text:
CHIIYO 8
Nkamboonzi Leza Ncazumizya Bubi aMapenzi?
1. Bubi bwakatalika biyeni?
Bubi bwakatalika aawo Saatani nakabeja kakutalika. Kumatalikilo Saatani wakali mungelo umaninide, pesi “takkede mubwini.” (Johane 8:44) Wakayanda kukombwa ooku kweelede Leza alikke. Saatani wakabejela mwanakazi wakutalika Eva, alimwi wakamweena kuti amuswiilile kutali kuli Leza. Adamu wakajatana aEva mukutaswiilila Leza. Kusala kwaAdamu kwakeetelezya mapenzi alufu.
Aawo Saatani naakabuzya Eva kuti ataswiilili Leza, wakali kutalika kubukila bweendelezi bwaLeza naa cuuno cakwe mbuli Mupati kampatila. Bantu biingi bajatanaa Saatani mukukaka Leza kuba Mweendelezi wabo. Akambo kaako, Saatani waba “mweendelezi wanyika.”
2. Sena zilenge zyaLeza tii zyakalimaninide na?
Milimu yoonse yaLeza iilimaninide. Jehova Leza wakalenga bantu abangelo kabakonzya kumuswiilila cakumaninina. (Deuteronomo 32:4, 5) Leza wakatulenga katulaa lwaangunuko lwakulisalila kucita zintu zibotu naa kucita zintu zibi. Oolu lwaangunuko lupa kuti tukonzye kutondezya luyando kuli Leza.
3. Nkamboonzi Leza ncaali kuzumizya bubi kusikila lino?
Kwacindi cifwifwi, Jehova wazumina kuti bantu babukile bweendelezi bwakwe. Nkamboonzi? Kuti atondezye kuti kulyeendelezya kwabantu takugwasyi kakutali nguwe weendelezya. (Mukambausi 7:29; 8:9) Kwamyaka iili 6 000 yakiinda, bukamboni buli aantanganana. Bantu beendelezya bakacilwa kumanisya nkondo, kutyolwa kwamulawo, kutalulamisya, naa malwazi.
Kusiyana abweendelezi bwabantu, bweendelezi bwaLeza bugwasya aabo babutambula. (Isaya 48:17, 18) Lino-lino Jehova uyoonyonyoona mfulumende zyoonse zyabantu. Aabo basala kweendelezegwaa Leza mbaabo abalikke batakakkale munyika.—Isaya 11:9; Bala Daniele 2:44.
4. Kutafwambaana kubweza ntaamu kwaLeza kutupa cindi cakucitaanzi?
Saatani wakaamba kuti bantu bakomba Jehova kuti kabajana zintu, kakutali kuti balamuyanda pe. Kujana wayanda kutondezya kuti ooku nkubeja na? Ulakonzya kucita oobo! Kutafwaambana kubweeza ntaamu kwaLeza kutupa cindi cakutondezya kuti tusala kweendelezegwaa Leza naa kuti abantu. Inzila njituponaayo itondezya mbotusala.
5. Tusala biyeni Leza kuba Mweendelezi wesu?
Tusala kuti Mweendelezi wesu nguLeza kwiinda mukuyandula akukomba mubukombi bwakasimpe buyeeme muBbaibbele, iJwi lyaLeza. (Johane 4:23) Tukaka kuti Saatani abe mweendelezi wesu kwiinda mukutatola lubazu mutwaambo twacisi, amunkondo, mbuli mbwakacita Jesu.
Saatani ubelesya nguzu zyakwe mukusungwaazya incito zibi zyakutalilemeka zijaya. Zimwi nzubo abeenzuma balakonzya kutukazya naa kutuseka ikuti twakaka incito eezyo. (1 Petro 4:3, 4) Nkikaako tweelede kusala. Uyooliswanizya abantu bayanda Leza na? Sena tuyooswiilila milawo yakwe yabucenjezu ayaluyando na? Ikuti twacita oobu, tunooli twatondezya kuti Saatani wakalikubeja naakati takwe muntu ukonzya kukomba Leza kali mubuyumu-yumu.
Luyando lwaLeza kubantu lutondezya kuti bubi amapenzi zizoomana. Aabo basyoma eezi bayoobotelwaa buumi aanyika kukabe kutamani.


c: text/html

text:
Sena inga mwayanda kubala cibalo eeci mumwaambo wa %%?
Bbaibbele Lili a Intaneti | BBAIBBELE LYA BUSANDULUZI BWANYIKA MPYA
Sena inga mwayanda kubala cibalo eeci mumwaambo wa %%?
3 Pele ikuti mwakabusyigwa antoomwe a Kristo,+ amuzumanane kuyandaula zintu zyakujulu, ooko Kristo nkwakkede kujanza lyalulyo lya Leza.+
2 Amuzumanane kubikkila maano zintu zyakujulu,+ ikutali zintu zyaanyika.+
3 Nkaambo mwakafwa alimwi buumi bwanu bwasiswa antoomwe a Kristo muli Leza.
4 Eelyo Kristo, ibuumi bwesu,+ aakuyubununwa, andinywe muyooyubununwa antoomwe anguwe mubulemu.+
5 Aboobo, amujaye zizo zyamubili wanu+ eezyo zili anyika kujatikizya zisusi mbuli bwaamu, busofwaazi, luunyaunya,+ kunyomenena zintu zibi, alimwi abusyaacivwulemwangu kwalo kuli nkukomba mituni.
6 Akaambo kazintu eezyi bukali bwa Leza bulaboola.
7 Andinywe mbomwakali kupona oobu musyule.+
8 Pele lino mweelede kuzigusya zyoonse eezyi kulindinywe: bukali, kunyema, bubi,+ majwi aakusampaula,+ alimwi kutazwi majwi aacisapi+ kumulomo wanu.
9 Mutacengani pe.+ Amubusamunune buntu bwanu bwakaindi+ amicito yambubo,
10 akulisamika buntu bupya,+ oobo bubukulusyigwa lyoonse kwiinda muluzyibo lwini-lwini kutegwa bukozyanye acinkozya cayooyo wakabulenga.+
11 Aawa kunyina mu Giriki, naba mu Juda, nobuba bupalule naa kutapalulwa, muzwamasi, mu Sikuti, muzike naa muntu waangulukide; pele Kristo ngozintu zyoonse alimwi uli muli boonse.+
12 Aboobo, mbomuli bantu ba Leza basalidwe,+ basalala alimwi bayandwa, amulisamike luyando lwamoyo walubomba,+ luzyalo, kulicesya,+ kubomba moyo+ alimwi akukkazika moyo.+
13 Amuzumanane kweengelelana akulekelelana camoyo woonse+ nokuba kuti umwi kajisi kaambo kakutongooka mweenzinyina.+ Mbubonya Jehova mbwaakamulekelela camoyo woonse, andinywe mweelede kucita mbubonya oobo.+
14 Pele kunze lyazintu zyoonse eezyi, amulisamike luyando,+ nkaambo ncecaanzyo calukamantano cilondokede.+
15 Alimwi amulekele luumuno lwa Kristo lweendelezye mumyoyo yanu,+ nkaambo kayi, mwakaitwa kuluumuno oolu kuti mube mubili omwe. Aboobo amutondezye kuti mulalumba.
16 Amulekele ijwi lya Kristo kuti livwule mulindinywe mubusongo boonse. Amuzumanane kuyiisyanya akukulwaizyanya antembauzyo,+ nyimbo zyakulumba Leza, nyimbo zyakumuuya ziimbwa cakulumba, ikwiimbila Jehova+ mumyoyo yanu.
17 Kufwumbwa ncomucita mube mukukanana naa mumilimo, amuzicite zyoonse muzina lya Mwami Jesu, kamulumba Leza Taata kwiinda mulinguwe.+
18 Nywebo nobakaintu, amulibombye kubalumi banu,+ mbwaanga eeci ncibotu mu Mwami.
19 Nywebo nobalumi, amuzumanane kubayanda bakaintu banu+ alimwi mutanoobanyemeni cakuzwa munzila.+
20 Nywebo nobana, amubamvwide bazyali banu muzintu zyoonse,+ nkaambo eeci cilakkomanisya mu Mwami.
21 Nywebo nomausyi, mutanoobanyemyi bana banu,+ kutegwa batatyompwi.
22 Nywebo nobazike, amubamvwide basimalelaanu baanyika+ muzintu zyoonse, ikutali buyo leelyo nobamulangilila, kamuli basikukkomanisya buyo bantu, pele amucite oobo camoyo woonse akuyoowa Jehova.
23 Kufwumbwa ncomucita, amucicite camoyo woonse mbuli kuti mubelekela Jehova,+ ikutali bantu pe,
24 nkaambo mulizyi kuti nkuuli Jehova nkomuyootambula lukono kaluli bulumbu bwanu.+ Amulitakate kubelekela Simalelaanu, Kristo.
25 Masimpe, ooyo uubisya uyoolumbulwa kucibi ncaakacita,+ nkaambo Leza tasalululi pe.+
Amutumizyile bamwi
Amutumizyile bamwi
BBAIBBELE LYA BUSANDULUZI BWANYIKA MPYA
Bakolose 3
Chitonga
Amubale Bbaibbele aa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nanchi Muchinuzhuka bo Mwajinga Nabo mu Bupopweshi Nyi?
Aba babatizhiwe ne kwikala Bakamonyi ba kwa Yehoba pano bino babujile kusapwilapo muntu nangwa balekele kupwanañana na bakwabo ba mu lwitabilo kechi twibachinuzhuka ne. Twibafwakesha ne kwibatundaika kuba’mba bekale jibiji na bulunda ne Lesa.
Kechi tupanga mu kipwilo muntu yense walenga mambo akatampe ne. Nangwa byonkabyo, inge Kamonyi wabatizhiwa walala muzhilo wa mu Baibolo wabula kulapila, tuleka kupwanañana nanji nangwa kumupanga mu kipwilo. Baibolo wamba’mba: “
Fumyai yewo muntu mubi mukachi kenu.”
Pano ibyepi inge muntu wapangiwa mu kipwilo pano bino mukazhi ne baana saka baji Bakamonyi bakwa Yehoba? Kukwatankana kwa ku mupashi ko ajinga nako na kisemi kupimpulwa, pano bino kukwatankana kwa ku mubiji kutwajijila. Masongola ne butemwe bitwajijila mu kisemi.
Bapangiwa mu kipwilo bakonsha kutanwa ku kupwila kwetu. Inge bakeba bakonshatu ne kutambwila lujimuno ku bakulumpe mu kipwilo. Kine kintu kyo bobila bino ke kukeba kumukwasha kwikala jibiji Kamonyi wa kwa Yehoba. Bapangiwa mu kipwilo bakana byubilo byatama ne kulondela bipimo bya mu Baibolo babwela jibiji mu kipwilo.


text:
BWIPUZHO 9
Mambo ka bantu o bayanjila?
“Aba banyemesha lubilo kechi bo bashinda mu kapela ne, nangwatu bantu bakosa kechi bo bashinda mu nkondo ne, nangwatu ba maana kechi bo bekala na kajo ne, nangwatu boba bayuka mwa kubila bintu kechi bo bekala na bunonshi ne, nangwatu baji na maana kechi bo bekala bulongo ne, mambo bimye ne bintu bya kubula kuketekela, bibamwekela bantu bonse.”
“Bundengamambo byo bwatwelele pano pa ntanda mu muntu umo, ne lufu nalo lwaishijile mu bundengamambo, byonkabyo lufu lwakumbene ku bantu bonse mambo bonse balengele mambo—.”
“O ene mambo, Mwana Lesa o aishijile, kuba’mba onaune mingilo ya kwa Diabola.”
“Pano pa ntanda ponse paji mu bulume bwa kwa aye mubi.”


text:
KIFUNDWA 14
Mwanda Waka Leza Udi na Bulongolodi?
1. Mwanda waka Leza wātūdile’ko bulongolodi mu Isalela wa kala?
Leza wālongolwele bana ba mukulutuba Abalahama bekale ke muzo ne kwibapa bijila. Wāityile muzo’wa bu “Isalela” ne kwibapa butōtyi bwa bine ne kinenwa kyandi bu kishi kyabo. (Mitōto 147:19, 20) Mu uno muswelo, mizo yonso yādi ya kumwena mudi Isalela.
Leza wātongele bene Isalela bekale bu bandi batumoni. Mānga ya kala ilombola bantu mobādi bamwena dyese mu kukōkela bijila bya Leza. (Kupituluka 4:6) Nanshi bantu bakwabo bādi ba kuyuka Leza wa bine kupityila ku bene Isalela.
2. Mwanda waka bene Kidishitu ba bine i balongololwe?
Mwenda mafuku, muzo wa Isalela wājimije dyese dya kwitabijibwa na Leza, wapingakanibwa na kipwilo kya bwine Kidishitu. (Mateo 21:43; 23:37, 38) Dyalelo, pa kyaba kya bene Isalela, bene Kidishitu ba bine bengilanga bu batumoni ba Yehova.
Yesu wālongolwele balondi bandi bakasapule ne kulonga mizo yonso ke bana bandi ba bwanga. (Mateo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Uno mwingilo i munane dyalelo, ku mfulo kwa ino ngikadilo ya bintu. Yehova i mubungile bantu ba mizo yonso mu butōtyi bwa bine mu muswelo kewamwekele kashā. (Kusokwelwa 7:9, 10) Bene Kidishitu ba bine i balongololwe mwanda wa kukankamika ne kukwasha bakwabo. Ku kupwilwa kwabo, badi na mpangiko ya muswelo umo ya bufundiji bwa mu Bible ntanda yonso.
3. I muswelo’ka washilwile bulongolodi bwa Batumoni ba Yehova ba mu kino kyetu kitatyi?
Mu myaka ya 1870, kakisumpi katyetye ka Befundi ba Bible kashilwile kusokola bubine bwa mu Bible bwadi bujimine tamba kala. Pa kuyuka amba Yesu wālongolwele kipwilo kya bwine Kidishitu mwanda wa kusapula, o mwanda bashilwile kampanye kakatampe ka kusapula Bulopwe ntanda yonso. Baselele dijina dya bu Batumoni ba Yehova mu 1931.
4. I muswelo’ka ulongolwelwe Batumoni ba Yehova?
Mu myaka katwa kabajinji, bipwilo bya bene Kidishitu mu matanda mavule byāmwenine mu kitango kyendeji kyādi kilēmekele Yesu amba ye Mutwe wa kipwilo. (Bilongwa 16:4, 5) Mo monka ne dyalelo, Batumoni ba Yehova bamwenanga mu Kitango Kyendeji kya bakulumpe ba bwino. Kitalanga mabilo a misambo a Batumoni ba Yehova alamuna, atampa, ne kwabanya mabuku a kwifunda nao Bible mu ndimi 600 ne musubu. Nanshi, Kitango Kyendeji kipānanga bwendeji ne kukankamika kupityila ku Bisonekwa bipwilo 100 000 ne kupita kujokoloka ntanda yonso. Mu kipwilo ne kipwilo mudi bana-balume ba bwino bengila bu bakulumpe nansha bu batadi. Bano bana-balume balamanga na buswe luombe lwa Leza.
Batumoni ba Yehova i balongololwe mwanda wa kusapula myanda miyampe ne kulonga bana ba bwanga. Pamo bwa batumibwa, netu tupempulanga bantu ku njibo ne njibo. (Bilongwa 20:20) Kadi twitabijanga kwifunda Bible na bantu ba mityima myoloke basenswe bubine. Inoko Batumoni ba Yehova ke bulongolodipo’tu bitupu, mhm. Twi kisaka kidi na Tata umo wa buswe. Tudi batutu ne bakaka betele mutyima. (2 Tesalonika 1:3) Bantu ba Yehova byobalongolwelwe mwanda wa kusangaja Leza ne kukwasha bakwabo, i bapunge kisaka kitabukile byonso mu nsangaji pano pa ntanda.
Yukila'ko Bikwabo
Lelo I Bika Bine Bifundija Bible?
Wilame mu Buswe bwa Leza
Ukaswa namani Leza ne kumufwija’ko pa byonso byalongele?
LE I BĀNI BALONGA KISWA-MUTYIMA KYA YEHOVA DYALELO?
Le Batumoni ba Yehova I Bantu ba Muswelo’ka?
Le i Batumoni banga boyukile? Le i bika byoyukile na bubine potudi?


text:
CHIIYO 11
Milawo yaLeza Itugwasya Biyeni?
1. Nkamboonzi ncituyanda busolozi?
Mulengi wesu ulaa busongo kwiinda ndiswe. Mbuli ndeende siluyando ulaandaba andiswe. Alubo tii akali makanze aakwe kuti tulyeendelezye. (Jeremiya 10:23) Mbuli mwana mbwayanda busolozi bwabazyaali, aswebo tuyanda busolozi buzwa kuli Leza. (Isaya 48:17, 18) Milawo iijanika muBbaibbele ilatusolweda, alimwi ncipego cizwa kuli Leza.
Milawo azyeelelo zyaJehova zitwiisya inzila yakupona kabotu kwalino alimwi mbotukonzya kujana zilongezyo zitamani mubuumi bwakunembo. Tweelede kuswiilila milawo yaLeza camoyo woonse nkambo nguwe wakatulenga.
2. IJwi lyaLeza litusololela biyeni?
Zimwi njiisyo zyamuBbaibbele zitutondezya eezyo zyayanda Leza kuti tuzicite muzyiimo zisiyene-siyene. Imwi milawo ibeleka muzyiimo zyaambwa cilaantanganana. (Deuteronomo 22:8) Tweelede kubelesya maanu esu akuyeeya ikuti tubone mbwiibeleka milawo muzyiimo zisiyene-siyene. (Tusimpi 2:10-12) Mucikozyanyo, iBbaibbele liyiisya kuti buumi ncipo cizwa kuli Leza. Aaka kasimpe kalatugwasya kumulimu, kun’anda, alimwi mukweenda. Eezi zipa kuti tulikwabilile.
3. Njiyili milawo yobilwe mipati loko?
Jesu wakaambula atalaa milawo yobilwe iyandikana loko. Wakutaanguna utondezya makanze mubuumi bwabantu aayo akuti tuzibe Leza, tumuyande, alimwi tumukombe mukusyomeka. Mulawo ooyu tweelede kuubelesya notusala zyakucita cindi coonse. (Tusimpi 3:6) Aabo babelesya malailile aayo balaba beenzuma ba Leza, balajana kubotelwa kwacoonzyo alimwi bayoojana buumi butamani.
Mulawo wabili utugwasya kubaa luumuno mukubelekelaamwi abamwi. (1 baKorinto 13:4-7) Kubelesya malailile aaya kuswaanizya kutobelezya nzila Leza njaajatayo bantu.
4. Milawo iili muBbaibbele itugwasya biyeni?
Milawo iili muBbaibbele iyiisya mpuli mbozikonzya kubelekelaamwi caluyando. (baKolose 3:12-14) Alubo iJwi lyaLeza likwabilila mpuli kwiinda mukwiisya kamwi kasimpe kagwasya kakuti bantu bakwetene tabeelede kulekana.
Ikuti twatobela injiisyo zyamuBbaibbele, zilakonzya kutukwabilila munzila njitubonaa njiyo zintu ziyandikana mubuumi alimwi ambotulimvwa. Mucikozyanyo basikubelekelwa bayanda bantu bapona kweelanaa malailile azwa muBbaibbele aakusyomeka alimwi aakusungwaala. (Tusimpi 10:4, 26; baHebrayo 13:18) Alubo iJwi lyaLeza litwiisya kuti tube bakkutisikana azintu ziyandikana mubuumi alimwi tubikile maanu kapati kubweenzuma bwesu aLeza kwiinda zintu nzyotuyanda.
Kubelesya malailile aazwa muBbaibbele kulabukwabilila buumi bwesu. (Tusimpi 14:30; 22:24, 25) Mucikozyanyo, kuswiilila mulawo waLeza atalaa kukolwa kulatukwabilila mumalwazi ajaya alimwi muntenda. (Tusimpi 23:20) Jehova ulazumizya kuti bantu kabanywa bukande cakutayindilizya. (Intembauzyo 104:15; 1 baKorinto 6:10) Malailile aLeza alatugwasya kuti tube ameendelo alikabotu. (Intembauzyo 119:97-100) Pesi banaKristo bacoonzyo tabaswiilili malailile aLeza ikuti bagwasyigwe mbabo abalikke. Bacita oobu kuti balemeke Jehova.
Yiiya Zyiingi
ATALAA NDISWE
Kumbila Ciiyo caBbaibbele
Jana zyiiyo zyamahala zyambuula atala azili muBbaibbele aciindi alimwi aabusena mpuwangunukide


text:
Bushe Cinshi Baibolo Isambilisha?
Ici icitabo calembwa mu nshila ya kuti cimwafwe ukwishiba ifyo Baibolo ilanda pa fintu ifingi, pamo nga cinshi tuculila, bushe umuntu nga afwa aba shani, ifyo mwingacita pa kuti bonse mu lupwa lwenu babe ne nsansa, na fimbi.
Bushe Lesa Afwaya Tulekala Shani?
Nalimo mulatontonkanyapo icalenga ukuti amafya yafule mu calo. Baibolo isambilisha ukuti nomba line Lesa ali no kufumyapo amacushi yonse, amalwele, ne mfwa.
CHAPTER 1
Ifyo Lesa Aaba
Bushe mumona ukuti Lesa alamusakamana? Sambilileni pa fyo aba na pa fyo e ngaba cibusa wenu.
CHAPTER 2
Baibolo Citabo Ico Lesa Atupeela
Bushe Baibolo kuti yamwafwa shani ukushipikisha amafya? Cinshi cingalenga mwacetekela amasesemo ya bamo?
ICIPANDWA 3
Bushe Lesa Afwaya Ukuti Abantu Baleikala Shani?
Bushe abantu bakalaikala shani ilyo isonde likaba paradaise?
ICIPANDWA 4
Bushe Yesu Kristu Nani?
Sambilileni ukuti Yesu ni Mesia, uko afumine, no kuti Mwana wa kwa Lesa uwafyalwa eka.
ICIPANDWA 5
Icilubula—Ubupe Ubukalamba Nga Nshi Ubwafuma Kuli Lesa
Bushe Icilubula ni Cinshi? Bushe kuti camwafwa shani?
CHAPTER 6
Bushe Umuntu Nga Afwa Aya Kwi?
Sambilileni pa fyo Baibolo ilanda ukuya abantu nga bafwa ne co bafwila.
ICIPANDWA 7
Kukaba Ukubuushiwa!
Bushe mwalikwata cibusa wenu uwafwa? Bushe tukatala utubamonapo? Sambilileni pa fyo Baibolo ilanda pa kubuushiwa.
ICIPANDWA 8
Bushe Ubufumu bwa kwa Lesa ni Cinshi?
Abantu abengi balishiba Ipepo lya We Shifwe. Bushe aya amashiwi yalola mwi: “Ubufumu bwenu bwise”?
ICIPANDWA 9
Bushe Impela ya Calo Naipalama?
Tontonkanyeni pa fintu ifyo abantu balecita ne mibele iyo bakwete ifilelanga ukuti cine cine tuleikala mu nshiku sha kulekelesha, nga fintu fye Baibolo yasobele.
ICIPANDWA 10
Bushe Bamalaika ni Bani
Baibolo yalilandapo pali bamalaika na pa fibanda. Bushe ifibumba fya mupashi eko fyaba? Bushe kuti fyatucita ifyabipa?
ICIPANDWA 11
Cinshi Amafya Yafulila ifi mu Calo?
Abantu abengi batontonkanya ukuti Lesa e ulenga tulecula. Nga imwe mutontonkanya shani? Sambilileni pa fyo Lesa alanda ukuti e filenga tulecula.
I 12
Bushe Kuti Mwaba Shani Cibusa wa kwa Lesa?
Kuti twacita ifyo Yehova afwaya. Na kuba, kuti twaba ifibusa fyakwe.
ICIPANDWA 13
Mulecindika Ubumi Ubo Lesa Amupeela
Bushe Lesa amona shani ukuponya ifumo, ukubikwamo umulopa, no bumi bwa nama?
ICIPANDWA 14
Mu Lupwa Lwenu Kuti Mwaba Insansa
Abalume, abakashi, abafyashi na bana bafwile ukulapashanya Yesu no kuba no kutemwa. Finshi tusambilila kuli Yesu?
ICIPANDWA 15
Ifyo Lesa Afwaya Tulemupepa
Natulande pa fintu 6 ifyo abapepa ukulingana ne fyo Yehova afwaya bacita
ICIPANDWA 16
Salenipo Ukulapepa Lesa
Mesho nshi mukakwata nga muleebako abantu pa fyo musambilila? Kuti mwacita shani pa kuti tamubakalifye?
ICIPANDWA 17
Ipepo Lishuko Ilyo Lesa Atupeela
Bushe Lesa alakutika nga mulepepa? Pa kwasuka ici cipusho, mulingile ukwishiba ifyo Baibolo ilanda pe pepo.
ICIPANDWA 18
Bushe Mfwile Ukuipeela Kuli Lesa no Kubatishiwa?
Finshi ifyo umuntu alingile ukulakonka pa kuti abatishiwe? Sambilileni ifyo ulubatisho lupilibula ne fyo lulingile ukuba.
ICIPANDWA 19
Twalilileni Ukuba Cibusa wa kwa Yehova
Kuti twalanga shani ukuti twalitemwa Yehova kabili tulatasha pali fyonse ifyo atucitila?
Ifyebo na Fimbi
Umwalola amashiwi ayo babomfya mu citabo citila Bushe Cinshi Baibolo Isambilisha?


text:
LUFUNJISHO 26
Twakonsha Kukwasha Byepi Kulama Bulongo Nzubo ya Bufumu?
Pa Nzubo ya Bufumu yonse ya Bakamonyi ba kwa Yehoba paji jizhina jazhila ja Lesa. Onkao mambo, tumvwa bingi bulongo kwingilako mwingilo wa kuwamisha bino bishimikwa pa kuba’mba bimwekenga bulongo, kabiji kuba bino ke lubaji lwa mpopwelo yetu yazhila. Bonse bakasuluka kwiya na kwingilako.
Ipanainga kwingilangako mingilo ya kuwamisha mu Nzubo ya Bufumu pa kupwisha ya kupwila. Pa kupwisha kupwila bonse balongo ne banyenga bengila tumingilo twapelapela twa kuwamisha mu Nzubo ya Bufumu pa kuba’mba mumwekenga bulongo. Kabiji jimo mu mulungu, kwikala kuwamishamo kya kine kine. Mukulumpe mu kipwilo nangwa nkwasho umona bibena kwenda mingilo, javula ulondela byanembwa pa mutanchi wa bintu bya kuwamisha. Kwesakana na mingilo ijipo, bamo bakolopa, kupyanga, kutanchika bulongo bipona, kukuntapo lukungu, kuwamisha mabenkele mu bipenze, kutaya biswaswa nangwa mingilo ikwabo ya kuwamisha pangye. Kwikala kunengezhapo juba jimo mu mwaka ja kuwamisha yonsetu. Kwiya na baana betu ku ino mingilo kwibalengela kunemeka mpunzha yetu ya kupopwelapo.—Musapwishi 5:1.
Ipanainga kuwamisha byonse byaonaika. Pa mwaka pa mwaka kwikala juba ja kupikita Nzubo ya Bufumu mukachi ne pangye. Kwesakana na byo bataine pa kupikita, kwikala kuwamisha nzubo pa kuba’mba ikale bulongo ne kukepeshako kutaya mali avula. (2 Byambo bya Moba 24:13; 34:10) Nzubo ya Bufumu yo balama bulongo yo yafwainwa kupopwelamo Lesa wetu. Kwingilako ino mingilo kumwesha’mba twatemwa Yehoba kufuma panshi ya muchima ne kuba’mba twanemeka bingi mpunzha yetu ya kupwijilamo. (Salamo 122:1) Kabiji kino kilengela bantu ba mu nyaunda nabo kwiinemeka.—2 Kolinda 6:3.
Mambo ka o twafwainwa kutela muchima po tupwijila?
Ñanyi lunengezho lujiko lwa kulondela pa kuwamisha Nzubo ya Bufumu?
Fundai ne Bikwabo
KUPWILA
Bi ka Byubiwa pa Kupwila kwa Bakamonyi ba kwa Yehoba?
Yukai bikala kupwila kwetu.


text:
Bushe Mulalesha Ukutamba Amafilimu yamo, Ukubelenga Ifitabo Fimo, no Kukutika ku Nyimbo Shimo?
Awe, tatubalesha. Icilonganino cesu tacipituluka mu mafilimu, amabuuku, nelyo inyimbo pa kuti cebe abantu besu ifyo bashilingile ukutamba, ukubelenga, nelyo ukukutikako. Mulandu nshi?
Baibolo ikoselesha umuntu umo umo ukuba na “mano aya kulalekanya icalungama ne calubana.”
Mu Baibolo mwaliba amashiwi ayo Umwina Kristu alingile ukutontonkanyapo nga ca kuti alefwaya ukusala ifya kuleseshamo icitendwe. * Nga filya fine tucita mu fintu fye fyonse, tufwaya ‘ilyo tushilacita icintu twabala twamona nga kuti casekesha Shikulu’
Baibolo ifunda ukuti imitwe ya ndupwa balikwata amaka pa lupwa lwabo, kanshi nga balefwaya kuti balesha aba mu lupwa lwabo amafilimu yamo, amabuuku yamo, ne nyimbo shimo ilyo balelesha icitendwe. (1 Abena Korinti 11:3; Abena Efese 6:
^ par. 4 Ku cakumwenako, Baibolo yatila icintu conse icilenga abantu ukutemwa ifya mipashi, ubulalelale, nelyo ubunkalwe calibipa.


text:
Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya (Byo bapitulukamo mu 2013)
Tangai Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya, mwimwene byo awama ne kupeela kutanga.
Byambo bya Kutendekelako bya Mambo a Lesa
Taanai mikumbu mu Baibolo ya mepuzho anema 20.
BWIPUZHO 1
Lesa ye ñanyi?
BWIPUZHO 2
Mwakonsha kufunda byepi pe Lesa?
BWIPUZHO 3
Ñanyi wanembele Baibolo?
BWIPUZHO 5
Ñanyi byambo bitanwa mu Baibolo?
BWIPUZHO 9
Mambo ka bantu o bayanjila?
BWIPUZHO 11
Ki ka kimweka inge muntu wafwa?
BWIPUZHO 12
Ñanyi luketekelo lo tuji nalo pa bantu bafwa?
BWIPUZHO 13
Baibolo waambapo’mba ka pa nkito?
BWIPUZHO 14
Mwakonsha kwingijisha byepi bulongo bipe byenu?
BWIPUZHO 15
Mwakonsha kwikala byepi na lusekelo?
BWIPUZHO 16
Mwakonsha kuba byepi na bijikila?
BWIPUZHO 17
Baibolo wakonsha kukwasha byepi kisemi kyenu?
BWIPUZHO 18
Mwakonsha kufwenya byepi kwipi ne Lesa?
Byambo Bitanshi bya mu Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya
Nkalata kufuma ku Kavoto ka Bantuntuluzhi ba Baibolo wa Ntanda Ipya.
Tangai Baibolo pa Intaneti
Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya bamutuntulula bingi bulongo kabiji wapela kutanga.
Mutanchi wa Mabuku a mu Baibolo
Pa uno mutanchi paji mabuku onse a mu Baibolo ne wanembele, mpunzha ko anembejilwe, ne kimye kyapichilepo.
Ngipipishilo ya Byambo Biji mu Baibolo
Pa uno mutanchi paji ngipipishilo ya byambo biji wa mu Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya ne byo bebinemba bituntulu.
Nteeta ya Byambo bya mu Baibolo
Muji byambo byavula bya mu Baibolo ne byepelo po biji.
Mutanchi wa Byambo bya mu Baibolo
Mutanchi wa byambo bya mu Baibolo byo balumbulula.
Bya Kulumbulula A bya mu Binembelo bya Ntanda Ipya
Mu kino kipungu, musakuyuka ene mambo o mwafwainwa kuketekela mu Binembelo bya Ntanda Ipya.
Bya Kulumbulula B bya mu Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya
Mu kino kipungu muji mamapu, mitanchi, ndonda ya bintu, ne bipikichala byakonsha kwimukwasha kumvwisha biji mu Baibolo.
B14-A
Busulu
B14-B


text:
ICAPITALA 12
Mungaba Shani Icibusa ca BaLesa?
1, 2. Kani nibani bamo bamo abaali ifibusa fya baYawe?
MUNTU wa kuba shani mungafwaya ukuba icibusa cenu? Uumutemenwe. Woyo mumfwana nakwe kabili uumutemenweni. Ali ne mibelo ya nkumbu kabili ne mibelo imbi iimutemenwe.
2 BaYawe balisalulwile abantu bambi ukuba ifibusa fyabo. Ku cakubwenako, Ablaamu aali cibusa ca baYawe. (Yisaya 41:8; Jakobo 2:23) Umbi umuntu baYawe baatemenwe ni Dafidi. Balilabiile ati Dafidi aali muntu woyo umutima wabo watemenwe. (Ifyacitilwe 13:22) Nakabili, uwakushimika Danyeli ‘aalitemiwe ukwakuti’ kuli baYawe.—Danyeli 9:23.
3. Nindo yalengeshe Ablaamu, Dafidi, na Danyeli ukuba ifibusa fya baYawe?
3 Kani Ablaamu, Dafidi, na Danyeli baalibeele shani ifibusa fya baYawe? BaYawe balilabile kuli Ablaamu ati: “Wakutikisha ishiwi lyanji.” (Ifyakutanga 22:18) BaYawe balaba ifibusa fya babo ababomfwila mu kulicefya. Umushobo wa bantu nao ungaba icibusa ca baLesa. BaYawe balibuulishishe ku mushobo wa baIshilaeli ati: “Kutikeni ishiwi lyanji, eli nkaba nine baLesa benu, na mwebo ne kuba bantu banji.” (Jelemiya 7:23) Popele na mwebo mulyelelwe ukumfwila baYawe kani mulukufwaya muli bucine ukuba icibusa cabo.
BAYAWE BALALAMA IFIBUSA FYABO
4, 5. Kani baYawe balalama shani ifibusa fyabo?
4 Baibolo ilalabila ati baYawe balafwayafwaya inshila ‘shakulibwenesha ati balikosele pakuti pali babo abali ne mitima iiwaminine kuli bo.’ (2 Ifyebo 16:9) Pa Amasamo 32:8, balilaile ifibusa fyabo ati: “Nkakufunda ne ku kusambisha muli yeyo-nshila umo ungenda-mo. Ishiso lyanji likakubuula amano.”
5 Umupate umukulu alafwaya fwebo ukuleka ukuba ifibusa fya baLesa. Pano baYawe balafwaya ukutulama. (Pendeni Amasamo 55:22.) Pakuti tuli fibusa fya baYawe, tulabapyungila ne mweo wesu wonse. Tulaba aba bucine lyonse kuli bo nangaba ati ifintu fikatashe shani. Kabili tuli ne kucetekela ukwakweteko uwaimbile amasamo. Alilembele pali baYawe ati: “Pakuti bali pa lwine lwanji, popele nshikatenkanishiwa.” (Amasamo 16:8; 63:8) Kani Satana alesha shani ukutuciicila ukuba ifibusa fya baLesa?
UKUBEPESHA KWAKWE SATANA
6. Findo Satana alabila pa bantunshi?
6 Mu Capitala 11 twalisambilile ati Satana alilabiile ifibipile pali baYawe ne kubeba ati ba bufi kabili tabasolololapo mu kulungama pakuti tabalekelepo Adama na Efa ukulisalulwila icali icilungeme ne cibipile. Ibuuku lyakwe Jobo lilatusambisha ati Satana nakabili alabepesha abantunshi abafwaya ukuba ifibusa fya baLesa. Satana alatongaala abantunshi ati balapyungila baLesa nipakuti pali fyefyo babapeela, talipo nipakuti abantunshi balitemenwe baLesa. Kabili alalitoota ati angalengesha bonse ukuleka ukupyungila baLesa. Lekeni tubone ifi tungasambililako kuli Jobo na fyefyo baYawe baamulamine.
7, 8. (a) Jobo aali muntu wa kuba shani kuli baYawe? (b) Kani findo Satana alabiile pali Jobo?
7 Kani Jobo aali ninani? Aali muntu umuweme uwaikeleko imyaka 3,600 iyapitapo. BaYawe baalilabile ati pali ilya mpindi takwalipo umuntu uwali koti niye pa calo. Jobo aali muntu uwalukutiina baLesa ukwakuti, kabili alipatile ifibipile. (Jobo 1:8) Fya cine, Jobo aali ni cibusa wa cinenene uwa baYawe.
8 Satana alukulabila ati Jobo alukupyungila baLesa pakuti pa kulitemwa. Satana alilabiile kuli baYawe ati: “Kanshi tamumushingulwishe ne lubao ponse ponse pali ye, na pang’anda yakwe, na pali fyo fyonse ifi ali nafyo? Kabili mwaishukisha imilimo iya ku minwe yakwe, ne maboni akwe nao alukufunuka mu calo. Sombi nga mutambike ukuboko kwenu bukumo, mutintile-po pali fyo fyonse ifi akwete, penka akamukaaneni pa menso enu.”—Jobo 1:10, 11.
9. Findo baYawe basuminishe Satana ukucita?
9 Satana alibepeshe Jobo ati alukupyungila baYawe pakuti balukumupeelapo fimo. Satana kabili alilabile ati angalengesha Jobo ukuleka ukupyungila baYawe. BaYawe tabasumiinepo ilangulushi lyakwe Satana, popele balimusuminishe ukwesha ne kubona kani Jobo aali cibusa ca baYawe pakuti aalibatemenwe umwine.
SATANA AESHA JOBO
10. Findo Satana aacitile kuli Jobo, kabili Jobo aalicitile shani?
10 Pa kutanga lukoso, Satana alipeye inama shonse ishakwe Jobo. Panuma Satana alipeye abapyungishi bakwe Jobo abengi. Jobo alishele ukwakubula neli fimo. Mu kupelako, Satana alipeye abana bakwe Jobo bonse ku cipuupu icikulu. Pano Jobo alipitilishe ukuba uwa bucine kuli baLesa. ‘Muli fyefyo fyonse Jobo taabifishe tau, neli ku basaalula baLesa.’—Jobo 1:12-19, 22.
11. (a) Findo fimbi Satana aacitile kuli Jobo? (b) Kabili findo Jobo aacitile?
11 Satana talekelepo ukupensha Jobo. Aalile kuli baLesa ne kulabila ati: ‘Tintilenipo pe fupa lyakwe na pa munefu wakwe, eli akamukaneni pa menso enu.’ Popele Satana alipamine Jobo ne bulwashi ubwalukusomena ukwakuti. (Jobo 2:5, 7) Nakabili, Jobo aali uwa bucine kuli baYawe. Kaalabila ati: “Ukufikila ukufwa nebo tekuti mfumyepo [ndekepo] ubunjino bwanji pali nebo!”—Jobo 27:5.
12. Kani Jobo alilangiishe shani ati Satana wa bufi?
12 Jobo taishibilepo neli kamo pali fyefyo Satana alukumubepesha kabili taishibilepo umulandu alukupengela ukwakuti. Aalukubona koti baYawe ebalengeshe ukulwala kwakwe. (Jobo 6:4; 16:11-14) Nangabe’fyo, Jobo aalipitilishe ukuba uwa bucine kuli baYawe. Pano ukukanika kwalishilile. Jobo talukulifwailapo ifyakwe umwine. Aali cibusa ca baLesa nipakuti aalibatemenwe. Popele, filya fyonse Satana alabiile pali Jobo, fyali fya bufi!
13. Findo fyafumine muli filya Jobo aali uwa bucine kuli baYawe?
13 Nangaba ati Jobo taishibilepo ifyalukucitika kwiulu, aalipitilishe ukuba uwa bucine kuli baLesa ne kushinina Satana ati ni mbifi. BaYawe balilambwile Jobo pali bucibusa bwakwe kuli bo.—Jobo 42:12-17.
IFI SATANA AMUBEPESHENI MWEBO
14, 15. Findo Satana abepesha abalalume ne banakashi bonse?
14 Mungasambililako isambililo ilicindeme kuli filya ifyacitikile kuli Jobo. Pali bulelo, Satana alatubepesha ati tulapyungila baYawe ni pakuti kuli ifi tufwaya ukupoka kuli Bo. Pali Jobo 2:4, Satana kalabila ati: ‘Fyonse’fyo ifi akwete umuntu angafiposa pakuti pa mweo wakwe.’ Popele, Satana alabepesha abalalume ne banakashi bonse ati balalifwaila lukoso ifyabo, talipo ni Jobo enka alukubuula aya amashiwi. Panuma ya myaka iingi ukufuma ili Jobo afwile, Satana alipitilishe ukupufya baYawe ne bapyungishi babo. Ku cakubwenako, pa Ifisimpi 27:11, tulapendapo ati: “We mwana wanji ube ne mano, usangalashe umutima wanji, Ati mwasuke uyo ulukuntongala.”
15 Mungasalululapo ukumfwila baYawe ne kuba icibusa cabo ica cinenene, ku kushinina ati Satana wa bufi. Nangaba ati pa kuba icibusa ca baLesa cingapengela ukwaluka makosa mu mweo wenu, ico e cintu icikulu mwelelwe ukucita! Uku ukusalululapo kwenu cintu icicindeme. Satana alalabila ati tekuti mubepo aba bucine kuli baLesa ili mwaba ne kukatashiwa. Alesha ukututumpaika pakweba ati tatubeele aba bucine kuli baLesa. Alacita shani ifyo?
16. (a) Kani niisa nshila Satana apyungisha pa kuciicila abantu ukupyungila baYawe? (b) Kani Umusenseshi alesha shani ukumuciicileni ukupyungila baYawe?
16 Satana alapyungisha inshila ishipusenepusene ku kwesha ukututumpaika pakweba ati tuleke ukuba ifibusa fya baLesa. Ali ‘koti ni nkalamu iilukubuluma, ukufwaya woyo ingalya.’ (1 Petilo 5:8) Mwikankamana ili ababyenu, aba mu cisoolo cenu, neli abantu bambi lukoso balukufwaya ukumukanyeni ukusambilila Baibolo ne kucita icilungeme. Mungomfwa koti balukumuciicileni. * (Yoane 15:19, 20) Satana “alalyalula ni nkalamba ya kutuba.” Popele, angesha ukututumpaika pakweba ati tuleke ukumfwila baYawe. (2 AbaKolinto 11:14) Inshila naimbi Satana apyungisha pa kutuciicila ukupyungila baYawe kutulengesha ukulanguluka ati tatufikilepo ukupyungila baYawe.—Ifisimpi 24:10.
UMFWILENI AMAFUNDE ABAYAWE
17. Nindo twelelwe ukumfwila baYawe?
17 Ili twaumfwila baYawe, tulashinina Satana ati wa bufi. Findo fingatofwako ukulukumfwila? Baibolo ilalabila ati: ‘Ulukutemwa baYawe Lesa wobe, ne mutima wobe wonse, ne makosa obe onse.’ (Ndutelonomi 6:5) Tulomfwila baYawe nipakuti tulibatemenwe. Ili ukutemwa kwesu kulukuya ili kukulilako, tukalukufwaya ukucita fyonse lukoso ifi batubuula ukucita. Intangishi Yoane alilembele ati: “Pakuti ubutemwe bwa baLesa ni bubu, ati tulukulama’mafunde abo: lomba amafunde abo taalemene, tau.”—1 Yoane 5:3.
18, 19. (a) Kani findo fimbi ifi baYawe batubuula ati fibipile? (b) Tulishi shani ati baYawe tabatubuulapo ukucita ifintu ifi tekuti tukonshepo?
18 Kani findo fimbi ifi baYawe batubuula ati fibipile? Muli ifyakubwenako mu kabokoshi akalukulabila ati “ Kanamineni ifi BaYawe Bapatile.” Pa kutanga, mungalanguluka ati ifyabuulishishiwa mu kabokoshi tafibipilepo. Pano, ili mwapenda Baibolo ne kwalakanyapo makosa pali fyo, mukabona ati muli akalango mukumfwila amafunde ya baYawe. Kabili mungabona ati mulyelelwe ukwalukako mumo mumo. Nangaba ati ukucite’fyo kungakatasha shimbi impindi, kani mwaalulako fimbi mu bwikashi bwenu, mukaba aba mutende kabili abasangalele pakuti pa kuba icibusa ca bucine ica baLesa. (Yisaya 48:17, 18) Tulishi shani ati cingacitwa ukwalukako mumo mumo mu bwikashi bwesu?
19 BaYawe tabatubuulapo ukucita ifintu ifi beshi ati tekuti tukonshepo. (Ndutelonomi 30:11-14) Pakuti cibusa cesu ica cinenene,balitwishi bwino ukucila fyefyo tulishi fwebene. Balishi ukukosa kwesu eli ne kunaka kwesu. (Amasamo 103:14) Intangishi Paulu alikoseleshe ati: ‘baLesa ba bucine; tabakasumina ati mukeshiwe ukucila na pa makosa enu; sombi pamo ne cakwesha bakalenga ne mwakupulukila, ati mukeshibe ukucipinta.” (1 AbaKolinto 10:13) Tungacetekela ati lyonse baYawe bakalukutupeela amakosa akucita ifilungeme. Bakamupeeleni “ubukulu ubucilile ubwa makosa” ubukamofweniko ukukoselela mu makatasho. (2 AbaKolinto 4:7) Panuma ili baYawe baofweleko Paulu mu makatasho alukupitamo, alilembele ati: ‘Ndi ne makosa apa fintu fyonse muli babo abankosha.’—AbaFilipoi 4:13.
SAMBILILENI UKUTEMWA IFI BALESA BATEMENWE
20. Niisa mibelo baYawe bakwete yeyo twelelwe ukutenteka, kabili nindo twelelwe ukucitile’fyo?
20 Kani tulukufwaya ukuba icibusa ca baYawe, tulyelelwe ukuleka ukucita ifi baYawe balabila ati fibipile, pano tulyelelwe ukucita ificilile na pa kucite’fyo. (AbaLoma 12:9) Ifibusa fya baLesa filatemwa ifi baLesa batemenwe. Ifi ifintu balifibuulishishe pa Amasamo 15:1-5. (Pendeni.) Ifibusa fya baYawe filatenteka imibelo yabo iili koti ‘butemwe, ukusangalala, ubutende, inkumbu, uluse, ukuwama, ukucetekelwa, ukulicefya ne kuliteka.’—AbaGalatya 5:22, 23.
21. Kani mungasambilila shani ukulangisha imibelo baLesa batemenwe?
21 Kani mungasambilila shani ukulangisha iyi imibelo iiwamishe? Mulyelelwe ukwishiba ifi baYawe batemenwe ukupitila mu kupenda ne kusambilila Baibolo lyonse. (Yisaya 30:20, 21) Ili mulukucite’fi, ubutemwe bwenu ubwa kuli baYawe bukakulilako, kabili ili ubutemwe bukalukukulilako, mukalukufwaya ukubomfwila lyonse.
22. Findo fikafumamo kani mwaumfwila baYawe?
22 Ifintu fyefyo mwelelwe ukwalulako mu mweo wenu tungafipalanya ku kufuula ifyakufwala fya kale ne kufwala ifya bukumo. Baibolo ilalabila ati mulyelelwe ‘ukufuula ubuntu bwa kale’ ne kufwala “ubuntu bwa bukumo.” (AbaKolosai 3:9, 10) Nangaba ati ukucite’fyo takupubilepo, ili twacite’fyo ne kumfwila baYawe, balitulaile ati bakatulambula “ukulambulwa ukukulu.” (Amasamo 19:11) Fya cine, salululenipo ukumfwila baYawe, ne kushinina ati Satana wa bufi. Pyungileni baYawe pakuti pa kubatemwa mubatemenwe, talipo ni pali fyefyo bakamulambuleni. Eli mukaba icibusa ca cinenene ica baLesa!
^ par. 16 Ici tacaalulapo ati abantu bonse abafwaya ukumuciicileni ukusambilila Baibolo ninshi balatangililwa na Satana. Pano, Satana ni “lesa wa mpindi ino” kabili ‘icalo conse cililele muli ye.’ Popele tekuti citukankamanikepo ukubona abantu balukwesha ukutuciicila ukupyungila baYawe.—2 AbaKolinto 4:4; 1 Yoane 5:19.


text:
Icisimicisyo 72: BaLesa Baofwa Imfumu Esikaya
KANI waisibo’mulandu uyu umwalalume alukutembelela kuli baYehoba? Mba nindo afungulwila isi mbaluba pantangile ya conto ca baYehoba? Umwalalume ni Esikaya. Ni mfumu ya pa fikoto fyobilo ifya mu Isilaeli. Kabili ali mu makatasyo aengi. Mba nindo?
Nipakuti ifita fya baAsiliya fyaonala kale ubufumu bwa fikoto 10. BaYehoba balilekele’ci ukucitika nipakuti abo abantu baali ni mbifi. Kabili ifita fya baAsiliya fyaisa mukulwa ne bufumu bwa fikoto fyobilo.
Imfumu ya ku Asiliya eli yatuma lukoso imbaluba ku Mfumu Esikaya. Isi e mbaluba Esikaya abika apa pantangile ya baLesa. Imbaluba silukutongala baYehoba, kabili syabula Esikaya ukuleka ifi alukucita. Kansi uyu e mulandu Esikaya atembelela ati: ‘Mwe baYehoba, nga mutupulusye ku mfumu ya ku Asiliya. Eli yonse imikoka ikesiba ati mwebo mwenka emwe baLesa.’ Kani baYehoba bakukutika kuli Esikaya?
Esikaya ni mfumu iweme. Talipo koti ni mfumu imbifi isya pa bufumu bwa fikoto 10 ifya mu Isilaeli, neli koti niwisi imbifi Imfumu Eyasi. Esikaya alibikileko akalango ku kumfwila onse amafunde abaYehoba. Popele, panuma ili Esikaya asila ukutembela, Yisaya uwakusimika amutumina ici cebo ukufuma kuli baYehoba: ‘Imfumu ya ku Asiliya taikesamo mu Jelusalemi. Neli umo pa fita fyaiko takapalaminako. Tabakafikisamo neli umo umufwi mu musi.’
Lolesya pa cikope icili apa pe bula. Kani wafisiba fyonse’fi ifita ififwile? Fita fya baAsiliya. BaYehoba balitumine inkalamba yabo, kabili mu busiku bumo inkalamba yalipeye ifita 185,000 ifya baAsiliya. Popele imfumu ya ku Asiliya yaleka ifi ilukucita kabili yabwelela nakwabo.
Ubufumu bwa fikoto fyobilo bwapuluka, kabili abantu bakwato’butende pa mpindi inini. Pano panuma ili Esikaya afwa, Manase umwana wakwe abe’mfumu. Manase na Amoni umwana wakwe, abatekele panuma yakwe bonse ni mfumu imbifi. Popele nakabili icalo caisulamo bumapusi ne bungwa. Ili Imfumu Amoni bayipaya ku bapyungisi baiko, Josaya umwana waiko ewaba imfumu ya pa bufumu bwa fikoto fyobilo.
2 Imfumu 18:1-36; 19:1-37; 21:1-25.
Ifyakwipusya
- Mba ninani umwalalume uuli mu cikope, kabili nindo abelele mu makatasyo aengi?
- Mba nimbaluba sya ndo isi Esikaya abika pantangile ya baLesa, kabili findo Esikaya atembela?
- Esikaya ni mfumu ya musango syani, kabili nicisa cebo baYehoba bamutumina ukupitila muli Yisaya uwakusimika?
- Kani inkalamba ya baYehoba yacite’ndo ku baAsiliya, koti nifyefyo ulukubona mu cikope?
- Nangaba’ti ubufumu bwa fikoto fyobilo bwakwato’butende pa kapindi akanini, findo fyacitika panuma ili Esikaya afwa?
Ifyakwipusya na fimbi
- Pendeni 2 Imfumu 18:1-36.
Kani Labisyake uwakulabililako abaAsiliya alyesesye syani ukunasya icicetekelo ca baIsilaeli? (2 Imf. 18:19, 21; Fum. 5:2; Amasa. 64:3)
Kani kuli abalukucicila, Bamboni sya baYehoba bangalonda syani icakubwenako cakwe Esikaya? (2 Imf. 18:36; Amasa. 39:1; Ifisi.26:4; 2 Tim. 2:24)
- Pendeni 2 Imfumu 19:1-37.
Kani abantu ba baYehoba muli bulelo balalonda syani icakubwenako cakwe Esikaya mu mpindi sya makatasyo? (2 Imf. 19:1, 2; Ifisi.3:5, 6; Ebeya. 10:24, 25; Jako. 5:14, 15)
Mba nifisa fintu fitatu ifyacitikile ku Mfumu Senakelibi, kabili ninani emakaninako? (2 Imf. 19: 32, 35, 37; Fisu. 20:2, 3)
- Pendeni 2 Imfumu 21:1-6, 16.
Mba nindo tungalabilila ati Manase aali ni mfumu iyacililepo bumbifi na pa mfumu isyatekele mu Jelusalemi? (2 Ifye. 33:4-6, 9)


text:
BAKUBUSI BALABUZYA
Mbuti Kuti Bazyali Bangu Baciswa?
Bakubusi banji tabalibiliki kujatikizya kulanganya bazyali babo. Kayi, inga kucili myaka kuti bazyali babo basike mpobatalika kuciswa-ciswa.
Pele ino mbuti kuti bauso naa banyoko baciswa kamutanakomena? Amulange-lange bakubusi bobilo ibakajisi buyumuyumu.
Cakuluula ca Emmaline
Cakuluula ca Emily
Cakuluula ca Emmaline
Bamaama baciswa bulwazi bwa Ehlers-Danlos syndrome (EDS), mbuwazi ibutola ciindi cilamfwu alimwi ibucisa bwalo ibulwana manungo, lukanda alimwi ansinga zyabulowa.
Bulwazi oobu tabusilikiki, alimwi buumi bwabamaama bwaindila kunyongana mumyaka iili 10 yainda. Mubwini, ziindi zimwi kudunta kwamoyo kwali kuunka ansi kapati cakuti buumi bwabo bwakali kuba muntenda alimwi zimwi ziindi bakali kumvwa kucisa kapati cakuti tiibakacili kuyanda kuzumanana kupona.
Mebo amukwasyi wangu tuli Bakamboni ba Jehova, alimwi mbungano yesu ilatuumbulizya toonse! Mucikozyanyo, caino-ino musimbi umwi wamusela wangu wakatuma kkaadi kumukwasyi wesu kutwaambila mbwatuyanda alimwi akutusyomezya kuti tulakonzya kulangila lugwasyo lwakwe. Ncibotu kapati kuba amulongwe mbuli yooyu!
Bbaibbele lyandigwasya kapati. Mucikozyanyo, lugwalo lumwi ndondiyandisya ndugwalo lwa Intembauzyo 34:18 ilwaamba kuti: “Jehova ulaafwaafwi abaabo batyompedwe mumoyo.” Alumbi, ndugwalo lwa Bahebrayo 13:6, ilwaamba kuti: “Jehova ngomugwasyi wangu; tandikooyoowa pe.”
Lugwalo oolu lwamamanino lulandigwasya kapati. Ncondilibilika kapati ncakuti bamaama bayakufwa. Ndilabayanda kapati, alimwi ndilalumba kapati akaambo kakuba ambabo buzuba bumwi abumwi. Kapango aako kamu Bbaibbele kandigwasya kuzyiba kuti ndilakonzya kuyuma akaambo kazintu ziboola kumbele, kunyina makani naa zintu nzi.
Pele alimwi kuli cimbi ncondilibilika. Mbocibede, bulwazi bwa EDS mbwamubulowa. Bamaama bakabujana kuli bakaapa, pele mebo ndakabujana kuli bamaama. Mbombubo
Calino, ndilalumba nzyondijisi lino alimwi akutabikkila maano zyamusyule
Ncomweelede kuyeeya: Ncinzi cimugwasya Emmaline kuzilanga kabotu zintu? Mbuti mbomukonzya kuzumanana kuzilanga kabotu zintu ciindi nomujisi mapenzi?
Cakuluula ca Emily
Ciindi nindakacili kucikolo, bataata bakaciswa bulwazi bwakutyompwa. Cakali mbuli kuti bataata bakaunka kumbi ple ndikkala amuntu uumbi buyo. Kuzwa leelyo, bataata baluuside, balayoowa, alimwi akulibilika. Bali mubukkale oobu kwamyaka iili 15 lino. Akaka cilacisa kapati kuusa, nokuba kuti balizyi kuti kunyina kaambo kaya koomoonga kabapa kulimvwa boobo!
Tuli Bakamboni ba Jehova, alimwi bantu mbotuswaangana limwi mumbungano batugwasya kapati. Bakombima balatweetelela alimwi balatumvwisya, alimwi kunyina uupa bataata kulimvwa kuti tabajisi mulimo mumbungano. Kubona bataata mbobaliyumya musunko eeli cindipa kubayanda kapati kwiinda lyoonse.
Ndilabayeeya bataata bakaindi, balo ibatakali kulibilika, batakali kupenga, pele bakakkomene. Ndilimvwa bubi kuti buzuba abuzuba balalwana mumizeezo asinkondo ngobataboni.
Nokuba boobo, bataata balasolekesya kuzibona kabotu zintu. Aciindi cimwi nobakatyompedwe kapati, bataata bakali kusoleka canguzu kulibala Bbaibbele abuzuba, nokuba kuti twakali tupango buyo tusyoonto. Eeci cakabayumya kapati. Pulogilamu eeyi nsyoonto njobakajisi yakabafwutula. Aciindi eeci cakali kuusisya kapati, ndakabayanda kapati bataata.
Ndilaluyanda lugwalo lwa Nehemiya 8:
Ncomweelede kuyeeya: Ino Emily wakabagwasya buti bausyi ciindi nobakali kuciswa? Ino inga mwamugwasya buti muntu uujisi bulwazi bwakutyompwa?
Amwiiye Zinji
SINSIMUKA!
Ncomweelede Kuzyiba Kujatikizya Malwazi Aakunyongana Mumizeezo
Nzila zili fwuka zilakonzya kumugwasya kulwana bulwazi bwakunyongana mumizeezo.
MABBUKU AMABROSHUWA
Sena Kupenga Kuli Nokuyoomana?
Bbaibbele lyaamba kuti Leza ulakusulaika kutalulama alimwi lilapandula mbotukonzya kuzyiba kuti ulabalanganya bantu.


text:
UKUFUMUSYA NU BUMI BWITU BWABUKRISTU–IMBATIKO YA NGOMANO SYITU Disembala 2016
Muno Tubaghile Uyobela Pakufumusya
Muno tungabombela pakwambilisya Wukani! Numanyisya abandu ubwanaloli bwa isi sitwala indamyo. Mubombele injila iyi ukuti mulembe injila yinu.
IKYUMA IKI KIKWAGHIWA M’MASYU GHA KYALA
‘Tubukeghe ku Kyamba Kya Yehova’
Yesaya ayobile ukuti bisakupondagha ifilwelo fya bwite ukuya fyakulimila, isi sinangisya ukuti abandu ba Yehova basoya balutengano. (Yesaya 2:4)
UBUMIBWITU BWABUKRISTU
Ubafika Abandu Pandumbula ni Buku Lya “Mujisungilire mu Chitemwa cha Chiuta”
Ibuku lya “Mujisungilire” lyutula umanyili ukuti muno abaghile ukongela ifundo sya m’Baibolo pa bumi bwake.
IKYUMA IKI KIKWAGHIWA M’MASYU GHA KYALA
Yesu Afwanisye Ubusololi
Unsololi Yesaya ayobile nganila ukuti Mesiya asofumusya mu Galilai. Yesu afwanisye ubusololi ubu pa kabalilo aka umwene alyendile nkaya kosa ka Galilai ufumusya nubamanyisya abandu amasyu amanunu.
IKYUMA IKI KIKWAGHIWA M’MASYU GHA KYALA
“Undume Une! Oko Mbuke une!”
Ngimba tubaghile ukonga bulebule ukwiyipa kwa Yesaya? Mumanyilepo kwa aba basamile uku kwalondiwagha abafumusi bingi.
IKYUMA IKI KIKWAGHIWA M’MASYU GHA KYALA
Ikisu Kisa Kwisula Nukum’manya Yehova
Ngimba ubusololi bwa Yesaya bwa Paladaiso bwafwanisiwe bulebule kunyuma, bufwanisiwa bulebule lino kangi busofwanisiwa bulebule nkyeni?
UBUMI BWITU BWABUKRISTU
Ifi Yehova Otumanyisya Fitutula Umasya Usalana
Abandu aba pabwandilo bali pa bulughu, lino bakamu—bakamu nongwa ya fimanyilo ifi Yehova otumanyisya ukuti tungasalana.
IKYUMA IKI KIKWAGHIWA M’MASYU GHA KYALA
Aba Bobombela Ububibi Amaka Ghabo Bopokiwa Amaka Ghabo Ghabulaghili
Ngimba Shebuna ngali abombile bulebule kanunu namaka agha ali nagho? Nongwa yafiki Yehova abikilepo Eliyakimu?


text:
KITANGO 8
Bufumu bwa Lesa bo bu Ka?
1. Ñanyi lulombelo lwaya nkuwa lo tusakwisambapo?
BANTU bavula mwaya ntanda bayuka lulombelo lo batela’mba Tata Wetu wa Mwiulu, nangwa’mba Lulombelo lwa Nkambo. Yesu walombele luno lulombelo kimye kyo afunjishenga baana banji ba bwanga bya kulomba. Walombele pa ñanyi bintu? Mambo ka luno lulombelo kyo lwanemena?
2. Ñanyi bintu bisatu bitufunjishe Yesu byo twafwainwa kulombangapo?
2 Yesu waambile’mba: “Byonkabyo, mwafwainwa kulombanga bino amba: ‘Tata wetu wa mwiulu, jizhina jenu jizhile. Bufumu bwenu bwiye. Kyaswa muchima wenu kyubiwe pano pa ntanda, byonka byo kibena kubiwa mwiulu.’” (Tangai Mateo 6:9-13.) Mambo ka Yesu o ambijile’mba tulombenga pa bino bintu bisatu?—Monai Byambo byo Balumbulula, 20.
3. Ñanyi bintu byo twafwainwa kuyuka pa Bufumu bwa Lesa?
3 Twafunjile kuba’mba Lesa jizhina janji Yehoba. Kabiji twafunjile ne pa byakebelenga Lesa kuba’mba bantu bakekalenga pano pa ntanda. Pano Yesu watazhizhe mwepi byo aambile’mba: “Bufumu bwenu bwiye”? Twafwainwa kuyuka Bufumu bwa Lesa byo buji, byo bukoba ne byo bukazhijika jizhina ja Lesa. Abino byobyo tusakufundapo.
BUFUMU BWA LESA BO BU KA?
4. Bufumu bwa Lesa bo bu ka? Kabiji Mfumu mu buno Bufumu ñanyi?
4 Yehoba walenga kafulumende mwiulu kabiji Yesu yeye atongwele kwikala Mfumu. Baibolo utongola uno kafulumende amba Bufumu bwa Lesa. Yesu ye “Mfumu wa bamfumu ne Nkambo wa bankambo.” (1 Timoti 6:15) Yesu uji na bulume bwa kubila bantu byawama kukila bakalama bonse ba bantu, kabiji nangwatu bakwatankana pamo kechi bakonsha kumukila bulume ne.
5. Bufumu bwa Lesa bubena kulamina pi? Bukalamanga bañanyi?
5 Yesu wabwelele mwiulu byo papichile moba 40 kufuma po bamusangwijile. Pa kupitapo myaka, Yehoba wamutongwele kwikala Mfumu mu Bufumu bwanji. (Byubilo 2:33) Bufumu bwa Lesa bukalamanga pano pa ntanda saka buji mwiulu. (Lumwekesho 11:15) O ene mambo Baibolo o itelela Bufumu bwa Lesa amba, “Bufumu bwa mwiulu.”—2 Timoti 4:18.
6, 7. Yesu wapusana byepi na bakalama ba bantu?
6 Baibolo waamba’mba Yesu wakila bamfumu bonse ba bantu mambo aye ye “yenka ubula kufwa.” (1 Timoti 6:16) Bakalama ba bantu bafwa, bino Yesu kechi ukafwa ne. Bintu byonse byawama biketubila Yesu bikekala myaka ne myaka.
7 Bungauzhi bwa mu Baibolo bwaamba’mba Yesu ukekala Mfumu wabula misalululo ubila bantu lusa mambo, “mupashi wa Yehoba ukekala pe aye, mupashi wa maana ne wa milangwe, mupashi upana maana ne wa bulume, mupashi wa kuyuka bintu ne wa kwakamwa Yehoba. Kabiji aye ukasangalela mu kwakamwa Yehoba. Kechi ukachiba mambo kwesakana na mwekelo ya muntu ne. Nangwa kukajipila bantu kwesakana na byo aumvwa ne. Ukachibila bayanji [nangwa’mba balanda] mambo monka mo aolokela.” (Isaya 11:2-4) Nanchi kechi mukeba kwikala na kalama uji bino nenyi?
8. Twayuka byepi kuba’mba Yesu kechi ukalamangatu bunke ne?
8 Lesa watongola bantu bakalamanga pamo ne Yesu mu kafulumende wa mwiulu. Paulo waambijile Timoti amba: “Umvwe saka tuchinchika, tukalama nanji pamo nobe bamfumu.” (2 Timoti 2:12) Bantu banga bakekala bamfumu bakalamanga pamo ne Yesu?
9. Bantu banga bakalamanga pamo ne Yesu? Ñanyi kimye Lesa kyo atatwile kwibasala?
9 Byonka byo twafunjile mu Kitango 7, mutumwa Yoano bamumwesheshe kimwesho mo amwene Yesu saka aji Mfumu mwiulu na bamfumu bakwabo 144,000. Bano ba 144,000 bo bañanyi? Yoano waambile’mba, ‘baji na jizhina ja [Yesu] ne ja Shanji pa bilungi byabo.’ Kabiji wanungilepo’mba: “Bano bo boba balondela Mwana Mukooko konse konse ko aya. Bano bebapotele kufuma mu bantu.” (Tangai Lumwekesho 14:1, 4.) Ba 144,000 ke bena Kilishitu bakishinka Lesa bo asala, “bakekala bamfumu ba kulama ntanda” pamo ne Yesu. Inge bafwa, bebasangula ne kwikala na bumi mwiulu. (Lumwekesho 5:10) Kufumatu kimye kya batumwa, Yehoba watwajijila kusala bena Kilishitu bakishinka bakwikala mu jibumba ja bamfumu ba 144,000.
10. Yehoba byo asala Yesu ne ba 144,000 bakulama bantu kimwesha byepi kuba’mba witutemwa bingi?
10 Yehoba witutemwa bingi. O ene mambo o anengezhezha’mba bantu bamo bakalamenga pamo ne Yesu. Yesu uketulama bingi bulongo mambo wituyuka. Mambo wajingapo muntu kabiji wapichilepo ne mu buyanji. Paulo waambile’mba, Yesu wituta bingi muchima mambo ‘witumvwina lusa pa kubula kukosa kwetu,’ kabiji “waesekelwe mu meseko onse o tupitamo.” (Bahebelu 4:15; 5:8) Ba 144,000 nabo bajingapo bantu. Nabo bajinga bambulwakulumbuluka kabiji bakolwanga. Onkao mambo, twafwainwa kushiinwa kuba’mba Yesu ne ba 144,000 bayuka byotumvwa inge tuji na makatazho.
BINTU BIKOBA BUFUMU BWA LESA
11. Mambo ka Yesu o afunjishishe baana banji ba bwanga kulomba kuba’mba kyaswa muchima wa Lesa kyubiwe mwiulu?
11 Yesu wafunjishe baana banji ba bwanga kulomba kuba’mba kyaswa muchima wa Lesa kyubiwe mwiulu. Mambo ka? Mu Kitango 3, twafunjile kuba’mba Satana Diabola wasatukijile Yehoba. Satana byo asatukile, Yehoba wakimulekele waikala mwiulu na bamalaika basatukile nangwa’mba bandemona pa kakimye kacheche. Kechi bonse bajinga mwiulu baubilenga kyaswa muchima wa Lesa ne. Mu Kitango 10 tukafunda byavula pe Satana ne bandemona.
12. Ñanyi bintu bibiji byanema byo balumbulula mu Lumwekesho 12:10?
12 Baibolo waamba’mba Yesu byo aikele Mfumu mu Bufumu bwa Lesa, walwile nkondo ne Satana. (Tangai Lumwekesho 12:7-10.) Kyepelo 10 kyalumbulula bintu bibiji byanema bingi byamwekele. Yesu Kilishitu waikele Mfumu mu Bufumu bwa Lesa kabiji Satana bamwelele pano pa ntanda kufuma mwiulu. Bino byonse byamweka kala, byonka byo tusakufunda.
13. Mwiulu muji byepi Satana byo bamupangilemo?
13 Baibolo waamba’mba bamalaika bakishinka basangalele bingi Satana ne bandemona byo bebataile pano pa ntanda. Tutanga’mba: “Sekelai anweba meulu ne anweba mwikalamo!” (Lumwekesho 12:12) Mwiulu muji mutende kabiji bakwatankana mambo bonse babena kuba kyaswa muchima wa Lesa.
14. Bwikalo buji byepi Satana byo bamwelele pano pa ntanda?
14 Bwikalo pano pa ntanda bwakatazha bingi. Bya malwa byavula ‘mambo Diabola waikila ko tuji, saka azhingila bingi, mambo wayuka’mba washalatu na kakimye kacheche.’ (Lumwekesho 12:12) Satana wazhingila bingi mambo bamupangile mwiulu kabiji wayuka’mba katatakatu bamonaune. Ubena kwingila bingi papelela bulume bwanji kuleta bya malwa ku bantu pano pa ntanda.
15. Lesa wakebelenga’mba bantu bakekalenga byepi pano pa ntanda?
15 Byakebelenga Lesa kuba’mba bantu bakekalenga pano pa ntanda kechi byaaluka ne. Ne lunotu Lesa ukeba’mba bantu balumbuluka bakekalenga bulongo mu paladisa pano pa ntanda. (Salamo 37:29) Pano Bufumu bwa Lesa bukoba byepi bino?
16, 17. Bungauzhi buji mu Danyela 2:44 bwitubulapo ka pa Bufumu bwa Lesa?
16 Bungauzhi buji mu Danyela 2:44 bwaamba’mba: “Mu moba a boba bamfumu, Lesa wa mwiulu ukaleta bufumu bo bakabula konauna. Kabiji buno bufumu kechi bakebupana ku bantu bangi ne. Bukavingakanya ne kupwisha buno bufumu bonse kabiji abo bukekala myaka ne myaka.” Buno bungauzhi bwitufunjishapo ka pa Bufumu bwa Lesa?
17 Patanshi bwitubula’mba Bufumu bwa Lesa bukatendeka kulama “mu moba a boba bamfumu.” Kino kibena kulumbulula’mba buno Bufumu bukatendeka kulama makafulumende a bantu saka a bena kulama pano pa ntanda. Kya bubiji, bwitubula’mba buno Bufumu bukekala myaka ne myaka, kabiji kechi bakebufumyapo ku kafulumende mukwabo ne. Kya busatu bwitubula’mba Bufumu bwa Lesa bukalwa nkondo na makafulumende a pano pa ntanda. Bufumu bwa Lesa bukashinda, kabiji ye kafulumende ukalamanga ino ntanda yonse. Bantu bonse bakebalamanga ku kafulumende wawama bingi.
18. Nkondo ikapelako ikalwa Bufumu bwa Lesa na makafulumende a pano pa ntanda itelwa’mba ka?
18 Bufumu bwa Lesa bukafumyapo byepi bamfumu bonse ba pano pa ntanda? Nkondo ikapelako ya Amagedonyi saka ikyangye kutendeka, bandemona bakongola “bamfumu ba pano pa ntanda ponse mu kwibakonkenya pamo ku nkondo ya aja juba jikatampe ja Lesa wa Bulume Bonse.” Makafulumende a bantu akalwa na Bufumu bwa Lesa.—Lumwekesho 16:14, 16; monai Byambo byo Balumbulula, 10.
19, 20. Mambo ka o tukebela Bufumu bwa Lesa kutendeka kulama pano pa ntanda?
19 Mambo ka o tukebela Bufumu bwa Lesa? Bishinka bimo bilengela kwibukeba bingi ke bino bisatu byalondelapo. Kitanshi, twibandengamambo o ene mambo o tukolelwa ne kufwa. Baibolo waamba’mba, mu Bufumu bwa Lesa tukekalanga myaka ne myaka. Kinembelo kya Yoano 3:16 kyaamba’mba: “Mambo Lesa watemenwe bingi ba pano pa ntanda kya kuba wapaine Mwananji yenkawa umotu, kuba’mba bonse bamwitabila kechi bakonaike ne, poso bakekale na bumi bwa myaka ne myaka.”
20 Kishinka kya bubiji, tukeba Bufumu bwa Lesa mambo twikala mu bantu batama. Bavula babepa, ne kuba byubilo bincha. Kafwako muntu wakonsha kufumyapo bano bantu batama ne, kanatu Lesa mwine. Bantu boba bintu byatama bakebonauna pa nkondo ya Lesa ya Amagedonyi. (Tangai Salamo 37:10.) Kishinka kya busatu kyo tukebela Bufumu bwa Lesa ke kya kuba’mba makafulumende a bantu akankalwa kulama kabiji batama, boba bya bumbanzhi ne mazhikakanwa. Kechi bafunjisha bantu kukokela Lesa ne. Baibolo wamba’mba, ‘bantu balama bantu bakwabo na kwibayanjisha.’—Musapwishi 8:9.
21. Buno Bufumu bukoba byepi kyaswa muchima wa Lesa pano pa ntanda?
21 Nkondo ya Amagedonyi byo ikapwa, Bufumu bwa Lesa bukoba kyaswa muchima wa Lesa pano pa ntanda. Bukafumyapo Satana ne bandemona banji. (Lumwekesho 20:1-3) Kabiji bikola ne lufu kechi bikekalako ne. Mambo bukuzhi bwa kwa Yesu bukalengela bantu bakishinka kwikala myaka ne myaka. (Lumwekesho 22:1-3) Buno Bufumu bukazhijika jizhina ja Lesa. Kino kilumbulula ka? Kilumbulula’mba bantu bonse bakanemekanga jizhina ja Yehoba, kafulumende wa Lesa byo akatendeka kulama ino ntanda.—Monai Byambo byo Balumbulula, 21.
ÑANYI KIMYE YESU KYO AIKELE MFUMU?
22. Twayuka byepi kuba’mba Yesu kechi waikele Mfumu byo ajinga pano pa ntanda nangwa aku usangulwatu ne?
22 Yesu wafunjishe baana banji ba bwanga kulomba’mba, “Bufumu bwenu bwiye.” Onkao mambo, Bufumu kechi bwaishile pa kyonka kya kimye ne. Yehoba wafwainwe patanshi kulenga kafulumende ne kutongola Yesu kwikala Mfumu mu uno kafulumende. Nanchi Yesu waikele Mfumu aku ufikatu mwiulu nyi? Ine, wapembejile. Byo papichile kimye Yesu saka bamusangula kala, Petelo ne Paulo balumbulwile bungauzhi buji pa Salamo 110:1 byo bwafikile pe Yesu. Mu buno bungauzhi, Yehoba waambijile Yesu amba: “Ikala ku kuboko kwami kwa kilujo poso nkalule balwanyi bobe ke jitebe ja kunyantapo maulu obe.” (Byubilo 2:32-35; Bahebelu 10:12, 13) Papichile kimye kyalepa byepi pa kuba’mba Yehoba atongole Yesu kwikala Mfumu?
Bufumu bwa Lesa bukoba kyaswa muchima wa Lesa pano pa ntanda.
23. (a) Mu ñanyi mwaka Yesu mo aikele Mfumu mu kafulumende wa Lesa? (b) Mu kitango kyalondelapo tukafunda pa ka?
23 Pa myaka yavula, mwaka wa 1914 saka akyangye kufika, kwajinga jibumba ja bena Kilishitu bakishinka baumvwine mwatala bungauzhi bwa mu Baibolo bwaamba pa uno mwaka. Byamwekele kutendeka mu 1914 bimwesha’mba kechi bayile mungi ne. Yesu waikele Mfumu mu yenka uno mwaka. (Salamo 110:2) Byo aikele Mfumu watayile Satana pano pa ntanda, kabiji Satana “wayuka’mba washalatu na kakimye kacheche.” (Lumwekesho 12:12) Mu kitango kyalondelapo tukafunda pa bishinka bimwesha’mba tubena kwikala mu moba apelako. Kabiji byo tukafunda biketulengela kushiinwa kuba’mba katatakatu Bufumu bwa Lesa bukobe kyaswa muchima wanji pano pa ntanda.—Monai Byambo byo Balumbulula, 22.


text:
CIPANDWA 10
What Blessings Await Those Who Listen to God?
Antu aingi yano yaafwa yalatutuluka nu kwikala pano kwene apa mpanga ya pansi. Imilimo 24:15
Uzye mumanyile ivisuma ivili ukunkolelo vino mulapeelwa ndi mukuvwa kuli Yeova? Mulaya nu umi usuma cuze; kutalaya ukulwala nanti ukuulwa maka. Kutalaya antu aipe, na yonsi yano mulaikala nayo mulayataila.
Kutalaya ukuwaika, malanda nanti ukulosya. Kapya kutalaya ukukota nu kufwa.
Antu yano mulaikala nayo ivyuza vinu na ya lupwa inu. Ukwikala mu Paladaise kulazipa wakwe cimwi.
Mutalaya ukwikala ntete ntete. Antu yalaya ni nsansa zya cumi.
Uwene Wakwe Leza ulamala ucuzi onsi pyu. Uumbwilo 21:3, 4
Sambililini na Vyunze
ILYASI LISUMA LINO LEZA AKUTUNEENA!
Uzye Leza Wapanzile Insi Kuti Ciye Uli?
Baibo ikalondolola umulandu uno Leza waumbiile insi, na lino ucuzi ulasila, alino na vino insi ilaya uku nkoleelo na vino antu aalaikalamo yalaya.
Lembesyini Kusambilila Baibolo Uwila
U Mulandu ci Uno Mulinzile Ukusambilila Baibo?
Baibo ika-azwa antu aingi sana umu nsi yonsi ukuzana masuko ku mauzyo acindame sana. Nga mwemo mutanga mutemwe?


text:
ICAPITALA 5
Umulubulo ni Mpese Iikulu Ukufuma Kuli BaLesa
1, 2. (a) Cindo cilengesha impese ukuba iicindeme kuli mwebo? (b) Nindo umulubulo ubelele ni mpese iicindeme makosa?
KANI munganuka impese iyakuti ubune yeyo mwapokelelepo? Ukucindama kwa mpese takupiminwapo ku ndalama. Pano kani impese ya musangalasheni neli kani mulukuifwaisha makosa, ingaba iicindeme ukwakuti kuli mwebo.
2 Pa mpese shonse ishi baLesa batupeele, kuli lukoso impese imo iitupengela makosa. Ni mpese iikulu makosa baLesa bapeele abantunshi. Muli cicino icapitala, twakusambilila ati baYawe balitumine abana babo, baYesu Klistu pakweba ati tukabe ne mweo wa muyayaya. (Pendeni Matayo 20:28.) Ukututumina baYesu ukwisa pa calo ku kuba umulubulo, kulalangisha ati baYawe balitutemenwe makosa.
KANI UMULUBULO CINDO?
3. Nindo abantunshi bafwila?
3 Umulubulo ni nshila baYawe balubwilamo abantu ku kubifya ne mfwa (AbaEfesa 1:7). Pakweba ati tumfwishe umulandu tupengela umulubulo, tulyelelwe ukwishiba ifyacitikile akale mwi bala lya Edeni. Abafyashi besu aba kutanga ba Adama na ba Efa balibifishe. Pakuti pali fifi bacitile, balifwile. Nafwebo tulafwa ni pakuti tulipyene ukubifya ukufuma kuli Adama na Efa.—Boneni Ifyebo na Fimbi 9.
4. Adama aali ninani, kabili alilengelwe shani?
4 Ili baYawe balengele umuntu wa kutanga Adama, baalimupeele icintu icicindeme makosa. Baalimulengele ne mweo uuwaminine. Alilengelwe ne mubili ne kalango akawaminine. Taalipo ne kulukulwala, ukucekula neli ukufwa. Pakuti Adama alilengelwe kuli baYawe, baLesa baali koti ni baWishi kuli ye. (Luku 3:38) BaYawe balukulabila nakwe lyonse. BaLesa baalimubuulishishe bwino Adama ifi aelelwe ukucita kabili balimupeele umulimo woyo aali ne kulitemwesha ukupyunga.—Ifyakutanga 1:28-30; 2:16, 17.
5. Cilalule’ndo ili Baibolo yalabila ati Adama alilengelwe mu ‘cipasho ca baLesa’?
5 Adama alilengelwe mu ‘cipasho ca baLesa.’ (Ifyakutanga 1:27) BaYawe balilengele Adama ne mibelo yeyo nabo bakwete, iili koti butemwe, amano, ukusololola, ne makosa. Baalimupeele ne makosa akucita ifi alukufwaya. Adama talengelwepo koti ni cimashini icipyunga lukoso ifi abene balukufwaya. Adama aali ne kusalululapo umwine ukucite’cilungeme neli icibipile. Adama nga asalulwilepo ukumfwila baLesa, nga alikele umuyayaya mu Paladaiso.
6. Ili Adama afililwe ukumfwila baLesa cindo alufishe? Kabili cilitukumine shani?
6 Ili Adama bamusololwelele ukufwa pakuti pa kubula ukumfwila baLesa, calimubipiile ukwakuti. Alilufishe bucibusa bwakwe na baYawe, umweo uuwaminine, na Paladaiso alukwikalamo. (Ifyakutanga 3:17-19) Adama na Efa tabakabapo ne mweo libili ni pakuti balisalulwilepo ukubula ukumfwila baLesa. Pakuti pali fyefyo Adama acitile, “ukubifya kwaliinjile mu calo ca panshi, ne mfwa nayo pakuti pa kubifya; popele apo ne mfwa yalikumene ku bantu bonse, pakuti bonse balibifishe.” (AbaLoma 5:12) Baibolo ililabiile ati ili Adama abifishe, alilishitishe umwine ne bana bakwe mu busha bwa kubifya ne mfwa. (AbaLoma 7:14) Kani fwebo tukakwata umweo uuwaminine? Inya, tukakwata.
7, 8. Kani umulubulo cindo?
7 Kani umulubulo cindo? Umulubulo ungaalula ifintu fibili. Ica kutanga, umulubulo fintu ifilipilwa pa kulubula umuntu neli ukubwesha icalubile. Ica bubili, umulubulo, fintu ifilipilwa, ifilingene umutengo ne cilukupengelwa.
8 Takulipo umuntu uwali ne kutulubula ku kubifya ne mfwa ifi Adama atuleteele. Pano baYawe baalyanshikile inshila ya kutupulushishamo ku kubifya ne mfwa. Lekeni tulanguluke pa mulubulo woyo baYawe batwanshikiile na fyefyo tungabwenamo.
IFI BAYAWE BAANSHIKILE UMULUBULO
9. Mulubulo wa kuba shani uwalukupengelwa?
9 Pali fwebo tapalipo neli umo uungabwesha umweo uuwaminine woyo Adama alufishe. Nindo? Nipakuti fwense tatuwamininepo. (Amasamo 49:7, 8) Umulubulo uwalukupengelwa mweo uuwaminine. Emulandu witilwa ati “cakulubula bonse,” neli umulubulo uwelelwe. (1 Timote 2:6) Umulubululo uwalukupengelwa, walyelelwe ukulingana ne mweo Adama alufishe.
10. Kani baYawe baalyanshikile shani umulubulo?
10 Kani baYawe baalyanshikile shani umulubulo? BaYawe balitumine umwana wabo uubatemenwe ukwisa pa calo. BaYesu e mwana wabo batatikiilepo ukulenga. (1 Yoane 4:9, 10) BaYesu baalilipeeleshe ukufuma kwiulu ne kusha baWishibo. (AbaFilipoi 2:7) BaYawe balikuushishe umweo wa baYesu ukufuma kwiulu ukwisa mukufyalilwa pa calo mu buntunshi, abakubula ukubifya.—Luku 1:35.
11. Kani umuntu umo angalubula shani abantunshi bonse?
11 Umuntu wa kutanga Adama alilengeshe abantu bonse ukubula ukuba ne mweo uuwaminine ili afililwe ukumfwila baYawe. Kani kuli uungalubula abana bakwe Adama bonse? Inya. (Pendeni AbaLoma 5:19.) BaYesu abakubula ukubifya balipeele umweo wabo uuwaminine ukuba umulubulo. (1 Abakolinto 15:45) Umweo wabo uuwaminine, ukalengesha abantu bonse ukulubulwa ku mfwa.—1 Abakolinto 15:21, 22.
12. Nindo baYesu bapengeele makosa?
12 Baibolo ilibuulishishe ifi baYasu bapengele ili tabangafwa. Baalibapamine, ukubapopela pa citi, ne kufwa imfwa ya kukululushiwa. (Yoane 19:1, 16-18, 30) Nindo baYesu bapengeele muli iyi nshila? Nipakuti Satana alipikishe ati takulipo umuntunshi uungapitilisha ukupyungila baLesa ili alukukululushiwa. BaYesu balilangishe ati umuntu uuwaminine angapitilisha ukuba uwa bucine kuli baLesa nangaba ati akululushiwe makosa. Alakanyeni ifi baYawe basangalele pali fyefyo baYesu bacitile!—Ifisimpi 27:11; boneni Ifyebo na Fimbi 15.
13. Kani umulubulo walipeelwe shani?
13 Kani umulubulo walipeelwe shani? BaYesu balipeele umulambu wabo kuli baWishi. Mu mwaka wa 33, pa Nisani 14 ukwelelwa na kalenda ya baJuda, baYawe balisuminishe ati baYesu bepaiwe ku bapate babo. (AbaEbeya 10:10) Ili papitile inshiku shitatu, baYawe balibuushishe baYesu, ku mweo wa mupashi. Ili baYesu baile kwiulu kuli baWishi, balipeele umulambu wa mweo wabo uuwaminine kuli baYawe ati ube mulubulo. (AbaEbeya 9:24) Popele pakuti umulambu ulipeelwe, tulikwete ishuko lya kulubuka ku kubifya ne mfwa.—Pendeni AbaLoma 3:23, 24.
IFI MUNGABWENAMO MU MULUBULO
14, 15. Findo twelelwe ukucita pakweba ati tufitulukilwe?
14 Umulubulo ulituleteele amashuko aakuti ubwingi. Nga tulabileko pa mashuko tukwete pali bukumo na yayo tukakwata kutangiile.
15 Tulifitulukilwe ukubifya kwesu. Cikateshe ukulukucita ifiweme impindi shonse. Tulabifya kabili impindi ishingi tulalabila neli ukucita ifintu ifibipile. (AbaKolosai 1:13, 14) Tungafitulukilwa shani? Tulyelelwe ukulapila pa fya kubifya fyesu ne kulomba baYawe mu kulicefya ati batufitulukile. Kani twacite’fyo tungacetekala ati baYawe batufitulukila.—1 Yoane 1:8, 9.
16. Findo tungacita pakweba ati tube na cimanga umuswetele?
16 Tungaba na cimanga umuswetele. Ili twaishiba ati twacita ifibipile, cimanga alatulengesha ukulyumfwa aba mulandu, kabili koti tuli finangwa lukoso. Pano tatwelelwepo ukupitilisha ukulyumfwe’fyo. Kani twalomba baYawe ukutufitulukila tungacetekela ati bakakutika. (AbaEbeya 9:13, 14) BaYawe balafwaya fwebo ukubabuula amakatasho onse yayo tulukupitamo. (AbaEbeya 4:14-16) Kani tulukucite’fyo tukaba pa mutende na baLesa.
17. Pakuti baYesu balitufwilile, niesa mashuko tukakwata?
17 Tulikwete ubucetekelo bwa kwikala umuyayaya. “Pakuti ukulambulwa kwa kubifya ni mfwa; sombi impese ya baLesa iyakupa lukoso Mweo wa muyayaya muli baKlistu Yesu baShikulu besu.” (AbaLoma 6:23) Pakuti baYesu balitufwilile, tukekala umuyayaya ne kulitemwesha ukuba ne mweo uwakubula ukulwala. (Ukufisulula 21:3, 4) Pano findo twelelwe ukucita pakweba ati tukapokelele aya mashuko?
FINDO MUKACITA PA MULUBULO MUPEELWE?
18. Tulishi shani ati baYawe balitutemenwe?
18 Langulukeni pali fyefyo musangalala kani umuntu amupeeleni impese. Umulubulo ni mpese icindeme makosa iicilile pa mpese shonse, kabili tulyelelwe ukutoota baYawe pa kutupeela iyi mpese. Pali Yoane 3:16 palatubuula ati “Pakuti baLesa balitemenwe aba pa calo ca panshi ukwakuti, fyopele filya baliposele Umwana wabo uli enka.” Fya cine ukutupeela baYesu kulalangisha ati baYawe balitutemenwe makosa. Kabili tulishi ati baYesu nabo balitutemenwe pakuti balilipeeleshe ukutufwila. (Yoane 15:13) Impese ya mulubulo ilyelelwe ukumulengesheni ukusumina ati baYawe na baYesu balimutemenweni mucinenene.—AbaGalatya 2:20.
19, 20. (a) Mungacita shani pakweba ati mube icibusa ca baLesa? (b) Mukalangisha shani ukucetekela kwenu mu mulambu wa baYesu?
19 Pakuti mwasambilila pali fyefyo baLesa bamutemenweni makosa, mungacita shani pakweba ati mube icibusa cabo? Cikateshe ukutemwa umuntu uutawishipo. Pali Yoane 17:3 palalabila ati tungabeshiba baYawe. Ukwishiba baYawe kungamulengesheni ukubatemwa makosa, ukufwaisha ukubasangalasha ne kuba icibusa cabo. Popele pitilisheni ukusambilila Baibolo pakweba ati mukabeshibe bwino baYawe.—1 Yoane 5:3.
20 Cetekeleni mu mulambu wa baYesu. Baibolo ilalabila ati “uyo ulukupema-mo mu Mwana euli ne mweo uwa muyayaya.” (Yoane 3:36) Cilalule’ndo ukupemamo muli baYesu? Cilaalula ati tulyelelwe ukulukucita ifi baYesu batufundile. (Yoane 13:15) Icipengelwa talipo kulabila lukoso ati ndicetekele muli baYesu. Pakweba ati tucetekele mu mulubulo wa baYesu tulyelelwe ukucitapo fimo. Pali Jakobo 2:26, tulapendapo ati: ‘ukucetekela apakubule’fyakucita kulifwile.’
21, 22. (a) Nindo twelelwe ukusangilwa ku kwanuka imfwa ya baKlistu umwaka ne mwaka? (b) Findo tukasambilila mu Capitala 6 na 7?
21 Mulukusangwako ku Kwanuka Imfwa ya BaKlistu. Icingulo ili baYesu bali apepi ne kufwa, balitufundile ati tulyelelwe ukwanuka imfwa yabo. Umwaka ne mwaka tulanuka imfwa ya baYesu, neli ‘umulalilo wa baShikulu.’ (1 Abakolinto 11:20; Matayo 26:26-28) BaYesu balafwaya fwebo ukulukwanuka ati baalitufwilile pakweba ati tulubuke. Kabalabila ati: “Ifi mukalukucita ukundanguluka nebo.” (Pendeni Luku 22:19.) Ili mwasangwako ku cakwanuka, mulalangisha ati mulatoota pali fyefyo baYawe na baYesu bamutemenweni pa ku mupeeleni umulubulo.—Boneni Ifyebo na Fimbi 16.
22 Takulipo impese iicilile pa mulubulo iitungapokelela. (2 Abakolinto 9:14, 15) Abantu abakuti ubwingi abafwile bakashukilamo muli iyi mpese iicindeme makosa. Mu Capitala 6 na 7 tukasambilila pali fyefyo abafwile nabo bangashukilamo.


text:
ISAMBILILO 2
Uzye Leza wa Cumi A Weni?
1. U mulandu ci uno tulinzile ukupepela Leza?
Leza wa cumi ali Kaumba wa vintu vyonsi. Pataaya pano wene watandikiile ukuyako kapya atalatala apeleele. (Masamu 90:2) Ali Mweneco wi lyasi lisuma ilyaya umu Baibolo. (1 Timoti 1:11) Tulinzile ukupepa Leza wenga mpo, pano aliwe watuumvile.—Welengini Umbwilo 4:11.
2. Uzye Leza waya umu musango ci?
Kutaya umuntu watala walolapo Leza, pano Leza u Mupasi; kuli kuti ataaya wa viumbwe vyonsi ivyaya pano nsi, wene waya papelapela. (Yoane 1:18; 4:24) Nomba tungamanya vino Leza waya na vino akaelenganya ndi twalola ivintu vino wapanga. Tulande pa vizao uwingi na maluwa vino wapanga; cumi kwene vikatulanga ukuti watutemwa kapya u wa mano. Lyene ndi twalola uumbo onsi vino wakula, i cumi cumi tungati wakwata maka cuze.—Welengini Loma 1:20.
Ndi twawelenga Baibolo, alino tungamanyilapo ivingi pali Leza. Ikatusambilizya vino Leza watemwa na vino wapata; vino akaomba na antu, na vino akacita nga ivintu vimwi vyacitika.—Welengini Masamu 103:7-10.
3. Uzye Leza wakwata izina?
Yesu walanzile ati: “Tata witu wino alu mwi yulu, Izina lyako liye nu muzilo.” (Mateo 6:9) Kwaya inzila izingi zya kwamilamo Leza, nomba izina lyakwe lyaya sile lyonga. Izina lilyo yakalilumbwila umupusane-pusane ukulingana nu lulimi luno mukuomvya. Mu ciMambwe-Lungu yakati “Yeova.” Nomba kwayako antu yaunze akaati “Yawe.”—Welengini Masamu 83:18.
Izina lyakwe Leza yalifuuta umu maBaibolo iingi nu kulipyanikizyapo na mazina ya malumbo a kuti Umwene nanti Leza. Nomba lino Baibolo yalemvilwe, izina lyakwe Leza amuno lyali maila mupiipi na 7,000. Lino Yesu wasambizyanga antu pali Leza, wayasambizyanga ni ziina lyakwe Leza.—Welengini Yoane 17:26.
4. Uzye Yeova akatusakamala?
Uzye lyene vino antu yakaalu-kucululuka vii, tungati Yeova atatusakamala? Antu yamwi yakati Yeova aaliwe akaleka kuti twacula pa kuti alole ndi ca kuti twamutemwa; nomba vyonsi vii, uufi.—Welengini Yakobo 1:13.
Leza wapeela antu insambu zya kuicitila vyonsi vino yakulonda. Kuli kuti fwandi watucindika. I cumicumi tukamutaizya pa kutupeela untungwa wa kuisolwela ukumuombela, nandi foo. (Yoswa 24:15) Nomba antu aingi yasolola ukulacuzya aunze; acino ucuzi wavulila vii. Yeova asitemwa ukulola ulufyengo lwa musango uu.—Welengini Utandiko 6:5, 6.
Yeova watusakamala wakwe cimwi. Akalonda kuti twaikala ningo. Likwene sile wasya ace afumyepo ucuzi onsi kumwi na antu kwene akacuzya auze. Pa nsita yii, umwineco wamanya cino wazumilizizya ukuti ucuzi utwalilile pa nsita inono. Mwi Sambililo lyalenga 8 amuno tulalola icalenga kuti azumilizizye ucuzi.—Welengini 2 Petulo 2:9; 3:7, 13.
5. Tungacita uli pa kuti Leza aye cuza witu?
Yeova akalonda kuti tuye yacuza yakwe. Nga tukulonda ukuya yacuza yakwe Leza, tulinzile ukupepa kuli aliwe. Fwensi watusumbako mano. (Masamu 65:2; 145:18) Akalondesya ukutwelela ndi twaluvyanya. Akalola vino tukaezya na maka ukucita vino watemwa; akalola nu kuti insita zimwi tukavilwa ukucita ivisuma. Acino fwandi, nanti ica kuti tutamalilika, tungaya yacuza yakwe Leza yano watemwa.—Welengini Masamu 103:12-14; Yakobo 4:8.
Yeova aaliwe watuumvile, acino tulinzile ukumutemwa sana ukuluta na vino twatemwa antu yonsi. (Mako 12:30) Lyene ndi mukulonda kuti muce mupalamile sana kuli Leza, mwalangizya ukuti mwamutemwa. Na vino mungalangizya ukuti mwamutemwa u kulasambilila pali aliwe nu kulacita vyonsi vino akumuneena.—Welengini 1 Timoti 2:4; 1 Yoane 5:3.
Sambililini na Vyunze
ILYASI LISUMA LINO LEZA AKUTUNEENA!
Uzye Leza Wakwata Izina?
Leza wakwata mazina ya mucinzi aingi, wakwe Uwa Maka Yonsi, Kaumba, na Umwene. Lelo izina lyako Leza lyaomviwa muli Baibo maila apipi na 7,000.


text:
ISAMBILILO 10
Uzye Mungacita Uli Pakuti Mumanye Upefi wa Cumi?
1. Uzye vwilini upefi wa cumi waya sile onga?
Yesu wasambilizye alondezi yakwe upefi wa cumi onga sile. Upefi uwo waya kwati u museo uno ukatwala uku umi wa pe. Yesu walanzile ati: “Antu akauzana anono sile.” (Mateo 7:14) Leza wazumilizya sile upefi uno ukasambilizya ivyaya muli Baibolo. Yakapepa ya cumi yonsi yalemana, napya yataila ivili-vimwi.—Welengini Yoane 4:23, 24; 14:6; Efeso 4:4, 5.
2. Uzye Yesu walanzile ukuti Aina Klistu yaufi yaya uli?
Yesu walandiile limwi ukuti yakasesema yantumpu yalonona Uwina Klistu. Kunzi kwene yakaloleka uti akapepa ya cumi. Na macalici yao kwene yakaitaka ukuti Aina Klistu. Nomba mungayalolela sile ku miyele yao. Uzye i miyele ci iyo? Upefi wa cumi onga mpo a wuwo uwakwata Aina Klistu aaya ni miyele isuma ino na antu yonsi yakalola.—Welengini Mateo 7:13-23.
3. Mungamanya uli yakapepa ya cumi?
Vintu visano (5) vino mungayamanyilako aivi:
Yakapepa ya cumi yacindika Baibolo pano Izwi lyakwe Leza. Yakalemasya pa kuti yakoonka masunde aaya muli Baibolo. Fwandi upefi wa cumi wapusana ni mipepele iingi ino ikasambizya masunde ya antu. (Mateo 15:7-9) Yakapepa ya cumi yakacita vivi kwene vino yakasambilizya auze.—Welengini Yoane 17:17; 2 Timoti 3:16, 17.
Alondezi yakwe Yesu acumi yakacindika izina lyakwe Leza, lya kuti Yeova. Yesu wanenangako antu pi ziina lyakwe Leza pano wacindiike sana izina lilyo. Wasambizye antu kumanya Leza, kapya wayasambizye nu kulapepa ukuti izina lyakwe Leza liye ilya muzilo. (Mateo 6:9) Uzye kuko kuno mwikala, upefi ci uno mungati uliwo ukasambilizya antu izina lyakwe Leza?—Welengini Yoane 17:26; Loma 10:13, 14.
Aina Klistu acumi yakakosoola pa Wene wakwe Leza. Leza watumile Yesu ku kusimikila ilyasi lisuma ilya Wene. Uwene wakwe Leza uliwo sile uulazifya ivintu pa kuti antu yakaikala ningo. Yesu wasimikanga pa Wene uu mpaka ni mfwa yakwe. (Luka 4:43; 8:1; 23:42, 43) Walanzile ukuti na alondezi yakwe yalakosoola pa Wene uu. Uzye vwilini nga mwalola umwi akumusimikila pa Wene wakwe Leza, mungati akaapepa kwi?—Welengini Mateo 24:14.
Alondezi yakwe Yesu yene yatayamo umu vya munsi. I cangupale ukuyamanya, pano yene yasicitako ivikanza vya miteekele ya mpanga nanti ukucitako ivyongo mu muzi. (Yoane 17:16; 18:36) Nakapya, yasicitako iviipe vino aikala-nsi yauze yatemwa ukucita ivingayaletela na mavya.—Welengini Yakobo 4:4.
Aina Klistu acumi yatemwana wakwe cimwi. Yakasambilila muli Baibolo ukuti yalinzile ukucindika antu a mitundu yonsi. Mipepele ya ufi yatemwa ukukomelezya antu ukuya uku nkondo, nomba yakapepa ya cumi yene yasilonda ukucitako vivyo. (Mika 4:1-3) Aina Klistu a cumi yene yakaombesya pa kuti yangaazwilizyako nu kukomelezya antu yaunze.—Welengini Yoane 13:34, 35; 1 Yoane 4:20.
4. Uzye lyene, mwamanya upefi wa cumi?
Upefi ci uno ukasambilizya antu ivyaya muli Baibolo? Upefi ci uno wacindika izina lyakwe Leza, kapya uno ukasimikila ukuti Uwene wakwe Leza uliwo onga sile ulazifya ivintu? Aakapepa ci atemwana sana, kapya aasiya uku nkondo? Aleni ilandilini mweineco, upefi ci?—Welengini 1 Yoane 3:10-12.


text:
Ubwanaloli Bulipo!
Ubwanaloli buliku? Ubwamalalusyo agha abandu bikwilalusya pabumi bwabo. Lumo numwe mwilalusisyepo ukuti:
Ngimba Kyala ikututula pabumi bwitu?
Ngimba ubwite nu kutamiwa fikwisa kumalika?
Findu fiki fikubombiwa linga umundu afwile?
Ngimba abafwe bikwisa kusyuka?
Ngimba ukuti Kyala apilike inyiputo syitu twiputeghe bulebule?
Ngimba pabumi bwangu mbaghile ukulwagha bulebule ulusekelo?
Ngimba amansala tubaghile ukughagha kughu? Bamo bikubelenga amabuku ku layibulale. Ukuti baghaghe amansala, bikwagha ukuti amabuku ghikususania ghene. Ghamo ghikubatula, loli nkabalilo akanandi ghatikubatula kangi.
Loli ibuku lyakuti tulisubileghe lilipo. Ibuku ili lyabwanaloli. Bo ikwiputa, Yesu Kristi atile: “Ilisyu lyako bo bwanaloli.” (Yohani 17:17) Akabalilo kalino ilisyu ili lyo Baibolo. Mu kapepala aka ubwanaloli bwa malalusyo agha bulipo.
Ngimba Kyala Ikututula Pabumi Bwitu?
NONGWA YAFIKI TUKWILALUSYA?: Tukwitughala nkisu kyandamyo. Amachalichi ghamo ghikuti indamyo isi silipo nongwa ya bwighane bwa Kyala.
ISI IBAIBOLO LIKUTUMANYISYA: Kyala atikubomba imbibi. Jobu atile, “Kyala akabaghila ukubomba isya buniongafu!” (Job 34:10) Kyala walughano, yonongwa yake Yesu atile twiputeghe ukuti: “Tata witu wakumwanya . . . ubutwa [ubunyafyale] bwako bwiseghe; ubwighane bwako bubombiweghe, pasi apa bo kumwanya.” (Matai 6:9, 10) Nu lughano lwake ulukulumba umwene ikulonda ukubatula abandu.—Yohani 3:16.
Mukete Ubwandilo 1:26-28; Yakobu 1:13; na 1 Peteri 5:6, 7.
Ngimba Ubwite nu Kutamiwa Fikwisa Kumalika?
NONGWA YAFIKI TUKWILALUSYA?: Akabalilo kabwite abandu abingi bikutamiwa bamo bikufwa. Nanuswe tukutamiwa linga abinitu bikutamiwa nu kufwa pakabalilo ka bwite.
ISI IBAIBOLO LIKUTUMANYISYA: Kyala ikuyoba akabalilo aka kikwisa nkyeni, akabalilo kalutengano. M’bunyafyale bwake “abandu bisakupelagha ingwegho syabo ukuya sengo, abandu batisa kwandisyamo kangi ukulwa ubwite.” (Yesaya 2:4) Kyala isakusosyapo ubusita bugholofu ni ndamyo. IBaibolo likuti, “[Kyala] isakupyasilagha amasosi ghosa, bope nu bufwe nalinga bo busulumanie, nalinga pamo kokubaba fitisakuyako kangi; namanga indasi [pamo pene nubusita bugholofu ni ndamyo] syosa sikindile.”—Ubusetuli 21:3, 4.
Mukete Salimo 37:10, 11; 46:9; na Mika 4:1-4.
Findu Fiki Fikubombiwa Linga Umundu Afwile?
NONGWA YAFIKI TUKWILALUSYA?: Amachalichi ghamo ghikumanyisya ukuti linga umundu afwile, umuyi ghukukindilila ukuya nu bumi. Abandu bamo bikuti abafwe babaghile ukutufulasya. Loli bamo bikuti Kyala akocha abatulanongwa bosa m’moto.
ISI IBAIBOLO LIKUTUMANYISYA: “Abafwe batikumanya nasimo.” (Undumbilili 9:5) Abafwe bakabaghila ukubomba silisyosa nongwa yakuti batikumanya nasimo.—Salimo 146:3, 4.
Mukete Ubwandilo 3:19 na Undumbilili 9:6, 10.
Ngimba Abafwe Bikwisa Kusyuka?
NONGWA YAFIKI TUKWILALUSYA?: Twesa tukuhoboka linga tukwitughala na binitu. Tukunyonywa ukubaketa abakamu bitu aba bafwile.
ISI IBAIBOLO LIKUTUMANYISYA: Abandu abingi aba bafwile bisakusyuka. Yesu atile “aba bali m’mapumba bisakupilika ilisyu lyake, po bende nu kusoka.” (Yohani 5:28, 29) Isi Kyala ikulonda syakuti aba bisakusyuka bise baye nulusako lwakuya nu bumi mu paradaiso. (Luka 23:43) Abandu aba bikumpilikila bikwisa kwitughala kisita kubina kangi bisakuyagha nu bumi bwa bwila na bwila. IBaibolo likuti: “Abagholofu bisakukikabagha ikisu kangi, bisakwitughalagha bwila na bwila.”—Salimo 37:29.
Mukete Jobu 14:14, 15; Luka 7:11-17; na Imbombo sya Batumigwa 24:15.
Ngimba Ukuti Kyala Apilike Inyiputo Syitu Twiputeghe Bulebule?
NONGWA YAFIKI TUKWILALUSYA?: M’machalichi abandu bikwiputa, loli bamo bikuti inyiputo syabo sitikwamuliwa.
ISI IBAIBOLO LIKUTUMANYISYA: Yesu akanile inyiputo sya mwalwemwalwe. Umwene atile, “Bo mukwiputa mungayobagha mwalwemwalwe” pamo ukwandisania amasyu. (Matai 6:7) Ukuti Kyala apilike inyiputo syitu tusumeghe ukufwana nu bwighane bwake. Ukuti tubombe isi, tubumanye ubwighane bwake. Pa Yohani Wakwanda 5:14 tukubelenga ukuti, “Aka linga tukusuma ukufwana nu bwighane bwake [Kyala] ikutupilika.”
Mukete Salimo 65:2; Yohani 14:6, 14; na 1 Yohani 3:22.
Ngimba Pabumi Bwangu Mbaghile Ukulwagha Bulebule Ulusekelo?
NONGWA YAFIKI TUKWILALUSYA?: Abandu bikuti indalama, ubufumuke, nu bumoghi fibaghile ukubapa ulusekelo. Loli bikwagha ukuti ifindu ifi fitikubapa ulusekelo.
ISI IBAIBOLO LIKUTUMANYISYA: Yesu ayobile isi sibaghile ukututula ukuti tuye nu lusekelo, atile: “Basayigwa aba bimenye ubulondo mu mbepo syankati.” (Matai 5:3) Ukum’manya Kyala nu bwighane bwake bo bulondo ubu tulinabo. Linga mumanyile isya Kyala nu bwighane bwake po mwisakuyagha nulusekelo. Ubwanaloli bwa isi Kyala ikulonda buli m’Baibolo. Ubwanaloli ubu bubaghile ukubatula ukumanya inunu ni mbibi. Aba bikukonga indaghilo syake bisakusayiwa.—Luka 11:28.
Mukete Isya Mbupingamu 3:5, 6, 13-18 na 1 Timoti 6:9, 10.
Ifindu ifi mumanyile lino finandi, ifingi filipo. Ngimba mukulonda ukuti mumanyile ifingi? Linga numwe mukulonda ukumanyila, ulusako lulipo. Lumo mukwilalusya ukuti, ‘Linga Kyala ikututula, nongwa yafiki tukutamiwa? Ngimba mbombeghe ifiki ukuti tupilikaneghe nnyumba yitu? Amalalusyo ghosa agha iBaibolo likwamula.
Abandu bamo batikulonda ukubelenga iBaibolo. Abene bikuti iBaibolo linywamu kangi likutamya ukulipilikisya. Ngimba mukulonda ubutuli ukuti mubumanye ubwanaloli? Abaketi ba Yehova babaghile ukubatula.
Ubutuli bwakwanda mubaghile ukumanyila nabo akabuku kakuti Mumpilikileghe Kyala Ukuti Mwitughaleghe Bwila na Bwila. Akabuku aka kalipo ukuti kabatule. Ubutuli ubungi bwakuti mubaghile ukumanyila iBaibolo na Baketi ba Yehova. Linga mukulonda mubaghile ukumanyila nabo sabata aliwesa kangi mutikuhomba indalama. Ikisu kyosa kyapasi abandu bikumanyila ubwanaloli na Baketi ba Yehova. Bamo bikuyoba ukuti: “Ubu bo bwanaloli!”
Ubwanaloli bununu ukukinda filifyosa. Bukutwabula ku findu ifyabutungulu ifi abandu bikusubila, nukusosya ubogha ubu butikulondiwa. IBaibolo likututula ukusubila isi likumanyisya, likutubula isyakubomba kangi likutupa ulusekelo. Yesu atile: “Kangi mwisakubumanyagha ubwanaloli, ubwene ubwanaloli bwisakubapelagha umwe ukuya babuke.”—Yohani 8:32.
MANYILA IFINGI
UMANYILA IBAIBOLO
Mubaghile Ukughagha Amansala
IBaibolo likwamula amalalusyo gha bandu abingi pakisu kyosa. Ngimba numwe muli na malalusyo aghakuti mwamuliwe?


text:
Baibolo ya pa Intaneti | BAIBOLO—AMALEMBO YA CALO CIPYA
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
Amalango 6:1-25
6 “Nomba aya e mafunde ne fipope no bupingushi ifyo Yehova Lesa wenu atile nkamusambilishe,+ pa kuti mukalefikonka mu calo ico muleyabukilako ukuti cikabe icalo cenu;2 pa kuti muletiina+ Yehova Lesa wenu pa kulakonka ifipope fyakwe fyonse na mafunde yakwe ayo ndemweba, imwe na bana benu na beshikulu benu,+ inshiku shonse isha mweo wenu, pa kuti inshiku sha mweo wenu shifule.+3 E ico umfweni mwe bana ba kwa Israele, kabili mubike amano ku kuficita,+ pa kuti ifintu fimuwamine+ kabili pa kuti mufule nga nshi, nga mulya mwine Yehova Lesa wa fikolwe fyenu amulaile,+ ukukuma ku calo umwaba umukaka no buci.4 “Umfweni mwe bana ba kwa Israele: Yehova Lesa wesu ni Yehova umo.+5 Kabili muletemwa Yehova Lesa wenu no mutima+ wenu onse no mweo+ wenu onse na maka yenu yonse.+6 Kabili amashiwi ayo ndemweba lelo yabe mu mitima yenu;+7 kabili muleyasambilisha ku bana+ benu no kuyalandapo ilyo mwikele mu mayanda yenu na lintu mule-enda mu musebo na pa kulaala+ na pa kubuuka.8 Kabili yaleba nge cishibilo icakakilwa pa kuboko,+ kabili yaleba nge ca kukaka pa mpumi;+9 kabili mukayalembe pa nceshi sha pa miinshi isha mayanda yenu na pa mpongolo sha mu musumba wenu.+10 “Kabili ilyo Yehova Lesa wenu akamwingisha mu calo ico alapile ku fikolwe fyenu, kuli Abrahamu, Isaki na Yakobo ukuti akamupeela,+ imisumba iikalamba kabili iimoneka bwino iyo mushakuulile,+11 na mayanda ayaisulamo ifisuma ayo mushaiswishemo, ne fya kusungilamo amenshi ifyafukulwa ifyo mushafukwile, imyangashi ne miolife iyo mushalimbile, na imwe mwalya no kwikuta,+12 mukacenjele epali mwalaba+ Yehova, uwamufumishe mu calo ca Egupti, mu ng’anda ya busha.13 Yehova Lesa wenu e o muletiina,+ kabili e o mulebombela,+ kabili mulelapila mwi shina lyakwe.+14 Mwilakonka balesa bambi, balesa bonse aba bantu bamushinguluka,+15 (pantu Yehova Lesa wenu uuli mu kati kenu ni Lesa uufwaya ukupepwa fye eka,)+ epali Yehova Lesa wenu akalipa pali imwe+ kabili amulofya pano calo.+16 “Mwilaesha Yehova Lesa wenu,+ nga filya mwamweseshe pa Masa.+17 Mulesunga amafunde ya kwa Yehova Lesa+ wenu ne fya kushimika+ fyakwe ne fipope+ fyakwe ifyo amwebele.+18 Kabili mulecita icalungama kabili icisuma mu menso ya kwa Yehova, pa kuti ifintu filemuwamina+ no kuti mwingile no kukwata icalo cisuma ico Yehova alapile ku fikolwe fyenu,+19 pa kutamfya abalwani benu bonse ku cinso cenu, nga mulya mwine Yehova alaile.+20 “Nga ca kuti umwana obe akwipusha ku ntanshi+ ati, ‘Bushe amafunde ne fipope no bupingushi ifyo Yehova Lesa wesu amupeele, fya nshi?’21 e lyo ukasuke umwana obe ati, ‘Twali abasha kuli Farao mu Egupti, lelo Yehova atufumishe mu Egupti ku kuboko ukwakosa.+22 Yehova alecita ifishibilo ne fipesha amano,+ ifikalamba kabili ifya kuleta ubonaushi, pali Egupti, pali Farao na pa ba mu ng’anda yakwe yonse kabili twali-imwenene ifi fintu.+23 Kabili atufumishe mulya ukuti atulete kuno ku kutupeela icalo ico alapile kuli bashifwe.+24 E fyo Yehova atwebele ukulaumfwila aya mafunde+ yonse, ku kutiina Yehova Lesa wesu ukuti tulemwenamo+ lyonse, ukuti tube aba mweo ifyo tuli ubwa lelo.+25 Kabili tukaba abalungami,+ nga twabika amano ku kucita amafunde yonse aya ku cinso ca kwa Yehova Lesa wesu, nga filya atwebele.’+


text:
Baibolo ya pa Intaneti | BAIBOLO—AMALEMBO YA CALO CIPYA
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
Abena Efese 5:1-33
5 E ico, mulepashanya Lesa,+ apo muli bana bakwe abo atemwa,2 kabili muletemwana,+ filya na Kristu amutemenwe+ no kuituula pa mulandu wenu ngo mutuulo+ kabili nge lambo kuli Lesa ku kuba icena icinunkila.+3 Ubulalelale+ no kukowela kwa musango onse nelyo ukufwaisha ukukwata ifingi+ te kwesha no kulafilumbula apo muli,+ filya fine cifwile ukuba ku bantu ba mushilo.+4 Te kwesha ukuba ne myendele+ ya nsoni nangu imilandile ya buwelewele nangu imipuulwe yabipa,+ ifintu ifishawama, kano fye ukulatootela Lesa.+5 Pantu mwalimona no kwishiba bwino bwino ici, ukuti uwa bulalelale+ nangu uwakowela nangu uufwaisha ukukwata ifingi+—e kutila kapepa wa tulubi—takengile mu bufumu bwa kwa Kristu no bwa kwa Lesa.+6 Mwileka umuntu nangu umo amubepe ku mashiwi ya fye,+ pantu ni pali ifi fine fintu ubukali bwa kwa Lesa buleishila pa bana bacintomfwa.+7 E ico mwiampana na bo;+8 pantu kale mwali imfifi,+ lelo nomba muli lubuuto+ muli Shikulu. Mule-enda nga bana ba lubuuto,9 pantu ulubuuto lwena luleta fye ifisuma fyeka fyeka, no bulungami, ne cishinka.+10 Ilyo mushilacita icintu mulebala mwamona nga kuti casekesha+ Shikulu;11 kabili mwicita+ na bo imilimo iishitwala iya mfifi,+ kano ukukalipila+ kwena mulebakalipila,12 pantu ifyo bacita mu bumfisolo ca nsoni ukufishimika.+13 Nomba ifintu fyonse ifisokoloka,+ lubuuto e lufisokolola.+14 E ico atila: “Shibuka,+ we uleele, no kwima ku bafwa,+ na Kristu akabalikila+ pali iwe.”15 E ico cenjeleni, mwilaenda+ kwati bawelewele lelo mule-enda nga ba mano,16 mulebomfya bwino inshita+ yonse iyo mwashukila, pantu ishi nshiku sha bubifi.+17 Pali uyu mulandu mwiba nga bashashilimuka, lelo muleiluka+ icaba ukufwaya+ kwa kwa Yehova.18 Kabili, mwilakolwa+ umwangashi, uulenga abantu ukuipoosaika,+ lelo muleisulamo umupashi.+19 Ilyo mulelanshanya mulebomfya amashiwi ya mu malumbo,+ kabili mulelumbanya+ Lesa mu nyimbo shakwe. Muleimbila+ Yehova no kumulumbanya+ mu mitima yenu,20 mwi shina lya kwa Shikulwifwe Yesu Kristu lyonse muletootela+ pali fyonse kuli Lesa wesu kabili Shifwe.21 Mulenakilana+ mu kutiina Kristu.22 Abakashi banakile+ abalume babo kwati ni Shikulu balenakila,23 pantu umulume e mutwe wa mukashi+ wakwe ifyo na Kristu e mutwe wa cilonganino,+ pantu e mupusushi wa mubili uyu.24 Na kuba, filya icilonganino cinakila Kristu, e fyo na bakashi balenakila abalume babo muli fyonse.+25 Mwe balume, muletemwa abakashi+ benu, filya na Kristu atemenwe icilonganino no kuipeela pali cena,+26 pa kuti acilenge ukuba ica mushilo,+ ukucisangulwila ku menshi ya mu musambilo, e kutila ku cebo ca kwa Lesa,+27 ukuti aituulile umwine icilonganino icasambika,+ icabulamo ifiko atemwa inkanshi nangu akabi akali konse, lelo ukuti cibe ica mushilo kabili icabula akalema.+28 E fyo na balume bafwile ukulatemwa abakashi babo nge mibili yabo. Uwatemwa umukashi wakwe ali-itemwa umwine,29 pantu takwatala akuba umuntu nangu umo uwapata umubili wakwe; lelo alauliisha no ku-usunga bwino,+ filya Kristu na o aliisha no kusunga bwino icilonganino,30 pantu tuli filundwa fya mubili wakwe.+31 “E mulandu wine umwaume akashiila wishi na nyina no kulambatila ku mukashi wakwe, kabili aba babili bakaba umubili umo.”+32 Iyi nkama+ ya kwa Lesa ikalamba. Nomba ndelanda pali Kristu ne cilonganino.+33 Lelo, na imwe umo umo, onse atemwe umukashi+ wakwe ifyo aitemwa umwine; umukashi na o abe na katiina+ ku mulume wakwe.


text:
Bufumu bw’Efile Mukulu nkinyi?
We kwamba shi nyi . . .
Nkintu ki mwishimba dyobe?
Ngakwilo a mu kifwanyi?
Guvernema e mwiyilu?
AKYAMBA BIBLE
“Efile a mwiyilu eebwesha bufumu bwabashaabatuutu su ndimune.”—Danyele 2:44, Bible bifundwe biiselele.
“Tubapebwa mwana, bufumu bwi pa mapampa aaye.”—Yeeshaya 9:6.
KYODI MULOMBEENE KUPETA
Guvernema mululame mmulombeene nkukwasha pa bupenka.—Yeeshaya 48:17, 18.
Mu ndumbulwilo mupya afiki, amwikala muwa na mbidi ipwidikye na muloo.—Bifumbulwe 21:3, 4.
TWI BALOMBEENE KUKUMIINA AKYAMBA BIBLE SU?
Oolo, bwa ino myanda ibidi:
Yesu balesheeshe myanda ayikakitshi Bufumu bw’Efile Mukulu. Yesu baadi mulungule balongi baaye bwabadya kuteka kufika kwa Bufumu bw’Efile Mukulu na akikyebe eshimba dyaye kikitshikye pa nsenga. (Mateo 6:9, 10) Yesu baadi muleeshe mushindo wabakyebe kwaluula luteko.
Pabaadi kii pano pa nsenga, Yesu baadi mudiishe basha-nsala, nkupaasha basha-mikumbo, na kubuusha bafwe! (Mateo 15:29-38; Yowano 11:38-44) Bu byadi Nfumu a Bufumu bw’Efile mukulu, Yesu baadi muleeshe myanda ibuwa ikale bwabwa Bufumu abukakitshina bantu b’abukamunu.—Bifumbulwe 11:15.
Myanda ayikitshika mu nsenga ayilesha patooka shi Bufumu bw’Efile Mukulu tabudi pepi. Yesu baadi mutemukye shi, mafuku apeela kumpala kwashi Bufumu bufwishe butaale pa nsenga, nsenga ayikala iule na ngoshi, nsala, na kutshinkatshinka kwa nsenga.—Mateo 24:3, 7.
Tukwete kumona yaaya myanda yooso lelo uno. Byabya twi balombeene kwikala na lukulupilo shi Bufumu bw’Efile Mukulu abukyebe kufudiisha ino myanda yooso mu mafuku apeela.
BWA KUNANGUSHENA
Mu Bufumu bw’Efile Mukulu nshalelo akyebe nkekala naminyi?
Bible aluula luno lukonko mu MISAMBO 37:29 na YEESHAYA 65:21-23.


text: 6 “Kange mumweshenga mingilo yenu ya bololoke ku meso a bantu amba bemumone ne;+ mambo umvwe kemube bino, Shenu wa mwiulu kechi ukemufweta ne.2 Byonkabyo, pa kupana bya bupe* kechi mwafwainwa kuvumya ntolompita byonka byuba bakamfutumfutu mu mashinagoga ne mu mikwakwa amba bantu bebatote ne. Kine nemwambila namba, batambwila jimo mfweto yabo.3 Pakuba anweba pa kupana bya bupe kechi muleke kuboko kwenu kwa kipiko kuyuke bibena kuba kuboko kwa kilujo ne,4 pa kuba’mba bya bupe byenu bibule kuyukanyikwa. Shenu umona byafyamika po po akemufweta.+5 “Kabiji pa kulomba, kange mulombenga byonka bilomba bakamfutumfutu ne,+ mambo batemwa kwimana na kulomba mu mashinagoga ne pa mansanga a mikwakwa ikatampe amba bebamone ku bantu.+ Kine nemwambila namba, batambwila jimo mfweto yabo.6 Bino pa kulomba, twelai mu kibamba mwa bunke, kabiji inge mwashinkako ku kibelo, lombai kwi Shenu ubula kumweka.+ Kabiji Shenu umona byafyamika ukemufweta.7 Pa kulomba, kange mwambengatu bintu bimo byonka byuba bantu ba mu bisaka bikwabo ne, mambo abo balanguluka’mba Lesa ukebomvwa pa kubwezhabwezhapo byambo byabo.8 Onkao mambo, kechi mwikale byonka byo baji ne, mambo Shenu wayuka bintu byo mukeba+ saka mukyangye ne kumulomba.9 “Byonkabyo, mwafwainwa kulombanga bino amba:+“‘Tata wetu wa mwiulu, jizhina jenu+ jizhile.+10 Bufumu bwenu bwiye.+ Kyaswa muchima wenu+ kyubiwe pano pa ntanda, byonka byo kibena kubiwa mwiulu.+11 Mwitupe kajo ketu ka lelo;+12 kabiji mwitulekeleko mambo* etu byonka byo twibalekelako mambo aba betulenga mambo.*+13 Tukwashai pa kuba’mba tubule kuponena mu lweseko,+ kabiji tupokololai kwi aye mubi.’+14 “Mambo umvwe saka mwibalekelako bantu mambo, Shenu wa mwiulu naye ukemulekelako mambo;+15 pakuba inge mwabula kwibalekelako bantu mambo o bemulenga, ne aye Shenu wa mwiulu kechi ukemulekelako mambo enu ne.+16 “Pa kuzhikilwa na nzala,+ kange mwikale na bulanda byonka byo boba bakamfutumfutu ne, mambo abo baleka kwiwamisha ku meso* amba bantu bebamone’mba babena kuzhikilwa na nzala.+ Kine nemwambila namba, batambwila jimo mfweto yabo.17 Bino anweba pa kuzhikilwa na nzala, mwafwainwa kowa ku meso ne kwishinga manyi ku mutwe,18 pa kuba’mba mubule kumweka ku bantu amba mubena kuzhikilwa na nzala, bino kanatu kwi Shenu ubula kumweka. Shenu umona byafyamika po po akemufweta.19 “Lekai kwibikila nsabo pano pa ntanda+ paji tunzumbulu ne kabuwa byonauna, paji bangivi batwela mu mazubo ne kwiba.20 Pakuba bikai nsabo yenu mwiulu+ mwabula tunzumbulu ne kabuwa byonauna,+ kabiji mubula kutwela bangivi ne kwiba.21 Mambo konka kuji nsabo yenu, ne muchima ko ko akekala.22 “Lampi wa mubiji jo jiso.+ Byonkabyo, umvwe jiso jenu jazanzatu pa kintu kimo* ne mubiji wenu yense ukekala mu kyeya.23 Pakuba inge jiso jenu jiji na lwiso,*+ ne mubiji wenu yense ukekala mu mfishi. Onkao mambo, umvwe kyeya kiji mwi anweba kyaikala nobe mfishi, kine ayo mfishi ikakilamo kubaya!24 “Kafwako muntu wakonsha kwingijila bankambo babiji ne; mambo ukatemwapo umo ne kushikwa mukwabo,+ nangwa kukookela umo ne kukana mukwabo. Kechi mwakonsha kwingijila Lesa ne Nsabo pa kimye kimo ne.+25 “Onkao mambo, nemwambila namba: Kilekai kubambisha michima+ pa bumi* bwenu na byo mukaja nangwa na byo mukatoma nangwa na byo mukavwala.+ Nanchi bumi* kechi bwanema kukila kajo ne mubiji kukila bya kuvwala nenyi?+26 Talai bañonyi;+ kechi babyala nkunwa, kunowa nangwa kulonga mu matala ne, pano bino, Shenu wa mwiulu wibajiisha. Nanchi anweba kechi mwanema kwibakila nenyi?27 Ñanyi mwi anweba pa kubambisha muchima wakonsha kunungako kyubichi* umo ku bumi bwanji?+28 Kabiji mambo ka o mubambishisha muchima na bya kuvwala? Langulukai pa maluba a mungye byo akoma; kechi engila mwingilo nangwa kupikula bisapi ne;29 pakuba nemubuula namba, nangwatu Solomone+ mu lukumo lwanji lonse kechi wavwajile pamo nobe maluba ne.30 Pano inge Lesa wiivwika byonkabye nsono ya mungye, ikalatu moba acheche kabiji beisoka na mujilo, nanchi kechi wafwainwa kwimuvwika anweba baji na kalwitabilo kacheche nenyi?31 Onkao mambo, kange mubambishenga michima+ ne kwamba’mba, ‘Lelo tusakuja ka?’ nangwa’mba, ‘Tusakutoma ka?’ nangwa’mba, ‘Tusakuvwala ka?’ ne.+32 Mambo bino byonse byo bintu bikebesha bantu ba mu bisaka bikwabo. Shenu wa mwiulu wayuka’mba mwibikeba bino bintu byonse.33 “Onkao mambo, twajijilai na kukeba Bufumu patanshi ne bololoke bwanji, ne bino bintu byonse bikemubikilwapo.+34 Byonkabyo, kange mubambishenga michima na mambo a juba ja kesha ne,+ mambo juba ja kesha jikekala na bijikila byajo. Juba jonse jiji na makatazho ajo.


text:
MUTU 15
Ngimba Abakulumba Bobomba Bulebule Imbombo Yabo Nkipanga?
Igulu litu likaya na balongosi aba bikwambilila indalama. Loli, ufwana namuno syayilile na bakristu babwandilo, ‘abanyambala bobikiwa ukuya balindilili ba kutima ikipanga kya Kyala.’ (Imbombo Sya Batumiwa 20:28) Abanyambala aba bali nulwitiko lwamaka mwa Kyala, bo bobikiwa ukuya balindilili nkipanga. ‘Botima ikipanga kisita kufimbilisiwa, loli mbwighane bwabo bo muno Kyala olondela, ubutimi bwabo bungayagha bwa kukabilamo fimo mbuyanja.’ (1 Peteri 5:1-3) Ngimba mbombonki isi abakulumba bobomba?
Botufighilila. Abakulumba botulongosya nu kututula nkipanga ukuti tuleke upaghuka panjila ya bwanaloli. Tungibwagha ukuti Kyala abapele abanyambala aba imbombo yolondiwa fiyo. Abene botutula ukuti tuye nu bumi ubununu nukuti fitwendeleghe kanunu. (2 Bakorinti 1:24) Ufwana namuno untimi opakisya ing’osi, momuno bope abakulumba bobombela popakisya ubumi bwitu bwabukristu. Bakwinoghonela aliwesa nkipanga nubamanya kanunu bosa.—Isya Mbupingamu 27:23.
Botumanyisya muno tungabombela ubwighane bwa kyala. Sabata aliwesa abakulumba bolongosya pangomano ukuti bakasye ulusubilo lwitu mwa Kyala. (Imbombo Sya Batumiwa 15:32) Abakulumba aba bolongosya pambombo yakufumusya, nutumanyisya muno tungafumukisya.
Botukasya aliwesa pamwene. Ukuti bakasye ubumanyani bwitu na Yehova, utubalilo tumo abakulumba aba botwendela ku nyumba syitu lumo tukwaghana nabo ku Nyumba ya Bunyafyale. Abene botukasya ni fundo sya m’Baibolo.—Yakobu 5:14, 15.
Ukongelelapo pa mbombo syabo isi abakulumba bobomba nkipanga, bali nimbombo isingi isi silonda akabalilo kabo. Abene bobomba imbombo isi ukuti batule imbumba syabo. Nongwa yakuti bakwiyula pa mbombo yabo bolondiwa ughindikiwa.—1 Batesalonike 5:12, 13.
Ngimba imbombo ya bakulumba nkipanga yo yiliku?
Ngimba abakulumba botutula bulebule aliwesa pamwene?


text:
SWE INA KLISTU NU MULIMO WITU–KABUKU KA KUOMVYA PA KULONGANA Epulelo 2017
Mungaomvya Mazwi Yaa
Mazwi akuomvya pa kupeela antu Loleni! na pa kuyasambilizya icumi apa Wene Wakwe Leza. Pangini amazwi inu yano mungaomvya pa kusimikila.
IVYUMA IVYAYA UMWI ZWI LYAKWE LEZA
Mwaleka Yeova Aatungulula Imyelenganyizizye ni Vicitwa Vinu
Nakamata Mukulu akatwavwa ukutwalilila kuya ni miyele isuma, nomba tufwile kuombesya.
VINO SWE INA KLISTU TWAAYA
Mwayazengela ni Nsansa
Wensi wino wazanwa umukulongana afwile walola ukuti mu cumi twatemwana. Mungacita uli pakuti mwalanga ukuti namwe mwatemwa aina na ya nkazi pa Ng’anda ya Wene?
IVYUMA IVYAYA UMWI ZWI LYAKWE LEZA
Uzye Mwakwata “Umwenzo wa Kumanya” Yeova?
Muli Yelemiya cipande 24, Yeova wakolinye antu ku masamvu. Aaweni aali wa masamvu asuma, nupya tungayakolanya uli?
VINO SWE INA KLISTU TWAAYA
Mungakomelezya Atonta Muli Ukapepa
Yeova akalola atonta muli ukapepa ukuti yacindama. Tungayazwa uli ukuwela umu cilongano?
IVYUMA IVYAYA UMWI ZWI LYAKWE LEZA
Mwaya Asipe Wakwe Vino Yelemiya Wali
Kasesema Yelemiya wasoowile pakononwa kwakwe Yelusalemu. Uzye watwalilile uli ukuya musipe?
VINO SWE INA KLISTU TWAAYA
Inyimbo Zya Wene Zikakomya Utailo Witu
Ukwimba inyimbo zya Wene kwavwile Aina Klistu uku Sachsenhausen mu nkambi zya kucuzizyamo antu. Naswe kwene inyimbo zii zingatwavwa lino twaya ni intazi.
IVYUMA IVYAYA UMWI ZWI LYAKWE LEZA
Yeova Wasoowile pa Upangano Upya
Uzye upusano ci uwaya pa upangano upya nu pangano wa masunde, nupya u mulandu ci uno tungalandila ukuti usuma uwayamo uwa manda pe?


text:
Bushe Isambililo lya Baibolo e Cinshi?
Inte sha kwa Yehova balasambilila Baibolo na bantu abalefwaya kabili balasuka amepusho pamo nga aya:
● Bushe Lesa nani?
● Bushe Lesa alansakamana?
● Kuti nacita shani pa kuti mu cupo candi mube insansa?
● Kuti nacita shani pa kuti imbe ne nsansa?
Pe samba pali amasuko ku mepusho abantu bepusha sana pe sambililo lya Baibolo.
● Bushe musambilila shani Baibolo na bantu? Tulasala amalyashi ya kusambililapo pamo nga pali “Lesa” nelyo pa “cupo.” Lyena tulabelenga amalembo ayalekanalekana ayakumine ilyashi tusalile. Nga twalinganya aya amalembo yonse, e lyo twishiba bwino ifyo Baibolo isambilisha. Kanshi tuleka Baibolo iine yalondolola.
Pa kuti citwangukile ukusambilila Baibolo, tubomfya icitabo citila Bushe Cinshi Baibolo Isambilisha? Ici icitabo calilondolola bwino bwino ifyo Baibolo ilanda pali Lesa, pali Yesu, pa fyo ifintu fikaba ku ntanshi e lyo na pa malyashi na yambi.
● Bushe ni shinga balipilisha pa kusambilila Baibolo? Tabalipilisha nakalya, ne citabo ca kubomfya pa kusambilila na co cine bapeela fye.
● Ma-awala yanga mupoosa pa kusambilila Baibolo na bantu? Abengi abasambilila Baibolo na ifwe bafwaya tulesambilila mwi awala limo nelyo ukucilapo cila mulungu. Lelo inshita ya kusambilila tayapimwa. Kuti tulesambilila ukulingana ne nshita mulefwaya mwe bene.
● Cikaba shani nga ca kuti nalomba ukuti tulesambilila Baibolo nenu? Nga mwalomba ukulasambilila na ifwe Baibolo, Nte akesa uko mulefwaya ukuti mukakumanine kabili pa nshita mukafwaya mwe bene. Nga aisa, akamulanga ifyo tusambilila Baibolo mu mamineti fye ayanono. E lyo nga mwatemwa, kuti mwatwalilila.
● Bushe nga nasumina ukulasambilila Baibolo, ninshi mfwile ukuba Inte ya kwa Yehova? Awe. Fwe Nte sha kwa Yehova twalitemwa ukusambilisha abantu ifya mu Baibolo, lelo tatubapatikisha ukuti balepepa na ifwe. Tubalondolwela fye ifyo Baibolo yalanda, twalishiba ukuti cila muntu alikwata insambu sha kusala ifyo alefwaya ukusuminamo.—1 Petro 3:15.
Ishibilenipo na Fimbi
Lombeni Ukuti Mulesambilila Baibolo Apa Fye
Mulandu Nshi Mulingile Ukusambilila Baibolo?
Mu Baibolo mwaliba ifyasuko ku mepusho yacindama ayo abantu abengi pano calo bakwata. Bushe na imwe kuti mwatemwa ukusanga amasuko ku mepusho mwakwata?
Lombeni Ukuti Mulesambilila Baibolo Apa Fye
Bushe Isambililo lya Baibolo Liba Shani?
Mu calo conse, Inte sha kwa Yehova shaishibikilwa ku kusambilisha abantu Baibolo ukwabula ukubalipilisha. Moneni ifyo ciba.
PA NTE SHA KWA YEHOVA
Lombeni Ukuti Mulesambilila Baibolo
Sambilileni Baibolo apa fye pa nshita ne cifulo ifyo mutemenwe mwe bene.


text:
MUTU 6
Ngimba Tutuliwa Bulebule Linga Tubungana na Bakamu na Balumbu?
Nalinga kuye ifula, amatope, kali buye bulendo butali, loli Abaketi ba Yehova bobungana pampene. Nalinga bakwaghana nindamyo sya pabumi, ubukatale ni mbombo isi bobomba, ngimba findu fiki fikubatula Abaketi ba Yehova ubungana pampene?
Tumanyana kanunu nabakamu bitu. Pauli alembile ukuti ‘twinoghonelaneghe,’ ayobagha isya bandu aba tukwiputa nabo. (Bahiburi 10:24) Pauli ayobagha isya ‘kwinoghonela abakamu bitu,’ ukubamanya kanunu abakamu bitu. Amasyu gha Pauli agha, ghakutubula ukuti twinoghoneleghe fiyo sya bakamu bitu namuno bayilile. Ukubamanya kanunu abakamu, kututula ukusyaghania ukuti abakamu bitu bamo bakwaghana nindamyo isyakufwana nanuswe, nukuti bangatutula ukuti tumalane nasyo.
Tukuya pabumanyani fiyo nabakamu bitu. Pangomano syitu tubungana ngati bakamu na balumbu. Utubalilo tumo tukolelana ukuti twangale pampene. Ngimba ukwangala pampene kututula bulebule? Tukasya ubumanyani bwitu. Linga abakamu bitu baghene ni ndamyo, tutulana. (Isya Mbupingamu 17:17) Ukubungana na bakamu bitu kututula ukumanya ukuti twesa ‘tupakisania.’—1 Bakorinti 12:25, 26.
Tubasuma ukuti musale abamanyani aba bobomba ubwighane bwa Kyala. Abamanyani aba mungabagha pakati pa Baketi ba Yehova. Mungitikisyagha chilichosa ukuti chibapaghule ukwangala nanuswe.
Ngimba tutuliwa bulebule linga tubungana pampene na bakamu na balumbu bitu?
Mukuya pakwanda ndili ubungana nanuswe?