text:
ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་མཛད་རྗེས།
བཀའ་གཏེར་ལུང་ཟིན་བཻ་རོའི་རྣམ་པ་འཕྲུལ། ། མཛོད་ཆེན་རྣམ་ལྔའི་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་འབྱེད། །
རིས་མེད་བསྟན་འཛིན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གཏེར། ། བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །
ཞེས་པར་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི་གངས་ཅན་ལྗོངས་འདིར་ཐོག་མར་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ།དེའང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྙིང་པོའི་གཞུང་དང་དབང་གདམས་ངག་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་གདམས་ངག་མཛོད་ཕྱོགས་སྒྲིག་གནང་ཞིང༌།དེའི་དབང་ལུང་དང༌།གདམས་ངག་གང་བཞུགས་རྣམས་ཐོག་མར་རྗེ་རང་ཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ཞིང༌། དེ་ནས་རང་གི་སློབ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་དབང་ལུང་གདམས་ངག་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གནང་བར་ལ་རིས་མེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་བརྒྱུད་པ་ཞེས་ཟེར།ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཆུ་བྱ་སྤྱི་ལོ་1813ལོར་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་རོང་རྒྱབ་གྲོང་དུ་ཡབ་བོན་གྱི་སྔགས་པ་བསོད་ནམས་འཕེལ་དང༌།ཡུམ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།ཕ་ཡབ་དངོས་་ནི་ཁྱུང་པོ་བླ་མ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་འཛིན་ཞུ་བ་དེ་ཡིན།ལོ་ངོ་ལྔ་པའི་མེ་གླང་གི་སོས་ཀར་ཀ་ཁ་འདོན་རྒྱུ་བསླབས།ལོ་ངོ་བདུན་པ་ཁྱུང་པོ་བླ་མ་སྐུ་གཤེགས།དགུང་ལོ་དགུ་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ་(1821)ལོ་ཡུལ་དེར་བོན་དགོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་འཚོགས་འདོན་ཞུགས།བོན་ཆོས་ལ་འདོན་ཁྲལ་ཙམ་ལས་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་སྟབས་ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་བན་དེ་ཞིག་རེད་ཅེས་གླེང་ཕྱོགས་གྱུར།ལོ་ངོ་བཅུ་ཟིན་སྐབས་ནས་བྲིས་སྦྱོང་སྟེ་ཞལ་འདོན་སོགས་པུ་སྟི་ཁ་ཤས་བྲིས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་ཕག་སྤྱི་ལོ་1827ལོར་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔར་ཟིན་སྐབས། འདན་མའི་གཟིམ་དཔོན་ཁག་གིས་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་མནར་གཅོད་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་རྐྱེན་བྱས་ཚུལ།ཀོང་སྤྲུལ་གྱི་རང་རྣམས་ལས།འདི་སྐོར་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོ་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ་རིག་འཛིན་ཁྲི་བཞུགས་དང༌།ཆུ་མ་གཟིམས་དཔོན་རྣམས་རིམ་པར་ཚར་སྐབས་ཡིན་པས།དེ་རྣམས་ཀྱིས་མངའ་རིས་ཡུལ་འབྲོག་རྣམས་ལ་བསྙད་བསྐོ།བཙན་འཕྲོགསྒོ་བཞགསློང་མོ། སྤུས་བསྒྱུར།བཙན་དོམ་བཞག་ཅིང་འུ་ལག་འདེད་བསྐུལ་ཆེ་བས་རྫོང་ཁག་རྣམས་ཀྱི་སྡེ་སུམ་ཆ་ཙམ་ཡུལ་བུད་ས་འཁྱར་གྱིས་སྟོང་པའི་སྐབས་སུ་ཁེལ།ངེད་རང་གི་ཞང་པོ་དེ་རང་མགོ་ཐོན་པའི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་བཞིན་དུ་གཞན་ནས་རྐུ་འཕྲོག་དང་འཛིང་རྩོད་ཁོ་ན་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པས།མི་གཞན་ཞིག་དང་ཐུག་སྒོའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡེ་དགེའི་སྐུ་ཚབ་གཟིམས་དཔོན་ཚང་གི་མི་ངོ་ཞིག་རྩར་གྱོད་ཐུགསྡེ་ཡུལ་རྣམས་ཤོར་བརླག་ཆེན་པོ་རེད།དེ་ཀའི་ཞེ་འཁོན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་དགོན་པའི་དགུ་གཏོར་འཚོགས་སྐབས་སྐྱ་སེར་སྤྱི་གྲོས་ཀྱིས་ན་ནིང་ཧོར་འདྲ་ཕབ་མཁན་དེ་སྤྱི་བསད་བྱས།དེའི་ཤ་ཉེས་ཕྱི་ལོ་སྐུ་ཚབ་སྔ་མ་ལ་གྱོད་གཏུགས་ནས་ཧོར་འདྲ་ཕབས་པས་མི་སྟངས་དང་ཆད་པ་ཆེ་བས་དུད་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རྐང་བརླགས་བྱས། ཕ་རྒན་ཡང་བཙོན་འོག་ཆུད་པ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་མར་བྱུང་བ་དང༌།སྤྱིར་ཁྲལ་འུ་ལག་ལྕི་བས་མ་རྒན་ནས་ཁྱོད་རང་གཞིས་ངན་འདིའི་སྟེང་ད་ཕྱིན་ཉིན་གཅིག་ཀྱང་བསྡད་དགོས་མེད།དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་སོང་དང་མོའང་ཞར་བྱུང་མགོ་ཐོན་འགྲོ་ཟེར་ཡང་འཕྲལ་དེར་སྡོད་གནས་ཀྱི་དགོན་པ་ཡིད་ལ་བབས་པའང་མ་བྱུང༌།ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་དཔྱིད་སོས་ལ་ཕ་རྒན་ཆོས་སྡེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཡོད་པའི་རྩར་བརྫངས།དེར་དཔྱིད་དབྱར་གཉིས་སུ་དཔེ་བྲིས་དང་ཀློག་འདོན་འདྲ་བྱས།ཆབ་མདོའི་དབུ་མཛད་ལྷ་མགར་ཞིག་ལས་སྐུ་བརྙན་བྲིས་འབུར་གྱི་ཐིག་རྩ་སྨན་ལུགས་དང༌།རི་མོའང་རགས་བསྡུས་བསླབས།མ་རྒན་འདི་ཉིད་ལུས་སྲོག་སྐྱེད་པའི་དྲིན་ཆེ་བ་གཞིར་བཞག་འཁོར་བའི་ཁྱིམ་གྱི་བཙོན་དོང་ནས་ཕྲལ་ཏེ་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་སོང་བས་དྲིན་ལན་འཁོར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པའི་ས་གླང་(1829)ལོར་ཆོས་སྡེ་ཁང་གསར་དཔོན་ཚེ་འཕེལ་གྱི་དྲུང་ཡིག་བྱས་ནས་འོབ་གཤིས་དང༌། རྫོགས་ཆེན་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན།ཁང་གསར་དཔོན་རྒན་གྱིས་དགོངས་བཞེད་བཞིན་ཞེ་ཆེན་དགོན་དུ་ཕྱིན་ནས་སྒྲུབ་བླ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་གྱི་དྲུང་དུ་འདུག་ནས་ནག་རྩིས། སྙན་ངགསུམ་རྟགས། མངོན་བརྗོད།སྒྲ་ཀཱ་ཙན་དབྱངས་གསུམ་སོགས་བསླབས།དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པའི་ཆུ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་1832ལོར་ཞེ་ཆེན་དབོན་སྤྲུལ་མདུན་ནས་སྔ་འགྱུར་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས།ཞེ་ཆེན་དབོན་སྤྲུལ་གྱིས་ད་རེས་ངའི་རྩར་ནས་སྡོམ་པ་ཞུས་དང་རྗེས་སུ་གཞན་ལས་བསྐྱར་ཞུ་དགོས་ན་སྡོམ་རོ་ཡར་ཕུལ་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་གསུངས།དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པའི་ཆུ་སྦྲུལ་(1833)ལོར་ཁང་སར་དཔོན་རྒན་ཚེ་འཕེལ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་གྲྭ་ཁང་བཟོ་སར་ཕེབས་པ་དང་ཀོང་སྤྲུལ་ཡང་མཉམ་དུ་དཔལ་སྤུངས་ཁྲིད།ཐོག་མར་དབོན་རྒན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཇལ།མཁས་དབང་བླ་མ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་ལས་སྐར་རྩིས་ཉེར་བུམ་བསླབས་ཤིང་ལོ་གཅིག་གི་ལོ་ཐོ་རྩིས།དེ་ནས་ཁང་སར་དཔོན་རྒན་ཡར་ལོག་སྐབས། ཀོང་སྤྲུལ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་རིང་སྡོད་དགོས་ཚུལ་དང་སློབ་གཉེར་གནང་དགོས་ལུགས་ཀྱི་ཞལ་བསྒོས་གནང་ནས་ཡར་ཕེབས། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བཅུ་པར་དབོན་རྒན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་བཞིན་སི་ཏུ་པདྨ་ཉིན་བྱེད་མདུན་ནས་སྟོད་འདུལ་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ཞུས།སྐུ་མདུན་ནས་རྡོ་དྲིལ་དང་ཤམ་ཐབ་བཅས་གནང་སྦྱིན་སྩལ།
ཁོང་ལ་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་ཚུལ་སྐོར་རང་རྣམ་ལས། “དབོན་རྒན་ཚང་ནས་ངེད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་རེ་འདུན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གཞན་ལ་ཤོར་དོགས་ཀྱིས་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་འདི་ལ་སྡེ་དགེའི་མདུན་ནས་དྲུང་ཡིག་འདོད་པ་སོགས་ཐོག་རྒྱག་ཅི་འོང་ཚོད་མི་འདུག་པས་རང་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་གི་མིང་བཏགས་པ་གལ་ཆེ་ཚུལ་ཞུས་སྐབས། དེ་ལྟར་འོས་བབས་འདུག་པས་རྗེ་གོང་མའི་ཞལ་སློབ་གཅིག་གི་སྤྲུལ་སྐུར་མིང་བཏགས་དགོས་འདུག་ཀྱང༌། ཨ་ལོ་ཀུན་མཁྱེན༌། ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ། རྟ་མགྲིན་མགོན་པོ་གསུམ་ནི་མཚན་བཏགས་དང་དགོན་འདིར་བདག་བཟུང་གཏན་ནས་མི་ཉན་བར་ཆད་འོང་ཞེས་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་དགའ་བ་དང་ཀར་འབྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ནན་ཏན་གསུངས་ཀྱང༌། ཀུན་སྤྲུལ་ཁམས་པ་ཚང་དང་རྩོད་འཐེན་སྐབས་ཁྲིམས་རར་མགྲོན་གཉེར་གྱིས་གློ་བུར་མིང་བཏགས་དགོས་བྱུང་བ་ལ་ཕྱིས་བར་ཆད་ཆེན་པོ་རེད་སོང་བས། འདི་ལ་ཅི་འོས་ཐུགས་གྲོས་མཛད་པར། རྗེ་གོང་མའི་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ཀྱི་ཉེ་གནས་དང་ཞལ་སློབ་ཀོང་པོ་བམ་སྟེང་སྤྲུལ་སྐུ་དེའི་སྐྱེ་བར་མིང་བཏགས་ན་འབྲེལ་ཆགས་པ་ཐུགས་ཐག་བཅད་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་ནང་འཁོར་རྣམས་ལ་བཀའ་ཕབས་པས་དེ་ཕྱིན་ཀོང་སྤྲུལ་ཟེར་བའི་མིང་འདིའང་ཐོགས་སོང༌།” ཞེས་གསུངས་འདུག
དེ་ནས་བཟུང་དབོན་རྒན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། འཛི་སྒར་མཆོག་སྤྲུལ།པད་དཀར་སྤྲུལ་སྐུ།མཁས་དབང་བསྟན་འཕེལ། ཀརྨ་ཚེ་དཔལ་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་ནང་བརྟག་རྒྱུད་གསུམ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང༌།བཀའ་བརྒྱུད་རང་སྐོང་གི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན།གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་གཞུང་ལུགས་ལག་ལེན་དང་བཅས་པའི་དམར་ཁྲིད།སྔོ་སྡུམ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་རིག་གནས་སྐོར་མང་པོར་སྦྱོང་པས་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་རྒྱས།དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་པའི་ཆུ་སྟག་(1842)ལོར་དཔལ་སྤུངས་ཡང་ཁྲོད་དུ་སྔར་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་སྐབས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ཁང་ཞིག་ཧྲུལ་དེ་ཉམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་ཞིང་གནས་དེར་སྒྲུབ་པར་གནང༌།དེའི་ཕྱི་ལོར་ཤིང་ཡོས་ལོར་རོང་རྒྱབ་ཏུ་ས་འགུལ་གྱིས་གནོད་པ་ཚབ་ཆེན་བྱས་བྱུང་བས་མ་ཡུམ་རི་ཁྲོད་གོང་དུ་གདན་དྲངས་ནས་བཞུགས། ལོ་དེར་བླ་མ་ཀརྨ་ནོར་བུ་ལས་ཤང་ལུགས་བདེ་མཆོག་ལྷ་ལྔའི་དབང་ལུང་སོགས་ཤང་སྐོར་རྣམས་ཞུས།ཟླ་བ་བརྒྱད་པར་བླ་མ་ཀརྨ་འོད་གསལ་ལས་ཇོ་ནང་པའི་ཆོས་སྐོར་ཕལ་ཆེར་ཞུས།དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པའི་ས་སྤྲེལ་(1848)ལོར་ངོར་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཞུས།དགུང་ལོ་སོ་དགུ་པའི་ཆུ་བྱི་(1852)ལོར་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གནང་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཏུས་དང༌།ཚར་ལུགས་དཀར་པོ་རྣམ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་མང་པོར་ཞུས།དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པའི་ཤིང་སྟག་(1854)ལོར་བཀའ་བརྒྱུད་སྔགས་མཛོད་སྒྲིགདགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་ས་ལུག་ལོར་(1859)ཁྲོ་མཎྜལ་དགོན་འདེབས་པའི་ས་གཟིགས་ཕེབས་ཞིང་ས་འདུལ་མཛད།ཟླ་བ་དྲུག་པར་ཙྭ་འདྲ་རིན་ཆེན་བྲག་གི་གཡས་ཟུར་ནས་གསང་ཐིག་སྐོར་གསུམ་དང༌། ཙྭ་འདྲ་གནས་ཡིག དཔལ་ཆེན་མོའི་སྐུ་རྒྱུའི་ནང་ཞུགས་སོགས་གཏེར་དྲངས།
དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་པའི་ལྕགས་བྱ་(1861)ལོར་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་སྒྲིག་པའི་གཏེར་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ལ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོས་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ཅེས་མཚན་གསོལ། དེའི་ཕྱི་ལོ་ཆུ་ཁྱི་ལོ་ཤེས་བྱ་མཛོད་རྩ་བ་བརྩམས། དེའི་ཕྱི་ལོ་འགྲེལ་པ་ཡང་གྲུབ་ཟིན། དགུང་ལོ་ང་དགུ་པའི་ལྕགས་ལུག་(1871) ལོར་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་ཞུས་ཐོབ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་ནས་གདམས་ངག་མཛོད་ཅེས་མཚན་གསོལ། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་(1872)ལོ་ཟླ་བ་གཉིས་པར་མདོ་སྤྱི་ཕུན་རབ་པའི་བཀའ་ལྟར་ཉག་ཁོག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་དངུལ་ཆུ་བཙོ་བཀྲུ་ཆེན་མོ་ཕྱག་ལེན་གནང་བས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་རེ་གསུམ་པའི་ཤིང་ཕག་(1875)ལོར་བོད་གཞུང་ནས་དངུལ་ཆུ་བཙོ་བཀྲུ་བཟོ་ས་ཡོང་དགོས་པའི་བཀའ་འབྱོར་ཡང་གློ་བུར་དུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་གཤེགས་པས་ཕེབས་དགོས་མ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་རེ་བཞི་པའི་མེ་བྱི་(1876)ལོར་རྫོང་གསར་དུ་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་དབང་ལུང་ཐོག་མར་གནང༌། དགུང་ལོ་རེ་ལྔ་པའི་མེ་གླང་(1877)ལོར་ཨ་ལོ་རྩེ་ཟུལ་མདོར་མཆོད་རྟེན་བཞེངས། དགུང་ལོ་དོན་ལྔ་པའི་མེ་ཕག་(1887)ལོར་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་མཁའ་ཁྱབ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཁྲོད་ཕེབས་པར་བཀའ་བརྒྱུད་སྔགས་མཛོད་དང༌། མ་མགོན་ཞལ་སྦྱོར་བཅས་ཀྱི་དབང་ལུང་དང༌། སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་ལུང་ཕལ་ཆེར་བ་ཕུལ། དེའི་ཕྱི་ལོ་ས་བྱི་ལོར་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་ལ་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་དང༌། ཤེས་བྱ་མཛོད་བཅས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཕུལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པའི་ཆུ་འབྲུག་(1892)ལོར་རྫོང་ཤོད་དུ་ཕེབས་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་བཞུགས། སྐབས་དེར་ཉག་ཁོག་གི་མདོ་སྤྱི་ཛ་སག་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་རྫོང་ཤོད་དུ་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཁར་ཕེབས། དགུང་ལོ་གྱ་བདུན་པའི་ས་ཕག་(1899)ལོར་སྐུ་གཤེགས།
མདོར་ན་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛད་རྗེས་གཙོ་བོ་ནི།བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་སྔར་མ་གྲགས་པའི་མཛོད་ཆེན་རྣམ་ལྔ་ཞེས་གསར་སྒྲིག་གནང་བ་དེ་ཡིན།མཛོད་ཆེན་རྣམ་ལྔ་ནི།༡ཐུན་མོང་རིག་གནས་དགུ་དང་ཐུན་མིན་ནང་རིག་པའི་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་རྣམས་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་གཞུང་ཤེས་བྱ་མཛོད་དང༌།༢ཕྱིར་འགྱུར་མར་པ་ལོ་ཙཱ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བདེ་དགྱེས་གསང་གསུམ་གྱིས་གཙོས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེའི་སྨིན་གྲོལ་སྒྲུབ་དཀྱིལ་གྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་རྣམས་དང༌། སྔ་འགྱུར་བཀའ་མའི་གྲས་ཡང་དག་དང༌།ཕུར་པ་འཁོན་ལུགས་སོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་སྔགས་མཛོད།༣ གཏེར་སྟོན་སངས་རྒྱས་བླ་མ་ནས་གླིང་པ་བཅུ་གཉིས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཏེར་ཆེན་གཏེར་ཕྲན་རྣམས་དང༌།དུས་ཕྱིས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པདྨ་འོད་གསལ་མདོ་སྔགས་གླིང་པ་དང༌། མཆོག་གྱུར་བདེ་ཆེན་གླིང་པའི་བར་བཅས་གཏེར་སྟོན་ཉིས་བརྒྱ་ཉེ་བའི་ཟབ་གཏེར་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་ཞུན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད།༤སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྙིང་པོའི་གཞུང་དང་དབང་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་གདམས་ངག་མཛོད་དང༌། ༥རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་སེར་དང་དགོངས་གཏེར་ལས་བྱུང་བའི་ཟབ་ཆོས་རྩ་གསུམ་དགོངས་འདུས་དང༌།གསང་ཐིག་ཡབ་བཀའ་ཡུམ་བཀའ་སོགས་ཐུན་མིན་གསང་མཛོད་དང༌།དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གསུང་རྩོམ་སྨན་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་དང༌། འབེལ་གཏམ། བསྟོད་ཚོགས། བསྔོ་སྨོན། ཤིས་བརྗོད་སོགས་རྒྱ་ཆེན་བཀའ་མཛོད་གསུང་འབུམ་པོད་བཅོ་ལྔ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན། དེ་ལས་གསོ་བ་རིག་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཁམས་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཟད་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་དེང་གི་བར་དུ་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱིནང་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་སྟེ། ཀོང་སྤྲུལ་ཟིན་ཏིག་ནི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ཟུང་འབྲེལ་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བོད་འདིར་སྨན་པ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁུངས་གཏུག་ས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
སྡེ་དགེའི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་ཟླ་ཤེལ་གསར་པའི་མེ་ལོང་ལས་ཚན་བཤུས་བྱས།རྩོམ་པ་པོ།སྡེ་དགེ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས།


c: text/html

text:
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངེས་མེད་བཀག་སྐྱིལ་འོག་བཞག་སྟེ་ལོ་ངོ་ ༨ ཙམ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ནས་རང་ཤི་བརྒྱབ་སྟེ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མོ་རང་ལ་ལས་སླ་ཤོས་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུགདེ་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་དུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དམ་པ་ལོའུ་ཞའོ་པོ་ལགས་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རང་ཁྱིམ་དུ་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༨ ཙམ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་དང་། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡ ཉིན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ལེའོ་ཡེ་ཝོ(Liao Yiwu)ལགས་ཀྱིས། ཁ་པར་གྱི་ལམ་ནས་གྲོགས་མོ་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་དང་ཁ་བརྡ་བྱས་པའི་སྐར་མ་ ༡༦ ཅན་གྱི་སྒྲ་ཞིག་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ཀྱིས། ད་ང་སྐྲག་དགོས་ས་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་མེད། གལ་ཏེ་ང་མ་གཏང་ན། ང་ཤི་ཡིན། ལིའུ་ཞའོ་པོ་ནི་གྲོངས་ཚར་བ་རེད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་འདི་རུ་ང་ལ་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་མེད། གསོན་པ་ལས་ཤི་ན་སླ་བ་འདུག ང་ལ་མཚོན་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་བློས་བཏང་སྟེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ལས་ལས་སླ་བ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག ཅེས་ངུ་ཞོར་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་སྒྲ་དེའི་ནང་། ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ཀྱིས་མོ་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཅ་ལག་སོགས་ཀྱང་རྒྱབ་ཁུག་ནང་ཏུ་བསྡུ་གསོག་བརྒྱབས་ཚར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་ལེའོ་ཡེ་ཝོ་ཡིས་མི་རིང་བར་འཇར་མན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ལྕམ་ཨན་ཇི་ལེ་མར་ཁལ་མཆོག་ནས་ལོའུ་ཞཱ་ཡི་སྐད་ཆར་ཉན་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་སོགས་ཀྱིས་མོའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་གོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་རིགས་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་དམ་པ་ལོའུ་ཞའོ་པོ་ལགས་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རང་ཁྱིམ་དུ་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་ཏེ་བཟང་བཙོན་དུ་བཅུག་ཡོད་པ་རེད། ཉེས་མེད་བཀག་སྐྱིལ་འོག་བཞག་སྟེ་ལོ་ངོ་ ༨ ཙམ་ཕྱིན་པའི་རིང་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང། མོ་རང་ཡང་སྙིང་ནད་ཀྱིས་ཐེངས་གཉིས་ཙམ་ལ་སྨན་ཁང་དུ་ཕྱིན་དགོས་བྱུང་ཡོད་འདུག ན་ནིང་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་ལོའུ་ཞའོ་པོ་ལགས་ལ་བཅོས་དཀའ་བའི་མཆིན་པའི་སྐྲན་ནད་ཕོག་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གློ་བུར་དུ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། བཟའ་ཟླ་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་སྨན་ཁང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཁོང་ལ་ནད་གཡོག་བྱེད་པའི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། ཡུན་རིང་མ་འགོར་བར་རྒྱ་ནག་ཧྲང་ཧེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལོའུ་ཞའོ་པོ་ལགས་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པ་རེད།
ལོའུ་ཞའོ་པོ་ལགས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་རྗེས། ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཆགས་ཡོང་མིན་ཐད་མི་མང་པོས་སེམས་ཁྲལ་བྱས་པ་མ་ཟད། ཨ་རི་དང་འཇར་མན་གཙོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོས་ལྕམ་ལོའུ་ཞཱ་ལགས་ནི་ཉམ་ཆུང་བའི་སྙན་ངག་པ་ཞིག་དང་རི་མོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནག་ཉེས་གང་ཡང་མེད་སྟབས། མོ་ཀློད་གྲོལ་གྱིས་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་རིམ་པར་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ནར་འགྱངས་ཁོ་ན་བྱས་ཏེ་མུ་མཐུད་བཀག་སྐྱིལ་འོག་བཞག་ཡོད་པ་རེད།

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ནང་དོན་རགས་བསྡུས།མིང་། གཙོད། གཟུགས་གཞིའི་ཁྱད་ཆོས། རིང་ཚད་ལ་ལིས་སྨིས 130 དང་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ལ་སྤྱི་རྒྱ 50 ཡས་མས་ཡོད། འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་མྱ་ངམ་ཐང་དང་སྤང་ཐང་ན་གནས། སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དོན་སྙིང་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས།
གཟུགས་གཞིའི་ཁྱད་ཆོས། གཙོད་ཀྱི་གཟུགས་གཞིའི་རིང་ཚད་ལ་ལིས་སྨིས 130 དང་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ལ་སྤྱི་རྒྱ 50 ཡས་མས་ཡོད། ཕོ་གཙོད་ཀྱི་མཆུ་གདོང་སྦོམ་ཞིང་ཆེ་བ་དང་། ཕྲ་ཞིང་ཀེར་ལང་བྱས་ཡོད་པའི་རྭ་ཅོའི་རིང་ཚད་ལ་ལིས་སྨིས 60 ནས་ལིས་སྨིས 70 ཡོད། ལོགས་ཟུར་ནས་ཧ་ཅང་དོ་མཉམ་པའི་རྭ་ཅོར་བལྟས་ན་རྭ་ཅོ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་མེད་པ་དང་འདྲ་བས་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས“གཙོད་བོ་རྭ་གཅིག”ཅེས་འབོད་པ་རེད། རྭ་རྟིང་ཅུང་ལེབ་རིལ་ཡིན་ལ། རྭ་རྟིང་ནས་ཡར་སུམ་ཆའི་གཉིས་ཀྱི་མདུན་ངོས་ན་ཐེམ་ཤུར་ཡོད། མོ་གཙོད་ལ་རྭ་ཅོ་མེད། ཁུལ་རྟིང་མཐུག་ཅིང་འཇམ་པོ་ཡིན། རྒྱབ་གཞུང་ནག་སེར་དང་གསུས་ངོས་དཀར་བོ་ཡིན། གདོང་མདོག་ཅུང་ནག་སེར་ཡིན་ལ། རྔ་མའི་གཡས་གཡོན་དང་རྔ་རྩེ་དཀར་བོ་ཡིན། བརླ་ཤའི་ནང་ངོས་དང་གསུས་ཁུགས་སུ་སྤུ་སྐྱེས་མེད་པར་དམར་རྗེན་དུ་མངོན་འདུག
ཁྱབ་ཡུལ། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཐང་ཡངས་ན་གནས་འདུག
འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་དང་འཚོ་བའི་ཁོར་ཡུག གཙོད་གནས་སའི་ས་ཆའི་མཐོ་ཚད་ནི་མཚོ་ངོས་ལས་སྨིས 4000 ནས་སྨིས 5500 ཡི་བར་ཡིན། གཙོད་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་མྱ་ངམ་ཐང་དང་སྤང་ཐང་ན་གནས་ནའང་ཐང་ཡངས་ཡིན་ཞིང་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་ས་ན་ཅུང་མང་། གཙོད་ནི་བརྒྱུགས་ན་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པའི་རི་དྭགས་ཤིག་ཡིན་པས། བོད་ལྗོངས་བྱང་ཐང་དུ་བརྒྱུགས་ན་ཆུ་ཚོད་རེར་སྤྱི་ལེ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བརྒྱུག་ཐུབ་པ་རེད། དགུན་ཐོག་དང་དཔྱིད་ཀར་བྱང་ཐང་གི་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན། དུས་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཙོད་གཅིག་རེ་གཉིས་རེའམ་གཙོད་བཅུ་ཐམ་པ་ལྷག་ཁྱུ་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་ལ། སྟོན་ཁ་དང་དཔྱིད་ཀར་གཙོད་བཅུ་ཕྲག་འགའ་དང་ཡང་ན་གཙོད་ཆིག་སྟོང་ཡན་ཁྱུ་བྱས་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། གཙོད་ལ་གཏན་ཁེལ་གྱི་གནས་ཤིག་མེད་པར་དུས་ཚིགས་དང་རྩྭ་ཆུའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བསྟུན་ནས་གནས་སྤོ་བཞིན་འདུག ཁ་ཟས་གཙོ་བོ་ནི་སྤང་རྩྭ་དང་ན་རྩྭ་ཡིན། སྤྱིར་ནངས་དགོང་ལ་རྩྭ་ཆུ་བསྙེག་ཅིང་ཉིན་གུང་དང་མཚན་མོར་ཁུགས་གཞོང་དུ་ཉལ་ནས་ངལ་གསོ་བྱེད་པ་ཡིན། གཙོད་ཀྱི་མངལ་སྦྲུམ་ཡུན་ཟླ་ངོ་དྲུག་ཡིན་ལ། དབྱར་ཐོག་ཕྲུ་གུ་བཙའ་བ་དང་ཕྲུ་གུ་བཙའ་ཐེངས་རེར་གཅིག་རེ་བཙའ་སྲིད།
སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དོན་སྙིང་། གཙོད་རྭ་སྨན་དུ་འགྲོ་བ་དང་གཙོད་ལྤགས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེ་བར་མ་ཟད། གཙོད་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་པས། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་རིན་ཐང་གལ་ཆེན་ལྡན་ནོ། །
ད་ཡོད་གནས་བབ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ས་བརྐོ་རྡོ་སློག་དང་གཙོད་བསད་དྲགས་པའི་དབང་གིས་གཙོད་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཇེ་ཆུང་ནས་ཇེ་ཆུང་དུ་གྱུར་འདུག གཙོད་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་གལ་གནད་དུ་བཟུང་སྟེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པའི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཨང་རིམ་དང་པོར་གྱུར་ཡོད།


text:
- མདུན་ངོས་སུ། »
- ཚན་རིག་ཤེས་བྱ། »
- སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚོ་བ།
སྦྲང་མའི་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་སྐབས་བབ་འདིར་སྦྲང་རྩི་སྐྲུན་མཁན་གྱི་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོའི་ཟ་ཆས་དང་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ཁོང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན་གཤམ་དུ་སྦྲང་མ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་སྦྲང་མའི་རིགས་ཚང་མར་མི་གོ་བར་སྦྲང་རྩི་སྐྲུན་མཁན་སྦྲང་མའི་རིགས་བྱེ་བྲག་པ་དེར་གོ་དགོས།
ང་ཚོའི་རྒྱུན་དུ་སྦྲང་མའི་བཀའ་དྲིན་དང་གནད་དོན་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་རོ་ཤིན་ཏུ་མངར་བའི་སྦྲང་རྩིའི་བྲོ་བ་དེ་ཡིད་ལ་འཁོར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དངོས་ཡོད་ཐོག་སྦྲང་མས་སྦྲང་རྩི་བསྐྲུན་པ་ཙམ་ཅིག་མིན། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་སྐྱེ་འཕེལ་ཡོང་རྒྱུར་མཐུན་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔྱིད་ཀར་ཤིང་འབྲས་སྐྱེས་པར་སྡོང་པོའི་མེ་ཏོག་གི་ཟེའུ་་འབྲུ་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་དབར་འདྲེས་སྦྱོར་བྱེད་དགོས་པས་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་དེ་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་རེད། སྦྲང་མ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ཚོགས་པར་མ་གནས་པར་ཡན་གར་འཚོ་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེ་བ་ལྟར་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ཡང་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཧ་ཅང་གི་མངོན་གསལ་ཆེ་བ་ཡོད། ཚོགས་པའི་བྱེད་སྒོ་ཐ་དག་གྲལ་རིམ་སོ་སོར་བགོ་བཤའ་རྒྱབ་སྟེ་ཡོད། དེ་ཡང་ཁོང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་རིམ་དབྱེ་བ་གཙོ་བོ་གསུམ་པོ་ནི་རྒྱལ་མོ་དང་། དེ་ནས་ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་དང་། ཕོ་སྦྲང་གི་རུ་ཁག་བཅས་སོ། །
རྒྱལ་མོ།
དུས་གཅིག་ལ་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་སམ་སྦྲང་ཚང་གཅིག་གི་ནང་དུ་རྒྱལ་མོ་གཅིག་ལས་འོང་མི་སྲིད་པ་དང་། རྒྱལ་མོ་དེ་ནི་ཚོགས་པ་ཧྲིལ་པོའི་ཨ་མ་ཡིན་ལ་དབང་ཆའང་ཆེ་ཤོས་ཡིན། མོའི་ལས་འགན་ནི་རིགས་རྒྱུད་སྐྱེ་སྲིང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དེས་ཉིན་རེར་སྒོང་ང་ ༡༥༠༠ ལས་མི་ཉུང་བ་གཏོང་བས་དེ་ནི་སྐབས་རེ་རང་གི་གཟུགས་པོའི་ལྗིད་ཚད་དང་མཉམ་པའམ་ཆེ་བ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་ཆགས་བཀོད་ཀྱི་དབང་ནས་བཤད་ན་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མ་དང་། ཕོ་སྦྲང་གཉིས་དང་མི་འདྲ་བར་མོའི་གཟུགས་ཕུང་རིང་ལ་ཁོག་སྨད་སྦྲང་མ་གཞན་ལས་ཧ་ཅང་གི་ཆེ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད་སྦྲང་མ་སྤྱི་དང་མི་འདྲ་བར་མོའི་མཆུ་གཏོའི་ནང་སོ་ཡང་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱིར་བཏང་སྦྲང་མ་ཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཞིག་ལ་མདུང་བཙུགས་རྗེས་རང་ཉིད་འཆི་བར་འགྱུར་ཡང་རྒྱལ་མོས་གཞན་ལ་མདུང་བཙུགས་སྐབས་རང་ཉིད་ལ་སྲོག་སྐྱོན་སོགས་གནོད་འཚེ་ཕོག་གི་མེད། མདུང་དེ་སྦྲང་མའི་མཇུག་ལ་ཡོད་པ་ལས་ཁའི་ནང་མེད་པ་དེ་ཤེས་དགོས། ད་དུང་མདུང་གི་དབྱིབས་བཀོད་ཀྱང་སྦྲང་མ་རིགས་སོ་སོར་མི་འདྲ་བ་ཡོད། རྒྱལ་མོའི་གདུང་དེ་གུག་ནས་ཡོད་ལ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྦྲང་མའི་མདུང་དེ་དྲོངས་ཤིང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཐེངས་གཅིག་ལས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་གི་མདུང་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་ལྤགས་པའི་ནང་དུ་ལྷག་པས་དེ་མ་ཐག་སྦྲང་མ་རང་གི་སྲོག་ཆད་འགྲོ་བ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་འུ་ཐུག་ན་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་མདུང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དོན་མེད་རང་སྲོག་དོར་འདོད་མེད་པ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཚང་ལ་གནོད་ཚེ་བྱེད་མཁན་མཐོང་ཚེ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གིས་འཐབ་འཛིངས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཁོང་ཚོའི་རྩ་བའི་ལས་འགན་ཡིན་ལ་ལས་འགན་དེ་སྒྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་ཀྱི་མེད།
དེ་ལྟར་རྒྱལ་མོར་ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་ལག་ཆ་རྣམས་མོ་ལ་མེད་པས་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་འཇིབ་པ་དང་སྦྲང་རྩི་བསྐྲུན་པ་སོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཟས་ལ་ཡང་རོ་ཡལ་ཇེལི་[royal jelly] ཞེས་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མས་བཟོས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་མངར་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱིར་བཏང་སྦྲང་མ་ལས་དུས་ཡུན་ལྡབ་གསུམ་གྱིས་རིང་བར་འཚོ་ཐུབ། །
ཕོ་སྦྲང་།
སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕོ་ཡི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ཁོང་ཚོ་ལ་མདུང་མེད་པར་མ་ཟད་ཟེའུ་འབྲུ་ཕན་ཚུན་འོར་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུའི་ནུས་པའང་མེད། དེ་འདྲ་སོང་ཁོང་ཚོའི་སྦྲང་ཚང་སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་མི་ཐུབ་ལ་སྦྲང་རྩི་བསྡུ་ལེན་གྱི་ལས་རྩོལ་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་ལས་དོན་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་རྒྱལ་མོ་གསར་པ་ཚོར་ལུས་འདྲེས་ཀྱིས་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་རྒྱལ་མོ་དང་ལུས་འདྲེས་ཐེངས་གཅིག་བྱས་རྗེས་རང་ཉིད་འཆི་འགྲོ་བ་ཡིན། སྤྱིར་རྒྱལ་མོ་གཅིག་གི་མི་ཚེའི་ནང་ཕོ་སྦྲང་དྲུག་ཙམ་དང་ལུས་འདྲེས་བྱེད་སྲིད་ཀྱང་ལུས་འདྲེས་གཅིག་བྱས་པའི་ཕོའི་ཁུ་བ་དེ་མོའི་ལུས་པོའི་ནང་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་ལྷག་གི་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་རེ་སྒོ་ང་བཏང་བ་དང་ལུས་འདྲེས་བྱེད་པའི་སྐབས་ཕྱིར་ཤོར་བ་ཡིན། སྟོན་ཁ་ཟིན་པ་དང་རྒྱལ་མོའི་ལུས་འདྲེས་བྱེད་མཚམས་བཞག་ཀྱི་ཡོད་པས་སྦྲང་ཚང་ནང་ཡོད་པའི་ཕོ་ཚང་མ་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བར་བརྟེན་མུ་གེས་ཤི་བ་ཡིན། །
སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ལས་བགོས།
རྒྱལ་མོ་དང་ལས་མི་ཆ་ཚང་མཉམ་རུབ་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་སྤྱིའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཆེད་སོ་སོའི་ལས་འགན་རྣམས་འཐུས་ཤོར་མེད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། སྒོ་ང་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་མ་འོངས་པར་ཕོ་མོ་གང་དུ་འགྱུར་མིན་དེ་རྒྱལ་མོས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་དེ་ཡང་ཁོང་ཚོའི་ཁ་ཟས་དང་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ལའང་རག་ལས་པ་ཡིན། རྒྱལ་མོ་ཆགས་རྒྱུའི་སྒོ་ང་དེ་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཁོང་ཚོའི་ཁ་ཟས་ཀྱང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེ་བཞིན་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མ་འཚར་ལོངས་བྱེད་ས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ཁ་ཟས་ཀྱང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད། རྒྱལ་མོ་ཞིག་སྒོ་ངའི་གནས་སྐབས་ནས་འཚར་ལོངས་ཡོངས་རྗོགས་ཐུབ་པར་ཉིན་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཙམ་འགོར་བ་དང་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མར་ཉིན་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཙམ་འགོར། ཕོ་སྦྲང་ཡིན་ན་དེ་བས་མང་བའི་ཉིན་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཙམ་འགོར།
ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་རང་གི་མིད་པའི་ནང་འོར་འདྲེན་བྱས་དེེ། སྦྲང་ཚང་དུ་འབྱོར་སྐབས་དེའི་ནང་གི་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྦྲང་མར་རང་གི་མིད་པ་རྒྱུད་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྦྲང་མ་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མ་ལོ་ན་གཞོན་པ་རྣམས་ཡིན། ཁོང་ཚོ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལས་དོན་ཆེད་མ་བསྐྱོད་གོང་ཚང་ནང་གི་ལས་ཀ་འདྲ་མིན་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་མཁོ་བསྡུ་བྱས་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་དེ་དག་མཐར་སྦྲང་རྩིའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་ཡང་གསོ་སྐྱོང་སྦྲང་མའམ་ཚང་ནང་དུ་སྡོད་མཁན་གྱི་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མའི་ལས་འགན་ཡིན། ཆ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྦྲང་རྩི་རྣམས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རླུང་འགྲོ་མེད་པའི་ཁང་མིག་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཆ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གསོག་ཉར་བྱེད། སྦྲང་མ་སྤྱིའི་དགུན་ཟས་ཆེད་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མ་རྒན་གཞོན་མེད་པ་ཚང་མས་སྦྲང་རྩི་གསོག་སྒྲུབ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་མེ་ཏོག་གི་ཟེའུ་འབྲུའི་རྡུལ་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་པས་མེ་ཏོག་གཅིག་ནས་གཞན་དུ་བསྐྱོད་པ་འདིས་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་རིགས་ཀྱི་སྐྱེད་འཕེལ་ལའང་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མེད་ན་མེད་ཐབས་ལྟ་བུ་ཡིན།
སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བལྟས་ན་ང་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བྱེད་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་འོང་རྒྱུ་ཡིན། འགོ་འཁྲིད་དང་ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་སོགས་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ངེས་ཅན་ཡོད་པར་མ་ཟད་ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ནང་གསེས་ཀྱི་ལོ་ཚོད་ལ་དཔག་པའི་ལས་འགན་གྱི་དབྱེ་བ་འདྲ་མིན་ཡོད། །
ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག
ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་གམ་ལས་མིའི་གྲངས་འབོར་དེ་གྲལ་རིམ་གཞན་ལས་གྲངས་འབོར་ལྡབ་ཀྱིས་མང་བ་དང་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་སམ་ཚང་གཅིག་གི་ནང་དཔྱིད་དུས་སུ་ཆ་སྙོམས་གྲངས ༨༠༠༠ ནས་ ༡༥༠༠༠ བར་ཡོད། དེ་ནས་དབྱར་དཀྱིལ་སྐབས་ཁོང་ཚོའི་གྲངས་འབོར་ནས་ ༨༠༠༠༠ ཙམ་གྱི་བར་འཕེལ་སྐྱེད་འགྲོ ངལ་རྩོལ་བྱེད་མཁན་རིགས་ཚང་མ་སྦྲང་མ་ཕོ་ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོར་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་ཁོང་ཚོའི་ལས་འགན་ནི་སྦྲང་ཚང་བསྲུང་བ་དང་། བྱི་དོར་བྱེད་པ་དང་། ཟེའུ་འབྲུ་བསྡུ་རུབ་དང་། འཐུང་ཆུ་འོར་འདྲེན་དང་། མེ་ཏོག་ཁུ་བ་འཚོལ་བ་དང་ཁུ་བ་དེ་དག་སྦྲང་རྩིར་བསྒྱུར་བ་བྱེད་པ་སོགས་ངལ་རྩོལ་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་དགོས། ད་དུང་གནམ་གཤིས་ཚ་བ་ཆེ་བའི་སྐབས་རང་གི་གཤོག་པ་ལྡབ་སྟེ་གྲང་བར་བྱེད་པ་དང་གནམ་གཤིས་གྲང་བའི་སྐབས་སྦྲང་ཚང་གི་ཕྱིར་ཁེབས་ཏེ་དྲོས་པར་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་རང་གི་སྡོད་ཁང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དེའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ང་རྣམས་འཚར་ལོངས་ཚད་ལྡན་ཡོང་བར་འབད་པ་ཡིན། ཚ་གྲང་སྙོམ་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ཚེ་དེའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ང་དེ་དག་འཚར་ལོངས་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་དང་ཐོག་མར་བདུན་གསུམ་ཙམ་གྱི་རིང་སྦྲང་ཚང་བྱི་དོར་དང་། ཆ་ཤས་རྙིང་པ་རྣམས་ཞིག་གསོ། རྒྱལ་མོ་དང་སྒོ་ངར་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ། དེ་བཞིན་སྦྲང་ཚང་ཡོངས་ཀྱི་ཚ་དྲོད་ལ་སྟངས་འཛིན་སོགས་ནང་གི་ལས་དོན་འདྲ་མིན་སྒྲུབ་པ་ལས་ཕྱིའི་ལས་ཀ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ནས་ཉམས་མྱོང་གང་ཙམ་བསྐྱེད་རྗེས་རིམ་པས་ཟེའུ་འབྲུ་བསྡུ་རུབ་ལྟ་བུ་ཕྱིའི་ལས་ཀར་སྐྱོད། ཁོང་ཚོའི་ཚེ་ཚད་ནི་ནམ་དུས་ལ་རག་ལས་ཡོད་པས་དཔེར་ན། དཔྱིད་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཟའ་འཁོར་དྲུག་ཙམ་གྱི་རིང་འཚོ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་དུས་ཡུན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་བྲེལ་འཚུབ་ངང་རྗོགས། འོན་ཀྱང་སྟོན་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྗེས་མའི་དཔྱིད་ཀ་བར་འཚོ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་སྟོན་དུས་གྲངས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ལས་སྐྱེས་མི་ཐུབ། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་འཚོ་བའི་རིང་ལ་ཟ་འཐུང་འཚོལ་བའི་རྩོལ་བ་ལས་དམིགས་བསལ་ལས་ཀ་གཞན་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། །
སྐད་བརྡ།
སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ནི་ཁོང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གོ་བརྡ་སྤྲོད་ཚུལ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཞན་ལྟར་ཚོགས་པའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་ཡོང་བར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། དཔེར་ན་ངལ་རྩོལ་སྦྲང་མ་ཚོས་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་ཟས་འཚོལ་བར་འགྲོ་སྐབས་སོ་སོས་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་མེ་ཏོག་གི་ལྡུམ་རའམ་ཁ་ཟས་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ཕྱིར་སྦྲང་ཚང་ནང་ལ་ཡོད་པའི་སྦྲང་མ་གཞན་ཚོར་ལོན་བསྐྱལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་རང་གི་ཚང་དུ་འཁོར་མཚམས་གཤོག་པ་རྡབ་པ་དང་ཁོག་སྨད་སྒུལ། ཚང་དཀྱིལ་དུ་སྒོར་བྲོ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་སྦྲང་མ་གཞན་ལ་བརྡ་ལན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁ་ཟས་དང་ཚང་གི་བར་ཐག་རིང་ཐུང་ལ་གཞིག་པའི་ཁོང་ཚོའི་སྒོར་བྲོ་འཁྲབ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་མཐར་ཁ་ཟས་ཡོད་པའི་ས་ཆ་དེ་སྦྲང་མ་གཞན་ཚོས་མ་ནོར་བར་རྙེད་སོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། །
མཐའ་དོན།
སྤྱིར་སྦྲང་མའི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང་དེང་རབས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འདིའི་ནང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་དོ་ཕོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཐེབས་ཡོད་པར་སོང་སྟབས་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོར་དཀའ་ངལ་གྱི་གནས་སུ་འགྱུར་ཡོད། གཅིག་ནས་ཁོར་ཡུག་བགས་བཙོག་གི་རྐྱེན་པས་རང་འབྱུང་གི་ནད་གཞི་མང་བ་དང་། གཉིས་ནས་ཁོང་ཚོའི་ཡུན་རིང་དཀའ་ཚེགས་ཀྱིས་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་སྦྲང་རྩི་རྣམས་མིས་འཕྲོག་བཅོམ་མང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྲང་མ་མང་པོ་དགུན་དུས་སུ་གྲང་ངར་དང་བཀྲས་སྐོམ་གྱི་འཆི་བ་སོགས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་གནས་དེ་དཀའ་ངལ་གྱི་གནདཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་ཚོས་རྒྱུན་དུ་སྦྲང་རྩི་མངར་མོ་དང་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་རྣམས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་སྐབས་ཡ་ང་བའི་སྦྲང་མ་འདི་དག་གི་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཤེས་གནང་རོགས། །


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། གསར་འགོད་པས་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ད་ལོའི་མཐོ་རྒྱུགས་སློབ་བསྡུའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་ཀྱིས་ནན་ཏན་སྒོས2018 ལོའི་ལོ་འཁོར་གྱི“ སྟོན་དུས་སློབ་སྐྱོར” གྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་། ད་ལྟའི་བར་དུ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་བཟོ་ཚོགས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ལས་བཟོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ1238ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད། སློབ་ཆེན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་གི་སློབ་མ995 དང་། ཆེད་སྦྱོང་སློབ་མ་མི་གྲངས243 ། ཁྱོན་བསྡོམས་སློབ་སྐྱོར་རོགས་དངུལ་སྒོར421.4སྤྲད་པ་རེད།
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ད་ལོར་སྟོན་དུས་སློབ་སྐྱོར་གྱི་བྱ་འགུལ་དེ་ཕྱོགས་གསུམ་ནས་གཟེངས་སུ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་ནི་རོགས་སྐྱོབ་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་བཏང་བ། དེས་དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་གི་རོགས་སྐྱོབ་ཚད་གཞི་སྒོར3000ནས་སྒོར 5000བར་མཐོ་རུ་བཏང་། སྙན་ཞུ་ལ་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི“ སྟོན་དུས་སློབ་སྐྱོར” གྱིས་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ལས་བཟོ་བའི་བུ་ཕྲུག་ཚང་མ་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་སློབ་ཞུགས་རོགས་རམ་ཁོངས་སུ་བཅུག་ཡོད། གཉིས་ནི་མིང་ངོ་མ་འགོད་པའི་ལམ་ལུགས་ལྟར་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཆེད་ལས་སྒྲིག་གཞི་ལ་མངགས་བཅོལ་བྱས་ནས་སྤྲད་པའི་དངུལ་ཚང་མ་ཉར་འཛིན་རེའུ་མིག་བཟོས་ཏེ། བབ་བསྟུན་སྟབས་བདེ་སྤྲོད་རྒྱུ་འགན་ལེན་བྱས། སློབ་སྐྱོར་དངུལ་དུས་ཐོག་ཏུ་གྲངས་ཚང་ངང་སྤྲོད་ཐུབ་པ་བྱས། གསུམ་ནི་རིམ་ཁག་བཟོ་ཚོགས་ལ་ཞིབ་བཤེར་བགྱི་བའི་ལས་རིམ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དམངས་སྲིད་སྡེ་ཚན་དང་འབྲེལ་མཐུད་དབྱེ་འབྱེད་དང་གཏན་འཁེལ་འཕྱུགས་མེད་རྗེས་ད་གཟོད་རོགས་སྐྱོར་བསྐྱར་ཟློས་མི་འབྱུང་བར་བྱས་ཏེ་སློབ་སྐྱོར་བྱ་བའི་གནད་འཕིགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་བཏང་།
ལོ་ཙཱ་བ།རྟ་མགྲིན་དཔལ།


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན་ལྟར་ན། ཉེ་ལམ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་མཚོ་སྐོར་སློབ་འབྲིང་གི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་དང་སྟོང་སྐོར་རྫོང་ཧྲིན་ཀྲུང་ཤང་ཏ་ཧྲན་ཀན་སྡེ་བའི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་གཉིས་ཀྱིས“མཚོ་སྐོར་སློབ་འབྲིང་གིས་ཏ་ཧྲན་ཀན་དུ་དཔེ་ཁང་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ”ཞེས་པའི་མཛད་སྒོ་དེ་སྟོང་སྐོར་རྫོང་ཧྲིན་ཀྲུང་ཤང་ཏ་ཧྲན་ཀན་སྡེ་བ་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ་དང་རིན་ཐང་སྒོར་ཁྲི2ལྷག་གི་ཞལ་འདེབས་དཔེ་དེབ་མི་འདྲ་བ1000ལྷག་ཡོད།
“‘དཔེ་ཆ་ནི་སྨན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཀློག་མཁན་གྱིས་ནད་ལ་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐུབ། ’སྡེ་མི་དག་དང་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་བྱས་པ་བརྒྱུད། ངས་ད་གཟོད་གནས་འདིའི་སྡེ་མི་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བང་མཛོད་ལ་ད་རུང་བླང་བྱ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་བྱུང” ། ཞེས་མཚོ་སྐོར་སློབ་འབྲིང་གི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཧྲུའུ་ཅི་ལིའང་ཡན་གྱིས་གསར་འགོད་པ་ལ་བཤད་པ་རེད། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་མཚོ་སྐོར་སློབ་འབྲིང་དང་ཏ་ཧྲན་ཀན་སྡེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་རོགས་སྐྱོར་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་དུས་ཡུན་འདས་ཟིན་ལ། ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་དུས་ཡུན་ནང་སྡེ་བའི་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཤང་སྡེ་རུ་བདམས། ཐེངས་འདིའི་དཔེ་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་གནང་བའི་དཔེ་ཆའི་ཁྲོད་དུ། ལག་རྩལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་དང་རྩོམ་ཡིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར། དུས་དེབ་བརྩམས་སྒྲུང་སོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡང་ཚན་རྩལ་ཤེས་བྱ་ཞིང་ཚིགས་དང་ས་སྟོང་ལ་བསྐྱལ་བ་དང་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་དེ་ཞིང་སྡེ་རུ་བསྐྱལ་ནས་ཞིང་བ་མང་ཚོག་ལ་བསམ་པའི་རྒྱགས་ཕྱེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཁོ་ཚོའི་རིག་གནས་འཚོ་བའི་ཐད་ལ་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་བསྣན་ཡོད།
མཛད་སྒོའི་སྒོ་བྱང་འགེལ་བའི་ཉིན་དེར་སློབ་གྲྭ་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་དཔེ་ཁང་གི་མ་དངུལ་བསྡུ་རུབ་འཛུགས་བསྐྲུན་ཐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཉེ་བའི་ལོ་གསུམ་རིང་གི་རོགས་སྐྱོར་རོགས་སྒྲུབ་གནས་ཚུལ་ཐད་ལ་གསལ་བཤད་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་རྒྱས་ཤིག་བྱས་པ་རེད། དེ་ལས་གླེང་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ནི་ཡུལ་དངོས་སུ་སྡེ་བ་དེའི་མཐོ་རྒྱུགས་ལ་ཞུགས་པའི་སློབ་མ6ལ་སློབ་དངུལ་བྱ་དགའ་གནང་བ་མ་ཟད། “ཏ་ཧྲན་ཀན་སྡེ་བར་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་རོལ་བའི་ཞིང་སྡེ”ཞེས་པའི་ཕུལ་བྱུང་ཏང་གི་སློབ་ཁྲིད་ཡང་བྱས། ད་རུང་“བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར40ལོན་པའི་རྗེས་དྲན”བརྗོད་དོན་ཡིན་པའི་བཞུགས་མོལ་གྲོས་ཚོགས་བསྡུས་པ་དང་རོགས་སྐྱོར་ཁ་གཏད་སྡེ་མི་དག་ལ་འཚམས་འདྲི་ཡང་བྱས། “སྔོན་ཆད་ང་ཚོའི་སྡེ་བར་རིག་གནས་འཛུགས་བསྐྲུན་ཐད་ཅུང་རྗེས་ལུས་ཡིན་མོད། ཐེངས་འདིར་དཔེ་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་བརྒྱུད་ང་ཚོ་སྡེ་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་བ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་སྡེ་མི་དག་ཁོམ་དུས་འགྲོ་ས་དགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་སོང་པ་རེད”། ཅེས་སྟོང་སྐོར་རྫོང་ཧྲུན་ཀྲུང་ཤང་ཏ་ཧྲན་ཀན་སྡེ་བའི་སྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཁྲིན་དབྱི་ཅོན་གྱིས་བཤད་པ་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་དཔལ་སྐྱབས།


text: 2018ལོའི་ཟླ་1ཚེས་5ཉིན། ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་སློབ་གླིང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་པུའུ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་2018ལོར་སློབ་གྲྭ་ཐོན་མཁན་གྱི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མར་ཆེད་མངགས་གདན་ཞུ་བྱེད་པའི་འདུ་ཚོགས་ཤིག་འཚོགས་པ་དང་། གཙོ་བོ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མར་ཕྱོགས་པ་དང་ལས་གནས་སུ་ཁྲོམ་ར་གསར་སྤེལ་དང་། བཅའ་ཁྲིམས་གན་རྒྱ། མི་དོན་སྲིད་འཛིན། རྣམ་གྲངས་དོ་དམ་སོགས་ཚུད་ཡོད། གདན་ཞུའི་འདུ་ཚོགས་སུ་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་དང་། ཐེན་ཅིན་སློབ་ཆེན། ཐེན་ཅིན་བཟོ་ལས་སློབ་ཆེན་སོགས་ཀྱི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མ་60ལྷག་ཙམ་སླེབས་པའི་ནང་ཧ་སག་སི་ཐན་དང་། ཐུར་ཁེ། ཨེ་ཅིབ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་20ལྷག་ཙམ་གྱི་སློབ་མ་ཡོད། ད་ཐེངས་ཀྱི་གདན་ཞུའི་འདུ་ཚོགས་དེ་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་གྱིས་བསུས་པའི་འདི་ལོའི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མ་ཆེད་མངགས་གདན་ཞུ་བྱེད་པའི་འདུ་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་དེ་རེད། འདི་ནི་ཟླ་1ཚེས་5ཉིན་ཡུག་རེན་གྱི་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མ་ཞིག་གིས་ངོ་རྒྱུགས་གཏོང་བཞིན་པ།


text:
རེབ་གོང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་མཐུག་ཅིང་། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲགས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བའི་ཡུལ་གྲུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་“དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་”ཞེས་པའི་དམངས་སྲོལ་འདི་ལ་ཡུལ་འདིའི་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་རྒན་གཞོན་དར་གསུམ་ཀུན་གྱིས་དགའ་བསུ་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། ཁ་དཔེར། དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་མ་གཏོགས་གོས་མི་གྱོན། །རྒྱ་ལོའི་ཚེས་གཅིག་མ་གཏོགས་ཟས་མི་ཟ། །ཞེས་བཤད་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་ཡོད། ཀླུ་རོལ་འདི་ལ་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་འདི་ལས་ང་ཚོས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་འདིའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་རགས་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། ལོ་རེའི་དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་དང་། དམངས་སྲོལ་རིག་པ་མཁས་ཅན། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་སྨྲ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་རེབ་གོང་གི་ཡུལ་འདིར་ཕེབས་ཏེ་སྡེ་པ་སོ་སོའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྣམ་པ། གར་གྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་སྟངས་སྟབས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གདེང་འཇོག་མི་དམན་པ་གནང་དང་གནང་བཞིན་འདུག དེ་བས་རེབ་གོང་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བརྒྱུད་སྤེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་འདི་མ་ཉམས་གོང་སྤེལ་དང་། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་བྱ་རྒྱུ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚེ་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཇེ་རིང་དང་། རྨང་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་དམ་པ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས་པས། ཁོ་བོས་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་གང་མང་ལ་དམིགས་ནས་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐོར་ལ་རང་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་རགས་ཙམ་གླེང་ཁུལ་བའོ། །
དང་པོ། ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་སྡེ་མིང་ཐོགས་ཚུལ།
དེ་ཡང《བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་》ལས། “མི་ནི་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་། །ལྷ་ནི་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་དང་། །ས་ལ་དགེ་བཅུ་ཚང་བ་ཡི། །གསེར་གྱི་ལྗོངས་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། །”ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར། ཐེ་བུ་སྡེ་པ་ནི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཆེས་ཆེར་དར་ཞིང་། ས་ལ་དགེ་བཅུ་①ཚང་བའི་རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཀྱིལ་དབུས་ཏེ་རོང་བོ་དགུ་ཆུའི་②ཤར་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཡོད། ཡུལ་མིའི་ངག་རྒྱུན་དུ། གནམ་ན་སྐར་མ་སྨེ་བདུན། །ས་ན་རོང་བོ་སྡེ་བདུན། །ཞེས་གྲགས་པའི་རེབ་གོང་རོང་བོ་སྡེ་བདུན་③ལས་སྲིབ་མཐའི་སྡེ་པ་གསུམ་དུ་འབོད་པའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན།
སྡེ་མིང་ཐོགས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་བཤད་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཡོད་དེ། “(༡)ཡུལ་མིའི་ངག་སྒྲོས་ལ། རེབ་གོང་ཕ་རོང་བོ་ཚང་ནས་ཆད་པར་བཤད་ཅིང་། ཐེ་ཞེས་པ་ནི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའམ་འདུས་པའི་དོན་ལ་འཇུག བུ་ནི་ཆུང་ངུའི་དོན་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་བའི་④རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཕ་རོང་བོ་ཚང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་ན་ཐེ་ཞེས་པ་དང་། དང་ཐོག་ཚོགས་ཁག་ཆུང་ངུའམ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ས་འདིར་འདུས་སྡོད་བྱས་པས་ན་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་ཞེས་ཡི་གེའི་ནང་དོན་གྱི་མིང་ཐོགས་པར་བཤད། (༢)མཛོད་དགེའི་སྨད་པའི་ལྷོར། ཐེ་བོ་ཞེས་སྨུག་པོ་ལྡོང་གི་རིགས་ཀྱི་བོད་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལས་མི་ཁག་ཅིག་འདིར་འོངས་ནས་རོང་འབྲོག་གཉིས་སུ་གྱེས། འབྲོག་རུ་ནི་ཨ་བར་ཐེ་བུ་སྲིབ་སྡེར་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཟེར་”⑤ཞེས་བྱུང་། (༣)མགར་སྟོན་དམ་པ་ཆོས་ལྡིངས་ཀྱི་ནུ་བོ་མགར་ཨ་བོ་དམ་པ་དང་མགར་ཐེ་བུ་སྟོང་བཙན་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱཱ་ས་མགར་རྩེ་ནས་གཞི་བཟུང་བ་ལ(དེང་གི་རེབ་གོང་མགར་རྩེ་ཞང་ཨ་བར་དང་ཐེ་བུ་གཉིས་ཡིན)། མགར་ཐེ་བུ་རོང་འབྲོག་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་རོང་བོ་དེ་ད་ལྟ་རོང་བོ་སྡེ་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཐེ་བུ་སྡེ་པ་འདི་ཡིན་པར་བཤད། (༤)གཞན་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་ཐེ་བོ་རྫོང་མཐེ་ཇུ་བྲག་སྒམ་སྡེ་བཞི་ལས་རྐྱེན་དབང་གིས་ཨ་མྱེས་དབང་ཆེན་རྒྱལ་སྐུ་མཆེད་གཉིས་སྡེ་དེ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡུལ་རེབ་གོང་གི་ད་ལྟའི་ཀྱཱ་ས་མགར་རྩེ་རུ་འོངས་ནས་གཞིས་ཆགས། ཁོང་གི་སྤུན་ཆུང་བའི་འདོད་མོས་ལྟར་ད་ལྟའི་ཐེ་བུ་ན་གཞི་ཆགས་པའི་བཤད་ཚུལ་འདུག རེབ་གོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཕ་རོང་བོ་ཚང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པའི་བརྗོད་ཚུལ་འདི་དང་། མཛོད་དགེ་ཐེ་བོ་ཞེས་སྨུག་པོ་ལྡོང་གི་རིགས་ཀྱི་བོད་སྡེ་ཆེན་པོ་ལས་ཆད་པའི་བཤད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཅུང་གཙིགས་ཆེན་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན།
སྡེ་པ་འདི་ནི་ཚ་རྒྱ་ཚོ་པ་དང་། ལ་ཁ་ཚོ་པ། སྒར་པ་ཚོ་པ་བཅས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་དུད་ཁྱིམ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། གནའ་དུས་ནས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་བྱོན་པ་ནི། དགེ་རིང་བླ་མ་དང་། མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས། བྱང་རྩེ་མཁན་པོ་ཏ་ལ། ལ་ཁ་ཨ་ལགས། མཁན་ཆེན་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཕྲེང་གཅིག བསེ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོ་བྱོན་མྱོང་།
གཉིས་པ། གཞི་བདག་བསྟེན་ཚུལ།
༡.ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེནཀྱི་ཆ་བྱད་སྐོར།
ཐེ་བུ་སྡེ་པ་བསྟེན་པའི་གཞི་བདག་གཙོ་བོ་ནི་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་ཡིན་ལ། གཞན་ད་དུང་མ་མ་དང་སྲས་མཆོག་བཅས་ཀྱང་བསྟེན་པ་ཡིན། ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་དམག་དཔོན་ཁང་གི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་ལྷ་གཉན་ཆེན་པོ་ཕོ་བ་རོག་དང་། དེའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་སྲས་མཆོག གཡོན་དུ་མ་མ་བཅས་བཞུགས་ཡོད། དེ་ཡང་གཉན་ཆེན་གྱི་ཆ་བྱད་ནི《ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་གྱི་བསྐང་གསོ་》ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྐུ་མདོག་ནི་སྨུག་ནག་ཅིང་གཏུམ་ལ་རྔམས་པའི་ཆས་དང་ལྡན་པ། རླུང་གི་ཤུགས་ཅན་རྐྱང་བུ་ཁ་དཀར་ལ་བཅིབས་ཤིང་། ཕྱག་གཡས་སུ་རལ་གྲིས་སྲོག་རྩ་གཅོད་པའི་ཆ་བྱད་དང་། ཕྱག་གཡོན་དུ་སྦྲུལ་ནག་ཞགས་པ་དགྲ་ལ་འདེབས་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་སྤྲུལ་ཏེ། འབངས་སུ་འཁོར་གཉན་མ་མ་སྲས་གཉན་ལ་སོགས་པའི་དྲག་རྩལ་ཅན་འབུམ་གྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས་བཞུགས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་གནས་རི་ནི་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཀ་ཆུའི་མཐའ་མཚམས་ཏེ་རྒྱ་སྐད་དུ་“太子山”ཞེས་པའི་རི་བོ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས།
༢.ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་གྱི་གསོལ་མཆོད་སྐོར། ལོ་རེ་རེའི་དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཐེ་བུ་སྡེ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་ཁོང་ལ་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ནི་འབྲེལ་ཡོད་བསངས་མཆོད་ལས། “ཀྱེ། དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ལྷ་ཚོགས་དང་། །དབྱེར་མེད་བདུད་མགོ་ཏྲཀཱར་ནག་པོ་ཆེ། །དེ་ཡི་ཐུགས་སྤྲུལ་ལྷ་གཉན་མཐུ་རྩལ་ཅན། །འཁོར་ཚོགས་དང་བཅས་གནས་འདིར་མྱུར་དུ་གཤེགས། །ཁྲག་ཆང་རཀྟའི་མཆོད་ཡོན་མཚོ་ལྟར་འཁྱིལ། །དབང་པོའི་མེ་ཏོག་གསུར་ཆེན་དུད་སྤྲིན་འཁྲིགས། །ཞིན་ཆེན་སྣང་སྲིད་བདུད་རྩི་ཁྲག་གི་ཚབ། །ཤ་དང་རུས་པའི་ཞལ་ཟས་ཡིད་འོང་སྒྲ། །བཞེས་ལ་བདག་དང་སྦྱིན་བདག་ཡོན་མཆོད་ཀྱིས། །རྟག་རྒྱུན་དུས་ཀྱིས་བསངས་གཏོང་ཚགས་པ་སོགས། །ཉེས་འགལ་གནོད་པ་ཅི་མཆིས་བཟོད་པར་མཛོད། །ལྷ་གཉན་མཐུ་ལྡན་མྱུར་མགྱོགས་མཐུ་རྩལ་ཅན། །བཀའ་སྡོད་ཡུལ་སྲས་འཁོར་བཅས་བདག་ལ་དགོངས། །ཡུལ་ཕྱོགས་སྡེ་འདིའི་ནང་ལ་མི་མཐུན་པས། །ལོག་པར་སྤྱོད་དང་སྡང་བའི་དགྲ་སྲིད་ན། །སྣང་སྲིད་ཡོངས་ཀྱི་རྗེ་བོ་འཁོར་བཅས་ཀྱིས། །འཇིགས་རུང་མི་ཟད་སྲིན་པོའི་གཟུགས་བསྟན་ནས། །ལྟས་ངན་ཉེར་འཚེ་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་དགུ། གདོན་དང་རིམས་ནད་ལ་སོགས་མྱུར་ཐོངས་ལ། །ཁ་ནས་ཁྲག་དང་ངག་ནས་སྐད་ངན་སྒྲོགས། །ཚ་གྲང་དམྱལ་འཇིགས་སྟོན་ལ་མྱུར་དུ་སྒྲོལ། །ཁྱད་པར་ཕྱོགས་འདིའི་མི་ནོར་ཕྱུགས་གསུམ་ལ། །དམ་སྲི་འགོང་བོ་ཁ་སྨྲས་ངན་པ་སོགས། །བྱད་ཕུར་ཆོམས་རྐུན་རིམས་ནད་གོད་ཁ་དང་། །མི་འདོད་རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་ཞི་གྱུར་ཅིག། གནམ་ལྕགས་ཐོག་ལྟར་མྱུར་བའི་ལྷ་ཁྱེད་ལ། །ཤུགས་དྲག་དད་པའི་བདག་ཅག་འཁོར་བཅས་རྣམས། །ཆུ་ལ་ཉ་བཞིན་འགྲོགས་ནས་ཉིན་གསུམ་དུ། །མཚན་གསུམ་བྱ་ར་མཛད་ནས་ལས་བཞིན་སྒྲུབས། །མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་དང་ཡུལ་སྡེ་འདིའི། །རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་ཞིང་བསམ་དོན་འགྲུབ་པ་དང་། །ཡ་རབས་དམ་པའི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོ་ཡིས། །རྫོགས་ལྡན་དུས་ཀྱིས་དཔལ་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག། ལྷག་བསམ་དག་པའི་ཚུལ་འདིར་བརྩོན་པ་དང་། །ཚངས་དང་དབང་པོའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། །ལྷ་གཉན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་སྲུང་མས་ཀྱང་། །གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གྲོགས་བྱེད་ཤོག། ”⑥ཅེས་བྱུང་བ་དང་། ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་གཉན་ཆེན་གྱི་བསང་མཆོད་བསྡུས་གསལ་མར། “སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི། །བཀའ་གཉེན་དྲག་ལྡན་གཉན་ཆེན་ཀུན་གྱི་གཙོ། །མདོ་སྨད་ཤར་ཕྱོགས་སྲུང་ཞིང་སྐྱོང་བྱེད་པའི། །གཉན་ཆེན་ཕོ་བ་རོག་གོ་འཁོར་བཅས་བསངས། །ཡུམ་ཆེན་མ་མ་སྲས་དང་བཅས་པ་བསངས། །བཀའ་འཁོར་ས་བདག་ལྷ་ཀླུ་འཁོར་བཅས་བསངས། །བསང་ངོ་བསང་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་འདི་བཞེས་ལ། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྩོལ། །ཉིན་གསུམ་བྱ་ར་མཚན་གསུམ་མེལ་ཚེ་མཛོད། །རྐང་གཉིས་མི་ལ་ན་ཚ་མ་གཏོང་ཞིག། རྐང་བཞི་ཕྱུགས་ལ་གོད་ཁ་མ་གཏོང་ཞིག། ཕྱོགས་བཞིའི་དགྲ་སྣ་གྱོད་སྣ་བཟློག་ཏུ་གསོལ། །ནད་རྣམས་ཡམས་ནད་རིམས་ནད་བཟློག་ཏུ་གསོལ། །ཁྱེད་ལ་གཉེར་གཏད་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ནི། །ནག་པོའི་དགྲ་བགེགས་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་རློག། སློབ་དཔོན་པདྨའི་ཐ་ཚིག་དགོངས་མཛད་པ། །འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་གང་བཅོལ་མྱུར་འགྲུབ་མཛོད། །”ཅེས་པ་ལས་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་ཁོང་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཀའ་བསྒོས་ལྟར་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཀླུ་བདུད་ནག་པོའི་ཁ་གནོན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྐྱོང་བའི་ཆེད་དུ་ཕེབས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན།
གཞན་ཡང་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་དམངས་ཁྲོད་འདོན་ཆ་རུ། ཧཱུཾ། གཉན་ཆེན་ཕོ་བ་རོག་གོ་འཁོར་བཅས་ཀྱི། །ཐུགས་དང་འགལ་བར་བགྱིས་པ་ལས་རྣམས་ཀུན། །སྙིང་ནས་གཤེགས་སོ་འཕྲུལ་གྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བདག་ལ་བསྩལ་ཏུ་གསོལ། །ཧཱུཾ། ས་དང་བར་སྣང་བཀང་བའི་རོལ་མོ་བཅས། །སྣ་ཚོགས་སྤྱན་གཟིགས་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་གིས། །དྲག་ལྡན་ཕོ་བ་རོག་པའི་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །གསང་ཡུམ་མ་མ་སྲས་མཆོག་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །སྤྲུལ་འཁོར་བཀའ་གཉེན་བློན་པོའི་ཐུགས་དམ་བསྐང་། །ཐུགས་དམ་བསྐང་ངོ་བཅོལ་བའི་འཕྲིན་ལས་མཛོད། །”ཅེས་པ་ནི་ཀླུ་རོལ་གྱི་དུས་སྟོན་དང་ཉིན་རྒྱུན་གྱི་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་སྐབས་སུ་ཐེ་བུ་སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་ལྷ་གཉན་ཆེན་པོ་གཉན་ཆེན་ཕོ་བ་རོག་ལ་ལྷ་བསང་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བསང་རྫས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཞིང་ལ་ལོ་ལེགས་འབྱུང་བ་དང་། མི་ནད་ཕྱུགས་ནད་ཀྱི་གོད་ཁ་བཟློག་པ། ཚེ་བསོད་དབང་ཐང་རྒྱས་པར་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་མགོན་སྐྱོབ་གནང་དགོས་པའི་སྐྱབས་འཇུག་གང་ལེགས་ཞུ་བ་ཡིན།
གསུམ་པ། ཀླུ་རོལ་གྱི་འཁྲབ་ཆས་སྐོར།
ཀླུ་རོལ་གྱི་རྒྱན་གོས་དང་། རྩེད་ཆས། མཆོད་ཆས་སོགས་ནི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐབས་སུ་ངེས་པར་དུ་འཛོམས་དགོས་ལ། དེ་དག་ནི་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་འདི་བདེ་ལེགས་ངང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་འཁྲབ་ཆས་སྐོར་ནས་བརྗོད་ན་འདི་ལྟར།
༡.རྒྱན་གོས་སྐོར།
ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྩེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཟབ་འཆོར་གང་ལེགས་སྤྲས་པ་ནི་དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་དུས་སྟོན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཀླུ་རོལ་སྐབས་ཀྱི་འཕྱོར་ལྭ་ནི་རེབ་གོང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དུས་རྒྱུན་གྱི་བོད་ལྭ་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཅུང་ཆེ་སྟེ། སྐྱེས་པ་ཚོའི་ལུས་ལ་ཕྲུག་ལྭ་དང་རས་ལྭ་གྱོན་པ། སྟོད་གོས་ལ་ནང་ལྭ་ཁ་འདྲིས་ཅན་དང་། མགོར་ལག་ཕྱིས་སྟེང་དུ་ཅ་ལ་ནག་པོ་དཀྲི་བ། རྐང་པར་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཀོ་ལྷམ་སྣ་འཁྱིལ་ཡུ་རིང་ཅན་གྱོན་པ། སྐེ་ལ་གའུ་དང་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བའི་རས་གཞི་ཡུག་མོ་གཉིས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་ཤིང་དེ་ལ་རེབ་གོང་ཡུལ་དུ་དར་དཔྱངས་ཟེར་བ་འདོགས་པ་བཅས་ཡིན། རྐང་པར་བོད་ལུགས་ཀོ་ལྷམ་སྣ་འཁྱིལ་ཡུ་རིང་ཅན་གྱོན་ནས་ཉྭ་རིལ་བསྡམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་གནའ་བོའི་བོད་དམག་གི་རྟགས་མཚན་དུ་མངོན་ཞིང་། རྐང་པའི་ཉྭ་རིལ་བསྡམས་ན་ས་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་ཐུབ་པར་མ་ཟད། འགྲོ་མཁན་དེ་ཉིད་བསྟུད་མར་ཉིན་འགའ་ས་ཐག་རིང་པོར་ཕྱིན་ཡང་ངལ་དུབ་མི་འབྱུང་བའི་བཤད་སྲོལ་མཆིས།
སྐྱེས་མ་ཚོའི་ལུས་ལ་ཕྲུག་ལྭ་དང་རས་ལྭ། གོས་ལྭ་སོགས་གང་རུང་གྱོན་ཞིང་། ནང་ལྭར་གོས་ལྭ་ཁ་འདྲིས་ཅན་གྱོན་པ། སྐེ་དང་རྣ་འགྲམ་གཡས་གཡོན་དུ་བྱུ་རུ་དམར་པོ་འདོགས་པ། མགོ་ལ་སྐྲའི་ལན་བུ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་བསླས་ཏེ་མ་གདན་འདོགས་པ། མ་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་བྱུ་རུའི་ཕྲ་བརྒྱབ་ཡོད་པའི་དངུལ་སྒྲོག་དྲུག་ནས་དགུ་སྟར་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ནས་འདོགས་ཤིང་། མ་གདན་ཐོག་གི་རི་མོ་ལ་དར་སྐུད་ཀྱིས་འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་རི་མོ་མང་པོ་བཀོད་ཡོད། ཀླུ་རོལ་སྐབས་ཀྱི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་དག་གི་རྒྱན་གོས་དང་སྐྲ་བསླས་སྟངས་ནི་རེབ་གོང་གནས་འགྲོ་བུ་མོའི་རྒྱན་སྤྲས་སྲོལ་དང་ཆ་འདྲ་པོ་འདུག མ་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་དངུལ་སྒྲོག་དྲུག་ནས་དགུ་འདོགས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་མཚོན་པ་ཞིག་སྟེ། དངུལ་སྒྲོག་དྲུག་འདོགས་པའི་སྲོལ་ནི་རང་གི་མ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་ཉེ་མི་རབས་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཕན་ཚུན་གཉེན་གྱི་འབྲེལ་བ་མི་འཛུགས་པ་མཚོན་ཞིང་། དངུལ་སྒྲོག་དགུ་འདོགས་པ་ནི་རང་གི་ཕའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་ཉེ་མི་རབས་དགུའི་ནང་དུ་གཉེན་གྱི་འབྲེལ་བ་མི་བྱེད་པའི་སྲོལ་མཚོན་པས། ལུགས་སྲོལ་འདི་ནི་དེང་གི་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཞིག་གོ།
༢.རྩེད་ཆས་སྐོར།
རྩེད་ཆས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཙོ་བོ་གཞི་བདག་གི་ཞལ་ཐང་དང་། སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་དང་བཀྲ་ཤིས་ཁྲ་དར་སོགས་རུ་དར་གྱི་སྐོར། མདའ་མདུང་གྲི་གསུམ་སོགས་དམག་ཆས་ཀྱི་སྐོར། ལྷ་རྔ། འཁར་རྔ། ཁ་བཏགས། བེར་ཀ གདོང་འབག གླིང་བུ། དུང་དཀར། རྭ་མོ། མེ་ཏོག་སོགས་ཡོད་ལ། ཀླུ་རོལ་སྐབས་སུ་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་གི་རུ་དར་སྣ་ཚོགས་དམག་དཔོན་ཁང་གི་ཕྱོགས་བཞིར་བསྒྲེངས་པ་དང་། རྩེད་མོ་བ་དག་གིས་རྩེད་དར་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི་གནའ་བོའི་བོད་དམག་གི་རྟགས་མཚན་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པར་བཤད། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་《དེབ་དཀར་》ལས། ཁྱིམ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་སྒོ་སྟེང་དུ་དར་མདུང་རེ་སློང་བ་འདི་ཡང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲོལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་དམག་རྟགས་སུ་མངོན་ལ། རྗེས་སོར་ཆོས་ཀྱི་ལས་སུ་སོང་བས། སྟོད་རྒྱ་གར་དང་འདྲེས་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ནས། སྨད་ན་རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་མི་ཁྱིམ་གཅིག་ཡིན་ཡང་རུང་། སྒོ་སྟེང་དུ་དར་ལྕོག་སློང་བའི་སྲོལ་དེ་ད་ལྟའི་བར་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་། སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་གི་རུ་དར་བྱེད་པའི་སྲོལ་ནི་“གནའ་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་སྐུ་མཁར་དང་། ཡང་ན་བོད་དམག་སྡོད་སའི་རུ་སྒར་ལ་ཁ་དོག་མི་གཅིག་པའི་དར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གདུང་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་གཞན། ད་ལྟ་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོའི་དར་ལྕོག་སྟེང་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་འཇོག་པ་དེ་ཡང་། སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་རུ་བཞིར་བགོས་དུས། དབུ་རུ་ལ་རུ་དར་དམར་པོ་ལྕེ་ཁྲ་དང་དཔའ་དར་དམར་པོ། གཡོ་རུ་ལ་རུ་དར་སེང་གེ་དམར་པོ་དང་དར་དཀར་སྙིང་ནག རུ་ལག་ལ་རུ་དར་སེང་དཀར་གནམ་འཕྱོ་དང་དཔའ་དར་ནག་པོ། གཡས་རུ་ལ་རུ་དར་དར་ནག་སྙིང་དཀར་བྱ་ཁྱུང་བྲིས་དང་སྐྱོར་ར་གོང་ཁྲ་བྱེད་པ་དེའོ་”⑦ཞེས་བྱུང་ངོ་། །
༣.མཆོད་ཆས་སྐོར།
མཆོད་ཆས་ཀྱི་སྐོར་ནི་གཙོ་བོ་ཀླུ་རོལ་གྱི་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་སྐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་དཀར་བསང་དང་དམར་བསང་བཅས་རིགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། ཀླུ་རོལ་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་སྐབས་སུ་དཀར་བསང་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ལས་དམར་བསང་རྒྱ་ཆེན་མི་བྱེད། དེ་ཡང་དཀར་བསང་གི་རིགས་གཙོ་བོ་ཐང་ཤུག་དང་། ཤུག་པ། བ་ལུ་མཁན་དཀར། གསེར་སྐྱེམས། ཇ་ཕུད། ཆང་ཕུད། ཞོ་ཕུད། འོ་ཕུད། མར་ཕུད། ཇ་བག བསང་རྫས་རིལ་བུ། ཕྱེ་རྩི། ཤེ་ཚུ། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས། དར་གོས་སྣ་ཚོགས། ཁ་བཏགས། རླུང་རྟ། གླུད་གཏོ། དཀར་གཏོར། མཆོད་མེ། སིལ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་སོགས་ཡོད། དམར་བསང་ལ་ར་་ལུག་གསོན་པོར་མཆོད་པ་དང་། ར་མའི་སྙིང་ཤའི་མཆོད་པ་སོགས་ཡོད་མོད། ནང་བསྟན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་རིམ་བཞིན་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག
བཞི་པ། ཀླུ་རོལ་གྱི་མཛད་སྒོ་དངོས།
ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་ནི་དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ནས་ཚེས་ཉེར་ལྔའི་བར་ཡིན་ལ། སྤྱིར་རེབ་གོང་ཀླུ་རོལ་ལ་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཙོ་ཆེ་བ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཡོད་པ་ལས་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་ནི་ལྷ་རྩེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བཤད། དེ་ཡང་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོའི་གོ་རིམ་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ན་འདི་ལྟར།
༡.ཀླུ་རོལ་གྱི་ཚེས་ཐོག་མའི་སྔོན་འགྲོ།
(ཀ)ལྷ་ཆུ་ཁ།
དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ལྔ་པ་ནས་དྲུག་པ་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཕོ་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་རང་སྡེའི་དམག་དཔོན་ཁང་དུ་འཛོམས་ནས་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་བསང་མཆོད་གཏོང་ཞོར། དུང་འབུད་པ། རྔ་བརྡུང་བ། ཀི་བསྲོ་སྒྲོག་པ་སོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག རང་སྡེས་བསྟེན་པའི་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་ཁོང་སྐུ་དངོས་སུ་ལྷ་པའི་ལུས་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནས་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་“བེ་ཧའི་གར་”སྐོར་བ་གསུམ་བརྩེས་རྗེས། ལྷ་པས་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་རང་སྡེའི་གཙོ་བསྟེན་གྱི་གཞི་བདག་སྟེ་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་གྱི་ཞལ་ཐང་དང་། སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་གི་རུ་དར་སྣ་ཚོགས། མདའ་མདུང་གྲི་གསུམ་གྱི་མཚོན་ཆ་སོགས་ཐོགས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་སྟོབས་ཆེན་བཞིས་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་གྱི་སྐུ་རྟེན་བཞུགས་པའི་ལྷ་སྒམ་ཁུར་ནས་འཁར་རྔ་དང་ལྷ་རྔ་རྡུང་བའི་སྒྲའི་འདེགས་འཇོག་དང་བསྟུན་ཏེ་གནམ་ལྡིང་ས་ལྡིང་གིས་སྡེ་འདབས་ཀྱི་རོང་བོ་དགུ་ཆུའི་འགྲམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ནས་དགུ་ཆུའི་འགྲམ་ངོགས་སུ་ཆུ་མིག་(ད་ལྟ་ཆུ་མིག་དེ་སྐམ་ཟིན་)ཅིག་ཡོད་པ་དེའི་མདུན་དུ་བསང་གཏོང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཕུལ་ནས་ཀླུ་འབོད་གཏོང་བ་དང་། ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་ཆས་རྣམས་ལ་ཆུ་བྱུགས་ནས་གཙང་མར་བཟོ་བ། རྩེད་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལུས་བཀྲུས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཆུ་རྩེད་བྱེད་པ། ལྷ་སྒམ་སྟེང་དུ་ལྕང་མའི་ཡལ་ག་མང་པོ་བཀལ་ནས་ཕྱིར་དམག་དཔོན་ཁང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ཉིན་གྱི་ལྷ་ཆུ་ཁའི་མཆོད་པ་དངོས་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་འདི་བདེ་ལེགས་ངང་འཁྲབ་པར་ངེས་པར་དུ་བརྒྱུད་དགོས་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། ལྷ་ཆུ་ཁའི་ཉིན་གྱི་རྩེད་མོའི་བྱེད་སྒོ་འདི་ལ་ནང་དོན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལྡན་ཡོད་དེ། གཅིག ལྷ་(འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་)མི་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱས་ན་སྡེ་མི་ཀུན་གྱི་ཚེ་བསོད་རྒྱས་པ་དང་། བསམ་དོན་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་པ། མི་འདོད་པའི་ནད་ཡམས་སོགས་མི་འབྱུང་བར་བཤད་པའི་སྲོལ་མཚོན་པ། གཉིས། ཉིན་འདི་ནི་སྡེ་འདིའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་གཙོ་བས་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་⑧སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་གཞན་དག་རྣམས་ཁྲུས་གསོལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན་པར་བཤད་པ། གསུམ། ལྷ་པས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་སོགས་ཀླུ་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ཀླུ་འབོད་བཏང་ནས་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་བབས་པར་གསོལ་བ་དང་། ལོ་ཆུ་རྟག་ཏུ་ལེགས་པ། ནོར་ཕྱུགས་ཀྱི་གོད་ཁ་བཟློག་པར་བྱེད་པའི་་ནང་དོན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལྡན་ནོ། །
(ཁ)ལྷ་ཆང་ཁ
ཚེས་ཉེར་གཅིག་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཕོ་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ལྷ་བསང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་བཏང་སྟེ་དུང་འབུད་པ་དང་། འཁར་རྔ་དང་ལྷ་རྔ་བརྡུང་བ། རང་སྡེས་བསྟེན་པའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་གསེར་སྐྱེམས་དང་། སྙན་ཤལ། ཁ་བཏགས། མེ་ཏོག་སོགས་ཕུལ་ནས་བསམ་དོན་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པའི་སྐྱབས་འཇུག་དང་རེ་འབོད་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ནས་ལྷ་པའི་བཀོད་འདོམས་ལྟར་ཕོ་སྐྱེས་ཚང་མས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་ཆས་རྣམས་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་“བེ་ཧའི་གར་”མཆོད་ལ་འགྲོ་བ་དང་། གཞོན་ནུ་སྟོབས་པོ་ཆེ་དག་གིས་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་གི་སྐུ་རྟེན་བཞུགས་པའི་ལྷ་སྒམ་གཉིས་པོ་ཁུར་ནས་ཐོག་མར་སྡེ་པའི་ནང་གི་བླ་མ་དང་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་འཁྲུངས་མྱོང་བའི་དུད་ཁྱིམ་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ལྷ་རྩེད་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ལྷ་པའི་ལྷ་རྒྱུད་ཡོད་པའི་དུད་ཁྱིམ་ནས་ལྷ་ཆང་ཁའི་ཆོ་ག་སྤེལ་རྗེས། རང་སྡེའི་དུད་ཁྱིམ་གཞན་དག་ནས་རིམ་པ་བཞིན་གཞི་བདག་གི་སྐུ་རྟེན་བཞུགས་པའི་ལྷ་སྒམ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བ་ཡིན། ལྷ་སྒམ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་དུད་ཁྱིམ་སོ་སོ་ནས་རང་ཁྱིམ་གྱི་མཆོད་ཁང་གི་མདུན་དུ་བལ་གདན་དཀར་པོ་ཞིག་བཏིང་སྟེ། དེའི་མདུན་དུ་ཤིང་གི་སྒྲོག་ཙེ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་དུ་དཀར་གཏོར་དང་། གསེར་སྐྱེམས། ཇ་ཕུད། དཀར་གསུམ། སྦྱར་སྤོས། མཆོད་མེ། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས། སིལ་ཏོག མར་རྩམ། སྙན་དར་སྣ་ཚོགས(ཁ་དོག་སེར་པོ་མི་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཡོད)། ཁ་བཏགས་སོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲིགས་ནས་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་རྣམས་རང་ཁྱིམ་དུ་སྟ་གོན་གང་ལེགས་བྱེད་པ་ཡིན། གཞི་བདག་གི་སྐུ་རྟེན་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ཁྱིམ་དེའི་ཕོ་སྐྱེས་ཞིག་གིས་ཐོག་མར་ལྷ་བསང་གཏོང་བ་དང་། ཁྱིམ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་གུས་ཕྱག་གསུམ་རེ་འཚལ་ནས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་དག་གིས་མགོན་སྐྱོབ་མཛོད་པར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་ཞིང་། ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་སྙན་ཤལ་(དར་གོས་)སོགས་སྒོར་མོའི་འབུལ་བའང་ཁྱིམ་ཚང་རང་རང་གི་ཡོད་ཚོད་དང་འཛོམས་ཚོད་ཀྱིས་འབུལ་བ་(དངུལ་ལོར་འབུལ་བ་འདི་དག་ཀླུ་རོལ་སྐབས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།)ལས་སྡེ་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་མེད། ཉིན་འདིར་དུད་ཁྱིམ་རང་ཉིད་ལ་གལ་ཆེ་བའི་དོན་དག་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་རུང་ལྷ་པ་ལ་ཞུ་འབུལ་བྱས་ཆོག ལྷ་པས་དུད་ཁྱིམ་དེའི་ཁྱིམ་མི་ཀུན་ལ་དགྲ་བགེགས་བར་ཆད་འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཡིད་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་གསུངས་པ་ནི་ལྷ་ཆང་ཁའི་ཉིན་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཡིན།
ལྷ་ཆང་ཁའི་ཉིན་གྱི་བྱེད་སྒོ་འདིའི་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན། གཅིག ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་དག་རང་སྡེའི་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེར་མགྲོན་དུ་ཕེབས་ནས་གསོལ་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་བཞེས་པའི་ཚུལ་འདིས་དུད་ཁྱིམ་འདི་ལ་ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་འཕེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པ། གཉིས། ཁྱིམ་དེའི་དགྲ་བགེགས་བར་ཆད་སོགས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་མ་རུང་བའི་དགྲ་རྣམས་བཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་དག་གིས་སྡེ་མི་རྣམས་ལ་མགོན་སྐྱོབ་མཛོད་པའི་རེ་བཅོལ་མཚོན་པ། གསུམ། བཟང་པོ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་དང་ངན་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་གནང་སྟེ། མི་མཐུན་པ་རྣམས་མཐུན་པར་བྱས་ནས་སྡེ་མི་ཕན་ཚུན་དུས་རྟག་ཏུ་མཐུན་སྦྱོར་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་སྲོལ་མཚོན་པ། བཞི་པ། གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་བྱིས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ལྷའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་བུ་དང་བུ་མོའི་དངོས་གྲུབ་གནང་བར་བྱེད་པའི་བཤད་སྲོལ་མཚོན་པ་བཅས་སོ། །
༢.ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་གྱི་བྱེད་སྒོ།
ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་སྔ་དྲོར་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྡེའི་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་བསང་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་“བེ་ཧའི་གར་”གྱི་མཆོད་པ་ལན་གསུམ་བྱས་རྗེས། ལྷ་པས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འོག་ཏུ་འཁར་རྔ་དང་ལྷ་རྔ་བརྡུང་ཞོར་དུ་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཧོར་རྒྱའི་ལྷ་པ་དང་སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཐེ་བུ་སྡེ་མི་ཀུན་ཀླུ་རོལ་ལ་ཕེབས་པར་སྔ་མོ་ནས་སྔོན་བསུ་བྱེད་པའི་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་རང་སྡེའི་མཁར་སྒོ་ན་སྒུག་སྡོད་ཅིང་། དེ་ནས་འཁར་རྔ་དང་ལྷ་རྔ་ཆོམ་བརྡུང་གི་སྒྲ་དང་བསྟུན་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་པས་ལྷ་ངོ་ཕན་ཚུན་འཕྲད་པར་དགའ་བ་འབུམ་གྱིས་མྱོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་རྐང་པའི་སྟངས་སྟབས་སྣ་ཚོགས་སྒྱུར་བཞིན་གུས་འདུད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་རེས་བྱེད་ཅིང་། ཧོར་རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ཐོག་མར་ལྷ་བསང་རྒྱ་ཆེན་བཏང་སྟེ་ཐེ་བུ་སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་འཁྲབ་པ་ཡིན། ཉིན་གུང་གི་དུས་སུ་ཐེ་བུ་སྡེ་མི་ཀུན་ཕྱིར་རང་སྡེར་ལོག་པ་དང་། ཕྱི་དྲོར་སྡེ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀླུ་རོལ་གྱི་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་རང་སྡེའི་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་རྩེ་བ་ནི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་གྱི་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཡིན། ཉིན་མོ་འདི་ལ་ཧོར་རྒྱ་སྡེ་པར་འགྲོ་བ་འདི་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྡེ་པས་བསྟེན་པའི་གཞི་བདག་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྲོལ་འདུག
༣.ཚེས་ཉེར་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཀླུ་རོལ་ཆེན་མོ། །
ཚེས་ཉེར་གསུམ་ཉིན་ནི་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་ཆེན་མོ་ཡིན་པས། ཉིན་དེར་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ལྷ་པ་དང་སྡེ་མི་ཚང་མས་ས་དཀྱིལ་སྡེ་པ་དང་། སོག་རུ། ཧོར་རྒྱ། རོང་བོ་སོགས་སྡེ་པ་སོ་སོ་ནས་འོངས་པའི་ལྷ་པ་དང་སྡེ་མི་དག་ལ་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ཀླུ་རོལ་གྱི་མགྲོན་བསུ་གང་ལེགས་བྱེད་ཅིང་། ལྷ་པ་ཕན་ཚུན་བར་འཚམས་འདྲིའི་ཚུལ་དུ་ཁ་བཏགས་འབུལ་རེས་བྱས་ཏེ་ལྷ་རྩེད་སོགས་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་འཁྲབ་པ་ཡིན། ཉིན་དེར་ཐེ་བུ་སྡེ་མི་དག་གིས་རང་སྡེའི་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་རྩེ་དགོས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཀོད་ན་འདི་ལྟར།
(ཀ)བེ་ཧའི་གར།
བེ་ཧའི་གར་ནི་རེབ་གོང་ཀླུ་རོལ་སྤྱི་ལ་མངའ་བའི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་སྟེ། རེབ་གོང་གི་སྡེ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སྡེ་པ་དེའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་འགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་གནས་ཡོད་པས། ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་སྤྱིའི་གཙོ་སྙིང་གི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ལོ་ཚོད་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པ་ལྟར་བསྒྲིགས་ནས་གར་གྱི་འགོ་འཁྲིད་མཁན་ཐོག་མ་གཉིས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་དང་། ཨ་མྱེས་སྟག་ལུང་གི་ཞལ་ཐང་རེ་ཐོགས་ཤིང་། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་འཁར་རྔ་དང་། ལྷ་རྔ་། མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ། སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་གི་རུ་དར་སྣ་ཚོགས། དབྱུག་པ། རྐང་ཤིང་སོགས་བཟུང་སྟེ་གར་པ་དག་གིས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་“བེ་ཧ་”ཞེས་སྒྲོག་བཞིན་འཁར་རྔའི་སྒྲ་གདངས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྐོར་བ་གཡས་སྐོར་གྱིས་རྩེ་བ་ཡིན། བེ་ཧའི་གར་འདི་རྩེ་དུས་གོམ་པ་ཡར་འདེགས་མར་འཇོག་གི་སྟངས་སྟབས་ཅུང་དལ་ལ། གར་པ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཞིའི་རེ་རེ་ནས་དད་གུས་ཀྱིས་ལུས་སྟོད་ཅུང་སྒུར་ཙམ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྩེ་བ་ཡིན། གར་འདི་གཙོ་བོ་རང་སྡེས་བསྟེན་པའི་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་དག་གཙོ་བྱས་ཕྱོགས་བཞིའི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་ཀུན་དྲུག་པའི་ལྷ་ཟླ་དཀར་པོར་ལྟད་མོར་ཕེབས་ནས་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཆེད་དུ་གུས་ཕྱག་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད། སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་གི་རུ་དར་དང་མདའ་མདུང་གྲི་གསུམ་བཟུང་སྟེ་རྩེ་བ་འདི་ལས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་དེ་གཡུལ་སར་བསྐྱོད་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ངོ་མ་ཞིག་དམར་རྗེན་དུ་མཚོན་ཡོད་ལ། གར་པ་དག་གི་རྐང་པའི་འདེགས་འཇོག་གི་ཐད་ནས་བལྟས་ནའང་གདོད་མའི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་དམག་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་དང་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པས། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་《དེབ་དཀར་》དུ། མདོ་སྨད་ཀྱི་བོད་རིགས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དམག་རྒྱུད་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་ཞལ་མཐུན་འདུག དེ་བས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོའི་ཁྲོད་དུ་གདོད་མའི་དམག་དཔུང་གི་རྣམ་པ་མངོན་པ་འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་དམག་འཁྲུག་སྐབས་འདས་པའི་དམག་མི་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་པའི་མཆོད་འབུལ་ཞིག་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟའོ། །
(ཁ)ཕོ་སྐྱེས་དག་གི་གར་མཆོད།
འདི་ནི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གི་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་བཟུང་སྟེ་རྩེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཁར་རྔའི་རྡེབ་སྒྲ་དང་བསྟུན་ནས་རང་སྡེའི་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་གཙོ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིའི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གོམ་པའི་སྟངས་སྟབས་ཅུང་དལ་བའི་སྒོ་ནས་ལུས་པོ་སྒུར་སྒུར་གྱིས་རྩེ་བ་ཞིག་ཡིན།
(ག)རྔ་བརྡུང་ལྷ་ངོམ་གྱི་རྩེད་གར།
རྔ་བརྡུང་ལྷ་ངོམ་གྱི་རྩེད་གར་འདི་ནི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གིས་ལག་ཏུ་ལྷ་རྔ་བཟུང་སྟེ་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་དང་། སྐྱེས་ལྷ་ཨ་མྱེས་སྟག་ལུང་གཉིས་ལ་རྩེད་གར་འབུལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མར་རྩེད་མོ་བ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་སྟར་པ་གཅིག་བྱས་ཏེ་ལྷ་རྔ་རྡུང་བཞིན་སྐོར་བ་གཅིག་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་གར་པ་རེ་རེས་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་གྱི་སྐུ་རྟེན་བཞུགས་པའི་ལྷ་སྒམ་གྱི་མདུན་དུ་བཅར་ནས་གཞི་བདག་གི་མཚན་སྔགས་བྲིས་པའི་ཤོག་བུ་ཆུང་ཆུང་རེ་བཟུང་སྟེ་རྔ་བརྡུང་ལྷ་ངོམ་གྱི་རྩེད་གར་འཁྲབ་བཞིན་ལྷ་སྒམ་གྱི་ནང་དུ་འཇོག་པ་ཡིན།
(ང)ཨ་ཙ་ར།
ཨ་ཙ་ར་ནི་བྱིས་པ་ལོ་ཆུང་གཉིས་ཀྱིས་ཐོད་པ་འབུར་ཚུགས་སུ་དོད་པའི་གདོང་འབག་རེ་གྱོན་པ་དང་། ལུས་ལ་རས་གཞི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་བསྡེབས་ནས་བཟོས་པའི་འཕུར་ལྭ་གྱོན་པ། ལག་ཏུ་ཚོན་མདངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྲིས་རིས་ཕབ་པའི་དབྱུག་པ་རེ་བཟུང་སྟེ་རྩེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཨ་ཙ་རའི་ལུས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་གདོང་གི་བཟོ་ལྟ་ལས་ལྟད་མོ་བ་རྣམས་ལ་དགོད་ཁ་སློང་བས་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་དག་གིས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད། བཤད་རྒྱུན་དུ། ཨ་ཙ་རའི་རྩེད་མོ་འདི་ནི་མི་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པར་བཤད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་ཨ་ཙ་རའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ཚུར་བོད་དུ་དར་བ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན། ཞིབ་ཏུ་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་《རེབ་གོང་སོག་རུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐོར་གླེང་བ་》ཞེས་པར་གཟིགས།
(ཅ)རྐང་ཤིང་།
རྐང་ཤིང་ནི་གསར་སྐྱེས་གཞོན་ནུ་གཉིས་མཉམ་རྩེད་བྱེད་པའི་གར་མཆོད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྟག་གཟིག་གི་ཕྱིའི་རི་མོ་རྐང་ཤིང་གི་ངོས་སུ་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་ནས་གཞི་བདག་གི་ཐང་ག་དང་། ལྷ་རྔ། མདུང་སོགས་རྩེད་ཆས་བཟུང་སྟེ་ཕྱོགས་བཞིའི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་ལ་གུས་སྟབས་ཀྱིས་འཁྲབ་པ་ཞིག་ཡིན། སྟག་གཟིག་གཉིས་སུ་རྩེ་བ་འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་དམག་མི་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་བྱ་དགའ་སྟེར་བའི་སྲོལ་ཞིག་སྟེ། “དཔའ་མཚན་དྲུག་”ལས་དམག་དཔོན་སྟག་ཐོབ་ཅན་དང་། གཟིག་ཐོབ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ཆེ་བ་དང་དབང་ཐང་མཚོན་པར་རྗེས་དྲན་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་ཡིན་པར་འདོད།
(ཆ)ཤོག་གོའི་རྩེད་མོ།
ཤོག་གོའི་རྩེད་མོ་ནི་ཕོ་སྐྱེས་རྩེད་མོ་བ་རྣམས་གྲལ་ཉིས་སྒྲིག་གིས་མི་གཉིས་རེ་ཕན་ཚུན་ཁ་གཏད་དུ་བསྡད་དེ། གར་པ་སྡེ་ཁྲིད་པ་གཉིས་ཀྱི་ལག་ཏུ་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་གི་ཞལ་ཐང་བཟུང་བ་དང་། གཏམ་སྨྲ་བ་ལ་བྱང་ཆ་ལྡན་པའི་ཕོ་སྐྱེས་རྒན་པོ་ཞིག་གིས་ཁ་གཡང་གི་ཚུལ་དུ་རང་སྡེའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བགེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། སྡེ་མི་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འགྲིག་མཐུན་ཡོང་བ། མི་ཐོག་གི་ན་ཚ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་གི་གོད་ཁ། མུ་གེ་ལ་སོགས་མྱུར་དུ་ཞི་ནས་ཡུལ་མི་ཀུན་དུས་རྟག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་བདེ་ལེགས་འབྱུང་བར་སྨོན་པའི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན།
(ཇ)ཨ་མྱེས་དམག་དཔོན་ཀྱི་མཆོད་པ།
ཨ་མྱེས་དམག་དཔོན་(མཚན་གཞན་ལ་ཨ་མྱེས་བ་རྫོང་ངམ་ར་རྫོང་ཡང་ཟེར་)ནི་ཐེ་བུ་སྡེ་པ་ཐུན་མོང་གིས་མི་བསྟེན་མོད། འོན་ཀྱང་དུད་ཁྱིམ་རེ་འགས་བསྟེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཁོང་ལ་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་དམིགས་བསལ་གྱིས་བགར་ནས་རྩེ་བ་ཡིན། ཕོ་སྐྱེས་གཞོན་ནུ་དག་གིས་ལྷ་བསང་རྒྱ་ཆེན་བཏང་སྟེ་ཇ་ཕུད་དང་། ཆང་ཕུད། ཞོ་ཕུད། དཀར་གཏོར་སོགས་མ་ལུས་པར་མཆོད་དེ་ཨ་མྱེས་དམག་དཔོན་ལ་དད་གུས་ཀྱིས་མཆོད་གར་འབུལ་བ་ཞིག་ཡིན།
(ཉ)སྐྱེས་མ་ཚོའི་གར་རྩེད།
སྐྱེས་མ་ཚོའི་གར་རྩེད་ནི་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མེད་པའི་ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་(གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མེད་པའི་མོ་ལོ་ཉི་ཤུ་མན་ཆད་རྣམས་)ཀྱིས་རྩེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་དག་གིས་ལག་ཏུ་མེ་ཏོག་དང་ཁ་བཏགས་བཟུང་ནས་ལག་ཟུང་མདུན་དུ་བསྲིངས་ཏེ་རང་སྡེས་བསྟེན་པའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་དང་ཕྱོགས་བཞིའི་དགྲ་ལྷ་རྣམས་དགྱེས་པའི་ཕྱིར་དུ་རྩེ་བ་ཞིག་ཡིན།
(ཏ)རྩེད་རིག
རྩེད་རིག་ནི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆ་ལུགས་བྱས་ཏེ་ལྟད་མོ་བ་རྣམས་ལ་དགོད་ཁ་སློང་ཞིང་། དེའི་ནང་ལོ་ལེགས་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཞིང་རྨོ་བའི་ཚུལ་བྱེད་པ་དང་། རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཅིང་། ན་གཞོན་ཕོ་མོའི་བརྩེ་བ་མཚོན་པར་གར་པ་ཕན་ཚུན་བར་རི་གླུ་གཏོང་ལེན་བྱེད་པ། ནང་སྡེ་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་སྡེ་མི་རེ་འགའི་སྐྱོན་མཚང་སུན་འབྱིན་དང་ཟུར་ཟའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོད་བྲོ་བའི་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་འཁྲབ་པ་ཡིན།
(ཐ)ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གར།
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གར་འདི་ནི་གར་པ་དང་གར་མ་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་བ་ཞིག་སྟེ། ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ལས་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མི་གྲངས་མང་ལ་གར་གྱི་སྟངས་སྟབས་མཛེས་པའི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན། གར་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་དང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་བཟུང་སྟེ་འཁར་རྔའི་སྒྲ་གདངས་དང་བསྡེབས་ནས་གཞོན་ནུ་འགས་དུང་འབུད་དང་བཅས་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་དབྱིབས་ལྟར་རྩེ་བ་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གར་འདི་ནི་རྒྱ་བོད་འཐབ་འཁྲུག་སྐབས་སྲོག་ཤོར་བའི་མི་རྣམས་ལ་སྡིག་བཤགས་བྱེད་པའི་མཆོད་གར་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་གཞན། མ་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཕན་བདེ་དང་སྙིང་རྗེ་མཚོན་པར་བཤད།
(ད)ཚོན་འབུལ་གྱི་མཆོད་པ།
ཚོན་འབུལ་གྱི་མཆོད་པ་འདི་ནི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གིས་རང་སྡེའི་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་རང་ལུས་ཀྱིས་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁབ་དམར་དང་གཏར་ཁྲག་གཉིས་ཡིན། ཁབ་དམར་ནི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གི་གདོང་འགྲམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་ལྕགས་ཁབ་རྣོན་པོ་གཉིས་འཛེར་ནས་མཆོད་པ་བྱ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། གཏར་ཁྲག་ནི་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་དཔྲལ་བའི་སྟོད་ཕྱོགས་ནས་གྲིས་གཏར་ནས་མི་ཁྲག་གིས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། བཤད་རྒྱུན་དུ་ཚོན་འབུལ་གྱི་མཆོད་པ་འདི་བགྱིས་ན་རང་གི་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེས་མགོན་སྐྱོབ་མཛད་པ་དང་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ནུས་པའང་ལྡན་པར་གྲགས།
ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་གར་མཁན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་སྡེའི་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་གོང་གི་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་རྣམས་རིམ་བའི་བཞིན་འཁྲབ་ཚར་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཕོ་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇ་ཕུད་དང་། ཆང་ཕུད། ཟས་སྣ། འབྲུ་སྣ། ལྷ་བསང་ཤུག་པས་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་བཏང་སྟེ་ཀི་བསྭོ་ཆེས་ཆེར་སྒྲོག་པ་དང་བཅས་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཀླུ་རོལ་ཆེན་མོ་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།
༤.ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་གྱི་ཆོ་ག
ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་གར་མཁན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལག་ཏུ་ལྷ་བསང་ཁྱེར་ཞིང་། འཁར་རྔ་དང་ལྷ་རྔ་བརྡུང་ཞོར་དུ་སོག་རུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་མགྲོན་སྟོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ལམ་བར་དུ་འཇའ་མོ་སྡེ་པའི་སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་ལམ་ཁར་སྔོན་བསུ་བྱེད་པའི་སྟ་གོན་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་དེར་སྡེ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷ་བསང་གཏོང་ཞིང་། དེ་ནས་སོག་རུ་སྡེ་པའི་དམག་དཔོན་ཁང་དུ་སླེབས་མ་ཐག སྡེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་པས་ལྷ་ཕབ་པ་བརྒྱུད་དེ་ཕན་ཚུན་ཁ་བཏགས་གཏོང་རེས་བྱས་ནས་སྡེ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་མཉམ་འཁྲབ་བྱེད་པ་དང་། སོག་རུ་སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་ཀླུ་རོལ་གྱི་མགྲོན་སྟོན་དུ་ཕེབས་པའི་ཐེ་བུའི་སྡེ་མི་རྣམས་ལ་ཟས་མགྲོན་གྱི་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་བྱེད་ཅིང་། ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཐེ་བུའི་སྡེ་མི་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་རང་སྡེར་ལོག་སྟེ་དམག་དཔོན་ཁང་ནས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་རགས་བསྡུས་ཤིག་བརྩེས་རྗེས། ཕོ་སྐྱེས་ཀུན་གྱིས་ཕྱི་ཉིན་གྱི་ཀླུ་རོལ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་མཁོ་བའི་མཆོད་རྫས་རྣམས་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་བྱེད་པ་ཡིན།
༥.ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་གྱི་མཆོད་པ།
ཚེས་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་ལོ་ན་བཅོ་བརྒྱད་ནས་སུམ་ཅུའི་བར་གྱི་ཕོ་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོག་མར་རང་སྡེའི་སྐྱ་རྒྱའི་ཐོ་ཀ་(ས་མིང་ཞིག་)ཅེས་པའི་གནས་དེར་སོང་ནས་ལྷ་བསང་བཏང་སྟེ་“བེ་ཧའི་གར་”ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཨ་མྱེས་སྟག་ལུང་ནི་སྲིབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེས་ལྷ་ཡིན་པས། ཁབ་དམར་བརྒྱབ་ཡོད་པའི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གིས་ཨ་མྱེས་སྟག་ལུང་གི་གནས་རིའི་ཕྱོགས་ལ་འཁོར་ནས་གུས་འདུད་ཞུ་བ་དང་། དེ་ནས་ཁབ་དམར་བརྒྱབ་ཡོད་པའི་ཕོ་སྐྱེས་དག་གིས་ཨ་མྱེས་སྟག་ལུང་དམག་དཔོན་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་
བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱིར་དམག་དཔོན་ཁང་དུ་ལོག་པ་ཡིན། གཞོན་ནུ་སྟོབས་ཆེན་བཞིས་འཁར་རྔའི་སྒྲ་དང་བསྟུན་ནས་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་གི་སྐུ་རྟེན་བཞུགས་པའི་ལྷ་སྒམ་ཁུར་ནས་སྡེ་འགྲམ་གི་ཆུ་ཁར་སོང་སྟེ། ལྷ་སྒམ་གྱི་སུག་བཞི་ཆུ་ནང་དུ་འཇོག་པ་དང་། རྩེད་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་པོ་བཀྲུས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཆུ་རྩེད་བྱེད་པ། ཕྱིར་དམག་དཔོན་ཁང་དུ་ཡོང་དུས་ལྷ་སྒམ་སྟེང་གི་ལྕང་ལོ་གསར་དུ་བརྗེས་པ་དང་། ཆུ་འགྲམ་ནས་རྡོ་དཀར་ནག་གཉིས་འཁྱེར་ཡོང་སྟེ་མེ་ནང་དུ་ཚ་པོ་བཟོས་རྗེས། ལ་ཕུག་གི་ལོ་མ་བསྲེས་པའི་ཆུ་ཟོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྡོ་དཀར་ནག་གཉིས་འཕངས་ནས་དེའི་རླངས་པ་ཕོ་སྐྱེས་དག་གི་གདོང་ལ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ནས་ལྕགས་ཁབ་རྣོན་པོས་གདོང་འགྲམ་གཉིས་ཕུག་སྟེ་ཁབ་དམར་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ཡིན། དེ་རྗེས་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་མཇུག་རྫོགས་ལ་ཉེ་དུས་ལྷ་པས་རང་སྡེའི་དགྲ་ཕྱོགས་སུ་གླུད་གཏོ་གཏོང་བ་དང་། ཐེངས་འདིའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོར་སྤྱི་བསྡོམས་གྱི་ཚུལ་དུ་སྡེ་མི་ཡོངས་ལ་ལོ་གཅིག་གི་བཅའ་བ་རིམ་གྲོ་དང་ཕོ་སྐྱེས་ན་གཞོན་དག་གིས་མཉམ་འཇོག་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་གསལ་བར་གསུངས་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་རང་སྡེའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བ་དང་བཅས་ལོ་དེའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཡོངས་སུ་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །
ལྔ་པ། མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ།
དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་འདི་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་མཐའ་མཚམས་སུ་དར་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། རེབ་གོང་ས་ཆར་མཚོན་ན་ཞིང་ལས་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རོང་སྡེ་རྣམས་ལ་དར་སྲོལ་ཆེ། གཞན་ད་དུང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཁྲི་ཀ་དང་ཞོན་ཧྭ་(བོད་སྐད་དུ་ཡར་ཟུར་རམ་རེབ་གོང་མར་ནང་ཞེས་འབོད་)བཅས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་དར་བར་མངོན་ཞིང་། ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་དར་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལྡན་ཡོད། ཀླུ་རོལ་གྱི་རྩེད་མོ་འདིའི་ནང་དུ་གདོད་མའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ཕྱག་ལེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་མེས་པོ་སྔོན་མ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ། བློའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ཀླུ་རོལ་གྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ་ལས་གཞན། བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་དམག་དཔུང་གི་སྒྲིག་གཞི་དང་། རྣམ་པ། ཁྱད་ཆོས། སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབ། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་སྐབས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མངོན་མཚོན་བྱས་ཡོད་པས། རེབ་གོང་ཀླུ་རོལ་འདི་ནི་དུས་ཡུན་རིང་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཆེས་ཆེར་ལྡན་པ། བོད་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉིང་བཅུད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའི་དམངས་སྲོལ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་མི་ཆོག་པ་མེད་སྙམ་མོ། །
ལུང་ཁུངས་དང་མཆན་འགྲེལ།
①ས་ལ་དགེ་བཅུ་ནི། ཁང་ས་ཞིང་ས་ས་ཡི་དགེ། ཁང་ཤིང་བུད་ཤིང་ཤིང་གི་དགེ། འཐུང་ཆུ་ཡུར་ཆུ་ཆུ་ཡི་དགེ། ཁང་རྡོ་གཏེར་རྡོ་རྡོ་ཡི་དགེ། གམ་འབྲོག་རྒྱང་འབྲོག་རྩྭ་ཡི་དགེ། བཅས་སོ། །
②རོང་བོ་དགུ་ཆུ་ནི། ཆུ་སྣ་དགུ་འདུས་པ་ལས་དགུ་ཆུ་ཞེས་མིང་ཐོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྫོང་དམར་ཁོག་གི་ཆུ་དམར་དང་། ས་ནག་གཞུང་གི་ཆུ་ནག ཨ་ཡང་སྟག་མོའི་རྫོང་ཆུ། རྭ་རྩེ་ཕུག་གི་སྤྱང་ཆུ། མ་མོའི་ཕུག་གི་གྱོ་ཆུ། གསེར་ལྗོངས་ཁོག་གི་ཤ་ཆུ། ཀླུ་ཚང་ཁོག་གི་བཙན་ཆུ། འཇམ་གླིང་ཁོག་གི་གླིང་ཆུ། ཟ་ལུང་ཁོག་གི་ནོའུ་ཆུ་བཅས་ཡིན།
③རོང་བོ་སྡེ་བདུན་ནི། རོང་བོ་དང་། ས་དཀྱིལ། བིས་པ་སྡེ་གསུམ་ལ་ཉིན་སྡེ་གསུམ་དང་། ཐེ་བུ། སོག་རུ། འཇའ་མོ། ཚོ་བཞི་སྡེ་པ་བཅས་ལ་སྲིབ་སྡེ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་ལ། རོང་བོ་སྡེ་བ་བདུན་པོ་ནི་རོང་བོ་དཔོན་ཚང་གི་ལྷ་སྡེ་ཡིན་པར་གྲགས།
④ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་བ་ནི། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་སྐུ་རིང་དུ་ལྷ་སའི་འདམ་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་རེབ་གོང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཤིང་། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་ལ་མཁས་པར་མ་ཟད། གསོ་བ་རིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་སྨན་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་བཤད། སྐབས་དེར་རེབ་གོང་ཡུལ་དུ་ས་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་དར་བར་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་བ་ཁོང་གི་ཚ་བོ་རོང་ཆེན་མདོ་སྡེ་འབུམ་ལ་བུ་དགུ་ཡོད་པར་གྲགས། སྐབས་ཤིག་ཏུ་མདོ་སྡེ་འབུམ་གྱིས་བུ་དགུ་པོ་ལས་བུ་འབྲིང་བ་གསུམ་པོ་ཁྲིད་ནས་རི་དྭགས་གཤོར་དུ་སོང་སྟེ་བོན་ཁོག་ཞེས་པའི་ས་དེར་ཤྭ་བ་ཞིག་བསད། ཁོས་བུ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་ཚོ་སོང་ནས་ཤྭ་བའི་རོ་དེ་བདག་པོ་རྒྱོབ་དང་ང་རྗེས་སུ་འོང་ཟེར་ནས་བུ་གསུམ་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་། ཁོང་དལ་མོར་སོང་བ་ན། བུ་ཆེ་བ་གུ་རུས་ཤ་རྭ་ལ་འཇུས་འདུག་པ་དང་བུ་འབྲིང་བ་ཀླུ་རྒྱལ་གྱིས་ལྟོ་བ་མནན་པ། བུ་ཆུང་བ་ཀླུ་རྒྱལ་འབུམ་གྱིས་སུག་བཞི་བཟུང་འདུག་པ་ལྟར། ཁོ་ཚོར་ས་བགོས་བརྒྱབ་སྟེ། བུ་ཆེ་བར་རེབ་གོང་ཡར་ནང་ཕྱིན་པ་དང་། ཤ་རྭ་ལག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་ཡོད་པ་བཞིན་རྗེས་སོར་རོང་བོ་ཡར་ནང་བཟུང་སྟེ། དར་རྒྱས་སུ་སོང་ནས་རོང་འབྲོག་གཉིས་སུ་འཕེལ། འབྲིང་བར་ཕ་བློན་ཆོས་བགོས་ནས་ཕ་རོང་བློན་ཆོས་ཞེས་གྲགས་པ་འདི་ཡིན་ལ། ཆུང་བས་སུག་བཞི་བཟུང་བ་ལ་རོང་བོ་མར་ནང་གི་ནང་སོར་གྱུར་ནས་རོང་བོ་མར་ནང་དང་རྡོ་སྦིས་རོང་བོའི་རྒྱུད་རྣམས་འཕེལ་བར་བཤད།
⑤གླིང་རྒྱ་བ་བླ་མ་ཚེ་རིང་གིས་མཛད་པའི་《རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་འདོད་འབྱུང་གཏེར་གྱི་བུམ་བཟང་》ཞེས་པ་2002ལོའི་ཟླ་6པར་ཞང་ཀང་གྱི་ལིང་དཔེ་སྐྲུན་ཚད་ཡོད་ཀུང་ཟིས་བསྐྲུན་པའི་པར་གཞི་དང་པོའི་ཤོག་ངོས9ན་གསལ།
⑥གཉན་ཆེན་གྱི་བསང་མཆོད་འདི་ནི་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་བསང་མཆོད་དུ་གསལ།
⑦ལྕང་སྐྱ་དགེ་འདུན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་དར་ལྕོག་གི་སྐོར་གླེང་བ་》ཞེས་པ་2007ལོའི་《མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་》དེབ་གསུམ་པའི་ཤོག་ངོས་64ན་གསལ།
⑧ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ནི། ལྷ། ཀླུ། གནོད་སྦྱིན། དྲི་ཟ། ལྷ་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་ལྡིང་། མིའམ་ཅི། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་བཅས་སོ། །


text:
མཚོ་སྔོན་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་འཕྲིན། གསར་འགོད་པས་ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ཐིན་ནས་རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། རང་ཞིང་གི་དུས་ཡུན་ཟླ5རིང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུའི་སྙིང་སྟོབས་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་སྒྲོག་གི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ། ཐེངས་འདིའི་བྱེད་སྒོ་སྟེ“དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མཉམ་འགྲུབ་ལ་གླུ་ཡིས་བསུ་”ཞེས་པ་བརྗོད་བྱར་བཟུང་ནས། ཟླ11པ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིག་གནས་སྡེ་ཁག་གིས་མཉམ་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་མུ་འབྲེལ་དང་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་འཆད་ཁྲིད་རབ་དང་རིམ་པ། བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་འགྲེམས་སྟོན་རབ་དང་རིམ་པ། ཆེད་ལས་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་འཁྲབ་སྟོན་ཁག་ཆེ་གྲས་བཞི་དང་བཅས་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ2000 ལྷག་ཙམ་སྤེལ།
མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་རིམ་སྤེལ་བྱེད་སྒོ་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་གི་རིག་གནས་ཁང་གིས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ལས་ཞོར་རིག་རྩལ་ཚོགས་པས་རིག་རྩལ་འཁྲབ་ཚན་གསར་རྩོམ་དང་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་པའི་རིག་རྩལ་ལེ་ཚན་དེ། ཟློས་གར་ཁང་དང་མང་ཚོགས་ཐང་ཆེན། སྡེ་བ། སློབ་གྲྭ། ཁེ་ལས། དམག་སྒར་བཅས་སུ་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་སྒྲོག་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་ཡག་པོ་སྐྲུན། ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཆེད་ལས་ཟློས་གར་ཚོགས་པ8སྐོང་འཐེན་བྱས་ནས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་། དྲིལ་སྒྲོག་གི་རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་གཞི་རིམ་དུ་བསྐྱོད་ནས་དུད་ཁྱིམ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་ཕྱིན། ཟླ11པའི་ཚེས་10 ཉིན་ནས་བཟུང་། བརྗོད་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་བྱ་འགུལ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་ཁང་དང་། ཞིང་ཆེན་དཔེ་དེབ་ཁང་གིས་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེའི་ནང་དུ་རིག་གནས་འཆད་ཁྲིད་ཆེན་མོ་དང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ཟུར་ཁྲིད་སྙན་སྒྲོན་ཚོགས་འདུ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་ཀློག་པ་པོ་དང་གླེང་སྟེགས་བྱེད་སྒོ་སློབ་སྦྱོང་། གསར་བརྗེའི་དྲན་ཤེས་ཁྱབ་གཏོང་། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་བྱེད་སྒོ་སོགས་གཙོ་གནད་དཔེ་དེབ་པར་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། མང་ཚོགས་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སློབ་གསོ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་བར་ཤུགས་བསྣན་པ་རེད།
དེ་ལས་གཞན། 《 མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི” འཕེལ་རྒྱས་གྲུབ་འབྲས་འགྲེམས་སྟོན》《རབ་མཛེས་མཚོ་སྔོན་ལ་ལྟ》ཞེས་པའི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན།《ཐོག་མའི་སེམས་འདུན་མི་བརྗེད་པར། ཧུར་ཐག་འབད་བརྩོན་བྱེད》ཞེས་པའི་རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོན། 《བརྟན་བརླང་གི་རིག་གནས་ཡིད་རྟོན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་རྒྱུད་འཛིན 》སོགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཡང་མི་འགྱང་བར་ཞིང་ཆེན་རྟེན་རྫས་བཤམས་སྟོན་ཁང་ནས་འགྲེམས་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུའི་ཚུན་གྱི་མཚོ་སྔོན་གྱི་རི་ཀླུང་གི་མཛེས་སྡུག་དང་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ལ་འགྲེམས་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་རེད།
ལོ་ཙཱ་བ།རྟ་མགྲིན་དཔལ།


text:
གསར་འགྱུར་གལ་ཆེན།
༢༠༡༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥ཉིན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་འདི་ལོ ༢༠༡༨ ལོ་ནི། རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གཙོ་གྱུར་བོད་རིགས་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་གཞུང་མང་གཉིས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་ལོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སིམ་ལའི(Ridge)ཞེས་པའི་ཐང་ཆེན་དུ་ཧི་མ་ཅལ་གཞུང་མང་གཉིས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་མཛད་སྒོ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ཟུར་ཝར་བྷ་དྷཱ་རཱ་སིང(Virbhadra Singh )མཆོག་དང་། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ཨ་ཅཱརྱ་དྷེ་ཝ་ཝེ་རཱ་ཊི་(Acharya Dev Vrat) ལགས། མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་གཏོང་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་མ་མཱ་ཧཱན་དྷར་ཐཱན་ཀཱར་( Mahender singh Thakur) ལགས་སོགས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨ་ཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བློན་ཆོས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་མཆོག་བཅས་ཕེབས་ཏེ་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་འདུག
༢༠༡༨ ཟླ་༡༠ ཚེས་༩ ཉིན། ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་(Czech Republic)ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཚོགས་ཁང་ནང་། ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་གྲངས་༥༠ ལས་གྲུབ་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གསར་འཛུགས་གནང་འདུག
དེ་ཡང་། ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་མཛད་སྒོའི་སྐབས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་གསུང་དོན། བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་དང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཆེད། ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་འདིས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོར་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་༦༠ རིང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དྲག་གནོན་དང་། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད། དཔལ་འབྱོར་བཤུ་གཞོག ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཁོར་ཡུག་སོགས་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བསམ་བློ་ནི། མང་གཙོ་མེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་གི་སྟོབས་ཤུགས་འཕེལ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཁ་དང་། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་བོད་དོན་སྐོར་གླེང་སློང་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གིས་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་དོན་ཆེད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ནི། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་། འཚེ་མེད་ཞི་བ། གྲོས་མོལ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་པ་ནི། དྲག་པོའི་སྟོབས་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། གུ་ཡངས་རིང་ལུགས་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་བཞིན་ཞི་བའི་ངང་ནས་ངེས་པར་དུ་སེལ་དགོས། ཁྱེད་རྣམ་པས་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་དང་། རིག་གཞུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་ཡིན་ཞེས་དྲང་པོར་གསུངས་པ་ནང་བཞིན་རེད། རང་སྐྱོང་དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ད་ལྟའི་ཆར་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་ངང་གནས་ཡོད། རང་དབང་ཁང་པའི་(Freedom House)སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་CEO འདིར་ཕེབས་ཡོད། རང་དབང་ཁང་པས་༢༠༡༦ དང་ ༢༠༡༧ བསྟུད་མར་སྙན་ཐོ་བཏོན་པའི་ནང་འཛམ་གླིང་ནང་རང་དབང་ཉུང་ཤོས་ཡོད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་སི་རི་ཡ་(Syria) ཡིན་ཞིང་། གཉིས་པ་བོད་ཡིན་པ་སྙན་ཐོའི་ནང་འཁོད་འདུག དེར་བརྟེན། བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་བོད་དོན་ཆེད་གླེང་སློང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། འོས་བསྡུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ཁྱེད་རྣམ་པས་དུས་ཚོད་རྩ་ཆེན་པོ་བློས་བཏང་ནས་ཕེབས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་དང་།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྣེ་ཤན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ནང་ཕེབས་ནས་ཁྱེད་རྣམ་པས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་རྟོགས་མ་ཐུབ་ནའང་། བོད་ནང་གང་མཐོང་བ་དེ་དག་སླར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བ་ཡིན་ན། དེས་ཏན་ཏན་བོད་མི་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཐུབ། ༢༠༡༥ ལོར་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་ལྕམ་སྐུ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་(Nancy Pelosi)མཆོག་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཁག་གཅིག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་རྗེས། ཁོང་རྣམ་པ་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་ཕེབས་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཡང་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་ཕེབས་རོགས། དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནང་ད་བར་བོད་མི་ ༡༥༢ ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་ཡོད། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་རེད། ང་ཚོས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་ཚོར་རང་ལུས་མེར་སྲེག་མ་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ནའང་། ཁོང་རྣམ་པས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་མུ་མཐུད་གནང་གི་ཡོད། འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་བདེན་པ་ཉིད་དར་བར་ཤོག ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་།
དེ་རྗེས་ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགོད་པ་དང་གསར་འགོད་པ་གཞན་ཁག་གཅིག་གི་བཅར་འདྲིར་དང་ལེན་གནང་བ་དང་འབྲེལ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་མི་ཡོངས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གནང་ཡོད་འདུག
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༦ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཐེངས་འདིའི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་བཀའ་ཁྲིད་ལེགས་པར་མཇུག་གྲུབ། དེ་ཡང་ཚེས་གསུམ་ནས་ལྔའི་བར་དུ་སྤྱི་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབུ་མ་འཇུག་པའི་བཀའ་ཁྲིད་གནང་ཞིང་། ཉིན་མཐའ་མ་ཚེས་དྲུག་ཉིན་ལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་དགེ་བསྙེན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གནང་ཞིང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ།
གྲོས་ཚོགས་ནས་ཁྲིམས་འཆར་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དེས་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་དུས་ཏན་ཏན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དང་འོས་བསྡུ་ཐོག་ལ་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་བར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་གི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཅེས་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས་སུ་གསུང་སོང་།
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༣ཉིན། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ངྷ་ས་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལོ་སྔོན་མའི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱི་འཕྲོ་སྐྱོང་དབུ་འཛུགས་གནང་ཞིང་། ཚེས་༣་ནས་ཉིན་བཞིའི་རིང་དུ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ཐེངས་འདིའི་བཀའ་ཁྲིད་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་གནང་གི་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཆོས་ཞུ་བ་མི་གྲངས་༦༩༠༠ཡོད་པ་དང་། ཐའེ་ཝན་གཙོ་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་༦༧ནས་ཕེབས་ཡོད་འདུག
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༩ཚེས་༢༦ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཟླ་ཕྱེད་ཅིག་གི་རིང་དུ་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་སི་བེ་ཌིན། ནེ་ཌིར་ལན་ཌི། འཇར་མན། སུད་སི་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བཞི་ནས། ཚན་རིག་པ་དང་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་། དད་ལྡན་དང་སློབ་མ་ཚོར་མཇལ་འཕྲད། བཟང་སྤྱོད་དང་ཤེས་ཡོན་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ། ད་དུང་གསུང་ཆོས་བཅས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།
དེ་ཡང་། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༩་པའི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ངྷ་ས་ནས་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང་། ཚེས་༡༢་ཉིན། སི་བེ་ཌིན་རྒྱལ་ཁབ་དུ་བདེ་འབྱོར་བྱུང་སྟེ། མལ་མའོ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཨ་ཡེ་ཨེམ་(Individuell Människohjälp (IM))ཞེས་པའི་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། མལ་མའོ་ལེ་ཧྥུ་(Malmö Live)ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ། ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བ་དང་། ཚེས་ ༡༣ ཉིན། སི་བེ་ཌིན་མལ་མོ་མཐོ་སློབ་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་བཀའ་སློབ་བསྩལ། ཚེས་༡༥ཉིན། ནེ་ཌིར་ལན་ཌིའི་རྒྱལ་ས(Amsterdam)ཨ་མོ་སི་ཊམ་ནས། ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་ཚན་རིག་པ་དང་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བའི་ཤེས་རིག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཞབས་འདེགས་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐུན་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཏེ། གནའ་བའི་ཤེས་རིག་དེར་གུས་བརྩི་དང་བསྔགས་བརྗོད་གནང་། ཚེས་ ༡༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ནེ་ཌིར་ལན་ཌི་རྒྱལ་ཁབ་གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཊིར་ཌམ་ནས་དཀའ་རྙོག་ཆེ་བའི་འཛམ་གླིང་ནང་ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་བསྩལ། ཚེས་ ༡༧ ཉིན། ནེ་ཌིར་ལན་ཌིའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཊིར་ཌམ་ནས་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་ཆོས་འབྲེལ་གནང་།
ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། འཇར་མན་གྱི་ཌར་མ་སུ་ཊ་ཊྲི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇར་མན་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་དང་སུད་སི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དགེ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་ཞི་བདེ་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུར་དབུ་བཞུགས་གནང་ཞིང་། སྐབས་དེར། ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་པོ་ལེན་ཡུལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ལེག་ཝ་ལེ་ས་ (Lech Welesa)མཆོག་དང་། དེ་སྔ་པོ་ལེན་ཡུལ་དུ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་མགོ་རྟིང་སློག་མཁན་ཆིག་སྒྲིག་ལས་འགུལ་ཚོགས་པའི་ (Solidarnosch) ཚོགས་མི་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་རྩ་མེད་ལས་འགུལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་༼༢༠༡༧༽ ཐོབ་མྱོང་མཁན་ལྕམ་སྐུ་རེ་བྷེ་ཀ་ཇོན་སོན་(Rebecca Johnson )མཆོག་བཅས་ལྷན་འཛོམས་ཐོག འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་སྟེ། དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་དེ་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་སྐོར་ཀུན་གྱིས་གསུངས།
ཚེས་ ༢༠ ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཆེ་མཆོག་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཛུ་རིག་ནང་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་ཅིང་། ཕྱི་ཚེས་༢༡ དང་ ༢༢ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། སུད་སིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རི་ཀོན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གསར་བཞེངས་གནང་སྟེ། ལོ་ངོ་ ༥༠ འཁོར་བའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་དབུ་བཞུགས་མཛད་པ་དང་། སུད་སིའི་རྒྱལ་ཡོངས་བརྙན་འཕྲིན་ཚན་པ་ཞིག་གི་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་མཛད། དེ་ནས། ཕྱི་ཚེས་༢༣ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། སུད་སི་ཛི་རིག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རི་ཀོང་ཆོས་འཁོར་དགོན་དང་སུད་སི་དང་། ལེག་ཏེན་སིཊ་ཡན་བོད་རིགས་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། ཛུ་རིག་ཧ་ལེན་སཊ་ཌི་ཨོན་ (Zurich Hallenstadion) ཚོགས་ཁང་དུ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་བསྒོམ་རིམ་བར་པ། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཅས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་བསྩལ་ཞིང་། སུད་སིར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་ཡང་བསྩལ། ད་དུང་། ཚེས ༢༤ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཛུ་རིག་གི་ཚན་རིག་མཐོ་སློབ་ཏུ་འགྲོ་བ་མི་སྤྱིའི་བཟང་སྤྱོད་དང་ཤེས་ཡོན་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཐོག་དབུ་ཞུགས་མཛད་པ་བཅས་སོ། །
གཞན་ཡང་། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་བཀོད་པའི་མཛད་འཆར་ལྟར་ན། ཟླ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༣ ནས་ ༦ བར་ཐའེ་ཝན་གྱི་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཉིན་གྲངས་བཞིའི་རིང་ལོ་སྔོན་མར་གནང་བའི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་མཇུག་སྐྱོང་མཛད་རྒྱུ་དང་། ཚེས་ ༡༢ དང་ ༡༣ ཉིན་གཉིས་རིང་གི་སྔ་དྲོ་མ་ན་ལི་རུ་ཡོད་པའི་འོན་མངའ་རིས་དགོན་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་དགོན་པ་དེ་གར་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དང་། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ། དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་བཅས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་རྒྱུ་དང་། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཚེ་དབང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུ། ཡིན་འདུག
༢༠༡༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་སུད་སིར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་བསྩལ་སྐབས། སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་བོད་པ་ཡག་ཤོས་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་སུ་གང་ལ་ཡོད་མ་རེད། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འདི་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག དམིགས་བསལ་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོ་བོད་རིགས་རྣམས་ས་ཁུལ་ལུང་པ་འདྲ་མིན་གང་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། ང་ཚོའི་ལུས་པོ་འདི་བོད་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། བོད་ཕྱི་ལོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནའང་གང་ལྟར་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཤ་ཁྲག་རུས་པ་བརྒྱུད་ཡོང་ས་འདི་བོད་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་སྐྱེས་ནས་མ་འཆི་བར་དུ་བོད་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་གསུབ་རྒྱུ་ཁྱོན་ནས་མེད། ཅེས་གསུངས།
འདི་ག་གསར་ཁང་དུ་འབྱོར་བར་གཞིགས་ན། བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་རུ་བོད་པའི་གྲྭ་གཞོན་གསུམ་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་རྩ་དོན་གྱི་ཆེད་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་གནང་བཞིན་ཕེབས་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་འདུག
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༩་ཚེས་༡༥ཉིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནེ་ཏི་ལན་ཊིའི་རྒྱལ་ས(Amsterdam)ཨ་མོ་སི་ཊམ་ནས། ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་ཚན་རིག་པ་དང་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བའི་ཤེས་རིག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཞབས་འདེགས་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐུན་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཏེ། གནའ་བའི་ཤེས་རིག་དེར་གུས་བརྩི་དང་བསྔགས་བརྗོད་གནང་།
༢༠༡༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༣ ནས་ ༡༦ བར་ཉིན་གྲངས་བཞིའི་རིང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཐེབས་རྩའི་ SARD གོ་སྒྲིག་འོག བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྲ་བརྟན་རྒྱུན་སྐྱོང་ལ་དམིགས་ནས། ལྔ་དང་ལྔ་བཅུའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འཛུགས་གནང་།
གསར་འགྱུར་གལ་ཆེན་གཞན།
-
༢༠༡༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལ་དྭགས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་ཐང་ཆེན་དུ་བསོད་ནམས་གླིང་མི་མང་དང་བོད་ཁྱིམ་དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་ཡོངས་ལ་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་དོན། དེ་རིང་ངོས་ཀྱིས་འདིར་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ནི་བོད་གངས་ཅན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད།
གཉིས་ནས་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཆིག་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེར་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ངོས་ཀྱིས་ཚིག་ཁ་ཤས་ཤོད་འདོད་བྱུང་། ཁྱེད་རང་ཚོ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་པ་དེ་དག་གི་ཤེས་ཀྱི་རེད།
འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁྲའི་ནང་ཨ་ཤི་ཡ་བརྗོད་དུས་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་པོས་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་རྩི་རྒྱུ་ཞིག་དང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདི་ས་ཆའི་བབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡང་ཐོག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་མི་རིགས་ནི་བར་སྐབས་ས་འོག་ནས་དངོས་རྫས་ཐོན་པ་དེ་འདྲ་དང་མིའི་རུས་པ་ཐོན་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་མིའི་འགྲོ་བ་སླེབས་ནས་ལོ་ཇི་ཙམ་ཕྱིན་པ་བར་སྐབས་ལོ་ ༣༥༠༠ བཤད་ཀྱི་འདུག ལོ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་བཤད་ཀྱི་འདུག
གང་ལྟར་བོད་ལ་མི་རིགས་ཆགས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་སྔ་པོ་རེད་འདུག དེ་འདྲའི་མི་རིགས་འདི་གནའ་སྔ་མོ་ཞང་བོད་གཉིས་ཞེས་ཞང་ཞུང་དང་བོད་ཅེས་ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་རིག་གནས་དེ་འདྲ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་རིམ་པས་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་དང་ཁྲུང་ས་བསྐྱོན། དེ་བཞིན་བལ་བཟའ་བསྐྱོན་ནས་རྒྱ་ནག་དང་བལ་པོ་བཅས་ཁྱིམ་མཚེས་ས་ཁུལ་གཉིས་ནས་ཁྲུང་ས་བསྐྱོན་པ་དེ་འདྲ་བྱས་ནས་སྐབས་དེར་གོང་མ་ཐང་གི་དུས་སུ་རྒྱ་ནག་ལ་ནང་ཆོས་ཤུགས་ཆེན་པོ་དར་ཟིན་པ་རེད། ཐོག་མ་བོད་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་དེ་དུས་ནས་ཕལ་ཆེར་བྱུང་བ་ཡིན་ས་རེད།
དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་བོད་ཡིག་གསར་དུ་ཆགས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གཞན་ཡང་ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་ཡོད་པ་འདི་ཡར་རྒྱས་བཏང་བ་ཡིན་ནའང་གང་ལྟར་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་སྐབས་སུ་བོད་ཡིག་རྒྱ་ཡིག་ལ་དཔེ་བལྟས་མེད། རྒྱ་གར་གྱི་དེ་བ་ནཱ་ག་རཱི་ཡི་གེར་དཔེ་བལྟས་ཏེ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་གནང་བ་རེད། བོད་ཡིག་ཅེས་སུ་གཅིག་དང་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ང་རང་ཚོ་རང་གི་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་ཡི་གེ་ཅིག་བཟོས་འདུག ཡིག་གེ་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད།
དུས་རབས་ ༨ ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་གཞི་ནས་རྒྱ་གར་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤེལ་རྒྱུའི་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་གདན་ཞུ་གནང་། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པ་རེད། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་ཞེས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གཙོ་བོ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་བཞེད་གཞུང་དེ་དག་བོད་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་།
-
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ཟླ་༧ཚེས་༡༦རེས་གཟའ་ཟླ་བ་ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལ་དྭགས་ལྡུམ་ར་བསམ་གཏན་གླིང་དགོན་པར་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་དང༌། སེམས་སྐྱེས་བཀའ་བརྒྱ་མ། དེ་བཞིན་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྩལ་དོན། ཆོས་འདི་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེར་དེ་ཙམ་གྱི་དོན་གཉེར་དང་དོ་སྣང་བསླེབ་ཐུབ་རྒྱུ་མེད། ཆོས་དེ་དེ་རིང་ཁ་སང་དུས་རབས་ ༢༡ ནང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་གཅིག་ཡིན་ན། དེར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།
ཡང་ཁོང་གིས་གསུངས་དོན། སྤྱིར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་བྱམས་བརྩེའི་བསླབ་བྱ་ཡོད་པ་ལྟར་ངོས་ཀྱི་ངོས་ཤེས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཁག་གཅིག་གིས་བྱམས་བརྩེའི་ཉམས་ལེན་ཧ་ལས་པ་འདུག ཕྱོགས་མཚུངས་དཔེར་ན་ཀོལ་ཀ་ཏའི་ཨ་མ་ཊེ་རེ་སར་ Mother Teresa མཚོན་ན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་རེད། གཞན་ཕན་ཧ་ལས་པ་རེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་དེ་མེད་སྟབས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས་ཡོད།
-
ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། ས་སྟེང་ྋརྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་མིའི་རྣམ་པར་རོལ་བ། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དང་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ། དགོས་པ་དང་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་དངོས་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་བསྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་གང་གི་གདུལ་ཞིང་དུ་བཞེས་པའི་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གཟིགས་ཏེ་གཟུགས་སྐུ་མཚན་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བཞད་དེ་ཕྱི་ལུགས་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གསུམ་བཞེས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དྭགས་སུ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
-
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྡ་རམ་ས་ལའི་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཕེབས་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་ ༡༩༠ ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པ་ཙམ་ནས་བོད་རིགས་དང་ཧི་མ་ལའི་རི་རྒྱུད་མི་རིགས། རྒྱ་གར་བ་སོགས་མི་མང་དག་ཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་བ་སོགས་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་ལས་གྲུབ་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁག་བཞུགས་སྒར་དྷརྨ་ཤཱ་ལར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་ཞུར་བཅར་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་དྷ་སར་ཕེབས་པར་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་གང་ནས་ཡིན་མིན་ཐུགས་ཞིབ་མཛད་སྐབས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་གུས་བརྩི་དང་སྦྲགས་དགའ་སྣང་གི་ཚོར་བ་ཆེན་པོས་བཀའ་ལན་ཕུལ། དེ་ཡང་ཁོང་རྣམས་ནི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ Lok Sabha བྷི་ཇེ་པི་ BJP ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ལག་ཤི་མི་ན་ར་ཡན་ཡ་ཌབ་ Laxmi Narayan Yadav མཆོག་དང་། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་པྲ་སནནཱ་པ་ཏ་ས་ནི་ Dr. prasanna Patasani མཆོག མ་ཧཱ་རཱཤཊ་ Maharashtra མངའ་སྡེའི་ལ་ཏུར་ Latur གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་སུ་ནིལ་གྷེཀ་ཝཌ་ Sunil Gaikwad མཆོག དེ་བཞིན་ཤིབ་སེ་ན་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སོགས་ཡོད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མགོན་པོ་མཆོག་ལ་བཞུགས་སྒར་དྷརྨ་ཤཱ་ལར་བཞུགས་གནས་ཕོ་བྲང་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་གཏན་འཇགས་བཞུགས་གནས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་སྟབས་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པར་བརྩི་བཞིན་ཡོད་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།
ཆུ་ཚོད་༡༡།༣༠ ཙལ་མ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་གི་མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་བ་རེད། སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་པོ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་སྔ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་ལ་བར་སྐབས་ནས་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱག་སྐབས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་པ་ཞིག་དང་། ཚན་རིག་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཟེར་དུས་དམིགས་བསལ་གྱིས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་ངོས་འཛིན་གསར་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཕལ་ཆེར་ང་ཚོའི་བྱས་རྗེས་རེད། མཁྱེན་སོང་ངམ།
ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་མང་པོ་མེད་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གིས་རྩ་བ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཟུར་གསལ་ཞིག་དང་། སྐད་དང་ཡི་གེ ཆ་ལུགས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་འདིར་མཐོང་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མི་རིགས་ནི་བཟང་པོ་དང་ཡ་རབས་བྱས་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཞིག་རེད། ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོ་ཐུག་བཞིན་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་གིས་རྡ་རམ་ས་ལར་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་སྡོད་རིང་སྐྱིད་ཤོས་བྱུང་། བོད་པའི་དཀྱིལ་ལ་འདྲིས་ནས་སྡོད་དུས་བོད་པ་ཚོ་རང་བཞིན་གྱིས་འཛུམ་ཤིག་ཤིག་དང་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་མ་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་བཞིན་ཉེ་ཆར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བའི་རྒྱ་མི་ཞིག་ལ་ཐུག་བྱུང་། ཁོས་བཤད་རྒྱུར་ཐོག་མར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྐབས་བོད་པའི་དཀྱིལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རྣམ་འགྱུར་ག་འདྲ་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་ན་བསམ་བྱུང་། འདིར་སླེབས་ནས་ཉིན་བཅུ་གྲངས་ཤིག་གི་རིང་ལ་བོད་པ་རྣམས་གྲོགས་པོའི་རྣམ་འགྱུར་ཡོད་པ་དང་། འཛུམ་ཤིག་ཤིག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་ཟེར། ཁོ་རང་གི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་བོད་པས་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་བསྟན་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་བྱུང་ཡང་དེ་འདྲ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག་ཅེས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་བོད་མི་རིགས་ཟེར་དུས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེང་སང་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ནང་དུའང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག
ཉེ་སྔོན་ལན་ཀྲིག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཞིག་ངོས་ལ་ཐུག་སོང་། ཁོང་གིས་བཤད་ན་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱ་གར་ནས་བཟོས་པའི་དེབ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་འདུག་པ་དང་། མཁས་དབང་རེ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཚན་རིག་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ཅེས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་པ་དང་བོད་ཡིག་སྦྱོང་རྒྱུར་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཟེར། དེ་དག་ནི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མཁས་དབང་ཡིན་འདུག ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་རང་གི་ལུང་པར་བྲལ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། འཛམ་གླིང་འདིར་བོད་ཅེས་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོ་སྤྲོད་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་རིང་ནས་བཟུང་སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་ལོ་པཎ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཚུགས་ཡོད་པ་དེ་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདིར་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། ངོས་འཛིན་གསར་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་བྱས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ནས་ཟ་ངེ་ཟིང་ངེ་མགོ་ཚུགས་པ་རེད། དྲག་གནོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་བོད་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ནས་མཐའ་མ་ ༡༩༥༩ ལོར་ལྷ་སར་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐོན། རྒྱ་མི་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་གནོན་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་གཞན་མེད་པ་དང་། མཐར་ངོས་རང་གི་སྲོག་ཡང་ག་རེ་བྱེད་ཡོང་བསམ་པ་ཞིག་བྱུང་།
དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ་ལྷ་སར་ཟང་ཟིང་བྱུང་བ་རེད། ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༧ བར་ཉིན་ཁ་ཤས་རིང་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡིན། ལྷ་སའི་མི་མང་དང་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཁུངས་བྱས་པའི་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ནོར་བུ་གླིང་གར་འབྱོར་བ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལ་ཁམས་ལ་ཟང་ཟིང་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ ལ་མདོ་སྨད་དུ་ཟང་ཟིང་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མདོ་སྟོད་སྨད་ནས་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ལྷ་སར་འབྱོར་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྒྱ་མིའི་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིའི་དམག་སྒར་དུ་ཟློས་གར་འཁྲབ་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་ངོས་རང་དེར་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིའི་དམག་སྒར་དུ་སླེབས་རྗེས་ག་རེ་བྱས་ཡོང་ཞེས་བོད་པ་ཚོས་ཞེད་སྣང་བྱས་པ་རེད། དེ་དུས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། སྐུ་སྲུང་དམག་མི་དང་མདའ་དཔོན་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ངོས་རང་ནམ་རྒྱུན་ཡར་མར་འགྲོ་དུས་མཉམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། མདའ་དཔོན་ཉིན་ཤས་སྔོན་ལམ་ཁ་གཡས་གཡོན་ལ་བལྟ་རུ་ཕྱིན་འདུག སྐབས་དེར་རྒྱ་མིས་མདའ་དཔོན་ལ་པོ་ཏཱ་ལའི་ཉེ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཟམ་པ་དེ་བརྒལ་ནས་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡོང་ཆོག་གི་མ་རེད་ཅེས་བཤད་འདུག ནམ་རྒྱུན་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད། སྐབས་དེར་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ཟམ་པ་དེའི་ཚུན་ནས་འགན་ང་ཚོས་འཁུར་གྱི་རེད། བོད་པའི་སྐུ་སྲུང་ཡོང་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་རེད། དེ་ལ་མདའ་དཔོན་ཡ་མཚར་ནས་ག་རེ་ཡིན་ན་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་གཅིག་རེད། དེ་ནས་ཚེས་ ༡༡ དང་ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ བཅས་ཀྱི་དགོང་མོ་རེ་བཞིན་མཚོ་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ཞེས་པ་དེ་ནས་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་དབོར་བ་དང་། རླངས་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་དང་། མེ་སྒྱོགས་དབོར་བ་སོགས་མང་པོ་བྱུང་སོང་། ཞེས་སོགས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་མ་ཕེབས་གོང་གི་ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་དང་། བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་རིམ་པ། བཙན་བྱོལ་ནས་སློབ་གྲྭ་དང་གཞིས་ཆགས་ཁག དགོན་སྡེ་སོགས་རིམ་པར་བཙུགས་ཏེ་ད་ལྟ་ཧ་ཅང་ཧྲ་ཐག་ཧྲ་ཐག་ཡོད་པའི་སྐོར་དང་། བུད་མེད་རྣམས་ལ་བྱམས་བརྩེ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དང་དེ་བཞིན་འགན་ཁུར་དགོས་པ་སོགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་།
གཞན་ཡང་། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་ལ་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སང་ལས་བྱེད་རྒན་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐུག་དུས་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་ཚོས་ལས་བཟང་པོ་བསགས་ཡོད། ང་ཚོས་ཚེ་འདི་ལ་ལས་བཟང་པོ་བསགས་པ་དེ་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་སུ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཞིག་གི་ལས་བསགས་ཡོད། ངོས་རང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དྲན་གྱི་ཡོད། ངོས་རང་ཨ་མདོ་ཟི་ལིང་གི་གྲོང་གསེབ་ཅིག་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྲུ་གུ་ཞིག་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཐོགས་ཏེ་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མ་ཚོའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡིས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་སུ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་གི་ཡོད་བསམ་པ་ཞིག་ལ་ངོས་རང་ལ་སྤོབས་པ་ཡོད། ཁྱོད་རང་ཚོ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་རེད། ངོས་དང་མཉམ་དུ་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲས་རེད། དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བསགས་ཡོད་པ་རེད། བློ་བདེ་བོ་བྱོས། མུ་མཐུད་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་དགོས་པ་རེད། བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ཐ་ན་སོ་སོའི་སྲོག་དེའང་རང་དབང་མེད་པར་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་། ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཧ་ལས་པ་རེད་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་འདིར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་རང་དབང་བྲལ་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་དུ་ཁོང་ཚོའི་ཚབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ད་སྔ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད་ལ་ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སྩལ་རྗེས་སྐུ་པར་ལྷན་སྒྲོན་གནང་ཡོད་པ་བཅས།།
རྒྱ་ནག་གི་ཚན་རིག་པས་༢༠༢༠ལོའི་ནང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མིས་བཟོས་ཟླ་བ་ཞིག་གཏོང་འཆར་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་གསར་འགྱུར་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་ཚན་རིག་པས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་སི་ཁྲོན་ཁྲིན་ཏུའི་ནམ་མཁའ་ལ་མཚན་མོར་འོད་ལྷང་ལྷང་ཤར་བའི་མིས་བཟོས་ཟླ་བ་ཞིག་༢༠༢༠་ལོ་ལ་གཏོང་ཐུབ་པའི་འཆར་གཞི་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག
བོད་ནང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་རྒྱུག་ཡུལ་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་མངའ་ཁོངས་སྨན་གླིང་རྫོང་གི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་དུ་རི་ཉིལ་གནོད་འཚེ་བྱུང་སྟེ། ཆུ་བོའི་རྒྱུག་ཡུལ་འགག་སྟེ་རྫིང་ཆུ་ཆགས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཆུ་ཁ་ཤོར་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་སྟབས། ཉེ་ཁུལ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཉེན་གཡོལ་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
རྒྱ་གར་ནག་གཉིས་ཀྱི་དམག་མི་འབྲོག་ལམ་ས་ཁུལ་ནས་གདོང་ཐུག་བྱུང་བའི་རྗེས་ནས། རྒྱ་གར་གྱིས་ཨུ་རུ་སུའི་དམག་སྡེ་ལ་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། ཨུ་རུ་སུའི་དམག་དཔུང་གི་དྲག་ཆས་ཉོས་པ་དང་། ཨུ་རུ་སུའི་དམག་དཔུང་དང་ལྷན་དུ་དམག་སྦྱོང་ལ་སོགས་བྱེད་པའི་གྲ་སྒྲིག་གནང་བར་བརྟེན། སྲིད་དོན་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཚོ་ལྟར་ན། ཨུ་རུ་སུའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་འཆར་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༣ཉིན། ཀན་ལྷོ་ཁུལ་ཅོ་ནེ་རྫོང་ཉིན་པ་ཡུལ་མི་ཚོས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྒོ་ཁར་ཉལ་ཏེ་ཞི་རྒོལ་བྱས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེ་ལྟར་ཞི་རྒོལ་བྱེད་དོན་ནི། སྲིད་གཞུང་གིས་ས་གནས་ཡུལ་མི་ཚོར་ལོ་གསུམ་གྱི་གོང་དུ་ཕྱུགས་ཟོག་ཚོང་བའི་གུན་གསབ་མ་སྤྲད་པས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཀྱིན་འདུག
ཐའེ་བོད་བདེ་དོན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཆན་ཏ་ཡིས་བརྗོད་དོན། ཐའེ་ཝན་གྱིས་རང་བཙན་མ་གླེང་ན་གཞན་ཅི་ཡང་གླེང་ཆོག ཅེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བརྗོད་དེ་རྣམ་འགྱུར་ལྷོད་པོ་ཞིག་སྟོན་བཞིན་ཡོད་ན་ཡང་། དབུ་མའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དེ་རང་སྐྱོང་རྩོད་མཁན་གྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རེ་འདུན་དེ་དང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་སྟབས། ཐའེ་ཝན་གྱིས་དེ་ལས་བསླབ་བྱ་ལེན་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གནད་འགག་གཙོ་བོ་དེ་ནི། རྒྱ་གཞུང་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དང་མེད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་གླེང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་རིང་གི་བོད་ནི། ཕལ་ཆེར་སང་ཉིན་གྱི་ཐའེ་ཝན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ང་ཚོའི་སེམས་ཁྲལ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་འདུག
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༢ཉིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་ནས། རྒྱ་གར་ནི་༢༠༡༩ཡི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྷན་ཚོགས་སུ་འདེམ་ཐོན་བྱུང་འདུག་ཅིང་། སྤྱིའི་འོས་གྲངས་༡༩༣གྱི་ནང་ནས་རྒྱ་གར་ལ་འོས་ཤོག་༡༨༨ཀྱི་ཚད་མཐོ་བའི་འོས་ཤོག་ཐོབ་འདུག
ཉེ་ཆར། ཧོང་ཀོང་གི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་གྲགས་ཅན་ཀྲིའུ་རོང་ཧྥ་ཡིས་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུའི་རིང་དུ་གློག་བརྙན་ལས་རིགས་ཁྲོད་ནས་བསགས་པའི་ཧོང་ཀོང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་༥༦(རྒྱ་ནག་གི་མི་དམངས་སྒོར་ཕལཆེར་དུང་ཕྱུར་༤༩)ཡོད་པ་རྣམས་གཞན་ཕན་དགེ་རྩ་ཚོགས་པར་ཞལ་འདེབས་སུ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག དེ་ཡང་། ཧོང་ཀོང་གི་ཇེ་ནེ་སྐར་ཚོགས་(jayne Stars)ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་དྲ་ཚིགས་ཁང་ཞིག་གིས་ཀྲིའུ་རོང་ཧྥ་ལ་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས། ཁོས་རང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཞལ་འདེབས་གནང་འཆར་ཡོད་པའི་སྐོར་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་དོན། སྒོར་མོ་ནི་ང་རང་གི་མ་རེད། ངས་གནས་སྐབས་རིང་དེ་ལ་བདག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་འདུག
༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༧ཉིན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཀྲུང་གོའི་གླུ་སྐད་སྙན་མོ་ཞེས་པའི་གླུ་གཞས་འགྲན་སྡུར་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་གླུ་བ་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ་ལགས་ཀྱིས་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་བླངས་འདུག
མུ་མཐུད་དུ་ཆང་མང་པོ་འཐུང་ནས་ཚོར་བ་དེ་མ་རྙེད་བར་དུ་འཐུང་བ་རེད།
ལྷག་ཏུ་མི་ནད་ཅན་ཞིག་གི་གྱོན་ཆས་ལས་ནད་འགོས་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆའི་༦༠ ཡན་ཡིན།
གཅིག་བྱས་ན་མིད་པར་འབྲས་སྐྲན་ཕོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་ལྡབ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
ཉི་ཟླ་དབྱིབས་ཅན་གྱི་གསེར་དངུལ་རྒྱན་ཆ་དེ་མི་ཉག་བུ་མོའི་སྐྲའི་ལན་བུར་བརྒྱན་ཚེ་ལྷག་པར་མཛེས་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེར་གནས་པའི་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ར་བར། གངས་དཀར་རི་བོའི་སྙན་གྲགས་མདོ་ཁམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང༌། སྔོ་ལྗང་གཡུ་ཡི་མེ་ལོང་འདྲ་བའི་རྩྭ་ཐང་སྟེང་དུ་གནས་རི་བཞག་བྲ་མགོན་པོས་བརྗིད་ཉམས་སྟོན།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྩོམ་པ་པོ་ཁྲོ་གཏུམ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་ >ཞེས་པའི་སྐད་འཕྲིན་ཐོག་མི་གྲངས་ ༢༠༠ ཙམ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་དབུ་འབྱེད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་རྩོམ་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གི་དཔེ་དེབ་འདི་ཉིད་དབུ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་ནས་དབྱིན་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་སྙན་ངག་འབྲི་བཞིན་པའི་སྙན་ངག་པ་བུ་ཆུང་བསོད་ནམས་ལགས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་པ་ལྷ་ལུང་རྒྱལ་ལགས། རྫོང་སར་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དགེ་རྒན་དང་། རྩོམ་པ་པོ་མེ་འོད་ལགས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ནོར་ལྡེ་ཚགས་པར་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་འགར་ཚེ་རྒྱལ་ལགས། ལྗང་རླུང་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་དང་རྩོམ་པ་པོ་བོན་རྒྱ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ལགས་བཅས་ཀྱིས་དཔེ་དེབ་དབུ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་ནས་གསུངས་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་གྱི་མི་ཧ་ཅང་མང་པོས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་དང་རྩོམ་མཁན་ཁོང་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་མང་དུ་སྤེལ་སོང་།
ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ནི་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བའི་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བཟང་གི་དུས་སྟོན་ཁྱད་པ་ཅན་ཞིག་རིད། ཉིན་དེའི་ཞོགས་པ་ནས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་ཆོས་ར་བའི་ནང་དུ་གྲ་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མང་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པས་རང་རང་གི་འོས་བབས་ཀྱི་གསུང་བཤད་རྒྱས་ཤིང་རྒྱས་པ་གནང་སྲོལ་ཡོད།
ཤམ་བྷ་ལའི་ཕོ་ཉ། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ཟླ་༣ཚེས་༢༤ཉིན། གླེང་གཞི། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་གནའ་ནས་ད་བར་འཛམ་གླིང་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བཅོམ་མཁན་བཙན་པོའི་བྱེད་ལས་རྫོགས་མྱོང་མེད་ཅིང༌། སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་རྩ་བཅོམ་མཁན་དྲག་པོའི་གཉའ་གནོན་ཡང་སྟོང་མྱོང་མེད།
ཤམ་བྷ་ལའི་ཕོ་ན། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༡ཟླ་༢༥ཉིན། སྐུའི་གཅེན་པོ་སྟག་འཚེར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྲས་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཡབ་དམ་པའི་དགོངས་དོན་བཞིན་སླར་ཡང་༼རང་བཙན་དང་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་བདམས་ཁ་༽འོག རང་བཙན་དོན་དུ་གཉེར་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཡོད།
བོད་གངས་ཅན་པའི་མི་རིགས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ། རིག་གཞུང་ལ་ཧ་ཅང་ཞེན་པ་དཀར་བས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་རང་ལུས་ཀྱང་མེ་ཡི་ཕུང་པོར་བསྒྱུར་བའི་གངས་ཅན་པ་དག་གི་ཕོད་པ་ནི་གཞལ་བར་དཀའ་བ་ཞིག་སྟེ། ང་ཚོའི་ལུས་ལ་མེ་སྟག་ཆུང་ངུ་བབས་པའི་ཚོར་བས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ།
ཕྱི་ ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྤེལ། རྒྱ་ནག་ཆབ་སྲིད་འཚུབ་སྤྱོད་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱ་ཀ་མེད་ཡིན་དུས། ཐོག་མར་ང་ཚོས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་གཞི་རྩའི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ངེས་པར་དུ་མཐོང་དགོས། རྒྱ་ནག་གི་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ནས་འཇུག་སྒྲིལ་བ་དང་། སྲིད་འཛིན་གསར་པ་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས། ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས། ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་མཚོན་བྱེད་གསུམ།
ཐེངས་གཉིས་ལ་ཨོ་སི་ཁའི་རྟགས་མའི་འོས་མིར་བདམས་པའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་གྲགས་ཅན་མར་ཁི་ཝོ་བྷེར་གྷི་(Mark Wahlberg)ཡིས་ཉེ་ཆར་བརྗོད་དོན། ཁོ་རང་ཞོགས་པ་རྟག་པར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀར་མལ་ལས་ལངས་ཏེ། ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀའི་རིང་ལ་ལུས་རྩལ་རྩེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དགུང་མོ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པར་ཉལ་གྱི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་འདུག ཞོགས་པ་སྔ་མོ་ནས་མལ་ལས་ལངས་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ནི་ཁོ་རང་གཅིག་པོ་མ་རེད། གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཀུ་ཤུ་བཟོ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་ཊིམ་ཁོ་ཀི(Tim Cook)་ཡང་། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་དང་སྐར་མ་༤༥་ཡིའི་ཐོག་མལ་ལས་ལངས་ཀྱི་འདུག་ལ། ཊི་ཧྲི་ནིའི་འགན་འཛིན་བྷོབ་ཨ་གྷི་ཨར་(Bob lger)་ཡང་། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བཞི་དང་སྐར་མ་ཉེར་ལྔའི་ཐོག་མལ་ལས་ལངས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ཨིན་བྷི་ཨེ(NBA)རྩེད་འགྲན་པ་རྣམས་ཁོ་ལས་སྔ་མོར་ལངས་པའི་སྐུལ་སློང་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ཟླ་༧ཚེས་༡༦རེས་གཟའ་ཟླ་བ་ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ལ་དྭགས་ལྡུམ་ར་བསམ་གཏན་གླིང་དགོན་པར་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་དང༌། སེམས་སྐྱེས་བཀའ་བརྒྱ་མ། དེ་བཞིན་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།
༡)ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་ངོ་སྤྲོད་ཞིག་གནང་རོགས།
ལན༽ ངའི་མིང་ལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྒྲོན་ཡིན་། ངའི་སྐྱེས་ཡུལ་ཁམས་ལི་ཐང་ཡིན་པ་དང་ཆུང་དུས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། ངའི་སློབ་སྦྱོང་གི་རྒྱུད་རིམ་མདོར་ཙམ་ཞུ་ན་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨་ལོར་སུ་ཇ་བོད་ཁྱིམ་དུ་གོ་སྐབས་འཛིན་གྲྭ་ནས་འཛིན་རིམ་བཅུ་བའི་བར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་ལོ་རིམ་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ལོ་གཉིས་རིང་སྦེལ་ཀོབ་བོད་ཁྱིམ་དུ་ཚན་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་ཡིན།
940
ཤོག་དྲིལ་དང་པོའི་དབུ་ཤོག་བཞུཊ་སོ།།
༦༣ བཙོནཿདངཿརྟཿམནཿཆད།། ཕྱུགསཿརྐང། འགྲོསཿདང།། ནོརཿརྐམཿརྫསཡན་ཆད།
མནངསཿསོཿའཚལཿཅིགཿལ།། ལཿཞིགཿགིས


text:
བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན《དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད》ཅེས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ནས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ལ་རྨེ་རུ་དགོན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གཏོར་སྒྲུབ་ཚུགས། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་གཏེར་ནས་བཞེས(གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གིས་གཏེར་ནས་བཞེས་ཟེར་བ་ཡང་སྣང་)པར་གྲགས་པའི་ལྷ་མོ་སྦལ་གདོང་གི་ཞལ་འབག་སྐུ་རྒྱུ་ཨར་ཀ་ལས་གྲུབ་པ་དེའི་སྐུ་སྒྲོམ་ལ་ན་བཟའ་དང་སྐུ་རྒྱན་གང་རྒྱས་སྒྲོན་ཐོག་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་ཞལ་ལྷོ་གཟིགས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་མདུན་དུ་མཆོད་སྤྲིན་བཤམས།
ལྷ་ས་བ་ཚོས་བསང་གསོལ་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད། སྐུ་དྲག་ཆེ་ཁག་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ཁྲལ་ཁྲིའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཛུགས་དགོས་པའི་དཔལ་གསོལ་མ་ཞེས་བུད་མེད་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་རྒྱན་གོས་གཟབ་རྒྱས་སྤྲས་ཏེ་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་གྲལ་ལ་འཁོད། ཁོང་ཚོའི་ནང་གི་རྒན་པ་དེར་དབུ་མཛད་ལགས་ཞེས་འབོད་དེས་འགོ་འཛིན་བྱེད། ལྕོག་གི་འདུ་ཁང་ནང་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་ཞལ་འདོན་གསུང་སྐབས་དཔལ་གསོལ་མ་ཚོས་ཀྱང་དཔལ་ལྷའི་བསྐངས་བཤགས་བསྟོད་འཕྲིན་རྣམས་མཉམ་དུ་འདོན། ཚེས་བཅུ་ལྔ་ཉིན་དངོས་སྒྲུབ་གཏོར་མ་ཞེས་ཚོགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས་ཚོགས་གཟན་རྣམས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྒྱ་ཕིབས་འོག་གི་ཐོག་ཡངས་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ལ་གཏོར་བར་དེར་ཡོད་རྣམས་ཀྱིས་ཧབ་ཐོབ་ཀྱིས་དངོས་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་རྩི། དེ་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་མཐིལ་དུ་གདན་དྲངས། རྨེ་རུ་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ(སྐུ་བསྟེན་པ་ཟེར)ཞིག་སྐུ་གསོབ་ཀྱི་ནང་དུ་འཛུལ་ཏེ་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་དེ་ཀླུ་སྦུག་གཏོར་ར(ད་ལྟ་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་ཡོད་ས)སོགས་ཕྱོགས་བཞིའི་གཏོར་རྒྱག་རྒྱག་སར་གདན་དྲངས། རྨེ་རུ་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་གཏོར་ཟོར་འཕེན་པའི་ཆོ་ག་གནང་། ཕྱི་དྲོ་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གདན་ཞུ་བྱེད། དེང་སང་དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཉིན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་ནང་གདན་དྲངས་ཏེ་དད་མཇལ་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་གཏོང་གི་ཡོད། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཉིན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་བར་སྐོར་དུ་གདན་ཞུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཉིན་དེར་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དམངས་ཁྲོད་ཤོད་རྒྱུན་དུ་“གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་གི་ལྷ་མོ་དྲག་མོ་དེ་མ་ཡུམ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་བུ་མོ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་དཔལ་ལྷ་མོ་ཞི་བ་དང་། སྦལ་གདོང་། དུང་མཚོའི་ཟུར་གྱི་ལྷ་མོ་བཅས་ཡིན་པ་དང་། དཔལ་ལྷ་མོ་ཞི་བས་ཨ་མར་གཡོག་ཧུར་ཐག་རྒྱུགས་པས་གཟུགས་མཛེས་ལ་གསོལ་མཆོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་། སྦལ་གདོང་མས་ཨ་མའི་ཁ་ལ་ཡག་པོ་མ་ཉན་སྟབས་གདོང་མདོག་ཉེས་ལ་ལོ་གཅིག་ལ་ཁྱོ་བོ(གྲིབ་རྫོང་བཙན)དང་ཐེངས་གཅིག་ལས་ཐུགས་འཕྲད་མེད། དུང་མཚོའི་ཟུར་གྱི་ལྷ་མོས་ཨ་མར་ཁ་ཡ་མ་བྱས་པར་བརྟེན་བར་སྐོར་ནང་དུ་ལམ་བཟས་སྒུག་མཁན་ཆགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཨ་མས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།


text:
༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ང་ཚོ་དང་ཁོ་པ་ཚོ་ཞེས་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་བཅད་པར་བརྟེན་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་ཤུགས་ཆེན་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པས་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་གོ་རྟོགས་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་སྐོར་གསུངས།
དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ པའི་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། ཨུ་རུ་སུའི་དོན་གཅོད་ཁང་དང་བོད་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག ཨུ་རུ་སུའི་ཚན་རིག་མཁས་དབང་རྣམ་པ་དང་ནང་པའི་མཁས་དབང་ཁག་གི་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་ ༢ པ་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཉིན་གཉིས་རིང་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ནང་ཨུ་རུ་སུའི་མི་ ༤༩ དང་། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་དབང་ཁག་ཅིག དེ་བཞིན། སྨན་རྩིས་ཁང་དང་ས་རཱ་མཐོ་སློབ། བོད་ཁྱིམ་བཅས་ཀྱི་སློབ་མ་ཁག་ཅིག་དང་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གྱི་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་བཅས་འཛོམས་འདུག
མཛད་སྒོ་དབུ་འཛུགས་ཐོག་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་མཚུངས་རེད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ནང་བྱམས་པ་དང་དྲང་བདེན་གྱིས་ཕོངས་ཏེ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་མིས་བཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་རེད། ཚན་རིག་པ་ཁག་གཅིག་གིས་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་རང་བཞིན་ནི་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པ་རེད། ཅེས་རྗོད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་རྙོག་དྲ་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོ་མིས་བཟོས་པ་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ལྷོ་བྱང་ཚང་མ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ། དཔེར་ན། ཡེ་མེན་(Yemen)དང་། སི་རེ་ཡ་(Syria) དེ་བཞིན་གླིང་ཆེན་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཕན་ཚུན་གསོད་རེས་དང་། བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མུ་གེ་དང་སྨན་བཅོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་པའི་དབང་གིས་འདས་གྲོངས་སུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་མི་ཕན་ཚུན་གསོད་རེས་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་རེད།
ཆོས་ལུགས་མང་ཆེ་བ་ཚང་མས་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ་སོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གསུང་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོ་དང་ཁོ་པ་ཚོ་ཞེས་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་བཅད་པར་བརྟེན་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་ཤུགས་ཆེན་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་གོ་རྟོགས་དང་ཤེས་ཡོན་སྤྲོད་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག དེང་སྐབས་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་དེ་དག་ལས་ནང་གི་གཤིས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ། བཟོད་བསྲན། ཆོག་ཤེས་སོགས་བཟང་པོའི་རིན་ཐང་སོགས་ཀྱིས་འཕོང་བཞིན་ཡོད། ཚན་རིག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་བརྒྱུད་དུས་རྟག་ཏུ་ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ། འཇིགས་སྣང་འོག་གནས་པ་ཡིན་ན་ལུས་པོའི་ནང་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་བྱེད་མཁན་ལུས་ཟུངས་མ་ལག་(Immune Systems) ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་ནས་ལུས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམས་འགྲོ་བ་དང་། ལུས་ན་ཚ་ཕོག་སླ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གལ་སྲིད། གཞན་ལ་བྱམས་བརྩེ་སྤེལ་བ་ཡིན་ན་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་ཞིང་སེམས་ནང་ཞི་བདེ་བསླེབ་རྒྱུ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡང་བདེ་ཐང་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱས་པ་ལྟར་བསམ་བློར་ཡང་འཕྲོད་བསྟེན་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་ཁོང་གིས། ངོས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་ ༣༠ ལྷག་རིང་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་དང་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཡིན། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རིག་པ་(Cosmology)དང་། གས་ཐོར་ཆེན་པོའི་ལྟ་གྲུབ་(Big Bang Theory) སོགས་ནི་ང་ཚོ་ནང་པའི་གཞུང་ནས་ཀྱང་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་དབང་རྩ་དང་། ཀླད་པ། བློའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་རྣམ་གཞག དངོས་ཁམས་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་(Quantum Physics) རྣམས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་སོགས་ནང་པའི་གཞུང་ནང་གསུངས་ཡོད། བློའི་རྣམ་གཞག་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་པའི་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་དག་ཧ་ཅང་གི་ཚད་མཐོན་པོར་སོན་ཡོད།
ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་དེང་གི་ཚན་རིག་པ་དང་ལྷན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་འཇིག་གི་སྐོར་དང་། དངོས་ཁམས་རིག་པ། དབང་རྩའི་ཚན་རིག སེམས་ཁམས་རིག་པ་བཅས་སྡེ་ཚན་བཞིའི་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་རྡུལ་ཕྲན་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཚན་རིག་པ་སྐུ་ཞབས་རཱ་ཇ་ར་མ་ན་(Raja Ramana)ལགས་ཞུ་བ་ཁོང་གིས། ཐེངས་ཤིག་ངོས་ལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དེང་སྐབས་རྣམ་གཞག་གསར་པ་ལྟ་བུར་བརྩི་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་གར་ནང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུང་ཟིན་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་། ཞེས་གསུངས་སོང་།
འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་ཏེ་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བགྲོ་གླེང་གི་དགོས་དམིགས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས་ཁོང་གིས། སྤྱིར་བཏང་ནང་པ་དང་ཚན་རིག་པའི་བར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༣༠ ལྷག་གི་རིང་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་རེས་གསར་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད། འོན་ཀྱང་། ན་ནིང་ནས་བཟུང་ང་ཚོའི་གོ་སྒྲིག་འོག་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཚོགས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། ད་རེས་ཨུ་རུ་སུའི་ཚན་རིག་པ་དང་ནང་པའི་མཁས་དབང་བར་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད་པས་གསར་པ་རེད་ལབ་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་རེད།
བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་རིང་འདིར་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཚོགས་ཐུབ་པའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བར་རིག་གཞུང་དང་ལྟ་གྲུབ། ཚན་རིག་སོགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་རིང་འདིར་ཆེད་དུ་ཨུ་རུ་སུའི་ཚན་རིག་པ་མང་པོ་ཞིག་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་སླད་ཕེབས་ཡོད། དེར་བརྟེན། བགྲོ་གླེང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བར་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་མ་ཚང་བ་དང་མ་སྙོབ་པ་གང་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་མཉམ་མྱོང་གསར་པ་ཞིག་རག་ཆེད་བཅས་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་སོང་།
ཡང་ཐེངས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་ཐོག་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ཁོ་ནའི་སྟེང་གི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་པ་བརྗོད་གཞིར་འདེབས་དགོས་དོན་ག་རེ་ཡིན་སྐོར་ལ་ཁོང་གིས། རྩ་བའི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དབྱིན་ཡིག་ནང་བརྩམས་གནང་བའི་གསུང་དེབ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ནང་ཡིག་སྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱས་ཡོད་པ་དེབ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པ་མ་ཟད། ད་རེས་བགྲོ་གླེང་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་མང་ཆེ་བས་དཔེ་དེབ་འདི་ཀློག་མྱོང་ཡོད་པར་བརྟེན། མང་མོས་ཐོག་རེ་སྐུལ་ཞུས་དོན་བཞིན་ཐེངས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞིར་བདམས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་བྱུང་།
ཐེངས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་གི་ཉིན་དང་པོའི་སྔ་དྲོར་ཨུ་རུ་སུའི་ཚན་རིག་མཁས་དབང་རྣམས་གྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་དང་། ཉིན་རྒྱབ་ནས་ནང་པའི་མཁས་དབང་ཁག་དང་ལྷན་དུ་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་གཙོས་ནང་པའི་གཞུང་ཐོག་ཕན་ཚུན་བར་བགྲོ་གླེང་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།