text:
ཟླ་བ་ཚེ་རིང་། (ཧྥ་རན་སི)
སྔོན་གླེང་།
ཉིན་ཤས་སྔོན་ནས་བཟུང་བོད་པའི་དྲ་ལམ་ཁག་ན་གནས་ཚུལ་སྔ་ཕྱི་འགའ་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས་སྤེལ་བཞིན་འདུག་ལ། སྤེལ་ཚད་མང་བ་དང་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དེས་བོད་མི་མང་བོ་ཞིག་ལ་དོན་མེད་ཀྱི་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་སྟེར་བཞིན་འདུག ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ལ་དྭགས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པར་གནང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་ནང་མི་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་དེ་དང་། ཇར་མན་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་ལ་གོ་སྐབས་བྱུང་ཚེ་ཁོང་ཉིད་དང་པོ་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ཕེབས་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་བྱས་ཚེ་སྐུའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུ། དུས་ཚོད་དེར་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཞན་དག་དང་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཡང་ཕེབས་སྲིད་ཚུལ་གྱི་བཀའ་ལན་གནང་བ་དེ། ད་དུང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་ནའང་།  >ཞེས་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་ནང་ཁུལ་དཔྱད་ཡིག་ཅིག་གི་ནང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་སྟེང་ཕྱི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་ནའང་། དགུང་ལོ་གྱ་ལྔའི་སྟེང་ཕྱིར་ཕེབས་སྲིད་པའི་གཏམ་བཤད་དུམ་ཚན་ཞིག་བཅས། གནས་ཚུལ་འདི་གསུམ་དུས་གཅིག་མཉམ་གཅིག་ལ་དྲ་ལམ་དུ་སྤེལ་ཡོང་སྐབས། བོད་མི་མང་བོ་ཞིག་ལ་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གམ། ༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་ལོ་གྱ་ལྔའི་སྟེང་བོད་ལ་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་བློ་གཏོད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག
ཞི་ཚང་གི་ནང་མི་དང་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་དང་བཀའ་ལན་དག་ནི། རྒྱུན་ལྡན་དང་སྤྱི་ཁོག་གི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ལས་སྣང་ཚུལ་དང་རེ་བ་གསར་བའི་རིགས་གང་ཡང་མིན་ལ། མའོ་ཡི་གསུང་དུམ་དེ་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་པའི་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་ལྟ་བུ་ལས། ད་ལྟའི་ཆར་དུས་རབས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་མེད་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡིན། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། ང་ཚོས་རེ་བ་བྱེད་ས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སྟེ་“རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོ”ལྟ་བུ་སོགས་མིན་པར། ད་ལྟའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་འཛིན་སྲོག་ཤིང་སྟེ། དམར་པོའི་དཔོན་རིགས་ཚོར་འབྲེལ་གཏུགས་ཀྱིས་གཉིས་སྨན་གྱི་ལམ་བུ་འཚོལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེར་བརྟེན། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ནང་ངམ་༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་ལོ་གྱ་ལྔའི་སྟེང་བོད་ལ་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་མེད། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོར་རག་ལས་ཡོད་ལ། དམིགས་བསལ་ཁོ་ཚོ་ནང་ཁུལ་གྱི་བརྟན་བརླིང་དང་འཆམ་མཐུན། སྲིད་བྱུས་དང་ཁ་ཕྱོགས། ཁ་གཏད་དང་འགལ་འདུ། འཐབ་རྩོད་དང་ངོ་རྒོལ་སོགས་ལ་རག་ལས་ཡོད། གཤམ་ནས་ང་ཚོས་གནད་འགག་དེ་དག་ལ་འཇུས་ནས་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་མེད་གསེད་བཀྲོལ་བྱ།
གཅིག ལྷང་ལ་བུད་པའི་ནང་ཁུལ་འཐབ་རྩོད།
ད་ལོའི་དབྱར་ཟླ་ཚེས་བ་ནས་བཟུང་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁ་གཏད་ཀྱི་སྨྲས་ངག་ཅིག་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་མགོ་ཚུགས་ཤིང་། དམིགས་བསལ་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་ནས་དེའི་སྐད་གཟེངས་ཧ་ཅང་མཐོ། གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཤོག་དག་གི་མགོ་བརྗོད་ནང་ཁོ་དེ་སྔ་ལས་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་གནད་ཡོད་ཚོས་ཁོ་ལ་ཨ་རྒྱ་བར་གྱི་ཚོང་དམག་གི་ཐད་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མགོ་ཚུགས། ཁོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནང་ཕྱིན་ནས་རང་གིས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་”བརྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་སྐབས། ཡ་ང་བའི་”འགོག་ཁབ་རྫུན་མའི་”ཡིད་སྐྱོའི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཛ་དྲག་གིས་འཕྱུར། འདི་ལྟར་ལེགས་ལམ་དུ་མ་སོང་བའམ། ནོར་འཆུག་ཤོར་བའི་སྲིད་བྱུས་གཅིག་རྗེས་ཉིས་མཐུད་དུ་བྱུང་ཞིང་། མཇུག་འབྲས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྨྲས་ངག་ཀྱང་”གནམ་ས་”གཉིས་ནས་གྲགས་ཡོང་སྐབས། ཡོངས་གྲགས་མིན་ནའང་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་དཔུང་ཁག་བསྒྲིགས་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་”རྒོལ་འཛིང་”བྱེད་ཀྱིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྟེར།
ཡིན་ན་ཡང་། སུ་ཞིག་ལ་དེ་འདྲའི་སྙིང་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་དམ། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་“རླབས་ཆེའི་དབུ་འཁྲིད་”འདི་རང་གི་དགྲ་རུ་འཛིན་ཕོད་དམ། མ་གཞི་ནས། དེང་གི་དུས་འདིར་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་ཁ་གཏད་དང་ངོ་རྒོལ་བ་མེད། དེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་ནང་དབང་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་ཞི་ཡི་ཁ་གཏད་དུ་གྲགས་པའི་དཔོན་རིགས་ཚོ། ཡང་མིན་ན་བཙོན་དུ་བཅུག་ཚར་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ན་རུལ་སུངས་རྒོལ་རྡུང་ཁྲོད་མི་ཚེ་མདུན་ལམ་དང་སྲིད་དོན་ཚེ་སྲོག་བཅད་ནས་མངའ་ལམ་དུ་བརྫངས་ཚར་ཡོད། དེ་ཙམ་མ་ཟད། ད་ལོའི་ལོ་མགོར་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་ཆེན་གྱིས་རྩ་ཁྲིམས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ནས། རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་འཛིན་གྱི་དུས་བཀག་ལས་ཡུན་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ནས་ཁོའི་དབང་བསྒྱུར་ཇེ་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད།
ཞི་ཅིན་ཕིན་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་སླེབས་ནས་ལོ་ལྔ་ལྷག་ཕྱིན། ལོ་ལྔའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དབང་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་གྲུབ་ཆ་དག་ཡོངས་སུ་ལྷང་ལ་བུད་ཚར་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ང་ཚོས་དུས་རྒྱུན་བཤད་བཞིན་པའི་”དམར་པོའི་སྐུ་དྲག་”ཚོ་ཡིན་ཞིང་། ཞི་ཅིན་ཕིན་ད་ལྟ་ཁོ་ཚོའི་རུ་འདྲེན་ཡིན། གཞན་དེ་ཡོངས་གྲགས་ལ་”མང་ཚོགས་ཕལ་བར”འབོད་བཞིན་པའི་ཕྱོགས་ཁག་དེ་ཡིན། གཞུང་འཛིན་སྐབས་སྔོན་མ་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཡོད་ཚོས་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ཅང་ཙེ་མིན་དེའི་ནང་གི་མི་སྣ་གྲགས་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད།
གཉིས། སྐུ་དྲག་གི་སྡེ་དང་ཕལ་བའི་རིགས།
“དམར་པོའི་སྐུ་དྲག”ཕྱོགས་ཁག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་སྐྱེས་ཤིང་། གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་སྲིད་དབང་བཟུང་རྗེས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་གནས་གལ་ཆེའི་ནང་འགན་དབང་འཁུར་མཁན་གྱི་གསར་བརྗེའི་རྒན་རབས་པ་ཚོའི་ནང་མི་དང་གཉེན་ཉེ་ཚོ་ཡིན། ཁོ་ཚོ་ལས་མང་ཤོས་ནི་དེ་སྔའི་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རྭ་སྟེ། དེང་གི་ཀྲུང་ནན་ཧེ་ནང་བསྡད་ནས་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་ཞིང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སླེབས་ནས་ཁ་ཐོར་དུ་མ་བཏང་བའི་ཡར་སྔོན་ལ། ཕྱོགས་ཁག་འདི་ཧ་ཅང་གི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ཅིག་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཡོད། གསར་བརྗེ་རྒན་རབས་ཚོ་དང་ཐད་ཀར་ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་”དམར་པོའི་སྐུ་དྲག”འདི་ཚོས། རང་ཉིད་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་རྗེས་འཛིན་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེང་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་རུ་སྣ་དྲངས་ནས་ཁོ་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་ཡང་བསྐྱར་”ཤི་ལོག”ཐེངས་ཤིག་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།
“མང་ཚོགས་ཕལ་བའི”ཕྱོགས་ཁག་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༤༩ ལོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་གསར་བརྗེ་རྒན་རབས་པའི་ཁྲག་རྒྱུན་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད། མང་ཤོས་ཤིག་རང་ཉིད་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱི་རྩེ་མོ་སླེབས་པའམ། ཡང་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་ཁ་གཏད་གསར་བརྗེ་རྒན་རབས་པ་ཚོ་མཐར་བསྐྲོད་གཏོང་ཆེད་ཡར་འཐེན་བྱས་པའི་དཔོན་རིགས་ཕལ་བ་ཚོ་ཡིན། ཁོ་ཚོ་ཏང་དང་གསར་བརྗེ་ལ་ཐད་ཀར་ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་འབྲེལ་བ་མེད་ནའང་། མང་ཚོགས་ཕལ་བའི་ལུས་ཟུངས་ལ་དམར་པོའི་ཁྲག་རྒྱུན་ལྡུག་སའི་གུང་གཞོན་ཚོགས་པའི་སྦྱོང་བརྡར་ལས་རིམ་ཆ་ཚང་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་རྐྱང་ཡིན།
ང་ཚོས་ཡུ་གྷོ་སི་ལ་བེ་ཡའི་(Yougoslavie)མཁས་དབང་མེ་ལོ་ཝན་ཇེ་ལ་སི་(Milovan Djilas)ལགས་ཀྱི་དམར་ཕྱོགས་རིང་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་དོན་གཞིར་བཞག་ནས་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་རྒྱ་ནག་ལ་བལྟས་ན། ད་ལྟ་ཕྱོགས་ཁག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་”གྲལ་རིམ་གསར་པ་”ཞིག་ལ་སྣེ་འཁྲིད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་ཁག་གཉིས་ཀ་ཁེ་ཕན་རིང་ལུགས་པ་དང་རུལ་སུངས་རིང་ལུགས་པ། སྒེར་སྤྱོད་རིང་ལུགས་པ་ཡིན་པ་འདྲ་ནའང་། དབང་བསྒྱུར་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕན་ཚུན་བར་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་མ་ཟད། ཁྱད་པར་དེ་ཕན་ཚུན་ཁ་གཏད་དང་ཧ་ཅང་གི་ཉེན་ཁའི་གནས་སྟངས་ནང་ལྷུང་ཡོད།
གསུམ། ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་རྣོ་དབལ་བརྡར།
“སྐུ་དྲག”ཚོས་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་རྒྱལ་གཉེར་སྡེ་ཁག་གིས་ཚོང་རྭ་དང་ཁེ་ལས་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་བ་འཛིན་བཞིན་ཡོད། འདི་མར་ལེ་རིང་ལུགས་ལ་དད་འདུན་ཟབ་པའི་རྒན་རབས་པ་ཚོས་ཁོ་ཚོར་བཞག་པའི་བསམ་བློ་ཡིན། “ཕལ་བ་”ཚོས་ཁྲོམ་རྭའི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་དགོས་པར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། བསམ་ཚུལ་འདི་ལ་དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་དུས་སྐབས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཏིངས་ཡོད། མ་གཞི་བརྒྱུད་རིམ་འདིས་ད་གཟོད་”ཕལ་བ”ཚོར་དཔལ་འབྱོར་ནུས་ཤུགས་དང་དབང་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།
མའོ་ཙེ་ཏུང་འདས་རྗེས། རིག་གསར་གྱིས་ཁ་ཐོར་དང་རྒྱང་ཕུད་ལ་བཏང་བའི་”སྐུ་དྲག་”སྐོར་ཞིག་ཕྱིར་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་སླེབས་ནའང་། དྲུག་བཞིའི་སློབ་ཕྲུག་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མ་རྩ་རིང་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་བར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་དོན་རྐྱེན་སྐབས་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་ཡང་བསྐྱར་ཁོ་ཚོ་མགོ་རྟིང་བསློགས། ལོ་དེར་ཅང་ཙེ་མིན་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེར་བསྡད་ཅིང་། ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་རིང་། རང་གི་ཉེ་འབྲེལ་དག་གལ་གནད་ཆེ་བའི་གོ་གནས་ཐོག་བསྐོ་འཇོག་བྱས། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་དང་བསྟུན་ནས་ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་མི་བུ་ཚོས་(ཁོ་ཚོ་ལས་མང་ཤོས་”མང་ཚོགས་ཕལ་བ”ཡིན)མི་སྒེར་རྒྱུ་ནོར་ཕོན་ཆེན་བསགས། དེས་སྐུ་དྲག་ཕྱོགས་ཁག་ལ་ཡིད་སྨོན་དང་ཕྲག་དོག་དུས་གཅིག་ཏུ་བསླངས་མྱོང་། དུས་རབས་འདིའི་དུས་མགོར་སྲིད་འཛིན་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་དང་སྲིད་བློན་ཝུན་ཅ་པའོ་གཉིས་ཀྱི་སྣེ་འཁྲིད་འོག་”མང་ཚོགས་ཕལ་བ”སྔར་ལས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས། ཁོ་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཆའི་རྨང་གཞི་གུང་གཞོན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་སྔོན་ནས་བཟུང་ཞི་ཅིན་ཕིན་མངོན་གསལ་དང་འབུར་དུ་ཐོན། ཁོའི་ཕ་རྒན་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་སྔ་ཤོས་གྲས་ཡིན་སྟབས། ཁོ་ནི་བཀྲུས་ན་མི་དག་པའི་དེང་གི་”དམར་པོའི་སྐུ་དྲག”ཅིག་ཆགས་ཡོད། ཁོའི་སྣེ་འཁྲིད་འོག་སྐུ་དྲག་ཚོས་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་དང་དེའི་རྗེས་ཀྱི་དབང་འཛིན་པ་ཚོའི་ཉམ་ཆུང་གི་བྱེད་ཐབས་དོར་ནས། མའོ་ཙེ་ཏུང་དུས་སྐབས་ལྟར་ཐལ་ཆ་ཆེ་བའི་རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་དང་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་། ཞི་ཅིན་ཕིན་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་སླེབས་མ་ཐག ཁོས་མང་ཚོགས་ཕལ་བའི་ཕྱོགས་ཁག་གི་སྡེ་ཁག་གཉིས་ལ་རྒོལ་མགོ་བཙུགས། རུལ་སུངས་རྒོལ་རྡུང་གི་སོ་ཁ་ཅང་ཙེ་མིན་ཕྱོགས་ཁག་ལ་གཏད་ཅིང་། དེ་རྗེས་ཁོས་དམིགས་འབེན་གུང་གཞོན་ཚོགས་པར་གཏད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ལོར་ཁོས་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་གུང་གཞོན་ཚོགས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཤིང་ཚོགས་པའི་མ་དངུལ་གཅོག་འཐེན་བྱས། ཚོགས་པ་རང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་ཏེ། ད་ལྟའི་ཆར་”མང་ཚོགས་ཕལ་བའི་”ཕྱོགས་ཁག་ཡོངས་སུ་ཕམ་པར་བརྒྱབས་པའི་ཚོད་དུ་བསྐྱལ་ཡོད།
བཞི། སྐུ་དྲག་ནང་གི་སྐུ་དྲག
ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་དཔུང་ཚོགས་ལ་བལྟས་ཚོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ནའང་། དཔུང་ཚོགས་ཡོང་སའི་རྨང་གཞི་ཧ་ཅང་ཆུང་ཆུང་སྟེ། དམར་པོའི་སྐུ་དྲག་ཅིག་གི་བཤད་ཚུལ་གཞིར་བཞག་ཚེ། དཔུང་ཚོགས་དེར་མི་འབོར་ཧ་ལམ་ཁྲི་བཞི་ཙམ་ལས་མེད་འདུག་ལ། ད་དུང་དཔུང་ཚོགས་ནང་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་འགྲན་རྩོད་བྱེད་པའི་ཉེན་ཁའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་གང་སར་སྦས་སྐུང་བྱས་ཡོད་འདུག དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་ལ་མ་བལྟས་པར་ཉེན་ཁའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་འབར་ཆོག་ཆོག་ཏུ་ཡོད་འདུག ཞི་ཅིན་ཕིན་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་མ་སླེབས་པའི་ཟླ་འགའི་སྔོན་ཙམ་དེར། སྐུ་དྲག་ནང་ཁུལ་ནས་པོ་ཞི་ལེ་ཡིས”སྲིད་འགྱུར་དུས་ཟིང་”བསླངས་བ་མ་ཟད། དེང་ཨ་རྒྱའི་བར་གྱི་ཚོང་དམག་མགོ་བཙུགས་པ་ནས་སྐུ་དྲག་ནང་ཁུལ་ཕྱོགས་ཁག་ཆེ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས། ད་ལོའི་པེ་ཏེ་ཧུག་ཚོགས་འདུ་ཡང་”རྒྱལ་ཁའི་ངང་མཇུག་བསྡུ”ཐུབ་མེད།
ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་སྐུ་དྲག་ཚོར་ད་དུང་འབར་ཆོག་ཆོག་གི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་གཞན་ཞིག་ཡོད། ཁོས་ཕྱི་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ངོམ་བཞིན་ནང་ལ་དམ་དྲག་ཆེ་བའི་སྲིད་ཇུས་བཟུང་ཡོད། ཁོའི་བྱེད་ཐབས་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་དུས་སྐབས་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཤིང་། ལོ་རྒྱུས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱལ་རྒྱུད་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རབས་བར་མའི་ནང་ཕྱིར་ནུར་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད། མཚོ་ཁུལ་དམག་དོན་བསྟི་གནས་ཁག་གི་བདག་དབང་དང་། “བརྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་ཚོང་ལམ་ལ་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་བཞིན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཨ་རྒྱའི་བར་གྱི་ཚོང་དོན་དམག་འཁྲུག་ལ་ཕམ་ཉེས་རིམ་པར་བྱུང་བ་དེས། སྐུ་དྲག་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་ཟླ་རྣོ་ངར་དང་ཛ་དྲག་ཅན་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་མའི་ཐོབ་ཐང་དང་གྲང་ཉུང་མི་རིགས། དབུལ་ཕྱུག་ཧེ་བག་དང་རུལ་སུངས་རྒྱ་སྐྱེད། དྲ་རྒྱ་དམ་དྲག་གི་གནད་དོན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་མང་ཚོགས་ནང་ཁོ་ལ་མི་འདོད་པ་དང་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐོན་བཞིན་ཡོད། ད་དུང་ཁོས་དུས་རབས་བར་མའི་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཚོ་ལྟར། ཧ་ཅང་གི་བཀག་སྡོམ་དང་རང་ཤེད། འདོད་རྔམ་ཅན་གྱི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་ནས་དཔོན་རིགས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་བཞིན་པ་དེར། ཁོའི་རུལ་སུངས་རྒོལ་རྡུང་གི་ལས་འགུལ་ལ་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་གྱི་གསར་བརྗེའི་འཐབ་གྲོགས་སྟེ། དེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ཝང་ཅི་ཧྲན་གྱིས་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དང་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད། ཝང་ཅི་ཧྲན་གྱིས་ཏང་གི་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཡོངས་ཁྱབ་ཐོག་དམར་ཤོག་ཚོགས་མི་ཚང་མས་ཨ་ལེ་སི་ངྷི་ཊོག་ཁུག་བེའུ་(Alexis de Tocqueville) ཡི་དཔེ་དེབ་ >ཉོས་ནས་ཀློག་དགོས་པའི་རེ་འདུན་བཏོན་ཡོད། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༨༩ ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ལམ་ལུགས་རྩ་རྫོགས་ཆེད་མི་མང་འོས་ལངས་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་དེབ་ཅིག་ཡིན།
མཇུག་བྱང་།
བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ལ་ཁ་ཕྱོགས་སྐབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་དཔོན་རིགས་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་དང་མི་རིགས་གནད་དོན། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། མི་ཆོས་བསླབ་བྱ་དང་འབྱུང་འགྱུར་འགན་ལེན། གུ་ཡངས་བཟོད་བསྲན་དང་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ནམ་ཡང་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་མྱོང་མེད། ཡོད་ཚད་ཁེ་ཕན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པ་བཞིན་པ་ལྟར། ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱི་”རང་བཙན་མ་གཏོགས་གྲོས་མོལ”བྱས་ཆོག་པའི་ཁས་ལེན་དང་། ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་དུས་སྐབས་ཀྱི་”འབྲེལ་མོལ་རིམ་པ”ཁག དེ་སྔ་བོད་རྒྱའི་བར་བྱུང་བའི་ཆད་ལ་མཐུད་པའི་འབྲེལ་ལམ་དག དེང་གི་གཞུང་འབྲེལ་དང་བདེན་ཐུབ་ཡིན་ལ་མིན་པའི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་བརྡ་ལན་ཚང་མ། ཁོ་ཚོའི་སྐབས་ཐོག་དུས་ཐོག་གི་ཁེ་ཕན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཉག་གཅིག་ཆགས་ཡོད། དེས་ན། ང་ཚོས་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་དྲག་གི་སྡེ་དང་ཕལ་བའི་རིགས། ཡང་ན་སྐུ་དྲག་ནང་གི་སྐུ་དྲག་གི་སྡེ་སོགས་སུ་ཡིན་ཡང་། ཁོ་ཚོ་ལ་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ནང་བོད་དོན་ཐག་གཅོད་དམ། བོད་དོན་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་གང་རུང་གཏོང་དགོས་པའི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུ་གམ།


c: text/html

text:
ཡོང་ཁུངས།:ཚྭ་འདམ་དྲ་བ། སྤེལ་དུས།:2017-11-20 རྩོམ་པ་པོ།:མཚོ་ནུབ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ།:པད་མ་རིག་འཛིན། ཀློགས་གྲངས།:
ཉེ་ཆར། ཁུལ་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་ཡོན་ཉིན་གཞི་རིམ་འབྲེལ་གཏུག་ས་ཚིགས་སྟེ། གཏེར་ལམ་རྫོང་ཤངས་སྡེ་གྲོང་བརྡལ་ཁྲེ་ཁེ་སྡེ་བ་ཞོལ་མ་དང། ལྷོ་བྱང་སྲང་ལམ་སྡེ་ཁུལ་དུ་སོང་ནས། སྡེ་བ་དང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་། ཁུལ་དང་རྫོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དམངས་ཆེན་འཐུས་མི་དང་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱས་པར་མ་ཟད།ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་མྱོང་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱས།
སྒྲོག་འགྲེལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་། ཡོན་ཉིན་གྱིས་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་དང་ལག་བསྟར་དངོས་འབེབས་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱས་པ་དང་། ཁོས་བསྟན་དོན། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་ཞིང་། མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཕྱུག་པོར་ཆགས་བཞིན་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་ལ། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གནམ་ས་བླ་འོག་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་དེ། འདི་འདྲའི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་སྣེ་ཁྲིད་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིན་གྱི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚན་རིག་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིད་སྟོན་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕེན་ནི་ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་དགའ་མོས་བྱེད་པའི་ གཙོ་འཛིན་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕེན་དཀྱིལ་སྙིང་ཡིན་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕེན་གྱི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་པར་ཕུ་ཐག་བཅད་དེ། དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས་པ་བསྟན།
ཡོན་ཉིན་གྱིས་བསྟན་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བས་དམངས་ཚིས་ལ་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་རབས་དང་རིམ་པ་བཏོན་ཡོད་པས། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཞིང་བ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞིང་སྡེ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁ་ཡངས་པོ་དང་། མ་འོངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁ་ཕྱོགས་བསྟན་ཡོད་ལ། ཤངས་སྡེ་གྲོང་བརྡལ་ཁྲེ་ཁེ་སྡེ་བ་ཞོལ་མའི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་བའི་དགོངས་དོན་དང་བསྟུན་ནས། ཞིང་སྡེ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་དང་སྤོ་སེམས་ཆེན་པོས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་སྟེ། སྔ་མོ་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་དགོས་ཤིང་། སྡེ་བའི་ཏང་ཀྲི་པུ་ཡིས་ཡང་དག་པའི་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་འོག སྡེ་བའི་འགོ་ཁྲིད་ཁོངས་མི་ཡག་པོར་བདམས་ནས་མང་ཚོགས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་ནས་དབུལ་ཐར་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ལམ་ལ་བསྐྱོད་དགོས་པ་བསྟན།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
དེ་ཡང་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་༧འབྲས་ལྗོངས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་མཁན་པོ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང་ཞུ་རི་ཞིང་གཡུང་དྲུང་ཀུན་གྲགས་གླིང་གི་དགེ་རྒན་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༡༥ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་༡༡ཙམ་ལ་གོང་འཁོད་བཞིན་༧འབྲས་ལྗོངས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་དགོན་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད་པ་དང་།
ཚེས་༡༧ ཉིན་མཛད་མདོ་དྲི་མེད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་བྱུང་བའི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ཤེས་རབ་བྱམས་མའི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོ་བསྐུར་གནང་བ་དང་དབང་ཞུའི་དད་ལྡན་མི་མང་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ནང་པའི་ཆོས་སྒོར་འཇུག་པའི་གཞི་མ་ཡིན་ཚུལ་དང་འགྲེལ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དང་དེ་ལྡན་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་སྒོས་ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་སོགས་སེམས་ཀྱི་ཞིང་ས་བརླན་པར་བྱེད་པའི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོས་བཀའ་དྲིན་བསྩལ་གནང་བ་དང་།
ཚེས་༡༩ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཕྱག་ཚོད་༨པ་ཙམ་ནས་སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་དགོན་དུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ལམ་བར་དུ་(Ravanglaར་སྦང་ལ་)བོད་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་ཀུན་ཕན་གླིང་གི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ནོར་ལྡན་ལགས་གཙོས། ས་གནས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་། ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ། ས་གནས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་དང་། ས་གནས་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། ས་གནས་བརྒྱ་ཤོག་བདུན་གྱི་བརྒྱ་དཔོན། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང་བཅས་པའི་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་ཨ་ཤེ་དཀར་པོ་རེ་བཟུང་ནས་བསྟར་ཕྲེང་སྒྲིག་པ་དང་དྲི་ཞིམ་བསང་གི་དུད་པ་གཡུང་དྲུང་མུ་སྦྲེལ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་གང་བ་དང་ཞབས་བྲོ་བཀྲ་ཤིས་ཤོག་པ་དང་སྤོས་འདྲེན་སོགས་ཀྱི་སྣེ་དྲངས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ཟས་སོགས་ཀྱི་སྣེ་ལེན་རྒྱ་ཆེར་ཞུས། དེ་ནས་ས་གནས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང་གཞིས་ཆགས་བཅས་ལ་ཁྲུས་དང་རབ་གནས་སོགས་བཀའ་དྲིན་བསྩལ་གནང་ནས།
སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་༡༡ དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་(སྦ་ཁིམ་Bakhim)༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་ཞུ་རི་ཞིང་གཡུང་དྲུང་ཀུན་གྲགས་གླིང་དུ་འབྱོར་ནས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྔ་གཤང་དུང་གླིང་གི་སྒྲ་དང་བཅས་པའི་སེར་ཕྲེང་དང་(སྦ་ཁིམ་Bakhim)གྲོང་གི་གྲོང་དཔོན་(ལྷག་པ་དར་བུ་Lakpa Thorbu)དང་ཤར་པ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་དང་དགོན་པའི་གཉེར་པ་(པ་སངས་ཤར་པ་Pasang Sharpa)གཙོས་དད་ལྡན་མི་མང་གཟབ་སྤྲས་ལེགས་པར་བགྱིས་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་རེ་བཟུང་ནས་བསྟར་ཕྲེང་དང་ཕྱེ་མར་དང་ཟས་སྣ་དང་སྤོས་འདྲེན་སོགས་ཀྱི་མདུན་བསུས་ནས་ཚོན་མདོག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་བཀྲ་ཤིས་དར་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གདན་འདྲེན་ངང་ཕེབས་བསུ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང་། སྒྲ་རྒྱལ་གཤེན་རབ་མཆོད་རྔ་རྒྱས་བརྡུངས་གྲུབ་རྗེས་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕང་ལ་མངའ་གསོལ་ཞིང་རང་དགོན་གྱི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་ཉི་མ་སེང་གེ་མཆོག་གིས་མཎྡལ་སྐུ་གདུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་དང་རྣམ་ལྔ་སོགས་རིམ་འབུལ་ཞུས་མཐར་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བཤར་མཇལ་ཁ་གྲུབ་རྗེས་སྔར་སྲོལ་བཞིན་སྨན་རིའི་བླ་བྲང་ནས་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོར་མང་ཇ་དང་སྐུ་འགྱེད་ཕུལ་བ་དང་།
ཚེས་༢༠ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་༡༠པའི་ཐོག་ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་༧ཞུ་རི་ཞིང་གཡུང་དྲུང་ཀུན་གྲགས་གླིང་གི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་དབང་གྲལ་དུ་འཁོད་རྗེས་༧རིག་པའི་ལྷ་མཆོག་ཤེས་རབ་སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོའི་དབུ་འཛུགས་དང་འབྲེལ། དབང་གི་ཀླད་དོན་དང་མཚམས་བཅད་པ་དང་ཁྲུས་གསོལ་བ་དང་མཁྱེན་པ་གསོལ་བ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྡིག་བཤགས་མནྜལ་སོགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཚིག་བཤད་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་ལ་སྦྲགས་ལེན་གྱི་རིམ་པར་གྲུབ་རྗེས། ཕྱི་མཚན་མ་རྫས་ཀྱི་དབང་དང་། ནང་རྩ་བའི་ལྷ་དབང་དང་། གསང་བ་སེམས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སོགས་ཀྱི་དབང་མཆོག་བརྒྱུད་རིམ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་མཐར།
༧སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དབང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་དེ་རིང་དབང་ཞུས་ནས་དམ་ཚིགས་བསྲུང་དགོས་པ་ནི་གྲོང་པ་ཁྱིམ་ཚེས་དང་མི་དང་མིའི་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་འཆམ་པོ་དང་མཐུན་འབྲེལ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་གསལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་བཀའ་དྲིན་བསྩལ་གནང་བ་རྣམས་ལོ་ཙཱ་བ་གྲྭ་ཤེས་རབ་དཔལ་ལྡན་ལགས་ནས་བལ་པོའི་སྐད་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བ་སོགས་རིམ་པར་གྲུབ་ནས་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བལ་པོའི་སྐད་ཐོག་ནས་༧སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཞིག་མི་མང་རྣམས་ལ་གནང་རྗེས་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་མཇལ་ཁ་དང་གཤར་དབང་ཞུས་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་བསྡུས་སོ།
1,152 total views, 69 views today
རྩོམ་པ་པོ། ལྕགས་མོ་མཚོ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གཙོ་བོ་རོང་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཏེ་སྦས་པའི་ཡུལ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་མོ་རོང་ཆེན་གྱི་གཡུང་དྲུང་ལྷ་སྟེང་དགོན་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེར་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། རྡོ་རིང་འདིའི་ངོས་གཅིག་ཏུ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་སོ་གཅིག(1766)དང་སོ་གཉིས(1767)དུས་སྐབས་སུ་ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོས་བོན་གྱི་འདུས་སྡེ་ཆེན་མོ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་སྟེང་དགོན་རྒྱ་བསྐྱེད་བཞེངས་གྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཛད་པ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ངོས་གཞན་དེར་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀས་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེར་བསྒྱུར་ཟིན་པའི་བསྟན་འཕེལ་གླིང་དུ་ཆིང་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་རོང་ས་ཆའི་དགོན་སྡེར་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁན་པོ་བཏང་བ་ལས་མཁན་རབས་གསུམ་པ་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་པའི་མི་ཚེའི་མཛད་པ་དང་སྐུ་གཤེགས་ཚུལ་སོགས་བཀོད་ཡོད་པས། རྩོམ་འདིར་གཡུང་དྲུང་ལྷ་སྟེང་དང་བསྟན་འཕེལ་གླིང་ཞེས་བན་བོན་གྱི་དགོན་པའི་འཕོ་འགྱུར་དང་འབྲེལ་ནས་དགོན་པའི་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ངོས་གཉིས་སུའང་དེར་བསྟུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་པའི་ཡི་གེའི་ནང་དོན་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད་དོ། ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
285 total views, 9 views today
༧ གཤེན་གྱི་དྲང་སྲོང་ལྕང་ལུང་གཤེན་བསྟན་ཉི་མ་ཡིས་སོར་བཅུ་ཐལ་མོ་སྙིང་ཁར་བཞག་ནས་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་བདག་པོ༧དཔལ་ཀུན་མཁྱེན་ཤར་རྫ་བའི་༧རྒྱལ་ཚབ་གསུམ་པ་འཇིགས་མེད་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསོལ་འདེབས་ཞིག་དགོས་བསྐུལ་བཞིན། ༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་གསོལ་འདེབས།། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
527 total views, 19 views today
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ཟླ་༩ཚེས་༤སྟེ་བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་བཞིའི་ཉིན་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་མཆོག་བདེ་བར་གཤེགས་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་འཁོར་བའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་སྤྲིན་ཆེན་མོའི་དངོས་གཞིའི་ཉིན་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་༣༤་པ་མཆོག་གིས་༸སྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་(མཛད་བརྙན་མཐོང་གྲོལ་ཀུན་འདུས་)དབུ་འབྱེད་གནང་བ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
43 total views, 4 views today
དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༠༩ ཚེས་ ༠༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་༧།༣༠ ཐོག་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ལྷ་རྒྱལ་རི་རྕེར་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་སྲུང་རྣམས་ལ་བསང་གསོལ་གྱི་བསང་དུད་གཡུ་འོད་ནམ་མཁའ་གང་བ་དང་དྲི་བདའ་སྨན་སྤོས་སོགས་ཀྱིས་བསུང་ཞིམ་ས་གཞིར་ཁྱབ་པ་དང་དགུང་སྔོན་དབྱིངས་སུ་རླུང་རྟའི་འོད་ཀྱིས་འཚེར་བར་གནང་ཞིང་དེ་བཞིན་རླུང་རྟ་སྒྲོན་འཛུགས་དང་ཀི་བསོ་ལྷ་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་བཤད་དབྱངས་སུ་འཐེན་ནས་བསང་གསོལ་གྲུབ་རྗེས། གོང་ཚེས་ཀྱི་སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་༩ པའི་ཐོག༧ ༧སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་པའི་ ༧སྨན་རིའི་བཤད་སྒྲུབ་མཁན་སློབ་རྣམ་གཉིས་དང་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སེམས་དཔའ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་དབུས་པའི་དམིགས་གསལ་སྐུ་མགྲོན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བརྟན་འཕེལ་མཆོག་དང་དེ་བཞིན་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་དབུ་འཛིན་དང་སྐུ་མགྲོན་སྦྱིན་བདག་བཅས་འདུལ་ཁང་ཆེན་མོར་རྒྱས་འཛོམས་བྱུང་རྗེས་སུ་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་༣༤ པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
46 total views, 3 views today
༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༡༣ཉིན་(ཅང་དྷི་གྷར་Chandigarh) ནས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་(ལྡི་ལིར་Delhi)ཕེབས་འབྱོར་བྱུང་བ་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
2,706 total views, 4 views today
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠
བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་བོད་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ནས་༧གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་གཡས་རུ་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་ཐེངས་ཉེར་གཅིག་པ་དངོས་སུ་དབུ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་།
དེ་ཡང་༧གདན་ས་ཆེན་མོ་གཡས་རུ་དབེན་ས་ཁའི་ཕྱག་སྲོལ་བཞིན་གཡས་རུའི་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་འདི་ནི།ཐོག་མར་༧གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༧ལོར་༧གསང་གསུམ་བོན་གྱི་མཛོད་འཛིན་ངེས་པ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཉེར་ལེན་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་འཛུགས་མཛད་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,245 total views, 3 views today
དུས་འགྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་རླུང་ལྟར་གྲགས་པ་རྫོགས་ཆེན་པ་ཆོས་རྒྱལ་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་གི་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱུང། དེ་ནི་ང་དང་ཁོང་གི་སློབ་མ་དང་ནང་མི་ལྟོས་བཅས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཞང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དོ་སྣང་ཅན་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་བོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་གྱོང་གུད་ཚབ་ཆེན་ཞིག་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་གིས་རང་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན་ལྷག་བསམ་དྲི་མ་མེད་པར་བཅང་སྟེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་བཏང་བར་མ་ཟད། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། གནའ་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གངས་དཀར་ལས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
3,360 total views, 4 views today
མཁས་དབང་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ཕྱི་ཟླ་༩ པའི་ཚེས་༢༧ གྱི་དགོང་མོ་ཡུལ་དེའི་ཆུ་ཚོད་༩ དང་སྐར་མ་༡༠ ཐོག་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨི་ཊ་ལིར་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་གདན་ས་མེ་རི་སྒར་ནས་དགོངས་པ་རྫོགས་འདུག
མཁས་དབང་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༣༨ ལོར་བོད་ཁམས་སྡེ་དགེ་འཇོ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་སུ་འཁྲུངས་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༧ ལོར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་གནང་། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༧ ལོར་རྒྱ་གར་འབྲས་ལྗོངས་དུ་ཕེབས་ནས་དེ་གར་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་གསར་དུ་བསྒྲིགས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ལོར་ཨི་ཊ་ལིའི་ཤར་ཕྱོགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་འགན་བཞེས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༡ ལོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་‘རིག་གནས་མཐུན་ཚོགས་’ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༨ ལོར་ཤར་ཕྱོགས་རིག་གནས་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་‘ཞང་ཞུང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་’ཞེས་པ་ཞིག་གསར་ཏུ་བཙུགས། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོར་‘ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་’ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོར་ཁོང་གི་ཆེད་རྩོམ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་‘ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་’ཞེས་པ་དེ་དཔར་བསྐྲུན་བྱས། ད་དུང་ཁོང་གི་བརྩམ་ཆོས་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ། བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ། ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་། རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར། བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ཡོད་པ་རེད རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
5,162 total views, 8 views today
གཡུང་དྲུང་བོན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱས་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་གཡས་རུའི་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་ཐེངས་གཉིས་པ། ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གཞུང་བརྒྱའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ཐེངས་གཉིས་པ་བཅས་ཚོགས་ཆེན་གསུམ་དང་། སྣང་ཞིག་དགོན་དུ་མཚན་ཉིད་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར་བརྒྱ་ལོན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ལྷན་དུ་སྤེལ་པ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,317 total views, 1 views today


text:
དཀར་ཆག་སྟེགས་བུ།
- བོན་འབྲེལ་ཤེས་བྱ། (52)
- དགོས་མཁོའི་འདུས་གསོག (40)
- བྱུང་རབས་རྣམ་ཐར། (29)
- གསར་བྱུང་གནས་འཕྲིན། (24)
Sunday, January 17, 2016
འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ། དུམ་བུ་དགུ་པ།
སྤུ་ལྡེས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ནས་བསྟན་པ་བཙུགས་པའི་སྐོར།
དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་དུ་ཇུ་ཐིག་རྒྱུད་འབུམ་གྱི་ལུང་དྲངས་པ་ལས། ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་བསད་ནས། སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གདན་སར་ཐོན་པ་ཡོད། ཅེས་དང༌། དྲན་པའི་ལུང་བསྟན་ཆུང་བ་ལས། སློབ་དཔོན་སྟོང་རྒྱུང་གནམ་མཚོའི་དོ་ལ་བྱིན་རླབས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་མཛད་ཅིང་བཞུགས་པ། བཙན་པོ་སྤུ་ལྡེས་གདན་དྲངས་ནས་ཞུས་པ། མཁས་རྟོགས་དོན་དང་ལྡན་པའི་པན་ཊི་ཏ། བདག་ནི་སྔོན་ཚེ་ལྷ་རབས་གཉན་གྱི་སྲས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བརྒྱུད་པ་ཟམ་མ་ཆད། བདག་གི་ཡབ་ཀྱི་ཐུགས་སུ་གདོན་གསོལ་ཏེ། བོན་བསྣུབས་གཤེན་པོ་མཐའ་རུ་སྤྱུགས། བཀའ་ཆད་བདག་ཅག་ཀུན་ལ་བྱུང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་བཀྲོངས་རྒྱལ་སྲིད་འབངས་ཀྱིས་ཁྱེར། ཡབ་མེས་གོང་མས་བཞེངས་པའི་གསས་ཁང་བཤིགས། ཉང་རོ་ཤམ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཐོག་གིས་བསྒྱེལ། ལ་ལ་མཐའ་རུ་སྤྱུགས་ཤིང་ལ་ལ་བྲན་དུ་བཀོལ། ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བཟུང་ཞིང་བཀའ་ལ་འདོགས་པར་ཞུ། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོང་རྒྱུང་གིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིག་འཛིན་བརྒྱ་རུ་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བསྟན་པ་གཏེར་ནས་བཏོན་ཏེ་སྤེལ་བར་དགོངས། ཅེས་པས། གཤེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྐོང་ཡུལ་བྲེ་སྣ་རུ། རྒྱལ་གྱི་གྲི་འདུར་མཛད་པས། གསོན་པོར་བཀྲ་ཤིས་ཏེ་སྤུ་ལྡེས་རྒྱལ་ས་ཟིན། གཤིན་གནས་སྤར་ཏེ་གྲི་རུམ་ཐར་པར་དྲངས་སོ། །ད་ལྟ་ཡང་རྒྱལ་གྲི་རུམ་གྱི་གྲི་འདུར་ཡོག་བར་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བྱ་བའི་བོན་ཡོད་དོ། །གཤེན་ལ་ཡང་རྩིགས་སྔར་བཞིན་བྱིན་ནོ། །ཞེས་དང༌།བསྒྲགས་པ་གླིང་གྲགས་ལས། སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱིས་གོང་དུ་ཡབ་ཀྱིས་བོན་གཤེན་བསྣུབས་པའི་བཀའ་ཆད་ཆེས་པས། བསྟན་པའི་དབུ་ཡོགས་དངོས་པོར་བསྟན་པས། སྐུ་གཤེན་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་བླ་མ་དམ་པ་གདན་དྲངས་ལ། བསྟན་པ་གཏེར་དུ་ནུབ་པ་ཀུན་གདན་འདྲེན་པ་དང༌། སླད་མ་ཡང་བོན་ལ་བློ་གཏོད་པ། བོད་ཡུལ་ན་མེད་པ་ཡང་ཞང་ཞུང་སྟག་གཟིག་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ནས་གདན་འདྲེན་ལ། བསྟན་པ་སྤེལ་བར་དམ་བཅའ་བྱས༼དེ་སྐོར་གྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་རིག་འཛིན་གྱི་རྒྱུད་ན་གསལ་བར་བཞུགས་ཡོད༽ དེ་དུས་བོན་གཤེན་ཀུན་སྤྱན་དྲངས་པ་ལ། བོན་གཤེན་ཀུན་བཀའ་བགྲོས་ནས། བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ། གཏེར་བདག་དང་ལྷ་སྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་གཏེར་ཁ་ཡར་ལས་མ་ཐོན། སྐད་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཡུལ་ན་ཡང༌། གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ཚོལ་བའི་གཤེན་པོར་གསེར་ཕྱེ་མ་དངུལ་ཁྲོལ་བུ་གཡུ་སྦྲམ་པོ་ལ་སོགས་བསྐུར་བཏང་བ་ལ། མེ་ཉག་གི་བོན་པོ་དཔལ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན། མཚེ་མི་རིངས་སྐྱོལ་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ། སྟོན་པ་མ་རྒྱུད་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་པ་བོན་གྱི་མཛོད་སྒོ་གང་ལས་ཀྱང་མ་འགགས་པར་མཁྱེན་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འབུམ་སྡེ་ལྔ་དང་བོན་སྒོ་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་དང༌། སྟོན་པ་ལྷ་ཁྱུང་བྱ་བ་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་བོན་ལ་མཁས་པ། འཕྲ་བའི་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཞལ་འདོན་དུ་སྒྲོགས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྔགས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་བསྙེམས་པ། བླ་མ་དེ་གཉིས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞུགས་ཏོག་ཕུལ་ནས་འདི་སྐད་ཞུས་སོ། །ཀྱཻ་ལྷ་ཡི་སྲས་པོ་གཤེན་རབ་བླ་མ་ལགས། ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་གྱི་དཔལ། བརྗིད་པའི་སྐུ་ནི་རི་རབ་ལྷུན་པོ་འདྲ། དྲག་པོའི་གསུང་ནི་ཚངས་པའི་གསུང་ལྟར་སྒྲོགས། ཡོན་ཏན་ཐུགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཀློང༌། མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉི་མའི་ཟེར་ལྟར་སྤྲོ། སྤྲུལ་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་འགྲོ་དོན་རྣམ་གཉིས་མཛད། ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་བདག་ཅག་རབ་ཏུ་འདུད། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཛམ་གླིང་སོག་ཁའི་དབུས། གངས་རིའི་ར་བ་རིན་ཆེན་བདལ་བའི་གླིང༌། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་གྲངས་མང་ཡང༌། ནམ་མཁའ་འདབ་ཆགས་བྱ་ཁྱུང་གསུམ་པ་ལགས། དེ་ཡི་རྗེ་བོ་གཡུ་བྱ་ཁུ་བྱུག་ལགས། སའི་མ་མ་མི་རིགས་སྡེ་བཞི་ལགས། མི་རྗེས་ལྷས་མཛད་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གདུང༌། དགུང་ལས་དོག་ལ་བྱོན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། གདན་འདྲེན་ཤུལ་དག་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱིས་མཛད། མངའ་ཐང་རྒྱལ་སྲིད་བོན་གྱིས་བསྐྱེད། རྒྱལ་སྲིད་མཐོ་ཡིས་བཀའ་ཡི་བསྟན་པ་སྤེལ། རྗེ་བཙན་ལྷ་གཤེན་སྐྱབས་ཀྱིས་ཀུན་ཀ་སྐྱིད། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ལོག་ལྟ་བདུད་ཀྱི་རིགས། ཁྱབ་པ་བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དངོས་པོར་བསྟན། བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མུན་པའི་ཁུང་དུ་བསད། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་བསྟན་པ་གཏེར་དུ་སྦས། བསྟན་པའི་དབུ་ཡོགས་མ་ཐོག་མྱུར་དུ་བྱུང༌། སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ཐུགས་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས། ལྷ་གཤེན་བོན་སྐྱོང་རྣམས་ལ་གདུང་བ་ཕུལ། བཀའ་ཡི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་འཕྲ་མོའི་ཞུགས་ཏོག་བདག་ལ་བརྫངས། གཤེན་རབས་བླ་མའི་སྐུ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ། ཉོན་མོངས་ནད་ཀྱིས་གདུང་བ་བསལ་ཕྱིར་དུ། སྤུ་རྒྱལ་རྗེ་འབངས་སྤྱན་སྔར་གཤེགས་པར་ཞུ། ཞུས་པས། བཀའ་གནང་སྟེ། བོད་ཡུལ་དུ་འབུམ་སྡེ་ལྔ། བོན་སྒོ་བཅུ་གཉིས་དང༌། བོན་གྱི་མཛོད་སྒོ་མང་པོ་དང་འཕྲ་མོ་བཅུ་གཉིས་དང༌། ཐེག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་བོན་མང་པོ་སྤེལ་ནས། བསྟན་པ་ཡང་རྒྱས་སོ། །རྗེ་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ། བླ་ཡི་སྐུ་གཤེན་རེ། སྐུ་བསྲུང་གི་གཤེན་པོ་རེ་རེ། རྒྱལ་སྲིད་འཚོ་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་དང༌། བོན་རིའི་དཀར་ཆག་ལས། གསོན་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཤི་བ་འདྲེན་པ་དང༌། སྤུ་ལྡེས་རྒྱལ་ས་ཟིན་པའི་སྨོན་བསྐྱེད་ནས། དེ་དུས་ཞང་ཞུང་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་དང༌། མཁས་པ་མི་དགུ་ལས་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀུན། བྱང་གི་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོའི་ཡང་དབེན་དུ། བྱིན་རླབས་བཅུ་ཡིས་བསྒྲུབ་པ་མཛད་པའི་ཚེ། སྲས་པོ་སྤུ་ལྡེ་ཡག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཞང་ཞུང་མཁས་པ་དགུ་ཡི་དྲུང་དུ་སོང༌། མོས་གུས་དད་པའི་ཞུ་བ་སྤོབས་པས་ཕུལ། སྟོང་རྒྱུང་ལས་སོགས་མི་དགུ་བཅས་པ་རྣམས། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཐར་པ་དྲངས་པ་དང༌། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་དགོངས་ནས། སྤྱན་དྲངས་གཤེགས་ནས་རྐོང་ཡུལ་བྲེ་སྣར་ཕེབས། རྒྱལ་གྱི་གྲི་འདུར་སུམ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མཛད། གྲི་གཤེད་བཏུལ་ཞིང་གྲི་གུམ་ཐར་པར་དྲངས། ཤི་བ་གནས་དྲངས་གསོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ནས། སྤུ་ལྡེ་ཡག་པས་རྒྱལ་ས་ནོན་པར་གྱུར། བོན་ལ་སྔར་བཞིན་ཆེ་བ་གནང་ནས་སུ། རྒྱལ་གཤེན་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་དར་བར་མཛད། གསས་ཁང་ཆེན་པོ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་བཞེངས། བྲེ་སྣའི་བྲག་ལ་སྟོང་རྒྱུང་ཞབས་རྗེས་བཞག །ཅེས་དང༌། རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། སྤོ་བོའི་ཡུལ་ནས་སྲས་བྱ་ཁྲི་གདན་དྲངས་ཏེ། ཡར་ལུང་དུ་བཞུགས། སྐུ་མཁར་བྱིང་ང་སྟག་རྩེ་བརྩིགས། ཡུམ་གྱིས་སྲས་བྱ་ཁྲི་ལ་འཇུས་ནས། ལྷ་ལ་དམོད་བོར་བས། ནམ་མཁའ་ནས་སྒྲ་བྱུང་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་ཟེར་ཡང་སྤུ་དེ་གོང་རྒྱལ་དུ་གྲགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་འདིས་རྒྱལ་ས་བཟུང་སྟེ། བློན་པོ་ནི་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་བྱས་སོ། །རྒྱལ་བློན་འདི་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ། གཡུང་དྲུང་གི་བོན་བྱུང་སྟེ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་བྱ་བ་སྟག་གཟིག་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁམས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལས་སོགས་པ་བོན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནས་བསྒྱུར་ཏེ། དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། བོན་ལ་རིགས་དགུ་རུ་ཕྱེས་ཏེ། རྒྱུའི་བོན་ལ་རིགས་བཞི། འབྲས་བུའི་བོན་ལ་རིགས་ལྔའོ། །འབྲས་བུའི་བོན་རིགས་ལྔ་ནི། གཡུང་དྲུང་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པར་བཞུགས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་ཐོབ་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན། བླ་མེད་ཐེག་པའི་བོན་ལ་སྤྱད་ན་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་ལས་མི་ཐོབ་པར་འདོད་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ནི། བླ་མེད་ཐེག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པས་ནོངས་སོ། །བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འདོད་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ནི། འབྲས་དཀར་མོའི་ལོ་ལེགས་ན། ཕུབ་དང་སོག་མ་ཞོར་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་གསུངས་པ་དང་གཅིག་པས་འཐད་དོ། །རྒྱུའི་བོན་པོ་ལ་རིགས་བཞི་ནི། འདིར་བོན་པོ་ཞེས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་པར་མ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༡ ལོར་པེ་ཅིང་དུ་པར་རྒྱབ་པར་གསལ་བ་འདིའི་རིགས་ལ། བདག་རྒྱུའི་ཡུལ་དང༌། བདག་པོ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་མ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་ཧམ་གྱིས་མིའི་ལད་མོ་བྱས་པས་གང་ལ་འགྲུབ། ཡུལ་བོན་ལ་བཞི་ཡོད་ཅིང༌། ཡུལ་ཅན་བོན་པོ་གཅིག་གིས་བོན་བཞི་ཀར་སྤྱོད་རུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་བོན་རིགས་བཞི་ནི། སྣང་གཤེན་བལ་ཐོད་ཅན། འཕྲུལ་གཤེན་བལ་ཚོན་ཅན། ཕྱྭ་གཤེན་ཇུ་ཐིག་ཅན། འདུར་གཤེན་མཚོན་ཆ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སྣང་གཤེན་བལ་ཐོད་ཅན་གྱིས་ཕྱྭ་དང་གཡང་འགུགས། ལྷ་དང་སྨན་གསོལ། དགེ་ལེགས་དང་དཔལ་བསྐྱེད་ནས་མི་ནོར་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །འཕྲུལ་གཤེན་བལ་ཚོན་ཅན་གྱིས་མདོས་དང་ཡས་གཏོང༌། སྲིད་དང་རྟེན་འཛུགས། ཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱྭ་གཤེན་ཇུ་ཐིག་ཅན་གྱིས་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ལམ་སྟོན། ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སེལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདུར་གཤེན་མཚོན་ཆ་ཅན་གྱིས་གསོན་གཤིན་གྱི་གེགས་བསལ། གཤིན་གྱི་དུར་འདེབས། ཆུང་གི་སྲི་མནན། གནམ་གྱི་རྒྱུ་སྐར་བལྟ། སའི་འདྲེ་བརྡུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་རྔ་གཤང་གི་སྒྲ་འཁྲོལ་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ནི་སྒྲུང་དང་ལྡེའུས་བསྒྱུར་རོ། །
བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོན་དར། རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་བོན་བསྣུབས། རྒྱལ་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་བོན་དར། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བོན་བསྣུབས། རྟིང་དུ་བོན་པོའི་བླ་མ་གཉའ་ཆེན་ལི་ཤོ་ཀ་ར་བྱ་བས། ཁམས་ནས་བོན་གྱི་མཻ་རོ་བླངས་ནས། དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས། ཞེས་ཟེར་ཡང༌།ཁྲི་སྲོང་གི་རྗེས་སུ་བོན་པོའི་བླ་མ་མཚན་ལི་ཤོ་ཀ་ར་ཞུ་བ་ཁམས་ནས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་པ་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། བོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏེར་ནས་བཏོན། སྐྱིད་མཁར་རི་ཞིང༌། འཇེད་དར་ལྡིང༌། དགེ་ལྡིང་ཨན་ཙ་ཁ། བཟང་རི། ཡོག་ཐང་ལས་སོགས་སུ་བོན་པོའི་སྡེ་བཙུག་བོན་རྒྱས་པར་བྱས་ཟེར། བོན་ལའང་བསྟན་པ་སྔ་དར་བར་དར་ཕྱིས་དར་གསུམ་བྱུང་འདུག །ཞེས་གསུངས། ཡོངས་རྩེའི་འགྲེལ་བ་ལས། ཡུལ་ཡར་ལུང་ངང་པ་ཐང་དུ། སྲས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱིས། ཟ་འོག་གི་ཐོག་སྦྲ་ཆེན་པོ་ཕུབ། སློབ་དཔོན་སྟོང་རྒྱུང་ལས་སོགས་གཤེན་པོ་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཏེ། བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་བྱོན་ནས་དུར་ཡར་ལུང་དུ་བཏབ་སྟེ། རྒྱལ་དུར་ལ་སྔ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡབ་ཀྱིས་བོན་ལ་སྡང་ཡང༌། ངས་བོན་དར་དུ་བཅུག །བོན་ཁྲིམས་སྲིད་པའི་ཐོ་ཆེན་འཛུག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལེགས་བྱས་པས། ཐོ་ལེགས་བཙན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་དུས་སུ་ཤིང་མེ་ལ་བསྲེགས་འཕྲོ་ལས་སོལ་བ། ཀོ་བ་བཞུས་པའི་སྙིང་པོ་ལས་སྤྲིན་བྱུང༌། ལྕགས་རྡོ་ཟངས་རྡོ་དངུལ་རྡོ་གསུམ་རྙེད་ནས་སོལ་མེས་རྡོ་གསུམ་བཞུས་ནས། དངུལ་ཟངས་ལྕགས་གསུམ་བཏོན། ཤིང་ལ་བུག་པ་ཕུག་ནས་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བཅོས། མཐུན་གཉིས་གཉའ་རུ་བསྡེབས་ནས་ཐང་རྣམས་ཞིང་དུ་རྨོས། ཆུ་བོ་ཡུར་དུ་དྲངས་ཏེ་ཞིང་ལ་ས་བོན་བཏབ། དེའི་གོང་དུ་ཞིང་ལས་སོ་ནམ་མེད། ཡབ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང༌། སྲས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གཉིས་ལ་སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས་ཟེར། སྟེང་བང་སོ་གཡའ་དང་རྫ་ལ་བཏབ། དེའི་ལས་དཔོན་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་དང༌། གོང་གི་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོས་བོན་སྡེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། ཁོང་གི་ཐུགས་དམ་ཉམས་ལེན་མཛད་པས་གསང་བདག་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་རིག་འཛིན་དུ་གྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་བོན་གྱི་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་ལ་ཁོང་གིས་ཐུགས་དམ་མཛད་ཅིང་བརྒྱུད་པ་མང་ངོ༌། །
སྤུ་ལྡེ་བོན་གྱི་བསྟན་སྦྱིན་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་ཁམས་བརྒྱད་ལས་སོགས་བོན་སྡེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ནས་བསྒྱུར་རོ། །སྔར་གཏེར་དུ་སྦས་ཟིན་པ་རྣམས་དུས་དང་སྐབས་སུ་མ་བབས་པས་ཉུང་ཤས་ལས་སླར་མ་ཐོན་པར་བཤད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་གསུང་རབ་ཁམས་བརྒྱད་སོགས་གཤེན་སྒུར་གྱི་ཆོས་ལ་བོན་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད་ལབ་པ་ཚོ་ལེགས་པར་སེམས་རྣལ་དུ་འཇོག་ནས་སྤུ་ལྡེ་དང་ཆོས་བོད་དུ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ལ་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིག །འོན་ཀྱང་ཀླུ་དགས་གཏེར་དུ་བཞེས་རྒྱུའི་ཁམས་ཆེན་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་རིང་ལ་མཁས་པ་མི་བཞིས་ཞང་སྐད་ལས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་གྲི་གུམ་གྱི་དུས་སུ་སྦས་ཟིན་ནས། སྤུ་ལྡེའི་དུས་སུ་སླར་ཁམས་ཆེན་བསྒྱུར་འདུག་པ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་ཆེན་གྱི་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་སྟོན་པའི་ཡིག་ཚོགས་ལ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་བསྡུས་དོན་དང་བཅས་དགུ་ཙམ་དང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་ཙམ་སྟོན་པ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་བྱུང་ངམ་སྙམ། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་དགུའི་བོན་སྐོར་དུ་མ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡང་ལུང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །
རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་བྱ་བ་ཆེར་བྱས་ཤིང༌། །
མངའ་རིས་འབངས་ལ་ཕན་པའི་སྲོལ་བཟང་བཙུགས། །
ཡ་རབས་གོང་མའི་མཛད་པ་བསྐྱངས་པའི་རྒྱུས། །
སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །
ཚད་ལྡན་གཏམ་གྱིས་ཚད་ལྡན་བཤད་པའི་ངག །
ཚད་ལྡན་ཡིན་ཞེས་ཚད་འཛིན་མ་ཤེས་ན། །
ཚད་དུ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ག་ནས་རྙེད། །
ཚད་མིན་བཤད་མཛད་ཚོགས་རྣམས་སྐྱེངས་ཀྱང་ཅི། །
སྤུ་སྡེའི་སྲས་བརྒྱུད་ས་ལ་ལེགས་དྲུག་གི་སྐོར།
སྤུ་ལྡེ་དང་བུམ་ཐང་སྨན་མཚོའི་སྲས། ཨ་ཤོ་ལེགས། དེ་དང་དམུ་ལྕམ་ལ་ནའི་སྲས་དེ་ཤོ་ལེགས། དེ་དང་ཀླུ་སྨན་མེར་མོའི་སྲས་ཐེ་ཤོ་ལེགས། དེ་དང་བཙན་མོ་གུར་སྨན་གྱི་སྲས་གུ་རུ་ལེགས། དེ་དང་མཚོ་སྨན་འབྲོང་མོའི་སྲས། འབྲོང་བཞེར་ལེགས། དེ་དང་ས་སྨན་བུ་མོའི་སྲས་ཤོ་ལེགས། དེ་ལྟར་ས་ལ་ལེགས་དྲུག་གི་རིང་ལ་ཞང་ཞུང་གི་མཁས་པ་ཉི་ཤུས་སྐུ་བསྲུང༌། བོན་ཡང་ཕ་རྒྱུད་ལུང་ཆེན། ལྟ་བ་རྫོགས་ཆེན་བྱང་སེམས་ཐེག་ཆེན། གསས་མཁར་རྒྱུད་ཆེན། ཀུན་གསལ་བྱམས་ཆེན། འབུམ་ཁོག་དབང་ཆེན། རྩེ་འདུས་ཁོག་ཆེན། སྡེ་ལྔ་མདོ་ཆེན། གསང་ཆེན་དབལ་ལུང༌། རྒྱས་ལྔ་འབུམ་ཆེན། སྡེ་བཞི་གཟུང་ཆེན་ནོ། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་རྣམས་དར་ཞིང༌། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ནི། (སེམས་ཅན་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་།) ནད་ཀྱིས་གདུང་བ་སྨན་གྱིས་གསོ། གདོན་གྱིས་གཙེས་པ་སྔགས་ཀྱིས་བཅོམ། རྒས་རྒུད་འཆི་འཕོ་རྩིས་ཀྱིས་བཏུལ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་སྒྲས་ཚར་གཅོད། ཅེས་སོ། །ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ལ་སྤྱད་ཅེས་བྱམས་མ་ནས་གསུངས་སོ། །གྲི་གུམ་གྱི་སྲས་རིང་ལ་དམུ་ཐག་ཆད་ནས་པུར་ས་ལ་ལུས་པས་ས་ལ་ལེགས་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཨ་ཤོ་ལེགས། དེའི་སྲས་དེ་ཤོ་ལེགས། དེའི་སྲས་ཐོ་ཤོ་ལེགས། དེའི་སྲས་གུ་རུ་ལེགས། དེའི་སྲས་འབྲོང་ཤེར་ལེགས། དེའི་སྲས་ཨི་ཤོ་ལེགས། དེ་རྣམས་ལ་བར་གྱི་ལེགས་དྲུག་ཟེར། བང་སོ་གཡའ་སྤང་མཚམས་སུ་བཏབ། དེ་ཡང་སྤང་ལ་འཇའ་ཚོན་རྒྱས་པ་འདྲ། ཞེས་དང༌།ཏུན་ཧུང་ཡིག་རྙིང་ལས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་འུ་དུམ་བཙན་གྱི་བར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་གོང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྲིས་པས་དེ་རྣམས་འདིར་ཡང་དྲན་པར་བྱ། མཚན་ལ་བབས་འཛེགས་དང་མཐུན་མིན་ཅུང་ཙམ་རེ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མ་བཅོས་པར་བཤུས་ནས་བཞག་ཡོད། ས་ལ་ལེགས་དྲུག་གི་རིང་ལ་བླ་ཡི་དཔོན་གསས་ནི། བསྒྲགས་པ་གླིང་གྲགས་ལས། དེ་ཤོ་ལེགས་བཙན་པོའི་བླ་མ་ནི། ལི་ཤུ་སྟག་རིང༌། ལྷ་བོན་ཅོ་ཉག་ཞེར་ཐོད་དཀར། ཨི་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་དཔོན་གསས། མུན་སྤངས།༼མུ་སྤངས།༽ ལྷ་བོན་ཅོ་སྟག་ཀླུ་གསས། འོད་རུ་ལེགས་ཀྱི་དཔོན་གསས་ནི། འབེ་ཤོ་ཀྲམ། ལྷ་བོན་བཅོ་ཕན་གྲགས། འབྲོང་བཞེར་ལེགས་ཀྱི་དཔོན་གསས། གུ་རུབ་ཙན་དོ་མི་སེར། ལྷ་བོན་ཅོ་སྙན་རིང༌། དེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་དཔོན་གསས། ཕུ་ལུ་གྲུ་འཛིན། ལྷ་བོན་སེག་གཤེན་བདུད་འདུལ། ཞེས་གསུངས། དཔོན་གསས་ཞེས་པ་ནི་ཟབ་མོའི་གདམས་ངག་ཞུ་ཡུལ་གྱི་བླ་མ་དང༌། ལྷ་བོན་ནི་སྲུང་མ་ལ་བསྐང་གསོལ་འཕྲིན་བཅོལ་བྱེད་པོ་ཡིན། ལྷ་བོན་ཞེས་པ་ནི་དུས་ད་ལྟའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཙམ་ལས་བོད་དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་སྡེ་སྒེར་རྙིང༌། རྫོང་གཞིས་སོགས་ལ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་ལགས། དེ་རྣམས་ཀྱང་གྲོང་སྔགས་པ་བོན་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་སྐོང་བ་སྣ་རེ་ཙམ་ཀློག་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་བྱེད་པ་འདུག །སྔར་དུས་སུ་ལྷ་བོན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོད་ནས་རིམ་བཞིན་ཉམས་པའི་རྟགས་ཡིན་འདུག །དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ལྷ་བོན་རྣམས་སྲུང་མའི་བསྐང་གསོལ་བཏང་རིང་ཙམ་ལས་དུས་རྒྱུན་མ་ཎི་བགྲང་བ་རེད། དེ་ནི་བོན་ལ་ཡུལ་མིས་སྡང་བརྙས་བྱེད་ཆེ་ནས་ཁོང་ཚོས་བོན་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་དང་མ་དད་པ་ཡིན་པ་རེད།
དེ་རྗེས་ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་ནི། དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་ལས། ཤོ་ལེགས་དང་དམུ་ལྕམ་རྨང་ལེགས་ཀྱི་སྲས། ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ། ཞང་ཞུང་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་པོས་སྐུ་བསྲུང༌། ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ་དང་མཚོ་སྨན་ཁྲི་དཀར་གྱི་སྲས། ལྡེ་ནམ་འཕྲུལ་༼ནམ༽ གཞུང་བཙན། ཞང་ཞུང་མཚོ་མི་ཀུན་སྣང་གིས་སྐུ་བསྲུང༌། སེ་རྣོལ་གནམ་བདེ་དང་ཀླུ་ཐང་མེར་མོའི་སྲས་སེ་རྣོལ་ལྡེ། ཞང་ཞུང་ཨ་སོ་གཙུག་ཕུད་ཀྱིས་སྐུ་བསྲུང༌། སེ་རྣོལ་ལྡེ་དང༌། འོ་ཟ་རི་མོ་མཚོའི་སྲས། ལྡེ་རྣོལ་ནམ་ཞང་ཞུང་ཨ་ལ་དན་ཅིས་སྐུ་བསྲུང་ལྡེ་ནོལ་ནམ་དང༌། ཁྲི་སྨན་རྗེ་མའི་སྲས་ལྡེ་རྣོལ་པོ། ཞང་ཞུང་དར་མ་ཧ་རིས་སྐུ་བསྲུང༌། ལྡེ་རྣོལ་པོ་དང༌། ས་བཙུན་སྙན་རྗེའི་སྲས། ལྡེ་རྒྱལ་པོ། ཞང་ཞུང་ད་ས་ཧ་རས་སྐུ་བསྲུང༌། ལྡེ་རྒྱལ་པོ་དང་སྨན་བཙུན་ལུང་གོང་གི་སྲས་ལྡེ་སྲིན་བཙན། ཞང་ཞུང་མུ་ལ་མ་ཧོས་ཀྱིས་སྐུ་བསྲུང༌། དེ་དག་ནི་ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་དེ། བོན་འབུམ་སྡེའི་གཞུང་དར། ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་ཀྱི་གསས་མཁར་ལས་སོགས་པ་བཞེངས་སོ། །
རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། ཨི་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་སྲས། ཟོ་ནམ་ཟིན་ལྡེ། ༼དེའི་སྲས་རྒྱལ་ནམ་ལྡེ༽ དེའི་སྲས་ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་ཞུང་བཙན། དེའི་སྲས་སེ་ནོལ་ནམ་ལྡེ། ༼དེའི་སྲས་ལྡེ་རྣོལ་ནམ་རྒྱ་པར་འདུས། དེའི་སྲས་ལྡེ་ནོལ་པོ། དེའི་སྲས་ལྡེ་རྒྱལ་པོ། དེའི་སྲས་ལྡེ་སྤྲིན་བཙན། འདི་རྣམས་ས་ཡི་ལྡེ་བརྒྱད་དོ། །ལྡེ་བརྒྱད་བང་སོ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བཏབ། དེའང་མཚོ་ལ་ཁ་བ་བབས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས། ཞེས་ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད་ཅེས་བང་སོ་ཆུ་བོའི་འགྲམ་སོགས་སུ་བརྩིགས་ནས་རྩི་དཀར་པོ་བྱུགས་པ་ཡིན་པར་མངོན། ས་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡར་ལུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ངེས་སོ། །འདིར་ས་ཡི་ལྡེ་བརྒྱད་ཅེས་བྲིས་འདུག་པ་ནི་ནོར་བ་ཡིན་ནོ། །
བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་ལས། ཟ་ནམ་ཟིན་གྱི་དཔོན་གསས་གྱིམ་ཐང་རྨའོ། །ལྷ་བོན་སྟོང་ར་ཤིབ་ཤང༌། ནོ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན། དཔོན་གསས་སུམ་པ་མུ་ཕྱྭ། ལྷ་བོན་གཤེན་ཐང་མི་ཆུང༌། སེ་རྣོལ་གནམ་ལྡེ། དཔོན་གསས་དྲག་པོ་ཀུན་འདུལ། ལྷ་བོན་ཚེས་པ་གནམ་འདུལ། རྒྱལ་པོ་སྲིན་བཙན་གྱི་དཔོན་གསས་ནི་སྟག་སྒྲ་གེ་ཤག་ལྷ་བོན་ཡ་ཟི་ཁོད་གྲགས། ཞེས་གསུངས། འདིའི་སྐོར་རྒྱལ་རབས་གོ་རིམ་བཞིན་མ་བྱུང་ཡང་དོན་དུ་རྒྱལ་པོ་རེ་ལ་གདམས་ངག་ཞུ་བའི་གནས་བླ་ཡི་དཔོན་གསས་རེ་དང་ལྷ་སྲུང་ལ་བསྐང་འཕྲིན་གསོལ་བའི་ལྷ་བོན་སོགས་གོང་བཞིན་ཡོད་པར་མངོན། དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་ལས། ལྡེ་སྲིན་བཙན་དང་གཉན་བཙུན་མང་མོ་རྗེའི་སྲས། རྒྱལ་ཏོ་རོ་ལོ་བཙན། ཞང་ཞུང་ཏ་ར་ལ་ཧ་རིས་སྐུ་བསྲུངས། འདི་ཡན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡི་བུ་མོ་བཞེས། འདི་མན་མི་དང་གཉེན་བསྲེས་པའོ། །
རྒྱལ་ཏོ་རོ་ལོང་བཙན་དང་འོ་མ་ལྡེ་ས་ཁྲི་བཙུན་མའི་སྲས་ཁྲི་བཙན་ནམ་དེ་དང་ས་ཁྲི་དཀར་གྱི་སྲས་ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན། དེས་དང་དམན་ཟ་ཀླུ་སྟེང་སྲས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་རྒྱལ་དེ་གསུམ་གྱི་སྐུ་བསྲུང༌། ཞང་ཞུང་མུ་ཧ་ལ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་དོ། །ཏོ་རོ་ལོ་བཙན་མན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཞི་ཡི་རིང་ལ། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་གི་ཚལ་དུ། ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ལས་སོགས་བཞེངས་སོ། །རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། རྒྱལ་པོ་ལྡེ་སྤྲིན་བཙན་གྱི་སྲས། ཁྲི་བཙན་ནམ། དེའི་སྲས་ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན། དེའི་སྲས་ཁྲི་དེ་ཐོག་བཙན། འདི་གསུམ་ལ་འོག་གི་བཙན་གསུམ་ཟེར། བཙན་གསུམ་བང་སོ་གངས་དཀར་རྩེ་ལ་བཏབ། དེའང་གངས་ལ་ན་བུན་ཆགས་པ་འདྲ། ཞེས་དང༌། རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཚན་ལ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་དར་རྒྱས་གསལ་སྒྲོན་འདི་ཁུངས་བཙུན་པར་འདུག་པས་དེ་གཙོ་ཆེའོ། ། མུ་འགོད། ཐ་ཚན་མུ་ཙུག་སྨར་རོ།།
རྩོམ་པ་པོ། ཁྱུངཿསྨོན་ལམ། དུས་ཚོད། 6:00:00 PM
Labels: བྱུང་རབས་རྣམ་ཐར།
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་འོག་ཏུ་མི་ལོ་ ༢༢ རིང་བཞུགས་མྱོང་བའི་གཞུང་ཞབས་ཟུར་པ་དགའ་ཕྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་དྷ་སའི་རང་ཤག་ཏུ་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་འདུག
ཁ་སང་སྔ་དྲོར་བོད་ནང་མི་ལོ་ ༢༢ རིང་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་འཇུག་འོག་མནར་གཅོད་མྱངས་བའི་དགའ་ཕྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལགས་དགུང་ལོ་ ༨༡ སྟེང་དྷ་སའི་ལྷ་རྒྱལ་རིའི་རང་ཤག་ཏུ་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པ་དང་། སང་ཞོགས་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ སྟེང་དབུས་གཙང་ཆོལ་ཁས་གཙོ་འགན་འཁུར་ཏེ་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་དགའ་ཕྲན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ལ་བདག་སྐྱོང་གནང་མཁན་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལགས་སུ། དམ་པ་ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས། ངེད་གཉིས་དུས་ཡུན་རིང་ཤོས་འགྲོགས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དེར་བྱུང་བ་རེད། སྐབས་དེར་སྐུ་ངོ་ཁོང་ལ་དྭགས་ཀྱི་སྨན་ཁང་ (Forts) ནང་ཆབ་གསོག་སའི་ལྒང་ཕུག་ལ་གཤག་བཅོས་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། མཚམས་རེར་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་གི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཁ་བརྡ་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ང་ལ་བཤད་རྒྱུ་མེད། དེ་དུས་སྨན་པས་ང་ལ་ཁོང་གི་གློ་བ་དང་མཆིན་པར་ག་རེ་བྱུང་བ་རེད། གློ་མཆིན་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ཚང་མ་བཙེམས་འདུག་ཅེས་དྲིས་བྱུང་། ངས་སྨན་པ་དེར་ཁོང་སྔོན་མ་བོད་ནང་ལོ་ ༢༢ རིང་བཙོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གཞུང་གིས་མནར་གཅོད་བཏང་སྟེ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་ཡིན་གྱི་རེད་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་སྐུ་ངོ་དང་ཁ་བརྡ་བྱས་དུས་དེ་ངོ་མ་རེད་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལགས་གྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་ལྟར་ན། དགའ་ཕྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལགས་དམ་པ་ཁོང་གི་དགའ་ཕྲང་ཞེས་པ་ནི་བོད་མ་ཤོར་སྔོན་ལ་ཡོད་པའི་གཟིམ་ཤག་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་གཅེན་པོ་བགྲེས་པ་དགའ་ཕྲང་བློ་བཟང་རིག་འཛིན་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག དམ་པ་ཁོང་ལ་ཕྲུ་གུ་གཅིག་ཀྱང་མེད་སྟབས། ལོ་འགའི་གོང་ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་སྐུ་གྲོངས་སྐབས་ཁ་ཆེམས་བཞག་སྟེ། གལ་སྲིད་མོ་རང་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་དམ་པ་ཁོང་ལ་བདག་སྐྱོང་གནང་དགོས་པ་དང་། དམ་པ་ཁོང་ཞལ་སངས་པོ་མེད་ལ། གཞན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་འཛིན་པར་ཡང་དགའ་མཁན་ཞིག་མིན་སྐོར་སོགས་ཞུས་ཡོད་འདུག
དགའ་ཕྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༨ ལོར་རྒྱལ་རྩེ་རུ་ཕ་སྐལ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་མ་བློ་སྦྱིན་གཉིས་ཀྱི་བུ་རུ་སྐྱེས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོ་ནས་ལྷ་ས་རུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་དང་སྲིད་དོན། རྩིས་རིག་པ་སོགས་ལ་སྦྱོང་བརྩོན་གནང་ཡོད་འདུག
རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བཙན་གནོན་བྱས་ཏེ་ཉེས་མེད་བོད་མི་མང་པོས་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་མྱངས་ཡོད་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༢ ལོའི་ལོ་སྟོད་བར་གྱི་མི་ལོ་ ༢༢ རིང་དམ་པ་ཁོང་བཙོན་ཁང་དུ་བཅུག་ཡོད་འདུག ཕྱིས་སུ་བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་ཅུང་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན་རྗེས་ཀློད་གྲོལ་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་བོད་ནང་གོ་གནས་དང་ས་ཞིང་ཡང་སྤྲད་ཡོད་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་དམ་པ་ཁོང་ཡུལ་སྐོར་བའི་ཐོངས་མཆན་གྱི་ཐོག་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོར་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོའི་ཟླ་ ༢ པའི་ནང་རྒྱ་གར་ནང་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཕེབས་ཏེ་དྷ་སར་གཏན་སྡོད་ཀྱིས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༢ པ་ནས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་དང་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་། འོས་བསྡུ་ལས་ཁུངས་སོགས་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བཅས་སུ་ཕྱག་ལས་གནང་འདུག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་དགུང་ལོ་ ༦༠ ཧྲིལ་པོ་ལོན་ཏེ་རྒས་ཡོལ་ཞུས་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། ཀླུ་མགོན་ཐར།


text:
མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ཉིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ཚང་མར་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཚུགས་བཞིན་པ་དང༌། ཉིན་དེར་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་གཉིས་ནས་སྐབས་སྦྱར་གསུང་བཤད་དང་ལམ་སྟོན་གནང་གི་ཡོད་ཅིང༌། མཛད་སྒོའི་རྗེས་སུ་མང་གཙོ་གསར་བཞད་ཅེས་པའི་གླུ་གཞས་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པ་གཏོང་གི་ཡོད།
གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོར་དུས་ཆེན་འདི་མངོན་གསལ་དོད་པོས་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོས་རླུང་འཕྲིན་ཁག་ནས་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་སྐོར་ཉན་བཞིན་ནམ་ཞིག་བོད་ནང་དུ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ངང་དུས་ཆེན་དེར་རོལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་དྲན་བཞིན་ཡོད།
མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ནི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གསར་དུ་དར་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དུས་ཆེན་དེའི་བྱུང་རིམ་ལས་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཁག་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ལུགས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འགན་བཞེས་རྗེས་བོད་ལ་དུས་བསྟུན་ལེགས་བཅོས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་དུ་དཀྲི་ཐབས་མཛད་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་བོད་ནང་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཞེས་པ་ཆེད་འཛུགས་མཛད་ཀྱང༌། དུས་དེར་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་འགལ་རྐྱེན་མང་པོ་བཟོས་སྟབས་དོན་སྨིན་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་མེད། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བཙན་བྱོལ་དུ་རྗེས་ཟླ་ ༡༢ པར་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་མི་མང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སྐབས། “བོད་འདི་སྔར་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་དགོས་པ་གལ་ཆེར་བརྟེན། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ངོ་ཚབ་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འཐུས་མིའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་དགོས་”ལུགས་ལམ་སྟོན་སྩལ་བས། ཁུངས་སོ་སོ་ནས་འཐུས་མི་དྲག་འདེམས་བྱས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མིང་ཐོ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ལྟར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་དང་པོར་ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་མི་གྲངས་ ༡༣ བསྐོ་གཞག་སྩལ། བསྐོ་གཞག་སྩལ་བའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་ཕྱག་དམ་འབུལ་དང་འབྲེལ་བོད་ལྗོངས་མང་གཙོའི་གཞུང་དབུ་བརྙེས་པའི་དགའ་སྟོན་མཛད་སྒོ་ཐོག་མར་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་“ཁྱོད་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རང་ལ་ནད་དྲག་པོ་བྱུང་དུས་སྨན་བཅོས་ཐབས་ཤེས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་བསམ་པ་དེ་བཞིན་རང་རེ་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་སྤྱི་དོན་གྱི་ཐོག་ཏུ་དོན་དམ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐབས་ཤིག་བྱེད་དགོས་”ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད།
སྤྱི་འཐུས་ཚོས་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་མཐར་བཀའ་ཤག་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཆོས་དོན་དང༌། ནང་སྲིད། ཕྱི་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་བཅས་ཡོད་མུས་ཐོག་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་འཕར་འཛུགས་བསྐྱངས་རྒྱུ་དང༌། དེ་དག་གི་གཙོ་འཛིན་དང༌། འགན་འཛིན། དྲུང་ཆེ་བཅས་མི་མང་ཁོངས་ནས་དྲག་འདེམས་ཀྱིས་འཆར་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟར་མི་གྲངས་ ༢༩ བསྐོ་གཞག་སྩལ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པ་ཞིག་ངེས་པར་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུར། ཚང་མས་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་གྱིས་བསམ་འཆར་འབུལ་དགོས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པའི་ཟིན་བྲིས་འགྲེམས་སྤེལ་བསྐྱངས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཇི་ཡོད་བསྡུ་བཞེས་མཛད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཐོག་མར་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ཚོམ་ཆེན་དུ་བཀའ་བློན་དང༌། སྤྱི་འཐུས། འགན་འཛིན་ཁག་མཛད་སྒོར་འཁོད་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཟིན་བྲིས་གསོལ་སྩལ་གནང་བ་དང༌། ཉིན་དེ་རང་གི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོའི་སྐབས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཟིན་བྲིས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་བཀའ་སློབ་ཏུ་“་་་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་དམངས་གཙོ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ། དམངས་གཙོ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན། དམངས་ཞེས་པར་རིགས་རུས་དང༌། སྟོབས་འབྱོར་གྱི་དབྱེ་བའི་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། ལས་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ཞིང༌། རིགས་དམའ་བ། གྲལ་གྱི་མཐའ་ན་གནས་པའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཡིན་ལ། གཙོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གཙོ་བོར་འཛིན་པའམ། དེ་རྣམས་དོན་གྱི་བདག་པོར་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཏེ་ལས་འགན་ཁུར་བ་ལ་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་རང་རང་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ཚད་དང༌། བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་”ཞེས་བཀའ་གནང་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༦༥ ལོར་སྔར་ཡོད་གཞུང་ཞབས་ཀྱི་གོ་མིང་ཛ་སག་དང༌། ཐའི་ཇི་ཞེས་པ་སོགས་ཕྱིར་བསྡུ་དང་སྦྲགས་མང་གཙོའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་གཞུང་ཞབས་ཀྱི་རིམ་པ་གཏན་འབེབས་མཛད། དེ་སྔོན་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཆ་བགོས་ཀྱིས་བཞུགས་མུས་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་ལྟར་ ༡༩༦༦ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ཟུར་དུ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས།
དེ་སྔོན་བོད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་ཆེད་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་དང་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་ལས་བྱེད་རྣམས་ཟླ་བ་དྲུག་རེའི་མཚམས་སུ་ལྷན་ཚོགས་གནང་ལམ་ཡོད་པ་དེ། ༡༩༦༩ ལོ་ནས་བཟུངས་ཕྱོགས་མཐའི་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན་དང༌། ས་ཁུལ་སོ་སོའི་མི་འཐུས་བཅས་ཡོད་པའི་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་རེ་བསྐོང་སྟེ་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་ལྟ་སྐུལ་གྲོས་འདོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་གསར་འཛུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་གཏན་འབེབས་མཛད། ༡༩༧༢ ལོར་བོད་རང་དབང་བདེན་པའི་ལས་འགུལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རྒྱལ་དོན་དང་དཔྱ་དངུལ་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། ས་གནས་ཁག་ལ་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་རིམ་བཞིན་འཛུགས་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བྱུང༌།
བོད་གཞུང་གི་དགོས་དངུལ་སྟངས་འཛིན་བཀའ་ཤག་ནས་གནང་མུས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༥ ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ནས་གནང་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་གྱིས་སྒྲིག་གཞི་གཏན་འབེབས་དང་སྦྲགས་སྔོན་རྩིས་འཆར་འབུལ་དང༌། ཞིབ་འཇུག བཀའ་འཁྲོལ་བཅས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འགོ་འཛུགས་གནང༌། དེ་བཞིན་ལོ་དེའི་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་རང་དབང་མང་གཙོའི་གཞུང་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་ཆེན་དུ་སྲུང་བརྩི་གནང་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་དང་གསལ་བསྒྲགས་མཛད།
༡༩༧༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ནས་བཟུངས་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་དང་སྤྱི་མཚུངས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྤྱི་འཐུས་གསར་བསྐོ་མཛད་པ་དང༌། ༡༩༨༡ ནས་ལོ་ལྟར་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་མི་དགོས་པར་ལོ་གཉིས་རེའི་མཚམས་སུ་ཐེངས་རེ་ཚོགས་གཏན་འཁེལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ལོ་མང་སྔོན་ནས་ཆོལ་གསུམ་སོ་སོར་སྤྱི་འཐུས་འོས་བསྡུ་བྱེད་མི་དགོས་པར། འོས་ཤོག་མཉམ་བླུག་བྱས་ན་ལེགས་པའི་བསམ་ཚུལ་ཕུལ་བ་ལྟར་གནང་རྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་གོ་བསྡུར་ཐག་གཅོད་ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས། འོན་ཀྱང་མདོ་སྟོད་མི་མང་ནས་སྤྱི་འཐུས་འོས་བསྡུ་སྔར་ལམ་ལྟར་བྱས་ལེགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གོང་གསལ་གཏན་འབེབས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་མཛད།
༡༩༨༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་བོད་ལྗོངས་མང་གཙོའི་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། ཉིན་དེར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་སླད་རིན་ཆེན་དང་གཉིས་ལས་གྲུབ་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རྟགས་ཤིག་འབུལ་ལམ་ཞུས། དེའི་སྔོན་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ཉིན་གཞུང་འབྲེལ་གུང་གསེང་ཙམ་ལས་མཛད་སྒོ་མེད་ཀྱང༌། ཉིན་འདི་ནས་ལོ་ལྟར་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ཉིན་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་རེ་ཚུགས་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བསྐྱངས།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་བསྐོང་སྟེ། བཀའ་བློན་རྣམས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱེད་རྒྱུ་མ་ཟད་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ ༤༦ བར་སྤར་ཆ་གནང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་འཆར་ཟིན་བཟོ་འགོད་དང༌། བཙན་བྱོལ་ནང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་བཅའ་ཁྲིམས་བཟོ་འགོད་ཆེད་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་དང༌། ལོ་དེ་གའི་ནང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་བཟོའི་འགན་དབང་སྩལ་ཏེ་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་ཐོག་དེའི་དགོངས་དོན་ལྟར། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་འོས་འཕེན་གྱིས་བཀའ་ཤག་གསར་པ་འདེམས་བསྐོ་མཛད་ཅིང༌། རང་དབང་ལྡན་པའི་ལྷན་ཁང་ཁག་ཀྱང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་འགན་དབང་ཁྲིམས་ཡིག་ཁག་གི་ཐོག་ནས་གཏན་ལ་ཕབ།
༡༩༩༢ ལོར་འབྱུང་འགྱུར་བོད་རང་དབང་གི་སྐབས་སུ་རྩ་ཁྲིམས་ཚད་ལྡན་ཞིག་གཏན་འབེབས་མ་བྱུང་བའི་བར་བརྒལ་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་འཛིན་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་བསྐོ་འཛུགས་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་འཁོད་པའི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་དོན་ཡོངས་བསྒྲགས་གནང༌། དེ་བཞིན་ལོ་དེའི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གསར་འཛུགས་མཛད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་འདེམས་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་པ་ལྟར། ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དེ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་གནང་རྒྱུ་དང༌།
བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དེས་བཀའ་བློན་གཞན་ཇི་དགོས་ཀྱི་འོས་མིང་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཕུལ་ཏེ། གྲོས་ཚོགས་ནས་འོས་འདེམས་གནང་ལམ་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་མཛད་བཞིན་པ་བཅས་མདོར་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་མི་རྣམས་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་ཙམ་ཉིད་ནས། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་བཞིན་སྒོ་གང་ས་ནས་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་དུ་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྣེ་འཁྲིད་མཛད་ཐབས་རིམ་པར་མཛད་ཡོད་མཐར་ད་ཆ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཐད་ཀར་འདེམས་བསྐོ་གནང་བའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་བཀའ་ཤག་གི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། གཞུང་གི་རྩ་བའི་སྒྲོམ་གཞིའི་ཆ་ནས་བཤད་ནའང་། འཛིན་སྐྱོང་དང་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས། ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་(བཀའ་ཤག་དང་གྲོས་ཚོགས། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་)བཅས་ཀྱི་དབར་གཞུང་འཛིན་དབང་ཆ་ལྗིད་མཉམ་དུ་བགོས་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པའི་གནས་ཚད་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དུ་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དར་སྟངས་དང་མི་འདྲ་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་མི་མང་ལ་མར་གསོལ་རས་སྩལ་བའི་མང་གཙོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་རང་རེའི་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་ལའང་གཞན་ལ་མེད་པའི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེ་ཞིག་ཀྱང་ལྡན་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་དང་སྣེ་འཁྲིད་མཛད་པར་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གུས་བརྩི་ཞུ་བ་དང་འབྲེལ་གང་གི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་མང་གཙོའི་ལུགས་བཟང་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཆེད་འབད་བརྩོན་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། །།


text:
ད་ལྟའི་ཆར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་མང་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་གཉིས་འཚོག་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མངའ་ཁོངས་མི་མང་གིས་རང་གི་ས་ཆ་གཞུང་གིས་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཞུ་གཏུག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་ལ། དེའི་ཁྲོད་དུ་རྔ་བ་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་ཐང་སྐོར་ཡུལ་ཚོའི་འབྲོག་མང་གི་འཐུས་ཚབ་བཅུ་ཡིས་ཀྱང་། “སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་ས་ཆ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ས་ཆ་འཕྲོག་པར་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།" “ས་ཆ་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པས་ང་ཚོ་རང་ཁྱིམ་ལ་ལོག་ས་མེད།”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པའི་འཕྲེད་དར་སྒྲེང་སྟེ་ཞུ་གཏུག་གི་་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཡིན་ན་ཡང་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་མིག་མཐོང་བྱུང་མཁན་ཚོས་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ལྟར་ན། བོད་མི་ཚོས་ཞུ་གཏུག་ཀྱི་གོམ་བགྲོད་བྱས་ཏེ་སྐར་མ་གཅིག་ལས་མ་སོང་བར་ཉེན་རྟོག་པ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་འབྱོར་ཏེ་བོད་མི་རྣམས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཞིག་གི་ནང་དུ་བླུགས་ཏེ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཡོད་འདུག གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་འབྱོར་བའི་འདྲ་པར་ཁག་ལས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ན། བོད་ཆས་སྤྲས་པའི་བོད་མི་ཁག་ཅིག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྲང་ལམ་དུ་འཕྲེད་དར་སྒྲེང་སྟེ་གོམ་བགྲོད་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་མང་པོས་ཁོ་ཚོའི་གོམ་བགྲོད་ལ་བལྟས་ཡོད་པ། སྒྲིག་ཆས་གྱོན་པའི་ཉེན་རྟོག་པ་མང་པོས་ཁོ་ཚོའི་ལག་ནས་འཕྲེད་དར་འཕྲོག་བཞིན་པ། བོད་མི་གཅིག་གི་མདུན་ལ་ཉེན་རྟོག་པ་ལྔ་ཙམ་ལངས་ཏེ་འཕྲེད་དར་འཕྲོག་བཞིན་པ་སོགས་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དེ་ནས་ཡང་འདྲ་པར་གཅིག་གི་ནང་དུ་བོད་མི་ཚོ་ས་རུ་བསྡད་དེ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་བཞིན་པ་དང་དེའི་འཁྲིས་སུ་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་བདེ་སྲུང་མི་སྣའམ་ལྭ་བ་སྔོན་པོ་གྱོན་པའི་ཉེན་རྟོག་མི་སྣ་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་འདུག་ཅིང་།
འདི་ཀ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་པ་ཞིག་གིས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ལྟར་ན། ལོ་ལྔ་ལྷག་གི་གོང་ལ་མཛོད་དགེ་ཐང་སྐོར་གྱི་རུ་ཁག་གཉིས་པའི་འབྲོག་ས་རུ་གཞུང་གི་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཤད་དེ་ས་ཆ་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལོ་མང་པོའི་རིང་ས་གནས་འབྲོག་མང་གིས་མཛོད་དགེ་རྫོང་ཐོག་ལ་སོང་ནས་ཞུ་གཏུག་བྱས་ཀྱང་འགན་ལེན་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་གང་ཡང་མ་བྱུང་བས། ཐེངས་འདིར་འབྲོག་མང་གི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་བཅུ་ལྷག་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་པར་བསྐྱོད་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་རྗེས་ད་ལྟའི་ཆར་གནས་སྟངས་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད།


text: དམག་མིར་ཞུགས་པར་སྔོན་ལ་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དགོས་པ་དང་། མི་སྣ་སྐྱོང་བར་སྔོན་ལ་བླ་སྲོག་སྐྱོང་དགོས། རྒྱལ་སྟོན་རིང་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཁྱབ་རུ་ཁག་གི་ལས་སྒྲུབ་ཉིང་ལག་རུ་ཁག་གིས་དམག་དཔུང་ལ་ཞུགས་པའི་དམག་གསར་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ནུབ་ཀྲོའུ་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམག་དཔོན་མུའུ་ཧྲེང་ཀྲུང(“མཚོ་བོད་གཞུང་ལམ”ཐོག་མར་སྐྲུན་མཁན་དང་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྨང་གཞི་འདིང་མཁན)གི་དྲན་གསོ་ཁང་དུ་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤེལ་བ་མ་ཟད། དམ་བཅའ་འཇོག་པའི་བྱེད་སྒོའང་སྤེལ་ཞིང་། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་དམག་གསར་ཚོས་རང་འཁྲིའི་འགན་འཁྲིར་གཞི་ཚུགས་པ་དང་། ས་མཐོར་གཞིས་ཆགས་པ། བློ་བདེ་པོའི་ངང་དམག་སྐུལ་དང་ལེན་བཅས་བྱས་ཏེ་མེས་རྒྱལ་གྱི་དམག་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ངོམ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་ཆེད་རེད།


text:
ངས་ ལྷག་དཀར་ དམ་བཅའ།
ང་ བོད་ པ་ དང་ ཉི་ཧོང་ ཡིན།
ང་ དབྱིན་ཡུལ་ ལ་ སྐྱེས་ པ་ རེད།
ང་ བོད་ རང་བཙན་ སློབ་ཕྲུག་ ཙོ་གས་པ་ ལས་ཀ་ བྱད་ ཡིན་ ཡིན་ནའང་ ད་ལྷ་ ང་ རྡ་རམ་ས་ལ་ ལ་ བོད་ཡིག་ དང་ བོད་ཀྱི་ སྦྱང་ ཀྱི་ ཡོད།
ང་ བདུན་ཕྲག་ གཉིས་ ས་ར་ ལ་ བསྡད་ པ་ ཡིན་ ཡིན་ནའང་ ངས་ ས་ར་ བཞག ་པ་ ཡིན་ གང་ཡིན་ཟེར་ན་ ང་ ལ་ སྒེར་གྱི་ དགེ་རྒན་ དགོས་ འདུག།
ངའི་ གསར་པ་ རྒན་ ལགས་ མིང་ལ་ ཨ་ཆེ་ ཉི་མ་ ལགས་ རེད་ ཁོང་ ་ཤིན་ཏུ་ ཡག་པོ་ འདུག།
དེ་རིང་ ང་ དཔེ་མཛོད་ཁང་ ལ་ དེབ་གཞུང་ བྱེད་ ཀྱི་ ཡིན་ གང་ཡིན་ཟེར་ན་ ཕ་གིར་ ལ་ བོད་སྐད་ འཛིན་གྲྭ་ འདུག།
རྡ་རམ་ས་ལ་ གནམ་ཤིས་ ous du་ ཉིན་རྟག་པ་ ཆར་པ་ འབབ་ ཀྱི་ འདུག་ ཨ་ནི་ གློག་ མིན་འདུག།
ང་ དབྱིན་ཡུལ་ དྲན་ ཀྱི་ མིན་ འདུག་ ཡིན་ནའང་ ང་ ནང་གྱི་ ཁ་ལག་ དྲན་ ཀྱི་ འདུག།
བདུན་ཕྲག་ རྗེས་མ་ ང་ sikkim་ ལ་ འགྲོ་ ཡག་ ཡིན་ Sikkim.་ལ་ ཤིན་ཏུ་ སྐྱིད་པོ་ འདུག་ གང་ཡིན་ཟེར་ན་ ང་ བོད་ པའི་ ཁ་ལག་ ཞིམ་པོ་ ཟ་ཡག་རག་ཀྱི་ འདུག། ང་ sikkim་ ལ་ མུ་མཐུད་ནས་ བོད་སྐད་ སྦྱང་ཡག་ ཡིན།
ངས་ ལྷག་དཀར་ ཉིན་དེབ་ ནང་ལ་ བོད་ཡིག་ འབྲི་ཡ་ ཐབས་ཤེས་བྱེད་ ཀྱི་ ཡིན།
i don’t know the tibetan spelling for ous du.
My Tibetan spelling and grammar is pretty poor, this has not been fully proof checked, so you will see some mistakes but I think this is one good way to practice my Tibetan writing. Any comments, feedback, tips etc, most welcome.


text:
ཁག་གཉིས་པ།
བཀྲ་རྒྱམ། དགེན་ལགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དུ་གློག་བརྙན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས། ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་བུ་འདི་ལ་ཞུགས་ཏེ་གློག་བརྙན་གར་སྟེགས་སུ་འགྲེང་རྒྱུའི་སྤོབས་སེམས་དང་ཆོད་སེམས་ཡོད་འདུག དགེན་ལགས་ཀྱིས་ཐོག་དང་པོར་བོད་རང་གི་སྒེར་ཚུགས་རང་བཞིན་གྱི་གློག་བརྙན་ལམ་བུ་འདིར་བརྒྱུད་པའི་སྐབས་སུ། དཀའ་ཁག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཡོད་པ་ཁོ་ཐག་ཡིན་ངེས། ཐོག་དང་པོར་དཀའ་ཁག་གཙོ་ཤས་གང་དག་ལ་འཕྲད་སོང་། དཀའ་ཁག་དེ་དག་ལ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་སྙོམས་སྒྲིག་དང་ཅི་ལྟར་གདོང་གིས་བསུས་པ་ཡིན།
པདྨ་ཚེ་བརྟན། རེད། བོད་ལ་མཚོན་རྒྱུ་ན། གློག་བརྙན་ཞེས་པ་འདི་བྱ་དངོས་གསར་བ་ཞིག་རེད། གློག་བརྙན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཧ་ཅང་བརྟན་པོ་ཞིག་ཆགས་མི་འདུག དེའི་སྟབས་ཀྱིས། གློག་བརྙན་ཟེར་དུས། གློག་བརྙན་འདི་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་དང་ཡང་ན་གློག་བརྙན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ཀྱང་སྣ་མང་འདུག འོན་ཀྱང་། གློག་བརྙན་ངོ་མ་ཞིག ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ར་འགྲིམས་ཐུབ་པ་ཞིག་ལས་ན། དེ་ལ་དཀའ་ཁག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མང་པོ་ཞིག་འདུག
གཙོ་བོ་ཅི་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། གློག་བརྙན་ལས་རྒྱུ་ནི། རྩོམ་འབྲི་བ་དང་མི་འདྲ་བར། དེ་ནི་བཟོ་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་ནང་ཚུན་ཞིག་རེད། དེ་ལ་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་འཛོམས་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། དེའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་ཚད་འགྲུབ་དགོས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཅི་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། གཙོ་བོ་མ་དངུལ་དགོས་པ་རེད། དེ་བས། བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་འདི་ཐོག་མར་ལས་དུས། མ་དངུལ་བཙལ་རྒྱུ་ནི་དཀའ་ལས་གཙོ་ཤས་ནང་གི་གཅིག་རེད། མ་དངུལ་དེ་དག་མེད་ཚེ། གློག་བརྙན་ལས་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་དག་འཛོམས་ཁག་པོ་རེད། དཔེར་ན། འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་གླས་ཀྱང་འདྲ། ཡང་ན་གཟུགས་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་དང་སྒྲ་ལེན་འཕྲུལ་ཆས། དེ་མིན། ཆེད་ལས་ཀྱི་མི་སྣ་གདན་དྲངས་རྒྱུ། གློག་བརྙན་ནི་མི་གཅིག་གིས་ལས་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་པས། དེའི་ནང་ལ་ཆེད་ལས་ཀྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། འཁྲབ་གཞུང་། འཁྲབ་ཁྲིད། དེའི་ཕན་ཆད་ནས་བརྙན་ལེན་པ། སྒྲ་ལེན་པ། མཛེས་རིས་པ། ཐ་ན་གྱོན་ཆས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། དེ་འདྲའི་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་དགོས་པ་རེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས། ཆེད་ལས་མི་སྣ་དེ་དག་མཉམ་དུ་བོས་ནས་མཉམ་དུ་གློག་བརྙན་ཞིག་ལས་རྒྱུ་ཟེར་ན། དེའི་ཚད་ཀྱི་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས། མ་དངུལ་ནི་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། ང་རང་གི་ཐོག་མའི་གློག་བརྙན། ངེས་པར་དུ་བོད་སྐད་ཡིན་པ། བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་མཚོན་པ། དེའི་ཕན་ཆད་ནས་བོད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་པས་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ། དེ་འདྲའི་གློག་བརྙན་ཞིག་ལས་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་བཟུང་སྟེ། ད་གཟོད་གློག་བརྙན་འདི་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན།
སྔོན་ཆད། བོད་སྐད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་ཞིང་བོད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་པས་འཁྲབ་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཡོད་མི་སྲིད། དེ་ཡིན་ན། ཚོང་ལས་དང་ཧ་ཅང་འགལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ན། ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་བཟུང་ནས་གློག་བརྙན་ཞིག་ལས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་ཡིན་ཡང་འདྲ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་མཁན་ཡིན་ཡང་འདྲ། གྲངས་ཀའི་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་ངེས་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་ནང་ནས་གློག་བརྙན་ཞིག་ལས་ན། དེའི་མ་རྩ་ཇི་ལྟར་ཡོང་བ་དང་། མ་རྩ་ཞིག་འགྲོ་སྒོ་རུ་བཏང་ན། མ་རྩ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོང་དགོས་པ་དང་། མ་རྩ་དེ་ཕྱིར་ཡོང་དགོས་ན། དེར་དབྱེ་ཞིབ་འདྲ་བྱས་ཏེ། ཚོང་ར་ལ་སོགས་པར་འདང་བརྒྱབ་ནས། དེའི་མ་རྩ་དེ་ཕྱིར་ཡོང་བར་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ནས། ད་གཟོད་གཞན་པ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ལ་དེའི་འགྲོ་སོང་དང་མ་དངུལ་གཏོང་ངེས་ཏེ། ད་གཟོད་གློག་བརྙན་ལས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དེ་འབྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཐོག་མ་ནས་བོད་སྐད་ཀྱི་གློག་བརྙན་ཞིག་ལས་རྒྱུ་དང་དེ་མིན་ནང་གི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཡོད་ཚད་བོད་ཡིན་པ་ཞིག བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་པ་ཞིག་ལས་རྒྱུ་ཟེར་ན། མ་རྩ་གཏོང་མཁན་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དེ་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ང་རང་གིས་འཁྲབ་གཞུང་འདི་བྲིས། འཁྲབ་གཞུང་འདི་ཐོག་མར་གློག་བརྙན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་རེད། གློག་བརྙན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ལས། དེ་ནས་གློག་བརྙན་ཐུང་ཐུང་འདི་ལ་བྱ་དགའ་འགའ་ཞིག་ཐོབ། དེ་ནས་ད་གཟོད་འདི་གློག་བརྙན་རིང་བ་ཞིག་ལས་ན་བཟང་རྒྱུ་རེད་བསམ་ནས། རང་གི་དགེ་རྒན་དང་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རོགས་རམ་འོག གློག་བརྙན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལས་རྒྱུའི་མགོ་ཚུགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། མགོ་བཙུགས་བཏང་ནའང་། འཁྲབ་གཞུང་དེ་དག་བྲིས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ། གློག་བརྙན་དངོས་སུ་ལས་རྒྱུ་ཟེར་ན། མ་རྩ་གཏོང་མཁན་ཞིག་གིས་མ་རྩ་དེ་བཏང་ཟིན་པ་ཡིན་ན། མ་རྩ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོང་རྒྱུའི་ཐད་ལ་འདང་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས། སྐབས་དེར་ཧ་ཅང་དཀའ་ཁག་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཐུག་སོང་། འོན་ཀྱང་། ངའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཡང་འདྲ། ངའི་དགེ་རྒན། དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཁ་ཁེར། དེའི་ཕན་ཆད་ནས་ང་རང་གི་གྲོགས་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྡོ་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་རོགས་རམ་བྱས་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཚོང་ལས་ཕྱོགས་ཡེ་ནས་མིན་པ་རེད། འུ་ཚོའི་གློག་བརྙན་འདི་བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་ངོ་མ་ཞིག་རེད། བོད་སྐད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་ངོ་མ་མཚོན་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་པས་འཁྲབ་པའི་བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་ངོ་མ་ཞིག་རེད་ཅེས་པའི་ཀུན་སླང་དེ་སྐྱེས་ནས། མ་རྩ་སོགས་ལ་འདང་མ་བརྒྱབ་པར་ངེས་པར་དུ་གློག་བརྙན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལས་དགོས་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་ཞིག་བཟུང་ནས། ད་གཟོད་གློག་བརྙན་འདི་ལས་པ་རེད།
བཀྲ་རྒྱམ། ད་སྔ་གློག་བརྙན་གྱི་ཁྲོད་ན། བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཡིན་ན་འདྲ། ལྟ་སྟངས་ཡིན་ན་འདྲ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདུ་རྒྱུ་རེད། དེ་ན་ངས་འདྲི་འདོད་པ་ནི། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཡིན་ཡང་འདྲ། འདི་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་དེའི་འཕྲོ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་བོད་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་ལྟ་སྟངས་མི་འདྲ་བ(གཞན་རིགས་ཀྱིས་ཕབ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་རིགས་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་གློག་བརྙན་དག་གི་བརྒྱུད་སྒྲོག་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་དམིགས་ནས་དྲིས)གང་མང་ཞིག་དག་སེལ་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་དང་བསམ་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཡོད།
པདྨ་ཚེ་བརྟན། རེད། གཙོ་བོ་ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ན། མི་འདི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མཉམ་དུ་གློག་བརྙན་ཁ་ཁེར་ལས། གློག་བརྙན་ལས་པ་དང་བསྟུན་ནས། བོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྲོད་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་གློག་བརྙན་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་གི་རྨང་གཞི་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་རྒྱུ་ན། དེ་ཧ་ཅང་གཙོ་བོ་རེད་འདོད་ཀི བོད་ལ་མཚོན་ན་གློག་བརྙན་ཞེས་པ་འདི་གསར་དུ་དར་བའི་བྱ་དངོས་ཤིག་རེད་པས། དེའི་སྟབས་ཀྱིས། དེའི་ཕྱོགས་ལ་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ཡང་འདྲ། ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་མ་ལག་ཆ་ཚང་བོ་ཞིག་མི་འདུག མ་མཐའ་ཡིན་ཡང་རྨང་གཞི་ཞིག་བཞག་བཏང་ནའང་བཟང་བོ་རེད། རྨང་གཞི་ཞིག་བཞག་བཏང་བ་ཡིན་ན། རྗེས་མུར་རྨང་གཞི་དེའི་སྟེང་ནས། ཡར་གོང་འཕེལ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ན། ད་གཟོད་ཡར་འགྲོ་སྲོལ་གྱི་རྨང་གཞི་དེ་ཡོད་པ་རེད། དེ་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། དེའི་ཕན་ཆད་ནས། ང་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ནའང་། ང་རང་གི་གློག་བརྙན་འདི་ཚང་མའི་ནང་དོན་གྱི་ཁ་གཏད་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་དེ་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་རེད། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ། ལོ་རྒྱུས་མ་རེད། ཡང་ན་ལྷ་སྒྲུང་ཡང་མ་རེད། དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་མིའི་གནས་སྟངས། དེ་མཚོན་རྒྱུ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་ད་གཟོད་གློག་བརྙན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་བསྒྲིགས་པ་རེད།
དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱ་ནག་ཡིན་ཡང་འདྲ། དེའི་ཕན་ཆད་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིན་ཡང་འདྲ། གང་ནའང་བོད་ཅེ་ན་ཤེས་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག འོན་ཀྱང་། བོད་ཅེས་པ་འདི་ལ་ལྟ་སྟངས་ཐད་ནས་ཀྱང་སྣ་མང་ཡོད་འདུག ཁ་ཁེར་ཞིག་གིས་བོད་འདི་ཧ་ཅང་ཡ་མཚར་ཞིག་རེད་འདོད་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། ཡང་ན་ཧ་ཅང་ངན་པ་ཞིག་རེད་འདོད་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་། ང་རང་གིས་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པའམ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ལ་སོང་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་ལྟར་ན། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་འདི་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཡིན་ཡང་འདྲ། ཡང་ན་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་རེད། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། ད་གཟོད་ཁོ་ཚོས་ཧ་གོ་གི་མི་འདུག དཔེར་ན། ང་རང་གི་གློག་བརྙན་སྐོར་ཞིག་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁྱེར་ནས་སོང་ན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གློག་བརྙན་དུས་ཆེན་ཡིན་ཡང་འདྲ། དེ་ཡི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁ་ཁེར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་མཁན་སྐོར་ཞིག་ལ་བསྟན་དུས། ངའི་གློག་བརྙན་འདི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད་ཚེ། ཁོ་ཚོས་གློག་བརྙན་འདི་ལ་བལྟས་ཚར་རྗེས། དེའི་ནང་གི་མི་སྣས་ཁ་པར་རྒྱག་པའམ། ཡང་ན་བོད་ལྭ་ངོ་མ་གྱོན་མེད་པ། ཁོ་ཚོའི་ཚོར་སྣང་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་མིན་སོང་བ་ཡིན་ན། བོད་ལྭ་གོན་མེད་པའམ་ཡང་ན་དེང་སང་གི་གྱོན་ཆས་གསར་བ་གྱོན་པ་དག་མཐོང་ཚེ། ཨོ། འདི་བོད་ཡིན་ནམ། བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས། འདི་ལྟ་བུའི་དྲི་བ་འདོན་མཁན་ཁ་ཁེར་འདུག ངས་འདང་བརྒྱབ་ན། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ། བོད་མའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དེ་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ་དང་ཁོ་ཚོའི་སེམས་ལ་ཅི་ཞིག་དྲན་གྱིན་མེད་པ། ཁོ་ཚོའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས། ཡང་ན་ཁོ་ཚོའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག དེའི་ཕྱོགས་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཐད་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་རྒྱུ་རེད་འདོད་ཡོད།
[འདྲ་པར་དྲ་བ་ལས་བཏུས་པ་ཡིན།]
(མུ་འགོད།)
(རྩོམ་སྒྲིག་པ།བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ།)


text:
ཉེ་ལམ་ལོ་ཤས་རིང་། སྨན་གླིང་རྫོང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་སློབ་གསོ་སྔོན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་གནས་བབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྣ་སྐྱོང་བའི་གཞི་རྩའི་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ། དུས་རབས་གསར་པ་དང་འགོ་འཛུགས་ས་གསར་པར་གཞི་ཚུགས་པ། སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་ལྟེ་བར་བྱེད་པ། དགེ་རྒན་གྱི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་འགག་རྩར་འཛིན་པ། ཚད་ལྡན་དོ་དམ་དམ་འཛིན་བྱ་གཞིར་བྱེད་པ། “སྐད་གཉིས”སློབ་གསོ་དང་། སློབ་ཆུང་གི་རྩིས་རིག་སློབ་གསོ། སློབ་འབྲིང་གི་རྩིས་དངོས་རྫས་སྐྱེ་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཁང་སློབ་ཁྲིད་དང་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་བཅས་བྱས་ནས་བྱང་ཚད་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ཁག་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་སྐུལ་འདེད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་དུ“སྐད་གཉིས”སློབ་གསོ་ཁྱབ་ཚད་100%ཟིན་པ།
དེང་རབས་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་དུ“སྐད་གཉིས”སློབ་གསོ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ་དུས་བསྟུན་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ། “སྐད་གཉིས”སློབ་གསོ་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ལས་དོན་གྱི་གལ་ཆེའི་ནང་གི་འགངས་ཆེར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
བྱིས་པའི་སྐད་བརྡར་ལད་མོ་བྱེད་ནུས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་སྨན་གླིང་རྫོང་གིས“སྐད་གཉིས”སློབ་གསོ་སློབ་ཞུགས་གོང་གི་སློབ་གསོའི་སློབ་ཚན་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ནས་བྱིས་གླུ་ཉན་པ་དང་། ཞེ་ས་རྒྱག་པ། སྒྲུང་གཏམ་ཀློག་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་རབ་དང་རིམ་པ་སྤྱད་པ་བརྒྱུད་སློབ་ཞུགས་གོང་གི“སྐད་གཉིས”སློབ་གསོར་སྐད་བརྡའི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་བཏོད་ཡོད། སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་ཁག་ཏུ“སྐད་གཉིས”སློབ་ཚན་ཆ་ཚང་པོ་དང་འདང་ངེས་འཚོག་རྒྱུ་འགན་ལེན་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྨན་གླིང་རྫོང་གིས་ད་དུང་སློབ་མའི“ཉན། ཤོད། ཀློག འབྲི”བཅས་ཀྱི་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་ཁག་གི་སློབ་གྲྭའི་རྒྱང་བསྒྲགས་ས་ཚིགས་བཙུགས་པ་དང་སློབ་འབྲིང་གི“གཟའ་འཁོར་རེའི་གསར་འགྱུར་གནད་བསྡུས”གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཧུར་ཐག་སྤེལ་ཏེ་སློབ་མའི་སློབ་སྦྱོང་གི་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་བར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
སློབ་མའི“སྐད་གཉིས”ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཡག་པོ་འབྲི་བའི་གོམས་གཤིས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད། སྨན་གླིང་རྫོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ཁང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ཡིག་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་འཚོག་པ་ཕུད། ད་དུང“སྐད་གཉིས”ཀྱི་གཏམ་བཤད་འགྲན་བསྡུར་དང་། “སྐད་གཉིས”ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྲན་བསྡུར། སློབ་གྲྭར“ཕུལ་བྱུང་གློག་བརྙན”སྟོན་པ། དེ་བཞིན་རྩོམ་ཡིག་བསྡུ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་ཏེ་སློབ་མའི་དཔེ་ཀློག་དང་རྩོམ་འབྲིའི་འཇོན་ཐང་ཆེ་རུ་རྒྱ་ཁྱབ་བཏང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་རིག་གནས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སློབ་མའི་མོས་སེམས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། རྒྱུན་གཏན་གྱི་ལས་ཀའི་ཁྲོད་ད་དུང་དགེ་རྒན་གྱིས་སྤྱི་སྐད་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ“སྐད་གཉིས”སློབ་ཁྲིད་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
རྩིས་རིག་སློབ་ཚན་ཁྲིད་ཚད་100%ཟིན་པ།
ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བྱང་ཚད་སློབ་གསོར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རིང་། རྩིས་རིག་སློབ་གསོ་སྤུས་ལེགས་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཐོག་ཏུ་རྩིས་རིག་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་གི་སློབ་ཁྲིད་འདུ་ཤེས་གསར་སྒྱུར་དང་། སློབ་ཚན་ཁྲིད་སྟངས་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་རང་ལྗོངས་ཀྱི་རྩིས་རིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་ཀའི་ཆུ་ཚད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།
དེའི་ཐད་སྨན་གླིང་རྫོང་གིས་རྩིས་རིག་སློབ་ཚན་འཁྲིད་སྐབས་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་འགོ་འཛུགས་སར་བྱས་ཏེ། སློབ་ཁྲིད་ཁོར་ཡུག་གཏོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆུང་གི་མཉམ་ལས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། སློབ་ཁྲིད་བྱ་ཐབས་གསར་གཏོད། ནུས་ལྡན་གྱི་གདེང་འཇོག་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་བཅས་ཕྱོགས་བཞིའི་ཐད་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བ་དང་སྦྲགས། འོས་འཚམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་དཔྱད་གཞི་བདམས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་བཏོད་ཡོད། དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་ཁྲིད་གྲ་སྒྲིག་དང་། དཔེ་ཁྲིད། སྦྱོང་ཚན་བཀོད་སྒྲིག སློབ་མར་ཟུར་ཁྲིད། སྤུས་ཚད་ཞིབ་བཤེར་བཅས་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་གལ་ཆེན་ལྔ་གལ་ཆེ་མཉམ་དུ་བཟུང་ཡོད། སློབ་མས་སློབ་ཁྲིད་གོང་སྔོན་སྦྱོང་དང་། སློབ་ཁྲིད་རྗེས་བསྐྱར་སྦྱོང་། སློབ་ཚན་འཚོག་སྐབས་དྲི་བ་འདོན་པ། དེ་བཞིན་ནན་ཏན་ངང་དྲི་བ་ཀློག་པ་དང་དྲི་བར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་འཇགས་པར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
སློབ་འབྲིང་གི་དངོས་ཁམས་དང་། རྫས་འགྱུར། སྐྱེ་དངོས་བཅས་སློབ་ཚན་གྱི་འཆར་གཞི་ལེགས་གྲུབ་ཐུབ་ཚད་དང་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་འཚོགས་ཚད་100%ཟིན་པ།
སློབ་འབྲིང་གི་དངོས་ཁམས་དང་། རྫས་འགྱུར། སྐྱེ་དངོས་སློབ་ཚན་གསུམ་དང་དེ་བཞིན་སློབ་ཆུང་གི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སློབ་ཁྲིད་དང་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་གྱི་སྤུས་ཚད་ནི་སྨན་གླིང་རྫོང་གི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་ལ་དོ་དམ་ནན་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་གྱི་གོ་རིམ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། སློབ་ཚན་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་ནི་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་ཚོགས་ཚད་100%ཟིན་པར་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་ལྡོག་མེད་ཀྱི་བླང་བྱ་ཞིག་རེད།
དེའི་ཐད་སྨན་གླིང་རྫོང་གིས་གཅིག་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་མཛུབ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་འགོ་འཛུགས་པར་དམིགས་པ། ལོ་རིམ་ཁག་གི་སློབ་ཚན་སློབ་དཔྱོད་བྱེད་སྒོ་ཧུར་ཐག་སྤེལ་བ། སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་གནས་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ནས་མཉམ་དུ་གྲོས་བསྡུར་བཅས་བྱས་ཏེ་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་རིང་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་བསམ་ཞིབ་ཐུབ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད། གཉིས་ནས་བོད་སྐྱོར་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀོང་ཏུང་ཅ་དབྱི་སློབ་གླིང་དང་སྨན་གླིང་རྫོང་གི“ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར”གྱི་ལས་སྟེགས་སྤྱད་དེ་དངོས་ཁམས་དང་། རྫས་འགྱུར། སྐྱེ་དངོས་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཚན་སྤེལ་རེས་བྱས་པ་དང་། སྣང་རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི“ཆ་སྒྲིག་སྤེལ་རེས”ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་གྲྭའི་དབར་སྤེལ་རེས་བྱས་པ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད། སྨན་གླིང་རྫོང་གིས་སློབ་ཚན་དུས་ཚོད་ཚང་བ་དང་འདང་ངེས་འཚོག་པ་དང་དུས་མཚུངས། ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་བ་དང་སློབ་མའི་དགའ་སྣང་འཕེལ་བ་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཚན་ཚད་ལྡན་དུ་ཧུར་ཐག་བཏང་བ་སྟེ། གཅིག་ནས་སློབ་འབྲིང་གི་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པ་དང་། དངོས་རྫས་སྐྱེ་བཅས་ཀྱི་ཚོད་ལྟ་མཁན་དང་སློབ་གྲྭའི་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་ལས་དོན་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་འགན་འཁུར་མཁན་དང་དོ་དམ་པ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། གཉིས་ནས་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་ཆུང་གི་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་ཁག་སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་འབྲེལ་ཐིག་སྤྱད་དང་སྨན་རྫས་རིགས་ཕྱེ་ནས་བཞག་པ། གསུམ་ནས་དངོས་རྫས་སྐྱེ་གསུམ་སློབ་ཚན་གྱི་ཚོད་ལྟའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བས་ཡོ་བྱད་གྲ་སྒྲིག་དང་། བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་འཆད་ཁྲིད། དགེ་རྒན་གྱི་ཚོད་ལྟ་བྱ་ཐབས། སློབ་མའི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་ཐབས། སྣང་ཚུལ་ལྟ་ཞིབ་བྱ་ཐབས། སྒྲིག་ཆས་ཕྱིར་སྤྲོད་བྱ་ཐབས་སོགས་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁག་9ཆགས་ནས་སློབ་དུས་ལ་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་དང་ཕྱོགས་སྡོམ་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད།


text:
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཧྥ་རན་སི་ནི‘‘འོད་གསལ་བཀོལ་ནས་མུན་ནག་མཐར་བསྐྲོད”ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལ་འཁེལ་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་དུས་རབས་འདི་ལ“་བློ་འབྱེད་ཀྱི་དུས་རབས’’དང‘‘འོད་སྣང་གི་དུས་རབས’’ཞེས་བྲིས་ཡོད། “འོད་གསལ་བཀོལ་ནས་མུན་ནག་མཐར་རུ་བསྐྲོད”ཅེས་པའི་ལས་འགུལ་དེའི་ནང་དུ་ཧྥ་རན་སིའི་བློ་འབྱེད་པ་ཚོས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་དང་དམངས་གཙོ་བཅས་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་ཡོད།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཧྥ་རན་སིར་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་བསམ་བློ་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་མང་པོ་བྱོན་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་ཕུལ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ མོང་དེ་སི་ཁུ (Montesquie1689-1755)མཆོག་དང་། བེའོ་ཌིལ(Voltaire 1694-1778) ཝོ་སོའོ(Rousseau 1712-1778) སྡུས་སྡེ་ཝོ (Denis Diderot 1713-1784)སོགས་ཡིན་པར་གྲགས།
མོང་དེ་སི་ཁུ་མཆོག་ནི་སྲིད་དོན་རིག་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་བ། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་ཞིག་རེད། ཁོང་སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་འདྲ་མཉམ་དང་། རང་དབང་། བདག་དབང་སོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པར་དོ་སྣང་བྱུང་འདུག དེ་བཞིན་དུ་ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་མཛད་དེ། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ནི་མི་གཅིག་གིས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཐུགས་ལ་མ་བདེ་བར་ཕྱིར་ཧྥ་རན་སིར་ལོག་རྗེས། ཁོང་གིས་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་དང་། དམངས་གྱོད་གཏུག་གཤེར། སྲིད་འཛིན་གྱི་དབང་ཆ། ཁྲིམས་འཛུགས་ཀྱི་དབང་ཆ་སོགས་དབྱེ་བའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན«ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས»ཞེས་པ་མཛད་ཅིང་། ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལ་རྩ་ཁྲིམས་ཡོད་དགོས་ཤིང་། གཞུང་དེ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བ་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མི་རུང་བའི་སྐོར་ལ་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་པ་དང་། དམངས་གཙོ་ཞེས་པ་འདི་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་གནང་འདུག
ཁོང་ཆུང་དུས་ནས་ཚན་རིག་ལ་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། རྟོག་སྒྲུང་གི་སྐོར་ལའང་དོ་སྣང་བྱུང་སྟེ‘‘པར་ཟིག་གི་འཕྲིན་ཡིག”ཅེས་པ་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། དེབ་དེའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་པར་ཟིག་གི་མི་ཞིག་གིས་ཧྥ་རན་སིའི་སྲིད་དོན་ལ་ལྟ་སྟངས་ཇི་འདྲ་བཟུང་བའི་སྐོར་གྱི་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེབ་འདི་ལ་གྲགས་སྐད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་། ཧྥ་རན་སིའི་མི་དམངས་ཀྱིས་དེབ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ངོ་ཤེས་ཤིང་། «ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས»ལ་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རེད།
བེའོ་ཌིལ་མཆོག་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ། ཟློས་གར་མཁན། སྙན་ངག་པ། བློ་འབྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསུང་ཚིག་གཞན་གྱིས་ལུང་དུ་དྲངས་པ་ཆེས་མང་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་ནང་གི་གཅིག་དེ་རེད་ཅེས་བཤད། ཁོང་གིས་པེ་རི་སི་ནས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་གི་ལག་རོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད་མོད། དུས་ཚོད་མང་པོ་ཟུར་ཟའི་སྙན་ངག་འབྲི་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་དང་བསམ་བློ་ཕྱིར་མངོན་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁ་གཏད་ཡུལ་དེ་མཐོ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་དང་། མཐོ་རིམ་སྐུ་དྲག་ཚོའི་བླུན་རྨོངས་ཀྱི་ལྟ་བ། ཁོང་ཚོའི་ཚུལ་མཐུན་མིན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་རེད། ཁོང་གིས་དུས་རྒྱུན་དུ་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚང་འབྱིན་པ་དང་གཞུང་གི་སྲིད་དོན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་སྐབས་དེའི་སྲིད་གཞུང་གི་མིག་ནང་ལ་མི་འགྲོ་བའི་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག དེ་ལྟ་ནའང་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་རྩོམ་རིག་ལ་བརྒྱུས་སྟབས། སྐབས་དེར་ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་དགག་གཞག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལ་བསྙད་དེ་ཁོང་བཙོན་དུ་བཅུག་ཡོད་ནའང་། ཁོང་གིས་བཙོན་ཁང་ནང་ནས་དཔེ་ཆ་གཟིགས་པས་རིག་པ་ཀློང་འདྲ་པོ་བརྡོལ་ནས་ཟློས་གར་འབྲི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། སྲིད་གཞུང་ཐེར་འདོན་གྱི་སྙན་ངག་དང་། སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་ངག་མུ་མཐུད་དུ་བྲིས་འདུག
ཁོང་བཙོན་ཁང་ནས་གློད་རྗེས། ཁོང་སྐུ་དྲག་ཅིག་ལ་མ་འགྲིག་པར་བརྟེན་ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱང་ཕུད་ལ་བཏང་། ཁོང་གིས་ཨིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་ཞོར་དུ་ཨིན་ཇིའི་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་དང་རྩོམ་རིག་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། ཉིག་ཁྲོན་གི་ལྟ་བ་དེ་ཧྥ་རན་སིར་འཁྱེར་ཡོང་འདུག ཁོང་ལ་བརྩམས་ཆོས་དཔེར་ན«མཚན་ཉིད་རིག་པའི་སྤྲིངས་ཡིག »དང་། « ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ» « མི་རྣམས་འདི་ལྟར་འགྲོ་དགོས»སོགས་ཡོད།
ཝོ་སོའོ་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་དང་རྩོམ་རིག་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་དང་། ཆུང་དུས་ནས་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་ལུས་པའི་མི་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་ཀྱང« མཐོལ་བཤག»ཅེས་པ་དང་། « སྤྱི་ཚོགས་གན་རྒྱ» « མོང་ཌིན་གྱི་འཕྲིན་ཡིག»སོགས་ཀྱིས་གཙོས་
པའི་དེབ་སྣ་ཚོགས་མཛད་ཡོད་མོད། ཁོང་གི་མཐར་ཐུག་གི་བསམ་བློ་ནི་མི་སུ་དང་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཨ་མའི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་། མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ཚོར་རང་དབང་ཡོད་པ། དབང་ཆ་འདི་མི་དམངས་ལ་དབང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེ་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱི་མི་དེའི་དབང་ཆ་ནི་དབང་ཆ་དངོས་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ལ་དབང་ཆ་དེ་རྩ་གཏོར་དུ་གཏོང་བའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་བཅས་རེད། ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལངས་པའི་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པར་གྲགས།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པར་བྱོན་པའི་ཧྥ་རན་སིའི་བསམ་བློ་བ་མོང་དེ་སི་ཁུས་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་པ་དང་། བེའོ་ཌིལ་གྱིས་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་མི་ཡོད་ཚད་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ཚུལ་བསྒྲགས་ཡོད། ད་དུང་ཝོ་སོའོ་ཡིས་མི་རྣམས་སྐྱེས་པ་ནས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་གླེང་བ་དེས་སྒེར་གཅོད་ཅན་གྱི་སྲིད་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་ཕམ་ཉེས་སུ་ཕྱིན་ཡོད།
ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཧྥ་རན་སིའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་བློ་འབྱེད་ཀྱི་དུས་རབས་སམ་ཡང་ན་འོད་སྣང་གི་དུས་རབས་ཞེས་འབོད་དགོས་གཞན་ཞིག་ནི། དུས་རབས་དེར་བྱོན་པའི་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་བསམ་བློ་བ་སྡུས་སྡེ་ཝོས་ཡི་གེ་བམ་པོ་བཅུ་བདུན་དང་རི་མོ་བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི«རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ»ཞེས་པ་གཙོ་སྒྲིག་མཛད་པ་རེད། ས་སྡེ་ཝོས་ནི་བློ་འབྱེད་བྱ་འགུལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་རིག་གནས་མི་བོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་རིག་གནས་སོ་སོའི་ཤེས་བྱ་དང་མ་ལག་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་དྲིལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
དུས་སྐབས་དེར་སྙན་ངག་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ལི་ཧྥི་ཝང (Jean-Jacques Lefranc 1709-1784) དང་། ཧྥི་ལོ་ཝང་ གཞིས་སྦེ (Nicolas Joseph Florent Gilbert 1750-1780) རྡེ་ལས་ལུ (Jacques Delille 1738-1813) སྡུ ཧྥོ་གཞུ (Évariste Désiré de Forges 1753-1814) ཞུ་ནའེ (André Chénier1762-1794 )སོགས་བྱོན་ཡོད་ལ། ད་དུང་དུས་རབས་དེར་རྟོག་སྒྲུང་ལ་སྦྱར་བའི་རང་རྣམ་འབྲི་བའི་ལུགས་སྲོལ་དེའང་བྱུང་འདུག དཔེར་ན། ཝེ་སུ་དེ་ཧྥུ(Nicolas Edme Restif 1734-1806)ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི«ངའི་ཡབ་ཆེན་གྱི་སྐུ་ཚེ»ཞེས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ ཝོ་སོའོ་ཡིས་བརྩམས་པའི«མཐོལ་བཤག»སོགས་ཡིན་པར་གླེང་ངོ་། །
(ད་ལོའི་དཔྱིད་ཀར་ཕྲན་གྱིས་རྩོམ་རིག་གླེང་ངམ་ཞེས་པའི་སྐད་ཚོམས་སུ‘‘ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་འཕེལ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས’’ཤིག་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པ་སྟེ‘ ‘དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་རིག’’ཅེས་པ་སྣོན་འཕྲི་ཅུང་ཙམ་བགྱིས་ཏེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པ་ཡིན་མོད། ཡིད་ཚིམ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་། ཁོམ་ལོང་དང་བསྟུན་ནས་ལེའུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་དབབ་ངེས་ཡིན་པས། བརྗོད་གཞི་འདི་ལ་ཐུགས་རྒྱུས་ཡོད་པ་དག་གིས་དགོངས་འཆར་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུའོ།། ཁ་བྲོ། བཀྲ་ཤིས།)
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/letter/25699.html


text:
རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་ལོ་རྙིང་བ་འཁྱོལ་བའི་སྐྱེལ་མ་དང་ལོ་གསར་བ་ཚེས་པའི་བསུ་མའི་མཚམས་སུ། ལོ་རྙིང་བར་ཕྱི་མིག་དང་ལོ་གསར་བར་ཤིས་ཚིག་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཀྱང་ལོ་གསར་གནམ་གང་གི་དགོང་མོར་ལོ་གསར་གཏམ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས ༢༠༡༤ལོར་ཕྱི་མིག་སྐབས། ང་ཚོས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་གནང་ནས། གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་བླངས་ཡོད་ལ། བཅོས་བསྒྱུར་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་ཐབས་མང་ཆེ་བ་མི་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད། ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས། འདས་པའི་ལོ་དེའི་ནང་། ང་ཚོས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་ཀུན་སྤྱོད་སླར་གསོ་དང་སྒྲིག་ལམ་ལ་དག་ཐེར། གནད་འགག་ཆེ་སའི་རྣམ་པ་རིང་ལུགས་དང་། དཔོན་ངན་རིང་ལུགས། ལོངས་སྤྱོད་སྤྲོ་སྐྱིད་རིང་ལུགས། བག་མེད་ཆུད་ཟོས་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྡུང་རྡེག་བྱས་པས། གནས་སྟངས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཞེས་བརྗོད་འདུག
ཡང་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ལ་རྒོལ་རྡུང་ཐད། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ལ་རྡུང་རྡེག་གི་རལ་གྲི་དགུང་ལ་འཕྱར་ནས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱི་གཟེབ་མའི་ཁ་དམ་པོར་བསྡམ་ནས། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་དབུ་ཁྲིད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བ་གཅིག་ཤེས་ན་གཅིག་དང་གཉིས་ཤེས་ན་གཉིས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཆོད་སེམས་ནན་བརྗོད་བྱས་འདུག
དེ་མིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཚིག་འགའ་བཀོལ་ནས་གསུངས་རྒྱུར། རིམ་པ་སོ་སོས་ལས་བྱེད་པས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གནང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་པར་ལས་དོན་དེ་དག་འགྲུབ་ག་ལ་ནུས། དེ་བས། ངས་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་དམངས་ལ“བསྟོད”༼རྒྱའི་སྐད་དུ 赞 དང་། དབྱིན་སྐད་དུ Like ཟེར། ༽རྒྱག་གི་ཡིན། ཞེས་གསུངས་འདུག
ཕྱི་ལོ ༢༠༡༥ལོའི་ལོ་གསར་སྔ་ནུབ་ཏུ། རྒྱ་ནག་གི་དྲྭ་དམངས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཇེ་ཁི་སི་ལོ་བཱ་ཁེ་ཡའི་སྲིད་འཛིན་དམ་པ་སྐུ་ཞབས་བཱ་ཁི་ལཱ་བཱ ཧཱ་བོལ་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ༡༩༩༠ལོའི་ལོ་གསར་ཤིས་ཚིག་ལ་ཕྱིར་དྲན་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ཤིས་ཚིག་ནང་། ཆེས་ཐབས་སྡུག་ཅིག་གི་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཀུན་སྤྱོད་ལ་འབག་བསླད་ཐེབས་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཏུ་འཚོ་གནས་བྱས་ཡོད་པས། ང་ཚོ་ཚང་མ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ནད་པ་ཡིན། རྒྱུན་མཚན་ནི་ཁ་ཞེ་མི་མཐུན་པ་ང་ཚོའི་གོམས་འདྲིས་སུ་གྱུར་ཡོད། ང་ཚོ་སུ་གང་ལའང་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་རྒྱུར་ལོབ་ཡོད། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དགག་པ་རྒྱག་རྒྱུར་གོམས་ཡོད་པ་མ་ཟད་རང་དོན་ཁོ་ནར་འབད་པའི་རིགས་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མི་ཚང་མ་དབང་ཆ་གཅིག་བསྡུས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས། དེ་ནི་བསྒྱུར་མི་རུང་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་བཞག་ནས་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད། དེའི་ཕྱིར། ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱི་མཚམས་ནས་ཁོང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་སྟབས། ཁོང་ཚོ་དུས་གཏན་དུ་གནས་ཐུབ་པ་རེད། ཅེས་དང་། ཡང་སྐུ་ཞབས་ཧཱ་བོལ་མཆོག་གིས། ང་ཚོ་ཚང་མས་དབང་ཆ་གཅིག་བསྡུས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་འདི་མུ་མཐུད་ནས་འཁོར་སྐྱོད་བྱས་པར་འགན་འཁུར་དགོས། ང་ཚོའི་ཁྲོད་བརྫང་གླུད་ཁོ་ན་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། ང་ཚོའང་ཁོང་ཚོའི་ངན་གྲོགས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་འདུག
སྐུ་ཞབས་ཧཱ་བོལ་མཆོག་གིས། མི་དམངས། ཁྱེད་ཚོའི་གཞུང་ཁྱེད་ཚོར་ཕྱིར་སྤྲད་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་དེས་ལོ་གསར་གཏམ་བཤད་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་རིགས་མི་དམངས། བོད་མི་དམངས། ཁྱེད་ཚོའི་གཞུང་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཕྱིར་ཁྱེད་རང་ཚོར་སྤྲད་རྒྱུ་ཡིན་པར་གདེང་ཚོད་ཡོད་དམ།
འདས་པའི་ལོ་རྒན་༦༦འི་རིང་གི་མྱངས་བ་ལས་གསལ་ཁ་ཐོན་པ་ཞིག་ནི། རྩད་དེ་མ་ལོན་ན་སྒུག་ནས་མི་སྟེར་བ་ཁག་ཐེག་རེད།
མཆན། སྐུ་ཞབས་བཱ་ཁི་ལཱ་བཱ ཧཱ་བོལ (Václav Havel) ལགས་ནི་རྩོམ་པ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་མ་ཚད། སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཐ་དད་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དམར་ཤོག་པས་ཅེ་ཁི་སི་ལོ་བཱ་ཁེ་ཡ་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་སུ། ཁོང་ལ“སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མགོ་རྟིང་སློག་པའི”ཉེས་མིང་བཙུགས་ནས་ལོ་བཞིའི་རིང་བཙོན་ལ་བཅུག་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྨྲ་བརྗོད་སྤེལ་སྟབས་འཛིན་བཟུང་དང་བཀག་ཉར་བྱས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ ༡༩༨༩ལོའི་ཟླ༡༢ ཚེས ༢༩ཉིན་སྤེལ་བའི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་དམངས་གཙོ་འོས་འདེམས་ཁྲོད། བཙོན་ཁང་ནས་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་ཏེ་ཉིན ༤༢ ལས་འགོར་མེད་པའི་སྐུ་ཞབས་ཧཱ་བོལ་མཆོག་ཇེ་ཁི་སི་ལོ་བཱ་ཁེ་ཡ་རྒྱལ་ཕྲན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་སྲིད་འཛིན་དུ་བདམས། ཉིན་ཤས་རྗེས་སུ་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི ༼༡༩༩༠ ལོའི་ལོ་གསར་ཤིས་ཚིག༽ཅེས་པ་དེ་སྤེལ་པ་རེད།


text:
འདི་ལོའི་ཟླ་7པར། རྒྱལ་ཁབ་ཁྲལ་དོན་སྤྱི་ཁབ་ཅུས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲལ་དོན་ཅུས་ཀྱི་སྒོ་བྱང་བཀལ་བ་ནས་བཟུང་། ཅུས་དེས་ས་གནས་དེ་གའི་ཁྲལ་འཇལ་བའི་རེ་བར་གཞིགས་ནས། “དམངས་ཕན་ཁྲལ་གཉེར་གྱི་དཔྱིད་རླུང་བྱ་སྤྱོད”ཧུར་ཐག་སྤེལ་ཏེ་དམངས་ཕན་ཁྲལ་གཉེར་གྱི་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་རེད།
ཐབས་ལམ་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཁྱབ་བྱས་ཏེ“དམངས་ཕན་ཁྲལ་གཉེར་གྱི་དཔྱིད་རླུང་བྱ་སྤྱོད”མི་སེམས་སུ་གཏིང་ཟབ་ཟུག་པར་བྱས་པ། ཁྲལ་དོན་སྡེ་ཚན་གྱིས་ས་གནས་དེ་གའི་གློག་ཤུགས་དང་། ནུས་རྒྱུ། འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྲལ་འཇལ་བ་དང་ཁྲལ་དོན་ཅུས་ཀྱི་ལས་སྒོ་ཁོའོ་ཡི་འགན་འཁུར་བ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་ཁྲལ་དོན་ཅུས་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ། ཁྲལ་འཇལ་བར་2014ལོ་ཚུན་གྱི་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲལ་དོན་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱིས“དམངས་ཕན་ཁྲལ་གཉེར་གྱི་དཔྱིད་རླུང་བྱ་སྤྱོད”གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བའི་བྱ་ཐབས་དང་ཕན་འབྲས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་ཁྲལ་འཇལ་བས“དམངས་ཕན་ཁྲལ་གཉེར་གྱི་དཔྱིད་རླུང་བྱ་སྤྱོད”ཤེས་རྟོགས་དང་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་ཐུབ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཁྲལ་འཇལ་བའི་ཐོབ་ཚོར་ཆེ་རུ་དང་བློ་ཡིད་ཚིམ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
ས་གནས་དེ་གའི་ཁྲལ་འབབ་དོ་དམ་དང་ཁྲལ་འཇལ་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱ་ཆེད། ཁྲལ་འཇལ་བར“བརྟག་དཔྱད་འདྲི་ཤོག”སྤྲོད་པའི་བྱ་ཐབས་བརྒྱུད། ཁྲལ་བསྡུའི་ཐད་ཀྱི་ཁྲལ་འཇལ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་ཁྲལ་དོན་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི“གློད་སྡོམ་ཞབས་གསུམ”གྱི་སྒྱུར་བཅོས་དང་། ཁྲལ་འབབ“གཉེར་ཚོང་ཁོར་ཡུག”ལེགས་བཅོས། “དམངས་ཕན་ཁྲལ་གཉེར་གྱི་དཔྱིད་རླུང་བྱ་སྤྱོད”སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ཁག་དོན་འཁྱོལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་ཏེ། ཁྲལ་འཇལ་བའི“སེམས་ཁྲལ”དང་། དོགས་གནད” “དཀའ་གནད”བཅས་ཏན་ཏིག་ངང་བསལ་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ལྗོངས་གློག་རྡུལ་ཁྲལ་དོན་ཅུས་ཀྱི་ཚོད་ལྟ་འཁོར་སྐྱོད་དང་ཁྱབ་སྤེལ་ལས་དོན་གྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། ཟླ་8པའི་ཟླ་དཀྱིལ་ནས་བཟུང་། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁེ་ལས་9ལ་གློག་རྡུལ་ཁྲལ་དོན་ཅུས་གྱི་ལྟ་ཚོད་འཁོར་སྐྱོད་དང“གཅིག་གཏད་གཅིག”གི་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་འབྲེལ། ཁྲལ་འཇལ་བའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་ཁྲལ་འཇལ་བར་གློག་རྡུལ་ཁྲལ་དོན་ཅུས་ཀྱི་ལྟ་ཚོད་འཁོར་སྐྱོད་དང་ཁྱབ་གདལ་ལས་དོན་གྱི་བསམ་འཆར་དང་འགྲོ་གོས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས། ཁྲལ་འཇལ་བའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བསམ་ཤེས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།


text:
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྙིང་འབུམ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ་པར་ལེན་བཞིན་པ།
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། “རས་གཞི་བརྡར་བ་དང་ཚོན་རྒྱག་པ། མདངས་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་དག་ནི་ཅི་འདྲའི་ཞིབ་ཚགས་པ་ཞིག་རེད། ལོ་མང་པོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་ལེན་དང་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་རྗེས་གཞི་ནས་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ཐང་ག་ཞིག་འབྲི་ཐུབ་རྒྱུ་རེད” ཤང་ཀང་ཆིན་ཧུའེ་སློབ་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ཅང་ཡུས་དབྱི་ཡིས་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས། ཐང་ག་བཞེངས་རྒྱུ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།
“2018ལོར་ཐང་གའི་གླིང་ག་སྟེ་དམའ་རིམ་ལྷ་བཟོ་བའི་ནང་སར་དངོས་སྦྱོང་འཆར་གཞི”ཟླ་7ཚེས་7ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རེབ་གོང་རྫོང་དུ་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཤང་ཀང་ནས་ཡོང་བའི་སློབ་མ་13རེབ་གོང་རྫོང་གི་རེབ་གོང་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་དུ་དུས་ཡུན་ཉིན་40ཡི་ཐང་གའི་བཟོ་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་སྤེལ་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། ཀྲུང་གོའི་བཟོ་རྩལ་མཛེས་རྩལ་མཁས་དབང་། རེབ་གོང་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་སྙིང་འབུམ་ལགས་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་རེད།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ནི་ཀྲུང་གོའི“ཐང་གའི་ཕ་ས”ཞེས་སུ་གྲགས་ཤིང་། ཡུལ་དེ་གའི་ཐང་གས་རེབ་གོང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། 2009ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་གསོ་ཚན་རིག་རིག་གནས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མིང་གཞུང་དུ་བཀོད་པ་རེད།
མཚོ་སྔོན་དང་ཤང་ཀང་ན་གཞོན་སྤེལ་རེས་ཡར་སྐུལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཝུའུ་ཧན་ཀྲུང་གིས། ཐང་ག་ནི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རི་མོའི་འབྲི་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཤང་ཀང་གི་གཞོན་ནུ་དེ་བས་མང་བ་ཡོང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ཐང་གའི་བཞེངས་རྩལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་འཇུག་འདོད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད།
“ང་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་ཤོས་བཞག་པ་ནི་ཚོན་ཁ་བརྒྱོང་བ་དང་རས་གཞི་བརྡར་རྒྱུ་དེ་རེད། ཉི་མ་ཁ་ཤས་ལ་བརྡར་དགོས་པ་དང་། ཚང་མའི་མཛུབ་མོ་དག་ལ་ཆུ་ཐོར་ཡང་བུད་ཡོད། ང་ལ་ཐང་གར་ངོས་འཛིན་སྔར་ལས་ཟབ་པོ་བྱུང་སོང་།” མིག་སྔར། ཅང་ཡུས་དབྱི་ཡིས་སློབ་ཐོན་བརྩམས་ཆོས་《སྒྲོལ་ལྗང་》བཞེངས་བཞིན་ཡོད། དགེ་རྒན་གྱིས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཡག་པོ་འདུག་གསུང་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་མོས་ད་དུང་ཆུ་ཚད་ཞན་པ་ཤེས་ནས“རྒན་ལགས་དང་བསྡུར་ན་ཐིག་ཚད་དང་། གསེར་ཕྱེ། སྤྱན་འབྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་འབྲིའི་ཐད་ལ་ཧེ་བག་ཧ་ཅང་ཆེ”ཟེར།
ཤང་ཀང་རྒྱ་ཡིག་སློབ་ཆེན་སྒྱུ་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་ལོ་རིམ་གསུམ་པའི་སློབ་མ་ཀྲང་ཅ་ཡུས་ཀྱིས་བལྟས་ན། ཐང་ག་བཞེངས་པ་ནི་དངོས་གནས་དཀའ་ལས་མང་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་རེད། “དེ་སྔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རི་མོ་འབྲི་སྐབས་རྒྱུ་ཆ་ཚང་མ་ཡོད་ཟིན་པ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པ་དང་། ཐང་ག་བཞེངས་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཚང་མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་འདི་ནི་ངའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་བྱ་བ་གསར་པ་ཞིག་རེད་ལ། ལོངས་སུ་སྤྱོད་འོས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཀྱང་རེད།”
“དེ་སྔོན་རི་མོ་འབྲི་དུས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་ལྟར་བྲིས་པ་ཡིན། ཐང་ག་བཞེངས་རྒྱུ་ནི་དོན་སྙིང་མི་འདྲ་བ་ལྡན་ཡོད། རྒན་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཐང་ག་ནི་མགྲོན་པོ་གལ་ཆེན་ལ་ཕུལ་བའི་ལག་རྟགས་སུ་བྱས་པས། ཐང་ག་རེ་རེ་བཞེངས་པའི་ཀུན་སློང་ཡང་མི་འདྲ།” ཀྲང་ཅ་ཡུས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར། ད་ཐེངས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ནི་ཐོག་མའི་ཉམས་ལེན་ཙམ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་རྗེས་ཕྱོགས་སུ་ད་དུང་ཐང་ག་བཞེངས་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ཚེ། ཉམས་མྱོང་མི་གཅིག་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་ཟེར།
“ཁོ་ཚོས་ཐང་ག་བཞེངས་ཐེངས་དང་པོར་འདི་འདྲའི་ཡག་པོ་འབྲི་ཐུབ་པ་དངོས་གནས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད” སྒྱུ་རྩལ་གླིང་དུ་ཤང་ཀང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་ཐང་ག་བཞེངས་པར་མཐོང་སྐབས། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྙིང་འབུམ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་སློབ་མ་ཚོར་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་ཏེ། མ་གཞི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་ཐུང་ཡང་། ཁོ་ཚོས་ཐང་གའི་རས་གཞི་བརྡར་བ་དང་། ཚོན་རྒྱག་པ། མདངས་རྒྱག་པ། སྐྱ་རིས་འཐེན་པ། གསེར་བྲིས་འཐེན་པ་སོགས་གཞི་རྩའི་ཐབས་རྩལ་དགུ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་ཤེས་ཡོད། ཚོན་ཁ་བརྒྱོང་བ་དང་ཚོན་ཁ་སྦྱོར་བ་སོགས་ནི་ལག་རྩལ་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་ཡིན་པས། ཉིན་30ཡི་ནང་བརྩམས་ཆོས་འདི་འདྲ་ཞིག་བཞེངས་ཐུབ་པ་ནི་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མིན་ཟེར།
“ཐང་ག་བཞེངས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཐང་ག་བཞེངས་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ལ་སྲེག་བཅད་བརྡར་གསུམ་བྱས་པ་དང་མཚུངས། ང་ཚོས་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་8པ་ནས་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་10པའི་བར་ཐང་ག་བཞེངས་དགོས་པས། ཆུ་ཚོད་བཅུ་གྲངས་ལ་འདུག་དགོས། ཐང་ག་འབྲི་བའི་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་རིང་ཞིང་གོ་རིམ་དེ་ནི་རང་ཉིད་སོ་སོས་ནང་སེམས་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་རེད”ཅེས་ཤང་ཀང་གྲོང་ཁྱེར་སློབ་ཆེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་ཁྲེན་ཧོན་ཐིང་གིས་གསར་འགོད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་ཚུལ་བཤད་པ་རེད།
ཝུའུ་ཧན་ཀྲུང་གིས། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཐང་གའི་བཞེངས་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་གི་འཆར་གཞི་ནི་མཚོ་སྔོན་དང་ཤང་ཀང་ས་གནས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། མ་འོངས་པར་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཐད་ཀྱི་སྤེལ་རེས་བྱ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད།


text:
རྒྱ་གར་གི་ལོ་རྒྱུས།
རྒྱ་གར་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ Indian subcontinent ནི་ལོ་ངོ་75,000 ཙམ་གྱི་གོང་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ལོ་ངོ་ 500,000 ཙམ་ཕྱིན་པའི་གདོད་མའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཀེང་རུས་ཡང་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད། སེང་གེ་གཙང་པོའི་གཤོངས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ངོ་3300 ནས་ 1300 BCE ཙམ་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་པག་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར་ནུབ་བྱང་ཡུལ་དུ་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཐོག་མའི་འགྲོ་བ་མིའི་དཔལ་ཡོན་བྱུང། སྤྱི་ལོ་གོང་གི་ལོ་ངོ་ ནས་ 1900 BCE བར་ ལ་ཆེས་ཐོག་མའི་སྔོན་ཐོན་ཅན་གྱི་ཧ་ར་པྤན་དུས་རབས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིག་གཞུང་གོང་འཕེལ་བྱུང། གསེར་དངུལ་གྱི་སྟེང་ཡིག་རིས་སྣ་ཚོགས་བརྐོས་ནས་ཐམ་ཀ་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་བཟོ་ཡི་ཡོད།
སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་དུར་རབས་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལ་དཔལ་ཡོན་དེའི་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒྱུད་ཕྱིན་པ་དང། ལྕགས་ཀྱི་དུས་རབས་ཝི་རྡི་དཔལ་ཡོན་མཇུག་འཐུད། མི་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ནས་འཚོ་བའི་ལམ་བུ་གསར་པ་ཞིག་གཏོད་འགོ་བརྩམས། ལོ་ངོ་3000 ཡར་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོའི་ནང་རྒྱལ་པོའམ་རཱ་ཇཱ་བདམས་པའི་སྲོལ་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང། ལོ་ངོ་ 2500 ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཁོ་ཚོར་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་སྤྲད་ནས་མ་ཧཱ་ཇྷཎ་་པཌ་འམ་ (Mahajanapada) ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་གནས་འབུལ་གྱི་ཡོད། དེ་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་གང་གའི་གཙང་པོའི་གཤོངས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ཞེས་སུ་གྲགས། མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཝ་ཇི་(Vajji) སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་དམག་འཐབ་ལོ་མང་བྱས་ནས། མཐར་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་མངའ་ཐང་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར། རང་རེའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་གཅེར་བུ་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤེལ་མཁན་ཝར་དྷ་མ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ར་(Vardhamana Mahavira) གཉིས་ཀྱང་དུས་རབས་དེ་སྐབས་བྱུང།
སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་སྐབས་ཉེ་བའི་གླིང་ཕྲན་ཕལ་མོ་ཆེ་མོར་ཝི་ཡ་གོང་མའི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས། དུས་རབས་དེ་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སཱི་རིཡཱ་དང་ཨིཇིཔྚ། གྷི་རི་སེ། ཤྲི་ལངྒ་། སོགས་ཡུལ་ལུང་གཞན་དག་ཏུ་སྤེལ་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་དང་བཅས་ཕོ་ཉ་རྣམས་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་བཏང་། གོང་མའི་མངའ་ཐང་ཆེན་པོ་དེའི་ཁོངས་སུ་པ་ཊ་ལི་པུཏྲ་(Pataliputra)དང་། རྡོ་འཇོག་(Taxila) ཨུ་ཇན་(Ujjain) བཅས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ཁ་ཤས་ཡོད། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ངོ་1,500 རིང་རྒྱ་གར་ཆ་ཤས་འདྲ་མིན་རྣམས་རྒྱལ་ཕྲན་ཆུང་ངུ་མང་པོས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས། དེ་དག་དབུས་ནས་གུབ་ཊ་གོང་མའི་མངའ་ཐང་ནི་ཆེས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་བྱུང། དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་དུ་ཕྰ་ལ་རྒྱལ་ཕྲན་དང། རཥ་ཊག་ཨུ་ཀྲ་རྒྱལ་ཕྲན། གུར་ཇར་ཕར་ཏི་ཧ་ར་རྒྱལ་ཕྲན། བཅས་རྒྱལ་རབས་གསུམ་གྱི་འཐབ་འརྩོད་བྱུང། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ ཅ་ལུག་ཡ་རྒྱལ་ཕྲན། ཅོལ་ལ་རྒྱལ་ཕྲན། ཕལ་ལ་བ་རྒྱལ་ཕྲན། ཕན་ཌ་ཡན་རྒྱལ་ཕྲན། ནུབ་ཅ་ལུག་ཡ་རྒྱལ་ཕྲན། བཅས་བྱུང། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་དུས་དཀྱིལ་དུ་ཅོལ་ལ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པ་མ་ཟད་ཤྲི་ལང་ཀ་སོགས་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཡང་བརྩན་འཛུལ་བྱས།
དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་འགོ་སྟོད་ནས་དིལླི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁམས་གསར་འཛུགས་བྱེད་པའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཆགས། དིལླི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁམས་ནི་རྒྱལ་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ལས་གྲུབ་ཅིང་། རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྣ་ཚོགས་བསྐྲུན་ཏེ། རིམ་བཞིན་དེང་གི་དིལླི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཆགས། ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་རྒྱུད་སུལཏཱན་གྱི་དུས་རབས་མཇུག་རྫོགས་རྗེས། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་མུ་གལ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བཙུགས། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ལྡི་ལི་དང་ཨག་ར་སོགས་ལ་དབང་སྒྱུར་རིམ་པར་བྱས་རྗེས། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་མངའ་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བར་དབང་སྒྱུར་བྱས། མུ་གལ་གོང་མ་མཐའ་མ་འདི་གྲོངས་རྗེས་བུ་ཕྲུག་ནང་ཁུལ་དབང་ཆ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ནང་འཁྲུག་བྱུང་བ་དང་། མུ་གལ་གོང་མའི་མངའ་ཁུལ་གང་ས་ནས་གྱེན་ལངས་བྱས་པ། ཨི་རན་དང་ཨཧྥ་གྷན་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱིས་བཙན་འཛུལ་སོགས་ལ་བརྟེན། རིམ་བཞིན་མངའ་ཐང་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར། མརཱཋཱའི་རྒྱལ་ཁམས་སྟོབས་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་མུ་གལ་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས། དེ་བཞིན་ཇཱཊ་དང་སིག་མི་རིགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས།
ཕྱི་ལོ་ 1757 ལོའི་ཕ་ལ་སེའི་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་རྗེས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་དོན་དབང་ཤུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བཙུགས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ 1848 ལོར་དབྱིན་ཇི་དཔོན་རིགས་དྷལ་ཧོ་སི་(Lord Dalhouse) རྒྱ་གར་ནང་དབྱིན་ཇིའི་སྤྱི་ཁྱབ་གཞུང་འཛིན་པར་བསྐོས་ཤིང་། ཁོང་གི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་ནང་དབྱིན་ཇི་དབང་ཤུགས་དར་བའི་རྩེ་མོར་སོན་ཏེ་པན་ཇབ་དང་། པེ་ཤ་ཝར། པ་ཐན་ཚོ་བ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནུབ་བྱང་མངའ་ཁོངས་སུ་ཟླ་སྒྲིལ་བྱས། ཕྱི་ལོ་ 1857 ལོར་མཻ་རུ་ཊ་ས་གནས་སུ་དམག་མི་ཚོས་གྱེན་ལོག་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཤིང། རིང་པོ་མ་འགོར་བར་ས་གནས་མང་པོ་ནས་དབྱིན་གཞུང་ལ་གྱེན་ལོག་ངོ་རྒོལ་བྱས་པས། སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དབང་སྒྱུར་སྔར་བཞིན་སྲ་བརྟན་ཡོང་བར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཡོད། སྤྱིར་ལོ་ངོ་གཅིག་ཙམ་གྱི་ནང་གྱེན་ལོག་ངོ་རྒོལ་དེར་དབྱིན་གཞུང་གིས་སྟངས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ 1919 ཟླ་ 4 ཚེས་༡༣ ཉིན་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཨམ་རི་སར་ཡོད་པའི་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རྗ་ལན་ཝ་ལ་སྤྱི་གླིང་གི་དམར་གསོད་ཆེན་མོའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་འོག་དབྱིན་གཞུང་ལ་མཉམ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་འགོ་བརྩམས། ཕྱི་ལོ་1920 ཟླ་ 10 ནས་ཕྱི་ལོ་ 1922ཟླ་ 2 བར་ཀོང་རེ་སི་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སད་པར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན། ཕྱི་ལོ་ 1942 ཟླ་ 8 ནང་གྷན་དྷི་མཆོག་གིས་ཨིན་ཇི་དབང་ཤུགས་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་བའི་ལས་འགུལ་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། དབྱིན་ཇི་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ནས་མཐར་སྤྲོད་གཏོང་ཆེད་དབྱིན་གཞུང་གི་བཀོད་ཁྱབ་མི་བརྩི་བའི་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་(འཆི་གསོན་དབྱེ་ཐག་གཅོད་པའི་ལས་འགུལ) གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐག་བཅད།
དེ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ 1947 ཟླ་ 8 ཚེས་ 14 ཡི་མཚན་དཀྱིལ་དུ་རྒྱ་གར་ལ་རང་བཙན་ཐོབ། (དེ་ནས་བཟུང་ལོ་རྟག་པར་ཕྱི་ཟླ་ 8 ཚེས་ 15 ཉིན་ནི་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་དབང་འོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་ཉིན་མོར་ངོས་འཛིན་གྱིས་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།) སྐབས་དེར་ནེ་རུ་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་ཐོག་མའི་སྲིད་བློན་དུ་བསྐོས་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ 1964 བར་སྲིད་བློན་གྱི་ཐུགས་འགན་བསྟུད་མར་འཁུར་གནང་མཛད་ཡོད།
ནང་དོན།
ཧ་ར་པྤའི་ལོ་རྒྱུས། (Harappa)[རྩོམ་སྒྲིག]
ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་འདུ་འཛི་དང་ཟང་ཟིང་ཅན་ཞིག་རེད། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ནང་གི་གཙོ་གནད་མི་སྣ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འཆར་འགོད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ཞིང་། ཁོ་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མངའ་འབངས་རྣམས་ས་ཆ་འདྲ་མིན་ལ་བརྫངས་ཏེ་ལྕགས་རིགས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རྡོ་སོགས་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་པར་མངགས་པར་བྱེད། ཡུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་དག་གསེར་དངུལ་སོགས་རིན་ཆེན་ནོར་བུར་དགའ་སྣང་ཆེ་ཞིང་། གསེར་དངུལ་གྱི་སྟེང་ཡིག་རིས་སྣ་ཚོགས་བརྐོས་ནས་ཐམ་ཀ་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་བཟོ་ཡི་ཡོད། གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ནང་ལག་ཤེས་མཁས་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོས་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་བ་དང་འཇོན་ཐང་ཆེན་པོས་ལས་རིགས་སྣེ་མང་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད། ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤ ལ་ལུས་དངོས་པོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་དག་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས། ཐོན་སྐྱེད་ཕལ་ཆེ་བ་རྡོ་དང་། གསེར། དངུལ། ཟངས། ལི། ལྕགས་སོགས་ལས་བཟོས་ཡོད། ཟངས་དང་ལི་ནི་ལག་ཆ་དང་། གོ་མཚོན། ཐབ་ཆས་སོགས་བཟོ་བར་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད། ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཕུད་ད་དུང་སྲིང་བལ་ལས་བཟོས་པའི་ རས་ཧྲུལ་དེ་འདྲ་ཡང་རྙེད་སོན་བྱུང་། ཁུལ་དེར་ལོ་ངོ་7000 གི་ཡར་སྔོན་ནས་སྲིང་བལ་སྐྱེ་འཕེལ་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང། གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཚོས་ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲིང་བལ་འཐག་བེྱད་ཡོ་ཆས་འདྲ་མིན་རྙེད་སོན་ཐུབ་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁ་ཟས། གྲོང་ཁྱེར་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཕུད། ད་དུང་མི་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཞིང་པ་དང་འབྲོག་པ་དེ་དག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོའི་ཁ་ཟས་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཧ་ར་པྤའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གྲོ་དང་། ནས། སྲན་མ། འབྲས། པད་ཁ་སོགས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ ལས་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། ཁོ་ཚོས་ཞིང་ལས་བྱེད་ཆེད་ཀྱི་ལག་ཆ་གསར་བཟོ་དང་ཞིང་དུ་ཆུ་འདྲེན་སའི་ཡུར་ བུ་ཡང་བཟོས་ཡོད། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་བྱེད་པ་དང་ལྷན་དུ་ར་ལུག་དང་མ་ཧེ། བ་ཕྱུགས་སོགས་གསོ་ཉར་བྱས་ ཡོད་ལ། རི་དྭགས་ཀྱང་བརྔོན་ཡོད། ཉམས་ཆག་སོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་།
ལོ་ངོ་3900 ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ གྲོང་ཁྱེར་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ནས་འཚོ་བའི་ལམ་བུ་གསར་པ་ཞིག་གཏོད་འགོ་བརྩམས། བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དཀོན་དུ་སོང་བ་དང་། ཞིང་དུ་ཡུར་ཆུ་འདྲེན་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡང་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་ སོང་། སྡོད་ཁང་གི་བཀོད་པ་ཞན་ཞིང་གང་སར་གད་སྙིགས་ཀྱི་ཕུང་གསོག་ལས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་བ་རེད། འོ་ན་ འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་སོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ་གཙང་པོ་སྐམ་ནས་ ཞིང་ཆུ་ཆད་པས་ཞིང་ལས་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཡང་ལ་ལས་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་ཚད་ལས་འདས་ པ་བྱས་རྐྱེན་སོ་ཕག་དང་ལྕགས་རིགས་བཞུ་ཆེད་ཀྱི་མེ་ཤིང་རྫོགས་པ་མ་ཟད་ཐ་ན་ཁྱིམ་དུ་ཇ་སྐོལ་བྱེད་ཀྱི་མེ་ཤིང་ཡང་ དཀོན་པོར་གྱུར་ཚུལ་གླེང། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྒོ་ཕྱུགས་གཉེར་སྐྱོང་བྱས་པ་མང་དྲགས་ནས་རྩྭ་དང་རྩི་ཐོག་ཐམས་ ཅད་ཟད་པར་བརྟེན་སྒོ་ཕྱུགས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འཚོ་བའི་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་གོང་འཁོད་རྒྱུ་ མཚན་དག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་སྟོང་སོང་བར་ར་སྤྲོད་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་ཁག་པོ་རེད། གཙང་པོ་སྐམ་པ་ དང་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་འཚེ་ལྟ་བུས་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་པ་མ་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་ སྟོང་འགྲོ་མི་སྲིད། ཚོད་བགམ་བྱས་ན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་དབང་སྒྱུར་ལེགས་པོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་མིན་ནམ་སྙམ།
ས་སྐྱོང་ཆེན་མོའི་དུས་རབས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་མང་གིས་འོས་འཕངས་ནས་འགོ་ཁྲིད་འདེམས་པའི་ལམ་སྲོལ་ལ་དེང་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེ་བས་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ལ་དཔེ་བཞག་ན་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་རྣམས་ཡུལ་མིས་བདམས་པ་ལས་གཞན་རྒྱལ་པོ་དང་འགོ་ཁྲིད་མང་ཆེ་བ་ནི་ཕ་རྒྱུད་བུ་འཛིན་དང་། དབང་ཤེད་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང། དཔེར་ན་ལོ་ངོ་3000 ཡར་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོའི་ནང་རྒྱལ་པོའམ་རཱ་ཇཱ་བདམས་པའི་སྲོལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད། སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གིས་ དབང་ཤེད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་བློས་གཏོང་ཆེན་པོ་རེ་བྱས་ཚེ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོར་བསྐོ་བ་ཡིན། རྟའི་ཆོ་གའམ་ཨཤ་བ་མེ་ དྷཱ་ (Ashvamedha) ཞེས་པའི་སྲོལ་ལ་གཞིགས་ན་རྟ་རྒོད་ཅིག་གང་སར་འཁྱམས་ཉུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་དེར་བློན་ པོ་ཚོས་ལྟ་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་རྟ་རྒོད་དེ་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་སོང་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་དེའི་རྒྱལ་ པོས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཚེ། ཡུལ་གཉིས་དབར་དམག་འཐབ་དྲག་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་དེ་འགོ་ ཁྲིད་གཙོ་བོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་རྟ་རྒོད་དེ་དེ་མུར་གཏོང་བ་ལས་བཀག་སྡོམ་མ་བྱས་ན། རང་བཞིན་ གྱིས་ཕམ་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་རྟགས་ཡིན་པས། རྟ་རྒོད་འཁྱམས་སུ་འཇུག་མཁན་དེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའམ་གཙོ་གནད་ འགོ་ཁྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། རྟའི་ཆོ་ག་དེ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་མཚམས། པཎྜིཏ་དང་ཆོས་དཔོན་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བྱས་རྗེས། ཆོས་དཔོན་དང་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གིས་རྒྱལ་པོས་འབུལ་ཚན་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ནས་ རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཡི་ཡོད། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྟེང་དུ་འཁོད་རྗེས་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གི་རྒྱལ་པོ་ཡང་རིམ་བཞིན་བཞུགས་ གྲལ་ལ་འཁོད་དེ། རྒྱལ་པོའི་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་གླེང་བར་བྱེད། རྒྱལ་བློན་འདུས་སར་མི་མང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོར་འབུལ་བ་ ཕུལ་ནས་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རིགས་དམན་པ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བློན་འདུས་སར་བཅར་ཆོག་གི་ མེད། ས་སྐྱོང་། རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གི་རྒྱལ་པོ་ཚོར་རཱ་ཇཱ་ཞེས་པའི་གོ་མིང་ལས་མེད་ཀྱང་གོང་གི་ཆོ་ག་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་ མཁན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཇཱ་ནཱ་པཱ་དཱའམ་ (Janapada) ས་སྐྱོང་ཞེས་པའི་གོ་མིང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། ལོ་ངོ་༢༥༠༠ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཁོ་ཚོར་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་སྤྲད་ནས་མ་ཧཱ་ཇཱ་ནཱ་པཱ་དཱའམ་ (Mahajanapada) ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་གནས་འབུལ་གྱི་ཡོད། གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཚོས་དིལླི་རྙིང་པ་དང་མཱི་རུཏ་(Meruti) ཉེ་འཁོར་དུ་ས་སྐྱོང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གནའ་རྫས་མང་པོ་རྙེད་ཡོད་ལ། ས་སྐྱོང་གི་མངའ་འབངས་ཚོས་འབྲས་དང་གྲོ། ནས། སྲན་མ། པད་ཁ་སོགས་འདེབས་ལས་བྱས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་དང་མཁར་རྫོང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ ཅིང་། མཁར་རྫོང་དེ་དག་ནི་དགྲ་བོར་ལྟ་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཙམ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་དང་དབང་ཤ གས་གཞན་ ལ་ངོམ་རྒྱུའི་ཆེད་དུའང་ཡིན་པར་འདོད། ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཚོས་དམག་མི་འབོར་ཆེན་ཉར་བ་དང་ཁོ་ཚོར་གླ་ཆ་གྱ་ནོམ་པ་ སྤྲད་ནས་ལོ་འཁོར་མོར་རྒྱལ་གཞིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
མ་ག་དྷ་རྒྱལ་རབས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར། སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆུ་བོ་གངྒཱ་སོགས་མ་ག་དྷ་བརྒྱུད་ནས་བཞུར་གྱི་ཡོད་ཅིང་། དེས་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཆུ་ནུས་ཐོན་ཁུངས། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད། ནགས་ཚལ་རྒྱ་སྐྱེད་སོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། གཞན་ཡང་ལྕགས་རིགས་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་པས་གོ་མཚོན་དང་ལག་ཆ་སོགས་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕན་ནུས་ཐོན་ཡོད། མ་ག་དྷའི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་པོ་སྙན་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་གཉིས་བྱོན་ཡོད་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་(Bimbisara) དང་། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ (Ajatsattu)གཉིས་ཡིན། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ནི་མ་ག་དྷའི་ མངའ་ཐང་སྤེལ་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་རང་གི་ཡབ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བཀྲོངས་རྗེས་མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་ས་བཟུང་། ཝ་ཇི་ (Vajji) སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་དམག་འཐབ་ལོ་མང་བྱས་ནས། མཐར་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་མངའ་ཐང་ཆེ་ ཤོས་སུ་གྱུར།
མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དུས་སྐབས་ནི། ཝ་ཇི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བི་ཧར་ས་ཁུལ་དུ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན། ཝ་ཇིའི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་ལ་གྷ་ན་ (Gana) ཞེས་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བམ་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དོན་ཡིན། གྷ་ནའི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་མཁན་ལ་མི་གཅིག་ལས་མང་བ་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་འགར་མི་སྟོང་ཚོ་ལས་བརྒལ་བའང་ཡོད། ཁོ་ཚོ་ཚང་མར་ ར་ཇཱའི་གོ་གནས་ཡོད་ལ་ཁོ་ཚོས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་གྲོས་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་གི་ལམ་ནས་གནས་ཚུལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གྷ་ན་ལ་སྐབས་འགར་སཾགྷ་ (Sangha) ཡང་བརྗོད་ཅིང་། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡང་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀྱི་སཾགྷའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །
ལོ་ངོ་2300ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་དུ་ཨེ་ལེག་ཙཎྡྲ་(Alexandra)ཞེས་པའི་ཡུ་རོབ་ཀྱི་གོང་མ་ཞིག་གིས་ཡུ་ རོབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་མཐར་ཨེ་ཤི་ཡའི་ས་ཁུལ་དུ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་འགོ་བརྩམས། ཁོས་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས། འོན་ཀྱང་ རྒྱ་གར་གྱི་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་སྐབས། ཁོའི་དམག་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྟོབས་ཤ གས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཐོས་པས། མུ་མཐུད་དཔུང་མཇུག་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཡོད།


text:
༢༠༡༧ ལོའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གསར་འགྱུར་ཆེ་ཁག་བཅུ།
༡༽ ཟླ་༡ པོའི་ཚེས་༢ ནས་༡༤ བར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་༣༤ པ་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་ནས་འབྱོར་བའི་ཆོས་ཞུ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཇིགས་སྐུལ་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་སྟབས་དུས་དབང་ཆ་ཚང་ཞུ་མ་ཚར་གོང་ནས་ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་དགོས་ཁེལ་ཡོད་པ་རེད།
༢༽ ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་༡ པོའི་ནང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཨ་རིའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཨེ་ལོ་ཊ་ སཱི་ཕེར་ལེན་ (Elliot Sperling) སྐུ་གྲོངས་རྗེས་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ཆེད་རྩོམ་ཡིག་ལོ་༡༡༣ ལ་འདུག་དགོས་པ་དེ་ཁྱེད་ཡིན་ཞེས་པ་བྲིས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་དང་མང་ཚོགས་ཁྲོད་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཟུར་ཟ་ཡིན་སྐོར་གྱི་གླེང་སློང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། ལྡི་ལིའི་དོན་གཅོད་བཀའ་ཟུར་འབྲོང་ཆུང་དངོས་གྲུབ་དང་། ཨ་རིའི་རྒྱ་རིགས་འབྲེལ་མཐུད་པ་དྲུང་འཕར་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རྩོམ་དེ་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཟུར་ཟ་ཡིན་པས། དེར་ངོ་རྒོལ་ཡོད་སྐོར་གྱི་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ཟླ་༣ པའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ནས་ཟུར་ཟ་ཡིན་མིན་ལ་བགྲོ་གླེང་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ། གནས་ཚུལ་རྒྱ་ཁྱབ་སུ་སོང་ཡོད་པ་རེད། ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱིས་རྩོམ་དེ་ནི་ཟུར་ཟ་མ་ཡིན་པར་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་འབྲི་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པའི་གསལ་བཤད་བྱས། ཟླ་༣ པའི་ཚེས་༢༢ ཉིན་གྱི་མཚན་མོར་ཨ་ཚོགས་ཚང་གི་རླངས་འཁོར་ལ་ངོ་རྟགས་མ་ཆོད་པའི་མི་ཞིག་གིས་རྡོ་གཞུས་ཏེ་ཤེལ་སྒོ་བཅག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་།
༣༽ ༢༠༡༧ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་དྷ་ས་གཙོས་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་གནས་ཚང་མར་སྲུང་བརྩི་བྱས་པ་དང་། མི་མང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།
༤༽ ཕྱི་ཟླ་༦ པའི་ཚེས་༤ ཡི་དགོང་མོར་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་ཐེངས་༡༥ པ་འཚོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁ་བསྟན་འཛིན་དཔལ་སྒྲོན་ལ་ཐོབ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལོའི་བོད་ཀྱི་མཛངས་མ་ཆགས། ཁོང་ཕྱི་ཟླ་༡༡ པའི་ནང་༢༠༡༧ ལོའི་གོ་ལའི་མཛངས་མ་འགྲན་སྡུར་ནང་ཞུགས་ནས་“ང་ནི་འདིར་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ཡོང་བ་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།།
༥༽ ཟླ་༧ པའི་ཚེས་༡༤ ཉིན་ཝར་ན་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་བུའི་སྡོད་ཁང་གི་རྒྱལ་སྒོའི་འགྲམ་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་སྟེ། ཟླ་དེའི་ཚེས་༢༢ ཉིན་ལྡི་ལིའི་ས་ཧྥེ་ཌར་ཇོང་སྨན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མེར་སྲེག་གནང་བ་ཡིན་སྐོར་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡག་པོ་སྦྱོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
དེ་བཞིན་ཕྱི་ཟླ་༧ པའི་ཚེས་༢༩ ཉིན་དོན་གྲུབ་བདེ་ནུབ་ཀྱིས་དྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཐའ་སྐོར་ལམ་དུ། རང་སྲེག་བཏང་ནས་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པ་དང་། ཚིགས་ཤུལ་དུ་རས་ཁུག་དམར་པོ་ཞིག་ནང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།།
༦༽ ཟླ་༨ པའི་ཚེས་༡ ཉིན་དྷ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་དཔའ་བོའི་རྡོ་རིང་མདུན་དུ། བོད་ཀྱི་དགུ་བཅུ་གསུམ་ལས་འགུལ་ཚོགས་པས་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ ཟླ་༩ ཚེས་༢༧ དང་ཟླ་༡༠ ཚེས ༡ ཉིན་ཁག་སོ་སོར་ལྷ་ས་འབྲས་སྤུངས་དང་། སེ་རའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཞི་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་གནང་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༣༠ འཁོར་བ་དང་བསྟུན། སྐབས་དེའི་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་བའི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་སྐབས། ཨ་རི་ནས་ཡོང་བའི་རྒྱ་མོ་ཀྲུའུ་ཝེན་ཆི་(Zhu Wen qi) ཟེར་བས་ཇེམ་ཙེ་བཟུང་ནས་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་འདྲ་པར་གཏུབ་རྩིས་བྱས་པ་དང་། བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པར། དགུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་སྤྱི་འཐུས་ལྷ་རྒྱ་རི་རྣམ་རྒྱལ་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་རྒྱ་མོ་དེ་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་སྐབས། མོས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་རྒྱལ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་གདོང་ལ་ལག་པ་འཆང་ཡོད་པ་དང་། གསར་འགོད་པ་ཞིག་ལ་ཁུ་ཚུར་ཞུས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲེམས་སྟོན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།།
༧༽ ཟླ་༡༠ པའི་ཚེས་༢༨ ཉིན་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་དུ། གཡག་རྩེད་རིགས་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་མཛངས་པ་འགྲན་སྡུར་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁའི་རྟགས་མ་རྒྱ་གར་བྷེང་ལོར་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པའི་སློབ་མ་ཉི་མ་ལ་ཐོབ་ནས་ཁོང་ལ་བྱ་དགའ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་༡ དང་ཁྲི་༡ ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།
༨༽ ཟླ་༡༢ པའི་ནང་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཅིག་ཏུ་ཕྱི་ཟླ་༡༡ ནང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་སླེབས་པ་དང་། ༡༤ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་གི་དྲན་གསོའི་ལྷན་ཚོགས་ཏུ་ཕེབས་ནས་གཏམ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཉེ་ཆར་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཡོད་མེད་དང་འབྲེལ་ནས་དྲི་བ་དྲིས་སྐབས། “གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ངའི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེར་དཔྱད་པ་མང་པོ་བྱེད་མི་དགོས་པ་དང་། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྒེར་གྱི་མཚམས་གཟིགས་ཤིག་ཡིན་གྱི་རེད་ལ། ད་ལྟའི་ཆར་དེའི་སྐོར་གང་ཡང་ལབ་རྒྱུ་སྔ་དྲགས་པ་རེད་”ཅེས་སྲིད་སྐྱོང་གིས་ལན་འདེབས་བྱས་འདུག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཊེར་བྷོན་(The Tribune)ཐོག ༧གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་སྲིད་པ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེས་བརྗོད་ཡོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཡོད་ཀྱང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དེ་བདེན་པ་མིན་པའི་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་ཁོང་བོད་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་གཞི་མེད་ཀྱི་དཀྲོགས་གཏམ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།།
༩༽ ཟླ་༡༡ པའི་ཚེས་༧ ཉིན་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་གིས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ནས། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༡༡ ཚེས་༠༧ ཉིན་བཀའ་ཤག་ནས་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱས་དོན་ལྟར། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༡༢ ཚེས་༠༡ ནས་ལས་འཁུར་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ཁྲོད་གླེང་སློང་བྱུང་སྟབས་བཀའ་ཤག་ནས་ཕྱི་ཟླ་༡༡ པའི་ཚེས་༩ ཉིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་ལག་བསྟར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡར་ཇི་ལྟར་བསྐོ་བཞག་བྱས་པ་བཞིན་མར་ཕབ་པ་ཡིན་སྐོར་དང་། དེ་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་༡༨ ཉིན་གསལ་བཤད་དོན་ཚན་བཅུ་སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་མང་ཚོགས་ཁྲོད་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། མང་ཚོགས་ཁག་ཅིག་གིས་གནད་དོན་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བཀའ་ཤག་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བཀའ་ཤག་གི་གསལ་བཤད་ལ་དོན་གཅོད་ཟུར་པ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གིས་ཀྱང་ཟླ་༡༢ པའི་ཕྱི་ཚེས་༥ ཉིན་བཀའ་ཤག་གི་གསལ་བཤད་དོན་ཚན་བཞི་ལ་ལན་འདེབས་ཀྱི་གསལ་བཤད་གནང་།
༡༠༽ ཟླ་༡༢ པའི་ཚེས་༡ ཉིན། དེ་སྔོན་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་༡༠ པའི་ཚེས་༣༠ ཡི་དགོང་མོར། དྷ་ས་མེག་གྷན་དུ་བོད་མི་ཞིག་ལ་གྲི་བརྒྱབ་སྟེ་གསོད་མཁན་ལག་དམར་རྒྱ་གར་བ་གསུམ་ལ་དྷ་ས་ཀང་རཱ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་ནས། ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་ཐོག་ཧིན་སྒོར་༥༠༠༠༠ རེ་ཆད་པ་བཅད་ཡོད་པ་རེད།།