text:
བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་མཁས་པ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཁོང་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༨ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟག་གི་ཟླ་བའི་ནང་གངས་ལྗོངས་ས་ཡི་ཐིག་ལེའི་ལྷ་ལྡན་སྨན་ལྗོངས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་རྒྱལ་རྩེའི་ཚོང་ཁང་ཞེས་པར་ཡབ་དཀོན་མཆོག་འོད་ཟེར་དང་ཡུམ་སྐལ་བཟང་མཚོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་འཁྲུངས་ཁྱིམ་དེའི་སྨན་པ་མི་རབས་གསུམ་པ་ཡིན། དགུང་ལོ་དྲུག་ལ་ཕེབས་དུས་ཡབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་འབྲི་ཀློག་སྦྱངས་པ་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བདུན་པར་ལྷ་སར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སྒེར་བཙུགས་སྐྱིད་རས་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པར་ཕེབས་ནས་ལོ་དྲུག་རིང་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དག་གསུམ་བསླབ་སྦྱངས་ཀྱིས་སྦྱང་འབྲས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཡབ་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དང་། ཡུམ་གྱིས་ཡབ་མེས་འཚོ་བྱེད་དམ་པའི་རྒྱུད་པ་ཟིན་ངེས་ཀྱི་མཁས་དབང་ཞིག་ཏུ་བསྐྱེད་བསྲིངས་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་སྨན་རྩིས་ཁང་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་ལ་རེ་ཞུ་གནང་བ་དང་། མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་ཀྱང་འདི་པའི་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཡབ་མེས་གཉིས་ཀ་བླ་སློབ་དམ་གཙང་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆེ་བར་མ་ཟད། རང་གི་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་གསུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཀྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བར་ཐུགས་ངེས་ཀྱིས་ཞལ་བཞེས་ཏེ། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་། ཁོང་སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དད་བརྩོན་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་གང་ཞིག་བསླབ་སྦྱངས་མཛད་ཀྱང་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན་པའི་བློ་གྲོས་ལྡན། ལོ་དགུའི་རིང་སྨན་དང་རྩིས་གཙོར་འགྱུར་གྱི་རིག་གནས་མང་པོ་ལ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས་ཐོས་བསམ་གནང་བར་བརྟེན། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་སྐབས་སྨན་རྩིས་སྦྱང་འབྲས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་ཐོབ། སླར་ཡང་མུ་མཐུད་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་དང་། མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་འོད་གསལ། མཁས་མཆོག་ཟླ་བ་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཡུན་རིང་གཏུགས་ནས་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་སྤྱི་དང་།བྱེ་བྲག་སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག་སོགས་དང་། ད་དུང་ལེགས་བཤད་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན། སྙིང་ཐིག་གི་སྐོར་མྱུར་ལམ་འཁོ་བའི་གདམས་པ་དང་བཅས་ཟབ་ཆོས་དུ་མ་གསན་པས། སྨན་རྩིས་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་གཞུང་ཁྲིད་མན་ངག་ལག་ལེན་ཀུན་ལ་དབང་འབྱོར་བ་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས། ད་དུང་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་སློབ་མའི་སློབ་སྦྱོང་ལ་སྐུལ་ལྕག་ཡོང་ཆེད་སྦྱང་འབྲས་རྩེར་སོན་པའི་སློབ་མ་ཁག་གཅིག་ལ་སྨན་རྩིས་གཉིས་ལྡན་མཚོན་པའི་ཞྭ་མོ་ཞིག་གསར་བཟོ་གནང་། ཞྭ་མོ་དེའི་མདུན་ལ་སྨན་མཚོན་པའི་ཨ་རུ་རྣམ་རྒྱལ་དང་། རྒྱབ་ལ་རྩིས་མཚོན་པའི་པད་མའི་སྟེང་དུ་རལ་གྲི་བཀོད་པའི་ཞྭ་མོ་གོས་ཆེན་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་འཆར་འགོད་གནང་བ་དེ་སྐབས་དེ་དུས་སྦྱང་འབྲས་རྩེར་སོན་པའི་སྨན་རྩིས་གཉིས་ལྡན་གྱི་སློབ་མར་གཡོགས་པའི་སྲོལ་བཟང་གཏོད། ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་འཚོ་བྱེད་ནང་ཞྭ་མོ་འདི་གྱོན་མྱོང་མཁན་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཡོན་ཀྲང་གཅིག་བུ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་དང་མཚན་འཛིན་ཀྲུའུ་ཞི། བོད་ལྗོངས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐིང་གི་ཐིང་ཀྲང་སྐུ་གཞོན། ཀྲུང་གོ་ཀྲུང་དབྱིའི་མཁས་ཅན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན། ཤང་ཀང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀྲུང་དབྱིའི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་ཀྲུའུ་ཞི། མི་རིགས་གསོ་རིག་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཚོགས་གཙོ། སྐབས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། སྐབས་བརྒྱད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོ་ལས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན། ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་ཀུན་འདུས་ལས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐུ་གཞོན། ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་གི་ལོ་རིམ་མེ་ལོང་ལས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཞུས་ཨུ་ཡོན། བོད་ལྗོངས་རྩིས་རིག་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོའི་གརྩོ་སྒྲིག་པ། བོད་ལྗོངས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་རིག་གཞུང་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། ཀྲུང་ཧྭ་གསོ་རིག་སློབ་ཚོགས་ཀྲུང་བོད་གསོ་རིག་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན། ཀྲུང་གོའི་མཐོ་རིམ་བོད་སྨན་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲྭའི་ཀྲུའུ་རིན་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཡོད་ལ། ད་དུང་དུས་དེའི་ཡས་མས་སུ་སྨན་པ་འབུམ་རམས་པ་དང་།རྒྱལ་ཁབ་མི་དོན་པུའུ་ནས་དམིགས་བསལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན་གྱི་དར་གཞོན་མི་སྣ་ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མཁས་དབང(བོད་ལྗོངས་བོད་སྨན་ཁོངས་སུ་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་གཅིག་བུ་མ་གཏོགས་མེད་དོ)རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་གི་ཡོན་ཀྲང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་མི་སྒེར་གྱི་སྔོན་ཐོན་པ། བོད་ལྗོངས་མི་བཅུའི་གསར་འགྱུར་མི་སྣ་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་མཁས་པ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས།
མཁས་དབང་བྱམས་པ་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་འཕྲིན་ལས་སྐྱོང་བཞིན་བཞུགས་པ་གསང་གསུམ་ཉེར་འཚེའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་གངས་ཅན་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་བའི་དཔལ་མགོན་དུ་འཚོ་བཞེས་ཐོག་ཁོང་གིས་དུས་བབ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུའང་བརྩོན་པ་ཉལ་འགྲོའི་རྒྱུན་བཞིན་བསྟེན་ནས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་དང་། སྨན་རྫས་རིག་པ། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ།དེ་བཞིན་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་བཅས་པར་མཐིལ་ཕྱིན་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བའི་གྲས་སུ་གསུང་རྩོམ་པོད་བརྒྱད་དང་། ཆེད་རྩོམ་བརྒྱད་ཅུ། སློབ་འཁྲིད་སློབ་དེབ་ཁག་བཅུ་གཅིག་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཡོན་ནི་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་མཚོན་གྲགས་ཅན་བོད་སྨན་མཁས་དབང་དུ་མ་ལས་ཐོབ་པའི་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་མན་ངག་མཐའ་དག་དང་། ཡང་སྒོས་སྐུ་དངོས་ཀྱི་ཐུགས་རྩལ་དང་། འབད་བརྩོན། མཁྱེན་རབ་ཁོ་ན་ལས་འཁྲུངས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། གོང་གསལ་གྱི་ཆེད་རྩོམ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་ལ། གསུང་རྩོམ་པོད་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་པེ་ཅིན་དང་། ཟི་ཁྲོན། བོད་ལྗོངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སོགས་ནས་དཔེ་བསྐྲུན་གནང་ཡོད། རྩོམ་དེབ་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་འདི་ཉིད་དང་། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སྡོང་འགྲེམས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་འདོད་འབྱུང་ནོར་བུའི་མཛོད་སོགས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་། པུའུ་རིམ་པ། ལྗོངས་རིམ་པ་སོགས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་དང་བྱ་དགའ་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་ནད་པས་གཙོས་མང་ཚོགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་གཟུར་གནས་མཁས་པ་ཚོས་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་དང་བསྔགས་བརྗོད་འབུམ་ཕྲག་འབུལ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར།
སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག་ཅན་ནས་གསོ་དཔྱད་བསྟན་པ་དབུ་བརྙེས་པའི་བཞེད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱི་ཡིག་འཇོག་མཛད་པའི་ཁུངས་ལྡན་དཔྱད་གཞི་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་ཡར་རྗེན་ཨུ་རྒྱན་གླིང་པས་ཡར་ལུང་ཤེལ་བྲག་གི་གཏེར་ནས་དྲངས་པའི་བློན་པོ་བཀའ་ཐང་དང་སྨན་རྫས་རིག་པ་མཁས་ཅན་དེའུ་དམར་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་དུག་བཅོས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ། དེ་བཞིན་ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་པ་མ་ཟད་ལྷག་པར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྲས་བགྲེས་ཤོས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཞེས་སྨན་དཔྱད་བསྟན་པའི་རྐང་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་དེས་དུག་འཇོམས་དབང་རིལ་གྱི་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་སོགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ཞིབ་མཛད་དེ་མཐར་རང་ཅག་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་ཀུན་འདུས་ལས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ཞིབ་གསལ་བཀོད་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་གདེང་འཇོག་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། དེ་སྔོན་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་རྒྱ་གར་ནས་དར་ཞེས་པའི་བཞེད་ཚུལ་འདི་དག་ཕྱོགས་ལྷུང་སུ་མ་གྱུར་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་གི་གྲགས་ཅན་བོད་རིགས་སྨན་པ་གཡུ་ཐོག་སྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཡིན་པ་ཁུངས་བཙན་བདེན་པའི་དཔང་པོས་ར་སྤྲོད་གནང་ཡོད།
ཁོང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་བའི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་ནང་དོན་བྲིས་ཆ་ངོ་མཚར་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཞེས་པ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་དང་བོད་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོན་པའི་ཀྲུང་དབྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཚོན་ཁྲ་ཅན་གྱི་བྲིས་ཆ་དང་པོ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན(སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦)ལོར་ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་བྱ་དགའ་ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་དང་། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ། ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་བེད་སྤྱོད་ལག་ཆའི་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་སོགས་ཐོབ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཐོག་གི་སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་གནས་དུས་ལོ་རབས་གང་དུ་བྱོན་པ་དང་། འཕྲིན་ལས་སྤྱི་བྱེ་བྲག་རིག་གནས། དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛད་རྗེས་བཞག་པ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་གནའ་གཞུང་རྩ་ཆེན་དང་། སྨན་སྦྱོར་དང་ནད་ཐོག་གི་མན་ངག་ཟབ་ཁྱད་རྣམས་བཀོད་པ་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་པའི་གསུང་རྩོམ་པོད་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་འཁྲིད་བྱེད་པའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྔར་སྲོལ་བཟང་བའི་སློབ་འཁྲིད་ཐབས་ལམ་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་སྡོང་འགྲེམས་འདོད་འབྱུང་ནོར་བུའི་མཛོད་ཅེས་པ་རྩོམ་འབྲི་གནང་བ་དེས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་ཙམ་མ་ཟད། ཕྱི་རབས་དང་ད་ལྟ་གཉིས་ཀར་སྐོམ་པ་ཆུ་སྦྱིན་ལྟ་བུའི་ཕན་འབྲས་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༡ལོ་ལ་ཁག་སོ་སོར(ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ལེགས་སྐྱེས་དཔེ་ཚོགས་འདེམས་ཐོན)ཞེས་པའི་ནང་ཕུལ་བྱུང་དང་ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ(བརྒྱད་ལྔ་ཚན་རིག་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི)བྱ་དགའ་ཐོབ། དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་རྩོམ་ཡིག་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་སྙིང་བསྡུས་གནང་སྟེ་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་པ་དཔེ་སྐྲུན་གནང་ནས་ལོ་གཅིག་མ་སོང་བར་དཔར་བསྐྲུན་ཐེངས་གཉིས་པ་གནང་། ལྷག་པར་ཁོང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བཞེས་པའི་བོད་ལྗོངས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོ་ཞེས་པར་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད་ལ། དཔེ་ཚོགས་འདི་ལ་ནང་གསེས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐར་ནག་རྩིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང་། བསྟན་རྩིས་ཀྱི་སྐོར། སྐར་རྩིས་སྐོར། སྐར་རྩིས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་རེའུ་མིག་སྐོར་དང་། ནག་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་བཅས་དེབ་ཚོགས་ལྔ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་ནང་དོན་གཏིང་ཟབ་ཤོས། དཔྱད་གཞི་བློས་འཁེལ་ཤོས་ཞིག་ཡིན་པའི་སྟེང་དཔེ་དེབ་མཛེས་བཀོད་ལེགས་པ་དང་རྒྱུ་ཆ་སྤུས་དག་ཡིན་པར་བརྟེན་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་ཐོབ་པ་རེད།
ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སྐྱ་ཟད་སྔོ་ཐུག་སྐབས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་དུས་སུ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁོང་གིས་དྲན་ཤེས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ཁོག་ནད་རིག་པ་དང་ཕྱི་བཅོས་རིག་པ། མོ་ནད་རིག་པ། བྱས་ནད་རིག་པ། སྨན་རྫས་རིག་པ་སོགས་དེབ་བཅུ་གཅིག་གསར་དུ་རྩོམ་བསྒྲིགས་གནང་བ་དེ་ཐོག་མར་སྣུམ་པར་སྟེང་ནས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གྲྭའི་བོད་སྨན་འཛིན་གྲྭར་བེད་སྤྱོད་གནང་བ་དང་། དེ་རྗེས་ཆབ་མདོ་ས་གནས་པར་འདེབས་བཟོ་གྲྭ་ནས་ལྕགས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། སློབ་དེབ་དེ་དག་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ཕན་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་པར་འབྲེལ་ཡོད་སྨན་དོན་མི་སྣ་དང་ཚན་པ་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སྦྲགས་སླར་ཡང་ཐེངས་གཉིས་པར་དཔེ་བསྐྲུན་དགོས་པའི་རེ་བ་གནང་བཞིན་འདུག
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པ་དང་། སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས། སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་ཐད་ལ་ཕུལ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ལ་དོ་ནན་ཆེན་པོས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་མ་ཟད་ནུབ་ཕྱོགས་གསོ་རིག་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཚད་བསྡུར་གནང་ནས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྟོགས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པ་མཁས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་ལས་གོམ་པ་སྤོ་སྔ་བ་དང་ནང་དོན་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་གནང་བར་བརྟེན། ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་ཆེད་རྩོམ་འདི་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པ་དང་གསོ་རིག་མཁས་ཅན་ཚོས་གདེང་འཇོག་ཐོན་པོ་ཐོབ་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་འདི་བོད་ཡིག་ནས་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོར་སྤེལ་བ་དང་། རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ལ་སྒྲོག་སྦྱང་གནང་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་བྱ་དགའ་ཐོབ། ད་དུང་ཁོང་གིས་ཆེད་རྩོམ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སྨན་རྫས་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་སྐོར་གྱི་བསམ་ཚུལ་གླེང་བ་ཞེས་པ་འདི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་སྤེལ་གནང་བར་མཁས་དབང་ཀུན་གྱི་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བསྔགས་བརྗོད་དང་གདེང་འཇོག་ཐོབ་པ་སོགས་ཆེད་རྩོམ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་འཚོ་བྱེད་བགྲེས་པར་གསལ་འདེབས་དང་། གཞོན་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་གཙོ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེར་གནས་པའི་བསིལ་ལྡན་སྭ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པ་འདིར་རང་རེའི་གཞུང་ལུགས་བེད་སྤྱོད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྨན་རྩིས་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རིགས་ལྡན་སྙིང་ཐིག་གི་རྩིས་འགོ་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་ལོ་ལ་གསར་དུ་སྤོ་བའི་སྐབས་སུ་སྔོན་ཆད་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་ཕྱག་བཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་འཇུག་རི་མོའི་ཟིན་བྲིས་དང་དཔེར་བརྗོད་ལག་ལེན་བཅས་པ་རྣམས་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ལ་གནང་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་ལམ་བེད་སྤྱོད་བྱས་རྗེས་རྩིས་འགོ་བདེ་བླག་ངང་སྤོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། ཡང་སྒོས་དེ་སྔོན་གཡུལ་འགྱེད་དང་གཏོར་ཟོར་འཕེན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་སྤྱོད་སྲོལ་མེད་ཀྱང་སྐུ་དངོས་ཀྱི་རིག་པས་དཔྱད་ཞིབ་མཛད་ནས་སྒྲ་གཅན་འཁོར་ལོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་བརྟག་པའི་ཐབས་ལའང་རིག་པ་གསར་པ་རྙེད་ནས་བཏོན་གནང་མཛད། ད་དུང(རིག་གནས་གསར་བརྗེའི)སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་རྨོངས་དད་ལ་སྙད་ནས་ལོ་ལྔ་ལོ་ཐོ་སྟོན་མཚམས་ཆད་པ་འདི་ཉིད་གོང་རིམ་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་དུས་ཁོང་ཡང་ལོ་ཐོའི་རྩོམ་སྒྲིག་ནང་ཞུགས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཁོང་གི་ལོ་ཐོ་སྔར་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་ཆེད་ལས་རོགས་རེ་གཉིས་འཁྲིད་ནས་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ཁག་ལའང་ཐེངས་མང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་ས་ཞིང་འདེབས་བཀོལ་གྱི་དུས་ཚིགས། གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོ་གྲང་དང་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ཅིང་བརྟག་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་ཆ་ལག་ཏུ་གཏོགས་པའི་གནམ་གཤིས་སྔོན་བརྡ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་སྐོང་དང་དག་བཅོས་མཛད་པས་གནད་དུ་ཐིག་པ་དང་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་བར་གྱུར་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོ་དེ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཙོས་པའི་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བའི་གནས་དམ་པར་འགྱུར་ཏོ། ཁྱད་པར་དུ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་བོད་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོང་གནང་མཛད་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་ཙམ་མ་ཟད་གཞིས་རྩེ་དང་། ལྷོ་ཁ། ནག་ཆུ། ཆབ་མདོ། མངའ་རིས་སོགས་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཀྱང་ལོ་ཐོ་འདོན་ཐུབ་པ་དེ་ཡང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་གིས་འབད་བརྩོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་སོགས་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།
ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀར་ཁོང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐོང་ཆེན་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཙམ་མ་ཟད་ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་རྣམ་གྲངས་བཞི་ཙམ་ལ་མཛུབ་འཁྲིད་དང་ཐད་ཀར་གྲོས་འགོ་སོགས་བཏོན་གནང་ཡོད། དཔེར་ན་བོད་སྨན་གྱི་སྨན་བཅོས་བྱས་པའི་ཕོ་རུབ་ཀྱི་ནད་གཞི་དང་། མཆིན་ནད་ལྡེམ་བུ(乙型肝炎)སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་བར་བརྒྱ་ཆ་ ༩༦ཙམ་གྱི་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་ཅན་ཐོན་པར་ནད་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཅི་ཆེ་ཐོབ་པ་དང་སྦྲགས་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ་ཡི་བྱ་དགའ་ཡང་གནང་ཡོད། བོད་སྨན་སྲོ་ལོ་དམར་པོ་དང་བདུད་རྩི་རྟགས་ཅན་གཉིས་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་མང་ཆེ་བར་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་ཏུ་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པའི་ནང་གི་བོད་ལུགས་སྨན་རྫས་རིག་པའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འཁོད་ཡོད་ལ་མེས་པོ་རིམ་བྱོན་རྣམ་པས་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་ཕན་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་པར་དམིགས་ནས་ས་མཐོའི་དབུགས་མི་ལྡེང་བ་དང་། རྒས་དཀའ་སྲ་བ། བཅུད་ལེན་བཅས་པར་ཕན་འབྲས་ཆེ་ཚུལ་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་ པའི་སྨན་རྫས་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ཐེངས་དང་པོ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩའི་རོགས་དངུལ་ཐོབ་ཡོད།
ཁོང་གིས་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཐོག་སྒྲིག་འཛུགས་དང་མཛུབ་འཁྲིད་ཁོ་ན་གནང་བ་མ་ཡིན་པར། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་གནང་བ་དང་། རིག་གཞུང་འབྲེལ་གཏུགས་བཙུགས་པའི་ནང་དུ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་མཛད་རྗེས་བཞག་ཡོད། སྔ་རྗེས་སུ་བལ་ཡུལ་དང་།འཇར་པན། ཨ་རི་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རིག་གཞུང་འཆད་འཁྲིད་ལ་བསྐྱོད་གནང་མཛད་པ་མ་ཟད། འཇར་པན་རང་སྐྱོང་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ཨ་རིའི་ཁ་རོས་ར་ཏོའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་གཉིས་སུ་ཕྱིས་འབྱུང་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་བཙུགས་གནང་ཡོད། ལྷག་པར་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ལོའི་ནང་བློ་མཐུན་ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་མཚོ་འགག་ཕར་ཚུར་བར་གྱི་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་དར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པའི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་ལོ་དེའི་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ནང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འ ཕྲིན་ལས་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཚོགས་གཙོ་གནང་བའི་འཐུས་མི་དྲུག་ཐའེ་ཝན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀྲུང་དབྱི་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་དེའི་དབུ་འཛིན་ལ་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་བསྐོ་བཞག་བསྩལ། ཁོང་གིས་སྨན་ཐང་བརྒྱད་ཅུའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་མྱོང་ཚོར་སོགས་ཆེད་རྩོམ་ངོ་གྲངས་བཞི་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་བར་ཀྲུང་གོའི་འཐུས་མི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཀྱི་མཁས་དབང་རྣམ་པས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད། མཁས་དབང་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ལ་མེ་ཏོག་སོས་པ་དང་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་བ་སོགས་བྱས་ནས་བོད་སྨན་ལ་དགའ་ཞེན་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པར་གནང་གི་འདུག
མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཐུགས་ནུས་ཡོད་ཚད་བཏོན་གནང་མཛད་པ་དང་འབྲེལ། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་མཆོག་ཉིད་ནས་གཙོས་པའི་ཡོན་ཀྲང་སྐུ་གཞོན་ཀུན་དགའ་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཡོན་ཀྲང་སྐུ་གཞོན་ཆོས་གྲགས་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་མི་ཕམ་ཡེ་ཤེས་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་ཁྲང་ཀྲང་ཐུབ་བསྟན་སྐལ་བཟང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་ཡོན་ཀྲང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་སྐུ་ཚ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་ཐབས་མཁས་ཕུན་ཚོགས་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་དང་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་དར། མཐར་ཕྱིན། བློ་བཟང་དབྱིག་གཉེན་སོགས་གཞུང་དང་ལག་ལེན་གང་ཅིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དགེ་རྒན་མང་དག་ཞུགས་ནས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཚུགས་ནས་སྡོང་པོར་མེ་ཏོག་འབྲས་བཟང་ཐོན་ནའང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་ཡིས་མི་ངོམས་པའི་དཔེ་ལྟར་སྔ་རྗེས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་ཞིང་རྭ་སོགས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་གོང་རིམ་ལ་སྙན་སེང་ཡང་ཡང་ཞུས་ནས་མཁས་དབང་དགེ་རྒན་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། མཁས་དབང་ཚེ་རྣམ་ལགས་དང་།མཁས་དབང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་ལགས། རྒན་པ་སངས་ཚེ་རིང་ལགས་སོགས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ཁོང་རྣམ་པར་ལག་རྩལ་གོ་གནས་དང་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་སོགས་གང་ཅིར་གཟིགས་སྐྱོང་བླ་ན་མེད་པ་གནང་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་རྩ་བ་ཚུགས་པའི་སྡོང་པོ་དེར་ཡལ་ག་གསར་པ་ཞིག་བསྒྲོན་གནང་མཛད། ཡང་སྒོས་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་དགོངས་བཞེད་མུ་མཐུད་འགྲུབ་པའི་སླད་དུ་རིག་གནས་གཞན་དག་སུམ་རྟགས་དང་། དག་ཡིག མངོན་བརྗོད། སྡེབ་སྦྱོར། སྒྲ་རིག་པ་བཅས་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིག་དང་། བཤེས་སྤྲིངས། སྤྱོད་འཇུག མཁས་འཇུག རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན། བློ་སྦྱོང་སོགས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དར་གཞོན་རྣམས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཡོང་བའི་ཟབ་སྦྱོང་སློབ་མ། ད་དུང་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ན་གཞོན་དོན་གཉེར་ཅན། སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་གི་དགེ་སློབ་དུ་མར་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཏེ་ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་མཁས་དབང་མང་པོ་གདན་ཞུ་གནང་ནས་ཁྲིད་རྒྱུན་སྤེལ་བ་དང་ལུང་གནང་བཅུག་པ་མ་ཟད། ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་ཀྱང་ཁྲིད་རྒྱུན་ཆད་ལ་ཉེ་བའི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་མཛད་པའི་གསོ་རིག་འཁོ་འབུགས་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན་དང་། དེ་བཞིན་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་རྣམ་གཞག་དད་པའི་མཇུག་ངོགས་སོགས་ལས་ཞོར་དང་དམིགས་བཀར་གྱིས་སློབ་འཁྲིད་ཐེངས་མང་གནང་ཡོད་ལ། ཉེ་བའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་མུ་མཐུད་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་རྣམ་ཐར་དང་། སྡོང་འགྲེམས་རྣམ་བཤད། ས་བཅད་སྟག་མོའི་རྔམ་ཐབས། དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆ་ཚང་ཐེངས་གསུམ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ཆ་ཚང་ཐེངས་གཅིག་དང་དེའི་ནང་ནས་གཙོ་གནད་འདེམས་པ་ཐེངས་གཉིས་གསུམ། དཔལ་ལྡན་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ནས་རྩ་ཆུ་དང་གཏར་བསྲེག་སོགས་ཐེངས་ཁ་ཤས། ནད་མིང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་། ཀོང་སྤྲུལ་ཟིན་ཏིག ནད་སྨན་སྤྲོད་པའི་ཉམས་ཡིག གསོ་རིག་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆ་ཚང་བཀའ་ཁྲིད་གནང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་མུ་མཐུད་གཟའ་འཁོར་རེར་སློབ་འཁྲིད་གནང་རྒྱུ་ཐེངས་གསུམ་མ་ཆག་པར་མན་ངག་ལྷན་ཐབས་ལེའུ་དགུ་བཅུར་ཕེབས་པ་དང་། མན་ངག་རྒྱུད་དབུ་ཚུགས་ནས་ད་ལྟ་ལེའུ་དྲུག་ཅུའི་ནང་ཕེབས། སྨན་སྦྱོར་ནུས་པ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་སོགས་སློབ་འཁྲིད་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་ནད་པ་གཟིགས་པ་དང་སྦྲགས་དེང་སྐབས་འཚོ་བྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་སྨན་ཐང་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་དོན་རྟོགས་དཀའ་བར་དམིགས་ནས་ནང་དོན་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཕྱིར་རྒྱུད་བཞིའི་སྨན་ཐང་གི་གོ་དོན་གསལ་བར་དཀྲོལ་བའི་རྣམ་བཤད་བེཌྱའི་འོད་སྣང་ཞེས་པ་ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་རྩོམ་བསྒྲིགས་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་དུས་ཚོད་དམ་བཟུང་གནང་ནས་ད་ལྟ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་སུམ་སྟོང་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད། ད་དུང་དེ་དག་གི་ཐུགས་ཡིད་ཚིམ་ནས་མ་བཞུགས་པར་མཚོ་སྔོན་དང་། ཀན་སུའུ། རྔ་པ། པེ་ཅིང་སོགས་ནས་རྒྱ་བོད་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་སྔ་རྗེས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་གནང་བའི་ནང་མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་། མཁས་དབང་མུ་དམུ་དགེ་བསམ་བརྟན། མཁས་དབང་བསམ་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། མཁས་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། མཁས་དབང་ཤེས་རབ་ཆོས་འཕེལ། མཁས་དབང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ། མཁས་དབང་ཀོ་ཀླུ་སྒྲུབ། མཁས་དབང་ཧོང་མིན་ཤིན། མཁས་དབང་ཀྱན་ཅིའུ་ཅིང་། མཁས་དབང་ཚའེ་ཅིང་ཕུང་སོགས་སྔ་རྟིང་དུ་ལྷ་སར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་ཀྱིས་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཅི་ཆེ་བསྩལ། གཞན་ཡང་མཁས་དབང་དེས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་བསྐྲུན་ཐོག་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཞུང་གི་ཕྱག་དཔེ་འཚོལ་བསྡུ་དང་། སྨན་རྩིས་རིག་གཞུང་གིས་གཙོས་པའི་དཔེ་ཆའི་པར་ཁང་སོགས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་མ་ལག་ཆ་ཚང་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་སྦྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱོན་པའི་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་སྐུ་བརྙན་ཁང་ཞེས་པ་གསར་དུ་བཞེངས་གནང་མཛད་པ་དེ་ནི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལུས་པའི་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་གནང་བ་ཞིག་རེད། ཁྱད་པར་དུ་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ལ་འཆད་ཉན་གནང་མཁན་མ་བྱུང་བས་དེང་སྐབས་སུ་བོད་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་དང་། རྒྱ་བལ་སོགས་སུ་འཁྲིད་རྒྱུན་དཀོན་ཞིང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྒྲ་མདོ་ཙན་དྲས་མཚོན། མཁས་དབང་ཚེ་རྣམ་མཆོག་ལ་ཁྲིད་རྒྱུན་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་མྱུར་སྐྱོབ་དར་སྤེལ་གནང་ཕྱིར། བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ལྡན་པའི་སློབ་སྟོན་སྤེལ་དུ་འཇུག་པའི་གཙོ་འགན་བཞེས་ཏེ་གནད་དུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས། ད་ཆ་སྨན་རྩིས་ཁང་འདིར་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་ཚང་མ་ཡ་མ་བྲལ་བར་འཆད་ཉན་ལག་ལེན་གྱི་རྒྱུན་བཟང་སླར་གསོ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྡན་ཞིང་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱུང་དང་འབྱུང་མོས་ཡིན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་མི་དོན་པུའུ་དང་།རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྲུང་དབྱི་དོ་དམ་ཅུས་ནས་ཐེངས་དང་པོར་སློབ་མ་བག་གྲོ་ལགས་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བ་དང། ཁོང་དགེ་ཕྲུག་ཐོན་ནས་ད་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་དང་། འབུམ་གཞོན་སྨན་པའི་གོ་མིང་ཐོབ་ཡོད། ཐེངས་གཉིས་པར་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་ཡི་སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་ལ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བཞིན་ཡོད། ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་བཟང་པོའི་འོག་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་གོང་རིམ་ལ་སྙན་ཞུ་དང་སྙན་སེང་ཞུས་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་། བོད་སྨན་བཟོ་གྲྭ་གསར་བརྗེ་གནང་བ་དང་། ད་ལྟ་ལྷ་ས་ཉང་བྲན་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནད་སྡོད་པུའུ་གསར་རྒྱག་དེ་བཞིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་སྨན་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་གནང་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་བོད་སྨན་མཐོ་རིམ་གྱི་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཆེད། སླར་ཡང་ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་ཀྲུང་དབྱང་དབུ་ཁྲིད་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད། མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དང་དབུ་ཁྲིད་ལ་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ལྷུག་པོར་སྙན་སེང་ཞུས་རྗེས་མཐར་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་འདི་གལ་ཆེར་བཟུང་ནས་ཐུགས་འཁུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཐོག་ཆོག་མཆན་དང་འབྲེལ་གྲོན་དངུལ་གསོལ་རས་བསྩལ་རྗེས། མཁས་དབང་བྱམས་པ་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ནས་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གནང་སྟེ་ཉིན་མཚན་བལྟོས་མེད་ཀྱི་ཤར་རྒྱུགས་ནུབ་རྒྱུགས་ཐོག་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཨར་པོའི་ལས་གྲྭར་རྟོགས་ཞིབ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སློབ་ཆེན་གྱི་སྤྱིའི་སྒྲིག་གཞི་དང་། སློབ་ཆེན་གྱི་བཀོད་སྒྲིག དེ་བཞིན་དགེ་རྒན་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁོང་གི་ཕྲག་པར་བབས་ཀྱང་། ཁོང་གིས་དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱི་ལས་དོན་ཚང་མ་ལེགས་སྒྲུབ་ཐོག་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོའི་ཟླ་བ་༩པའི་ཚེས་༣ཉིན་དངོས་སུ་བོད་སྨན་སློབ་ཆེན་དབུ་བརྙེས་པ་དང་སྦྲགས་སློབ་ཆེན་འདིའི་དབུ་འཛིན་ཀྱང་ཁོང་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་རེད། ད་དུང་ཁོང་གིས་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་དང་། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་སོགས་གསར་འཛུགས་གནང་བ་མ་ཟད། དེ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་རྒྱུན་སྲོལ་བཟང་པོ་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སྨན་ཁང་གི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་སྣེ་ཁྲིད་སྲོལ་གཏོད་གནང་བར་བརྟེན་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་སོགས་ཀྱི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་སྟབས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཅང་ཙེ་མིན་མཆོག་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་གཟིགས་བསྐོར་དང་རྟོགས་ཞིབ་ལ་ཕེབས་དུས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་མཆོག་ནས་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ནི་དོ་དམ་མཁས་ཅན་གྱི་ཡོན་ཀྲང་ཞིག་རེད་འདུག་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་ཡོད། མདོར་ན་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་འདས་པའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་ནང་འཕྲོད་བསྟེན་དང་། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག གནམ་རིག་སྐར་རྩིས། རིག་གཞུང་སློབ་ཚོགས། སྒྲིག་གཞི་དོ་དམ་བཅས་ལ་བསུབ་ཐབས་བྲལ་བའི་མཛད་རྗེས་བཟང་པོ་བཞག་གནང་ཡོད་ལ། རང་ལྗོངས་ཙམ་མ་ཟད་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ཡི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་དར་རྒྱས་ཆེད་དུ་དངོས་ཤུགས་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐུགས་འཁུར་སྐྱབས་འཇུག་ཅི་ཆེ་གནང་ཡོད། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུར་ཕེབས་ཀྱང་ད་དུང་མུ་མཐུད་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་དང་། སློབ་མ་གསོ་སྦྱོང་། ནད་ཐོག་ལག་ལེན་སོགས་མཛད་ནས་འགྲོ་དོན་བཟང་པོས་དུས་འདའ་བར་སྣང་།།
སླར་སྨྲས་པ།
དད་བརྩོན་བློ་ཡིས་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས།
བྱམས་པ་སྙིང་རྗེས་ཉམ་ཐག་འགྲོ་བ་སྐྱོབ།
སྨན་རྩིས་བསྟན་པའི་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཅན།
གང་ཁྱེད་བསྟན་འཛིན་རྒྱུད་པའི་རྒྱན་དུ་མཛེས།
ཞེས་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་རགས་ཙམ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་འདི་ཡང་། འཕན་ཡུལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགེ་མིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་པས་སྒྲོ་སྐུར་སྤངས་ཏེ་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བར་སྤེལ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱ་ཁྱབ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིག །


c: text/html

text:
[ ཡོང་ཁུངས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་བ།] ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཙམ་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨནྡྲ་པར་དེ་ཤིའི་ Andhra Pradesh མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་བི་ཇཱ་ཡ་ཝ་ཌ། Vijayawada ཧེ་དར་བྷ་ཏི། Hyderabad དེ་བཞིན་ནང་པའི་གནས་ས་ཨ་མྲཱ་ཝ་ཏི་ Amravati བཅས་སུ་གདན་ཞུས་ལྟར་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་ལ་སྨན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་སྟེ་བཞུགས་སྒར་དུ་༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་ཡོད།
དེ་ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཆིབས་སྒྱུར་གྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༣ དང་ ༤ བཅས་སུ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་བིདྱཱ་ལོཀ་ Vidyaloke ཞེས་པའི་རྒྱ་གར་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་སྨིན་སྩལ་གྱིས་ཏལ་ཀ་ཏོ་ར། Talkatora ཞེས་པའི་རྩེད་ཐང་ཆེན་མོར། རྒྱ་གར་གྱི་ན་གཞོན་དད་ལྡན་པ་ཚོར་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བཤེས་སྤྲིངས་བཀའ་ཆོས་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་དེང་རྒྱ་གར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལེགས་བཤད་སླར་གསོ། ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ། ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་ཁང་དུ། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་བཟང་སྤྱོད། ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཡེ་ཤུའི་བུད་མེད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་༸སྐུའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་ཁུར་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།
དེ་བཞིན་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་ Vivekananda International Foundation ཞེས་པའི་ཐེབས་རྩ་ཁང་དུ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱ་གར་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ཕན་ཐོགས། ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨནྡྲ་པྲདེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཨམྲ་ཝ་ཏིར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཨནྡྲ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་སྲིད་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བུད་མེད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ National Women’s Parliament 2017 ཞེས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འབྱེད་དང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྒྱ་གར་སྐོར་སྲུང་ཉེན་རྟོག་པ་མི་གྲངས་ ༢༠༠ བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བཟང་སྤྱོད་ཐེབས་རྩ་ཁང་ Dalai Lama Centre For Ethics and Transformative Values གསར་བཞེངས་ཆེད་རྨང་གཞིའི་རྩིག་རྡོ་བཏིང་གནང་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་མཛད་འཆར་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དུ་༸ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་ཡོད་པ་བཅས།།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
གནས་བསྐོར་ཟིན་ཐོ།
...now browsing by category
ཝེ་ཐི་ནམ་གྱི་ནང་བའི་དགོན་པ།Sunday, March 29th, 2015
བྱ་ཁྲུང་ཁྲུང་ཨེ་རེད།Wednesday, December 17th, 2014
དེ་རིང་ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་༡༧ ཉིན། འཇུ་མེ་ཁའི་Jamaica གླིང་ཕྲན་གྱི་མོན་ཐི་འགོ་ Montego Bay ས་གནས་སུ Holiday Inn SunSpree མགྲོན་ཁང་དུ་ཞོགས་པ་སྔ་མོ་ནས་ཡར་ལངས་ཏེ། ནང་མི་ཚང་མ་མཚོ་འགྲམ་བརྒྱུད་ནས་སྤྲོ་འཆམ་དུ་སོང་བ་ཡིན། མཛེས་སྡུག་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་། རྣ་བར་སྙན་པའི་རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་དང་། གནམ་གཤིས་ཚ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་ཡོད་པའི་མིང་མི་ཤེས་པ་དང་། སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ཤིང་སྡོང་དང་མཛེས་ལྗོངས་ལ་རོལ་སྐབས་ཡིད་ལ་བག་ཕེབས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་བྱུང་། ང་ཚོའི་སྡོད་སའི་མཚོ་འགྲམ་གྱི་མགྲོན་ཁང་འདི་ནས་རྒྱ་མཚོར་བརྒལ་ནས་འགྲོ་ཐུབ་སར་གླིང་ཕྲན་ཞིག་འདུག དེ་ནི་རང་བྱུང་གི་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་མིས་བཟོས་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་དཀའ། ང་ཚོ་རྒྱ་མཚོར་བརྒལ་ནས་གླིང་ཕྲན་དེར་སོང་ནས་བག་ཕེབས་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་སྐབས། དྲི་བ་འདོན་རྒྱུ་དགའ་བའི་ངའི་བུ་ཆུང་གིས། ཨ་ཕ། ཨ་ཕ་ཟེར་བཞིན་བྱ་དཀར་པོ་ཞིག་ལ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ནས། བྱ་འདིའི་མིང་ག་རེ་རེད་ཟེར། ངའི་བུ་ཆུང་ལ། ཁ་རོགས་ཟེར་བཞིན། པར་ཆས་བཟུང་ནས་བྱ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུགས་པ་ཡིན། བྱ་འདི་ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་མོ་ཨེ་རེད།
བྱ་དེ་ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་མོ།། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལ་གཟིགས་པ། གྲོགས་ལ་རེ་སྒུག་ཡིན་ནམ།། ཁ་ལ་ཟས་ཞིག་འདོད་དམ།།
འཇུ་མེ་ཁ JamaicaTuesday, December 16th, 2014
དེ ་རིང་ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་༡༦ ཉིན། འཇུ་མེ་ཁའི་Jamaica གླིང་ཕྲན་གྱི་མོན་ཐི་འགོ་ Montego Bay ས་གནས་སུ Holiday Inn Sun Spree མགྲོན་ཁང་དུ་ཡུལ་སྐོར་སྣེ་ཤན་པར་སྒུག་ནས་སྡོད་སྐབས། ངའི་ཕ་ཡུལ་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་དེ་རིང་ཡང་ཕོ་གཞོན་ཞིག་གིས་རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་བྱུང་ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར། སེམས་འཁྱག་སོས་སོབ་བྱུང་། གང་ལྟར་ང་ཚོ་གསོན་དགོས་ལ། ཉིན་ལྟར་ང་ཚོ་འཚོ་དགོས། ངས་རང་གི་བཟའ་ཟླ་དང་བྱིས་པ་གཉིས་ལ་གནས་ཚུལ་འདིའི་སྐོར་ཅི་ཡང་མ་བཤད་པར་དེ་རིང་གི་འཚོ་བ་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན།
ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་དགུ་བའི་ཐོག་གནས་ཚང་མགྲོན་ཁང་ནས་མི་བཅོ་ལྔ་ཤོངས་པའི་རླངས་འཁོར་ཆུང་བ་ཞིག་ལ་བསྡད་ནས་ནས་འཚིག་ཇ་གྲགས་ཅན་ཐོན་ཡུལ Blue Mountain སྦི་ལོ་མོན་ཀྲོན་དང་། དྲང་བདེན་མིན་པའི་འཛམ་གླིང་འདི་དཀྲུག་དཀྲུག་བཏང་ནས་ཉམས་ཆུང་ནུས་མེད་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་ཆེད་བློ་སྤོབས་དང་། སྒུལ་ཤུགས་གནང་མཁན་གཞས་པ་གྲགས་ཅན་སྤ་སྦའུ་མར་ལེ་འཁྲུངས་ཡུལ་དང། ཁོང་དུར་དུ་སྦས་ཡུལ་Nine Mile ཞེས་པའི་ས་གནས་སོགས་བརྒྱུད་ནས་གཡོན་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོ་དང་། གཡས་ཕྱོགས་རི་ཡིན་པའི་གཞུང་ལམ་སྟེང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་བསྐྱོད་རྗེས། Dunn River Fall ཞེས་པའི་རྦབ་ཆུ་ཡོད་སའི་ས་གནས་དེར་བསླེབས་། དེ་ནི་ཤིང་ནགས་་གི་དཀྱིལ་དུ་འབབ་བཞིན་པའི་རྦབ་ཆུ་ཞིག་རེད། གནས་དེ་རུ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཐེམ་སྐས་ལྟ་བུའི་རྦབ་ཆུ་དེར་ཡར་འཛེགས་ནས་མཛེས་ལྗོངས་ལ་རོལ་བཞིན་འདུག ང་ཚོ་ཀྱང་ཡུལ་སྐོར་བཞིན་དག་འདྲ་བར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་བྱུང་།
གནས་དེ་ནས་ཕྱིར་མགྲོན་ཁང་ཡོང་བའི་ཆུ་ཚོད་གཅིང་དང་ཕྱེད་ཀའི་རིང་གི་ལམ་བར་དུ། བཟའ་ཟླ་དང་། བུ་མོ་གཉིས་གཉིད་ལ་རོལ་སོང་། ལོ་དྲུག་སོན་ལ་ཉེ་བའི་བུ་ཆུང་གིས་། ཨ་ཕ། འཇུ་མེ་ཁ་ཆེན་པོ་རེད་དམ། མི་གྲངས་ག་ཚོད་ཡོད་པ་རེད་སོགས་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་དྲིས་བྱུང་། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ང་ཚོ་ནང་མི་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་གུང་གསེང་ལ་མ་ཡོང་གོང་། ངས་འཇུ་མེ་ཁའི་སྐོར་ཅུང་ཙམ་ལྟ་ཀློག་བྱས་པ་ཡིན། དེ་བས་ངས་བུ་ཆུང་དྲི་བ་ལན་འདེབས་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་མེད་པར་འདི་ལྟར་ལན་འདེབས་བྱས་པ་ཡིན།
འཇུ་མེ་ཁ་གླིང་ཕྲན་ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་མི་གྲངས་ས་གཅིག་ཙམ་རྒྱལ་ས་ཁིན་སེ་ཀྲོན་ནང་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། གླིང་ཕྲན་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་གི་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་ཅུ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་མིའི་རུས་བརྒྱུད་ཡིན་འདུག འཇུ་མེ་ཁ་ནི་མཐའ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་རྒྱ་ཚོས་བསྐོར་ཡོད་པའི་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་ལ། གླིང་ཕྲན་འདིའི་ས་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༠༩༩༠ ཡོད་པ་རེད། གནའ་སྔ་མོར་གླིང་ཕྲན་འདི་སི་པན་གྱིས་བདག་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ༡༦༦༥ ལོར་དབྱིན་ཇིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་གླིང་ཕྲན་འདིའི་མིང་ལ་འཇུ་མེ་ཁ་ཞེས་བཏགས་འདུག ༡༩༦༢ ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་དབྱིན་ཇིས་དབང་བསྒྱུར་ལས་རང་བཙན་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།
འཇུ་མེ་ཁ་རྒྱལ་ཁབ་དང་། སྤ་སྤའུ་མར་ལེ་ལགས།
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ང་ཚོ་ནང་མི་ཚང་མ་ཁྱེད་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་སླེབས་ཡོད།
དཀྲུག་དཀྲུག་གཏོང་རོགས། Stir It Up. http://youtu.be/y5sOzbD29GQ
ཡར་ལོངས་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་ཡར་ལོངས། Get up Stand Up. http://youtu.be/Sbh3xV_93dg
ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་དུ་ལྟ་བསྐོར།Sunday, April 20th, 2014
ཟླ་ངོ་བརྒྱད་ལ་སོན་པའི་བུ་མོ་དང་། ལོ་ལྔ་ལྷག་ལ་སོན་པའི་བུ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་ཡུལ་བསྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་མ་རེད། ཡིན་ནའང་། འདས་པའི་ཉིན་ཁ་ཤས་རིང་བཟའ་ཟླ་དང་། བུ་ཕྲུག་གཉིས་མཉམ་དུ་ང་རང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་དུ་གནས་སྡོད་བྱས་ཀྱང་། སོང་མ་མྱོང་བའི་གནས་ཆེན་ཁག་ཅིག་ཏུ་ལྟ་བསྐོར་དུ་སོང་བ་ཡིན། ད་ཐེངས་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བསྐྱལ་བ་འདིས་ང་ལ་ཞི་བདེ་བག་ལྷོད་དང་། སེམས་ཚོར་སྐྱིད་པའི་སྤྲོ་སྣང་ཞིག་སྤྲད་བྱུང་།
ཉེ་ལམ་ང་ཚོའི་ནང་མི་ཚང་མ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་དུ་ལྟ་བསྐོར་དུ་སོང་བ་ཡིན། ང་ལ་མཚོན་ན་འདི་ག་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་ནང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་བསྡད་པའི་རིང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་གསར་འགོད་ལས་དོན་ཆེད། ཐེངས་མང་བཅར་མྱོང་ཡོད་ནའང་། གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་ཡུལ་བསྐོར་སྤྲོ་འཆམ་ལ་འགྲོ་སར་ཁྱོན་ནས་སོང་མྱོང་མེད། ད་ཐེངས་ནང་མི་དང་མཉམ་དུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་གི་ནང་། ཡུལ་བསྐོར་སྤྲོ་འཆམ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ང་ལ་མཚོན་ན་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིན་ཡིན། གང་ལ་ཟེར་ན། ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་རང་ཉིད་བསྡད་ཡོད་སའི་ས་གནས་འདིར་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལྟ་བསྐོར་དུ་ག་རེ་བྱས་ནས་མ་སོང་རེད། དྲི་བ་འདི་ལ་ང་ལན་འདེབས་རྒྱུ་མི་འདུག འོ་ན་ག་རེ་བྱས་ནས་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རྗེས་ནས་དེ་རིང་ལྟ་བསྐོར་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ངས་བུ་ཕྲུག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་འདྲ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་། སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་དང་། དབང་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་། སྒྲིག་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་སའི་གྲོས་ཚོགས་འདིའི་ནང་ལྟ་བསྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་ངས་རང་གི་སྙིང་དང་འདྲ་བའི་བུ་དང་། བུ་མོ་གཉིས་ལ་ད་ལྟའི་བར་དུ་སྒུག་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ནམ། ཡིན་མིན་ང་ལའང་གསལ་བོར་བཤད་རྒྱུ་མེད། གང་ལྟར་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རྗེས་ནས་ང་རང་བུ་ཕྲུག་གཉིས་དང་། རང་གི་བཟའ་ཟླའི་མཉམ་དུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལྟ་བསྐོར་དུ་བསྐྱོད་པར་སེམས་པ་ཤིན་ཏུ་དགའ།
གྲོས་ཚོགས་ཁང་ལ་ལྟ་བསྐོར་བསྐྱོད་རྒྱུར་རིན་པ་སྤྲོད་མི་དགོས་པ་དང་། བདེ་འཇགས་ཆེད་ལུས་བཤེར་དམ་པོ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ལྟ་བསྐོར་འགོ་འཛུགས་སྐབས་གྲོས་ཚོགས་དང་། གྲོགས་ཚོགས་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས། བྱེད་ནུས། དགོས་དམིགས་སོགས་གསལ་སྟོན་ཐུབ་པའི་བརྙན་ཐུང་སྐར་མ་བཅུ་གསུམ་ཅན་ཞིག་བསྟན་བྱུང་། གྲོས་ཚོགས་འདི་ནི་ཨ་རིའི་མི་གྲངས་ས་ཡ་སུམ་བརྒྱའི་རང་ཉིད་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་བརྒྱུད་ནས་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་སའི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ཡིན། ཨ་རི་ནི་བསམ་ཚུལ་གཅིག་དང་། འབོད་སྒྲ་གཅིག་གི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་མ་ཡིན་པར། བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་དང་། འབོད་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ནས་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ། ཨ་རིའི་མི་མང་ས་ཡ་སུམ་བརྒྱའི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་བཙལ་གྱིན་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་ཁང་འདི་ནི་ཨ་རིའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རྩ་བ་དང་། ཨ་རིའི་མི་མང་ས་ཡ་སུམ་བརྒྱའི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་བཙལ་སའི་གནས་ཡིན།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ནང་འཐུས་མི་༤༣༥་ཡོད། འཐུས་མིའི་ཡོང་ཁུངས་ནི་མངའ་སྡེ་སོ་སོའི་མི་གྲངས་མང་ཉུང་ལ་གཞིགས་ནས་མངའ་སྡེ་རེ་རེ་ནས་འཐུསས་མིའི་གྲངས་ལ་མང་ཉུང་ཡོད། དཔེར་ན་མི་གྲངས་ཆེས་མང་བའི་ཁ་ལེ་ཧྤེ་ནེ་ཡའི་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ ༥༣ ཡོད་ལ། ཨ་ལ་སའེ་ཁ་དང་། མོན་ཀྲ་ན། ཝར་མ་ཀྲི་སོགས་མངའ་སྡེ་བདུན་ནས་གྲོས་ཚོགས་ནང་འཐུས་མི་གཅིག་རེ་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མིའི་ལས་ཡུན་ལོ་གཉིས་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ནང་འཐུས་མི་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད། འཐུས་མིའི་ཡོང་ཁུངས་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པའི་ནང་མི་གྲངས་མང་ཉུང་ལ་བལྟས་མེད་ཀྱིས་མངའ་སྡེ་རེ་ནས་འཐུས་མི་གཉིས་རེ་ཡོད། ལས་ཡུན་ལོ་དྲུག་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་སུ་རུང་བསྐྱར་དུ་འདེམས་པར་དགག་བྱ་མེད།
གྲོས་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་ཡང་ཟེར། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་དབུས་གཞུང་གི་ཁྲིམས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་གཞི་དེ་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་དང༌། དམིགས་བསལ་ས་ཁུལ་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན། ཨ་རིའི་མི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། ཁྲིམས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ནི། མི་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་དང་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ། མི་སུ་ཡང་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན།
༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས། ༧གོང་ས་མཆོག་ཕུལ་ཡོད། སྐབས་དེར་གོང་ས་མཆོག་གིས། ༼ང་ལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་གནང་བ་འདིས་དོན་དམ་པའི་གཟེངས་བསྟོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་བྱུང༌། ངོས་འཛིན་འདིས་ང་ལ་དམིགས་བསལ་འགན་འཁྲི་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་བློ་སྤོབས་དང་། དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་སྐྲུན་ངེས། ཁོང་ཚོའི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་ངའི་རྒྱུན་གྱི་ཀུན་སློང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ངས་རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་བོད་མི་མང་གི་རང་དབང་ལྡན་པའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཟེངས་བསྟོད་འདིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པ། དེ་བཞིན་དུ་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་ལམ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་འབད་བརྩོན་གནང་མཁན་རྣམས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་བརྡ་ལན་ཤུགས་ཆེ་གཏོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།༽ཞེས་གསུངས་ཡོད།
ཡང་༡༩༨༧ལོའི་ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཚེས་༢༧ ཉིན་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འདིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་ནང་། བོད་
དོན་ཐག་གཅོད་ཆེད། ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་དེང་ཀྱི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་རྩ་བའི་རྨང་གཞི་ཡིན། ཡིན་ནའང་། དེང་གི་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་རྩ་བ་དོར་ནས་ཡལ་ག་ལ་འཇུས་ནས་བསྡད་ཡོད། ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཁོར་བསྐྱོད་ལ་བལྟས་ན། རྗས་ཕྱོགས་ཡལ་ག་དོར་ནས་ལོ་མ་ལ་མི་འཇུ་བའི་ངེས་བ་མི་འདུག
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཉིས་པ་འཇོན་ཨ་ཀྲེམ(John Adams) གྱིས།“ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་སྲིད་གཞུང་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་མིས་སྐྱོང་བའི་གཞུང་ཅིག་མིན།”ཞེས་གསུངས་ཡོད། མི་ཚང་མ་ཁྲིམས་ལུགས་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་སྒེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ།
༡༧༩༣ ལོར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་དང་། ༡༨༠༠ལོར་གྲོས་ཚོགས་ཁང་འདིའི་ནང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཐོག་མར་འཚོགས། ༡༨༡༢ ལོའི་དབྱིན་ཇུ་དང་ཨ་རིའི་དམག་འཁྲུག་བྱུང་དང་། ༡༨༡༤ ལོར་དབྱིན་ཇུའི་དམག་དཔུང་གི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་འདི་མེ་བསྲེགས་བཏང་ཡོད་ལ། དེའི་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་ཁང་བསྐྱར་གསོ་དང་། རྒྱ་བསྐྱེད་སོགས་འཛུགས་བསྐྲུན་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་ནས་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ད་ལྟའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་འདི་གྲུབ་པ་རེད།
རྩོམ་ཐུང་འདི་ཀློག་མཁན་གང་ཟག་སུ་རུང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་ལ་ཡུལ་བསྐོར་དུ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཚེ། ངེས་བར་དུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་ལ་ལྟ་བསྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་ལམ་སྟོན་བྱེད་འདོད་བྱུང་།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དུར་ས།Thursday, April 17th, 2014
ངེད་ནང་མི་ཚང་མ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དུར་ས་ལ་ལྟ་བསྐོར་དུ་སོང་བ་ཡིན། དུར་ས་ལ་ལྟ་བསྐོར་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་ཟ་ངེས་ཡིན། ཡིན་ནའང་། ཨ་རིར་མཚོན་ན་དུར་ས་འདི་ནི། ཡུལ་བསྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་ལྟ་བསྐོར་བྱེད་སའི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
ཨར་ལན་ཀྲོན་རྒྱལ་ཡོངས་དུར་ས་འདི་ལ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དུར་ས་ཞེས་འབོད་ལ། དུར་ས་འདི་ནི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་དང་། ཝར་རྗེ་ནེ་ཡ་མངའ་སྡེ་གཉིས་བར་ཡོད་པའི་ཕའོ་ཀྲོ་མ་ཁུ་གཙང་པོའི་སྟེང་གི་དྲན་རྟེན་ཟམ་པ་བརྒལ་མ་ཐག་གནས་འདིར་འབྱོར། དུར་ས་འདི་༡༨༦༦ ལོར་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ་དང་། ས་ཁྱོན་ལ་ཨའེ་ག༦༢༤ ཡོད། དུར་ས་འདིའི་ནང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རྗེ་ཨེ་ཧྥུའུ། ཁེན་ན་ཀྲི་གཙོས་པའི་དམག་མི་དང་། ཉེ་འབྲེལ་ནང་མི་འབུམ་བཞི་ཡི་བེམ་པོ་དུར་འཇུག་བྱས་ཡོད། གནས་འདི་ལ་ལོ་ལྟར་ཡུལ་བསྐོར་བ་ས་ཡ་གསུམ་ལྷག་ལྟ་བསྐོར་དུ་ཡོང་གིན་ཡོད་འདུག
དུར་ས་འདིའི་ནང་ལོ་ན་བཅུ་དགུ་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱི་བུ་ཞིག་གི་བེམ་པོ་ཡང་སྦས་ཡོད། ཁོང་ནི་ངས་ངོ་ཤེས་པའི་ཡ་རབས་ཀུན་མཐུན་གྱི་བོད་པའི་བུ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཨེ་རག་གི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་༢༠༠༥ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། གནས་ཚུལ་འདིར་གཟིགས། http://projects.militarytimes.com/valor/marine-lance-cpl-tenzin-dengkhim/764517
ཁོང་དུར་ས་འདིར་དུར་སྦས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྟེང་ང་ཡང་ཞུགས་ཡོད། སྐབས་དེར་ང་མིག་ལས་རང་དབང་མེད་པར་མིག་ཆུ་བཞུར་སོང་། ངས་ཨེ་རག་གི་དམག་འཁྲུག་ལ་ཐོག་དང་པོ་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་དང་། ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་དམག་འཁྲུག་དེའི་ཁྲོད་བོད་པའི་ཕོ་གསར་སྟག་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བྱུང་ལ། ཨ་མ་ཞིག་གི་སྙིང་གི་དུམ་བུ་ས་ལ་ཟགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨ་ཕ་ཞིག་གིས་རང་གི་བུ་ལ་བཅིངས་པའི་སེམས་ཚོར་མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ལ་ཐིམ་ཡོད་ངེས། དེ་རིང་ངས་བོད་ཀྱི་ཕོ་རྒོད་དེའི་སྐུ་ཕུང་སྦས་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་མ་བྱུང་། དེ་ནི་དུས་ཐུང་ཞིག་ནང་རྙེད་སྲིད་པ་ཞིག་མ་རེད། བེམ་པོའི་རྡོ་རིང་འབུམ་བཞི་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་ངས་ངོ་ཤེས་པའི་བོད་ཀྱི་ཕོ་གསར་དེའི་དུར་སྦས་རྡོ་རིང་ག་ལ་རྙེད། དེ་རིང་ཡང་ངའི་མིག་ནས་མཆི་མ་བཞུར་སོང་།
ཡུལ་བསྐོར་སྣེ་ཤན་པས་ཟེར་ན། དུར་ས་འདིའི་ནང་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན། ཉིན་ལྟར་མི་གྲངས་ཉེར་བདུན་དུར་སྦས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར། ཨ་རིའི་དམག་ཞབས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གནང་བའི་གང་ཟག་སུ་ཡིན་གྱི་བཟའ་ཟླ་དང་། ལོ་བཅོ་བརྒྱད་མན་གྱི་བུ་ཕྲུག་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་ཡིན་ན། ནང་མིའི་དགོས་འདུན་ལྟར་དུར་ས་འདིར་དུར་སྦས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་འདྲ།
དུར་ས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ཨ་རིའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེད་ཞབས་འདེགས་ལས་དོན་ཁྲོད་སྐུ་གྲོངས་པའི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཕུང་འདིར་དུར་སྦས་བྱས་ནས། ཁོང་ཚོར་བརྩི་བཀུར་དང་། ཆེ་མཐོང་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།
དུར་ས་འདིའི་ནང་དུར་སྦས་བྱས་ཡོད་པའི་དུར་བྱང་རྡོ་རིང་རེ་རེས། མི་རེ་རེའི་་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་ལ། དུར་ས་འདིའི་ནང་ཡོད་པའི་དུར་བྱང་རྡོ་རིང་འབུམ་བཞི་ཡིས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་། ངས་ ལོ་ལྔ་ལྷག་སོན་པའི་བུ་ཆུང་ལ་གནས་འདི་རུ་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་ཤི་ཟིན་པའི་མི་རྣམས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་། ཆེ་མཐོང་སྤྲད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་སྣང་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་སྐབས། ངའི་བུ་ཆུང་གིས་ང་ལ་གཟབ་ནན་ངང་། ཨ་ཕ། དམག་འཁྲུག ཤི་ཟིན། ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་རྣམས་སྡུག་ཅག་རེད་ཟེར།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དུར་ས་ནང་ལྟ་བསྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་རིན་མེད་རེད་འདུག ཡིན་ནའང་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བའི་དུར་ས་འདིར་རྐང་ཐང་ལ་བསྐྱོད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་དཀའ་ཚེགས་ཆེ། འགྲུལ་བསྐྱལ་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་ནས་ལྟ་བསྐོར་དུ་བསྐྱོད་ན། མི་རེར་ཨ་སྒོར་དགུ་རེར་རེད་འདུག རྩོམ་ཐུང་འདི་ཀློག་མཁན་གང་ཟག་སུ་རུང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་ལ་ཡུལ་བསྐོར་དུ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཚེ། ངེས་བར་དུ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དུར་ས་འདི་ལ་ལྟ་བསྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་ལམ་སྟོན་བྱེད་འདོད་བྱུང་།
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱི་གཞིས་ཀTuesday, April 15th, 2014
ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས ༡༣ཉིན། ངའི་བཟའ་ཟླ་དང་། བུ་ཕྲུག་གཉིས། ཚ་བོ་བཅས་ནང་མི་ཚང་མ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱི་གཞིས་ཀ མོང་ཐི་ཝར་ནན་ལ་ལྟ་བསྐོར་དུ་སོང་བ་ཡིན། རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རླངས་འཁོར་བསྐོར་ནས་སོང་ན་དུས་ཚོད་ཕྱེད་ཀའི་ནང་གནས་དེར་སླེབས་ཐུབ། མོང་ཐེ་ཝར་ནོན་ནི། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་ ༼༡༧༣༢-༡༧༩༩༽གྱི་གཞིས་ཀ་ཡིན།
རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་ནས་མེལ་༡༤ མཚམས་སུ་ཝི་རྗེ་ནེ་ཨ་མངའ་སྡེའི་ནང་ཡོད། ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་ཞིང་། ཕའོ་ཀྲོ་མ་ཁུ་གཙང་བོ་ཡང་གཞིས་ཁྱིམ་འདིའི་རྒྱབ་ངོས་སུ་དལ་ལྷོད་ངང་རྒྱུ་བཞིན་པ་དེས་མིའི་སེམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བདེ་ལྷོད་འཇགས་ཞིག་བསྐྱལ་ཡོང་། གཞིས་ཀ་འདི ༡༦༧༤ ལོ་ནས་སྲིད་འཛིན་དང་པོའི་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱི་ཡབ་མྱེས་ལ་བདག་ཡོད་པ་དང་།
༡༧༧༧ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ནང་། འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་སྲིད་འཛིན་ནས་ལས་འཁྱུར་གནང་རྗེས། གཞིས་ཀ་འདིར་ཕེབས་ནས་ས་ཞིང་རྨོ་འདེབས་དང་། སྡོང་འཛུགས་ནགས་བསྐྲུན་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས། ཡིན་ནའང་ཁོང་གཞིས་ཀ་འདིར་གཏན་སྡོད་བྱས་ནས་བག་ཕེབས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཞིག་རོལ་འགོ་ཚུགས་ནས་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་རྗེས། ༡༧༩༩ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་༡༤ ཉིན་གཞིས་ཁྱིམ་འདིར་དགོས་པ་རྫོགས་འདུག དེང་སྐབས་གཞིས་ཁྱིམ་འདིར་སྲིད་འཛིན་དང་པོའི་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱིས་བེད་སྤྱོད་གནང་བའི་ཆ་ལག་ཆ་ཚང་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞག་ཡོད། དཔེར་ན། ཁོང་སྲིད་འཛིན་ཆགས་རྗེས་ཐོག་མར་བཞུགས་སའི་རྐུབ་སྟེགས་དང་། སྲིད་འཛིན་དགོངས་པ་རྫོགས་སའི་ཉལ་ཁྲི་སོགས་སྔོན་ལ་ཁོང་བཞུགས་སྐབས་ནང་བཞིན་བཞག་འདུག སྲིད་འཛིན་དང་པོའི་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱིས་རང་དབང་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་ཐད་འདི་འདྲ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། ༼གལ་ཏེ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་འཕྲོག་པ་ཡིན་ན། ལྐུག་འཐོམས་དང་། ངག་བཅད་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལུག་ལྟར་དམར་གསོད་བཏང་རྒྱུའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་ངེས་རེད།༽ ༼གུ་ཡངས་དང་། རང་དབང་གི་རྩ་བ་ཚུགས་དུས། ཤིང་སྡོང་དེ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཚར་ལོངས་བྱུང་ངེས་རེད།༽ཞེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས། ༼ཞི་བདེ་སྐྲུན་རྒྱུ་ནི་དགྲ་བོ་ཐུག་འཕྲད་གནང་བར་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ལས་ལེགས་པ་ཞིག་མེད།༽ཞེས་གསུངས་ཡོད།
༢༠༠༠ ལོ་ནས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱི་གཞིས་ཀ་འདི་བོད་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་ནི་ངའི་སྤུན་ཆུང་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ༢༠༠༠ལོ་ནས་གཞིས་ཁྱིམ་འདི་བདག་གཅེས་བྱེད་མཁན་གྱི་ལས་བྱེད་ཞིག་ཏུ་གྱུར། གྲོགས་པོ་རྣམས་འཛོམས་སྐབས་ང་ཚོས་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཇོར་རྗེ་ཝ་ཞིན་ཀྲོན་གྱི་ཕྱག་མཛོད་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད།
གནས་འདིར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ནང་གཙོས་པའི་འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་ཡུལ་བསྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོང་བཞིན་ཡོད་ལ། མི་གྲངས་ཆེས་མང་དུས་ཉིན་གཅིག་ལ་མི་གྲངས་བདུན་སྟོང་ལྷག་ལྟ་བསྐོར་དུ་ཡོང་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ནང་འཛུལ་གྱི་འཛིན་བྱང་ལ་མི་རེར་ཨ་སྒོར་༡༨ རེད་འདུག སྲིད་འཛིན་གྱི་བོད་པའི་ཕྱག་མཛོད་དེ་ངོ་ཤེས་ན་འཛིན་བྱང་ཉོ་མི་དགོས་བར་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ཕེབས་སའི་སྒོ་ཆུང་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་ཐུབ།
ལྕགས་བྱ་གནམ་ལ་འཕུར།Saturday, July 6th, 2013
གནས་འདི་ནི་ཨ་རིའི་ནོར་ཐི་ ཁ་རོ་ལེ་ནའི་ ཨོ་ཀྲར་འབེན་ཁ་ཟེར་བའི་མཚོ་གླིང་དེ་རེད་། གནས་འདི་རུ་རོད་ཐི་སྤུན་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་རིག་སྟོབས་ལས་གནམ་གྲུ་གསར་བཟོ་ནས་(༡༩༠༣) ཐེངས་དང་པོ་ལྕགས་བྱ་གནམ་ལ་འཕུར་ལ་རེད། དེ་རིང་ངའི་ནང་མི་དང་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་གནས་འདིར་སླེབས་ཡོད།
ལོ་ངོ་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྔོན་ཏེ།
༡༩༠༣ ལོར།
རོད་ཐི་སྤུན་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་རིག་སྟོབས་ལས།
གྲོགས་དམ་པ། ཁྱེད་རང་ཕེབས་སོང་།Monday, April 8th, 2013
གྲོགས་དམ་པ། བློས་ཐུབ་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ལགས།
ཁྱེད་རང་ཕེབས་སོང་། ཁྱེད་རང་དངོས་སུ་ཕེབས་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་དུས། ང་རང་ཐའེ་ལན་གྱི་རྒྱལ་ས་སྦེན་ཁོག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཡོད། གྲོགས་པོ་ལགས། ཁྱེད་རང་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་པ། ཁྱེད་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ནས་ཤེས་ཡོད་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མཁྱེན་གསལ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁྱེད་ཉིད་དངོས་སུ་ཕེབས་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་མདའ་མོ་བཞིན་ངའི་སྙིང་ལ་ཕོག་བྱུང་། ངས་མིག་གཉིས་བཙུམ་ནས་མ་ཎི་འདོན་སྐབས། སྤྲིན་ནག་མཁྲིགས་པའི་ལུང་ཁུག་དོག་མོ་ཞིག་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་སྨིན་མ་མཐུག་པའི་མིག་ཟུང་ལས་ལྷད་མེད་ཀྱི་བརྩེ་མདངས་མངོན་བཞིན་ང་ལ་བལྟས་འདུག ངས་ཁྱེད་ཀྱི་མཚན་ནས་ཐེངས་ཁ་ཤས་བོས་ནའང། ཁྱེད་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་གྱི་འཛུམ་མདངས་དེ་བསྟན་ནས། ཅི་ཡང་མ་བཤད་པར་སྤྲིན་ནག་མཁྲིགས་པའི་ལུང་ཁུག་དོག་མོ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་སོང་། ངས་སེམས་ཁྲལ་དང་བཅས་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། ཅུང་མ་འགོར་བར། སྤྲིན་ནག་མཁྲིགས་པའི་ལུང་ཁུག་དོག་མོ་དེ་ལས་བརྒལ་ནས། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མཐའ་ཡས་པའི་རྩྭ་ཐང་ཞིག་དུ་སླེབས་བྱུང་། ངས་མུ་མཐུད་ནས་ཁྱེད་ལ་བལྟས་བསྡད་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱི་ཁ་ཕྱིར་འཁོར་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་བཤད་ཚར་མེད་པའི་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་དང་། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་སྐོར་མུ་མཐུད་དུ་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁ་ཕྱིར་མ་འཁོར་བར་མུ་མཐུད་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་རྩྭ་ཐང་སྟེང་ཕེབས་སོང་། ག་ལེར་ཕེབས་སོང་། ཁྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་མེ་ཏོག་སྣ་མང་བཞད་ཅིང་། རི་དྭགས་སེམས་ཅན་བག་ཡངས་ངང་གནས་པའི་རྩྭ་ཐང་དེེར་ཐིམས་ནས་ངའི་མིག་ལམ་ནས་ཡལ་སོང་། ངས་མིག་ཕྱེས་དུས་མིག་ཆུ་རྡོག་རྡོག་ཞིག་མཁུར་ཚོས་བརྒྱུད་ནས་ངའི་མདུན་དུ་ཡོད་པའི IPad སྟེང་ལ་ཟེགས་འདུག
གྲོགས་དམ་པ། བློས་ཐུབ་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ལགས།
ལོ་ངོ་ཉེར་ལྔའི་སྔོན་ལ། གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་དུ། ངེད་ཚོས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུར་སོན་པའི་གཞོན་ནུའི་སྣང་བ་མཐོན་པའི་ལ་རྒྱ་དང་། སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྲང་ཁོག་ཁུ་ཚུར་གྱིས་རྡུང་བཞིན་མི་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་གླེང་བ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ག་ལ་བརྗེད།
ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་སྔོན་ལ། བཙན་བྱོལ་བའི་ལྟེ་གནས་རྡ་རམ་ས་ལར་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེར་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁར་ཡོད་པའི་དུར་ས་དེ་རུ། ཆང་འཐུང་ཞོར་སྙན་ངག་འབྲི་བཞིན་དོན་དངོས་དང་། རྟོག་འཆར་མཉམ་བསྲེས་ངང་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ག་ལ་བརྗེད།
ནུབ་ཕྱོགས་སླེབས་ནས་། རྟོག་འཆར་དང། དོན་དངོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ནས། འདས་ཟིན་པའི་འཚོ་བར་གླེང་བཞིན། གཅེས་ཕྲུག་གཉིས་བང་དུ་བཟུང་ནས་འདོད་བློ་ཅུང་་ཚིམས་པའི་འཚོ་བར་རོལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ག་ལ་བརྗེད།
ལྷག་པར་དུ། ༢༠༡༡ ལོའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་བའི་ནང་། ང་ཚོ་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ས་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཆེད་མངགས་ཁྱེད་ལ་འཚམ་འདྲིར་ཡོང་བའི་རྗེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་། ཁ་པར་བརྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་དང་། མི་རིགས་འདིའི་མདུན་ལམ་གླེང་ཞོར། མི་ཚེའི་རིན་ཐང་སྐོར་རྒྱུན་དུ་གླེང་མོལ་བྱས་པ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ག་ལ་བརྗེད།
སྐྱེས་བར་མགོ་རྔ་ཡོད་ཀྱང་། འཆི་བར་་མགོ་རྔ་མེད་ཅེས་པ་ལྡོག་ཐབས་ཡོད་ན། ཁྱེད་ཉིད་དི་ལྟར་ཕེབས་དོན་མེད། ང་དུས་བརྟན་དུ་ཁྱེད་དང་མཉམ་དུ་ཡོད། གྲོགས་པོ་ལགས། ངའི་མི་ཚེ་ནང་ཁྱེད་ལྟ་བུའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ངའི་བསོད་ནམས་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡིན་ལགས།
ཁྱེད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་གྱིས།
ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཉིན་མོ།Tuesday, July 10th, 2012
ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་ནི། ཨ་མི་རི་ཀར་དབྱིན་ཇུའི་དབང་འཛིན་འོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན་པས། ཉིན་དེར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཚང་མ་གུང་གསེང་བཏང་ནས་། རང་བཙན་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
སྔོན་ཆད་ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནང་། ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ནའང་། ༡༤༩༠ནང་ཡོ་རོབ་ནས་མི་དཀར་པོ། ཨ་མི་རི་ཀི་གླིང་ཆེན་འདིར་ཡོང་ནས་ རིམ་བཞིན་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ། དབྱིན་ཇུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ ༡༧༧༥ ལོར། ཨ་རིའི་མི་མང་གིས་དབྱིན་ཇུའི་སྲིད་གཞུང་ལ་༼དཔྱ་ཁྲལ་སྤྲོད་འདོད་མེད་༽ ཞེས་། ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་ལས་འགུལ་འགོ་ཙུགས་ནས་ ཨ་རིའི་མི་མང་གིས་དབྱིན་ཇུའི་དབང་འཛིན་པར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། ༡༧༧༦ ལོར་ཨ་རིར་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་༤ ཉིན། རང་བཙན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རིའི་མི་མང་གིས། ལོ་ལྟར་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་༤་ཉིན། རང་བཙན་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་༡༩༤༡་ལོར་། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས། རང་བཙན་ཉིན་མོ་ལོ་ལྟར་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་ ༤ ཉིན་ ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཚང་མ་གུང་གསེང་ཡིན་པ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཨ་རིས་རང་བཙན་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་ནི། རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་མཛད་སྒོ་སོགས་མེད་ནའང་། གཞུང་གི་འགྲོ་སོང་བཏང་ནས་ས་གནས་སོ་སོར་ཤོག་སྦག་རྒྱག་པ་དང་། རོལ་དབྱངས་འདུ་འཛོམས་བྱེད་པ། རྒྱས་སྤྲོས་མ་ཡིན་པར་ནང་མི་དང་། གྲོགས་པོ་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་རང་བཙན་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།
བློ་བཟང་རམས་པ།Tuesday, June 7th, 2011
ཚེས་༥སྟེ། རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་ཝ་ཤིན་ཏུང་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་ ༡༨ སྟེང་། ལོ་ན་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀར་སོན་པའི་བུ་ཆུང་ཉི་ཟླ་དང་། ངེད་གཉིས་དཔེ་དེབ་རྙིང་བ་བཙོང་སའི་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་ན། ༼ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་པའི་སྨན་པ།༽ བློ་བཟང་རམས་པས་བརྩམས་ཞེས་པའི་དེབ་རྙིང་ཞིག་མཐོང་། དེབ་འདིས་ངའི་ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ལོ་བཅུ་བཞི་ཡར་སྔོན་དུ་ཕྱིར་འཁྲིད་བྱས་སོང༌། དེ་ནི་༡༩༩༤་ལོའི་དབྱར་ཁའི་ཉིན་ཞིག་ལོན་དོན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་དགོང་དྲོ་གསོལ་ཚིགས་ཞིག་གི་སྐབས་སུ། ལོ་ན་བཞི་བཅུ་ཡས་མས་ལ་སོན་པའི་དབྱིན་ཇུའི་བུད་མེད་ཞིག་གིས། “ངས་བློ་བཟང་རམས་པས་བརྩམས་པའི་སྦྱན་མིག་གསུམ་པ་དང༌། ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་པའི་སྨན་པ་ཅེས་པའི་བོད་སྐོར་གྱི་དེབ་གཉིས་བཀླགས་མྱོང་། བོད་ནི་མཛེས་སྡུག་ཡིད་ཏུ་འོང་བའི་གནས་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་མི་ཞིག་ལ་མཇལ་བ་ཐོག་དང་པོ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་།” ཟེར།
དེ་ནི་ངའི་བློ་བཟང་རམས་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་གོ་བ་ཐོག་མ་ཡིན། དེ་ནས་ངས་བློ་བཟང་རམས་པའི་སྐོར་ལ་ཉམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་ནི་དབྱིན་ཇུ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་པ་མ་རེད། ཁོང་གི་དབྱིན་ཇུའི་མིང་ལ་Cyril Henry Hoskin (8 April 1910 – 25 January 1981)ཟེར་བ་དང་། བོད་ལ་ཕེབས་མྱོང་མེད་ནའང་། བོད་པའི་གྲྭ་བ་ཞིག་ལ་བརྫུས་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་འདུག དེབ་དེ་དག་གིས་སྤྱི་ལོ་༥༠་དང་༦༠་ནང་འཛམ་གླིང་དང་ཁེར་ཆད་དུ་གནས་པའི་བོད་གྱི་རྣམ་པ། གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་དཀྱུས་མ་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་འདུག
དེ་རིང་དཔེ་དེབ་རྙིང་བ་བཙོང་ས་དེ་རུ ༼ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་པའི་སྨན་པ།༽ བློ་བཟང་རམས་པས་བརྩམས་ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ངས་བསམ་བློ་ཅི་ཡང་གཏོང་མ་དགོས་བར་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོས་ཡོང་བ་ཡིན།


text:
སེ་ར་དགོན།
༄༅།། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཅིག་གི་མིང་ལ་སེ་ར་ཟེར་གྱི་རེད། དེ་ནི་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་རིའི་གཤམ་ལ་ཡོད་པ་དང་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནས་སེ་རྭ་དགོན་པ་བར་དུ་མོ་ཊའི་ནང་ལ་ཕྱིན་ན་སྐར་མ་བཅོ་ལྔ་ཙ་ལ་སླེབས་ཀྱི་རེད། དགོན་པ་དེ་བཞངས་མཁན་གྱི་མཚན་ལ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤྰཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཞུ་གི་རེད། སེ་རྭ་དགོན་པ་ལ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་རེད་ཟེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད་དེ། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་ནང་ལ་བདུན་སྟོང་ཙ་ཡོད་རེད། དགའ་ལྡན་དགོན་པ་ནི་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སྟག་རྩེ་རྗོང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལ་དབང་པོ་རི་ཟེར་ལཁན་རིའི་ལྡེབས་ལ་ཡོད་རེད། དགོན་པ་དེ་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་གཅིག་རེས། དེ་ནོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་མེད་དགུ་ལ་ཕྱག་བཏབ་གནང་པ་རེད།
སེ་ར་དགོན། མཚན་རྒྱས་པར་ཆོས་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ཞེས་ཞུ། རྭ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ བྱང་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་པ་ཡིན། སེ་ར་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་དགོན་དེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་ཤིང་སེ་བའི་ར་བས་བསྐོར་ནས་ཡོད་པས་སེ་ར་ཞེས་ཟེར། དེའང་ཐོག་མར་དགོན་དེ་མ་ཆགས་གོང་སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཏེ་སློབ་མ་མང་པོར་ཆོས་གསུངས། ལྷག་པར་དུ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཊིཀ་ཆེན་བརྩམ་པར་དགོངས་ཏེ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་ གཟིགས་སྣང་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཨ་ཡིག་གི་རྣམ་པར་ཆར་ལྟར་བབས་པས་ བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་རྭའི་ནང་གི་བྲག་གོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་འབུར་དོད་དུ་ཡོད་པ་དེང་སང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོ་ལ། མི་སོ་སོར་ཨ་ཡིག་མང་ཉུང་མཇལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅེས་ཟེར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པར་དེ་ལྟའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང་སྟབས་མ་འོངས་པར་གནས་དེར་དབུ་མ་ལ་མཁས་པའི་ ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་མི་རིང་པར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ལ་ཆོས་སྡེ་ འདེབས་དགོས་པའི་བཀའ་བཀོད་མཛད་པ་བཞིན་ སྣེའུ་རྫོང་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་སྤྱི་ལོ༡༤༡༩ལོར་དགོན་དེ་བཏབ། ཐོག་མའི་ཚོགས་ཆེན་ནི་ད་ལྟའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ཡིན། གྲྭ་ཚང་དེ་འདུ་ཁང་ཀ་རིང་༤དང་ཀ་ཐུང་༣༨ ཀྱི་གཙང་ཁང་གཡས་སུ་གནས་བཅུའི་ལྷ་ཁང་ཡོད། དེའང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་རྒྱ་བག་ཏྰ་མིང་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོའི་ དབུ་བླར་ཐེངས་དང་པོ་གདན་ཞུ་བྱས་པར་མ་ཕེབས། ཐེངས་གཉིས་པའི་གསེར་ཡིག་པའི་མདུན་རྗེ་ཉིད་ ཕེབས་མ་ཐུབ་ན་གང་ཉིད་དང་མཁྱེན་རླབས་མཚུངས་པའི་ སློབ་མ་ཞིག་གཏོང་གནང་མཛད་དགོས་ཕེབས་པ་བཞིན་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཕེབས་རྒྱུ་མཛད། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེས་ཀྱང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཀའ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མཛད་འཕྲིན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བྱུང་། གོང་མའི་གཟིགས་སྣང་དུ་བྱུང་བ་བཞིན་དབུ་ཞྭ་ནག་པོ་རིགས་ལྔ་ཅན་དང་། ཙན་དན་དཀར་པོའི་གནས་ བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་བརྙན་ཕུལ་བ་གཟུངས་སུ་བྱས་ཏེ་ལྷ་བཟོ་ སྤྲུལ་སྐུ་སྣེའུ་ཆུང་པས་བཞེངས་པའི་ཐུབ་པ་བདུད་འདུལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐུབ་པ་གནས་བརྟན་ བཅུ་དྲུག་གི་གནས་བརྟན་ཡན་ལག་འབྱུང་འདི་གསུང་བྱོན་དུ་གྲགས་ཤིང་། དེའང་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་ རིན་ཆེན་སེ་རར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་ཕེབས་སྐབས་“ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་བྱོན་པ་ལེགས་བསྟན་ པའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་པ་ལེགས་”གསུང་བྱོན་པ་དང་། ཕྱག་ཀྱང་ཡར་ཕེབས་ཞུ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད། ཡང་དགེ་བསྙེན་དྷ་རྨ་ཏ་ལའི་སྐུ་བརྙན་དེས་ཀྱང་༼ ཕུག་པ་འི་ཅུང་དོག་འདུག༽ གསུངས་ནས་ཕུག་པའི་ཕྱིར་མར་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་ཡང་ཀརྨ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་དང་རིན་སྤུངས་ དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཀརྨ་དགོན་གསར་བཏབ། གསེར་གསོལ་ལ་ཁ་གཡར་ ཏེ་ནང་རྟེན་ཙནདན་གྱི་སྐུ་རྣམས་བསྔོག་རྩིས་བྱས་ཏེ་གནས་བརྟན་ མ་ཕམ་པའི་ཐུགས་ཀར་གྲི་བཙུགས་པས ༼ངེད་རྣམས་འདིར་བཞག་པུ་་འགྲོ་དོན་ཆེ༽ ཞེས་གསུངས་བྱོན་པས་ཙན་དན་གྱི་སྐུ་རྣམས་འདོན་མི་ཕོད་པར་རང་སོར་བཞག་དགོས་བྱུང་ བའི་ལྷ་ཁང་དང་། གཙང་ཁང་ཤར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཕྱག་བཟོ་འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཀྱི་མགོན་ ཁང་། འདུ་ཁང་ནང་དབུས་སུ་་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ། ཕ་བོང་ཁ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། ཡང་སྟེང་ཚེ་དཔག་ལྷ་ཁང་ནང་དབུས་སུ་ཚེ་དཔག་མེད་དང་། གཡས་སུ་གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་གདུང་རྟེན། དེའི་གཡས་སུ་རྗེ་བཙུན་པའི་གདུང་རྟེན། གཞན་ཡང་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་སོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་བཅས་དང་། བྱེས་མཁས་ མང་གྲྭ་ཚང་ནི། ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེང་གེས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ཐོག་མར་ བཞུགས་གནས་གཏན་འཇགས་མེད་པར་ཚལ་གུང་ཐང་དང་། དབུས་སྟོད་སོགས་སུ་ཆོས་ཐོག་ ཏུ་ཕེབས་པས་བྱེས་གྲྭ་ཚང་ཞེས་པར་གྲགས། དེའང་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེངས་གེ་ནི། ལ་སྟོད་བྱང་གི་ཡུལ་དུ་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དབུས་སུ་ཕེབས་ ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྲུབ་པ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས། འབྲས་སྤུངས་ཟུར་ཁང་དུ་བཞུགས་ནས་གསན་བསམ་མཛད་སྐབས་སུ་འགྲན་ཟླར་འདུག་པ་འགའ་ཡིས་ ཐུགས་བསུན་ནས་འཁོར་མང་པོ་དང་བཅས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེསའི་བསྟོད་པ་གསུང་བཞིན་སེ་རར་ཕེབས། དེ་ནས་མཁན་ཐོག་ཁ་ཤས་སོང་རྗེས་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་གྲྭ་ཚང་འདིའི་མཁན་པོ་གནང་ སྐབས་སེ་རར་གཏན་འཇགས་སུ་བཞུགས་པས་གྲྭ་ཚང་འདི་ཆགས། འདུ་ཁང་ཀ་རིང་༨ཀ་ཐུང་༩༢ཀྱི་དབུས་ སུ་རྭ་སྒྲེང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་དང་། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། འཇཛམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ། རྗེ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་དོབ་གྲུབ། འདོད་ཡན་དངུལ་གདུང་སོགས་སྐུ་བརྙན་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ དང་དེ་འབྲེལ་རྟ་མགྲིན་ཁང་ཡོད། དེའང་གྲྭ་ཚང་འདི་མ་ཆགས་གོང་ད་ལྟའི་རྟ་མགྲིན་པང་གི་ཤུལ་དུ་དུར་ ཁྲོད་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་ཞབས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རིམ་བཞིན་དེར་སྐྱེས་པའི་ཤིང་སེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞིག་སེ་ ཕུང་ལ་འཐིམ་པའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང་བས་ཞིབ་པར་གཟིགས་དུས་སེ་ཕུང་དེའི་དཀྱིལ་ནས་རྟ་མགྲིན་ཡང་ གསང་མཇལ་ཏེ་རྟ་སྐད་ཀྱང་སྒྲོག་པས་དེ་མར་ཆོས་གོས་ཕུད་ནས་ཤིང་དེ་ལ་དཀྲིས་ཏེ་ཡང་གསང་གི་སྐུ་བརྙན་ བཞེངས་གནང་བ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལགས། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་བྱིན་རླབས་ཆེ་ཞིང་གྲྭ་ཚང་ འདིར་ལེགས་ཉེས་དུས་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་སྔ་ལྟས་སུ་རྟ་སྐད་སའི་ གཏིང་ནས་སྒྲོག་པ་ཡང་ཡང་བྱུང་ཞེས་གྲགས་པའི་སྐུ་བརྙན་གྱིས་དབུས་མཐས་འཁོར་དུ་སྲུང་མ་ཁག་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད། གཞན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་གཞིས་ཀ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་པོར་བཞུགས་སྐབས་ཡབ་རྟོགས་ལྡན་ཡོན་ ཏན་མགོན་པོར་ཁྱོད་ཡི་དམ་འདི་དང་ཕུར་པ་འདི་མ་བྲལ་བ་བགྱིས་ཤིག་ཅེས་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཆོས་སྐོར་དང་། ཕུར་་པཆེད་དུ་སྐྱེལ་མི་བྱུང་། ཕུར་པ་དེ་ནི་གྲུབ་ཐོབ་འདར་འཕྱར་གྱི་གཏེར་མ་བྱིན་ཅན་ཡིན་སྟབས་ལོ་ལྟར་ བོད་ཟླ༡༢ཚེས་༢༧ཉིན་སེ་ར་ ཕུར་མཇལ་ཞེས་མཇལ་ཁ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཕུར་པ་་དེའང་མགོན་ཁང་དེར་བཞུགས། གདོང་གྲལ་དཀྱིལ་གྱི་ གཙང་ཁང་དབུས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་། གཡས་སུ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གཡོན་དུ་འོད་དཔག་མེད། གདོང་གྲལ་གཡས་ཀྱི་གཙང་ཁང་ནང་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་དང་། ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ། དེའི་གཡོན་གྱི་གཙང་ཁང་ནང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་དང་། བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་ སོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད་པ། ཡང་ཐོག་རྟ་མགྲིན་ལྷ་ཁང་ནང་གཙོ་བོ་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་དང་་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་སོགས་དང་། ཤར་གྱི་ལྷ་ཁང་ནང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་ སོགས་བཞུགས། གཞན་ཡང་གྲྭ་ཚང་དེ་ཁོངས་ཁང་ཚན་ཉེར་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། ༡ཧར་གདོང་ཁང་ཚན། ༢བསམ་བློ་ཁང་ཚན། ༣བྱ་བྲལ། ༤ཀྲེ་བོ། ༥བྲ་ཏི། ༦ཚ་བ། ༧ལྷོ་པ། ༨རྒོམ་སྡེ། ༩ལ་བ། ༡༠འདན་མ། ༡༡ཟངས་དཀར། ༡༢གུ་གེ། ༡༣དཔེ་ཐུབ། ༡༤སྟག་མོ། ༡༥གཙང་པ། ༡༦རྒྱལ་བྱེད། ༡༧ཨེ་པ། ༡༨གཉལ་པ། ༡༩དྭགས་པོ། ༢༠རྩེད་ཐང་། ༢༡སྤོམ་འབོར་བཅས་ཡིན།
ནང་དོན།
ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
སེ་ར་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
- སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ། ༢.jpg
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]
- ↑ Tournadre & Dorje, Manuel de Tibétain Standard, langue et civilisation, Langues & Mondes, L'asiatèque, Paris, 2003
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]
གངས་ཅན་ཁྱད་ནོར་དཔེ་ཚོགས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ།


text:
དྲི་མེད་བོད་རྗེ་གདོང་ལྔས་ལག་མང་སྡེ།།
གུམ་པར་མ་ནུས་ཇུས་གཡོའི་སྣ་ཞགས་ལས།།
བཙན་པོ་བཀྲོངས་པའི་གླེང་ལོག་གནའ་བོའི་གཏམ།།
པོ་ཏ་ལ་མིན་འཕྱིང་སྟག་རྩེ་ན་གྲགས།།
དེ་ཡང་བོད་གྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཟད་པ་དང་། དེའི་བྱུང་བ་དང་བྱུང་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་མང་པོའི་དབང་གིས་མི་རྟག་འབྱུང་བཞིའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པས། དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་སྐབས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་དབུ་བསླངས་ཏེ་རྒྱས་པར་བརྩམས་ཀྱི། དེའི་སྔོན་གྱི་བྱུང་བ་རྣམས་ལུང་འདྲེན་ཙམ་དང་ཡང་ན་ལྷ་སྒྲུང་དང་ངག་རྒྱུན་དྲངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པ་མ་གཏོགས། མཐལ་དཔྱོད་གནང་བ་ནི་ད་བར་དུ་བློ་ལྡན་མང་པོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཐོགས་པ་ཉུང་། དེའང་འགའ་རེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་མེད་པས་གླེང་བའི་ཁུར་མ་བཞེས་ཤིང་། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་དགོས་མཁོ་ཆུང་བས་གཟིགས་པའི་སྐབས་མ་བཙལ་བ་འདྲ། ལ་ལ་ནི་སྣ་རེར་འཇུག་པར་བརྩམས་ཀྱང་ཕྱོགས་ལྷུང་དྲ་རྒྱའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་མ་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱིས་ཐད་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ས་བཅད་རེ་ཞིག་སྟོང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བས། འདིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བྱུང་བ་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཁུལ་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
དེ་ཡང་སྤྱིར་རང་རེའི་བོད་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རིགས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་གནའ་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རང་གི་བྱུང་བ་དང་། དར་འཕེལ། ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་ལུས་པའི་རྣམ་པར་གཞིགས་ཏེ། བོད་ལ་ཡ་ཐོག་རིང་མོའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཡོད་ཀྱང་ཁུངས་མེད་དོ་ཞེས་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱའི་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་ལྟ་བུས་གླེང་བར་བྲེལ་བ་ནི་གཡག་ཞར་གིས་རྩྭ་ཟོས་པའི་དཔེ་རུ་སོང་བར་སྣང་། བོད་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་འཁྲུག་ལོང་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་གླང་དར་གྱི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་སྐབས་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལ་སོགས་པའི་གླེགས་བམ་སྨོས་ཅི། ཐ་ན་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་ཡང་རྩ་བརླགས་བཏང་བ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མཚོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་མཐོང་བར་འདོད་པ་ནི་འགྲུབ་དཀའ་བའི་གནས་སུ་མཆིས་མོད། འོན་ཏེ་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལ་ནི་བོད་རང་གི་ངག་རྒྱུན་དང་ཡང་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་མཚོན་པའི་ཆ་ཡོད་དེ། ང་ཚོས་དེ་རིགས་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་རྩད་གཅོད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་ལོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད་སྙམ།
དེ་ལྟར་སྐབས་སུ་བབས་པ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲི་གུམ་བཙན་པོ་ནི་བོད་རྗེ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་དང་སྟོད་གྱི་སྟེངས་གཉིས་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་སྟེངས་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མ་ལགས་ཤིང་། བཙན་པོ་འདི་པ་ཡབ་སྲིབ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་ཡུམ་ས་བཙུན་ཀླུ་(རླུང)རྗེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ལ། དུས་ནམ་ཡིན་ཐད་སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སྲོང་བཙན་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་བཀོད་པ་ཉུང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་དྲི་གུམ་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་ལོ་སོགས་དེ་བས་ཀྱང་བཀོད་པ་མ་མཐོང་བས། དེ་ནམ་བྱོན་གྱི་ལོ་ཚིགས་གསལ་པོ་ཞིག་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ཡས་མས་སུ་འཁྲུངས་པའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་དུ། དེ་ནས་མི་རབས་བདུན་སོང་བ་ན་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཆིབས་ཁ་ཐུབ་ཙམ་ན་ཡབ་རྣམས་གྲོངས་①ཞེས་ལོ་ཚད་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ནས་རགས་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ན། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་ཚིགས་ཁ་མའི་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་འཁེལ་བ་འདྲ། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་《བསྟན་རྩིས་ཀུན་བཏུས་》སུའང་“བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ནམ་བྱོན་གྱི་ལོ་ཚིགས་ཤེས་དཀའ་ཡང་། དེའི་ཕོ་བྲང་མྱང་གི་ཕྱོགས་ན་ཡོད་ཅེས་མྱང་ཆོས་འབྱུང་ལས་བཤད།”ཅེས་སྤྱི་ལོ་ཚུགས་ནས་ལོ་གྲངས་ཉིར་དྲུག་ཙམ་སོང་བའི་རེའུ་མིག་གི་གཤམ་དུ་ཡི་གེ་བཀོད་ཡོད་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ཁོང་གིས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དུས་འདི་ཚོད་ལ་བཞེད་ཕྱོགས་ཡོད་པ་འདྲ་སྙམ། ཡང་ལ་ལས་ང་ཚོར་སྲོང་བཙན་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་ལས་དེ་དག་ལ་ཡིད་རྟོན་རུང་བར་དཀའ་བས། དྲི་གུམ་བཙན་པོ་བྱ་བ་ཞིག་དངོས་ནས་བྱོན་ཡོད་མེད་སུས་ཤེས་ཞེས་དོགས་པ་ཁོང་ནས་སློང་ཡང་སྲིད། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྒོས་སུ་སྲོང་བཙན་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེར་ངག་རྒྱུན་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་ཡིག་ལམ་དུ་གསལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དྲི་གུམ་བཙན་པོར་མཚོན་ནའང་ངག་རྒྱུན་ཙམ་ཁོ་ན་མ་ལགས་ཏེ། དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེགས་བུའི་སྟེང་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཟློས་གར་དངོས་སུ་བསྒྱུར་མྱོང་བའི་གང་ཟག་གདོས་བཅས་པ་སྟེ། བོད་རྒྱལ་མཛངས་འཕྲུལ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་མི་མེད་ཀྱང་། བསྐལ་པ་སྟོང་གི་ཚིག་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་། སྒོས་སུ་ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་①དང་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་②བཅས་ལས་ར་སྤྲོད་གསལ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པ་བྱེད་ནུས་པས། གོང་གི་དོགས་གནད་དེ་རིགས་སེལ་ཐུབ་བོ།།
ལར་དྲི་གུམ་བཙན་པོ་ནི་བོད་རྗེ་མཛངས་དཀྱེལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་ངེས་མོད་ཀྱང་། ཁོང་གི་མཛད་འཕྲིན་གདོང་ལྔའི་ང་རོ་དྲག་པོ་དེ་བོན་སྡེ་ལག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མ་ནུས་ནས་ཇུས་ངན་གཡོ་སྒྱུའི་སྣ་ཞགས་རིང་དུ་བརྐྱངས་པས་བཙན་པོ་བཀྲོངས་ལ། དེའང་ཕྱིས་སུ་གཏམ་མི་ཁ་བརྒྱུད་ཀྱིན་ཇེ་མང་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། བཙན་པོ་བགྲོངས་ཚུལ་གྱི་གནའ་བོའི་གཏམ་དེ་རྒྱལ་པོ་འདི་པའི་དབུ་ལ་གླེང་ལོག་ཏུ་བཀལ་བར་གྱུར་པས། དེང་སང་ང་ཚོས་མཐོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མཚན་དོན་ནས་འཕྲོས་པའི་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་རེ་རེའི་ཐད་དུ་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ཏེ། ངེད་ཅག་གིས་བརྗོད་ཚུལ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཚེ་གཞི་ནས་བཙན་པོ་འདི་པའི་བྱུང་བ་དངོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མིག་ལམ་དུ་འཆར་བར་གདོན་མི་ཟའོ། །
དེ་བཞིན་བཙན་པོ་འདི་པའི་མཚན་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གྲི་གུམ་དང་ཁྲི་གུམ། ཁྲི་གུང་། དྲི་རུམ། དྲི་གུམ་བཙན་པོ་③ཞེས་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྲིས་པར་མཆིས་ཀྱང་། མང་ཆེ་བས་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཞེས་འདོད། དེ་ལ་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས་དོན་ཡང་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ་“འདི་འཁྲུངས་ཚེ་ཨ་ཕྱི་གདགས་ལྷ་དཀར་མོ་ལ་མཚན་ཅིར་གསོལ་དྲིས་པས། བླ་སྤང་དང་མ་དིང་མེས་མ་ཚིག་གམ། བླ་མཚོ་སྔོན་མོ་མ་སྐམས་སམ། བླ་བྲག་དཀར་པོ་མ་ཉིལ་ལམ། ཟེར་བ་ལ་དེ་རྣམས་མ་ཉམས་སྨྲས་ཀྱང་རྒན་མོ་རྒས་ཆེས་དབང་པོ་ཉམས་པས་ལོག་པར་གོ་སྟེ། འོ་ན་རྒྱལ་ས་མི་ཟིན་ཟེར་ནས་མཚན་ལོག་པར་བཏགས་ཅེས་(ཞེས)གྲགས། ཕྱི་མོས་མཚན་དུ་གྲི་གུམ་བཙན་པོར་གསོལ་”ཞེས་གཏམ་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་འབྱུང་ལ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆར་ཡང་“དྲྀ་གུམ་བཙན་པོ་སྐུ་ཆུང་བ་འྀ་ཚེ་མཚན་ཇྀ་གདགས་ཤེས་(ཞེས)མ་མ་གྲོ་ཞ་མ་སྐྱི་བརླིང་མ་ལ་དྲྀས་ན། མ་མ་འི་མཆིད་ནས། སྐྱྀ་བྲག་མར་བ་ནྀ་རྙིལ་ཏམ་མ་རྙིལ་། དང་མ་འབྲི་སྤངས་ནི་མྱེས་ཚིག་གམ་མ་ཚྀག་། མཚོ་དམ་ལེ་དབལ་མཚོ་ནི་སྐམས་སམ་མ་སྐམས་ཤེས་(ཞེས)མཆི། བྲག་མ་རྙོལ། མཚོ་ཡང་མ་སྐམས། སྤང་ཡང་མྱེས་མ་ཚིག་ཅེས་བགྱིསྣ། མ་མ་གྲོ་ཞ་མ་། རྒས་ནས་རྣ་ལོག་པར་ཐོས་སྟེ། བྲག་ཀྱང་རྙིལ། སྤང་ཡང་མྱེས་ཚིག། མཚོ་ཡང་སྐམས་ཤེས་(ཞེས)ཐོས་ནས། འོན་ཏང་ཆུ་དགུམ་སྲི་དགུམ་(ཆུས་ཤིའམ་གྲིར་འཆི་)གྱིས། དྲྀ་གུམ་བཙན་པོར་མཚན་ཐོག(ས་)ཤིག་ཆེས་(ཅེས)མཆི་ནས། དྲྀ་གུམ་བཙན་པོར་མཚན་བཏགས་ནས།” ཞེས་དེ་དག་དོན་དངོས་འདྲ་བ་ཞིབ་རྒྱས་ཤིག་བྱུང་ལ། ཡི་གེར་དྲི་(དྲྀ)གུམ་ཞེས་བྲིས་འདུག གང་ལྟར་བཙན་པོ་འདི་པ་ཨ་ཕྱིའི་མཚན་བཏགས་ལོག་པས་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཞེས་ཐོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཏེར་ཡིག་དང་མཁས་པ་སྔོན་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་དུ་གྲགས་ཆེ་བ་ལགས་མོད། འོན་ཀྱང་བཞེད་ཚུལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ནི་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ལུགས་ཏེ། བོན་གྱི་བཀའ་འབུམ་《སྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ཞེས་བྱ་བར་འཁོད་པ་ལྟར་ན། “དུས་དེ་ཙམ་ན་ཡུལ་མྱང་རོ་སྟག་ཚལ། མཁར་ཉང་རོ་གཤམ་པོ་ན། བཙན་པོ་ཕྲི་རྗེ་(ཁྲི་ལྡེ་)ཡག་པ་དང་བཙུན་མོ་སྦྲང་བཟའ་རུ་རྒྱན་①གཉིས་ཀྱིས་རྣང་(གཉིད་)ངན་པ་རྨི(ས)་ཐེའུ་རང་མང་སྙ་དགུ་ལྦེ(ཝེ)ར་གྱི་བུ་ཅིག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། ཟླ་དགུ་ངོ་བཅུ་ན་ཡུམ་ལ་ལྟམ་(བལྟམས)པས། སྲས་བུ་དེ་མིག་རྩ་དམར་བ་མིག་ཟླུམ་པ། ཤ་རྩི་དམར་བ་ལག་འཐིལ་(མཐིལ་)གཡས་ལ་སྨེ་བ་ནག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ནས། སྡིག་ལ་དགའ་བ་གོ་མཚོན་ལ་སྲེད་པ། ཁ་ངན་པར་སྨྲ་བ། དྲི་རྟགས་སྣ་དགུ་མའི་རུམ་ནས་ཚང་བ་ཅིག་(ཞིག་)བྱུང་ངོ་། །དེ་སྐུ་གཤེན་ཕ་བ་ཚེ་གཙོ་གཉིས་པོས། མཚན་ཡང་དྲི་རུམ་བཙན་པོར་བཏགས་སོ། །”② ཞེས་དྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཐེའུ་རང་གི་སྐྱེ་བ་དྲི་རྟགས་སྣ་དགུ་མའི་རུམ་ནས་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་མཚན་ཡང་དྲི་རུམ་བཙན་པོ་ཞེས་བཏགས་པར་བཤད་འདུག །
དེ་ལྟར་གོང་སྨྲས་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བཙན་པོ་འདི་པའི་མཚན་དོན་ལ་བཞེད་ཚུལ་ཡེ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་བར་བསྟུན། བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐད་ཀྱང་སོ་སོར་བརྗོད་ལུགས་མི་མཐུན་པ་བྱུང་སྟེ་དཔེར་ན། བཙན་པོ་གྲོངས་ཚུལ་ལ་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ། “(བཙན་པོས་)ང་ལ་དྲི་གུམ་དུ་འདོགས་པ་ཅི་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། མཐར་གྲིར་གུམ་ཟེར་ནས་བཏགས་བྱས་པས་ཅིས་ཀྱང་གྲིས་འགུམ་ན་ང་གཞན་དང་འཐབ་ཟེར་ནས་འབངས་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་ལ་འཐབ་ཟླ་བཅོལ་ཡང་ཟེར།” ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུའང་། “མཚན་བཏགས་ནོངས་ཏེ་ཐུགས་སུ་ཡང་ཞུགས། ལྡེ་སྲས་མྱིའི་མྱི་ཚུལ་ཏེ། མངོན་པར་དགུང་དུ་གཤེགས་པ་ལ་སྩོགས་པ་འཕྲུལ་དང་བྱིན་ཆེན་པོ་མངའ་བས། དྲོད་དང་དྲེགས་མ་ཐུབ་སྟེ། བཙན་འདྲན་(འགྲན)བདའ་ནས། ཡབ་འབངས་ཕ་དགུའ་དང་། ཡུམ་འབངས་ཚན་གསུམ་ལ་དགྲ་རུ་རྒལ། (དགྲར་ལངས)གཡག་(གཡོག་)དུ་དྲུང་ཕོད་དམ། ཞེས་བཀའ་བསྩལ་བ་ན། སོ་སོ་ནས་ཀུན་གྱིས་མྱི་ཕོད་ཆེས་(ཅེས་)གསོལ་ཏེ། ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་ཀྱང་མྱི་ཕོད་ཅེས་གསོལ་བ་ལས་མ་གནང་སྟེ།” ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། གྲི་གུམ་བྱ་བའི་མཚན་དོན་ལོག་པ་བཙན་པོའི་ཐུགས་ལ་གདོན་ཞུགས་པ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། འབངས་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་བྱ་བ་དང་འཐབ་ནས་མཐར་བཙན་པོ་བཀྲོངས་པར་འདོད་ལ། ཡང་བོན་གྱི་《རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ་》ཞེས་བྱ་བར་འཁོད་པ་ལྟར་ན། “རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙད་པོ་བོན་གྱི་དགྲོ་(དགྲ)རུ་སྐྱེས། སྔ་མ་ལ་སྨོན་ལམ་ལོག་པ་བཏབ། ད་ལྟ་བོན་ནུབ་བསྟན་པའི་དགྲ། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡན་ཆོད་དུ་བོན་ལ་སྤྱད། ཐུགས་དམ་དམུ་ཁྲུ་མཆོད་འབུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། སྐབས་སུ་ལས་ངན་དབང་གིས་རྒྱལ་བུའི་ཐུགས་ལ་གདོན་ཞུགས། བློན་པོའི་བློ་ནོར་རྒྱ་གར་གི་(གྱི་)སྤྲང་པོ་རིག་པ་རྣོ། བཙུན་མོ་གླེན་དྲགས། སྲས་བུ་ན་ཆུང་། དུས་གློ་བུར་དུ་བོན་བསྙད་མེད་ལ་བསྣུབས། བོན་གཤེན་མཐའ་རུ་སྤྱུགས། བོན་སྤྱུགས་པའི་དབུ་ཡོགས་རྒྱལ་ལ་བབས། རྒྱལ་པོ་ཐེའུ་རང་མང་སྙ་མུ་བེར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འབངས་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་སྟག་ལ་མེ་འབར་གྱི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པས། ལྟག་པ་བཅག་པས་བསད།” ཅེས་བཙན་པོ་འདི་པ་སྔ་མ་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དབང་གིས་ཐེའུ་རང་གི་སྐྱེ་བར་བཞེས་ནས་བོན་བསྣུབས་པའི་དབུ་ཡོགས་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་འབངས་ལོ་ངམ་བྱ་བ་སྟག་ལ་མེ་འབར་གྱི་སྤྲུལ་བས་བཀྲོངས་པར་བཤད་དོ། ། གང་ལྟར་ནའང་བཙན་པོ་གཤེགས་རྐྱེན་མཚན་བཏགས་ལོག་པས་མིན་ན་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་རང་གིས་བརླགས་པ་ལྟ་བུར་བཤད་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་བརྗོད་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་བསྡུས་ནས་ལེགས་པར་དཔྱད་ཚེ། བཙན་པོ་དེ་ཉིད་ན་ཚོད་དར་མའི་དུས་སུ་གྲི་ཤི་ཡོང་བ་དེ་མཚན་བཏགས་ལོག་པ་ཐུགས་ལ་ཞུགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར།བཙན་པོའི་མངའ་ཐང་ལ་རག་ལས་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལོག་ནས་རྒྱལ་གཤེན་འཐབ་རྩོད་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་པ་ཡིན་པ་ནི། གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་མཚར་ལ་རིང་བ་དེ་དག་གི་ཡོལ་བའི་རྒྱབ་ནས་ཤེས་གསལ་ལོ།
དེ་ལ་གནད་འདི་ཞིབ་གསལ་ཞིག་ཤེས་པའི་སླད་དུ་ང་ཚོས་སྔོན་ལ་དྲི་གུམ་བཙན་པོ་བྱོན་པའི་དུས་སྐབས་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ལར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་ཡ་ཐོག་ཆོས་ལུགས་བརྡོལ་བོན་བྱ་བ་མར་འདྲེ་སྲི་གནོན་པ་དང་། ཡར་རྒན་གྱི་ལྷ་མཆོད་པ་དང་། བར་ཁྱིམ་ཐབ་འདོན་པ་བཅས་ཐོག་མར་དར་བ་ཡིན་ལ། དེར་རྒྱལ་པོར་སྐུ་གཤེན་བྱ་བའི་རིམ་གྲོ་མཁན་ཡང་བཙན་པོའི་གཡས་གཡོན་དུ་བཞུགས་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་བཙན་པོས་བླ་མའི་ཚུལ་དུ་གཙུག་ལ་བཀུར་བར་གྲགས། དེ་ལྟར་རིམ་པར་བརྒྱུད་ནས་རྒྱལ་རབས་བདུན་སོང་མཚམས་བོད་རྒྱལ་དྲི་གུམ་བཙན་པོའི་རིང་ལ། རིམ་གྱིས་སྔ་མའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་བོན་ལུགས་ཇེ་དར་དང་བོན་གཤེན་ཇེ་མང་དུ་སོང་བར་མ་ཟད། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ། “དེ་ཚེ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དང་སྟག་གཟིག་མཚམས། །གུར་ཎ་ཝ་པྲ་ཞེས་བྱའི་ཡུལ་ཁམས་ནས། །མུ་སྟེགས་བོན་པོ་འ་ཞ་ཞེས་པ་བྱུང་། །གནམ་ལ་འཕུར་ཞིང་ཁ་ནས་མངོན་ཤེས་སྨྲ། །ཤིང་ལ་འབྲེང་འབྲ་རྡོ་ལ་ལྷུ་གཟུག(ས་)འདྲལ། །རྟག་ཏུ་ཤ་ཆང་གིས་ནི་འདྲེ་མཆོད་བྱེད། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོས་བླ་མཆོད་བཀུར་སྟི་མཛད། །”① ཅེས་དང་། ཡང་“ཡབ་(དྲི་གུམ་བཙན་པོ་)ཀྱི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་དང་བྲུ་ཤའི་གཤེན་གྱི་དུར་བོན་བྱུང་ཞིང་”ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་སྐབས་དེར་མངལརིས་ཞང་ཞུང་གི་ཕྱོགས་ནས། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་དབང་ཕྱུག་གི་གྲུབ་མཐའ་འཁྱར་ནས་བོན་གྱི་ལྟ་བ་དང་འདྲེས་པའི་འཁྱར་བོན་བྱ་བ་མེ་ལྷ་སྒྲུབ་པ་དང་སོག་མོ་འདེབས་པ་གཤིན་པོ་འདུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཆེས་ཆེར་དར་བ་དང་བོན་གཤེན་ཡང་ཡང་དུ་བྱུང་བར་བརྟེན་སྐུ་གཤེན་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་གོང་ན་དབང་དྲགས་ཤིང་མངའ་ཐང་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། 《སྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》བྱ་བར། “གཤེན་པོ་རྣམས་ནི་དབུ་མཐོ་ལ་དྲེགས་ཆེ་བས། དུས་ད་ལྟ་རྒྱལ་གཤེན་དོ་མཉམ་ཙམ་དུ་གདའ་སྟེ། སྲས་དང་དབོན་གྱི་རིང་ལ་རྒྱལ་སྲིད་བོན་གྱི(ས་)འཁྱེར་བར་མཆིའོ། ། ཞེས་བཀོད་པ་ལྟར་བཙན་པོའི་དབང་ཆར་ཐད་ཀར་ཐེ་གཏོགས་དང་ཚོད་འཛིན་འབྱུང་ཉེན་ཆེ་བས། དེར་བཙན་པོས་རང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་“འཐབ་ཟླ་”མི་བཅོལ་ཀ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ཏེ། བློན་པོ་མཛངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་གཟིགས་པས་བཙན་པོའི་སྙན་དུ། “ཀྱེ་རྗེ་རྒྱལ་བཙད་པོ་ལགས། དབུའི་ཞྭ་ཆེ་ན་ལུས་ལ་རྔུལ་དུ་མཆི། ཟས་ཞིམ་པོ་ཟོས་དྲགས་ན་སྐྱུག་བྲོ། ཤིག་འཁྱམས་རྐང་ལ་ཞུགས་ན་དབུའི་བཙུག་སྙོག །བོན་པོ་མགོ་མཐོས་པ་འདིས། རྗེའི་མངའ་ཐང་ཕྲོགས་པར་མཆིའོ། །”① ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་གསོལ་ཅིང་། བློ་བཏོན་པར་བརྟེན་“རྒྱལ་པོ་གླེན་པ་གྲི་གུམ་དང་། །བོན་གཤེན་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ནི། །ཆེ་གཉིས་དྲེགས་པའི་མེ་ཡང་སྦར། །ཆུང་གསུམ་ཕྲ་མའི་ཤིང་བསྣན་ནས། །”② ཞེས་འཁོད་པ་བཞིན་བཙན་པོས་རང་གི་མངའ་ཐང་སྐྱོང་ཆེད་རྒྱལ་གཤེན་བར་དུ་ཆེ་གཉིས་དབང་རིས་དྲེགས་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མེ་སྦར་ཐོག ཆུང་གསུམ་མཛངས་བློན་དག་གི་“ཕྲ་མའི་་་ཤིང་ཡང་བསྣན་པ་སོགས་རྐྱེན་བྱས་ནས། རྒྱལ་སྲིད་བརྟན་ཆགས་སུ་ཡོང་བའི་ཐབས་སུ་བཙན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་བླར་བཀུར་བའི་སྐུ་གཤེན་རྣམས་དང་“སྟོབས་འགྲན་པ་་'དང་ཆབས་ཅིག །“ཡབ་མེས་ཀྱིས་བླར་ཁུར་བའི་གཤེན་པོ་རྣམས་བོད་ཡུལ་རུ་བཞི་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཏུ་སྤྱུགས་”①པས། དེ་ནི་བོན་གཤེན་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་རག་ལས་པའི་བོན་གཤེན་རྣམས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལོ་ངམ་ལྟ་བུས་མ་བཟོད་པར་བཙན་པོར་གླགས་འཚོལ་བའི་ལྐོག་གཡོའི་སྦྱོར་བ་རིམ་པར་བཤམས་པ་དང་བཅས་མི་རིང་བར་“ལོ་གཅིག་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལོན་ནས། དྲི་རུམ་བཙན་པོ་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་དང་འཐབ་ནས། རྗེ་སྲོག་འབངས་ཀྱིས་བཅད་པའི་རྟགས་བྱུང་ནས།”②བཙན་པོ་འདི་པ་མི་རྟག་པའི་ལམ་ལ་བཅུག་པ་དེ་ནི། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་ལོ་རྒྱུས་སྟེགས་བུའི་སྟེང་དུ་འབྱོལ་ཐབས་མེད་པའི་སྐྱོ་བའི་ཟློས་གར་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ །
དེ་ལྟར་བློན་པོ་ཧམ་སེམས་ཅན་གྱིས་མཛངས་འཕྲུལ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་མི་རྟག་པའི་ལམ་དུ་དྲངས་རྗེས། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ། “ལྷ་སྲས་མཆེད་གསུམ་ཡབ་ཀྱི་དཀོར་མཛོད་ནས། །ལྷ་ཡི་གླང་བུ་ཅེ་འུ་རུ་དཀར་ཞེས། །འཕུར་ཤེས་ཞོན་ནས་རྐོང་པོའི་ཡུལ་དུ་བྲོས། །”③ཞེས་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུའང་། “སྲས་གཉིས་ཀྱང་ཤ་ཁྱི་དང་ཉ་ཁྱིར་བཏག་སྟེ་རྐོང་ཡུལ་དུ་སྤྱུགས་སྟེ་བཀྱེའོ །”④ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་བཙན་པོའི་ཤུལ་ན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཙམ་ཡང་ལུས་པར་བྱེད་མ་འདོད་དེ། རྒྱལ་སྲས་དག་ཀྱང་གདུག་ཅན་དྲག་པོའི་རླུང་གིས་དེད་ནས་ས་མཐར་སྤྱུགས་པས་སོ་སོར་འཁྱམས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་པའི་“སྤུར་ནི་ཟངས་བརྒྱའ་མ་ཁ་སྤྲོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། གཙང་པོའི་གཞུང་ལ་བཏང་ངོ་། །ཆབ་གཞུག་སེར་ཚངས་སུ། ཀླུ་འོ་དེ་རིང་མོའི་ལྟོར་གཤེགས་སོ། །”ཞེས་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་བཙན་པོའི་གདུང་གཙང་པོའི་གཞུང་ལ་བསྐྱུར་བ་རྐོང་ཡུལ་དུ་ཁྱེར་ནས། ཆུ་སྲིན་བྱེ་མ་ལག་རིང་བྱ་བས་མཛོད་དུ་མནན་ནས་བཞག་ཅེས་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ནའང་གསལ་བས། སྤུར་ཡང་རེ་ཞིག་བདག་མེད་ངང་ལུས་པར་གྱུར་ཏོ། །
ཡང་དེང་དུས་གྱི་བློ་གསལ་འགའ་རེས་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ནི་བོན་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གྲི་གུམ་ཞེས་པའི་མཚན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པས་འཕྱ་དམོད་ཀྱིས་བཏགས་པར་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་གོང་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་བོན་པོར་བཀུར་བསྟི་བྱས་ཀྱང་། སྐུ་ཚེ་སྨད་ཙམ་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་གིས་“མུ་སྟེགས་ལྟ་ལོག་བོན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཆུངས། །རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་སུ་འདུས་(བདུད་)རིས་གདོན་གསོལ་གྱུར། །”①ཅེས་པ་ལྟར། རྒྱལ་པོ་དབང་དང་ན་ཚོད་རྒྱས་ནས་བོན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཆུང་བར་མཐོང་བར་མ་ཟད། ཐུགས་ལ་གདོན་ཞུགས་ནས་བོན་བསྣུབས་པ་སོགས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་དང་མཐུན་པས། ཁོ་ཚོས་བཙན་པོ་འདི་པར་དམོད་ན་མ་གཏོགས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པས་གྲི་གུམ་བཙན་པོར་འཕྱ་བའི་གནས་མེད་དོ།
གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་དུ་ལོ་ངམ་བྱ་བ་ནི་འབངས་ཕལ་པ་རྟ་རྫི་ཞིག་ཡིན་ག་ལ་སྲིད། དེ་ནི་བཙན་པོའི་ནང་འཁོར་ནས་བོན་གཤེན་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་པའི་རྒྱལ་པོར་འགྲན་ཟླ་བྱེད་པའི་བློན་པོ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》དང་། 《དེབ་ཐེར་དཔྱིད་གྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས།》 《རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་》སོགས་སུ་“བློན་པོ་ལོ་ངམ་”ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུའང་། “རྒྱལ་ཕྲན་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་བྱ་བ་ལ་”ཞེས་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་བར་མ་ཟད། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུའང་ཡུལ་འཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་དང་ཉང་རོ་ཤམ་པོ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ལོ་ངམ་གྱིས་བཙན་པོ་བཀྲོངས་ནས་སྲས་དག་སྤྱུགས་མཐར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུག་ཅིག་ལ་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བ་ཡོངས་གྲགས་ལགས་ན། ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གིས་རྟ་རྫི་ཉིད་དུ་རྟོག་བཟོས་བཅོས་པ་མ་གཏོགས། དོན་དུ་ལོ་ངམ་ནི་དབང་ནུས་ཤེད་གསུམ་འཛོམས་པའི་བློན་པོ་བཙན་དྲག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག་གོ།
འོ་ན་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ལ་ཡབ་བཀྲོངས་སྲས་སྤྱུགས་ཀྱི་ཟིང་ཆ་སྐྱི་གཡའ་ཞིང་སྐྱོང་བ་དེ་འདྲ་བྱུང་རྗེས། དེ་རྣམས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅེ་ན། དེ་ཡང་བཙན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ལྕམ་སྲིང་ཅི་ཙམ་བྱུང་བའི་ཐད་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྔོན་མ་དག་གིས་སྲས་བཞི་བྱུང་བར་འདོད་ལ། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུའང་། “གཅེན་པོ་ཤ་ཁྲིས་ཀོང་གི་རྗེ་བོ་མཛད། །འབྲིང་པོ་བྱ་ཁྲིས་པོ་བོའི་མངའ་དབང་མཛད།། ཆུང་བ་ཉ་ཁྲིས་ཉང་པོའི་རྗེ་མཛད་སྐད།། ལོ་ངམ་གྱིས་ནི་ལྷ་གཅིག་ཆུང་མར་བཟུང་། །ལྕམ་སྲིང་བཞི་ཡི་ཡུམ་ལ་རྟ་རྫི་བཅོལ། །”①ཞེས་སྲས་གསུམ་སྲས་མོ་གཅིག་བཅས་མིང་སྲིང་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་མོད། འོན་ཀྱང་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་(སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་)གྱི་སྐབས་སུ་རྐོང་དཀར་པོའི་རྗེར་གཙིགས་གནང་བའི་ཕྱི་མོ་རྐོང་པོ་དེ་མོའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེར་②གསལ་བ་ལྟར་ན། “དྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྲས། གཅེན་ཉ་ཁྱི་དང་། གཅུང་ཤ་ཁྱི་གཉིས་ལ། གཅུང་ཤ་ཁྱི་ནི། ལྷ་བཙན་པོ། གཅེན་ཉ་ཁྱི་ནི་རྐོང་དཀར་པོལིརྗེ།”ཞེས་སྲས་གཉིས་ལས་མི་སྣང་ཞིང་། གཞན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆར་ཡང་། “སྲས་མཆེད་གཉིས་ནི་ཤ་ཁྱི་དང་ཉ་ཁྱོར་བཏགསྟེ་། རྐོང་ཡུལ་དུ་སྤྱུགསྟེ་བཀྱེའོ །”ཞེས་དང་། ཡང་“གཅུང་ཉ་ཁྱི་ནི་ཡབ་ཀྱི་མདད་བཏང་ངོ་། །གཅེན་ཤ་ཁྱི་ ནི་ཡབ་ཀྱི་སྐུ་མཚལ་གཉེར་(དགྲ་ཤ་བླངས་པའི་དོན་)དུ་གཤེགས་སོ། །ཉ་ཁྱི་ནི་རྐོང་དཀར་པོ་ལགས་སོ། །”ཞེས་གཅེན་གཅུང་གོ།ལ་བ་ཙམ་ལས་ཤ་ཁྱི་བཙན་པོ་དང་ཉ་ཁྱི་རྐོང་རྗེ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་སྲས་གཉིས་ཅན་བདེན་ཤས་ཆེ་སྙམ། དེ་མིན་ཆོས་འབྱུང་དང་དེབ་ཐེར་རྣམས་སུ་སྲས་གསུམ་ལས་གཉིས་ཀྱིས་སྤོ་བོ་དང་ཉང་པོའི་རྗེ་མཛད་པར་བཤད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་སྲས་གཅིག་འཁྱམས་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་སོག་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་①སོགས་ལ་དཔྱོད་ལྡན་དག་གིས་བརྟག་པར་འཚལ་ལོ། །
དེ་ལྟར་སྲས་གཉིས་སྤྱུགས་ཏེ་ས་མཐར་གནས་པའི་ཤུལ་དུ་“དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ལ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་བུ་གཅིག་བྱུང་བ། མིང་རུ་ལ(ས་)སྐྱེས་ཞེས་གྲགས།”②ཞེས་མཁས་པ་སྔོན་མ་དག་གི་གསུང་རྒྱུན་དུ་བཙན་པོའི་བཙུན་མོར་བུ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་སྤྲུལ་བ་ཞིག་སྐྱེས་ཚུལ་ལྷ་སྒྲུང་དང་འདྲེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་གླེང་བར་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་ཡི་གེར་སྐབས་དེ་ལ་བཀྲགས་དང་རྒྱ་བྱ་བའི་རུས་ཚན་གཉིས་འཐབ་པས། བཀྲགས་རབས་ཆད་ནས་བཀྲགས་ཀྱི་ཆུང་མ་ཞིག་ལྟོར་བུ་གཅིག་ཁྱེར་ཏེ་བྲོས་པ་ཕ་མིང་གི་ཡུལ་དུ་ཐར་ནས་བུ་སྐྱེས་པ་རུ་ལས་སྐྱེས་བྱོན་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་དེ། གང་ལྟར་ཀྱང་ཤུལ་ནས་བུ་རུ་ལས་སྐྱེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ནས། དེ་ནར་སོན་ཏེ་བློ་མཛངས་ཤིང་མཐུ་སྟོབས་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེའང་འགྲེང་ནུས་ཙམ་ནས་མ་ལ་མི་ཀུན་ལ་ཕ་ཡོད་ན་ངའི་ཕ་གར་སོང་། མི་ཀུན་ལ་མཆེད་ཡོད་ན་ངའི་སྤུན་སུ་རེད། ཅེས་དྲིས་པའི་ཚུལ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆར་གསལ་ཞིང་། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུའང་། “ལོ་བཅུ་ལོན་ཚེ་ཕ་དང་ཕུ་བོ་འདྲི། །རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་སྤུན་ཟླ་འཚོལ་དུ་ཕྱིན། །”ཅེས་འཁོད་པ་ལྟར། ཡུམ་ལ་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ཞིབ་པར་དྲིས་པས་ཡབ་བཀྲོངས་སྲས་སྤྱུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཀུན་ཤེས་པར་གྱུར་ནས། ཡིད་ལ་སྐྱོ་སྡང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ་དགྲ་ལན་འཁོན་སློག་གི་ལས་ལ་ཐོག་མར་སྤུན་མཆེད་བཙལ་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བར་སེམས་ནས། སྔོན་ལ་ཇོ་བོ་གཉིས་གར་སོང་བཙལ་བར་ཕྱིན་པས་རྐོང་ཡུལ་བྲེ་སྣ་བྱ་བར་སྲས་གཉིས་དང་མཇལ་ཅིང་། དེ་ནས་“གཅེན་ཤ་ཁྱི་ནི་ཡབ་ཀྱི་སྐུ་མཚལ་གཉེར་དུ་གཤེགསོ།་་་་་་དམག་སུམ་སྟོང་སུམ་[བ]རྒྱ་ཞིག་དང་ཆསྟེ་གཤེགསོ།”① ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་སྤུན་མཆེད་དཔུང་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་ཕ་བསད་ཀྱི་ལག་དམར་ལོ་ངམ་ཕོ་བརྒྱ་མོ་བརྒྱ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྩ་ནས་བསྒྲལ་ཅིང་། མཁར་ཉང་རོ་ཤམ་པོའང་ཕབ་ནས་“འགྲེང་ནི་བཙོན་དུ་བཟུང། དུད་ནི་མནངས་སུ་བཆད་(བཅད་)ནས།”②རྒྱལ་ཁ་བླངས་ཏེ་“བརླའ་བརྡུངས་”་པར་མ་ཟད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཡབ་རྒྱལ་པོའི་སྤུར་ཡང་རྐོང་ཡུལ་ནས་སླར་བླུས་ཏེ་③ཡར་ལུང་དུ་གདན་དྲངས་ནས་འཕྱིང་བ་དར་ཐང་བྱ་བར་བཙན་པོའི་བང་སོ་བརྩིགས་ནས་“སྤུར་བཏབ་”པས་བསམ་པའི་དོན་ཀུན་གྲུབ་ཅིང་ཡབ་ཤུལ་སྲས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལགས་སོ། །
དེ་ལྟར་སྲས་གཉིས་ལས་རྒྱལ་ཤུལ་སུས་བཟུང་གི་ཐད་ལ་ 《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》དུ། “སྤོ་བོའི་ཡུལ་ནས། སྲས་བྱ་ཁྲི་གདན་དྲངས་ཏེ། ཡར་ལུངས་སུ་བཞུགས། སྐུ་མཁར་བྱིང་ང་(འཕྱིང་བ་)སྟག་རྩེ་བརྩིགས། ཡུམ་གྱིས་སྲས་བྱ་ཁྲི་ལ་འཇུས་ནས། ལྷ་ལ་དམོད་བོར་བས། ནམ་མཁའ་ནས་སྒྲ་བྱུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། ། བུ་དེ་ཀུན་རྒྱལ་ཟེར་ཀྱང་སྤུ་དེ་གང་(གུང་)རྒྱལ་དུ་གྲགས་སོ། །” ཞེས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་བྱ་ཁྲི་ཡིན་པར་བཤད། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་ཉ་ཁྲི་བསྐོས་ཟེར་བ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཞལ་མི་མཚུངས་མོད། འོན་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ་དང་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་བཅས་སུ་སྲས་ཤ་ཁྱི་(ཁྲི་)ལྷ་བཙན་པོ་ཡིན་པར་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲས་ཤ་ཁྱི་དང་རུ་ལས་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱིས་དྲག་པོའི་དཔུང་གི་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡབ་ཀྱི་དགྲ་ཤ་བླངས་ཤིང་། གཤིན་པོའི་སྤུར་ཡང་བཏབ་མཐར་སླར་འཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་ལ་ཕེབས་པ་ན་ཤ་ཁྱིའི་ཞལ་ནས། “ཡུལ་འདི་ལ་ཡབ་རྗེ་མ་བཞུགས་ན། །ས་འདི་ཚོ་འབྲོག་རླུང་སྟོང་བ་འདྲ། །ཡབ་མངའ་རིས་བུ་ཡིས་མ་ཟིན་ན། །ས་འདི་ཡང་དུར་ས་ལུང་གོག་འདྲ། །”①ཞེས་མགུར་བཞེས་བཞིན་ཡབ་མེས་དག་གི་རྒྱལ་ཤུལ་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཆེད་དུ་འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་རྩ་ནས་བསལ་ཅིང་། མཐུན་རྐྱེན་མཐའ་དག་བླ་ནས་རྦུར་བར་བརྟེན། རང་ཉིད་སྐུ་ངོ་མས་ཡབ་རྗེའི་མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ནས་བོད་རྗེ་མཛད་པས། “བཤོས་ན་ནི་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ། གྲོངས་ན་ནི་གྲང་མོ་གནམ་བསེའི་(ཡབ་ཀྱི་བང་སོའི་མིང་)བརྩིག(ས་) ”②ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་སྲས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་བསྐྱངས་ནས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་དུ་གྲགས་ཤིང་། ཡབ་ལ་བང་སོ་བརྩིགས་པ་གྲང་མོ་གནམ་བསེར་འབོད་པ་བཅས་ཏུན་ཧོང་ཡི་གེར་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པས་ལྷ་བུ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་རྒྱལ་སར་བཏོན་ཏེ། “འགྲེང་མགོ་ནག་གི་རྗེ། དུད་རྔོག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གཤེགས་”③པའི་རྒྱལ་བུ་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ནི་བཙན་པོའི་སྲས་ཤ་ཁྱི་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟའོ།
དེ་ལ་ཡང་མཛངས་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བཙན་པོས་ཀྱང་དྲིན་ལན་བཀུར་སྟི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་མངོན་ཏེ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་“རྒྱལ་པོས་མི་མཆོག་རུ་ལས་སྐྱེས་ཁྱོད་ཀྱིས།། ང་ཡི་ཡབ་ཀྱི་གོ་བགྱིས་རྒྱལ་སར་བཏོན།། སྲས་ཀྱི་གོ་བགྱིས་ཡབ་ཀྱི་སྐུ་མཚལ་གཉིར།། ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་མི་ཀུན་ཁྱོད་ལ་སྨོན། ། མིང་ཡང་ཁུ་བོ་ལྷ་བུ་སྨོན་བཟུང་ཞེས། ། བཏག་ཅིང་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱས། །”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་འདི་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་འཕོ་འགྱུར་དང་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་སྲས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་མཛངས་པའི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་སོགས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་ནི་《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ།“མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཤིང་བསྲེགས་སོལ་བ་བྱུང་། །དེ་ཡིས་རྡོ་བཞུས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བྱུང་། །ཤིང་ལ་མིག་ཕིབ་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས། །ས་གཞི་བརྐོས་ནས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་ལ་དྲངས། །རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས་སྤང་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས། །བརྒལ་བས་མི་ཐར་ཆུ་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས། །རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་ཐོག་མར་འདི་ནས་བྱུང་། །” ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་བོད་ཡུལ་ལ་སྐབས་དེ་དུས་གཏེར་རྡོ་བཞུ་བའི་ལས་རིགས་བྱུང་བས་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་དར་བ་དང་། ཞིང་ཕྱུགས་ལག་རྩལ་ཡང་ཇེ་མཐོར་སོང་སྟེ་ཞིང་ལ་ཡུར་ཆུ་འདྲེན་པའི་ཆུ་མའི་ལོ་ཏོག་ཐོག་མར་བྱུང་བ་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ་ཐད་ལ་ཡང་ཆུ་ཆེན་ལ་ཟམ་པ་འཛུགས་པའི་ཐབས་བྱུང་བ་སོགས་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། ད་དུང་སྐུ་མཁར་འཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་རྒྱ་ཆེར་བརྩིགས་ནས་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཇེ་རྒྱས་སོང་བ་སོགས་མདོར་ན་གདོད་མའི་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་དང་འཚོ་བའི་ལམ་ལུགས་རྣམས་སྒྱུར་བཀོད་དང་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས། བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཐོན་སྐྱེད་སྔར་ལས་ཆེས་ཆེར་སྤེལ་བར་མ་ཟད། གོང་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ཡ་ཐོག་བྱུང་བའི་བརྡོལ་བོན་ནས་གཞུང་ལུགས་གང་འཚམ་ལྡན་པའི་འཁྱར་བོན་དར་བས་མཚོན། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་ཐོག་མའི་རྨང་གཞི་ལས་གོང་འཕེལ་བྱུང་བ་བཅས་རྒྱལ་པོ་ཡབ་སྲས་འདི་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གང་ཅིའི་ཐད་ལ་དར་རྒྱས་སྔར་ལས་ལྷག་པ་བྱུང་བར་བརྟེན་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད། དེ་བཞིན་འདི་ལྟ་བུའི་མཛད་རྗེས་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་ལ་བྱས་རྗེས་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ནི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཡིན་པས། མཁས་པ་སྔོན་མ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་དུ་བློན་པོ་འདི་པ་བོད་ཀྱི་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་དང་པོར་བགྲང་བ་ཡང་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་བརྗོད་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེགས་བུའི་སྟེང་དུ་རྒྱལ་པོ་དྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཞེས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཟློས་གར་མངོན་པར་བསྒྱུར་བ་ཞིག་བྱོན་པར་ངེས་ཤིང་། དེ་ཡང་རང་གི་མངའ་ཐང་སྐྱོང་ཆེད་བོན་གཤེན་རྣམས་དང་དགྲ་རུ་ལངས་པས་མཐར་བཙན་པོ་རང་ཉིད་མཚན་གྱི་ལྷག་མར་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་བཙན་པོའི་སྲས་དང་རུ་ལས་སྐྱེས་བཅས་རྗེས་རབས་རྣམས་ལག་ཆགས་ནས་ཡབ་ཀྱི་དགྲ་ཤ་བླངས་ཤིང་། རྒྱལ་སྲིད་བློན་པོའི་ལག་ནས་སླར་ཕྲོགས་ཏེ་སྲས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱིས་མངའ་དབང་མཛད་པར་གྱུར་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ལ་ཞིང་ལས་དང་བཟོ་ལས་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གསར་པ་མངོན་པར་དར་བས་ཐོན་སྐྱེད་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་བའི་དགེ་ཁ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་ལགས་སོ། །
①ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་བར་བཞེད་ཚུལ་འདི་བཀོད་ཡོད།
①ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལ་ལ་གོ
②རྐོང་པོ་དེ་མོ་ས་ཁུལ་གྱི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ་ལ་ཟེར།
③ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་སུ་དྲི་གུམ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཁོ་བོ་དེར་འཐད།
①དྲི་གུམ་བཙན་པོའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་གཞས་ཡིན།
②《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
①《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ཞེས་བྱ་བའི་ཤོག་ངོས་160པར་གསལ།
① 《སྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
② 《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ཆེན་མོ་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
① ②《སྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
③《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
④ ལོ་གསུམ་མམ་བཅུ་གསུམ་བཟུང་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད།
①《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
①《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
②《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
①②《རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་》ཅེས་བྱ་བར་གསལ།
①《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།
③ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་དུ་འདི་བླུས་ཚུལ་གཏམ་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཞིབ་པར་འབྱུང་།
② ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བ་གོ་བདེ་བར་བསྒྱུར།
②③ 《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ཞེས་བྱ་བར་གསལ།


text:
དིང་སང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཕལ་མོ་ཆེས་ཁོ་མོ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་བུད་མེད་གཞན་པ་བོད་པའི་བརྡ་ལ་སྦྱོར་བཞིན་འདུག་མོད། ཡི་གེ་རྙིང་བ་མང་པོ་ན་དེ་ཉིད་བུ་མོ་ང་རང་ཞེས་པའི་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྤྱད་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཁུངས་སོགས་རེ་རེ་བཞིན་དྲངས་ཚེ་ཡི་གེའི་ལས་སུ་ཆེ་ཞིང་། དགོས་པ་ཡང་ཆེར་མེད་པས་ཉུང་ལ་བསྡུས་པ་ཞིག་གིས་གོ་ཆོད་པ་བྱས་ཏེ་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱའོ།
༡ དེ་ཡང་ > དུ། དེ་ནས་བདེ་བས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཐོགས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དྲན་པར་བྱས་ནས་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་སོང་བ་ལས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྲིན་མོ་ལམ་པ་དང་ཕྲད་དོ། དེའི་ཚེ་སྲིན་མོ་དེ་བུ་ལྔ་བརྒྱ་གསར་དུ་བཙས་པས་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་ཏེ། བདེ་བ་འོངས་པར་མཐོང་ནས་བཟའ་བར་གཟས་སོ། ། དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པས་སྲིན་མོས་མཐོང་ནས་ཕྱིར་སྐྲག་སྟེ། དགེ་བསྙེན་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱེར་བའི་ཁ་ཟས་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསླང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་མས་ཀྱང་ཉུང་ངུ་མ་ཞིག་བྱིན་ཏེ། བྱིན་པ་ཉུང་མོད་ཀྱི་སྲིན་མོའི་མཐུས་མང་དུ་མང་དུ་སྤྲུལ་ནུས་པས་སྲིན་མོ་མ་སྨད་ཤིན་ཏུ་འགྲངས་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་སྲིན་མོས་དགེ་བསྙེན་མ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཅི་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། ཁོ་མོ་ནི་བདེ་བའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། འོ་ན་ཁོ་མོ་མ་སྨད་ཀྱང་ལྟོགས་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་གསོས་ཀྱི། ཁོ་མོ་འདུག་ས་འདི་ན་གསེར་བུམ་པ་གང་ཡོད་ཀྱིས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ལམ་དུ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་” བྱུང་བ་ལས་དགེ་བསྙེན་མ་བདེ་བ་དང་སྲིན་མོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གིས་རང་ལ་ཁོ་མོ་ཞེས་བོད་བཞིན་ཡོད་ལ། གལ་ཏེ་སྐབས་འདིའི་ཁོ་མོ་ཞེས་པ་ང་དང་ཁྱེད་མིན་པའི་གང་ཟག་གཞན་པ་མོ་རང་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཁོ་མོ་ནི་བདེ་བའོ་ཞེས་པ་དང་། ཁོ་མོ་མ་སྨད་ཀྱང་ལྟོགས་པ་ལས་ཞེས་སོགས་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་ཁོ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བུ་མོ་ང་རང་གི་དོན་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་དེ་ནས་སོ།
ཡང་དེའི་འཕྲོ་དེ་མ་ཐག་ཏུ།སྲིན་མོ་དེ་ཡིས་༢” ཁྱོད་ཕར་འགྲོ་ན་ཁོ་མོའི་ནུ་མོ་ཨ་ལམ་པ་ཡང་ལམ་ཀ་ན་འདུག་སྟེ་ཁྱོད་དང་ཕྲད་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་འཕྲིན་དུ་ཁྱོད་བདེ་འམ། ཁོ་མོ་ཡང་བུ་ལྔ་བརྒྱ་བདེ་བར་བཙས་སོ་ཞེས་གྱིས་ཤིག དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་སོང་བ་ལས་རིང་བོར་མ་ལོན་པར་ཨ་ལམ་པ་དང་ཕྲད་དོ། ཨ་ལམ་པ་ལ་ཕུ་མོའི་འཕྲིན་དང་གཏམ་སྙན་པ་བྱས་པ་ལེགས་ཀྱི། ཞེས་སོགས་བྱུང་བ་གོང་གི་ལུང་དང་མཐུད་དེ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་ཁོ་མོ་ནི་མོ་ང་རང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ཐུབ། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཁོ་མོའི་དོན་འགྲེལ་མི་རིགས་ཏེ། དཔེ་ཆ་གཞན་དུ་གོ་བ་གཞན་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་སྲིད་མོད། ཁོ་བོས་ཐ་སྙད་དེ་དཔེ་རྙིང་མང་པོ་ནས་མཐོང་ཞིང་དོན་ཡང་བུ་མོ་ང་རང་ཞེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྤྱད་པ་མཐོང་ཞིང་།ཁྱེད་ཅག་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གཞན་པ་འགའ་ཡང་དྲངས་པར་བྱས་ན།
༣ >དུ། དེ་ལ་སྤྱན་ཆབ་གཡས་པ་ལས་ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མ་དང་། སྤྱན་ཆབ་གཡོན་པ་ལས་ལྷ་མོ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་བྱོན་ནོ།། སྒྲོལ་མའི་ཞལ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོངས་ཤིག་གསུང་ངོ་།། ལྷ་མོ་ཁྲོ་གཉེར་མའི་ཞལ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཐུགས་གཡེལ་བར་མ་མཛད་ཅིག ཁོ་མོ་ཅག་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་ཀྱི་གྲོགས་བྱའོ་གསུངས་ནས། སླར་སྤྱན་གཡས་གཡོན་དུ་ཐིམ་པར་གྱུར་ཏོ། ཞེས་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁོ་མོ་ཅག་ཅེས་པ་ཡང་བུ་མོ་ང་ཅག་ཅེས་པའི་དོན་ཉིད་དོ ། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་ནས་ཁོ་མོ་ཅག་ཟེེར་ཙ་ན་ཁོ་མོ་དང་མི་འདྲ་བར་ཁོ་དང་མོ་རང་སོགས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཟེར་ན། ཁོ་བོ་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་ཕྱི་མས་ཁོ་ཚོ་ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་དགོས་པར་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟ་བུར་ཡོང་ཡེ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བས། ཁོ་མོ་ཅག་ཟེར་བ་ཡང་ཁོ་མོའི་མང་ཚིག་ཙམ་ལས་གཞན་མིན་ནོ།།
དེ་བཞིན་དུ།༤ >སུ་ཡང་”དེ་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཤ་ཟ་མཆེད་ལྔ་དང་།། བྱང་ཤར་མཚམས་ཀྱི་ཤ་ཟ་མཆེད་ལྔ་དང་།། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཤ་ཟ་མཆེད་གཉིས་ཏེ།། མཁའ་འགྲོའི་ཆས་སུ་ཤ་ཟ་བཅུ་གཉིས་བྱུང་།། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། ། བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བོད་དུ་འགྲོ། ། ཁོ་མོ་ཅག་གིས་བོད་དུ་མ་ཕྱིན་ན། བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཁྱེད་ཀྱི་དགྲ་རུ་ལྡང་།། ཁོ་མོ་ཅག་གིས་དེ་དག་དམ་ལ་བཏགས།། རང་རང་སྲོག་སྔགས་ལ་སོགས་རྗེ་ལ་ཕུལ།།” ཞེས་བྱུང་ཞིང་དེ་རུ་ཁོ་མོ་ཅག་བྱ་བ་ཡང་གོང་ལྟར་ང་ཅག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་གོ་སླའོ།
གཞན་སོག་པོ་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་སོག་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་༥་ > ཏུ་ཡང་། “སྐབས་ཤིག་ཏུ་དེ་དག་གིས་ཡབ་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ཁམས་གཞོམ་པར་བྱས་པ་ལས། རྒྱལ་པོས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན། བཙུན་མོ་ཆུང་བས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དྲིས་པས། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཡུལ་ཆེ་གེ་མོའི་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་དཔའ་ཞིང་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་བུ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གིས་ངེད་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་འཕྲོག་པར་བརྩམས་ཤིང་། དེས་ཁོ་བོ་སེམས་གདུངས་སོ་ཟེར་བ་དང་། བཙུན་མོ་ཆུང་བས་སྨྲས་པ། སེམས་གདུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་སུ་སྤྱིལ་བུ་མཐོན་པོ་གཅིག་བརྩིག་ཏུ་བཅུག་ལ། དགྲ་བོ་དེ་དག་སླེབས་པ་ན་ཁོ་མོ་སྤྱིལ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ཞོག་ཅིག ཁོ་མོས་དེ་དག་ལ་བཟློག་པའི་ཐབས་བགྱིད་དོ་ཟེར་བ་དང་”ཞེས་བྱུང་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁོ་བོ་དང་ཁོ་མོ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་རང་ཉིད་ལ་གོ་བ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཧ་གོ་ཐུབ་པོ།།
ཡང་ > སྔ་མ་རུ། ཁོ་བོ་ཞེས་པ་སྐྱེས་པ་བདག་གམ་རང་ཉིད་ཅེས་སོགས་སུ་བཀྲལ་རྗེས་ད་ལྟའི་འབྲི་སྲོལ་དུ་ཁོ་བོ་ཁོ་མོ་མི་གསུམ་པའི་ཚབ་མིང་དུ་བྱེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡང་ཧ་ཅང་གྱི་ན་བའི་ཚིག་ཙམ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་རྩོམ་པ་པོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་དང་བསྟུན་ནས་གང་དགར་བཅོས་ཆོག་པར་འདོད་པ་འདྲ་ཡང་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་ཆོག འོན་ཀྱང་༦ > རུ། ཁོ་མོ་ནི་མོས་རང་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚབ་ཚིག་སྟེ། ཁོ་མོའི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་སྙམ་མོ། ཞེས་འབྱུང་བ་ཧ་ཅང་ཐུགས་དག་གོ
དེས་ན་ཁོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་ཕོས་རང་ཉིད་སྟོན་བྱེད་ལ་སྦྱོར་བའི་མིང་དང་ཁོ་མོ་ཞེས་པ་ནི་མོས་རང་ཉིད་སྟོན་བྱེད་ལ་སྦྱོར་བའི་མིང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།།
ལུང་ཁུངས།
༡ ༢  > མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༣ལོའི་ཟླ་༡༢པར་ཐེངས་༢་བ་དཔར། ཤོག་ངོས།༢༣༥-༢༣༦
༣  > བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའིཟླ་༡པོར་ཐེངས་༢བ་དཔར། ཤོག་ངོས།༥
༤ >མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༡༢པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར། ཤོག་ངོས། ༣༣༤
༥  >བོད་ཀྱི་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ལོར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས། ༥༩
༦ > མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༡༢པར་དཔར་ཐེངས་༡༧པ་དཔར། ཤོག་ངོས་༧༥
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/26971.html


text:
ཁོང་གི་རྨི་ལམ་ནང་ལ། ཁོང་ལྷ་སའི་སློབ་འབྲིང་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཡོད། དེར་བོད་ཡིག་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྐབས་ཀླད་པ་ག་ཚོད་དཀྲུགས་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དག་རྩ་བ་ནས་མ་དྲན་པས་སྐྱེངས་པར་གྱུར་ནས་སློབ་གྲྭ་ནས་བྲོས། ཉེ་འགྲམ་གྱི་བྱེ་ཐང་ཞིག་གི་ནང་ལ་རང་གི་སྨྱུ་གུ་དང་དཔེ་དེབ་རྣམས་སྦས།
རྨི་ལམ་དེ་སྒྱུ་རྩལ་ལ་༼སྟེང་གི་པར་ལ་གཟིགས།༽ལམ་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་ནོར་ཚེ་ནི་ཆུང་དུས་བྱིས་པ་འཚུབ་པོ་ཞིག་རེད། པེ་ཅིང་ལ་འགྲེམ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་ལྕགས་བཙའ་ཐེབས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དག་བྱེ་མའི་ཐང་མ་གྲུ་བཞི་མ་སོ་སོའི་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས། གཟིགས་མོ་བ་ཚོར་རྒུད་བཞིན་པའི་ཁོང་གི་ཕ་སྐད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ལ་དྲན་གསོ་ཟབ་པོ་ཅིག་བཏང་།
ང་ཚོས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་༡ཚེས་༡༡ཉིན་རེས་གཟའ་པ་སངས་ཀྱི་དགོང་དྲོར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རི་མོའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་གཉིས་གདན་དྲངས་ཏེ་དེང་དུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་ས་ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཐོག་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ད་ལྟའི་འཕེལ་རྒྱས་གླེང་སྐབས། ཁོ་ཚོས་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་གྲངས་འབོར་མང་ཞིང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་གློག་བརྙན་སྤྱིན་ཤོག་བསྟན་པ་དང་"བོད་ཡིག་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་"ཞེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ནི་དེ་ཚོའི་གྲས་གཅིག་རེད།
བསྟན་འཛིན་རིག་གྲོལ།
ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་བཞུགས་པའི་དེང་རབས་བོད་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་པ་བསྟན་འཛིན་རིག་གྲོལ་ལགས་ཀྱིས་ཚེ་རིང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་ནོར་ཚེ་ལགས་གཉིས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་དེ་གཙོ་སྐྱོང་མཛད། དང་པོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རི་མོའི་ཚོགས་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་ནས་དགོང་དྲོའི་མཛད་སྒོ་དེ་དངོས་སུ་འགོ་ཚུགས། རིག་གྲོལ་གྱིས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་དུས་མགོར་བོད་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེ་ཡུལ་སྐོར་པའི་དངུལ་ཁུག་ལ་འཁོར་བ་དང་། དོན་དངོས་ཐོག་ལྷ་སའི་རི་མོའི་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ནི་ས་གནས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡོད་མཁན་ཚོར་སྒོ་ཕྱེ་མེད་པར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས། བོད་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་པ་དགའ་བདེ་དང་། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། སྤེན་ཆུང་། ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་བཅས་མི་བཞི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ལོར་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་སྦྱིན་བདག་འོག་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་སྤེལ་བའི་བཅའ་སྡོད་སྒྱུ་རྩལ་པའི་ལས་གཞིར་ཞུགས། དེར་ཁོང་ཚོས་སྒྱུ་རྩལ་ལས་ཁང་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་ལ་སྐྲུན་བཞིན་པའི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་དངོས་སུ་མིག་གིས་མཐོང་། ལྷ་སར་ལོག་རྗེས་ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བསམ་བློ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའིགོ་སྐབས་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ་དང་དེང་རབས་བོད་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་པའི་ལས་དོན་མཐོར་འདེགས་བྱ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་བཅངས། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ལོར་འདུན་པ་དེ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རི་མོའི་ཚོགས་པ་འདི་བཙུགས། ཁྱེད་ནས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་དང་རི་མོའི་ཚོགས་པའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་འདོད་ན་
ང་ཚོའི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ལོའི་སྟོན་དུས་ཀྱི་ཀུན་ཕན་གཏམ་གསར་ དུས་དེབ་ལ་གཟིགས་དང་། དེའི་ནང་"སྲོལ་རྒྱུན་རྐང་འཛིན་པ།"ཞེས་པ་དང་"སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྲོས།"ཞེས་པའི་རྩོམ་གཉིས་བཀོད་ཡོད།
སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་གནམ་གཤིས་གྲང་བའི་དགོང་དྲོ་དེར། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་དང་པོ་མེད་པ་ནས་རྗེས་མ་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་འགུལ་ཚ་འུར་འུར་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་སོང་ཟེར་ན་འུར་ཤོབ་མིན་སྙམ། གང་ལྟར་དགོང་དྲོ་དེར་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་གི་སྣང་བརྙན་དང་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ད་ཆ་དེང་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་སྣ་ཚོགས་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཕྱིན་སོང་།
ང་ཚོའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ནང་ལ། རིག་གྲོལ་གྱིས་རི་མོའི་ཚོགས་པའི་ཆེས་ཉེ་དུས་ཀྱི་འགྲུབ་འབྲས་གཉིས་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས། "བོད་ཀྱི་ཚ་སྲེག་ཅན་གྱི་ཉི་མ།"ཞེས་པའི་འགྲེམ་སྟོན་ནི་ཀྲུང་གོའི་སྒྱུ་རྩལ་དཔྱད་གཏམ་པ་ལཱི་ཤཱན་ཏིང་གིས་པེ་ཅིང་གི་སུང་ཀྲང་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་འཆར་འགོད་བྱས་པའི་འགྲེམ་སྟོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འགྲེམ་སྟོན་དེར་རྒྱ་བོད་གཟིགས་མོ་བ་ཚང་མས་དགའ་བསུ་མང་པོ་ཐོབ་པར་བརྟེན། འགྲེམ་སྟོན་གྱི་དུས་ཚོད་དེ་ཐེངས་མང་བསྒྱངས་ཡོད། དེ་ནི་སྔོན་ཕྱུང་མེད་པའི་རྒྱ་བོད་སྒྱུ་རྩལ་པའི་བར་གྱི་མཉམ་ལས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཡོངས་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་དེང་རབས་བོད་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དམངས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཡོད། འགྲེམ་སྟོན་གཞན་ཞིག་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ལོར་རུ་སྦིན་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་དུ་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་"རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པའི་ཡ་ལན།"ཞེས་པ་དེ་རེད། དེས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་དེང་དུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐབས་རྩལ་སྤྱོད་མཁན། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་བོད་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་པ་དགུ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་གསར་འགྱུར་དེ་"ནེའུ་ཡོག་དུས་བབས་"ཐོག་འཁོད་ཡོད།
ཚེ་རིང་སྙན་གྲགས།
རིག་གྲོལ་གྱིས་རིམོའི་ཚོགས་པའི་ལས་དོན་དང་འགྲེམ་སྟོན་གྱི་ཐོག་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཚར་རྗེས། ང་ཚོས་ཚེ་རིང་སྙན་གྲགས་གདན་དྲངས་ནས་བོད་ནས་ཐོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་མཐའ་དག་ཏེ། རི་མོའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་དང་། ཡང་ན་སྒྱུ་རྩལ་པ་གཞན་དག་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལས། ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་གི་བརྩམས་ཆོས་གང་ཡིན་མིན་ལ་ཁོང་གི་དགོངས་པ་དྲིས།
ཁོང་གི་དགའ་ཤོས་བརྩམས་ཆོས་ཏེ། "རང་གིས་དགའ་ཤོས་བྱེད་པའི་རླངས་འཁོར་གཞན་ལ་མི་ངོམས་མཁན་མེད།"ཅེས་པ་དེར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པས་ན། ཁང་པའི་ནང་དུ་དགོད་སྒྲས་ཁེངས། དེ་ནི་སོའོ་མཱ་ནི་ཡི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་བརྗོད་གཞིར་བྱས་པའི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་ལ་སྲིད་འཛིན་ཨོ་སྦ་མ་ལྟ་བུའི་ནུབ་ཕྱོགས་མི་སྣའི་འདྲ་གཟུགས་ལ་བོད་ཀྱི་ཚོན་དང་རི་མོའི་འབྲི་རྩལ་སྤྱད་ནས་དེ་དག་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ཡོད།
ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐོར་ལ་ཆ་མཚོན་ན། སྙན་གྲགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤ལོ་ནས་༢༠༠༧ལོའི་བར་ཏུ་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་ཚན་པ་བརྒྱད་ཅན་གྱི་ལྒང་བུའི་མུ་སྦྲེལ་རི་མོ་འགའ་ཤས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་། ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་རི་མོ་དེ་ཚོར་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཤཱ་གཱལ་ཡི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་ཚོས་གཞི་སྔོན་པོ་དང་། ལྒང་བུ་བཀོལ་ནས་སྟོང་ཉིད་མཚོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་དེ་ཚོ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་གླེང་གཞིར་བཀོལ་བའི་རི་མོའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་གཅིག་ཡིན། ཁོང་གི་ཆེས་ཉེ་དུས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་གཅིག་ཏེ་"སྒོམ་གྱི་ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་བར་ལ།"ཞེས་པའི་སྒྲིག་གཤོམ་བརྩམས་ཆོས་ཞིག་ད་ལྟ་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་ལ་ཡོད་པ་དེ། འགྲེམ་སྟོན་གྲུབ་རྗེས་མི་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་བཤིགས་ནས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་གསལ་འདེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།
ནོར་ཚེ།
བསྟན་འཛིན་རིག་གྲོལ་གྱིས་དམིགས་བསལ་གྱི་མགྲོན་པོ་ནོར་རྩེའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོགས་ནས་བཅར་འདྲི་བྱས། ནོར་ཚེ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བསམ་བློ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པའི་གསར་གཏོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིར་གསར་གཏོད་ལས་འགུལ་གྱི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་སྣ་ཚོར་མཚོན་ན་ཡང་ཁོང་ནི་ཆེས་གསར་གཏོད་པ་ཞིག་རེད། ནོར་རྩེས་གློག་བརྙན་ཡོལ་བའི་ཐོག་གི་མུ་སྦྲེལ་གྱི་པར་དེ་ཚོར་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས། རང་གི་མངོན་མཚོན་རིང་ལུགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཐོག་མའི་གྲས་གཅིག་ཇི་ལྟར་བཞེངས་པའི་སྐོར་ལ་བཀྲལ། ལས་ཀ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༧ལོར་རྒྱ་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ནག་ཆུའི་མཚེའུ་ཞིག་གི་མདུན་དུ་རང་གི་གདོང་པ་རས་ཀྱིས་བཀབ་ཅིང་ལུས་ཀྱི་སྟངས་ཀ་འདྲ་མིན་སྟོན་པའི་འདྲ་པར་མུ་སྦྲེལ་ཅན་ཞིག་བཟོས་པ་དེ་ཡིན། གདོང་སྦས་ཡོད་སྟབས། ཁོང་གི་རི་མོའི་ནང་གི་མི་དེའི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བས། དེ་དམར་སྲུང་དམག་ཅིག་ཡིན་ནམ། གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་དེང་རབས་ཀྱི་ཚོང་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ད་དུང་ལྐོག་གྱུར་ཡིན། ལྐོག་གྱུར་དེ་རྗེས་མ་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དག་ཞིག་གི་བརྗོད་གཞིར་གྱུར།
རི་མོ་ནས་འདྲ་པར་དང་དེ་ནས་"ཀ་མད་སུམ་ཅུ།"ལྟ་བུའི་སྒྲིག་གཤོམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ་པར། ནོར་ཚེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་གནས་མང་པོར་མཁས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་རེད། ཡང་འགྲེམ་སྟོན་གཞན་ཞིག་ལ། ཐབ་ཚང་ནང་གི་སུར་པན་གྱི་སོན་དང་། རྒྱ་ཐུག སྒོང་ངའི་ཤུན་ཀོག་སོགས་དངོས་པོ་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ལྷག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་སྣུམ་ཚོན་རི་མོའི་ཤིང་པང་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།
དོ་དགོང་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ནང་ལ་ད་དུང་ནོར་ཚེ་ཡི་རང་བརྙན་རང་བྲིས་ཀྱི་མུ་སྦྲེལ་བརྩམས་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚོའི་ནང་ལ་གོ་ལ་ཚ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་འབོར་འཕེལ་བ། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་གཞི་སྣ་ཚོགས་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། བརྩམས་ཆོས་འདི་དག་གིས་ང་ཚོའི་མིག་མདུན་དུ་སྦེལ་ཇམ་གྱི་རི་མོ་མཁས་ཅན་མཱར་གཱ་རཱི་ཊེ་དྲངས་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཡང་ཌི་ཇི་ཊོལ་གྲངས་ཀྱི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ་བཞུགས་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཤར། ཡང་རི་མོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ནོར་ཚེ་ཡི་ལག་ངར་གཉིས་བྲང་མདུན་དུ་ནག་ནོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རས་དཀར་པོ་ཞིག་གིས་བཀྱིགས་འདུག ཕྱིར་བརྐྱངས་པའི་སྦར་མཐིལ་ནང་དུ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ལྗང་ཁུ་འགའ་ཤས་གཤོག་པ་རྡེབ་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འདུག གལ་ཏེ་ང་ཚོས་འཁྲིས་ནས་བལྟས་ཚེ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱི་གཤོག་པའི་ཐོག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་མགུར་གླུ་བརྐོས་འདུག་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་འབྱུང་ཁུངས། ད་དུང་ལག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཤོག་ལྷེ་འགའ་ཤས་ཁྱིའུ་ལྟར་འཚུད་པ་བཅས་མཐོང་ཐུབ། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོར་སྣུམ་ཚོན་དང་གྲངས་ཡིག་ལག་རྩལ་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ཏེ་བརྩམས་པའི་"སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་པ།"ཞེས་པའི་རི་མོ་དེ་རེད།
ནོར་ཚེའི་ངོ་སྤྲོད་ལས་ང་ཚོ་ཚང་མར་རང་གི་དགའ་ཕྱོགས་ཤིག་དང་ཤེས་བྱ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་ནོར་ཚེས་མ་འོངས་པར་བརྩམས་ཆོས་གང་འདྲ་ཞིག་སྐྲུན་ཀྱང་དེ་ནི་སྔོན་མ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པ་ཞིག་དང་། སྔོན་མ་མི་ཚོས་རྩ་བ་ནས་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་སྲིད་པའི་ཚོར་སྣང་ཤར།
སྒྲོན་བརྙན་གྱི་སྙན་སྒྲོན་ཚར་རྗེས། ང་ཚོའི་དཔེ་ཁང་ནང་གློག་སྒྲོན་སྤར་བའི་དུས་སུ། སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚོའི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལས་འགུལ་ཐོག་གི་བགྲོ་གླེང་དེ་ཧ་ཅང་གི་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོར་གྱུར། སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་ནང་གང་ལ་ཡིན་རུང་། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་གོ་ལ་ཅན་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་མ་ཡིན་པར། དེས་བས་དེ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་གསོ་སྐྱོང་དང་དེ་བཞིན་གྲྭ་པ་དང་། བཙུན་མ། དགེ་རྒན། ཚོང་པ། ལྷ་སར་ཕེབས་པའི་ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྐོར་བ་བཅས་གདན་འདྲེན་ནས་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་དང་ཁོ་ཚོའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཡིན་པའི་ནན་བཤད་བྱས།
ནོར་ཚེས་མ་འོངས་ལོ་ངོ་བཅུ་ནས་ཉི་ཤུའི་རིང་སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་ཤིག་ཕུགས་འཕེར་ཡོང་དགོས་ན་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚོ་ངེས་པར་དུ་གསར་གཏོད་མིན་པའི་ལད་མོ་དང་སྐྱར་བཟློས་ལས་སྒྲོལ་དགོས་པའི་རྟིང་སྐུལ་ཚིག་འགའ་ཤས་གསུངས་སོང་། རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བོད་ཡིག་གི་འགྱུར་ཉེ་ཤོས་དེ་ནི་ལྷ་བྲིས་ཅེས་བསྒྱུར་ཡོད། དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གཉིས་དམ་པོར་སྦྲེལ་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚོས་ཡུལ་སྐོར་པའི་དགོས་མཁོ་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ལད་ཟློས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་ལ་ལོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཆེ་གསུངས།
"དེང་དུས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྷ་ས།"ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་འགྲོ་གྲོན་བཏང་ནས་སྤེལ་བའི་ལས་གཞི་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལས་འགུལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། མཐོ་སྒང་སྟེང་དར་བཞིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་སྒྱུ་རྩལ་པ་གོང་སྤེལ་གཏོང་བར་ཞབས་ཞུ་ཕྲན་བུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པར་སྤོབས་པ་མཆིས། ང་ཚོས་བསྟན་འཛིན་རིག་གྲོལ་དང་། ནོར་ཚེ། ཚེ་རིང་སྙན་གྲགས་བཅས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་འདིར་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་བར་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས་སྒྱུ་རྩལ་པ་འདི་ཚོའི་བརྩམས་ཆོས་འགྲེམ་སྟོན་དཀར་ཆག་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རི་མོའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ཚོའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བརྩམས་ཆོས་དངོས་ལ་ལྟ་ཞིབ་གནང་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཚེ་རིང་སྙན་གྲགས་ནི་༼སྤྱི་ལོ་༡༩༧༤ལོར་ལྷ་སར་སྐྱེས་༽ལྷ་སའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རི་མོའི་ཚོགས་པ་ཕྱག་འདེབས་མཁན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་མཐོ་རིམ་སློབ་དཔོན་དང་རི་མོའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སློབ་དཔོན་ཚེ་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས། ཁོང་གི་ཆེས་ཉེ་དུས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ནི་སྐྱ་ཐེར་ཐེར་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་མདུན་དུ་འོད་མདངས་དང་མཚོན་རྟགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་བུད་མེད་དང་ཕྲུ་གུའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རི་མོ་གཅིག་ཡོད།
ནོར་ཚེ་ནི་༼སྤྱི་ལོ་༡༩༦༣ལོར་སྐྱེས་༽སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་རི་མོའི་ཚོགས་པའི་ནང་ལ་ཞུགས། ལོ་རབས་༨༠དུས་མགོ་ནས་ལོ་རབས་༩༠དུས་མགོ་བར། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་དང་པེ་ཅིང་དབུས་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་སོགས་ཀྲུང་གོའི་སློབ་གླིང་མང་པོའི་ནང་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ཡོད།
བསྟན་འཛིན་རིག་གྲོལ་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཀཱ་ཐཱ་མཎ་ཌུ་ལ་སྐྱེས། ཁོང་ལ་ཐང་ཀའི་ལྷ་བྲིས་ཤེས་ཚད་ལག་འཁྱེར་ཡོད་པ་མ་ཟད་ད་དུང་རྒྱ་གར་དང་ཀཱ་ཐཱ་མཎ་ཌུ་ཡི་ནང་དུ་རྡུལ་ཚོན་དང་མར་རྒྱན་སོགས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་ཌན་ཝར་་ལ་ཆགས་པའི་ཀ་ལོར་ར་ཌོར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་ནས་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤེས་རམས་པ་དང་རི་མོ་དང་དཔེ་རིས་ཀྱི་ཤེས་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་ཐོབ། བསྟན་འཛིན་རིག་གྲོལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་ཨ་རི་དང་། དབྱིན་ཇི། ཤང་ཀང་། ཀྲུང་གོ་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་ར་མང་དག་ཅིག་ལ་འགྲེམ་སྟོན་བྱས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོར་ཁོང་ལ་ཝཪ་མོན་ཊི་སྒྱུ་རྩལ་ལྟེ་གནས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱ་ཆེད་ཀྱི་རུ་སྦིན་ཧི་མ་ལ་ཡ་སྒྱུ་རྩལ་པའི་སློབ་ཡོན་བྱ་དགའ་ཐོབ། ཁོང་ད་ལྟ་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ནང་དུ་འཚོ་བཞུགས་གནང་བའོ།
ཁོང་གི་རྨི་ལམ་ནང་ལ། ཁོང་ལྷ་སའི་སློབ་འབྲིང་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཡོད། དེར་བོད་ཡིག་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྐབས་ཀླད་པ་ག་ཚོད་དཀྲུགས་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དག་རྩ་བ་ནས་མ་དྲན་པས་སྐྱེངས་པར་གྱུར་ནས་སློབ་གྲྭ་ནས་བྲོས། ཉེ་འགྲམ་གྱི་བྱེ་ཐང་ཞིག་གི་ནང་ལ་རང་གི་སྨྱུ་གུ་དང་དཔེ་དེབ་རྣམས་སྦས།


text:
གསར་འགོད་པས་ཚེས་24ཉིན་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་ནང་གི《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》ཐོག་མ་དེ་དངོས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེ་ནི་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས། ཚན་རྩལ་ལོ་རྒྱུས། གསོ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ཁ་གསབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཡང་ཡིན་པ་རེད།
《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》ནི་བོད་དམངས་ཁྲོད་དུ་བོན་པོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་ཉར་བའི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་བྲིས་མ་ཁ་ཐོར་གནས་པ་དག་འཚོལ་སྡུད་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ནང་དོན་ལ་གནའ་ཉམས་ལྡན་ཞིང་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་10པ་ནས་13པ་བར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡིན་པ་དང་། ནང་བསྟན་དང་རྒྱ་གར་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་མངོན་གསལ་མ་ཐེབས་པའི་གོང་གི་སྲིད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།
ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ནང་བསྟན་བོད་དུ་མ་དར་བའི་གོང་གི་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཏེ། བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ། གོམས་སྲོལ་རིག་གནས། གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་རིག་པ། གནམ་དཔྱད་དང་ས་ཁམས། སྐད་དང་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱི་རིག་པའི་གནས་མང་པོ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་རེད།
ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན། 《གནའ་རབས་བོན་གྱི་དཔེ་དཀོན་བྲིས་མ》ནི་པར་སློག་བརྒྱབ་ནས་ཡིག་ཆའི་ཕྱི་མོའི་རྣམ་པ་སོར་འཇོག་བྱས་པ་མ་ཟད། དབུ་མེད་བྲིས་མ་དེ་དག་དབུ་ཅན་དུ་ཕབ་ནས་ཐིག་ཕྲེང་རེ་རེ་བཞིན་བྱས་ཏེ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་བྱུང་བའི་སྐུང་ཡིག་དག་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བཀྲལ་བ་དང་། སྲིད་པའི་བོན་གྱི་བརྡ་ཆད་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། གྲངས་ཀས་མཚོན་པའི་ཡི་གེ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྡ་རྟགས་སོགས་དཀའ་གནད་ཡོད་རིགས་ལ་མཆན་བུ་བཏབ་ནས་གོ་བདེ་བར་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དཔེ་ཚོགས་དེ་ནི་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར་དང་ལན་ཀྲོའུ་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི”གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་པར་སྐྲུན་འཆར་འགོད་རྣམ་གྲངས་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཡིག་རིགས་པར་སྐྲུན་ཆེད་སྤྱོད་རོགས་དངུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་2011ལོའི་གལ་ཆེའི་རྨང་གཞིའི་ཚན་ཞིབ་ལས་སྒོའི་གྲོན་དངུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་གྱི་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བཅས་ཡིན།


text:
ང་ཚོའི་གཟུགས་པོ་ཅི་ཞིག་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ།
- །
- ཕུར་བུ།, 19 ཟླ་བཅུ་གཅིག 2015 19:44
- ། རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་། ཚེ་བརྟན།
ང་ཚོའི་གཟུགས་པོ་ནི་རྫས་ཁམས་མི་འདྲ་བ་ཉི་ཤུས་གྲུབ་ཡོད་། ་སྲོག་རླུང་ནི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་དེ་ཆགས་ཡོད། སྲོག་རླུང་དང་ཡང་རླུང་འདྲེས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆུས་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་སྟེང་དུ་རྒྱ་ཆ་༦༥%ཙམ་ཟིན་ཡོད། ལྗིད་ཚད་ལ་ཀི་ལོ་བརྒྱ་ཡོད་པའི་མི་དེའི་བརྒྱ་ཆ་༦༥% ཕལ་ཆེར་ཆུ་ཡིིན།
ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་ཡོད་དམ་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་སྟེང་དུ་ནག་རྫས་དེ། ཀི་ལོ་༡༣ ཅན་གྱི་ཐ་ལ་མཁྲེགས་པོའི་ལྗིད་ཚད་དང་ཕལ་ཆེར་ཉེ་བོ་ཡོད། ནག་རྫས། ཡང་རླུང་། སྲོག་རླུང་སོགས་འདྲེས་ནས་ཚིལ་དང་གཟུགས་པོའི་ནང་ནུས་ཤུགས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་མངར་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་ནང་དུ་ནག་རྫས་དང་། ཡང་རླུང་། སྲོག་རླུང་། ཟེ་རླུང་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྤྲི་དཀར་ཡང་ཡོད། སྤྲི་དཀར་ནི་ང་ཚོ་འཚར་ལོང་བྱུང་བ་དང་གཟུགས་པོའི་ཆ་ཤས་དག་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པར་ཧ་ཅང་ཕན། ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་ནང་དུ་ཀི་ལོ་༡།༢༥ དཀར་རྫས་དང་གཟུགས་པོར་འདང་པའི་འོད་ཀྱི་མ་མ་ཡང་ཡོད། འབྱུང་ཁམས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་སྟེང་གི་རུས་པ་དང་སོ་གྲུབ་ཀྱི་ཡོད།
ད་དུང་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་ནང་དུ་མུ་ཟིའི་རྫས་དང་ལྕགས་རྫས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞན་རྫས་མང་པོའང་ཡོད། འོན་ཀྱང་འབྱུང་རྫས་དེ་དག་ནི་འདུས་རྫས་ཕྲ་མོའི་ནང་དུ་གནས་ཡོད།
Oxygen སྲོག་རླུང། Hydrogen ཡང་རླུང་། Carbon ནག་རྫས། coke ཐ་ལ་མཁྲེགས་པོ། Proteins སྤྲི་དཀར། Nitrogen ཟེ་རླུང་། Phosphorus འོད་ཀྱི་མ་མ། Calcium དཀར་རྫས། Element འབྱུང་ཁམས། Sulphur མུ་ཟིའི་རྫས། Trace འདུས་རྫས་ཕྲ་མོ།