text:
བོད་ཀྱི་རྡུང་ལེན་མཁན་གྲགས་ཅན་བདུད་བྷེ་ལགས་སྙུན་གཞི་དྲག་སྐྱེད་མ་བྱུང་པར་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པ་དང་། དགུང་ལོ ༤༩ རེད།
དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ ༢༠༡༦ལོའི་ཟླ ༢ པའི་ཚེས ༢༧ གྱི་དགོང་མོའི་དུས་ཚོད ༡༡ དང་སྐར་མ་༡༢ སྟེང་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པ་དང་། སྐུ་ཞབས་བདུད་བྷེ་ལགས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་མཆིན་ནད་བྱུང་ནས་རྒྱ་ནག་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཧྭ་ཤིས(华西)སྨན་ཁང་དུ་སྨན་བཅོས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གོང་ཞུས་ཟླ་ཚེས་དེའི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་དང་ཕྱེད་ཀའི་སྟེང་སྨན་པས་དྲག་སྐྱེད་མི་ཡོང་བའི་བརྡ་སྦྱོར་ཁོང་གི་ནང་མི་དང་ནད་གཡོག་ཚོར་སྤྲད་རྗེས། ནང་མི་དང་ནད་གཡོག་ཚོས་ཁོང་གི་རེ་འདུན་ལྟར་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་པར་བསྐྱེལ་པའི་ལམ་བར་དུ་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པ་རེད།
གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་གླུ་ངག་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཆེན་མོ་ངེས་པ་དོན་གྱི་གངས་རིའི་གླུ་བ་སྙོམས་མེད་པ་ཁྲོ་བོའི་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའམ་གཅེས་མིང་ལ་གདུ་བྷེ་ལགས་སྤྱི་ལོ ༡༩༦༨ལོར་མདོ་སྨད་རྨ་ཆུ་རྫོང་ཁྲོ་བོ་སྨད་མའི་རྔ་སྟོད་གྱི་འབྲོག་ཁྱིམ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ ༡༩༨༡ ལོར་སློབ་ཆུང་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སློབ་འབྲིང་སྐབས་རྨ་ཆུ་རྫོང་གླུ་གར་ཚོགས་པར་ཞུགས། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་རྡུང་ལེན་རྒྱལ་པོར་འབོད་པའི་དཔལ་མགོན་ལ་་དང་། དེ་ནས་རྒན་དཔལ་མགོན་ལགས་དགེ་རྒན་ལ་བསྟེན་ནས་རྡུང་ལེན་ལ་སྦྱོང་བརྩོན་བྱས། གདུ་བྷེའི་ཆེས་ཐོག་མའི་སྒྲ་ཐག༼སྣང་རའི་སངས་རྒྱས༽དང་། ༼བདུད་བྷེའི་རྡུང་ལེན་ཆེད་བསྒྲིགས༽། ༼བརྩེ་ལྡན་གྱི་གངས་ཕྲུག༽། ༼ཅོ་ཀའི་དྲུག་འགྱུར༽སོགས་བོད་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་རྗེས། བོད་མི་ཚོས་བདུད་བྷེ་ལ་བརྩེ་ལྡན་གངས་ཕྲུག་དང་ཅོ་ཀའི་དྲུག་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཕུལ།
སྐུ་ཞབས་བདུད་བྷེ་ལགས་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚབ་མཚོན་མི་སྣ་དང་། སྐུ་ཚེ་གང་པོར་རང་སྐད་རང་ཡུལ་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་གླུ་རུ་ལེན་མཁན་དང་། རྒྱུད་དྲང་གཤིས་བཟང་གི་བོད་མའི་རང་གཟུགས་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ན། ཁོང་གི་གླུ་ངག་ཁྲོད་དུ་བོད་མིའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་ལམ་སྟོན། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག གནས་དང་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་གྱི་བསྟོད་གླུ མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། སློབ་སྦྱོང་གི་སྐུལ་སློང་། སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་རྒྱུད་འཛིན། འཚོ་བའི་དགའ་སྐྱོ་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གཅེས་འཛིན་སོགས། ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ན་གླུ་གཞས་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་ལ་བརྒྱུས་མ་མྱོང་བ་ཞིག་ལྷག་མེད་པའི་ཚོད་དུ་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་བདུད་བྷེའི་གླུ་གོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མེད་ཅེས་ལབ་ཀྱང་ཐལ་ཆ་མེད། སྤྱིར་ན་བདུད་བྷེས་བླངས་པའི་རྡུང་ལེན་ཚང་མར་བོད་མིའི་དགའ་བོ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གི༼པན་ཆེན་དྲན་གླུ༽དང་། ༼ང་དང་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ༽། ༼སྐལ་བཟང་ལྷ་མོ༽།༼སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག༽། ༼ རི་དྭགས་སྐྱོ་གླུ༽སོགས་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་ལ་འཐིམས་ཡོད་ལ། བོད་མི་ཡོང་གི་སེམས་སུ་འཇགས་ཡོད། བདུད་བྷེའི་ཡིད་དབང་འགུག་པའི་སྐད་ངག་དེ་མི་སུའི་གོ་ན་སུ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་སངས་ཞིང་སྤྲོ་བ་སྦྱིན་ནུས་པས། བོད་མི་ཚོས་ཁོང་ལ་གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་ཞེས་མཚན་སྙན་གནང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་མིན་སྐུ་ཞབས་བདུད་བྷེ་ཡིས་བོད་མིའི་ལས་དབང་ལ་གཞིགས་ནས་གངས་ཅན་པ་ཞིག་གི་འོས་འགན་ཁུར་དུ་བླངས་ནས་བོད་ཀྱི་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་བྱས་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱི་རབས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཐུགས་བརྒྱུད་དུ་བཟུང་ནས་མཛུབ་སྟོན་བྱས་རྐྱེན། ད་ལྟ་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ན་བདུད་བྷེའི་སློབ་མ་དབྱར་ཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་བཞད་དང་བཞད་མུས་སུ་ཡོད།
གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ། ཁྱེད་རང་བདེ་བར་བཞུད་དང་། ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྐྱེལ་མ་བྱེད། ཁྱེད་ཀྱི་གླུ་སྐད་སྙན་མོ་གངས་ལྗོངས་ཡུལ་ན་འཁྱིལ་ཡོད། བོད་མིའི་རུས་སུ་ཟུག་ཡོད། ཁྱེད་རང་བཞུད་ཀྱང་། ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་ངག་སྙན་མོ་དུས་གཏན་དུ་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད། བདེ་བར་བཞུད་ཅིག ང་ཡི་ཁུ་བྱུག


c: text/html

text:
ཡོང་ཁུངས།:མཚོ་སྲིད་དྲ་བ། སྤེལ་དུས།:2017-09-14 རྩོམ་པ་པོ།:མཚོ་སྲིད་དྲ་བ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།:པད་མ་རིག་འཛིན། ཀློགས་གྲངས།:
མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ནི་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞིང་།རང་རེའི་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྨང་རྡོ་ཡིན། རང་རྒྱལ་དུ་མི་རིགས་ཁག་མི་གྲངས་མང་ཉུང་དང་།སྡོད་གནས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཆེ་ཆུང་། དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་ཚད་གང་རུང་། སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་འདྲ་མིན་བཅས་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གནས་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་དང་།ལོངས་སྤྱོད་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་ཡོད་ལ་། འོས་འགན་ཡང་འདྲ་མཚུངས་འཁུར་དགོས། རྒྱ་རིགས་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ལ།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན། མི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆ་མེད་ལ།མི་རིགས་གང་ཡིན་རུང་དེའི་ཁེ་དབང་ཚོད་འཛིན་ཡང་བྱས་མེད།
མི་རིགས་ཁག་ལ་མཐོ་དམན་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ལ།ཚང་མས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡར་ཐོན་ཆེད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་ཡོད།མི་རིགས་སོ་སོ་རང་ཉིད་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡུན་རིང་རིགས་རྒྱུད་སྐྱེ་འཕེལ་བྱུང་བ་ནི།སོ་སོར་རང་ཉིད་འཚོ་གནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ནུས་པ་དང་། དགེ་མཚན། ཁྱད་ཆོས་བཅས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། དཔལ་འབྱོར་རིག་གནས་འཕེལ་ཚད་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཟོས་པ་ཡིན།ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་རྒྱ་རིགས་བར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཀྱི་བར་ཁྱད་གནས་བབ་དེ་བསྒྱུར་དགོས་ཚེ།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་དང་། རང་སྟོབས་རང་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ལ།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་དང་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་དེ་བས་ཀྱང་བྱ་དགོས།དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་ཞན་པའི་མི་རིགས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་འོས་འགན་དང་འགན་འཁྲི་ལག་བསྟར་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་ཚོ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་མངོན་འགྱུར་དང་།དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་མངོན་སུམ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་གནས་པའི་ཧེ་བག་སྣ་ཚོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བ་དང་།མིང་དོན་མཚུངས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ཡོང་ཐབས་བྲལ་བ་རེད།
ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་བཀོད་པ་དང་།ཁྲིམས་སྲོལ་གཞན་དག་གི་ཁྲོད་དུའང་གནས་པ་མ་ཟད་བྱེད་ཐབས་ཏན་ཏིག་སྤྱད་ནས་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་སྣ་ཚོགས་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས།རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ལ་གཞིགས་ནས་རྩ་འཛུགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ན།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས55པོར་རང་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་དོ་དམ་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་གང་ལེགས་སྤྱོད་ཐུབ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་མཚོན་ན།རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལ་འཐུས་མི་ཁྱོན་བསྡོམས2987ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་འཐུས་མི411ཡོད་ལ། བརྒྱ་ཆ13.8ཟིན་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་དྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན2237ཡོད་པ་ལས་250ནི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་ཡིན་པ་དེས་སྤྱིའི་བརྒྱ་ཆ11.2ཟིན། དེ་དག་ཚང་མ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་གྲངས་ཁྲོད་དུ་ཟིན་པའི་བསྡུར་ཚད་ལས་མཐོ་བ་ཡིན།རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་འགན་ནི་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གི་ཀྲུའུ་ཞིར་མི་རིགས་དེའི་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་འཁུར་རྒྱུ་དང་།ཁུལ་དཔོན། རྫོང( ཆི) དཔོན་དང་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་ནམ་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ།མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་ཁ་གསབ་རྣམ་པ་གལ་ཆེན་ལ་འགན་ལེན་བྱ་ཆེད་མི་རིགས་ཞང1100ལྷག་བཙུགས་ཏེ། འདྲེས་སྡོད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་འདྲ་མཉམ་ཁེ་དབང་འགན་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན།
ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་བྱེད་ཕྱོགས་འཆར་འགོད་སྐབས།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དམིགས་བསལ་གནས་ཚུལ་ལ་བསམ་གཞིགས་གང་ལེགས་དང་།ས་ཁོངས་བར་དང་མི་རིགས་བར་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་ཡོང་བར་གཙོ་གནད་བཟུང་དགོས། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་ལྟར།རང་ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཆར་གཞི་དང་། རང་མི་རིགས་དང་རང་ས་ཁུལ་གྱི་དོན་དངོས་ལ་དམིགས་ཏེ་ཁྲིམས་ལྟར་བབ་བསྟུན་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱིས་ལག་བསྟར་བྱ་ཆོག་པ་མ་ཟད།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ལ།སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བར་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བརྩི་འཇོག་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་ལ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བར་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བཀོལ་སྤྱོད་གཏོང་བར་གཏུག་བཤེར་དང་ཁུངས་སྐྱེལ་དག་འབུད་བྱེད་དབང་ཡོད།མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་འགན་སྒྲུབ་སྐབས། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་དེའི་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་གཏན་འབེབས་ལྟར་ས་དེ་གས་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཅིག་གམ་ཡང་ན་དུ་མ་ཞིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དུ་འཇུག་བཞིན་ཡོད།ཡོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཁ་ཤས་མཉམ་དུ་སྤྱད་དེ་ལས་འགན་ལག་བསྟར་བྱེད་སྐབས། ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་མི་རིགས་དེ་གའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཙོ་བོར་བཟུང་ཆོགརྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་གསར་འགྱུར་དཔེ་སྐྲུན་ལས་དོན་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་བྱ་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ཡིན།དེར་བརྟེན་རང་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་གི་འདྲ་མཉམ་ཁེ་དབང་ནི་ཁྱོན་ཡོངས་དང་། དོན་དངོས་དང་། དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བཅས་ཡིན་ལ།མི་རིགས་ཁག་གི་འདྲ་མཉམ་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བབ་མཐུན་གྱི་འོས་འགན་འཁུར་དགོས་ཏེ།དེར་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འོས་འགན་དང་མི་རིགས་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་འོས་འགན་དང་དེ་བཞིན་ཕྱོགས་གཞན་པའི་ཐད་ཀྱི་འོས་འགན་བཅས་ཡོད། ༼རྩོམ་ཁུངས། མཚོ་སྲིད་དྲ་བ།༽

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་
སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ནི་སྤྱི་ལོ༦༡༩ལོའི་དབྱར་ཁའི་མཚན་མོ་ཞིག་ལ། ཡུལ་ལྷོ་ཁ་གཉལ་ནང་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྲུ་དེ་རུ་ཡབ་གཉལ་བ་སྣང་གྲགས་དང་ཡུམ་གནུབས་བཟའ་གཉིས་སུ་སྲས་སུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་མཚན་མ་དང་བཅས་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རིམ་བཞིན་ནར་སོན་ཚེ་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་དུ་བསྐོས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ༦༣༣ལོར། ཐོན་མི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ཞིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པོ་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ཏེ་ཡིག་རིགས་དུ་མ་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་པ་མ་ཟད། པཎྚི་ཏ་ལྷ་རིགས་པའི་སེང་གེ་ལས་སྒྲ་པཱ་ཎི་བ་དང་། ཀ་ལཱ་པ། ཙཱནྡྲ་པ་རྣམས་དང་། རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། རྟོགས་དཀའ་བ་པཎྚི་ཏ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་བཅས་པ་མི་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་ལ་བསླབས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་ཤིང་། ཕྱིར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་མཛད་པ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ། བཀའ་བསྟན་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་པ་སོགས་རླབས་ཆེན་གྱི་ཕྱག་རྗེས་མང་པོ་བཞག་གོ།།
ནང་དོན།
བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་བྱེད་དགོས་པའི་རྐྱེན།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ཡང་སྔོན་འདས་པའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྟོད་ཀྱི་ཆར། བོད་རྒྱལ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱིས་སྲས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཞེས་པའི་ས་མོ་གླང་གི་ལོར(སྤྱི་ལོ༦༢༩)རྒྱལ་སྲིད་གསར་དུ་སྐྱོང་དུས་དགའ་སྟོན་གྱི་ཡོ་ལང་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་ན། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཕྲན་དང་བཅས་པས་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་གྱི་འདུ་འགོད་དང་མཚུངས་པའི་ཕོ་ཉ་ཡང་ཡང་མངགས་ནས། བོད་རྒྱལ་ལ་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཡི་གེར་བཀོད་པའི་འཚམ་ཞུའི་འཕྲིན་ཡིག་དང་འཚམ་སྐྱེས་སུ་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རྟེན་མཚོན་འདི་དང་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེར་བྲིས་ནས་བཀུར་བ་ལ། དེ་དུས་བོད་རང་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་སྐྱེས་ལན་དང་འཕྲིན་ལན་ལ་རྒྱལ་ཁམས་དེ་དང་དེའི་ཡི་གེ་ལྟར་འབྲི་བའམ། ངག་འཕྲིན་ཙམ་ལས་བསྐུར་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་དེར་སྲོང་བཙན་གྱི་དགོངས་པ་ལ། རང་ཅག་གི་ཡི་གེ་མེད་པ་འདིས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་ཡང་ལེགས་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱིས་འཕྱ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན། ད་ནི་རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱི་ཡི་གེ་ལ་རག་མ་ལས་པར། བོད་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ངེས་པར་ཡོད་དུ་འཇུག་དགོས་སོ་ཞེས་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་བཅས་སོ།།
རྒྱ་གར་དུ་མངགས་པ།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེའི་ཚེ་བོད་ཀྱི་བློན་པོའི་བུ་བློ་རྣོ་བ་བཅུ་དྲུག་ལ་གསེར་གྱི་རྫོངས་པ་དང་བཅས་རྒྱ་གར་དུ་ཡི་གེ་སློབ་ཏུ་བཏང་ན་ཡང་། ལ་ལ་ལམ་བགྲོད་དཀའ་བར་འཇིགས་ནས་འགྲོ་མ་ནུས། ལ་ལ་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ཚད་པས་ཤི། ལ་ལས་རྒྱ་སྐད་མ་ཤེས་པར་ཕྱིར་ལོག དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་སླར་ཡང་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱེའུ་ངང་ཚུལ་བཟང་བ། བློ་གསལ་བ། དཀའ་བ་དང་དུ་ལེན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་བཀའ་གནང་ཞིང་། གསེར་བྱེ་བྲེ་གང་ལ་སོགས་པའི་རྫོངས་པ་བཅས་རྒྱ་གར་དུ་བཏང་ངོ་།།
བོད་མཁས་པས་བརྩམས་པའི《དམ་ཆོས་གླེགས་བམ་སྒྲུབ་ཚུལ》གྱི་ལུང་མདོ་མཁར་བ་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་གྱི《ཡི་གེའི་བཤད་པ》རུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་བློན་པོ་མཆོག་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་སྲུང་གཡོག་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གར་དུ་ཡི་གེ་སློབ་ཏུ་བཏང་སྟེ། ཏ་ལ་ཁ་ཏི་རྣམ་གསུམ་གྱི་སར་ཕྱིན་པ་ན་གཡོག་ཕལ་ཆེར་ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པས་ཤི། མགར་རང་ཉིད་ཀྱང་འཆི་བར་དོགས་ནས་སླར་ལོག དེ་ནས་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཐོན་མི་སྣང་གྲགས་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལོན་པ་ཞིག་ལ། ཁྱོད་རྒྱ་གར་དུ་ཡི་གེ་སློབ་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་བམ་ཞེས་དྲིས་པར། ཐོན་མིས་མ་ཤི་ཕན་ཆད་ཅི་ལ་མི་ཐུབ་ཅེས་སྲོང་བཙན་གྱི་བཀའ་དང་དུ་བླངས་སོ།། དེ་ནས་ཕོ་ཉའི་འགོ་དཔོན་དུ་སྟག་རོ་ལོ་ཤོག་ཟེར་བ་བསྐོས་ཏེ་གཡོག་ལྔ་བརྒྱ་སྤྲད་པ་དང་། ཐོན་མིས་ཧ་ཅང་མང་བ་འདི་དག་གིས་ཅི་བྱེད། བཅུས་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ནས་དཔོན་གཡོག་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁོ་བའི་ཆས་ཀ་དང་། རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོར་དཔལ་སྦྱིན་བྱེད་བི་ན་ལྷ་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་འཚམ་སྐྱེས་ཀྱི་བསྐུར་མ་ངག་འཕྲིན་དང་བཅས་པ་གནང་ནས་བརྫངས། ལམ་ནས་བལ་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྐྱེས་ཕུལ་ཏེ་ཚད་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་ག་བུར་དང་། ཅུ་གང་། ཙན་དན་གྱི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བསྩལ་བ་བསྟེན་ཅིང་སོང་བས་ཅི་ཡང་མ་གནོད་པར་རྒྱ་གར་དུ་བདེ་བར་བརྟོལ་ཞེས་བྱུང་ངོ་།།
རྒྱ་གར་ནས་སྦྱངས་པ་མཛད་ཚུལ།[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ནས་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཆེ་བ་ཀུན་ཏུ་མྱུལ་ཞིང་། མཐར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ལི་བྱིན་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ཡིག་རིགས་དུ་མ་མཁས་པར་སྦྱངས། པཎྜི་ཏ་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ་ཞེས་པ་ལས་སྒྲ་པཱ་ཎི་བ་དང་། ཀ་ལཱ་པ། ཙཱནྡྲ་བ་རྣམས་དང་། རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་པཎྜི་ཏ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། དམ་པའི་ཆོས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་བཅས་པ་བསླབས། བོད་མཁས་པའི《དམ་ཆོས་གླེགས་བམ་སྒྲུབ་ཚུལ》ལས། ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་བརྟོལ་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་ཐུགས་ལ་བཏགས་ཏེ། མཁས་པ་ཡ་ཤ་མི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བའི་སློབ་མ་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ་སློབ་དཔོན་དུ་བཀུར་ནས་ལོ་བདུན་དུ་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཚང་བར་བསླབས། དམ་པའི་ཆོས་དགེ་བ་བཅུའི་མདོ་ཡང་ཉན་ཅིང་བསླབས། ཞེས་བྱུང་ངོ་།།
སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་པ།[རྩོམ་སྒྲིག]
སློབ་དཔོན་ལི་བྱིན་ལ་ཐོན་མིས་གསེར་གྱི་མཆོད་པ་དང་བཅས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་ཆེད་བརྗོད་ཞུས་པ་ནི་འདི་ལྟར། ཐུགས་ལ་བཏགས་སོ་རྒྱལ་བའི་སྲས།། བཀའ་དྲིན་ཆེ་འོ་ངོ་མཚར་ཆེ།། བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་ཐུགས་རྗེ་ཅན།། རིག་པ་དྲི་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ།། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ཤར།། སྨོན་ལམ་དག་པའི་རླུང་གིས་དྲངས།། སྒྲ་ཚད་ཡི་གེའི་ཉི་ཟླ་ཤར།། འགྲོ་བའི་མ་རིག་མུན་པ་སེལ།། བདེ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ།། རིག་པ་བློ་ཡི་ཆུ་ཕྲན་འཁོར།། སྨོན་ལམ་དག་པའི་ཆུ་བྱ་ལྡིང་།། སྒྲ་ཚད་ཡི་གེའི་ནོར་བུ་བཞུགས།། འགྲོ་བའི་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བར་བྱེད།། སྒྱུ་ལུས་དྲི་མེད་ཀྱི་སྡོང་པོ་ལ།། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཡལ་ག་རྒྱས།། སླབས་ཤེས་ཡོན་ཏན་མེ་ཏོག་ཤར།། སྒྲ་ཚད་ཡི་གེའི་འབྲས་བུ་སྨིན།། བདག་བོད་ཀྱི་བློན་པོ་ཐོན་མི་ལ།། མ་ལུས་གནང་བ་ཐུགས་ལ་བཏགས།། རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན།། མཁས་གྲུབ་ཁྱེད་དང་མཇལ་བ་ཡིན།། ཡོན་ཏན་གཞི་མ་ཡི་གེ་ཡིན།། མ་ལུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན།། བོད་ཡུལ་དབུས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན།། རྒྱལ་པོས་དགའ་སྟོན་མཛད་པ་ཡིན།། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞི་སྐྱོང་བ་ཡིན།། རྒྱལ་པོས་དབུ་མཛད་བློན་འབངས་ལ།། སྒྲ་ཚད་ཡི་གེ་སྤེལ་བ་ཡིན།། ཀུན་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།། ཐུགས་ལ་བཏགས་སོ་རྒྱལ་བའི་སྲས།། ཞེས་ཞུས་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་སོ།། དེ་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཁར་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་བསླབས་ཚད་ཀྱི་རྒྱ་དཔེ་དང་། གཞན་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག མདོ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག དགེ་བ་བཅུའི་མདོ་ལ་སོགས་རྒྱ་དཔེ་རྣམས་ཀྱང་གདན་དྲངས་པར་མཛད་དོ།།
ཡི་གེ་བཟོས་པ་ལ་རྒྱལ་པོས་དགའ་སྟོན་མཛད་པ།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་འབངས་རྣམས་སྒྲ་དང་ཡི་གེའི་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དུ་འཇུག་པའི་སླད་དུ་སྲོང་བཙན་རང་ཉིད་ནས་ཐོན་མི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ཏེ། ལྷ་སའི་ཕ་བོང་ཁའི་སྐུ་མཁར་མ་རུ་ཞེས་བྱ་བར་ལོ་གསུམ་མམ་བཞི་ལ་མཚམས་བཅད་ཀྱི་ངང་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། དེ་བཞིན་དུ་བློན་འབངས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲ་དང་ཡི་གེ་ལ་གུས་རྟག་བརྩོན་པས་སྦྱངས་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱས། ལོ་སྔ་ཕྱི་དེ་དག་ཏུ་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་བརྩམས་པར་གསལ་ལོ།། དེའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ལ་རྒྱལ་པོས་བཀུར་སྟི་དང་སྲི་ཞུ་བློར་མི་ཤོང་བ་མཛད་དེ། སློབ་དཔོན་ཞེས་པའི་མཚན་ཡང་མཚམས་འདི་ནས་ཐོགས་པར་མངོན། བོད་ཡིག་གསར་བཟོའི་ཕྱག་རྗེས་ལ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་དོན་དུ། བོད་ཕྲུག་མཛངས་མི་རིམ་བྱོན་བདུན་ཡོད་པ་ལས་ཐོན་མི་དེའི་གྲས་ཀྱི་མཛངས་མི་བཞི་པར་བསྔགས་སོ།། མཛངས་མི་ཞེས་པ་ནི་མཁས་པའམ་ལག་རྗེས་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་དོན་ནོ།། འདི་ལ་དཔའ་བོ་
གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་ཆོས་འབྱུང་བ་ལས།[རྩོམ་སྒྲིག]
བོད་ཕྲུག་མཛངས་པའི་མི་བདུན་གྱི།། བཞི་པར་ཐོན་མི་བགྲང་མོད་ཀྱང་།། དེ་ཀུན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། མཁན་པོ་ལོ་ཙཱའི་ཐོག་མ་འདིའི།། བཀའ་དྲིན་བོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཁོར།། ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ།། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བློན་པོ་འགའ་ཞིག་གི་བློ་ལ་མ་བབས་ནས་རྒྱལ་པོས་འབངས་ལ་འདི་ལྟར་བཀུར་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ལྐོག་ལབ་གླེང་བ་ཐོན་མིས་གསན་ནས། ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་པོ་གྲལ་གྱི་གུང་ན་བཞུགས། བློན་པོ་ཆེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་བའི་དབུས་སུ་ཐོན་མི་ཡར་ལ་བཞེངས་ནས་ཕྲག་དོག་འཇོམས་པའི་གླུ་དབྱངས་མཆི་མ་དཀུ་བའི་ང་རོ་དང་བཅས་འདི་ལྟར་བླངས་སོ།། ང་དྲིན་ཅན་གྱི་བློན་པོ་ཐོན་མི་ངས།། ལམ་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་རྒྱ་གར་དུ།། ལུས་ཚ་གྲང་ཆེ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱད།། ཁོང་མཁས་པ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ལ།། ཡིད་གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མོས་གུས་བྱས།། ནོར་རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་ཕྱག་རྟེན་ཕུལ།། དོན་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཡིག་འབྲུ་བསྟན།། བློ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའི་མཛུབ་ཁྲིད་བྱས།། ཚིག་དབྱངས་ཡིག་རྣམས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས།། རྒྱ་ཡིག་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་དེ།། བོད་ཡིག་སུམ་ཅུར་གཏན་ལ་ཕབ།། རང་མཁས་པའི་ངེས་ཤེས་བློ་ལ་ཤར།། འཕྲལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད།། དུས་ད་ལྟ་དགའ་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱིད།། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདིར།། མི་མཁས་པ་སླེབས་པའི་སྔོན་མ་ཡིན།། ང་མུན་པ་སེལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཡིན།། རྗེ་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཟླའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས།། གྲོགས་བློན་པོའི་ཁྲོད་ན་ང་ཙམ་མེད།། བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་རྣམས་ལ།། ང་ཐོན་མི་བཀའ་དྲིན་མི་ཆེའམ།། ཞེས་དེ་སྐད་གླུར་བླངས་པས་ཕྲག་དོག་བྱེད་པའི་བློན་པོ་རྣམས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བལྟས། ཐོན་མིས་གང་གསུངས་ཐམས་ཅད་མདེའུ་རྩེ་རྣོན་པོས་གནད་ལ་ཕོག་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་འགྲན་སེམས་ཞི་ཞིང་། ཐོན་མིའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་རི་མོ་བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་གསུབ་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ།།
ཐོན་མིའི་འཁྲུངས་ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་དོགས་པ་ཕྲན་ཙམ་སློང་པ་[རྩོམ་སྒྲིག]
དེ་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱི་ནང་གི་རིག་གནས་འདྲ་མིན་གྱི་བཙུར་གནོན་དང་ལྟ་བ་སོགས་དམིགས་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཀླན་ཀའི་བར་ནས་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་ཟེར་བ་ལ་རྩོད་རྙོག་གི་མདའ་མོ་དཔྱིད་ཀྱི་དྲག་ཆར་བཞིན་འཕེན་བཞིན་ཡོད་ལ། ཡོད་པ་ལ་ལྷ་སྒྲུང་གི་ཤུབས་བསྐོན་ནས་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཟུགས་རིས་མཐོང་མི་ཐུབ་པའམ། མེད་པ་ལ་དགོས་དབང་གིས་དྲི་མ་གོས་ཏེ་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་དང་ར་འཕྲོད་དཀའ་བ་སོགས་ཅི་ཡིས་ལན་ཡིན་པ་མི་ཤེས་མོད། ད་བར་དུ་མཐའ་ཆོད་པ་དང་གཏིང་ཕྱིན་པའི་མཐའ་དཔྱད་ཅིག་ལར་ནས་མཐོང་མ་སོང་། འོན་ཀྱང་བབས་ལྟ་ཙམ་བྱས་ན་དེ་དག་གིས་རྐྱེན་བསླངས་པའི་ཐོན་གྱི་མི་ཆུང་གི་སྐོར་ལ་དོགས་པ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བསླངས་ཡོད་པར་སྙམ་མོ། དང་པོ་དེ་ནི་ཐོན་མི་ཟེར་བ་ཞིག་དོན་དངོས་སུ་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་བྱུང་ཡོད་མེད་དང་། གཉིས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཡིག་དེ་ཐོན་མིས་གསར་བཟོ་བྱས་མིན་གྱི་སྐོར་དེ་རེད།
སྤྱིར་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བ་ནི་བདེན་པའི་མཐའ་བརྟོལ་བ་དང་དངོས་དོན་གྱི་ངོ་གདོང་ཕྱི་རུ་ཕུད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་སྨྲོས་མ་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ནས་གཅིག་གྱུར་དང་འཛུགས་སྐྲུན་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བསྐྱོད་ཅི་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐོན་མིའི་སྐོར་ནས་ཀྱང་ང་ཚོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་གླེང་སྟངས་ཤིག་ཡོད་ན་དེ་ནི་ཁུ་བྱུག་གི་གནམ་ཆུ་ལ་སྒུག་པ་ལྟ་བའི་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ང་ལ་མཚོན་ནའང་ཐོན་མི་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དམིགས་ཡུལ་གཞན་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡ་མ་ཟུང་གང་ཡང་མེད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཐོན་མི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྗེ་སུ་འབྲང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ལའང་བོད་ཡིག་ནི་ཐོན་མིས་གསར་བཟོ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གླེང་བཞིན་ཡོད། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁུངས་ལུང་གཞན་གང་ཡང་མ་དགོས་པར་གཙོ་བོ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འབད་ཁུལ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། གཞན་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ཡིག་ནི་ཐོན་མིས་གསར་བཟོ་བྱས་པ་མིན་ལ་དེ་ལས་གོང་དུ་ཞང་ཞུང་སྨར་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་ནི་རྦད་དེ་ཁུངས་མེད་བབ་བཅོལ་གྱི་གཏམ་ཞིག་མིན་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་རིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེ་ལྟར་ཀྱང་ཡིན་ཤས་ཆེའོ།། འོན་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ནང་དུ་ཐོན་མིའི་མཚན་གྱི་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་པས་གཏན་ཏུ་ཐོན་མི་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་དགགས་བྱེད་པ་ནི་དོན་ལ་མ་གནས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་གོ།། རྒྱུ་མཚན་ཏུན་ཧོང་ཡེ་གེ་ཟེར་བ་ནི་ས་གནས་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་གི་ཡུལ་སྐད་རང་ཕབ་པའི་ཡིག་ཚགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་བརྒྱ་དང་མེད་པ་སྟོང་། དཔེར་ན་བོད་ལ་དབྱར་འདུན་དང་དགུན་འདུན་ཞེས་འཚོགས་ཆེན་གཉིས་ཡོད་པའི་དེའི་བསྡུ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལས་གཞན་བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་མིང་མེད་པ་ལྟ་བུ། ཡང་གཅིག་བཤད་ན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁ་འཐོར་དུ་སོང་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་པས་སུ་ཞིག་གིས་དེའི་ནང་དུ་ཐོན་མིའི་མཚན་མེད་ཅེས་ཁ་ཚོད་གཅོད་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་ན་སྐད་ཆ་འདི་དག་ནི་ཁུངས་མེད་འུར་སྒྲོག་དང་ཨ་འཕྲེགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་བསླངས་པ་འབའ་ཞིག་གོ། སྤྱིར་འདིའི་སྐོར་ནས་ཅུང་རྒྱས་པ་ཞིག་བཤད་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་ཀྱི་གླེང་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཐོན་མི་ལགས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུམ་གྱི་སྐོར་ཡིན་པ་ལས་ཐོན་མི་རང་མིན་པས་འདིར་གླེང་གཞི་ཙམ་བསླངས་པ་ལས་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་གསལ།
དེ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་དེ་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་དུ་སྒྲུབ་ཆེད།ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་དང་འཁྲུངས་ཡུལ་སོགས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་བྲེལ་བཞིན་ཡོད་མོད།འོན་ཀྱང་ཐོན་མའི་འཁྲུངས་ཡུམ་གྱི་སྐོར་ནི་སྔོན་གྱི་དེབ་ཐེར་དང་ཡིག་ཚང་སོགས་སུ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ལ་ཕལ་ཆེལ་མེད་ཅེས་བཤད་ནའང་འགྲིག་པའི་ཚོད་དུ་སླེབས་འདུག ཡིན་ཡང་ཉེ་ཆར་དེབ་ཐེར་དྭངས་གསལ་མེ་ལོང་ཟེར་བ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཐོན་མིའི་འཁྲུངས་ཡུམ་གྱི་མཚན་བུད་ཅིང་། དེ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་རྒན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་«ཐོན་མིའི་ལོ་རྒྱུས་བློ་གསལ་ཐེམ་སྐས།»སུ། དབུས་ཀྱི་སྙེ་མོར་འཁྲུངས་པའི་ཐོན་མི་ཡི།། ཡབ་ནི་སྣང་གྲགས་ཡུམ་ནི་དབྱངས་ཅན་མཚན།། རིགས་ཀྱི་སྲས་སུ་དྲུག་བརྒྱ་བཅུ་དགུར་བལྟམས།། རྗེ་ཡི་བློན་ཆེན་བཞི་ཡི་ཡ་གྱལ་གྲགས།། ཞེས་ཐོན་མིའི་ཡབ་ཡུམ་དང་འཁྲུངས་ཡུལ་སོགས་གསལ་བོ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཐོན་མིའི་འཁྲུངས་ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་གནུབས་བཟའ་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་ཁ་གསལ་དུ་བྲིས་ཡོད། དེ་ཡང་བསམ་བློ་རྣལ་དུ་ཕབས་ནས་སྐད་ཆ་འདིའི་ཚིག་རྗེས་དོན་འདེད་ཅིག་བྱས་ན་དོགས་པ་ཕྲན་བུ་ཞིག་མ་བསྐུལ་ངང་གིས་སྐྱེས་ཡོང་། སྤྱིར་ཐོན་མིའི་འཁྲུངས་ཡུམ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་མི་སྣར་སྒྲུབ་པར་ཤིན་ཏུ་གལ་འགང་ཆེ་བ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ངོས་འཛིན་ཡག་པོ་ཞིག་མ་ཤེས་ན་དེ་ནི་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་དེ་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་འགྱུར་ཉེན་ཆེའོ།།
དེ་ཡང་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱི་ཡོང་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སྭ་རཿདེ་ཝཱི་ཟེར། དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་རིག་བྱེད་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་ཞིང་། «མངོན་བརྗོད་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས།»ལས། སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་ཚངས་སྲས་མ།། ཟླ་བའི་སྲིང་མོ་མཚོ་བྱུང་མ།། ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མཚན།། ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་དང་ཚངས་སྲས་མ། དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་བཅས་ནི་མི་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་བྱུང་རབས་ཀྱང་«མངོན་བརྗོད་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ།»ལས། སྔོན་བསྐལ་པ་ཐོག་མའི་དུས་ཤིག་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རླུང་གིས་གཡོས་པ་ལས། དེའི་ནང་དུ་བརྟན་གཡོའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྙན་པར་གྲགས་པས་ཚངས་པ་ཆེན་པོས་ལོ་དུ་མར་སྒྲ་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་རོ་མྱང་བས་མཐར་སྒྲ་དབྱངས་དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་ལྷ་མོ་འདི་ཉིད་བྱུང་བར་གྲགས་སོ།། ཞེས་ལྷ་སྒྲུང་གི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་འདི་དག་ནི་སྲོང་བཙན་དུས་སུ་གཟོད་བོད་དུ་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱང་རིག་གནས་ཀྱི་བརྗེ་རེས་ནི་སྲོང་བཙན་དུས་སུ་གཞི་ནས་དབུ་བརྩམས་པ་མ་ཟད། དེའི་ཚབ་མཚོན་མི་སྣའམ་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐོག་མ་ཡང་ཐོན་མི་ཁོང་རང་རེད་འདུག «བཻ་རོའི་རྣམ་ཐར་འདྲ་འབག་ཆེན་མོའི་»ནང་དུ། སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་ཐོན་གྱི་མི་ཆུང་སམ་བྷོ་ཏྲས་ཡི་གེ་བསྒྱུར། ཙིནྡ་མ་ཎི་རིན་པོ་ཆེའི་འདུས་པ་བཏོག ། དགེ་བ་བཅུའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཤས་ཙམ་བསྒྱུར། ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཤོས་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་སྐབས་འདིར་བསྒྱུར་མགོ་བརྩམས་ན། ཐོན་མིས་ནང་ཆོས་མ་བསྒྱུར་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཐོན་མིའི་མ་ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་ཆོས་མིང་ཞིག་འདོགས་པ་འདི་ཡང་ཇི་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་འགལ་བའི་ལས་ཤིག་གོ། ད་དུང་ཕར་ཚིག་གི་རྒྱུ་མ་ལ་དོན་གྱིས་ཕུ་འདེད་བྱས་ན་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་ཆོས་མིང་འདི་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན་པར་འཕྱངས་མོ་ཉུག རྒྱུ་མཚན་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་ཞེས་པའི་མིང་རྐྱང་བ་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བོད་དུ་འགྱུར་བ་དང་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་ལོ་ཙྰ་བ་སོགས་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་མོད། འོན་ཀྱང་དབྱངས་ཅན་མའི་མིང་གི་བྱུང་རབས་དང་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོགས་རྣམ་ཐར་མང་ཤོས་ནི་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའམ་《དབྱངས་ཅན་མའི་བརྡ་སྤྲོད་པའིམདོའི》་ནང་དུ་གསལ་གཤིས། གཞུང་དེའི་འགྱུར་ནི་《བརྡ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་གྱི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ།》ལས་བརྗོད་པ་བཞིན། འཕགས་ཡུལ་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་ཤིང་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་ཀ་ཙན་དབྱངས་གསུམ་དང་། རྩ་བ་པྰ་ནི་པ་བཅས་བཞིའོ།། ཞེས་པ་ལས་སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་ཉིད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་སློབ་དཔོན་ཨ་ནུ་བྷྰུ་ཏི་སྭ་རུ་པ་ལ་དངོས་སུ་བསྩལ་བའི་དབྱངས་ཅན་མའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མདོ་འདི་ནི། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙྰ་བས་ཕྱེད་ཙམ་ཐོག་མར་བསྒྱུར་ཞིང་། དེ་ནས་ཇོ་ནང་ཏྰ་ར་ན་ཐས་ཆ་ཚང་བསྒྱུར། ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་འདར་ལོ་ཅྰ་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་སམ་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ཆ་ཚང་བསྐྱར་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
དེ་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཁ་གསལ་དུ་སྨྲས་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དེ་བོད་ལ་མ་དར་བའི་སྔ་རོལ་དུ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་ཧ་ཅང་རྫིག་ཆེ་ལ་རྩུབ་རེག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས། དབའ་དབྱི་ཚབ་སོགས་རྫ་རྡོ་ལྟ་བུའི་མིང་དག་རྗེས་མ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ནས་རིམ་གྱིས་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་དང་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མིང་དུ་གྱུར་སོང་། ད་དུང་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་མིང་འདོགས་སྟངས་ལའང་འགྱུར་བ་སོང་བ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། དགེ་ལུགས་པའི་མིང་རྣམས་ལ་བློ་བཟང་དང་འཇམ་དབྱངས་ལྟ་བུ། རྙིང་མ་པའི་མིང་ལ་གུ་རུ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་ས་སྐྱ་པའི་མིང་རྣམས་ལ་ཀུན་དགའ་སོགས་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་གཏགས་སྟངས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་ལ་དར་རྗེས་སུ་གཟོད་བྱུང་བའི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་བསྙོན་མེད་རེད། གཞན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དེ་བོད་ལ་ཇི་ལྟར་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་ལ་བལྟས་ན་ཡང་། དང་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རུའི་རིང་ལ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ཤིང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་ལ་སྲོལ་བཏོད། ཁྲི་སྲོང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིང་ལ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་ཅེས་ཀུན་གྱི་སྣང་ངོར་གཅིག་མཐུན་དུ་གྲུབ་ན། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ལ། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིན་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཅིང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་བོད་སྐད་ལ་བསྒྱུར་འགོ་བརྩམས། དེ་བཞིན་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་ཙམ་ཕྱེས་ཟེར་བའང་ཐོན་མིས་ནང་ཆོས་བསྒྱུར་རོ་ཅོག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཐོན་མི་རང་གི་དུས་སུ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་ཙམ་ཕྱེ་བ་ལས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་སོང་མེད་སྟབས། ཐོན་མི་མ་བྱུང་སྔོན་ནས་ཀྱང་གཉལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་ལ་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་ཆོས་མིང་ཞིག་འདོགས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་འགལ་ཞིང་ཕྱིས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་མཁན་པོ་དག་གིས་ཆགས་ཞེན་གྱི་གོ་ཁྲབ་གྱོན་ནས་ཡར་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟའོ།།
ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་རིག་བསྒྲེས་ནས་ཐོན་མིའི་འཁྲུངས་ཡུམ་གྱི་མཚན་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་ཐོག་མའི་མིང་ལ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་ལ། རིམ་གྱིས་ཡི་གེའི་གཟུགས་འགྱུར་བར་བཤད་ཀྱང་དེ་ནི་རིགས་འདེད་ཀྱི་ཐབས་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མདའ་གཞུ་ཞིག་ཐོགས་ཡོད་པ་ངས་ནི་ལར་ནས་མ་མཐོང་ངོ་།། འོན་ཀྱང་ཁོ་བོས་མ་མཐོང་བ་ན་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་ཕྱིར། རེ་ཞིག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་བསྟར་དཔྱད་གཞིའི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་ལོ།། དེ་མིན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་འགལ་ཞིང་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཤལ་ནས་ཤིན་ཏུ་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་བྱུང་རྒྱལ་གྱི་གཏམ་ཉོག་འདི་དག་ནི། ཐོན་མི་དངོས་ཡོད་མི་སྣར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། རང་གི་སྒྲུབ་བྱ་དེ་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ལྟས་སུ་ཤར་རོ།།


text:
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༦ ཪེས་གཟའ་ཟླ་བ་ནས་ཚེས་༣༡ རེས་གཟའ་སྤེན་པ་བར་ཉིན་གྲངས་དྲུག་གི་རིང་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་སཱ་ལར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་འོག་དེབ་སྐྱེལ་ཡོད་པའི་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གོང་སྤེལ་ཆེད་ཟབ་སྦྱོང་(CME) ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད། ཉིན་གྲངས་དྲུག་གི་ཟབ་འཁྲིད་འདིར་གཙོ་བོ་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་དང་ལག་ལེན། བརྟག་ཐབས་དང་ནད་བཅོས། སྲིད་བྱུས་དང་ཉམས་ཞིབ་བཅས་ཀྱི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ཁྱོན་ཚོགས་ཐེངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ནང་ཆེད་ལས་མཁས་དབང་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་ཟབ་འཁྲིད་གནང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད། ད་ལན་གྱི་ཟབ་འཁྲིད་འདི་བཞིན་རྒྱ་གར་དབུས་ཨཱ་ཡུ་ཤའི་བློན་ཆེན་ (Ministry of AYUSH) ལས་ཁུངས་ནས་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གོང་སྤེལ་ཆེད་རོགས་དངུལ་ཞུས་ཐོབ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཨཱ་ཡུ་ཤའི་རོགས་དངུལ་ཞུ་ལེན་གྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ནང་གསལ་ཟབ་འཁྲིད་འདིར་སྨན་པའི་གྲངས་ཚད་༣༠ ལས་མ་བརྒལ་བ་དང་དེ་ཡང་མངའ་སྡེ་གཅིག་ནས་ཚོགས་བཅར་སྨན་པ་གྲངས་ལྔ་ལས་གོ་སྐབས་མེད་པར་སོང་འབྲེལ་ཡོད་སྨན་པ་རྣམས་ནས་གོང་གསལ་ཟབ་སྦྱོང་ལ་བཞུགས་འདོད་མཆིས་ཚེ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ་༨ ཚེས་༢༠ ནང་ཚུད་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཡིག་ཐོག་དེབ་སྐྱེལ་གནང་རོགས་ཞུ།
ཟབ་སྦྱོང་དུ་ཚོགས་བཅར་མཉམ་བཞུགས་གནང་མཁན་འཚོ་བྱེད་སྨན་པ་ཡོངས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ཟབ་སྦྱོང་འདི་བཞིན་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ཨཱ་ཡུ་ཤའི་བློན་ཆེན་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲོ་གྲོན་གསོལ་བརྩལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ཟབ་སྦྱོང་ཆེད་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཁ་གསལ་ཡོད་པ་བཞིན་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ནས་གཤམ་གསལ་ལམ་སྟོན་ཁག་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་བ་ཞུ།
༡། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཚོགས་བཅར་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་མེ་འཁོར་(Train) གྲང་གློག་ཅན་ཨང་གཉིས་པའི་(2 AC Rail Charge)རིན་བབ་ནང་ཚུད་ནང་ལས་དེ་ལས་བརྒལ་བར་འགྲིམས་འགྲུལ་གནང་ཚེ་ངོས་ལེན་མེད། གལ་ཏེ་བལ་ཡུལ་ནས་ཚོགས་བཅར་གནང་མཁན་མཆིས་ཚེ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ནང་གི་མེ་འཁོར་ས་ཐོག་གང་ནས་ཡིན་པ་དེ་དང་འཚམས་པའི་འགྲིམས་འགྲུལ་དོད་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།
༢། ཕྱོགས་མཐའི་ཚོགས་བཅར་ཚང་མ་ནས་ Train Ticket / Bus Ticket ངོ་མ་མཉམ་དུ་ངེས་པར་རྩིས་འབུལ་དགོས།
༣། ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་ཁུལ་ཚོགས་བཅར་གནང་མཁན་རྣམས་ལ་ཕར་ཚུར་འགྲིམས་འགྲུལ་ཆེད་ཧིན་སྒོར་༥༠༠།༠༠ ལས་མེད་པས་དེ་ལ་དཔོག་པས་འགྲིམས་འགྲུལ་གནང་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་མང་བར་འགྲོ་སོང་ཕྱིན་ན་དོ་བདག་ནས་གནང་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ཧིན་སྒོར་༥༠༠ ནང་ཚུད་གི་འགྲིམས་འགྲུལ་Bus Ticket ལྷན་ཚོགས་སུ་རྩིས་རྒྱག་ཆོག་པ་ཡིན།
༤། Rajdhani / Shatabdi / Duranto ནང་ཕེབས་མཁན་རྣམས་ལ་ཟས་དོད་DA མེད། དེ་མིན་ལ་ཟས་དོད་ཉིན་རེར་ཧིན་སྒོར་༢༥༠ རེ་བཞེས་ཆོག
༥། ཟབ་སྦྱོང་རིང་བཞུགས་སའི་མགྲོན་ཁང་དོ་བདག་ནས་ཐབས་འཚོལ་གནང་དགོས་ལ་དེའི་ཆེད་ཉིན་རེར་ཧིན་སྒོར་༡༨༠༠།༠༠ ནང་ཚུད་རིན་བབ་ནང་བཞུགས་ས་དང་སྔ་དགོང་ཞལ་ལག་ཆ་ཚང་འཐུས་ཡོད། བཞུགས་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་གི་སྦིལ་འཛིན་ངོ་མ་རྩིས་འབུལ་ཞུ་དགོས། གོང་གསལ་རིན་བབ་༡༨༠༠།༠༠ ལས་བརྒལ་ན་འདི་ནས་སྤྲོད་ཐལ་མ་མཆིས་པས་ཚང་མས་དགོངས་འཇགས་གནང་རོགས་ཞུ། སྨན་ལྷན་ཡིག་ཚང་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ་༨ ཚེས་༢༤ ལ།།
གོང་གསལ་ཐོག་ད་དུང་དོགས་འདྲི་ཡོད་ན་ལྷན་ཚོགས་སུ་ངེས་པར་འབྲེལ་བ་གནང་རོགས། 01892-223483/226462 ཐུགས་རྗེ་ཆེ།


text:
—– ཨ་རྒྱའི་ཚོང་དམག་གླེང་བའི་ལེའུ་གཉིས་པ།
མི་ལོ ༡༧ གྱི་ཡར་སྔོན། རྒྱ་ནག་འཛམ་གླིང་ཚོང་ལས་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་པའི་ཀུན་སློང་ནི་འགྲིག་མཉམ་འཁུར་དང་སྐྱིད་མཉམ་རྒྱག་བྱ་འདོད་མིན་པ་མ་ཟད། སྒྲིག་འཛུགས་དེའི་བསྲུང་བྱ་གཙི་འཆར་ཡེ་ནས་མེད། སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་རོན་ཇིས་སྔོན་དུ་འཛམ་ཚོང་སྒྲུག་འཛུགས་སུ་ཞུགས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐབས་འཚོལ་ཞེས་པའི་ལམ་སྟོན་ཇི་བཞིན། རྒྱ་ནག་པའི་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་དང་མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་གྱི་རིག་གནས་སྤྱད་ནས་ཁེ་བཟང་ཟ་འདོད་ཁོ་ན་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཅངས་ཡོད།
འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་འཛམ་གླིང་ཚོང་ལས་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་རྒྱུའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེ་སྐབས་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབ་དང་འཛམ་གླིང་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། མདོར་ན་ཕྱི་རྐྱེན་དང་ནང་རྐྱེན་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་རག་ལས་ཡོད།
“༨༩ ལོའི་དྲུག་བཞི་དོན་རྐྱེན” ནི་རྒྱ་ནག་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་ལ་འགུལ་ཤུགས་ཀྱང་ཡིན། ཏེང་ཞོ་ཕེང་གིས་དབུ་ཁྲིད་པའི་རྒད་པོ་མཁྲེགས་གྱོང་ཚོས་ཚད་ལྡན་དམག་དཔུང་ཆེད་གཏོང་གིས་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཐང་ཆེན་དུ་ཞི་བའི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་པའི་སློབ་མ་ཚོ་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་དྲག་གནོན་བྱས་རྗེས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གཞུང་གི་རྩུབ་སྤྱོད་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྐྱོན་བརྗོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་དམ་དྲག་ཉེས་ཆད་གཅོད་དགོས་པའི་འུར་འགོ་ཡང་ལངས་ཡོད་མོད། དོན་གྱིས་འུར་ཟིང་ལངས་པ་ནང་བཞིན་གྱི་དམ་དྲག་དང་ཉེས་ཆད་བཅད་མེད་མོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་དམ་དྲག་ཉེས་ཆད་བཅད་ཡོང་བསམ་པའི་འཇིགས་སྐྲག་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་བབ་ཅིག་ལ་ཐུག་ཡོད། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ཉོ་ཚོང་རྒྱག་སྐབས་རྩིས་རྒྱག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དངུལ་ལོར་དུང་ཕྱུར་བརྒྱ་ནས་དྲུག་བརྒྱ་ལས་མེད་པས་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་ཆེ་ཞིང་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་གནས་བབ་ཅིག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། དེ་འདྲའི་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཅང་ཙེ་མེན་དང་ཀྲུའུ་རོང་ཇི་ལ་མཚོན་ན་མྱུར་བ་མྱུར་དུ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་འཚོལ་དགོས་པ་དེ་རེད།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་འགྲིབ་དེ་གུང་ཁྲན་གཞུང་གིས་མི་མཐུད་ནས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཐུབ་མིན་ལ་ཐུག་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གུང་ཁྲན་ཏང་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཧ་ཅང་དམའ་བའི་སྐབས་དེར་ལྟ་ཚུལ་ལ་བསྒྱུར་དགོས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས།
ང་ཡི་ཁྲོད་ན་ཁྱོད་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ང་ཡོད་པའི་དེང་གི་གོ་ལའི་གྲོང་ཚོའི་དུས་རབས་འདིར། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཅིག་པུར་གནས་ཐབས་བྲལ་ཞིང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་ཨ་རི་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་ངེས་ཤེས་རྙེད། དེ་ཙ་ན། རྒྱ་ནག་གནའ་རབས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས༼ ཀྲན་གོའུ་ཐབས་ཇུས༽ སུ་སྐུ་ཞབས་ལཱོ་ཙི་ཡིས་ལྟ་བ་སྟེ། ཚུར་ལེན་འདོད་ན་ཐོག་མར་ཕར་ལ་སྟེར་དགོས་པའི་ཐབས་ཇུས་དེ་བཀོལ་ནས། ཉ་འཛིན་དགོས་ན་ཉ་དགའ་སའི་ཟས་སྤྲད་དགོས་པའི་དཔེ་ལྟར། ཨ་རི་འཛིན་དགོས་ན་ཨ་རི་དགའ་ས་དེ་སྟེར་དགོས་ན། ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཕུགས་རྒྱང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གོ་ལའི་སྒང་ན་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལྷག་ཡོད་པའི་དམར་ཤོག་རྒྱལ་ཁབ་དག་རིམ་གྱིས་འཛམ་གླིང་མཐུན་ཕྱོགས་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་སྟབས། སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཅང་ཙི་མེན་དང་སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་རོང་ཇི་གཉིས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ནས་རོགས་རམ་ཐོབ་ཚེ་རིམ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ནས་འགྱུར་བ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ལུགས་ཁས་བླངས་པ་རེད།
དེའི་འདྲའི་གནས་སྟངས་འོག་ཨ་རིས་རྒྱ་ནག་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་རྒྱུར་རམ་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་ནག་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་པ་བརྒྱུད་རིམ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཉམ་དུ་ཆབ་སྲིད་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུར་མོས་མཐུན་བྱུང་བ་རེད།
ཁས་བླངས་པ་དོན་དག་ཅིག་རེད། ལག་ལེན་དུ་བསྟར་རྒྱུ་ཡང་དོན་དག་གཞན་ཞིག་རེད། ཨ་རིས་མ་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་རྒྱ་ནག་ནི་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་དང་མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་ལ་མཁས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དེ་རེད། རྒྱ་ནག་པའི་འདས་པའི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟོས་དང་། ནང་འཁྲུག་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མགོ་བདེ་བོ་རྐྱང་རྐྱང་འཁྲབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་ཡིན།
དང་ཐོག་རྒྱ་ནག་རང་སྟེང་གི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་སེལ་ཐབས་སུ་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་རྒྱུའི་བློ་དེའང་མགོ་བདེ་བོས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་འཁྲབ་གཞུང་ཞིག་ཡིན།
དེ་ལྟ་ན། ཅང་ཀྲུའུ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་རྒྱག་གིན་ཡིན་ལུགས་བསྒྲགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ནང་ཁུལ་དུ་ང་ཚོ་ལ་ང་ཚོའི་འགྲོ་ལུགས་འགྲིམ་སྲོལ་ཡོད་པས་དལ་བ་དམ་བོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཆོག་ཅེས་བསྒྲགས་ཀྱིན་ཡོད།
འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ཡིག་ཆ་རིགས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་མེད་པ་དང་གཅིག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་མ་གེ་མོག་གེ་བཟོ་ཆེད་སྒྲིག་སྲོལ་ཡིག་ཆ་ཁེ་ལས་ཁང་དག་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱིན་མེད་པ་དང་གཉིས། སྒྲིག་སྲོལ་ཡིག་ཆ་མང་དྲགས་པ་དང་གསུམ། དེ་ལ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་དང་ཁེ་ལས་ཁང་དག་གིས་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ཕལ་ཆེར་ཤོག་ལེབ་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་མྱོང་མེད་པས་ལོང་བས་གླིང་ཆེན་ལ་སྦར་མྱུལ་བྱས་པའི་དཔེ་རུ་གྱུར་ཡོད་ན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་དང་ཁེ་ལས་ཁག་དག་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཅི་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པར་སྒོམ་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་གཡོལ་ཐབས་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཐབས། འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་བསམ་བློ་ཁྱེར་ནས་རྒྱ་ནག་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་པ་རེད།
འོ་ན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ལས་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ན་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུ་འཁོར་བའི་སྐབས་སུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཉན་ཞིབ་ཅིག་བསྐོངས་པའི་ཐོག་རྒྱ་རིགས་དམངས་གཙོ་ལས་འགུལ་བའི་བདག་པོ་སྐུ་ཞབས་ཝེ་ཅིན་ཧྲིན་ལགས་ཀྱིས་རྣག་ཐོག་གཙག་འཁེལ་གྱི་ཚུལ་དུ། ཐབས་ལམ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་མེད། གཅིག་ཏེ་རྒྱ་ནག་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་ལས་ཕྱིར་ཕུད་གཏོང་དགོས། གཉིས་པ་ནི། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཚོང་ལས་བཙན་རྫོང་བསྐྲུན་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རང་གི་ཁེ་བཟང་གི་ཆེད་དུ་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བསྲུང་བྱ་དག་མི་གཙི་རང་གཙི་རུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རེད།
རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ཕར་བལྟས་ཚོད་ཀྱིས་འཐུས་གུ་ཚང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་རིགས་ནི་གཞུང་འཛིན་གུང་ཁྲན་ཏང་ལ་དགེ་མཚན་ཡོད་དུས་མ་གཏོགས་གཙི་སྲུང་མི་བྱེད་པའི་ལག་ཆར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གིས་རང་འགུལ་ངང་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་གཙི་སྲུང་བྱས་ན་མ་གཏོགས་འཛམ་ཚོང་སྒྲིག་འཛུགས་རང་སྟེང་ན་བྱེད་ཐབས་ཡོད་མ་ཡིན།
སྤྱིར་བཏང་གིས་བཤད་ན། དགྲ་ནོ་ཁྲོ་འབར་གྱིས་མ་གཏོགས་སྔོན་བྱོན་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པས་ཨ་རྒྱའི་ཚོང་ལས་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནས་སྟངས་མ་ཤེས་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ་མིན་ལ། དམངས་གཙོ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁུར་བའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་བ་ཨོ་བྷ་མས་གཙོས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པས་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་མཁྲེགས་བཟུང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ནས་ཁེ་བཟང་སྤྲད་དེ། རྒྱ་ནག་གི་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་གྱི་དཔུང་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་ན་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོ་རུ་འགྱུར་སྲིད་པར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་བཟུང་ཡོད་མོད། དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ་རྨོངས་ས་དེ་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གཞུང་གི་ནང་ཁུལ་གྱི་མ་ལག་གྲུབ་སྟངས་དང་འགྲོ་ལུགས་འདུག་སྟངས་ལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ནང་སྒོས་སུ་ཨོ་བྷ་མ་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ཐད་སྲིད་ཇུས་མཁྲེགས་པོ་འཛིན་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཆེད་མཁས་རིག་པ་བའི་ཚོགས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་དབང་ཆའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་དེད་ཡོད།
ཨ་རིས་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ནས་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་རྒྱ་ནག་དེ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆ་ནས་འབྱོར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་སུ་ཚུད་པ་དེར་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གཞུང་གིས་བཟང་ངོ་ངན་དང་ཇ་ལན་གཅིན་བྱས་པའི་མ་ཚད། བྱི་ལར་ཤ་བྱིན་འཕྲོག་པའི་སེམས་པས་སྔར་ལས་ཧམ་པ་ཇེ་ཆེས་སྤྱོད་ངན་ལྷང་ངེར་མངོན་དུས། གང་ལ་གོམས་ན་དེ་ལ་མཁས་ཞེས་པ་ནང་བཞིན་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོ་ཚང་ལས་ཁྲོད་བསྐྱལ་ཞིང་ཚང་ལས་ལ་མཁས་པའི་དགྲ་ནོན་ཁྲོ་འབར་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚོང་ལས་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནས་བབ་ཞིག་དང་ལེན་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བྱེད་མི་ཐུབ་པར། མ་འོངས་པའི་སླད་དུ་ཨ་རྒྱའི་བར་ཚོང་ལས་དོ་མཉམ་ཡོང་ཐབས་སུ་འབད་རྒྱུ་ལས་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་མི་སྲིད་ན། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གཞུང་ལ་མི་སྐད་བཤད་ནས་མི་གོ་ན་ཚོང་དམག་གི་རྟ་གོན་ལ་ཞུགས་རྒྱུ་ལས་བྱེད་ཐབས་གཞན་མེད་དོ།
འདི་ན་གཏམ་ཨ་ཕས་བཤད་རྒྱུ་ཨ་མས་བཤད་དེ། ཁྱི་བདག་པོས་འགོག་རྒྱུ་མགྲོན་པོས་བཀག་ནས་གོ་ནོར་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པ་འདྲ། གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱེད་ཁག་ན་ཨ་རིས་ཚོང་དམག་རྒྱག་གིན་འདུག་ཅེས་བཀོད་འདུག དོན་གྱིས་ཨ་རིས་རྒྱ་ནག་གིས་ལོ་དུས་མིའི་རིང་ནུབ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་བརྒྱབས་དང་རྒྱག་མུས་སུ་ཡོད་པའི་ཚོང་དམག་ལ་གདོང་ལེན་དང་ཨ་ལན་སློག་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་སྲིད་འཛིན་དགྲ་ནོན་ཁྲོ་འབར་མཆོག་གིས། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་ཚོང་དམག་རྒྱག་གིན་མེད། གཡུལ་འཁྲུག་འདི་ལོ་དུ་མའི་སྔོན་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བསླངས་ཡོད་། ཚོང་དམག་དེའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་ཟེར་བའི་ནུས་མེད་བླུན་རྒན་ཚོས་ཕམ་ཁ་ཉོས་ཚར་ཡོད། ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ།


text:
ད་དུང་ཡང་རྒྱ་ནག་གིས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་རྩེད་མོ་རྩེ་བཞིན་པ་འདིའི་ཐད་དཔང་ རྟགས་ཤིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན། ཉེ་ཆར་གྱི་གནད་དོན་དག་གིས་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། སྔ་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་འཆར་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་སྤྲད་པ་རེད་ལ། དེའི་དགོས་དོན་ནི་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བོད་རང་སྐྱོང་གི་ཐད་བཞེད་ཕྱོགས་ནི་ད་ ལྟ་ཡོད་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ཆ་ཚང་མཐུན་པ་ ཞིག་ཡིན་པ་སྟོན་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། ཡིག་ཆ་དེ་ངར་པོ་དང་བཅས་ཕྱིར་སློག་བྱས་ཤིང་ཕྱོགས་གཉིས་བར་གྱི་གྲོས་མོལ་དེ་ སྐད་ཅོར་དང་བཅས་མཚམས་བཞག་པ་རེད།
ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་བྱེད་དག་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་ པོ་བཟོ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་གི་མ་ཟིན་བཟོ་རྒྱུ་དང་། དེའི་རེ་བ་ནི། ལམ་ཁ་འགག་པ་དེ་ཚོ་བསངས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག གསལ་བསྒྲགས་གསར་པ་དེ་ནི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་ཡིག་ཁག་གཞི་ རྩ་ལ་བཞག་ནས་མཐུན་ལམ་ཞིག་རྙེད་འདོད་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་ཆེད་དམིགས་པ་ཞིག་རེད། སྟབས་ཉེས་པ་ཞིག་ལ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་པའི་རྨོངས་པ་དེ་དག་ད་ཆ་ཁ་ སྐྱེངས་པའི་ཞིབ་ཆ་དང་བཅས་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པ་ཡོད་པ་རེད།
༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ གྲོས་མོལ་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་དང་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་གཉིས་ལས་བྱེད་ གཞན་དང་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་རང་གིས་སྒོམ་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ཕན་ཅན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་ ཤིག་འདོན་ཐབས་བྱས་པ་དང་། ཧཱར་ཝར་ཌི་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་མཁས་པ་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་བཙན་བྱོལ་བོད་ གཞུང་གི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་དག་རང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་སྦྱར་ནས་བསྐྱར་འདོན་ བྱེད་ཀྱིན་འདུག ཡིན་ན་ཡང་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ནི། མི་འདི་དག་ཚང་མ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ས་གནས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་སྐོར་ལ་རྒྱ་ཡིག་ནང་ རྩོམ་ཡིག་དང་དཔེ་དེབ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་གྲུབ་པ་དེ་ ཚོའི་ཐད་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིག་རྨོངས་ཡིན་པ་རེད། ༼ཁོང་ཚོ་ནི་༽རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་གནད་ཅན་ཁག་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཧ་ལམ་མིག་བཙུམས་ ནས་མཆོངས་ལྡིང་བྱེད་བཞིན་པས་ན། ༼གོང་གསལ་༽འདིས་ཀྱང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་ལ་བསུན་གཙེར་བྱུང་ཡོད་ པའི་སྣང་བ་ཞིག་རྩ་ནས་མི་འདུག
༢༠༠༨ ལོའི་དཔྱིད་ཀ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གིས་ དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སོག་པོའི་དབང་བསྒྱུར་གྱིས་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་ བསྒྱུར་ཞེས་པའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རྩོད་པ་དེ་གཡུགས་ནས། ཤུགས་ཇེ་ཆེ་དང་ཇེ་རྩུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་འདི་ “མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་བ་”ནས་ བཟུང་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་བཤད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་ལ་ལན་འདེབས་བྱས་ སོང་། འདིས་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱ་ནག་གི་བདག་དབང་རྩོད་གླེང་འདི་འཇལ་བྱད་དྲང་བདེན་ཅན་ ཞིག་མིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་རེད་ལ། དེར་བརྟེན་ད་དུང་རྒྱ་ནག་ཏུ་གླེང་སློང་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་པ་དེས་རང་སྐྱོང་སྐོར་ གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ཚོ་ཡང་གཞུང་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རུང་བའི་ཚད་ལྡན་གྱི་འཇལ་བྱད་ཅིག་ ཏུ་བརྩི་མི་རུང་བ་སྟོན་གྱི་འདུག ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། དེ་དག་ནི་གཞུང་དང་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ལག་ཆ་ཞིག་སྟེ། རང་གི་འདོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་འདུན་སྐོང་མི་ནུས་པ་ཤར་ཚེ་སྣོན་འཕྲི་བྱེད་ རུང་བ་ཞིག་རེད།
ཟླ་བ་ ༤ པའི་ནང་། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ཤེས་མེད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ། ཡང་ཡང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་མི་འབོར་དང་གྲངས་བཤེར་གྱི་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་ འབྲི་མཁན་གྱི་མཁས་པ་མཱ་རོང་གིས་ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་བྱུང་མྱོང་བའི་དོན་ཞིག་སྟེ། ས་གནས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་སྲིད་དབང་གཡུགས་དགོས་ཞེས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཚད་ལས་ བརྒལ་བའི་བསམ་འཆར་ཞིག་བཏོན་པ་རེད། མཱ་རོང་ལྟར་ན། དཀའ་ངལ་ངོ་མ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་དག་ནི་སཱི་ཏ་ལིན་རིང་ལུགས་ པའི་ལམ་སྲོལ་ནས་བྱུང་༼ཨུ་རུ་སུའི་ནང་དེར་ཁ་ཕྲལ་བ་དང་རང་བཙན་བྱེད་པའི་ཐོབ་ ཐང་ཡང་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།༽ཡོད་པ་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་རྒྱ་རིགས་འབོར་ཆེ་བ་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་ ལས་གྱེས་སྲིད་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་རྒྱ་ནག་འདི་གཞི་བཅོལ་ཡོད་པ་དེ་རེད་ཟེར། ད་ནི་ཡ་མཚན་པའི་དུས་ཚོད་མཉམ་འཁེལ་ཞིག་ལ། ཉེ་ཆར་གྱི་ཤིན་ཅང་གི་ཟིང་སློང་དེས་ཁོའི་སྒྲུབ་འདོད་པ་དེ་གནད་དོན་ཇེ་ཆེར་ བཏང་ཡོད་པ་རེད།
མཱ་རོང་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ ན། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་དག་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ལ། མི་རིགས་གཞན་རྣམས་རང་གི་ས་ཁུལ་ནས་སྤུད་པ་དང་། རང་གི་སྐད་ཡིག་གི་ཁེ་ཕན་ལེན་པ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོབ་ཐང་རང་བདག་ཏུ་སྒྲོག་པ། རང་ཅག་ནི་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ངེས་ཤེས་ དང་། ཆོས། ལག་ལེན་རྣམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་པ་བཅས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་པ་རེད་ལ། དེ་ཚོ་ཚང་མ་སཱི་ཏཱ་ལིན་གྱི་ “མི་རིགས་”ཀྱི་ འགྲེལ་བཤད་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་རེད། མཱ་རོང་ལ་མཚོན་ན། འདི་ནི་དཀའ་རྙོག་གི་རྩ་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟའི་ལམ་སྲོལ་འདིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ མི་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གཏན་ནས་མེད་པའམ་ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་འཇོག་མི་ཐུབ་པ་རེད། ཁོས་བཤད་དོན་ལ། ལུང་པ་གཞན་གསུམ་ཁོ་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་འདི་དང་འདྲ་ མཚུངས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་བཀོལ་མྱོང་བ་དེ་དག་ནི། ཨུ་རུ་སུ་དང་། ཡུ་ཀོ་སི་ལ་ཝི་ཡ། ཅེ་ཁོ་སི་ལ་ཝི་ཡ་བཅས་ཡིན་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཁོར་ཕྱོགས་དེ་ཚོ་ནི་ཡག་པོ་བྱུང་མི་འདུག་ཅེས་མ་བཤད་པར་མཇུག་ སྒྲིལ་འདུག
འདི་དང་མི་མཐུན་པ་ལ། ཨ་རི་དང་རྒྱ་གར་གྱིས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་བེད་སྤྱོད་ཅན་སྤྲོད་པ་རེད། དམིགས་བསལ་གྱིས་ཇཱ་ཝ་ཧར་ལཱལ་ ནེ་ཧ་རུ་ཡིས་ཚོགས་ཁག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣ་རྣམས་ “རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་” ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་རྣམས་དེ་ཚོའི་ནང་ ཁུལ་དུ་རབ་རིབ་ཏུ་བཞག་པ་རེད། ཨ་རི་ལ་མཚོན་ན། བྷ་རག་ ཨོ་བྷ་མ་སྲིད་འཛིན་དུ་འདེམས་པ་དེས་ཏག་ཏག་དེ་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོའི་སྟེགས་བུ་དེ་ནི་ཨ་རི་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་མི་རིགས་དབྱེ་ འབྱེད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དེའི་དྲི་མ་མེད་པ་རེད། ལུང་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་གང་ལ་ཡང་ས་གནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་སྒྲོམ་གཞི་ མེད་པ་རེད།
མཱ་རོང་གིས་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་བསླངས་པའི་རྩོད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཧ་ཅང་གནད་ཆེན་ པོ་ཡིན་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དྷ་རམ་ས་ལའི་ནང་གི་མི་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱུང་ཡོད་ཚོད་མི་ འདུག རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་ཕོན་ཆེ་བ་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་པ་ཡོང་ ཆེད་གློག་ཀླད་ཡིག་སྒམ་ཉོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་གཏོང་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ། ཟླ་བ་ ༥ པའི་ནང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ ཧྥི་ལོ་ཪི་ཌ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེད་ཨ་སྒོར་ ༡༠༠༠༠༠ གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་ཐག་བཅད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། ཨ་རིའི་ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་མ་དེ་དག་ནི་དྷ་རམ་ས་ལ་ཡིས་གལ་ཆེར་བརྩི་དགོས་པ་ ལྟ་བུའི་དཀའ་ངལ་གྱི་གྲས་སུ་ལྷུང་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན་པ་རེད།
༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་གི་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཟླ་དྲུག་པའི་ཟླ་མཇུག་ཙམ་ལ་གསར་ འགོད་ཡན་ལག་ཅིག་ལ་བརྗོད་རྒྱུ་ལ། བོད་མི་ཚོ་ནི་ “རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། ས་གནས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་གི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་གཉིས་ཕན་གྱི་ཐོག་ ནས་འདུམ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་” ཅེས་བརྗོད་འདུག གྲོགས་པོ་ཚོ། དེ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད་དཱ།
* * *
རྩོམ་པ་པོས་ཨ་རིའི་ཨིན་ཌི་ཡཱ་ན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོད་རིག་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་དབུ་འཁྲིད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
Originally published in English under the title “Autonomy? Think Again“.
དགེ་འདུན་རབ་གསལ་གྱིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ཏུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ།


text:
༡ རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུ་རིགས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་རང་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་རང་དབང་ལྡན་ཞེས་པའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཚེ་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ན་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་གྱིས་བྱིས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། གཞན་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཡང་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཡེ་ནས་མི་འདོར་བར་འབྲི་ཀློག་ཅི་ནུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ།
ཉེས་ཁྲིམས་དང་དེའི་ཁྲིམས་འཛིན་གསེད་བཀྲོལ་གྱི་གཏན་དབབ་ལྟར་ན། བྱིས་པ་བརྐུས་པའམ་འཕྲོག་པའམ་བསླུ་བྲིད་བྱས་ཏེ་ཉོ་འཚོང་སོགས་བྱས་ན། གནས་ཚུལ་གྱི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ནས་སྦྱོར་བ་བོ་ལ་ལོ་ལྔ་ཡན་གྱི་བཙོན་འཇུག་ནས་ཚེ་བཙོན་དང་སྲོག་གཅོད་བཅས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་བཅད་ན་ཆོག་ཟེར། བྱིས་པ་བརྐུས་པ་དང་བརྐུ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་དབྱར་གྱི་ཆུ་མིག་ལྟར་བརྡོལ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། མི་ཚང་མས་ནག་ཉེས་འདིའི་ངོ་བོ་དང་ཉེས་ཆད་ཀྱི་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་གཏན་དབབ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཉེས་
ཉེ་ཆར་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ནག་གཤེད་སྟོབས་ཤུགས་(黑恶势力)གཙང་སེལ་གྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཞིག་སྤེལ་བའི་རྗེས་སུ། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྩ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་འབྲེལ་གྱི་བརྡ་ཁྱབ་ཅིག་འཕྲལ་དུ་སྤེལ་ནས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ལས་འགུལ་བ་དང་ཚོགས་པ་སོགས་ལའང་ནག་གཤེད་ལོག་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་སྟེ་དེ་དག་ཐེར་འདོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ནག་གཤེད་འབྲེལ་ཐོགས་་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན། ནག་གཤེད་སྟོབས་ཤུགས་དེ་དམངས་ཁྲོད་དཀྱུས་མ་ན་མེད་པ་མ་ཟད། དེ་སྦས་ཡུལ་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་སོགས་ན་ཡོད་ཅེས་གཏན་འཁེལ་གསལ་བོ་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གང་ཟག་དང་ཚོགས་པ་སྐྱིད་སྡུག་དཀྱུས་མ་ཞིག་གིས་ནག་ཉེས་དང་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་བ་ལས་ན་དེ་
གནའ་བོའི་གྷེ་སེར་(希腊)བཙན་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ། རྒྱལ་ཁམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མི་རིགས་གྷེ་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ཁ་ཟས་རིགས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་བམ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡུལ་ནས་དབོར་འདྲེན་བྱས་ཏེ་ནང་གི་ཞིང་ཕྱུགས་ཀྱི་སོ་ནམ་ལ་དོ་སྣང་ཆེར་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རིམ་པས་འཇིག་པ་རེད། མི་རིགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན། ལྷག་པར་ཏུ་མི་རིགས་ཉམས་ཆུང་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། རང་གི་ཁ་ཟས་མི་རིགས་གཞན་ལ་བརྟེན་དགོས་བྱུང་ཚེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་གནས་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་བ་རེད། གལ་ཏེ། ཁ་ཟས་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་མི་རིགས་དང་ཡུལ་ལུང་དེ་དང་གཡུལ་འཐབ་སོགས་ཀྱི་
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་རྒྱུས་སྟེང་ནས་བལྟས་ན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ལ་སྲིད་འཛིན་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ས་ཁུལ་བརྒྱད་ཡོད། རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བཅས་པའི་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དྲུག་དང་། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཡིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ལ་མི་སེར་ས་ཡ་ལྔ་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལྷག་ཡོད་པ་ནང་། བོད་རིགས་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བཞི་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་དགུ་ཡོད་པ་ནང་གི་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་བཞི་ཟི་ལང་དང་མཚོ་ཤར་དུ་འདུས་བསྡོད་བྱེད་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་རིགས་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཆེས་མང་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཡིན། མཚོ་ཤར་དང་ཟི་ལང་ཕུད་ན། མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་ཀྱི་མི་གྲངས་མཚོ་སྔོན་མི་
ད་བར་བོད་ཁུལ་ན་ཞིང་ལས་ཁྱིམ་ཐོ་དེ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཕྱིར་སྡུད་བྱས་ཏེ། གྲོང་མིའི་ཁྱིམ་ཐོ་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་བཞིན་འདུག ཁྱིམ་ཐོ་ལས་མཆེད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤེས་བྱ་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ། གཤམ་དུ་རོང་འབྲོག་ཁྱིམ་ཐོ་བརྗེ་ན་ཨེ་དྲག་ཅེས་པའི་ཁྱབ་སྒྲག་ཡིག་ཆ་ཞིག་བཟོས། འབྲེལ་ཐོགས་ཡོད་པའི་རང་རིགས་ཞིང་བ་དང་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནད་དོན་དེ་ལ་དོ་སྣང་གནང་བར་འཚལ། རོང་འབྲོག་ཁྱིམ་ཐོ་བརྗེ་ན་ཨེ་དྲག.pdf
ཉེ་ཆར་རྩོམ་པ་པོ་རླངས་ཚངས་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་ཡིས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་ཤིང་། ལི་བྱིན་དང་ཉི་མ་ཚེ་རིང་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་དང་ཡིག་བསྒྱུར་བྱས་བའི་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་རི་མོ་དང་ཡིག་གེ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དཔེ་དེབ་ཅིག་གི་དཔར་དབང་གི་སྐོར་ལ་དགག་ཡིག་ཅིག་སྤེལ། ངས་བལྟས་ན་ལི་བྱིན་དང་ཉི་མ་ཚེ་རིང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔར་སྐྲུན་ཁང་བཅས་ལ་དཔར་དབང་གནོད་གཙེས་ཐད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་མ་ཟད།
ཤྭ་ཡུ་མོ་ཤེའུ། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གང་ལ་བུད་ཐལ། ཤྭ་ཡུ་མོ་ཤེའུ། ཤྭ་ཡུ་མོ་ཤེའུ། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་པེ་ཅིན་ལ་བུད་ཐལ།
ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བདེ་ཆེན་རྫོང་གི་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་དེ་གའི་བོད་མི་རྣམས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞུ་བར་སོང་བའམ་དུས་དབང་ལ་རྟེན་འབྲེལ་འདུ་འཛོམས་སོགས་བྱས་ན། བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༥༥་དང་། ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༠༣་དང་༢༩༦་བཅས་ལ་འགལ་ཡོད་པས་དེར་བསྟུན་གྱིས་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་ཞིག་དེ་གའི་བོད་མིའི་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེར་འཇིགས་བསྐུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཏང་འདུག།
ཉེ་ཆར་མདོ་སྨད་གསེར་རྟའི་བླ་རུང་སྒར་དུ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་མེ་འགོག་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་སོགས་ལ་ཁ་གཡར་ནས། དགོན་པའི་གྲ་ཤག་འབོར་ཆེན་གཏོར་ཏེ། གྲྭ་བ་དང་ཇོ་མོ་རྣམས་དགོན་པ་ནས་འདུག་གི་མ་བཅུག་པར་རླངས་འཁོར་ནང་བཙན་གྱིས་ཁྲིད་དེ་ཕྱིར་སོ་སོའི་གནས་ཡུལ་དུ་སྐྱེལ་བའི་གནད་དོན་དེ་ལ། མི་མང་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བཙུན་པའི་དངོས་ཟོག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་བདག་དབང་ལ་རྡོག་རོལ་བཏང་བ་རེད་ཅེས་དགག་པ་རྒྱག་གི་འདུག ངས་བལྟས་ན་དོན་དག་འདི་དམངས་ཁྲིམས་དང་དངོས་ཟོག་གི་ཁྲིམས་༼物权法༽་ལ་འགལ་བའི་སྲིད་འཛིན་བྱ་སྤྱོད་རྐྱང་རྐྱང་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༣༧་པའི་མི་ལུས་རང་དབང་དང་། དོན་ཚན་༣༢བའི་ཚན་པ་༢བའི་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། དེའི་དོན་ཚན་༣༦་གི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་གི་རྩ་དོན་དང་འགལ་ཡོད་པམ་ཟད། དེ་ལས་འཕྲོས་བའི་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱིས་མི་ལུས་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་གཙེས་བྱས་བའི་ཁྲིམས་འགལ་བཀག་ཉར་༼非法拘禁༽གྱི་ཉེས་བ་བསགས་ཡོད་པ་དང་། བྱ་སྤྱོད་དེས་༢༠༠༣་གྱི་ལོར་ནུས་མེད་དུ་བཟོས་ཟིན་པའི་སྤྱི་དམངས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ནས་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་བསྐྱལ་བའི་ལམ་ལུགས་༼收容遣送制度༽་དེ་གསེར་རྟ་ནས་རོ་ལངས་བརྒྱབ་པ་རེད་སྙམ།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ངེས་བར་དུ་ཆད་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས། ངན་པ་ཐེར་འདོན་དང་བཟང་བོར་གཏང་རག་བྱིན་ན་ད་གཟོད་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་རུང་དེ་ལ་དཔག་པའི་ཆད་པ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་ཏུ་འཁེལ་བ་རེད། དཔེར་ན་འབར་ཞུན་ཆུང་རུང་དེ་ལ་ཚོད་མ་བཟུང་ན། ནགས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་དེས་མེ་ལ་བསྒྲོན་ནུས། ཉེ་ཆར་ཆའོ་སན་ཏེ་ཟེར་བའི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཡིས་ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་གནོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་ལའང་ཤན་ཤུགས་ངན་པ་ཐེབས་ཡོད། བུད་མེད་དེ་ལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་མང་བོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ཡང་མི་མངོན་པའི་དྲ་དབྱིངས་ན་གནས་བའི་བོད་མི་ལ་ལས་ཁོ་མོར་ཁག་མེད་རབས་དང་ཆད་པ་གཅོད་མི་འོས་ལུགས་ལབ་སོང་། བོད་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒེར་གྱི་མཁན་པོ་བསོད་དར་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་འདྲའི་དུས་ངན་ཞིག་ལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མོ་འདི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་དགོས་བའི་འབོད་སྐུལ་གནང་གིན་འདུག མཁན་པོས་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཞལ་གདམས་༼རང་ཚུགས་མ་ཤོར་༽ཞེས་བ་དེའང་བརྗེད་སོང་བ་འདྲ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལྟར་ན་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལྟ་བ་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཁོ་མོ་དང་མཛེས་བརྙན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ནི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༤་བ་དང་། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཚན་༩་བ་དང་འགལ་བས་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཞིང་། ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༢༤༩་དང་༢༥༠་དང་འགལ་བས་ཉེས་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ། བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་ཆད་གཅོད་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༤༧་དང་འགལ་བས་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་དང་འགལ་ཡོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན། འདི་འདྲའི་འགལ་བ་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་བཏང་སྙོམས་ལ་བཞག་ན་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་། ༼གོང་ནས་ལུང་དྲངས་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་རེ་རེ་གཤམ་དུ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་བྱས་ཡོད་པས་དེ་ནས་གཟིགས་རོགས།༽
ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་༼护照༽་ནི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་དམངས་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འགྲུད་བཞུད་ལ་འགྲོ་ཆོག་པར་སྤྲད་པའི་ཆོག་མཆན་དཔང་རྟགས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་དང་གདན་ཞུ་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ལ་ལམ་ཡིག་ཞུས་ཚེ། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཉིན་༡༠་ཚུན་ལམ་ཡིག་བཟོས་ནས་སྤྲོད་དགོས། སྤྲད་ཟིན་པའི་ལམ་ཡིག་དེའང་དམིགས་བསལ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་ཏུ་འཁེལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཕྱིར་བསྡུད་དང་བཙན་ཉར་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས༼监察部门 ༽་ཀྱིས་ངེས་བར་དུ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་བརྒྱུད་ནས་བཙན་ཉར་བྱེད་དགོས་བ་ལས། གང་ཟག་དང་ཚོགས་པ་གཞན་པ་དཔེར་ན་སྡེ་བའི་སྡེ་དཔོན་དང་ཞང་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད། མངག་གཏོང་ཁང་སོགས་ལ་ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཕྱིར་བསྡུད་དང་བཙན་ཉར་བྱེད་མི་ཆོག་ལ་བྱེད་པའི་དབང་ཆའང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། ལམ་ཡིག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༥་ནང་དུ་ལམ་ཡིག་བཙན་ཉར་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་སྲིད་འཛིན་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུང་ཀྱིས་གྱོད་གཞིའི་དགོས་མཁོ་དབང་གིས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ལམ་ཡིག་བཙན་ཉར་བྱེད་པ་ཆོག་པ་དང་། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་བཙན་ཉར་བྱེད་འོས་བའི་ལམ་ཡིག་དེ་གཞུང་ལ་མ་སྤྲད་ན། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་སྤྲོད་པའི་ལས་ཁུངས་ལ་ལམ་ཡིག་དེ་ནུས་མེད་གསལ་སྒྲག་སྤེལ་བའི་རེ་སྐུལ་བྱེད་ཆོག
མི་རིགས་ཁྱད་གསོད་ཅེས་བ་ནི་མི་རིགས་དང་གང་ཟག་ཅིག་གི་རིགས་རུས་དང་བྱད་གཟུགས། བདོག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་གོ་གནས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེར་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་དམོད་བྱེད་པའམ། ལོགས་སུ་བཀར་ནས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་དེ་ལ་༼民族歧视 ༽ཟེར་ཞིང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་གྱིས་དེ་ལ་༼ discrimination༽ཟེར། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཞན་དང་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཡང་ཡིན། རྒྱ་རིགས་ལ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ངན་པ་དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཆེད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༩་བ་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱ་མི་ཆོག་པའི་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ད་བར་རྒྱ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མང་བོ་ཞིག་ན་གནམ་གྲུ་ཐང་དང་མགྲོན་ཁང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པར་ཁ་གཡར་ནས་རང་རེའི་རིགས་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་མཐོང་ཆུང་ཤུགས་དྲག་བྱེད་གིན་ཡོད། དེར་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས་ན་བརྙན་རིས་འདི་ནང་གི་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་ཕོ་གསར་དེའི་ཐབས་ཤེས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་བ་མ་ཟད། གྱོད་གཞི་སོ་སོའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དཔང་རྟགས་སོགས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གཏུག་བཤེར་རམ་དམངས་དོན་གྱི་གཏུག་བཤེར་དང་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།
ནགས་ཚང་ནུས་བློ། ང་ཚོ་ནི་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། སྐྱེ་བོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་རང་རང་ལ་ཆེས་རྩ་བའི་ཁེ་དབང་རེ་ཡོད་པ་ནི་ཤེས་དགོས་པ་མ་ཟད་། མི་རང་གི་ཁེ་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་འདི་དག་ལ་ཁྲིམས་ལྡན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་རེད། རང་ཉིད་ཁ་འོག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ། རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ། ཡང་ན་མངགས་བཅོལ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བམ། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་མིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཡིན་ཡང་། ཐོག་མར་སྐྱེ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཁྲིམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བཟང་བོ་བྱེད་དགོས། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་གི་ཁེ་དབང་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། ས་ཆ་མང་ཙམ་གྱིས་ཁྲིམས་བཤད་པ་བཟང་ཡང་ལག་ལེན་མི་བྱེད་པ་ནི་དཔོན་ངན་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ནས་གླ་ཕོགས་ལེན་པ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་ཁྲིམས་མི་ཤེས་པའི་རྐྱེན་རེད། ཅི་བཤད་ཀྱང་། དབང་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁྲིམས་ལ་འབངས་མི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་དུ་ཁྲིམས་སོགས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དྲང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁྲིམས་བཟང་བོ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ཀྱིས་ལག་ལེན་མི་བྱེད་པའི་གཏུམ་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཉུང་ཤས་ཡིན་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད། གནད་འགག་ནི་སྐྱེ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁྲིམས་འདི་དག་ཅི་ལྟར་གོ་དོན་ཆ་ཚང་རྟོགས་པ་དང་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྲུང་བའི་ཐད་ཅི་ལྟར་མཁོ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། འབངས་མི་མང་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁྲིམས་རང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་འདོད་པ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཁྱོད་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཁ་འོག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་ན་མ་ཤེས་ན། ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ན་མ་འདོད་ན་རྒྱལ་ཁྲིམས་ཡོད་ཚད་ཁྱོད་ཀྱི་མགོ་ལ་ཡོད་ངེས་ངེས་རེད། ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་སྲུང་ཤེས་མཁན་མགོ་ལ་ཆག་སྐྱོན་ཉུང་བ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་སྲུང་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་མགོ་ལ་དུས་ནམ་ཡང་ཆག་སྐྱོན་མང་ཙམ་དང་། དོན་མེད་དུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གཤེ་རྡུང་དྲུད་གསུམ་ཀྱང་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། བཤད་ས་བཤད་ཁུངས་མ་ཤེས་པར་སྒུག་པའི་བུ་ངན་ཟོས་པ་བཞིན་བསྡད་ཡོད་པ་སོགས་ནི་སྙིང་རེ་རྗེ། དེ་བས་ཅི་བཤད་ན་སྐྱེ་བོ་མཐོ་དམན་སུ་ཡིན་ཡང་རང་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཅུང་རེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྐབས་རེ་ཡོད་ཁོ་ཐག་རེད།
ང་ཚོ་ཨ་མདོ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་དང་དགའ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་སེམས་ཚོར་སྙན་ངག་ལ་བཅོལ་ནས་རྨ་ཁ་དང་ན་ཚ་དེ་ཡིས་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཁུལ་བྱས། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་སྙན་ངག་པ་སོགས་ཀྱི་༼དངོས་རྫས་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་རྫས་༽ལས་སྐྱེས་ཤིང་མཆེད་པའི་སེམས་གཤིས་ཤིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ། མི་རིགས་འདིའི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་བརྒྱུད་པའི་གོད་ཆག་དང་མྱངས་བའི་ངོ་ཚ་ཡོད་དོ་ཅོག་སྙན་ངག་གིས་ཞི་བའམ་ཞིག་གསོ་བྱེད་ནུས་ན། འཇར་པན་ནི་ད་ལྟ་སྙན་ངག་གིས་ཁྱབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འཇར་པན་ནི་སྟོབས་འབྱོར་གྱིས་བརྟས་ཤིང་སྙན་ངག་གིས་དབུལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ཉམ་དམའ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་སྙན་ངག་མི་མཛའ་བ་ནི་ས་སྒང་འདིའི་མི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་ང་ཚོས་ཧ་མ་གོ་བའི་གསང་བ་ཞིག་ཡིན། ཞག་རྩི་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་བར་བར་སྣང་ནས་སྙན་ངག་གི་བཙན་མཁར་ཞིག་བཞེངས་བ་ལས་ང་ཚོས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བཙལ་ནས་ལུས་སྟོབས་རྒྱས་བར་བྱ་དགོས། སྟོབས་འབྱོར་ལས་བྱུང་བའི་སྙན་ངག་ནི་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོས་སྟོབས་འབྱོར་འཕེལ་བྱེད་ཀྱི་ཟ་མ་རིན་པོ་ཆེ་གང་ནས་འཚོལ་དགོས་ཞེ་ན། ངས་བལྟས་ན་ང་ཚོ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཤ་མར་ཟོས་ན་ད་གཟོད་མི་རིགས་འདིའི་ལུས་སྟོབས་ཡང་བསྐྱར་རྒྱས་སྲིད། གནའ་བོ་རོམ་གྱི་བསམ་བློ་བ་ཕེ་ཁྲོལ་ནུ་ཡོག་སུས་༼Petronius༽ཁྲིམས་ལུགས་ནི་བག་ལབ་དང་མར་ཕྱུར་ཡིན་ཞེས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཡན་ལ་ལུང་བསྟན་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ད་ལྟ་ཁྲིམས་ལུགས་ཞེས་བ་དེ་འོ་སྐོལ་གྱི་བསམ་པའི་ཀློང་གི་གཏེར་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ལ་བཀོལ་དགོས། རང་རིགས་ཀྱི་བགྲེས་སོང་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་དེ་ལ་ཁག་མེད། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཆེས་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱི་དུས་ངན་ལ་ཁེལ་ཡོད་ལ་ཁོང་རྣམ་པ་ཚོ་ལོ་རྒྱུས་དེ་དེད་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་གཞོན་རབས་ཚོ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་དོགས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ནང་དུ་མི་གནས་བར་སོ་སོའི་སྐབས་དང་འཚམ་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་བདེ་སྐྱིད་ལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྟོགས་སད་ཤེས་ཡོན་པ་དང་སྒོས་སུ་ཁྲིམས་རིག་སྨྲ་བའི་སྡེ་དག་གིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ལ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ལྟ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་ཏུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་དང་བོད་ཡུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་སོགས་སྔར་ནས་དར་མ་མྱོང་བའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱང་ལག་བསྟར་དང་གཏན་འཁེལ་བྱེད་བཞིན་བདའ། འདི་དག་ནི་ང་ཚོས་འཚོལ་དགོས་བའི་གླགས་ཡིན།
© 2018 — Powered by WordPress
Theme by Anders Noren — Up ↑


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། འདི་ལོ་ཚུན་དུ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་པ་ཀྲོའུ་ཡིས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དེ་དོན་ཆེན་ཨང་དང་པོར་བརྩིས་ནས“འགོ་འཛུགས་པ་དེ་རང་རྒྱལ་ཕམ་ཐག་གཅོད་ཀྱི་དམག་འཐབ་དང་གོམ་པ་དང་པོ་དེ་རང་མཐའ་མའི་གདོང་མཆོང་ཡིན་པའི”འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་བཏང་སྟེ། “འབར་ཁམས་དང་། དབུན་ཁྲོན། ལི་རྫོང་། མའོ་རྫོང་། གཟི་ཚ་སྡེ་དགུ་བཅས་ཀྱི་རྫོང་དབུལ་པོ(གྲོང་ཁྱེར)5ཡི་དབུལ་ཞྭ་འབུད་པ་དང་། གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོ་239དབུལ་པོའི་གནས་ལས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པ། མི་འབོར་དབུལ་པོ་30811དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་གྱི་དམིགས་ཚད་དང་ལས་འགན་ལ་གཞིགས་ཏེ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི“དཔྱིད་དུས་འགག་སྒྲོལ”ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ་དང་དུས་མཚུངས། ཕྱོགས་ལྔ་ནས་སྔ་སྣུར་དུ་ཇུས་འགོད་དང་། དེ་བསྟུན་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁ་ཡང་ཡང་ལེན་པ་དང་དབུལ་སྒྲོལ་བརྟན་པོ་ཐུབ་པའི་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
རྔ་པ་ཀྲོའུ་ཡིས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་འཆར་འགོད་དང་གོམ་སྟབས་ཕྱེ་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ལོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་55བཏང་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་གློག་ཤུགས་སོགས་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཆེད་དོན་རྣམ་གྲངས་22དང་ཞིབ་ཕྲའི་ལས་དོན་ཁག་73སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབ་རྩིས་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་། ཁྲེང་ལན་ལྕགས་ལམ་དང་། དབུན་འབར་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། “ཇ་རྟ། བོད་ཆའང་གི་ཡུལ་ལྗོངས་ལམ་ཆེན”དང“དོམ་ཁྲའི་ལམ་ཆེན”སོགས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཆར་འགོད་བྱེད་པ། གློག་སྐུད་སྤྱི་ལེ་53གསར་སྣོན་དང་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འཐུང་ཆུའི་སྤུས་ཚད་མཐོར་གཏོང་གི་འདུ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གྲོང་ཚོ་147གྱི་བདེ་འཇགས་འཐུང་ཆུའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་བཅས་རེད། ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིན་མེད་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་ཤུགས་ཆེན་བསྟར་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་342ཐེངས་གཅིག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་སློབ་མ་དབུལ་པོར་མ་དངུལ་ཐད་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་དང་འདེགས་སྐྱོར་གྱི“བྱ་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལྔར”སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་མི་འབོར་དབུལ་པོའི“ཆག་ཡང་བཅུ་དང་ཁ་གསབ་བཞིའི”སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་ཤང་གྲོང་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་79དང་། གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་239ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་ཡོད་པ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་ཁང་ཉེན་ཆེའི་སྐྱོ་ཁུལ་3576སྒྱུར་བཀོད་ལས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། མི་2956གི་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་དང་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དུད་ཚང་4773ལ་སྡོད་ཁང་གསར་པ་བསྐྲུན་ནས་མང་ཚོགས་དུས་བཀག་བཞིན་སྡོད་ཁང་གསར་པའི་ནང་སྤོ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
གྲོང་ཚོ་གཅིག་ལ་སྤུས་རྟགས་གཅིག་དང་། གྲོང་ཚོ་གཅིག་ལ་ཐབས་ཇུས་རེ་ཡོད་པའི་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་དང་། མཉམ་སྡེབ་རྒྱུ་ནོར་དང་། མཉམ་སྡེབ་ས་ཞིང་། མཉམ་སྡེབ་འབྲོག་ར། མཉམ་སྡེབ་ནགས་ར་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་མྱུར་བཏང་ནས་དབུན་ཁྲོན་དང་། མའོ་རྫོང་། ལི་རྫོང་བཅས་ས་ཆ་གསུམ་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ལུས་གསོའི་ལས་རྣམ་ནུས་ལྡན་བཏོད་ཡོད་པ་རེད། “རྔ་པའི་འབྲི་གཡག་ཐོན་ལས་ཀྱི་གནད་སྨིན་དབུལ་སྒྲོལ་འདུ་འགོད”ལག་ལེན་མགྱོགས་མྱུར་བསྟར་ནས་ཕྱོགས་མང་ཁེ་ཕན་གྱི་མཉམ་མཐུད་ལམ་སྲོལ་ཧུར་ཐག་བཙུགས་པས་དུད་ཚང་དབུལ་པོར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་2ཡན་ཟིན་པ་དང་སྦྲགས་མུ་མཐུད་དབུལ་སྒྲོལ་དང་ཡུན་རིང་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པའི་བརྩོན་ལེན་བྱས་པ་རེད།
སྣོད་བཅུད་ཕན་འབྲས་ལ་དམིགས་ནས་གདོང་སྣ་གཙང་པོ་དང་རྒྱལ་རོལ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གྲྭ་ལག་ལེན་ཤུགས་ཆེན་བསྟར་ཏེ“ཐན་སྐྱོན་ལུང་གཞུང་ལེ་དབར་སྟོང་གི་ལྗང་མདོག་བར་ཁྱམས”སུ་འཛུགས་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། དོམ་ཁྲའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་དང་། མཛོད་དགེ་རྒྱལ་ཁབ་འདམ་རའི་སྤྱི་གླིང་སོགས་སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ལ་བརྟེན་པ། མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་ས་ཆ་དེ་རང་དང་ཐག་ཉེ་ཁུལ་དུ་ནགས་སྲུང་མཁན་དང་། འདམ་ར་སྲུང་སྐྱོང་མཁན། རྩྭ་ར་གསོ་མཁན་ལ་འདེམས་པ་བཅས་བྱས་པ་དང་སྦྲགས། མང་ཚོགས་དབུལ་པོ་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་ནང་ཞུགས་པའི་ལམ་སྲོལ་གསར་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་མཛོད་དགེའི་འོད་ཤུགས་བྱེ་བཅོས་ཚོད་ལྟའི་དཔེ་སྟོན་ལས་གྲྭར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་བྱེ་བཅོས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་བྱ་ཐབས་གསར་པར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
རྔ་པ་ཀྲོའུ་ཡིས“ཡག་པོ་བཞིའི་གྲོང་ཚོ”གཏོད་པའི་དམིགས་ཚད་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ“ཞིང་འབྲོག་པའི་མཚན་སློབ”དང“ལག་གདང་སྦྲེལ་བ” སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་གང་ལེགས་སྤྱོད་པ་དང་། “བདུན་ལྔའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ”ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། གཞི་རིམ་གྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་ནན་ཏན་བཅས་བྱས་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་སློབ་གསོ་དང་དྲིན་ཚོར་གྱི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད། རིག་གནས་དམངས་ཕན་གྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཆེད་དོན་ལས་དོན་བརྟན་པོ་སྤེལ་བ་དང་། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་བརྙན་འཕྲིན་དུད་ཚང་ཚང་མར་ཁྱབ་པ་དང་། རླུང་འཕྲིན་གྲོང་ཚོ་ཚང་མར་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དང་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཆུ་ཚད་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད། བསྙེན་བཀུར་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་ནས“ཡ་རབས་དུད་ཚང”འདེམས་པའི་བྱེད་སྒོ་ཧུར་ཐག་སྤེལ་བ་དང་། གྲོང་སྲོལ་དམངས་ཆིངས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། བཀྲ་ཤིས་བྱ་བ་གཉེར་སྟངས་གསར་པ་སྤྱོད་པ་དང་འདས་མཆོད་ཀྱི་གོ་རིམ་སྟབས་བདེར་གཏོང་བ། ལུགས་རྙིང་སྲོལ་ངན་འདོར་བ། གོམས་སྲོལ་སྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བདེ་ཐང་དང་ཤེས་དཔལ་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་རང་རྟོགས་ངང་དང་ལེན་ཐུབ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་གནས་སྒུལ་ཤུགས་འཕེལ་བ་དང་འབྲེལ་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་བ་བྱས་པ་རེད།
“འཐབ་ས་དང་པོའི་ལས་ཀའི་བྱ་ཐབས”ཁྱབ་གདལ་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ་དང་། གཞི་རིམ་དུ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་དང་གནས་སྡོད་འབྲེལ་གཏུག་དང་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་བརྒྱུད། གནད་དོན་འཐབ་ས་དང་པོར་ཤེས་རྟོགས་དང་། འགལ་ཟླ་འཐབ་ས་དང་པོར་ཐག་གཅོད། འགན་འཁྲི་འཐབ་ས་དང་པོར་དོན་འཁྱོལ། གཟུགས་བརྙན་འཐབ་ས་དང་པོར་གཏོད་པ་བཅས་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དབུལ་པོའི་གནས་ལས་ཕྱིར་འཐེན་ཐུབ་པའི་གྲོང་ཚོ་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པའི་མི་འབོར་གྱི“ཕྱིར་ལྟ་བྱེད་པའི”ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྤེལ་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་བྱ་ཡུལ“དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་རུང་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་རུང་སྲིད་ཇུས་མི་འགྱུར་བ། དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་རུང་རྣམ་གྲངས་མི་བརྗེ་བ”བཅས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་པ་རེད།


text:
དཀར་ཆག
སྔོན་འགྲོའི་གཏམ།
གཅིག ཆོས་དད་རང་མོས་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་སྲིད་ཇུས།
གཉིས། ཆོས་དད་རང་མོས་དབང་ཆའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་ལེན།
གསུམ། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྤེལ་བ།
བཞི། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱུང་བ།
ལྔ། ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་བ་དགེ་མཚན་ལྡན་ཞིང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ།
དྲུག མཇུག་བསྡུའི་གཏམ།
སྔོན་འགྲོའི་གཏམ།
ཀྲུང་གོ་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ཀྲུང་གོས་རང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་བབ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་གཞི་བཙུགས་ཏེ་ཆོས་དད་རང་མོས་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་དབང་ཆ་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དང་། དགེ་མཚན་ལྡན་ཞིང་སྐྱོན་བྲལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་རྒྱུ། ཆོས་ལུགས་འཆམ་མཐུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་པ་འཚོགས་ཚུན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག ཀྲུང་གོས་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་སྐྱོང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ནང་བཅུག་པ་དང་། བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྣ་ཚོགས་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད། ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་དང་ཆོས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་དང་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ནང་ཧུར་ཐག་ཞུགས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་ཐུན་མོང་ཐོག་སྟོབས་ཤུགས་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཡོད།
གཅིག ཆོས་དད་རང་མོས་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་སྲིད་ཇུས།
ཀྲུང་གོས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་དོ་དམ་བྱེད་པ་དང་། རང་ཚུགས་དང་། རང་བརྟེན། རང་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་དང་ཆོས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ཡོད།
ཆོས་དད་རང་མོས་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ལ་འཛིན་པའི་གཞི་རྩའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་དམངས་ཚང་མར་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡོད་ལ་ཆོས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡང་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་གང་རུང་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡོད་ལ་ཆོས་ལུགས་གཅིག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གང་རུང་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡང་ཡོད། དེ་སྔ་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ནའང་ད་ལྟ་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡོད་ལ་དེ་སྔ་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་ད་ལྟ་ཆོས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡང་ཡོད།
ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་དང་དད་པ་མི་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་ཚང་མར་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར་དང་། སྤྱི་ཚོགས། རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་གཅིག་མཚུངས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད། དེས་ན་དད་པ་བྱ་ཡུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་དབང་ཆའི་ཐད་འདྲ་མཉམ་མེད་པ་ཡོང་མི་སྲིད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆ་སྤྱོད་པར་སྤྱི་དམངས་གཞན་དག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་དབང་ཆར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བ་དང་། མི་གཞན་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ། ཆོས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ། ཆོས་ལུགས་སྤྱད་དེ་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་བཅས་བྱ་མི་ཆོག ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆ་སྤྱོད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་ལམ་དང་གོམས་སྲོལ་བཟང་པོར་བརྩི་འཇོག་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས།
ཁྲིམས་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་རིས་མེད་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་སྟངས་འཛིན་པ་ལས། སྲིད་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་འཕེལ་རྒྱས་སམ་ཡང་ན་གཏན་འགོག་བྱ་མི་རུང་། ཆོས་ལུགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལས་བརྒལ་ནས་དམིགས་བསལ་གནས་བབ་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་མི་རུང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པ་ལས། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་བྱ་བར་ཐེ་ཇུས་མི་བྱེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆར་སྲུང་སྐྱོང་དང་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་བཀག་འགོག་དང་། ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐལ་སྐྱོད་བསམ་བློ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་ཐལ་སྐྱོད་བྱེད་སྤྱོད་སྤེལ་བ་གཏན་འགོག ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སིམ་འཛུལ་བཀག་འགོག ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་གི་བྱེད་སྤྱོད་སྤེལ་བར་རྡུང་རྡེག་བཅས་གཏོང་གི་ཡོད། དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་རྩ་ཁྲིམས་དང་། བཅའ་ཁྲིམས། ཁྲིམས་སྲོལ། སྒྲིག་སྲོལ་བཅས་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་དགོས། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་སྐབས་སྲིད་འཛིན་དང་། ཁྲིམས་འཛིན། སློབ་གསོ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགན་ནུས་ལག་ལེན་བསྟར་བར་ཐེ་ཇུས་བྱ་མི་རུང་། ཆོས་ལུགས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་མེད་པར་བཟོས་པ་དག་སླར་གསོ་བྱ་མི་རུང་ལ། ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་བཅས་ལ་གནོད་པའི་བྱེད་སྤྱོད་སྤེལ་མི་རུང་།
རང་ཚུགས་དང་། རང་རྟེན། རང་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་བཀོད་འདོམས་མི་ཕོག་པ་ནི་ཀྲུང་གོའི་རྩ་ཁྲིམས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྩ་དོན་ཞིག་རེད། ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་། ཆོས་ལུགས་ཁག་གིས་རང་ཚུགས་དང་། རང་རྟེན། རང་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ། དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་བཅས་ཀྱིས་རང་རྟེན་ངང་ཆོས་ལུགས་བྱ་གཞག་གཉེར་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རང་ཚུགས་དང་། རང་རྟེན། རང་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་ནི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱིས་མི་རིགས་རང་བཙན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་ཐོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རིང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་དང་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱིས་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཡུན་རིང་ཚོད་འཛིན་དང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། “ཕྱི་གླིང་པའི་ཆོས་ལུགས”ཟེར་བའི་བརྙས་བཅོས་འཁུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དམིགས་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་རང་རྟེན་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གདམ་ག་ཞིག་རེད། རྩ་དོན་དེ་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་མི་རིགས་རང་བཙན་དང་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་དང་མཐུན་ལ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་བླང་བྱ་དང་ཡང་མཐུན་ཡོད། དེ་ལས་ཀྲུང་གོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་རྐྱང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛའ་གྲོགས་མི་སྣའི་བསམ་ཤེས་དང་། བརྩི་འཇོག རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་ཡོད། རང་ཚུགས་དང་། རང་རྟེན། རང་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཆོས་ལུགས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཆོས་ལུགས་རྩ་འཛུགས་དབར་གྱི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་འབྲེལ་བ་གཅོད་པ་མིན། ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཁག་གིས་རང་ཚུགས་རང་རྟེན་དང་། འདྲ་མཉམ་མཛའ་གྲོགས། ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་བཅས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྤེལ་རེས་དང་འགྲོ་འོང་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་དང་མཛའ་གྲོགས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་དང་། སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ། ཡིད་ཆེས་ཐོབ་ཤུགས་ཆེ་རུ་དང་དོགས་གནད་སེལ་བ་དང་། གཟུགས་བརྙན་བཟང་པོ་མངོན་པར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ལྕག་སྐུལ་བྱས་ཡོད། ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་དང་མི་སྒེར་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྲུང་གོའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། བཅའ་ཁྲིམས། ཁྲིམས་སྲོལ། སྲིད་ཇུས་བཅས་ལས་འགལ་བའི་བྱེད་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཆོས་ལུགས་རྩ་འཛུགས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ། ཀྲུང་གོའི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པ། ཐ་ན་ཀྲུང་གོའི་སྲིད་དབང་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་མགོ་རྟིང་སློག་པའི་རེ་ངན་འཆང་བ་བཅས་ལ་ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཆད་པའང་གཅོད་རྒྱུ་ཡིན།
ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཞེས་པ་ནི་དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་དང་མི་དམངས་ལ་དགའ་ཞེན་དང་། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོར་སྲུང་སྐྱོང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོང་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་བརྩི་བཀུར། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་མཐའ་འཁྱོངས། ཆོས་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་ལག་ལེན་ཧུར་ཐག ཀྲུང་ཧྭའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་རིག་གནས་དར་སྤེལ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་བསྟན་དོན་ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་མཉམ་འདྲེས་ཐུབ་པའི་བརྩོན་ལེན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་སྲོལ་བརྩི་སྲུང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཞིན་དོ་དམ་བྱེད་པ་རང་འགུལ་ངང་དང་ལེན་བཅས་བྱེད་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད།
གཉིས། ཆོས་དད་རང་མོས་དབང་ཆའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་ལེན།
ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་མ་ལག་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆར་འགན་ལེན་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ། སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་བྱེད་པའི་དོ་དམ་སྔར་བས་ཚད་ལྡན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཀྱང་སྔར་བས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆར་ཀྲུང་གོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་ལེན་བྱེད་པ། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས》ཀྱི་དོན་ཚན་སོ་དྲུག་པར“ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད”ཅེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ“རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་པ་དང་། “རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པ། མི་སྒེར་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྤྱི་དམངས་ལ་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་དད་པ་མི་བྱེད་པའི་བཙན་ཤེད་བྱ་མི་ཆོག ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་དང་ཆོས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱ་མི་ཆོག” “མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྤྱོད་སྤེལ་མི་རུང” “ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་བཀོད་འདོམས་མི་ཕོག”ཅེས་གཏན་འབེབས་ཀྱང་བྱས་ཡོད། གཏན་འབེབས་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆར་འགན་ལེན་དང་། ཁྲིམས་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ། དགེ་མཚན་ལྡན་ལ་སྐྱོན་བྲལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པ་བཅས་ལ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད།
ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་དབང་ཆར་འགན་ལེན་བྱེད་པ་གཞི་རྩའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནས་མངོན་པ། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཉེས་ཁྲིམས》དང་། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་བཅའ་ཁྲིམས》སོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཚང་མར་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་སྲུང་སྐྱོང་སྐོར་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དང་ས་གནས་རིམ་ཁག་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འདེམས་བསྐོའི་བཅའ་ཁྲིམས》དང་། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གི་རྩ་འཛུགས་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་རྩ་འཛུགས་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོང་མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རྩ་འཛུགས་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཡུལ་མི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རྩ་འཛུགས་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སློབ་གསོའི་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ངལ་རྩོལ་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཞུགས་སྐུལ་སྤེལ་བཅའ་ཁྲིམས》 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཟོ་ཚོགས་བཅའ་ཁྲིམས》སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འདྲ་མཉམ་དང་སྲུང་སྐྱོང་གི་རྩ་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ནང་རིམ་ཁག་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དང་གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་རང་སྐྱོང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་འདེམས་བསྐོའི་དབང་ཆ་དང་། གདམ་བྱའི་དབང་ཆ། བཅའ་ཁྲིམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་འདྲ་མཉམ་དབང་ཆ། སློབ་གསོ་དང་ལེན་བྱེད་དབང་། འདྲ་མཉམ་ལས་ཞུགས་བྱེད་དབང་། རང་རྟེན་ལས་ཀ་འདེམས་དབང་། ཁྲིམས་བཞིན་བཟོ་ཚོགས་ལ་ཞུགས་པ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་དབང་སོགས་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དབང་གིས་དབྱེ་བ་མི་འབྱེད་ལ་མཐོང་ཆུང་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》སུ་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཁག་གི་སྤྱི་དམངས་ལ་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ན་སོ་དར་ལ་མ་བབས་པའི་མིའི་སྲུང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》སུ་ན་སོ་དར་ལ་མ་བབས་མིར་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཁྲིམས་བཞིན་འཚོ་གནས་བྱེད་དབང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དབང་། སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དབང་། ཐེ་ཞུགས་བྱེད་དབང་། སློབ་གསོ་དང་ལེན་བྱེད་དབང་སོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་འདྲ་མཉམ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བརྡ་ཆའི་བཅའ་ཁྲིམས》སུ་བརྡ་ཆར་ཆོས་ལུགས་ལ་མཐོང་ཆུང་གི་ནང་དོན་འགོད་མི་ཆོག་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཉེས་ཁྲིམས》སུ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་དོན་མི་སྣས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་དབང་ཆ་ཁྲིམས་དང་མ་མཐུན་པར་འཕྲོག་པར། གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་རིགས་ལ་ཉེས་དོན་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམངས་ཁྲིམས་སྤྱིའི་རྩ་དོན》ནང་ཁྲིམས་ལྟར་བཙུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་དང་ཁྲིམས་མིའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་རིགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་མི་ཐོ་འགོད་འདུན་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཞལ་འདེབས་ཁྲིམས་མིའི་ཐོབ་ཐང་རག་ཐབས་བྱ་ཆོག་ཅེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་སྲོལ་སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་ཕྱིན་པ། 2017ལོར་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ནས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པའི《ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྲོལ་ཡིག》ཏུ་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་མོས་དང་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་འགན་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཁྲིམས་ལྟར་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་སྲུང་སྐྱོང་གི་ནང་དོན་ཁ་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། སྲོལ་ཡིག་ནང་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ། དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་བཅས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་འཛུགས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ། ཆོས་ལུགས་སློབ་གྲྭ་གཉེར་བ། ཁྲིམས་མིའི་ཐོབ་ཐང་རེ་འདུན་ཞུ་བ། ཆོས་ལུགས་དཔེ་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པ། ཆོས་ལུགས་ཐད་ཀྱི་ཞལ་འདེབས་དང་ལེན་བྱེད་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་དོ་དམ་བྱེད་པ། སྤྱི་ཕན་དགེ་ལས་གཉེར་བ། ཕྱི་ཕྱོགས་སྤེལ་རེས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་དང་འོས་འགན་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། སྲོལ་ཡིག་ནང་ཆོས་ལུགས་ཚོང་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས་ལུགས་ཁ་གསལ་བཏོན་པ་དང་དྲ་སྦྲེལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཞབས་ཞུའི་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་ཁ་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ་རིམ་ཁག་ས་གནས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་སློབ་གྲྭ། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་བཅས་ལ་སྤྱི་པའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་པ་དང་། རིམ་ཁག་ས་གནས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་སྐྲུན་ལ་ས་ཆ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཆར་འགོད་ནང་འཇུག་དགོས། རྩ་འཛུགས་དང་མི་སྒེར་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་དང་དད་པ་མེད་པའི་སྤྱི་དམངས་དབར་འགལ་ཟླ་དང་གདོང་ཐུག་བཟོ་མི་རུང་། དཔེ་སྐྲུན་ཡིག་རིགས་དང་དྲ་སྦྲེལ་དུ་དད་ལྡན་སྤྱི་དམངས་སམ་ཡང་ན་དད་པ་མེད་པའི་སྤྱི་དམངས་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པའི་གཏམ་གླེང་སྤེལ་མི་ཆོག་པ་བཅས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
ཕྱི་རྒྱལ་བས་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་ཁྲིམས་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོའི་དོ་དམ་གཏན་འབེབས》ནང་ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་དད་རང་མོས་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་་པ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་བས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་དབར་དུ་མཛའ་གྲོགས་འགྲོ་འོང་དང་རིག་གནས་དང་རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་བྱེད་པར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད། མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བས་དགོན་སྡེ་དང་། ཏའོ་ཅའོ་ཆོས་ཁང་། དབྱི་སི་ལམ་ཕྱག་ཁང་། ཆོས་ཁང་སོགས་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་ཆོག་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས། ཐད་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཡན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པའི་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་དུ་གསུང་ཆོས་སྤེལ་ཆོག་པ་དང་། རྫོང་རིམ་པ་ཡན་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཞུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཆོག་པ། ཀྲུང་གོའི་ཆོས་ལུགས་ལས་འཛིན་མི་སྣ་གདན་དྲངས་ཏེ་བྱབས་ཁྲུས་དང་། གཉེན་སྒྲིག དུར་མཆོད། སྨོན་ལམ་ཆེ་མོ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ཆོག་པ། གཏན་འབེབས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་པར་སྐྲུན་ཡིག་རིགས་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ་ཕབ་བརྙན་འཇུག་དངོས་རིགས། དེ་མིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་ཆས་བཅས་ཁྱེར་ཏེ་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ཆོག་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ཕྱི་རྒྱལ་བས་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་སྐབས་ཀྲུང་གོའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་དགོས། ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་གཉེར་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལས་གཉེར་སྒྲིག་གཞི་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་འཛུགས་པ། ཆོས་ལུགས་སློབ་གྲྭ་གཉེར་བ། རང་དགར་ཕྱི་སྦྱོང་སློབ་མ་བསྡུ་བ་བཅས་བྱ་མི་ཆོག་ལ། ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་པ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་མི་སྣ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་སྤེལ་བྱེད་སྒོ་གཞན་དག་གཉེར་བ་བཅས་བྱ་མི་ཆོག་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཕྱིའི་སྲིད་གཞུང་མིན་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་བྱེད་སྒོར་དོ་དམ་བྱ་ཐབས》ནང་མངའ་ཁོངས་ཕྱིའི་སྲིད་གཞུང་མིན་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཁྲིམས་དང་མ་མཐུན་པར་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མི་ཆོག་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོར་རོགས་དངུལ་སྤྲད་མི་ཆོག་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་ཐལ་སྐྱོད་ཕྱོགས་གཏོགས་དང་གཏུམ་སྤྱོད་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོར་ཁྲིམས་ལྟར་རྡུང་རྡེག་གཏོང་བ། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་བཅའ་ཁྲིམས》ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་དེ་མིན་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་འཁོན་འཛིན་ངན་སྐུལ་བྱེད་པ་དང་། ངན་སྐུལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ། གཏུམ་སྤྱོད་འུད་སྒྲོག་བྱེད་པ་སོགས་རྣམ་པའི་ཐལ་སྐྱོད་རིང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱུ་དང་། ས་ཁོངས་དང་། མི་རིགས། ཆོས་ལུགས་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་མཐོང་ཆུང་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚང་མ་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 《ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་སྲོལ་ཡིག》ནང་ཆོས་ལུགས་ཐལ་སྐྱོད་རིང་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར། རོགས་རམ་བཅས་བྱ་མི་རུང་བ་དང་ཆོས་ལུགས་སྤྱད་ནས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་དུ་གཏོང་བ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྤྱོད་སྤེལ་བ་སོགས་བྱ་མི་རུང་བའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ནས་ཆོས་ལུགས་ཐལ་སྐྱོད་རིང་ལུགས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་དང་མཆེད་ལ་གཏན་འགོག་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག གཏུམ་སྤྱོད་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྤྱོད་དང་ཆོས་ལུགས་ཐལ་སྐྱོད་རིང་ལུགས་དམིགས་བཀར་མི་རིགས་སམ་ཡང་ན་དམིགས་བཀར་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོང་བ་གཏན་འགོག་བྱེད་པར་ཡིད་གཟབ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།


text:
མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་9ཚེས་6ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་མོར་ཝུ་ཀན་ཏའི་ཙུང་ཐུང་མུའུ་སའེ་ཝུའེ་ཉི་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་རེད།
ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྐུ་ཞབས་ཙུང་ཐུང་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་ལ་ཡུན་རིང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁན་དང་ཞུགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་གླེང་སྟེགས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ལེགས་སྐྱེས་གལ་ཆེན་ཕུལ་ཡོད། མི་རིང་བའི་གོང་། ང་དང་སྐུ་ཞབས་ཙུང་ཐུང་གཡོད་ཧན་ནེ་སི་པའོ་རུ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྐབས་ཀྲུང་གོ་དང་ཝུ་ཀན་ཏའི་འབྲེལ་བའི་ཐད་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་གསར་པ་མང་པོ་བྱུང་། ཀྲུང་གོ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཝུ་ཀན་ཏ་འདི་ཉིད་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་མཉམ་ལས་རོགས་ཟླ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་ལ། ཝུ་ཀན་ཏ་ཕྱོགས་དང་མཉམ་དུ“རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”མཉམ་སྐྲུན་དང་པེ་ཅིང་གི་དབུ་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུ་གོ་སྐབས་སུ་བཟུང་ནས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་དང་ལྷག་དོན་དུ་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་གི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱེད་པ། ཝུ་ཀན་ཏ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་འཕེལ་རིམ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱེད་པ། དམངས་འཚོ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་བཅས་བྱེད་འདོད་ཡོད། ཝུ་ཀན་ཏ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་རྒྱུར་ང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྒྱལ་སྤྱི་དང་ས་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་ཁྲོད་ཕྱོགས་གཉིས་པོས་འབྲེལ་གཏུག་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཅེས་ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།


text:
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་རུབ་ཆུས་ཀྱིས་ཞབས་ཞུའི་ཕྱོགས་སྟོན་མཐའ་འཁྱོངས་ལ་མཐོང་ཆེན་དང་། ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་པར་མཐོང་ཆེན། ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་མཐོང་ཆེན་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཞབས་ཞུ་རྣམ་པའི་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཟམ་མི་ཆད་པར་བཏང་བ་དང་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་རེད།
ཞབས་ཞུའི་ཕྱོགས་སྟོན་མཐའ་འཁྱོངས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་གནས་སྡོད་བརྟག་ཞིབ་དང་། དུས་བཀག་ངོ་བཅར་དང་ལེན། གཞི་རིམ་འབྲེལ་གཏུགས་ས་ཚིགས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བཏང་བའི་ཁར། ཤང(གྲོང་རྡལ)ཡིག་སྐུར་ངོ་བཅར་སྣེ་ལེན་ཁང་དང་གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)ཡིག་སྐུར་ངོ་བཅར་སྣེ་ལེན་ས་ཚིགས་ཏེ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལས་སྟེགས་བེད་གང་ལེགས་སྤྱད་ནས་ཞབས་འདེགས་ཡག་པོ་ཞུས་པ་དང་། གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)167ལ་གཞི་རིམ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་མཛུབ་ཁྲིད་པ་བདམས་ནས་གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)ཁག་གི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་ལ་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་དམངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་དང་། དམངས་འཚོ་འདྲི་རྟོགས། དམངས་འདུན་ཤེས་རྟོགས། དམངས་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་སེལ་བ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།
ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་པར་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ། ཁ་རུབ་ཆུས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལྟེ་གནས་དང་། ཤང(གྲོང་རྡལ)གི་དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུའི་ལྟེ་གནས། གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)ཡི་དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚིགས་སོགས་ཀྱི་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཏང་དོན་དང་སྲིད་དོན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་པས། གོང་ནས་འོག་བར་གྱི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་ཅིག་ཆགས་པ་དང་། “མང་ཚོགས་ཕར་རྒྱུག་ཚུར་རྒྱུག་བྱེད་པ”དེ“ལས་བྱེད་པ་ཕར་རྒྱུག་ཚུར་རྒྱུག་བྱེད་པར”གྱུར་པ། ཞབས་འདེགས་རྐྱང་པ་ནས་ཞབས་འདེགས་སྣ་མང་ལ་གྱུར་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་དེང་རབས་རྒྱང་ཁྲིད་སློབ་གསོའི་ས་ཚིགས་དང་ཞིང་ཁྱིམ་དཔེ་དེབ་ཁང་སོགས་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་སློབ་གསོ་ཞབས་ཞུའི་ལས་སྟེགས་རྒྱ་སྐྱེད་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ་དགོས་ངེས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་དང་རྒྱུ་ཆ་ཆ་ཚང་པོ་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་མང་ཚོགས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་དུས་བཀག་བཞིན་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པ་དང་ཁྲིད་སྟོན་ཡང་བྱས་ཡོད།
ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ། གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)167གྱི་ཁྲོད་དུ་ཏང་ཡོན་གྱི་འོས་འགན་ཞབས་འདེགས་རུ་ཁག་བཙུགས་ཏེ། མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་བྱེད་སྒོ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་ནས་མང་ཚོགས་ལ་འཚོ་བ་དང་ལས་ཀའི་ཐད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་རོགས་བྱས་ཡོད། དོན་གཅིག་གྲོས་གཅིག་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་ཧུར་ཐག་བསྟར་བ་དང་། ལས་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་དང་། སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ། དམངས་འཚོ་འགན་ལེན། ཆ་འཕྲིན་བློ་འདྲི། འགལ་བ་རྩོད་གཞི་བཅས“གྲོང་ཚོ་ནས་ཕྱིར་དོན་མི་དགོས་པ་ལྔ”མངོན་འགྱུར་བྱེད་པ། མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་གཏུག་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་་འདེགས་ཞུ་བའི“མཐའ་མའི་འགག་གནད”ཏན་ཏིག་སེལ་བ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེའི་གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ལ་ཏང་རྩ་འཛུགས་རྟག་ཏུ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པ་གང་ལེགས་ཚོར་བ་བྱས་ཡོད།


text:
འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་ང་ཚོ་ནམ་ཡང་ང་ཚོ་ཡིན་དགོས།
མགལ་དུམ།
ཁ་སང་༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ་རྒན་གྲས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་གནང་བའི་སྐོར་དྲ་ལམ་ལ་ཐོན་པ་ནས། ཁོང་གིས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང་དེ་ཉིད་བོད་འགྱུར་གནང་བ་དག་ལ་ཞིབ་ཏུ་བཀླགས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་སྒམ་དེ་ལའང་ཉན་པ་ཡིན། རང་བཙན་པ་གང་མང་ཞིག་གིས་༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་ང་ཚོ་ལ་ཐུགས་སྨོན་གནང་འདུག་ཅེས་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་གནང་གིན་འདུག་ལ། ལ་རེས་༧ གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་གཟུགས་གསལ་ཐང་ཡིན་པ་ནི་ང་ཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་རེད་ཅེས་གླེང་འདུག ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྔར་བཞིན་འགྲེལ་ལོག་གང་ཐུབ་རྒྱག་གིན་འདུག བར་མ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གདའ་ཡང་། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཧ་ཅང་བློ་མིག་དོག་པའི་སྐད་ཆ་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མ་འདས། སྔ་མ་སྟེ་༧གོང་ས་མཆོག་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་སྨོན་གནང་མཁན་གྱི་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་དད་གུས་དང་བརྩི་བཀུར་གནང་སའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ནན་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་བཙན་པ་དག་ཐུགས་སྨོན་ལ་མ་ཆུད་པར་ལྷག་འགྲོ་ས་གང་ཡང་ཡོད་རེད། ཕྱི་མ་སྟེ་དོན་དག་ཅི་ལས་ན་ཡོད་ཚད་༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་ཚད་འཇལ་བར་གོམས་པའི་མི་གང་མང་ཞིག་གིས་ནམ་རྒྱུན་ལེགས་ཉེས་གང་བྱུང་ན་སྒྲོ་བཏགས་དང་འགྲེལ་ལོག་རྒྱག་རྒྱུ་ལས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་སྨྲ་མི་ཤེས་པས་ཉན་རི་བ་ཞིག་ལར་ནས་མིན་ནོ།
༧གོང་ས་རིན་པོ་ཆེས་”ང་ཚོས་མཉམ་དུ་དུས་སྐབས་དེར་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག་མང་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་རེད། “ ཅེས་འཇམ་ནོར་ལ་གསུངས་བ་འདིས་ང་ཚོས་ངེས་བར་དུ་དང་ལེན་དགོས་པའི་གདམས་ངག་ཅིག་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་། ༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་གནང་དགོས་དོན་ཡང་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལ་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་འཐབ་རྩོད་དང་དཀའ་ལས་རྒྱག་རོགས་ཀྱི་བོད་མི་རྒན་གྲས་ཡིན་པའི་ལོས་ཡིན། ༧ཁོང་གིས་གནང་སྟངས་འདིས་སེམས་ཁུར་བྱེད་ས་གཅིག་ཀྱང་ལྟ་བ་དང་ལངས་ཕྱོགས་མ་མཐུན་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཚེ་གང་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་ཀི་མིན་ཞེས་གྲོགས་པོ་དང་འཐབ་གྲོགས་མང་པོ་ཞིག་དགྲ་བོ་རྒྱ་ནག་ལས་སྡུག་ཅིག་ལ་བརྩི་བའི་ང་ཚོའི་གཤིས་ཀ་སྐྱུག་བྲོ་བ་དེ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱེད་རན་མ་རེད་དམ། ང་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ཅེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ལག་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གནས་བབ་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཀྱང་ཁྲེལ་དང་ཕྱི་ཐག མི་གཞི་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལ་སྤུ་ཉག་མ་ཙམ་གྱིས་ལྷད་ཞུགས་མི་ནུས་པའི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་རང་གཤིས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཞིག་བྱས་ན་མི་ལེགས་སམ། ང་ཚོ་ཕྱོགས་གང་ནས་མ་མཐུན་ཡང་འཐབ་རྩོད་དང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་སྟངས། ལྷག་པར་དུ་དགྲ་བོ་རྒྱ་ནག་གི་མདུན་ནས་ང་ཚོ་ནམ་ཡང་ང་ཚོ་ཡིན་ན་ཆོག་པ་ལས་ང་དང་ཁྱོད། ཁྱོད་དང་ང་ཞེས་རིན་ཐང་སྐར་གང་མེད་པའི་རྩོད་པ་དང་གླེང་འགེལ་ཡིད་མུག་པ་ཞིག་བྱས་ནས་ཉི་མ་ཕུད་པར་རྔམ་བསྡད་ན་ཆོ་ཞིག་འདུག་གམ། གནས་ཚུལ་རེ་འགའི་ཁྲོད་ནས་གྲོགས་པོ་དང་དགའ་རོགས། བཟའ་ཚང་སོགས་བྱེད་ཐབས་བྲལ་ཡང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་ང་ཚོ་ནམ་ཡང་ང་ཚོ་ཡིན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་ང་ཚོ་མི་ཟེར་བར་ང་དང་ཁྱོད་ཅེས་མདོ་མེད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན་དགྲ་རྒྱ་ནག་གིས་དམིགས་བསལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱེད་མི་དགོས་པ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ན་ང་ཚོས་གསལ་བོ་ཧ་གོ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན།
ད་དུང་༧ཁོང་གིས་བཀའ་མོལ་ལས་ང་ཚོས་ངེས་བར་དུ་ཧུར་བརྩོན་གནང་དགོས་པ་ཞིག་ནི། རང་བཙན་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། དབུ་མ་བ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ངེས་བར་དུ་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་རབས་སྦྱོང་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཟེར་བ་དང་བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ལོ་ཟེར་ཐུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ལ་རྒྱ་དང་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་མི་མཚོན་ལ། དེ་འདྲ་ཟེར་མི་ཐུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ལ་རྒྱ་དང་སེམས་ཤུགས་མེད་པའང་མི་མཚོན། དབུ་མ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་རང་བཙན་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་སྦྱངས་བྱ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་རྙེད་ཀི་མེད་ལ། རང་བཙན་པ་གང་མང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ལབ་དུས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་ས་ཞིག་ལས་རྟོགས་བྱ་ཞིག་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ནམ་ཡང་འཁོར་གི་མེད། འདི་ནི་དྲང་མོ་བཤད་ན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་རིམ་ཁྲོད་ནས་བོད་པ་ཐུན་མོང་གི་གྱོང་གུད་ཅིག་རེད་བསམ་བཞིན་འདུག རང་བཙན་པ་རྒན་གྲས་འགའ་ལས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ལག་པ་གནམ་ལ་འཕྱར་རྒྱུ་དང་ཚོར་བ་བཤད་རྒྱུ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཀླད་ཀོར་འོག་ཡིན་པ་ནི་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་རེད་ལ། དེ་བཞིན་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མཛུབ་མོ་གནམ་ལ་ཀེར་མཁན་ཚོ་ཡང་མི་རབས་རྒན་གྲས་དག་ལས་གཞོན་པ་དག་གིས་ལམ་དབུ་མའི་ཕྱི་ཤུན་ཙམ་གྱི་གོ་བ་ཙམ་ལོན་གི་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད། དེ་དག་གི་བར་ཁྱད་སླེབས་དོན་ནི་གཞོན་སྐྱེས་དག་ལ་བོད་སྐད་ཡིག་གི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཞན་པས་རེད། བོད་སྐད་ཡིག་མ་ཤེས་བར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་ཆགས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ་ལ། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་མ་ཆགས་པར་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་སེམས་ཁུར་ཡོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ནས་དཀའ་མོ་རེད། དེ་ལས་འཇིགས་ཡེར་བ་ནི་དོན་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བབ་མ་མཁྱེན་པར་གཞན་གྱི་ལད་ཟློས་ཙམ་བདེན་དུ་རློམ་ནས་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ན་ང་ཚོས་ཁུངས་མི་ཆོད་པ་ནི་འདང་གནད་ལ་ཁེལ་བ་བཏང་ན་མཁྱེན་ངེས། ཟེར་བསམ་པ་ནི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་ང་ཚོ་ནམ་ཡང་ང་ཚོ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་ཞིག་ཆགས་སུ་མི་འཇུག་པར་ལྟ་བ་དང་ལངས་ཕྱོགས་ག་རེ་བཟུང་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྦྱངས་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་གནང་རྒྱུ་རབ་ཏུ་ནས་གལ་ཆེ་བར་བསམ་སོང་། འོ་རེད། ༧གོང་ས་མཆོག་ནི་འགྲོ་བ་ཡོད་ཚད་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་འཛམ་གླིང་གི་རླབས་ཆེན་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་འགའ་རེ་ལ་ཐུགས་སྨོན་ཡོད་པ་དང་འགའ་རེ་ཐུགས་སྨོན་མེད་པའི་དེང་སང་གི་བླ་སྤྲུལ་གྱི་མིང་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་རྩ་བ་ནས་བརྩི་མི་རུང་། ལྷ་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་གི་སྐད་དུ་བཤད་ན་བསོད་ནམས་ལ་རུང་གི་མ་རེད་ལ། མི་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་གི་སྐད་དུ་བཤད་ན་དངོས་ཡོད་དད་ཀུན་སྤྱོད་ལ་མཐུན་པ་ཞིག་ལར་ནས་མིན་ནོ།
༢༠༡༨-༠༥-༣༡ཉིན་ཨོ་གླིང་གི་མཚོ་ངོགས་ཤིག་ཏུ།


text:
ལྟ་གྲངས།
གྲངས་ཀ་གཅིག་ནི་གྲངས་ཀ་གཞན་ཞིག་གི་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ལ་བརྒྱ་ཆའི་བསྡུར་ཚད་ཞེས་བརྗོད། བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་ལ་ཡང་བརྒྱ་ཆའི་ཟིན་ཚད་དམ་ཡང་ན་བརྒྱ་ཆའི་བསྡུར་ཚད་ཞེས་འབོད། དུས་རྒྱུན་ཆ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞིན་འབྲི་སྲོལ་མེད་པར་རང་གི་ཆེད་སྤྱོད་མཚོན་རྟགས་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རྟགས%ལྟར་རོ༎དཔེར་ན། 1%,5.5%སོགས་ལྟ་བུ༎ སྤྱིར་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་ཀྱི་མ་ཆ་ཚང་མ་ནི100ཡིན་པས་ན། ཚང་མ1%གིས་མཚོན་ཞིང་། དེ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་ཤིང་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྟབས་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན། བྱས་ཙང་བརྒྱ་ཆའི་བསྡུར་ཚད་ནི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཚན་རིག་ལག་རྩལ། དེ་བཞིན་ད་དུང་ཚོད་ལྟ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་ངང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བསྡོམས་རྩིས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་། གཤིབ་བསྡུར་སོགས་བྱེད་སྐབས་སུ་རྒྱུན་དུ་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཉིན་རེའི་གནམ་གཤིས་སྔོན་བརྡས་ཉིན་དེའི་དགོང་མོ་དང་ཉིན་གཉིས་པའི་ཉིན་མོའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཆར་ཆུའི་འབབ་ཚད་སོགས་གཏོང་དགོས་ཤིང་། སྐབས་འདིའི་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ནི་ཏག་ཏག་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་ཀྱིས་མཚོན་དགོས་སོ༎


text:
བོད་ཡུལ་གྱི་ཆུའི་སྐྱེ་ཁམས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ།
རྩེ་གཞུང་སྐལ་བཟང་འབུམ།
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས]དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་དང་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་ངོ་སྤྲོད་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་ཚོགས ། ད་ལྟ་ཆུ་དང་གཙང་བོ་ལ་འབག་བཙོག་ཐེབས་པ་དང་ཆུའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྐྱེན ། ཆུ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཚུལ། ད་དུང་རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ཆུ་དང་ཆུའི་་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས་གྱི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་དང་གོམས་སྲོལ་ཡག་པོ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་རགས་ཙམ་བྲིས་ཡོད །
[གནད་འགག་མིང་བརྡ]བོད་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་། ཆུ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ །
ཆུ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཚེ་སྲོག་སྐྱོང་བའི་ཉིང་ཁུ་ཞིག་ཡིན་ཏེ ། འཛམ་གླིང་སྟེང་ཐོན་ཁུངས་ཆེས་མང་བ་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བ་ནི་ཆུ་ཡིན ། སའི་གོ་ལའི་ངོས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀྱི 70% ནི་ཆུ་ཡིས་བཀང་ཡོད་པས་སའི་གོ་ལའི་མིང་གཞན་ལ་ཆུ་ཡི་གོ་ལ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཡོད །
སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་འཁྱག་ཀླུང་དང་རྒྱ་མཚོ ། ཆུ་ཀླུང་དང་མཚོ་མཚེའུ་ནི་ཆུ་ཡིས་གྲུབ་པ་མ་ཟད ། མཁའ་དབུགས་དང་སའི་ནང་དུའང་བརླན་ཆ་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད ། ད་དུང་ཆུ་ནི་མི་སྲོག་ཀུན་གྱི་ལུས་ཕུང་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན ། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར །ཆུ་ནི་གང་ས་ཀུན་ཏུ་ཡོད་ན་འང་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་དང་མཚོ་ཆུ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཚྭ་ཆུ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཐད་ཀར་འཐུང་མི་རུང་ ། དེར་བརྟེན ། ང་ཚོས་ད་ལྟ་འཐུང་བཞིན་པ་ནི་ཚྭ་མེད་ཆུ་ཡིན ། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན ། སའི་གོ་ལའི་ངོས་ཀྱི་གསུམ་ཆའི་གཉིས་ནི་ཆུ་ཡིས་བཀང་ཡོད་ནའང་དེའི་ནང 98% ཡི་ཆུ་ནི་ཚྭ་ཆུ་ཡིན་པ་དང་ ། 2% ཙམ་གྱི་ཆུ་ནི་ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཐད་ཀར་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཚྭ་མེད་ཆུ་འདི་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད །
ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁྲ་ལ་བལྟས་ཚེ ། ཀླད་ངོས་ནི་སའི་གོ་ལའི་བྱང་སྣེ་ས་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་ ། དེ་ལ་བྱང་སྣེ་མུ་ཁྱུད་ཀྱང་ཟེར ། གནས་དེ་ནི་དོམ་དཀར་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་ས་ཡིན། ཞབས་ངོས་ནི་སའི་གོ་ལའི་ལྷོ་སྣེ་ས་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་ ། དེ་ལ་ལྷོ་སྣེ་མུ་ཁྱུད་ཀྱང་ཟེར ། གནས་དེ་ནི་བྱ་རྐང་ཐང་ངམ་ངང་བ་རེ་འཆིང་ གི་འཚོ་བ་རོལ་ས་ཡིན། བྱང་སྣེ་དང་ལྷོ་སྣེ་གཉིས་ནི་སའི་གོ་ལའི་ཆེས་མཐའ་སྣེ་གཉིས་ན་ཡོད་པས་གྲང་འཁྱག་གི་ས་ཁུལ་ལ་གཏོགས་པ་ཡིན ། གནས་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་དར་འཁྱག་དུ་གྱུར་ནས་འཁྱག་ཀླུང་གི་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་སྐྱེ་དཀའ་ཞིང་ས་དང་རྡོ་ཡང་མཐོང་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན །
ཆུ་ནི་གཤེར་གཟུགས་ཡིན་པས་བཞུར་ཆོག་པ་དང་ ། སྲ་གཟུགས་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཆུ་འཁྱགས་པར་གྱུར་ན་ཆབ་རོམ་དུ་འགྱུར ། ད་དུང་དབུགས་གཟུགས་ཡང་ཡིན་ཏེ་རླངས་པར་གྱུར་ནས་མཁའ་རུ་འགྲོ་བ་འམ་སྤྲིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན །
ད་དུང་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཆེས་རིང་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ ། འཛམ་གླིང་སྟེང་ཆེས་རིང་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཨང་དང་པོ་ནི་ཧྥེ་གླིང་གི་ནི་ལེ་གཙང་པོ (Nile) དང་ ། ཨང་གཉིས་པ་ནི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་ཨེ་མ་ཟོན་གཙང་པོ ( Amazon)དང་། ཨང་གསུམ་པ་ནི་རང་ཅག་ཡ་གླིང་གི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་འབྲི་ཆུ་གཙང་པོ ( Yangtse) བཅས་ཡིན །
དང་པོ། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་ཀླུང་དང་མཚོ་མཚེའུ།
བོད་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ནི་རི་བོ་སྟོང་གི་ཡང་རྩེ་དང་ཆུ་བོ་ཁྲི་ཡི་འགོ་ཁུངས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཆུ་ཀླུང་ཆེ་ཆུང་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ ། ཆུ་ཚན་ནམ་ཆུ་ཁོལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་མཆིས །
བོད་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་གྲགས་ཆེ་བ་ལ་ཡར་ཀླུང་གཙང་བོ་དང་། འབྲི་ཆུ་དང་ ། རྨ་ཆུ ། རྫ་ཆུ ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ ། ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ ། མྱང་ཆུ ། ཉིང་ཆུ། ཉག་ཆུ ། ངོམ་ཆུ ། ཙོང་ཆུ ། དགུ་ཆུ ། རྩེ་ཆུ ། བསང་ཆུ་སོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད ། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འབབ་པའི་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི་སྟེ ། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་མགོ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་དང་། ཆུ་བོ་གངྒྰའི་ཆུ་མགོ་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ ། ཆུ་བོ་སིན་ངྷུའི་ཆུ་མགོ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ ། ཆུ་བོ་སི་ཏའི་ཆུ་མགོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བོ ། དེ་ལྟར་འབོད་དོན་ནི་ཆུ་བོ་དེ་བཞི་ཡི་ཆུ་མགོའི་རི་དེ་དག་སྲོག་ཆགས་བཞིའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་འབབ་པས་ན་དེ་ལྟར་བཏགས་སོ །
བོད་ཡུལ་གྱི་མཚོ་དང་མཚེའུ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟར་རྣམ་པར་བཀྲ་ཞིང་བགྲང་གིས་མི་ལངས་ཏེ ། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་དང་། བཀྲ་རི་གནམ་མཚོ ། གསེར་གླིང་མཚོ ། མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ ། སྟོང་རི་གཡུ་མཚོ ། མཚོ་མ་དྲོས་སམ་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ ། ལྷ་མོ་བླ་མཚོ ། ཕག་མཚོ ། རོང་པོ་མཚོ ། བེའུ་དུག་མཚོ ། མཚོ་སྐྱ་རེངས ། མཚོ་སྔོ་རེངས ། རྟ་རྫོང་གཡུ་མཚོ །
ཨ་མྱེས་མཚོ་རྒན་སོགས་མཚོ་སྔོན་པོ་གཡུ་ཡི་མེ་ལོང་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད ། དེའི་ནང་ནས་མཚོ་སྐྱ་རེངས་དང་སྔོ་རེངས་གཉིས་ནི་ཚྭ་མེད་མཚོ་ཡིན་པ་དང་། མཚོ་སྔོ་རེངས་ནི་མཐོ་སྒང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚྭ་མེད་མཚོ་ཞིག་ཡིན ། ད་དུང་མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚྭ་མཚོ་ཡིན་ཞིང་། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ནི་བོད་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་གྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚྭ་མཚོ་ཞིག་ཡིན །
ད་དུང་རང་བྱུང་ཆུ་ལུམས་སུ་གྲགས་པའི་ཆུ་ཚན་ནམ་ཆུ་ཁོལ་གྲགས་ཆེ་བ་ལ་བོད་ལྗོངསགཙང་ཁུལ་གྱི་གྲོ་མོ་ཁམ་བུ་ལུང་ངམ་སྨན་བུ་ལུང་ཆུ་ཚན་ཏེ ། ཆུ་ཚན་འདི་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་རྫིང་བཅུ་གཉིས་ཡོད ། གཞན་ཡང་མང་ཕུ་ཆུ་ཚན ། རྒྱལ་རྩེའི་སྐྱིད་གུད་ཆུ་ཚན་དང་སྐྱིད་མཁར་ཆུ་ཚན ། དབུས་ཁུལ་གྱི་འབྲི་གུང་གཏེར་སྒྲོམ་ཆུ་ཚན ། མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་རུ་ཐོག་ཆུ་ཚན ། ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་ཟངས་རིའི་འོལ་ཁ་ཆུ་ཚན ། ཆུ་གསུམ་རྫོང་བསེ་བ་ལུང་ཆུ་ཚན ། ལྷུན་རྩེ་རྫོང་གསེར་ཁུང་ཆུ་ཚན ། མཚོ་སྨད་རྫོང་གྲི་གུ་ཆུ་ཚན ། སི་ཁྲོན་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དར་རྩེ་མདོའི་ཟམ་ཁ་གཉིས་པའི་ཆུ་ཚན། མཚོ་སྔོན་རེབ་གོང་ཁུལ་ཡར་ནང་ཆུ་ཁོལ་ལམ་རེབ་གོང་ཆུ་ཁོལ ། རེབ་གོང་བློན་ཆོས་ཆུ་ཁོལ ། ཁྲི་ཀའི་བདེ་སྐྱིད་ཆུ་ཁོལ་སོགས་ནད་བརྒྱ་སྨན་གཅིག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆུ་ཚན་ངོ་མཚར་བ་ཕན་ནུས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་རང་ཅག་བོད་ཡུལ་དུ་ཡོད ། སྤྱིར་ཆུ་ཚན་ནམ་ཆུ་ཁོལ་ཞེས་པ་ནི་བརླན་བཤེར་ཆུ་ཡི་དངོས་པོ་ལ་ཚ་བ་མེ་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་རྡོ་སོལ་དང་ཅོང་ཞི། མུ་ཟི། བྲག་ཞུན་བཅས་ཡིན་ཞིང་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཆུ་ཚན་རིགས་ལྔ་རུ་དབྱེའོ།
གཞན་ཡང་རང་བྱུང་སྨན་ཆུ་གྲགས་ཆེ་བ་ལ་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྐུ་འབུམ་གསེར་དཀར་སྨན་ཆུ ། ཟི་ལིང་མཁར་ནུབ་སྨན་ཆུ། རེབ་གོང་ཚོ་བཞིའི་སྨན་ཆུ། གསེར་ཁོག་སྨན་ཆུ་སོགས་ཡོད་དོ།
རྫ་རི་དང་གངས་རི་གྲགས་ཆེ་བ་ལ་རི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་རི་བོ་ཁུ་ནུ། རི་བོ་གདང་ལའི་རི་རྒྱུད། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེ། ཇོ་མོ་གངས་དཀར། ཉང་སྟོད་ཧ་བོའི་གངས། འབྲོག་ལ་ཕྱིའི་གངས། ཙ་རི་ཏྲ། བསམ་གཏན་གངས་བཟང་། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ། གནས་མཆོག་ཁ་བ་དཀར་པོ། རྨ་ཆེན་གངས་རི། བ་ཡན་ཧ་རི། གངས་དཀར་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་གངས་རི་དཀར་པོ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ་ཆུ་བོར་མགོ་ཡོད་པ་དང་གཙང་བོར་ཁུངས་ཡོད་ཟེར་བ་ལྟར། གངས་རི་དེ་དག་ནི་ཡར་ཀླུང་གཙང་བོ་སོགས་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི་དང་རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་འགོ་ཁུངས་ཡིན་ནོ།
གཉིས་པ། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེ་དངོས་སྣ་ཚོགས།
རི་མཐོ་ཞིང་ས་གཙང་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་འདི་རུ་གངས་ཀྱི་རི་བོ་དང་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ ། ཆུ་ཚན་བགྲང་གིས་མི་ལངས་བ་ཡོད། ཆུ་ལས་སྨུག་པ་དང་སྤྲིན་དཀར ། ཆར་བ ། ཟིལ་བ ། སེར་བ ། ཁ་བ ། བད་སོགས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཆུ་ནི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན ། ཆུ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་རྩ་དང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་དང་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་སོགས་སྐྱེ་དངོས་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཆུ་མེད་ན་འཚོ་ཐབས་མེད་ལ་གསོན་ཐབས་བྲལ་བ་ཡིན། ང་ཚོ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་མ་མ་ཟོས་ཀྱང་ཉིན་མང་པོར་འཚོ་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་ཆུ་མ་བཏུངས་ན་ཉིན་ཁ་ཤས་ཙམ་ལའང་འཚོ་མི་ཐུབ་པར་ཤི་འགྲོ་བ་ཡིན །
ང་ཚོ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་དེ ། དཔེར་ན ། སྡོང་འཛུགས་ནགས་སྐྲུན་བྱེད་པ ། ཕྱུགས་ལས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པ ། ཞིང་ལས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ། ཉ་གསོ་བ། རྣོ་ལྕགས་བཞུ་བཟོ་བྱེད་པ ། ཆུ་གློག་འཛུགས་པ ། བཟོ་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ ། ཤོག་བུ་བཟོ་བ ། ཐ་ན་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཟས་གཡོ་སྐོལ་དང་། ཁ་ངོ་འཁྲུད་པ ། གོན་པ་འཁྲུད་པ ། ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་སོགས་ལའང་ཆུ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་ཞིག་ཡིན་ནོ །
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་འཚོ་བཞིན་པའི་སྐྱེ་དངོས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན ། ཤིང་སྡོང་དང་འབྲས་ཤིང་གི་རིགས ། རྩི་ཏོག་དང་སྨན་རྩྭའི་རིགས་སོགས་ཆུ་མེད་པར་ལང་ཚོའི་ལྗང་མྱུག་འབུས་མི་ཐུབ་ལ ། གངས་སྦལ་དང་སྦལ་བ། ཆུ་སྦྲུལ། ཉ་ཕྱིས། མགྲོན་བུ། རྩངས་པ་སོགས་སྐམ་ཆུ་གཉིས་གནས་དང་ལྟོ་འགྲོ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས ། ཕག་རིའི་ཉ་དང་གཙང་ཉ། མཚོ་སྔོན་པོའི་གསེར་ཉ་སོགས་ནི་ཐད་ཀར་ཆུ་རུ་གནས་པ་འམ་ཆུ་དང་འབྲལ་མི་རུང་ ། གཞན་ཡང་བོད་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཀླུང་ཆེ་ཆུང་དང་མཚོ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བག་ཡངས་སུ་རྩེན་པའི་འདབ་ཆགས་བྱ་ཡི་རིགས་ལ་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག་དང་ཆུ་སྐྱར་ཆེན་མོ ། ངང་ཁྲུང་མགོ་ཁྲ ། སོ་བྱ་སོགས་བྱའི་ཁ་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ལ་སླེབས་ཡོད་པའི་རྩ་བ་ནི་ཆུ་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅིང་ཆུ་མེད་ན་སྐྱེ་དངོས་དེ་དག་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་འཚོ་ཐབས་མེད་པས་ཆུ་ཡི་རིན་ཐང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་སོ ། །
གསུམ་པ། ཆུ་ལ་སྦགས་གཙོག་ཐེབས་པ་དང་ཆུ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བས་རྒྱུ་རྐྱེན།
སྤྱིར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་ད་ལྟ་རིམ་པ་བཞིན་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་ཚུལ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་ནས་གཙང་བོའི་ཡན་ལག་གི་འབབ་རྒྱུན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ ། ཆུ་རྒྱུན་ཆད་པ ། མཚོ་དང་མཚེའུ་སྐམ་པ ། མྱ་ངམ་ཐང་མང་བ ། ཆུ་ལ་སྦགས་བཙོག་ཐེབས་པ་སོགས་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་ཚབས་ཆེན་དུ་སོང་ཡོད །
1. ཆུ་ལ་སྦགས་བཙོག་ཐེབས་པ་དང་ཆུ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། གཅིག་ནས་ང་ཚོ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ས་རྐོ་བ་དང་ ། རྡོ་སློག་པ ། ཤིང་སྡོང་གཅོད་པ ། གཏེར་ཁ་སྔོག་པ་སོགས་ཚུལ་མིན་གྱི་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་དྲག་པས་སའི་གོ་ལའི་ས་ཆུའི་བཅུད་ཤོར་ནས་ཆུའི་འཁོར་སྐྱོད་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་པས་ཡིན། གཉིས་ནས་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་གི་བཟོ་ལས་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་གྲུབ་ཆ་རྙོག་འཛིང་ཅན་གྱི་བཙོག་ཆུ་དང་དུག་ཅན་གྱི་ཆུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆུ་གཙང་མར་འབག་བཙོག་ཐེབས་པས་ཡིན། གསུམ་ནས་ཞིང་ལས་ས་ཁུལ་གྱི་ལུད་རྫས་དང་སྨན་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཆུ་དང་འདྲེས་ནས་ཞིང་ས་དང་། ས་ངོས ། ས་འོག་བརྒྱུད་དེ་ཆུ་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་པས་ཡིན། བཞི་ནས་ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཟིན་པའི་ཆུ་མི་གཙང་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད། ལྔ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ ། བཟོ་གྲྭ ། ཁྱིམ་ཚང་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཟིན་པ་དང་མི་མཁོ་བའི་སྙིགས་རྫས། ཁྱིམ་ཕྱགས་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་གང་འདོད་ཀྱིས་ཆུ་རུ་དབྱུག་པ་དང་ཆུའི་ནང་དུ་འཕངས་ནའང་ཆུ་ལ་གནོད་པ་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ངེས་ཡིན། དྲུག་ནས་གཏེར་ཁ་སྔོག་པ་དང་ནགས་ཚལ་གཅོད་པ་སོགས་རང་བྱུང་ཁམས་གྱི་རི་བྲག་ལ་གནོད་པ་བྱས་བས་ཡུལ་ལུང་མང་པོར་ཆར་བ་ཆེན་པོ་འབབ་པ་དང་ཆུ་ལོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ས་རྡོ་སོགས་ཐད་ཀར་ཆུ་ནང་དུ་ཁྱེར་ནས་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་གི་དྭངས་གཙང་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་ཡོད། བདུན་ནས་མཁའ་རླུང་ནང་དུའང་མི་གཙང་བའི་སྙིགས་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་དེ་དག་ཐད་ཀར་ཆུ་ནང་དུ་འབབ་པ་འམ་ཡང་ན་ཁ་བ་དང་ཆར་ཆུ་ལ་འདྲེས་ནས་ཆུ་ནང་དུ་བབས་ན་ཆུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་དོ།
2.ཆུ་མི་གཙང་བ་འཐུང་ན་མི་ལུས་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཆུ་ལ་འབག་བཙོག་ཐེབས་ནས་གཙང་མ་མིན་ན་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་བ་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོ་མིའི་རིགས་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཆུ་ལ་བཙོག་བཟོ་མི་བྱེད་པར་ཆུ་དྭངས་མོ་འཐུང་རྒྱུ་དང་ཆུ་གཙང་མ་འཐུང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་བརྟག་བཤེར་བྱས་པ་ལྟར་ན། འཛམ་གླིང་སྟེང 80% ཡི་ནད་རིགས་དང 50% ཡི་བྱིས་པའི་ཤི་རྐྱེན་ནི་གཙོ་བོ་ཆུ་ལ་བཙོག་བཟོ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར ། དེར་བརྟེན ། ཆུ་དྭངས་མོ་དང་ཆུ་གཙང་མ་མ་འཐུང་ན་ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མའི་ནད ། འགོས་ནད ། པགས་ནད ། གཅིན་སྙི་ཟ་ཁུའི་ནད ། སྐྲན་ནད ། མཁྲིས་རྡོའི་ནད་སོགས་འབྱུང་ལ་ལྷག་པར་དུ་མཆིན་ནད་དང་ཕོ་བའི་ནད་འབྱུང་བ་ཆེས་མང་བར་བཤད་ཡོད།
བཞི་བ། ཆུའི་ཕན་ཡོན་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཚུལ།
ཆུ་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཟུངས་ཁྲག་གི་དྭངས་མ་དང་དབུགས་ལྡན་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་ཚེ་སྲོག་གི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན ། འོ་ན་ང་ཚོས་དེ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་ཞེ་ན། གཅིག་ནས་ཆུ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ ། ཆུ་དང་མིའི་ཚེ་སྲོག ། ཆུ་དང་སྐྱེ་དངོས་ཐམས་ཅད་བར་ཀྱི་འབྲེལ་བ ། ཆུའི་ཕན་ཡོན་གང་འདྲ་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་སུ་བཅུག་ནས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱ་བའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་ཡག་པོ་ཡོད་དགོས། གཉིས་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཆུ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་ ། སྲིད་གཞུང་དང་མི་སྒེར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ནས་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་ལ་སྡོང་འཛུགས་ནགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་ཕྱུགས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། གསུམ་ནས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ་དང་ ། བཞུར་ཆུ་དང་ཁྲོན་པ ། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ནང་དུ་ལུས་ཕུང་དང་གྱོན་ཆས་མི་འཁྲུད་པ ། གད་སྙིགས་གང་སར་མི་འབོ་བ། ས་རྐོ་རྡོ་སློག་མི་བྱེད་པ ། ཆུ་བོའི་བཞུར་རྒྱུད་དུ་གཏེར་ཁ་སྔོག་པ་དང་ཤིང་སྡོང་མི་གཅོད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས། བཞི་ནས་ཞིང་ལས་ཐད་ལུད་རྫས་དང་སྨན་རྫས་ཚད་ལྡན་བཀོལ་བ་དང་སྨན་རྫས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ། བཟོ་གྲྭའི་འཕྲུལ་ཆས་ཆེས་བཟང་བ་དང་ལག་རྩལ་ཆེས་མཐོ་བའི་སྒོ་ནས་ཐོན་རྫས་གཙང་མ་བཟོ་བ། ཆུ་དང་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་པ་ཆེ་བའི་བཟོ་གྲྭ་དང་ཁེ་ལས་མི་འཛུགས་པ་སོགས་བྱེད་དགོས།
ལྔ་བ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་དང་ཆུ་ཡི་སྲུང་སྐྱོབ །
རང་རེའི་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་རྟེན་གཞི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ ཟུངས་ཁྲག་གི་དྭངས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ ། དེ་ལ་གནོད་པ་མི་གཏོང་བར་གཅེས་སྲུང་ཡག་པོ་བྱེད་པའི་ཡ་རབས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ལེགས་པོ་ཤིག་ཡོད་དེ། བོད་ཀྱི་དམངས་གླུ་དང་ཁ་དཔེ་ལ ། ཆུ་དྭངས་མོ་ལྷ་ཡི་མཆོད་པ་ཞེས་པ་དང་ ། ལྷ་ཆབ་སྔོན་མོ ། བདུད་རྩིའི་ཆབ་རྒྱུན ། ཕ་ཨ་ཁུ་གངས་རི་དཀར་པོ ། ཆུ་ནི་ལྷ་ལྷ་མོས་གནང་བའི་བདུད་རྩི་ཡིན་ཞེས་བརྩི་འཇོག་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་པོ་བྱེད་ལ། གཙང་པོ་ཆེ་ཆུང་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ །ཆུ་དང་ཆུ་མིག་ནི་ཀླུ་གནས་དང་ཀླུའི་ཕོ་བྲང་དུ་བརྩི་ཞིང་། ཆུ་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་གྲངས་མེད་ཀྱི་འཚོ་གནས་ཡིན་པས་དེའི་ནང་ལ་དུག་དང་གད་སྙིགས་སོགས་མི་འཕོ་བ་དང་། མི་གཙང་བའི་རིགས་མི་འཁྲུད་པ། ལྷག་པར་དུ་དམར་ཁྲག་དང་གཅིན་སྐྱག་འདོར་མི་རུང་བའི་གོམས་སྲོལ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད ། ད་དུང་ཆུ་མགོ་རྙོག་ན་མར་ཁུས་གསོ་དགོས་དང་། ཆུ་གཙང་མོ་རྙོག་ན་ཀླུ་མི་དགའ་ཟེར་བ་སོགས་ཆུ་གཙང་པོ་ལ་གནོད་པ་མི་གཏོང་བར་རྒྱུན་དུ་ཀླུ་རིགས་ལ་བསྟུན་ཤེས་དང་བཀུར་ཤེས་བྱས་ནས་མཚོ་རྫིང་དང་ཆུ་མིག་ལ་ཀླུ་སྨན་འདེབས་དང་། ཀླུ་གཏོར་འཕེན་པ ། ཀླུ་བསང་གཏོང་བ ། ཆུའི་ནང་ལ་སྐུ་པར་རྒྱག་པ་སོགས་ཁོར་ཡུག་གཅེས་སུ་འཛིན་པའི་སྲོལ་བཟང་དེ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་སྤེལ་ཞིང་གནོད་པའི་ལས་མི་བྱེད་དོ ། །
གཤམ་དུ་རྩྭ་ཆུའི་མཛེས་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བོད་གླུ་གཉིས་ཡོད་དེ།
(1) (2)
རྫ་ཁྲ་ཡག་དཀྱིལ་གྱི་འབྲོང་མོ་སྐྱིད །། སྟོད་གན་ན་རི་ཆེན་སྨུག་པ་ཅན །།
རྩྭ་རྩི་ཏོག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱིད །། རི་སྨུག་པ་ཅན་ན་རི་དྭགས་འཁོར །།
རྩྭ་རྩི་ཏོག་ཕ་མའི་ཕ་མ་རེད །། འདི་རི་དྭགས་འཁོར་ན་གཞི་བདག་དགའ།།
ཆུ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་གི་ཉ་མོ་སྐྱིད །། བར་གན་ན་མཚོ་མོ་རླངས་པ་ཅན །།
ཆུ་དྭངས་མོ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱིད །། མཚོ་རླངས་པ་ཅན་ལ་ཉ་སྲམ་འཁོར །།
ཆུ་དྭངས་མོ་ཕ་མའི་ཕ་མ་རེད །། འདི་ཉ་སྲམ་འཁོར་ན་ཀླུ་རྒྱལ་དགའ །།
ན་བདེ་མོ་ཐང་གི་རྐྱང་ཕྲུག་སྐྱིད །། སྨད་འདི་ན་དཔོན་པོ་བྱམས་སེམས་ཅན།།
རྩྭ་ལྗང་བུ་མེད་ཇི་ལྟར་སྐྱིད །། དཔོན་བྱམས་སེམས་ཅན་ལ་འབངས་མི་འཁོར།།
རྩྭ་ལྗང་བུ་ཕ་མའི་ཕ་མ་རེད །། འདི་འབངས་མི་འཁོར་ན་དཔོན་པོ་དགའ །།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[1]ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་བརྩམས་པའི་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་འབུམ་བཟང་། [M]པེ་ཅིན ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ ། 1990 .7 པར་གཞི་དང་པོ །
[2]ཟླ་བ་ཚེ་རིང་དང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་ནས་བརྩམས་པའི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་དུས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ ། [M]པེ་ཅིན ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ ། 2004.11 པར་གཞི་དང་པོ །
[3] དཔའ་རིས་བསོ་ནམས་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས་པའི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྐོར་བརྗོད་པ་ལྷག་བསམ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཆུན་པོ ། [M]ལན་གྲུ ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ ། 2006.6 པར་གཞི་དང་པོ །
[4]周鸿编著,人类生态学[M].北京:高等教育出版社.2001.7 第一版
[5]刘峰贵等编著,人类环境学[M].北京:地质出版社.2004.4第一版
[6]《小学生环境保护手册》编写组编,小学生环境保护手册[M].北京:中国环境科学出版社.2001.7第一版
དཔྱད་རྩོམ་གྱི་རྒྱ་ཡིག་ཁ་བྱང་། 藏区水环境与文化保护