text:
རི་སྲན།
གློག་ཞགས་ཀྱིས་ཙི་ནའི་སྐད་ལས་བསྒྱུར།
རི་སྐྱེས་སྲན་མའི་ལོ་མ།།
སྲན་ཆུང་མྱུ་གུ་འབུས་སོང་༎
ལོག་ཡོང་ལོག་ཡོང་གསུངས་པ༎
ལོ་ཟླ་ཁད་ཀྱིས་ཟད་སོང་༎
གནས་མལ་གཏད་སོ་བྲལ་དོན།།
བདུད་དཔུང་རྐྱེན་པས་ལན་པ༎
འཆག་སྡོད་དབང་ལ་མེད་དོན༎
སྲིན་དམག་གནག་པས་ཡིན་པ༎
རི་སྐྱེས་སྲན་མའི་ལོ་མ།།
སྲན་ཆུང་འདབ་མ་རྒྱས་སོང་༎
ལོག་ཡོང་ལོག་ཡོང་གསུངས་པ༎
གློ་ལ་བྲེལ་ཤ་ཚ་བ༎
སྙིང་ལ་བྲེལ་ཤ་ལྷག་ལྷོག།
ལྟོ་བར་བཀྲེས་སྐོམ་བར་བེར༎
ནམ་འཆི་ངེས་ཆ་མེད་པ༎
བདེ་སྡུག་སེམས་མཁན་བྲལ་པ༎
རི་སྐྱེས་སྲན་མའི་ལོ་མ།།
སྲན་མས་རྒས་ཆ་ཁུར་པ༎
ལོག་ཡོང་ལོག་ཡོང་གསུངས་ནས༎
དགུན་ཟླ་བཅུ་བ་བསླེབས་སོང་༎
གཡུལ་ལ་ཟློག་མཐའ་དབེན་པ༎
གནས་མལ་བཅོལ་ས་གང་ལགས༎
སྙིང་ལ་ཟུག་རྔུས་གཟུར་པ༎
ཨ་ཕོ་བསླེབས་རྒྱུ་མ་བྱུང་༎
མེ་ཏོག་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་སོང་༎
ལྡུམ་རའི་མེ་ཏོག་འཁྲུངས་ཡོད༎
དམག་ལ་སུ་ཞིག་ཆས་སོང་༎
དམག་སྤྱི་ཤིང་རྟར་བཞུགས་ཡོད༎
ཤིང་རྟའི་དམག་དཔུང་ཆས་སོང་༎
བཞི་སྒྲིག་རྟ་ཕོ་ཁྲོམ་ཁྲོམ༎
གནས་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཆ༎
ལོ་ཟླ་གཡུལ་ལ་འཐུམས་སོང་༎
རྟ་ལ་རྒ་ཆས་བགྱིས་སོང་༎
རྟ་ཕོའི་མགོ་འཕང་ཀྲོག་ཀྲོག།
ཨ་ཕོས་དམག་ཆོས་མནབས་སོང་༎
འཁོར་ཚོགས་བུ་ཡུག་འཚུབ་བེ༎
བཞི་སྒྲིག་རྟ་ཕོ་འགྱིག་གེ།
སྐེད་ལ་མཆེ་གཞུ་ཉ་ཤུབས༎
ཉིན་ལ་བྱ་ར་དགོས་པ༎
སྲིན་དམག་འཁྲུག་ཆ་རྒོད་པོ༎
ཕར་ལ་རྒ་ཆས་བྱེད་དུས༎
རྒྱ་ལྕང་ལོ་མ་ལྡེམ་ལྡེམ༎
ཨ་ཕོ་རང་ཡུལ་སྙེག་དུས༎
ཁ་ཆར་བུ་ཡུག་འཚུབ་འཚུབ༎
བགྲོད་པའི་གོམ་ཁ་དལ་བ༎
གྲོད་པའི་ནང་ལུང་སྟོང་བ༎
ཡ་ཆུང་སྡུག་གི་མུན་པ༎
མཁྱེན་པའི་མི་ཞིག་འདུག་གམ༎
《小雅·采薇》
采薇采薇,薇亦作止.曰归曰归,岁亦莫止.靡室靡家,猃狁之故.不遑启居,猃狁之故.
采薇采薇,薇亦柔止.曰归曰归,心亦忧止.忧心烈烈,载饥载渴.我戍未定,靡使归聘.
采薇采薇,薇亦刚止.曰归曰归,岁亦阳止.王事靡盬,不遑启处.忧心孔疚,我行不来.
彼尔维何,维常之华.彼路斯何,君子之车.戎车既驾,四牡业业.岂敢定居,一月三捷.
驾彼四牡,四牡骙骙.君子所依,小人所腓.四牡翼翼,象弭鱼服.岂不日戒,猃狁孔棘.
昔我往矣,杨柳依依.今我来思,雨雪霏霏.行道迟迟,载渴载饥.我心伤悲,莫知我哀.
མཆན་བུ།
༡༽ 薇ཞེས་པ་མེ་ཏོག་རྒྱ་སེ་རུ་སྣང་མོད། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་པ་དག་གིས་ཟས་སུ་བསྟེན་ཆོག་པའི་རི་སྐྱེས་ཀྱི་སྲན་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྲེལ་ཡོད།
༢༽ རི་སྲན་(采薇)ཞེས་པའི་སྙན་རྩོམ་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སྙན་དེབ་ཐོག་མར་གྲགས་པའི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་(《诗经》)ཟེར་བའི་ནང་གི་སྙན་ངག་ལེགས་གྲས་སུ་བགྲང་གིན་ཡོད་ལ། དེང་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དེར་སྙན་ངག་(《诗》)དང་སྙན་ངག་སུམ་བརྒྱ་མར་(《诗三百》)འབོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྗེས་སུ་ཧན་ནུབ་མའི་སྐབས་སུ་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་སུ་བཏགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྙན་རྩོམ་གྱི་མ་ཡུམ་མམ་སྙན་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་དེབ་ཐོག་མ་རུ་གྲགས་ཡོད་ལ། སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་འདིར་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་སྙན་རྩོམ་སུམ་བརྒྱ་དང་ལྔ་ཡོད་སྟབས། སྙན་ངག་སུམ་བརྒྱ་མར་ཡང་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། སྙན་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་དེབ་འདི་བྱུང་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་ནའང་། ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་ཀྲིག་ནུབ་མའི་སྟོད་(西周སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་1046-771)ནས་(春秋སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ 771-476,453,403 མཇུག་སྒྲིལ་བར་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་གསུམ་ཙམ་ཡོད།)དཔྱིད་སྟོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོད་ཀྱི་ཆར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
༣༽ 猃狁་འདིར་བརྗོད་དོན་གྱི་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བདུད་སྲིན་ཞེས་བསྒྱུར་པ་ལས། རྒྱ་ནག་གི་དེང་འགྲེལ་དུ་ཞོན་ནུའུ་འམ་ནུབ་རོང་ (西戎) སོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དེ་ད་ལྟའི་སོག་པོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་རྙིང་ངམ་ཧན་ཤར་མ་(东汉25-220)ནས་བརྒྱུད་པའི་《说文》ལས་(羌,西戎牧羊人也.)ཞེས་སྤྱང་ལ་ངེས་འཛིན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་189ནས220བར་དུ་གྲུབ་པར་གྲགས་པའི《风俗通义》ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་སྤྱང་ལ་ངེས་བཟུང་ཡོད་པས་མི་རིགས་དེ་བོད་ཡིན་པར་སྙམ་མོད་དཔྱད་པར་བྱའོ།
༤༽ སྙན་རྩོམ་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མཁས་པ་དག་གིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྐབས་དེར་གཡུལ་ལ་ཆས་པའི་དམག་མི་ཞིག་གི་སེམས་ཚོར་བྲིས་པར་བཞེད་ཀྱང་། ཕྲན་གྱི་མཐོང་ཚུལ་དུ་གཡུལ་ལ་ཆས་པའི་དམག་མི་ཞིག་གི་བཟའ་ཟླའམ་བྱམས་པའི་སྡུག་ཡུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོད། དེ་འདྲའི་རྒྱ་འགྲེལ་གང་ཡང་མཐོང་ལམ་དུ་མ་གྱུར་པས་དཔྱད་པར་འཚལ་ལོ།
༥༽ སྙན་ངག་འདིའི་མ་རྩོམ་ནི་ཚེག་བར་བཞིའི་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། འདིར་ཚེག་བར་དྲུག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད།
སྙན་རྩོམ་འདི་གྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་རྒྱལ་རབས་སྐོར་གྱི་བསྡུར་དཔྱད།
དང་པོ། སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས།
རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ལ་ཀྲིག་ནུབ་མ་དང་ཀྲིག་ཤར་མ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་ཡིན། ཀྲིག་ཟེར་བའི་ཚོགས་སྡེ་དེའི་མེས་པོའི་བྱུང་ཚུལ་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཡོད་པ་སྟེ། རུས་མིང་ཅྰང་(姜)ཡིན་ལ་ཅང་ཡོན་ཟེར་བའི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་རྐང་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་བར་བརྟེན་ནས་བུད་མེད་དེའི་ལྷུམས་སུ་བུ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། བུ་དེའི་མིང་ལ་(弃)ཆིས་ཟེར་ཞིང་། བུ་དེ་བཙས་པ་དང་མཉམ་དུ། མ་ཡུམ་གྱིས་ཉར་འདོད་མེད་པར་བརྒྱ་སྡེ་དང་སེམས་ཅན་འགྲོ་སའི་ལམ་ནང་དུ་གཡུགས་ནའང་། སེམས་ཅན་སུ་གང་གིས་ཡང་བུ་དེར་གནོད་པ་མ་བྱས་པར་བརྟེན་ནས། ནག་གསེབ་དུ་གཡུག་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆུ་ཆེན་ཞིག་གི་དར་ཐོག་ཏུ་གཡུག་མ་ཐག་ཏུ། བྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕུར་ཡོང་ནས་བྱིས་པ་དེ་གཤོག་དྲོད་ཀྱིས་བསྐྱངས་པ་ན། མི་ཚང་མས་བྱིས་པ་དེ་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་མིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཕྱིར་ཁྱེར་ཡོང་ནས་མིང་ལ་ཆིས་ཟེར་ཞིང་། རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཆིས་ཟེར་བ་ནི་གཡུག་པའི་དོན་ཡིན་ལ། བྱིས་པ་དེ་ཐེངས་གསུམ་ལ་གཡུག་པའི་དབང་གིས་ཆིས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག བྱིས་པ་དེ་མཚར་ལོངས་བྱུང་བ་དང་མཉམ་དུ་མི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་ལ། ལྷག་པར་ཏུ་ས་ཞིང་རྨོ་འདེབས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ཁོའི་ས་ཞིང་རྨོ་འདེབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལྟར་ས་ཞིང་འདེབས་ལས་བྱས་པ་ཡིན་ན། སྟོན་ཐོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལེན་ཐུབ་པས། ཚོགས་སྡེ་དེར་ཕན་ཐོག་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་དབང་གིས། རྗེས་སུ་ཁོའི་མིང་ལ་ཧིག་ཇུ་(后积)ཞེས་ཐོགས་ཡོད་ལ། སྐབས་དེའི་རྒྱའི་གནའ་ཡིག་ལས། ཧིག་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་བོ་དང་ཇུ་ཞེས་པ་ནི་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འཇུག་པས། འབྲུ་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་ཆོ་ལོ་ཐོབ་པར་བལྟས་ན། ཀྲིག་ནུབ་མའི་ཚོགས་སྡེ་དེ་ནི་ཞིང་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱིན་ཡོད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱལ་བོ་དེའི་རྗེས་སུ། ཁོ་ཚོའི་ཚོགས་སྡེ་དེར་བྱས་རྗེས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཀའུ་ཀོང་ཏན་ཧྥུའུ་ཟེར་མཁན་ཞིག་ཡོད་ལ། ཁོས་ཀྲིག་གི་མི་སྡེ་དེ་ཀྲིག་ཡོན་ནམ་ད་ལྟའི་ཧྲན་ཞིའི་ཆིའུ་ཧྲན་ཟེར་བའི་ས་ཁུལ་དེར་ཁྲིད་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀྲིག་གི་ཚོགས་སྡེ་དེ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་ནས་རིམ་བཞིན་ཉེ་འཁོར་གྱི་རུ་སྡེ་མང་བོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་ཟད། ཀའུ་ཀོང་ཏན་ཧྥུའུ་ཡི་བུ་ཇུའུ་ལིས་ཟེར་བའི་དུས་སུ། སྐབས་དེར་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་ཀྱང་མི་བདེ་བར་གཏད་པའི་དབང་གིས། སྐབས་དེའི་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་དང་ཀྲིག་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་ཟླ་ཆེ་རུ་སོང་ནས། ཧྲང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཀྲིག་ལ་སྟེང་འཛིན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཏེ། ཧྲང་གིས་ཇུའུ་ལིས་ཟེར་བ་དེ་བསད་པར་བརྟེན་ནས། ཧྲང་དང་ཀྲིག་གཉིས་དགྲ་ཟླར་གྱུར་ཅིང་། ཀྲིག་གི་རྒྱལ་བོ་ཇུའུ་ལིས་བསད་པའི་རྗེས་སུ། ཁོ་བུ་ཀྲིག་བིན་བང་ཟེར་བ་དེ་ཀྲིག་གི་རྒྱལ་བོར་བསྐོས་ནའང་། ཧྲང་གིས་ཀྲིག་བིན་བང་ཡང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནའང་། ཀྲིག་གིས་ཧྲང་ལ་རྒྱུ་ནོར་འབོར་ཆེན་སྤྲད་པའི་དབང་གིས་ཁོ་གློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་ལ། ཀྲིག་བིན་བང་གློད་གྲོལ་བཏང་བ་དང་མཉམ་དུ་ཁོས་མཐའ་འཁོར་གྱི་མི་སྡེ་མང་བོ་ཞིག་དབང་སྒྱུར་གྱིས། ཧྲང་རྒྱལ་རབས་དེ་མེད་པར་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་བཀོད་གཏོང་འགོ་བཙུགས། ཡིན་ནའང་ཧྲང་དང་དམག་འགྱེད་བྱེད་འགོ་བཙུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཁོ་རང་ནད་ཀྱིས་མནར་ནས་གྲོངས་ཡོད་འདུག རྒྱལ་བོ་དེ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་ཁོའི་བུ་ཀྲིག་བུའུ་བང་གིས་ཧྲང་ལ་དམག་དྲངས་ནས་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་མེད་པར་བཏང་ནས་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་དེ་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིིན་འདུག་ལ།ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་འགོ་ཚུགས་པའི་ལོ་ཚིགས་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་པ་དག་གིས་ཞྰ་ཧྲང་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་གཏན་འབེབ་ཀྱི་ལས་གཞི་ཞེས་པ་འདིར་གཞི་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ།(夏商周断代工程)ཞྰ་ཧྲང་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཞེས་པར་འཁོད་པ་ལྟར་ན། ཧྲང་རྒྱལ་རབས་དེ་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་མེད་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉི་ཤུའི་ཉིན།(1057བཞེད་ཚུལ་ཡང་འདུག)ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ 武王ཀྲིག་བོའུ་ཝང་རྒྱལ་བོས་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་དེ་ཕམ་པར་བྱས་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་དྲུག་པར་རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་དེ་འགོ་ཚུགས་ཡོད་འདུག
ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་འགོ་ཚུགས་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བར་རྒྱལ་བོ་ཀྲིག་བོའུ་བང་ཡང་ཚེ་ལས་འདས་ཤིང་། ཁོའི་བུ་ཀྲིག་ཁྲིན་བང་རྒྱལ་སར་བསྐོས་ནའང་། ཁོ་ལོ་ན་ཆུང་བར་བརྟེན་ནས་ཀྲིག་བོའུ་བང་གི་ནུ་བོ་ཀྲིག་ཀོང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་རོགས་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ། རྒྱལ་བུ་ཀྲིག་ཁྲིན་བང་ཡང་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་དང་མཉམ་དུ། རྒྱལ་སྲིད་ཁོང་ལ་ཕྱིར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་འདུག འདི་ལྟར་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རིམ་བཞིན་སྲ་བརྟན་དུ་གྱུར་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་ཀྲིག་ནུབ་ཤར་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དབང་བཟུང་ཡོད་འདུག
ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་རིང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་ལ། ལམ་ལུགས་དེ་ནི་ཀྲིག་ཁྲིིན་བང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་མི་ཐུབ་པའི་སྐབས་སུ། ཁོ་ལ་སྲིད་སྐྱོང་རོགས་བྱེད་མཁན་ནམ་ཁོའི་ཡབ་ཀྱི་ནུ་བོ་ཀྲིག་ཀོང་ཟེར་བ་དེས། གཅིག་གྱུར་གྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ནང་ཁུལ་དུ་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་བྱུང་བར་བརྟེན་ནས།(分封制)འམ་སྲིད་དབང་བགོ་འཛིན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། སྲིད་དབང་བགོ་འཛིན་ལམ་ལུགས་ནི། ཀྲིག་རྒྱལ་བོའི་རིགས་རུས་ཡིན་མཁན་དང་མིིན་མཁན་གཉིས་སུ་ས་ཁུལ་དང་མི་དམངས་སོགས་བགོ་བཤའ་བརྒྱབས་ནས་སྲིད་དབང་འཛིན་གྱིན་ཡོད་ནའང་། བགོ་བཤའ་རྒྱག་པའི་དབང་ཆ་དེ་ནི་ཀྲིག་རྒྱལ་བོ་རང་ལ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། བགོ་འཛིན་བྱས་ཟིན་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་བོའི་བཀའ་རྩི་དགོས་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་འདུག། ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་དང་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་དེ་ནི་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་ལ་མཚོན་ན་རུས་སྒྲོམ་ཡི་གེ་བརྒྱུད་ནས་དོན་དག་ཆེ་མ་ཆུང་གསུམ་ཚང་མ་གནམ་ལ་འདྲི་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་ལ།་་ཀྲིག་རྒྱལ་བོ་ནས་བཟུང་རང་ཉིད་ལ་(天子)འམ་གནམ་གྱི་སྲས་ཞེས་བཏགས་ནས་ཁོ་རང་གནམ་གྱི་སྲས་ཡིན་པས། དོན་དག་ཆ་ཚངགནམ་ལ་འདྲི་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། དེ་བས་གནམ་གྱིས་སྲས་སམ་ཀྲིག་རྒྱལ་བོས་(诸侯)ཀྲུའུ་ཧུག་གམ་བློན་ཆེན་དག་ལ་བགོ་འཛིན་དང་བློན་ཆེན་དག་གིས་(卿大夫)ཆིན་ཏ་ཧྲུའུ་འམ་བློན་ཆེན་དག་དང་གོ་གནས་དམའ་བའི་བློན་པོ་ལ་བགོ་འགྲེམས་དེ་དག་གིས་(士)ཞེས་པའི་རང་ཉིད་མངའ་འོག་གི་འགན་འཛིན་དག་ལ་བགོ་འགྲེམས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་བགོ་འཛིན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་འདུག། ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གཞན་ཞིག་ནི་(宗法制)འམ་མེས་པོའི་ཞལ་ལྕེ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་དབང་ཆ་བགོ་འཛིན་ལམ་ལུགས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དབང་ཆ་བགོ་འཛིན་བྱེད་སྐབས་སུ།(嫡子)ཟེར་བ་སྟེ། ཏེའུ་ཞེས་པ་ནི་བཙུན་མོ་ཆེན་མའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་(嫡长子)འམ་རྒྱལ་བློན་གང་ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་བཙུན་མོ་ཆེ་ཆུང་དག་ལས་ཆེན་མའི་བུ་ཆེ་བ་དེས་སྲིད་དབང་འཛིན་དགོས་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན།
ལམ་ལུགས་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་གནས་བབས་གལ་ཆེན་བཟུང་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ལམ་ལུགས་དེས་དབང་གིས་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ནུབ་ཤར་གཉིས་ལོ་ངོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ལ་རྒྱུད་འཛིན་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་ཧྲིལ་བོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ལ་ཀྲིག་ནུབ་མ་དང་ཤར་མ་གཉིས་བྱུང་ཡོད་ལ། ཀྲིག་ནུབ་མ་ནི་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་1046ལོར་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་ཕམ་པར་བྱས་རྗེས་སུ། ཀྲིག་བུའུ་བང་རྒྱལ་བོས་(鎬京)ཟེར་བའི་ས་ཆར་རྒྱལ་ས་བྱས་ནས་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་དེ་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་བོ་ཀྲིག་བུའུ་བང་གི་སྲས་ལིས་བང་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པའི་སྐབས་སུ། རྒྱལ་སྲིད་ལྷོད་གཡེང་དུ་སོང་ནས་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་སྟེ།(国人)ནམ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་གྱི་མིར་འཁྲུག་ཟིང་བྱུང་ཞེས་འཁོད་ཡོད་ལ། སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་གྱི་མིར་འཁྲུག་ཟིང་བྱུང་ཞེས་པའི་གོའམ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྡ་དོན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མི་གོ་བར་(城国)ཞེས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་པས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་དུ་འཁྲུག་ཟིང་བྱུང་ཞེས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁུལ་དུ་འཁྲུག་ཟིང་བྱུང་ཞེས་པར་གོ་དགོས་ལ།(中国)ཞེས་པ་དེའང་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་གྱི་མིང་བརྡར་གྱུར་བ་ལས། རྒྱའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཀྲུང་གོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཀྱིལ་དབུས་སམ་རྒྱལ་ས་ཙམ་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད། གང་ལྟར་རྒྱལ་བོ་དེའི་སྐབས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁུལ་དུ་འཁྲུག་ཟིང་ཆེན་པོ་ལངས་ནས་རྒྱལ་བོ་གནས་དབྱུང་བཏང་ནས་ས་མཐར་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ར་བས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་དང་ཞེ་གཅིག་ལ། ཀྲིག་གོང་དང་ཀྲོ་གོང་ཞེས་པའི་བློན་ཆེན་གཉིས་སྤྱི་མཐུན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་ཡོད་ལ། རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་ལོ་དེ་ནི་ཀྲིག་ཀྲོ་གཉིས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལོ་ཞེས། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་གནས་བབས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་རྩི་བཞིན་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལོ་དེ་ནི་(共和元年)ཀྲིག་ཀྲོ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལོ་ཞེས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་དང་ཞེ་གཅིག་པ་དེ་གཞིར་བཟུང་དེ། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ལོ་ཚུགས་དག་གསལ་བོར་འགོད་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པས།རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་པ་དག་གིས་ལོ་ཚུགས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་རྩི་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་བོ་དེ་ས་མཐར་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བས། བློན་ཆེན་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་ཞྰོན་བང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ཡོད་ལ། རྒྱལ་བོ་འདིའི་སྐབས་སུ་ཀྲིག་ནུབ་མའི་མངའ་ཐང་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཡོད་ནའང་། དེའི་སྲས་(周幽王)ཀྲིག་ཡིག་བང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པའི་སྐབས་སུ། རྒྱལ་བོ་རང་ཉིད་ཆགས་སྤྱོད་ཁོ་ནར་གཡེང་ཤིང་བློན་པོ་དག་ལ་ཁྱད་གསོད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དོ་ཁུར་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་བདུན་བརྒྱ་དང་དོན་གཅིག་ལོར། མཐའ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་མི་རིགས(犬戎)ཆོན་རོང་ཞེས་པས་དམག་ཆེན་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་བོ་དང་ཁོའི་བཙུན་མོ་ཆུང་བའི་བུ་གཉིས་དམར་གསོད་བཏང་བ་ནས་བཟུང་། ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་མཇུག་སྒྲིལ་བར་བྱས། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་སྐོར་ཞིག་ཏུ་མེས་པོའི་ཞལ་ལྕེ་ལྟར་ན་བཙུན་མོ་ཆེ་བའི་བུ་ཆེ་བ་རྒྱལ་བོར་མངའ་གསོལ་དགོས་ནའང་། རྒྱལ་བོ་ཁོང་བཙུན་མོ་ཆུང་བའི་བུ་(伯服)ཟེར་བ་དེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མངའ་གསོལ་བའི་དམིགས་འདུན་འཆང་བའི་དབང་གིས་བློན་ཆེན་དག་མ་དགའ་བར་ཆོན་རོང་གི་དམག་དཔུང་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཁོ་དང་བུ་ཆུང་བ་གཉིས་དམར་གསོད་བྱས་པར་བཤད་ཡོད། ཆོན་རོང་ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་བཤད་ཚུལ་ལས།རྒྱ་ནག་གི་གནའ་བོའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད་ནའང་། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན། སྐབས་བབས་དང་བསྟུན་ནས་གོ་དོན་ལ་ཅུང་ཙམ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཡོད་ནའང་། དོན་དུ་རྒྱ་ནག་ལས་གཞན་པའི་མི་རིགས་སམ། རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་མིའི་ཚོགས་སྡེ་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་ལ། དེབ་ཐེར་ལ་ལར་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་གོ་བཞིན་པ་དང་། ལ་ལར་ངག་རྒྱུན་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་གི་མིང་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་ནའང་། སྐབས་འདིའི་ཆོན་རོང་ནི་(猃狁 )ཞྰན་ཡོན་ནམ་(西戎)ཞིའུ་རོང་ཟེར་བའི་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱུགས་རིགས་འཚོ་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་པའི་མིའི་ཚོགས་སྡེ་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་ལ། མི་རིགས་དེས་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་དེ་མཇུག་སྒྲིལ་བར་བྱས་རྗེས།ཀྲིག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བློན་པོ་དག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པའི་(晋)ཅིན་དང་(郑)ཀྲིན(卫)བེ།(秦)ཆིན་ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཆོན་རོང་ཟེར་བའི་མི་རིགས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་ལས་ཕྱིར་འཕུད་གཏོང་ཐབས་བྱས་རྗེས། ཀྲིང་ཡྰིག་བང་རྒྱལ་བོའི་སྲས་ཆེ་བ་(宜臼)ཡེའུ་ཅུག་ཟེར་བ་རྒྱལ་བོར་བསྐོས་ནས་(周平王)ཀྲིག་ཕེན་བང་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཞིང་། ད་ལྟའི་ཧུ་ནན་ལོ་ཡྰང་ཞེས་པར་གཞིས་སྤོར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ཀྲིག་ཤར་མའི་རྒྱལ་རབས་འགོ་ཚུགས་པའམ་ཀྲིག་ཤར་མའི་རྒྱལ་རབས་ལ་ཡང་ཁྲོན་ཆིག་དང་ཀྲན་གོ་ཞེས་སྟོད་སྨད་གཉིས་དབྱེ་བ་ལས་ཀྲིག་ཤར་མའི་སྟོད་ཀྱི་ཆའམ་ཁྲོན་ཆིག་གི་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་རྒྱལ་བུ་དེ་ནི་ནུས་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་སྲིད་བློན་པོ་དག་གི་ལག་ཏུ་ཤོར་ནས། རྒྱལ་བོའི་ཕོ་བྲང་དུ་རྒྱུ་ནོར་གྱིས་སྟོང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་བོས་བློན་པོ་དག་ལ་དངུལ་སྐྱི་གཡར་བྱས་རྗེས།བུ་ལོན་མ་འཕྲོད་པར་བློན་པོ་དག་མཐོང་ན་གཡོལ་གབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས། བློན་ཆེན་དག་གིས་རྒྱལ་བོའི་མིང་གཡར་ནས་དབང་ཆ་འཕྲོག་རྩོད་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་པ་མ་ཟད། བློན་ཆེན་དག་གི་རིམ་པ་གཉིས་པ་ཆིན་ཏྰ་ཧྥུའུ་དག་གིས་ཀྱང་བློན་ཆེན་རྣམ་པ་དང་མཉམ་དུ་དབང་ཆ་འཕྲོག་རྩོད་བྱེད་ཅིང་། ཐ་ན་བློན་གྱི་རིམ་པ་དམའ་ཤས་ཧྲི་ཟེར་བས་ཀྱང་དབུས་དང་ས་གནས་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་ཕོངས་དཀྲིག་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཀྲིག་ཤར་མའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱང་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བའི་འགོ་ཚུགས།
བློན་ཆེན་དག་གིས་རང་རང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་བཟུང་ནས་འཕྲོག་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། སྐབས་དེའི་མཁས་གྲལ་དུ་རྩི་བའི་བློ་ཇུས་འདོན་མཁན་གྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་སྐོར་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཐབས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ་ལ། མཁས་པ་ལེའུ་ཁེའུ་ཡིས་བརྩམས་པའི་ལེའུ་ཁེའུ་པེན་ཧྥའམ། ལེའུ་ཁེའུ་ཞལ་ལྕེ་དང༌། མཁས་པ་བོའུ་ཆེའུ་ཡིས་བརྩམས་པའི་བོའུ་ཆེའུ་པེན་ཧྥའམ། བོའུ་ཆེའུ་ཞལ་ལྕེ། མཁས་པ་ཧྲང་ཡང་གིས་བརྩམས་པའི་ཧྲང་ཡྰང་པེན་ཧྥ་འམ་ཧྲང་ཡྰང་ཞལ་ལྕེ་བཅས་ནི། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་པ་དག་གིས་རྩི་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་ཤར་མའི་རྒྱལ་རབས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། དོན་དུ་ལེའུ་ཁེའུ་ཞལ་ལྕེ་ཟེར་བ་དེ་ཞིང་ལསཙག་ཙིག་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེར་ཡང་རྒྱལ་བོའི་བཀའ་ཁྲོལ་དགོས་པས་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཆེན་པོ་ཞིག་སོང་མེད་པར་སྙམ། ལྷག་པར་ཏུ་བོའུ་ཆེའུ་ཞལ་ལྕེ་ཟེར་བ་དེ་ནི། བོའུ་ཆེའུ་ཟེར་བའི་བྰེ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་མི་དེས་རང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་ཁོངས་མ་འཁྱོལ་བར་ཁྲུའུ་ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་ཡོང་ནས་བློན་པོ་ཁ་ཤས་མེད་པར་གཏོང་དགོས་པའི་བློ་འདོན་ཙམ་བྱས་ཡོད་ནའང་། རྗེས་སུ་བློན་པོ་དག་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཁོ་རང་མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ་གྱིས་གཙབ་པ་མ་ཟད། རྐང་ལག་བཞི་དང་མགོ་བོ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་རྒྱོང་བྱས་ནས་གཅོད་འབྲེག་འབལ་གསུམ་བྱས་ཡོད་སྟབས། ཁོའི་ཞལ་ལྕེའམ་བློ་འདོན་དེ་ཁོའི་ཚེ་སྲོག་དང་མཉམ་དུ་རྨེག་མེད་དུ་བཏང་བ་ལས། སྐབས་དེའི་རྒྱལ་རབས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གང་ཡང་ཐེབས་ཐུབ་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད། ཡིན་ནའང་དེང་རབས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་མི་སྣ་ཞིག་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་ཀླད་པ་སྤྲད་ནས་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་དུ་བཅུགས་ནས། མི་སྣ་དེས་དཔལ་འབྱོར་དང་དམག་དོན་སོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་མཁྱེན་རྟོག་བྱུང་བར་བརྗོད་ཀྱིན་པ་ནི་ཁུངས་ལུང་མེད་པའི་འུར་བསྟོད་འབའ་ཞིག་ལས་མ་འདས་པར་སྙམ། ཡིན་ནའང་ཀྲིག་ཤར་མའི་སྨད་ཀྱི་ཆའམ་ཀྲན་གོ་ཡི་སྐབས་སུ་ཧྲང་ཡྰང་གིས་བཏོན་པའི་ཧྲང་ཡྰང་པེན་ཧྥའམ་ཧྲང་ཡྰང་ཞལ་ལྕེ་ཟེར་བ་དེར་སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཆིན་ཟེར་བའི་རྒྱལ་བློན་དག་གིས་ངོས་ལེན་དང་མོས་མཐུན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གནའ་རབས་ཀྱི་དཔའ་བོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་སྟེ། ཁོ་རང་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤ་རུས་ཀྱི་བརྒྱུད་གཅིག་པ་ཁོ་ནས་དཔོན་གནས་ཀྱི་གོ་ས་འཛིན་པའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བཅོས་ཅུང་ཙམ་བཏང་ནས། གལ་སྲིད་མི་སུ་ཞིག་གིས་གཡུལ་འགྱེད་པའི་སྐབས་སུ་དགྲ་བོ་ཅི་ཙམ་བསད་པའི་མང་ཉུང་གིས་གོ་གནས་དང་རྒྱུ་ནོར། གླ་གཡོག་སྤྲོད་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་སམ་ཞལ་ལྕེ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་སྟབས། སྐབས་དེའི་ཆིན་རྒྱལ་ཕྲན་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་གི་ནང་ནས་སྟོབས་ཤུགས་ཆུང་ཤས་དེ་ཡིན་ནའང་ཞལ་ལྕེ་དེ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མཉམ་དུ། རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་གྱི་དམག་འཐབ་ལ་མཁས་པའི་ཇུས་འདོན་པ་དག་ལ་རྒྱུ་ནོར་མང་བོ་སྤྲད་དེ་ཚུར་འགུག་ཐབས་བྱས་ཏེ། རིམ་བཞིན་ཆིན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་དམག་འཐབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས།མཇུག་མཐར་ཅིན་དང་ཀྲིན། བེ་སོགས་རྒྱལ་ཕྲན་དྲུག་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དང་ཉེར་གཅིག་པར་ལོ་ངོ་བརྒྱད་བརྒྱའི་རིང་དུ་རྒྱ་ནག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་མགོ་རྟིང་བསློགས་ནས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཟེར་བ་དེ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད།
གཉིས་པ། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས།
ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་དང་དུས་མཉམ་གྱི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་དཀའ་ནའང་། ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ལ་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་འགོ་ཚུགས་པའི་ལོ་ཚིགས་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་དེ་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་མེད་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་གི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉི་ཤུའི་ཉིན།(1057བཞེད་ཚུལ་ཡང་འདུག)ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་(武王)ཀྲིག་བོའུ་ཝང་རྒྱལ་བོས་ཧྲང་རྒྱལ་རབས་དེ་ཕམ་པར་བྱས་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་དྲུག་པར་རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་དེ་འགོ་ཚུགས་ཡོད་འདུག་ལ། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དང་ཉེར་གཅིག་པར་ལོ་ངོ་བརྒྱད་བརྒྱའི་རིང་དུ་རྒྱ་ནག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་མགོ་རྟིང་བསློགས་ནས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཟེར་བ་དེ་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་ནས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་པ་དེ་གཞིར་བཟུང་ན། རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་རྒྱལ་རབས་ནས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོད་ཙམ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འཁེལ་གྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཉམས་ནས་ཡུལ་ལུང་རེ་ན་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་དང་དེའི་ནང་གསེས་སུ་གྱུར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཞི་བཅུར་གྱེས་པ་སྟེ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས།1མཆིམས་ཡུལ་གྲུ་ཤུལ་ན། མཆིམས་རྗེ་ནི་གུ་ཡོད། བློན་པོ་སྣང་དང་དེང༌། 2ཞང་ཞུང་ཡུལ་ན། རྒྱལ་པོ་ལེགས་སྙ་ཤུར། རྨ་དང་ར་སངས་བློན། 3མྱང་རོ་ཕྱོང་དཀར་ན། གཙང་རྗེ་ཐོང་དཀར། བློན་པོ་གནང༌། 4གནུབས་ཡུལ་གླིང་དགུ་ན། སྣུབས་རྗེ་དམིགས་པ། བློན་པོ་རྨེ་དང་འབྲོ། 5ཉང་རོ་ཤམ་པོར། ལོ་རྔམ་རྗེ་འབྲོམ། བློན་པོ་ཤེ་སུང་གཉིས། 6ཀྱི་རི་ལྗོན་སྔོན་ན། རྗེ་རྨད་པོ། བློན་པོ་ངམ་དང་འབྲོ། 7ངམ་ཤོད་ཁྲ་སྣར། ཟིངས་རྗེ་ཁྲི་འཕྲང་གསུམ། བློན་མགར་དང་གཉན། 8འོལ་ཕུ་སྤང་མཁར་དུ། ཟིང་རྗེ་ཐོན་ཕྲེང༌།བློན་པོ་རྔོག་དང་སྦས། 9སྲིབས་ཡུལ་གྱི་རལ་གོང་དུ། བྲང་རྗེ་གོང་ནམ། བློན་པོ་སྤྲད་དང་ཞུགས། 10ཀོང་ཡུལ་བྲེ་སྣར། ཀོང་རྗེ་དཀར་པོ། ཏུག་དང་མཁར་པ་བློན་པོ། 11ཉང་ཡུལ་རྣམ་གསུམ་ན། ཉང་བཙུན་གླང་རྒྱལ། བློན་པོ་ཕུག་དང་ངོ་རྗེ། 12དྭགས་ཡུལ་གྲུ་བཞི་ན། དྭགས་རྗེ་མང་པོ་རྒྱལ། བློན་པོ་རླངས་སྐམ་གཉིས་བཅས་ཡུལ་གང་དུ་རྒྱལ་པོ་གང་ལ་བློན་པོ་གང་ཡོད་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་དག་རེད། དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚོ་པ་མང་པོ་ཞིག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་སྡེ་ཤོག་ཏུ་གྱེས་ནས་མཐར་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཞི་བཅུ་ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་བྲིས་པ་ཞིག་ལག་སོན་འབྱུང་དཀའ་ནའང་། རྒྱལ་ཕྲན་སྐོར་ཞིག་གི་རྒྱལ་བློན་གྱི་མིང་ཐོ་ཏུང་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་ཆ་རུ་བཀོད་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱལ་ཕྲན་ཡུལ་ཡུལ་ན། མཁར་བུ་རེ་རེ་ན་གནསྟེ། རྒྱལ་ཕྲན་བགྱིད་པ་དང༌། རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་བློན་པོ་བགྱིད་པའི་རབས་ལས 1ཞང་ཞུང་ངར་པའི་རྗེ་བོ་ལིག་སྙ་ཤུར། བློན་པོ་ཁྱུང་པོ་ར་སངས་རྗེ་དང༌། སྟོང་ལོམ་ཙེ་གཉིས། ད་ལྟའི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ 2མྱང་རོའི་ཕྱེད་ཀར་ན། རྗེ་རྩང་རྗེའི་ཐོད་ཀར། བློན་པོ་སུ་རུ་དང་གནང་གཉིས། ས་ཁུལ་དེ་ད་ལྟའི་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་གི་ར་སོག་ཞང་གི་བྱེ་དཀར་གྲོང་ཚོའི་ཡུལ་དེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ 3ཡུལ་གནུབས་ཀྱི་གླིང་དགུ་ན། རྗེ་གནུབས་རྗེའི་སྲིད་པ། བློན་པོ་རྨེ་དང་གྲོ་གཉིས། དལྟའི་རིན་སྤུངས་རྫོང་གི་ས་ཁུལ་དུ་གོ་བཞིན་ཡོད་ 4ཡུལ་མྱང་པོའི་ཤམས་པོ་ན། རྗེ་ལོ་ངམ་གྱི་བྲོམ་ཚ། བློན་པོ་མྱ་དང་བྲེ་གཉིས། ད་ལྟའི་གཙང་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་གི་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་5ཡུལ་ཀྱི་རོའི་ལྗང་སྔོན་ན། རྗེ་ཀྱི་རྗེའི་མང་པོ།བློན་པོ་ཤེ་དང་སུག་གཉིས། ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་གཞུང་རྒྱུད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། 6ཡུལ་ངས་པོའི་ཁྲ་གསུམ་ན། རྗེ་དགུག་གྲིའི་ཟིང་པོ་རྗེ། བློན་པོ་མགར་དང་གཉན་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་ཡུལ་སྔ་ཞང་གི་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། 7ཡུལ་དབྱེ་རོ་ཡུལ་བཞི་ན། རྗེ་དབྱེ་རྗེའི་མཁར་པ། བློན་པོ་དབོ་དང་རྡུག་གཉིས། ལྷ་ཁ་དབྱེའམ། ཨེའི་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། 8ཡུལ་འོ་ཡུལ་གྱི་སྤང་ཀར་ན། རྗེ་འོ་རྗེའི་ཟིན་བྲང་ཚ། བློན་པོ་རྔོ་དང་དབའས་གཉིས། གཞི་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་འུ་ཡུག་ཞེས་པའི་ས་ཁུལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། 9ཡུལ་རྔོག་ཡུལ་གྱི་གྲུ་བཞི་ན། རྗེ་རྔོག་རྗེའི་ལ་བྲང༌། བློན་པོ་སས་པ་དང་མྱང་ནད་གཉིས། 10ཡུལ་ཀླུམ་རོའི་ཡ་སུམ་ན། རྗེ་ནམ་པའི་བུ་གསེང་ཏི། བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས། ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་འདུས་མཚམས་ཀྱི་བྱང་རྒྱུད་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད11ཡུལ་སྲིབས་ཡུལ་གྱི་རལ་མོ་གོང་ན། རྗེ་དྲང་རྗེའི་རྣོལ་ནམ། བློན་པོ་ཞུགས་ཚམས་དང་དབྲད་གཉིས། ལྷ་སའི་སྲིབ་ཡུལ་ལམ་གྲིབ་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། 12ཡུལ་རྐོང་ལ་བྲེ་སྣར་ན། རྗེ་རྐོང་རྗེའི་ཀར་པོ། བློན་པོ་མཁར་པ་དང་ཕ་དྲུག་གཉིས། ཉིང་ཁྲི་རྫོང་སྨད་རི་ཞང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། 13ཡུལ་མྱང་ཡུལ་གྱི་རྟ་གསུམ་ན། རྗེ་མྱང་ཙུང་སླང་རྒྱལ། བློན་པོ་འོ་རུ་དང་སྦྲགས་གཉིས། རྐོང་སྟོད་ཉང་པོའི་རྒྱུད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། 14ཡུལ་དྭགས་ཀྱི་གྲུ་བཞི་ན། རྗེ་དྭགས་རྒྱལ་གྱི་སྤྲོག་ཟིན། བློན་པོ་ཕོ་གུ་དང་པོག་རོལ་གཉིས། དྭགས་པོའི་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། 15ཡུལ་མཆིམས་ཡུལ་གྱི་དགུའ་ཡུལ་ནའ།རྗེ་མཆིམས་རྗེའི་ནེ། བློན་པོ་དང་དང་དིང་དི་གཉིས། ས་ཁུལ་འདི་ནི་དྭགས་རྐོང་གི་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་མཆིམས་རྒྱལ་བོའི་ས་ཁུལ་ད་ལྟ་སྣང་རྫོང་ཟེར་བ་དེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། 16ཡུལ་སུམ་ཡུལ་གྱི་ཡ་སུམ་ནའ། རྗེ་འབས་ལྗི་མང་རུ་ཏི། བློན་པོ་རླང་དང་ཀམ་གཉིས། ནག་ཆུའི་ཤར་དང་ཆབ་མདོའི་བར་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། 17ཡུལ་འབྲོག་མོ་སྣམ་གསུམ་ནའ། རྗེ་སེ་རི་ཁྲི། བློན་པོ་སྐྱང་རེ་གནག བོད་ཀྱི་ཡར་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་མ་ཟིན་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་བོ་ཞིག་བཅས་ཀྱིས་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དང་ཞང་ཞུང་། སུམ་པའི་ཡུལ། དྲུ་གུའི་ཡུལ་སོགས་ཚུད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་གྲུ་མང་བོ་ཞིག་ཡང་བཟུང་ཡོད། རྒྱལ་ཕྲན་འདི་དག་ནམ་རྒྱུན་འཐབ་འཁྲུག་གི་ལས་ལ་ཞུགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་སྟེ། ལྷོ་བྲག་ཆོས་འབྱུང་ལས། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་རྣམས་འཐབ་རྩོད་གསོད་གཅོད་དགའ། །ལེགས་ཉེས་མི་བརྩི་བཀྱོན་འབེབས་བཙོན་རར་འཛུད། ཅེས་འཁོད་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་འདི་དག་གིས་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་རྩོད་དང་གསོད་གཅོད་མང་བོ་ཞིག་བྱས་མཐར། ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོབས་ཉམས་ནས་རང་རང་སར་རྒྱལ་ཕྲན་རེ་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ། སྤུ་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་རྒྱལ་ཕྲན་དེ་དག་དམག་འཐབ་ཀྱིས་ཕམ་པར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ། ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས། རྒྱལ་པོ་བཙན་བ་དང་། བློན་པོ་འཛངས་པ་དཀུའ་བོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་གཆིག་གཆིག་བརླག་སྟེ། འབངས་སུ་བཀུག་ན། མཐའ་མ་འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དབུ་རྨོག་མ་ཐུབ་སྟེ།ཞེས་དང་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་བརྩམས་པའི་མཁས་པ་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་ལས། སྤུ་བོའི་ཡུལ་ནས། སྤུའི་མི་མོ་མོ་བཙུན་བྱ་བའི་རུམ་ནས་ཐེ་རང་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པའི་ཆུང་དག་ཐེ་རང་མང་སྙ་ཨུ་བེ་ར་བྱ་བ། ཤིན་ཏུ་གདུག་རྩུབ་དང་ནུས་མཐུ་ཆེ་བ་གཅིག་བྱུང་བས། སོགས་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི། བན་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རུས་ཀྱིདབང་གིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་སླད་བསྲེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར། བོད་རང་གི་ས་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་། གདུག་རྩུབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དཔའ་རྒོད་ཡ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་རང་གི་དཔའ་རྩལ་དང་དམག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོ་རེད། རྒྱལ་བོ་འདིའི་འཁྲུངས་ལོ་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་དང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་117ཤིང་བྱི་ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བྱོན་ཞེས་བཤད། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་དུ་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་127ཤིང་སྟག་ལོ་འདིར་ཕུག་ལུགས་ལྟར་ན་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་པར་བཞེད། རྒྱལ་རབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་འཁྲུངས་ཟེར་ཞེས་དང་། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་གསུངས་པའི་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་134མེ་ལུག་ལོ་འདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་ཞེས་གསུངས།གཞན་ས་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་200ལྕགས་གླང་ལོ་འདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་ཞེས་དང་། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་237ཤིང་བྱི་ལོ་འདིར་རྒྱལ་བོ་མྱ་ངན་མེད་གཤེགས་ཞེས་དང་དེབ་དཀར་དང་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་བསྟན་རྕིས་ལས། ལོ་འདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་ཞེས་དང་། མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་313ས་སྤྲེལ་ལོ་འདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་ཞེས་ས་སྐྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ཏུ་གསལ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་སོགས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་བོ་ཞིག་ལ། སྐབས་འདིར་སུམ་པ་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་མཛད་པའི་རྩིས་གཞུང་བུ་ཡིག་དང་ཆོས་འབྱུང་གཉིས་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་417ཤིང་བྱི་ལོར་འདིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱུང་བའི་བཞེད་ཚུལ་འདིར་གཞི་བཅོལ་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོ་ཚིགས་འདིར་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བཞེད་ཡོད་པ་དང་གཅིག གཡས་རུ་སྟག་ཚང་པས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་439ཆུ་ཁྱི་ལོར་འདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་ཞེས་གསུངས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བོ་ཡོད་པ་དང་གཉིས། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པད་མ་ར་ཀའི་ལྡེ་མིག་ལས། བསྟན་རྩིས་ཀུན་བཏུས་སུ་བཀོད་པའི་སུམ་པའི་ལུགས་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་417པའི་ཤིང་བྱི་དེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་629པའི་ས་གླང་སྟེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་འདས་ལོའི་བར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་ཞེ་དྲུག་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་རྒྱལ་རབས་རེ་ལ་ལོ་གྲངས་སོ་གཉིས་རེ་ཐོབ་འདུག་པས་འདི་ཡང་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་གསུམ་བཅས་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་ཤར་མའི་རྒྱལ་རབས་ཉམས་ལ་ཉེ་བའི་སྔོན་ནམ། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བདུན་པ་འདིར་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།
བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་གྲུབ་མཐའི་དགོས་དབང་གིས་མི་རིགས་གཞན་དང་ས་གནས་གཞན་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་བའི་འཆལ་གཏམ་མང་བོ་བཤད་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣལ་མར་སླད་བསྲེས་ཡོད་ནའང་། ད་ལྟའི་དུས་འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་བཤད་སྟངས་དེའི་གཟུ་ལུམ་རྡོལ་བར་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་ནི་བོད་རང་ས་ནས་སྐྱེས་ཤིང་རང་ཡུལ་ནས་མཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གདུང་ཁུངས་མི་འདྲ་བ་ཁག་གསུམ་བྱུང་བ་རུ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་མཁར་དུ་བཅས་པ་སོ་སོ་ཡུལ་བདེ་བཞི་ལས། སྤུ་རྒྱལ་བོན་གི་བཙན་པོ་ལྡེའུ་རྒྱལ་པོ་ཐོད་རྒྱལ་བྱུང་སྟེ། ལ་ལའྀ་མཆྀད་ནས་ནྀ་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ལ་གཏོགས་ཤེས་ཀྱང་མཆྀ། མྱྀ་གཏོག་ཤེས་ཀྱང་མཆྀ།བཙན་པོའྀ་གདུང་རབ་ཀྱྀ་ཁུངས་སྨོས་པའ།གནམ་དགུང་གྀ་སྟེང་ན།ལྷ་ཀུ་(སྐུ)སྤྱྀ་སེར་བཞྀས་བརྒྱྀ་བའ། མ་སངས་ཐམ་ཅད་གྀ་བདག་པོ། སྲིད་པ་ཀུན་ལ་མངའ་མཛད་པའ། ཕྱྭ་འྀ་གཡང་ཕྱྭ་ལགས་ཤེས་ཀྱང་མཆྀ།རྣམ་གཉྀས་སུ་ནྀ་གདོལ་པར་ཤ་ཟའྀ་རྀགས། རྒྱལ་པོ་གདོང་དམར་གྱྀ་རྀགས། གངས་རྀ་བྱུན་ཀོར་གྱྀ་ནྀ་བདག་པོ། གནོད་སྤྱིན་ཛ་ཞེས་བགྱྀ་བའྀ་རྀགས་ལགས་ཤེས་ཀྱང་མཆྀ། རྣམ་གསུམ་དུ་ནྀགནམ་རིམ་པ་གསུམ་གྱྀ་སྟེང་ན། ཁྲྀ་བར་ལ་བདུན་ཚྀག་ཤེས་བགྱྀ།གནམ་གྀ་ལྷ་ལས། ས་ག་དོག་དྲུག་དུ། འགྲེང་འགོ་ནག་གྀ་རྗེ་མྱེད་གྀ་རྗེ། དུད་རྔོག་ཆག་བླ་མྱེད་ཀྱི་བླར། བློན་པོ་ལྷོ་རྔེགས། བོན་པོ་མཚེ་གཅོ། ཕྱག་ཚང་ཤ་སྤུག མྱྀ་རྗེ་ལྷ་དང་བདུད། དུ་བརྒྱྀས་ནས། ཡུལ་བོད་ཀ་གཡག་དྲུག་དུ་བྱོན་ཞེས་མཆྀ། གང་ལགས་ཀྱང་མྱྀ་མངོན་། གདུང་སྤུ་བོད་དང་སྤུ་རྒྱལ་དུ་གསོལ། ཞེས་པ་འདི་ནི་གནའ་དུས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཆ་དང་བདེན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་ལ། བསྲེས་ལྷད་མ་ཤོར་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་ཤས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མིང་བརྡའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་མངའ་མཛད་དག་གི་རིགས་རུས་དག་སོར་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔྱད་བརྗོད་པ་མང་བོ་ཞིག་གིས་གོང་གི་གཉའ་ཁྲིའི་གདུང་ཁུངས་མི་མཐུན་པ་གསུམ་བྱུང་བ་དང་། ཡང་མཁས་པ་ལྡེའུ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་གཉའ་ཁྲིའི་གདུང་ཁུངས་ལ་གསང་བ་དང་བསྒྲགས་པ། ཡང་གསང་ངམ་གསང་བའི་ནང་གི་གསང་བ་ནི་ཐེ་རང་གི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་ནང་འགལ་དུ་མཐོང་གིན་ཡོད་ནའང་། ཕྲན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རིགས་ནི་བོད་ཀྱི་མངའ་མཛད་ཐོག་མའི་མིའི་ཚོགས་སྡེ་དེར་གོ་དགོས་པ་ལས། བན་བོན་གྱི་མི་མ་ཡིན་གྱི་འགྲེལ་སྟངས་མིན་པར། ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་གནོད་སྦྱིན་བཙན་ཞེས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་མིའི་རིགས་རུས་སམ་ཚོགས་སྡེ་ཡི་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བཙན་དང་གཉན། ཀྲོག་ཀྲོག་འདྲེ་དང་དམར་འཇམ་ལྷ།མ་སངས་སམ་ཐེ་རང་། བདུད་དང་སྲིན་པོ་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རུས་ཚན་སྔ་ཤོས་དག་གི་མིང་ཡིན་པ་ལས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་ཡི་འགྲེལ་སྟངས་ལྟར་མིན་པར། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཞེས་བོད་ནི་བདུད་སྲིན་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ། ལྟ་གྲུབ་གཞན་ཞིག་གིས་ལོག་འགྲེལ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་པར་སྙམ་ལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་ཐེ་རང་མང་སྙ་ཨུ་བེ་ར་ལས་ཆད་ཅེས་པའི་ཨུ་བེ་ར་ནི་གནོད་སྦྱིན་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཅུང་ཙམ་འགྱུར་བར་སྙམ་པས། གནོད་སྦྱིན་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་དང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རིགས་ལས་ཐེ་རང་ངམ་མ་སངས་ཀྱི་རིགས་རུས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་ལ་གཏོགས་མ་པ་མ་ཟད། དེ་དག་གི་རྒྱལ་བོ་རུ་གྱུར་བས་མ་སངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་པ་དག་ནི་དོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རིགས་རུས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས། དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་སྙམ། བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞི་དང་དྲུག་གི་འགྲེལ་སྟངས་དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རུས་ཚན་འདི་དག་གི་མན་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་མོད།བརྗོད་དོན་དང་གྱེས་པར་དོགས་ནས་གནས་སྐབས་བསྐྱུང་བར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རིགས་རུས་གནོད་སྦྱིན་དང་། མ་སངས་སམ་ཐེ་རང་གི་རིགས་རུས་སུ་བོད་རང་གི་ས་སྟེང་དུ་འཁྲུངས་ཏེ། ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོར་གྱུར་ཚུལ་བཀོད་དོན། ལྷ་རི་གྱང་ཏོར་གཤེགས་ན། རི་རབ་ལྷུན་པོ་ཡང་དགུའ་དུད་དུད། ཤིང་སྡོང་བོ་ཡང་བང་ཐང་ཐང་། ཆབ་ལི་མ་ཡང་དངོ་སུལ་སུལ། གོར་ཕ་བོང་ལ་སྩོགས་པ་ཡང་མཉེད་ཁྲུང་ཁྲུང་གིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས། བཙན་པོ་ཕེབས་ཡུལ་ཁག་ཏུ་རི་རབ་ལྷུན་པོ་དང་རྫ་ཆུ་སྔོན་མོ། ཤིང་སྡོང་སོགས་ཀྱིས་གུས་འདུད་ཞུ་བ་མ་ཟད། སྲ་མཁྲེགས་ཅན་གྱི་རྡོ་ཕ་བོང་དག་ཡང་སྙི་མོར་གྱུར་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཚུལ་བཀོད་པ་འདི་ལས། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡིས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དག་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་དམག་ཤུགས་ཀྱིས་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། བཙན་གཉོམ་ཀུན་གྱིས་གུས་བཀུར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་དེ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
མདོར་ན། སྐབས་འདིར་སུམ་པ་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་མཛད་པའི་རྩིས་གཞུང་བུ་ཡིག་དང་ཆོས་འབྱུང་གཉིས་ལས། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ 417 ཤིང་བྱི་ལོར་འདིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ཚད་ལྡན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་འགོ་ཚུགས་པའི་སྐབས་ནས་ཀྲིག་ཤར་མའི་རྒྱལ་རབས་མཇུག་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་བར་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་དང་ནང་གསེས་བཞི་བཅུ་བཅས་ཀྱི་དུས་རབས་དང་མཉམ་གྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་མཇུག་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ། བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་བོ་དབང་འོག་ཏུ་བཅུགས་ནས། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་འགོ་ཚུགས་པའི་དུས་རབས་དང་ཕལ་ཆེར་དུས་མཉམ་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྙམ།།
རྩོམ་ཡིག་གི་བདག་དབང་ངེད་དྲ་ཚིགས་ལ་ཡོད་པས་གང་བྱུང་འཁྱེར་མི་ཆོག


c: text/html

text:
རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ལ་ངོ་བསྟོད་བྱེད་མཁན་ཚོའི་བཤད་སྟངས་ལྟར་ན། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ནི་ཉལ་ཐའི་དམག་འཁྲུག་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་དེ་དབུལ་ཕོངས་ཉམས་ ཞན་གྱི་གནས་བབས་ལས་བསྐྱབས་ཏེ། སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐུབ་མཁན་གྱི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་ ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡིན་པ་དང༌། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱས་རྗེས།
རྒྱ་ནག་ངོ་སྤྲོད།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས།
༡༩༨༤ལོའི་ཟླ་བ༥པའི་ཚེས་༣༡ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དྲུག་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་ བྱུང་བ་དང༌།༢༠༠༡ལོའི་ཟླ་བ་༢པའི་ཚེས་༡༨/ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ ཆེན་སྐབས་དགུ་པའི་རྒྱུན་ཨུ་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པའི་ཐོག་(ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་ སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་མི་རིགས་ས་ཁུངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་)
བར་བརྒལ་གྱི་དུས་རིམ།
བར་བརྒལ་གྱི་དུས་རིམ།
ཧྭ་གོ་ཧྥིན། ༡༩༧༦ ལོའི་ཟླ་༤ ཚེས་༧ ཉིན། དབུས་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཧྭ་གོ་ཧྥིན་སྲིད་བློན་དུ་བསྐོས་པ་དང༌། མའོ་ཡི་འདོད་འདུན་ལྟར་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་པུ་རང་སོར་བཞག་སྟེ་གོ་གནས་ཡོངས་རྫོགས་མེད་པར་བཟོས། ཟླ་༩ ཚེས་༩ ཉིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆད།@ མའོ་ཤི་ཁར་ཧྭ་གོ་ཧྥིན་ལ་" སྔོན་མའི་བྱེད་སྟངས་ལྟར་གྱིས་" ཞེས་ཁ་ཆེམས་བཞག་པ་དང༌། དེ་སྔ་" ཁྱོད་ཀྱིས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་ན་ངའི་སེམས་བདེ་" ཞེས་བརྗོད་པའི་" ཆེས་མཐོའི་མཛུབ་སྟོན་" འདི་འཕྱར་ནས་དབུས་གཞུང་གི་དབང་ཆ་བདག་གིར་བཟུང༌།
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་དུས་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ།
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་དུས་རིམ་གཉིས་པ།
༡༩༦༩ ལོའི་ཟླ་༤ ནས་༡༩༧༣ ལོའི་ཟླ་༨ བར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་དགུ་བ་ནས་བཅུ་བ་ཚུགས་པའི་དུས་རིམ་འདིའི་ནང༌།6 ཚོགས་ཆེན་དགུ་བའི་ཏང་གི་སྒྲིག་གཞིར་" བློ་མཐུན་ལིན་པེའོ་ནི་བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྙིང་ཉེ་བའི་འཐབ་གྲོགས་དང་ཤུལ་རྒྱུན་སྐྱོང་མཁན་ཡིན་" ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ནས། ༡༩༧༡ ལོར་མའོ་གསོད་རྩིས་ཀྱི་ལྐོག་འཆར་ཕྱི་གྱར་གྱིས་སྲོག་མགོ་མ་ཐོན་པ་དང༌། དེར་མཐུད། ཀྲོའུ་ཨིན་ལེ་ཡིས་གཙོ་སྐྱོང་འོག་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། ཕྱི་འབྲེལ་སོགས་གྲུབ་འབྲས་ཅུང་མངོན་སྐབས། ཅང་ཆིན་སོགས་ཀྱིས་ཀྲོའུ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང༌། མའོ་ཡང་ནག་མོའི་ཁ་དབང་དུ་སོང་སྟེ། གཡོན་ཐལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས།
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་དུས་རིམ་དང་པོ།
༡༩༦༦ ནས་༦༨ བར། ༡ ལྔ་གཅིག་དྲུག་བརྡ་ཐོ། ༡༩༦༦ ཟླ་༥ ཚེས་༡༦ ཉིན། དབུས་ཆབ་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་" ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དབུས་འཐུས་མི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བརྡ་ཐོ་" ཞེས་པ་ཞིག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་དང༌། མའོ་ཙེ་ཏུང་ཚོགས་བཅར་བྱས་མེད། བརྡ་ཐོའི་ཟིན་བྲིས་ནི་ཁང་ཧྲིན་དང་ཁྲིན་པེ་ཏ་གཉིས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང༌། མའོ་ཡིས་བཟོ་བཅོས་བྱས། བརྡ་ཐོའི་ནང༌།
༡ ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་མི་ལྔའི་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཕིན་ཀྲིན་གྱིས་ཝུའུ་ཧན་དང་ཕིན་ཏའེ་ཧོས། ཧེ་རོས་གནས་དབྱུང་དང་ལུའུ་ཧྲན་ཚོགས་འདུའི་བར་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལུགས་ཀྱི་" ཟླ་གཉིས་པའི་གྲོས་གཞི་" ཟེར་བ་ཞིག་བཏོན་པ་དེ་ཕྱིར་བསྡུ་དང་འབྲེལ།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ནི། རྒྱ་ནག་གི་དེང་རབས་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། རྒྱ་ནག་ནང་ལས་འགུལ་འདིའི་ངོ་བོའི་ཐད་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ནི། ༡། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོས་གནས་བབ་ལ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ནོར་བྱུང་དབང་གིས། འོས་འཚམ་མ་ཡིན་པའི་དུས་སུ། འོས་འཚམ་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་དང༌། ༢།
སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ། (ལམ་ཕྱོགས་སློབ་གསོ)
༡༩༦༢ ལོའི་ཟླ་༩ ནང༌། པེ་ཅིན་དུ་ཚུགས་པའི་ཀྲུང་གུང་སྐབས་བརྒྱད་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བའི་སྟེང༌། མའོ་ཡིས་ " གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་རྩ་གནད་དུ་འཛིན་དགོས་ " པ་དང༌། " དེང་སང་མི་ལ་ལར་ཕག་ཤ་རྒྱ་མ་གསུམ་དང༌། ཐ་མག་སྒམ་ཆུང་ཁ་ཤས་ཤིག་སྤྲད་དེ་རྔན་སླུ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤེལ་ན། གཞི་ནས་བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐུབ་ " ཅེས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ སློབ་གསོ་སྤེལ་དགོས་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ཕྱོགས་གསར་པ་བསྟན་པ་དང༌། ལོ་མཇུག་ཏུ། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤེལ་མགོ་ཚུགས།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2017-09-20
ཁྲ་འཁྱིལ་མ་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་སྟག་ལུང་སངས་རྒྱས་དབོན་གྲགས་པ་དཔལ་གྱིས་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་གླང(1277)ལོར་དབྱི་ཤོད་རི་བོ་ཆེར་ ཕྱག་བཏབ་པའི་དགོན་པའི་མིང་སྟེ(དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ཁམས་རི་བོ་ཆེ་རྫོང་ཡོད་ས) སངས་རྒྱས་དབོན་རིན་པོ་ཆེས་ཐོག་མར་ས་གནས་དེར་གཟིམས་གུར་ཕུབ་ནས་ས་འདུལ་དང་། བྱིན་འབེབས་མཛད་རྗེས་ཟླ་བ་དང་པོར་རྩིག་རྨང་འདིང་སྟེ། ཀ་བཞི་མའི་ལྷ་ཁང་གཉིས་དང་། ཀ་དྲུག་གི་ལྷ་ཁང་། ཆོས་ཁྲི་ཁང་། ནག་ཚང་ཆེན་མོ་རྣམས་བརྩིགས། དེ་ནས་ལོ་ཤས་ནང་གྲྭ་པ་མང་དུ་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་གྲྭ་ཚང་བརྩིགས་པས་གླིང་ཡང་རྒྱ་ཆེར་གྱུར།
རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཆུ་ལུག(1283)ལོ་ནས་རིམ་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་བཞེངས་པའི་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཞོར་ལ་ཆོས་བཀའ་ཡང་ཡང་གནང་བས་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་དགོན་པ་དེར་གྲྭ་པ་སུམ་སྟོང་ཙམ་འཚོགས་པ་བྱུང་། དེ་རྗེས་ཆོས་རྗེ་ཨུ་རྒྱན་མགོན་པོས་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་སྤྲེལ(1320)ལོར་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་བཞེངས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། ཕྱིའི་རྩིག་པ་རིམ་པ་གཅིག་གྱང་དང་། ནང་གི་རྩིག་པ་རིམ་པ་གཉིས་རྡོ་ཆེན། འོག་ཁང་སྐུ་འཁོར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཁྲ་བོ་མི་ཚད་བདུན་གྱི་མཐོ་དམན་ཙམ། བར་ཁང་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་མཚོན་བྱེད་ལྷ་ཁང་དམར་པོ་མི་ཚད་ལྔའི་མཐོ་དམན་ཙམ། སྟེང་ཁང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཚོན་བྱེད་ལྷ་ཁང་དཀར་པོ་མཐོ་ཚད་མི་ཕྲེང་ལྔའི་ཚད་ཙམ་ཡོད་པ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ངོས་གཅིག་ལ་གཞུ་འདོམ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ(འདོམ་གང་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་གང་དང་སྐར་མ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པར་ཆ་བཞག་ན་སྤྱི་ཁྲེ239.4)རེ་ཡོད་པ། ལྷ་ཁང་འོག་མའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་དྲུག་ཅུ་དང་ཀ་བ་རེའི་སྦོམ་ཚད་འདོམ་དོ་ལྷག་ཙམ། ཀ་བ་རེའི་བར་ཐག་སྤྱིར་བཏང་ལས་རིང་བ་ཞིག་གཞན་ཡང་ཞབས་དྲུང་བླ་བྲང་། ཡང་དགོན་བླ་བྲང་། རྙིང་མ་གྲྭ་ཚང་། སྟག་ལུང་གྲྭ་ཚང་། གསར་མ་གྲྭ་ཚང་བཅས་ལ་གསེར་དངུལ། ལི་དཀར་དམར། སྨན་འདམ་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་། མཆོད་རྟེན། སྨན་ཐང་། སྒར་བྲིས་ཀྱི་ཐང་ཀ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་དང་། ཆོས་རྩིགས་གཅིག་པུར་ཡང་པོད་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཙམ་ཡོད།
སྤྱི་ལོ2006ལོའི་ཟླ5ཚེས25ཉིན། ཁྲ་འཁྱིལ་མ་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཉིད་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གཙོ་བོའི་མིང་ཐོའི་ནང་བཅུག་ཡོད།
དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།
རྩོམ་གསར། 10


text:
ངེས་པར་དུ་ལན་གཅིག་གཟིགས་རོགས།
《 ཁྱེད་ཀྱིས་བཀླགས་ཏེ་གཞན་ལའང་བསྐུར་རོགས།》
༡ ཨ་རིའི་རིགས་གཅིག་མཁས་དབང་བྷུ་རཱེན་བྷེར་རེས་(DR. BRAIN BERRY) མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་སྐྲན་ནད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་གསར་དུ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཟེར་ཚྭའི་གཡའ་རིགས་ལས་གྲུབ་པའི་དངུལ་མདོག་གི་ཚོན་རྩི་སྟེ་(SILVER NITRO OXIDE) འཛིན་བྱང་སོགས་ཀྱི་གསང་བའི་ཨང་ཀི་སྦེད་བྱེད་དེའི་རིགས་ཡིན་པ་རེད། དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ནམ་ཡིན་རུང་དངུལ་མདོག་ཚོན་རྩིས་ཨང་ཀི་སྦས་ཡོད་པའི་བྱང་བུ་ཉོ་སྐབས་དངུལ་རྩི་དེ་སེན་མོས་འབྲད་མི་རུང་ཞིང་། གལ་ཏེ་བྲད་ན་དངུལ་རྩི་ལྤགས་པར་ཁྱབ་ནས་ལྤགས་པའི་སྐྲན་ནད་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། འཕྲིན་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་གཅེས་པའི་མི་དག་ལ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་རོགས་གྱིས།
《གལ་ཆེའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ་ཁག》
༡ ཁ་པར་རྣ་བ་གཡོན་མས་ཉན་ནས་ལན་རྒྱག་དགོས། ༢ ཆུ་གྲང་མོས་སྨན་ཟ་མི་རུང་། ༣ དགོང་མོ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་པའི་རྗེས་ནས་ལྟོ་ཆས་འགྲང་ཚད་ཟ་མི་ཉན། ༤ ཞོགས་པར་ཆུ་མང་ཙམ་འཐུང་བ་དང་དགོང་མོ་ཉུང་དགོས། ༥ གཉིད་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་དེ་མཚན་མོ་ཚུ་ཚོད་༡༠ པ་ནས་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་༤ པའི་བར་ཡིན། ༦ སྨན་དང་ལྟོ་ཆས་ཟོས་ཚར་བ་དང་ལམ་སང་ཉལ་མི་རུང་། ༧ ཁ་པར་གློག་རྫས་ཟད་ནས་རྟགས་རིས་ཐ་མ་ལ་སླེབས་སྐབས་ཁ་པར་ཉན་མི་རུང་སྟེ། སྐབས་དེར་འོད་རླབས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ལྡབ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་པས་སོ། ། འདི་ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་ཡོད་པའི་མི་དག་ལ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་ཐུབ་བམ།
《གལ་ཆེའི་གནས་ཚུལ།》
ཨ་རིའི་རྫས་འགྱུར་ཞིབ་འཇུག་རིག་པའི་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་གྲུབ་འབྲས་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་ཁག་གཅིག་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་དོན། ༡ འགྱིག་པོར་ནང་དུ་ཇ་འཐུང་བ་དང་འགྱིག་ཤོག་སྟེང་དུ་ཟས་ཟ་མི་རུང་སྟེ། འགྱིག་རྫས་ཚ་བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་སྐྲན་ནད་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་༥༢ འབྱུང་བའི་རྐྱེན་རྩ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་སོ། །
དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འཕྲིན་བརྒྱ་ཕྱག་ལས་ལྷག་པའི་འཕྲིན་བཟང་འདི་ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་ཡོད་པའི་མི་དག་ལ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་རོགས་ཞུ།།


text:
ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བའི་འཕྲིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ཐིང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། སྤྱི་ལོ2016ལོ་ནས2017ལོ་བར་བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་ནོར་སྲིད་ཞིང་འབྲེལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར208.3འཆར་འགོད་གཅིག་སྡུད་བྱས་ནས། གཙོ་གནད་ཐོག་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ལས་གནས་ཁ་གསབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་རེད། དེ་དག་ནང་གཞིས་རྩེ་དང་ཆབ་མདོ། ནག་ཆུ་བཅས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་གཅིག་སྡུད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར147.2ཟིན་ནས་བསྡུར་གྲངས་བཟུང་ཚད70%ལས་བརྒལ་བ་རེད། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གྱི་ཕན་འབྲས་རྒྱུན་མཐུད་ཐོན་པ་དང་སྦྲགས། ད་ལོ་བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་དབུལ་ཕོངས་རྫོང་དང་ཆུས25དང་མི་གྲངས་ཁྲི་ཚོ13ལྷག་ཙམ་དབུལ་གྲོལ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་རེད། །
རྩོམ་སྒྲིག་པ། མཁའ་མཚོ་སྐྱིད།


text:
གྲོས་མཐུན་དེ་བཞག་སྟེ་ཉིན་བཞི་སོང་བའི་མཚམས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བོད་གཞུང་གིས་པེ་ཅིང་གི་རླུང་འཕྲིན་བརྒྱུད་གྲོས་མཐུན་དེ་འདྲ་ཞིག་བཞག་པ་རོབ་ཙམ་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བོད་ཀྱི་ས་གནས་གྲོ་མོར་བཞུགས་ཡོད་ཅིང་། བོད་གཞུང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་སྙིང་༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་དང་བོད་དུ་མུ་མཐུད་བཞུགས་དགོས་མིན་ཐད་རྩོད་གླེང་ཆེན་པོ་ཡོད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གྲོས་མཐུན་ལ་ངོས་ལེན་མ་གནང་བར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་སྔོན་འགོག་གི་ཆེད་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྲང་ཅིང་ཝུ་ཆེད་མངགས་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་དེ་གྲོ་མོར་མངགས་པ་ལྟར་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་༡༦ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ཏེ་བོད་གཞུང་ལ་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ བཞག་ཟིན་པས། དེ་ལ་མོས་མཐུན་གྱི་ཏར་ཡིག་ཅིག་ངེས་པར་འབུལ་དགོས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པར། བོད་གཞུང་གིས་བཀའ་བློན་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་བོད་དུ་འཁོར་ཏེ་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱུང་མཚམས་ཏར་གཏོང་དགོས་མིན་ཐག་གཅོད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་གསུངས་པར་མ་ཟད། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་གཞུང་གིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་ཏར་བཏང་སྟེ། "ང་ཕོད་ལྷ་སར་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་གྲོས་མཐུན་གྱི་མ་ཡིག་འབྱོར་མཚམས་ཚོགས་ཆེན་སྐོང་ཚོགས་ཀྱིས་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཐོག་གཞི་ནས་བལྟ་རྒྱུ་ཡིན་"[1]ཞེས་བརྗོད་པ་རེད།
ཀྲང་ཅིང་ཝུ་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༨ ཉིན་ལྷ་སར་སླེབས་པ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ལྷ་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་། ཀྲང་ཅིང་ཝུ་ལྷ་སར་སླེབས་རྗེས་ཟླ་ ༨ ཚེས་༡༥ ཉིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཚབ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང༌། ཀླུ་ཁང་པ། སྲིད་ཟུར་གླང་མདུན་བཅས་སོ་སོར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཉིན་སྲིད་ཚབ་ཀླུ་ཁང་པས་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་ངང་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ལ་མོས་མཐུན་མེད་པའི་རྒོལ་གླེང་ཤུགས་ཆེ་གནང༌། དེའི་ཐད་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་ལས་བྱེད་ཨ་ལོ་པུའུ་ཀྲང་གི་ཉིན་ཐོའི་ནང།
ཀླུ་ཁང་བ་ནི་བསམ་བློ་རྙིང་ཞེན་ཆེ་ལ་ཨུ་ཚུགས་ཚ་བ་དང༌། སྤྲོ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་རེད། བོད་དུ་དཔུང་སྐྱོད་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་དེ་རིང་གཏམ་གླེང་མང་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དང་ཐོག་གྲོས་མཐུན་དང་རླུང་འཕྲིན་ནང་ནས་ཐོན་པའི་ནང་དོན་གཉིས་མཚུངས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་བ་དང༌། ང་ཕོད་པེ་ཅིང་དུ་སྐྱོད་སྐབས་ཁོང་ལ་སྤྲད་པའི་ལས་འགན་ནི་ཞི་བའི་དབྱེ་འབྱེད་གྲོས་མོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་ལས། དམག་དོན་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་སྤྲད་ཡོད་པ་མ་རེད། དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་དེ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཅིང༌། གྲོས་མཐུན་དེ་དག་ཡང་སྙིང་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་སྐོར། ང་ཕོད་ཕྱིར་འཁོར་མཚམས་སྙན་སེང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་སྐད་ཆ་བྱས་ཆོག་ཅེས་ཟེར། དེ་མིན་ཁོང་གིས་བཤད་དོན། ཞི་མོལ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། ཆབ་མདོ་བཅིངས་འགྲོལ་[ཀླུ་ཁང་པས་ཏན་ཏན་ཆབ་མདོར་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ངེས་རེད་མ་གཏོགས་བཅིངས་འགྲོལ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། རྩོམ་པ་པོས་]བཏང་བའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོས་བྱུང༌། བོད་ནི་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞི་བདེ་ལ་དགའ་མཁན་ཞིག་རེད། ཏཱ་ལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཚང་མས་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཏཱ་ལ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་ཀྱང་ཞི་བདེ་ཡོང་གང་ཐུབ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་མི་རྣམས་ངར་སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཏཱ་ལ་ནས་པེ་ཅིང་དུ་འཐུས་མི་བཏང་སྟེ་ཞི་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནང་བ་རེད། བོད་ནི་ཆོས་ལུགས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འདི་གར་དམག་དཔུང་བཏང་བ་ལས་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་ལ་འཇོན་ཐང་ཆེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་འདྲ་བཏང་ཡོང་ན་དེ་ཡག་གི་རེད། ཀྲུང་གོ་ནི་མི་འབོར་མང་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་ཚད་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་མ་བྱས་ན་གཉིད་ཁུག་པའི་མིས་ཀྱང་ཡར་ལངས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་རེད། (ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྗོད་གསལ་དེ་ནི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཟེར་བ་རེད་) གལ་ཏེ་བོད་འབངས་ལ་གཉའ་གནོན་བཏང་ཚེ། ང་རང་ནི་སྨ་ར་དཀར་པོ་ཆགས་ཤིང་འཆི་ལ་ཁད་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན། བོད་འབངས་རྣམས་ལ་སྟོབས་ཤུགས་མེད་ནའང་ཁོ་ཚོས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་སྟེ་རྗེས་སུ་ལས་འབྲས་འཁོར་སྲིད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག[2]ཅེས་བྲིས་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བཀའ་བློན་ལྷ་ཀླུ་དང་། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྩིས་དཔོན་ཁྲོ་དགའ་བོ། ཚེས་༢༢ ཉིན་བཀའ་བློན་རག་ག་ཤག ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྣེའུ་ཤར་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པ་སོགས་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་གོང་གསལ་བོད་གཞུང་གི་གནད་ཡོད་ལས་བྱེད་ཚོས་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ ལ་མོས་མཐུན་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད།
་་་སྐབས་དེར་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཀྲང་ཅིང་ཝུ་ལྷ་སར་ཕེབས་ཟིན་པ་དང༌། ཀྲང་གོ་ཧྭ་དང་ཐན་ཀའོན་སན་གཉིས་ཀྱིས་དམག་དཔུང་ཁྲིད་ནས་མཇུག་ཏུ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ལྷ་སར་འབྱོར་མེད། སྐུ་ཚབ་ཀྲང་ཅིང་ཝུ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ཟིན་པས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་དམག་དཔུང་ཆེ་བ་ལྷ་སར་མ་འབྱོར་གོང་ཀྲུང་དབྱང་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་སྟོན་པ་གནང་དགོས་ཞུས་པར། སྲིད་ཚབ་གཉིས་ནས་གནད་དོན་དེ་ང་ཚོས་འཕྲལ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུ་ཧྲག་བསྡུས་རྒྱས་པ་འཚོགས་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ནས་ཚོགས་འདུ་ཧྲག་བསྡུས་རྒྱས་པ་འཚོག་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད། སྲོན་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཚོགས་འདུ་ཧྲག་བསྡུས་རྒྱས་པ་དང༌། རྒྱས་འཛོམས་ཚོགས་འདུར་བཀའ་བློན་ཞུགས་ཆོག་གི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་ཚོགས་འདུ་འདིའི་གྲོས་གཞི་ཆབ་མདོར་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བའི་སྐོར་དང་གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་དང་དེ་མིན་གྱི་ཞི་མོལ་སྐུ་ཚབ་བཞི་ཚོགས་འདུ་དེར་ཞུགས་ཏེ་ཚོགས་འདུར་ཆབ་མདོ་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་དང༌། གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ཆོག་པ་ཞེས་སྲིད་ཚབ་གཉིས་ལ་རེ་འདུན་ཞུས་པ་ཡིན། ངས་ཚོགས་འདུ་འདིར་གཞུག་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཞུ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། གཅིག་ནས་དངོས་བྱུང་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་དགོས་པ་དང༌། གཉིས་ནས་སྐབས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ང་ལ་དངུལ་མང་པོ་གནང་བ་དང༌། ངས་བོད་བཙོངས་པ་རེད་ཟེར་བ་སོགས་ཤོད་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ང་ཚོས་གོང་དུ་ད་རེས་ངས་ཚང་མར་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་(གྲོས་མོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་སྐོར་ལ་ཟེར་)ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང༌། མཇུག་ཏུ་ངས་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ང་ཚོ་བསླུས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཡང་སྙིང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ང་ཚོར་ག་རེ་གནང་ཡོད་ཟེར་ན། ང་རང་ལ་མའོ་ཀྲུའུ་ཞིའི་སྐུ་དཔར་ཞིག་དང༌། གོས་ཆེན་སེར་པོ་བསྟབས་དྲིལ་གཅིག ཇ་སྤ་ཏི་སྒམ་གང་བཅས་གནང་བྱུང༌། དཔོན་རིགས་གཞན་ལ་གནང་ཡས་ནི་ང་ལས་ད་དུང་ཉུང་བ་ཡོད། དངོས་རྫས་དེ་དག་གིས་ང་ང་ཕོད་བསླུ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། དེའི་ཐད་ཁྱེད་རྣམ་པས་བསམ་བློ་གཏོང་རོགས་གནང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། ་་་ "[4]
ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ལྟར། བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གིས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་ལ། གོང་གསལ་དོན་གནད་ཁག་ལ་གསལ་བཤད་ལན་འདེབས་དགོས་པའི་ཕྱག་བྲིས་གནང་ཞིང་། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་"གནད་དོན་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཐད་ལ་གྲོས་མཐུན་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་གཞིགས་ཏེ་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ལན་འདེབས་"[6]བྱ་གཏན་འཁེལ་ཏེ་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བཀའ་ཤག་ཏུ་བོད་རྒྱ་ཕྱོགས་གཉིས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་བསྡུར་བྱས། འོན་ཀྱང་ལྷན་ཚོགས་དེའི་ཐོག་ཛ་དྲག་རྩོད་གླེང་རྣོ་ངར་ཅན་བྱུང་སྟེ། "གྲོས་བསྡུར་ཉིན་ཕྱེད་བྱས་ཀྱང་བསམ་འཆར་གཅིག་མཐུན་མ་བྱུང་བ་རེད།" རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ལས་ཁས་ལེན་ཚིག་ཐལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ངག་ཐོག་ལས་ཡིག་ཐོག་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་སྟབས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བོད་གཞུང་གིས་ཚོཌ་ཐོག་ཏུ་"གྲོས་མཐུན་ལ་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་རྒྱུའི་གློག་འཕྲིན་ཁྱབ་གཏོང་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད། བཀའ་ཤག་ནས་བཏོན་པའི་གནད་དོན་གསུམ་ལ་ཀྲང་ཏའི་པེའོ་ཡིས་ཡིག་ཐོག་གི་ལན་འདེབས་གནང་རྗེས་གཞི་ནས་བཀའ་མོལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་"[7]
དེ་རྗེས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ ཉིན༌ཀྲང་ཅིང་ཨུ་ཡིས་བཀའ་ཤག་གི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཀྱིས་བཀའ་ཤག་བརྒྱུད་བཏོན་པའི་དོན་གནད་ཁག་གསུམ་ལ་ཁ་གསལ་གྱི་ལན་འདེབས་བྱས་ཤིང་། ལན་འདེབས་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་ཐད་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་འདུག་ཀྱང་། ཅུང་ཁ་གསལ་བའི་ལན་འདེབས་ཤིག་ནི་གཤམ་དུ་བཀོད་པ་དེ་ཡིན།
- དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནི་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་དུ་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌།
- བོད་དམག་ཁུལ་ཁང་ནི་དམག་དོན་ཁོ་ནའི་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།
- མི་དམངས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་ཅུན་ཤོག་གཅིག་རང་སྟེ་མི་གྲངས་ཉིས་ཁྲིའི་གཡས་གཡོན་ཞིག་ཡོང་སྟེ་རྒྱལ་རྩེ་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ། མངའ་རིས། ཉིང་ཁྲི་སོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། ལྷ་སར་དམག་གྲངས་བཞི་སྟོང་ཡས་མས་ཙམ་ལས་བསྡད་རྒྱུ་མིན་པ་རེད།
- དམག་མཁོའི་འབྲུ་རིགས་ལ་བོད་མི་དམངས་ནས་འགན་འཁུར་ལེན་མི་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་ནས་རྡཱ་ཡང་གིས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་དང་དེ་མིན་ནང་ས་ནས་འོར་འདྲེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
- བོད་དམག་རྣམས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་ཁོངས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཁོངས་སྒྲིག་རྒྱུ་དང༌། བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་ལ་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག་རྒྱུ།
- བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བའི་གནད་དོན་ཐད། སི་ཁྲོན་དང༌། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན། ཁམས། མཚོ་སྔོན་བཅས་ཞིང་ཆེན་ཁག་གི་བོད་རིགས་རྣམས་ནས་འདེམས་ཤོག་འཕེན་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ཁས་ལེན་མོས་མཐུན་བྱས་ཚེ་དེ་ལྟར་འཐུས་རྒྱུ། འོན་ཀྱང་(བོད་གཞུང་གི་ཐད་ཀའི་མངའ་ཁོངས་)ད་ལྟ་བཅིངས་བཀྲོལ་ཐོབ་ཟིན་ཙམ་ཡིན་སྟབས། ཚང་མ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུར་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པར་མ་ཟད་བོད་པའི་ས་ཁུལ་གཞན་ཁག་བཅིངས་བཀྲོལ་ཐོབ་སྔ་བ་དང༌། ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་མགྱོགས་པ་བཅས་ཡོད་པས། ད་ལྟ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་གླེང་སློང་བྱ་རྒྱུ་བསྡད་མེད།
- ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་ཐད་ཀྲུང་དབྱང་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་ལྟར་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་སྒྲིལ་ཆོག་རྒྱུ། དེར་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་ཡང་དཀའ་ངལ་ཡོང་མི་སྲིད།
- ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གོ་གནས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར། ཁོང་གི་གོ་གནས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་མི་བྱེད་པར། ཀྲུང་དབྱང་ནས་ཁོང་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་ཞིར་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།[8]
- དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་དབང་དང་བོད་དུ་གཏན་འཇོག་བྱེད་རྒྱུའི་དམག་དཔུང་གི་ཁ་གྲངས། གནས་ཡུལ། དམག་ཕོགས། ཐ་ན་དམག་མི་ཁྲི་གཉིས་ནས་ཉུང་འཕྲི་བྱས་ཆོག་པའི་དོན་གནད་དང་གཅིག (དམག་དཔུང་ཉུང་འཕྲི་བྱས་ཆོག་པ་དེ་ཡིག་ཆ་གཞན་ནང་གསལ། ཟུར་མཆན་ཨང་ ༨ པར་གཟིགས།)
- བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་མིན་ཐད་མ་འོངས་པར་སི་ཁྲོན་དང༌། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན། ཁམས། མཚོ་སྔོན་བཅས་ཞིང་ཆེན་ཁག་གི་བོད་རིགས་རྣམས་ནས་འདེམས་ཤོག་འཕེན་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ཁས་ལེན་མོས་མཐུན་བྱས་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཐུས་པའི་དོན་གནད་དང་གཉིས།
- ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་ལ་སྒྱུར་བཅོས་མི་བྱེད་པ་དང་ལྷག་པར་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་གཞི་དང་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བཞེས་རྒྱུ་དང་གསུམ་བཅས་ཡིན།
གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་དུ་འབོད་པ་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བཞག་པ་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་ཁྱོན་བསྡོམས་ཟླ་བ་ལྔ་ཏག་ཏག་གི་དུས་ཚོད་འགོར་ཡོད་པ་རེད། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཟླ་བ་ལྔ་འདི་འགོར་ཡོད་པ་ཤེས་ཀྱང་། ཟླ་བ་ལྔ་ཅིའི་ཕྱིར་འགོར་བ་ཤེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད།
ལྟར་སྣང་ལ་ཐེངས་འདིའི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མོས་མཐུན་ཏར་འཕྲིན་དེ་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ ལ་མོས་མཐུན་ཡོད་པའི་ཏར་འཕྲིན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་ཏར་འཕྲིན་འདིའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་གོང་གསལ་དོན་ཆེན་གསུམ་གྱི་ཐད་མོས་མཐུན་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད་པས། ཏར་འཕྲིན་འདི་ནི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ ཙམ་ལ་མོས་མཐུན་མཛད་པའི་ཏར་འཕྲིན་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད་ལ། ཏར་འཕྲིན་འདིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་གནས་པའི་དོན་ཆེན་ཁོངས་ནས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་འཛིན་སྐྱོང་གི་གོང་བུ་གཅིག་གི་འོག་ཆིག་བསྒྲིལ་བྱ་དགོས་པ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་སུ་ཕེབས་དགོས་པ། བོད་འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་བོད་མིར་ཡོད་དགོས་པ་བཅས་ནི་ད་ལྟའང་ད་དུང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་དགོས་འདུན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་པ་དེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོའི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་དང་ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་རྒུ་མདོའི་ས་ཡོམ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལ་གསལ་བར་སྟོན་བཞིན་ཡོད་དོ།། །། །།
གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་དུ་འབོད་པའི་ཡིག་ཆ་དེའི་སྐོར་ཞིབ་པར་མཁྱེན་འདོད་ན། ཡིག་ཆ་དེ་བོད་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བཞག་པ་དང་། དེའི་བྱུང་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ། ཁྲིམས་ཐོག་ཀྱི་གནས་བབས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཕྲན་དང་ཕྲན་གྱི་གྲོགས་པོ་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་ཟུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བྲིས་ཤིང་བོད་གཞུང་སྣར་ཐང་པར་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་གནང་བའི་《བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག་》ཅེས་པའི་དེབ་དེར་གཟིགས་པར་མཛོད།
ཟུར་མཆན།
[1] འདིའི་སྐོར་བོད་ནང་ནས་བཏོན་པའི། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། འདོན་ཨང་དང་པོ། ཤོག་ངོས་་༡༤༢ དང་། རྒྱ་གར་ནང་ནས་བཏོན་པའི། མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༧༡ ལ་གཟིགས།
[2] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། འདོན་ཨང་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༥༠།༥༡ ལ་གསལ། དེ་བཞིན་འབའ་པ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལའང་གཟིགས།
[3] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། འདོན་ཨང་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༦༧ ལ་གསལ།
[4] ༡༩༨༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་གྱི་བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་དུ་གསལ།
[5] འདིའི་སྐོར་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༨༠།༨༡ དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། འདོན་ཐེངས་དྲུག་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༦༡།༦༢ དེབ་དེ་གའི་ཤོག་ངོས་ ༢༧༩ ལྷག་པར་དུ། བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་བའི་དངོས་དོན་བཀོད་པ། ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༤ བཅས་སུ་གཟིགས།
[6] བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། འདོན་ཐེངས་དྲུག་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༨༠ ལ་གསལ།
[7] གོང་གསལ་དེབ་ཀྱི་ཤོག་ངོས་ ༢༨༩ ལ་གསལ།
[8] བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་བའི་དངོས་དོན་བཀོད་པ། ཤོག་ངོས་ ༤ པར་གསལ། དེ་མིན། རྒྱ་ནག་གིོ་ནང་ཁུལ་གསང་བའི་ཡིག་ཆ། བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༤༡ པར་ལན་འདེབས་འདིའི་ནང་དོན་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཀོད་པའི་ནང་"༡། དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནི་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་དུ་བཙུགས་པའི་ཚབ་བྱེད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་ལ། གྲོས་མཐུན་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དུ་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པའི་ལས་གནས་བསྐོ་གཞག་བྱ་རྒྱུར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཀྲུའུ་ཞི་དང༌། པཎ་ཆེན་དང་ཀྲང་གོ་ཧཱ་གཉིས་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བསྐོ་གཞག་གནང་འཆར་ཡིན། ༢། དམག་དཔུང་བོད་དུ་དཔུང་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་མི་གྲངས་ཐད། བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་གལ་སྲིད་གྲོས་མཐུན་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་འགན་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ན། དེ་སྔ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་གྲངས་ལས་ཉུང་དུ་བཏང་ཆོག་གི་རེད། ༣། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་རྩ་དོན་ཐོག་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་དེ་བཞིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བཅུག་རྒྱུར་མོས་མཐུན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།"ཞེས་གསལ་འདུག འདིའི་ནང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་འཁོད་མི་འདུག
[9] ཏར་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གཤམ་གསལ་ལྟར་རེད། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་མའོ་ཀྲུའུ་ཞི་མཆོག་ལ། འདི་ལོ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བཀའ་བློན་ང་ཕོད་སོགས་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ལྔ་ཆེད་གཏོང་བྱས་པ། ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཟླ་མཇུག་ལ་པེ་ཅིང་དུ་སླེབས་འབྱོར་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་དམིགས་འཛུགས་གནང་བའི་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་དང་ཞི་བའི་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་མཛའ་བརྩེའི་མཐུན་ལམ་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ཉིན་ >ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པར་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་ཐོག་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། མའོ་ཀྲུའུ་ཞི་དང༌། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་འོག་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་བོད་སྐྱོད་དཔུང་སྡེར་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུར་འབད་པ་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲུང་སྲ་བརྟན་དང༌། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་བོད་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས་ཏེ་མེས་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁོངས་དབང་ཆ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་བཅས། བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༤ ཉིན་ཕུལ། ཏར་འཕྲིན་འདིར་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་བཟོ་བཅོས་ཀྱིས་ཚིག་ལྷད་བཅུག་ཡོད་འདུག་ཀྱང་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ཏེ་འདིར་གླེང་མེད།


text:
བཀའ་ཤགᨋགསུང་འཕྲིན་ཁག།
[facetwp facet="keyword_filter"]
[facetwp facet="statement_categories_kashag"]
[facetwp facet="tags"]
[facetwp sort="true"]
-
STATEMENT
བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ནས་མི་ལོ་ ༥༩ འཁོར་བའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་གིས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་སྤེན་པ། ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ད་རིང་གི་ཉིན་མོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་སྟོང་ཕ More
-
STATEMENT
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་ནས་མི་ལོ་ ༢༨ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། བོད་མ More
-
STATEMENT
༈ སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ས་སྟེང་༸རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག ཁམ More
-
STATEMENT
༈ བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༥༨ འཁོར་བའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་གིས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།༢༠༡༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༨ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །དེ་རིང་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་སྟོང More
-
STATEMENT༢༠༡༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ རེས་གཟའ་པ་སངས། ༈ མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ཐེངས་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་པའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད། ༄༅། །བོད་མིའི་མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་ More
-
STATEMENT
སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ལ་ཕེབས་པའི་ྋསྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །དེ་རིང་ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ས་སྟེང་ྋརྒྱ More
-
STATEMENT
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ ༥༧ པའི་ཐོག་སྤེལ་བའི་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་བཤད།༢༠༡༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མི་མང་གིས་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་ལ་ཞི་རྒོལ་བྱས་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་འཁོར་བའི་དུས་ More
-
STATEMENT
སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོར་སྤེལ་བའི་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། ༄༅། དེ་རིང་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བ More
-
STATEMENT༢༠༡༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅།། དེ་རིང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་ ༥༥ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་ཞུ་བའི་སྐབས་འདིར་འཇི More
-
STATEMENT
སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པར་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ས་སྟེང་ྋརྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག ཁམས་ More
-
STATEMENT
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ ༥༦ པའི་ཐོག་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་སྤེལ་བའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་བཤད།༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་མིག་དམར། ༄༅། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཞི་བའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ ༥༦ འཁོར་བའི་ཉི More
-
STATEMENT
སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོར་སྤེལ་བའི་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པ། ༄༅། །སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་ལོ་ ༢༥ འཁོར་ More
-
STATEMENT༢༠༡༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ རེས་གཟའ་མིག་དམར། ༅༅། །དེ་རིང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ཏེ་མི་ལོ་ ༥༤ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐབས་འདིར་བོད More
-
STATEMENT
སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱི་ལུགས་དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་དགུར་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད།༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ རེས་གཟའ་ཉིན་མ། ༄༅། །ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ས་སྟེང་༧རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག ཁམས More
-
༈ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ ༥༥ པའི་ཐོག་སྤེལ་བའི་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་བཤད།༢༠༡༤ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ རེས་གཟའ་ཟླ་བ། ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་མ་བགྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། རྒྱ་དམག་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པར་ངོ་རྒོལ་བྱ་ཆེད་ཞི་བའི་གྱེན་ལངས་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་ཉིན་བདུན་རྗེས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཀྱང་ཁོང་གི་ཕེབས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་རེད། འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་ཕྲན་རང་མོན་རྟ་དབང་ལ་བསྐྱོད་སྐབས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ལམ་དེ་དག་དངོས་སུ་མཇལ་ཏེ་བསམ་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་སེམས་འགུལ་ཞིག་ཐེབས་བྱུང་། དེ་བཞིན་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ས་འབུམ་སྡེ་ལ་དང་ཀྲུ་ཀྲིང་ལའང་འགྲོ་རྒྱུ་བྱུང་ཞིང་། བློ་ཕམ་པར་དེ་སྐབས་ཀྱི་མི་རབས་རྒན་པ་མང་པོ་ད་ལྟ་འཚོ་བཞུགས་མེད། དེ་མཚུངས་བོད་ནང་ལའང་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་སམ་རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་གོང་མི་རབས་རྒན་པ་མང་པོ་འདས་ཟིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་མི་རབས་གོང་མ་དེ་དག་གི་རེ་བ་དང་འདུན་པ་རྣམས་སོ་སོའི་བུ་ཚར་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་གསོན་པོར་གནས་པ་མ་ཟད་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི།… རྒྱས་པ་འདིར་གཟིགས་རོགས་གནང་།


text:
ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་སྐབས་སུ། བརྩད་གཅོད་དང་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་པའི་ཉེས་ཅན་དོགས་ཡོད་མི་སྣ་དང་གྱོད་ཡ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་ལའང་ཐོབ་ཐང་ཁ་ཤས་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེ་དག་ཤེས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་ཉེ་དུ་ལ་ཕན་ཐོགས་སྲིད་པས། འདི་ནས་ཐོབ་ཐང་རེ་འགའ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།
༡ བརྡ་སྦྱོར་བྱེད་གཏོང་པའི་ཐོབ་ཐང་། གང་ཟག་ཅིག་བཀག་ཉར་དང་འཛིན་བཟུང་། གཏན་ཏུ་འཁེལ་བའི་བསྡོད་གནས་ལྟ་རྟོག་བྱས་ཚེ། རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་འཇིགས་སྐུལ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱོད་གཞི་མ་གཏོགས། གང་ཟག་དེ་བཟུང་བཀྱིག་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་༢༤ནང་དུ་གང་ཟག་དེའི་ནང་མིར་བརྡ་སྦྱོར་གཏོང་དགོས།
༢ ངོ་ཕྲད་པའི་ཐོབ་ཐང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུ། ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་ཞིག་བཀག་ཉར་དང་འཛིན་བཟུང་སོགས་བྱས་བའི་རྗེས་སུ། དེའི་ནང་མི་ལྟ་རྟོག་ཁང་ལ་སོང་ནས་ངོ་ཐུག་ཆོག་མིན་ལ་གཏན་འཁེལ་གསལ་བོ་བྱས་མེད། ཡིན་ནའང་༡༩༩༠ལོར་སྤེལ་བའི་༼ལྟ་རྟོག་ཁང་གི་ཁྲིམས་སྲོལ༽་གྱི་དོན་ཚན་༢༨དང་༢༩་ལྟར་ན། ༼གྱོད་གཞི་དང་ལེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་པ་དང་། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ། ནང་མིས་བཀག་ཉར་དང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པའི་རང་གི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་དང་ནང་མི་སྤུན་ཟླར་ངོ་ཐུག་ན་ཆོག བཟུང་བཀྱིག་བྱས་ཡོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་བཟའ་ཟླ་དང་། ཡང་ན་དེའི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་སོགས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་ནས་འཆི་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་ན། ཛ་དྲག་ཅིང་ཚབས་ཆེ་བའི་གྱོད་གཞི་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། གྱོད་གཞི་དང་ལེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་དང་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ། གང་ཟག་དེ་རང་ཁྱིམ་ལ་ནད་པར་བལྟ་སྐོར་དུ་སོང་ན་ཆོག་༽ཅེས་གཏན་འཁེལ་བ་བཞིན། བཟུང་བཀྱིག་བྱས་ཡོད་པའི་གང་ཟག་གིས་དེའི་ནང་མིར་ཐུག་ཕྲད་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐུག་ཕྲད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་ཁྲིམས་འགལ་མིན་པས། ཐབས་ཚུལ་ཡོད་ན་ནང་མིར་ལྟ་རྟོག་ཁང་ནས་ངོ་ཐུག་པ་དང་རང་ཡུལ་ལ་ལོག་པའི་རེ་བ་སོགས་སྤྱི་བདེ་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ལ་ཡར་ཞུ་བྱས་ཆོག 国务院1990年颁布施行的《看守所条例》第28,29条规定,被追诉者在羁押期间经办案机关同意并经公安机关批准,可以与近亲属会见;而且被追诉者的配偶,父母或者子女病危时,只要不属于案情重大,被追诉者经办案机关同意并经公安机关批准,就可在严格监护的条件下回家探视
༣ ནད་གཡོག་ཐོབ་པའི་ཐོབ་ཐང་། འཛིན་བཟུང་བྱས་བའི་ཉེས་དོགས་པ་དང་གྱོད་ཡ་ནི་ཉམ་ཐག་ནད་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་འགྲོ་འགུལ་གྱི་ནུས་བ་ཉམས་པའམ། ཡང་ན་རྒས་འཁོགས་ཅན་གྱི་ནང་མི་གཉོར་མཁན་ཉག་གཅིག་ཡིན་ཚེ། ཉེས་དོགས་པ་དང་གྱོད་ཡ་དེ་ལ་གཏའ་གྲོལ་དང་བསྡོད་གནས་ལྟ་རྟོག་གི་ཐབས་ཚུལ་སྤྱད་ནས་གློད་ཆོག འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་བའི་བུད་མེད་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ལ་ནུ་མ་བསྣུན་པའི་དུས་ཡིན་ཚེ། མོར་ཡང་གཏའ་གྲོལ་དང་བསྡོད་གནས་ལྟ་རྟོག་གི་ཐབས་ཚུལ་སྤྱད་ནས་གློད་ཆོག
༤ དག་སེལ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་། བཟུང་བཀྱིག་བྱས་ཡོད་པའི་ཉེས་དོགས་པ་དང་གྱོད་ཡ་ལ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་མེད་པའམ། ཡང་ལོ་རང་ལོ་༡༨་ལ་ཟོན་མེད་ན། དེའི་ཕ་མ་དང་སྤུན་མཆེད་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཚབ་བྱས་ནས་དག་སེལ་དང་དག་འབུད་བྱེད་ཆོག་ལ་ཁྲིམས་རའི་ཁྲིམས་བཤེར་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ནས་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱང་བྱེད་ཆོག
༥ དཔང་མི་མི་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་། གྱོད་ཡའི་ཕ་མ་དང་བཟའ་ཟླ། བུ་ཕྲུག་བཅས་ལ་ཁྲིམས་ར་ཡོང་ནས་གྱོད་ཡར་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་དཔང་མི་བྱེད་པའི་འོས་འགན་མེད། གལ་ཏེ་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ནང་མིར་བརྡ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་ར་ཡོང་སྟེ་རང་གི་ནང་མིར་ནག་ཉེས་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཟེར་ན་དེ་ནི་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པས་མ་སོང་ན་ཆོག ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༨༨་ནང་དུ་༼མི་མང་ཁྲིམས་ཁང་གི་བརྡ་སྦྱོར་ལ་སྣང་མེད་ཏུ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་རར་བདེན་དཔང་བྱེད་པར་མ་ཡོང་ན། ཁྲིམས་ཁང་གིས་བཙན་དྲག་གི་ཐབས་ཚུལ་སྤྱད་ནས་གང་ཟག་དེ་ཁྲིམས་རར་ཁྲིད་ཆོག ཡིན་ནའང་གྱོད་ཡའི་བཟའ་ཟླ་དང་ཕ་མ། བུ་ཕྲུག་བཅས་ལ་དམིགས་བསལ་ཡོད།༽ཅེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།


text:
ཚེས་ ༡༤ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་པཱར་ཐ་(Perth) ནང་༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་པ་དང་། ཕྱི་དྲོ་ཕར་ཐཱི་རུ་ཨ་རུས་ན་ (Perth Arena) ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་ནང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་མི་མང་ ༤༠༠༠ ལ་གཏོང་ལེན་ཉམས་ལེན་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མི་མང་གསུང་གནང་ཡོད་པ་རེད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡར་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༩ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡའི་Australia བྷུ་ལོའི་མོན་ཌེན་Blue Mountain གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལེའུ་ར་Leura རུ་ཉིན་ལྔའི་རིང་གི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་དབང་གསུང་ཆོས་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་། ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་སི་ཌི་ནིའི་ Sydney ནང་གི་ལུ་ན་ཕར་ཁུ་Luna Park ཞེས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་གཙོས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ལྷན་ཚོགས་ནང་ཆིབས་སྒྱུར་མ་བསྐྱངས་གོང་ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་པ་སྐུ་ཞབས་སན་ཇེ་སུ་དིར་ Sunjay Sudhir ལགས་ཀྱི་ནང་མི་ལྷན་རྒྱས་ཀྱིས་མཇལ་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་ལས་རིམ་གཙོ་སྐྱོང་བ་སྐུ་ཞབས་རི་ཆར་ཌི་ཕི་ཌི་ལར་ Richard Fidler ལགས་ཀྱིས་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་བསྟུན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མི་གྲངས་ ༡༧༠༠ བརྒལ་བའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་བདེ་སྐྱིད་དང་དེའི་རྒྱུ་ Happiness & Its Causes ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་། ཞི་བདེ་དང་བྱམས་བརྩེ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་རྗེས་ལྷན་ཚོགས་སུ་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་སྐྱིད་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་། དེ་བཞིན་ཚན་རིག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་སྐོར་སོགས་ལ་བགྲོ་གླེང་མཛད་པ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་སེམས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་རིན་ཐང་ལ་དོ་སྣང་མང་ཙམ་སྤྲོད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ལྷན་ཚོགས་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་སི་ཌི་ནིའི་གནམ་ཐང་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ནས་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་གྱིས་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས་མཛད།
སྐབས་དེར་ཡུན་རིང་བོར་༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་སྐུ་ཞབས་བྷིལ་ཁི་རིའུ་ Rev Bill Crews ལགས་དང་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་མཛད་པ་དང་། དེ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གྲོང་ཁྱེར་བྷི་རི་སི་སྦེན་ Brisbane དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ནས་ཁུལ་དེར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ས་གནས་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་དང་བོད་རིགས་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།
ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་བྷི་རི་སི་བྷན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སི་ཊི་ཕན་ཡི་ཤུའི་མཆོད་ཁང་ St Stephen’s Cathedral དུ་དད་མོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་multi-faith event ཞེས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཁུལ་དེར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་དང་སོག་རིགས། འབྲུག་པ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༠༠ ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།
དེ་ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། དེ་རིང་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་བྷི་རི་སི་བྷན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་གཙོ་བོས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དང་ལྷན་ཁྱུག་ཙམ་ཟུར་དུ་ཐུག་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་དང་ཆབ་གཅིག་འབྲུག་ནས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ས་གནས་འདིར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་འབྲུག་པ་ཚོགས་ཁག་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་སོག་རིགས་ཚོགས་ཁག་གཅིག་ཀྱང་དེ་རིང་འདིར་བཅར་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་སོག་འབྲུག་གསུམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འབྲེལ་བ་ཡོང་གཞི་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་ནས་དར་བའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ནཱ་ལེཎྜའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་མཁས་པ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ཁོང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་གདན་ཞུས་གནང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་གདན་དྲངས། ནམ་རྒྱུན་ང་རང་ཚོས་ཡོངས་གྲགས་བཤད་བཞིན་པའི་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་ཞེས་འདི་ནས་དཔལ་ནཱལེཎྜ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་དད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིགས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བོད་ལ་བསླེབས་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་དྭགས་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་གྱི་ཤར་བར་དང་། དེ་བཞིན་འབྲུག་དེ་དག་ང་ཚོ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད། སྤྱིར་སོག་པོའི་ནང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་སྔ་དར་བཟོ་འདྲ་བ་ཞིག་སྔ་ས་ནས་དར་ཡོད་པ་འདྲ། སོག་པོའི་བསྟན་པ་བར་དར་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དང་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་གཉིས་ལྷན་དུ་ཕེབས་ནས་སོག་ཡུལ་དུ་ནང་ཆོས་དར་གནང་མཛད་ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་སོག་པོ་ཇིང་གིར་ཁང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་ཚོད་དེ་འཁེལ་ཡོད། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དེ་ཕལ་ཆེར་༸རྒྱལ་དབང་བསོད་ནམ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་གནང་མཛད་པ་དང་། མཐར་སོག་ཡུལ་དུ་སྐུ་མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་རེད། ༸རྒྱལ་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སོག་པོའི་དཔོན་ཁག་གཅིག་གི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་སོག་གཉིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་དང་།
དེ་རིང་ཁ་སང་འབྲུག་པ་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད། སོག་པོར་གསར་རྗེ་བྱུང་རྗེས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཧ་ལས་པའི་ཉམས་ཆགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། སྐུ་མདུན་༸སྐུ་གོང་མའི་ཞལ་གདམས་བཀའ་སློབ་ནང་ལ། ཡང་སྒོས་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ཆེ་ཆེར་དར་། ཞེས་སོགས་གསུང་འདུག དེ་དུས་ང་ཚོ་བོད་པས་སོག་པོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་བྱས་པ་ཙམ་ལས་ང་རང་ཚོ་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ཧ་གོ་གི་ཡོད་མ་རེད། ད་ལྟ་སོག་པོ་ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ཐོབ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷག་ཡོད། སོག་ཡུལ་ལ་དམར་པོའི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ངོས་རང་ཐེངས་གཅིག་དེར་བསླེབས་པ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཡུད་ཙམ་ཞིག་གི་ནང་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་དེ་འདྲ་བརྒྱབ་པ་དང་ཆོས་དད་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་འདུག སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མྱུར་པོ་ཞེ་དྲགས་བྱུང་འདུག་ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ།
དེ་རྗེས་གོང་བརྗོད་ཡི་ཤུའི་མཆོད་ཁང་དུ་༧ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཡི་ཤུའི་མཆོད་དཔོན་སྐུ་ཞབས་མར་ཁུ་ཀོ་ལི་རི་ཇི་ Reverend Mark Coleridge ལགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྤྱིར་ང་ཚོ་ཚང་མ་སྐྱེ་ལུགས་གཅིག་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མཐར་འཆི་ལུགས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཡིན། དེ་རིང་འདིར་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་གཙོ་ཆེ་བ་ཚང་མའི་སྐུ་ཚབ་འཛོམས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག ངོས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་གཉིས་པ་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་བྱུང་། ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང་། དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་བྷི་རི་སི་བྷན་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་བསྟི་གནས་ཁང་ (Brisbane Convention and Exhibition Centre ) ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་མཛད་ཡོད་པ་རེད།
ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བཀའ་ཆོས་མཇུག་སྒྲིལ་མཛད་རྗེས་ཀྱི་ཕྱི་དྲོ་ཚོགས་ཁང་དེ་གའི་ནང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་མི་གྲངས་ ༤༠༠༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བཞད་གད་སྒྱུ་རྩལ་བ་མེ་ཤེལ་ལོ་རི་ Meshel Laurie ལགས་དང་། རྐྱལ་རྩེད་པ་ཨེ་ཡན་ཐོར་པི་ Ian Thorpe ལགས་གཉིས་ཀྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་མང་ཚོགས་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་གྲུབ་བསྟུན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་རྣམ་པ། ངོས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་བཤད་དགོས་དོན་ནི། ང་ཚོ་ཚང་མ་དོན་དམ་གྱི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་གཅིག་གི་སྤུན་ཟླ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་དུས་ཆོས་ལུགས་དང་རིགས་རུས། རྒྱལ་ཁབ་གང་ནས་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ང་ཚོ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་སྦྲགས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཡོད་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ཅེས་དང་།
དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་འཛམ་གླིང་གི་དཀའ་རྙོག་མང་དག་ཅིག་ང་ཚོ་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟོ་བཞིན་པའི་སྐོར་དང་། འབར་མ་དང་། བྷང་ལ་རྡེ་ཞིས། བྱང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ས་མཚམས་བཅས་སུ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་བཀྲེས་སྐོམ་དང་སྡོད་གནས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་པ། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱམས་བརྩེ་དང་བཟོད་སྲན། སྡོམ་ཁྲིམས་སོགས་བཟང་པོའི་བསླབ་བྱ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་མི་རེ་ཟུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཁ་ལ་འཁྱེར་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གསོད་རེས་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་གོ་ལའི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཐོག་ང་ཚོ་ཚང་མས་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་སྟེ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཚོར་ཤུགས་གོང་སྤེལ་བཏང་ཚེ་འཕྲལ་དུ་ཁྱད་པར་འགྲོ་གི་མེད་ནའང། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཁྱད་པར་ཡོད་ངེས་ཡིན། གལ་ཏེ་འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་ཚོར་འདི་ལྟ་བུའི་སློབ་གསོ་ཡག་པོ་ཞིག་སྤྲད་ཐུབ་ན། ཁོང་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདི་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་ཐུབ་ངེས་རེད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་། མི་མང་གི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་རྗེས་བྷི་རི་སི་བྷན་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་ས་གནས་ཨུ་ལུ་རུར་(Uluru) ཆིབས་ཞལ་སྒྱུར།
ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡའི་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་གྱི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ཨུ་ལུ་རུ་ཞེས་པར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་པ་དང་། སྐབས་དེར་སི་ཌི་ནིར་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བཅར་བའི་བོད་མི་ཁག་གཅིག་དང་། ས་གནས་མི་མང་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ནས་བོད་རིགས་ཁག་གཅིག་དང་ལྷན་སྐུ་པར་སྒྲོན་གནང་རྗེས། ཨུ་ལུ་རུར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས། སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པས་༧གོང་ས་མཆོག་ཨུ་ལུ་རུར་ཕེབས་དོན་གང་ཡིན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་དེ་རིང་ངོས་རང་ས་གནས་འདིར་བཅར་དགོས་དོན་ནི་ཁོང་ཚོའི་རིག་གཞུང་ལ་གུས་ཞབས་མཚོན་བྱེད་དང་རང་གིས་བསམ་ཚུལ་འདོན་ཆེད་ཡིན། འདྲ་རིས་དམར་པོ་ཆེན་པོ་འདིར་ལྟ་བའི་དགོས་དོན་ནི་ང་རང་ཆུང་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་ཡ་མཚན་རིགས་ལ་བལྟ་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རང་ཡིན། ཞེས་སོགས་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་དང་།
དེ་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་བཅར་བའི་བོད་རིགས་དང་ཡུལ་མི་མང་དག་གཅིག་ཡོད་ཁོངས་ནས་བོད་རིགས་བགྲེས་སོང་ཞིག་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ཐུགས་སྤོབས་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། གདོད་མའི་མི་རིགས་ཚོ་དང་བྱས་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་ཡི་གེ་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་མཛད་པའི་སོ་སོར་ཁེ་གཙང་གི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་མ་དགོས་པ། རྒྱ་གར་སྐད་ཡིག་ལའང་བསྟུན་མ་དགོས་པ། སྤྱིར་བསྒྱུར་ས་རྒྱ་གར་ནས་རེད་དེ། སྐད་ཡིག་ཁོ་རང་རང་འགོ་ཐོན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་དངོས་གནས་རླབས་ཆེན་རེད་འདུག ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་། ཨུ་ལུ་རུར་གནས་གཟིགས་ལེགས་པར་གྲུབ་མཚམས་ཁུལ་དེའི་མུ་ཊི་ཇུ་ལུ་ལྷན་ཚོགས་ (Mutitjulu community) ཞེས་པ་དེས་གོ་སྒྲིག་དང་སྣེ་ལེན་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ཁུལ་དེའི་མི་གྲངས་ ༣༠༠ ཙམ་དང་ལྷན་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཚོགས་པ་དེའི་སྣེ་ཤན་པ་སེ་མི་ (Semmi) ལགས་ཀྱིས་མི་མང་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། ངོས་རང་ལོ་མང་གོང་འཛམ་གླིང་གི་གླིང་ཕྲན་དུ་མའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་ལྷན་མཇལ་འདོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་རིང་ངོས་རང་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་གནས་རི་གྲགས་ཅན་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་དང་། ཁྱེད་རང་ཚོས་ངོས་ལ་གནས་རི་དེའི་སྐོར་སྒྲུང་མང་པོ་བཤད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། ངོས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་དང་ལྷན་ཐུག་མྱོང་། མི་རིགས་དེ་ཚོ་ཚང་མས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་དངོས་ཡོད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་།
དེ་ནས་བརྙན་འཕྲིན་པར་ལེན་པ་ཀར་ལ་གེ་རན་ཊི་ (Karla Grant) ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་ལེ་ཚན་ནང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ཐོག་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ཁུལ་དེའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཚོས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན། ང་ཚོ་བོད་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོ་ནས་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་བཙུགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཕྱིར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་རིག་གཞུང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་དག་མིས་བཟོས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལས། དངུལ་དང་ཤེས་ཡོན་གྱིས་མ་འདང་བར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་ཞིག་རྩ་ནས་མིན། ཡིན་ནའང་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཞན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་གྱིས་མི་ལ་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་འདང་ངེས་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ལན་སྩལ་ཏེ་ཁུལ་དེའི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་རེ་ཞིག་ལེགས་པར་མཇུག་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་༧ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་སྐབས་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཁག་གཅིག་གིས་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ལམ་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དེར་འདུས་མང་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཚོགས་ཁང་ནང་འཚམས་འདྲའི་དགའ་བསུ་ཞུས་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་༧ཞབས་སོར་འཁོད་རྗེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་ཚོ། ངོས་རང་དེ་རིང་འདིར་ཡོང་སྟེ་ཁྱེད་རྣམས་དང་ལྷན་ངོས་ཀྱིས་མྱོང་ཚོར་བརྗེ་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང་། ངོས་རང་དུས་རྒྱུན་མང་ཚོགས་ལ་གཏམ་བཤད་བྱེད་སྐབས་ངོས་རང་ཡང་ཁྱེད་ཚོ་ནང་བཞིན་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་ཡིན་བསམས་པ་དྲན་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་གང་བཤད་པ་དེ་དག་ཁྱེད་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་མི་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡོད་པ་ཚང་མ་ནང་བསམ་བློའི་སེམས་ཚོར། གཟུགས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་བཅས་ང་ཚོ་ཚང་མ་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ང་ཚོར་བདེ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ཚང་མ་གཅིག་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད།
ངོས་རང་ལོ་ ༡༦ ཐོག་ངོས་རང་ཉིད་མི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་ཤོར་བ་དང། ལོ་ ༢༤ ཐོག་ངོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཤོར་བ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༥༦ རིང་ངོས་རང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་བབ་ཐོག་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ངོས་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་མཐུན་འགྱུར་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་གནང་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་སྐྱབས་བཅོལ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་དེ་བཟང་བ་ཡོད། ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དེ་མུ་མཐུད་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཡོད་པ་དང་།
དེ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡར་གདན་ཞུ་ཚོགས་ཆུང་ (Dalai Lama in Australia Ltd,) གི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་རོབ་ཀེལ་ཌོ་ལིས་ (Rob Keldoulis) ལགས་ཀྱིས་ཆིབས་སྒྱུར་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང་། གདན་ཞུ་ཚོགས་ཆུང་གི་འགན་འཛིན་ལྕམ་སྐུ་ལིན་བྷ་ཡེན་ (Lynn Bain) ལགས་ཀྱིས་༸སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་མང་ཚོགས་ ༢༠༠༠ གིས་འཚམས་འཕྲིན་འཁོད་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་ལམ་ཞུས། དེ་ཉིན་གྱི་མཛད་སྒོའི་མཐའ་མར་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་སུ་ཛི་མེ་ཐར་ (Suzie Mather) ལགས་དང་། ཇེ་མ་རིཀ་སི་ (Jemma Rix) ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་དེར་འདུས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་འཚམས་འདྲིའི་གླུ་དབྱངས་ཕུལ།
ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཉིན་མཐའ་མའི་ཐོག་མར་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ (Seven West Media) ཞེས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་མོ་ནི་ཀ་ཀོ་སི་ (Monika Kos) ལགས་ཀྱིས་བཅར་འདྲིར་བཀའ་ལན་སྩལ་གྲུབ་རྗེས། བོད་མི་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༥༠ ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་སྟེ་ཁྱེད་རང་ཚོར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་ས་ཆ་གང་དུ་ཡོད་ནའང་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་བསམས་པ་དེ་ནམ་ཡང་མ་བརྗེད་པ་བྱོས། ང་ཚོའི་ཤ་ཁྲག་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་བོད་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་མ་ཤི་བར་ཕུང་པོ་དེ་འགྱུར་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་སྤོབས་སེམས་དགོས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེས་སེམས་འདུལ་དགོས་པ་རེད། སེམས་འདུལ་ཟེར་བ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་སེམས་འདུལ་མི་ཐུབ། སེམས་མ་འདུལ་བ་བྱེད་མཁན་དེ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པ་བྱས་ནས་དེའི་ལྡོག་ཟླའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་དང་།
ཡང་། བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་ཡོང་བར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་བོད་སྐད་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་སྔོན་ཨ་མི་རི་ཀའི་ཁྱིམ་ཚང་འགའ་ཤས་ནང་རང་གི་བུ་ཕྲུག་དེ་འཕྲལ་སེལ་ཨིན་ཡིག་བདེ་པོ་དང་གོམས་པ་ཡག་པོ་ཡོང་ཕྱིར་ཁྱིམ་ཚང་ནང་འཕྲལ་སེལ་ཨིན་སྐད་བརྒྱབ་ནས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཕན་ཐོགས་ཡོད་རུང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་བསམས་ན། མི་རིགས་འདི་ནི་བོད་པའི་ཤ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་བོད་ཡིག་དེ་མ་ཤེས་པ་བྱས། རིམ་པས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ལྟར་གཙང་མ་ཞིག་མ་ཆགས་པ་དང་། བོད་པ་གཙང་མ་ཞིག་ཆགས་མ་ཐུབ། ཕར་མེད་ཚུར་མེད་བར་ས་དེར་ལྷག་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ།
དེ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ University of Western Australia ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་ལག་ཁང་དང་ས་གནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་འདྲ་མིན་ནས་ཁྱོན་སློབ་མ་གྲངས་ ༧༠༠ བརྒལ་བར་ཤེས་ཡོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་། དེ་ནས་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་དང་ཨི་སི་རེལ་ཚོང་ལས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས་དང་སྦྲགས་མི་གྲངས་ ༦༥༠ ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད། དེ་ཉིན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་མར་ཁུལ་དེར་གནས་སྡོད་འབྲུག་པ་དང་སོག་པོའི་མི་རིགས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༧༠༠ ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་གྲུབ་མཚམས། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ཡོངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་སིངྒ་པུར་དུ་མཚན་གཅིག་བཞུགས་བཞག་མཛད་རྗེས་ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཞལ་སྒྱུར་ཡོད་པ་དང་།
ཚེས་ ༡༦ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་གྷ་གྷལ་གནམ་ཐང་དུ་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། དེ་བཞིན་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས། རྡ་སར་གནས་སྡོད་མི་མང་སོགས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་མཇལ་དར་དཀར་གཙང་དང་བདུག་སྤོས་སོགས་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་དང་། ཕོ་བྲང་གི་རྒྱལ་སྒོའི་ནང་བརྟན་བཞུགས་ཆེད་ཕེབས་པའི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཙོས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་མཁན་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མཆོག་གིས་གཙོས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་མཆོག་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གིས་དབུས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ་དང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཅས་སོགས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་༧ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་ཡོད་པ་རེད།


text:
མར་ཁེ་སིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་གཤིས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ། མར་ཁེ་སིའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་དགོངས་པར་བསྐྱར་དྲན་ཞུ། ཚེས་4ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། མར་ཁེ་སི་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་200འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་གཅིག་སྡུད་ཐོག་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཐད་གཏོང་གཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཟིགས་གནང་ནས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ནན་ཏན་ངང་གསན་པ་རེད།
ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཆེ་དགྲ་ལྷ་དང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ཀྲོང་ཡན། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་ནོར་བུ་དོན་གྲུབ་དང་། བསྟན་ཁོ། ཝང་གཡུང་ཅུན། སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས་དང་བཅས་པས་ལྷན་དུ་གཟིཌ་པ་རེད།
ཚོགས་ཆེན་ཐད་གཏོང་གཟིགས་རྗེས། ཆེ་དགྲ་ལྷས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ནང་མཐོ་གཟིགས་འོག་བསྐྱངས་དང་གཟིགས་རྒྱང་རིང་བ་མ་ཟད། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་ཁེངས་འདུག གསུང་བཤད་ནང་མར་ཁེ་སེའི་རླབས་པོ་ཆེ་བའི་ཚེ་གང་བརྩེ་བ་ཟབ་མོས་ཕྱིར་དྲན་གནང་བ་དང་སྦྲགས། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཡར་ཐོན་དང་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་བར་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་གནང་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་བྱུང་བ་དང་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ལ། གཟི་བྱིན་འབར་བའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཀྱང་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།
ཆེ་དགྲ་ལྷས་ནན་བཤད་གནང་དོན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་གསར་ཤོས་ཤིག་རེད། ང་ཚོས་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་སྤྱོད་པའི་འགག་གནད་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་རྒྱུ་དེ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅིའི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་འཐབ་ཇུས་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་དང་། ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ། བོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བཅས་བྱས་ཏེ། “འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི”ཆེ་རུ་གཏོང་བ། མི་དམངས་ལྟེ་བར་བྱེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ནས་སེམས་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་ཉེན་ཁའི་འདུ་ཤེས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ལས་ཀའི་གཙོ་གནད་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བ། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་དང་། ཡུན་རིང་། ཕྱོགས་ཡོངས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་གང་ཐུབ་དང“འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡག་པོ་རྒྱག་པ་དང་དེར་རྒྱལ་ཁ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བོད་དུ་རྩ་བ་བརྟན་ཚུགས་དང་མེ་ཏོག་བཞད་ནས་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་དགོས།


text:
༡.ཞིང་ཆུ་གཏོང་བའི་གཞས།
རྐ་མགོ་ཡ་གུང①རྒྱལ་པོ། །ཡ་གུང་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུབ་ཆུ། །འོང་ཁའི་ནང་ལ་བཏང་ཡོད། །འོང་སྟོད་སྐྱེ་རྩལ་བཟང་བ། །འོང་སྨད་འབྲུ་སྣ་འཛོམས་པ། །རྩ་བ་འབུ་ཡིས་མ་འཕྲོག །སྐེད་པ་གཞུ་ཉལ་དིབ་དིབ། །རྩེ་མོ་སད་ཀྱིས་མ་འཁུར། །འབྲུ་སྣ་དཔུང་གདང་ཤིག་ཤིག །
༢.རྨོ་འདེབས་ཀྱི་གཞས།
ཁྱུང་དཀར་མཛོ་ཕོའི་ལུས་ལ། །ནག་པོའི་ས་འདུལ་བསྐོས་སོང་། །ཉ་དང་གཉིས་རོལ་མ་གཏོང་། །ལན་གཅིག་ཚུར་ལ་ལོག་ཤོག །ནག་པོའི་ས་འདུལ་ཚར་ན། །སྤང་པོའི་རི་ལ་རྒྱུག་ཤིག །སྤང་པོའི་རི་ལ་ཕྱིན་ན། །རི་ཡི་སྨིན་དྲུག་འདྲ་བ། །
༣.སྐྱ་ལས②བྱེད་པའི་གཞས།
ལྕགས་ཀྱི་ཨང་པ③འཁུར་ནས། །ས་གཞི་གཡབ་ཤོག་གསུངས་བྱུང་། །ས་གཞི་གཡབ་པ་དྲག་པ། །ས་འཇོག་གཞོག་པ་ཁག་བྱུང་། །སག་གི་བཟའ་འགྲོས་མ་ཤེས། །རྟ་ལམ་གཅོད་པར་ཤོར་སོང་། །ཡུ་རིང་ཨ་ཙ་ར་ཡི། །སྣ་ཁུང་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཡོད། །ཡུ་རིང་ཕྲ་མོ་ཨོ་ཤེ། །ཡུ་ཐུང་གཏོང་རོགས་གནང་དང་། །ཡུ་ཐུང་ཕྲ་མོ་ཨོ་ཤེ། །མས་སེལ་གཏོང་རོགས་གནང་དང་། །མས་སེལ་ཕྲ་མོ་ཨོ་ཤེ། །ཡས་སེལ་གཏོང་རོགས་གནང་དང་། །ཡས་སེལ་ཕྲ་མོ་ཨོ་ཤེ། །འབྲས་ལྗང་གཏོང་རོགས་གནང་དང་། །
མཆན་འགྲེལ། ①ཡ་གུང་།—ཡུལ་ལྷའི་མིང་། ②སྐྱ་ལས།—ཞིང་ཁ་བཏབ་ཚར་རྗེས་ཞིང་ཁར་གླང་མ་འཐེན་པ།
③ཨང་པ།—གླང་མ་འཐེན་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་ཁྱེམ་ཞིག