་། ༡༩༤༩ལོར་ཕུན་དབང་སོགས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་གསང་བའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ནས་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས། ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་༩པར་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་ནས་ཁུན་མིང་དུ་ཕེབས། ཁོང་གིས་ས་དེ་གའི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་མཐར་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་རྗེས་འབའ་ཐང་ལ་ལོག་ཕེབས་ནས༼ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ཁམས་བོད་ས་མཚམས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང༽༼ཤར་བོད་དམངས་གཙོའི་ན་གཞོན་ལྷན་ཚོགས༽གསར་འཛུགས་མཛད་པ་དང་ཧྲུའུ་ཅིའི་འགན་བཞེས།
༡༩༤༩ལོ་ནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
༡༩༥༠ལོར་ཁོང་བོད་བསྐྱོད་ལྷོ་ལམ་དམག་དཔུང་གི་ཏང་ཨུད་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་དམངས་འདྲེན་པུའི་པུའུཀྲང་གི་འགན་བཞེས། ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་༡༠པར་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གི་ཆབ་མདོ་ཟུངས། ཕུན་དབང་གི་གསར་དུ་བཙུགས་པའི༼ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ཆབ་མདོའི་ཡན་ལག་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང༽གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས། ༡༩༥༡ལོའི་ཟླ་བ་༤པར་ཁོང་གིས་ང་ཕོད·ངག་དབང་འཇིགས་མེད་དང་ལྷན་དུ་པི་ཅིན་ལ་ཕེབས་ནས་པི་ཅིན་དང་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གི་གྲོས་མོལ་ནང་བཞུགས། དེའི་རིང་ལ་སྐད་བསྒྱུར་གཙོ་བོ་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་དང་ཕུན་དབང་གིས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་སྐད་བསྒྱུར་གྱི་འགན་བཞེས། ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༢༣ཉིན་རྒྱ་བོད་དབར་《བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྱི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན》ཞེས་པར་མིང་རྟགས་བཀོད། ཟླ་བ་༩པའི་ཚེས་༩ཉིན་ཕུན་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྔོན་བསྐྱོད་དམག་དཔུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལྷ་སར་འབྱོར་བ་དང་། བོད་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕུན་དབང་ལ༼རྒྱ་དམར་བོད་ལ་འཁྲིད་མཁན་གྱི་བོད་མི༽ཞེས་སུ་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རྗེས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནང་གི་ཨུ་ཡོན་བརྒྱད་པོའི་ནང་ཕུན་དབང་ནི་བོད་རིགས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། ༡༩༥༣ལོར་ཁོང་བོད་ལྗོངས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་འཐུས་མི་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་དུ་པེ་ཅིང་ལ་ཕེབས་རྗེས་པེ་ཅིང་དུ་བཞུགས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་དམངས་ཨུད་སྲིད་ཁྲིམས་སིའི་སི་ཀྲང་གཞོན་པ་དང་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་གརྩོ་སྒྲིག་གཞོན་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས། ༡༩༥༤ལོར་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་ཕྲད་གནང་སྐབས་ཁོང་གིས་སྐད་བསྒྱུར་གྱི་ཞུས་མྱོང་། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་༩པར་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མིར་འདམས་ཐོན་བྱུང་བ་དང《རྩ་ཁྲིམས》བོད་བསྒྱུར་ཚོགས་ཆུང་ཙུའུ་ཀྲང་གི་འགན་བཞེས། ༡༩༥༥ལོར་ཕུན་དབང་གྱིས་རང་འགུལ་ངང་ཀྲུང་དབྱང་ཏང་གི་སློབ་གྲྭར་མ་ལེ་རིང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཕེབས་དགོས་པའི་རེ་འདུན་ཞུས། ༡༩༥༦ལོར་ཁྲེན་ཡི་ཡིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྐུ་ཚབས་ཚོགས་པ་བོད་ལ་ཕེབས་སྐབས་སྐད་བསྒྱུར་གྱི་འགན་བཞེས། བོད་རང་སྐྱོངས་ལྗོངས་འཆར་གཞི་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་ཨུ་ཡོན་དང་གཞུང་ལས་ཐིང་ཏང་ཙུའུ་ཧྲུའུ་ཅི། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན། བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཐབས་ཕྱོགས་གཅིག་འགྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་གཞོན་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས་མྱོང་། ༡༩༥༨ལོར་ཁོང་བོད་ཁུལ་གྱི་དབང་ཆ་མེད་པ་བཟོས་པ་དང་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་གོ་ནས་ཀྱང་མེད་པ་བཟོས། ཁོང་ལ་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་པ་མ་ཟད་ཁོང་བོད་ལ་ཕེབས་གོང་དུ་ལི་ཉིང་གི《མི་རིགས་རང་གཙོ་དབང་ཆའི་སྐོར་གླེང་བ》ཉོས་པ་དེ་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བྱ་ཐབས་ལ་རྩིས་པ་རེད། ༡༩༥༩ལོར་བོད་ལ་ཟིང་འཁྲུག་ལངས་པ་དང་། རྗེས་ལོར་ཕུན་དབང་གསར་བརྗེའི་ངོ་ལོག་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཆིན་ཁྲེང་བཙོན་ཁང་དུ་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཀག་བསྐྱལ་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་མ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་སྡུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་གཅོད་བྱས། ཁོང་གི་བཙོན་ཁང་དུ་ཁེ་སི་དང་ལེ་ཉིན་། མའོ་ཙེ་ཏུང་། ཧའི་ཀ་ཨར་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་ཞིང་། རྩ་ཕྲན་དང་ལྕག་སྐུད་ཀྱི་སྨྱུ་གུའི་ཚབས་བྱས་པ་དང་གྲོན་ཆུང་བྱས་པའི་ཤོག་བུའི་སྟེང་ཕྱག་བྲིས་སྣ་ཚོགས་བྲིས་གནང་། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་བཀླགས་ཤིང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་བརྟེན། རྩོད་སྒྲུབ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་ལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བློ་བཀོད་ཅིག་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་མི་གཞན་དང་ཐུག་འཕྲད་མེད་པའི་རྐྱེན་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་ནུས་པ་ཇེ་ཉམས་སུ་སོང་། ཁོང་བཙོན་རྭར་བཞུགས་པའི་རིང་ལ་ཁོང་གི་ཕ་མ་རྣམས་གཉིས་དང་བཟའ་ཟླ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་ཐེབས་ཏེ་གྲོངས། ཁོང་གི་བུ་ཆེ་བ་ལོ་བཅུ་བཙོན་ཁང་ནང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས་བྱུང་། ད་དུང་། ཁོང་གི་བཙུགས་པའི༼ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ཁམས་བོད་ས་མཚམས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང༽དང༼ཤར་བོད་དམངས་གཙོའི་ན་གཞོན་ལྷན་ཚོགས༽བསར་བརྗེའི་ངོ་ལོག་པའི་རྩ་འཛུགས་ལ་ངོས་ཟུངས་ནས་དེའི་ཁོངས་མི་དྲུག་དཀྲོངས།
༡༩༧༨ལོ་ནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
༡༩༧༨ལོའི་༤པའི་ནང་དགུང་ལོ་༥༦ལ་ཕེབས་པའི་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་བཙོན་གྲོལ་བཏང་ཡང་ཁོང་གིས་བྲིས་མནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་དག་ཕྱིར་འཁྱེར་ཐུབ་མེད། ༡༩༧༩ལོར་ཁོང་ལརང་དབང་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་། ༡༩༨༠ལོར་པི་ཅིང་ཀྲུང་ནན་ཧའི་རུ་ཧུའུ་ཡའོ་པང་གིས་ཁོང་དང་མཇལ་ཕྲད་མནང་། ལོ་དེར་ཁོང་གི་བྲིས་མནང་བའི《རྩ་ཁྲིམས་ནང་མི་རིགས་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འགའ》ལ་སོགས་པའི་རྩོམས་ཡིག་འགའ་ཞིག་ལ་མི་རིགས་གནད་དོན་ཐད་གྱི་རྩ་དོན་སྐོར་ལ་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བའི་རྩོད་པ་མང་དག་ཅིག་བྱུང་བ་རེད། ༡༩༨༦ལོར་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་དང་ཚེ་བརྟན་གཡང་སྒྲོན་གཉིས་མཉེན་སྒྲིག ཁོང་གིས་སྔ་ཕྱིར་སྐབས་ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པ། བདུན་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་མི་རིགས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན་གཞོན་པ། སྐབས་བརྒྱད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་འདྲི་ས་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས།
བརྩམས་ཆོས།[རྩོམ་སྒྲིག]
༡༩༩༠ལོར་ཚད་ཉིད་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས《རྩོད་སྒྲུབ་རིག་པའི་འཚོལ་ཞིབ་གསར་བ》དཔར་སྐྲུན་མཛད། ༡༩༩༤ལོར་ཁོང་གི་ཚད་ཉིད་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་གཉིས་པ《ཟླ་བའི་གོ་ལའི་སྟེང་གཤེར་གཟུགས་ཀྱི་ཆུ་ཡོད》ཅེས་པ་དཔར་སྐྲུན་མཛད། ༡༩༩༧ལོར་ཁོང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་མཛད་པའི《ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་རང་སྐྱོངས་ཁུལ་མ་འཇོག་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་བསྟོན》《ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ཁྲིམས་སྐྱོངས་རྩོམ་ཡིག་གཅེས་བསྡུས》ཞེས་པ་དཔར་སྐྲུན་མཛད། ༡༩༩༨ལོར་ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་པའི་ཏའི་ཧ་རུ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་དང་ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་འཇལ་ཕྲལ་མནང་། ༢༠༠༤ལོ་ནས་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ལ་འཕྲིན་ཡིག་ཐེངས་མང་བསྐུར་མནང་མཛད་ནས་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་ཞི་བའི་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་བཅོད་བྱེད་རེ་མནང་བའི་བསམ་ཚུལ་གསུང་།
འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བཙོན་ནས་བྲིས་པའི་སྙན་ངག[རྩོམ་སྒྲིག]
ཉི་གཞོན་འོད་ཐིག་སྒེའུ་ཁུང་ཟུར་ནས་འཕྲོས།།
ནུབ་ཁའི་ཉི་འོད་ལྕགས་སྒོའི་ངོགས་སུ་གསལ།།
ཉམས་ཉེས་བཙོན་ཁང་སྒོ་ལྕགས་མདོ་སྦུག་མནན། །
གཅིག་པུར་གྱང་ལ་མི་ལོར་བཅོ་བརྒྱད་བལྟས། །
དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཡོལ་ནས་བསྐྱར་དུ་སླེབས།།
དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་དེ། །
ལྕགས་རི་མཐོན་པོའི་ཕྱི་ལ་གནས་པ་ཙམ། །
འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་ཁྲིམས་གཅོད་གཏོང་ཐབས་མང་།།
སྐྱེས་ཆེན་དམ་པར་སྔར་ནས་གནོད་ཅིང་འཚེ།།
གནས་བབ་ལས་དབང་སྐྱོ་བ་བཀའ་དྲིན་ཆེ། །
ཐོས་བསམ་འབད་པ་བསྐྱེད་པས་གོ་རྟོགས་རྙེད།།
དེ་ཡིས་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་རྒྱུས་ཡོད་དང་།།
འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གནས་ལུགས་རྟོགས།།
སྡུག་བསྔལ་ཁྲོད་ནས་བདེ་བ་འཚོལ་གནས་སུ།།
བདེ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པར་བྱེད།།
དཀའ་ཡང་སྐྱིད་པའི་འབྲས་བུ་ལག་ཏུ་ལོན། །
ང་ནི་རང་དབང་ཆེད་དུ་རང་དབང་ཤོར།།
རང་དབང་མེད་ཀྱང་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན། །
མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་སྐོར[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་སྐོར། རྩོམ་པ་པོ། འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གཉིས་ལ་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་མི་རིགས་དང་གྲལ་རིམ་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བས་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་མང་མོད། དོན་གྱི་འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་ལྟ་ཚུལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། གཅིག་ནི་བཙན་འཛུལ་བ་དང་མི་སེར་སྤེལ་མཁན། གཉའ་གནོན་པ། དབང་བསྒྱུར་པ། མི་རིགས་སྟོབས་ཅན་ནམ་རྒྱལ་ཁབ་གང་དེའི་གཙོ་གཞིའི་མི་རིགས་སམ་མི་རིགས་ཆེན་མོའི་ཕྱོཊ་ནས་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་གཞན་འགྱུར་གྱི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་སྙིང་གླེང་ཞིང་ཡོད། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ལངས་ཕྱོགས་དང་ལྟ་བས་ཕ་རོལ་བོའི་ལྟ་བའི་ངན་ཕྱོགས་དང་ཐ་ན་ལོག་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་བར་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་མཆིས། ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་འདི་གཉིས་ནི་གནད་དོན་འདིའི་སྟེང་གི་གཞི་རྩའི་ལྟ་བ་གཉིས་སོ། །
མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་གྱི་གནད་དོན་འདི་གླེང་བའི་ཚེ་ན། ཐོག་མར་ཕྱུངས་པ་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་གནད་དོན་ཡིན། སྐད་ཆ་དང་ཡི་གེ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་མི་རིགས་དེའི་གཞན་དང་དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་གང་དེ་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་ཡིན། མི་རིགས་ཤིག་མཉམ་འདྲེས་དང་གཞན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་མེད་དེ་ཐོག་མར་སྐད་ཡིག་གི་སྟེང་ནས་མངོན་ཡོང་། མི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་བར་འགྲོ་འོང་བྱེད་པའི་ཁྲོད་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གནས་དང་འབྲེལ་བ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའང་སྐད་ཡིག་ལས་མངོན་གསལ་དུ་ཤེས་ཡོང་། དེའི་ཕྱིར། མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་གནས་བབ་དང་ལས་དབང་གིས་མི་རིགས་གང་དེའི་གནས་སྟངས་དང་ཆབ་སྲིད་གོ་གནས།མདུན་ལམ་ལས་དབང་བཅས་མཚོན་ཐུབ། ལེ་ཉིན་སོགས་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བས་གནད་དོན་འདིའི་སྟེང་དུ་བཟུང་བའི་གཞི་རྩའི་ལྟ་ཚུལ་ནི། སུ་ཞིག་གིས་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང་སྐད་ཡིག་འདྲ་མཉམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་མི་བྱེད་པ་དང་། མི་རིགས་གཉའ་གནོན་དང་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཐབ་རྩོད་མི་བྱེད་ཚེ། དེ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་པ་ཞིག་མིན་ཞིང་། ཐ་ན་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན། འདི་ལ་དོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་དང་། ཡང་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྐད་ཡིག་སོ་སོའི་རང་དབང་ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང་། སྐད་རིགས་གང་ཞིག་ལ་ཁྱད་དབང་ཡོད་པ་དགག་དགོས། དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན། སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གང་དང་སྡེ་ཁག་གང་ནས་ཀྱང་མི་རིགས་གང་ཞིག་གིས་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་གཉའ་གནོན་བྱེད་པའམ་ཆེ་ཚུགས་གཟུང་མི་ཆོག་ཅེས་དང་། ད་དུང་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གཞན་དག་གིས་འདྲ་མཉམ་གྱི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་གི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་བསྐུལ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པས་རང་གི་སྐད་དེ་བཀོལ་ནས་ལན་འདེབས་པའི་ཁེ་དབང་སོགས་ཡོད། མི་རིགས་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བསྐོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཁྲི་འབུམ་གྱིས་མི་རིགས་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བཀོལ་ན་ད་གཟོད་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྲིད་པས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་ཡོད། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་པའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གི་གཞི་རྩའི་ལྟ་བ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་བྱས་རྗེས། ད་ནིམི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་གྱི་གནད་དོན་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཚོང་ཟོག་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་དཔལ་འབྱོར་ཉིན་རེ་བཞིན་འཕེལ་བ་དང་། མི་རིགས་ནང་ཁུལ་དང་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་བར་དུའང་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ཆབ་སྲིད་ལ་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་མི་འདྲ་བ་སྟེ། དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་དང་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན། དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟ་བུ་བར་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཐོན་སྐྱེད་དང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ། འགྲོ་འོང་ཚད་མི་འདྲ་བ་དགོས་བྱུང་བས་རིགས་དང་ཕྱོགས་ལ་ཤས་སུ་ཐུན་མོང་གི་རང་བྱུང་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་ངེས། འདི་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་མི་རིགས་སམ་རིགས་རྒྱུད་བར་གྱི་ལུགས་མཐུན་མཉམ་འདྲེས་ཟེར།
དེ་ལས་ལྡོག་པའི་གནས་ཚུལ་ནི།བཙན་པོས་གཉོམ་ཆུང་ཟ་བའི་མི་རིགས་སམ་རིགས་རྒྱུད་འཐབ་རྩོད་ཡང་ན་དམར་འཛིང་ཁྲོད། སྟོབས་ལྡན་དབང་བསྒྱུར་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་ཐད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཁྱད་འཕགས་གོ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས།ཞི་དྲག་གམ་མངོན་ལྐོག་གང་རུང་གི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས། དབང་བསྒྱུར་མྱོང་བའི་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་ངམ་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདོད་ནས་ཡོད་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ལྷག་པར་དུ་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། འདི་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ཟེར། མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་བཙན་དབང་དང་ཡང་ན་ཞི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་གི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བ་དེ་ལ་ཟེར།མར་ཁེ་སིས་འདི་ལྟར་གསུངས་མྱོང་སྟེ།བཙན་དབང་གིས་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་བྱེད་པ་ནི་མགོ་བོ་འབྲེག་པའི་མི་རིགས་གཉའ་གནོན་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་རྨང་གཞི་སྟེང་མངོན་འགྱུར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དང་། སི་ཏ་ལེན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་དྲག་མཛོད་དུ་གཏན་ནས་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན།རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ནི་མི་དམངས་དང་གསར་བརྗེ། དམངས་གཙོ་བཅས་ལ་རྒོལ་བའི་གནོད་འཚེ་དང་བཅས་པའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་སོ། །
འདི་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དངོས་བརྒྱུད་མངོན་ལྐོག་ཞི་དྲག་གི་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་དང་། དྲག་ཤུགས་སམ་ཁྱད་དབང་སོགས་ལག་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་གང་རུང་དང་། ལྷག་པར་ཏུ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་སྟེང་མཚོན་པའི་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ཐམས་ཅད་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འགལ་བ་དེ་ལས་ཀྱང་སྨོས་མི་དགོས། དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་།ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཁྲིམས་སུ་མི་རིགས་སོ་སོར་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་དང་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བའི་དབང་ཆ་ལྡན་ཞེས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་རྩ་དོན་དང་འགལ་བ་ཡིན། མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་དང་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གཉིས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་སྐབས་ལ་ལར་བསྣོལ་མར་གནས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད། དོན་དངོས་སྟེང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་མི་འདྲ་བ་དང་ཆ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བའི་འོག་བྱུང་བའི་འགལ་ཟླར་གནས་པ་ཞིག་གོ །
གཞན་དུ་མི་རིགས་མང་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་རིགས་ཆེན་མོས་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་མངོན་སུམ་དུ་འདོན་སྤེལ་མི་བྱེད་ཀྱང་། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས།སློབ་གསོ་དང་དམག་དོན་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་སོ་སོ་རུ་རང་གི་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་གོ་གནས་དང་ནུས་པར་བརྟེན་ནས། མི་རིགས་གཞན་ལ་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྟེང་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་མིན་པ་ལྟ་བུའི་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཅིང་། སྲིད་ཇུས་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལག་ཏུ་བསྟར་བ་དང་བསྡུར་ན། ནུས་པ་དང་མཇུག་འབྲས་དེ་ལས་ངན་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན། མིག་རྒྱང་རིང་ཞིང་བདེན་དོན་བསམ་པ། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཚེ། རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་ལོག་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་འདི་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། མི་རིགས་འབྲེལ་བར་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེན་དེའི་རིགས་ལ་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་འགོག་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཡང་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུའང་འདི་ལྟར་གླེང་མྱོང་སྟེ།ལོ་རྒྱུས་སྟེང་རིག་གནས་དར་ཚད་ཅུང་རྗེས་ལུས་ཡིན་ཞིང་དྲག་པོའི་གཡུལ་ལ་དགའ་བའི་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གཞན་རིགས་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་རྗེས།མཇུག་མཐར་རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་འོག་གི་རིག་གནས་དར་ཚད་མཐོ་བའི་མི་རིགས་དེར་འགྱུར་བའམ་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་། འདི་ལྟའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་ནི་བཙན་དབང་འོག་གི་མི་རིགས་དེས་བྱས་པ་མིན་ཏེ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་མཁན་རང་ལ་རག་ལས་སོ། །
མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་དང་མི་རིགས་གཞན་བསྒྱུར་གླེང་སྐབས།ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ནི་མི་རིགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དང་ཐ་སྙད་གཞན་གང་ཡིན་ཡང་། ཐབས་ཅད་བལྟོས་བཅས་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད། མི་རིགས་དང་མི་རིགས་བར་ལྷག་པར་དུ་ཉེ་གནས་ཀྱི་མི་རིགས་བར་གཉེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་འདྲེས་དང་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་འཐབ་རྩོད་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས།ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་ཚད་མི་འདྲ་བའི་འབྲེལ་འདྲེས་རྟག་ཏུ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར། མི་རིགས་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་རགས་ཞིབ་ལས་ཞིབ་དབྱེ་མི་རུང་ཞིང་།དེང་གཙོ་བ་ལས་གནའ་དུས་ཚད་གཞིར་འཛིན་མི་རུང་། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་པས་ཀྱང་གཞུང་ལུགས་སྟེང་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གྲལ་རིམ་བཤུ་གཞོག་དང་མི་རིགས་སམ་རིགས་རྒྱུད་གཉའ་གནོན་མེད་པར་བཟོས་ནས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སླེབས་པའི་དུས་ན། རིམ་བཞིན་མི་རིགས་བར་གྱི་ཁྱད་དང་འགལ་བ་ཞི་བར་འགྲོ་ཞིང་།མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་མྱོང་། ཡིན་ན་ཡང་། མཉམ་འདྲེས་འདི་ནི་མི་རིགས་མང་བོ་ཞིག་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཁྲོད་དུ་འདྲེས་པ་མིན་ཏེ། མི་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་བར་དུ་ཐུན་མོང་རང་བཞིན་ཞིག་ཆགས་པའི་མཚུངས་སུ། རང་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཀྱི་ཆོས་གང་ཞིག་ད་དུང་སོར་གནས་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ལ་མཚོན་ན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཞེས་པ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔའི་སྐད་ཡིག་རིམ་བཞིན་རྒྱ་མི་རིགས་ཁྲོད་དུ་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་བཏན་ནས་མིན། གཅིག་བྱས་ན་དེང་སྐབས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་དེ་རྒྱ་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་བར་དུ་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཅིག་ཏུ་སྣང་མོད། འོན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གཞན་དག་གི་སྐད་ཡིག་དང་ཡུལ་སྲོལ་ལ་སོགས་མེད་པར་བྱེད་མི་རུང་།རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ལ་མཚོན་ནའང་སྤྱི་སྐད་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དེས་མིག་སྔའི་བར་དུ་ཡུལ་སྐད་དག་མེད་པར་གཏོང་མ་ཐུབ་པས་ན། ལོ་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོའི་རིང་ལ་ཆགས་པའི་མི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་བར་གྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཅི་ཁག གནས་ལུགས་འདི་ནི་མིག་སྔར་དབྱིན་ཇུའི་སྐད་དེ་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་སྐད་དུ་ཆགས་བཞིན་ཡོད་མོད། དེ་རྒྱུ་མཚན་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་སྐད་ཡིག་མེད་པར་གཏོང་མི་རུང་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། མདོར་ན། མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་མིག་སྔར་ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་རུ་གླེང་གཞི་ཞིག་ཏུ་བརྩི་མི་འོས་ཤིང་བརྩི་ཡང་མི་བརྩི་ལ། གལ་ཏེ་བརྩི་བའི་དབང་དུ་བཏང་ན་མཇུག་འབྲས་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡོང་བ་སྨོས་མི་དགོས།ཐ་ན་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུའང་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུ་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྤྱི་མཚན་དང་རང་མཚན་གྱི་ངོས་ནས་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་གནད་དོན་དཔྱད་གླེང་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཙམ་མོ། ། མཆན། ཕུན་དབང་ལགས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ཕྱིར་དྲན་དང་གསར་རྟོགས་ཞེས་པའི་དེབ་ལས་རྡོ་ལྷས་བསྒྱུར།


text:
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ།
ཚེས་6ཉིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཨུད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཆན་འགོད་རྩོམ་ཡིག《“གྲུ་དམར་གྱི་སྙིང་སྟོབས”དར་སྤེལ་བཏང་ནས་དུས་རབས་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་སྐྱོད་དགོས》དང་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་བདེ་འཇགས་དང་དྲ་འཕྲིན་ལས་དོན་གྱི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན། རྒྱུན་ཨུ་དབང་དབྱང་གི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན། “གྲུ་དམར་གྱི་སྙིང་སྟོབས”དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རྒྱུན་ཨུ་ཝང་ཧུའུ་ཉིང་གིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་ཀྱི་དགོངས་དོན། ཀྲུང་དབྱང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་ཞིབ་སྒྲིག་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་ཟབ་གཏོང་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་ཧྲུའུ་ཅི་ཀྲའོ་ལེ་ཅེས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་ཀྱི་དགོངས་དོན་སོགས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་མ་ཟད། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་རེས་སྐོར་གཉིས་པའི་སྐོར་གཟིགས་གནས་ཚུལ་གྱི་སྙན་སེང་ཉན་པ་དང་རང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་བྱས་པ་རེད།
རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཆན་འགོད་རྩོམ་ཡིག་ནང“གྲུ་དམར་གྱི་སྙིང་སྟོབས”ཀྱི་གོ་དོན་ཟབ་མོ་དང་དུས་རབས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་ཉིན་གཅིག་ལྟར་གྱི་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ཕུགས་བསམ་དད་སེམས་དང་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས་དུས་ནམ་ཡང་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་མངོན་ཡོད། རིམ་པ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་སློབ་སྦྱོང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ཏེ།
“གྲུ་དམར་སྙིང་སྟོབས”ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་ལས་དོན་ནང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། “གྲུ་དམར་གྱི་སྙིང་སྙོབས”དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་ཁར། དགོངས་དོན་གསལ་པོ་ཤེས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ། དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏིག་བཅས་བྱེད་པའི་ཐད་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་བརྒྱུད་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་དང་། དད་སེམས་བརྟན་གཏོང་། ཡིད་ཆེས་ཆེར་གཏོང་། འགན་འཁྲི་འཁུར་ཕོད་པ། ལས་འགན་སྒྲུབ་ཐུབ་པ། ངར་ཤུགས་སྒྲིམ་ཐུབ་པ། སྤྱོད་གཙང་གཞུང་དྲང་ཐུབ་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྤྱད་དེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས་ནས། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་བཅས་ཐད་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། དུས་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི“རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བར་ངེས་པར་དུ་མཐའ་མཚམས་སྐྱོང་དགོས་པ་དང་མཐའ་མཚམས་སྐྱོང་བར་སྔོན་ལ་བོད་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པའི”འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་དང“མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི”མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་དེ་བཞིན་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཡུལ་སྨད་ཤང་གི་མང་ཚོགས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ལན་གྱི་དགོངས་དོན་བཅས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་ཁྲིམས་བཞིན་བོད་སྐྱོང་དང་། དམངས་ཕྱུག་བོད་དར། ཡུན་རིང་བོད་སྐྲུན། མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ། རྨང་གཞི་བརྟན་གཏོང་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས“བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”དང“ལམ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བཏང་ནས་ཤུགས་རྒྱག་ས་དང་། དམིགས་ས། འགོ་འཛུགས་ས། དོན་ལ་བབས་ས་བཅས་ལ་དམ་འཛིན་ལྷོད་མེད་དང་། དཀའ་ཉེན་ལ་མི་སྐྲག་པ། དཀའ་སྤྱད་འབད་འཐབ་བཅས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་དགོས། མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་དམིགས་ཡུལ་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་ནས་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང“གྲུ་དམར་གྱི་སྙིང་སྟོབས”ནང་སེམས་སུ་ཟུག་པ་དང་ཕྱི་དོན་དུ་འཁྱོལ་བ་བྱས་ཏེ། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་ཆེན་པོ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཕུགས་བསམ་གྱི་དད་མོས་པ་བརྟན་པོ་ཞིག་དང་ལག་ལེན་རྣམ་དག་ཅིག་བྱེད་དགོས། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཐོག་འཆར་འགོད་བྱས་པའི་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་ཨུ་ལྷན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་ཏང་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་པ་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང་། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་དམངས་འཚོ་འགན་ལེན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་མི་རིགས་ཁག་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་དང་། སྤེལ་རེས། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་ལ་དམིགས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་བོད་ཀྱི་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་འགན་ལེན་དང་། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་འགན་ལེན། མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བསྐང་རྒྱུ་འགན་ལེན། མི་རིགས་ཁག་ཐུན་མོང་ཐོག་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུ་འགན་ལེན། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཡོང་རྒྱུ་འགན་ལེན་བཅས་བྱས་ཏེ། བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་ལ་རྦད་དེ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་ལུགས་མཚོན་དགོས། རིམ་ཁག་སློབ་གསོ་སྡེ་ཚན་གྱིས་དམ་འཛིན་བྱ་གཞིར་ཤུགས་སྣོན་དང་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་ནས“གྲུ་དམར་གྱི་སྙིང་སྟོབས”སློབ་གྲྭར་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཞེས་བསྟན་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་བདེ་འཇགས་དང་ཞིང་པ་ལས་མིའི་གླ་ཆ་འགྱངས་ཆད་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་སོགས་ཐད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་པ་རེད། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་བདེ་འཇགས་དང་ཞིང་པ་ལས་མིའི་གླ་ཆ་འགྱངས་ཆད་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ལས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་གནད་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་མོ་དང་མི་དམངས་ལྟེ་བར་བྱ་རྒྱུ་ མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཞབས་པའི་བརྩེ་སེམས་ཟབ་མོ་མངོན་ཡོད། རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་། ཡུན་རིང་རྣམ་གྲངས་དང་དུས་ཐུང་རྣམ་གྲངས་དང་། གཡང་རྩེའི་སྒང་གི་ཡས་སྒྲོན་འདུ་འགོད། དགོས་གལ་ཆེ་བའི་འདུ་འགོད་བཅས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱེད་པ་དང་། མཐའ་མཚམས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སོགས་ཐད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཙོ་གནད་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། “གཉིས་གཏོད”ལས་དོན་དང་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཐོན་ལས་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་གི་ཉི་འོད་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་སུ་འཕྲོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། གནད་དོན་གཙོ་བོའི་རིགས་སྔོན་འགོག་དང་། ཐག་གཅོད་དཀའ་བའི་གནད་དོན་རིགས་ལ་དམ་འཛིན། གླེང་མང་བའི་གནད་དོན་རིགས་གསེད་བཀྲོལ། སྤྱིར་བཏང་གི་གནད་དོན་རིགས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ནས་ཡིག་བསྐུར་ངོ་བཅར་གྱི་གནད་དོན་གྲལ་བཤེར་དང་། གསེད་བཀྲོལ། སེལ་བ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྒྲུབ་དགོས། ངལ་རྩོལ་འགན་སྲུང་གི་ཁྲིམས་འཛིན་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཞིང་པ་ལས་མིའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ལ་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ལ་ཡང་ལྟ་རྟོག་བྱས་ནས་ཞིང་པ་ལས་མིའི་གླ་ཆ་འགྱངས་ཆད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོན་རྒྱུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོགས་ཟོན་དང་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས། ངལ་རྩོལ་འགན་སྲུང་གི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་སྲིད་ཇུས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་དང་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ནས་ངལ་རྩོལ་གླ་ཆའི་རྩོད་གཞི་དང་དེ་བཞིན་ཡིག་བསྐུར་ངོ་བཅར་གྱི་འགལ་བ་ཧུར་ཐག་སེལ་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཡོད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཉེ་ཆར་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དྲ་འཕྲིན་ལས་དོན་ལ་གནང་བའི་མཆན་བཀོད་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་ནང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིས་དྲ་འཕྲིན་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་གནང་བ་དང་ཉམས་སད་ཐེག་ཐུབ་པའི་དཔུང་ཁག་བསྐྲུན་རྒྱུའི་བློ་སྟོབས་བརྟན་པོ་མཚོན་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་དྲ་འཕྲིན་གཞུང་དོན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལུའུ་ཝུའེ་ཡིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལས་ཚབས་ཆེན་འགལ་བར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད། རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས“འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་ལ་བརྩི་བཀུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་དགོས་པ་དང་། ཏང་གིས་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་བཀྲག་མདངས་འཚེར་ས་རྙེད་པ་དང་དྲང་ནུས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་ནས་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་བོད་དུ་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་ལུགས། བོད་དུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་ནུས་ལྡན་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ་དཔེ་མཚོན་གྱི་གྱོད་དཔེའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་དངོས་བརྗོད་པ་དང་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་སྟོན་ཕྱོགས་ཐོག་ནས་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས། “དོ་དམ་བྱེད་ཐུབ་པའི”རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་དྲ་སྦྲེལ་དང་དེ་བཞིན་སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་དགྲ་ཡའི་ཕྱོགས་གཏོགས་དང་ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པའི་རུ་ཚོགས་ཀྱི་སིམ་འཛུལ་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་ལ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་དང་གྲོང་སྡོད་ལས་བྱེད་པས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད། དབུལ་སྒྲོལ་ལ་དམ་འཛིན། རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྱོང་། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཕུལ་བའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ལ་ཁས་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་པ་རེད། དུས་རབས་གསར་པར་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་ལ་བླང་བྱ་གསར་པ་བཏོན་ཞིང་། རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཀྲུང་དབྱང་གི《གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོར་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་འདེམས་གཏོང་གི་དོ་དམ་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར》གཞིར་བཟུང་། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ་སོགས་གཙོ་གནད་ལས་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་གནད་སྨིན་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་དང་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གི་འདེམས་གཏོང་དོ་དམ་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ལས་བྱེད་པ་གྲོང་ཚོར་བཅའ་སྡོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་སྔར་བས་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། རང་རེའི་ཏང་གི་གཅིག་སྡུད་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ་དམངས་ལ་བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པའི་འགྲོ་གྲོན་ཤང་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་འདོམས་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ནས་སྤྱད་དེ་གཙོ་བོ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དང་། མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས། དངོས་ཚན་ཐོན་ལས་གཉེར་རྒྱུ་བཅས་ལ་སྤྱོད་དགོས་པ། གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་ཤང་གྲོང་རྡལ་ཏང་ཨུད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ཀྱི་ཚན་ཁག་ལ་ལས་དོན་སྒྲུབ་རོགས་བྱེད་དགོས་པ། དཔྱད་ཞིབ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་ལ་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་གྱི་ཕན་འབྲས་ཐོན་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་བསྟན་ཡོད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་སྐབས་དགུ་པའི་རེས་སྐོར་གཉིས་པའི་སྐོར་གཟིགས་ལས་དོན་ལ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་བྱས་ཤིང་། དུས་མཚུངས་སུ་སྤུ་གྲི་མཐོན་པོར་འཕྱར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ལྷ་ཤིང་ཤུག་པ་བྲག་ལ་ཚུགས་པ་དང་དྲི་མེད་སྤྱོད་གཙང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་ལྟར་གྱི་ངར་ཤུགས་ཐོག་ནས་སྐོར་གཟིགས་དང་སྐོར་དཔྱོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་གཟིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། བྱ་སྤྱོད་བཅས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཚད་མཐོའི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་རྒྱུ་འགན་ལེན་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ནང་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་དར་ཆ་ཤིན་ཏུ་གསལ་སྟོན་དང་། ལངས་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ། བྱ་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་བློ་ཐག་ཆོད་པོ་བཅས་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ། འགག་རྩ་ཉུང་ཤས་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་རིམ་ཁག་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཕུགས་བསམ་དང་དད་སེམས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས་པ། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་དམིགས་ཏེ་ཆེད་དོན་ཞིབ་བཤེར་དང་། མངོན་བཤེར་ལྐོག་ཞིབ། ཕན་ཚུན་ཞིབ་བཤེར་བཅས་བྱས་ནས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཅོས་སྒྲིག་དང་ལྷག་པར་དུ་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་དགོས་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་མི་དགོས་པའི་ལས་རྙོག་བཟོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་མ་དངུལ་ལྐོག་ཟ་དང་།ཧམ་བཟུང་། སྒེར་སྤྱོད་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཐོན་པའི་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་པ། གྲུབ་འབྲས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་སྐོར་གཟིགས་དང་སྐོར་དཔྱོད་ལས་དོན་བརྒྱུད། སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་བཀྲག་མདངས་ཆེ་བའི་མིང་བྱང་དེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསལ་དུ་གཏོང་བ་དང་ཏང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལེའུ་རྩོམ་ཆེད་ནུས་ལྡན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་འགན་ལེན་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་བྱས་པ་རེད།
ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ད་དུང་དོན་ཚན་གཞན་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་རེད།