text:
༄༅།། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་བཞུགས་པའི་དགོན་སྡེ་དང་ཆོས་ཚོགས་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ་དད་ལྡན་
ཡོངས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ་ཆེད་ཞུ།
འདི་ག་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་ནས་༧སྐྱབས་རྗེ་ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་༧རྒྱལ་བ་༧སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྟེན་ཟངས་གསེར་ལས ་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་མཐོ་ཚད་ཨིན་ཆི་༥༧ཅན་དང་། ཨིན་ཆི་༣༣ཅན་གཉིས། རྡོ་ཀ་མ་རུ་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་ཨིན་ཆི་༢༡༣ཅན་བཅས་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་སྤུས་ལེགས་གསུམ་བཞེང་བཞིན་པ་ལགས་ན། དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོར་ཆུ་ཐིགས་ཀྱི་མཆོད་འབྲེལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་མཆིས་ཚེ་༧དབུས་གཡུང་དྲུང་བོན་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་བ་གནང་ཡོང་བར་ཞུ་བཅས།
༧དབུས་གཡུང་དྲུང་བོན་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་ནས།
454 total views, 26 views today
༄༅། །ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ངོས་འཛིན་སྟངས་དང་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་རིག་འཛིན་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་བཞུགས།།
ཕན་བདེ་ཐུགས་བསྐྱེད་བཞད་པའི་གེ་སར་རྩེར།།
ལེགས་བཤད་ཟིལ་མངར་གཏམས་པའི་ཐུབ་དབང་རྗེ།།
གང་གི་རྨད་བྱུང་ལམ་བཟང་བསྟན་པའི་ཤུལ།།
གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་བཅས་སྲིད་ན་རྒྱལ།།
ཐོག་མེད་སྲིད་པའི་མ་རིག་མུན་ཀློང་དུ།།
སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་བཞི་ཡིས་འཁྱེར་བའི་འགྲོ།
ཐུགས་བརྩེ་ཕྱག་གིས་སྐྱོབ་ལ་གཅིག་དཔའ་བ།།
རིས་མེད་བཤེས་གཉེན་ཚོགས་ལ་གུས་པས་འདུད།།
ཅེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་མདུན་བསུས་ཏེ། དེ་རིང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རི་གླིང་འདིར། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་གདན་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ་བའི་སྐལ་བཟང་གི་དུས་སུ། དམན་པ་བདག་ནི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་གྲལ་མཐར་བསྙེགས་པ་ཙམ་ལས་དཔེ་ཆ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཤེས་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ལོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་གཟུགས་ཁམས་བདེ་མིན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་དཔེ་ཆ་གཏན་ནས་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་མ་སོང་བས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་སྐོང་ཐུབ་པའི་ལེགས་བཤད་གང་ཡང་མེད་པས་ཐོག་མ་ནས་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
591 total views, 4 views today
༄༅། །ཇི་ལྟར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་སྙན་འབུལ་གྱིས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་སྩལ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༤༥ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,284 total views, 4 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་སུམ་བརྒྱ་དང་གཅིག་བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་པ་བཅུ་བཞིའི་ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་སུམ་བཅུའི་ཉིན་ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་ལུང་རྟོགས་ཟླ་བ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,248 total views, 2 views today
༧སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་༧གསང་གསུམ་བོན་གྱི་མཛོད་འཛིན་ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་༧སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལྷ་དར་སྲིད་དུ་རིང་པ་དང་ཞུ་རྟེན་འབྲི་སྨྱུག་བཅས་ཕུལ་ནས་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་དགོས་བསྐུལ་བཞིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,171 total views, 4 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་ ༠༢ ཚེས་ ༠༧ ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས་ ༢༤ ཉིན། བལ་ཡུལ་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེ་འདུས་སྤྱི་ཐུན་མོང་ནས། ༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་མཆོག་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,105 total views, 2 views today
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས་ ༢༣ རེས་གཟའ་པ་སངས་ཉིན་༧གསང་གསུམ་བོན་གྱི་མཛོད་འཛིན་སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབས་དོན་བཞིན་༧ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,819 total views, 3 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་ ༣༠༡ བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་ ༠༢ ཚེས་ ༠༥ རེས་གཟའ་ཕུར་བུ་སྐུའི་བླ་གཟའ་ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས་ ༢༢ ཉིན། བལ་ཡུལ་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེ་ལ་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་མཁན་སློབ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་ཐོག རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
3,054 total views, 4 views today
༧རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་འབྱུང་ལྡན་སུམ་བརྒྱ་དང་གཅིག་བོད་ས་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་པ་བཞི་ཉིན་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ཉིན་ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་ལུང་རྟོགས་ཟླ་བ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་༧སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་ཡང་སྟོན་འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་སྟོན་འཁོར་དང་བཅས་པ་༧དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དགོན་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་གནང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,930 total views, 4 views today
༡༽ བོད་ས་ཕོ་ཁྱི་ལོའི་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ལྔ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༠༢ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཏེ་རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་ཆེན་པོའི་འཁྲུངས་མཆོད་དུས་ཚེས་བཟང་པོར་ཞོགས་པ་ཕྱག་ཚོད་ ༧ པའི་ཐོག་༸ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་བཞི་པ་མཆོག་སྐལ་བཟང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་གནང་རྒྱུ།
༢༽ སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་ ༧།༣༠ ཐོག་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རང་གཞུང་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་མི་རྗེ་སྐུ་ངོ་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་མཆོག་ནས་མཛད་སྒོ་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་བསྩལ་གནང་རྒྱུ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »
1,169 total views, no views today


c: text/html

text:
སད་དོ་དང་སྤུངས་སོ་ཞེས་པ་འདི་གཉིས་སུའི་སྐད་ཡིན་ནམ།
རྩོམ་བྲིས་པ། ཨ་ཀྲོང་རིན་རྒྱལ་སོགས། དྲི་བ་གཏོང་མཁན། གྱེར་རྩ་ཆུང་ཆུང་།
དྲི་བ། དཔེ་གཞུང་འགའ་ལས་”སད་དོ” དང་ “སྤུངས་སོ་” ཟེར་བ་དེ་ཡང་ཡང་ཐོན་བཞིན་འདུག་པས། དེ་དག་སྐད་རིགས་སུ་ཞིག་དང་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་གསུངས་རོགས།
ལན། དེ་དག་ནི་ཞང་སྐད་དང་རྟགས་གཟིགས་ཀྱི་སྐད་སོགས་ཅི་རིགས་ཡོད་ལ། དེ་འང་གཞུང་ལས། “སད་དོ་སྤུངས་སོ་ཧྲུན་ནོ། ཞེས་པ་སད་དོ་ཞེས་པ་ལྷ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པ་ཐུགས་ཉིད་ཉེས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕུང་པོར་གནས་པ་དེ་དང་། སྤུངས་སོ། ཞེས་པས་སྟོན་པ་སྟེ། སྤྱིར་ལམ་གྱི་གཤེན་རབ་ལ། སྒོས་འདི་འདི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དཔོན་གསས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕུང་པོར་གནས་པ་བདེ་ལེགས་སུ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
༄༅།།ཀན་སུའུ་ཡིས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་གསོག་འཇོག་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་154གཙང་སེལ་བྱས་པ།
གསར་འགྱུར་སྤེལ་དུས། (2018ལོའི་ཟླ་ 05ཚེས་14ཉིན། 11:13) (རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་པ། བསྟན་འཛིན།)
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་5ཚེས་11ཉིན་གསར་འགོད་པར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ས་གནས་ཀྱིས་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་ཟབ་མོ་བྱས་ནས་སྔོན་ལ་སྤྲོད་པ་དང་སྔོན་གཏོང་བཀོད་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་དེ་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་མགྱོགས་པོར་སྤྲད་དེ་དབུལ་སྐྱོར་དང་། སྣོད་བཅུད། དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་སོགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མ་དངུལ་དུས་ཐོག་ཏུ་གནད་སར་འབྱོར་པ་བྱས་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ལྔའི་རིང་། ཞིང་ཆེན་དེ་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་འགྲོ་གྲོན་དང་གསོ་སྦྱོང་གི་འགྲོ་གྲོན་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་ལོར་ཆ་སྙོམས་6.3 %དང་གཞུང་གྲོན་གསུམ་ལོར་ཆ་སྙོམས་18.5%ཆག་ཅིང་། 2014ལོ་ནས་2017ལོའི་བར་ཞིང་ཆེན་དེ་ཡོངས་ཀྱིས་གསོག་འཇོག་མ་དངུལ་སྣ་ཚོགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་154བསྡུས་པ་ལས་སྤྱི་འདོམས་བཀོད་སྒྲིག་ཐུབ་རིགས་ཚང་མ་དབུལ་སྐྱོར་དང་། སློབ་གསོ། ཚན་རྩལ་སོགས་ལ་སྤྱད་ཡོད་པ་རེད།
ཀན་སུའུ་ཡིས་གང་འགབ་ཅི་སྤྱོད་ངང་ནོར་སྲིད་ཀྱི་གསོག་འཇོག་མ་དངུལ་གཙང་སེལ་བྱས་ནས་ལྷག་འཕྲོའི་མ་དངུལ་དང་ལོ་གཉིས་བསྟུད་མར་སྤྱད་མ་ཚར་བའི་རྩིས་ཁ་སྤོ་བའི་མ་དངུལ་ཚང་མ་བསྡུས་པ་དང་། 2017ལོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་རྩིས་ཁ་སྤོ་བའི་མ་དངུལ་ཁྲོད་ལས་དོན་གྱི་འགྲོ་གྲོན་དང་ལས་སྒོའི་འགྲོ་གྲོན་ཐད་ད་བར་བཏང་མེད་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་ལས་རྗེས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་དང་འགལ་བའི་རྣམ་གྲངས་མ་དངུལ་ཚང་མ་རིམ་མཚུངས་ནོར་སྲིད་ལ་སྤྲད་པ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་2017ལོ་དང་དེ་གོང་གི་ལོ་འཁོར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་ལ་སྤྲད་པའི་མ་དངུལ་ཁྲོད་ནས་སྡེ་ཚན་དང་རྣམ་གྲངས་ངེས་གཏན་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་མེད་རིགས་ཚང་མ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ནོར་སྲིད་ལ་རྩིས་སྤྲད་པ། སྔོན་གཏོང་རྩིས་བཤེར་བྱས་རྗེས་ཀྱི་མ་དངུལ་ལྷག་འཕྲོ་ཚང་མ་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ནོར་སྲིད་ལ་རྩིས་སྤྲད་པ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་གསོག་འཇོག་མ་དངུལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་སྡེ་ཚན་ལ་སྐབས་བསྟུན་ངང་ལོ་རྗེས་མའི་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་ཉུང་དུ་བཏང་བ། ལོ་དེར་གཏོང་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་མ་དངུལ་བཏང་ཐུབ་མེད་རིགས་དུས་ཐོག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གཞན་ལ་སྤྱོད་རྒྱུར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་གསོག་འཇོག་མ་དངུལ་ཉུང་འཕྲི་དང་འཕར་སྣོན་བྱས་པ་བཅས་རེད།
ངོ་སྤྲོད་ལ་གཞིགས་ན། གཏོང་སྒོ་སྤྲོད་རིམ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་མི་ཐུབ་པ་དང་མ་དངུལ་གསོག་ཚད་ཆེ་བ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཅིག་གི་འགྲོ་སོང་རྩིས་ཞུའི་ལམ་ལུགས་སོགས་ཀྱི་མ་དངུལ་གཏོང་སྤྲོད་ཐབས་ལམ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ནའང་། གཙོ་འགན་དོ་དམ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དུས་འགོའི་གྲ་སྒྲིག་མི་འདང་བ་དང་། ཞིབ་མཆན་འགོད་ཡུན་རིང་བ། སྐུལ་སྤེལ་ནུས་ལྡན་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དབང་གིས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནོར་སྲིད་ཀྱི་བདའ་འདེད་ལྟ་སྐུལ་ནུས་ལྡན་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡང་ཡོད་པས། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཚན་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་མ་དངུལ་གཏོང་སྤྲོད་བྱས་ནས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་གཙོ་འགན་དོ་དམ་སྡེ་ཚན་ལ་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་དུས་འགོའི་གྲ་སྒྲིག་དང་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་རྒྱུར་མཆན་བཀོད་བཀའ་ལན་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་བསྒྲུབ་དགོས་པ། རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་མཁན་ཚན་པ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་ལ་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་མ་དངུལ་བཏང་བའི་རྗེས་འཕྲལ་མར་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དང་ཕན་འབྲས་སྔ་ཙམ་ཐོན་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་བླང་བྱ་བཏོན་པ་རེད།


text:
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ཟླ་༡༢་ཚེས་༩་ནས་ཚེས་༡༤་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཀོ་ལོམ་སྤི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་འཚོགས་འདུག བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཀོ་ལོམ་སྤི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ། ཞང་ཞུང་སློབ་གཉེར་ཁང་། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་རུབ་ཐོག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདི་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐོག་བོད་ཡིག་བཟོ་བཀོད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་ཡིག རིག་གནས་ཆེད་མཁས་པ་མང་བོ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བས་ཚོགས་ཞུགས་ཚོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེའི་ནང་། “ད་ལྟའི་དུས་འདིར་འཛམ་གླིང་འདི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གསོན་ཤུགས་དེ་ཡང་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་མེད་མོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་མ་ཚོར་བའམ། དེ་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་མཉམ་ལས་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད། ཚོགས་འདུ་འདི་ནི་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཏེ། བོད་སྐད་དེ་འདྲ་མཉམ་ངང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་རིམ་ནང་དུ་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འདིར་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བ་དང་ཚོགས་འདུའི་གྲུབ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་བཀོད་འདུག ད་ཐེངས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཚོགས་ཆུང་ཁག་རེ་རེ་དགོས་ཏེ་དུས་ཚོད་བཟོས་འདུག ཚོགས་ཆུང་དེ་དག་ནི། སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་། སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན། ཐ་སྙད་གསར་པ་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གསར་བའི་སྐོར། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ། བོད་ཡིག་ཕ་སྐད་མ་ཡིན་པ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། རྩོམ་སྒྲིག ཚིག་མཛོད། བརྡ་སྤྲོད་བཅས་ལ་དབྱེ་འདུག སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་ཡིག་བཀོལ་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་དང་དུས་ཚོད་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སའི་ཁྱབ་ཁོངས་བརྟན་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་སྐད་ཡིག་འདི་གསོན་གནས་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་རུ་གཏོང་ཐབས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས། སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་དང་འདབས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱུང་ནས་སྐད་ཡིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཐོག་ནས། བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། … → མུ་མཐུད་ཀློག
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ཟླ་༡༡་ནང་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ཏུ་ཕེབས་པ་དང་། རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གསོལ་ཚུགས་ཤིག་དྲངས། གསོལ་ཚིགས་འདིའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བློ་བཟང་སྙནགྲགས་རྣམས་གཉིས་ཀྱང་ཕེབས་འདུག གསོལ་ཚུགས་འདི་ནི་ནུབ་གླིང་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མིས་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་དང་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་པར་ཆེ་བསྟོད་དང་འཚམས་འདྲི་ཆེད་ཕུལ་བ་ཞིག་རེད། གསོལ་ཚུགས་སྐབས་ཚོགས་གཙོ་སྐལ་ལྡན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་ཁ་བཏགས་ཕུལ། ཁོང་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཆེད་ནུས་པ་གང་ཡོད་འདོན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ། བོད་མིའི་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་འདིར་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བའི་བྱིས་པ་ཚོ་བོད་ཡིག་གི་འཛིན་གྲྭ་ཚོགས་པ་སོགས་ལས་འཆར་རྣམས་བཀའ་ཁྲི་མཆོག་དང་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་། བཀའ་ཁྲི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་གསོལ་ཚུགས་ཐོག་ཕེབས་པའི་བོད་མི་ཚོ་གཏམ་བཤད་གནང་དོན། ད་ཐེངས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་ནང་ཡོང་བ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་དང་། བོད་དོན་ཐོག་ཨ་རི་གཞུང་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས་པར་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད། དེ་མིན་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་མི་གསར་བ་ཁ་ཤས་ཡང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཆེད་འབྲེལ་མཐུད་ཡོང་བར་བཟོས་ཡོད། གང་ལྟར་མཛད་རིམ་རྣམས་ལམ་ལྷོང་བྱུང་ཡོད་པ་སོགས་དང་། འཛམ་གླིང་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་ང་རང་བཀའ་བློ་ཁྲི་བ་ལངས་སྐབས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དོན་དུ་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་དམ་ཅ་ཕུལ་བ་ལྟར་མུ་མཐུད་དུ་འབད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཆོད་སེམས་ཡོད། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་མི་གཅིག་གིས་སེལ་དཀའ་བ་ཞིག་མིན་སྟབས། ཚང་མས་མཉམ་རུབ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་གནང་།
ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། ཉིན་ཞིག་ལ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ནང་ཁྱི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའམ་འདུ་འཛོམས་ཤིག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན། མཛད་སྒོ་དེའི་ཐོག་ཁྱི་བདག་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱི་ལ་མཛེས་ཆས་སྤྲས་པ་དང་བཟོ་ལྟ་དོད་པ། གཙང་སྦྲ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་དཔྱིད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་འཇམ་འདིའི་འོག་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་བྱེད་བཞིན་འདུག དེ་གར་བང་རིམ་ལྟར་སྒྲིག་པའི་གུར་ཆུང་དེ་དག་གི་ནང་ཁྱི་ཡི་རྒྱན་ཆ་དང༌། ཁྱི་ཡི་འདོགས་ཐག ཁ་ཟས། སྨན། རྩེད་ཆས། གདན། ཁང་པ། ཁྱི་ཡི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་སོགས་བཙོང་བ་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་མི་ཚབ་དང༌། ལག་ཤེས་པ་མི་སྒེར། ཁྱི་ཡི་སྨན་པ། ཁྱི་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་གང་ཡོད་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱི་ཡི་སྐོར་གང་ཤེས་པ་རྣམས་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་གཟིགས་སྟོན་གནང་བཞིན་འདུག སྤྱིར་ནུབ་གླིང་འདིར་མིའི་རིན་ཐང་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩི་སྲུང༌། རང་དབང་དང་དམངས་གཙོ་ནི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་སྤྱོད་བཞིན་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། ནུབ་ཕྱོགས་པ་འདི་ཚོས་དུད་འགྲོ་ཁྱི་ལའང་རིན་ཐང་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་པ་དང༌། དོ་སྣང་ཆེ་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པ་འདི་དག་མཐོང་ཡོང་དུས། རང་ཉིད་སྐྱེས་སའི་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྲང་ལམ་དང་འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་སོགས་སུ་བདག་མེད་ངང་འཁྱམས་པའི་ཁྱི་དང༌། དབྱར་ཁའི་ཚ་འོག་དང་དགུན་ཁའི་གྲང་ངར་ཁྲོད་གངས་ལྗོངས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འབྲོག་ཁྱི་རྣམས་ཡིད་ལ་རང་དབང་མེད་པར་དྲན་ཞིང་སེམས་ལ་འཁོར་བ་ན། བོད་ཀྱི་ཁྱི་ཡི་སྐོར་ལ་བྲིས་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་བཀླགས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་གཟུགས་ཕུང་ཆེ་ལ་དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་སྒང་དང༌། རི་བོ། ཐང་གཤོངས། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་འདབས་རོལ་གྱི་མཐོ་སྒང་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། འབྲོག་ཁྱི་འདིའི་རིགས་རྒྱུད་ནི་ཁྱི་ཡི་རིགས་གང་ཞིག་ནས་མཆེད་པའི་གཞི་འཛིན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་ཞིག་མི་འདུག སྤྱིར་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་གསལ་བ་ནི་”གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༡༡༠༠ ཙམ་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད”ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་སྟབས། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་གི་བརྒྱུད་དུ་ལྷག་སྟེ་འཚོ་སྡོད་བྱས་པ་ལས། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཐུབ་མེད་པ་གསལ་པོ་གསལ་རྐྱང་རེད་འདུག བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་འདབས་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁུལ་བལ་ཡུལ་དང་འབྲུག གངས་ལྗོངས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་བཅས་རེད། བོད་ས་མཐོ་རུ་འཚོ་བའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲོག་ཁྱི་འདི་སྦྲ་ཁྱིམ་དང་དགོན་སྡེ་སྲུང་ཆེད་སྒོ་འགྲམ་དུ་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་ལ། འབྲོག་པ་མང་པོས་ཉིན་དཀར་ལྕགས་ཐག་དང་ཀོ་ཐག་གིས་བཏགས་ནས་མཚན་མོ་གློད་ཀྱི་ཡོད། … → མུ་མཐུད་ཀློག
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་དང་བཀའ་ཟུར་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཕེབས་ཏེ་ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་གནང་བ་དང༌། སྐབས་དེར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་ཡིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། བྱབྱཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། འདི་ནི་ངས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཁུར་བླངས་ནས་བཟུང༌། ཝ་ཞིན་ཊོན་དུ་ཡོང་བ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་ནི་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་བློ་ཐག་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ནང་གི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་རེདབྱབྱ ཅེས་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་བཙན་གནོན་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། བྱབྱསྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ནང་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིར་འོས་འཚམས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་དྲག་གནོན་དང་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་བོད་མི་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད། བོད་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དྲག་གནོན་འོག་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྐད་ཡིག ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་གཏོར་བཅོམ་དང༌། གཉའ་གནོན་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་བཞིན་ཡོདབྱབྱ ཅེས་དང༌། ད་དུང་བཀའ་ཁྲི་ཡིས་བོད་དོན་ཆེད་ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། དེ་མིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་དང༌། ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སོགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་གནང༌། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་བོད་མི་ཚོར་ད་བར་སེམས་ཐག་ཉེ་བོས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས། ཐེངས་འདིའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་གནང་སྐབས་གསུང་དོན། ད་ལྟ་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མི་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་དམར་དམག་རྒྱང་བསྐྱོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་སླེབས་ཏེ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན། བོད་མིའི་སེམས་ནང་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད། དེ་རྗེས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ ལོར་དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་ཟེར་བ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌། … → མུ་མཐུད་ཀློག


text:
ཁ་ན་ཌར་གཞིས་སྤོར་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་ད་ལྟའི་བར་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༩༢༥ ཕར་འབྱོར་ཟིན་ཡོད་པ་དང་མི་གྲངས་ ༢༥ ཡི་ས་མིག་སྟོང་པར་ལྷག་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་ནང་སྲིད་དྲུང་འཕར་ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་ལགས་སུ། རྒྱ་གར་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཁོངས་ནས་བོད་མི་ ༡༠༠༠ ཁ་ན་ཌར་གཏོང་བའི་ལས་གཞི་དེ་ད་ལྟ་ག་འདྲ་ཆགས་ཡོད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་གིས། སྤྱིར་བཏང་ཁ་ན་ཌའི་གཞུང་ནས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ ལེན་རྒྱུ་ཞལ་བཞེས་གནང་ཡོད་ཀྱང་། བུ་གུ་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་སོགས་ང་ཚོའི་ཁྱོན་བསྡོམས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་མི་ ༡༠༥༤ ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཁྱོན་བོད་མི་ ༩༢༥ ཁ་ན་ཌར་འབྱོར་ཟིན་པ་དང་། མི་ ༥༠ ལ་གཟུགས་པོར་བརྟག་དཔྱད་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། ཟླ་འདིའི་ནང་ངམ་ཡང་ན་ཟླ་རྗེས་མའི་ནང་ཁོ་ཚོ་ཕར་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་རེད། ཁ་ན་ཌའི་གཞུང་ནས་ངོས་བཞེས་གནང་བའི་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ ལས་ལྷག་མ་ ༢༥ དེ་ས་མིག་སྟོང་པ་རང་བྱས་ནས་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ད་ལྟའི་བར་ཁ་ན་ཌའི་གཞུང་ཚབ་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཟིན་པའི་མི་གྲངས་ ༤༥ ཡི་ཡིག་ཆ་མ་འགྲིག་པར་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་མི་གཞིས་ཆགས་དེ་རང་ནས་ཡིན་ནའང་ས་གནས་གཞན་དུ་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་པ་དང་། ལས་ཀ་བྱེད་དུ་སོང་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་དེབ་(R.C) ས་ཆ་གཞན་ནས་བཟོས་བཞག་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།
གཞིས་སྤོར་ལས་གཞི་དེའི་ཆོད་གན་ནང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ནས་མི་འགྲོའི་སྙན་ཞུ་འབུལ་བཞེས་མཚམས་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་བ་ལྟར་སྙན་འབུལ་གྱི་དུས་ཡུན་རྫོགས་ཟིན་སྟབས། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལ་གཟིགས་ན་མ་འོངས་པར་ལྷག་མ་ས་མིག་ ༢༥ དེ་ངོས་བཞེས་ག་ཚོད་ཅིག་གནང་རེ་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། ངོས་བཞེས་གནང་ཡོད་པའི་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ ལས་ལྷག་མ་ས་མིག་ ༢༥ དེ་ཁ་སྐོང་དགོས་སྐོར་དེ་སྔོན་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ནས་ཁ་ན་ཌའི་གཞུང་ཚབ་ལ་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ཀྱང་མུ་མཐུད་གཞུང་ཚབ་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུས་ཏེ་མཇུག་སྐྱོང་གནང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ག་ཚོད་ཅིག་དོན་དག་སོན་མིན་དང་ངོས་བཞེས་ག་ཚོད་ཅིག་གནང་ཡོང་ད་ལྟ་བཤད་ཚོད་མི་ཐུག་སྐོར་གསུངས་བྱུང་།
གཟུགས་པོར་བརྟག་དཔྱད་གནང་རྗེས་ན་ཚ་མང་ཤོས་དང་ཚབས་ཆེ་ཤོས་འདྲ་བོ་དེ་ག་རེ་ཡིན་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། མང་ཆེ་ཤོས་གློ་ནད་(TB)ཀྱི་ནད་རྟགས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ན་ཚ་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད་པ་དང་། གློ་བའི་ནད་རྟགས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་བསྟེན་ནས་ན་ཚ་སངས་དྲག་བྱུང་རྗེས། བསྐྱར་དུ་བཅར་འདྲིར་སྐད་བཏང་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། ཅེས་གསུངས་བྱུང་།
ཁ་ན་ཌར་འབྱོར་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། ཕར་ན་ཁ་ན་ཌའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ནས་རོགས་རམ་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། རིམ་གྱིས་སོ་སོའི་འཚོ་བ་རང་སྐྱོང་བྱས་ནས་བསྡད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ནས་ཡིག་ཆ་ཚང་མ་ཚར་བ་དང་རིམ་གྱིས་ཕར་བཏང་སྟེ་ཕར་ན་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་བར་དུ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་སྙན་གསེང་ཞུས་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་བྱུང་མེད་སྐོར་གསུངས་བྱུང་།
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།


text:
༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་ཕེབས་རྒྱུ་དང་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱང་འཆར་ཡོད་འདུག
སྐུ་སྒེར་དྲ་བའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ལ་ཊི་ཝེ་ཡ་བོད་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་མོ་སུ་ཁོ་བོད་སྐྱོབ་ཐེབས་རྩ་ཁང་། རུ་སོག་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་བཅས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦ དང་ ༡༧ ཉིན་། ཡུ་རོབ་བྱང་བརྒྱུད་ལ་ཊི་ཝེ་ཡའི་རྒྱལ་ས་ Riga ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ Skonto ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་། ༧གོང་ས་མཆོོག་ནས་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་དང་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་སོགས་ཆོས་འབྲེལ་གནང་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་མི་མང་ལ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བཀའ་དྲིན་བསྐྱང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
དེ་བཞིན། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན། ནེ་ཌིར་ལན་ཌིའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཊིར་ཌམ( Rotterdam)གྱི་྄ཨ་ཧོ་རོ་ཊིར་ཌམ་( Ahoy Rotterdam) ཚོགས་ཁང་དུ། ང་ཚོའི་དཀའ་རྙོག་ཆེ་བའི་འཛམ་གླིང་ནང་ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན། དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་ཆོས་འབྲེལ་གནང་འཆར་ཡོད་འདུག
དེའི་རྗེས་འཇར་མན་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་ཌར་མཱ་སི་ཊཱ་ཊི་( Darmstadt )ནང་། དཔལ་ལྡན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་འཇར་མན་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བདེ་ཞེས་པའིི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཡུལ་དེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧེ་ཌིལ་བྷར་(Heidelburg) དང་ཧེ་ཌིལ་བྷར་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག བདེ་སྐྱིད་དང་གུས་བརྩིིའི་གལ་གནད་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཞིག་ལ་དབུ་བཞུགས་མཛད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
འཇར་མན་ནང་གི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་སུད་སིའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ དང་ ༢༢ ཉིན་ཡུལ་དེར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རི་ཀོན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གསར་བཞེངས་གནང་སྟེ་ལོ་ངོ་ ༥༠ འཁོར་བའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཛི་རིག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་སྒོམ་རིམ་བར་བ། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཅས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད་འདུག


text:
བོད་ཡུལ།
ནོར་བཅོས། ས་ཁྲ་དེའི་ནང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཆ་ས་ནོར་འདུག། དཔེར་ན་ཁམས་ཞེས་པ་དེ་ཟི་ཁྲོན་ཁོངས་སུ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་བྲིས་པ་དེ་ནོར་བ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་ཡོངས་དང་ནག་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་རྣམས་ཁམས་རེད་ལ།་་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནང་གི་ཡུལ་ཤུལ་ས་ཁུལ་ཡང་ཁམས་རེད།
བོད་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ནང་གི་མཐོ་སྒང་ཡིན་ཞིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བྱང་ངོས་སུ་གནས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་ད་དུང་རྒྱ་རིགས་དང་ཧུད་རིགས་མང་པོའི་གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་བྱེད་སའི་གནས་ཡང་རེད་།
བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་ཤོས་གི་ས་ཆ་ཞིག་དང་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་༤༩༠༠ལྷག་ཡོད་པ་རེད། ས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོའང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།
ནང་དོན།
- ༡ མིང་འབྱུང་ཚུལ།
- ༢ སྐད་རིགས།
- ༣ ས་ཁམས།
- ༤ མི་འབོར།
- ༥ དཔལ་འབྱོར།
- ༦ ཤར་གྱི་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ལམ།
- ༧ རིག་གནས།
- ༨ པར་རིས་བར་འཁྱམས།
- ༩ ད་དུང་གཟིགས།
- ༡༠ ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
རང་རེའི་ཡུལ་འདི་ལ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ཞིང་མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་ནི་དེ་ལ་ཤོད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་བོན་ཡུལ་འདིར་ཐོན་སྐྱེདགཅོ་བོ་འབྲོག་ལས་ཡིན་སྟབས། འབྲོག་པ་རྣམས་ནི་ལུང་པ་རེར་དུད་ཁྱིམ་རེ་བྱས་ནས་སྡོད་པ་ལས་གྲོང་ཚོ་འམ་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་ནས་སྡོད་ཐབས་མེད་པས་ན་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེའི་བར་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ཀི་བརྒྱབ་པའམ་ཡང་ན་སྐད་ཆེན་པོ་འབོད་དགོས་པས་ན་འབོད། བོད་ཅེས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཟེར། དེ་ལྟར་བསམ་ན་བོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་མི་རིགས་གཞན་གིས་ཚུར་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་སྣང་ཡང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་རང་རིགས་ལ་བོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ཉུང་ལ། རྒྱ་གར་བས་རང་རིགས་ལ་བྷོ་ཊ་ཞེས་འབོད་ཀྱང་དེ་ནི་བོད་ཅེས་པ་སྒྲ་གྲགས་པར་ཀློག་པའི་དབང་གིས་བོད། བྷོད། བྷོ་ཊ་ཞེས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་སོ། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་རུ་པ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་བཅས་པ་གཡུལ་ཕམ་ནས་བུ་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་བཞུགས་སྟེ་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་པ་ལས་དེའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་གངས་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་འཕེལ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་ཤུག་རྐྱེན་འོག་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་སྨོས་ཅི། གཞན་ཡང་རིག་པས་བསམ་ནའང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་མ་ཟད་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ཡང་ཐོན་པའི་དུས་ན། བོད་ཡུལ་དུ་ད་དུང་ཡང་མིའི་འགྲོ་བ་མི་འབྱུང་བ་ནི་བཞད་གད་ཙམ་ལས་མི་འདའ་ཏེ། འགོས་ལོ་རྩ་བ་སོགས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་དུ་མའི་བཞེད་པ་དང་འགལ་ལ། དེང་སྐབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོགས་ཞིབ་པའི་ཚོད་བགམ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་《དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི་》ནང་བོད་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའང་མེད་པའི་འདོད་རྒྱལ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། གཉའ་ཁྲི་སོགས་ལ་འོད་དེ་དང་སྤུ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གནའ་བོའི་དུས་བོད་ཡུལ་འདི་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་པར་འགྱུར་བ་བཅས་ཀྱི་བཞེད་པ་གསུམ་ཙམ་གསུངས་ཡོད། དེ་ལས་སྤྱིར་བ་མི་རིགས་ཤིག་གི་མིང་འདོད་རྒྱལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཉུང་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་མཚན་གདུང་རྒྱུད་པྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་འདི་ལངས་ཐེ་ཚོམ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མངང་མཛད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན༽ལས། བདུན་པ་མ་སངས་རུས་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོད་ཁམས་ཉ་དྲུག་ཟེར། ཞེས་དང་། ༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་༽ལས་བདུན་པ་མ་སངས་རུས་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ།ཡུལ་གྱི་མིང་ནི་བོད་ཁམས་གཡང་དྲུག་ཟེར། ཞེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་༼ཆོས་འབྱུང་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་༽དང་༼ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་༽སོགས་ཆོས་འབྱུང་ཀུན་དུ་བོད་ཁམས་གཡང་དྲུག་དང་བོད་ཁམས་གཡའ་དྲུག་བོད་ཁམས་ཉ་དྲུག་ཅེས་གཡཱ་དྲུག་དང་། གཡང་དྲུག ཉ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་འབོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བོད་ཁམས་ཞེས་པ་ཆོས་འབྱུང་སོ་སོ་གཅིག་མཐུན་དུ་འདུག་པས་ན་བོད་ཅེས་པའི་འབོད་སྲོལ་འདི་གཉའ་ཁྲིའི་གོང་ནས་ཡོད་དམ་སྙམ། ཡང་༼ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་༽ལྷ་རི་གྱང་མཐོར་གཤེགས་ནས་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ཡང་དགུའ་དྲུང་དྲུང་། ཤིང་སྡོང་པོ་ཡང་བང་ཐང་ཐང་། ཆབ་ལུ་མ་ཡང་དངོ་སིལ་སིལ། གོར་ཕ་བོང་ཡང་མཉེད་ཁྲུང་ཁྲུང་གིས་ཕྱལ་འཚལ་ལོ། གནམ་མཐའ་འོག་གི་རྗེ་བོ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གནམ་གྱི་དབུས། སའི་དཀྱིལ། གླིང་གི་སྤྱི་བོ། གངས་ཀྱི་རྭ་བ། ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་མགོ མྱི་དཔའ་རུ་སྐྱེས། རྟ་འགྱོགས་སུ་འཕེལ་བའི་ཡུལ། བོད་གཡག་དྲུག་གི་རྗེར་གཤེགས་སོ།" ཞེས་ལ་བརྟགས་ནའང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་ནས་ཡུལ་ཡར་ལུང་འདའི་ཕྱོགས་ན་བོད་ཅེས་འབོད་སྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་འོ།
གཞན་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཁག་ནང་རྒྱལ་པོའི་མིང་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ་མང་ཡང་བོད་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་མིང་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་ངམ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་སྙམ་མོ། གཞན་སྔོན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་འདིར་བསམ་གཞིགས་ཞིག་བྱས་ཚེ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་"དེ་ནི་ངེས་པར་བཞད་གད་སྲོང་བའི་གཏམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་ཡད་ཆོད་ན་འདི་ཡུལ་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས། ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ལ། དེར་མ་ཟད་གནའི་ཐ་སྙད་དུ་རྗེས་འཇུག་ན་ད་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། བཙན་པོ་དང་བཙད་པོ། ཆུན་པོ་དང་ཆུད་པོ་སོགས་རེས་མོས་སུ་བྲིས་པ་བཞིན་བོན་བང་བོད་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྗེས་སྲིད་པས་སོ། སོག་ཡུལ་འགར་བོན་ལུགས་བྱེད་པ་དག་ལ་བོད་དམ་བོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཆགས་འདུག "ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཁོ་བོའི་བསམ་པར་ཡང་མིང་འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ལས་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པའམ། ཡང་ན་ས་མིང་དག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། གལ་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་དག་ལས་ས་མིང་དུ་ཐོགས་ཚེ་བོན་ཞེས་པ་འདིའི་གོ་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ༼དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་༽ལས་"བོན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་དང་། གདོད་མའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་ནས་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་བོན་ལུགས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ།"ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཡང་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས། བོན་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་སོགསབྱུང་། གལ་ཏེ་བོད་འདི་བོན་ཞེས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཚེ་བོན་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིན་པ་དང་བོད་སྐད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ།
གཞན་མཐོ་བོད་དང་། ཐུ་སྦོའོ། སྟོད་བོད། ཏི་པད་ཞེས་པ་སོགས་ནི་བོད་ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་རྗེས་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཡིན་ཞིང་། དེང་བོད་ཡུལ་འདིར་མཐོ་བོད་དུ་འབོད་པས་དེ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་ཟུར་ཆགས་ནས་ཐང་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་འདིར་ཐུ་སྦོའོ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། དབྱིན་ཇི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་མང་པོས་ཏི་པད་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། གཞན་གངས་ཅན་དང་གངས་ལྗོངས་ཞེས་པ་སོགས་ནི་དུས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་པ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་སོ། གཞན་བོད་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོའི་མིང་ལས་ཆེས་མང་བ་ནི་རུས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་སྟེ་དཔེར་ན། གདོང་གི་རུས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ས་མིང་གཅན་ཚ་དང་། གཤེན་ཚ། རྒྱ་ཚ། ཆོས་ཤུལ། ཆུ་ཤུལ། སྤ་ཚབ་སོགས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ལ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་སྟེ་དཔེར་ན། མངའ་རིས་དང་། ཨ་མདོ། ཁམས། དབུས། གཙང་སོགས་པ་ལྟབུ་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་། འདོད་རྒྱལ་གྱིས་བཏགས་པ་ནི་རི་མིང་ཙམ་ལས་ཡུལ་གྱི་མིང་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་བཏགས་པ་ནི་སྤྱིར་ཉུང་ཙམ་སྣང་ངོ་།
སྐད་རིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ནི་བོད་སྐད་ཡིན། དེར་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བོད་ཡིག་ཐོག་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ཆོལ་གསུམ་བོད་མི་ཚང་མས་གོ་བ་གཅིག་ཏུ་བླངས་པ་ལས། དོན་འཁྲུལ་བའི་གཞི་གང་ཡང་མེད། སྐད་གདངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི།
དབུས་གཙང་སྐད།→ དབུས་སྐད། གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས། གཙང་སྐད། གཞིས་ཀ་རྩེ། ཤར་པའི་སྐད། གཉའ་ནང་རྫོང་འགྲམ། འབའ་སུམ་སྐད། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་ཞོ་ཁ་སོགས།
ཁམས་ཀྱི་སྐད།→ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། ཆབ་མདོ། སྡེ་དགེ། དཀར་མཛེས། ལི་ཐང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། བདེ་ཆེན་ཁུལ། མུ་ལི་རྫོང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། དགེ་རྩེ། ཤན་རྩ། ཨ་མདོ་རྫོང་། ནག་ཆུ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད། ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ། ཅོ་ནེའི་སྐད། ཅོ་ནེ་རྫོང་། འབྲུག་ཆུའི་སྐད། འབྲུག་ཆུ་རྫོང་།
ཨ་མདོའི་སྐད།→ འབྲོག་སྐད། ཀུན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཁུལ་ཡོངས་དང་ཟུང་ཆུ། མཛོད་དགེ རོང་སྐད། གྲོ་ཚང་། ཧྭ་ལུང་། ཞུན་ཧྭ། རོང་མ་འབྲོག་གི་སྐད། རེབ་གོང། བསང་ཆུ། རྟའུ་སྐད། རྟའུ་རྫོང་སོགས། རྒྱལ་རོང་གི་སྐད་ (མི་འདྲ་བ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད)
ས་ཁམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་”འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེ”ཞེས་འབོད། དེ་ལྟར་འབོད་དོན་ནི། རང་རེའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་ཡོད་པས་ཡིན་ཏེ།བོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ནི་མི་ཊར་4900ཡིན། བོད་ལ་མཚོན་ན་འདི་ ནི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ཡིན་ནའང །རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ནང་ས་བབ་དང་རི་རྒྱུད་མཐོ་ཤོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ལས་དམའ་བ་ཡོད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ནི་ལྷ་ས་ཡིན་ལ།ལྷ་ས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་པའི་རྒྱལ་སའམ་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གྲོ ང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཨང་གཉིས་པ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན།བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲ ང་གི་ སྲི ད་དབང་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་དབུས་གཙང་དང་།མདོ་སྟོད།མདོ་སྨད་བཅས་བོད་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ རྫོགས་གཏོགས་པ་དང་།དེའི་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་ལ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ2.5ཡོད།དེ་ནི་ཧྥ་རན་སེའི་ས་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་བཞིས་ཆེ་བ་དང།འཇར་པན་གྱི་ས་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ ན་ལྡབ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆེ་བ་ཡོད།བོད་ས་ཡོངས་ཀྱིས་ཡུ་རོབ་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་གྱི་1/4 ལྷག་ཟིན་གྱི་ཡོད།བོད་ ཁྱོན་ཡོ ངས་ ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་6ལྷག་ལས་མེད།དེར་བརྟེན་བོད་ནི་མི་འབོར་ཉུང་ལ་ས་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའང་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།་་་་་་་
== ལོ་རྒྱུས། ==བོད་ཡུལ་ལོ་རྒྱུས་
མི་འབོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་མི་འབོར་དང་བོད་ཀྱི་གནས་བབ།
བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་འཛིན་ཚུལ་དང་བོད་ཀྱི་མི་འབོར། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱེད་བདེ་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་བསྡུ་རུག་བྱེད་བདེ་བའི་ཆེད་དུ། བོད་དེ་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ཁག་ལྔ་ལ་བགོས་ཡོད། ལྗོངས་ཞིང་ཆེན་ལྔ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། སུ་ཁྲན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། ཡུ་ནན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ་བཅས་རེད། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྫོང་ཁག་༡༤༩ལ་བགོས་ཡོད། བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་༦་ཡོད་ལ། བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཆ་ནས་སམ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བརྩིས་ན་བོད་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་༡༡་ཡོད། དེ་ནི་ལ་དྭགས་དང་། མོན། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག། པ་ཁུ་སིན་ཐན་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ས་ཡ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་དག་སྡོམ་ནས་ཡིན། རྒྱ་ནག་ལ་མི་འབོར་དུང་ཕྱི་༡༢་ཡོད། བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༡༠༩་ཆ་ཡི་༡་ཙམ་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། 1/109 ཧི་མ་ལའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ནས་བརྩིས་ན་བརྒྱ་ཆ་༡༠༩་ཆ་ཡི་༢་ཙམ་ཟིན། 2/109འཛམ་གླིང་མི་འབོར་འདུས་ཚད་དེ་སྟོང་རྨིད་གྲུབ་བཞི་རེ་ལ་མི་གྲངས་༣༩རེ་ཡིན་ལ། བོད་དུ་སྟོང་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ལ་བོད་མི་གྲངས་༤་རེ་ལས་སྡོད་མི་དགོས་ཀྱང་། རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རྟེན་སྟོང་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ལ་མི་གྲངས་༥༠༠་ནས་༦༠༠ཟིན་ཡོད།འཛམ་གླིང་ལ་མི་འབོར་དུང་ཕྱི་༦༠་ཡོད་པའི་དབང་དུ་གཏོང་ན་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱི་འཛམ་གླིང་མི་འབོར་གྱི་སྟོང་ཆ་གཅིག་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། 1/1000 ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ནས་བརྩིས་ན་2/1000སྟོང་ཆའི་གཉིས་ཟིན་གྱིན་ཡོད།རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གྱི་གཞི་གྲངས་ཆེ་བ་དང་འཕར་ཚད་མགྱོགས་པོ་ཡོད་སྟབས་གསར་འཕར་བྱུང་བའི་མི་གྲངས་དེ་ཚོའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཆེད་ལོ་རེ་ལ་དགོས་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་། རས་ཆ། སྡོད་གནས། སྒྲིག་ཆས། ལ་སོགས་པ་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་བོད་དང་ཤིང་ཅང་། སོག་པོ་སོགས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་དང་འཁོར་ཡུག་བཅས་ཚང་མའི་ཁུར་པོ་ལྕི་རུ་ཕྱིན་ཡོད། འདི་ནི་བོད་ཤིང་ཅང་། སོག་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཀ་གསོ་དགོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།
དཔལ་འབྱོར།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཞིང་ལས་སྔོན་ཐོན་ཡིན་ཡང་རྨོ་རྐོ་སོ་ནམ་འོས་པའི་ས་ཆར་ཚོས་འཛིན་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་གསོ་བ་རེད། དཔེར་ན་ལུག་དང་། [[བ་ཕྱུགས་] ]ར་ རྔ་མོང་ གཡག་ མཛོ་ རྟ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། སྟོན་ཏོག་གཙོ་བོ་ནས་དང་། གྲོ་ བྲ་བོ་ གྲོ་ནག་ [[ཞོ་ཁོག་] ]ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ སྔོ་ཚལ་སོགས་ཡོད་པ་རེད་ དེང་སྐབས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་དོ་ཁུར་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་རྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གི་ལས་གནས་དེའང་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོར་རྒྱུར་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། དབང་འཛིན་ལས་འཁུངས་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གི་ལས་གནས་དེ་ཁྱབ་དལ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།
ཤར་གྱི་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ལམ།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཤར་གྱི་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ་ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་བར་ལ་དར་པའི་ཚོང་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་གཞུང་ལམ་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་གཞུང་ལམ་རེ་འགའ་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཇ་ཚོང་དང་། དར་ཚོང་། རྟ་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་དེ་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་གཉིས་པོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་བོད་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་ལའང“ཤར་གྱི་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ”ཞེས་ཐོགས་པ་རེད། དེ་ལའང་སི་ཁྲོན་ནས་བོད་བར་ཆགས་པའི“ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ”གཅིག་དང་། ཡུན་ནན་ནས་བོད་བར་ཆགས་པའི“ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ”གཅིག་ཡོད། སི་ཁྲོན་གཡག་རྔ་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་ལམ་བུར“ཁྲོན་བོད་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམཚོང་ལམ”དང་། ཡུན་ནན་ཞི་ཧྲོང་པན་ན་དང་སི་མའོ་ནས་ཐོན་པའི་ཇ་རིལ་དག་ཏ་ལི་རུ་བསྡུ་རུབ་བྱས་རྗེས།ས་དམ་དང་། རྒྱལ་ཐང་། བདེ་ཆེན་ལ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་སྤང་མདའ་དང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ། ལྷ་ས། རྒྱལ་རྩེ། གཞིས་རྩེ། མངའ་རིས་སོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་ལམ་བུར“ཡུན་བོད་ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”ཟེར་བ་རེད།
ས་སྐྱའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་གསར་དུ་གཏོད་ནས་ས་ཚིགས་དུ་མ་བཙུགས། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་བོད་འདྲེས་མཚམས་ནས་ལྷ་ས་བར་ལ་ས་ཚིགས་ཆེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བཙུགས་ཡོད་སྐད་འདུག མདོ་ཁམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཁོ་ནའི་མངའ་འོག་ས་ཚིགས་དགུ་བཙུགས་ཡོད། ས་ཚིགས་ཆེ་བ་རེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ད་དུང་ས་ཚིགས་ཆུང་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ས་ཚིགས་ཁུལ་གྱི་མི་སེར་རྣམ་པས་ཁྲལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ས་ཚིགས་ཆེ་བའི་མངའ་ཞབས་ལ་དུད་ཁྱིམ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང་། ཆུང་བའི་མངའ་ཞབས་ལ་དུད་ཁྱིམ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད།
ཕག་གྲུའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་མུ་མཐུད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད།ཕག་གྲུའི་སྐབས་སུ་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་ཐང་བཟུང་བ་དང་། ཡུན་ནན་གྱི་ཚོང་པས་ལོ་ལྟར་ས་དམ་དང་། ཧེ་ཆིང་། ཏ་ལི། ཕུའུ་ཨེར་བཅས་ནས་ཇ་དང་བྱེ་མ་ཀ་ར། ཟངས་ཆས། འབྲུ་རིགས། ཞོར་ཟས་བཅས་རྒྱལ་ཐང་དང། ཁམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས། ཚྭ་ཁ་རོང་སོགས་ལ་དྲངས་ནས་ས་ཁུལ་དེ་གའི་བལ་དང་མར་སྤོས་སྣམ་བུ། དེ་བཞིན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། གླ་རྩི་སོགས་དང་བརྗེ་རེས་བྱས་པས་སྐབས་དེར་རྒྱ་བོད་ཉོ་ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༤༠༧ལོར་རྒྱ་ནག་གོང་མས་ཁམས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་སོ་སོ་དང་བླ་མ་ཆེ་གྲས་རྣམས་ལ་སྔར་གྱི་ས་ཚིགས་རྣམས་བསྐྱར་བཟོ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། གཡག་རྔ་ནས་དབུས་གཙང་བར་གྱི་ས་ཚིགས་འཛུགས་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་བས། མཐར་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་ནས་དབུས་གཙང་ལ་འགྲོ་སའི་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་བྱང་མ་གཅིག་དང་ལྷོ་མ་གཅིག་ཆགས་པ་རེད། ལྷོ་བྱང་གི་ལམ་བུ་དེ་དུས་ཆབ་མདོའི་རྒྱུད་ལ་ས་ཚིགས་གལ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད།
མཉྫུ་གོང་མའི་དུས་སུ་ཉིན་གཅིག་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཐང་དུ་ཚོང་འདུས་བཙུགས་ཆོག་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དེར་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཐང་དེ་ཡུན་ནན་དང་བོད་ཀྱི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་གནས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། མཉྫུ་གོང་མས་སྐབས་དེའི་ས་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་དང་མི་འབོར། དུད་ཚང་གི་ཁ་གྲངས། ས་བབ་བཅས་ཞིབ་བཤེར་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཟི་ལིང་ནས་ཡུལ་ཤུལ་དང་ཆབ་མདོ་བརྒྱུད་ལྷ་སར་བསྐྱོད་སའི་ཡིག
རིག་གནས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། བོད་རིགས་ཚོའི་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད། ནང་ཆོས་ནི་བོད་ཅིག་པོར་དར་བ་མ་ཡིན་པར་སོག་ཡུལ་དང་ཀྲུང་གོའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་འཁྱབ་ཡོད།
ནང་ཆོས་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ་དགེ་ལུགས་པ་དང་བཀའ་རྒྱུད་ རྙིང་མ་ ས་སྐྱ་པ་ ཇོ་ནང་ བཅས་ཡོད།
བོན།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོན་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབས་ཀྱིས་གསར་བསྟོད་བྱས་པ་ཅིག་ཡིན།༢༥བར་གྱི་སྟེང་གཉིས་དེ་གང་ཡིན། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ།། ༢༦གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོན་དར་བ་རེད་དམ་བསྣུབས་པ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ཅི། བོན་བསྣུབས་པ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ནི་བོན་གཤེན་དག་གི་མངའ་ཐང་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་ཐད་ཀར་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་པས་སོ། ༢༧གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སུས་བཀྲོངས་པ་རེད།ཅིའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་འདི་ཡིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པས།འབངས་ལོ་ངམ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་དཔྲལ་བ་ལ་མདའ་འཕངས་ནས་བཀྲོངས་སོ། ༢༧གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ལ་བུ་དུ་བྱུང་།དེ་དག་ལས་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་དེ་སུ་རེད། བྱ་ཁྲི་དང་།ཤ་ཁྲི།ཉ་ཁྲི་བཅས་བྱུང་།དེ་ལས་སྲས་བྱ་ཁྲི་དེ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ།། ༢༨བློན་པོ་ལོ་ངམ་བསད་མཁན་སུ་རེད། བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་བསད་པ་རེད། ༢༩བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དང་།ཁྲབ་ཀྱི་ཐོག་མ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་དུས་སུ་བྱུང་། རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་པ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་ངོ་།། ༣༠ཅིའི་ཕྱིར་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཟེར། ཡུམ་གྱི་ལྷ་ལ་དམོན་བོར་བས་ནམ་མཁའ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བས་བྱ་ཁྲིའི་མཚན་ལ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཟེར་རོ།། ༣༡ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཞིག་་གི་དུས་སུ་བརྩིགས། པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་བརྩིགས་སོ། ༣༢བོད་ཀྱི་མཛངས་མི་བདུན་ལས་དང་པོའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར། མཛངས་མི་དང་པོའི་མིང་ལ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་ཞུའོ།། ༣༣རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཅི་བྱས། མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཤིང་སྲེག་སོལ་བ་བྱུང་།དེ་ཡིས་རྡོ་བཞུགས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བྱུང་།ཤིང་ལ་མིག་ཕུག་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས།ས་ཞིང་བརྐོས་ནས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས།རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས་སྤང་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས།བརྒལ་བའི་མི་ཐར་ཆུ་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས། ༣༤རུ་ལས་སྐྱེས་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་བློན་པོ་ཡིན། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱི་བློན་པོ་ཡིན། ༣༤བར་གྱི་སྟེང་གཉིས་ཀྱི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ། གཡའ་དང་རྫ་ལ་བཏབ། ༣༥ས་ཡི་ལེགས་དྲུག་དེ་གང་གང་ཡིན། ཨེ་ཤོ་ལེགས་དང་།དེ་ཤོ་ལེགས།ཐི་ཤོ་ལེགས།གུ་རུ་ལེགས།འབྲོང་ཞི་ལེགས།ཨི་ཤོ་ལེགས་བཅས་སོ། ༣༦མཛངས་མི་གཉིས་པའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར། ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་ཟེར།དེ་ནི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་བུ་ཡིན། ༣༧མཛངས་མི་གཉིས་པས་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་སྐབས་བྱུང་། ཨེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་། ༣༨མཛངས་མི་གཉིས་པས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཅི་བྱས། མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཞིང་ལ་དོར་ཁ་བརྩིས།འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས།མདའ་ལ་ཆུ་མ་རྨོ་བ་འདི་ནས་བྱུང་། ༣༩ས་ཡི་ལྡེ་བརྒྱད་དེ་གང་གང་ཡིན། ས་ནམ་ཟིན་ལྡེ།ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན།སེ་སྣོལ་ནམ་ལྡེ།སེ་སྣོལ་བོ་ལྡེ།ལྡེ་སྣོལ་ནམ།ལྡེ་ནམ་པོ།ལྡེ་རྒྱལ་པོ།ལྡེ་སྤྲིན་བཙན་བཅས་སོ། ༤༠ལྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ། ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བཏབ། ༤༡ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འོག་གི་བཙན་ལྔ་ལ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་གང་གང་རེད། རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལོང་བཙན།ཁྲི་བཙན་ནམ།ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན།ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན།ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་བཅས་ལགས། ༤༢གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་བར་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རིང་ཆབ་སྲིད་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱངས། བོན་སྒྲུང་ལྡེའུ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་། ༤༣རྒྱལ་པོ་གང་གི་རིང་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས། ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་གྱི་དུས་སུ་དམ་ཆོས་དབུ་བརྙེསསོ། ༤༤གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པ་དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས། སྐུའི་རྟེན་རིགས་ལྔའི་ལུགས་ཚར་གཅིག གསུང་གི་རྟེན་དུ་དཔང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་མ་དང་གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད།ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་ལྔ་བ་བཅས་སོ། ༤༥གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པ་བོད་ལ་དྲངས་ཡོང་མཁན་སུ་ཡིན། པཎྡི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་ལོ་ཙྭ་བ་ལི་ཐེ་སི་གཉིས་ཀྱིས་དྲངས་ཡོང་བའོ།། ༤༦ཐོག་མར་བོད་ལ་དར་བའི་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་གང་གི་ལུགས་ཡིན།། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་ཡིན། ༤༧བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིགས་པས་ནད་བཅོས་ཐབས་གཙོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན། གཏར་སྲེག་བྱུག་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའོ། ༤༨བཙན་ལྔའི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ། བཙན་ལྔའི་བང་སོ་འཆིང་ཡུལ་དར་ཐང་དུ་བཏབ།བང་སོའི་དབྱིབས་ནི་ས་ཕུང་སྦྲ་འདྲ་ཡོད་ཟེར། ༤༩ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་བཞུགས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རེའུ་མིག་ལྟར་ན།སྤྱི་ལོ་༢༥༤ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་༣༧བར་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བཞུགས་སོ། ༥༠ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་གྱི་བླ་སྨན་པ་དེའི་མཚན་ལ་གང་གསོལ། སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག་ཅན་ཞེས་ཞུ་ལ།ཁོང་གིས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་དང་ཁྲི་གཉན་གཟུངས་བཙན་གཉིས་ཀྱི་བླ་སྨན་པ་མཛད་ཅིང་།བོད་དུ་བླ་སྨན་འཛུགས་པའི་སྲོལ་དེ་ནས་དར་རོ། ༥༡བོད་གཅིག་གྱུར་བཟོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་འགོ་རྩོམ། བོད་རྒྱལ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འགོ་རྩོམ། ༥༢སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་ཅི་ཙམ་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས། རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཆ་གཉིས་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས་སོ།།
༥༣མཛངས་མི་གསུམ་པ་དེ་སུ་ཡིན། ཁྲི་དོ་རི་སྣང་ཞེས་པ་དེ་ལགས། ༥༤མཛངས་མི་བདུན་གྱི་གསུམ་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་བྱུང་། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་ངོ་། ༥༥ཁྲི་དོ་རི་སྣང་མཛངས་བློན་དུ་འཇོག་པའི་བྱས་རྗེས་གང་། བྲེ་ཕུལ་སྲང་བཅོས་འབྲུ་མར་ཚད་ཀྱིས་བཅལ།།དགའ་གཉིས་ཚོང་བྱས་མཐུན་གཉིས་ལ་ལུང་བསྡེབས། ༥༦རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་ཚོང་ལས་ཐོག་མ་དར་བ་ཡིན། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚོང་ལས་ཐོག་མ་དརབ་ཡིན། ༥༧བྱང་ནས་ཚྭ་ཁ་རྙེད།བྱང་ཚྭ་ལྷོ་རུ་འདྲེན་པའི་སྲོལ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུའི་རིང་ལ་བྱུང་། གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་། ༥༨བོད་རྒྱལ་ཉེར་དགུ་པ་དང་སུམ་ཅུ་པ།སོ་ཅིག་པ་བཅས་སོ་སོར་གང་དག་ཡིན། རིམ་བཞིན་ཁྲི་གཉན་གཟུངས་བཙན་དང་།འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ།སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་བཅས་སོ།། ༥༩སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཞེས་ཐོགས་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ཁོང་ནི་འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ་དང་བཙུན་མོ་མཆིམས་བཟའ་ཀླུ་རྒྱལ་ངན་བུ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་དམུས་ལོང་དཀོན་པ་བཀྲ་ཞེས་དེ་ཡིན་ལ།ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ཆེངས་བཞིན་འ་ཞའི་ཡུལ་གྱི་སྨན་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱས་པས་མིག་ཕྱེ་སྐབས་སྐྱིད་ཤོད་སྟག་མོ་རི་ལ་རི་དྭགས་གཉན་འགྲོ་བ་གཟིགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་མཚན་ཡང་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་གསོལ་ལོ།
བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས།[རྩོམ་སྒྲིག]
http://www.reverbnation.com/play_now/song_10633861
བོད་ཀྱི་ཆས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་ཆས་ནི་སྔོན་ཏ་ཟིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ཤིང་ ཕྱིས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ཆས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ ཡུལ་སུ་སུའི་ཆས་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་ལྡན་ཞིང་ ཆས་ལུགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཡུལ་སོ་སོའི་འཚོ་བའི་སྐྱེལ་སྟངས་དང་གནམ་གཤིས་ ས་ཆའི་མཐོ་བབ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཟབ།
བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཀྱི་ཞེ་ས།[རྩོམ་སྒྲིག]
པར་རིས་བར་འཁྱམས།[རྩོམ་སྒྲིག]
དགོན་སྡེ་ཁག་དང་མནའ་ཤུལ་ཁག་གི་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་རེའུ་མིག
ཀ་ཐོག་དགོན།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དཔལ་ཡུལ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གཅུང་པོ་ཀ་དམ་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས་བཏབ། 嘎妥寺.四川省甘孜藏族自治州白玉县境一宁玛派寺庙名.原为十二世纪中帕摩竹巴之弟噶-当巴德协所倡建.
ཀརྣི་སྒོ་བཞིའི་མཆོད་རྟེན།
ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་རྒྱུད་ཁྲོམ་ལམ་དུ་སྔར་ཡོད་མཆོད་རྟེན་སྒོ་བཞི་མའི་མིང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༣༦༨ གོང་ལ་བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་ཡུན་རིང་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས། 噶尼果希.拉萨大昭寺北街一座四门塔名.相传公元1368 年前,藏传佛教证士唐东杰波曾在此处长期修行.
ཀུན་བདེ་གླིང་།
ལྷ་སའི་རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་སྟག་ལོར་ཕྱག་བཏབ་པའི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་བདག་པོ་རྟ་ཚག་ནོ་མིན་ཧན་ནམ། རྗེ་དྲུང་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཞེས་པའི་གོ་མིང་འཛིན་པའི་སྐྱེ་ཕྲེང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་གོང་མ་ཆན་ལུང་དང་། ཀྭང་ཞུའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཐེངས་གཉིས་བྱས་ཡོད་འདུག 卫藏永安寺,功德林寺.公元1794 清乾隆59年建,在拉萨布达拉宫西南角.清乾隆和光绪两代,
ཀོང་པོ་བུ་ཆུ།
ལྷ་ཁང་ཞིག བོད་ཀྱི་ས་གཞི་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་བ་འདྲ་བའི་ཁ་གནོན་དུ་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་འདུལ་བཞིའི་གྲས་ཤིག 工布布楚寺.西藏古代堪舆(kan yu )家说西藏地形象仰卧的罗刹女妖(luo cha nv yao).松赞干布时为镇压此妖,在其右膝(you xi )建立的镇节寺庙.
བཀའ་ཚལ་དགོན་པ།
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བཏབ་པའི་ལམ་གྲོ་གུང་དཀར་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག 噶采寺.藏史所载七世纪初,藏王松赞干布为镇压罗刹女右肩所倡建的一座古寺庙名.地在今西藏墨竹工卡县境内.
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ།
གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་ཆེན་ཞིག་སྟེ། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་ཡོས་ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། རྗེ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ནས་བཟུང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ཞིག 札什伦布寺.后藏最大的格鲁派寺庙,在日喀则郊区,公元1447 明正统十二年丁卯,第一代达赖喇嘛根敦珠所创建,自班禅洛桑却坚以后,即为历代班禅额尔德尼驻锡所. མུ་འགོད་་་་་་་་་་་་་་་་་་
བོད་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་བོད་རྒྱ་སྦྱན་ཤར་གྱི་རེའུ་མིག
ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ།
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞིག་སྟེ། ༡༩༥༣ ལོར་བཙུགས། དེའི་ཁོངས་སུ་ཞ་ཧོ་རྫོང་། རྨ་ཆུ་རྫོང་། ཀླུ་ཆུ་རྫོང་། ཅོ་ནེ་རྫོང་། ཐེ་བོ་རྫོང་། འབྲུག་ཆུ་རྫོང་། ལིན་ཐན་རྫོང་སྟེ་རྫོང་ཁག་བདུན་ཡོད་ཅིང་། བོད། རྒྱ། ཧུས། ས་ལར། སོག་པོ་སོགས་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཡོད། རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ས་དེ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན། 甘南藏族自治州.1953 年建立,位于甘肃南部.辖夏河,玛曲,碌曲,卓尼,迭部,舟曲,临潭等七县,居民有藏,汉,回,撒拉,蒙古等族.州人民政府驻合作市.
ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ།
- རྫོང་ཞིག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་ཡུལ་ཉང་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད། དེང་སྐབས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དེ་ང་ཕོད་ཟམ་ཁར་ཡོད། 工布江达.县名. 在西藏自治区工布尼洋河上游,县人民政府驻阿沛桥.
- གྲོང་ཞིག
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་ཡུལ་ཉང་ཆུ་དང་སྤྱི་མདའ་ཕྱོགས་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་གཉིས་འཛོམས་སའི་ལུང་པ་སུམ་མདོར་ཡོད། 太昭.工布江达一村名.在西藏自治区工布尼洋河和从金达流来的河水汇合处,旧为太昭县治. ཀླུ་ཆུ།
- རྫོང་ཞིག
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ནུབ་དང་ཀླུ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད། 碌曲.县名.在甘肃省甘南藏族自治州西部洮河上游.(2)རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ན་ཡོད། 洮河.黄河上游支流,在甘肃省西南部.
དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རང་སྐྱོང་ཁུལ།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཤིས་ཁམས་ཞིང་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཙུགས་ཤིང་། ༡༩༥༥ ལོར་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་བསྒྱུར། དེའི་ཁོངས་སུ་རྫོང་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ། ༡ དར་མདོ་རྫོང་། ༢ བྲག་མགོ་རྫོང་། ༣ དཀར་མཛེས་རྫོང་། ༤ ཉག་རོང་། ༥ དཔལ་ཡུལ་རྫོང་། ༦ སྡེ་དགེ་རྫོང་། ༧ སེར་ཤུལ། ༨ གསེར་ཐང་རྫོང་། ༩ ལྕགས་ཟམ་རྫོང་། ༡༠ རོང་བྲག་རྫོང་། ༡༡ བརྒྱད་ཟུར་རྫོང་། ༡༢ ཉག་ཆུ་རྫོང་། ༡༣ རྟའུ་རྫོང་། ༡༤ ལིང་ཐང་རྫོང་། ༡༥ ཕྲག་ཕྲེང་རྫོང་། ༡༦ འདབ་པ་རྫོང་། ༡༧ འབའ་ཐང་རྫོང་། ༡༨ སྡེ་རོང་རྫོང་བཅས་བཅོད་བརྒྱད་ཡོད། 甘孜藏族自治州. 地处四川省西部,1950年12月25日建立西康省藏族自治区,1955年改为甘孜藏族自治州.1 辖康定,2 炉霍,3甘孜,4新龙,5 白玉,6 德格,7 石渠,8 色达,9 泸定,10 丹巴,11 九龙,12 雅江,13 道孚,14 理塘,15 乡城,16 稻城,17 巴塘,18 得荣等十八县.自治州人民政府驻康定.
བཀྲ་ཤིས་གླིང་།
ས་ཆ་ཞིག སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་རྔ་བ་བོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ད་ལྟ་ལི་ཞན་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ཡིན། 扎西林.地名.在四川省阿坝藏族自治州南部.现为理县人民政府驻地.
རྐ་འབའ་སུམ་མདོ།
ས་མིང་ཞིག ད་ལྟ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་ཐུང་ཏེ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ཡུལ་ཡིན། 尕巴松都.地名.现为青海省海南藏族自治州同德县人民政府驻地. མུ་འགོད་་་་་་་་་་་རྒྱལ་མོ་པདྨ་བཀྲ་ཤིས་ནས།
ད་དུང་གཟིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།[རྩོམ་སྒྲིག]
- William Woodville Rockhill 1891 Tibet: A Geographical, Ethnographical, and Historical Sketch, Derived from Chinese Sources, Volume 1 From the 'JOURNAL OF THE ROYAL ASIATIC SOCIETY OF GREAT BRITAIN AND IRELAND'
- Henry Lansdell 1893 Chinese Central Asia: a ride to Little Tibet, Volume 1 S. Low, Marston, & Co.
- Susie Carson Rijnhart 1901 With the Tibetans in tent and temple: narrative of four years' residence on the Tibetan border, and of a journey into the far interior Oliphant, Anderson, & Ferrier


text:
Friday, August 31, 2012
ངོས་ཀྱི་ལག་ཁྱེར་དང་མཐུན་པའི་སྐྱེ་སྐར་ཉིན་མོ།
དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་ནི་སྔོན་བལ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ངོས་ཀྱི་ལག་ཁྱེར་དང་མཐུན་པར་རང་བཟོ་བྱས་པའི་སྐྱེ་སྐར་རྫུན་མའི་ཉིན་མོ་ཡིན། ང་ནི་བོད་ཁམས་ནང་ཆེན་ཡུལ་འབྲོག་འདྲེས་མའི་གྲོང་གསེབ་ཞིག་ནང་དུ་རང་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་སྦྲུལ་ལོར་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་རིག་གནས་གསར་རྗེའི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ལྟ་བུའི་དུས་ཐབས་སྡུག་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ངོས་ཀྱང་མི་ཡུལ་འདིར་ངུ་སྐད་ཙིར་ཙིར་བཅས་སྐྱེས། སྐྱེས་ལོ་༡༩༦༥ ལོ་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱང་། ཟླ་བ་དང་ཞག་གྲངས་སོགས་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས། སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་ཀྱི་སྐྱེས་མ་དེ་ངོས་སྐྱེས་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་ནས་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་འཐབ་རྩོད་འོག་འདས་གྲོང་དུ་སོང་ནས་ངས་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་མ་ཡི་མིང་ཙམ་ལས་མེད། ལར་ནི་བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལ་སྐྱེས་སྐར་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་བྱེད་སྲོལ་ཆེར་མེད། སྔ་ལོ་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་ཉིན་མ་རེ་ལ་སྐྱེ་སྐར་རེ་རེད་ངོས་ཀྱི་སྐྱེ་སྐར་དེ་ངོས་ལ་ལྟོས་ན་འགྲོ་སོང་ཕོན་ཆེན་གཏངས་ནས་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བོ་ཆེར་མེད་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ་རེད། དེ་རིང་ངོས་ཀྱི་སྐྱེ་སྐར་འདི་ལ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཧར་ཌེའི་དང་སུ་སིན། རྗེན་ནེའི་བཅས་ཀྱི་མོས་པ་ལྟར་ཁ་སང་ནས་དུས་ཆད་བྱས་པ་ནང་བཞིན་རྒྱ་གར་ཟ་ཁང་ཞིག་ནང་དུ་སོང་། ཟ་མ་གང་འདོད་ཟ་ཆོག་པ་དེ་ནས་འགྲང་ཚད་ཟོས། དེ་ནས་ཧར་ཌེའི་སུ་སིན་སོགས་རིམ་བཞིན་ངོས་ལ་སྟོད་གོས་སོགས་སྐྱེས་སྐར་ལ་བརྔན་པ་འདྲ་མིན་སྤྲད་བྱུང་། ཟ་མ་ཟོས་རྗེས་སུ་སིན་དང་རྗེ་ནེའི་གཉིས་མཉམ་དུ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་རྐང་འགྲོས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་ཏུ་སོང་། གློ་ཁུག་ནང་ནས་ཁ་པར་གྱི་ཐིར་སྒྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མིང་འདོགས་ལ་བླ་མ་མགོ་ཞེས་ངོས་ཀྱི་དགེ་ཕྲུག་མེའུ་ཀོའི་རེད་འདུག ཁོང་ནས་ཟེར་ན་རྗེའུ་ཧྥུའི་ཁྱི་ད་ལྟ་ཤི་སོང་བས་འཕོ་བ་འདོན་ལ་ཡོང་རོགས་ཟེར། རྗེའུ་ཧྥུའི་ནང་དུ་སོང་ནས་ཁྱི་ལ་འཕོ་བ་བཏོན། ས་ཆ་འདིར་ཁྱི་ཤི་བའི་སྐབས་སུ་བོད་ནས་མི་ཤི་བ་ནང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་ནས་དེར་ཡོད་མི་བདུན་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་མི་ངུ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག ངས་ནི་རྗེའུ་ཧྥུ་ལ་སེམས་གསོ་འདྲ་བྱས་ནས་སུ་སིན་ངེད་གཉིས་ནང་དུ་འབྱོར། དེ་རིང་གི་ཉིན་ཐོ་མདོར་བསྡུས་ཞིག་གཏང་ནས་ཉལ་སར་སོང་ནས་གཉིད་དུ་ཡུར།
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
སྤྱིར་རང་རེའི་བོད་མིའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་ཞིང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་དཔྱད་བབས་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ནམ་ཡང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའི་མ་ལག་གི་གཞི་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེས་ན་བོད་པའི་མི་འདོགས་ཚུལ་འདི་ཡང་དུས་རབས་གང་ཞིག་ཚུལ་ཅི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐོག་མ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་དཀའ་ཡང་། སྤྲ་དང་སྤྲེའུའི་རིགས་རྒྱུད་མིར་ཆགས་པར་སྨྲ་བའི་དུས་རབས་ལ་གཞིགས་ན་སྔར་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་དར་སྤེལ་དུ་སོང་བའི་དུས་རིམ་ཁྲོད་འགྱུར་ལྡོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འགྲོགས་ནས་རང་རེའི་བོད་མིའི་མིང་འདོགས་སྟངས་འདིས་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་གོམ་སྟབས་ཆེས་ཆེར་བཅད་ཡོད།
བོད་ཡུལ་དུ་རུས་མིང་བྱུང་ཚུལ།
དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་དང་དུད་འགྲོའི་རིགས་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལའང་སོ་སོའི་རིགས་རྒྱུད་དང་། གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་རིགས་རུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་ལ། རྒྱུད་པ་དང་། ཆོ་འབྲང་། གདུང་། སྣག་ལས་སྐྱེས། བྱུང་རིགས། རྩ་ཁྲིད། རིགས། རིགས་བྱུང་། རུས། ཤ་ཉེ། ས་བོན་ལས་བྱུང་སོགས་རིགས་རུས་ཆོ་འབྲང་ཐད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད། ཐ་སྙད་འདི་དག་གི་དབྱེ་སྒོ་མདོར་བསྡུས་ན་རིགས་ཞེས་པ་སྟེ་གནས་རིས་སྡེ་ཚན་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་ས་བ་སྤྱི་དང་། རུས་ཞེས་པ་སྟེ་ཆོ་རིགས་ཕའི་གདུང་རྒྱུད་གཙོར་བཟུང་གིས་འཛིན་པ། ཆོ་འབྲང་སྟེ་མའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་སྣག་ཚ་སོགས་མའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་གཉེན་ཚན་དག་ཏུ་འདུ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ལ་མིང་རྐྱང་ལས་རུས་མིང་མ་བྱུང་བར་འདོད་ཀྱང་། འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། རིགས་སྤྱིའི་གྱེས་ཚུལ་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ན་ལྷ་དགའ་ལྡན་དང་དགའ་ལ་རོག་ལས་ཤར་ལུས་འཕགས་པོའི་མི་ཆད། ལྷ་བདེ་ལྡན་དང་བདེ་ལ་རོག་ལས་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ཆད། དམུ་ལྡན་དང་དམུ་ལ་རོག་ལས་ནུབ་བ་གླང་སྤྱོད་པ་ཆད། ལྷ་བྱེད་བུ་དང་བྱེད་ལ་རོག་ལས་འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཆད། ཨོ་རྒྱན་པ་ཀླུ་ལས་ཆད། བལ་པོ་ཐུགས་ཁྱོམ་ལས་ཆད་པར་བཤད་ཅིང་། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ལ་ཡང་མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། སྐད་རིགས་མི་གཅིག་པ་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མི་གཅིག་པ་བཅུ་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་ལས། དེ་ལ་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཆེ་བ། རྗེ་རིགས་རྣམས་བཙུན་པ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་རྣམས་གཙང་བ། དམངས་རིགས་རྣམས་མང་བ་དང་བཞི་ལ་ཕྱིའི་རིགས་བཞི་ཟེར་ཏེ། འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཁོངས་སུ་འདུའོ།།
བར་གྱི་རིགས་བཞི་ནི་རྒྱ་གར་བ་ལྷ་ལས་ཆད་པས་སམ་ཀྲི་ཏ་ལྷའི་སྐད་དུ་སྨྲ། རྒྱ་ནག་པ་ཀླུ་ལས་ཆད་པས་ན་ག་ཏྲི་ཏ་ཀླུའི་སྐད་དུ་སྨྲ། ཧོར་ལྷ་མ་ཡིན་ལས་ཆད་པས་ཨུ་པུ་ངྷ་ར་ལྷ་མིན་གྱིན་སྐད་དུ་སྨྲ། བོད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སིན་ལས་ཆད་པས་ཨ་ཝ་བྲག་ཀྲི་ཏ་འདྲེའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དང་བཞིའོ།།
ནང་གི་རིགས་བཞི་ནི། སྟོད་པ་དང་། ལྡོང་དང་། སེ་དང་། རྨུ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རུས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ཟེར། རུས་དང་ཆོ་འབྲང་གི་ཕྱི་མོའི་རིགས་ལའང་བོན་ལུགས་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་མོན་བུ་ལུམ་ལུམ་དང་། ཡུམ་ཆུའི་རྒྱལ་མོ་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱུད་པར། ཕྱ་དམུ་གཙུག་གསུམ་རྒོས་དང་བཞི་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་ནས་སྲིད་པའི་རྒྱལ་བུ་མཐིང་གི་བར་མཆེད་ཚུལ་བཤད་ལ། རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པར་འདོད། དེ་ཡང་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བུ་དང་ཚ་རིགས་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་སྐབས་སུ་བཞི་བརྒྱ་བོ་རྣམས་ཚན་བཞིར་བཅད་དེ་སོ་སོར། བསེ་དང་། དམུ་དང་། ལྡོང་དང་། སྟོང་སྟེ་མིང་བཞི་བཏགས་ནས་རང་ཚན་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་བྱུང་ཚུལ་གསལ་ལ། བོད་མི་གདོང་དྲུག་གི་རུས་མཛོད་མེ་ཏོག་སྐྱེད་ཚལ་ལས། “བཞི་ཚན་གྱི་ནང་ནས་མི་ཡ་རབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ཀུན་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ཆེན་ལྡན་གྱི་རིགས་རྣམས་གཅོ་བྱས་ཏེ། དེ་ཡི་མིང་ལ་ལྡོང་དང་། འབྲུ་དང་། སྦྲ་དང་། སྒ་བཞི་ནི་གཙོ་བའི་རིགས་རྣམས་ལ་ཐོགས་ཤིང་རུས་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འཕྲོའི་རིགས་ཆེན་བཞི་གའི་ལྷག་མ་དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་པོ་བསྡུས་ཤིང་ཚན་གཉིས་སུ་བགིས་ཏེ། གཅིག་ལ་དཔའ་འམ་དབའ་དང་། གཅིག་ལ་འདའ་འམ་ཟླ་ཞེས་བཏགས”ཞེས་སྔར་གྱི་རིགས་ལ་མཐོ་དམན་གྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད་ལས། “རིགས་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་བཞི་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང་། མངའ་རོལ་ལས་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་སྐྱེས་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་རྗེ་བོའི་རིགས་དང་། སོ་ནམ་ཞིང་ལས་ཀྱི་འདུ་འགོད་མཁན་དམངས་ཀྱི་རིགས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་རྒོལ་བའི་བཤན་པ་སོགས་གདོལ་བའི་རིགས་སུ་སྒྲོགས་པ་ལས” ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་རིགས་བཞིའི་ཐ་སྙད་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་རང་རེའི་བོད་ལའང་རིགས་བཞིར་ཕྱེ་ཚུལ་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ལ་རྩ་བའི་རིགས་བཞི་འམ་རིགས་དྲུག་གི་རུས་ཁམས་ལས་མང་དུ་གྱེས་ཏེ་རུས་མིང་གི་དར་སྲོལ་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད།
སྤྲུལ་བའི་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་དྲུག་འདས་པ་ལས་མི་མིན་སྤྲེའུ་མིན་ཕྲུ་གུ་བཞི་བརྒྱ་འཕེལ་ཏེ་བསེ་དང་དམུ། ལྡོང་དང་སྟོང་བཅས་རུས་ཆེན་དྲུག་ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཆོས་རྒྱལ་བཀའ་འབུམ་དང་། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་སོགས་སྔར་གྱི་ཡིག་ཚང་མང་བོར་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་དྲུག་པོ་རིམ་པར་གྱེས་པ་ལས། ལྡོང་ལས་ཟི་ན་དང་རྔོག དབྲ་དང་འབྲུ་ལས་གྭ་ཟི་དང་སྐྱུ་ར། གྭ་ཟི་ལས་ཀྱི་ཀླུ་དགེ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་ཟི་ན་ལས་ཀྱང་འབེ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་རུས་མིང་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བའི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་འདིར་བཀོད་ན། སྐ་བ། འཁོན། མགར། དགྱེར། རྡོག རྡེགས། ཅོག་རོ། མཆིམས། གཉགས། གཉོས། ཉང་། འདན། གནུབས། རྨེའུ། མི་ལ། རོམ། མཚུར། རླངས། རོག སྤང་། སོ། རྒྱུས། ཟུར། སྐྱོ། མགོན་ཤུལ། ཕན་ཤུལ། བདུད་ཤུལ་སོགས་ཤུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དང་། གཡི་ཚ། ཟངས་ཚ། རེབ་ཚ་སོགས་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད། མདོར་ན་གྱེས་པའི་རུས་མིང་ལ་ད་ལྟ་མི་འདྲ་བ་ཉིས་བརྒྱར་ཉེ་ཚུལ་བཤད་ལ། དེ་དག་གི་ཚིག་དོན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། ལྷ་གཟིགས་རླངས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན།  > ལས། མང་སྡོམ་སྟག་བཙན་གྱི་བུ་མས་རི་རྩེར་བསྐྱལ་བ་མང་སྡོམ་གྱིས་མཁྱེན་ནས་གཟིགས་པར་བྱོན་པས་ཁྱེའུ་དེ་ཉིད་གཅན་གཟན་རི་དྭགས་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པར་སྤྱི་གཙུག་ནས་རླངས་པ་ཐོན་བཞིན་མཆིས་པར་རླངས་སོ་རླངས་སོ་གསུངས་པས་རགས་རུས་ལ་རླངས་ཐོགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ཞིང་། ས་སྐྱའི་འཁོན་ཞེས་པའང་ལྷའི་གདུང་རྒྱུད་གཡའ་སྤང་སྐྱེས་དང་སྲིན་པོ་སྐྱ་རེངས་ཁྲག་མེད་འཁོན་པའི་བར་དུ་སྲས་ཤིག་བྱུང་བར་འཁོན་བར་སྐྱེས་སུ་བཏགས་པ། དེའི་རྒྱུད་ལས་ས་སྐྱའི་འཁོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་འཕེལ་ཚུལ་ >སུ་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་ >ལས་ཀྱང་ཁོང་གི་རུང་མིང་མི་ལ་ཞེས་པ་དེ་ཡབ་མེས་ཇོ་སྲས་སུ་འབོད་པ་དེ་མཐུ་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོགས་ཚུལ་ཀྱང་གསལ་བར་འབྱུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་མཚོན་ནོ།།
དེ་ལྟར་རང་རེའི་བོད་ལ་གདོད་མའི་དུས་ནས་རུས་མིང་ཡོད་ཅིང་། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྲོད་ལ་ཕྱི་མིག་གིས་བལྟས་ན་སྔར་གྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་བློན་ཆེན་དང་། མཛངས་མི། བྱས་པ་རྗེས་འབྲེལ་ཅན། གཞན་འབངས་མི་དཀྱུས་མ་ཚུན་་ཆད་ཀྱི་མིང་ལ་མིང་རྐྱང་ལས་རུས་མིང་གཙོ་ཆེར་བཟུང་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་ནང་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ཁམས་སུ་དར་ཏེ་རིམ་བཞིན་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་བླ་མ་
དང་མཁན་པོའི་མཚན་ཟུར་ཆགས་པ་དང་། མིང་འདོགས་པའི་བདག་དབང་ཀྱང་ཕ་མ་ལས་བླ་སྤྲུལ་མཁན་སློབ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོབ་པས་སོ་སོའི་རུས་མིང་ལས་མིང་རྐྱང་གི་ཐ་སྙད་དར་སྲོལ་ཤུགས་ཆེར་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟ་བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱིས་གཙོས་བའི་ཡུལ་ལུང་རེ་འགའ་མ་གཏོགས་རུས་མིང་སྤྱོད་པའི་སྲོལ་ག་ཉམས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
མིང་འདོགས་ཚུལ་གྱི་བྱུང་སྟངས་དང་འཕེལ་རིམ།
དེ་ཡང་ཐོག་མའི་མིའུ་རིགས་དྲུག་ཅེས་པ་དག་ནི་བོད་མིའི་ཕྱི་མོའི་གཙོ་བོར་ངེས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་དབང་བསྒྱུར་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་བཅུས་བྱས་ཚུལ་ཡང་། བསམ་ཡས་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་ལས། དང་པོར་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོ་དང་། གཉིས་པ་རེ་ཏེ་མགོ་གཡག་བདུད་དང་། གསུམ་པ་སྲིན་པོ་གཉའ་རེངས་ཁྲག་མིག བཞི་བ་དམར་འཇམ་ལྷ། ལྔ་བ་རྨུ་རྒྱལ་ཁོ་རྗེ། དྲུག་པ་ཀྲོག་ཀྲོག་འདྲ། བདུན་པ་མ་སངས་སྤུན་དགུ། བརྒྱད་པ་ཀླུ། དགུ་བ་རྒྱལ་བོ། བཅུ་བ་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་སོགས་ཀྱིས་མདོ་ཁམས་བཅས་སྟོང་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དབང་བྱས་ཚུལ་གསལ་བོར་གསུངས་ཤིང་། ཐོག་མའི་མ་སངས་སྤུན་དགུ་ལྟ་བུའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱང་དཔེར་ན། གཉའ་གཡའ་སྤང་སྐྱེས། གར་ཏིང་ནམ་ཚ། གླེ་ངན་ལམ་ཙང་སྐྱེས། རུ་ཐོ་གར་སྐྱེས། ཤེ་དོ་ཀེར་ཏིང་ནམ། མེ་པདྨ་སྐྱེས། གསང་གི་འཕྲུལ་བོ་ཆེ། དྲང་དྲངས་མ་མགུར་། བཀོང་སྟོན་ནམ་ཚ་སོགས་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་གཙོར་བཟུང་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ནི་རང་རེའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་གྲས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་རིགས་ཡིན། དེ་རྗེས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་མངའ་རིས་ཀྱི་ས་མིང་རྗེ་བོའི་མཚན་འགོར་བཞག་སྟེ། དཔེར་ན། མཆིམས་རྗེ་གུ་ཡོད། རྒྱལ་བོ་ལིག་སྙ་ཤུར། གཙང་རྗེ་ཐོད་དཀར། སྣུབས་རྗེ་དམིགས་པ། ལོ་རྔམ་རྫི་འབྲོམ། ཀྱི་རྗེ་རྨང་པོ། ཟིངས་རྗེ་ཁྲི་འཕྲང་གསུམ། ཟིང་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་། བྲང་རྗེ་གོང་ན་མ། ཀོང་རྗེ་དཀར་པོ། ཉང་བཙུན་གླང་རྒྱལ། དགའ་རྗེ་མང་པོ་རྒྱལ་སོགས་དང་། དེ་དག་གི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཀྱང་། སྣང་དང་དིང་། སྨ་དབང་སང་བློན། དམ་དམ། འགར། ཏུག ཐུག ངོ་རྗེ། རླངས། སྐམ་སོགས་ཡིན་ཚུལ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རྗེས་སུ་སིལ་མ་བཅུ་བཞི་རུ་གྱེས་པ་དང་། དེའང་རྒྱལ་ཕྲན་ཉེར་ལྔ་དང་བཞི་བཅུར་གྱེས་ཏེ་སྡེ་ཁོལ་བུར་བསྐྱངས་པ་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །
དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡར་སྔོན་ལ་བན་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གཞུང་ཕལ་མོ་ཆེར་བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱོན་པའི་གོང་དེར་བོད་དུ་འབྲས་བུའི་བོན་ད་གྲགས་པ་དེ་རིགས་དར་མྱོང་མེད་པར་བཤད་ནའང་། རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་ལས། ”འཛམ་བུ་གླིང་ན་མང་ཞིང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་མེས་པོ་སེང་གེ་འགྲམ་གྱི་རྒྱུད་པ་ནི་བོད་ན་མེད། རྒྱལ་ཁྲིམས་མེད་ཀྱང་བོན་ཁྲིམས་དར་ལ་རྒྱས་པས། བོད་ཁམས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད། གཤེན་ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་བོད་ན་བཞུགས་པའི་དུས་སོ།།” ཞེས་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱོན་པའི་གོང་དེར་བོད་དུ་རྒྱལ་ཁྲིམས་མེད་ནའང་། གཤེན་ནམ་མཁའི་སྣང་བའི་མདོག་ཅན་བཞུགས་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་བདེ་ཚུལ་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བཙན་པ་ལྷོ་དང་། གཉགས། བཙུན་པ་ཁྱུང་། སྣུབས། གཉན་པ་སེ། སྤོ་སྟེ། ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་དང་། ལྷ་བོ་ལྷ་སྲས། སེ་བོན། རྨ་བོན། ཅོག་ལ་བོན། ཞང་ཞུང་བོན། ཚེ་མི་བོན་སོགས་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་གཏམ་དྲིས་པ་དང་། ཀུན་གྱིས་རྗེ་བོར་འོས་པར་ཐག་བཅད་ནས་རྒྱལ་སར་བཀོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན། བོད་རྒྱལ་འདིའི་ཡར་སྔོན་ནས་བོན་ཆོས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་ཡོད་ལ། ད་དུང་བོད་ཡུལ་འདིར་རུས་མིང་གིས་འབོད་པའི་སྲོལ་ག་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའང་མངོན་ཡོད།
བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་གྱིས་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལས་དྲངས་པའི་མཚན་གསོལ་བའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ནི། མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས།  >ཞེས་པ་ལས། “གནའ་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་འཁྲུངས་པའི་ཚེ། བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་བོན་པོ་དེས་འཁྲུངས་བསང་བཏང་ནས། ཚན་ཁྲུས་ཞེས་པའི་ཆབ་ཀྱིས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་དེ་ལ་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལས་དྲངས་པའི་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་རེ་གསོའ་བའི་སྲོལ་བྱུང་། དེ་ནི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བྱུང་བའི་གནའ་སྲོལ་ཞིག་སྟེ།” ཞེས་པ་ལྟར། རིམ་བཞིན་བོད་རྗེ་བཙན་པོ་དག་གི་མཚན་ལ། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་། མུ་ཁྲི་བཙན་པོ། དིང་ཁྲི་བཙན་པོ། སོ་ཁྲི་བཙན་པོ། མེར་ཁྲི་བཙན་པོ་སོགས་དང་། གྲི་གུམ་བཙན་པོ། སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ། ཨེ་ཤོ་ལེགས། དེ་ཤོ་ལེགས། ཐི་ཤོ་ལེགས་སོགས་དང་། ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ། ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན་སོགས་དང་། ཏོ་རེ་ལོང་བཙན། ཁྲི་བཙན་ནམ། ཁྲི་སྒྲ་སྤུངས་བཙན། ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན། གནམ་རི་སྲོང་བཙན། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། གུང་རི་གུང་བཙན། མང་སྲོང་མང་བཙན། འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན། མེས་ཨག་ཚོམ་ཅན། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན། མུ་ནེ་བཙན་པོ། མུ་རུག་བཙན་པོ། མུ་ཏིག་བཙན་པོ། ཁྲི་རལ་བ་ཅན། འུ་དམ་བཙན་པོ་སོགས་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་དོན་ཁྱད་པར་བ་རེ་ཚིག་དོན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྔར་གྱི་བཙན་པོ་དག་ལ་མཚན་གསོལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་བྱུང་འདུག
དེར་ཨེན་སྒེན་སི་( Engels)  > ཞེས་པའི་ནང་། “གནའ་རབས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁ་ཤས་དང་། རུས་རྒྱུད་དེ་ཕ་ཡི་གདུང་རུས་མ་ཡིན་པར། མ་རུས་ཆོ་འབྲང་འདེད་སྲོལ་དང་། མ་རྒྱུད་ནི་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཁྱོ་གཅིག་ལམ་ལུགས་མིན་པར་འདྲེས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། ཕྱིས་འབྱུང་གི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཕ་རུས་འདེད་ཐབས་བྲལ་ནས་ཆོ་འབྲང་གཙོ་བོར་འདེད་སྲོལ་ཡང་འདུག དེ་ནས་བུད་མེད་རྣམས་སྐྱེད་མར་ངོས་བཟུང་སྟེ། སྐབས་དེར་མ་ཡིས་སྐྱོང་བཞིན་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལ་བུད་མེད་ནི་རང་གི་བྱམས་བརྩེའི་སྐྱེད་མ་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་འཆར་སྒོ་བྱུང་སྟེ། ཁོང་ཚོར་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་ཆེ་བར་བརྟེན། རིམ་བཞིན་བུད་མེད་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཆབ་སྲིད་གཉེར་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད།“ ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ཐོག་མར་བུ་ཕྲུག་གི་བདག་དབང་སྐྱེད་མ་ལ་དབང་བས་སམ་གང་ལྟར། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྲས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་གདགས་ཁྲི་བཙན་པོའི་བར་ཏེ་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་དུ་གྲགས་པ་དག་གི་མཚན་ཡང་། རྒྱལ་བོའི་མཚན་ལས་མ་དྲངས་པར་བཙུན་མོའི་མཚན་ལས་དྲངས་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུམ་གནམ་མུག་མུག་གི་སྲས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་། ས་དིང་དིང་གི་སྲས་དིང་ཁྲི་བཙན་པོ། སོ་ཐམ་ཐམ་གྱི་སྲས་སོ་ཁྲི་བཙན་པོ། དོག་མེར་མེར་གྱི་སྲས་མེར་ཁྲི་བཙན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མོའི་བོད་རྒྱལ་བཙན་པོ་དག་གིས་མཚན་ཡང་མའི་ཆོ་འབྲང་གི་རིགས་རྒྱུད་གཙོར་བཟུང་གིས་མཚན་གསོལ་པ་ལ་བལྟས་ན། གཉའ་ཁྲིའི་ཡར་སྔོན་གྱི་རང་རེའི་གནའ་བོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གནས་བབས་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟོན་པས་ཀྱང་ཆེ་ལ། བླ་མ་མཁས་བཙུན་བཟང་བོས་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ལས། “འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཟག་མེད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་མི་མངའ་ཡང་། ཟག་བཅས་མི་མ་ཡིན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་བཙུན་མོ་ཕལ་བའི་བུ་མོ་མ་ཡིན་པ་ལྷ་མོ་ཁོ་ན་བཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་གནས་ཡུལ་གནམ་མུག་མུག་སྨུག་སྤྲིན་ཅན་དང་། ས་དོག་ལ་ནགས་ཚལ་ཅན་དང་རིའི་སྲིབས། གངས་ཀྱི་རིའི་སོགས་སུ་གནས་པ་དེ་རྣམས་བཙུན་མོའི་ལས་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲས་བསྐྲུན་པ་དེ་དག་མིའི་རྒྱལ་བོ་མཛད་པ་ཙམ་ལས། ད་ལྟ་རང་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་མིའི་ངང་ཚུལ་ཇི་བཞིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཚོད་འདུག“ ཞེས་པ་ལྟར་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུའང་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་དུ་གྲགས་པའི་སྲས་འདི་དག་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་བཞུད་མཛད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་ཞིང་། གཤེགས་དུས་ཀྱང་པུར་མེད་མཁའ་ལ་འཇའ་ལྟར་ཡལ་བས་བང་སོ་གནམ་ལ་བཏབ་པ་ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། གང་ལྟར་བཙན་པོ་འདི་དག་གི་མཚན་ནི་སྐྱེད་མ་སོ་སོར་རང་གི་མཚན་ཟུར་ལས་དྲས་ཏེ་མཚན་གསོལ་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་བཟུང་ཡོད། དེས་ན་སྔར་གྱི་བཙན་པོ་ལྡེ་ཕྲུ་བོ་གནམ་གཞུང་བཙན་གྱི་རིང་ལ་སྔོན་ཆད་བློན་པོ་བགྱིས་པའི་མི་རབས་བདག་གི་མཚན་ལ། གནའ་ཐོག་འདར་གྱི་བུ། སྟོང་དང་རྗེ། རྡེགས་དུད་ཀྱི་རྗེ། ཁུ་ལྷ་བོ་མགོ་གར། ལྷོ་ཐང་འབྲིང་བ་སྟེང་། རྡེགས་ཐ་ང་ཡོང་ཐང་རྗེ། གནུབས་སྨོན་ཏོ་རེ་སྲུང་བཙན། འཐོན་མི་འབྲིང་བོ་རྒྱལ་བཙན་ནུ། སྣ་ནམ་འབྲིང་ཏོག་རྗེ། གནུབས་ཁྲི་དོ་རེ་མཐོང་པོ། གནུབས་ཁྲི་དོག་རྗེ་གཙུག་བློན། གནུབས་གཉེན་ཏོ་རེ་ང་སྣང་། ཤུད་བུ་རྒྱལ་ཏོ་རེ་ང་མི། མོང་ཁྲི་དོ་རེ་སྣང་ཚབ། མགར་ཁྲི་སྒྲ་འཛི་རྨུན། མྱང་མང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་སོགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བཀའ་བློན་བྱས་ཚུལ་མཁས་བཙུན་གྱིས་ཕྱོགས་བསྡུའི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་གསལ་བས། འདི་དག་གིས་སྐབས་དེའི་བོད་པའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་རོབ་ཙམ་ངེས་ཐུབ་པ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་ནང་བའི་ཆོས་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་གཙོས་ལེགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོལ་བཏོད། སྐབས་དེར་ཕྱི་བློན་དྲུག་དང་། ནང་བློན་དྲུག མེད་ཐབས་མེད་པའི་བློན་པོ་བཞི། ཞང་བློན་བདུན་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་ལས་དོན་མཐའ་དག་ལེགས་བསྒྲུབས་མཛད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་བློན་དྲུག་གི་འོག་ཏུའང་བློན་ཆེན་བརྒྱ་རྩས་ཕྱི་སྲིད་ཀྱིས་མཐའ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། བོད་ལ་མཁོ་བའི་ཤེས་རིག་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་དང་མི་ཉག་ནས་བཟོ་གསོ་དང་། ནག་རྩིས་སོགས་ཀྱི་དཔེ་སྲོལ་བླངས། ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྱུར། ནུབ་ཕྱོགས་སོག་བལ་ཡུལ་ནས་ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཏེར་ཁ་ཕྱེས། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་དང་ཡུ་གུར་ནས་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་དང་ལས་ཀྱ་ིདཔེ་སྲོལ་བླངས་ཏེ་ཆོས་རྒྱལ་འདིའི་སྐུ་རིང་ལ་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱ་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་མཛད། དུས་ཐོག་འདིར་བོད་པའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་དཔེར་མཚོན་ཙམ་འགོད་། ནང་བློན་དྲུག་ནི། འཕྲུལ་གྱི་མནའ་ཆེན་རིག་བཟང་དང་། ཞང་བོ་རྒྱལ་གྱི་ཁྲོམ་བཟང་། ཅོག་རོ་རིག་པའི་ཀོང་བཟང་། ལྷ་གཟིགས་ཤོག་པོ་བསྟན་བཟང་། ཀ་ཡི་སྙག་སྟོན་འཕེལ་བཟང་། སྦས་ཅང་དཔལ་གྱི་ལེགས་བཟང་བཅས་དང་། ཕྱི་བློན་དྲུག་ནི། བྱང་གི་ཁྱུང་བོ་སྤུང་ཟད་ཟུ་རྩེ་དང་། ལམ་ཁྲི་བདེ་བླག་ཁྲི་བཙན། མུ་ཁྲི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་བཙན། ཐིང་གི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་བཙན། ཐར་པ་ཀླུ་ཡི་དཔལ་བཙན། རོང་པོ་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་བཙན་བཅས། མེད་ཐབས་མེད་པའི་བློན་པོ་བཞི་ནི། ཐོན་མི་སམབྷོཊ་དང་། མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་། འབྲི་ཡི་སི་རུ་གུང་སྟོན། ཉང་གི་ཁྲི་བཟང་ཡང་སྟོན་སོགས་ཀྱི་མཚན་ལས་སྐབས་དེའི་གནས་བབས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་རགས་ཙམ་མཚོན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་ཡར་རྒྱས་དང་འཕོ་འགྱུར་ཐེབས་པའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་བར་མཚམས་ལྟ་བུ་ཡིན།
ཕྱིས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བན་བོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དཔང་བཞག་གིས་བརྩད་མཐར་བན་ཆོས་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གོ་ས་ཐོབ་སྟེ། བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་ནང་བའི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་སོང་བའི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལའང་འགྱུར་བ་ཤུགས་ར་ཕྱིན་ཡོད། དཔེར་ན། རོགས་བན་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་། ཉང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་། འབྲེ་ཤེས་རབ་གྲགས། རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས། རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག གཙང་ལེགས་གྲུབ་ལ་སོགས་མཚན་འདོགས་སྲོལ་ལ་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས། ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་གསེར་གྱི་མཎཊལ་ཕུལ་ནས་གསང་སྔགས་རྡོ་རྫེ་ཐེག་པའི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་སྩོལ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པར། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས། བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུའི་བྲག་དམར་ཀེའུ་ཚང་དུ་བཀའ་བརྒྱད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེས། རྗེ་འབངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་དབང་བསྐུར་བའི་ཚེ་མངའ་བདག་གི་མེ་ཏོག་དབུས་སུ་བབས་པས། གསང་མཚན་ཚངས་པ་ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་རྩལ་དུ་གནང་ཞིང་། ད་དུང་ཡེར་བའི་འོད་ལུས་གྲུབ་པ་བརྒྱད་ཅུ། ཆུ་བོ་རིའི་སྒོམ་ཆེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། ཡང་རྫོང་གི་སྔགས་པ་སུམ་ཅུ། ཤེལ་བྲག་གི་རྟོགས་ལྡན་ང་ལྔ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཉེར་ལྔ། རྣལ་འབྱོར་བ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་རིགས་ལྔའི་ལས་ཀྱི་མཚན་ལས་དྲངས་ཏེ་གསང་མཚན་གསོལ་བའི་དབུ་ཡང་བརྙེས། སྐབས་འདིར་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྩོད་གླེང་གི་ཕྱོགས་འཛིན་རིས་གཅོད་བྱེད་པའི་སྒང་ཡིན་པས། བློན་འབངས་མི་སེར་དག་གི་མིང་ལ། དབའས་བཙན་བཞེད་མདོ་ལོད་དང་། སྣང་བཞེར་ཟླ་བརྩན། ཞང་མཆིམས་རྒྱལ་གཟིགས་ཤུ་ཐེང་། ངན་ལ་མ་ཀླུ་ཁོང་། ཏ་ར་ཀླུ་ཁོང་། སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་། སྦྲང་རྒྱལ་སྒྲ་ལེགས་གཟིགས། གཞན་བུད་མེད་ཀྱང་ཚེ་སྤོང་བཟའ། དམར་རྒྱན་བཟའ། མཁར་ཆེན་བཟའ། མཆིམས་བཟའ་སོགས་བོད་མིའི་སྔར་སྲོལ་གྱི་ལུགས་ལས་འདའ་མེད་ནའང་། བན་བོན་གྲུབ་མཐའ་ལ་གནས་པའི་བྱེད་པོ་དག་གིས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་མཐོན་པོར་མཚོན་ཆེད་སོ་སོའི་སྐྱབས་ཡུལ་དང་། བསྟན་པའི་ཟུར་ལས་དྲས་ཏེ་མིང་འདོགས་སྟངས་ལ་ཆེས་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་ནི། དཔེར་ན་བོན་གྱི་མཁས་པ་ཐང་ནག་དང་། སྟོང་རྒྱུས་སོགས་བོན་མཁས་པ་མི་དགུས་ལོ་པཎ་དག་ལ་བརྩད་ཚུལ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ཁྲོད་ལས་ཀྱང་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་མོ་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའི་བདེན་པ་བདར་ཚུལ་སོགས་ལས་ཀྱང་གསལ་བོར་མཚོན་ཐུབ།
ཕྱིས་སུ་འུ་དུམ་བཙན་པོའམ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་ཏེ་རྗེས་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ། སྔར་གྱི་བན་བོན་སྔོན་སྲོལ་གསུམ་ཆ་སྐྱའཐབ་པའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལའང་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་བྱུང་། བོད་མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་རྨ་ལུང་རྡོ་རྗེ་ཏན་ཏིག་ཏུ་བྱོན་ནས་བླ་ཆེན་པོ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་། ཕྱིས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་བཅུ་སྟེ། ཀླུ་མེས་ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས། འབྲིང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན། རག་ཤི་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས། རྨ་བན་རིན་པོ་ཆེ། རྦ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས། འོལ་བ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག ཚོང་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ མངའ་རིས་པ་འོ་བརྒྱུད་སྤུན་གཉིས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ནས་སྡོམ་རྒྱུན་བླངས་ཏེ་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ཚུལ་གསུངས་པས། སྐབས་འདིའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ལས་སྔ་ཕྱིའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བོར་འབྱེད་ནུས་པ་མ་ཟད། བོན་གྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ལའང་འཕྲུལ་གཤེན་སྣང་ལྡན་དང་། བཟའ་ཟ་རིང་བཙུན། འཆི་མེད་གཙུག་ཕུད། སྣང་བ་མདོག་ཅན། རྨེའུ་ལྷ་རི་གཉན་པོ། བྲུ་ཆེན་ནམ་མཁའ་གཡུང་དྲུང་། གཡོར་བོ་མེད་དབལ། དཔོན་གསས་ཁྱུང་རྒོད་རྩལ་སོགས་ཀྱང་བོན་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་ཐོན་བྱུང་ཡོད་ལ། ད་དུང་རྗེ་དཔའ་འཁོར་བཙན་གྱི་ཆེན་མའི་སྲས། སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན། དེའི་སྲས་དཔལ་གྱི་མགོན། བཀྲ་ཤིས་མགོན། ལྡེ་བཙུན་མགོན་སོགས་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་སྲས་དག་གི་མཚན་ཡང་སྔར་གྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དང་ཁྱད་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉེར་གཅིག་ཙམ་ལ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་ནག་ཚོ་ལོ་ཙ་བས་རྒྱ་གར་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བོད་ཡུལ་དུ་སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་། ཐུགས་སྲས་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བྱང་རྭ་སྒྲེང་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་ལ་བརྟན་ནས་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་ཕྱེས་ཏེ། གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་པ། རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ། གྲོ་ལུང་བ་བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། འབྲེ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་འབར། ཁྱུང་རིན་ཆེན་གྲགས། གཉན་བན་ཆོས་འབར། འབན་གུང་རྒྱལ། གཙང་རིན་ཆེན། ཞང་ཚེ་སྤོང་སོགས་བསྟན་པ་འཛིན་པ་དག་གི་མཚན་དང་ཡུལ་ལུང་རུས་ཚན་སོགས་གསལ་བོར་གནས་པ་དང་། གཞན་པོ་ཏོ་བ། སྤྱན་སྔ་བ། ཕུ་ཆུང་བ། ཁམས་ལུང་བ། གླང་རི་ཐང་བ། ཤ་ར་བ། ཡ་གད་པ། བྱ་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དངོས་མ་དྲངས་པར་འཁྲུངས་སའི་ཡུལ་ལུང་གི་ས་མིང་འཛིན་པའང་སྐབས་འདིར་དར་སྲོལ་ཆེ་བར་བྱུང་འདུག དེ་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་འདོགས་ཚུལ་ཀྱང་ལོ་ཆུང་མ་དང་། བཙུན་ནེ། སྒང་ལུམ་མིག་འདྲེན། མང་སྐྱིད། དགེ་གསུམ་ཁྲོ་མོ། ལྷ་གཅིག་གཟུས་མོ་དར་ཆུང་། མཚན་ཉིད་ལྡན་མ། བཙུན་མ་སྒྲོན་ཡང་སོགས་སྔར་གྱི་མིང་ཚབ་“བཟའ” ཞེས་པ་ལས་མིང་རྐྱང་གི་ཐ་སྙད་ལ་གསལ་ཁ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད། ཡང་ཇོ་བོས་འབྲོམ་ལ་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་ལས། “ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས། ཁྱོད་ཀྱིས་དགོན་པ་དེ་བཞེངས། ཁྱོད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་དེར་འདུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་འབྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་མཛད། ལ་ལ་ནི་བྱང་ཆུང་སེམས་དཔའི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། ལ་ལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། ལ་ལ་ནི་བྱམས་པའི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། ལ་ལ་ནི་ཤཱཀྱའི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། ལ་ལ་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། ལ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། ལ་ལ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་དུ་གྲགས་པ། མཚན་དོན་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་འདུ་བར་འགྱུར་ལ།” ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་པོའི་ཐ་སྙད་ལས་མཚན་གསོལ་བའི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་སྐབས་འདི་ག་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བར་མངོན་ཞིང་། རབ་བྱུང་དང་པོའི་སྔོན་གྱི་ཆུ་བྱི་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཅུ་གཉིས་ལ་བྱོན་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་སྒྲ་སྒྱུར་མར་བ་ལོ་ཙའི་སྐུ་རིང་ལ། བཀའ་བརྒྱུད་ཆེ་བཞི་དང་། ཆུང་བརྒྱད། ཟུར་གཉིས་སོགས་ཀྱི་སློབ་མ་སློབ་བརྒྱུད་དག་གི་མཚན་ལ། མི་ལ་རས་པ་དང་། ཏི་ཤྲི་རས་པ། རས་པ་དཀར་པོ། རས་པ་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེ། གླང་རས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། རས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས། རས་པ་ཞི་བ་འོད། ཁྱི་ར་རས་པ་སོགས་རས་རྐྱང་ཁོ་ནར་བརྟེན་པའི་ཀུན་སྤང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བ་མང་བས་དང་། ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་དང་། ཀརྨ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ། ཀརྨ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ། ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། གཞན་ཡང་ལུས་མེད་རྡོ་རྗེ། རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ། ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། མཁའ་ཁྱབ་རྡོ་རྗེ། བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ། པདྨ་རྡོ་རྗེ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུའི་ཁྲོད་ན་བླ་མེད་རྒྱུད་སྡེའི་ཐ་སྙད་ཅི་བས་མང་བ་ནི་ཐབས་ལམ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་སོགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་ལམ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་བབས་ལས་བྱུང་བས་ཁྱད་ཆོས་སུ་མངོན་ལ། རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཤིང་ཁྱི་ལོར་འཁྲུངས་བའི་འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་བོའི་སྐུ་རིང་ལ་དཔལ་ས་སྐྱ་བའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། དེར་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དག་གི་མཚན་ལའང་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་དང་། ཀུན་དགའ་འབར། བསོད་ནམས་རྩེ་མོ། རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ། གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། དཔལ་ཆེན་འོད་པོ། ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལའང་མ་གཅིག་ཞང་མོ་དང་། གར་ཕུ་མ་ཉི་ཁྲི་ལྕམ་། མ་གཅིག་ཀུན་སྐྱིད། སྨན་རྩེ་མ། མ་གཅིག་ངང་མོ། ཀུན་དགའ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་མ། མ་ཅིག་ཉི་མ་རིན་ཆེན་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་མཚན་ལ་ཀུན་དགའ་དང་། རྒྱལ་མཚན། གྲགས་པ། སྙིང་པོ། རྩེ་མོ་མ་ཅིག་སོགས་རྨད་བྱུང་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ལ་སྦྱར་བའི་བཤད་པའི་བཀའ་བབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པ་མ་ཟད། བཀའ་བཅུ་བ་དང་རབ་འབྱམས་པའི་མཚན་གྱི་གོ་ཐོབ་ཀྱང་ས་སྐྱའི་ལུགས་ལས་བྱུང་ཡོད།
རྒྱ་གར་ཕ་དམ་པས་ཞི་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བོད་ཡུལ་དུ་དར་སྤེལ་མཛད་ཅིང་། དེའི་ཡ་གྱལ་གཅོད་ཡུལ་གྱི་གདམས་པ་གཙང་དུ་སྐྱོ་སྟོན་བསོད་ནམས་བླ་མ་དང་། ཡར་ཀླུང་གི་སྨྲ་ར་སེར་པོ་གཉིས་ལ་གནང་བ་རིམ་འཕེལ་གྱིས། རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཤིང་ལུག་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ང་ལྔ་ལ་འཁྲུངས་པའི་མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན་གྱི་གདམས་པ་བརྒྱུད་པ་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་ཟབ་མོ་བདུད་ཀྱི་གཅོད་ཡུལ་འདིའི་ལྟ་སྒོམ་གྱི་སྲོལ་ཕྱེས་པས། གཅོད་པ་དོན་འགྲུབ་དང་། མཁའ་འགྲོ་སྐྱབས། ཡུམ་སྐྱབས་རྒྱལ། ཤེས་རབ་སྒྲོལ་མ། མཁའ་འགྲོ་བདེ་ཆེན་སོགས་ལུགས་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གསར་དུ་དར། ཕྱིས་སུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མེ་བྱ་(ཕྱི་ལོ་༡༣༥༧)་ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་འབྲོག་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྲལ་བྱུང་། དེའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་ལ། དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དང་། དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། བློ་བཟང་དོན་འགྲུབ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པས་མཚོན། དེ་དག་གི་རྗེས་འཇུག་གྲྭ་བ་དང་བཙུན་མ་རྣམས་ལའང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། དགེ་འདུན་བཟང་བོ། དགེ་འདུན་བཟང་མོ། བློ་བཟང་སྒྲོལ་མ། དགེ་འདུན་བཟང་མོ་སོགས་མདོ་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་བཀའ་བབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་མཚོན་ཡོད་པ་མ་ཟད།
ད་དུང་བཀའ་རམས་པ་དང་རྡོ་རམས་པ། སྔགས་རམས་པ་སོགས་གྲྭ་ས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཁོངས་ལས་བཏགས་པའི་མཚན་གནས་གནང་སྲོལ་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་དར་ཡོད། དེ་ཡང་སྔར་ནང་བའི་བསྟན་པ་བོད་ཡུལ་དུ་རིམ་གྱིས་དར་ཏེ་སྔར་གྱི་རུང་མིང་སྤྱོད་པའི་ཚབ་ཏུ་བླ་མ་མཁན་སློབ་དག་གི་མཚན་ཟུར་འདྲེས་ཤིང་། དེ་མཚུངས་སུ་བཀའ་གདམས་པའི་བཤེས་གཉེན་དག་གི་མཚན་ལ། སྤྱན་སྔ་བ་དང་། པོ་ཏོ་བ། ཁམས་ལུང་བ། ཕུ་ཆུང་བ་། ཤ་ར་བ་སོགས་ཡུལ་ལུང་གི་ཟུར་གྱིས་བརྒྱན་པ་མ་ཟད། བོད་ཁམས་སིལ་བུར་འཐོར་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་རྗེས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ནས་གཞུང་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བར་རང་རེའི་སྲིད་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལའང་། ཕག་གྲུ་བ་དང་། རིན་སྤུངས་བ་། སྡེ་བ་གཙང་པ་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་། ཨོ་རོང་པ་དང་། མདོ་མཁར་བ། ཟུར་ཁང་བ། བཀྲ་ཤིས་རྩེ་བ། ཆང་ཁྱིམ་པ། ཕ་ལྷ་བ། ཞྭ་སྒབ་པ། ང་ཕོད་པ་སོགས་སྐྱེ་ཡུལ་དང་ཁྱིམ་མིང་ལ་བདག་པོའི་སྒྲ་སྦྱར་གྱི་སྒོ་ནས་འབོད་པ་དག་ཀྱང་སྔར་གྱི་རུས་མིང་གི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་སྤྱོད་སྲོལ་ཆགས་ཡོད།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་མི་ཆོག
རྩོམ་ཁུངས། བཙན་པོ་ཚང་།
རྩོམ་འདིའི་སྦྲེལ་ཐག http://www.tsanpo.com/forum/25914.html