text:
རྩོམ་ཡིག་ཡག་པོ་བྲིས་འདུག
དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་།
དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འགྱུར་འགྲོས་གཉིས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཤད་རྒྱུ་ཡིན།
རྩ་བའི་ཆ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་ཐོག་མ་༧གོང་ས་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དགོངས་འཆར་བཏོན་པ་དང་། དེ་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་སྟེ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདས་པའི་མི་ལོ་བཞི་བཅུར་ཉེ་བའི་རིང་དེང་རབས་དམངས་གཙོའི་བརྒྱུད་རིམ་ཐོག་ནས་སྔ་ཕྱི་ཐེངས་ ༦ ལ་བསྐྱར་གནོན་གཏན་འབེབས་གནང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།{1} འོག་ཏུ་ངས་དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
བོད་འདི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པའི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་བོད་རྒྱ་སོག་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ་གསལ་བོར་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་སིལ་བུར་འཐོར་རྗེས་རྒྱ་ནག་དང་ཡར་འདེད་མར་འདེད་མང་པོ་བྱས་ཤིང་། ས་ཕག་རིན་གཙང་སྐབས་རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོ་སོགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་རྣམ་པ་དང་ནང་དོན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་བོད་ཡུལ་ནས་མན་ཇུ་མཐར་བསྐྲོད་བཏང་སྟེ་ ༡༩༡༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཆུ་གླང་རྩ་ཚིག་བསྒྲགས་པར་གྲགས་ཀྱང་།{2} ༡༩༢༠ ཡས་མས་ནས་ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་གོ་མིན་ཏང་དམག་གིས་སུན་གཙེར་ཡང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ནས་གུང་བྲན་ཏང་གི་དམག་དཔུང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཕྱོགས་སུ་འབྱོར་ཤིང་། ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ནས་བཟུང་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དཔུང་ཟེར་བས་དངོས་སུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རེད།
༡༩༥༠ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན། ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་འོག་༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་སྟེང་། བོད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་དགོས་བྱུང་ཞིང་། དེའི་རྗེས་སུ་པེ་ཅིན་དུ་བཏང་བའི་ང་ཕོད་སོགས་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐབས་ཟད་ཨུ་ཐུག་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་འོག་ནས་ ༡༩༥༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ལ་{3}མིང་རྟགས་འགོད་དགོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་མོས་མཐུན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་སྟོན་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཁ་དན་ལ་མ་གནས་པར་གྲོས་དོན་རྡོག་རོལ་བཏང་སྟེ། བོད་ཁུལ་བཙན་བཟུང་གི་འཆར་གཞི་སྣ་ཚོགས་བསྒྲིགས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་དམག་གིས་བོད་པར་བརྡབ་གསིག་སྣ་ཚོགས་བཏང་བར་བརྟེན་ཏེ། བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནང་རྒྱ་དམག་ལ་འཐབ་རྒོལ་གྱི་མེ་ལྕེ་འབར་ཞིང་། བོད་པའི་གཞུང་དམག་དང་དམངས་དམག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་དམག་ལ་དྲག་འཐབ་རབས་དང་རིམ་པ་བྱས་ཏེ། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ནས་ཟླ་ངོ་བདུན་ཙམ་རིང་བོད་མི་ ༨༧༠༠༠ ལྷག་རྒྱ་དམག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།{4}
༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་༧གོང་ས་མཆོག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་དང་ཁ་གྱེས་དགོས་བྱུང་སྟེ། བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཤིང་། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཏེ་ཙུ་པུར་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐེངས་དང་པོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པར་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྟེ། གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་དེ་ ‘རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཙན་གནོད་འོག་ནས་འཇོག་དགོས་བྱུང་བ་དང་། གྲོས་མཐུན་གྱི་ནང་དོན་ཁག་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་ཁོ་རང་ཚོས་རྡོག་རོལ་བཏང་བ’ བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ད་ནས་བཟུང་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ལ་ངོས་ལེན་མེད་པར། བོད་རང་བཙན་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་རེད།
ཡིན་ནའང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྱུར་འགྲོས་དང་རྒྱ་ནག་གི་བཤད་སྤྱོད། བོད་པའི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་བསྟུན་ཏེ། ༡༩༦༧ ལོ་ཙམ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་བོད་ཞི་འགྲིག་གི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་ཡོད་སྐོར་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་འཁོད་འདུག་ལ། ༧གོང་ས་མཆོག་རང་གི་གསུང་བཤད་ཅིག་གི་ནང་དུ་ “ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ཙམ་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཕན་ཞིག་གི་ལམ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན” ཞེས་གསུངས་འདུག{5} གང་ལྟར། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ ༡༩༧༤ ལོར་སྐབས་དེའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན་དང་བཀའ་ཤག བོད་མི་ཤེས་ལྡན་པ་སོགས་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་སྟེ། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་དེ་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ལས་ལམ་ཁ་གཞན་མེད་པ་དང་། གྲོས་མོལ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མགོ་འཛུགས་དགོས་པ་སོགས་ལ་གཟིགས་ཏེ། བོད་ཕྱོགས་ནས་ ‘ཆེས་མཐོའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང’ ཟེར་བ་ཞིག་གི་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་གནང་བ་རེད། དེ་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་དམངས་གཙོའི་ལམ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་དབུ་བརྙས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ཆགས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་འགྲུབ་མཆོག་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཏུན་ཞའོ་ཕིན་ལ་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྐབས། ཏུན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་“ བོད་རང་བཙན་མ་ཡིན་པའི་གནད་དོན་གང་ཡིན་ཡང་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག་གི་རེད།” ཟེར་བ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་རྟོགས་ཆེད་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་བོད་ནང་སྐོར་སྐྱོད་གནང་ཆོག་གི་རེད་ལབ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བོད་གཞུང་གིས་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་བཏང་བ་རེད། འདི་ནི་བོད་ཕྱོགས་ནས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་དབུ་མའི་ལམ་ལ་དངོས་སུ་གོམ་པ་སྤོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པ་ཐེངས་ ༤ དང་། གྲོས་མོལ་ཚོགས་པ་ཐེངས་ ༣ ཙམ་གཏོང་ཐུབ་ཡོད་ཀྱང་།{6} ༡༩༨༡ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༨ ཉིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ཧུའུ་ཡོ་པང་གི་མཚན་ཐོག་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དོན་ཚན་ལྔ་{7}ཟེར་བ་ཞིག་རྒྱལ་ལོ་དོན་འགྲུབ་བརྒྱུད་ནས་བོད་གཞུང་ལ་སྤྲད་པའི་ནང་ “ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྒེར་དང་ཁོའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་བོད་མི་ཁག་ཅིག” ཅེས་གླེང་པ་ཙམ་ལས། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་ཟེར་བའི་གྲོས་གཞི་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད་སྟབས། སྐབས་དེའི་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་གཏུག་དག་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངལ་བ་འབྲས་མེད་ཆགས་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༡ ཉིན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སྟེང་ཞི་བདེའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་{8}ཟེར་བ་ཞིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་རང་བཙན་དང་ཕྱེད་རང་བཙན། མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་རང་བཙན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་བྱས་སྟབས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༦ ཉིན་བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་དམིགས་བསལ་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་ཚོགས་ཏེ། ཞི་བདེའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་འགྲེལ་བཤད་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་བར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་གཉེར་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་སྟབས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཧྥ་རན་སའི་སི་ཊྲས་སྦག་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སྟེང་། ཞི་བདེའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་འགྲེལ་བཤད་{9}ཟེར་བ་ཞིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བ་རེད། ཞི་བདེ་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་དང་དེའི་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ནང་དོན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔར་བཞིན་གྲོས་གཞི་དེ་དག་ལ་ངོས་ལེན་མེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་བྱས་སྟབས། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ ༡༩༩༡ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གསུང་འཕྲིན་ནང་ “མི་རིང་བར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཁུར་ལེན་གསར་པའི་རིགས་མ་བྱུང་ཚེ། ངོས་ནས་སི་ཏྲས་སྦག་ཏུ་བཏོན་པའི་གྲོས་འཆར་འདི་དག་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་ཁུར་གང་ཡང་མེད།” ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ༡༩༩༢ ལོའི་གསུམ་དུས་གསུང་འཕྲིན་ནང་ “ལོ་གསུམ་གྱི་གོང་དུ་བཏོན་པའི་སི་ཏྲས་སྦག་གི་གྲོས་འཆར་རང་བཞིན་ནུས་མེད་ལ་གྱུར་ཟིན།” ཞེས་བཀའ་གནང་ཡོད།
༡༩༩༤ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་འཕྲིན་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མ་འོངས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཐད་མང་ཚོཊ་ལ་མང་མོས་འོས་བསྡུ་བྱ་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་ཕེབས་པ་ལྟར། ༡༩༩༥ ལོ་ནས་ ༡༩༩༧ ལོའི་བར་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ། ‘བོད་རང་བཙན་སླར་གསོ་དང་། དབུ་མའི་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས། རང་ཐག་རང་གཅོད། བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས། དེ་མིན་གཞན་ཐབས་ལམ་གང་ཡོད’ བཅས་ཀྱི་ཐོག་བསམ་ཚུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྡུས་སྐབས། མང་མོས་འོས་བསྡུ་གནང་མི་དགོས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཐོག་ཤར་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་བརྒྱ་ཆ་ ༦༤ ལྷག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་སྟབས། ༡༩༩༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནང་ ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་གནས་བབ་ལ་གཟིགས་ཏེ་དུས་ནས་དུས་སུ་བོད་དོན་ཐག་གཅོད་གནང་རྒྱུ་དང་། དེ་ལ་མང་མོས་འོས་བསྡུ་དང་གཅིག་གྱུར་བརྩི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད། དེ་གཞིར་བཟུང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ ༡༩༩༨ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་འཕྲིན་ནང་། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་མུ་མཐུད་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་གནང་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཀའ་བློན་ཁྲི་པར་བཞུཊ་རྗེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བསྐྱར་མཐུད་བྱུང་སྟེ། བོད་རྒྱའི་སྐུ་ཚབ་བར་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་དགུ་དང་ནང་མོལ་ཐེངས་གཅིག་བཅས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་།{10}རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱོན་འཛུཊ་སྣ་ཚོགས་དང་ཆ་རྐྱེན་འདྲ་མིན་བཏོན་ཏེ།{11}འབྲེལ་མོལ་དག་ལ་གྲུབ་འབྲས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་མོད། རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་པའི་མངོན་འདོད་ངོ་མ་དེ་གསལ་བོ་གསུངས་རོགས་ལབ་པ་ལྟར། ༢༠༠༨།༡༠།༣༠ ཉིན་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་བོད་རིཊ་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཞེས་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྤྲད་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔར་ལྟར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རང་བཙན་གྱི་ལྟ་བ་དོར་མེད་ཚུལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་ནང་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་དྷ་རམ་ས་ལར་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་བསྐོངས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཡང་མི་མང་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ བརྒལ་བས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད་སྟབས། ༢༠༡༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སླར་ཡང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ། ༢༠༡༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་གྱི་འབྲེལ་མོལ་མཐའ་མའི་སྐབས་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཡིག་ཆ་ཞིག་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྤྲད་པ་རེད། གོང་གི་ཡིག་ཆ་འདི་གཉིས་ད་ལྟའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་ཤོས་དང་གསར་ཤོས་ཆགས་ཡོད།
མདོར་དེད་ན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ཕྱིན་གནང་སྟེ། དེང་རབས་དམངས་གཙོའི་ལམ་ནས་ལེགས་བཅོས་རབས་དང་རིམ་པ་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་གནང་བའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།
དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འགྱུར་བ།
དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བརྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་སྟེ། ད་བར་ལོ་ངོ་ ༤༠ ཙམ་ཕྱིན་པའི་རིང་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་སོང་མེད་ཀྱང་། ནང་དོན་བྱེ་བྲག་པའི་ཐོག་འགྱུར་བ་ཟེར་ན་འདྲ། ཞིབ་ཇེ་ཚགས་དང་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་བའི་ཆ་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ནས་ ༡༩༨༨ ལོའི་བར་ང་ཚོས་‘ཆེས་མཐོའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་།’ ཟེར་བ་ཞིག་བཤད་པ་རེད། སྐབས་དེར་སྤྱི་རྡོག་ཙམ་ལས་བྱེ་བྲག་གི་དགོས་འདུན་རེ་རེ་བྱས་ཏེ་གསལ་བོ་ཡོད་པ་མ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དང་། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སི་ཊྲས་སྦག་གི་གསུང་བཤད་ནང་། “ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་དང་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་འཛིན་སྐྱོང་གསུམ་ལྡན་གྱི་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཅན་གྱི་རང་སྐྱོང་ཞིག་དགོས།” ཞེས་འཁོད་ཡོད། ད་དུང་ཡིག་ཆ་དེ་གཉིས་ནང་ “ཕྱི་འབྲེལ་དང་མཐའ་སྲུང་འཕུད་བའི་ནང་གི་རང་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་ཡོངས་རྫོགས་བོད་པ་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་དགོས” ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་སྐད་ཆ་འདི་དག་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ བཅས་ཀྱི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་འཕྲིན་ནང་། “རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་ཏུ་འདུག་རྒྱུ་འདོད་འདེམས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་ཡོད། ༢༠༠༦ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་འཕྲིན་ནང་། “མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་ནས་འཚོལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་ཡོད། གོང་དུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་གསུངས་པ་དང་། འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་གསུངས་པ་གཉིས་ལའང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད།
༢༠༠༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསེར་གྱི་གཟེངས༌རྟགས་བཞེས་སྐབས། “རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་འོག བོད་ལ་དོན་དང་ལྡན་པའི་རང་སྐྱོང་ཞིག་བསྒྲུབ་བའི་ཐོག་འབབ་དགོས།” ཞེས་གསུངས་ཡོད། སྒང་དུ་རྩ་ཁྲིམས་གཅིག་པུ་ལབ་པ་དང་། འོག་ཏུ་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་གཉིས་ཀ་ལབ་པའི་བར་དུའང་ཁྱད་པར་གང་འཚམ་ཡོད།
༢༠༠༨ ལོར་རྒྱ་གཞུང་ལ་འཕྲད་པའི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆའི་ནང་། དེ་སྔོན་བོད་ལ་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་དེ་བཀོད་མེད་ལ། ༢༠༡༠ ལོར་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པའི་ནང་དུ། རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་གསུམ་སོགས་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད། ང་རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་དང་དེའི་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་བར་དུའང་ཁྱད་པར་ཏོག་ཙམ་ཡོད་པར་མཐོང་གི་ཡོད།
གཞན། ཚིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཞིབ་ཚགས་མོར་བལྟས་ན་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་རེ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། དབུ་མའི་ལམ་ཟེར་བ་དང་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་སོགས་སྐད་ཡིག་གཞན་པའི་ནང་ཕར་བསྒྱུར་ཚུར་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས། ཐོག་མ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དབྱིན་ཡིག་ནང་(Middle Path)དང་། རྒྱ་ཡིག་ནང་ (中庸之道)ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རྗེས་ལ་དབྱིན་ཡིག་ནང་(Middle Way Policy)དང་། རྒྱ་ཡིག་ནང་(中间道路)ཞེས་འཁོད་འདུག ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་དབྱིན་ཡིག་ནང་ (Middle Way Approach)དང་། རྒྱ་ཡིག་ནང་(中间道路政策)ཟེར་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་ཆད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་(Policy)ཟེར་བ་དེ་ད་ལྟ་ཐབས་ལམ་(Approach)ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་གནང་གི་འདུག དེ་བཞིན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་དོན་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དེའང་སྔོན་མ་ ‘རང་སྲིད་རང་སྐྱོང’ ཟེར་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་ ‘རང་སྲིད’ ཟེར་བ་དེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ ‘རང་སྐྱོང’ གཙོ་བོར་འཛིན་གྱི་ཡོད་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་སོང་། དེ་ལས་གཞན་དུའང་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་འགྱུར་བ་ཆེ་ཕྲ་སོང་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། ང་རང་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་མཐོང་ཚོར་གྲུབ་དོན་འདི་ཙམ་ཡིན།
མདོ་བསྡུས་ན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང་རྒྱ་ནག་གི་བཤད་སྤྱོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྱུར་འགྲོས། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་སོགས་ལ་བལྟས་ཏེ། དུས་ནས་དུས་སུ་༧གོང་ས་མཆོག་དང་སྐབས་དེ་དག་གི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣར་གྲོས་འདྲི་དང་། ཤེས་ལྡན་པ་ཚོར་ལམ་སྟོན་ཞུས་ཏེ་ལེགས་བཅོས་དང་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་བའི་སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་མུ་འགོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
གསལ་བཤད། དབུ་མའི་ལམ་ངོ་སྤྲོད་འདི་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་   དང་། ༢༠༡༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་   བཅས་ཀྱི་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པར་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས་རགས་ཟིན་བཏབས་པ་རྩོམ་ཡིག་གི་རྣམ་པར་བཅོས་པ་ཡིན། འདིར་ ༼དབུ་མའི་ལམ་ཅི་ཞིག་རེད།༽ ༼དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་།༽ ༼དབུ་མའི་ལམ་ཅི་ཕྱིར་བྱུང་།༽ བཅས་ཚན་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ། སྐབས་དེའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཁག་བོད་ནང་གི་དྲ་མིང་མཚོ་སྐྱེས་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་སྐལ་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པ་བཅས་ཚན་པ་ ༤ རུ་བགོས་ཡོད་པ་ཁག་འདིར་མུ་འགོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་ལྷུག་པོར་གནང་རོགས། འདོན་ཐེངས་རྗེས་མར་ ༼དབུ་མའི་ལམ་ཅི་ཕྱིར་བྱུང་།༽ཞེས་པ་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།
་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་
མཆན།
{1}དབུ་མའི་ལམ་དམངས་གཙོའི་ལམ་ནས་ཐེངས་ ༦ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གཏན་འབེབས་གནང་།
༡༽ དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐབས་དེའི་བཀའ་ཤག་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན། སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ཚོར་བཀའ་བསྡུར་གནང་བ་བརྒྱུད་དེ། ཆེས་མཐོའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཞིག་གི་ཐོག་འབབ་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་གནང་སྟེ། ཕྱི་ལོགས་སུ་གསན་ཕྱོགས་བདེ་བོ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་བེད་སྤྱོད་གནང་ཡོད། ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༡༥།༡༡།༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་བརྟན་བཞུགས་སྐབས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས། “ང་ཚོས་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཞུ་བ་སོགས་མང་པོ་བྱས་པ་རེད། མཐའ་མ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལོར་ང་ཚོས་རང་བཙན་རྩོད་རྒྱུ་མིན་ལབ་སྟེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་རང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་ནས། ༡༩༧༤ ལོར་དེ་དོན་གཏན་འཁེལ་ཡིན། དེ་དུས་དབང་རྡོར་ལགས་དང་རྟ་མགྲིན་ལགས་མི་རབས་དེ་རེད། གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་གཏན་འཁེལ་བ་རེད།” ཅེས་གསུངས་ཡོད།
༢༽ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༦ ནས་ ༩ ཉིན་བར། རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་བོད་གཞུང་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་དམིགས་བསལ་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་བསྐོངས་ཏེ། གཞུང་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་མི་ ༢༠༠ ལྷག་འཛོམས་ཏེ། ལོ་དེའི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱང་འཆར་གྱི་ཞི་བདེའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཐོག་ལ་གྲོས་བསྡུར་དང་བགྲོ་གླེང་མཐིལ་ཕྱིན་གནང་མཐར་རྒྱབ་གཉེར་གནང་ཡོད།
༣༽ ༡༩༩༥ ལོ་ནས་ ༡༩༩༧ ལོའི་བར་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ། བོད་རང་བཙན་སླར་གསོ་དང་། དབུ་མའི་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས། རང་ཐག་རང་གཅོད། བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས། དེ་མིན་གཞན་ཐབས་ལམ་གང་ཡོད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་བསམ་ཚུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྡུས་སྐབས། མང་མོས་འོས་བསྡུ་གནང་མི་དགོས་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཐོག་ཤར་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་བརྒྱ་ཆ་ ༦༤ ལྷག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ།
༤༽ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནས་བབ་ལ་གཟིགས་ཏེ་དུས་ནས་དུས་སུ་ཐག་གཅོད་མཛད་གནང་ཡོང་བ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐག་གཅོད་གང་གནང་ལ་མང་མོས་ཐག་གཅོད་འོས་བསྡུ་བྱུང་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་བརྩི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད།
༥༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༢༢ ཉིན་བར་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་ཚོགས་པའི་སྟེང་། རྒྱལ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུ་གྲུ་ཁག དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་དང་དགོན་སྡེ། མི་སྒེར་བ་དང་ཤེས་ཡོན་པ་བཅས་ཁྱོན་ཚོགས་བཅར་བ་ ༦༠༠ ལྷག་འཛོམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཚོགས་བཅར་བ་མང་ཆེ་བ་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ས་གནས་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་ཏེ་བསྣམས་ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་བོད་ནང་གི་སློབ་མ་ ༣༨༦། ལས་བྱེད་༤༦༥། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དང་མཁན་པོ་༢༤། གྲྭ་པ་ ༤༢༩༩། བཙུན་མ་ ༥༡༤། མི་དམངས་དཀྱུས་མ་ ༡༠༧༦༡། བཟོ་པ་ ༡༠༢། ཚོང་པ་ ༢༡༡། དགེ་རྒན་ ༡༣༢། ཆབ་སྲིད་བཙན་ཟུར་ ༢༡། ཤེས་ཡོན་ཅན་ ༦༠། སྨན་པ་ ༤། ལས་རིགས་ཁ་གསལ་མེད་པ་ ༤༡༤ བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་ ༡༧༣༩༣ གྱི་བསམ་ཚུལ་བསྡུས་པའི་ཁྲོད། མི་ ༡༡༩༣༧ གྱིས་དབུ་མའི་ལམ་མམ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། མི་ ༥༢༠༩ ཡིས་བོད་རང་བཙན་ལས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། སྐབས་དེར་ཚོགས་མི་སོ་སོའི་ཡོང་ཁུངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕུལ་བ་བཅས་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་པ་ལས་བརྒྱ་ཆ་༨༠ བརྒལ་བ་ཡིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད།
༦༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་དགུ་པའི་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འཕྲིན་ཕེབས་པའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་རྗེས། སླར་ཡང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད།[དབུ་མའི་ལམ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།]
{2}ཆུ་གླང་རྩ་ཚིགས།
འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་།༸རྒྱལ་དབང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་དུས་ཀུན་ས་སྟེང་༸རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མར་འབོད་པའི་གཏམ། བསིལ་ལྡན་རྭ་བ་དཀར་པོས་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བའི་སྨན་ལྗོངས་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་དྲག་ཞན་བར་པ་བཅས་དང་། བྱ་བ་ཞི་དྲག་གི་སྣེ་མོར་མངགས་སླེབས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ། འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་འདིས་ཇི་ལྟར་ལུང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བསིལ་ལྡན་ས་ལའི་སྨན་ལྗོངས་འདི་བཞིན་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆོས་༸རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་སྐྱེ་ཕྲེང་ཟམ་མི་ཆད་པ་བྱོན་ནས་ལྗོངས་འདི་ཕྱག་མཚན་དུ་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་འགྲོ་བ་རྣམས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ཐབས་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་རྟག་དུ་སྐྱོང་ཞིང་། སྔར་ཇིང་གི་སི་ཁྭང་དང་། ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོ་སོགས་སོག་དུས་དང་། མིང་སོགས་རྒྱ་རྒྱལ་རིམ་བྱོན།༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སྐུ་དུས་ནས་མན་ཇུ་༸གོང་མ་མཆོད་ཡོན་དུ་འབྲེལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྐྱོང་རེས་ཀྱི་གནས་བཅས་དེ་ལྟར་ཡང་། བར་ལམ་ཟི་ཁྲོན་དང་། ཡུ་ནན་གྱི་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་འགའ་ནས་བོད་ས་ཟ་སེམས་ཀྱིས་དབང་ཤུགས་བརྡབྶ་མནར་ཚོད་བྱས་པས་མ་ཚད། ཆིངས་གསལ་ཚོང་རྭ་ཁག་གི་ཁྲིམས་སྲུང་ཡིན་ཚུལ་རྒྱ་དམག་ཁྱོན་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ལྷགས་འབྱོར་བྱུང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཙམ་ལས། གཅིག་འོག་ཏུ་གཅིག་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཡོང་རྐྱེན་གསལ་བཤད་བྱེད་པར་ངོས་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ས་མཚམས་སུ་བསྐྱོད་དེ་པི་ཅིང་རང་ལ་ལྕགས་སྐུད་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྩིས་དེ་ལྟར་ཡང་། ངོས་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ་གསོད་བཟུང་གང་ཐུབ་བྱེད་པར་གོ་མཚོན་ལྡན་པའི་རྒྱ་དམག་གཅིག་རྒྱབ་གཉིས་སྣོན་དུ་བཏང་རྐྱེན་རེ་ཞིག་རང་ས་བརྒལ་ཏེ་མི་འགྲོ་མཐུ་མེད་བྱུང་བ་དང་། རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་མཚམས་རྒྱ་ཕྱོགས་སུ་ལྕགས་འཕྲིན་ཐོག་ནས་གནས་ལུགས་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་ཞུས་ཀྱང་གནང་ཡོད་བློན་ཆེན་འགའ་ཤས་རྒྱུ་རྔན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་འདི་བྱེད་གནས་ལན་སྣེ་གཅིག་མེད་མུར། ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བའི་མཐུ་ལས་མན་ཇུ་༸གོང་མའི་ཆབ་སྲིད་མི་བརྟན་པའི་དུས་འགྱུར་མི་ཟད་པ་བྱུང་ཐོག བོད་རིགས་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཚང་མས་ཀྱང་རང་ནུས་གང་ཤར་གྱི་རྒྱ་དམག་དང་འཐབ་འཛིང་མུ་མཐུད་བྱས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམག་ཚང་མ་མཐར་བསྐྲོད་བཏང་ཟིན་ཏེ། ངོས་ཀྱང་རང་གི་སྐྱོང་ཡུལ་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་དུ་བདེ་འབྱོར་ཐོག ཁམས་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་འཕྲོས་ལྷག་རྣམས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་མཐར་བསྐྲོད་གཏོང་རྒྱུ་བཅས། ད་ཆ་བོད་ཡུལ་འདི་བཞིན་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་མཆོད་ཡོན་ཁ་ལ་འཁྱེར་ཏེ་དོན་དམ་བྲན་གཡོག་དུ་བཀོལ་རྒྱུའི་བསམ་སྦྱོར་ངན་གཤོམ་དེ་དག་བྱེ་མའི་ཆངས་བུའམ། ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་ལྟར་ཅིག་ཅར་དུ་ཞི་ནས་འགྲོ་རྣམས་ཆོས་དང་། འབྱོར་པས་བདེ་སྐྱིད་རྫོགས་ལྡན་གསར་པའི་དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐལ་བཟང་ཐོབ་པ་འདི་ནས་བཟུངས། ཁྱོད་རང་གོང་འཁོད་སེར་སྐྱ་དྲག་ཞན་ཚང་མས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་དོན་ཚན་དང་པོར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ་གང་ལས་བྱུང་བའི་གཞི་རྩ་༸རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་བཅས་ཏེ་ཡུན་གནས་པ་ལ་རག་ལས་པས་ན། ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་དང་། རྒྱས་བཏབ་ར་མོ་ཆེ། ཁྲ་བསམ་སོགས་གནས་ཆེན་ཁག་དང་། གདན་ས་གསུམ་སོགས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་མཆིས་སོ་ཅོག་ཚང་མའི་མཆོད་རྒྱུན་དང་། འཛིན་སྤྲས་ལ་དོ་དམ་ལྷོད་མེད་དགོས་རྒྱུ། དོན་ཚན་གཉིས་པ། རིས་མེད་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་རང་ལུགས་མདོ་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་དམ་པའི་ཕྱག་བཞེས་གཙང་མ་རྣམས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་། ཉམས་པ་གསོར་འཆུད་ཐོག ཆོ་ག་འཆད་ཉན། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་བརྩོན་ཞིང་། ཁས་བླངས་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་སྲུང་བརྩི་གང་ཆེ་དགོས་རྒྱུ། དོན་ཚན་གསུམ་པ། སྣེ་མོ་ལས་འཛིན་པ་མཆིས་སོ་ཅོག་ནས་ཁྲལ་བསྡུ། ཁྲིམས་གནོན་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཅི་མཆིས་དྲང་པོས་གཞུང་བསྲང་གིས་གཞུང་འབངས་གཉིས་སྨན་ཐབས་ཚུལ་ལྷོད་མེད་དགོས་རྒྱུ་ལས། མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་དང་། མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སོགས་འདི་ནས་ས་ཐག་གིས་བསྐལ་བ་རྣམས་ལ་ལས་བྱེད་བསམ་མེད་རེ་ཟུང་ནས་འབམ་ཚོང་སྤུས་བསྒྱུར། དཔྱད་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་རྟ་ཁལ་མི་གསུམ་གྲངས་མེད་བསྐུལ་འདེད་སོགས་ཆབ་འབངས་ཆགས་ཐབས་བྲལ་བའི་བརྡབས་མནར་དང་། ལེ་ཐོགས་ཕྲན་བུར་སྙད་དེ་ས་ཁང་གཞུང་ལེན་དང་། དབང་བོ་ཡན་ལག་གཅོད་བྲེགས་སོགས་འདི་ཕྱི་ལས་འབྲས་དང་། གཏམ་དོན་གང་ལའང་མི་བཏུབ་པའི་བྱ་ངན་འདི་རིགས་མིང་ཙམ་མེད་པ་དགོས་རྒྱུ། དོན་ཚན་བཞི་པ། བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ལྟ་བུའི་སྟོབས་འབྱོར་འཕྲུལ་ཆས་དང་མི་ལྡན་རུང་། ཆོས་མཐུན་ཞི་བདེར་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེང་དུས་ཞི་དྲག་གི་ལས་དོན་གང་ཅིར་དོ་དམ་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་རང་ས་བརྟན་སྲུང་ཐུབ་པའི་དྲག་པོའི་འདུ་འགོད་རྒྱ་ཆེ་གནང་མུས་ཡིན་ན། འཕྲལ་སྒང་དམག་འཁྲི་དང་། ཁམས་ཕྱོགས་ལམ་འཁེལ་ཁག་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཕྲན་བུ་ཡོང་བ་གཞིར་བཅས་གཤིས། རྒྱ་ནག་ནས་མ་དག་བདག་བཟུང་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་སྔོན་བྱུང་ལ་བསམ་ཞིབ་ཀྱིས་ཚང་མས་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཐོག་རང་ས་རང་སྐྱོང་དང་། རང་སྡེ་རང་སྲུང་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་འཁུར་ལེན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་རྒྱུ་མ་ཟད། སྟོད་སྨད། ལྷོ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཁག་ལ་སོ་སྲུང་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱི་མིའི་སོ་ཉུལ་ནང་ལྷགས་མི་འབྱུང་བའི་དམ་པོས་དམ་བཅིངས་དང་། གལ་ཏེ་དོགས་གླེང་ཕྲ་མོ་ཙམ་བྱུང་རུང་འཕྲལ་འཕྲལ་རྫོང་གཞིས་རྟ་ཤད་བརྒྱུད་ནམ་ཉིན་ཤད་རྩོལ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་༸སྙན་སེང་དགོས་རྒྱུ་ལས། རང་བཞིན་ལྷོད་ཡངས་དང་། ཡང་དོན་མེད་རྒྱུ་ཆུང་རྐྱེན་ཆེའི་དཀྲོག་རྐྱེན་ཆེད་བཟོའི་རིགས་ནམ་ཡང་མི་ཆོག དོན་ཚན་ལྔ་པ། བོད་འདི་མི་འབོར་ཉུང་ཞིང་། ས་སྟོང་བདེ་མེད་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་རུང་། འབད་རྩོལ་ཅན་འགའ་ཤས་ནས་ཕྲུ་གདུལ་བྱེད་བློ་ཤར་ཡང་། སྣེ་མོ་བ་ནས་བཟའ་འདོད་སྙད་འཚོལ་དང་། ས་བདག་རྣམས་ནས་རང་རང་གིས་ཕྲུ་གདུལ་ལག་ལེན་གང་ཡང་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། གཞན་གྱི་བྱེད་པར་མི་བཟོད་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་རིགས་སྒོ་ནས་ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་རྩ་གཏན་བརླག་གཏོང་སྲོལ་འདི་དག་རང་གཞན་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་དགེ་མཚན་གང་ཡང་མ་མཆིས་པས། ད་ནས་བཟུང་སྤྱི་ས་རི་ཀླུང་བེད་མེད་སྟོང་ལུས་ཇི་ཡོད་ལ་ཁྱིམ་པ་ཉམས་ཅན་རྩོལ་ལྡན་ནས་ས་ཞིང་འདུལ་བ་དང་། སྦྱར་ལྕང་སྐྱེ་ཚོར་ཡན་གྱི་ཕན་བདེ་སྤེལ་བའི་འདེབས་འཁོལ་གང་ཐུབ་བྱེད་པར་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་ནམ་ཡང་མི་ཆོག་ཅིང་། དེ་དག་དགེ་བེད་ལོ་གསུམ་ཁྲལ་མེད་དུ་སྤྱད་རྗེས་རྒྱ་ཁྱོན་དང་། དགེ་བེད་ལ་གཞིགས་པས་གཞུང་དང་། ས་བདག་གི་ཁྲལ་བོགས་གཉིས་ལོ་འགེལ་འོས་ཐོག འཛིན་བདག་གཏན་འཇགས་སུ་སྤྲད་པས་གཞུང་འབངས་གཉིས་སླེབས་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་གོང་དུ་ཇི་ལྟར་སྨྲོས་པ་བཞིན་ཚང་མས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་གཞུང་སའི་བཀའ་དྲིན་གསོ་བའི་ཞབས་འདེགས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། རང་གཞན་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དགེ་མཚན་རླབས་པོ་ཆེ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱི་འཕེལ་ངེས་པས། ཁེ་ཉེན་ལ་བསམ་ཞིབ་ཀྱིས་ལྷ་ཆོས་དང་། མི་ཆོས་ཀྱི་བླངས་དོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དགོས་རྒྱུའི་རྩ་ཚིག་འདི་བཞིན་མངའ་ཁུལ་ཚང་མར་མ་གོ་མ་ཐོས་མེད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཐོག་འདྲ་རེ་འདུ་གནས་ཆེ་སའི་ས་གནས་སུ་སྦྱར་འགྲེམས་དང་། ངོ་མ་རྫོང་གཞིས་སྤྲོད་ཁོངས་ཡིག་རིགས་དཀར་ཆག་ཏུ་བཀོད་ངོས།
ལས་བྱེད་རིམ་འབྱོར་ནས་རྩ་འཛིན་མཇུག་གནོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པ་གྱིས། ཞེས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཆུ་མོ་གླང་གི་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་གྲལ་ཚེས་ ༨ དགེ་བར་གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏྭ་ལ་ནས་བྲིས། [ >དཔར་ཐེངས་དང་པོའི་གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༢༡༩ ལས་བཤུས།]
{3}གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན།
༡༽བོད་ཀྱི་མི་དམངས་རྣམས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙན་ཤུགས་བོད་ནས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་དགོས། བོད་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྲུང་ཧ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མེས་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ལོག་དགོས།
༢༽མི་དམངས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་བོད་དུ་བསྐྱོད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་བརྟན་པོར་སྲུང་རྒྱུ་ལ་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་རོགས་རམ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་རྒྱུ།
༣༽ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གུང་ཐང་ཀང་ལིང་གི་མི་རིགས་སྲིད་བྱུས་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཀྲུང་དབྱངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་གཅིག་བསྒྲིལ་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་འོགབོད་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ས་གནས་རང་སྐྱོང་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད།
༤༽བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ད་མུས་ལ་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བསྒྱུར་བཅོས་མི་བྱེད་པར། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྔར་ཡོད་གོ་གནས་དང་། དབང་ཆ་ལ་ཡང་ཀྲུང་དབྱང་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་མི་བྱེད། དཔོན་རིགས་མཐོ་དམའ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་གནས་རྒྱུ།
༥༽པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནིའི་སྔར་ཡོད་གོ་གནས་དང་དབང་ཆ་རང་འཇགས་གནས་དགོས།
༦༽ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་། པན་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནིའི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་གོ་གནས་དང་དབང་ཆ་ཞེས་པ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་། པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་མཐུན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གོ་གནས་དང་དབང་ཆ།
༧༽ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གུང་ཐུང་ཀང་ལིང་ནང་ཐག་བཅད་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་རང་མོས་བྱས་ཆོག་པའི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བྱས་ཏེ། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་དང་ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་སོགས་ལ་བརྩི་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་རྒྱུ། དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཡོང་སྒོར་ཀྲུང་དབྱང་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་མི་བྱེད།
༨༽བོད་ཀྱི་དམག་སྒར་རིམ་གྱིས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་ལ་ཚུར་བསྒྱུར་ནས་ཀྲུང་ཧ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྲུང་བའི་དྲག་ཤུགས་ཁག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ།
༩༽བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་གཞིར་བཟུང་ཏེ་རིམ་གྱིས་བོད་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དང་། ཡི་གེསློབ་གྲྭའི་སློབ་སྦྱོང་བཅས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།
༡༠༽བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་གཞིར་བཟུང་ཏེ་རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སོ་ནམ་དང་། འབྲོག་ལས།བཟོ་རིགས། ཚོང་ལས་རྣམས་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་ལྟོ་གོས་སོགས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོར་རྒྱུ།
༡༡༽བོད་ཀྱི་ལས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་མི་བྱེད་པར། བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་རང་ནས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་དང་། མི་དམངས་ནས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས་ཞུ་དུས།བོད་ཀྱི་འགོ་བྱེད་རྣམས་དང་གྲོས་བསྡུར་གྱི་ཐབས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ན་ཐག་གཅོད་རྒྱུ།
༡༢༽སྔར་ཕན་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་དང་གོ་མིན་ཏང་དང་ཉེ་འབྲེལ་བྱེད་པའི་དཔོན་རིགས་ནས། ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་དང་གོ་མིན་ཏང་ལ་འབྲེལ་ཐག་མཐར་ཕྱིན་པ་བཅད་དེ། ད་ཕྱིན་ངོ་ལོག་དང་སྐྱོན་གནོད་མ་བྱས་ན་ལས་ཚན་རང་འཇགས་བྱས་ཆོག་པར་སྔར་བྱས་ལ་བརྩད་གཅོད་མི་བྱེད།
༡༣༽བོད་བསྐྱོད་མི་དམངས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་གིས་གོང་གསལ་དོན་ཚན་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་རྒྱུ་མ་ཟད། ཉོ་ཚོང་དྲང་བཞགམི་དམངས་ཀྱི་ཁབ་སྐུད་ཙམ་ཡང་གང་བྱུང་མི་ལེན།
༡༤༽ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སུ་བྱུང་བའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་དོན་མཐའ་དག་གཅིག་བསྒྲིལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་དང་།འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན། ཕན་ཚུན་གྱི་མངའ་ཁུལ་དང་རང་བཙན་གྱི་དབང་ཆ་ལ་བརྩི་འཇོག་ཐོག་ཉེ་འདབས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞི་མཐུན་གྱིས་གནས་རྒྱུ་མ་ཟད། དྲང་འབྲེལ་གྱི་ཚོང་ལས་འཛུགས་རྒྱུ་དང་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་རྒྱུ།
༡༥༽གྲོས་མཐུན་འདི་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བའི་འགན་ལེན་ཕྱིར། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་ལ་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ས་གནས་དམག་སྒར་གྱི་དམག་སྤྱི་ཁང་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་ནས་བཏང་བའི་ལས་བྱེད་མ་ཚད། བོད་ཁུལ་གྱི་ལས་བྱེད་ཀྱང་གང་མང་རུག་སྟེ་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ། དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནང་འགྲོ་མི་རྣམས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོ།དགོན་པ་གཙོ་ཆེ་བཅས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཤ་ཞེན་ཡོད་པ་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་བསྐོས་པའི་འཐུས་མི་དང་། གནད་ཡོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚང་མ་མཉམ་གྲོས་ཐོག་ནས་མིང་ཐོ་ཕུལ་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལ་བསྐོ་གཞག་གནང་བ་ཞུ་རྒྱུ།
༡༦།དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ས་གནས་དམག་སྤྱི་ཁང་། བོད་བསྐྱོད་མི་དམངས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་བཅས་ཀྱི་འགྲོ་སོང་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནང་གཏོང་རྒྱུ། བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་མི་དམངས་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་ལ་འབྲུ་དང་། གཞན་ཡང་ཉེར་མཁོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ། སྐྱེལ་འདྲེན་བཅས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ།
༡༧༽གྲོས་མཐུན་འདི་ཉིད་མིང་རྟགས་བཀོད་འཕྲལ་རྩ་བར་བཟུང་སྟེ་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་རེད། [༢༠༠༢ལོར་བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་དེབ་ >ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༢༥ ནས་ ༢༨ བར་ནས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།]
{4}བོད་མི་བསད་པའི་གྲངས་ཚད།
“ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཞི་བའི་གྱེན་ལངས་བྱུང་། རྒྱ་དམག་གིས་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེན་བྱས་རྐྱེན་ཟླ་བ་བདུན་གྱི་ནང་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ཙམ་དམར་བསད་བཏང་།” [༢༠༡༤ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ >ཤོག་ངོས་༡༣ལས་ལུང་འདྲེན་བྱས།]
{5}༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད།
“ང་ལོ་བཅོ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་གི་སྐབས་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འགན་དེ་བླངས་པ་རེད། ངས་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་ལེན་སྐབས་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་མགོ་བཙུགས་ཚར་འདུག ངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་བླངས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་གཉིས་ཕན་གཉིས་མོས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུའི་ལམ་ཁ་དེ་རང་ལ་ཕྱིན་པ་རེད།” [༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ་ཚོགས་ཁང་དུ། ༡༩༩༧ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ཟབ་སྦྱོང་མཇུག་བསྡོམས་སྟེང་གསུངས་པ་ལས་ལུང་འདྲེན་བྱས།]
{6}བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་གཏུག་རིམ་པ་དང་པོ།
༡༽ གཟུགས་སྐོར་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ ཉིན་ནས་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བར། སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་དྲིལ་བསྒྲགས་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་ཚོགས་གཙོ་དང་། བཀའ་ཟུར་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། སྐུ་གཅེན་བློ་བཟང་བསམ་གཏན། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ་བཅས་མི་ ༥ ཡོད། བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོའི་རྩ་དོན་གཙོ་བོ་ ‘བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཆགས་དགོས་པ་དང་༧གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མི་མང་པོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་དགོས་དོན་བོད་དེ་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ལ་གསར་བརྗེ་བྱེད་ཀྱིན་པས་མིན་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡང་མིན། རྒྱ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡང་མིན་པ་སོགས་དོན་ཚན་ ༤ ཡོད་ཅིང་། མདོ་དོན་སྙིང་བོ་བོད་མི་རིགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག སྐབས་དེར་བོད་ནང་གི་ཐོག་མ་མདོ་བླ་བྲང་དང་རེབ་གོང་། གཙོད། དེ་ནས་སི་ཁྲོན་རྔ་པ། དཀར་མཛེས། སྐྱེ་དགུ་མདོ། དར་མདོ། སྡེ་དགེ ཡུན་ནན། ནག་ཆུ། ལྷ་ས། གཞིས་རྩེ། གཙང་། ས་སྐྱ་བཅས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ ༤༠ ཙམ་ནང་བསྐྱོད་ཡོད་འདུག [སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ >གེགས་བམ་ ༣ པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༣༥-༢༡༨ དང་། བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་བཤད་དྲ་བརྙན་སོགས་ལས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།]
༢༽ གཟིགས་སྐོར་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་གཉིས་པ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བར། སྐབས་དེའི་ནེའུ་ཡོག་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ཚོགས་གཙོ་དང་། སུད་སིའི་དོན་གཅོད་དྲུང་ཆེ་གསང་ཆོས་གསང་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ། ཉི་ཧོང་དོན་གཅོད་པདྨ་རྒྱལ་བོ། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། དབྱིན་ཡུལ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་བཅས་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་ཅན་ ༥ ཡོད། སྐབས་དེར་ཨ་མདོ་རྔ་པ་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་གཟིགས་སྐོར་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་སྐབས་མི་ཚོགས་ཕོན་ཆེན་པོ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བར། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་སྟེང་དུ་མི་མང་ལ་གཏམ་བཤད་སྤེལ་སྐབས། མང་ཚོགས་ཁྲོད་བོད་རང་བཙན་དང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེ་ཁྲ་ལོར་བརྟན་པོར་ཤོག་ཅེས་ཀྱི་སྐད་འབོད་བྱུང་ཡོད་འདུག ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བློ་བུར་དུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་སྣས་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོར་ཚོགས་འདུ་བསྐོངས་ཏེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བའི་ལས་བྱེད་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ཟེར་བས། ཁྱེད་ཅག་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གཅིག་བསྒྲིལ་ལ་གནོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་བྱུང་སྟབས་ཆུ་ཚོད་ ༣ ནང་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་སྟེ་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོར་ཕྱིར་ལོག་དགོས་བྱུང་འདུག[ >དེབ་དགུ་བའི་ཤོག་ངོས་ ༡༧༧ ནས་ ༡༨༡ བར་ནས་བསྡུས།]
༣༽ཤེས་རིག་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ཞིབ་གཟིགས་སྐོར་ཚོགས་པ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ནས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣ བར། སྐབས་དེའི་དྷ་ས་བུ་ཁྱིམ་དབུ་འཛིན་སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་དང་། མ་སུ་རི་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་ཕྱག་མཛོད་ཚང་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་དང་སློབ་དགེ་རྫ་ལྷ་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ། ལ་དྭགས་བུ་གསོ་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན། ཧོང་ཟུར་ཉིན་སློབ་དགེ་རྒན་སྐྱིད་གྲོང་དགྱེ་ཕུག་དབང་འདུས། རྡོར་གླིང་སློབ་དགེ་དབྱངས་མོ་ཚེ་རིང་བཅས་མི་ ༦ ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་སློབ་གྲྭ་ ༦༠༠༠ ལྷག་དང་སློབ་ཕྲུག་ ༢༠༠༠༠༠ ཙམ་ཡོད་སྐོར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བརྗོད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ ༦༢ ཙམ་ནང་ལྟ་སྐོར་བྱས་སྐབས། དགེ་རྒན་མང་ཆེ་བ་འཛིན་རིམ་གསུམ་པ་བཞི་པ་འཐོན་པ་ཙམ་ལ་ལོ་གཉིས་ཡས་མས་ལ་དགེ་རྒན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་མཐོ་རིམ་སློབ་ཐོན་གྱི་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་དང་། འཛིན་གྲྭ་རེའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་ ༧༠ ནས་ ༨༠ བར་ཡོད་ཀྱང་དགེ་རྒན་གཅིག་རེ་ལས་མེད་པ། སློབ་གྲྭ་དྲག་གྲས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་རིགས་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་བྱུང་འདུག[ >དེབ་དགུ་བའི་ཤོག་ངོས་ ༡༨༩ ནས་ ༡༩༢ བར་ནས་བསྡུས། ]
༤༽གྲོས་མོལ་སྐུ་ཚབས་ཚོགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ ༡༩༨༢ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ནས་ ༦ ཚེས་ ༥ ཉིན་བར། སྐབས་དེའི་སྐུ་ཚབ་ཚོར་ ‘ཉམས་ཞིབ་འབྲེལ་མཐུད་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ།’ ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་འདྲ། སྐབས་དེའི་སྐུ་ཚབ་དག་ནི་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་དང་། ཆོས་ཤེས་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་བཅས་མི་ ༣ ཡོད། སྐབས་དེར་སྐུ་ཚབ་ཚོར་ལས་དོན་དང་བཀའ་བསྡུར་གནང་ཕྱོགས་དོན་ཚན་ ༩ ཅན་ཞིག་དང་ཟུར་དུ་དོན་ཚན་ ༥ ཅན་ཞིག་བཅས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ཁྲོད་བོད་ནང་དགེ་རྒན་ ༥༠ གཏོང་རྒྱུ་དང་པེ་ཅིན་དང་ལྷ་ས་གང་རུང་དུ་མི་ ༦ ལས་གྲུབ་པའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་སོགས་དོན་དག་མང་པོ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལས། དོན་ཚན་གཞན་དག་ལ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་ཀྱང་བོད་ནང་དགེ་རྒན་གཏོང་རྒྱུར་ངོས་ལེན་ཙམ་བྱུང་ཡང་རྗེས་སུ་ལམ་ལྷོངས་བྱུང་མེད། [ >དེབ་བཅུ་པའི་ཤོག་ངོས་ ༢༤ ནས་ ༡༤༤ བར། དེ་བཞི་འཇུ་ཆེན་གྱི་གསུང་བཤད་དྲ་བརྙན། དུམ་བུ་ ༡༡། སྐར་མ་ ༥།༠༠ པ་བཅས་ལས་ཕབ་བཤུ་བྱས།]
༥༽ གྲོས་མོལ་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་གཉིས་པ། ༡༩༨༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ནས་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་བར། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང་ཆོས་ཤེས་གཅིག་གཅོག་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་ལས་འཕར་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་བཅས་མི་ ༣ ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་ ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ནང་ཕེབས་ཕྱོགས་དང་། ༡༩༨༣ ལོར་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་བོད་མི་ ༡༦ དང་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་པ་ ༡༥ དག་གི་གྲོས་གཞི་འཁྱེར་ཡོད་འདུག སྐབས་དེར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས།‘ད་མུས་བཞིན་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡག་པོ་རེད། བར་ལམ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཕྱི་རོལ་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་པ་དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱ་མིའི་མགོ་འཁྲིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། འབྲེལ་བ་མི་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་ཁྱད་རང་ཚོས་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྐུ་ཚབ་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་བྱས་རྐྱེན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བ་དང་། འབྲེལ་བ་མི་བྱེད་ཟེར་མཁན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནད་དོན་དེ་ཁྱད་རང་ཚོས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’ ཅེས་བཀའ་གནང་ཡོད་འདུག [ >དེབ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༣༡ ནས་ ༢༢༢ བར་ནས་བསྡུས། ]
༦༽ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པ་བཞི་པ། ༡༩༨༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ནས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བར། ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་བཀའ་ཟུར་ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་དང་རྩིས་ཞིབ་འགན་འཛིན་ཨ་ལག་འཇིགས་མེད། དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་ཆེ་བསམ་འཕེལ། མདོ་སྨད་སྤྱི་ཟུར་སྐལ་ལྡན། མདོ་སྟོད་སྤྱི་ཟུར་བྲའུ་དཔོན་རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་། དྲིལ་བསྒྲགས་རྒན་དྲུང་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་བཅས་མི་ ༦ ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗངས་ལ་ཕེབས་ཆོག་མིན་ཀ་ཀོར་བྱས་ཏེ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་བྱུང་ཡོད། [ >དེབ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤོག་ངོས་ ༣༠༤ དང་། དེབ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༥༡ བཅས་ནས་བསྡུས། ]
༧ ༽ ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པ་ཐེངས་བཞི་པ། ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ནས་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་བར། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ལས་རོགས་ཡིག་འབྲི་བ་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་མི་ ༢ ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་ཕྱོགས་ནས། ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གིས་འདི་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་དྷ་རམ་ས་ལར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་བཅས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་མཁས་པ་གང་འཚམས་གདན་འདྲེན་ཞུ་འཆར་ཡོད་པ་བཞིན། བོད་ས་ཁུལ་ནས་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དང་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་བོ། སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། དོར་ཞི་སྤྲུལ་སྐུ། ཟླ་བ་དཔལ་ལྡན་བཅས་མི་ ༦ གདན་ཞུའི་མགྲོན་ཤོག་ཕུལ་ཡོད་འདུག [སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ >གེགས་བམ་ ༣ པའི་ཤོག་ངོས་ ༢༦༧-༣༠༠ ལས་བསྡུས།]
༡༽ སྐུ་གཅེན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དང་སྲས་མཁས་གྲུབ། ངག་དབང་བསྟན་པ་བཅས་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་པའི་ལས་བསྡོམས་ཤིག་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༦ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བཀའ་ཤག་ནང་གོ་བསྡུར་དང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྙན་གསེང་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་འདུག[  >དེབ་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༤༦ ངོས་ནས་བསྡུས།]
༢༽ སྐུ་གཅེན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་མཐུད་ཆེད་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ཡིག་དང་བཅས་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༠ ནང་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ཏེ། རྒྱ་ནག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་དང་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༩ ཉིན་ཕྱིར་དྷ་རམ་ས་ལར་འབྱོར་ཏེ་ལས་བསྡོམས་བཀའ་ཤག་ལ་ཕུལ་ཡོད་འདུག [ >དེབ་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤོག་ངོས་ ༣༡༠ ངོས་ནས་བསྡུས།]
༣༽ སྐུ་གཅེན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༧ བར་གྱི་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་བསྐྱོད་དེ། རྒྱ་ནག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུ་ཡི་པུ་ཀྲང་ཡན་མིང་ཕུ་སོགས་དང་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ། སྐབས་སྔོན་མར་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དང་ཡན་མིང་ཕུ་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་བཀའ་མོལ་གནང་བའི་གནད་བསྡུས་ཟེར་བ་ཞིག་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དེར། ཚིག་དོན་རེ་རེ་བཞིན་ལན་འདེབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དོན་ཚན་ ༡༤ ཅན་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་འདུག [ > དེབ་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤོག་ངོས་ ༣༤༠ ངོས་ནས་བསྡུས།]
༤༽གྲོས་མོལ་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གསུམ་པ། ༡༩༩༣།༧།༡༤ ཉིན་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་རྣམ་གཉིས་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ཏེ། རྒྱ་ནག་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་སྣ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་ཡོད་འདུག[ ༢༠༠༤ ལོར་བཏོན་པའི་ ‘བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་རིམ་ལ་དཔྱད་པ།’ ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དང་།  >དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས་ ༣༠༠ སོགས་ལས་བསྡུས།]
༥༽ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༩ པའི་ནང་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་རོགས་པར་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབྱོར་རྣམ་གཉིས་ཧོང་ཀོང་དུ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཀྲུའུ་རིན་སྐུ་ཞབས་ཀྲའོ་ཞུ་བ་ཞིག་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་མཐུད་པ་བསྐོས་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་བརྟེན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཁོང་གཉིས་ཕྱིར་སློག་བཏང་ཡོད་འདུག[ >དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས་ ༣༠༡ ལས་བསྡུས།]
༦༽ ༡༩༩༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༧ དང་ ༢༨ ཉིན་གཉིས་རིང་། ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང་། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་སྣ་ཞའོ་ཕིང་ཟེར་བ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཀྲེང་དུ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་བཀའ་མོལ་གནང་ཡོད་འདུག[ >དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས་༣༠༣ ལས་བསྡུས།]
༧༽ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ དང་ ༡༠ ཉིན་གཉིས་རིང་བལ་ཡུལ་དུ། ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་དང་རོགས་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་རྣམ་གཉིས། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཝང་ཤོན་ཧྲན་དང་ལི་ཞེས་པ་སོགས་མི་ ༤ དང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་བཀའ་མོལ་གནང་ཡོད་འདུག[ >དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས་ ༣༢༨ ལས་བསྡུས།]
༨༽ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བལ་ཡུལ་དུ། ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་དང་ཁོའི་རོགས་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབྱོར་རྣམ་གཉིས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་ཁོངས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་མི་སྣ་ཝང་ཤོན་ཧྲན་སོགས་མི་ ༧ ཙམ་ལ་ཐུག་འཕྲད་བཀའ་མོལ་བྱུང་ཡོད་འདུག[ >དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས་ ༣༤༩ ལས་བསྡུས།]
༩༽ རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་ཁོངས་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་གི་མི་སྣས་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ལ། ཧོང་ཀོང་གི་བང་མི་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་རྒྱ་ནག་བར་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་ནང་དོན་ངོ་མ་གང་ཡིན། མ་འོངས་པར་དྷ་རམ་ས་ལའི་གཞུང་གི་ལས་ཀའི་འཆར་གཞི་གང་ཡོད། རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པའི་གནས་སྟངས་དང་བྱེད་འཆར་གང་ཡོད་བཅས་དོན་ཚན་ ༤ ཡི་སྐོར་ལ་༢༠༠༡ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣ ཉིན་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ལྟ་བུའི་ཡིག་འབྲེལ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་འདུག[ >དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས་ ༣༧༢ ལས་བསྡུས།]
བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་གཏུག་ལ་རིགས་གསུམ་འདུག གཅིག ༧གོང་ས་མཆོག་དང་སྐབས་དེའི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་འབྲེལ་གཏུག གཉིས། བོད་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་མིན་ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་ཏེ་བཀའ་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་གཏུག གསུམ། ༧གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་གཞུང་ལ་གསལ་ཆ་གང་ཡང་མེད་པར་སྒེར་བ་རེ་ཟུང་གི་འབྲེལ་གཏུག་བཅས་རེད། སྐུ་གཅེན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་དང་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༦ པ་དང་། ༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༠ པ། ༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༢ པ། ༡༩༩༣ ཟླ་ ༧ པ་བཅས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་མི་སྣ་དང་ཐུག་འཕྲད་གནང་བ་དང་། འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ༡༩༩༧ ཟླ་ ༩ པ། ༡༩༩༨ ཟླ་ ༣ པ། ༡༩༩༩ ཟླ་ ༩ པ། ༢༠༠༡ ཟླ་ ༣ པ། ༢༠༠༡ ཟླ་ ༦ པ་སོགས་སུ་ཐུག་འཕྲད་གནང་བ་ཁག་བོད་རྒྱའི་བར་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཐུག་འཕྲད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་མེད་པ་མ་ཟད། གཞུང་འབྲེལ་དེབ་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུའང་ཁ་གསལ་མེད་སྟབས། འབྲེལ་ཡོད་དོ་བདག་སོ་སོས་བྲིས་པའི་དེབ་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཡོད་ལ། ད་དུང་འདིར་མ་ཚུད་པའི་གཞུང་ཚོགས་སྒེར་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་གཏུག་རིགས་ཀྱང་ཡོད་སྲིད་དོ།། [རྩོམ་པ་པོའི་མཆན།]
{7} ཧུའུ་ཡའོ་པང་གི་མཚན་ཐོག་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དོན་ཚན་ལྔ།
༡༽ རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་བརླིང་དང་། མི་རིགས་འཆམ་མཐུན། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་རབས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེར་ཤེས་རྟོགས་དང་ཡིད་ཆེས་ཐུབ་པར་བྱ་གལ་ཆེ།
༢༽ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་འབྲེལ་གཏུགས་གི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། གབ་རེ་ཡིབ་རེ་མ་བྱེད། ཉོ་ཚོང་གི་བྱེད་སྟངས་མ་བྱེད། འདས་པའི་རྙོག་འཛིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེའང་མ་བཤད། ༡༩༥༩ ལོའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚང་མས་བརྗེད་དེ་རྩིས་མེད་གཏོང་རྒྱུ།
༣༽ ང་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་རྗེས་འབྲང་བ་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་གཞིས་སྡོད་བྱ་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ལོག་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་དོན་ནི། ཁོང་གིས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་དང་། མི་རིགས་ཁག་བར་མཐུན་བསྒྲིལ་གོང་སྤེལ་བཏང་སྟེ་དེང་རབས་ཅན་བཞི་མངོན་འགྱུར་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་དགོས།
༤༽ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱིར་ཕེབས་ཚེ་ ༡༩༥༩ ལོའི་གོང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་འཚོ་བའི་ཐོབ་ཐང་སླར་གསོ་བྱེད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ལ་བསམ་འཆར་བཏོན་ཏེ། ཁོང་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མིའི་རྒྱུན་ལས་དང་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པར་བསྐོ་རྒྱུ་དང་། གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་གནང་ཆོག འོན་ཀྱང་། ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་མི་དགོས་པར་པེ་ཅིན་དུ་བཞུགས་རྒྱུ་དང་བོད་ཀྱི་ལས་འགན་ཡང་འཁུར་མི་དགོས་པར་དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་ལོ་གཞོན་ཡར་བསླེབས་ཡོད་པ་ཚོས་ལས་ཀ་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་རེར་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་ཆོག དེ་མིན་ང་ཚོས་ཁོང་གི་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོར་འོས་འཚམས་ཀྱི་ལས་གནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
༥༽ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་འདུན་ཡོད་ཚེ་གནས་ཚུལ་དེའི་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་སྤེལ་ན་འགྲིག་པ་དང་། གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཡང་ཁོང་གི་ཐུགས་འདོད་ལྟར་གནང་ཆོག ཁོང་ཕྱིར་ལོག་པའི་དུས་ཚོད་ང་ཚོར་གསུང་དང་། ཧོང་ཀོང་བརྒྱུད་ཕེབས་ཚེ་ང་ཚོས་པུའུ་ཀྲང་གི་གནས་རིམ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་སྣེ་ལེན་ཕེབས་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། གལ་སྲིད་མཁའ་ཐོག་ནས་ཕེབས་ཀྱང་ང་ཚོས་གཞི་རྒྱ་ངེས་ཅན་གྱི་ཕེབས་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེའི་སྐོར་གྱི་གསར་འགྱུར་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱང་བྱེད་ཆོག [སྤྱི་ཟུར་དྭངས་ཤར་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི་ > ཞེས་པའི་ཤོག་ ༥༧ ལས་བསྡུས།]
{8}ཞི་བདེའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་སྙིང་དོན།
༡༽ བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ།
༢༽ རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དེས་རྐྱེན་པས་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།
༣༽བོད་མི་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། དམངས་གཙོའི་རང་དབང་རྣམས་ལ་བརྩི་བཀུར་དགོས་པ།
༤༽ བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོའི་གནས་སྟངས་སྔར་སོར་ཆུད་ཐབས་དང༌།སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པའི་ཐོག་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཟོ་བསྐྲུན་བྱེད་པ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྙིགས་རོ་རྣམས་ཕུང་གསོག་བྱེད་འཆར་བཅས་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།
༥༽བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབ་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུ།[བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་བསྡུས།]
{9}ཞི་བདེ་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་འགྲེལ་བཤད་སི་ཏྲས་སྦག་གི་གསུང་བཤད་སྙིང་བསྡུས།
༡༽བོད་གཞུང་གིས་རང་བཙན་གཙང་མ་རྩོད་ལེན་མི་བྱེད་པར།བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་དགོས་པ་དང་།དེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་སྡོད་བྱ་རྒྱུ།
༢༽བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ།
༣༽བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་དམག་དོན་གྱི་ལྟེ་གནས་མ་ཡིན་པར། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ།
༤༽རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་དང་རྒྱལ་སྲུང་གི་འགན་འཁུར་རང་འཇགས་ལེན་ཆོག་པ་ལས། དེ་མིན་གི་ལས་དོན་ཡོངས་རྫོགས་བོད་གཞུང་གིས་འགན་འཁུར་རྒྱུ།
༥༽བོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད། མི་བོད་ནང་གནས་སྤོར་བྱ་རྒྱ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་རེད། [༢༠༠༥ལོར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པའི་ >ཞེས་པའི་དྲ་བརྙན་ལས་བཤུས།]
{10}བོད་རྒྱ་འབྲེལ་གཏུག་རིམ་པ་གཉིས་པ།
༡༽ ༢༠༠༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ནས་ཚེས་༢༤ ཉིན་བར། དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་དང་པོ། ཨ་རིའི་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་། ཡུ་རོབ་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་འཕར་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་བཅས་མི་ ༤ ཡོད་འདུག ‘ཐེངས་འདིར་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་བསྐྱོད་རྒྱུར་ལས་དོན་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཏེ་མུ་མཐུད་གྲོས་མོལ་ཡོང་ཐུབ་པར་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་ཆེད། གཉིས་པ། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་ཆེད་བཅས་ཡིན།’
༢༽ ༢༠༠༣།༥།༢༥ ནས་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ཉིན་བར། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་གཉིས་པ་ཟེར། (ཚོགས་མི་གོང་ལྟར། དམིགས་ཡུལ་གསུམ་འཁྱེར་ཡོད་པ་ནི། ༡། ས་གནས་མང་པོར་བསྐྱོད་དེ་ལས་བྱེད་གང་མང་ལ་ཐུག་སྟེ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་རྒྱུ། ༢། རྒྱ་ནག་གི་ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་དང་གནས་མཇལ། ༣། བོད་ཁུལ་དུ་ལྟ་སྐོར་དང་བོད་པའི་ལས་བྱེད་ཚོར་ཐུག་འཕྲད་བཅས་ཡིན་འདུག)
༣༽ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༢ ནས་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བར། (ཚོགས་མི་གོང་ལྟར་ཡིན་པ་འདྲ། ལས་དོན་ཡང་དེ་མཚུངས།)
༤༽ ༢༠༠༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣༠ ནས་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥ ཉིན་བར། སུད་སིའི་རྒྱལ་ས་བྷན་གྱི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་ཚོགས། གོང་གི་སྐུ་ཚབ་བཞིའི་སྟེང་། ཐེ་ཝན་དོན་གཅོད་རྔ་པ་ཚེ་རྒྱམ་བཅས་མི་ ༥ ཡོད་འདུག རྒྱ་ནག་དབུ་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་ཀྲུག་ཝེ་ཆོན་དང་གྲོས་མོལ་བྱས།)
༥༽ ༢༠༠༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༥ ནས་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བར། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐུ་ཚབ་ཟེར། སྐབས་དེར་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྣམ་གཉིས་དང་། དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ། བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་མི་ ༤ ཡོད་འདུག (རྒྱ་ནག་བཀའེ་ལན་གྲོང་ཁྱེར་དུ། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཀྲུག་ཝེ་ཆོན་དང་གྲོས་མོལ། ‘ཞུ་མོལ་གྱི་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་སྟངས་ལའང་མི་མཐུན་ས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་ཁ་གཏོད་ཐུབ་ཡོད།’)
༦༽ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ནས་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥ ཉིན་བར། (རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཧྲང་ཧེ་དང་ནན་ཅིན་དུ། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་འགྱུར་གྱི་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཀྲུག་ཝེ་ཆོན་དང་སྲི་ཐར་གཉིས་དང་གྲོས་མོལ་བྱས།)
༧༽ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ ཚེས་ ༥ ཉིན་བར། (དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་གཉིས་ཛ་དྲག་ཐོག་ཕེབས། རྒྱ་རིས། ‘ང་ཚོས་ཐེངས་འདིར་འབྲེལ་མོལ་མ་ཡིན་པར་ནང་མོལ་གྱི་ཐུག་འཕྲད་དང་། འཛོམ་ཡུལ་པེ་ཅིན་མ་ཡིན་པར་ཧྲིན་ཀྲིན་དུ་འཛོམ་རྒྱུ། སྐུ་ཚབ་གཉིས་ལས་གཞན་མི་ཕེབས་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པར་ལྟར་ཁས་ལེན་བྱས་སོང་བར་དགའ་བོ་བྱུང་།’)
༨༽ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣༠ ནས་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་བར། (དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྣམ་གཉིས་ཡིན་པ་འདྲ།)
༩༽ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༠ ནས་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ ཉིན་བར། སྐབས་འདིར་ >ཡིག་ཆ་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྤྲད། (དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་། བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ལས་བྱེད་སྐལ་བཟང་ཚེ་རིང་བཅས་མི་ ༥ བཅས་ཡོད་འདུགརྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་ཏུའུ་ཆེན་ལིན་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན། བོད་རིགས་སྲི་ཐར་སོགས་དང་གྲོས་མོལ་བྱས།དེ་བཞིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ་པདྨ་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཡོད་འདུགསྐབས་དེར་ཚེས་ ༥ ཉིན་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་གོ་སྒྲིག་འོག བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ། ཞིབ་འཇུག་ཁང་དེའི་འགན་འཛིན་ལྷག་པ་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱི་གཙོ་སྐྱོང་འོག རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་ཀྱང་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་འདུག)
༡༠༽ ༢༠༡༠།༡།༢༦-༢།༡ ཉིན་བར། སྐབས་འདིར་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཡིག་ཆ་ཞིག་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྤྲད། (ཚོགས་མི་གོང་ལྟར་ཡིན་པ་འདྲ།) [བོད་ཀྱི་དུས་བབ་དང་། ཤེས་བྱས། བོད་མིའི་རང་དབང་ཚགས་པར་སོགས་ལས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།]
{11}རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱོན་འཛུཊ་དང་ཆ་རྐྱེན་འདྲ་མིན་བཏོན་པ་ཁག
༡༽ རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་གསུམ་ནི། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་མགོ་འཁྲིད་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུ་ཟེར་བ་བཅས་ཡིན།
༢༽ མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་གསུམ། ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང་། དྲག་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ། པེ་ཅིན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩལ་འགྲན་ཆེན་མོར་ངོ་རྒོལ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་བཅས་རེད།
༣༽ རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་བཞི་ནི། པེ་ཅིན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩེད་འགྲན་ཆེན་མོར་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྲིམས་འགལ་དང་དྲག་པོའི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ། དྲག་སྤྱོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་མ་ཟད་ལས་འགུལ་དེ་དག་འགོག་དགོས་པ། བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་གྱི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པ་བཅས་ལ་ཟེར།
གཞན། དེ་མིན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཆ་རྐྱེན་འདྲ་མིན་བཏོན་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། གོང་གི་དོན་ཚན་དེ་དག་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་པ་དག་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཝན་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་པཎ་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུ་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་ཡོད་སྐོར་ཡང་སྐབས་དེའི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་ཡོད།[རྩོམ་པ་པོའི་མཆན།]
Leave a Reply
4 thoughts on “དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱུང་།”
-
(0) (0)
-
དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་བོད་རང་བཙན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་ཁྱོད་རང་གི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་འདི་ཧ་ཅང་སེམས་ལ་འབབ་པོ་བྱུང་།(0) (0)
-
དུས་བབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ནས་རྩོམ་ཡིག་རིན་ཐང་ཅན་ཞིག་བྲིས་འདུག་པས་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད། ཁྱེད་རང་ད་ལོའི་མདོ་སྨད་སྤྱི་འཐུས་ལ་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་འདུག(0) (0)
-
དངོས་གནས་དྲང་གནས་དཔྱད་རྩོམ་ཡག་པོ་བྲིས་འདུག དབུ་མའི་ལམ་ཟེར་བ་དེ་འདི་འདྲ་ཞིག་རེད་བསམ་ནས་སེམས་ནང་འབབ་རྒྱུ་ཞིག་བཞག་སོང་།(0) (0)
གསར་འགོད་པ་ཤི་བའི་གསར་འགྱུར།
བརྙན།
སྒྲ
དྲ་འབྲེལ།
བརྗོད་བྱ་གསར་པ།
རིག་པ་གསར་ཤོས།
སྡོམ་གྲངས།
- སྤྱིའི་སྤེལ་གྲངས། (༢)
- སྤྱིའི་མཆན་གྲངས། (༡༧)
- སྤྱིའི་ཀློག་གྲངས། (༤)


c: text/html

text:
བོད་གངས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་རྩ་བ་བོད་རང་གི་ཡི་གེ་ཡིན། ཡི་གེ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་བྱུང་། བཟོ་མཁན་སུ་ཡིན། འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་སོགས་བྲི་ན། གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་ཡང་དག་པར་དཔྱད་དགོས་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་གང་ལ་དགའ་ཞིང་དད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ་ཆགས་སྡང་གི་གཏམ་ཁ་ནས་ཐོན་ཚད་དུ་སྨྲ་བ་མི་ལེགས། མི་རིགས་རང་གི་ཡི་གེའི་ཁུངས་མི་་་ཤེས་པ་དང་ཤེས་དགོས་ན་རྩོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཆེས་མི་ལེགས། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་ཧ་ཅང་ཆེ་དྲགས་ན་མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡང་དག་པར་བྱེད་མི་ནུས། སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མར་བསམ་གཞིག་བྱས་ནའང་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་བྲིས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན། ཁྱད་པར་བཀས་བཀོད་བརྒྱུད་འཛིན་དང་། མ་རྩ་ཅན། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་སོགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཅས་ལ་སྐྱབས་བཙལ་ནས་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དང་དཔུང་སྡེ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ་ཙམ་ལས། མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡང་དག་ཤེས་པར་གནད་སྐྱོན་ཆེན་པོར་ཐེབས། དེས་ན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ན་བློ་གཟུ་བོར་གནས་དགོས་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་སོང་ན། ཤེས་རྒྱུད་གཟུ་བོར་གནས་མི་ཐུབ། དེ་མ་ཐུབ་ན་བྲིས་ཚད་ཐམས་ཅད་བདེན་དྲང་གི་ཡིག་ཆ་ཞིག་འོང་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཕྱིར་རང་གིས་ཤེས་ཚོད་ཀྱིས་རྫུན་དང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་དྲི་མས་མ་བསླད་པར་བྲི་བ་ལ་ཞུགས་སོ། །
མཁ༷ས་གྲུབ་དོན་གྱི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་དཔལ་ལྡན་ཉི་མའི་ཞབས་སེན་རྡུལ། །
མཁ༷ས་མང་རལ་བའི་ཅོད་པན་མེ་ཏོག་ངོ་མཚར་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པ་ཡིས། །
མཁ༷ས་པའི་མིང་གི་ཀུན་ད་གསར་བ་གྲགས་པའི་འདབ་མ་ཟླུམ་པོའི་གཟུགས། །
མཁ༷ས་རློམ་ཕྲག་པའི་རྩ་རྐང་ཕྲ་མོ་འདར་བའི་ཉམས་ཀྱི་རྩེ་ན་གཡོ། །
རྣམ༷་དཔྱོད་གསར་བའི་བློ་ལྡན་གཞོན་ནུའི་ལུས། །
རྣམ༷་པར་མཛེས་བྱེད་བྱི་དོར་བྱས་པའི་རྒྱན། །
རྣམ༷་པ་དཀར་པོའི་མདངས་འཛིན་མུ་ཏིག་ཕྲེང་། །
རྣམ༷་མང་རིག་པའི་རྩེད་འཇོ་དང་བཅས་འབུལ། །
དེ་ལ་འདིར། མཁས་པ་སྔ་ཕྱིའི་བཞེད་ཚུལ་དང་གསུང་རྩོམ་གནང་ལུགས། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་རང་ལུགས་དང་ནང་གི་འགལ་མཚམས། ད་ལྟ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དུ་མས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚུལ། ལ་ལས་རང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་རེ་བཟུང་ནས་ཡི་གེ་བྲི་ལུགས་སོགས། དེ་དག་གི་དོན་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་བཞག་སྟེ། རང་གི་བལྟ་ཚུལ་གསལ་བོར་བཤད་ན། བོད་ཡིག་ནི་སྲོང་བཙན་སྔོན་ལ་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཉའ་ཁྲིའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པར་ཐག་བཅད་ཆོག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ན། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སྐུ་དངོས་སུ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན། ཀོང་པོའི་བོན་རི་ཞེས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། བོད་ཀྱི་བོན་པོ་རྣམས་ལ་ལྷ་གསོལ་བ་དང་། འདྲེ་བཀར་བ་སོགས་རྒྱུའི་ཐེག་པའི་ལུང་གནང་། ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ལ་སོགས་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཁམས་སྐྱོང་བར་ཁས་བླངས། སླད་ནས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་བསྟན་པ་དར་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་བ་སོགས། སྟོན་པའི་མཛད་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་དུ་མར་གསུངས་པས་ན། སྐབས་དེ་ནས་བོད་ན་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་་་གང་ཟག་ཡོད་ངེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུའི་བོན་དེ་རྣམས་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་མ་གཏོགས་བློ་ཐོག་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དཀའ་འོ། །འོ་ན་གཤེན་རབ་བྱོན་དུས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་བོན་པོ་དེ་རྣམས། གཤེན་རབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བོན་པོ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ངེས་ཏེ། གཤེན་རབ་སྔོན་ནས་ཡང་དག་པའི་བོན་དང་། ལོག་པའི་བོན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡབ་རྒྱལ་བོན་ཐོད་དཀར་དང་། ཡུམ་རྒྱལ་བཞད་མ་གཉིས་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་བོན་དང་། གཞན་ལྟ་ལོག་གི་བོན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། ཤཱཀ་ཐུབ་སྔོན་དུ་དམ་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་ལ་ལོག་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐུབ་པ་ཡུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མའི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་སྐབས་ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་ཞེས་པའི་གསོ་སྦྱོང་དེ་དམ་ཆོས་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་བའི་སྟོན་པ་དུ་མའི་ཆོས་དེ་ལོག་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བོན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་པོ་གཤེན་རབ་དང་ཤཱཀ་ཐུབ་གཉིས་ལས་མེད་སྙམ་པ་ནི་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་བའི་རྟགས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་མེད་ན་གཉའ་ཁྲི་རྒྱལ་པོར་བཀུར་བའི་བོད་མིའི་ཁྲོད་ན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཡོན་་་ཏན་ཅན་དེ་དག་ཡོད་མི་སྲིད། ཤེས་པ་ཅན་ཞེས་པ་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅེས་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ག་ལ་ཡིན། ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ནི། མགོན་ཤེས་ལྷ་བོན་ནམ་ལྷ་མཆོད་པ། གཡང་ཤེས་ཕྱྭ་འགུགས་པ། འགྲོ་ཤེས་གླུད་གཏོང་བ། འདུར་ཤེས་སྲིད་གཤེན་པ། གཙང་ཤེས་སེལ་འདེབས་པ། སྒྲོལ་ཤེས་མཐུ་གཏོང་བ། ཕན་ཤེས་སྨན་པ། སྐོས་ཤེས་རྩིས་མཁན་པ། སྨྲ་ཤེས་གཏོ་དགུ་བ། ལྡིང་ཤེས་ཤ་བ། འཕུར་ཤེས་ཇུ་ཐིག་པ། འགྲོ་ཤེས་འཕྲུལ་བོན་པ་སོགས་ཡིན་པས། རྒྱུའི་བོན་པོའམ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དེ་དག་གི་་་ཡོན་ཏན་དེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་མིན་པས་ཡི་གེ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ག་ལ་ནུས། ལྷ་མཆོད་་ནས་མགོན་སྐྱོབ་བྱེད་པ། ཕྱྭ་གཡང་འགུགས་པའི་ཆོ་ག སྐུ་གླུད་གཏོ་མདོས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་གེགས་སེལ་བ། སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཤི་བའི་འོག་ཏུ། ཤི་འདྲེ་གཤེད་མ་འདུལ་བ་དང་། རིགས་དྲུག་གནས་ནས་འདྲེན་པའི་ཐབས་ལ་ཐེག་པ་བཞི་བ་སྲིད་གཤེན་ལྟར། འདུལ་སྦྱོང་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དང་མནོལ་བ་གཙང་བར་བྱེད་པ་ལ། སེལ་དཀར་ནག་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ག བསྒྲལ་བའི་ཞིང་ལ་མཐུ་གཏོང་བ། ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་སྨན་གྱིས་བཅོས་ཐབས། ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་རྩིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་སོགས། པོ་ཏི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ཞིག་མིན་ཐག་ཆོད་པས་ཡིག་ཐོག་ནས་མ་གཏོགས་བློར་འཛིན་མི་ཐུབ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། འོ་ན་གཉའ་ཁྲིའི་སྔོན་ནས་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་ན། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ། བཟོ་བསྐྲུན་མཛད་པ་པོ་སུ། ཚུལ་ཅི་ལྟར། གྲངས་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན། མི་ཡུལ་ན་སངས་རྒྱས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཡི་གེ་ཡོད་མྱོང་བ་སྨོས་དགོས་ལ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་ཙམ་ན། ཐབས་ཀྱི་མཆོག་སྲིད་པ་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲིའམ་ཁྲི་རྒྱལ་ཁུག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུལ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས། འབྱུང་ལྔའི་ཡི་གེ་ལྔ་ལས་གྲངས་ངེས་པའི་ཐོ་ཡིག་བཞི་བཅུ་མཛད་དོ། །
དེ་ཡང་ཡི་གེའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། མཛོད་ལས། ཡི་གེའི་འདུ་བྱེད་ཁམས་གསུམ་འཁོར། །དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་བར། དོན་ལ་ཡི་གེས་མཚོན་ཅིང་ཚིག་དོན་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཀ་དང་བ་གཉིས་འདུས་པ་ལས་ཀ་བ་གྲུབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས། མཚན་གཞི་ནི། ངོ་བོ་འཕྲུལ་ཡིག་བཞི་བཅུའོ། །ཞེས་པས། ཀ་སོགས་འཕྲུལ་ཆེན་ཡིག་འབྲུ་སུམ་ཅུ་དང་དབུ་ཁྱུད་སོགས་བཅུ་སྟེ་བཞི་བཅུའོ། །མཛོད་ལས། ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་བྱེ་བྲག་དང་། །མིང་དང་ཚིག་ནི་གཉིས་རྟོགས་གསལ། །གཉིས་རྟོགས་དོན་དམ་བརྗོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་བར། ཡི་གེ་ནི་མིང་ཚིག་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་སྟེ། ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ཚོགས་དང་བྱེ་བྲག་གིས་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ། །དེ་བས་བཏགས་པ་མིང་གི་ཚིག་་་་ཚོགས་དང་། བརྗོད་པ་ཚིག་གི་ཚོགས་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡི་གེས་དོན་དེ་གསལ་བའོ། །
དོན་དམ་པར་ཡི་གེ་གསུམ་སྟེ། བཏགས་པ་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཡི་གེའོ། །དེ་ཡང་ཡི་གེ་མིང་གིས་མཚོན་ནས་མིང་གི་ངེས་པ་དོན་ལྡན་ནི་མིང་དུ་ཤེས་པར་བྱེད། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ངེས་པར་གཏན་ལ་འབེབས། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཡི་གེས་མིང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་་པའི་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ཡི་གེ་ཨ་ལྟར་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་རིག་པ་རྡིང་དུ་གྱུར་བ་བོན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་སུ་མ་བབ་བོ། །དབྱེ་བ་ལའང་འབྱུང་བ་ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བ། སྒྲ་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ཐང་བབ་ཀྱི་གོ་རིམ་སོགས་ཀྱི་བཤད་པ་འདིར་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོ་ལ། བྱུང་ཚུལ་ནི། དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ལས་བྱུང་བའི། ཞེས་པའི་འབྲུ་ལྔ་ནི། ཨཱོྃ་རཾ་སྲུཾ་ཁཾ་ཡཾ་ཞེས་འབྱུང་ལྔའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་ལས་བརྒྱད་རེ་བྱུང་བས་བཞི་བཅུའོ། །དེ་ཡང་ཀ་སོགས་རྩ་བ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་། དབུ་ཁྱུད་དང་། ཚེག་དང་། ཤད་དང་། གི་གུ། ཞབས་ཀྱུ། འགྲེང་བུ། ན་རོ། ཀླད་ཀོར། ཡ་བཏགས། ར་བཏགས་ཏེ་བཅུ་ཡན་ལག་ཏུ་བྱུང་ཚུལ་སོགས། སྐྱེ་མེད་ཐིག་ལེའི་ལུང་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་གསར་རྙིང་དག་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །
དེ་ཡང་ཤམ་བྷ་ལ་འོལ་མོའི་གླིང་ངམ་རྟག་གཟིགས་ཞེས་ཞང་ཞུང་ཕུག་པའི་ཡུལ་ལ་སྤུངས་ཆེན་དང་སྤུངས་ཆུང་གི་ཡི་གེ་འདི་མཛད། ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་ལ་སྨར་ཆེན་སྨར་ཆུང་། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ནང་གསེས་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ནི། བོད་དང་འདྲེས་ཤིང་བོད་སྐད་དང་མཐུན་པས་བོད་ཡིག་གཟབ་གཤར་དུ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་ཐོ་ཡིག་བཞི་བཅུ་ལས་མང་མི་དགོས་ལ། ཉུང་དུ་མི་བཏུབ་པས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་འཕྲུལ་ཡིག་བཞི་བཅུ་ཞེས་པ་འདི་དར་རོ། །འོ་ན་ཐོན་མི་ལ་བྱས་རྗེས་གཅིག་ཀྱང་མེད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེའི་གཟུགས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་བ་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་བཀོལ་ཇེ་བདེར་བཏང་བ་སོགས་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེས་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་ཡི་གེ་བཟོས་པའི་ལུང་ཅི་འདྲ་ཡོད་ཅེ་ན། མདོ་ལས། མི་ཡུལ་འཛམ་གླིང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ། །གཤེན་རབ་བདག་དང་སྲིད་པ་སངས་པོ་ཡིས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་སུ། །གསུང་གིས་འདུལ་ཕྱིར་གསུང་རབ་འབུམ་སྡེ་བརྩམས། །སེམས་ཅན་དྲང་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་བཞག །ཅེས་དང་། སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔ་ཡི་བོན་སྒོ་ལ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་མཐུས། །སངས་པོ་འབུམ་ཁྲི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་བཀྲིད་ཕྱིར་ཁྲི་དང་འབུམ་དུ་བྲིས། ། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །
བོན་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་ཞེས་པའང་། དཔོན་གསས་མན་ངག་ལུང་གི་བོན་སྒོ། ཆབ་ནག་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་སྒོ། འཕན་ཡུལ་རྒྱས་པ་འབུམ་གྱི་བོན་སྒོ། ཆབ་དཀར་དྲག་པོ་སྔགས་ཀྱི་བོན་སྒོ། མཐོ་ཐོག་སྤྱི་རྒྱུག་མཛོད་ཀྱི་བོན་སྒོ་རྣམས་དང་། ཐེག་པ་རིམ་དགུ་ཞེས་པ། ཕྱྭ་སྣང་འཕྲུལ་སྲིད་བཞི་དང་། དགེ་བསྙེན་དྲང་སྲོང་ཨ་དཀར་ཡེ་གཤེན་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་དགུ། བོན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ཞེས་པ། སོ་བྱང་སྔགས་གསུམ་གྱི་སྐོར་ཐམས་ཅད་གླེགས་བམ་མང་དུ་བྱས་པ། གསེར་དང་། ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། དངུལ་དང་གཡུ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་མཛོད་སྡེ་ཚན་དུ་བཅད་ནས། མུ་ཁྱུད་བདལ་བའི་མཚོ་གླིང་གི་གསས་ཁང་དཀར་ནག་བཀྲ་གསལ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་བཞུགས་པ་ནི། བསྟན་པ་རྗེས་བཞག་གི་མདོ་དང་། གཉེར་གཏད་མདོ་ལྟར། ཤམ་བྷ་ལ་འོལ་མོའི་གླིང་དུ་མ་ཉམས་པར་གནས་པའོ། །འོ་ན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་རིང་ནས་ཡི་གེ་ཡོད་ན། དེ་མ་ཉམས་པར་ཅི་ལྟར་འཕེལ་ཞེ་ན༑ སྟོན་པའི་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ནི། ཉེ་སྲས་སོགས་ཞུ་འཁོར་དང་སྡུད་འཁོར་དུ་མ་ཡོད་པའི་མཚན་འདིར་མི་བྲི་ལ། དེ་ལས་གདུང་སོབ་མུ་ཆོ་ལྡེམ་དྲུག་ལ་སློབ་མ་འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་རྒྱན་དྲུག་སོགས་བྱུང་ལ། ལྷ་བོན་ཡོངས་སུ་དག་པ(ཐོགས་མེད་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན)ལ་སློབ་མ་རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས(སྦྱང་ཐོབ་རྣམ་སྨིན་རིག་འཛིན)དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ(གྲུབ་པ་མཐའ་སེལ་གྱི་རིག་འཛིན)བྱུང་ལ། དེ་དག་གི་སློབ་མ་གཤེན་ནམ་མཁའ་སྣང་བ་མདོག་ཅན་ནི། རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙད་པོའི་བླ་མ་ཡིན་པ་ནི། ལུང་དུ་མར་གསལ་བས་ན། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཡི་གེ་འདི་གཉའ་ཁྲིའི་བར་མ་ཉམས་པར་གནས་པ་ཤེས་ཐུབ། ཁྱད་པར་ནམ་མཁའ་སྣང་བས་སྤྱི་སྤུངས་སྐོར་གསུམ་གྱི་བོན་སྤེལ་བས་རྒྱལ་པོས་ཉམས་སུ་བླངས། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མར་བྱོན་ནས་ལོ༦༢ན་སྲས་མུ་ཁྲི་འཁྲུངས། མུ་ཁྲིས་ཀྱང་སྣང་མདོག་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཉམས་སུ་བླངས། དེ་ལའང་རྒྱལ་པོས་གསང་སྔགས་གཞན་ལ་མ་བསྟན་པར་གསང་ཆེ་བས། ཉམས་ཀྱིས་དོགས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་སྨན་བཞིས་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་མཛོད་ལས། སློབ་མ་ལ་གནང་བར་བསྐུལ་བས། ཞང་སྐད་ཧ་ར་ཅི་པར་དང་། བོད་སྐད་དུ་གྲུབ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ལ་གནང་སྟེ་གསང་སྔགས་སྤེལ་བས། རྒྱལ་པོ་འདི་གསང་སྔགས་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར། དགུང་ལོ༡༠༦ན་སྲས་དིང་ཁྲི་འཁྲུངས། ཁྱད་པར་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་བཞེས་མཛད། མཐར་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པས་བོན་གཞུང་ཀུན་ལ་གྲགས་ཆེ། ཁྲི་བདུན་གྱི་རིང་བླ་མ་ཆེ་དྲུག་གི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་། དེ་ནས་བཟུང་མཁས་པ་རྒྱན་དྲུག་དང་སྒྲ་བསྒྱུར་བ་རྣམ་བཞི་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་ལུང་དུ་མར་གསལ་ལོ། །ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་ཁྲི་བདུན་ལ་བང་སོ་མེད་ཅེས་པ་ཙམ་ལས། ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཟེར་མ་་་འདོད་པ་དམིགས་ཡུལ་དགོངས་གཞི་སྣ་ཚོགས་རེ་ཡོད་པ་ལས། མཁས་པ་སྔ་མ་་་དག་གིས་དཔྱད་མ་ཤེས་པ་ག་ལ་ཡིན། དེས་ན་གཉའ་ཁྲི་ནས་སྲོང་བཙན་བར་གྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ཀྱི་རིང་ལ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་དར་ཞེས་མཁས་པ་སྔ་ཕྱི་ཀུན་གྱིས་དངོས་སུ་ཞལ་བཞེས་གནང་ཟིན་ལ། གང་དར་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་དཔྱད་པ་ལེགས་པོར་གཏོང་ཞིང་། ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲར་འདུག ཡི་གེར་བྲིས་ན་བོད་སྐད་རེད་དམ་མ་རེད། ཡིན་ན་བོད་ཡིག་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་ཏེ། བོད་སྐད་ཡི་གེར་བྲིས་ནའང་བོད་ཡིག་མིན་ཟེར་ན། རྒྱ་སྐད་ཡི་གེར་བྲིས་པ་རྒྱ་ཡིག་མིན་ཟེར་བ་ལྟར་བླུན་རྟགས་ཁོ་ནའོ། །རྒྱ་ཞང་གི་སྐད་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་པ་དང་། བོད་སྐད་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པ་ལྟ་བུར་མི་སེམས་སོ། །འོ་ན་རྒྱལ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གང་དར། དེའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་ག་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ན། གོང་བཤད་ལྟར། སྤྱི་སྤུངས་སྐོར་གསུམ་གྱི་བོན་དར་བ་ལོ་རྒྱུས་སྣ་ཚོགས་སུ་གསལ་བས། དེའི་བརྗོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་བཞི་ལམ་གྱི་སྟེགས་བུ་དང་། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་བཞི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དང་། གཙོ་བོ་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཟུང་ནས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་་་པ་ནི་སྔ་དར་བོན་གྱི་རང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་བཤད། དེ་ལ་རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་མང་དུ་ཡོད་པས། རྒྱུད་ལ་རྩ་རྒྱུད་ནི། གསང་བ་བསེན་ཐུབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་དང་། ཞི་བ་དོན་དྲུག་དང་། ཁྲོ་བོ་རྒྱུད་དྲུག་བཅས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འཕྲིན་ལས་དམ་ཚིག་འབྲས་བུ་དྲུག་པོ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྒྱུད་ཆེན་དྲུག་སོགས་་དང་། སྒྲུབ་སྐོར་ལ་སྤྱི་སྤུངས་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱས་བསྡུས་མང་དུ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྤྱིར་གསང་སྔགས་ལ་རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ཡོད་པའི་ཚུལ། སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་བཀའ་དང་བཀའ་བརྟེན་དུ་མར་གསུངས་པ་ལས་ཤེས་ན་ལོག་རྟོག་སོམ་ཉིའི་དྲ་བར་ཚུད་མི་དགོས་ཏེ་འདིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་བོ། །
སྐབས་འདིར་ཡི་གེ་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་འདོད་ཀྱིས་བོན་གཞུང་དེ་དག་གི་་་ཚིག་དོན་ལ་ཅུང་ཙམ་བརྟགས་ན། ཞང་སྐད་དུ། སད་དོ་སྤུངས་སོ་ཧྲུན་ནོ། ཉེ་ལོ་གྱེར་ཞི་སྤུངས་སོ། ཏི་ཀ་ཟུར་ནམ་ཧྲི་ཡོ། ནེ་སུམ་སད་ནི་གྱེར་རོ། ཞེས་པ་སོགས། ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཁ་བཏོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདིའི་དོན་ཡང་། བསྙེན་པའི་གཞི་མ་སྒོ་དགུ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཅོ་བརྒྱད། ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྒྱུར་འཕྱོང་ཆེན་སྡེ་དགུ་སོགས། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་ལས་བརྩམས་པའི་སྔགས་དོན་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་གི་འགྲེལ་བ་མང་དུ་ཡོད་་པས་འདིར་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་ན(མཁས་མཆོག་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས)བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དོན་ཞང་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ནས་གསལ་བཤད་མཛད་པ་དེ་ལའང་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བར་མངོན། བོད་སྐད་དུའང་། སྒྲུབ་སྐོར་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་བཤད་ལས། ང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད། །ང་ནི་སྲ་བརྟན་གཡུང་དྲུང་སྐུ། །ང་ནི་འབར་བ་ཁྲོ་བོའི་མཆོག །ང་ནི་འཆི་མེད་སྐྱེ་ནས་བཙན། །ང་ཡི་གདུག་པའི་སྐད་ཕྱུངས་ན། །ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ནི། ཐོས་བསམ་བྱས་མྱོང་བ་ཞིག་གིས་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་དག་བརྟན་གསུམ་ཚང་བའི་བསྐྱེད་རིམ་་་་མཚན་ཉིད་པའི་དོན་བརྗོད་བྱར་གནས་པ་ཤེས་ཤིང་། ཐོས་བསམ་བྱས་མ་མྱོང་བ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་སྲིད་ཕྱོགས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་བརྗོད་པ་རེད་ཅེས་བློ་ངོར་ཤར་ཐུབ་པ་འདིས། ཚིག་དེ་དག་བོད་སྐད་ཡིན་པར་ངེས་ན་ཡི་གེར་བྲིས་པ་བོད་ཡིག་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་ཏེ། ཨ་ལ་པོའི(Arabia)སྐད་ཡིག་བཞིན་སྲིད་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་མི་རུང་བ་ག་ལ་ཡིན། འདིའི་ཐད་ལ«ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག»༡༩༩༠ལོའི་དེབ་དང་པོའི་སྟེང་གི་ཤོག་ངོས༡༣༩ན། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་བྱུང་ཁུངས་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ་ཞེས་བྲིས་པར། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྟགས་ན་བཙན་བོན་དང་བདུད་བོན་ལ་སོགས་པའི་བརྡོལ་བོན་དེ་དག་ལས། གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་བྱུང་ཐུབ་པའི་རྨང་གཞི་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་པ་དང་གཅིག ལོ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱའི་སྔོན་ལ་གཤེན་རབ་འཁྲུངས་པ་ཡང་དག་ཡིན་པ་དང་གཉའ་ཁྲིའི་དུས་སུ་གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་དར་བ་བདེན་ན། བོད་ལ་བཙན་བོན་བདུད་བོན་སོགས་མ་དར་བར་འདོད་དགོས་ཟེར་བ་དང་གཉིས། འདོད་ན་བརྡོལ་བོན་སོགས་ལུགས་སྲོལ་ངན་པ་དག་ཀྱང་གཤེན་རབ་ཀྱིས་སྲོལ་གཏོད་པའི་བོན་གཞུང་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ཞེས་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་རེ་རེ་ལ། འདིར་གླེང་མོལ་གྲོས་བསྡུར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལན་ཕྱོགས་ཙམ་རེ་ཞུའོ། །
དང་པོ། སྔོན་ལ་ཆོས་ལུགས་གང་དར་བ་དེ་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལུགས་དེའི་རྨང་གཞི་ཡིན་དགོས་ན། ཐུབ་པ་མ་བྱོན་གོང་གི་ཕྱི་རོལ་བའི་སྟོན་པ་དུ་མའི་གཞུང་ལུགས་དེ། ཐུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མའི་རྨང་གཞི་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ཟེར་ན། ལན་ཅི་ཡོད། དེས་ལོག་རྟོག་དང་པོ་ཁེགས། གཉིས་པ། གཉའ་ཁྲིའི་དུས་སུ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་དར་ན། དེ་རྗེས་བརྡོལ་བོན་སོགས་མ་དར་བར་འདོད་དགོས་ན། ཐུབ་པ་བྱོན་རྗེས་རྒྱ་གར་དུ་བརྡོལ་ཆོས་སམ་ཆོས་ལོག་དར་མ་མྱོང་བར་ཐལ། དམ་ཆོས་དར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལན་ཅི་ལྟར་འདེབས། དེས་ལོག་རྟོག་གཉིས་པ་ཁེགས། གསུམ་པ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་འཁྲུངས་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་བརྡོལ་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པོ་གཤེན་རབ་དང་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དགོས་ན། ཐུབ་པ་བྱོན་ནས་དམ་ཆོས་དར་བའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལོག་སྲོལ་ངན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པོ་ཐུབ་པ་ཡིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། དེས་ལོག་རྟོག་གསུམ་པ་ཁེགས། ད་དུང་ལོག་རྟོག་ངན་པའི་བྲག་རི་ལ། ལུང་རིགས་གནམ་ལྕགས་ཐོག་མདའ་ལྟ་བུ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་བཀོད་ན་རྩོད་པར་འགྲོ་བས་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་པ་ནི། ལོང་བ་གཡང་སར་འགྲིམས་པ་ལ་མིག་ལྡན་གྱིས་ལག་མགོ་ནས་བཟུང་བ་ལྟར་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དཀར་པོས་སྨོས་པའོ། །
ཡང་དེའི་ཤོག་ངོས༡༣༩ན། བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་ནས་རིམ་པར་བྱོན་པའི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དོན། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་འདུག་པ་ལ་མི་འཐད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ལྟར་བཀོད་འདུག བོད་ལ་མིང་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་བཞིན་མི་རིགས་གཞན་པའི་སྐད་ཀྱིས་མིང་བཏགས་ཟེར་ཐབས་མེད། ཅེས་་་པར། སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མི་རིགས་གང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ལུགས་གང་དར། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་འདྲར་འདུག དེ་དང་མཐུན་པར་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་སྤྱོད་སྟངས། གོམས་གཤིས་སོགས་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་་་་འཁོར་ཞིང་། མིང་འདོགས་ཚུལ། སྐད་ཆ་ཤོད་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་འགྱུར་ནས་འགྲོ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་དར་བའི་རྗེས་སུ་བོད་མི་བན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བན་དེའི་ལྷ་དང་། ཆོས་གང་རུང་གིས་མིང་འདོགས་པ། འཇིགས་བྱེད། བན་དེ། རྡོ་རྗེ་སོགས་དང་། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས། ཀུན་བཟང་། བོན་པོ། གཡུང་དྲུང་སོགས་འདོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གསར་བརྗེ་དང་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་བོད་མིའི་ནང་ན། གུང་ཁྲན་སྐྱབས། ཀི་མིན་སྐྱབས། བིང་ཧྭ། ཧྭོང་ཆིས་སོགས་བཏགས་ཡོད་པ་དང་། དེར་མ་ཟད། ད་ལྟ་སོག་པོའི་མི་རིགས་རྣམས་མིང་བོད་སྐད་ཁོ་ནས་བཏགས་ཡོད་པ་སོགས་མཐོང་ཐོས་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་དེར། བོན་ལ་དད་པའི་དབང་གིས་རང་སྐད་ཀྱིས་མིང་མི་འདོགས་པར་ཞང་སྐད་ཀྱིས་བཏགས་་ཟེར་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་དག་བླུན་པོ་གཏི་ཐུག་ཅིག་ཏུ་སྨ་ཕབ་པ་ཡིན་ཟེར་བར། འོ་ན་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་བཟོ་མཁན། བརྡ་སྤྲོད་བྱེད་པོ་དེ་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱིས་མིང་བཏགས་པ་དེས། བློན་པོ་དེ་བློན་པོ་གཏི་ཐུག་ཅིག་ཏུ་སྨ་ཕབ་པ་ཨེ་ཡིན། ད་དུང་ཐོན་མིའི་བོད་མིང་མི་ཤེས་པར། སཾ་བཟང་པོ་ལ་འཇུག་པས། མིང་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཟེར་རྒྱུ་རེད། ཅེས་པ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་རྟགས་མངོན་པ་ལས་མཁས་རྟགས་ཅི་ཡང་མིན། སཾ་ཡང་དག་དང་། བྷོ་ཊ་བོད་ཅེས། བོད་ཡང་དག་ཟེར་རུང་ཙམ་ལ། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱ་གར་བས་བཏགས་པ་མ་གཏོགས། རྒྱ་གར་དུ་མ་སོང་གི་རང་མིང་མིན་ངེས་ལ། བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་ཐོན་མིའི་བོད་མིང་མི་ཤེས་པ་དེ་གཏི་་་ཐུག་པ་ཅིག་ཏུ་སོང་བ་ཨེ་ཡིན། སྲོང་བཙན་སྔོན་ལ་བོན་དར་ཡོད་མེད་དང་། བོད་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་ཞང་སྐད་ཡིན་མིན་དང་། མཚན་ཡིག་བྲི་སྲོལ་ཡོད་མེད་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཟིན་ནའང་། ད་དུང་དཔྱད་དགོས་ན། ཞང་སྐད་དུ་ཤ་རི་ཨུ་ཆེན་ནམ་བོད་སྐད་དུ་དཔལ་ལྡན་གསང་ཆེན་ཞེས་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་མཛད་པའི་ཤ་རིའི་སྒྲ་འགྲེལ་་་སོགས། རྒྱལ་པོས་བཀས་བཅད་ཡང་ཡང་བྱས་རྗེས་རྐྱེན་དབང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དཔེ་དེ་དཀོན་པར་སོང་ནའང་། ཞང་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་གླེགས་་་བམ་རྣམས་སུ་མང་དུ་ཡོད་པས་གཟིགས་རྒྱ་ཆེ་ན་ཤེས་རྒྱའང་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །
ཡང་ཤོག་ངོས༡༣༩དེར། གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་རིང་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་དར་མེད་པ་ལུང་རིགས་མང་པོས་གྲུབ་ན། གཉའ་ཁྲི་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཞང་སྐད་ཡིན་་་སྲིད་དམ། ཞེས་པ་བྱིས་པའི་ཅོལ་གཏམ་དེ། པང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་དམ་ཆོས་མིན་ཟེར་བ་དང་། བོན་གྱི་རྫོགས་ཆེན་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་མིན་ཟེར་བ་བཞིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེ་བ་ལ་ཏ་བང་(大王)དང་། དཀར་ཡོལ་ཆེ་བ་ལ་ཏ་བན(大碗)ཟེར་བ་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་མིན་ཟེར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ཡང་དེར། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནི་བོན་བསྣུབས་མཁན་ཡིན་པས། ཁོ་ཞང་སྐད་ལ་མི་མོས་པ་སྨོས་མེད་རེད། ཁོང་ལ་ཞང་སྐད་ཀྱི་མཚན་ཡོད་སྲིད་དམ་ཟེར། འོ་ན་མིང་འདོགས་པའི་སྐབས་ནི། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་སུ་ཡིན་ཡང་བྱིས་པ་བཙས་ནས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གམ་ཟླ་གཅིག་མ་ལོན་པའི་སྐབས་དེར་མིང་འདོགས་ལ། རང་མིང་རང་གི་འདོད་དབང་གིས་བཏགས་པ་ག་ལ་ཡིན། མིང་འདོགས་མཁན་པོས་བཙས་མ་ཐག་པའི་བྱིས་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཆོས་ལུགས་གང་་་་ལ་དད། སྐད་རིགས་གང་ལ་མོས་ཞེས་དྲིས་ན་ངུ་དགོད་ཙམ་བྱེད་པར་བརྟགས་རྒྱུ་མིན་ན། ལན་སྨྲ་ཤེས་སམ། དེ་ཙམ་ལའང་དཔྱད་མི་ཤེས་ན། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་བོན་པོ་ཡིན་པ་དང་མཁན་པོ་བོ་ངྷི་སཏྭས་བློ་བསྒྱུར་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མར་གསལ་ལོ། །ཡང་བོན་ཆོས་་་མིང་ཙམ་མ་བྱུང་གོང་མིང་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་ཟེར་བ་ནི་བདེན་ཏེ། ཐུབ་པའི་སྔོན་ལ་བོད་མི་ཡོད་པ་དང་མིང་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ན། བོན་པོའི་ལུགས་ལ་མི་འགལ་ཡང་། བན་དེའི་ལུགས་ཅི་འདྲར། མིང་འདོགས་ཚུལ་སྔར་ནས་ཡོད་ཅེས་པར་དཔྱད་སླ་སྟེ། ཀ་བ་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་དུས་ནམ་ཞིག་བཏགས་དཔྱད་པས་དགོས་པ་ཆུང་ལ། མིའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་དང་བོད་མིའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་ཞེས་ཞིབ་ཆ་ཕྱེས་ན། མང་བཀུར་རྒྱལ་པོའི་མིང་དེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ཡང་མི་རིགས་གང་དུ་གཏོགས། སྐད་རིགས་གང་གིས་བཏགས་དཔྱད་ཤེས་ན་ལེགས་སོ། །བོད་མིའི་མིང་ཐོག་མར་སུ་ཡིས་བཏགས་ན། བན་དེ་ལུགས་ལྟར་ན། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གཉིས་ཀྱི་སྐད་རིགས་བོད་སྐད་ཡིན་ནམ་དེར་བརྟག་དགོས། བོན་ལུགས་ལྟར་ན། འཛམ་གླིང་ཁྲི་ཤེས་དཀར་པོའི་རྒྱུད་ལ་མི་རིགས་དྲུག་བྱུང་བ་མཆེད་ཟླ་ཡིན་པས། མི་རིགས་ནམ་བྱུང་ན་སྐད་རིགས་རེ་ཡོད་ལ་ལྐུགས་པ་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཡི་གེ་ནི་མི་རིགས་དར་བའི་ཐོག་མ་ནས་མིན་པར་རིག་གནས་དར་བའི་ཐོག་མར་བྱེད་དགོས་པར་སྙམ་མོ། །འོན་ཀྱང་སྐད་ཡིག་གོང་འཕེལ་ལམ་འགྱུར་བ་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྨོས་མ་དགོས་ཏེ། ད་ལྟའི་མི་རབས་འདིར་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བཞིན་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན། སྲོང་བཙན་སྔོན་ལ་ཡོད་པའི་སྐད་ཡིག་དེ། ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་པར་སྐད་རིགས་གཞན་དང་ཡིག་གཟུགས་གཞན་པ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བ་ག་ལ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་ཆེས་རྙིང་བའི་ཤོག་ཧྲུལ། བྲག་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་པ་ལ་ལས་རང་བྱོན་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་སྲོང་བཙན་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་མིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ལ་ལར་ཐོན་མིའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་དང་མི་མཐུན། མིང་ཚིག་རྣམ་དབྱེ་ཕྲད་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་ཆེས་མི་འདྲ་བར་གོ་མི་ཐུབ་པའི་བརྡ་ཁྱད་མང་དུ་ཡོད་པས་སྲོང་བཙན་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ཡང་སྲིད་དེ། མིན་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་ནུས་སོ། །
ཡང་ཤོག་ངོས༡༤༠དེར། བོད་ཡིག་གི་ཕྱི་མོ་ཞང་ཡིག་ཅེས་པ་ནས་ཞང་སྐད་དུ་བསྒྱུར་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་དེ། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཙམ་ཐོས་མ་མྱོང་བའི་རྟགས་མངོན་པ་ལས། དཔྱད་པ་གནད་དུ་ཐེབས་པ་ཅི་ཡང་མེད། སྟག་གཟིག་གམ་རྟག་གཟིགས་ཞེས་པ་ཤམ་བྷ་ལ་འོལ་མོའི་གླིང་ཡིན་ཏེ་ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ཡིན། དབྱི་ལིང(Iran)གཞན་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཞང་ཞུང་བར་བ་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ། སྒོ་བ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་སོགས་ནང་གསེས་ཀྱང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བོད་ཅེས་པ་འདི། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཅེས་པ་ཐམས་ཅད་བོད་དུ་ངོས་བཟུང་ཆོག་ལ། ཕྱིས་སུ་བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་སུ་འབོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྐད་རིགས་ཀྱང་མི་མཐུན་ལ། ཡིག་རིགས་ཀྱང་སྤུངས་སོ་ཆེ་ཆུང་། སྨར་ཡིག་ཆེ་ཆུང་སོགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད། ད་ལྟ་བོན་གྱི་ལྷ་ཁང་རྙིང་བ་དང་དཔེ་རྙིང་རྣམས་སུ་ཡིག་གཟུགས་དེ་དག་གིས་བྲིས་པའི་གཟུངས་སྔགས་སོགས་་མང་དུ་ཡོད། སྐད་རིགས་ཀྱང་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་དར་བའི་སྔགས་རྣམས་་་སྐད་མི་མཐུན། ཕུག་པའི་སྐད་གོ་མི་ཐུབ། སྒོ་བའི་སྐད་བོད་སྐད་འདྲེས་མར་ཡོད་པ་ད་ལྟ་བོན་གཞུང་རྣམས་ན་འདོན་རྒྱུ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཤེས་སོ། །བོན་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ཤམ་བྷ་ལ་ནས་ཞང་ཞུང་བར་བའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེ་་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྒྱ་གཞུང་བོད་འགྱུར་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྒྱུར་ན་སུམ་བསྒྱུར་བཏགས་ཆོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཞང་ཞུང་ལ་སྐད་རིགས་གཉིས་དང་ཡི་གེ་རིགས་འགའ་རེ་ཡོད་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། རྒྱ་གར་ན་སྐད་རིགས་དུ་ཡོད། ཡིག་རིགས་ཅི་ཙམ་ཡོད། ཤམ་བྷ་ལའི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་གར་སྐད་ཡིག་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད། རྒྱ་གར་ལཉྫ་དང་ཝརྟུ་ནི། དུས་སྔ་མོའམ་ད་ལྟ་སྲིད་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡིན་ལན་གནང་བར་ཞུ། ཞང་ཞུང་བོད་ཀྱི་མངའ་ཞབས་སུ་བསྡུས་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ་ཆེས་སྔ་བས། ད་ལྟ་ཞང་སྐད་ཡི་གེ་སོགས་བཀོལ་་ཐུབ་པ་དཀོན་པར་གྱུར་བ་འདི་རྐྱེན་དབང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་དང་་བོད་ནི་དམ་ཆོས་དར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་བ་མ་ཆད་ནའང་། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་ལཉྫ་ཝརྟུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཞིན་བཀོལ་ཐུབ་པ་ཉུང་བ་འདི་གཞན་གྱིས་བསྣུབས་པ་དང་། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཀས་བཅད་དེ་བཀོལ་མ་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བར་ངེས་ཏེ། བོད་ཡིག་གི་ཕྱི་མོར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩིས་ཆེན་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་སྐད་ཡིག་ལས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་པོར་འཇོག་པའི་སྲོལ་དར་ནའང་བསླབ་འབྲས་ཉུང་བར་སེམས་སོ། །
ཡང་ཤོག་ངོས༡༤༡ན་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་དང་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཚིགས་གུང་བསྒྲིགས་ན་དོགས་གཞི་མང་། ཞེས་པར། ལོ་ཚིགས་དོགས་གཞི་མང་ས་ནི་ཆེས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཆིས་ཏེ། བོན་པོའི་ལུགས་དང་བན་དེའི་ལུགས་གཉིས་མི་མཐུན། བན་དེའི་ལུགས་ལའང་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཆེས་མང་བས། ལ་ལ་དོགས་གཞི་ཡོད། ལ་ལར་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། འདི་ནས་ཕྱོགས་ཙམ་ཞུ་ན། བོན་པོའི་ལུགས་ལ། གཉའ་ཁྲི་བོད་ཀྱི་རྗེ་བོར་བྱོན་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་བགྲང་བྱ་དྲུག་པ་ཆུ་་སྤྲེལ་བར་ལོ༣༡༢༨སོང་བ་ལྟར་ན། ཤིང་བྱི་ལོར་གཉའ་ཁྲི་རྒྱལ་པོར་བྱོན་ནས་ལོ༦༣སྐབས་ཀྱི་མེ་སྟག་ལ་སྲས་མུ་ཁྲི་འཁྲུངས། མུ་ཁྲི་དགུང་ལོ༩༩སྐབས་ཀྱི་ཤིང་འབྲུག་ལ་སྟོང་རྒྱུང་འཁྲུངས། སྟོང་རྒྱུང་དགུང་ལོ༡༠འམ་མུ་ཁྲི་དགུང་ལོ༡༠༨ཀྱི་ཆུ་གླང་ལ་སྲས་དིང་ཁྲི་འཁྲུངས། དེ་ནས་ལོ༨ཀྱི་ལྕགས་སྤྲེལ་ལ་ཤཱཀ་ཐུབ་འཁྲུངས(འདི་ཕུག་ལུགས་ཡིན)། འདི་བན་དེའི་ལུགས་ལ་ཐུབ་པ་མི་ལོ༨༡ལས་མ་བཞུགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་པའོ། །བོན་ལུགས་ལ་ཐུབ་པ་མི་ལོ༨༢༠ལ་བཞུགས་པར་འདོད་ཀྱང་། གཞན་གྱིས་གཙིགས་སུ་མི་འཛིན་པས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བན་དེའི་ལུགས་ལ་ཐུབ་པའི་འཁྲུངས་ལོ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་རུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཙམ་མོ། །
དེ་ཡང་དཔྱད་གཞིར་ཅུང་ཙམ་ཞུ་ན། ཨ་ཏི་ཤའི་ལུགས་ལ་ཐུབ་པ་ཤིང་་་གླང་ལ་འཁྲུངས་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ཡང་མཁས་པ་ལ་ལས་ཨ་ཏི་ཤ་མིན། སྟོད་ལུང་ཇོ་བོ་ཡིན་ཟེར་བའང་ཡོད། ས་པཎ་གྱི་ལུགས་ལ་ཐུབ་པ་ས་འབྲུག་གི་ལོར་འཁྲུངས་པར་འདོད། རྒྱ་ནག་ལུགས་ལ་ཤིང་སྟག ཕུག་ལུགས་ལ་ལྕགས་སྤྲེལ། བུ་སྟོན་དང་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་ལུགས་ལ་མེ་རྟ། སྟག་ལོ་དང་མཚུར་ཕུའི་ལུགས་ལ་ཤིང་བྱིར་འདོད། རས་ཆུང་བའི་ལུགས་ལ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་སྤྲེལ་ཡན་ལ་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ༣༤༥༨འདས་ཟེར་བའང་ཡོད་པ་སོགས་ལ་གཞིག་ན། ཅི་འདི་དུས་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ན་བསྟན་པ་ཡོད་ཅིང་ཡི་གེ་མ་ཉམས་པ་དང་། གཏད་རབས་དང་བཀའ་བསྡུ་བ་བོ་རྣམས་ནས་བརྒྱུད་པའི་སློབ་མ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཞུགས་པའི་འཕགས་པའི་ཡུལ་དེ་ན་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་དྲག་ནའང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འཁྲུངས་ལོ་ལ་འདི་འདྲ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་བྱུང་བ་མཚར། ཕལ་བས་་གཞལ་ནུས་མིན་ཡང་འཕགས་པའི་གཞལ་ནུས་ཆོག་སྙམ་མོ། །གོང་བཤད་ལྟར་བོན་པོ་རྣམས་ཐུབ་པའི་འཁྲུངས་ལོ་ཕུག་ལུགས་ལ་ཁུངས་བཅོལ་བ་ལྟར་ན། ཐུབ་པ་དགུང་ལོ༣༥སྟེ་མེ་རྟ་ལ་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་འཁྲུངས། དྲན་པ་དགུང་ལོ༢༧གྱི་ཆུ་སྤྲེལ་ལ་སྲས་ཚེ་དབང་དང་པདྨ་མཐོང་གྲོལ་གཉིས་འཁྲུངས(འདི་པད་འབྱུང་མངལ་སྐྱེས་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན)། དེ་ནས་ལོ༡༢འདས་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་ལ། སིནྡྷུའི་མཚོའི་པད་སྡོང་ལས་རྙེད་པས། པདྨ་འབྱུང་གནས་མཚན་ཐོགས་པ་རྫུས་སྐྱེས་ཚུལ་བསྟན(འདི་བན་དེའི་ལུགས་ལ་འཁྲུངས་ལོར་བཞེད)། དེ་ལྟར་བོན་ལུགས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་འཁྲུངས་སྐབས། སྟོང་རྒྱུང་དགུང་ལོ༡༦༩༡ཡིན། དྲན་པ་ནམ་མཁའ་དགུང་ལོ༡༦༣༢ཡིན། ཚེ་དབང་དང་པད་འབྱུང་དགུང་ལོ༡༦༠༦ཡིན་པས། པད་འབྱུང་དགུང་ལོ༡༦༢༦སྐབས་སླར་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་ལྟར་བྱོན་པ་ཡིན། དེས་ན་གཉའ་ཁྲི་ནས་སྲོང་བཙན་བར་ལོ༡༧༠༥ཡོད་པས། དེ་རྒྱལ་རབས༣༢ལ་ཆ་མཉམ་བྱས་ན་ལོ༥༣རེ་དང༩ལྷག དེའི་ནང་དུ་གཉའ་ཁྲི་བྱོན་ནས་ལོ༦༢སྐབས་མུ་ཁྲི་འཁྲུངས་པ་དང་། མུ་ཁྲི་འཁྲུངས་ནས་ལོ༡༠༨ལ་དིང་ཁྲི་འཁྲུངས་པ་དང་། ཐོ་རི་སྙན་བཙན་ལོ༡༡༩བཞུགས་པ་སོགས་ཞིབ་རྩིས་བྱས་ན་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ལ་ལོ་གྲངས་དེ་ལས་ཀྱང་ཉུང་ངུར་འགྲོ་བ་སྨོས་མ་དགོས། ཡང་བན་དེའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན། ཐུབ་པ་འཁྲུངས་ནས་གཉའ་ཁྲིའི་བར་ལོ༨༣༤ཡོད། གཉའ་ཁྲི་ནས་ཐོ་རི་བར་ལོ༥༠༠ཡོད་པས། དེ་རྒྱལ་རབས༢༧ལ་ཆ་མཉམ་བྱས་ན་ལོ༡༨རེ་དང༢༤ལྷག དཔའ་བོ་གཙུག་ཕྲེང་དང་སུམ་པའི་ལུགས་ལ་རྒྱལ་རབས༢༧ལ་ལོ༦༦༠ཡོད་པས་་རྒྱལ་རབས་རེ་ལ་ཆ་མཉམ་ལོ༢༤རེ་དང༡༢ལྷག ས་ཆེན་གྲགས་པའི་ལུགས་ལ་་་རྒྱལ་རབས༢༧ལ་ལོ༦༦༦ཡོད་པས། དེ་ཡང་ཆ་མཉམ་བྱས་ན༢༤རེ་དང༡༨ལྷག ཐོ་རི་ལོ༡༡༩ལ་བཞུགས་པར་དཔྱད་ན། བོད་རྒྱལ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྐུ་ཚེ་རིང་བ་ཅན་ཡོད་པ་ནི་མུ་ཁྲིའི་དགུང་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ལ། དེས་ན་རྒྱལ་རབས་རེར་ལོ༡༨ནས༢༠ལྷག་འདི་ཉུང་བར་སེམས་པས། ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་གཞིར་སྣང་སྟེ། ལོ་སྟོང་ཕྲག་སྔོན་གྱི་མིའི་བང་སོ་ལས་རུས་པ་མཐོང་ན་ད་ལྟའི་མིའི་ལུས་ཚད་ལས་ཆེ་བ་མངོན་སུམ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པས། ཚེ་ཡང་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རིང་བ་ཤེས་སོ། །འོ་ན་བོན་ལུགས་ཀྱི་གཉའ་ཁྲི་བྱོན་ལོ། ཕུག་ལུགས་ཐུབ་པའི་སྔོན་ཡིན་པ་ལ་བཀའ་བཀྱོན་གནང་མི་དགོས་ཏེ། བོན་ལུགས་ཀྱིས་ཐུབ་པ་དགུང་ལོ་༨༠༠ལྷག་བཞུགས་པར་འདོད་པ་ལྟར་བྱས་ན། ཐུབ་པ་འཁྲུངས་ནས་གཉའ་ཁྲིའི་བར་ལོ༨༠༠ལྷག་ཡོད་པ་ནི། བན་དེ་ལུགས་ཀྱི་ཐུབ་པ་འཁྲུངས་ནས་གཉའ་ཁྲིའི་བར་ལོ༨༣༤ཡོད་པ་དང་ཅུང་འགྲིག་སྙམ་པས། འདི་ཁོ་བོས་དཔྱད་གཞིར་ཞུས་པ་ཙམ་ལས་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་བསླང་ཙམ་མ་མཛད་ནའང་། ཐུབ་པ་དགུང་ལོ༨༠༠ལྷག་ལ་བཞུགས་པར་འདོད་པ་ལུང་རིགས་གཉིས་དང་ཆེས་མི་མཐུན་་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་ལོ་བཅུ་བར་བྱམས་མགོན་སྤྲུལ་བ་འབྱོན་ན་ཡང་། བཅུ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་དང་ལུས་ཚད་ལ་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་བྱོན་ན་གདུལ་བྱར་འགྱུར་བ་ལུང་གིས་གསལ་ལ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་བའི་སྐབས། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་སུམ་བརྒྱར་བསྡད་པའི་མི་དེ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཙམ་ལས་ཚེ་ཡི་རིག་འཛིན་སྒྲུབ་པའམ་་གྲུབ་རྟགས་གཞན་ཅི་ཡང་མིན་ཏེ། ད་ལྟ་ཚེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཁ་རལ་དུས། མི་རྒན་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུར་བསྡད་པ་མང་ལ་བརྒྱ་ལྷག་ཏུ་བསྡད་པའང་མཐོང་ཐོས་སྲིད་པ་དང་། ཐུབ་པ་དང་གཤེན་རབ་རྗེས་འབྲང་དག་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་། བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་བཞུགས་པ་མང་པོ་ཡོད་པས་རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་འདས་ལོ་སུམ་སྟོང་ཡར་སྔོན་ཐུབ་པ་དགུང་ལོ༨༠ལས་མ་བཞུགས་ན། བསྟན་ལ་་དབང་ཟ་བའི་སྙིགས་དུས་འདིར། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེན་པོར་མ་སྨོས་ནའང་བསྟན་རྩིས་ལ་ལར་འཕགས་པའི་སྐུ་ཚེ་ཐུང་སྐྱོན་འཇུག་ཅེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་རེ་བསྟན་ཡོད། ཅེས་པ་རྣམས་ནི་ལོ་ཚིགས་གུང་བསྒྲིགས་ན་དོགས་གཞི་མང་ཞེས་པར་བདེན་དོན་ཡིན་ཚུལ་བཤད་པ་ལས་འཕྲོས་པའོ། །
ཡང་ཤོག་ངོས༡༤༡དེར། ཡི་གེ་ནི་དང་པོར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་ཅེས་པར་མི་འཐད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་སྨོས་པ་དང་གཅིག མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱངས་གསལ་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་བཀོལ་ཐབས་མེད་ཅེས་པ་དང་གཉིས། སྲོང་བཙན་སྔོན་ནམ་རྗེས་སུ་ཞང་ཡིག་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་མིན་ཐད་དཔྱད་མ་བཟོད་པ་དང་གསུམ། ཞང་ཞུང་གི་མི་རིགས་མ་ཉམས་ན་ཞང་ཡིག་ནུབ་མི་སྲིད་ཅེས་བཤད་པ་དང་བཞི་བོ་རེ་རེའི་ཐད་ཞིབ་འཇུག་ཅུང་བྱས་ན་འདི་ལྟར། (༡) ཡི་གེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པར་ཁོ་བོ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་དེ། གོང་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་དང་སངས་རྒྱས་རྗེས་འབྲང་གི་མཁས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཡི་གེ་བཟོས་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་ལགས་ཕྱིར་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། ། (༢) མི་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་མི་རུང་བ་རང་གི་ཁས་ལེན་ལ་འགལ་བ་ལས་སྐྱོན་མེད་དེ། ཡི་གེ་ཐོན་མིས་བཟོས་པ་ལྟར་བྱས་ན་ཡང་། ཡི་གེ་དྲུག་མ་གཏོགས་རྒྱ་གར་གྱི་དབྱངས་གསལ་དཔེར་བླངས་ནས་འདྲ་མཚུངས་སུ་བཅོས་པར་ཁྱོད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་དུ་མས་ཡིག་རིགས་གཅིག་སྲིད་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་བཞིན་པ་ད་ལྟ་མངོན་གསལ་ལོ། ། (༣) སྲོང་བཙན་སྔོན་ལ་ཞང་བོད་ཡིག་རིགས་རྣམས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀར་བཀོལ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཞང་ཞུང་བས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བོད་པས་ཞང་ཡིག་ཀྱང་བཀོལ་ཡོད་པ་ནི། སྒྲ་བསྒྱུར་མཁས་པ་དུ་མས་ཞང་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་མང་དུ་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་དཔེ་རྙིང་པོད༡༦༠ཙམ་ཡོད་པའི་དབུ་དུམ་ནང་སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུག་ཆེན་མོར་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། ད་ལྟ་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིག་མཐོང་ཐོས་མི་ཐུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། (༤) མི་རིགས་མ་ཉམས་ན་སྐད་ཡིག་ཉམས་རྒྱུ་ཡོད་སྲིད་དེ། དཔེར་ན། ད་ལྟ་སོག་པོའི་མི་རིགས་ཁོ་ནར་ངེས་ན་ཡང་། སོག་ཡིག་ཕར་ཞོག སོག་སྐད་ཀྱང་གཏན་ནས་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་། འཁྲུགས་རྐྱེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འགྱུར་བས་ཡིན་ཏེ། མདོར་བཤད་ན། འདུས་བྱས་སོ་ན་མི་གནས་པའི་རང་གཤིས་ལགས་སོ། །མི་རིགས་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བོད་རིགས་ཧོས་རིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་མང་བས་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་ན་བོད་ཡིག་མི་ཤེས་ཤིང་བོད་སྐད་ཤེས་པ་དང་། ཡུན་རིང་ན་བོད་སྐད་ཀྱང་མི་ཤེས་ཤིང་། དང་པོ་བོད་རིགས་ཡིན་པ་བཤད་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །
ཡང་ཤོག་ངོས༡༤༢ན་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀར་བཀོལ་མྱོང་བའི་ཡི་གེ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ། ཅེས་དང་། བོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཞང་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་མྱོང་མེད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག ཅེས་པར། བསྐྱར་ཟློས་མི་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་བཤད་པས་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མའི་རིག་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་སྤུན་ཟླར་གྱུར་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཤོག་ངོས༡༤༣ན། པདྨ་བཀའ་ཐང་གི་ལུང་དྲངས་པ་སོགས་བོན་པོས་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། བན་དེ་ནང་ནའང་བྲག་སྒོ་རབ་འབྱམས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཀའ་ཐང་སྐྱོན་བརྒྱ་མ་ཞེས་སློབ་དཔོན་པདྨའི་གསུང་ཁོ་ན་མིན་ངེས་ལ། ཕྱིས་སུ་གང་ཟག་གི་འདོད་དབང་གིས་བཅོས་བསླད་མང་བས་ཡིད་རྟོན་མི་བྱེད་ཟེར་རོ། །འོ་ན་པད་འབྱུང་གསུང་ལ་བསླད་བཏབ་པར་དགོས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། མཁན་པོ་བོ་ངྷི་སཏྭའི་ཐུགས་བཞེད་རྒྱལ་པོས་དང་དུ་བླངས་ནའང་། སྔར་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ན་ནང་ཆོས་བོན་དར་ཡོད་པའི་དབང་གིས། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་དར་བ་ལ་འགལ་རྐྱེན་མང་དུ་བྱུང་བས་རྒྱལ་བློན་མཁན་གསུམ་བཀའ་བགྲོས་ཏེ། བོན་ནི་ནང་བ་མིན་ཚུལ་དང་ངན་སྨྲ་སྐུར་འདེབས་མང་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲགས་ཅི་ཐུབ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་འདི་ནང་བ་ཡིན་ཞེས་ཆེ་བ་བརྗོད་ཅི་ཐུབ་བྱས་པ་ལུང་རིགས་དུ་མས་དཔྱད་སླ། འོ་ན་སློབ་དཔོན་པདྨས་དེ་འདྲར་མ་གསུངས་སམ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། བླ་ཆེན་དྲན་པའི་སྲས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་དར་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་གཟིགས་པ་དང་། ཆོས་དར་ན་ཡང་བོན་མི་ནུབ་པར་མཁྱེན་པ་དང་། བོན་ལ་དག་ཐེར་མཛད་དེ། ལོག་པའི་བོན་དང་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྣུབས། ཡང་དག་པ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་གཏེར་དུ་སྦས། སྐྱེ་འཆི་དང་འབྱུང་བཞི་རང་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་པར་མཛད། བོན་ཆུང་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤྱུགས། བོད་ཀྱི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་དང་བོན་བསྟན་སྐྱོང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་མཐུ་ཆེན་ཡུལ་ལྷ་རྣམས་ཐུགས་ཁྲོས་ཏེ། རྒྱལ་པོར་བསྙུང་གཞི་བྱུང་བར། སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་བརྔན་བསང་ཆེན་མོ་མཛད་ནས་ཅུང་ཙམ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་། སློབ་དཔོན་པདྨས་ཀྱང་ཐུབ་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་བོན་མེད་ན་ཡང་། བོན་ལུགས་དང་མཐུན་པར་གཏོ་མདོས་ཀྱང་འགའ་རེ་གསུངས། སློབ་དཔོན་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་ཡང་སྲས་པད་འབྱུང་གི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར། དགོས་པའི་དབང་གིས་ནན་དུ་བན་དེའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་ནང་དུ་བཞུགས་པ་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་གནང་མཐར། ཡུལ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་དུ་བྱོན་ནས་གྲུབ་གནས་་་དང་དགོན་སྡེ་བྱིན་རླབས་མཛད། ཁྱད་པར་ཨ་བ་ངོས་བཟང་གི་དགོན་པ་བཏབ་ནས་སློབ་ཚོགས་བསྐྱངས་པས་སྒྲུབ་སྡེ་མང་དུ་འཕེལ། གྲུབ་རིགས་དུ་མ་བྱོན། བོན་བསྟན་སྒྲུབ་སྡེའི་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་གནས་ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་དྲན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པའོ། །
དེའི་ཕྱིར་བོན་ལུགས་ལ། ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་བོན་སྟོན་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་ཡིན་ལ། ཐུགས་བསྟན་མི་ནུབ་པའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་བའི་སྲས་པད་འབྱུང་ལ་མི་དད་པ་མེད་དེ། བན་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་གྲལ་དུ་བཞུགས་པའི་དྲན་པ་ནམ་མཁའ་ལ་མི་དད་མཁན་ཡོད་མི་རུང་ངོ་། །འོ་ན་བོན་པོ་ཡོད་ཚད་པད་འབྱུང་ལ་དད་པ་བྱེད་ཚུལ་གཅིག་གམ་ཞེ་ན། བོན་རྙིང་མ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བློན་མཁན་གསུམ་གྱིས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་འོངས་པའི་ཆོས་ལ་ཐུགས་དད་གནང་རོགས་མཛད་པ་དང་། བོན་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་མཛད་པ་མ་གནང་བར་མི་དགའ་བའི་ཕྱོགས་ཡོད་ཀྱང་ལོག་ལྟ་མི་བྱེད་ལ། བོན་གསར་མ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་པདྨས་བོན་བསྟན་རྩ་བ་ནས་བསྣུབས་པ་མ་གནང་བར་དག་ཐེར་མཛད་པས། ད་ལྟ་བོན་མ་ཉམས་པར་གནས་པ་འདི་སྟོང་རྒྱུང་དྲན་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ལ་སློབ་དཔོན་པདྨའི་མཛད་རྗེས་སུའང་རྟོགས་ཐུབ་པས། དྲན་པ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ཞེས་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་འདིས་སྐྱོན་རྟོག་གི་ལོག་འཁྲུལ་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་སོ། །
ཡང་«ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག»(༡༩༨༩ལོའི་དེབ་གཉིས་པ)སྟེང་། བྱམས་པ་་་སྒྲོལ་མ་ཟེར་བས་བྲིས་པའི་ཤོག་ངོས༡༡༦ན། འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཅིས་མ་ཆོག་ཅེས་བྲིས་པ་དེ་ཡང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཟེར་རམ་ཁོ་མོས་མ་མཐོང་ཟེར། དང་པོ་ཡིན་ན། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཞང་སྐད་ཀྱིས་འདོན་བཞིན་པའི་གླེགས་བམ་དང་། ལྷ་ཁང་དང་། དཔེ་རྙིང་སོགས་ན་ཞང་ཡིག་མང་དུ་ཡོད་ལ། གཏེར་ལས་ཐོན་པའི་ཡི་གེ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདིའོ། །གཉིས་པ་ཡིན་ན། རང་གིས་མ་མཐོང་ན་མེད་པས་མ་ཁྱབ། གལ་ཏེ་མེད་པར་ཐག་བཅད་ན་ཆད་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ཡང་། གཟུགས་དབྱིབས་ཙམ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད། ཅེས་པར་ཙམ་སྒྲའི་ནུས་པ་མི་ཤེས། ཡིག་གཟུགས་མཐོང་ན་གཟུགས་དབྱིབས་་་་་མཐོང་བ་ལས། མིག་གིས་མཐོང་ཚུལ་གཞན་ཅི་ཡོད། ཡང་ཤོག་ངོས༡༡༧ན། ཐག་ལ་མདུད་པ་དང་། ཤིང་ལ་རྟགས་བུ་བཏབ་སྟེ་རྩིས་བྱེད་ཅེས་པ་ཡི་གེ་མེད་པའི་་་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། མོ་རྩིས་བྱེད་ན། མདུད་པ་དང་། ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ད་ལྟའང་ཡོད་དེ། ཇུ་ཐིག་དང་རྩིས་རྡེའུ་ལ་བལྟས་པས་ཤེས། ཡང་ཤོག་ངོས༡༡༨ན། བོན་དར་བའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་དགོས་་་ཟེར་ཚུལ་མཐོང་ཐོས་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་སྟེ། བོད་ལ་ཐུབ་པའི་ཆོས་དར་ན་ཡང་། རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་མི་དགོས་པ་ལྟ་བུ་སུས་མི་ཤེས། དུས་སྔ་མོར་བོད་ལས་ཞང་ཞུང་ཁྱབ་ཆེ་ནའང་། བར་དུ་ཞང་བོད་མཉམ་འབྲེལ་ཙམ་དུ། མཐར་ཞང་ཞུང་བོད་ཀྱི་མངའ་ཞབས་སུ་ཚུད་པ་སོགས་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཞང་ཞུང་ལ་སྟོབས་ཤུགས་དེ་ཙམ་ཡོད་མྱོང་ན། བོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་པ་མི་འཐད་ཅེས་པའང་མི་རིགས་ཏེ། མི་རིགས་དར་རྒྱས་བྱུང་ན། མི་རིགས་གཞན་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ཚུད་མི་སྲིད་ཅེས་བཤད་མི་ནུས་སོ། །ཡང་དེར་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཞེས་པ་ནས། ལོ་རྒྱུས་ལ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བས་གཞལ་ནུས་དགོས། ཞེས་བྲིས་པ་རང་གི་ཁས་ལེན་ལ་འགལ་དགོས་ཏེ། བོད་རྒྱལ༣༢རིང་མུན་གླིང་གི་རྒྱལ་པོར་འཐད་ཅིང་། སྲོང་བཙན་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཅན་གྱིས་ཐོན་མི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཅན་ལ་ཐུགས་བཀོད་གནང་ནས། བོད་ལ་ཡི་གེ་དགོས་པའི་ཐུགས་བཞེད་འགྲུབ་ཕྱིར་ལོ་བདུན་གྱི་ནང་ལ་རྒྱ་གར་ལ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་ཡི་གེ་སློབ་གཉེར་དང་བཅས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། ཅི་འདྲའི་མཁྱེན་རྩལ་ཆེ་བས་བསླབ་འབྲས་མྱུར་མོ་ཞིག་ཐོན་པ་རེད་སྙམ་དུ་ངོ་མཚར་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེ་བོ་ཕལ་བས་གཞལ་ནུས་སམ། ཡང་ལོ་བདུན་གྱི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་བཟོ་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་ཡོད་ནའང་། སླར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་བོད་ཡིག་བཟོ་སྐབས་ཡི་གེ་དྲུག་མ་རྙེད་པས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཐུགས་ཆད་དེ་ཁ་སྦུབས་ནས་བཞུགས་ཙ་ན། རྒྱུས་མེད་པའི་མི་ཞིག་གིས་ཞང་ཞུང་ནས་འོངས། ཟ་ཧོར་ལ་འགྲོ། ཅིའི་ཕྱིར། ཇ་ཉོ་རུ་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་དྲུག་རྙེད་ཅེས་པར་བརྟགས་ན། ཡིག་གཟུགས་མ་རྙེད་པ་མ་རེད། བོད་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་མ་རྙེད་པ་རེད་དེ། ཤོག་ངོས༡༢༣ན་ཐོན་མིའི་མཚན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རེད་ཅེས་བྲིས་ཡོད་པས་རང་མིང་གི་ཟ་ཡིག ཇ་ཆང་། འོ་ཞོ། ཅ་ལག ཟ་འཐུང་སོགས་ཀྱི་མིང་ལོ་བདུན་ཀྱི་རིང་ཡིད་ལ་མ་ཤར་བ་འདིར་བལྟས་ན། དུས་ཐུང་ངུའི་ནང་རྒྱ་གར་སྐད་ཡིག་བྱང་ཆུབ་པ་ཨེ་བདེན་སྙམ་ན་ཡང་། སྤྲུལ་བའི་རྒྱལ་པོས་སྤྲུལ་བའི་འཁོར་ལ་བྱ་བ་བྱས་ཚད་མང་བས། བློན་པོའང་སྤྲུལ་བའི་བློན་པོ་ཡིན་ངེས་ལ། སློབ་སྦྱོང་མྱུར་ནའང་ཐང་། ཡང་སྤྲུལ་གཞི་སྤྲུལ་བ་གཉིས་ཀས་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་མིའི་ངག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡི་གེ་དྲུག་པོ་མ་རྙེད་ཅེས་བཤད་ན་འཐད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །
ཤོག་ངོས༡༡༨ན་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་དང་དེའི་རྗེས་ཙམ་ལ་ཞེས་པར་བལྟས་ན། ཡ་ཐོག་བར་ཁུག་མ་ཐོག་གི་འཇོག་ཚུལ་ཙམ་ཡང་མ་ཤེས་པར་མངོན། ཤོག་ངོས་༡༡༩ན་མི་རིགས་གཅིག་ལ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ཚང་དགོས་པ་ཁས་བླངས་ནས། སྐད་རིགས། ཡུལ་གཞི། འཚོ་བ། སེམས་ཁམས་བཞི་དགོས་ཚུལ་བཤད། ཞང་ཞུང་ཡོད་པར་ཁས་བླངས། དེ་བོད་རིགས་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བྲིས། ཞང་ཞུང་མེད། བོད་སྐད་ཡིན། བོད་རིགས་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཟེར་བ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་སྟེ། ཞང་སྐད་དང་ཞང་ཡིག་རང་གིས་མ་མཐོང་བས་མེད་ཅེས་བཤད་པ་འདི། ད་ལྟ་བོད་ན་རྒྱ་གར་གྱི་གཟུངས་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ལཉྫ་ཝརྟུ་སོགས་མཐོང་ཐོས་མ་མྱོང་བ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཡིག་མིན་ཟེར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །བོད་ཀྱི་མི་་་རིགས་ཡིན་མིན་སྙིང་རྗེ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་འཇོག་ནུས་སམ། བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ན་ཆགས་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཉའ་གནོན་གསོད་འཁྲུག་འཕྲོག་བཅོམ་་་་བྱེད་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་མངོན་རྟགས་ཡིན་ནམ། རྒྱ་གར་ནག་སོགས་མི་རིགས་་་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ཟེར་རུང་ངམ། ཡང་ཁ་ཆེ་མི་རིགས་ལ་ཡི་གེ་མེད། ཞང་བོད་མི་རིགས་ལ་ཡི་གེ་མེད་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་རང་གིས་ཁྱད་ཆོས་བཞི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚིག་གོང་འོག་མི་འགལ་ལམ། ཤོག་ངོས༡༢༡ན་ཤེས་དམན་ངས་མ་མཐོང་་་ཟེར་བར། མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ལ་ནང་འགལ་བྱུང་ནས་ཐག་མི་ཆོད་ན། ཤེས་དམན་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་དང་ཤེས་དམན་མོ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་ན་མཚན་འགྱུར་མིན་ཕྱིན། བོན་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་སྨྲ་བ་ཁྲོན་པའི་ལག་འགྲོའི་སྤུན་ཟླར་གྱུར་ཏོ། །
ཡང་ཡི་གེ་བཟོ་མཁན། འཁྲུངས་ཡུལ། རུས་རྒྱུད། དུས་རབས་གང་གི་སྐབས་སོགས་བཞག་རྒྱུ་དགོས་ཞེས་པར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་ནང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མ་བོན་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཡིག་གི་ཁུངས་ཡང་དག་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཡིན་པ་ནི། ཁོ་བོས་མགྲིན་པ་བཏེགས་ནས་སྨྲས་ཟིན་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཆོས་བོད་ལ་དར་བའི་ཐབས་སུ། བོན་ནང་ཆོས་ལས་ཕུད་འདོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས། བསྟན་བཅོས། སྒྲུང་གཏམ་ཅི་རིགས་སུ་སྐུར་འདེབས་བྱེད་ཅི་ཐུབ་དང་། དམ་ཆོས་འཛིན་ཁུལ་གྱིས་རྩོད་ཆོས་སུ་བཏང་ན། བསྟན་པ་ལ་ཞབས་འདེགས་སུ་མི་འགྱུར། ཚར་གཅོད་མི་ནུས། མི་རིགས་ནང་ཁུལ་དང་ཆོས་ལུགས་པ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་དཀྲུགས་ཤིང་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཚེགས་མེད། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་དེའི་ཆོས་ལུགས་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆེན། ཐ་ན་ཅ་ལག་འཕྲུལ་ཆས་དངོས་པོ་སོགས་ལའང་། འདི་བོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་རྩིས་མེད་དང་། འདི་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་འོངས་པ་རེད་ཅེས་རྩིས་ཆེན་བྱེད་པའི་ངན་ཤུགས་འདིས། རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་བསམ་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར། མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཐུན་སྒྲིལ་སོགས་ཆུ་རྙོག་དཀྲུགས་པ་ལྟར་དྭངས་གཙང་འོང་མི་ཐུབ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་བས་ད་ལྟ་རང་རང་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་འཛིན་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ན་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུ་འོང་། སློབ་སྦྱོང་རིས་མེད་བྱས་ན་སྙིགས་འདོར་བཅུད་ལེན་ཤེས། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ལ་རྒྱ་འཛིན་ན་སྡོམ་མགོ་ཐུབ་དགོས། བསྟན་འགྲོའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་ན་རང་མགོ་ཐོན་དགོས། འདུས་སྡེ་དག་ནའང་སྲོག་གཅོད་ལོག་གཡེམ་མ་བྱིན་ལེན་སོགས་མི་དགེ་བཅུ་བོ་དང་དུ་བླངས་ནས། བླང་དོར་གོ་ལྡོག་པ་འདི་དག་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་ན། རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན། འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་བདེ། མི་རང་ཉིད་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་ཞེས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཞུའོ། །
ལྷག་བསམ་ཟླ་ཚེས་ཕྲ་མོའི་གཟུགས། །
ཤེས་རིག་གནམ་སྟོང་དུས་བསྡེབས་པའི། །
སྨྲ་བ་ཀུན་དའི་བཞིན་རས་ལ། །
བློ་ལྡན་པད་དཀར་ཁོང་ནས་རྒོད། །
ཀུན་ཕན་བདུད་རྩི་འཇོ་བའི་ཆར། །
སྤྲོ་མཛད་མཁས་པ་མཁའ་ཡི་གླང་། །
ངག་རིག་ལྷ་རྔ་བརྡུང་བ་ཡིས། །
ཤེས་ལྡན་རྨ་བྱའི་མཛེས་སྡུག་ངོམས། །
ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ།།
མཛད་པ་པོ་བོན་བརྒྱ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ།
ཧི་བོན་དྲ་ཚིགས་ནས་དྲངས།
1,891 total views, 2 views today

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
༡༽ གླེང་གཞི།
ང་ལ་མཚོན་ན། ནམ་རྒྱུན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཅུང་ཟད་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་དང་མགོ་སེར་དེ་ཚོར་ཐུག་སྐབས། ཕ་ཡུལ་རྫ་ཆུ་ཁ་ནས་ཡིན་ལབ་ནས་ཧ་མི་གོ་ན། མི་ཕམ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནས་ལབ་ན་དེ་མ་ཐག་ཧ་གོ་གི་རེད། དེ་ནི་ཁོང་གཉིས་ང་ཚོའི་ས་ཆ་འདིའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རེད། བརྟན་བཞུགས་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་༧ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ཀྱང་ཐུགས་ཚོར་ཆེན་པོས་ངའི་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཁྲིད་རྒྱུན་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བརྒྱུད་པ་རེད། རྫ་ཆུ་ཁ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཤིག་རེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་དབུས་སུ་གསུངས་ཡོད།
༢༽ བློས་བསླངས་ཀྱི་ཁ་བྱང་དང་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་འཆར་སྣང་།
རྒྱུ་མཚན་དེས། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ནས་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྙན་གྲགས་ལ་སྤོབས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་གི་འོད་སྣང་གིས་ང་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། མ་ཟད་ང་ཚོས་ཀྱང་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་གྱི་ཡོད་མོད། ད་བར་ང་ཚོའི་དེང་རབས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་བྱས་མི་འདུག
དུས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱིའི་ཁྱབ་ཁོངས། ད་དུང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མི་མང་དག་གི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སོགས་སུ་འཛུལ་དེ་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཐུན་མིན་གྱི་དགོངས་པ་སོགས་ལ་དགོས་ངེས་དང་འོས་ངེས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་འཁོར་མི་འདུག
དཔེར་ན། ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་གི་ཤུགས་རྐྱེན། དཔལ་སྤྲུལ་དང་སྤྱོད་འཇུག མི་ཕམ་དང་བརྒལ་ལན་རྣམ་གསུམ། མི་ཕམ་དང་གླིང་གེ་སར། མི་ཕམ་དང་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའ། དཔལ་སྤྲུལ་དང་རིས་མེད། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་རྐང་འགྲུལ། དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན་ཁྲོད་ཀྱི་ཨ་བུ་དཔལ་དགེ མི་ཕམ་དང་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། མི་ཕམ་དང་ནོར་བུ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀ མི་ཕམ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་ཟུང་གི་བསམ་བློ་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་ཡང་རབ་འབྱམས་པ་དག་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་བྱང་དུ་བྱེད་ཆོག་པ་ཡོད་ཅིང་། འདི་དག་ཚང་མ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་དང་བསྔོགས་རིན་ཡོད་པའི་བརྗོད་གཞི་ཤ་སྟག་ཏུ་འདུག འོན་ཀྱང་། འདི་དག་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་གྲངས་སུ་བཞག་ནས་ཆེད་རྩོམ་འབྲི་མཁན་དང་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཤེས་ཡོན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་སློབ་ཡོན་གྱི་མ་རྩ་འཇོག་བཞག་ནས་རབ་འབྱམས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་འབྲི་འཇུག་རྒྱུར་སྦྱིན་བདག་བྱེད་མཁན་གྱི་འབྱོར་ལྡན་པ་སོགས་ད་བར་ཕལ་ཆེར་བྱུང་མེད་ཅིང་། (རྣམ་གྲོལ་གླིང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱས་མཁན་གྱི་ནུབ་གླིང་པ་ཞིག་གིས་ཤེར་འགྲེལ་ཀེ་ཏ་ཀ་དང་བརྒལ་ལན་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དབྱིན་དེབ་ཅིག་འདུག)འདི་ནི་ང་ཚོ་རྫ་ཆུ་ཁ་པའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་དང་འཆར་གཞི་ལག་ལེན་བཅས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
དཔལ་སྤྲུལ་དང་མི་ཕམ་གཉིས་རྫ་ཆུ་ཁ་པས་སྒེར་བདག་དགོས་པ་ཞིག་མིན་ན་ཡང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་བཏང་བའི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བཏོན་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོར་འཁྲི་བའི་འོས་འགན་ཞིག་རེད། བྱུང་ན་མ་འོངས་པར་སློབ་གླིང་དེ་འདྲར་ཆེད་དུ་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་གན་རྒྱ་བཞག་སྟེ། སློབ་ཡོན་གྱི་ཐེབས་རྩ་བཙུགས་ནས་བརྗོད་གཞི་འདི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་སློབ་ཡོན་རེ་གསར་གཏོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པ་ཡིན།
༣༽ རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་ལ་ཁྱི་རྒན་ཐོགས་དོན།
སྐབས་དོན་བརྗོད་གཞི་དངོས་ནི་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་རང་རྣམ་དུ་འཁོད་པའི་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག་སྟེ། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་རྗེ་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་བྱུང་ཡོད་མིན་གྱི་སྐོར་ཡིན།
དེ་ཡང་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་མཚན་གཞན་ཞིག་ལ་ཁྱི་རྒན་ཞེས་ཞུ་ཞིང་། ཁྱི་ལ་ལྟ་སྟངས་ལེགས་པོ་མེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྫ་ཆུ་ཁའི་འབྲོག་པ་ཚོར་མཚོན་ན་ཁྱི་རྒན་ལབ་ན་ཧ་ཅང་བརྙས་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་མན་ན་མེད་པ་ཞིག་རེད། འོ་ན། དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་མཚན་ལ་ཁྱི་རྒན་ཐོགས་པ་དེ་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ལ་ཁེངས་བསྐྱུངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཏགས་པ་རེད་དམ་ཟེར་ན་དེ་མ་རེད། དེ་ནི་ཁོང་གི་རྩ་བའི་བླ་མའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་བཏགས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཐེངས་གཅིག་དཔལ་སྤྲུལ་དང་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་མདོ་མཁྱེན་བརྩེས་དཔལ་དགེ་ལ་ཁྱོད་ལ་དཔའ་ཡོད་ན་འདིར་ཤོག་གསུངས་ནས་བོས་གནང་ཞིང་། དཔལ་སྤྲུལ་འགྲམ་དུ་བཅར་བ་དང་། སྐྲ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་ལ་བརྡབས་ཤིང་དྲུད་དེ་བྱོན་པས་མཚམས་ཤིག་ནས་ཆང་དྲི་ཚོར་བ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་གྱིས་བསམ་པར། མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཁོང་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་ཆང་གིས་བཟི་ནས་སྨྱོ་སྤྱོད་མཛད་ཀྱི་འདུག སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་གསུངས་པ་ཐོག་ཏུ་བབས་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱི་མོད་ལ། མདོ་མཁྱེན་བརྩེས་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་དགོངས་ནས་དེ་མ་ཐག་བཀའ་བཀྱོན་དང་སྦྲགས་ཁྱི་རྒན་ཁྱོད་ཞེས་བོས་པ་དང་། དེའི་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་ཐུགས་ལ་ང་འཁྲུལ་འདུག་དགོངས་ནས་ལས་གནད་བཅོས་ཏེ་བཞུགས་པས་ཟང་ཐལ་གྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་གཡའ་ཐག་ཆད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་དུ་གྱུར་སྟེ། སྔོན་བླ་མ་རྫ་མཚམས་པ་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུས་ངོ་སྤྲད་པ་དེ་ནམ་ལང་པའི་སྟེང་དུ་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་དུ་སོང་བ་རེད་ཅེས་ཁོང་གི་ཐུགས་སྲས་མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་རྣམ་ཐར་དུ་གསུངས་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་དཔལ་སྤྲུལ་གྱིས་ཀྱང་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ཁྱི་རྒན་ནི་ང་ལ་སྐུ་ཞོགས་མཁྱེན་བརྩེས་གནང་བའི་གསང་མཚན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཡང་མཚན་དེ་རང་བེད་སྤྱོད་གནང་ཡོད་དེ། ཁོང་གིས་གསུང་རྩོམ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་རིམ་གྱི་མཇུག་རྩོམ་ཏུ་ཡང་ཁྱི་རྒན་ཨ་བུ་ཞེས་བྲིས་གནང་ཡོད།
༤༽ མདོ་མཁྱེན་དང་དཔལ་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱིས་མགར་ལུང་ལ་ཁ་ནས་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་ལ་ཕྱི་ཕྱག་ཕུལ་བ།
མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་གྱིས་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་བཟུང་ནས་དབུས་འབྲི་གུང་དུ་གདན་འདྲེན་དང་། ཁམས་སྡེ་དགེའི་དབུ་བླར་བསྐོ་བ། རྫ་ཆུ་ཁར་ཡང་སྐུ་སྔ་མའི་ཞལ་སློབ་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་དང་ཀི་ལུང་འཇིགས་མེད་ངོ་མཚར་གཉིས་མཇལ་སར་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་མང་ཕེབས་པ་སོགས་མཛད་ཡོད་ཅིང་། གཙོ་ཆེར་གསེར་སྟོད་ཡར་ལུང་པདྨ་བཀོད་དུ་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་དང་པོ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་མདུན་དུ་ཕེབས་ནས་བཀའ་ཆོས་ཞུས་པ་དང་། མཐར་གྲྭ་ཆས་ཕུད་ནས་གྲུབ་སྨྱོན་གྱི་སྤྱོད་པ་མཛད་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་རྡོ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་ཆེད་དུ་གདམས་ངག་ལྷག་འཕྲོ་གསན་པར་ཕེབས་གནང་ཡོད། སྐབས་དེར་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཡོད། དཔལ་སྤྲུལ་ཁོང་གཉིས་བླ་མ་གཅིག་གི་སློབ་མ་དང་ངོས་འཛིན་མཛད་མཁན་ཡང་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་ཡིན་པར་གཅིག་མཚུངས་སུ་འདུག་ན་ཡང་། བསླབ་པའི་ཆ་ནས་སྐུ་ཞོགས་མཁྱེན་བརྩེ་བླ་མ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་སློབ་མའི་གནས་རིམ་དུ་ཡོད་འདུག དེའི་སྐོར་རང་རྣམ་དུ། ལྕགས་འབྲུག་ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན། ཞབས་སྤྱི་བོར་བླངས་ཤིང་སྨོན་ལམ་དྲག་པོ་བཏབ་ཅིང་། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆེད་གཏད་ཀྱི་ཐུགས་སྨོན་མཛད་ཅིང་ཐུགས་ཅུང་ཟད་སྐྱོ་བའི་ཚུལ་བསྟན། ཞེས་དང་། ང་རང་དངོས་ཀྱི་གྲོགས་དན་གྲོགས་མཆེད་དཔལ་དགེ་དང་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་གཉིས། གཞན་ཡང་གྲོགས་དན་གྱི་ཚུལ་དུ་བླ་མ་རིག་འཛིན་དང་ཡོངས་གྲགས་གཉིས་གཙོས་གནས་སྐོར་བ་ཁ་ཤས་བཅས་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་མཆེད་ལྕམ་ཀུན་གྱིས་ལུང་མདོ་བར་དུ་སྐྱེལ་མ་མཛད་ཅིང་ཕྱིར་ལོག མགར་ལུང་ལ་ཁར་ཞེས་པ་གདན་ས་མཐོང་བའི་སར་སླེབས་ཚེ་གཞན་ཀུན་སྔོན་ལ་སོང་། དཔལ་དགེ་དང་ང་རང་གཉིས་ནས་ཕྱག་བརྒྱ་ཕྲག་འཚལ་ཞིང་། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་མཆོག་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འཛིན་ཞིང་། ཐུགས་སྐད་ཅིག་ཙམ་མི་དཀྲུག་པ་དང་། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་འཁྲི་བ་བཙན་ཐབས་སུ་ཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་གཏོང་ནུས་པའི་སྨོན་ལམ་དང་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་ཅིང་ལམ་དུ་ཞུགས། ཞེས་འབྱུང་།
སྐབས་དེའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་མར་པ་དང་ཞལ་གྱེས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་དང་འདྲ་སེེ་བ་ཞིག་འདུག་པས་ས་ཆ་དེར་དྲན་རྟེན་ཞིག་བསླངས་ནས་སྐབས་དེའི་རྣམ་པ་ས་རྟགས་དང་བཅས་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་། འོན་ཀྱང་། རྡོ་གྲུབ་རང་རྣམ་དུ་ནི་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་ཐ་མའི་ཞལ་གྱེས་སྐོར་མི་གསལ་སྟེ། འདི་ནི་རྡོ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་མ་འདས་པའི་ཡར་སྔོན་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། རང་རྣམ་ནི་དེའི་སྔོན་ཞིག་ནས་རྩོམ་འཕྲོར་ལུས་འདུག
༥༽ ཨར་ཅོ་རྣམས་ཀྱི་སྒར་མཐའ་འགྲིམ་པ།
ད་དུང་རྣམ་ཐར་དེར་དཔལ་སྤྲུལ་དང་འབྲེལ་བའི་དུམ་བུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་གསེར་རྟ་ནས་རྡོ་ཁོག་གི་རྡོའི་རྫོང་ཕུག་དང་གཡུ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚོ་ཁར་ཕེབས་སྐབས་ཁོང་གི་གཏེར་སྐལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་སྐོར་འདོན་དགོས་པར་མཁའ་འགྲོས་སྐུལ་མ་མཛད་པ་དང་། ཁོང་གིས་གཏེར་ལ་དགོས་པ་མི་འདུག སྔོན་གྱི་གཏེར་སྟོན་དག་གིས་གཏེར་ཆོས་ཀྱིས་མ་ཆོག་པ་མི་འདུག ད་ནི་མཁྱེན་བརྩེ་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་ས་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་སྙམ་ནས་གཏེར་བློས་གཏོང་གྲབ་བྱས་ཚུལ་སོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་རང་རྣམ་ཐར་དུ། མཚོ་བསྐོར་ནས་ཕར་ཕྱིན་པས་གཞན་མ་རྣམས་སྔོན་དུ་སོང་ནས། དཔལ་དགེས་སྒུག་འདུག སྔོན་མ་རྣམ་གནས་མདུན་དུ་མ་སོང་ན་སྡོད་གནས་ལེགས་པོ་རང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས་དེར་སོང་། ང་རང་ཞབས་ཕྱི་བསྡད་པ་ཡིན་ཟེར། ཞེས་དང་། ང་རང་ནས་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་ལ་སང་སྔ་བར་བསང་ཞིག་བཏང་རྒྱུའི་སྟབས་ཀ་ཨེ་འགྲིགས་ལྟོས། ང་རང་མཚོ་ཕ་ཀིའི་འགྲམ་ན་ལུས་སྦྱིན་ཞིག་གཏོང་ནས་འོང་བྱས། ང་གཅིག་པུར་མཚོ་ཁར་ཕྱིན་སོགས་སྟེ། འདི་དག་ལས་ཀྱང་སྐབས་དེར་ཡང་དཔལ་དགེ་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དཔལ་དགེ་ནི་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་དང་ནང་མའི་མཆེད་གྲོགས་ཡིན་པ་བླ་མའི་གདན་ས་ལ་ཕྱི་ཕྱག་འབུལ་སྐབས་དཔལ་དགེ་གཅིག་པུ་དང་མཉམ་དུ་རྗེས་ལ་བཞུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།
ད་དུང་། མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་ཨར་ཅོ་དེ་དག་ཁྱུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་རྡོ་སྨད་འཛིར་ཀ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་མཉམ་དུ་ཁྲོ་སྐྱབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་མཇལ་ཁ་དང་རི་ཁྲུས་རབ་གནས་སོགས་མཛད་འདུག་ཅིང་། དེར་ཡང་དཔལ་སྤྲུལ་ཁོང་གཉིས་མཉམ་དུ་ཡོད་ངེས། ད་དུང་དེ་ནས་མདོ་མཁྱེན་བརྩེས་རོགས་པ་ཚོར་ད་ནས་ཁྱེད་ཚོས་ང་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་གཞན་ལ་མི་བསྒྲགས་པར་འཚོ་བ་སློང་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱེད་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་བྱེད་ན་དེ་ཆོག དེ་མིན་ང་ཚོ་ཁ་ཁར་བྱས་ནས་ང་གཅིག་པུར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་འདུག་ལ། དེ་ལ་མདོ་མཁྱེན་བརྩེའི་རང་རྣམ་དུ། (སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པ་)སུ་ལའང་མི་བཤད་པའི་མནའ་ཐོ་བཅད་དེ། དངོས་རྫས་ཀུན་ཁོ་རང་རྣམས་ལ་བགོ་བཤའ་བྱས་ནས་བྱིན། དཔལ་དགེ་དང་ང་རང་གཉིས་ཨར་ཅོ་རྣམས་ཀྱི་སྒར་མཐའ་འབྲངས་ནས་ཕྱིན། ཞེས་དཔལ་དགེ་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཨར་ཅོའི་ནང་གི་ཨར་ཅོ་བྱས་ནས་ཕེབས་འདུག་ཅིང་། དེ་ནས་ཁོང་ཚོ་མཛོད་དགེ་ཐང་སྐོར་ཨ་མཆོག་སོགས་ནས་ཨ་མྱེ་དམུ་རི་ཞེས་པའི་ས་ཆ་བརྒྱུད་དེ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕྱིན་འདུག
༦༽ རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་གུང་ཐང་ཚང་མཇལ་བ།
དོན་དག་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི། སྐབས་དེར་མདོ་མཁྱེན་བརྩེས་བླ་བྲང་དུ་གནས་མཇལ་དང་འབྲེལ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་འདུག་ཅིང་། དེའི་ཚུལ་རྣམ་ཐར་ལས། གུང་ཐང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ། གནས་སྐོར་བ་ཀུན་ཕྱག་མཇལ་དུ་སོང་བ་ང་རང་གྲལ་མཐར་གནས་ཀྱང་ལྐོག་གྱུར་གཟིགས་པའི་ངོས་འཛིན་མཛད་ཅིང་། ཅིས་ཀྱང་གསུང་ནན་གྱིས་ཁྱོད་རང་སུ་ཡིན་བཤད་དགོས་གསུང་པས་གསང་ཚུལ་གྱིས་ང་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་དགོས་བྱུང་། ཆོས་འབྲེལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་གནང་། ཞེས་གསུང་འདུག སྐབས་དེར་ཡང་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་མཇལ་བ་དག་གི་མཐའ་ན་ཡོད་ངེས་སུ་འདུག་པ་དང་། མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་མཉམ་དུ་ཆོས་འབྲེལ་མང་པོ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནས་མུ་མཐུད་ཁོང་རྣམ་པ་རེ་སྐོང་དུ་ཕེབས་ཤིང་། མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་གཉིས་མཚོ་སྙིང་མ་ཧཱ་དེ་ཝར་ཡང་ཕེབས་པ་དང་། མཚོ་སྙིང་ནས་ཕྱིར་འཁོར་ཙམ་ན་དཔལ་དགེ་གཙོས་པའི་གནས་མཇལ་བ་དེ་ཚོ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་མུ་མཐུད་རེ་སྐོང་དུ་བཞུགས་པར་གསལ།
ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་བྲང་ནས་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པ་སོགས་གསང་ནས་ཧ་ཅང་དཀྱུས་མའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་ཁ་ཞུས་འདུག་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་དཔལ་སྤྲུལ་ཡང་ཡོད་ངེས་སུ་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ཡིན་ན་གུང་ཐང་པ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་ཡང་དངོས་སུ་མཇལ་མྱོང་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅིང་། སྤྱིར་བཏང་། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་གུས་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་གྱི་ངེས་པ་དོན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་མཇལ་འདོད་ཆེན་པོ་གནང་ནས་ཕེབས་སྐབས་ལམ་བར་ནས་ཞབས་དཀར་སྐུ་གཤེགས་པ་གསན་པས་ཐུགས་ཕམ་ཆེན་པོ་གནང་བའི་སྐོར་རྣམ་ཐར་དུ་འཁོད་པ་བཞིན། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེེས་མཇལ་འདོད་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་ཐག་གཅད་ནས་བཤད་ཆོག་ཅིང་། ཁོང་རྣམ་པའི་གསུང་རྩོམ་དག་ལ་བལྟས་ན་ཡང་དཔལ་སྤྲུལ་དང་གུང་ཐང་པའི་བར་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་སོགས་མཐུན་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ལྟ་བུར་མཐོང་། འོན་ཀྱང་། དཔལ་སྤྲུལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དགོང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྫ་ཆུ་ཁའི་བླ་ཆུང་ཞིག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པས་སྐབས་དེར་ཤར་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་ཆེན་ཚོར་མཚོན་ན་ཧ་ལམ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་མི་སྲིད། གུང་ཐང་ཚང་དང་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱི་བཀའ་མོལ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མི་གསལ།
༧༽ སྐབས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དོགས་གཅོད།
མཚམས་འདི་ནས་སྐབས་དེར་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་དགུང་ལོ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་པས་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་དཔལ་དགེ་དེ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་མིན་དང་། སྐབས་དེར་མཇལ་རྒྱུའི་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་དེ་གུང་ཐང་སྐུ་ཕྲེང་གང་ཡིན། གུང་ཐང་དང་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་དགུང་ན་དང་ས་བབས་སོགས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་ཐུབ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་གཅོད་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱེད། དེ་ཡང་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་གཉིས་རྡོ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་ཐོན་ཏེ་ཐུགས་ཆེན་སོགས་བརྒྱུད་བླ་བྲང་ལ་ཕེབས་པའི་ལོ་དེ་ལྕགས་འབྲུག་ལོ་མགོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༢༠ལོར་ཁེལ། སྐབས་དེར་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་ཆེ་དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུར་ཟིན། དེ་ནི་མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ་གྱིས་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དུ། མདོ་མཁྱེན་བརྩེས་དཔལ་སྤྲུལ་ལ་ཁྱི་རྒན་ཞེས་བོས་ནས་རིག་པ་ངོ་སྤྲོད་མཛད་ཚུལ་དང་། གཅོད་ཁྲིད་གསན་ནས་གཉན་སར་ཕེབས་ཚུལ་སོགས་བྲིས་རྗེས། བྱུང་བ་འདི་དག་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དགོང་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་བཞེས་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཡིན་ཞེས་ཆེད་དུ་གསལ་ཁ་གཏོན་གནང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མཐུན།
གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་དཔལ་དགེ་ལ་མཚན་ནས་འབོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དཔེར་ན། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། མཁན་པོ་བདེ་གཤེགས་ཚང་། ཨ་བུ་དཔལ་དགེ ཨ་བུ་རིན་པོ་ཆེ། མཁས་པ་དཔལ་དགེ་རྒྱལ་པོ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་འདུག་ན་ཡང་། མདོ་མཁྱེན་བརྩེའི་རང་རྣམ་དུ་དཔལ་དགེ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་འབོད་གནང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་དཔལ་སྤྲུལ་རྣམ་ཐར་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལས། མདོ་མཁྱེན་བརྩེས། དཔལ་དགེ་ཞེས་བོས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཡང་རྦད་དེ་འགྲིགས་པ་ཡིན།
ད་དུང་སེམས་ཁུལ་གཞན་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་སྐབས་དེར་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་སྐུ་བཞུགས་སམ་སྙམ་པ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གི་བསྟན་རྩིས་ལྟར་ན། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢ལ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༡༨༢༣ཆུ་མོ་ལུག་གི་ལོར་སྐུ་གཤེགས་འདུག་ཅིང་། མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་དཔལ་སྤྲུལ་བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་པའི་ལྕགས་འབྲུག་གི་ལོ་ནས་མར་བརྩིས་པའི་ལོ་གསུམ་པར་ཁེལ་ཡོད། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༡༨༢༠ལོར་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་གུང་ཐང་ཚང་དང་མཇལ། སྤྱི་ལོ་༡༨༢༡ལོར་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་སྐུ་གཤེགས། སྤྱི་ལོ་༡༨༢༢ཆུ་རྟ་ལོར་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་དཔལ་དགེ་གཉིས་སླར་ཡང་ཁྲོ་སྐྱབས་ཐུགས་ཆེན་ནས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༨༢༣ཆུ་ལུག་ལོར་གུང་ཐང་པ་སྐུ་གཤེགས་འདུག དེས་ན་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གྱིས་གུང་ཐང་བ་མཇལ་ཡོད་པར་ཁ་ཚོན་གཅད་ནས་བཤད་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདུག
༨༽ དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་ཞབས་རྗེས་གཞན་འགའ་ཞིག
འདི་དག་གི་ཞོར་དུ། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཁྲོ་སྐྱབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདུན་ནས་རི་ཁྲུས་དང་རབ་གནས་མཛད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༨༢༠དང་༡༨༢༢སོ་སོར་མ་མཐའ་ཡང་ས་ཆ་དེར་ཐེངས་གཉིས་ཕེབས་ཡོད་པ། ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་མཉམ་དུ་སྨྱུང་གནས་མཛད་པ་སོགས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།
མདོ་མཁྱེན་བརྩེའི་རང་རྣམ་ལྟར་ན། ལྕགས་འབྲུག་ལོར་དཔལ་སྤྲུལ་གསེར་རྟ་ནས་རྒྱལ་རོང་། དེ་ནས་མཛོད་དགེ་དང་ཨ་མཆོག་བརྒྱུད་བླ་བྲང་དང་རེ་སྐོང་མཚོ་སྙིང་མ་ཧཱ་དེ་ཝའི་བར་དུ་ཕེབས་གནང་ཡོད་པ་དང་། རྟ་ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཡང་བསྐྱར་ཁྲོ་སྐྱབས་ཐུགས་ཆེ་ཆེན་པོ་བསྐོར་སར་ཕེབས་ཡོད་འདུག་པ་དང་། དེ་དང་རྗེས་འབྲེལ་ལུག་གི་ལོར་མུ་མཐུད་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་མཉམ་དུ་དེང་གི་རྔ་བ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ས་ཁུངས་སུ་དུས་ངེས་ཅན་བཞུགས་པ་སོགས་ལ་བསམ་ན་སྐབས་དེར་རྐང་ཐང་གི་འགྲུལ་བཞུད་ཁོ་ནས་དགོང་ལོ་ཉི་ཤུ་ནས་དེ་ཙམ་ཕེབས་ཟིན་ན། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་ཞབས་ཐང་གི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་འཚོལ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་དཀའ་ཁག་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ངེས། ཁོང་ནི་དགོང་ལོ་མཐོན་པོར་སོན་པའི་བར་དུ་ཡང་མཛད་སྤྱོད་དེ་ག་རང་རྒྱུན་བསྐྱངས་གནང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་ཚེ་སྨད་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེ་ནི་ཐོག་མར་སྐུ་འཁྲུངས་སའི་རྫ་ཆུ་ཁའི་དགེ་གོང་ས་ཆའི་ཉིན་ལུང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པའི་དཀར་ཆུང་སྐོ་འོར་ཞེས་པའི་འབྲོག་མཚེར་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། མཐར་སྐུ་གཤེགས་སའང་ས་ཆ་དེ་ཉིད་རེད། གུས་པའང་ཐེངས་ཤིག་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་འཁྲུངས་ས་དང་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ས་མཛད་པ་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་གསུམ་ཀ་ཡིན་པའི་ས་མིག་དེར་ཕྱིན་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན།
༩༽ དཔལ་སྤྲུལ་ལ་ལྷ་བབས་ཚུལ།
ད་དུང་དོ་སྣང་འོས་པ་གཞན་ཞིག་ནི། སྐབས་དེར་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་གནང་འདུག་ཅིང་། དེ་ཡང་ཤ་ཟ་ཁ་མོ་ཆེ་བབས་ནས་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ལ་ལུང་བསྟན་ཕུལ་བ་དང་། དེ་ནས་ལུང་བསྟན་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོར་ཕྱག་བསྐོར་རྫོགས་ནས་འབྲོང་རྫོང་ཟེར་བའི་ས་ཆ་བརྒྱུད་ཚ་ཁ་རྒྱར་བཀྲ་ཤིས་ཐང་ཟེར་བ་ཞིག་ཏུ་གདན་ཕབ་སྟེ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་མིང་སྲིང་དང་མཉམ་དུ་ཚོམ་བུ་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐོར་ནས་ཞག་བདུན་གྱི་རིང་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གནང་འདུག སྐབས་དེར་ཡང་དཔལ་སྤྲུལ་ལ་ལྷ་བབས་འདུག
དེའི་སྐོར་མདོ་མཁྱེན་བརྩེའི་རྣམ་ཐར་དུ། དེར་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་དཔལ་དགེས་སྣ་དྲངས། སྲིང་མོ་མཆོག་གི་གཙོ་གྱུར་དམ་ལྡན་བདུན་ཙམ་ལ། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་དངོས་སུ་བྱིན་ཕེབས་ཅིང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་འཕར་ཕྱེས། དབེན་པ་ཞིག་ཏུ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐོར་བ་ལ། སྲིང་མོ་ཆེན་མོ་མཁའ་འགྲོ་ས་འཛིན་ཆེན་མོར་བརྫུས་ཤིང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབས། གཞན་མི་ཕོ་མོ་ལྔ་ལ་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་བབ་ཅིང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་སྟོན། དཔལ་དགེ་ལ་སེང་ཧ་མུ་ཁ་བབ་ནས་ས་མཚམས་འཛིན། ཞེས་སོགས་ཏེ། འདི་དག་གིས་ཀྱང་། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཉམ་དུ་ཕེབས་བཞུད་གནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་གལ་ཆེན་ཤ་སྟག་རེད།
རྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྐྱོང་བ་དང་ལྷ་ཕེབས་པ་འདི་དག་ཀྱང་རྨོངས་དད་དང་ཟོག་པོའི་ལས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ལྟ་བུས་དེ་འདྲ་ཨེ་གནང་སྙམ་པའང་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་གསུང་ས་ཕལ་མོ་ཆེར་སློབ་མ་ཚོར་ཡེ་ཤེས་པ་བྱིན་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རྣམ་ཐར་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། སྤྱིར་རིག་པ་རྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་སྐབས་སུ་བབས་ན་ངེས་པར་དང་དུ་ལེན་དགོས་པ་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཞིང་། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་དེ་ག་རང་དུ་བཞེད་དེ། དེའི་དཔེ་མཚོན་གསལ་ཤོས་ནི། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྲིན་ཡིག་དེ་ཡིན་ཏེ། ཕྲིན་ཡིག་དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས་རྟེན་རབ་བྱུང་ཤིན་ཏུ་བཙུན་པར་བཞུགས་པ་ཉིད་སྔགས་པར་སྒྱུར་རྒྱུར་ནན་སྐུལ་གནང་བའི་གསུང་ཕྲིན་ཞིག་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་དེའི་མིང་ལ། རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས་ལ་ཐབས་ལམ་མཆོགག་ིསྤྱོད་པ་ལ་དབངབའི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྐུལ་བའི་ཟོལ་གྱིས་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་འབུམ་དུ་བཞུགས།།
༡༠༽ མཇུག་བསྡུ་བ།
གང་ལྟར་ང་ལ་མཚོན་ན། ངག་རྒྱུན་ཙམ་མིན་པར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཤིན་དུ་སྨར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་འདི་ལྟར་ཁུར་སྒ་རྒྱབ་དུ་ཁུར། བེར་ཀ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་ནས་ཞབས་ཐང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ངེས་མེད་དུ་བསྐོར་བའི་ཞབས་རྗེས་འདི་དག་རེ་རེ་བཞིན་མཐོང་མ་ཐག་དགའ་སྣང་དང་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་མ་ཟད། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྗེ་གུང་ཐང་པ་དངོས་མཇལ་བྱུང་འདུག་ཨང་སྙམ་པའི་སྣང་བརྙན་འདིས་ང་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྤྲོ་བ་ལྷག་མ་ཞིག་དྲངས་བྱུང་། དེ་བཞིན་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ས་ཆ་མང་པོར་ཕེབས་པ་དང་། ཁོང་ལ་ལྷ་བབས་པ། སྒར་མཐའ་འགྲིམ་པ། བླ་མའི་ཞབས་གཡོག་ཞུས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཀྱི་ཡིག་འབྲི་རེ་རེའང་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོས་སྐབས་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མི་སྣ་གཞན་དང་དགོན་སྡེ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁོངས་སྣེ་མང་པོ་བསྔོགས་འདོན་ཐུབ་པ་དགོས་ཤིང་། དེའི་རིགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་རྗེས་འཚོལ་བའི་ལམ་ལ་མུ་མཐུད་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན།