text:
Kani Mulabona ati Mulyelelwe Ukutinamina mwi Kelesha?
“Kobikapo umutima pa kupenda amalembo, na pa kucenjesha, na pa kusambisha.”—1 TIM. 4:13.
INYIMBO: 45, 70
1, 2. (a) Kani ukushimika ukulembelwe pali Yisaya 60:22 kulukukonshiwa shani muli shishino inshiku sha kupelako? (b) Ni bani abalukupengelwa makosa mu kwanshika kwa baYawe ukwa pa calo?
“UYO munini akaba myanda ikumi, na woyo umuce naye akaba mushobo wa bantu ukosele.” (Yisa. 60:22) Uku ukushimika kulukukonshiwa muli shishino inshiku sha kupelako. Mu mwaka wa kupyunga kwesu uwa 2015, abakutulisha ba Bufumu 8,220,105 e bapyungile umulimo wa kutulisha mu calo conse! Amashiwi akupelako muli kuku ukushimika alitukumine fwense fwe baKlistu, ni pakuti baWishifwe bakwiulu baalilabiile ati: “Nebo ne baYawe nkaficita bwangu pa kufika impindi.” Fyenka filya abali muli motoka babona ati yatatika ukubutukisha, na fwebo tulukubona ifi umulimo wa kupanga abasambile uwa mu calo conse ulukukula. Findo tulukucitapo pali kuku ukukula? Kani fwe bakutulisha ba Bufumu tulukupyungisha apapelele amakosa esu? Abakwabesu ne nkashi abengi balukutatika bupainiya bwa mpindi shonse ne bwakofwako. Nakabili, tulasangalala ukubona abengi balukusalululapo ukuya ukulukupengela abakutulisha ba Bufumu neli ukupyungako imilimo imbi iya mu kwanshika!
2 Pa mpindi intu imo, tulukubona ati abakupyunga imilimo ya mwi kelesha balukupengelwa makosa. Umwaka ne mwaka amakelesha 2,000 alukupangwa. Kani mwi kelesha limo limo mulyelelwe ukuba abakulu ba mwi kelesha 5, ninshi umwaka ne mwaka, abapyungishi bakofwako 10,000 balyelelwe ukuba abakulu ba mwi kelesha. Ici cilukwalula ati abakwabesu abakuti ubwingi balyelelwe ukupyungisha ukufika pa fipengelwa pakweba’ti babe abapyungishi bakofwako. Ukulunda pali cici, fwense lukoso nangaba’ti tuli balalume neli banakashi, tulyelelwe ukuba “bafulile ne milimo ya baShikulu.”—1 Koli. 15:58.
IFI CALULA UKUTINAMINA
3, 4. Ni isa milimo ya mu kwanshika kwa baLesa mungapyungako?
3 Pendeni 1 Timote 3:1. Ishiwi lya ciGiliki ilyaalwilwe ati “atinamine” lilaalula ukufungulula ukuboko ne kwikata icintu, cipale iciliko apatali na mwebo. Pa kupyungisha ili ishiwi, Paulu alukubuulishisha ati tulyelelwe ukupyungisha pakweba’ti tutinamine. Alakanyeni pa mukwabesu uulukulanguluka pa kupyungako imilimo mwi kelesha kuntangiile. Cipale pali ino mpindi talipo mupyungishi wa kofwako, pano akutuluka ati alyelelwe ukuba ne mibelo iingamofwako ukufika pa fipengelwa. Ica kutanga, apyungila pa kuba umupyungishi wa kofwako. Mu kupita kwa mpindi, atatika ukufwaya ukuba umukulu wa mwi kelesha. Pa kuba umupyungishi wa kofwako na pa kuba umukulu wa mwi kelesha, umukwabesu apyungisha pakweba’ti afike pa fipengelwa pa kupyungako imilimo na imbi mwi kelesha.
4 Mu kupalako, abakwabesu ne nkashi abafwaya ukupyungako bupainiya, pa Beteli, neli ukupyungako umulimo wa kwibaka Imilenda ya Bufumu balapyungisha pakweba’ti bakonshe ukufika pa fipengelwa. Nga tusambilile pali fyefyo Amashiwi abaLesa atukoselesha fwense ukupyungisha pakweba’ti tutinamine imilimo na imbi iya mu kwanshika kwa baLesa.
PYUNGISHENI PAKWEBA ATI MUTINAMINE
5. Kani abanice bangapyungisha shani amakosa abo ku kupyunga imilimo ya Bufumu?
5 Abanice bali ne makosa akupyunge’milimo iingi mu kwanshika kwa baYawe. (Pendeni Ifisimpi 20:29.) Abakwabesu bambi abanice abapyungila pa Beteli balapyungila ku kupulinta amaBaibolo ne mabuuku ambi aalabila pali Baibolo. Abakwabesu ne nkashi abanice abengi balapyungako umulimo wa kwibaka ne kuwamya Imilenda ya Bufumu. Ili kwaba amakatasho aakulu, abanice balapyungila pamo na Bamboni abeshi imilimo ku kofwako abali mu bukatasho. Nakabili, bapainiya abanice balofwako ukutulisha icebo iciweme ku mipunda ya kutali na ku bantu abalabile’milaka imbi.
6-8. (a) Kani umukwabesu umo alyalwileko shani ifi alukubona imilimo ya baLesa, kabili findo fyafuminemo? (b) Ni muli isa nshila ‘tungesesha ne kubona ati baYawe baliweme’?
6 Ukwakubula ne kukanika, muliishi umulandu ukupyungila baYawe ne mweo wesu onse kucindamiine. Pano, findo mungacita kani na mwebo mulomfwa koti ni fyefyo umukwabesu twakwita ati Aaron aumfwile? Nangaba’ti alikuliile mu cisoolo ca buKlistu, alilabiile ati, “Nalukumfwo’bufila ukuya mu kubungana na mu kutulisha.” Alukufwaisha ukupyungila baLesa pano alukulanguluka pa mulandu taabelelepo umusangalele. Findo acitilepo?
7 Umukwabesu Aaron alitatikile ukupenda Baibolo lyonse, ukwanshikilo’kubungana, ne kwasukapo. Nakabili, alitatikile ukutembela lyonse. Ili aalukuya ili atemenwako baYawe, alitatikile ukukula mu fya baLesa. Ukufumo’lo, umukwabesu Aaron alilitemweshe ukupyungako bupainiya, ukofwelesha abali mu bukatasho, ne kutulisha mu calo cimbi. Pali ino mpindi uyu umukwabesu alapyungila pa Beteli kabili mukulu wa mwi kelesha. Kani alomfwa shani pali fyefyo aacitile? Alilabiile ati, “ ‘Ndyeseshe ne kubona ati baYawe baliweme.’ Pakuti baYawe balinshukishe, ndabona ati ndyelelwe ukupyungisha mu milimo yabo, kabili ndibwenenemo makosa.”
8 Umwimbishi wa masamo aalimbile ati: “Abo ababapensela baYawe teti bakapengele kantu akelelwe neli kamo.” (Pendeni Amasamo 34:8-10.) Na cine, baYawe tabakafilwapo ukulama abo ababapyungila ne munkonsha. ‘Tulesha ne kubona ati baYawe baliweme’ ili tulukupyungisha mu milimo yabo. Nakabili, kani tulukupempela baYawe ne mweo wesu onse, tulaba abasangalele ukwakuti.
TEKWESHAPO UKULEKA NELI UKUKATALA
9, 10. Nindo mwelelwe ukubeela ne mutima wa ‘kupembelela’?
9 Ili mulukutinamina imilimo ya mwi kelesha, mulukuli ne mutima wa ‘kupembelela.’ (Mika 7:7) Lyonse baYawe balofwako abapyungishi babo, nangaba’ti bangasuminisha papitako impindi pakweba’ti bapeelwe imilimo na imbi mu kwanshika kwabo, neli pakweba’ti ifintu fimo fiwamineko. Baalilaile Ablaamu ukukwata umwana, pano Ablaamu alilangishe ukucetekela ne mutimanteka. (Ebeya 6:12-15) Nangaba’ti aalipembelele imyaka iyakuti ubwingi pakweba’ti Isaci afyalwe, Ablaamu takatelepo ukupembelela, kabili baYawe baalikonseshe ifi bamulaile.—Ifyakuta. 15:3, 4; 21:5.
10 Ukuba, ukupembelela takupubilepo. (Ifisi. 13:12) Kani lyonse tulukulanguluka ati bakokola ukutupeela imilimo mwi kelesha, tungalukuli ababombomene. Kanshi cingawama ukupyungisha bwino impindi ku kuwamyako ne kufika pa fipengelwa ukupyungako imilimo mwi kelesha. Nga tulabile pa nshila shitatu ishi mungacitilamo ifyo.
11. Ni isa mibelo tungafwaya ukukwata, kabili nindo?
11 Pyungileni pa kuba ne mibelo iingamofweniko ukufika pa fipengelwa. Kani tulukupenda Baibolo lyonse ne kwalakanyapo, tungaba ne mano, ukukutuluka, ukusololola bwino, ukwishiba, ne milangwe ya mano. Iyi imibelo icindeme kuli baabo abalukutangilila mwi kelesha. (Ifisi. 1:1-4; Tito 1:7-9) Nakabili, ili tulukupenda amabuuku esu aalabila pali Baibolo, tulaya ili twishiba ifi baYawe balanguluka pa fintu ifilekenelekene. Inshiku na nshiku, tulasalululapo ifyakulisangalashishamo, ifyakufwala, ifyakupyungisha indalama, ne fyakupyungila pamo ne bantu bambi. Kani tulukupyungisha ifi tusambilila mu Baibolo, tungalukusalululapo bwino pa fintu.
12. Kani aba mwi kelesha bangalangisha shani ati bacetekelwe?
12 Mulukuli abacetekelwe. Nangaba’ti tuli balalume neli banakashi, tulyelelwe ukupyungisha mu milimo ya mu kwanshika kwa baLesa yeyo tupeelwe. Pakuti Neyamiya aali mwikalikishi, alisalulwile pa bantu ba baLesa abakupeela imilimo. Bantu ba kuba shani asalulwile? Bantu abaalukutonda baLesa, kabili abacetekelwe. (Neya. 7:2; 13:12, 13) Na pali bubuno bukumo, aba mwi kelesha balyelelwe ukuba “abantu ba mano, abalukutonda baLesa, abantu ba bucine.” (Ifyakufu. 18:21) Imilimo iweme ilabonwa ku bantu bambi.—Pendeni 1 Timote 5:25.
13. Mungatuntulula shani Josefi ili bambi bacita ifitafyelelwe kuli mwebo?
13 Mulukusweshiwa kuli baYawe. Findo mungacita kani bambi bacita ifitafyelelwe kuli mwebo? Cipale mwebo mungafwaya ukulipokolola penka apo. Pano ukucite’fyo, shimbi impindi kulakushishako lukoso ubukatasho. Abakwabo Josefi baalicitile ifibipile kuli ye, pano tapitilishepo ukubafiitilwa. Panuma, Josefi baalimubepeshe kabili baalimubikile mu jele apakubula ne mulandu wa cinenene. Nangabe’fyo, lyonse alukweyamina pali baYawe ili alukupita muli aya amakatasho. Findo fyafuminemo? “Ishiwi lya baYawe lyalimweseshe,” neli ati lyalimusweseshe. (Amasa. 105:19) Ili aya amakatasho ashilile, Josefi ali uwelelwe ukupyunga umulimo uulibelele. (Ifyakuta. 41:37-44; 45:4-8) Ili mulukupita mu makatasho, mulukulomba amano, mulukuli abatekenye muli fyefyo mucita na mu ndabililo, kabili mulukulomba baYawe ukumukosheni. BaYawe bakamofweniko.—Pendeni 1 Petilo 5:10.
MULUKUWAMYAKO INSHILA MUTULISHISHAMO
14, 15. (a) Nindo twelelwe ukubikila akalango ku nshila tutulishishamo? (b) Kani mungaalulako shani inshila sha kutulishishamo? (Boneni icikope icili pe buula 20 ne kabokoshi ka “ Kani Mungalulako Inshila Mutulishishamo?”)
14 Paulu alikoseleshe Timote ati: “Kobikapo umutima pa kupenda amalembo, na pa kucenjesha, na pa kusambisha. Kolicenjelela we mwine ne busambishi bobe.” (1 Tim. 4:13, 16) Pali yiyi impindi, Timote ninshi aliishi bwino ifya kutulisha. Pano, aali ne kuwamyako ukutulisha kwakwe kani ‘alicenjelela umwine,’ neli ukubikako makosa akalango ku nshila alukusambishishamo abantu. Taelelwepo ukulukulanguluka lukoso ati abantu baali ne kumfwa ifi aalukubasambisha. Pakweba’ti alukubafika pa mitima, aalyelelwe ukulukwalulako inshila sha kusambishishamo ukwelelwa na fyefyo abantu alakusambisha baalukupengela. Fyopele’fyo, efi na fwebo fwe bakutulisha ba Bufumu twelelwe ukulukucita.
15 Kani tulukutulisha ku ng’anda ne ng’anda, impindi ishingi tatusangapo abantu. Kumbi, tekuti twingilepo pa mang’anda ambi na pa mipunda imbi iili mu malinga. Kani ifi efi cili mu mupunda mutulishisha, na mwebo mungalanguluka pa kwalulako inshila sha kutulishishamo.
16. Nindo ukutulisha pa mupunda apasangwa abantu abengi kuwamine?
16 Ukutulisha pa mupunda apasangwa abantu abengi ni nshila iweme iya kutulishishamo icebo iciweme. Bamboni abengi balukulitemwesha ukupyungako uyu umulimo. Balafwaya impindi ya kuya mu kutulisha ku bantu abasangwa pa fitesheni fya mashitima ne myotoka, mu mamaliketi na mu mapaaka, eli na mu mipunda imbi umusangwa abantu abengi. Ukupyungisha imilangwe, Mboni angatatika ukwambaala ne muntu pa kulabila pa filukucitika mu calo, pa kumutoota pali fyefyo alama abana, neli ukumwipusha pa milimo apyunga. Ili balukwambaala, uwakutulisha angapyungishako ne Malembo ne kukutika kuli fyefyo umuntu alabilapo. Ifi umuntu alabilapo fingalengesha uwakutulisha ukwambaala nakwe na fimbi pali Baibolo.
17, 18. (a) Findo fingamofweniko ukuba ne lupata ili mulukutulisha? (b) Kani amashiwi akwe Dafidi angamofweniko shani ili mulukutulisha?
17 Kani mulakatashiwa ukutulisha pa mupunda apasangwa abantu abengi, tekweshapo ukuleka. Ba Eddie, bapainiya abekala mu New York, baalukufilwa ukutatika ukwambaala ne bantu ili balukutulisha pa mupunda apasangwa abantu abengi. Mu kupita kwa mpindi, baalibeele ne lupata. Findo fyabofweleko? Balilabiile ati: “Pa mapempelo acisoolo, nebo ne bakashi banji tulafwaya ifyasuko ku fyakwipusha ifi abantu bepusha makosa. Nakabili tulalomba Bamboni na bambi ukutofwako.” Pali ino mpindi, ba Eddie balafwaisha ukupyungila pa mupunda apasangwa abantu abengi.
18 Ili mulukuwamyako inshila mutulishishamo icebo iciweme, ukukula kwenu kukalukuboneka kuli bonse. (Pendeni 1 Timote 4:15.) Ne cicililepo, mukalemya baYawe koti ni fyefyo Dafidi acitile, uwaimbile ati: “Nakulukubalemya baYawe impindi shonse; ukubatota kukalukuli mu kanwa kanji inshiku shonse. Umutima wanji ukalukulitotela muli baYawe: Abatekenye bakomfwa ifya fyefyo, ne kulukutemwa.” (Amasa. 34:1, 2) Kabili pakuti pa kutulisha kwenu, abatekenye bangesa mu kupempela kwa cine.
MULUKULEMYA BALESA UKUPITILA MU KUTINAMINA
19. Nindo umupyungishi wa baYawe uwa bucine elelwe ukuba umusangalele nangaba na fyefyo alukupitamo?
19 Dafidi alimbile ne kweba’ti: “Imilimo yenu yonse ikalukumutoteni, mwe baYawe; abalungeme benu nabo bakamucindikeni. Bakalabila ifya buleme bwa bufumu bwenu, ne kwambala ifya bukulu bwenu; mu kubeshibisha abana ba bantunshi ifya kucita fyabo ifya makosa, ne mpupo sha buleme bwa bufumu bwabo.” (Amasa. 145:10-12) Aya amashiwi alukubuulishisha ifi Bamboni sha BaYawe bonse bomfwa. Nga pano kani mulafilwa ukutulisha makosa pakuti pa kucekula neli pakuti pa makatasho ambi? Lyonse mulukwanuka ati ili mulukutulisha ku bamulameni na ku bantu bambi, ninshi mulukulemya baLesa. Kani muli mu jele pakuti pa kucetekela kwenu, ukwakubula ne kukanika mulatulishako ku bantu ili mwaba ne shuko lya kucite’fyo, kabili ico cilasangalasha baYawe. (Ifisi. 27:11) Fyenke’fi efi cili na kuli mwebo mwe muli na bamukakwenu abatabapempelapo baYawe pano mulapyungisha mu fya baLesa. (1 Pet. 3:1-4) Nangaba na fyefyo mulukupitamo, mungalemya baYawe ne kukula mu fya baLesa.
20, 21. Bambi bangabwenamo shani kani mulipeelwe imilimo iingi mu kwanshika kwa baYawe?
20 Icine, baYawe bakamushukisheni kani mwapitilisha ukulukutinamina. Kani mwaalulako amekalilo enu, mungapyungako makosa mu mulimo wa kusambisha abantu bucine. Ne cicililepo ca kweba’ti, abakwabesu ne nkashi bakabwenamo makosa mu kupyungisha kwenu. Kabili pakuti pa kupyungisha kwenu mwi kelesha, abantu ba baYawe bakamutemweni makosa, bakalukumutooteni, kabili bakalukumofweniko.
21 Nangaba’ti tulipyungiile baYawe pa myaka iyakuti ubwingi neli ni pa myenshi lukoso iinini, fwense tungapitilisha ukukula mu fya baLesa. Pano, kani abaKlistu abakulu mu fya baLesa bangofwako shani aba bukumo ukukula mu fya baLesa? Ici eci tukambaalapo mu ciputusha cakonkapo.


c: text/html

text:
LUBONO KUFUMA MU MASWI A LESA | YOBU 11-15
Yobu Walikushoma Mukupunduka Kufuma Kubafu
Yobu walabonesha lushomo lwakendi mungofu sha Lesa shakumupundusha
14:7-9, 13-15
Yobu walasebensesha citondo—ndabona citondo camaolivi—pakulesha lushomo lwakwambeti Lesa ukute ngofu shakumupundusha.
Miyanda yacitondo camaolivi ikute kupangisheti olo citondo catemwa, ingacisonsa kayi mulandu wakwambeti miyanda iyi yaya panshi maningi. Miyanda iyi yabanga owa iyumi, citondo cikute kusonsa kayi.
Imfula yaloka owa panyuma palulanga, citondo cayuma camaolivi ingacisonsa kayi kufumina kumiyanda, kupanga ‘nemisampi eti citondo canyowani.’

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Inte sha kwa Yehova mu Turkey
Inte sha kwa Yehova mu Turkey
Ifikalamba Sana Ifyacitike
-
MARCH 29, 2012 — Icipani ca UN Human Rights Committee casanga ukuti icalo ca Turkey calikeele pa nsambu sha ba Nte babili abakeene ukwingila ubushilika
-
NOVEMBER 22, 2011 — Ercep v. Turkey, umulandu wa kubalilapo pa milandu itatu iyo icilye ca European Court of Human Rights capingwile ukuti icalo ca Turkey tacilingile ukulacusha ba Nte abakaana ukwingila ubushilika
-
JULY 31, 2007 — Ubuteko bwasumina ukulembesha Inte sha kwa Yehova
-
JUNE 19, 1985 — Icilye icikalamba capingula ukuti Inte sha kwa Yehova cilonganino ca mapepo
-
DECEMBER 2, 1981 — Icilye ca bashilika capingula ukuti Inte sha kwa Yehova cilonganino ca mapepo ico balembesha mwi funde
-
APRIL 17, 1973 — Icilye icikalamba ica bashilika capingula ukuti ukuba Inte ya kwa Yehova kupula mwi funde
-
EARLY 1930’s — Ibumba lya kubalilapo ilya Nte sha kwa Yehova lyateyanishiwa


text:
IFYO FWE BENA KRISTU TULINGILE UKULAIKALA
Ifyo Mwingalacita pa Kuti Muleyasuka Bwino pa Kulongana
Ifyasuko ifisuma filakoselesha aba mu cilonganino. (Rom. 14:19) Filakoselesha na baleyasuka bene. (Amapi. 15:23, 28) Kanshi lyonse tuleesha ukwasukapo nangu fye umuku umo ilyo tuli pa kulongana. Kwena te lyonse bengatusonta nga twaimya ukuboko. Kanshi tulepekanya ukwasukapo sana.
Icasuko icisuma . . .
cifwile ukuba icayanguka, icaumfwika kabili iciipi. Ilingi cilawama ukwasuka fye mu masekondi 30 nelyo ukucepako
cilawama nga ca kuti mwayasuka fye mu mashiwi yenu
cilawama nga tamubwekeshepo ifyo bambi baswike kale
Nga ni mwe babalilapo ukosonta, . . .
asukeni fye mu kulungatika
Nga nabasuka kale icipusho . . .
landeni pa fyo ilembo lili mu paragrafu lilekosha icishinka
landeni pa fyo ifyebo tulesambilila fitukumine
landeni pa fyo twingabomfya ifyo tulesambilila
landeniko panono pa cacitike icilingene ne fyo tulesambililapo


text:
LUFUNJISHO 4
Bya Kwingijisha Mali
‘Bintu byo balangulukila jimo bilumbuluka inge besambapo.’
Bonse tukeba mali a kupotamo bintu bikeba ba mu bisemi byetu. (Byambo bya Mana 30: 8) Ibyo mali “akwashañana.” (Musapwishi 7:12) Kyakonsha kukatazha bingi baji mu masongola kwisamba pa mali, bino kange muleke mali aletenga makatazho mu masongola enu ne. (Efisesa 4:32) Baji mu masongola bafwainwa kuketekela benakwabo ne kufuukwila pamo bya kwingijisha mali.
1 TANCHIKAINGA BULONGO BYA KUPOTA
BYAMBA BAIBOLO: “Ñanyi mwi anweba uba inge ukeba kushimika kyamba ubula kukikala panshi ne kubala mali o akengijisha kuba’mba amone kana uji na avula a kwikipwishisha?” (Luka 14:28) Kyanema bingi kwikala pamo ne kwisamba pa bya kwingijisha mali. (Amosi 3: 3) Isambai pa byo mubena kukeba kupota ne pa mali o mubena kukeba kwingijisha. (Byambo bya Mana 31:16) Kechi mwafwainwa kupota kintu na mambo a kuba’mba muji na mali ne. Kechi mwafwainwa kwitwezha mu nkongole ne. Potai bintu byaesakana na mali onka o muji nao.
BYO MWAKONSHA KUBA:
Inge muji na mali ashalapo ku mpelo ya ñondo, isambai byo mu sa kukeengijisha
Umvwe ashalapo acheche, mwakonsha kukepeshako bya kupota. Umvwe mupota kajo ko banengezhezha jimo, mwakonsha kupota ko mwakonsha kwinengezhezha anweba bene
2 KASULUKAI KWISAMBA BYO MWAKONSHA KWINGIJISHA MALI O MUFOLA
BYAMBA BAIBOLO: “Tutesha muchima ku bintu byonse mu bukishinka, kechi kwi Yehoba konkatu ne, bino ne ku bantu.” (2 Kolinda 8:
Inge musaka kupota kintu kikatampe patanshi mwafwainwa kukisambapo na benakwenu. (Byambo bya Mana 13:10) Kwisamba bulongo pa mali kukaleta mutende mu masongola enu. Mwafwainwa kuyuka’mba ano mali enu bonse kechi enu bunke ne.
BYO MWAKONSHA KUBA:
Mwafwainwa kwitabuzhanya mali o mwakonsha kwingijisha kwakubula kwipuzha benakwenu
Isambainga pa mali kimye kyonse. Kechi kupembelelatu paikala lukatazho ne


text:
Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou
Watch Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Online:
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 8 Nov 25, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 7 Nov 17, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 6 Nov 11, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 5 Nov 03, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 4 Oct 28, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 3 Oct 20, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 2 Oct 13, 2017
- Yuuki Yuuna wa Yuusha de Aru: Washio Sumi no Shou Episode 1 Sep 20, 2017


text:
MUTWE WA PA NKUPIKO | YESU WITUPOKOLOLA KU ÑANYI BINTU?
Kuvuluka Lufu lwa kwa Yesu, Kukekalako Ñanyi Kimye Kabiji Kukekela Kwepi?
Saka akyangye kufwa, Yesu wakambizhe baana banji ba bwanga kuvulukanga kitapisho kyo ebabuujilenga bya kuba. Wibambijile’mba: “Saka muba kino mu kumvuluka.”—Luka 22:19.
Uno mwaka, Kuvuluka lufu lwa kwa Yesu kukekalako pa Kitanu, pa 3 April, inge juba jazhika. Bakamonyi ba kwa Yehoba bemwita anweba ne kisemi kyenu kwiya na kutanwako ne kuteleka ku jashi jikalumbululanga lufu lwa kwa Yesu kyo lwanemena ne kintu kyo mwakonsha kuba pa kuba’mba mukamwenemo bintu byawama.


text:
MUTWE WA MWANDA WA PA KIBALU | MUSWELO WA KUSANGELA MWINGILO OBE
Kwingila Bikomo—Le Kukidi na Mvubu?
Alex wetūkija bininge kitatyi kya kandija kalato kakwabo mu motoka wa sosiete ikwasha bantu kuviluka kwine kwaingilanga. Wiipangula amba, ‘Le kyonepenenekele mu kano kaji kampikwa kamweno kavule i kika? Le nkekala biyampe kitatyi’ka? Bwami būmi bwadi bwa kwikala biyampe bininge shi nkyadipo ñingila!’
Pamo bwa Alex watelwa’u, bantu bavule dyalelo kebasakangapo kwingila bininge. Mulongolodi umo wa myotoka witwa bu Aaron unena amba: “Bantu bavule balañanga’mba kwingila mingilo ‘ya makasa’ i kwitūkija bulēme. Ngikadila yabo i ya: ‘Ñingilanga uno mwingilo’tu mwanda wakwilaijija’po.’”
Mwanda waka bantu bavule bamonanga’mba kebafwaninwepo kwingila mingilo mikomo? Padi batononwanga na byobya byobemvwana ku bisanji, bine bimwekejanga divule dine amba būmi “buyampe” i bobwa bwa katutu ne bwa ku makasa kufuke. Matthew wingilanga mingilo ya makasa, unena amba, “bantu balañanga’mba shi wingila bininge mwanda wa mwa kwikadila, popene ukakomenwa.” Nzamu umo witwa bu Shane nandi wamwene muswelo umo onka. Unena amba: “Kwingila difuku dituntulu ne kupebwa mfutwa mibwane ya difuku’dya i kintu kekisakangapo bantu kulonga.”
Ku mutamba mukwabo, bantu bavule banekenye, na bubine bengilanga bikomo. Mūbaki umo wa myaka 25 witwa bu Daniel unena amba, “Mona’mba kwingila bininge kuletanga mpalo mivule, nakampata shi ilongwa na bitungo bilumbuluke.” Andre wa myaka 23 witabija uno mwanda na kunena amba: “Nkulupile amba katōkwe ne nsangaji bitambanga ku kwingila. Kwingila bityetye kekukakufikijapo ku nsangaji ya kitatyi kilampe—kukakuletela’nka masusu a nyeke!”
Le bantu badi pamo bwa ba Daniel ne Andre batamije mumweno muyampe mu mwingilo mukomo muswelo’ka? Mu kīpi’tu, baingidije misoñanya ya mu Bible mu bwabo būmi. Pa kyaba kya kutyumuna mutyima pa mingilo mikomo, ino Bible ukankamika kwikala na kininga ne kūminina. Bible ketulombolangapo’tu’nka kwingila kete, ino witulombolanga bintu bivule. Witulombolanga kadi ne muswelo wa kusangela mwingilo wetu.
Le i misoñanya’ka ya mu Bible ibwanya kukukwasha usangele mwingilo obe? Tukulomba ubandaule’ko misoñanya imo isambilwe’po mu kishinte kilonda’ko.


text:
Collected by: Don Sybertz, Scanned by: Cephas Yao Agbemenu
With special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs,Sayings and stories)
Waliho ngosha umo lina lyakwe Manyanda. Akading’Wa busese ukagulwa hikulu, hali Ntemi Budoshi. Umu milimo yakwe Wali nkornezu no. ntemi nang’hWe akantogwa no ung’winha na cheo(buta1e) nose ubiza ntale Wa basese. Uitanwa mheshimiwa Wa mkuu, mtumwa manyanda. Kushika nose biza babyaji bakwe kunkomola (kungfwinja mu busese). Aliyo iki cheyo jakwe ijo Winhwa akalema. Ubawila babyaji bakwe giki. “Babyaji bane nalina bulumbi butale no iki ngfwizaga kunikomola, aliyo natajile na manila no ukunu.” (kulemela mu shibi) Huna llu babyaji bakwe bandya kulila, nu Nina ung’Wi1a giki ili Walemaga tutibona nu bebe hangi (izumo. Kumb 30:19) Kuhayimanila Ntemi Budoshi uzumalika. Mu shiku jene kaliho kajile, ulu ucha Ntemi akujikwa na nganji Wakwe (mpaga kuja na nsago). Lushiku lwene lwa kucha Ntemi banamhala bakang’Witana Manyanda nang’hWe akayega no uhaya, “Lelo nakubiza Ntemi.” Aho Washika banamhala bung’Wila, “Lelo ukujikwa uli mpanga, iki kajile kise kali chene,, uyo bitogilwe nu Ntemi akujikwa nang’hWe mpanga.” Aho Manyanda Wigwa akasunduhala no, ugema na kupela aliyo uding’Wa utungwa utulwa ng’Wichongo, Ntemi Budoshi nang’hWe utulwa higulya bandya kufugila, ukunu Manyanda akulilaga mugati. “Ulu ninazunije ya babyaji bane
ninatapandikile makoye.


text:
ZE ZWA MWA SIFALANA SA LUNA
Filimu ye Tiisa Tumelo ye Kwanisize Lilimo ze 100
“Mutu yo u bonahala hahulu inge Muzwale Russell ku fita mane ni mwa bonahalela Muzwale Russell luli!”—Kona mwa naa bulelezi muuna yo muñwi ya naa buhile filimu ye bizwa “Photo-Drama of Creation” ka silimo sa 1914.
FILIMU ya “Photo-Drama of Creation,” i kwanisa lilimo ze 100 mwa silimo se, filimu yeo ya maswaniso a cinca-cinca i lukisizwe hande ili ku tusa batu ku lumela kuli Bibele ki Linzwi la Mulimu. Ku si na taba kuli ka nako yeo ne ku na ni batu ba bañata ba ne ba lumela kuli lika ne li tile ka ku ipilaula, hape ne ku na ni twaniso ye tuna, mi tumelo ya batu ba bañata ne i fokozi bakeñisa ku honona litaba za niti, filimu yeo ne i koñomekile kuli Jehova ki Mubupi.
Muzwale Charles T. Russell, ya naa etelela mwa musebezi o ne ba eza Baituti ba Bibele, naa zwezipili ku bata nzila ye nde ya ku taluseza ka yona batu ba bañata niti ya mwa Bibele ka bubebe. Baituti ba Bibele ne se ba itusisize lihatiso za Bibele ka lilimo ze fitelela 30 kwa ku taluseza ba bañwi niti. Kono cwale ne se ba fumani mukwa o munca wa ku itusisa kwa ku taluseza ba bañwi niti, ne li mukwa wa ku itusisa maswaniso a cinca-cinca.
KU SHAELA EVANGELI KA KU ITUSISA MASWANISO A CINCA-CINCA
Mwa lilimo za ma 1890, batu ne ba kalile ku buhiswanga maswaniso a cinca-cinca. Silimo sa 1903 ha si to esha feela, ne ku buhisizwe filimu ya bulapeli mwa keleke ye ñwi ya mwa tolopo ya New York. Mafilimu a maswaniso a cinca-cinca kona ha naa sa zo taha-taha ka nako ya naa kalisize ku lukisa muzwale Russell kuli ku zwiswe filimu ya “Photo-Drama” ili ka silimo sa 1912. Muzwale Russell naa lemuhile kuli ku itusisa maswaniso a cinca-cinca ne ku ka tusa kuli batu ba bañata ba utwe litaba za niti za mwa Bibele ku fita ha ne ku ka itusiswa feela lihatiso.
Filimu ya “Photo-Drama” ye ne tandanga lihola ze 8 ili ye ne buhiswanga mwa likalulo zee ne, ne i bonisanga lingambolo ze kuswani ze 96 ze ne filwe kwamulaho ki mubuleli ya naa zibahala hande ili ya naa na ni linzwi le ne ba ziba hande batu ba ne ba pila ka nako yeo. Ne ku lilanga lipina ze nde mwa likalulo ze ñata za filimu yeo. Mizwale ba ba na ni buikoneli ne ba bapalanga matapa fo ku na ni manzwi ni lipina ili ku swalisanisa mulumo ni maswaniso a cinca-cinca a makande a zibahala hahulu mwa Bibele.
“Mwa filimu ye, ku fumaneha maswaniso a pupo ya linaleli ku yo fita kwa mafelelezo a Puso ya Kreste ya Lilimo ze 1,000.”—Bo F. Stuart Barnes, ba ne ba na ni lilimo ze 14 mwa 1914
Buñata bwa likalulo za filimu ya “Photo-Drama” ni maswaniso a mañata naa lekiwanga kwa mandu a moya a lipisinisi. Batu ba bañwi ba ne ba na ni buikoneli bwa ku penta ba ne ba zwa kwa Philadelphia, kwa New York, kwa Paris, ni kwa London ne ba pentile mangilasi a naa itusiswa mwa filimu yeo ni likalulo ze ñwi za mwa filimu yeo. Likwata za mizwale ba ba sebeleza fa Betele ili ba ba mwa liluko la ku basa-basa ni bona ne ba petile ze tuna mwa musebezi wa ku penta, mi hañata ne ba yolisanga likalulo za mwa filimu yeo ze ne sinyehanga. Kwandaa mafilimu a naa lekiwanga, mizwale ni likaizeli ba fa Betele ne ba beiwanga mwa mafilimu ao ili kwa sibaka se si bizwa Yonkers, mwa New York, mi ne ba bapalanga fa likalulo za Abrahama, Isaka, ni lingeloi lani le ne li tilo hanisa Abrahama kuli a si ke a fa mwanaa hae sina sitabelo.—Gen. 22:9-12.
Muzwale yo muñwi ya naa swalisana ni Muzwale Russell naa bulelezi babihi ba makande kuli, “nzila ye ne ba itusisa ka yona kwa ku kutaza ne i tusa batu ba bañata ku ziba Mañolo, ku fita nto ifi kamba ifi ye ne itusiswa kwa ku zwisezapili bulapeli.” Kana baeteleli ba bulapeli bo bu shutana-shutana ne ba ka itebuha kwa buikatazo bo ne bu ezizwe bo bwa ku tusa batu ba bañata ku ituta za Mulimu? Ku fita ku itebuha buikatazo bo, baeteleli kaufela ba bulapeli bo bu ipapata kuli ki bwa Sikreste ne ba nyazize filimu ya “Photo-Drama,” mane ba bañwi ne ba itusisize linzila ze maswe ku tibela batu kuli ba si ke ba buha filimu yeo. Kwa sibaka se siñwi ko ne ku buhisezwa filimu yeo, baeteleli ba bañwi ba bulapeli ne ba timile malaiti kuli filimu yeo i si ke ya buhiswa.
Nihakulicwalo, batu ba bañata ne ba talanga mwa libaka mo ne ku buhisezwanga filimu yeo kuli ba buhe filimu ya “Photo-Drama,” ba sa lifi se siñwi. Kwa United States, filimu yeo ne i buhiswanga mwa litolopo ze bato ba ze 80 zazi ni zazi. Babuhi ba bañata ba ne ba tabile hahulu ne ba ipuhezi filimu ye nca yeo ye ne ambolwa kai ni kai. Bakeñisa maswaniso a cinca-cinca, batu ne ba buhile filimu yeo ku zwa kwa makalelo ku yo fita mane kwa mafelelezo a yona. Litaba za sayansi ze ne li teñi ka nako yeo ne li bonisize butali bo bu komokisa bwa na ni bona Jehova. Sina mo ku taluselizwe kwa makalelo, mubuhi yo muñwi naa nahanile kuli mutu ya naa zibahaza filimu yeo ili ya naa li mwa filimu yeo, naa bonahala “hahulu inge Muzwale Russell ku fita mane ni mwa bonahalela Muzwale Russell luli!”
ZWELOPILI YE TUNA MWA MUSEBEZI WA KU LUTA BATU BIBELE
Bo Tim Dirks, baonga-ongi ba filimu ya “Photo-Drama,” ne ba talusize filimu yeo ku ba ye “tuna hahulu ili mo ne ku fumaneha milumo ye zamaelela ni maswaniso a cinca-cinca a mibala ye shutana-shutana.” Mwa mafilimu a naa li teñi kwamulaho pili filimu ya “Photo-Drama” i si ka ba kale teñi, ne ku itusiswanga miezezo yeo, kono ne ku sa itusiswangi miezezo yeo kaufela mwa kalulo i liñwi ya filimu, sihulu haiba kalulo yeo ne i na ni toho ya taba ya mwa Bibele. Ha ku na filimu ye ne i buhilwe ki batu ba bañata hahulu inge filimu ya “Photo-Drama.” Filimu yeo ne i buhilwe ki batu ba ba bato eza 9 milioni ba kwa North America, Europe, Australia, ni ba kwa New Zealand mwa silimo feela sa pili fo ne i kalezi ku buhiswa!
Filimu ya “Photo-Drama” ne i buhisizwe lwa pili la 11 January, 1914 mwa tolopo ya New York. Hamulaho wa likweli ze 7, kwa taha kozi ye tuna ye ne tilo bizwa hasamulaho kuli Ndwa ya Lifasi ya Pili. Nihakulicwalo, batu ba bañata mwa lifasi kaufela ba zwelapili ku kubukana ni ku buha filimu ya “Photo-Drama” ili kuli ba omba-ombiwe ki likalulo ze mwa filimu yeo ze bonisa limbuyoti ze tuha li taha za Mubuso wa Mulimu. Filimu ya “Photo-Drama” ne i tile luli ka nako ye swanela ka silimo sa 1914.


text:
1. Bushe amasambililo ya muti wa bucingo nicinshi?
Umuti wa bucingo ulafundinsha umubili ukucingilila ulwambu nangu ukulwisha ubulwele. Pakuti umuti wa bucingo wingapangwa, bakafwailisha balakabila ukwesha mu bantu. Amasambililo yamo aya miti yafwaya ukwesha ukumona ngacakuti umuti ulifye bwino (ngatekuti ulete ubwafya ku bumi) elyo nokumona ngacakuti ubucingo bwa mibili yabantu kuti bwabombela pamo noyu muti. Ubucingo bwamubili wenu ebumicingilila ku malwele. Amasambililo yamo aya miti ya bucingo kuti yabomfiwa mukumona ngacakuti umuti wa bucingo kuti wayafwilisha ukucingilila nangu ukulwisha ubulwele. Cilasenda amasambililo yamiti ayengi pakutifye umuti uusuma, uwingabomba bwino upangwe.
Pali ino nshita takwaba umuti uwasuminishiwa uwakucingilila HIV nangu AIDS.
2. Bushe amasambililo ya HVTN 705/HPX2008 ni cinshi?
HVTN 705/HPX2008 yesha imiti yabucingo iyakweseshapo ibili ku kashishi ka HIV. Iyi miti yamasambililo itwa Ad26.Mos.HIV elyo na Clade C gp140. Iyi miti yapangilwe naba Janssen Vaccines & Prevention B.V. Ukufuma ino nshita ukuya kuntanshi iyi miti twakulaita ati Ad26 na Protein nangu imiti yamasambililo.
Umuti wa bucingo uwa Ad26
Umuti wa Ad26 wapangwa ukufuma kukashishi aketwa Adenovirus 26. Uyu muti walibikwamo ifiputulwa fya kashishi ka HIV. Wapangilwa ukweba umubili ukupanga ama proteins ayapalana na ma proteins ayasangwa mu kashishi ka HIV. (Ama proteins fintu ifisangwa mufintu ifyamweo; ifili nga umubili wa muntu na mutushishi utuli nga HIV). Ubucingo bwa mubili kuti bwayasuka kumisango yama proteins ya kashishi ka HIV ayengi muli aya masambililo. Ici ciitwa ukwasuka kwa bucingo bwa mubili.Ukwasuka kwa bucingo bwa mubili kupekanishisha umubili ukwishiba ama proteins yamoyene ayaba mu kashishi ka HIV elyo no kulwisha akashishi nga umuntu asangwa na HIV kuntanshi. Akashishi ka Adenovirus 26 kaliseeka mubwikashi bwacila bushiku kabili kuti kaleeta impepo na malwele yalola mu mipeemene. Lelo aka kashishi ka adenovirus akabikilwe muli aya masambililo yamuti kalicefeshiwa amaka elyo tekuti kalete no bwafya ku bantu.
Umuti wa bucingo uwa protein
Umuti wa protein, Clade C gp140, wapangwa ukufuma kuli protein iya palana na protein iisangwa pamulu wa HIV. Ici naco kuti caleta ukwasuka kwa bucingo bwa mubili.
Umuti wa bucingo uwa protein muli aya masambilililo usankanishiwe na adjuvant iiitwa Aluminum Phosphate. Adjuvant cintu cimo icilundwa ku muti pakuti cafwilisheko ukwampana kwa bucingo bwa mubili noyu muti. Aluminum ilabomfiwa mu miti iingi pamo nga iya Hepatitis A na B, diphtheria elyo na Tetanus.
Fyonse ifilebomfiwa muli aya masambililo tafyapangwa ukufuma kukashishi ka HIV nangu ku nsande nsade shabantu ishakwata akashishi. Iyi miti yamasambililo tekuti ilenge ukwambula kwa kashishi ka HIV nangu AIDS.
Kuti twamupela ilyashi nalimbi ilingi pali aya masambililo nga mulefwaya.
3. Tubungwe nshi utwaibimba muli aya masambililo?
Akabungwe ka National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) elyo nakabungwe ka HIV Vaccine Trials Network (HVTN) elyo naba Janseen Vaccines & Prevention B.V. ebapangile aya masambililo. Ba Janseen Vaccines & Prevention B.V. ebaletungilila aya masambililo elyo ebaleleta ne miti fye yonse iilebomfiwa. Akabungwe ka NIAID cilundwa ca National Institutes of Health (NIH), icaba cilundwa ca buteko bwa United States.
Akabungwe ka HVTN kwampana kwa ntukushi sha sayansi ishe sonde lyonse, bakasambilisha pamo nabekala calo abalefwayafwaya ifyo bengasanga umuti wakucingilila akashishi ka HIV. Aka kabungwe ka HVTN katungililwa na kabungwe ka NIAID elyo aya masambililo bambi abatungilileko mundalama niba Bill & Melinda Gates Foundation elyo nakabungwe ka Janssen Vaccines & Prevention B.V.
4. Bushe nililali kabili nikwisa aya masambililo yakalacitikila?
Aya masambililo yaleenekelwa ukutendeka ukulemba abakasendamo ulubali mumweshi wa Lusuba-Lukalamba (October), 2017. Aya masambililo yakalacitikila muli ishi ncende:
- Malawi: Niku Lilongwe
- Mozambique: Niku Maputo
- South Africa: Niku Bloemfontein, ku Brits, ku Cape Town (Emavundleni, Khayelitsha, elyo naku Masiphumelele), ku Durban (Chatsworth, eThekwini, Isipingo, Tongaat naku Verulam), ku Elansdoorn, ku Klerksdorp, ku Ladysmith, ku Mamelodi, ku Medunsa, ku Mthatha, ku Rustenburg, ku Soshanguve, ku Soweto (Bara na Kliptown), elyo naku Tembisa
- Zambia: Niku Lusaka naku Ndola
- Zimbabwe: Niku Harare
5. Bushe aya masambililo nicinshi yalecitilwa?
Amasambililo yonse aya HVTN yabombela kwibutukilo lyakufwaya umuti uwayana uwakucingilila akashishi ka HIV. Imilimo ikalamba iya aya masambililo niyi:
- Ukumona ngacakuti iyi miti ya masambililo kuti yacingilila ukwambukila kwa kashishi ka HIV.
- Ukupeela ubwishibilo ubwingi pamulandu wamutende no bumi bwa bantu ngababomfya uyu muti.
- Ukupeela ubwishibili pafyo umuti wingabomba mukucingililila akashishi ka HIV.
6. Bushe bantu banga abakasendamo ulubali muli uku kusambilila, elyo nibani bengailundako?
Banamayo ukufika kucipendo ca makana yabili, ne myanda mutanda (2,600) ebakaibimba muli aya masambililo.
Pakuilunda kuli aya masambililo, banamayo bafwile baba ababumi ubusuma, bafwile baba pakati ka myaka ikumi na cine-konsekonse (18) elyo na amakumi yatatu na isano (35), kabili tabafwile ukukwata akashishi ka HIV. Tabafwile baba pabukulu nangu ukulaonsha. Ifi nafyo efikomo fimbi iflingile ukukonkwa. Tukalaipusha banamayo pamuladu wa bumi bwabo ukufuma kunuma, ukubapima ku mubili elyo nokusendako umulopa elyo ne misu nokuyafipima. Tukalaipusha napa mikumanine yamucupo elyo nemibomfeshe ya miti ikola.
7. Bushe iyi miti ya bucingo iyamasambililo yalibafye bwino?
Tatulashiba bwino amafya yonse ayengasangwa muli iyi miti pantu kunshita yakuma yapelwakofye kupendwa yabantu iinono. Umuti wa bucingo uwa protein wapelwakofye ku bantu ukufika kucipendo ca myanda itatu (300) elyo umuti wa Ad26 walipelwako kubantu abali umwanda umo ne kumi limo (110). Nangu cakuti takwali nangu umo mumasmbililo yakunuma uwakwete amafya ayakosa kubumi bwakwe, tulingile ukusubila ukuti kuti kwabako amafya yamo ayengapumikisha. Ici ecalenga nokuti umuli umo uwa aya masambililo kufwaya ukwishiba ngacakuti kuti yabomba bwino ngayapelwa ku bantu abengi. Ubumi bwa cila muntu uukasendamo ulubali muli aya masambililo bukalacecetwa bwino naba katangata elyo na bashing’anga abakanshiwa bwino mpankafye nakumpela ya aya masambilo.
8. Bushe iyi miti yamasambililo kuti yacingilila abantu ukukana ambula akashishi ka HIV?
Abalesendamo ulubali tabalingile ukucetekela ukucingililwa ku kashishi ka HIV neyi miti iyo, Nakuba, limbi aba bantu tekuti bapelwe neyi miti muli aya asambililo, pantu abantu bambi bakapelwafye icimpashanya ca muti icitwa placebo. Placebo muli aya masambililo menshi ayatangatwa bwino no mucelemo.
Aya masambililo yapangilwe pamulandu wakufwailisha ngacakuti iyi miti kuti yabomba ukucingilila nangu ukulwisha akashishi ka HIV.
Pamulandu wakuti tatulaishiba ngacakuti iyi miti yamasambililo ikacingilila HIV na AIDS, abalesendamo ulubali bakapandwa amamo pakuitalusha kukwambula akashishi ka HIV elyo bakalatumwa nakuncende uko bengasanga imisango ya kucingililamo akashishi ka HIV.
9. Pakapita inshita yashani pakwishiba ngacakuti iyi miti yamasambililio ilabomba?
Tulesubila ukusambilila ngacakuti imiti yamasambililo ilecingilila ukwambula kwa kashishi ka HIV munshita ya myaka ine (4). Limbi kwishuko kuti twaishiba bwangu.
10. Bushe ubumi nensambu sha balesendamo ulubali fikacingililwa shani?
Ukucingilila ubumi no kucindika insambu sha balesendamo ulubali ecapamuulu kuli onse uulesendamo ulubali mu masambililo ya miti ya HVTN na Janssen. Ngatakuli abakuipeela ukuti basangwemo, tekuti tukwate amaka yakusanga umuti wa kucingilila akashsishi ka HIV.
Ulutampulo lwa kubalilapo mukucingilila insambu sha balesendamo ulubali kubasambilisha pamulandu wa aya masambililo ilyo tabalaingilamo. Ababomfi bacipatala bakapeela ili lyashi pa nkonka nefilebomfiwa muli aya masambililo, amasanso yamo ayengabamo elyo busuma bengasgamo. Fimo palifi ninsambu shakwishiba fyonse ifya pali aya masambililo ifingalenga ukuti bakonkanyepo, elyo nensambu shabo ishakufuma muli aya masambililo panshita yonse iyo batemwa.
Munshita ya uku kusambilila, ababomfi ba fipatala bakalaceceta abalesendamo ulubali pakushininkisha ukuti iyi miti taileleta amafya ayali yonse ku bumi bwabo. Ababomfi ba fipatala kabili bakepusha nabalesendamo ulubali pamafya ayali yonse ayo bengasanga mumekalo yabo ilyo baibimba muli aya masambililo. Ngacakuti abalesendamo ulubali bakwata ubwafya ku bumi nangu ku mikalile iingasuntinkana nokusangwa muli uku kufwailisha, ababomfi bacipatala bakabafwilisha.
Kuliko amabumba nayambi ayaibimba mukucingilila insambu na mekalo ya balesendamo ulubali:
- Ibumba lya kuceceta umutende elyo nakabungwe akaibombela akakuceceta umutende ebalolesha palyashi lya bumi ililetumbuka muli aya masambililo pakuti bapange ubusalo ngacakuti iyi miti ilingile ukukonkanishiwapo ukupeelwa.
- Akabungwe kambi aketwa Institutional Review Board (IRB) nangu Ethics Committee (EC) ekapitulukamo nokuceceta ubwanshiko bwa masambililo muli cila cipatala icilebombela pali uku kusambilila, ukubikapo namalyashi ayapeelwa ku balesendamo ulubali muli uku kusambilila, ifyo ukufwailisha kuleenda elyo namafya ya bumi ayo balesangwa nayo. Akabungwe ka IRB/EC kabili kalamona ngacakuti insambu sha balesendamo ulubali shilecindikwa.
- Akungwe ka South African Medicines Control Council, pamo notubungwe twabumi mufyalo fimbi, ebalolekesha pafyo amasambililo yaleenda elyo balakabila ne nsebo cilanshita pamulandu wa bumi bwa balesendamo ulubali.
- Akabungwe ka US Food & Drug Administration (FDA) nako kalacecetamo muli aya masambililo. Aka kabungwe kakonkomesha imisungile ya mafunde ya calo ca America ayakuma kukufwailisha mu bantu elyo nemibomfeshe ya miti yamasambililo mukufwailisha ukuli konse.
- Icipatala conse calikwata akabungwe aketwa Institutional Biosafety Committee (IBC) akalolekesha pafyo imiti ipangwa kulya ipangilwa ku pharmacy elyo nefyo ibomfiwa mucipatala.
- Ifipatala fimo fyalikwata utubungwe utwitwa ama Ethics Committees utulolesha pancende uko umulopa elyo nafimbi ifyakupimwa fisungilwa. Ishi ncende shitwa ati ama bio-banks nangu ama repositories.
- Iciputulwa ca South Africa Department of Agriculture, Forestry, and Fisheries (DAFF) calikwata akabungwe akaibela akalingile kapitulukamo nokusuminisha ukwipusha konse ukwa kuleta ifipe ifyapangwa nokulundako ifishaliko ifitwa ama genetically modified materials (GMO) pamo nga umuti wa Ad26 muli aya masambililo.
- Icipatala conse icilesendamo ulubali muli aya masambililo calikwata akabungwe ka Community Advisory Board (CAB). Abasangwa muli aka kabungwe bekala calo ba kuli iyi ncende abaleta insebo na malangulushi ya bekala calo elyo nabo abalesangwa muli aya masambililo kuli bakafwailisha. Abasangwa muli aka kabungwe filundwa fye bumba ilyapanga aya masambililo. Balafwilishako nokupanga nangu ukupituluka mu lyashi ililepeelwa kuli bonse abalesangwa muli aya masambililo.
11. Bushe iyi miti yamasambililo kuti yalenga umuntu amoneke kwati nakwata akashishi ka HIV?
Ee, imiti yamasambililo kuti yalenga bamo bapimwe kwati bali nakashishi ka HIV mumisango yakupima imo. Umuntu uulesendamo ulubali nga apelwa umuti wa masambililo uwa HIV, umubili ulatenendeka ukupanga insandende shakucingilila umubili ku kashishi ka HIV ishitwa ama antibodies. Ishi nsandensande shabucingo shilafwilisha abantu ukulwisha amalwele ya lwambu. Ukupima kwaishibikwa ukwa HIV kufwayafye ukumona ngacakuti ishi nsandensande shakulwisha HIV emo shili pamo ngecishibilo cakwambula. Napamulandu waici umuntu kuti amoneka kwati ali nakashishi ngabamupima nangu cakuti takwete aka kashishi ka HIV. Ici ecitwa ukuti ukupima kwa vaccine-induced seropositive (VISP). Limo kuti caitwa ati Vaccine-Induced Seroreactive (VISR). Tatwaishiba abengakwata ifyakutumbukamo ifya uyu musango wa VISP nangu inshita fingapwa mumubili wabo.
Abantu abasangwa ne fyatumbukamo ifya VISP balakabilwa ukupimwa bwino sana pakuti kwaba ukushininkisha ngacakuti ifyatumbukamo nipamulandu wa VISP nangu cishinka nabakwata akashishi ka HIV. Ifipatala ifilesendamo ulubali muli uku kufwailisha nafikwata ifisolobelo fyakupiminako ukumonafye akashishi ka HIV kene ukucilafye ukumona insandesande ishilanga ati muli akashishi.
Takwaba amafya ayali yonse ku bumi ayasuntinkana ne fitumbuka muli VISP, lelo ifitumbuka muli VISP kuti fyaleta amafya munshila shimo pamo nga kumyundapilwe nangu ku meno, ku ncito, ku bucingo bwamikalile ya kuntanshi, icitupa cepaso icakwendelapo, nangu ukwingila mu bushilika. Uwasendamo ulubali muli uku kufwailisha tekuti asuminishiwe ukupeelako umulopa ku balwele nangu ifilundwa fimbi ifya mubili. Ngacakuti umuntu alefwaya ukwipusha ku bucingo bwamikalile ya kuntanshi, ukwingila incito, nangu ubushilika afwile aishibishako abakalamba ba ncende apalecitikila uku kufwailisha ilyo line fye. Icipani ca bucingo bwamikalile ya kuntanshi, abengisha incito, nangu abengisha abashilika limbi tekuti basumine ifitumbuka mukupima kwa HVTN. Nangu cibe fi, HVTN kuti yabombela pamo nabo ukushininkisha ukuti ukupima kwacitika ukwakwishiba imibele yacinshika ukulola kuli HIV pali uyu muntu. Ngacakuti naukwata ishi nsandensande ishilelanga ati uli na kashishi ka HIV elyo wakwata ifumo kuti shayambukila nakumwana uyo nao uwingapimwa kwati ali nakashishi ka HIV nokubikwa pabundapishi. Icipatala apalecitikila aya masambililo kuti bakupela icpepala ca fytumbukamo ico wingabomfya munshita ngeshi ngacakuti ulecikabila.
12. Bushe nikwisa ningasanga ilyashi nalimbi?
Palwa muti wa bucingo uwamasambililo uwa HIV: www.clinicaltrials.gov
Palwa HIV Vaccine Trials Network: www.hvtn.org
Palwa VISP: http://www.hvtn.org/VISP
Ngacakuti namukwata amepusho nayambi ayashaswikwe muli ili pepala, mukwai kuti mwatwipusha: Kuti mwatumina: [email protected]


text:
ISAMBILILO 6
Davidi Taali No Mwenso
Ucita shani nga waumfwa umwenso?— Nalimo ulabutukila kuli banoko nelyo bawiso ukuti bakwafwe. Lelo kwaliba na umbi uwingakwafwa. Alikwata sana amaka ukucila uli onse. Bushe walimwishiba?— Ni Yehova Lesa. Natulande pali Davidi, umulumendo uo Baibolo yalandapo. Alishibe ukuti Yehova akulamwafwa, e co taletiina.
Ukutula ku bwaice, abafyashi bakwe balemusambilisha ukuti afwile ukutemwa Yehova. Ici calengele Davidi ukukanatiina nangu ca kuti limo kwaleba ifyalemutiinya. Alishibe ukuti Yehova munankwe kabili ali no kumwafwa. Bushiku bumo ilyo Davidi alecema impaanga, inkalamo iikalamba yalikete impaanga. Bushe walishiba ifyo Davidi acitile? Alipepeke inkalamo no kuipaya ku minwe fye. Na kabili Davidi alipeye bere ilyo yaikete impaanga. Bushe ni nani ayafwile Davidi?— Ni Yehova.
Kwali inshita na imbi ilyo Davidi ali uwashipa sana. Abena Israele balelwa na baPelishiti. Umushilika umo uwa baPelishiti aali umutali sana kabili ipaka. Ishina lyakwe aali ni Galyati. Ili ipaka lyalesuusha Yehova e lyo na bashilika ba bena Israele. Galyati kutumfya kutumfya aleita abena Israele ukuti balwe nankwe. Lelo abena Israele balemutiina. Ilyo Davidi aumfwile, aebele Galyati ati: ‘Nkalwa na iwe! Yehova akangafwa kabili nkakucimfya!’ Bushe uletontonkanya ukuti Davidi taumfwile umwenso?— Taumfwile umwenso. Bushe ulefwaya ukwishiba ifyacitike?
Davidi abuulile icisukushilo na mabwe ayatelela 5 e lyo aya mu kulwa na Galyati. Apo Davidi aali umwaice, ilyo Galyati amumwene atendeke ukumuseka. Lelo Davidi amwebele ati: ‘Iwe uleisa no lupanga kuli ine, lelo ine ndeisa kuli iwe mwi shina lya kwa Yehova!’ Davidi abikile ilibwe mu cisukushilo kabili alashile Galyati. Ilibwe lyalashile Galyati pa kati ka menso. Ipaka lyaliwile pa nshi no kufwa lyafwa! AbaPelishiti balyumfwile umwenso e co bonse balibutwike. Cinshi calengele Davidi umwaice ukwipaya Galyati?— Apo Yehova alikwatisha amaka, e wayafwile Davidi ukwipaya ipaka!
Finshi wingasambilila ku lyashi lya kwa Davidi?— Yehova alikwatisha amaka ukucila abantu bonse. Na iwe Yehova munobe. Inshita ili yonse ilyo ukomfwa umwenso, ukebukishe ukuti Yehova kuti akukosha.


text:
Collected by: Don Sybertz, Scanned by: Cephas Yao Agbemenu
With special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs,Sayings and stories)
Waliho ngosha umo Walatolile, ubyala bana bagosha bike ikumi na babili. Huna luiu nkima kubazugila bana bingi cheniki Wapandikaga makoye. Makoye kizilaga hikubi, lyanguhaga kushila. Bandya lulu bana kuiimba (kutaya) nduhu ukwiguta. Likubi lya shilaga mayu. Twamalaga ikubi. Ngikulu ubashogej a, “Twite ki luiu. Huna lushiku lumo kizaho kageni. Ngeni umuja, “Banhu bako bakumanaga bulomba (butaya) ikubi bu1i‘?” Uhaya, Nite kinehe‘?” Mhuli itabunagwa nkondo gwayo nakwiyumilija duhu. Natigelile kuleka kubazugila.” Ngeni ungfwila giki, ulu ulitogwa bana bako boye kumana bulomba makubi, nakulange isala. Ulu Wazuga ikubi, Watula fugo, Walileka ikubi lingi hishiga likale lilipogoma, kushiga kubisha bugali moto kwikale gulibaka ho. Gemaga nzila yeniyo hamo ikukwambilija.” Aho Wabatwalila bugali, ikubi iyali isebu. Aho bandya kulya lulu, ulu Wagema kulija ikubi lingi wapya Waduma kulija ikubi iingi. Bose bita chene, nabuduma kwinja ikubi lingi. Buyinenela (kwinja kakubi kado kado. Nose bugali bushila ikubi litali lilimo mu nungu. Ngeni ung’Wia, Wabona isala lyenilo tumamilaga giko shiku jose. Iki mhuli habunagwa nkondo gwayo. Utudula kubapeja bana iki kugayiwa ikubi iyumilijage duhu.


text:
August 15-
21
AMALUMBO 102-105
Ulwimbo 80 ne Pepo
Amashiwi ya Kutendekelapo (3 min. nelyo ukucepako)
ICUMA ICABA MU CEBO CA KWA LESA
“Yehova Alebukisha Ukuti Tuli Lukungu”: (10 min.)
Amalu. 103:8-12—Nga twalapila, Yehova alabomfya uluse lwakwe pa kutweleela (w13 6/15 ibu. 20 para. 14; w12 7/15 ibu. 16 para. 17)
Amalu. 103:13, 14—Yehova alishiba bwino ifyo twingacita ne fyo tushingacita (w15 4/15 ibu. 26 para. 8; w13 6/15 ibu. 15 para. 16)
Amalu. 103:19, 22—Ukulatasha pa luse lwa kwa Yehova e lyo ne cikuuku cakwe kulingile ukutucincisha ukulatungilila imitekele yakwe (w10 11/15 ibu. 25 para. 5; w07 12/1 ibu. 21 para. 1)
-
Ukufwayafwaya Icuma Icaba mu Cebo ca kwa Lesa: (8 min.)
Amalu. 102:12, 27—Bushe ukutontonkanya pali bucibusa bwesu na Yehova kuti kwatwafwa shani ilyo tuli sana no bulanda? (w14 3/15 ibu. 16 amapara. 19-21)
Amalu. 103:13—Mulandu nshi limo Yehova ashasukila amapepo lilya line fye twapepa? (w15 4/15 ibu. 25 para. 7)
Bushe ifyo nabelengele mu Baibolo uno mulungu fyansambilishe finshi pali Yehova?
Fishinka nshi ifyo nasambilile muli Baibolo uno mulungu ifyo ningabomfya ilyo ndebila imbila nsuma?
-
Ukubelenga Baibolo: (4 min. nelyo ukucepako) Amalu. 105:24-45
IFYO TWINGACITA PA KUTI TULEBILA BWINO IMBILA NSUMA
Umuku wa Kubalilapo: (2 min. nelyo ukucepako) g16.4 amabu. 10-11—Landeni ico mukalanshanyapo ilyo mukabwelelako.
Icipempu ca Kubwelelamo: (4 min. nelyo ukucepako) g16.4 amabu. 10-11—Landeni ico mukalanshanyapo ilyo mukabwelelako.
Isambililo lya Baibolo: (6 min. nelyo ukucepako) bh 164-166 amapara. 3-4—Afweni umusambi ukwishiba ifyo engabomfya ifyo alesambilila.
IFYO FWE BENA KRISTU TULINGILE UKULAIKALA
Ulwimbo 91
Mwilalaba Fyonse Ifyo Yehova Amucitila (Amalu. 103:1-5): (15 min.) Ukulanshanya. Balilenipo ukutambisha vidio iyaba pa jw.org/bem iitila, Nalefwaisha Ukuleka Ukunwa Ubwalwa. (Kabiyeni apo balemba ukuti PA NTE SHA KWA YEHOVA > IMILIMO.) Lyena lanshanyeni ifi ifipusho: Finshi filenga tulelumbanya Yehova? Mapaalo nshi tukapokelela ku ntanshi pa mulandu wa busuma bwa kwa Yehova?
Isambililo lya Baibolo Ilya pa Cilonganino: (30 min.) ia icipa. 22 amapara. 1-13
Pitulukeni mu fyo Mwasambilila na mu fyo Mukasambilila Umulungu Ukakonkapo (3 min.)
Ulwimbo 131 ne Pepo


text:
Bweleleni Kuli Yehova
Yehova alafwaya impaanga shakwe ishaluba, kabili alefwaya ukuti mubwelele kuli ena.
Kalata Ukufuma kwi Bumba Litungulula
Iyi kalata ifumine kwi Bumba Litungulula ilelanda pa fyo Lesa alefwaisha ababomfi bakwe abafuma mwi cinka lyakwe ukubwelela kuli ena.
ULUBALI 1
“Iyaluba Nkaifwaya”
Bushe Lesa amona ukuti impaanga iyaluba te kuti ibwelele kuli ena na kabili?
ULUBALI 2
Amasakamika—“Monse Monse Balatutitikisha”
Nga ca kuti mulomfwa ububi pa mulandu wa kuti tamubombela Yehova nge fyo mwalemubombela kale, icingamwafwa kwishiba ukuti Yehova kuti amupeela amaka.
ULUBALI 3
Ukufulilwa Abatukalifye—Nga ca Kuti Natukwata Ifya “Kuilishanya”
Ifintu fitatu ifyo Baibolo yalandapo kuti fyamwafwa ilyo mwamona ukuti munyinenwe amukalifya.
ULUBALI 4
Ukumfwa Ububi pa Membu Mwacitile—“Nsangululeni na ku Lubembu Lwandi”
Cinshi cingamwafwa ukuba na kampingu iisuma?
ULUBALI 5
Bweleleni ku “Mucemi Kabili Kangalila wa Myeo Yenu”
Finsh mfwile ukubalilapo ukucita nga ndefwaya ukulapepa Yehova na kabili? Bushe bakampokelela shani aba mu cilonganino?
Insondwelelo
Bushe mulebukisha utushita utusuma uto mwaleba pamo na bakapepa ba kwa Yehova?


text:
Mulebomfya Bwino Ululimi
‘Lekeni amashiwi ya mu kanwa kandi yamusekeshe, mwe Yehova.’—AMALUMBO 19:14.
INYIMBO: 82, 77
1, 2. Cinshi Baibolo yapashanishisha ululimi ku mulilo?
MU MWAKA wa 1871, kwali umulilo uwaocele impanga ya Wisconsin, ku United States. Uyu mulilo walisalangene bwangu bwangu ica kuti waocele imiti nalimo amabilioni yabili kabili waipeye abantu ukucila pali 1,200. Uyu wali e muku wa kubalilapo uo abantu abengi mu United States bafwile ku mulilo. Cimoneka kwati insase ishalesabuka ku nyanji ilyo amashitima yalepita e shalengele impanga ukutendeka ukupya. Ici icacitike cilenga twatontonkanya pa fyo Baibolo yalanda ukuti: “Moneni! Mulilo fye uunono uoca no kubilimya impanga iikalamba!” (Yakobo 3:5) Mulandu nshi Yakobo alandile aya mashiwi?
2 Yakobo alondolwele ukuti: “Ululimi mulilo.” (Yakobo 3:6) “Ululimi” ulo alelandapo, maka ya kulanda ayo twakwata. Nga filya fine umulilo waba, ifyo tulanda kuti fyaleta amafya ayakalamba kabili filakuma bambi. Baibolo yalanda no kuti imfwa no bumi fyaba mu maka ya lulimi. (Amapinda 18:21) Bushe ici calola mu kuti tufwile ukulaikala fye tondolo ukutiina ukuti twalalufyanya mu kulanda? Awe nakalya. Te kuti tuleke ukubomfya umulilo pa mulandu wa kutiina ukupya. Tulingile fye ukuba abacenjela ilyo tuleubomfya. Natulangilile, tulonta umulilo, tulaubomfya pa kwipika, e lyo tulaubomfya na kukusanika. Ifi fine e fyo tufwile ukucenjela na pa kubomfya ululimi lwesu; tufwile ukulalubomfya ku kucindikilako Yehova e lyo na ku kwafwa abantu banensu.—Amalumbo 19:14.
3. Finshi fitatu ifingatwafwa ukulalanda ifingakoselesha abanensu?
3 Yehova alitupeela amaka ya kwebako abantu banensu ifyo tutontonkanya ne fyo tumfwa ukupitila mu kulanda nelyo ukubomfwa ululimi lwa bashilanda. Kuti twabomfya shani ubu ubupe ubo Lesa atupeela ku kukoselesha abanensu? (Belengeni Yakobo 3:9, 10.) Tufwile ukwishiba ilyo tulingile ukulanda, ukusala ifya kulanda, ne nshila ya kulandilamo.
ILYO TULINGILE UKULANDA
4. Ni lilali tulingile ukwikala tondolo?
4 Limo limo cisuma ukwikala tondolo. Baibolo itila kwaliba “inshita ya kwikala tondolo.” (Lukala Milandu 3:7) Ku ca kumwenako, ilyo umuntu alelanda tulekela tondolo pa kulanga ukuti natumucindika. (Yobo 6:24) E lyo kabili tatulingile ukulanda pa fintu fya nkaama ifyo abantu bambi bashilingile ukwishiba. (Amapinda 20:19) Umuntu nga atukalifya, kuti cawama twaikala fye tondolo no kukanabubuka mu bukali.—Amalumbo 4:4.
5. Kuti twalanga shani ukuti tulatasha Yehova pa kutupeela amaka ya kulanda?
5 Lelo kwaliba ne nshita ya kulanda. (Lukala Milandu 3:7) Kwaliba inshita ya kulumbanya Yehova, inshita ya kukoselesha abanensu, inshita ya kulanda ifyo tuleumfwa, ne nshita ya kweba abanensu ifyo tulefwaya. (Amalumbo 51:15) Ifi nga e fyo tulebomfya amaka ya kulanda, tukalanga Yehova ukuti tulatasha pa kutupeela ubupe bwa kulanda. Na kuba, umuntu nga atupeela ubupe, tulabubomfya bwino.
6. Mulandu nshi cawamina ukusala inshita ya kulanda?
6 Mulandu nshi cawamina ukusala inshita ya kulanda? Pa Amapinda 25:11 patila: “Ifyaba ama-apele yapangilwa na golde ayabikilwe pa mbale sha silfere e fyaba na mashiwi ayasoswa pa nshita iilingile.” Ama-apele ya golde yalamoneka bwino, lelo kuti yacilapo ukumoneka bwino nga bayabika pa mbale ya silfere. Ifi fine e fyo caba na lintu tulefwaya ukulanda, nalimo kuti natukwata amashiwi ayasuma ayakweba umuntu, lelo nga twasala inshita iisuma iya kulanda ayo mashiwi, kuti twakoselesha sana umuntu. Kuti twaishiba shani inshita iyo tulingile ukulanda?
7, 8. Bushe bamunyinefwe mu Japan balangile shani ukuti balapashanya Yesu?
7 Nga twalanda pa nshita iishilingile, abantu te kuti nalimo bomfwe nelyo ukusumina ifyo twalanda. (Belengeni Amapinda 15:23.) Ku ca kumwenako, mu March 2011 icinkukuma icaimishe amenshi muli bemba calyonawile imisumba iingi ku kabanga ka Japan. Abantu ukucila pali 15,000 balifwile. Nangu ca kuti ba lupwa ne fibusa fya ba Nte abengi balifwile, ba Nte balefwaya ukukoselesha abantu abafwililwe ukubomfya Baibolo. Lelo apo balishibe ukuti abantu abengi ba Buddha, kabili tabaishiba ifingi pali Baibolo, tababebele pe subilo lya kubuuka ilyo line fye, lelo balibasansamwishe no kubalondolwela icalenga ukuti ifyabipa filecitikila na bantu abacita ifisuma.
8 Aba bamunyinefwe bapashanye Yesu, uwaleishiba inshita ya kwikala tondolo e lyo ne nshita ya kulanda. (Yohane 18:33-37; 19:8-11) E lyo na pa kusambilisha abasambi bakwe ifintu fimo alesala inshita iyalinga. (Yohane 16:12) Bamunyinefwe ku Japan balishibe inshita iisuma ilyo baali no kusambilisha abantu pe subilo lya kubuuka. Ilyo papitile imyaka ibili na hafu, bamunyinefwe bapeele abantu trakiti itila Bushe Cine Cine Abafwa Kuti Baba aba Mweo na Kabili? Abantu abengi balipokele trakiti kabili ifyo babelengelemo fyalibasansamwishe. Na ifwe bene tufwile ukwishiba intambi sha bantu mu cifulo tushimikilamo ne fyo basuminamo pa kuti twishibe inshita yalinga iya kulanda nabo.
9. Ni nshila nshi na imbi iyo twingalangilamo ukuti tulasala inshita ya kulanda?
9 Ni nshila nshi na imbi iyo twingalangilamo ukuti tulasala inshita ya kulanda? Umuntu nalimo kuti alanda ifya tukalifya. Mu nshita ya ku mwasuka fye apo pene no kulanda amashiwi ayabi, tulingile ukukutumana no kuyipusha atuti: ‘Bushe aciminina pa kunkalifya? Bushe ningile ukumwebelapo?’ Limo kuti cawama ukwikala fye tondolo. Lelo nga pali umulandu uukalamba uwa kulandila nankwe, ninshi tufwile ukulolela mpaka umutima watontoloka. (Belengeni Amapinda 15:28.) Limbi kuti tulafwaya ukusambilisha ba lupwa wesu abashili ba Nte pali Yehova. Ifi nge fyo tufwaya, tufwile ukutekanya, tufwile ukutontonkanya sana pa fyo tukalanda, no kusala inshita iya kulanda nabo ilyo bengakutika.
IFYO TULINGILE UKULANDA
10. (a) Mulandu nshi uo tulingile ukulasalila ifya kulanda? (b) Finshi ifyo tushifwile ukulanda?
10 Ifyo tulanda kuti fyalenga abantu batemwa nelyo baumfwa ububi. (Belengeni Amapinda 12:18.) Abantu abengi mu calo ca kwa Satana balalanda mashiwi ayabipa icine cine ayaba kwati “mifwi” nelyo “ulupanga” pantu bafwaya ukukalifya abantu banabo. (Amalumbo 64:3) Abengi basambilila ukulanda amashiwi yabipa mu mafilimu ayo batamba e lyo na pa TV. Lelo Abena Kristu tabafwile ukulalanda amashiwi ayabipa ayengakalifya abantu, tabafwile fye no kuyalanda pa kuti basekeshe abantu. Amashiwi ya kusekesha limo yasuma, kuti yalenga ifyo tulelanda ukumfwika bwino. Lelo tatufwile ukulanda amashiwi ayabipa ayengaseebanya umuntu, ukumusaalula nangu fye ukumutuka pa kuti tusekeshe fye abantu. Baibolo ifunda Abena Kristu ukuti tabafwile ukuba no “musaalula.” Na kabili ilanda no kuti: “Mwileka amashiwi yabola yafume mu kanwa kenu, kano amashiwi ayasuma aya kukuula ukulingana no kukabila, pa kuti yengakuula abaleumfwa.”—Abena Efese 4:29, 31.
11. Cinshi icingatwafwa ukulasala ifya kulanda?
11 Yesu alandile ukuti “umuntu alanda ifyaisula mu mutima wakwe.” (Mateo 12:34) Aya mashiwi yalola mu kuti ifyo tulanda ninshi e fyo tutontonkanyapo sana. Kanshi nga twalitemwa abantu, twalibabikako na mano, tukalasala ifya kulanda ilyo tulelanda nabo. Nga tulecita ifi tukalalanda ifingabakoselesha.
12. Finshi fimbi ifingatwafwa ukulasala amashiwi ya kulanda?
12 Kwena calyafya ukusala amashiwi ya kulanda. Nangu ni Mfumu Solomone uwali na mano “aletontonkanya sana no kufwailisha sana” pa kuti engalemba ifyalungama kabili ifisuma ifyo abalebelenga bengatemwa. (Lukala Milandu 12:9, 10) Finshi fingatwafwa pa kuti tuleishiba ifya kulanda? Kulabelenga Baibolo ne mpapulo shesu. Nga twasanga amashiwi yamo ayo tushaishiba bwino, tufwile ukwishiba umo yalola ne fyo bayabomfya. Na kabili tufwile ukusambilila ku fyo Yesu alelanda na bantu pa kuti na ifwe tulelanda ifingakoselesha banensu. Yesu aleishiba ifya kulanda pantu Yehova alimusambilishe “ifya kwasuka uwanaka ku cebo.” (Esaya 50:4) Na kabili cisuma ukutontonkanya pa fyo abantu bengomfwa nga twalanda fimo. (Yakobo 1:19) Tulingile ukuyipusha ukuti: ‘Bushe uyu muntu alaumfwa umo nalalosha ifi ndefwaya ukulanda? Bushe alaumfwa shani nga nalanda?’
13. Mulandu nshi tulingile ukulalandila mu nshila iyayanguka ukumfwa?
13 Mu Israele balebomfya amapenga pa kweba abantu ico balingile ukucita. Umusango ipenga lyalililamo, walelenga abantu baishiba ukuti bafwile ukulongana pamo. Umusango umbi na o walelenga abashilika baishiba ukuti balingile ukusansa abalwani babo. Nomba elenganyeni ifyo cingakosela abashilika ukwishiba ifya kucita nga ca kuti ipenga talililile bwino! Baibolo ipashanya ukulila bwino ukwepenga ku mashiwi ayayanguka ukumfwa. Nga ca kuti tatulondolwele bwino ifintu, abantu kuti bapelenganishiwa, nelyo ukumfwila mumbi ifyo twalanda. Lelo tufwile no kucenjela pa kulanda pa kuti tatulandile amashiwi ya musaalula.—Belengeni 1 Abena Korinti 14:8, 9.
14. Finshi Yesu alandile ifilanga ukuti alelanda mu nshila iyayanguka ukumfwa?
14 Muli Mateo icipandwa 5 ukushinta ku cipandwa 7 mwaba amashiwi ayo Yesu alandile ayayanguka ukumfwa. Mu lyashi alandile, tabomfeshe amashiwi ayayafya ukumfwa nelyo ayashilingile pa kuti abantu bamone ukuti alishiba sana ukulanda. E lyo kabili talandile amashiwi ayakalifye abantu. Yesu alandile pa fintu ifyacindama mu nshila fye iyayanguka ukumfwa. Ku ca kumwenako, Yesu alefwaya abasambi bakwe beshibe ukuti tabalingile ukusakamikwa pa fyo bali no kulalya cila bushiku. Abalondolwelele ukuti Yehova lyonse alalisha ifyuni fya mu muulu. Pa numa abepwishe ukuti: “Bushe tamwaficila ukucindama?” (Mateo 6:26) Muli aya amashiwi ayayanguka ayo Yesu alandile, alisambilishe abasambi bakwe isambililo ilyacindama, kabili ifyo alandile fyalibakoseleshe.
BUSHE TULINGILE UKULANDA SHANI NA BANTU?
15. Mulandu nshi tufwile ukulalandila cikuuku cikuuku?
15 Inshila tulandilamo na bantu na yo yacindama fye nga filya fine ukusala amashiwi ya kulanda kwacindama. Abantu baletemwa ukukutika kuli Yesu pantu alelanda mu nshila “iisuma” nelyo cikuuku cikuuku. (Luka 4:22) Nga tulelanda cikuuku cikuuku, abantu bakalatemwa ukukutika ku fyo tulelanda, bakalatemwa ne fyo tulebeba. (Amapinda 25:15) Nga twalicindika abantu kabili tulabika amano ku fyo bomfwa, tukalalanda nabo cikuuku cikuuku. Ifi fine e fyo na Yesu alecita. Ku ca kumwenako, ilyo amwene amabumba ya bantu balekutikisha ilyo alelanda, aliipeleshe ukuba nabo no kubasambilisha ifintu ifingi. (Marko 6:34) Nangu ni lintu balemutuka, Yesu tabatukilemo.—1 Petro 2:23.
16, 17. (a) Kuti twapashanya shani Yesu ilyo tulelanda na balupwa wesu e lyo ne fibusa? (Moneni icikope pa ntendekelo ya cipande.) (b) Fisuma nshi ifya fuminemo ilyo umufyashi umo alandile cikuuku cikuuku?
16 Nangu ca kuti twalitemwa balupwa wesu ne fibusa, pa mulandu wa kuti twalibabelesha sana nalimo kuti twalanda amashiwi ayengabakalifya. Kuti twatontonkanya ukutila kuti twalanda nabo mu nshila fye iili yonse. Lelo Yesu talelanda amashiwi ayabipa ilyo alelanda na banankwe. Ilyo abasambi bamo balekansanina pa wali no kuba umukalamba pali bena, Yesu alibalungike cikuuku cikuuku. Abafundile ukubomfya icilangililo ca mwana umunono pa kuti babe abaicefya. (Marko 9:33-37) Baeluda kuti bapashanya Yesu nga bali aba cikuuku ilyo balefunda uulufyenye.—Galatians 6:1.
17 Umuntu nga alanda ifyatukalifya umutima e lyo twamwasuka cikuuku cikuuku, te kuti tukansane nankwe. (Amapinda 15:1) Ku ca kumwenako, nkashi umushimbe alikwete umwana umwaume umusepela. Uyu umwana alebombela Yehova lelo pa nshita imo ine alecita ne fyabipa. Nkashi umbi mu cilonganino uwaishibe ifyo uyu mwana alecita, alyumfwilile uluse uyu nkashi, e ico amwebele ukuti: “Calibipa ifi mwafilwa ukufunda bwino umwana wenu.” Nkashi umwine wa uyu mwana alikutumene e lyo pa numa ayasuka ati: “Kwena ca cine umwana wandi tomfwa, lelo ncili ndemusambilisha imibele iisuma. Nga akafwa pa Armagedone, e lyo cikeshibikwa bwino bwino ukuti nalifilwa ukumufunda.” Pa mulandu wa kuti uyu mufyashi tabubwike mu bukali, lelo ayaswike cikuuku cikuuku, calengele ukuti batwalilile ukuba ifibusa na ulya nkashi nankwe. Ilyo umwana aumfwile ifyo banyina balandile pali ena, alilwike ukuti banyina balicetekele ukuti akaaluka. E ico alilekele ukwangala na balecita ifyabipa kabili alibatishiwe, pa numa atendeke ukubombela pa Bethel. Nampo nga tulelanda na bamunyinefwe, balupwa nelyo abantu abo tushaishiba, imilandile yesu lyonse ifwile ukuba “iyalungwamo umucele.”—Abena Kolose 4:6.
18. Kuti twapashanya shani Yesu mu fyo tulanda?
18 Amaka twakwata aya kulanda ifyo tuletontonkanya ne fyo tuleumfwa, bupe ubusuma nga nshi ubo Yehova atupeela. Nga tulepashanya Yesu tukalasala inshita ya kulanda, tukalasala ifya kulanda, e lyo tukalalanda cikuuku cikuuku. E ico natulelanda ifingakoselesha abantu banensu, kabili ifingalenga Yehova ukusekelela.
Tufwile ukutekanya no kusala inshita iya kulanda nabo ilyo bengakutika


text:
MIISAMBO YA MBANGILO | BWAKINYI MYANDA IBUBI AYIFWILAA BANTU BEBUWA?
Myanda ibubi ikwete kufwila bantu bebuwa—Bwakinyi?
Bu bi Yehowa Efile Mukulu * nyi Mupangi a bintu byooso, na sha bukome booso, bantu bebungi be kumona shi nnaye kwete kufwisha myanda yooso pa nsenga, mpaa na ibubi. Kadi tubande kutaluula akyamba Bible pabitale Efile Mukulu a binyibinyi:
“Mashinda a Yehowa ngalulame ooso.”—Misambo 145:17.
“Mwatambukilaa mooso mmululame, nyi Efile mukulu sha bulamate, mwadi tamwikukutwa bululame dingi nsha kalolo.”—Miiya Ikituulwe 32:4.
“Yehowa e n’eshimba dya kalolo, na nsha lusa.”—Jaake 5:11.
Efile Mukulu ta naye kwete kufwisha myanda ibubi. Byabya, kwete kutakula bangi bwashi bakite myanda ibubi su? Nya. Bifundwe abyamba shi: “muntu su ngumune, pabamutompo, tambanga shi: kitompwa kyande akifiki kwi Efile Mukulu.” Bwakinyi? “Mwanda Efile Mukulu ta mmulombeene kunangusheena kukita bubi, naa tatompaa muntu su ngumune.” (Jaake 1:13) Efile Mukulu tatompaa muntu, sunga kumutakula bwa kukita bubi. Efile Mukulu tafwishaa myanda ibubi sunga kutakula bantu mu kwiyikita. Byabya, nnanyi kwete kufwisha myanda ibubi?
KWIKALA PA MBALO IBUBI MU NSAA IBUBI
Nsaa yakwete kwakula pabitale makyenga, Bible amba shi: “Nsaa na myanda yabashy’abatengyela ayibafwilaa booso.” (Mulungudi 9:11) Nsaa ayikitshika masaku sunga myanda yatushy’abatengyelanga, su muntu bakwatshibwa muano masaku nyi mmwanda washi ekalanga pa mbalo ibubi mu yaya nsaa. Takudi bipwa 2 000, Yesu bakwile pabitale masaku abaadi akwate bantu 18 babaadi bafwe nsaa ibebapoone kimano. (Luuka 13:1-5) Tababaadi bapete aa masaku mwanda wa milwisho ibaabadi bakite nya; abaadi bashale mushi mwa kimano nsaa ibakidi kipone. Mu mafuku ashale, kutshinkatshinka kwa nseenga kubaadi kukitshikye mu Haïti mu mweshi wa Kumpala 2010; mbulamatadi a mu Haïti baadi muleshe shi bantu 300 000 abaadi bashimine. Abimweka shi bano bantu booso abaadi bafwe sunga bekala ba milongo kinyi. Mikumbo namu ngikumbeene kukwata muntu ooso mu kipungo kyooso.
Bwakinyi Efile Mukulu takwete kulama bantu bebuwa ku myanda ibubi?
Bangi bebya kwipusha shi: ‘Efile Mukulu ta mukumbeene kukutshishwa ano makyenga akwete kwipaa bantu bwashi taakitshikanga? Tebya kukalwila namu bantu bebuwa ku makyenga?’ Su Efile Mukulu akita byabya, abimweka shi mmupwe kuuka myanda ibubi kumpala kwashi ikitshikye. Bu bikale Efile Mukulu na bukome bwa kubadiila kuuka myanda i kumpala, abitungu twiyipushe bino: Efile Mukulu afubaa na bukome bwaye bwa kubadiila kuuka myanda ikumpala kushi nkatshinkatshi?—Yeeshaya 42:9.
Bifundwe abyamba shi: “Efile Mukulu eetu e mwiyilu; kyooso kyakyebe ekikitshi.” (Misambo 115:3) Yehowa akitaa kyakya kyamono shi kibuwa kukita—kushi kintu kyooso kyadi na bukome bwa kukita. Bino mbitale dingi myanda yakumiina kubadiila kumona. Bu kileshesho, kunyima kwa kufiima kwa buntomboshi mu kibundji kya Sodome na Gomore, Efile Mukulu balungwile Abrahame shi: “abikyebe shi ngikye bwa kumona su kufundwa kufikye mpaa na kwandi nkwa binyibinyi. Oolo, nakebishinguula.” (Kibangilo 18:20, 21) Munda mwa kipungo kampanda, Yehowa baadi mupele kutala bukata bwa buntomboshi bubaadi mu bino bibundji. Mu mushindo umune, Yehowa mukumbeene kupela kubadiila kuuka mwanda ooso wawa kumpala. (Kibangilo 22:12) Bino tabileshashi mukutwe kupwidika sunga kubofula mu kinangu nya. Bu “byakitshi mbipwidikye,” Efile Mukulu e na nkatshinkatshi pabitale bukome bwaye bwa kubadiila kuuka myanda ayifiki na mpàngo yaye; taatakulaa bantu mu kulonda eshinda kampanda pabukopo. * (Miiya Ikituulwe 32:4) Byabya, twibalombeene kwakula kinyi? Penda shi: Efile Mukulu afubaa na bukome bwaye bwa kubadiila kuuka myanda ikumpala na nkatshinkatshi na budimu.
MAKYENGA AAFIKI KWI BANTU SU?
Angi makyenga bakwete kwiafwisha kwi bantu. Tala mushindo ukwete kulesha Bible myanda ikumbeene kufisha muntu mu kukita myanda ibubi. “Ooso muntu atompibwa kwi lwabi lwaye aye nabene alumukaka, dingi lumoobeshe. Lwalwa lwabi palwimita, alutanda milwisho, milwisho namu payitama ayitanda lufu.” (Jaake 1:14, 15) Nsaa i bantu abalondo ngyabi yabo sunga malaka ebubi, mbalombene kupeta bipeta bibubi. (Beena-Looma 7:21-23) Anka bu abilesha myanda ikitshikye, bantu mbakite myanda ibubi bukile na mbibafwishile makyenga ngofu. Na dingi, bantu bebubi mbalombeene kutakula bangi mu kukita bubi, na kunyisha kufiimisha myanda ibubi.—Myeele 1:10-16.
Bantu mbakite myanda ibubi bukile na mbibafwishile makyenga ngofu
Abitungu shi Efile Mukulu akite bwashi bantu tabakitanga myanda ibubi? Tubande kutala mushindo wadi mupangye muntu. Bifundwe abyamba shi Efile Mukulu bapangile muntu mu kinfwanyi kyaye, kwamba shi mu kifwatulo ky’Efile Mukulu. Byabya, bantu be na bukome bwa kulesha ngikashi y’Efile Mukulu. (Kibangilo 1:26) Bantu mbapebwe bulungantu bwa kusangula bwa kufula Efile Mukulu na kumulamata pa kukita myanda ibuwa ku meso kwaye. (Miiya Ikituulwe 30:19, 20) Su Efile Mukulu atakulaa bantu mu kulonda eshinda kampanda, tabikyebe kulesha shi akitshi myanda ikutwene na bwabwa bulungantu su? Byabya, bantu abadya kwikala nka bu byamo, bikwete kukita myanda nka mu mushindo wabadi bebileshe bwa kukita! Bino binka bu kukwatshisheena lulambukisho alwamba shi myanda yooso ikwete kwitufwila mbapwe kwiyilumbuula kwi Efile Mukulu. Aku namu twi na muloo wibungi mwanda Efile Mukulu mmulekyeele bwashi twisangwile myanda! Kadi bino tabilesha shi mpombo na malwa byabadi bafwishe kwi bantu abikyebe kukyengyesha bantu bwa looso nya.
KARMA NYI NSULO YA MAKYENGA A BANTU SU?
Su wepusha mwina Hindoue sunga mwina Bouddha lukonko lwi pa kipusu kya uno jurnale, akyebe pangi nkwaluula shi: “Myanda ibubi ikwete kufwila bantu bebuwa mwanda wa mwiya wa Karma. Bakwete kupeta efuto dya ku myanda ibaabadi bakite kala.” *
Pabitale dilongyesha dya Karma, bibuwa kutaluula akyamba Bible pabitale lufu. Mu lupango lwa Edene, mubaadi bantu babangye, Mupangi balungwile Adame muntu a kumpala shi: “Wekala na matalwa a kudya kikuba kya ku mutshi ooso wa mu lupango, anka tookudya kikuba kya ku mutshi wa kushinguula buwa sunga bubi, mwanda efuku dyodi kyanka wekala na kyakufwa.” (Kibangilo 2:16, 17) Su Adame tabaadi mukite mulwisho pa kupela kukokyela Efile Mukulu, badya kwikala na muwa wa looso. Lufu lubekeele bu efuto dya kukutwa kukokyela ku mwiya w’Efile Mukulu. Byabya, pababatandile bana, “lufu lubakwatshile bantu booso.” (Beena-Looma 5:12, EEM) Ngi bwakinyi, twibalombene kwamba shi: “Efuto dya milwisho ndufu.” (Beena-Looma 6:23) Bible apatuula dingi shi: “Yawa mufwe mmupandukye ku milwisho.” (Beena-Looma 6:7) Mu angi mayi, bantu tabatungunuka na kufuta bwa milwisho yabo kunyima kwa lufu nya.
Midiyo ya bantu lelo uno abamba shi makyenga a bantu ngatale Karma. Mwina Kidishitu mmukumbeene kukumiina aye makyenga mpa na a bangi kushi lukalakasho. Kadi mwanda wi shi kino kinangu takitusha lukulupilo lwa shi myanda ibubi ayikapu nya. Bantu abapwandikisha shi mushindo umune ukumbeene muntu kupanduka ngwa kutandikwa misusa ibungi na mwikelo wibuwa na kyukilo kikata. Kushi mpaka, bino binangu mbilekene ngofu na akyamba Bible. *
NSULO YA MAKYENGA!
Mwanda wakumpala ufwishe makyenga, ta muntu nya. Satana Diabulu, baadi mwikeyilu a Efile Mukulu kumbangilo, “tabaadi mushimatshile mu binyibinyi” na baadi mufwishe mulwisho pa nsenga. (Yowano 8:44) Baadi mutweshe buntomboshi mu lupango lwa Edene. (Kibangilo 3:1-5) Yesu Kidishitu baadi mumwitamine bu “mubi” na “mfumu a pano pa nsenga.” (Mateo 6:13; Yowano 14:30) Bantu bakwete kulonda Satana pa kutemesha myanda yakwete kwibatakula bwa kukita bwashi balekye mashinda ebuwa a Yehowa. (1 Yowano 2:15, 16) 1 Yowano 5:19 alesha shi: “Ba pa nsenga booso be mushi mwa matalwa a yawa mubi.” Kwi bingi bipangwa bya mu kikudi bibaadi bitombokye na kulonda Satana. Bible alesha shi Satana na bademo baye bakwete “kulubisha ba pa nsenga booso.” (Bifumbulwe 12:9, 12) Nyi bwakinyi, muntu akumpala mufwishe makyenga nyi Satana Diabulu.
Eyendo, Efile Mukulu ta naye kwete kufwishila bantu myanda ibubi nya; ta naye kwete kwibakyengyesha nya. Bilekene na byabya, kwete kupa bantu lukulupilo lwa kukatusha myanda ibubi, bu abikyebe kwitulesha mwisambo aulondo.
^ par. 3 Yehowa ngi eshina dy’Efile Mukulu bu byabadi bedileshe mu Bible.
^ par. 11 Bwa kuuka bwakinyi Yehowa mutadiile makyenga aatungunuka, tala shapitre 11 a mukanda wa A nkinyi akilongyesha namu Bible? wabadi batuushe kwi Batemwe ba Yehowa.
^ par. 16 Bwa kuuka akufiki dilongyesha dya kyakya kyabetamina bu mwiya wa Karma, tala esaki 8-12 dya broshire a Que devient-on quand on meurt? abadi batushe kwi Batemwe ba Yehowa.
^ par. 18 Bwa kuuka akilongyesha Bible pabitale bafwe na lukulupilo bwa baaba bapwe kufwa, tala shapitre 6 na 7 ya mukanda wa A nkinyi akilongyesha namu Bible?


text:
จบ ซับไทย
เรื่องย่อ
ดินแดนทางเหนือถูกปกครองโดยราชาปีศาจ ผู้ที่จะเป็นผู้กล้าต้องผ่านการคัดเลือกระดับประเทศก่อน แล้วจึงค่อยส่งไปปราบจอมมาร ซึ่งว่าที่ผู้กล้าคนต่อไป คือ Raul Chaser นักเรียนระดับท็อปของชั้น แต่ทว่าระบบการสอบคัดเลือกผู้กล้าก็มาล้มเลิกกลางคันเพราะคนที่สวมบทผู้กล้า ไปโค่นจอมมารลงได้ก่อน ทำให้ Raul หมดสิทธิ์เป็นผู้กล้า แล้วต้องหางานทำจนได้เป็นพนักงานขายสินค้าในร้านขายไอเทมเวทมนตร์เล็กๆ Leon ที่ตั้งอยู่ในเมืองหลวง วันหนึ่งมีเด็กอายุประมาณ 15 ปี มายื่นใบสมัครเป็นพนักงานพาร์ทไทม์ ในใบสมัครนั้นได้กรอกข้อความที่น่าสนใจว่า
ซับไทย
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 1
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 2
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 3
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 4
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 5
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 6
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 7
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 8
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 9
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 10
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 11
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu ตอนที่ 12
Yuushibu OVA ตอนพิเศษ
สำรองเผื่อข้างบนดูไม่ได้ ซับไทย
รหัส Anime-za
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 1 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 2 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 3 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 4 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 5 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 6 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 7 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 8 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 9 {ซับไทย}
Yuusha ni Narenakatta ตอนที่ 10 {ซับไทย}
YuuShiBu (ซับไทย) ตอนที่ 11
YuuShiBu (ซับไทย) ตอนที่ 12
ดาวน์โหลด ซับไทย
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 01 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 02 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 03 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 04 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 05(MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 06 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 07 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 08 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 09 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 10 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 11 (MX 1280×720 x264 AAC)
[WindSky-Fs] Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsui Shimashita – 12 END (MX 1280×720 x264 AAC)


text:
Ifyo Mwingalanda
●○○ UMUKU WA KUBALILAPO
Icipusho: Bushe kuti twaishiba shani ifikacitika ku ntanshi?
Ilembo: Esa. 46:10
Ico mukalanshanyapo: Bushe Lesa alaya ukuti ifintu fikaba shani ku ntanshi?
○●○ ICIPEMPU CA KUBALILAPO
Icipusho: Bushe Lesa alaya ukuti ifintu fikaba shani ku ntanshi?
Ilembo: Amalu. 37:29
Ico mukalanshanyapo: Finshi tulingile ukulacita pa kuti tukamoneko ilyo ubusesemo bwaba pa Amalumbo 37:29 bukafikilishiwa?
○○● ICIPEMPU CA BUBILI
Icipusho: Finshi tulingile ukulacita pa kuti tukamoneko ilyo ubusesemo bwaba pa Amalumbo 37:29 bukafikilishiwa?
Ilembo: Amalu. 37:34
Ico mukalanshanyapo: Finshi Lesa afwaya tulecita mu bumi?


text:
Kani ifi Mufwala Filalemya BaLesa?
“Nga mulukucita fyonse mu kubapela baLesa ubuleme.” —1 KOLI. 10:31.
INYIMBO: 34, 61
1, 2. Findo ifilengesha Bamboni sha BaYawe ukulukufwala bwino? (Boneni icikope icili peulu.)
INYUNSHIPEPALA ya ku Netherlands yalilabiile pa ntangishi sha macalici ishabungene pamo ati, “Pakuti kwalikabile, baalifwite ifyakufwala ifi bangafwala pa ng’anda. Pano ifyo, talipo efi ciba kwi bungano lya Bamboni sha BaYawe. . . . Abasankwa ne balalume abakulu balafwala amajaketi ne matai, eli amasiketi bamoye ne banakashi abakulu bafwala . . . talipo akale makosa, pano alaboneka bwino.” Mu cinenene, Bamboni sha BaYawe balishibikilwe ati balafwala “ifyakufwala ifya kubulo’kutangala, ne nsoni ne kutekanya . . . koti fyelelwe . . . abalukusuminina ukupala-baLesa.” (1 Tim. 2:9, 10) Nangaba’ti pali lili ilembo intangishi Paulu yalukulabila pa banakashi, ukufunda kuntu kumo kulapyunga na ku baKlistu abalalume.
2 Ukufwala bwino kucindeme kuli fwebo fwe bantu ba baYawe, kabili kucindeme na ku kupempela kwesu. (Ifyakuta. 3:21) Ifi Amalembo alabila pa fyakufwala ne fya kulama umubili filabuulishisha ati Imfumu ya filengelwe fyonse ilibikileko ifi ifwaya abapyungishi baiko ukulukulonda ili balukusalulula ifyakufwala. Popele, ili tulukusalulula ifyakufwala ne fya kulama umubili wesu tatwelelwepo ukulukulanguluka lukoso pa fingatusangalasha fwe bene. Tulyelelwe ukulanguluka na pa fingasangalasha baYawe, Imfumu ya filengelwe fyonse.
3. Findo tungasambililako kuli fyefyo baLesa babuulile abaIshilaeli ukulosha ku fyakufwala?
3 Ku cakubwenako, mwi Funde baLesa bapeele abaIshilaeli mwali ukufunda ukwalukulama abaIshilaeli ku mibelo iibipile yeyo abena fyalo baakwete. Ifunde lyalibuulishishe bwino ati baYawe balipatile ifyakufwala ifilengesha caba icikateshe ukupusanya abalalume ku banakashi ne banakashi ku balalume. Ifyakufwala fya kube’fi eko fili na ino mpindi. (Pendeni Ndutelonomi 22:5.) Ukwelelwa na fyefyo baLesa balabiile pa fyakufwala, tulabona ati baLesa tabafwayapo abalalume ukufwala ifyakufwala ifilukubalengesha ukuboneka koti banakashi, neli abanakashi ukufwala ifilukubalengesha ukuboneka koti balalume.
4. Findo fingofwako abaKlistu ukusalulula bwino ifyakufwala?
4 Mu Mashiwi abaLesa muli ukufunda ukuweme ukungofwako abaKlistu ukulukusalululapo bwino ifyakufwala. Uku ukufunda kungatofwako nangaba na kuko twikakala, umushobo wesu, neli kani uku twikala kulakaba makosa neli kulatanta. Tatupengelapo ukutubuula mu kushinkamika ifyakufwala twelelwe ukufwala. Sombi, tulatangililwa ne kufunda kwa mu Malembo ukutupeela ne shuko lya kulisalulwila ifi tungatemwa. Nga tulabile pa kufunda kumo ukwa mu Baibolo ukutofwako ukwishiba “ukufwaya kwa baLesa ukuweme ukwa mpokelelo, ukwa kuwaminina” ili tulukusalulula ifyakufwala.—Loma 12:1, 2.
“NGA TULIWAMYE KOTI BAPYUNJISHI BA BALESA”
5, 6. Kani ifi tufwala filyelelwe ukulengesha bambi ukucite’ndo?
5 BaLesa balibuulile Paulu ukufunda ukuli pali 2 AbaKolinto 6:4. (Pendeni.) Ifi tuboneka filabuulishisha ifingi pali fwebo. Abantu abengi balalabila fimo pali fwebo ukwelelwa na fyefyo tuboneka. (1 Sam. 16:7) Pakuti pali fyefyo, fwe bapyungishi ba baLesa tuliishi ati tatufwalapo lukoso ifili fyonse ifi fwe bene tulukufwaya. Ukufunda kwa mu Mashiwi abaLesa uku twishi takwelelwepo ukutulengesha ukufwala ifyakufwala ifipapatiile, ifilukulangisha umubili wesu, neli ifingalengesha bambi ukutatiko’kulanguluka pa bucencemeshi. Kanshi tatwelelwepo ne kufwala ifyakufwala ifilukulangisha ifi umuntu alengelwe. Tapalipo uuli onse uwelelwe ukupangilishiwa ukulolesha kumbi kani abona ifi tufwite.
6 Kani tulukuboneka bwino, aba bunjino, ne mishishi iilukuboneka bwino, abantu bakabona ati mu cinenene tuli bapyungishi ba baYawe. Kabili bangesa na mu kupempela baLesa. Nakabili, kani tulukufwala bwino abantu bangacindika ukwanshika kwesu. Pakuti pali fyefyo, bambi bangatemwa ukukutika na ku cebo tutulisha.
7, 8. Kani ni lwisa makosa makosa ili twelelwe ukufwala bwino?
7 Pakuti pali baLesa besu abaswetelele, abakwabesu ne nkashi tupempela nabo, eli ne bantu tutulishako, tulafwala ifyakufwala ifileto’buleme ku cebo tutulisha na kuli baYawe. (Loma 13:8-10) Ici cicindeme kani tulukupyunga imilimo ya ba baLesa, koti ni lyelyo tulukuya mu kubungana na lyelyo tulukutulisha. Tulyelelwe ukufwala ifyakufwala ‘ifyelelwe abalukusuminina ukupala-baLesa.’ (1 Tim. 2:10) Ukuba, fimbi ifyakufwala ifingaba ifyelelwe ku mupunda umo, kumbi tekuti fibepo ifyelelwe. Popele, abantu ba baYawe mu calo conse tabafwayapo ukufwala ifyakufwala ifingatutwisha bambi.
8 Pendeni 1 AbaKolinto 10:31. Ili tuli ku mabungano, ifyakufwala fyesu tafyelelwepo ukupala ifyakufwala fya ba muli cicino icalo, sombi filyelelwe ukuba fya mucinshi. Konse lukoso uku tuli ili kuli ibungano, tulyelelwe ukufwala ifya umucinshi. Kani twacite’fyo cikaba icipubile kuli fwebo ukulibuulishisha ati tuli Mboni ya BaYawe. Ici cikatofwako ukuba abakakulukile ukutulisha icebo iciweme ili twaba ne shuko lya kucite’fyo.
9, 10. Nindo tungalabilila ati ilembo lya AbaFilipoi 2:4 lingatofwako ili tulukusalulula ifyakufwala?
9 Pendeni AbaFilipoi 2:4. Nindo abaKlistu belelwe ukubikila akalango kuli fyefyo abaKlistu babyabo bangomfwa kani babona ifi bafwite? Umulandu umo wa kweba’ti abantu ba baLesa balapyungisha ukulonda ukufunda kwa mu Baibolo ukwa kweba’ti: “Ipayeni ifileba fyenu ifya panshi; ubucencemeshi, ne fibipile, ne kutemucila ukubipile.” (AbaKolo. 3:2, 5) Tatulukufwayapo ukulengesha abaKlistu babyesu ukukatashiwa ukulonda uku ukufunda. Abakwabesu ne nkashi abaalukucita ubucencemeshi akale na ino mpindi cipale bacikatashiwa ukulwisha ukunaka kwabo. (1 Koli. 6:9, 10) Tatulukufwayapo ukulengesha caba icikateshe kuli bo ukulwisha ukunaka kwabo.
10 Ili tuli ne bakwabesu tupempela nabo, ifi tufwala filyelelwe ukofwako ikelesha ukuba iliswetele. Tulyelelwe ukufwala ifyelelwe ili tuli pa kubungana na lyelyo tuli kumbi lukoso. Tulikwete amakosa akusalululapo ifyakufwala. Nangabe’fyo, fwense tulyelelwe ukufwala ifyakufwala ifingofwako bambi ukuba abaswetele mwi langulushi, mwi shiwi, na muli fyefyo bacita. (1 Pet. 1:15, 16) Ubutemwe bwa cinenene “tabucitapo ifitafyelelwe, tabufwaya ifya buko ubwine.”—1 Koli. 13:4, 5.
IFYAKUFWALA IFIWEME PA MPINDI IYELELWE NE MUPUNDA
11, 12. Findo twelelwe ukwanuka ili tulukulanguluka pali fyefyo twakufwala?
11 Ili abapyungishi ba baLesa balukusalulula ifyakufwala, balanuka ati “pali impindi ya kufwaya konse ne milimo yonse.” (Uwaku. 3:1, 17) Fya cine ati shimbi impindi tulafwala ukwelelwa ne mpindi twafikapo mu mwaka. Shimbi impindi tulafwala ukwelelwa na fyefyo ifintu fili neli ifi amekalilo esu ali. Nangabe’fyo, amafunde abaYawe taalukapo kani kulikabile neli kulitantile.—Mal. 3:6.
12 Kani tulekala ku mupunda uukabile, cingabe’cikateshe ukufwala ifyakufwala ifyelelwe kabili ifya mucinshi. Popele, abakwabesu balatoota kani tatufwelepo ifyakufwala ifipapatiile makosa ku mubili neli ifilukulangisha umubili wesu mukati. (Jobo 31:1) Nakabili, ili tulukusamba ku nika, ifyakufwala fyesu filyelelwe ukuba ifyelelwe. (Ifisi. 11:2, 20) Nangaba’ti aba mu calo tabafwalapo bwino kani balukusamba, fwe bapyungila baYawe tulafwaya ukulemya baLesa abaswetelele muli fyefyo tufwala.
13. Kani ukufunda ukuli pali 1 AbaKolinto 10:32, 33 kungatofwako shani ili tulukusalulula ifyakufwala?
13 Kuli icintu na cimbi ici twelelwe ukulangulukapo ili tulukusalulula ifya kufwala. E kweba’ti cimanga wa bantu bambi, nangaba’ti tulapempela nabo neli koku. (Pendeni 1 AbaKolinto 10:32, 33.) Tatwelelwepo ukupufya bucine bwa kweba’ti ifi tufwala fingatutwisha bambi. Paulu alilembele ati, “Fwense nga tutemweshe ababyesu, mu kubawamya ati bakakose. Alilembele ifi ni “pakuti na baKlistu tabalitemweshe.” (Loma 15:2, 3) BaYesu baalicindikile makosa ukofwako bambi, ni pakuti baalishi ati kani balukucite’fyo ninshi balukucito’kufwaya kwa baLesa. Popele, tatukafwalapo ifyakufwala ifi tutemenwe pano ifi twishi ati fingalengesha bambi ukubulo’kukutika ku cebo iciweme.
14. Kani abafyashi bangasambisha shani abana babo ukulukulemya baLesa ukupitila muli fyefyo bafwala?
14 Abafyashi abaKlistu balikwete umulimo wa kusambisha abana babo ukulukulonda ukufunda kwa mu Baibolo. Abafyashi ne bana babo balyelelwe ukupyungisha pakweba’ti balukusangalasha baLesa ukupitila mu fyakufwala bafwala. (Ifisi. 22:6; 27:11) Abafyashi bangofwako abana babo ukulukucindika baLesa abaswetelele kani bali fyakubwenako ifiweme ku bana ne kulukubapeela ukufunda ukuweme. Cilawama ukwakuti abafyashi kani baofwako abana ukwishiba ifi bangasalulula ifyakufwala ifiweme na kuko bangafishita! E kweba’ti tabelelwepo lukoso ukulukufwala ifi bo batemenwe, sombi balyelelwe ukulukufwala ifingabofwako ukupyunga bwino umulimo wabo uwa kwimakaninako baYawe.
MULUKUPYUNGISHA BWINO AMAKOSA ENU AAKULISALULWILA PA FINTU
15. Findo twelelwe ukulonda ili tulukusalulula ifya kufwala?
15 Mu Mashiwi abaLesa muli ukufunda ukuweme ukungatofwako ukulukucita ifintu ifingalemya baLesa. Nangabe’fyo, tulapusana muli fyefyo tufwala ukwelelwa na fyefyo tutemenwe fwe bene. Tulitemenwe ifipusenepusene, kabili ne ndalama tukwete shilipusenepusene. Pano, ifyakufwala fyesu lyonse filyelelwe ukulukuboneka bwino, ifya bunjino, ifya mucinshi, ifyelelwe ne filukucitika pali yeyo impindi, kabili ifisuminishiwe ku mupunda wesu.
16. Nindo cicindamine kuli fwebo ukufwala bwino?
16 Fya cine ati talipo ni lyonse ciba icipubile ukusanga ifyakufwala ifyelelwe. Pakuti mu mashopu aengi muli amafashoni abukumo, cingapengela ukupoosapo impindi ne makosa pakweba’ti tusalulule amasiketi aweme, amalaya, amashati neli amasuti ne fyakufwala fimbi ifitafipapatiilepo ku mubili. Nangabe’fyo, abakwabesu ne nkashi tupempela nabo bakabona ne kutoota pa kupyungisha kwesu ukwa kufwaya ifyakufwala ifiweme kabili ifyelelwe. Nakabili, ukusangalala tuba nako kani twalemya baYawe kulicilile na pa fili fyonse ifi tungapitamo pakuti pa kufwala bwino.
17. Findo fingofwako umukwabesu ukwishiba kani alyelelwe ukulama imyefu?
17 Findo abakwabesu belelwe ukulonda ukulosha ku myefu? Ifunde baLesa bapeele abaIshilaeli lyalibuulile abalalume ukulukulama imyefu. Nangabe’fyo, abaKlistu tabatangililwapo na lili ifunde kabili tabababuulilepo ukulukulilonda. (IfyabaLef. 19:27; 21:5; Galatya 3:24, 25) Ku mipunda imbi imyefu ishiputwilwe bwino kabili ishilukuboneka bwino shili cabe bwino, kabili tekuti shilengepo ne bantu ukubulo’kumfwa ku cebo iciweme. Na cine, abakwabesu bambi abatangilila mu kwanshika balikwete imyefu. Nangabe’fyo, bambi abakwabesu bangasalululapo lukoso ukufumyako imyefu shonse. (1 Koli. 8:9, 13; 10:32) Mu mipunda imbi, abantu tabatemenwepo imyefu kabili ukwakube’fyo Bamboni sha BaYawe tabelelwepo ne kushikwata. Eli, ukukwata imyefu kungalengesha ne mukwabesu ukubulo’kulemya baLesa kabili abantu tekuti bamucindikepo.—Loma 15:1-3; 1 Tim. 3:2, 7.
18, 19. Kani ukufunda ukulembelwe pali Mika 6:8 kungatofwako shani ukufwaisha ukulemya baLesa muli fyefyo tufwala?
18 Cakusangalasha ukwishiba ati baYawe tabatubuulapo ifintu ukulosha ku fyakufwala twelelwe ukufwala ifi tekuti tukonshepo ukulonda. Sombi, balitusuminishe ukupyungisha amakosa akulisalulwilapo fwe bene mu kuba ne kutangililwa ne kufunda ukuweme ukusangwa mu Malembo. Popele, na muli fyefyo tulukufwala na fyefyo tulama umubili wesu, tungalangisha ati tulafwaya ‘ukulukwenda mu kulicefya na baLesa besu.’—Mika 6:8.
19 Fwense tulyelelwe ukwishiba ati baLesa baswetelele kabili amafunde abo alibeleleko ku bune bwesu. Tukalangisha ati tulilicefeshe kani tulukulonda ukufunda kwabo. Nakabili tungalangisha ati tulilicefeshe kani tulukulangulukilako bambi. Penka, ‘tulenda mu kulicefya na baLesa’ kani tulukulonda ukufunda kwabo ukuweme ne kulangisha ati tulicindikile ifi abantu bambi bomfwa.
20. Kani ifi tufwala na fyefyo tulama umubili wesu filyelelwe ukukuma shani bambi?
20 Ifyakufwala tufwala tafyelelwepo ukulengesha bambi ukukanika kani tulibapyungishi ba baYawe. Abakwabesu ne nkashi kumo lukoso ne bantu bambi balyelelwe ukubona ati tulemakaninako baLesa abalungeme. BaLesa balibikileko ifi bafwaya abantu babo ukulukulonda, kabili na fwebo tulalitemenwa ukulonda ifi fyenka. Tulukutoota abakwabesu ne nkashi abafwala bwino kabili abofwako abantu abali ne mitima inakile ukumfwa ku cebo iciweme ne kulemya baYawe. Ukusalulula bwino ifyakufwala kukalukuleta ubuleme ku Bafwite “ubuleme ne bufumu.”—Amasa. 104:1, 2.


text:
Muzezo wesu
Mateyo 19:14 Jesu wakati, “amubaleke bana bashoonto baboole kulindime, mutabakashi pe, nkaambo Ubwami Bwakujulu mbubwabo baliboobu.”
Bbaibbele lya banalilajanika akucita kuti Jesu azibwe kubana kwiinda mukupa twaano tusandulwide mubbaibbele azikozyanyo ziyandika zyandeene akubantu, antomwe azisi zyoonse a webu, foni yakumanza/PDA\’s,tubbuku tupentedwe amabbuku, mumishobo yoonse mwana ngwakonzya kwambaula.
Ootu twaano mubbaibbele twelede kupegwa anyika yonse kubana bali 1.8 mabilyoni nakacikozyeka.
Twaano twabiyo!
Bakambausi ba tubbuku abakapa eno balagwasha akubambulula lumwi twaano tuyandisi twabana CABIYO!


text:
Isambililo 15
Mba Nindo Mwelelwe Ukupitilisha?
1. Kani ukupitilisha ukusambilila Baibolo kungamofweniko shani?
Ukwakubula ne kukanika, ukusambilila Baibolo kwakosha ubutemwe bwenu ubwa kuli baYehova. Tulyelelwe ukupyungisha pakuti pa kulenga ubu ubutemwe ukukoselako. (1 Petilo 2:2) Ubucetekelo bwenu ubwa kuba ne mweo wa kulukuyayaya bulyeyamine pali mwebo kani mwapitilisha ukupalamina kuli baLesa pa kusambilila Amashiwi abo.—Pendeni Yoane 17:3; Juda 21.
Ili mulukukula pa kwishiba baLesa, ubucetekelo bwenu bukakoselako. Ubucetekelo bukamofwelesheniko ukusangalasha baLesa. (AbaEbeya 11:1, 6) Kukamulengesheni ukulapila ne kwalulako fimbi ifikamulengeni ukushuka mu mweo wenu.—Pendeni Ifyacitilwe 3:19.
2. Kani ukwishiba kwenu ukwa pali baLesa koti kwalenga shani bambi ukushukilamo?
Mu cifyalilwa lukoso, mukafwaya ukubuulako bambi ifi mwasambilila—fwense tulasangalala ukubuulako bambi icebo iciweme. Ili mwapitilisha ukusambilila Baibolo, mukasambilila ifya kupyungisha Baibolo pa kubuulishisha ubucetekelo bwenu muli baYehova na pa cebo iciweme.—Pendeni AbaLoma 10:13-15.
Abantu abengi balatatikila pa kubuulako ababyabo ne bakwababo icebo iciweme. Mulyelelwe ukucenjela pa kubashimikila. Ukucila ukubabuula ukweba ati ukupempela kwabo kwa bufi, babuulishisheni ukulaya kwa baLesa. Kabili mulukwanuka ukweba ati abantu impindi ishingi balasangalala pakuti pa mibelo yenu ukwakucila na pali fyefyo mulukubabuulako.—Pendeni 2 Timote 2:24, 25.
3. Kani ni kwisa kusangalala mungaba nako pa kuba icibusa na baLesa?
Ukusambilila Amashiwi abaLesa kukamofweniko ukwishiba ifya baLesa. Mukupita kwa mpindi, mukaba icibusa icilibelele ica baYehova. Kabili mukalukuli bantu ba mu cisoolo cabo.—Pendeni 2 AbaKolinto 6:18.
4. Kani mungapitilisha shani ukwishiba ifya baLesa?
Koti mwaishiba ifya baLesa pa kupitilisha ukusambilila Amashiwi abo. (AbaEbeya 5:13, 14) Buuleniko umo pali Bamboni sha BaYehova pakuti atatike ukusambilila Baibolo na mwebo ukupyungisha ibuuku lya Kani Findo Baibolo Muli Bucine Isambisha? Kani mwapitilisha ukusambilila ifingi pali baLesa, eli ifintu fikalukuwaminako mu mweo wenu.—Pendeni Amasamo 1:1-3; 73:27, 28.
Icebo iciweme cilafuma kuli baYehova, baLesa bakusangalala. Koti mwapalamina makosa kuli bo kani mwapalamina ku bantu babo. (AbaEbeya 10:24, 25) Pa kupitilisha ne makosa enu ukusangalasha baYehova, ninshi mukaba ne mweo wa cinenene—umweo wa muyayaya. Ukupalamina kuli baLesa muli bucine e nshila mungasalululapo.—Pendeni 1 Timote 1:11; 6:19.


text:
BUUMI BWA BWINEKLISTU ALIMWI ANCIITO YESU–KABUKU KAMABUNGANO September 2016
Nsheenga Mwaamba
Nsheenga twaamba ndyetutokwaabila magazini ya Ngazi Yamulindizi alimwi acancine camu Baibo citondesha ayi Lesa ngotulama. Amusebenseshe shakubonenaako kwaamba ayi mulibambile nsheenga mwaamba mumaswi anu.
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
‘Amweende Mumulawo Wakwe Yehova’
Ino kweenda mumulawo wakwe Yehova cilaambanshi? Shikulemba Kulumbaisha 119 ncakubonenaako cibotu munshiku shino.
BUUMI BWA BWINEKLISTU
Na Mwaana Ngowakumbula
Mbweenga mwakumbula bweelete akutondesha bulemu kubashali bakwe.
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
‘Lucafwo Lwangu Lulaswa Kuli Yehova’
Kulumbaisha 121 lilasebensesha maswi ashikoshanyo kusansulula lushitilisho lwakwe Yehova.
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
Twakalengwa Munshila Ikankamika
Mulilembo lya Kulumbaisha 139, Defedi wakalumbaisha Yehova pamulandu wa shintu shikankamika nshaakalenga.
BUUMI BWA BWINEKLISTU
Amuleye Shilubo Ishi Ndyemutoocita Ciiyo ca Baibo
Ino tulyeelete kuleya shilubonshi kwaamba ayi nshetutokwiisha shikwiiya Baibo shimushike pamoyo?
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
“Yehova Ulicindeme Abuumbi Aboobo Ulyeelete Kulemekwa Camaansa Obilo”
Kulumbaisha 145 itobonesha Defedi mbwaakalinyumfwa ndyaakayeeya ubo Yehova mbwaacafwa basebenshi bakwe bashomeka.
BUUMI BWA BWINEKLISTU
Sheenga Shatucafwa Kushimikila Kabotu—Kuyuminisha Baabo Basuni Kwiiya Kusa Kumabungano
Basuni kwiiya alimwi abeshikwiiya Baibo liinji balaya panembo lwakumushimu na batalikabo kusa kumabungano.


text:
Kuti Nacita Shani pa Kuti Nilapona Amashindano?
Ifyo wingacita
Wilaisuula! Wilamona kwati iwe tawakwata amano ya ku sukulu pantu ico kuti calenga wilabikako amano. Nga watampa ukulaisuula, ulingile ukuyeba ukutila kwaliba ifyo wacenjelamo. Umfwa ifyo Paulo acitile ilyo abantu balemuseka napamo pa milandile yakwe ukuti tayali bwino nangu bashakwetepo ifishinka. Abebele ati: “
Nangu nshacenjela mu milandile, mu kwishiba mwena nalicenjela.” (2 Abena Korinti 10:10; 11:6) Paulo alishibe umo ashacenjele sana. Lelo alishibe ne fyo acenjelemo. Inga iwe? Ni mwi umo wacenjela? Nga tawishibe umo wacenjela, kuti waipushako umukalamba uo mumfwana nankwe. Kuti akweba umo ucita bwino no kukwafwa ukubika amano kuli ifyo fintu.
Bika amano ku kubelenga. Nga ulefwaya ukusambilila, icifwaikwa sana kubelenga. Nangu ulefwaya nangu taulefwaya ulingile fye ukulabelenga. Ukubelenga kusuma nangu ca kuti te bengi bakutemwa. Na kuba nga wabikako fye amano kuti watampa ukumfwa bwino ukubelenga. Nomba pa kuti ulebelenga bwino, ulingile ukwishiba ifya kubomfya bwino inshita. Uleibukisha ukuti ilyo uli pa sukulu, ico ufwile ukubikako sana kubelenga. Kwena Baibolo yalilanda ukuti kwaliba “
inshita ya kuseka” ne “
nshita ya kusansamuka.” (Lukala Milandu 3:1, 4; 11:9) E ico, ufwile ulafwaya ukukwatako ne nshita ya kwangala, nga filya ciba ku baice abengi. Lelo pali Lukala Milandu 11:4, patusoka ukuti: “
Uulolekesha imikuukile ya mwela takatande; no umona imyendele ya makumbi takaseepe.” Finshi tulesambililako kuli ici? Ulebalilapo ukucita ifyacindama. Uletala wabelenga e lyo waya mu kwangala. Wilasakamana, inshita ya kucita fyonse fibili kuti yamoneka!