text:
Balongololwe Mungya Dibuku dya Leza Mwine
“Yehova wālwile ntanda ne ñeni, kadi i na kwivwanija kwākomeje nako madiulu.”
ÑIMBO: 105, 107
1, 2. (a) Lelo bantu bamo banenanga bika pa mulangwe wa amba Leza udi na bulongolodi? (b) Le i bika byotusa kubandaula mu kino kishinte?
BANTU bamo banenanga’mba: “Kemusakilwapo bulongolodi bwa kwimwendeja. Muntu ne muntu ufwaninwe’tu kupwana na Leza.” Le kino i kya bine? Le i bika bimwekele mu mānga?
2 Mu kino kishinte, tusa kumona’mba Yehova uloñanga bintu na ndudi ne kulongolola bantu bandi. Kadi tusa kwisambila’mo byobya byotufwaninwe kulonga potupebwa bulombodi na bulongolodi bwa Yehova. (1 Kodinda 14:33, 40) Mu myaka katwa kabajinji, bantu ba Yehova bādi balonda bulombodi bwa mu Bisonekwa kadi bābwenye kusapula myanda miyampe mu bifuko bivule. Netu dyalelo tulekanga Bible etuludike mwāebaludikile. Kadi tukōkelanga bulombodi botupebwa na bulongolodi bwa Leza. Kino i kitulengeje tubwanye kusapula myanda miyampe pano pa ntanda ponso. Kadi twi balame butōki, ndoe, ne bumo bwa kipwilo.
YEHOVA I LEZA WA NDUDI
3. I bika bikukulupija amba Yehova i Leza wa ndudi?
3 Potubandila bintu bipangile Yehova, tumonanga patōkelela’mba i Leza wa ndudi. “Wālwile ntanda ne ñeni, kadi i na kwivwanija kwākomeje nako madiulu.” (Nkindi 3:19) Kudi myanda mivule yoketuyukile pa bintu bilongele Yehova. Na bubine, “i biñuniñuni byo twivwana kwadi.” (Yoba 26:14) Inoko myanda mityetye yotuyukile itala diulu ne ntanda ilombola amba i bilongololwe senene. (Ñimbo ya Mitōto 8:3, 4) Midiyo ne midiyo ya ñenyenye ijokolokanga mu lwelele na ndudi. Langa bidi pa mujokolokela imbuo ku dyuba. Ino ndudi itulumukwa idi’ko mwanda Yehova ye ulongolwele muswelo ujokoloka imbuo ne ñenyenye. Potulangulukila pa muswelo Yehova “wapangile madiulu ku ñeni” ne ino ntanda mine, twikalanga na mutyima wa kumutendela, kumutōta ne kumulamata.
4. Mwanda waka befundi ba sianse kebabwenyepo kulondolola bipangujo bivule bya mvubu?
4 Pa kulumbulula būmi mu mwikadilo wetu, befundi ba sianse i bapunge bintu bivule byobefundile na kutala diulu ne ntanda. Inoko kebabwenyepo kulondolola bipangujo bivule bya mvubu. Kimfwa, befundi ba ñenyenye kebabwenyepo kwitulombola ne pa mfulo mwāshilwidile diulu ne ntanda, nansha kine kikadile’ko bantu, banyama ne mityi idi’ko pano pa ntanda. Kadi bavule kebabwanyapo kushintulula mwanda waka bantu badi na kyumwa kya kwikala’ko nyeke ne nyeke. (Musapudi 3:11) Bubinga bumo kebulondolwelapo bantu bino bipangujo i bwa amba befundi ba sianse ne bakwabo banenanga’mba i kutupu Leza, ino bakankamika’ko kwialamuna. Ino Leza witupanga malondololo mafike’po mu Dibuku dyandi, ke Bible kadi.
5. Lelo bantu balondanga bijila bya kipangila mu miswelo’ka?
5 Yehova wātūdile’ko bijila bivule bya kipangila. Bino bijila kebishintangapo. Basendwe ba mudilo wa nshinga, ba kupityija mema, ba myotele, bendeja maamviyo, bapasulañana, ne bakwabo balondanga bino bijila pobengila ino mingilo yabo. Kimfwa, mutyima wa muntu udi pantu pamo ponka ku bonso, o mwanda yewa upasula uyukile kwa kwiusokola mu muntu e-ense wa kupasula. Kadi muntu ne muntu uyukile amba shi muntu akile kutamba peulu palampe ukapona pakwabo ne kufwa. Tukōkelanga bijila bya kipangila, kimfwa bukomo bukokela bintu panshi, mwanda tusakanga kwikala bōmi.
BILONGOLWELE LEZA
6. Le tubayuka namani amba Yehova usakanga bantu bandi bamutōte mu ndudi?
6 Na bubine Yehova ulongolwele diulu ne ntanda mu muswelo wa kutendelwa. Nanshi usakanga bantu bandi bamutōte mu ndudi. O mwanda, Yehova i mwitupe Bible pa kwitufundija mwa kumutōtela. Tukabwanya kwikala na nsangaji ne kuloelelwa enka shi tulonda bwendeji bwetupa kupityila ku Bible ne ku bulongolodi bwandi.
7. Lelo i bika byotwifunda pa muswelo wālembelwe Bible?
7 Bine Bible i kyabuntu kya pa bula kitamba kudi Leza. Befundi bamo banenanga’mba Bible i mikanda’tu ya Bayuda ne bene Kidishitu ikongakanibwe pamo na bantu. Inoko Leza wātongele bantu ba kulemba mikanda, kwa kwiilembela ne bine bya kulemba. O mwanda mikanda yonso ya mu Bible itukwashanga twimvwanije musapu wa Leza. Kutamba ku Ngalwilo kutūla ku Kusokwelwa, Bible witulombola’mba kwadi kufwaninwe kwikala ‘lutundu’ lwine lukekadija monka ntanda ke paladisa. Kadi twi bayuke amba luno ‘lutundu’ i Kidishitu Yesu ne amba Bulopwe bwandi bubingijanga’mba Yehova ye udi na lupusa lwa kuludika bantu bonso.—Tanga Ngalwilo 3:15; Mateo 6:10; Kusokwelwa 11:15.
8. Lelo bene Isalela bādi balongololwe senene mu miswelo’ka?
8 Bene Isalela bādi balonda bijila byēbapele Leza kadi bādi balongololwe senene. Kimfwa kwādi “bana-bakaji bengidi badi bengidila mingilo pa kibelo kya kipema-kyakitango.” (Divilu 38:8) Kadi bene Isalela bādi na bulombodi bwa mwa kutundulukila pa kitūlo kikwabo ne mwa kuselela tebenakulo mu ndudi. Mwenda mafuku, Mulopwe Davida wālongolwele babitobo ne bene Levi ba kwingila mu tempelo, bantu ne bantu ne mwingilo wabo mupotoloke. (1 Bilongwa 23:1-6; 24:1-3) Ponso pādi pakōkela bene Isalela, Yehova nandi wādi wibesela. Bādi balongololwe kadi bādi mu ndoe ne bumo.—Kupituluka 11:26, 27; 28:1-14.
9. Lelo bipwilo bya mu myaka katwa kabajinji byādi bilongololwe namani?
9 Bipwilo bya mu myaka katwa kabajinji nabyo byādi bilongololwe. Kwādi kitango kyendeji, ko kunena’mba kisumpi kya bana-balume baleta bulombodi ku bipwilo. Dibajinji, kino kisumpi kyādi kibundwe na batumibwa. Mwenda mafuku, mwābwejibwa ne bakulumpe bakwabo. (Bilongwa 6:1-6; 15:6) Yehova wāludikile bantu ba mu kitango kyendeji ne bakwabo bobābadi bengila nabo bandikile bipwilo mikanda ya madingi ne ya bulombodi. (1 Temote 3:1-13; Tetusa 1:5-9) Lelo bipwilo byāmwenine namani mu kulonda bulombodi bwa kitango kyendeji?
10. I bika byālongekele kitatyi kyākōkele bipwilo bya mu myaka katwa kabajinji bulombodi butamba ku kitango kyendeji? (Tala kifwatulo ku ngalwilo.)
10 Tanga Bilongwa 16:4, 5. Mu myaka katwa kabajinji, batutu bamo bāpempwile bipwilo mwanda wa kwibapa “mbila yakwete batumibwa ne bakulumpe ba mu Yelusalema,” ke kitango kyendeji kadi. Bipwilo byālondele buno bulombodi kadi byādi “bininga mu lwitabijo ne kwivudija difuku ne difuku.” I ñeni’ka yotuboila ku kino kimfwa ibwanya kwitukwasha mu kipwilo kyetu dyalelo?
LELO ULONDANGA BULOMBODI?
11. Le bakulumpe ne bengidi ba mingilo bafwaninwe kulonga bika pobapebwa bwendeji na bulongolodi bwa Leza?
11 Batutu ba mu Komite ya Musambo nansha ba mu Komite ya Ntanda, batadi ba kipindi, ne bakulumpe bafwaninwe kukōkela bwendeji bobapebwa na bulongolodi bwa Leza. Dibuku dya Yehova mwine ditusapwila batwe bonso kukōkela boba betutangidile kumeso. (Kupituluka 30:16; Bahebelu 13:7, 17) Bantu balamete Yehova kebatombokangapo, kadi kebetompwejangapo pa bwendeji bobapebwa. Ketusakilepo kwikala pamo bwa Deotefese, kādipo ulēmekele batutu batangidile kumeso. (Tanga 3 Yoano 9, 10.) Shi tulonda bwendeji botupebwa, nabya tukatuntwila ku kulama ndoe ne bumo bwa kipwilo. Nanshi i biyampe twiipangule amba: ‘Le nkankamikanga batutu ne bakaka balamate kudi Yehova? Le ngikalanga na kampeja-bukidi ka kulondela bwendeji butamba ku bulongolodi bwa Leza?’
12. Lelo bakulumpe ne bengidi ba mingilo batoñwanga namani?
12 Panopano ponka, Kitango Kyendeji kyashintyile muswelo wa kutonga bakulumpe ne bengidi ba mingilo pa kipwilo ne kipwilo. “Bipangujo bya Batangi” bidi mu Kiteba kya Mulami kya 15 Kweji 11, 2014, kyashintulwile amba mu myaka katwa kabajinji, kitango kyendeji kyāpele batadi bendakana lupusa lwa kutonga bakulumpe ne bengidi ba mingilo. O mwanda, tamba mu Kweji 9, 2014, ke batadi ba bipindi batoñanga bakulumpe ne bengidi ba mingilo. Shi bakulumpe abatonge tutu wa kwingila bu mukulumpe nansha bu mwingidi wa mingilo, mutadi wa kipindi uloñanga bukomo bwa kumuyuka aye ne kyandi kisaka. Kimfwa, ubwanya kutambila na tutu’wa mu mwingilo wa busapudi. (1 Temote 3:4, 5) Kupwa mutadi wa kipindi ne bakulumpe betana pamo. Ke babandaula na katentekeji Bisonekwa bilombola bisakibwa bya bakulumpe ne bengidi ba mingilo.—1 Temote 3:1-10, 12, 13; 1 Petelo 5:1-3.
13. I muswelo’ka otukalombola’mba tulondanga bwendeji botupebwa na bakulumpe?
13 Bakulumpe betupanga bwendeji bwa mu Bible mwanda basakanga kukinga kipwilo ne kwikita mutyima. I biyampe tukōkele, mwanda buno bulombodi i bwa kamweno ketu. (1 Temote 6:3) Bantu bamo mu myaka katwa kabajinji, bādi bananga “bya kavutakanya.” Kebādipo bengila nansha dimo ino beela’ko mu myanda keibatalepo. Bakulumpe pa kwibalemununa, abo bāpela kushinta. Polo wāsapwila kipwilo muswelo obafwaninwe kumona muntu wa uno muswelo. Amba: “Yao mutūlei kiyukeno kadi kemwakipwanai nandi.” Bādi bafwaninwe kuleka kupwana na uno muntu ino kumumona bu walwana mpika. (2 Tesalonika 3:11-15) Bakulumpe nabo dyalelo baloñanga bukomo bwa kukwasha muntu usūla misoñanya ya Leza, kimfwa yewa unangila muntu wampikwa kwitabija mwanda wa kwisonga nandi. (1 Kodinda 7:39) Shi muntu wapele kushinta mwiendelejo wandi, bakulumpe babwanya kukwata butyibi bwa kunena dishikulu dilombola muswelo ubwanya uno mwiendelejo kulengeja bantu banenene kipwilo mabi. Shi bakulumpe abanena dino dishikulu mu kyenu kipwilo, le ukalonga’po namani? Shi ubayuka muntu mwine wisambilwa’po, le ukepuka kupwana nandi? Nabya ukakwasha muntu’wa ayuke amba mwiendelejo wandi i mubi, ufītyijanga Yehova mutyima, padi kino kikamulengeja ashinte. [1]—Tala bilembwa bya ku mfulo.
KULAMA BUTŌKI, NDOE, NE BUMO BWA KIPWILO
14. Le tubwanya namani kukwasha ku kulama butōki bwa kipwilo?
14 Kinenwa kya Leza kitusapwila byobya byotufwaninwe kulonga batwe bonso kutyina twakatala bubi kilomonyeka mu kipwilo. Tala byālongekele mu Kodinda. Polo wādi usenswe’mo batutu ne bakaka. Wākweshe’mo bavule bayuke bubine. (1 Kodinda 1:1, 2) Ino langa bidi mwaāimvwanine pa kuyuka amba umo umbukata mwabo i wa busekese ne amba banabetu i baleke uno muntu mu kipwilo! Polo wāsapwidile bakulumpe “kupāna yao muntu kudi Satana.” Bādi bafwaninwe kufundula uno muntu mu kipwilo, ko kunena’mba i kumupanga. (1 Kodinda 5:1, 5-7, 12) Dyalelo, bakulumpe babwanya kukwata butyibi bwa kupanga muntu shi i mulonge bubi bukatampe kwisāsa mpika. Mu uno mwanda, le tumonanga muntu wapangwa’wa mwitusoñenya Bisonekwa? Shi i amo, tubakwasha ku kulama butōki bwa kipwilo. Kadi namino tukakwasha muntu’wa ajingulule amba ufwaninwe kwisāsa ne kulomba Yehova amufwile lusa.
15. I muswelo’ka otubwanya kulama ndoe mu kipwilo?
15 Kadi kwādi mwanda mukwabo mu Kodinda. Bamo bādi basambila banababo mu bidye. Polo wēbepangwile amba: “Mwanda waka kemulekapo’tu bemulubile?” (1 Kodinda 6:1-8) Dyalelo, bantu bamo mu kipwilo baumvwañene mu myanda ya busunga na banababo ino abo bebajimijija lupeto nansha kumona bu abebadimbe. Pene’pa bakasambila banababo ku kidye. Shi kino kibalongeka kikalengeja bantu banenene Yehova ne bantu bandi bibi. Kibwanya kadi kuleta kavutakanya mu kipwilo. Dibuku dya Leza mwine ditukwasha tumone amba tufwaninwe kulama ndoe na banabetu nansha shi tubajimija lupeto. [2] (Tala bilembwa bya ku mfulo.) Kadi Yesu wētufundije mwa kupwila myanda mikatampe ne kubulwa kumvwañana. (Tanga Mateo 5:23, 24; 18:15-17.) Shi tulonde buno bwendeji, tukalama ndoe ne bumo mu kipwilo.
16. Mwanda waka bantu ba Leza badi umbumo?
16 Dibuku dya Yehova mwine ditusapwila’mba: “Ē! talaipo bidi, mo kyanengelela ne kulumbuluka’kyo, bāna na bāna kwikala pamo mutyima umo onka, senene, shē!” (Ñimbo ya Mitōto 133:1) Bene Isalela bādi bekele balongololwe ne umbumo ponso pobādi bakōkela Yehova. Leza wālaile pangala pa bantu bandi amba: “Nkebasambakanya pamo, pamo’nka bwa mikōko ya Bozala.” (Mika 2:12) Kadi Yehova wālaile bantu bandi amba bakafundijibwa bubine bwa mu Bisonekwa ne kumwingidila umbumo. Wānenene amba: “Ponkapo kadi nkapana ludimi lutōka ku bantu amba bonso bakēte pa dijina dya Yehova, kumwingidila ne mutyima umo.” (Zefenia 3:9) I bisangaja’po kashā pa kuyuka’mba tubwanya kutōta Yehova umbumo!
17. Lelo bakulumpe bakalonga bika shi muntu umo mu kipwilo walonga bubi bukatampe?
17 Shi muntu walonga bubi bukatampe, bakulumpe bakapelakana kumulemununa ne kumudingila na buswe. Bayukile amba Yehova wibasakila bakinge kipwilo ku lupusa lonso lubi ne kulama bumo ne butōki bwakyo. (Nkindi 15:3) Polo wādi usenswe bininge banababo ba mu Kodinda kadi wādi wibalemununa ponso pokifwaninwe na motutangila’kyo mu mukanda umbajinji waēbatumīne. Tuyukile amba bakulumpe ba mu Kodinda bādi balonda bwendeji bwa Polo na kampeja-bukidi, myeji ibala-inga pa kupita’po Polo wēbafwijije’ko mu mukanda wa bubidi waēbandikile. Shi mwanetu “wasāsuka kumeso kwa aye kujingulula’kyo,” bakulumpe bafwaninwe kumulemununa na kanye.
18. (a) Lelo bwendeji bwa Kinenwa kya Leza bwākweshe namani bipwilo bya mu myaka katwa kabajinji? (b) I bika byotukabandaula mu kishinte kilonda’ko?
18 Kibamweka patōka amba bene Kidishitu ba mu myaka katwa kabajinji pobādi balonda bwendeji bwa Dibuku dya Leza mwine, bipwilo byādi bilama butōki, ndoe, ne bumo. (1 Kodinda 1:10; Efisesa 4:11-13; 1 Petelo 3:8) Mfulo mfulō, bano batutu ne bakaka bābwenye kusapula myanda miyampe “mu bipangwa byonso bidi munshi mwa diulu.” (Kolose 1:23) Dyalelo nadyo, bantu ba Yehova badi mu bumo kadi i balongololwe, basapulanga myanda miyampe pano pa ntanda ponsololo. Kishinte kilonda’ko kikaleta bubinga bwa amba kitungo kyabo i kya kutumbija Yehova, Mfumu Mubikadi ne kukōkela ku bwendeji bwa Dibuku dyandi mwine, ke Bible kadi.
^ [1] (musango 13) Tala Balongololwe Mwa Kulongela Kiswa-Mutyima kya Yehova, paje 134-136.
^ [2] (musango 15) Shi usaka kuyukila’ko myanda imo ikokeja mwine Kidishitu kukatūla mwine Kidishitu mukwabo ku Leta, tala ‘Mwilamei mu Buswe bwa Leza,’ paje 223, kunshi kwa dyani.


c: text/html

text:
AMEKALILO ABUKLISTU
“Mwe BaYawe, . . . Muli Mwebo Emo Ncetekele”
Cicindeme kuli fwebo ukupitilisha ukucetekela baYawe mu mpindi ishiweme ne shikateshe. (Amasa. 25:1, 2) Akale mu myaka ya ba 800 B.C.E., abaJuda baali mu bukatasho ubukulu makosa ubwaeseshe ukucetekela kwabo muli baYawe. Ifyacitikile filatusambisha ifintu ifingi. (Loma 15:4) Panuma ya kutamba vidyo ya “Mwe BaYawe, . . . Muli Mwebo Emo Ncetekele,” mungasuka shani ifi ifyakwipusha?
Ni bwisa bukatasho Eshikaya aalimo?
Kani Eshikaya aalilondele shani ukufunda ukuli pa Ifisimpi 22:3 ili abapate baali apepi ne kumwimina?
Nindo Eshikaya tasalulwililepo ukusaasa ku baAshililya neli ukulomba ukofwewa ku baIjipiti?
Findo abaKlistu bangasambililako kuli Eshikaya?
Kani ukucetekela kwesu muli baYawe kungeshiwa shani?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
AMEKALILO ABUKLISTU NE KUTULISHA KWESU-AKABUUKU KA KUSAMBILILAMO March 2016
Ifi Tungalabila
Ifyebo tungapyungisha pa kupeela abantu Akatambo ka Wakulama na pa kwita abantu ku Cakwanuka mu 2016. Londeni ifyabuulishishiwa pa kulemba fimbi ifi mungalabila
IFICINDEME IFI TUSAMBILILA MU MASHIWI ABALESA
EsitaAalilipeeleshe Kuli BaYawe ne Bantu Babo
Aali ne lupata kabili aalibikile umweo wakwe mwi lofyo ne kofwako Modekai ukupanga ifunde ilyali ne kupulusha abaJuda. (Esther 6-
UKUSAMBILILA IFYA KUTULISHA
Ukuwamyako Ukusambisha Kwesu Ili Tulukutulisha—Anshikeni Fimbi Ifi Mungalabila pa kupeela abantu Makashini
Pyungisheni ifya kutofwako pa kwanshika ifyakulabila pa kupeela abantu Akatambo ka Wakulama na Loleni!
AMEKALILO ABAKLISTU
Mulukusekela Abensu
Tungofwako shani abensu ne bakwabesu abanakile mu fyabalesa ukulyumfwa abakakulukile ukusangwa ku Cakwanuka?
IFICINDEME IFI TUSAMBILILA MU MASHIWI ABALESA
Jobo Aalipitilishe Ukuba Uwa Bucine na Lyelyo Aalukweshiwa
Aalilangishe ati aalibikile makosa akalango ku kupyungila baYawe. (Job 1-
IFICINDEME IFI TUSAMBILILA MU MASHIWI ABALESA
Umupyungishi wa Bucetekelo Jobo Abuulishisha Ukusomenwa Kwakwe
Ukukululushiwa ukukulu kwalilengeshe Jobo ukulanguluka ifi tafwaelelwepo pano aalipitilishe ukutemwa baYawe. (Jobo 6-10)
IFICINDEME IFI TUSAMBILILA MU MASHIWI ABALESA
Jobo Taalukukanikapo Ati Abafwile Bakabuuka
Aalishibile ati baLesa bakamulengesha ukuba ne mweo nakabili koti ni fifilya iciti cisonsa ku mishu. (Jobo 11-
AMEKALILO ABUKLISTU
Ukubuuka Kwa Bafwile Kukabako Pakuti pa Mulubulo
Umulubulo baYawe batupeele ulilengeshe tucetekele mu kubuuka kwa bafwile. Pa mupunda wa kubombomana, tukapokelela abafwile abakabuuka.


text:
Icisimicisyo 56: Saulu—Imfumu ya Kutanga iya Isilaeli
BONA Samweli alukwitulwila amafuta pa mutwi wa mwalalume. Ifi efi baalukucita ku muntu pa kulangilila ati alisalulwilwe ukube’mfumu. BaYehoba babula Samweli ukwitulwila amafuta pa mutwi wakwe Saulu. Mafuta aali ne bwema ubulibelele.
Saulu taalangulukilepo ati alyelelwe ukube’mfumu. Abula Samweli ati: ‘Ndi wa mu cikoto cakwe Benjamini, ica baIsilaeli icinini lukoso. Mba nindo walabilila ati ndukube’mfumu?’ BaYehoba balitemenwe Saulu nipakuti talibepesya ukuba umukulu kabili umucindeme. Eci bamusalulwila ukube’mfumu.
Pano Saulu talipo mupengele neli musankwa umwanice. Alifumine ku lupwa lwa babile, kabili wa bulombe, umwalalume umutali. Alicilile ubutali abantu bonse aba mu Isilaeli! Saulu alabutukisya makosa, kabili mwalalume umukosele. Abantu basangalala pakweba’ti baYehoba basalulula Saulu ukube’mfumu. Bonse bawelesya ati: ‘Nga ilukuba ne mweo imfumu!’
Ifilwani fya baIsilaeli ficili ifikosele. Ficili filukuleta amakatasyo aengi pa baIsilaeli. Mu mpindi inini ili Saulu acitwa imfumu, abaAmono baisa mu kubalwisya. Pano Saulu abunganika ifita ifingi, kabili acimfya abaAmono. Ici calenga abantu ukusangalala ati Saulu ni mfumu.
Ili papite’myaka, Saulu atungulula abaIsilaeli mu kucimfya ukwingi pa filwani fyabo. Saulu alikwete umwana umwalalume umusipile uwilicilwe ati Jonafani. Kabili Jonafani alofwa abaIsilaeli ukucimfye’nkondo isingi. AbaFilisiti bacili balwani ba baIsilaeli abacililepo makosa. Kambi kasuba amasausande ne masausande ya baFilisiti baisa mu kulwisya abaIsilaeli.
Samweli abula Saulu ukumupembelela mpaka ese ne kucito’mulambu, neli impese, kuli baYehoba. Pano Samweli akokola ukwisa. Saulu aumfwo’mwenso ati abaFilisiti balukutatikako ukulwa, alipangila ne kupeela umulambu umwine. Mukupelako ili Samweli aisa, abula Saulu ati taumfwilile. Samweli alabila ati: ‘BaYehoba bakalifwaila umuntu umbi uwakube’mfumu ya Isilaeli.’
Mukupita kwa mpindi Saulu apulaisya nakabili. Popele Samweli amubula ati: ‘Kuweme ukumfwila baYehoba ukucila na pa mafuta ambelele. Pakuti taumfwilile baYehoba, tabakakwikalika ati niwe mfumu ya baIsilaeli.’
Tungasambililako ifiweme kuli cici. Catulanga ifi cicindeme ukumfwila baYehoba lyonse. Nakabili, catulanga ati umuntu umuweme, koti nififilya ifyali Saulu, angaaluka ne kuba umubipile. Tatulukufwayapo ukuba ababipile, kani tefifyo?
1 Samweli ifyapitala 9 ukufika ku 11; 13:5-14; 14:47-52; 15:1-35; 2 Samweli 1:23.
Ifyakwipusya
- Mu cikope, kani Samweli alukucite’ndo, kabili nindo alukucitile’fyo?
- Mba nindo baYehoba bamutemenwa Saulu, kabili Saulu mwalalame uuli syani?
- Kani umwana wakwe Saulu ninani isina, kabili nifindo acita?
- Mba nindo Saulu apeelela umulambu mucifulo cakupembelela Samweli ati ewo apele?
- Mba nifindo tungasambililako ku cisimicisyo cakwe Saulu?
Ifyakwipusya na fimbi
- Pendeni 1 Samweli 9:15-21 na 10:17-27.
Kani imibelo yakwe Saulu iyakulicefya yalimofwele syani ukucite’fintu mu kalango akaweme ili abalalume bamupufisye? (1 Sam. 9:21; 10:21, 22, 27; Ifisi. 17:27)
- Pendeni 1 Samweli 13:5-14.
Kani nicindo Saulu abifisye pa Giligali? (1 Sam. 10:8; 13:8, 9, 13)
- Pendeni 1 Samweli 15:1-35.
Kani nifindo Saulu abifisye kuli Agaji, imfumu ya baAmaleci? (1 Sam. 15:2, 3, 8, 9, 22)
Kani Saulu alyesesye syani ukulilungika ku fiacitile ne kupeela bambi umulandu? (1 Sam. 15:24)
Kani batufunda muli bulelo tulyelelwe ukulonda kwisa kucenjesya? (1 Sam. 15:19-21; Amasa. 141:5; Ifisi. 9:8, 9; 11:2)


text:
IFICINDEME IFI TUSAMBILILA MU MASHIWI ABALESA | AMASAMO 69-73
Abantu ba BaYawe Bali ne Munkonsha ku Kupempela kwa Cine
Tulyelelwe ukulangisha umunkonsha ku kupempela kwa cine
69:9
Dafidi aalilangishe umunkosha kuli baYawe mu mweo wakwe onse
Dafidi aalukupempela lukoso baYawe kabili taalukufwayapo ukuleta umupufyo pe shina lyabo
Abakulu bangofwako abanice ukuba ne munkonsha
71:17, 18
Uwalembele aya amasamo, cipale aali ni Dafidi, aalibuulishishe ukufwaisha kwakwe, ukwa kukoselesha icitentekwa icali ne kukonkapo
Abafyashi ne baKlistu abakulu mu fya baLesa bangofwako abanice
Umunkosha ulatulengesha ukubuulako bambi pali fyefyo Ubufumu bukacitila abantunshi
72:3, 12, 14, 16-19
Apakupenda pa 3—Bonse lukoso bakaba ne butende
Apakupenda pa 12—Abapengele bakalubulwa
Apakupenda pa 14—Takukabapo inkondo
Apakupenda pa 16—Bonse bakakwata ifyakulya ifingi


text:
Muno Tubaghile Ukufumukisya
WUKANI!
Ilalusyo: Amasiku agha palediyo, tv, pa intaneti, na mafilimu bikuyoba nukunangisya fiyo isya—bulosi ni fisyuka. Ngimba umwe mukwinong’ona isyafiki? Ngimba syo nyangalo itolo, pamo fibaghile ukutufulasya?
Mpepo: Wukani! iyi yikulingania inongwa iyi abandu bingi bighanile fiyo ifyamanjele ni fyabulosi.
UKUMANYISYA UBWANALOLI
Ilalusyo: Ngimba ubunyafyale bwa Kyala bwisa kumasya bulebule indamyo isi tukwaghana nasyo amasiku agha?
Ilemba: Mt 6:10
Ubwanaloli: Ubunyafyale bwisa kutwala ulutengano, ukukolelana, nu kufighililiwa pakisu—bo muno kuyilile kumwanya.
NGIMBA UBUNYAFYALE BWA KYALA MUBUMENYE? (Ubulendo bwakughomokelako)
Ilalusyo: [Lingania ilalusyo ili lili kunyuma kwa tilakiti.] Ngimba ubumi bukwisa kuya bulebule linga ubunyafyale bwa Kyala bwandile ukulaghila?
Ilemba: Sa 37:29; Yes 65:21-23
Mpepo: [Mumpe ibulosya lya Amasyu Amanunu.] Mutu 7 wa bulosya ili ghukulingania isi Kyala afingile na isi sikusanusya kumyitu. [Mwande ukumanyila nawe iBaibolo ni ibulosya ili.]
LEMBA INJILA IYI MUKULONDA UKUBOMBELA
Mukonge muno tulembile polemba injila iyi mulonda ubombela pakufumusya.


text:
MUTU 26
Ngimba Tungatula Bulebule Utendekesya iNyumba ya Bunyafyale Yitu?
INyumba sya Bunyafyale sya Baketi ba Yehova sikwimila ingamu ya Kyala. Yo nongwa tukwiyula fiyo utula ukuti yibonekeghe kanunu, tuketeghe ukuya lusako lwitu nongwa yakuti utendekesya inyumba isi mbali ya kwiputa kwitu. Aliwesa mwabuke ubomba imbombo iyi.
Tutendekesyengemo pabumalilo bwa ngomano. Linga ingomano simalike abakamu na balumbu botulana utendekesya, ukuti iNyumba ya Bunyafyale yibonekeghe kanunu. Sabata aliwesa tukuya ni siku lyakutendekesya. Unkulumba yumo pamo untuli nkipanga yo olongosya pa mbombo iyi. Abene boketa imbombo isi silondiwa ukuti sibombiwe. Lumo pakuya imbombo yopyaghila, utendekesya imipando, ukolopa, upuputa amabwindo, nubomba imbombo isingi panja linga silipo. Isiku limolyene pa chinja tukuya nimbombo yotendekesya inyumba yosa. Linga tubomba imbombo simo na bana bitu, tubatula ukuti baghaghindikeghe amalo gha kwiputilapo.—Undumbilili 5:1.
Tutulengepo potendekesya ifi fyonangike. Ichinja chilichosa tukuya ni siku limo lyakuketesya amalo ghosa agha gholondiwa utendekesiwa. Amalo agha ghonangike ghotendekesiwa mwanakalinga bo indamyo yikali ukula fiyo. (2 Syambukulu 24:13; 34:10) INyumba ya Bunyafyale iyi yiboneka kanunu yikuya malo manunu ukwiputilapo. Linga tutulapo pa mbombo iyi, tunangisya ulughano ulu tuli nalo kwa Yehova na panyumba yake. (Masalimo 122:1) Abandu boghaghindika amalo agha linga ghoboneka kanunu akabalilo kosa.—2 Bakorinti 6:3.
Nongwa yafiki tulondiwa utendekesya amalo ghitu ghakwiputilapo?
Ngimba ikipanga kipanga bulebule ukuti iNyumba ya Bunyafyale yabo yibonekeghe kanunu?


text:
Mwilukulitutula Pakuti pa Fyakubifya fya Bambi
‘Mulukufitulukila mwe bene na bene.’—ABAKOLOSAI 3:13.
INYIMBO: 121, 75
1, 2. Findo Baibolo yashimikile pa kufula kwa bantu ba baYawe?
MU CALO conse, muli ukwanshika ukupangilwe ne bantu abatemenwe baYawe kabili abafwaya ukubapyungila. Aba bantu ni Bamboni sha BaYawe. Nangaba’ti aba abantu tabawamininepo kabili balabifya, baYawe balabatangilila ne mupashi wabo uswetelele. Nga tubone fimo fimo ifilangisha ati baYawe balabashukisha.
2 Mu 1914, bantu lukoso abanini abalukupempela baYawe. Pano, baYawe balishukishe umulimo wa kutulisha. Pakuti pali fyefyo, amamilyoni abantu balisambilile bucine bwa mu Baibolo kabili balibeele Imboni. BaYawe baalilabiile pali kuku ukukula kwa bantu babo ati: “Uyo munini akaba myanda ikumi, na woyo umuce naye akaba mushobo wa bantu ukosele. Nebo ne baYawe nkaficita bwangu pa kufika impindi.” (Yisaya 60:22) Pali bubuno bukumo tulibwene ati uku ukushimika kulikonshiwe. Abantu ba baYawe bali koti mushobo wa bantu uukulu. Na cine, mu calo conse kuli ifyalo ifingi umuli abantu aba tekuti balinganepo ubwingi ne bantu ba baYawe.
3. Kani abapyungishi ba baLesa balilangishe shani ubutemwe?
3 Muli shishino inshiku sha kupelako, baYawe balyofweleko abantu ukulukutemwanshanya. “BaLesa e butemwe,” kabili abantu babo balabatenteka. (1 Yoane 4:8) BaYesu baalifundile abasambile babo ati “mulukutemwanshanya.” Nakabili baalibabuulile ati: “Pakuti pali kuku abantu bonse bakeshiba ati muli basambile banji, kani mukalukwikele ne kutemwanshanya.” (Yoane 13:34, 35) Muli ino myaka, abapyungishi ba baYawe balilangishe ubu ubutemwe ku bene na bene nangaba’ti aba mu calo balalwe’nkondo. Ku cakubwenako, ili kwali Inkondo ya Calo iya Bubili, abantu apepi na 55 milyoni baalipaiwe. Pano, abantu ba baYawe tabaipeyepo neli umo muli ilye’nkondo. (Pendeni Mika 4:1, 3.) Ici cilibofweleko ukubulo’kuba “neli kebo aka milopa ya bantu bonse.”—Ifyacitilwe 20:26.
4. Nindo citukankamikila ukubona abantu ba baLesa balukuya ili bafulilako?
4 Abantu ba baLesa balukuya ili bafulilako lukoso nangaba’ti Satana umupate wabo alikwatishe amakosa. Ni “lesa wa ino mpindi.” (2 AbaKolinto 4:4) Satana alatangilila aba mapolitiki abali muli cicino icalo, alatangilila ne batulisha ifyebo, kabili alabapyungisha ku kwesha ukuciicila umulimo wa kutulisha icebo iciweme. Pano tekuti aciicilepo uyu umulimo. Nangabe’fyo, Satana aliishi ati ali lukoso ne mpindi ice, popele alukwesha ne makosa onse ukutufumya ku kupBempela baYawe.—Ukufisulula 12:12.
KANI MUKALUKULI ABA BUCINE ILI BAMBI BABIFYA?
5. Cindo shimbi impindi icingalengesha bambi ukutusoomesha? (Boneni icikope icili pe buula 21)
5 Abapyungishi ba baLesa balasambilila ati ukutemwa baLesa ne bantu bambi kucindeme. BaYesu baalilabiile ati: “Ulukutemwa baShikulu Lesa obe, ne mutima wobe onse, ne mupashi obe onse, ne mano obe onse! Ilyo efunde lya kucila ubukulu, ilya kutanga. Kabili ilya buabili ilipalene nalyo ni lili ati: Ulukutemwa umubyobe koti kulitemwa we mwine!” (Matayo 22:35-39) Nangabe’fyo, Baibolo ilabuulishisha ati pakuti pa kubifya kwakwe Adama abantunshi bonse balafyalwa abakubifya. (Pendeni Abaloma 5:12, 19) Popele, impindi ne mpindi bambi mwi kelesha bangalabila neli ukucita ifingatusoomesha. Ili ifi fyacitika, findo tukacita? Kani tukapitilisha ukutemwa baYawe? Kani tukalukuli aba bucine kuli bo na ku bantu babo? Baibolo ilalabila pa bapyungishi ba baLesa abalabiile neli ukucita ifyasomeeshe bambi. Nga tubone ifi tungasambililako ku fyabacitikiile.
6. Findo filangisha ati Eli talukucenjeshapo abana bakwe?
6 Ku cakubwenako, Eli aali mupapatilishi umukulu mu Ishilaeli, pano abana bakwe babili tabaalukumfwilapo baYawe. Baibolo ilalabila ati: “Abana bakwe Eli baali finangwa; baalipufishe baYawe.” (1 Samweli 2:12, NWT ) Eli aliishibile ati abana bakwe baalukucite’fintu ifibipile makosa. Nangabe’fyo, taalukubapeelapo ukucenjesha ukwelelwe. Mu kupita kwa mpindi, baYawe baalipanikile Eli ne bana bakwe babili. Panuma, baYawe tabasuminishepo abaalukufuma mu cisoolo cakwe Eli ukuba abapapatilishi abakulu. (1 Samweli 3:10-14) Tulabile ati eko mwali pali ilye’mpindi, kabili mwaalishibile ati Eli alilekele abana bakwe ukulukucite’fibipile, kani nga mwalilitutwile? Kani ifi nga fyalinashishe ukucetekela kwenu muli baYawe, kabili na mu kupelako ukuleko’kubapyungila?
7. Ni fisa fyakubifya ifikulu Dafidi acitile, kabili findo baLesa baacitilepo?
7 Dafidi ali ne mibelo iweme, e mulandu baYawe bamutemenwe makosa. (1 Samweli 13:13, 14; Ifyacitilwe 13:22) Pano Dafidi aalicitile ifintu ifibipile makosa. Ili Uliya alukulwa mu nkondo, Dafidi aalicitile ubucencemeshi na Batasheba umukashi wakwe Uliya, kabili aalibele ne pafu. Dafidi taalukufwayapo uuli onse ukwishiba ifi. Popele alibuulile Uliya ukwisa mu kumubona kabili alyeseshe ukumubuula ukuya mu kulaala ne mukashi wakwe ku ng’anda. Dafidi alukufwaya ati Uliya alaale ne mukashi wakwe pakweba’ti abantu bakabone ati Uliya e mwine wa mwana. Pano Uliya aalikeene ukuya ku ng’anda. Popele, Dafidi aliipaishe Uliya mu nkondo. Pakuti pa fyakubifya fyakwe ifikulu, Dafidi ne cisoolo cakwe baalipengele ukwakuti. (2 Samweli 12:9-12) Nangabe’fyo, baYawe baali ne nkumbu popele baalimufitulukile. Baalishibile ati Dafidi aalukufwaisha ukulukucite’fiweme. (1 Imfumu 9:4) Kani eko mwali pali ilye’mpindi, nga mwalyumfwile shani pali fyefyo Dafidi acitile? Kani nga mwalilekele ukupyungila baYawe?
8. (a) Kani intangishi Petilo yalifililwe shani ukukonsha ifi yalaile? (b) Nindo baYawe bapitilishe ukulukupyungisha Petilo na panuma ya kubifya kwakwe?
8 Naumbi woyo tungasambililako ni Petilo. BaYesu baalimusalulwile ukuba intangishi yabo. Nangabe’fyo, impindi ne mpindi Petilo alukulabila neli ukucite’fibipile. Ku cakubwenako, Petilo alilabiile ati taali ne kubasha baYesu nangaba’ti bambi bakabashe. (Mako 14:27-31, 50) Pano, ili baYesu babekete, intangishi shonse, ukubikako na Petilo, shalibashiile. Eli, pa miku itatu, Petilo alilabiile ati baYesu taabeshibilepo. (Mako 14:53, 54, 66-72) Nangabe’fyo, Petilo alyumfwile ububi pakuti pali fyefyo acitile. Popele, baYawe balimufitulukile kabili baalipitilishe ukulukumupyungisha. Nga mwali musambile pali ilye’mpindi kabili mwaalishibile ifi Petilo acitile, kani nga mwalipitilishe ukucetekela muli baYawe?
Tungacetekela ati lyonse baYawe bakalukusololola bwino
9. Nindo mucetekele ati baLesa lyonse balasololola bwino?
9 Kuli fifi twalabilapo, twabona ati bambi abapyungishi ba baYawe baalicitile ifibipile kabili baalisoomeshe bambi. Ili ifya kube’fi fikacitika, findo mukacita? Kani mukaleka ukuya mu kubungana neli ukubasha baYawe ne bantu babo? Neli mukakutuluka ati baYawe ba nkumbu kabili bangapembelela umuntu ati alapile? Pano kungabe’mpindi ili uwabifishe afilwa ukumfwo’bubi pakuti pali fyefyo acitile. Kani mukacetekela ati baYawe baliishi ifi kabili bakapyungilapo abene pa mpindi iyelelwe? Cipale bangafumya ne muntu wa kube’fyo mwi kelesha kani caelelwa. Kani mulicetekele ati lyonse baYawe bakalukusololola bwino?
MULUKULI ABA BUCINE
10. Findo baYesu bacitile nangaba ati Juda Isikaliote na Petilo balibifishe?
10 Mu Baibolo, tulapendamo pa bantu abengi abapitilishe ukuba aba bucine kuli baYawe na ku bantu babo nangaba’ti bambi baalukucite’fyakubifya ifikulu. BaYesu bali cakubwenako iciweme muli fifi. Panuma ya kutembela kuli baWishibo ubushiku bonse, baalisalulwile intangishi shabo 12. Pano umo pali shishi intangishi, Juda Isikaliote, panuma alibafutukiile baYesu. Nakabili, intangishi Petilo yalilabiile ati tayabeshilepo baYesu. (Luku 6:12-16; 22:2-6, 31, 32) Ili baYesu babasoomeshe, tabapeelepo baYawe umulandu neli ukupelo’mulandu abasambile babo bonse. Sombi, baYesu baalipitilishe ukulukupalamina kuli baWishibo ne kulukubapyungila muli bucine. Icafuminemo ca kweba’ti, baYawe balibalambwile baYesu pa kubabuusha eli panuma ne kubasalulula ukuba Imfumu ya Bufumu bwa kwiulu.—Matayo 28:7, 18-20.
11. Findo baYawe bashimikile pa bapyungishi babo aba muli shishino inshiku?
11 Ifi baYesu baacitile filatusambisha ukuba aba bucine kuli baYawe na ku bantu babo. Kuli imilandu ya cinenene yeyo twelelwe ukucitile’fyo. Tungabona ati baYawe balukutangilila abantu babo muli shishino inshiku sha kupelako. Balukubofwako ukutulisha bucine mu calo, kabili abantu babo ebalukupyunga lukoso uyu umulimo. Nakabili, bali abekatene kabili abasangalele pakuti pali fyefyo baYawe balukubasambisha. BaYawe baalibuulishishe bwino ifi ili balabiile ati: “Boneni bakalukwimba abapyunjishi banji pakuti pa kusangalala kwa mu mitima yabo.”—Yisaya 65:14.
Cingabipo’kusha baYawe ne bantu babo pakuti lukoso umo mwi kelesha acita neli ukulabila ifibipile
12. Kani tulyelelwe ukubona shani ifyakubifya fya bambi?
12 Tuli abasangalele ni pakuti baYawe balatutangilila kabili balatofwako ukucite’fintu ifyakuti ubune. Mu kupusanako, abantu ba mu calo cakwe Satana tabalipo abasangalele kabili tabakwetepo ubucetekelo bwa cinenene ubwa kuntangiile. Mame’fi cingabipo’kusha baYawe ne bantu babo pakuti lukoso umo mwi kelesha acita neli ukulabile’fibipile! Pano, tulyelelwe ukulukuli aba bucine kuli baYawe ne kulukulonda fyonse ifi balukutubuula. Tulyelelwe ne kusambilila ifi twelelwe ukubona ifyakubifya fya bambi ne fyakucita ili bambi batubifya.
FINDO MWELELWE UKUCITA?
13, 14. (a) Nindo twelelwe ukubatekanishisha abakwabesu? (b) Ni kwiso’kulaya twelelwe ukwanuka?
13 Findo mungacita kani umukwabenu alabila neli ukucita ifyakumusoomesheni? Baibolo ilapeela uku ukufunda ati: “Tekumanama mu mutima wobe ukulukufitwa; pakuti ukufitwa kulekala mu ntibi ya basatucile.” (Uwakutulisya 7:9) Fwense tatuwamininepo kabili tulabifya. Popele, tekuti tucetekelepo ati lyonse abakwabesu bakalukucite’fiweme. Tekuti cibepo bwino kuli fwebo ukulukulanguluka pa fyakubifya fyabo. Kani tulukucite’fyo, tekuti tubepo abasangalele ili tulukupyungila baYawe. Ne cingabipako ca kweba’ti, ukucetekela kwesu kunganaka, kabili tungafuma na mu kwanshika kwa baYawe. Kani cabe’fyo, ninshi tekuti tupyungilepo baYawe kabili tekuti tucetekelepo ne kwikala umuyayaya mu calo cabo ica bukumo.
14 Pano, findo mungacita pakweba’ti mulukuli abasangalele ili mulukupyungila baYawe nangaba’ti bambi bamusoomesheni? Lyonse mulukwanuka uku ukulaya kwabo ukwa kusangalasha: “Boneni, ndukulenga amaulu abukumo ne calo ca panshi ica bukumo, lomba ifya kale tafikalangulukwapo libili, neli kwanukwa mu mutima.” (Yisaya 65:17; 2 Petilo 3:13) BaYawe bakamupeeleni aya amashuko kani mwapitilisha ukuba aba bucine kuli bo.
15. Ni findo baYesu balabiile ati efi twelelwe ukucita kani bambi batubifya?
15 Fya cine ati pali ino mpindi tatulipo mu calo ca bukumo. Popele, ili bambi batubifya, tulyelelwe ukwalakanya pali fyefyo baYawe balukufwaya fwebo ukucita. Ku cakubwenako, baYesu baalilabiile ati: “Mwebo kani mulabacite’nkumbu abantu ababifya kuli mwebo, baWishinwe aba kwiulu nabo bakamucitileni inkumbu na mwebo.” Ili Petilo aipwishe baYesu kani alyelelwe ukufitulukila umuntu “ukufika impindi shisanu na shibili,” baYesu balimwasukile ati: “Nshilukumubuleni ati ukufika impindi shisanu na shibili sombi ati ukufika na ku mpindi shisanu na shibili ishifushiwe impindi amakumi asanu na abili.” BaYesu balitusambishe ati lyonse tulyelelwe ukulitemenwa ukufitulukila bambi.—Matayo 6:14, 15; 18:21, 22.
16. Kani Josefi alipyungile shani bwino?
16 Ifi Josefi acitile filatusambisha ifi twelelwe ukucita kani bambi batubifya. Josefi ne mwanice wakwe umwalalume ebali abana babili lukoso abakwe Jakobo na Laceli. Jakobo, alikwete abana abalalume na bambi 10, pano alitemenwe makosa Josefi ukucila bonse. Ici calibalengeshe ukulukumfwila Josefi akaso. Baalimupatile ica kweba’ti baalimushitishe mu busha, kabili alipintilwe ku Ijipiti. Panuma ya myaka iingi, imfumu ya ku Ijipiti yalipeele Josefi amakosa aengi mu calo ca Ijipiti conse ni pakuti yalitemenwe ifi alukupyungisha. Panuma, abakwabo Josefi baalishile ku Ijipiti mu kushite’fyakulya pakuti kwabo kwali insala. Ili baamubwene Josefi, tabaamwishibile, pano ye alibeshibile. Nangaba’ti baalicitile ifibipile kuli ye, taabapanikilepo. Pano alibeseshe, ukubona kani mu cinenene balyalukile. Ili Josefi aishibile ati balyalukile, alibabuulile ati ali mukwabo. Panuma alibasangaleshe ne kubabuula ati: “Mwitina; nkalukumupeleni ifyakulya, ne kutupela ne twana twenu.”—Ifyakutanga 50:21.
17. Findo mulukufwayo’kucita ili bambi bakamubifyeni?
17 Mulukwanuka ati pakuti fwense tulabifya, na mwebo mungasoomesha bambi. Popele kani mwaishiba ati mwalisoomeshe bambi, mulukulonda ukufunda kwa mu Baibolo. Balombeni ukumufitulukileni, kabili esheni ukupango’mutende nabo. (Pendeni Matayo 5:23, 24.) Tulatemwa kani bambi batufitulukila. Na fwebo tulyelelwe ukucita fintu fimo. Pa AbaKolosai 3:13 palalabila ati: “Ili musuminanshanya ne kufitulucila mwe bene na bene, kani umbi ali ne mulandu pa mubyakwe; koti ni fyefyo bamufitulucileni baShikulu, na mwebo fyopele’fyo mukacite.” Kani mu cinenene tulitemenwe abakwabesu, tatukapitilishapo ukulukufiitwa pa fintu ifi baacitile akale. (1 AbaKolinto 13:5) Kani tulukufitulukila bambi na fwebo baYawe bakatufitulukila. Popele, ili bambi babifya, nga tulukuba ne nkumbu kuli bo koti ni fyefyo baWishifwe, baYawe, bali ne nkumbu kuli fwebo.—Pendeni Amasamo 103:12-14.


text:
UBUMI BWITU BWABUKRISTU
Ngimba Mbaghile Ukwiyipa Bulebule Ukuti Manyileghe Amasyu Gha Kyala
Ngimba mukulonda ukuya basubiliwa pangelo bo muno ayilile Danieli? Danieli abelengagha Amasyu gha Kyala pampene na mabusololi agha ghali makafu ukughapilikisya. (Da 9:2) Ukwiyipa ukubelenga Ibaibolo akabalilo kosa kubaghile ukubatula ukuya basubiliwa. Bulebule? Kubaghile ukukasya ulusubilo lwinu mwa Yehova ukuti isi afingile sikwisa kufwanisiwa naloli. (Yos 23:14) Kubaghile kangi ukongelesya ulughano lwinu kwa Kyala, ulu lubaghile ukubatuma ukuti mubombeghe isyabugholofu. (Sa 97:10) Ngimba mubaghile ukwanda bulebule? Mwinong’onele amasakisyo agha.
Ngimba nande pakumanyila isyafiki? Ukumanyila ukununu ko kwanda nukwitendekesya ningomano isya kipanga. Ukubelenga Ibaibolo kwa sabata aliwesa ko kubaghile ukubatula fiyofiyo linga mukufuza ifundo isi mukapilikisya. Ukongelelapo, bamo basalile ukuti bamanyileghe isya mabusololi gha mu Baibolo, isya seke sya mbepo mwikemo, amabulendo gha Pauli aghabumishonale ni sya kipeliwa kya Kyala. Linga mughaghile amalalusyo ghamo agha mu Baibolo, mughalembe ukuti mwise mumanyile isiku ilingi.
Ngimba mbaghile ukubwagha kughu ubutuli? Ukuti mumanye nyingi, ketelela ividiyo iyakuti Ivyo Vingatovwira Kusanga Usambazi Wa Uzimu. Ukuti mumanye muno mubaghile ukufufuzila, mughele ukufufuza isya balaghili bamaka aba bikwimililiwa nifinyamana ifi fikuyobiwa pa Daniyeli chaputara 7.
Ngimba ngulondiwa ukumanyila kwa butali buliku? Ukumanyila akabalilo kosa yo kiyi wakuya pabumanyani ubununu na Kyala. Mubaghile ukwanda nukumanyila akabalilo akapimba, linga kwakulondiwa mongeleleghe. Ukumanyila Amasyu gha Kyala kufwene nukulondesya ikyuma iki kifisiwe, linga mumanyile fingi po mukukindilila ukulonda ukumanya fingi! (Mbu 2:3-6) Ikinyonywa kinu pakumanyila Amasyu gha Kyala kikuya pakukula kangi ulubatiko lwinu ulwa kumanyila Ibaibolo lukuya pakuya lwa kabalilo kosa.—1Pe 2:2.


text:
Icisimicisyo 109: Petilo Afakasya Kuli Konelyo
ULYA ni ntangisi Petilo emakene palya, kabili abo ni bamo bamo pa babyakwe abali kunuma yakwe. Pano mba nindo umwalalume amufukamina Petilo? Kani alyelelwe ukucite’co? Mba kani wamwisiba?
Umwalalume ni Konelyo. Cilolo ca fita ica baLoma. Konelyo tamwisipo Petilo, pano bamubula ukumwita kwakwe ku ŋanda. Leka tufwailisye ifi ici cabeleko.
Abasambile ba baYesu abakutanga baali baJuda, pano Konelyo talipo muJuda. Pano alitemenwe baLesa, alatembela kuli bo, alacita ne fya luse’fingi ku bantu. Icingulo inkalamba yaboneka kuli ye ne kulabila ati: ‘BaLesa basangalala pali webo, kabili baasuka itembelo lyobe. Lomba tuma abalalume bamo bamo mu kwita umwalalume uwe sina lya Petilo. Alukwikala ku Jopa ku ŋanda yakwe Simoni, iŋanda yakwe ili mu musesyo wa cisiba.’
Penka’po Konelyo atuma abalalume bamo bamo ukuya mu kufwaya Petilo. Ngamailo, ili abalalume balukupalamina ku Jopa, Petilo ali peulu pa mutenge wa ŋanda yakwe Simoni. BaLesa balenga Petilo ukulanguluka koti alukubona insalu iikulu ilukutulwa pansi ukufuma kwiulu. Mukati ka nsalu mwali imikoka yonse iya nama. Koti lifunde lya baLesa, isi nama tasyalipo isiswetele ukulya, pano isiwi lyalabila ati: ‘Buka, Petilo. Ipaya ne kulya.’
Petilo aasuka ati: ‘Koku! Pakuti nsingalyapo ifitafiswetele.’ Pano isiwi lyabula Petilo ati: ‘Leka ukwita ifi baLesa baswesya ati tafiswetele.’ Ici cacitwa litatu. Lomba pakulukukankamana Petilo mu mutima wakwe pakuboneko’ko, kusangana abalalume abatuminwe na Konelyo bafika pa ŋanda ne kwipusya pali Petilo.
Petilo atentemukila pansi kabili alabila ati: ‘Nebo ene woyo mulukufwaya. Mba nindo mwaisila? Ili abalalume balondamo ati inkalamba yacibula Konelyo ukwita Petilo ku ŋanda kwakwe, Petilo asumina ukuya nabo. Ngamailo Petilo ne babyakwe baalimine mu kufakasya kuli Konelyo mu Kaisalia.
Konelyo abunganya ulupwa lwakwe ne babyakwe. Ili Petilo aisa, Konelyo amucinsya. Awa pansi ne kufukamina pa makasa akwe Petilo, koti nififi ulukubona pano. Pano Petilo alabila ati: ‘Ima; nanebo ndi muntunsi.’ Fya cine, Baibolo ilatubula ati tacilipo icelelwe ukufukamina ne kupempela abantunsi. Tulyelelwe ukupempela lukoso baYehoba.
Petilo pano alukutulisya kuli babo ababungene. Petilo alabila ati: ‘Nabona’ti baLesa balasumina onse uyo uulukufwaya ukubapyungila.’ Kabili ili acilabila, baLesa batuma umupasi uswetelele, ne bantu batatika ukulabila mu milaka iipusenepusene. Ici cakankamanika bonse abasambile abaJuda abaisile na Petilo, nipakuti balukulanguluka ati baLesa balasyukisya lukuso abaJuda benka. Popele ici calibasambisye ati baLesa tababonapo ati uyu mukoka ucindeme kuli baLesa ukucila umukoka umbi. Tali ico cintu iciweme ici fwense twelelwe ukulukwanuka?
Ifyacitilwe 10:1-48; 11:1-18; Ukufisulula 19:10.
Ifyakwipusya
- Mbo’yu mwalalume afukeme mu cikope ninani?
- Findo inkalamba yabula Konelyo?
- Kani baLesa findo baleka Petilo ukubona ili ali pa mutenge wa ŋanda yakwe Simoni ku Jopa?
- Mba nindo Petilo abulila Konelyo ukweba’ti telelwepo ukufukama ne kupempela ye?
- Mba nindo abasambile abaJuda abali na Petilo bakankamanina?
- Nicisa icicindeme tungasambililako kuli Petilo ili afakesye kuli Konelyo?
Ifyakwipusya na fimbi
- Pendeni Ifyacitilwe 10:1-48.
Mba amasiwi akwe Petilo aali pa Ifyacitilwe 10:42 alalange’ndo pa kupyunga kwa kusimika icebo iciweme ica Bufumu? (Mat. 28:19; Mako 13:10; Cit. 1:8)
- Pendeni Ifyacitilwe 11:1-18.
Kani Petilo alicitile’ndo ili baYehoba bamubulile icakucita ku batabali baJuda, kabili koti twalonda syani icakubwenako cakwe? (Cit. 11:17, 18; 2 Kol. 10:5; Efes. 5:17)


text:
Iciputusya 3: Ukulubulwa mu Ijipiti Ukufika ku Mfumu ya Kutanga iya Isilaeli
Mose alitungulwile abaIsilaeli ukufuma mu busya mu Ijipiti ukuya ku Lupili lwa Sinai, uku baLesa babapele amafunde. Mukukonkapo, Mose alitumine abalalume 12 mu kucete’calo ca Kanani. Pano 10 pali babo balibweleleko ne lyasi ilibipile. Balilengele abantu ukufwaya ukubwelelamo ku Ijipiti. Pakuti tabakwete ubucetekelo, baLesa balipanikile abaIsilaeli ukulukwendaenda mu mpanta pa myaka 40.
Mukupelako Josyua alisalulwilwe ukutungulula abaIsilaeli mu calo ca Kanani. Pakubofwa ukupoke’calo, baYehoba balicitile ifimpelampela. Balilengele Inika ya Jodeni ukuleka ukukunka, amalinga aku Jeliko ukuwa pansi, ne kasuba ukwimakana lukoso akasuba konse. Panuma ya myaka isanu na umo, icalo calipokelwe ku baKanani.
Ukutatikila pali Josyua, pa myaka 356 Isilaeli alitekelwe ne basololwesi. Tulasambilila pali babo abengi, ukusansyako Balaka, Gidyoni, Yefita, Samisoni na Samweli. Kabili tulapenda na pa banakasi abali koti ni Lakabi, Debola, Yaeli, Lufi, Naomi na Delila. Syonse pamo, imyaka 396 isya lyasi lya kale silukulabilwapo mu Ciputusya ca BUTATU.


text:
KIGHABA 6
Linga Umwana Apapiwe
‘Abana abalumyana kyo kilingo iki Kyala atupele.’—Salimo 127:3
Abapapi bohoboka linga umwana apapiwe. Loli ifindu fikusintha, imbombo yakulela umwana yikuya nywamu. Akabalilo kinu akanywamu namaka ghinu fimalikila pa kulela umwana. Akabalilo kakughona utulo kakuya kanandi, ukwinoghona kope kukusintha. Ifi fibaghile ukusintha ulughano lwinu m’nyumba. Tata na mama mulondiwa ukusintha ifindu fimo ukuti mutulaneghe pakulela umwana, kangi ukuti mukindilile ukuya nulughano ulu mwali nalo. Ngimba ifundo sya m’Baibolo sibaghile ukubatula bulebule?
1 MWITIKISYEGHE UKUSINTHA UKU KULIPO
ISI IBAIBOLO LIKUYOBA: ‘Ulughano lufisalyoyo kangi lololo.’ Ulughano ‘lutikulonda utwake twene, lutikusila ilyoyo.’ (1 Bakorinti 13:4, 5) Aliwesa ukuya mama otangwanika nimbombo yakulela umwana. Loli mungibwagha ukuti undume winu alipo, yope olonda ukuti mwangale nawe. Ukuya bafisalyoyo kangi bololo kubaghile ukutula ukuti undume winu amanyeghe ukuti wakulondiwa fiyo. Isi sibaghile ukubatula ukuti mutulane ukulela umwana.
‘Mwebanyambala muyeghe bamahala bo mukutughala na bakasi binu.’ (1 Peteri 3:7) Mumanyeghe ukuti unkasi winu ali nimbombo nywamu yakulela umwana uyu apapiwe. Nongwa ya mbombo iyi, lumo abaghile ukwanda ukutamiwa inyinoghono, nukupilika ubukatale. Lumo abaghile ukuya nkali kumyinu, loli mungaghomolagha ubukali. “Umundu untengamoyo yo nnunu ukukinda nu mfumuke mbwite.” (Isya Mbupingamu 16:32) Muyeghe bamahala kangi muntuleghe unkasi winu.—Isya Mbupingamu 14:29.
ISI MUBAGHILE UKUBOMBA:
Mwebatata: Mubatuleghe abakasi binu ukulela abana nalinga popakilo. Muye nakabalilo akanywamu akakwangala nu nkasi winu pampene nu mwana winu
Mwebamama: Linga tata olonda ukubatula ukuti amupwelelele umwana, mwitikeghe. Mungayagha bakali linga tata atamanya umupwelelela kanunu umwana, loli mumbule muno abaghile ubombela
2 ULUGHANO LWINU LUKINDILILE UKUYA LWAMAKA
ISI IBAIBOLO LIKUYOBA: ‘Bakwisa kuyagha mbili ghumowene.’ (Ubwandilo 2:24) Umwana uyu apapiwe aleke ukupangisya ukuti mwibwe ukuti muli ‘mbili ghumowene.’ Mubombeghe ifindu ifi fibaghile ukubatula ukuti ulughano lwinu lukindilile ukuya lwamaka.
Mwebamama mutighi ndagha linga undume winu akubatula. Ndagha winu abaghile ukuya nkota ku ndume winu. (Isya Mbupingamu 12:18) Mwebatata muyobeghe ku bakasi binu isya lughano ulu muli nalo kumyabo. Numwe muyobeghe ukuti ndagha pa mbombo iyi mama akubomba pakaya.—Isya Mbupingamu 31:10, 28.
‘Umundu aliwesa angasilondagha isyake syene loli nisya yungi.’ (1 Bakorinti 10:24) Akabalilo kalikosa mubombeghe ifi finunu ku nkasi winu pamo ndume winu. Muyeghe nakabalilo kakuyobesania, ukupilikisya nukuti ndagha ku nkasi winu pamo ndume winu. Pa nkhani yakughonana mwinoghonelaneghe. IBaibolo likuti: ‘Mungakananagha, pene apa linga mwitikene.’ (1 Bakorinti 7:3-5) Inkhani iyi yikulonda muyobesanieghe mwebabili. Ubololo nukupilikisania kubaghile ukubatula ukuti ubweghi bwinu buye bwamaka.
ISI MUBAGHILE UKUBOMBA:
Muyeghe nakabalilo kakwangala pampene mwebabili
Mubombeghe ifindu ifi fibaghile ukunangisya ulughano. Ukuntumila imeseji pamo ukumpa ifyabupe kubaghile ukutula
3 MUM’MANYISYE UMWANA WINU
ISI IBAIBOLO LIKUYOBA: ‘Ukufuma mbukeke ughamenye amasimbo amikemo, agha ghabaghile ukukupa amahala ghakwisa kuponela.’ (2 Timoti 3:15) Mwitendekesye nganila isi mukwisa kubomba polela umwana winu. Umwana aliwesa akuya namahala ghakumanyilila ifindu nalinga akali atapapiwa. Bonda abaghile ughamanya amasyu ghinu. Abaghile kangi ukumanya linga mukalele nalinga muhobwike. Mwande ukumubelengela bo mwana. Bwanaloli ukuti umwana atabaghila ukupilikisya ifi mukubelenga loli fibaghile ukwisa kuntula linga akulile ukuya nulweke lwa kubelenga.
Muyobeghe nawe isya Kyala nalinga akali atakula. Linga mukwiputa kwa Yehova yope apilikeghe. (Ukukumbusya Indaghilo 11:19) Nalinga mukwangala nawe muyobeghe nawe isya fipeliwa fya Kyala. (Salimo 78:3, 4) Linga okula omanya ukuti munganile Yehova, yope abaghile ukwisa kungana Yehova.
ISI MUBAGHILE UKUBOMBA:
Mwiputeghe kwa Kyala ukuti abape amahala ghakulelela umwana winu
Mwandisanieghe amasyu linga mukum’manyisya umwana winu ukuti amanyile mwanakalinga


text:
Ninani Uungelelwa Ukuupana Nakwe?
Amalyashi abutemwe aasangwa mu mabuuku nafyefyo alabila pa butemwe impindi ishingi panuma ifilabilwapo neli ukushila kwaako kulasomesha umutima. Pano ukutemwa kwa cinenene kulebakwa pa mafunde yayo Baibolo ilabilepo.
Ninani Uungelelwa Ukuupana Nakwe?
Amafunde ya mu Baibolo angofwako abaKlistu ukusalulula bwino uwakuupwako neli ukuupa kabili ne kulangisha ubutemwe kuli woyo basalulula.
Ninani Uungelelwa Ukuupana Nakwe?—Amashiwi Akutanga
Mungabwenamo mu mafunde aalabilwapo muli vidyo pakuti pakulukwishibile ati mu fyalo ifingi kuli ifintu ifingi ifipusenepusene ifi balonda pa kwambisha umuntu uwakupana nakwe.


text:
ILYASI 88
Yoane Wawatizya Yesu
LOLA inkunda ikulonda ukuwila pa mutwe wa monsi wii. Umonsi wii a Yesu. Paa ali ni myaka ya kuvyalwa 30. Nu monsi aimi nawe a Yoane. Twasambililepo pali Yoane. Uzye ukwiusya lino Maliya waile uku kutandalila umwina, Elizabeti, na vino akamwana umunda yakwe Elizabeti kaapantosile uku nsansa? Kamwana kaaka ali Yoane kwene. Nomba, i vyani vino Yoane na Yesu yakucita paa?
Paa, Yoane wafuma sile umu kutuwika Yesu umu manzi mu Luzi Lwa Yodani. Ali vino yakacita pa kuwatizya umuntu. Yakatandikilapo ukutuwika umuntu umu manzi, nga alino yamuzuulula. Vikwene ali vino Yoane wacitanga uku yantu, fwandi acino yamwamilanga yakuti Yoane Kawatizya. Nomba, u mulandu ci uno Yoane wawatizizye Yesu?
Pano Yesu kwene u walenzile Yoane ukuti amuwatizye. Yoane wawatizyanga antu alondanga ukulangizya ukuti yaatiile ukucita iviipe. Nomba uzye Yesu wacisilepo iviipe ivyakuti alangizye ukuti watiile? Awe foo, Yesu ataacisilepo iviipe, pano wene u Mwana wakwe Leza uwafumile ukwiyulu. Fwandi kwali umulandu uze uwalenzile ukuti aneene Yoane ukuti amuwatizye. Leka tusambilile pa mulandu uwo.
Lino Yesu atatala wiza kuli Yoane, waombanga umulimo wa kuwaza. Kawaza u muntu aakaomvya imbao ukupanga matebulo, imipando na mabenci. Yosefu muka Maliya wali a kawaza, nupya wasambilizye Yesu ukuwaza. Nomba Yeova ataatumile Yesu ukwiza uku kuwaza. Wamutumile ukwiza-omba umulimo umwi uiyele, nupya umulimo uwo ali uno Yesu akulonda ukuti aaomba apa nsita yii. Fwandi pakuti Yesu alangizye ukuti wizile uku kucita ukulonda kwakwe Isi, waneenyile Yoane ukuti amuwatizye. Uzye Leza watemilwe pali vino Yesu wacisile?
Ee watemilwe, pano lino Yesu wafumile umu manzi, izwi lyuvwisile ukufuma umwiyulu likuti: ‘Wii ali mwanane wino nkazangila mwenemo.’ Napya iyulu lyaloliike ngati lyayulika, alino inkunda iiza pa mutwe wakwe Yesu. Nomba ii asi inkunda iya cumi. Ikuloleka sile kwati inkunda. Icaloliike wa nkunda, u mupasi wa muzilo wakwe Leza.
Lyene paa Yesu akwelenganya ivingi sana, acino, wapita umu mpanga kuti akaye wenga sile pa manda 40. Nomba kuuku kwene Satana waya wiza kuli aliwe. Satana wezya Yesu maila yatatu pakuti Yesu atame amasunde yakwe Leza. Nomba Yesu waya-wakaana.
Kufuma papo, Yesu wafumileko nu kuyazana aonsi yamwi yano wacisile ukuya alondezi nanti asambi yakwe. Yamwi pali yaayo a Andeleya, Petulo (wino yamanga nu kuti Simoni), Filipo, na Natanaeli (wino yamanga nu kuti Batolomeo). Lyene Yesu na asambi yaa yaakatwike nu kuya uku citungu ca Galile. Uku Galile iimiliile apa muzi wa Kaana pano Natanaeli wikalanga. Pa muzi uu Yesu waile azanwako uku winga nu kuyacitako icizungusyo ca kutandikilapo. Uzye watucimanya icizungusyo cico? Wasangwizye manzi ukuya waini.
Mateo 3:13-17; 4:1-11; 13:55; Mako 6:3; Yoane 1:29-51; 2:1-12.


text:
BŪMI BWA BENE KIDISHITU
“Abe Yehova . . . I Mudi Abe Monkulupile”
I biyampe tukulupile mudi Yehova mu bitatyi biyampe ne bibi bine. (Ñi 25:1, 2) Mu myaka ya katwa ka mwanda Y. K. Bayuda ba mu Yudea bālwile na makambakano ātūdile kikulupiji kyabo mudi Leza pa ditompo. Ino myanda itufundija bivule. (Lo 15:4) Powapwa kutala video “Abe Yehova . . . I Mudi Abe Monkulupile,” le ukalondolola namani ku bino bipangujo?
Le i makambakano’ka ālwile na Hezekia?
Le Hezekia wāingidije namani musoñanya udi mu Nkindi 22:3 pa kwiteakanya ku kutēkelwa kasāla?
Mwanda waka Hezekia wāpelele kwitūla ku bene Ashidia nansha kwikūkila na bene Edipito?
Le Hezekia i kimfwa kiyampe ku bene Kidishitu namani?
I myanda’ka itūlanga kikulupiji kyetu mudi Yehova pa ditompo dyalelo?


text:
Mulukufwaya-fwaya Ificilile Umutengo na pe Golide
Kani mulingasangepo igolide? Banini lukoso abasangilepo igolide. Nangabe’fyo, abantu abakuti ubwingi balisangile ificilile umutengo na pe golide. Balisangile amano aakufuma kuli baLesa, kabili aya amano “taeshi ukushitwa ne golide.”
TUNGALABILA ati abasambile ba Baibolo bali koti ni babalya abantu abafwaya-fwaya igolide. Aba abasambile balyelelwe ukupyungisha ne kupitilisha ukulukufwaya-fwaya mu Malembo pakweba’ti basange amano. Kani ni findo fwe basambile ba Baibolo tungasambililako ku nshila shitatu ishi abantu balonda pa kusange’golide?
MWASANGANA IGOLIDE!
Alakanyeni ati mulukwenda mu mpelo ya cishiba kabili mwabona akabwe akanini kalukubyata pakuti pa kasuba. Mwasontama kabili mwasangalala pa kubona ati ako akabwe ligolide. Kanini makosa kabili kalicilile ukuwama na pa mabwe ambi aamutengo. Panuma ya fyefyo, mwatatika ukufwaya-fwaya pakweba ati mubone kani mungasanga na limbi igolide.
Mu kupalako, kambi kasuba, umupyungishi umo uwa baYawe aliishile pa ng’anda penu mu kwambaala na mwebo pa bucetekelo ubulembelwe mu Baibolo. Cipale munganuka ili mwaishibile fimo ifya mu Baibolo ifi mungapalanya ku kusanga igolide. Cipale ifyo fyalicitikile ili mwabwene mu Baibolo pa muku wa kutanga ishina lya baLesa ilya kweba’ti baYawe. (Amasa. 83:18) Neli cipale mwalisambilile ati mungaba icibusa ca baLesa. (Jako. 2:23) Penka apo mwalishibile ati mwasanga ificilile umutengo na pe golide! Popele mwalitatikile ne kufwaisha ukwishibilapo na fimbi ifya mu Baibolo.
MWASANGILAPO NA LIMBI IGOLIDE!
Shimbi impindi utubwe twe golide tulabungana pamo mu tunika utunini. Mu myenshi lukoso inini, abafwaya-fwaya kani bapyungisha bangasanga igolide ilingi ilingabaletela indalama ishakuti ubwingi.
Ili mwatatikile ukusambilila Baibolo na Mboni umo, cipale mwalyumfwile koti muntu uwasanga igolide ilibungene pamo. Ukwalakanya pa Malembo mwalukusambilila kwalukumofweniko ukwishibilapo na fimbi, kabili ici calimulengesheni ukulukukula mu fya baLesa. Ili mwapitilishe ukulukwalakanya pali bubu bucine bwa mu Baibolo, mwalisambilile ifi mungapalamina kuli baYawe ne kulilama mu butemwe bwabo ukufika na ku mweo wa muyayaya.—Jako. 4:8; Juda 20, 21.
Koti ni fyopele filya uufwaya-fwaya igolide afwaisha ukusanga igolide ilibungene pamo, na mwebo mwalukufwaisha ukwishibilapo bucine bwa mu Baibolo na bumbi ubucindeme. Panuma ya kusambilila ne kwishiba bucine bwa mu Baibolo, mwalilitemenwe ukutatika ukucita ifyamulengesheni ukulituula kuli baYawe ne kubatishiwa.—Mat. 28:19, 20.
PITILISHENI UKUFWAYA-FWAYA
Uufwaya-fwaya angasanga utubwe twe golide utunini mu mabwe ambi aalibelele. Mu fiputusha fimo fimo ifya amabwe aya mulaba igolide ilingelelwa ukufumya. Popele uulukufwaya-fwaya igolide alyelelwe ukutoba ili ibwe. Pa kutanga, igolide cipale tekuti libonekepo muli lili ibwe. Mba nindo? Ni pakuti mwi bwe ililemene 1000 kg mungaba lukoso igolide ililemene 10 g. Nangabe’fyo, uulukufwaya igolide aliishi umulandu cicindamine ukufumya utu twenka utunini.
Fyopele’fyo, umuntu alyelelwe ukupyungisha kani acila “pe shiwi lya kutatike’fintu fya baKlistu.” (Ebeya 6:1, 2) Mulyelelwe ukupyungisha pakweba’ti mwishibilepo inshila na shimbi ishi mungapyungishishamo ifyebo mulukusambilila. Popele, findo mungacita pakweba’ti mupitilishe ukulukubwenamo mu kulisambisha Baibolo, nangaba’ti mulisambilile Amalembo pa myaka iingi?
Lyonse mulukufwaisha ukusambilila. Mulukubikako akalango ku fyebo fyonse. Pitilisheni ukupyungisha, kabili mukasanga amano aakufuma kuli baLesa eli mukasanga ne fyebo ifiweme ifya kumutangilileni. (Loma 11:33) Pakweba ati mwishibilepo na fimbi ifya mu Malembo, mulukupyungisha fyonse ifyakumofweniko ukusange’fyebo ifiliko mu mulaka wenu. Mulukuteeko’mutima ili mulukufwaye’fyebo ifingamutangilileni na lyelyo mulukufwaye’fyasuko ku fyakwipusha fya mu Baibolo. Mulukwipushako bambi ukumubuuleni amalembo ne fyebo fya mu mabuuku esu ifibofwako makosa ne kubakoselesha. Kani mwasange’fyebo ifiweme ili mulukulisambisha Amashiwi abaLesa, mulukubuulako bambi.
Ukuba, ifi mulukufwaya talipo kwishiba lukoso ifingi. Intangishi Paulu yalicenjeshe ati “ukwishiba kulalengelo’kulitota.” (1 Koli. 8:1) Popele, mulukwesha ukuba abalicefeshe kabili aba kucetekela ukukosele. Ukukwata amapempelo acisoolo ne kulukulisambisha Baibolo lyonse kukamofweniko ukulukulonda amafunde abaYawe kabili kukamulengesheni ukufwaisha ukulukofwako bambi. Ne cicililepo ca kweba ati, mukasangalala ni pakuti mulisangile ificilile umutengo na pe golide. —Ifisi. 3:13, 14.


text:
Icisimicisyo 26: Jobo wa Bucetekelo Kuli BaLesa
KANI wamumfwile’nkumbu uyu mwalalume umulwasi? Isina lyakwe ni Jobo, ne mwanakasi mukasi wakwe. Kani waisiba ici alukulabila kuli Jobo? ‘Bakaneni baLesa, mufwe.’ Leka tubone umulandu angalabilila icintu koti niceco, ne mulandu Jobo apengeele ukwakuti.
Jobo aali muntu wa bucetekelo uwalukumfwila baYehoba. Alukwikala mu calo ca Use, tacalipo apatali na Kanani. BaYehoba balimutemenwe Jobo ukwakuti, pano kwali umo uwamufitilwe. Kani ulimwisi uyo?
Aali ni Satana Umusensesi. Anuka ukweba’ti Satana ni nkalamba imbifi uufitilwa baYehoba. Alitungulukile ukulenga Adama na Efa ukukano’kumfwila baYehoba, kabili alilangulukile ukweba’ti angalenga uuli onse lukoso naye ukukano’kumfwila baYehoba. Pano kani alitungulukile? Koku. Languluka lukoso pa balalume ne banakasi abengi aba bucetekelo abo twasambililapo. Kani ni banga ungasimbulapo?
Panuma Yakobi na Josefi bafwile mu Ijipiti, Jobo e wali umuntu wa bucetekelo makosa kuli baYehoba ponse pa calo. BaYehoba balukufwaya Satana ukwisiba ati tekuti alenge uuli onse ukube’mbifi, popele balilabile ati: ‘Mulolesye Jobo. Bona ifi ancetekele.’
Satana alipikisye ati: ‘Wa bucetekelo, nipakuti mulamusyukisya kabili alikwete’fintu ifiweme ifingi. Pano kani ifi mufipokolole, akamukaneni.’
Popele baYehoba balilabile ati: ‘Cita koti nifyopele’fyo. Fipokolole. Ucite fyonse ifibipile ifi ulukufwaya kuli Jobo. Tukabona kani akankana. Pano ubone ukweba’ti ye taumwipeye.’
Icakutanga, Satana alilengele abalalume ukwiba iŋombe ne ngamela syakwe Jobo, kabili imbelele syakwe balisipeye. Eli aipeye abana bakwe abalalume ne banakasi 10 ku cipuupu. Mukukonkapo, Satana kalwalika Jobo ne bulwasi ububipisye makosa. Jobo aalipengele makosa. Ici e calengele umukasi wakwe Jobo ukumubula ati: ‘Bakaneni baLesa, mufwe.’ Pano Jobo tekuti acite’fyo. Nakabili, ababyakwe ababufi botatu balisile ne kumubula ati aalikele ubwikasi bwa bumbifi. Nangabe’fyo Jobo alitwalilile ukuba uwa bucetekelo.
Ici calilegele baYehoba ukusangalala ukwakuti, kabili panuma yafyefyo balimusyukisye Jobo, koti nififi ulukubona pa cikope. Balimuposesye ku bulwasi bwakwe. Jobo alikwete na bambi abana abalombe 10, kabili iŋombe, imbelele ne ngamela syalifulile pabili ukucila ne fisyali pa kutanga.
Kani ukalukuli lyonse uwa bucetekelo kuli baYehoba koti ni Jobo? Kani uli koti nifyopele’fyo, baLesa bakakusyukisya na webo. Ukekala umuyayaya ili icalo conse cikalulwa iciweme lukoso koti libala lya Edeni.
Jobo 1:1-22; 2:1-13; 42:10-17.
Ifyakwipusya
- Kani Jobo aali ninani?
- Mba nifindo Satana aesesye ukucita, kani pano alitungulukile?
- Mba nifindo baYehoba bamusuminisye Satana ukucita, kabili nipali wisa mulandu?
- Mba nindo umukasi wakwe Jobo amubulile ati ‘abakane baLesa ne kufwa’? (Bona pa cikope.)
- Koti nifyefyo ungabona pa cikope ca bubili, mba baLesa balimusyukisye syani Jobo, kabili nipali wisa mulandu?
- Kani nafwebo, ukupalakanya kuli Jobo, tuli ababucetekelo kuli baYehoba, niesa amasyuko tukapoka?
Ifyakwipusya na fimbi
- Pendeni Jobo 1:1-22.
Kani abaKlistu muli bulelo bangatuntulula syani icakubwenako cakwe Jobo? (Jobo 1:1; Filip. 2:15; 2 Pet. 3:14)
- Pendeni Jobo 2:1-13.
Kani ifi Jobo acitile nefi umukasi wakwe acitile ili Satana alukubakululusya fyapusana muli sisa’nsila syobilo? (Jobo 2:9, 10; Ifisi. 19:3; Mika 7:7; Mal. 3:14)
- Pendeni Jobo 42:10-17.
Kani amasyuko Jobo apokele apalana syani ne masyuko baYesu bapokele pa kuba ababucetekelo mu mweo wabo? (Jobo 42:12; Filip. 2:9-11)
Kani alatukosya syani amasyuko Jobo apokele pakuti alitwalilile ukubo’mulungeme kuli baLesa? (Jobo 42:10, 12; Ebeya. 6:10; Jako. 1:2-4, 12; 5: 11)


text:
Mwataizya Yeova Alino Mulapaalwa
‘Taizyini Yeova, pano wene umusuma.’—MASA. 106:1.
1. U mulandu ci uno Yeova walinga ukutaizya?
YEOVA ali Kapeela wa “wila usuma onsi ni cakupeelwa cifumaluke,” fwandi walinga ukutaizya. (Yako. 1:17) Yeova Kacema witu uwaya nu kutemwa, akatusakamala muli vyonsi vino tukalonda alino na muli ukapepa witu. (Masa. 23:1-3) Nupya ‘aali wino swemo tukazina muno ali nupya aali wino akatupeela amaka’—nalino twaya ni ntazi! (Masa. 46:1) Icumi kwene, fwandi tungazumila nu mwenzo onsi vino kalemba wa masamu walemvile ati: ‘Taizyini Yeova, pano wene umusuma. Ukutemwa kwakwe u kwa manda pe.’—Masa. 106:1.
Ilembelo lya mwaka wakwe 2015: ‘Taizyini Yeova, pano wene u musuma.’—Masa. 106:1
2, 3. (a) Iintazi ci iyaya umu kukana taizya pali vino Leza watucitila? (b) A mauzyo ci yano tumazana amasuko umwisambililo lii?
2 U mulandu ci uno icicindamila ukwelenganya apilyasi lii ilya kutaizya? Wakwe vino casoowilwe, antu aingi umu manda yaa akusyalikizya yasitaizya. (2 Tim. 3:2) Aingi yasitaizya pali vino yaakwata. Pamulandu wakuti antu yakasombwa ku vyauculuzi vino amu nsi yakalumbilizya, aingi yakalondesya ukukwata ivintu ivingi kucila ukuteeka umwenzo pali vino yaakwata. Naswe kwene ndi tutacenjile, tungatandika ukukolanya antu amu nsi aasitaizya. Wakwe vino aina Izlaeli yataataizyanga, tungata ukutaizya pali ucuza witu na Yeova na pa visuma vino twapokeelela ukufuma kuli aaliwe.—Masa. 106:7, 11-13.
3 Lyene lekini tulande pali vino vingacitika ndi cakuti twaya na mezyo aipe. Pansita iyo, tungatoovoka zuwa icakuti tute nu kutaizya pali vino Yeova akatucitila. (Masa. 116:3) Uzye lyene tungacita uli pakuti twalanga ukuti tukataizya? Nupya i cani icilatwazwa ukutwalilila ukuya na melenganyo yasuma na lino ivintu vyatala? Lekini tulole icingatwazwa.
‘WE YEOVA, ALA VINO WATUCITILA IVYAKUZUNGUKA I VIVULE’
4. Uzye tungacita uli pakuti twataizya lyonsi?
4 Ndi cakuti tukulonda twalanga ukuti tukataizya, tulinzile ukwelenganya sana pali vino Leza watucitila alino na pa kutemwa kuno akalaanga kuli sweswe. Lino kalemba wa masamu wacisile vivyo, wazungwike sana pa vintu vya kuzungusya vino Yeova wacita.—Welengini Masamu 40:5; 107:43.
5. I cani cino tungasambilila kuli Paulo pali vino wataizyanga Leza?
5 Tungasambilila ivingi kuli Paulo pali vino tungalaanga ukuti tukataizya. Paulo afwile welenganyanga sana pali vino Leza wamucitiile, pano lyonsi wataizyanga sana. Paulo wamanyile ningo ukuti pa nsita imwi ‘wavwanganga iviipe, ukuzunya nu kutuka’ Aina Klistu. Acino, Paulo wataizyanga sana, pano nanti cakuti mpiti wali ni miyele iipe, Leza na Yesu yamuvwiliile uluse nupya yaamupeezile umulimo wa kukosoola. (Welengini 1 Timoti 1:12-14.) Paulo wataizyanga na Ina Klistu yauze nupya ilingi wataizyanga Yeova pa miyele yao isuma alino na pakuya acisinka umu mulimo wakwe Leza. (Filipi 1:3-5, 7; 1 Tesa. 1:2, 3) Lino Paulo weziwanga, wataizyanga Yeova ukwaula nu kusumba insita pali vino aina yaamwazwanga. (Mili. 28:15; 2 Kol. 7:5-7) Fwandi ali cino mazwi aaya muli Baibo yano Paulo walemvile yakakomelezezya sana Aina Klistu ukuti: “Mulinzile mwataizya . . . , mwatungululana na mano onsi. Mwaimbi nyimbo zya kulumbanya, ni zyamuzilo kuli Leza.”—Kolo. 3:15-17.
IPEPO NU KWELENGANYA PALI VINO YEOVA WATUCITILA—VIKATWAZWA UKUTI TWATAIZYA
6. Uzye icani cino Yeova wamucitila icikalenga ukuti mwamutaizya?
6 Uzye tungaakolanya uli Paulo pali vino tulinzile ukutaizya Leza? Wakwe Paulo, tulinzile ukwelenganya sana pali vino Yeova watucitila cila-muntu. (Masa. 116:12) Ndi cakuti yamuzizye ukuti, ‘I vyani vino Yeova wamucitila vino mukataizya?’ uzye mungasuka mutuuli? Uzye lino mukwasuka mungalumbula na ucuza winu na Yeova? Nanti uzye mungalumbulamo vino Leza wamwelela pa maifyo inu pa mulandu wakuti mwataila umu mpolelwa yakwe Klistu? Uzye mungalumbula amazina ya ina na ya nkazi amwavwile lino mwali ni intazi izitale sana? Kwene, mutanga mwilile nu kulumbula uwinu nanti ana inu yano mwatemwa sana. Ukwelenganya sana pa vintu kwene vii ivisuma vino Tata witu uwatutemwa, Yeova watucitila, kulalenga ukuti mwataizya sana nupya mulaataizya cila wanda.—Welengini Masamu 92:1, 2.
7. (a) U mulandu ci uno tulinzile ukupepa amapepo ya kutaizya? (b) Uzye cilaya uli kuli mwemwe ndi cakuti mukutaizya Leza umu mapepo inu?
7 Ndi cakuti tukwelenganya sana pa vintu ivisuma vino Yeova watucitila, tukaya aiteyanye ukupepa kuli aliwe nu kumutaizya. (Masa. 95:2; 100:4, 5) Aingi yakalola kwati ukupepa inzila yakulengelamo sile vino yakulonda kuli Leza. Lelo, twamanya ukuti Leza akatemwa sana ndi tukumutaizya pali vino twakwata. Muli Baibo mwaya amapepo aingi akutaizya asuma cuze, pano paaya ni pepo lino Hana wapefile alino na lino Hezekiya wapefile. (1 Sam. 2:1-10; Eza. 38:9-20) Fwandi mwakolanya aomvi yakwe Leza kwene yaa aataizyanga. Mwataizya Yeova lino mukupepa kuli aliwe pa vintu ivisuma vino wamucitila. (1 Tesa. 5:17, 18) Ivintu vikatuziipila sana ndi tukucita vivyo. Ndi mukucita vivyo, mulaaya sana nu luzango, ukutemwa sana Yeova, nupya mulaya sana cuza wakwe.—Yako. 4:8.
8. Uzye icani cingalenga kuti tutaataizya pali vino Leza watucitila?
8 U mulandu ci uno tulinzile ukucenjela sana pakuti tutaililako ukutaizya Yeova pa vintu ivisuma vino akatucitila? Pano twapyana imiyele yakukana taizya. Elenganyini pali cii: Avyazi itu akutandikilapo, Adamu na Eva, yaapeezilwe icifulo icisuma sana. Mwali na vyonsi ivyalondekwanga pakuti yatwalilile ukuya nu umi, nupya yaakweti isyuko lya kwikala manda pe umu mutende. (Utan. 1:28) Nomba yatataizye pali vino Leza wayacitiile. Yalondelangapo navyuze pamulandu na ukaitemwe. Ni cacitiike icakuti, yaaposilwe vyonsi vino yaapezilwe. (Utan. 3:6, 7, 17-19) Vino twaya umu nsi umwaya antu asitaizya, naswe tungata ukutaizya Yeova pali vino watucitila. Tungatandika ukulola kwati ucuza witu na Leza utacindama. Tungata ukutaizya apisyuko lino twakwata ilyakuya umwiumba lya ina amu nsi yonsi. Tungatandika ukusumba sana amano uku vintu vya mu nsi ivili nu kononwa likwene. (1 Yoa. 2:15-17) Pakuti tutaaya viivyo, tulinzile ukwelenganya sana pali vino Yeova akatucitila nu kumutaizya lyonsi apisyuko lino twakwata ilya kuya antu yakwe.—Welengini Masamu 27:4.
LINO TUKUZIZIMIZYA MEZYO
9. U mulandu ci uno tulinzile ukwelenganyizya sana pa vintu ivisuma vino Leza watucitila lino twaya na mezyo aipisye?
9 Ndi cakuti tukutaizya Leza, cikatwazwa nu kucimvya amezyo atale sana. Limwi ivintu vingatutalila sana ndi cakuti kwaya vimwi ivyatucitikila ukwaula ukwenekela, wakwe ndi cakuti iya nanti mama wacita ucende, ndi twalwalisya, ndi twafwilwa, nanti ndi kwacitika amazanzo aakaiponela sile nu konona vino twakwata. Ivya musango uu ndi vyacitika, tulaateekeziwa nu kukomeleziwa ndi cakuti tukwelenganya pa vintu ivisuma vino Leza watucitila. Elenganyini pa vintu ivilondeliilepo ivyacitikiile yamwi.
10. Uzye ukwelenganya pali vino Yeova akayacitila cila-wanda kwazwa uli ya AiIina?
10 Ya AiIina, * ya painiya ya nsita yonsi aakaikala uku North America, yaatwazilwe kuli eluda uwizile ayapondokela apuka na pa ng’anda ayasya na ana. I cani icaleenzile ukuti ya AiIina yatwalilile ukuombela Leza na ucisinka? Yaalanzile yati: “Nkataizya sana kuli Yeova pa kunsakamala. Cila-wanda nkaelenganya pa visuma vino Leza akancitila, nupya cii candenga ukumanya ukuti i syuko ukutemwikwa nu kumanyika kuli Tata witu uwa mwiyulu aakatucingilila. Namanya ukuti atalatala antazyele.” Nanti cakuti ya AiIina yakaaya ni ntazi izingi sana umu umi, ukutwalilila ukuya ni nsansa kwayazwa sana nupya cii calenga ukuti yaakomelezya nayauze.
11. I cani icavwile ya Kungusuku ukuzizimizya indwala iipe sana?
11 Ya Kungusuku, aakaikala uku Asia, yaomvile upainiya pa myaka 20 na ya iya yao. Ukwaula nu kwenekela, ya dokota izile iyayazana ni ndwala yakwe kansa kuli ya pwapwa nu kuyanena ukuti limwi pa mapita imyezi itatu nanti 6 ale yaafwa. Nanti icakuti yene na ya iya yaakwatanga intazi zipusane-pusane, Lyonsi yaalolanga ukuti umi wao wali sile ningo. Yaalanzile yati: “Lino yaanzanyile ni ndwala yakwe kansa nuvwile sana uyi. Nayuvwile kwati nati-mponzya vyonsi, nupya nali sana ni ntete.” I cani icavwile ya Kungusuku ukuzizimizya? Yalanzile yati: “Cila-wanda lino ntatala naya uku kusendama, Nkapepa pa vintu 5 vino Leza wata-ncitila uwanda kwene uuwo. Lyene cii cikalenga inteeke umwenzo, nupya nkapepa kuli aliwe ukufuma pansi ya mwenzo wane.” Uzye ukupepa cila-wanda usiku kwazwa uli ya Kungusuku? Yalanzile yati: “Nizile iniluka ukuti Yeova akatwazwa lino tuli na mezyo nupya akatucitila ivintu visuma ivingi ukucila na pa ntazi izikatuponela.”
12. Uzye ya Jason yaacisile uli pakuti yatekeziwe pa mfwa ya yaci yao?
12 Ya Jason, aakaombela apiofesi limwi lyakwe ya Nte umu Africa, yaaomba umu mulimo wa nsita yonsi ukucila pa myaka 30. Yaalanzile ukuti: “Papita imyaka 7 pano mamane wafwiliile, nupya nkauvwa uyi sana. Ndi natandika ukwelenganya pali vino mamane wacuzile ni ndwala yakwe kansa nkauvwa sana uyi.” I cani icavwa ya Jason ukuzizimizya? Yalanzile yati: “Pa nsita imwi nelenganyanga pa vintu vimwi ivisuma ivyacitikanga ala tuli pamwi, nupya napefile kuli Yeova nu kumutaizya pa kungazwa ukwiusya ivintu vivyo. Nuvwileko ningo nupya ukufuma paapo natandike ukutaizya Yeova lyonsi pa visuma vino niusyanga. Ukutaizya kwalenga ukuti vintu vinzipileko. Ncili nkauvwa uyi pa mfwa yakwe mamane, nomba ukutaizya Yeova pa cupo icisuma cino naalimo, ni syuko lino nakweti ilya kuombela pamwi nu muntu uwatemilwe sana Leza kwalenga kuti nauvwako ningo.”
“Nkataizya sana ukumanya ukuti Yeova a Leza wane.”—Sheril
13. I cani icavwile Sheril lino ulupwa lwakwe lwafwile?
13 Lino kwacitiike imvula iipisye iya citalawe uku central Philippines uku kusila kwa mwaka wakwe 2013, Sheril, uwali ni myaka sile 13 iyakuvyalwa pa nsita iiya, wasiile sile ukwaula nanti kamwi. Walanzile ati: “Ing’anda itu yaawile, nupya yonsi amu lupwa lwane yaafwile.” Ya isi, ya nyina, alino na kalume wakwe wenga na ya kaci yauze yaili yaafwile umu mvula kwene iiya iyacitalawe. I cani icavwa Sheril ukuteekeziwa pa cintu cii icacitiike? Akataizya nupya wasumba sana mano uku vintu ivisuma vino Leza acili akamucitila na ndakai kwene. Walanzile ati, “Naweni vyonsi vino aina na yankazi yaacisile pa kwazwa nu kukomelezya yonsi aalondekwanga uwavwilizyo. Namanyile ukuti aina umu nsi yonsi yampepelangako.” Walanzile nu kuti: “Nkataizya sana ukumanya ukuti Yeova a Leza wane. Lyonsi akatupeela ivintu vino tukalondekwa.” I cumicumi, ukwiusya lyonsi ivintu ivisuma vino Leza akatucitila kuka-azwa sana ukucefyako ulanda. Ukutaizya kukatwazwa ukutwalilila ukuya ni nsansa na lino twaya ni ntazi iziipisye.—Efes. 5:20; welengini Filipi 4:6, 7.
‘LELO NEMO, NAMAZANGILANGA MULI YEOVA’
14. I vintu ci ivisuma sana vino tukaloleela ukuti Leza akatucitile? (Lolini cikope cakutandikilako.)
14 Ukufuma sile na mpiti, antu yakwe Yeova yakazangila umu vintu ivisuma vino Leza akayacitila. Lino Leza wapuswisye aina Izlaeli kuli Falao ni vita vyakwe pali Yemba Muyenzu, aina Izlaeli yalumbanyizye Leza umu nyimbo nu kumutaizya sana. (Kufu. 15:1-21) Ndakai, pa vintu ivisuma sana vino tukataizizyapo Leza, paya nu upaalilo wa kutukulula ukufuma uku kuwaika ni ntazi zyuze. (Masa. 37:9-11; Eza. 25:8; 33:24) Elenganyini pali vino tuluuvwa lino Yeova aloonona alwani yakwe yonsi nu kutwingizya umu nsi ipya umulaya umutende nu wololoke. Ala tulataizya wakwe cimwi apa nsita iiya!—Umbw. 20:1-3; 21:3, 4.
15. I vyani vino mukulonda ukucita umu mwaka onsi wakwe 2015?
15 Tukuloleela ukuti Yeova ali nu kutucitila ivintu ivingi ivisuma sana umu mwaka uu wakwe 2015. Nomba, limwi tungaya na mezyo. Asi mulandu na vyonsi ivingacitika, twamanya ukuti Yeova atalatutazyela. (Malan. 31:8; Masa. 9:9, 10) Alatwalilila ukutupeela vyonsi vino tukalondekwa pakuti tutwalilile ukumuombela na ucisinka. Fwandi, Lekini twaezya na maka ukukolanya Kasema Habakuku, uwavwanzile ati: ‘Nanti umutingi utangaseeka ivizao, nu musamvu utangaya ni luwa nu kuseeka ivizao, ni cazi kwene citangaseeka, lelo umu vyalo vyao mutakatale mufume kamwi. Nga imfwele mu vitata ni ng’ombe zyao kwene mu nduwa zifwe zilukute zyonsi. Lelo nemo namazangila muli Yeova, namakwatanga insansa pamulandu wakuti Leza a Katuula wane.’ (Haba. 3:17, 18) I cumicumi, lekini umwaka uu, twaezya ukuya ni nsansa pamulandu ni vintu ivisuma vino Leza akatucitila nu kuvwila vino ilembelo lya mwaka wakwe 2015 likutuneena ukuti: ‘Taizyini Yeova, pano wene u musuma.’—Masa. 106:1.
^ par. 10 Mazina yamwi aatiyaomviwa umu cipande cii asi yakwe yaayo aakulandwapo.


text:
CIIYO 9
Yelemiya Liyawa Kucileka Kwamba sha Yehova
Cindi nacimo bantu bakute kutuseka na kukalala twabaambila makani alaambanga sha Yehova. Ici inga citupa kucileka kwamba sha Lesa. Sena kuli cindi mpowali kuyeya kucileka kwamba sha Lesa?— Baibolo ikute kutwambila sha mwana mutuloba naumo wali kumusuna Yehova koma pacindi nacimo wali kuyanda kucileka kwamba sha makani a Lesa. Lina lyakendi walikuba Yelemiya. Leka tubone makani alaambanga pali endiye.
Yelemiya kacili kanike, Yehova walamwambila eti acenjeshe bantu kwamba eti bacileke kwinsa bintu byaipa. Iyi yali kuba incito inene kuli Yelemiya, kayi wali kutina. Pamulandu wa ico, walaambila Yehova eti: ‘Nkandicinshi cakwamba. Ndicili kanike.’ Nacikaba ico, Yehova walamwambila eti: ‘Nkotatina. Ninkunyamfwe.’
Mpwalanyumfwa maswi ayo, Yelemiya walatatika kubacenjesha bantu, nekubaambila eti ito nteti bacinje nibakonongeke. Sena ulayeyenga eti bantu balamunyumfwila Yelemiya?— Sobwe. Balatatika kumuseka kayi baliyawa kukondwa. Nabamo bali kuyanda nekumushina! Inga ulayeyenga eti Yelemiya walalinyumfwa aconi?— Walatina kayi walaamba eti: ‘Nteti nkaambepo makani a Yehova kayi.’ Sena mucancine-ncine walacileka kwamba sha Yehova?— Sobwe, liyawa kucileka. Pakwinga wali kumuyanda Yehova maningi, walaalilwa kucileka kwamba sha Lesa. Pakwinga Yelemiya liyawa kucileka, Yehova wali kumunyamfwa.
Mucakubonenako, cindi nacimo bantu baipa moyo balamuwala Yelemiya mumukalo utali mwalikuba mankatya. Nkali kukute cakulya ne menshi. Bantu abo bali kuyanda kwamba eti Yelemiya afwile mopele umo mumukalo. Pakwinga Yehova wali kumunyamfwa, liyawa kufwa!
Inga nicani ncowela kwiya kumukoshano wa Yelemiya?— Nacikaba eti wali kutina nacimo cindi, liyawa kucileka kwamba makani a Yehova. Ito kwamba makani a Yehova, bantu ingabatatika kukuseka na kukalala. Inga unyumfwa insoni na kutina. Koma nkawelela kucileka kwamba sha Yehova. Nakakunyamfwe eti ncalanyamfwa Yelemiya.
BELENGANI MU BAIBOLO YENU
Yeremiya 1:4-8; 20:7-9; 26:8-19, 24; 38:6-13


text:
NSEKUNUNI YA MU BŪMI
Kwikala “Bintu Byonso ku Bantu ba Miswelo Yonso”
“Shi ubatyijibwe, nsa kukunyema!” Bino i binenwa byobanenene mama kudi tata mu 1941. Nansha byobamunenene nabya, ino aye mama wakwete butyibi bwa kubatyijibwa. Mfulo mfulō, tata wamunyema. Papo mu kino kitatyi nadi na myaka mwānda.
KUMESO kwa ino myanda kulongeka, nadi kendi mushilule kusangela bubine. Mama wadi na mabuku amo esambila pa Bible, adi ansangaja. Nasangedile’mo bininge bifwatulo. Tata kadipo usaka mama anombole byaefunda. Inoko, nadi na mutyima wa kuyuka bintu, o mwanda nadi ngipangula bipangujo, ko kushilula washilula kwifunda nami shi tata i patupu’ye. Mfulo mfulō, nami nakwata butyibi bwa kwipāna kudi Yehova. Nabatijibwe mu Blackpool, mu Angeletele mu 1943 na myaka dikumi.
NASHILULA KWINGIDILA YEHOVA
Tamba pene’pa, ami ne mama twadi ketutambila pamo kitatyi ne kitatyi mu busapudi. Twadi tusapula na mafono. Adi makatampe kadi alēma kintu kya makilo aná ne kipindi. Fwatakanya’po bidi mwanuke na amiwa wikonda na kusela fono!
Ponabwenye myaka 14 nadi kengabila kwikala bupania. Mama waunena’mba ufwaninwe kusapwila’mo mwingidi wa banabetu (witwa dyalelo bu mutadi wa kipindi). Waumpele madingi a kwifunda manwa a kunkwasha mu mwingilo wa bupania. Nami nalongela monka. Myaka ibidi pa kupita’po, naipangula mutadi wa kipindi mukwabo pa myanda itala mwingilo wa bupania. Waunsapwila’mba, “Kashilule!”
Mu Kweji 4, 1949, ami ne mama twapotoloja ne kupāna byotwadi nabyo, twavilukila mu Middleton, kubwipi na Manchester, twashilula bupania. Myeji iná pa kupita’po, natonga tutu umo tukengile nandi bupania. Bilo ya musambo yetupa mulangwe wa kwenda ku kipwilo kyadi kikishilulashilula mu Irlam. Ba mama nabo bakengila bupania na kaka umo mu kipwilo kikwabo.
Papo nadi na myaka 17, ami ne pania otwadi twingila nandi ye badi batangidila kupwila, mwanda mu kino kipwilo kipya mwadi’tu batutu batyetye kete badi babwenye bisakibwa. Mwenda mafuku, navilukila mu kipwilo kya mu Buxton mwadi basapudi batyetye kadi mwadi musakilwa bukwashi. Bino byonso byaunteakenye ku mingilo yadi intengele kumeso.
Mu 1951, nadinga fomu wa kwenda ku Masomo a Ngileade a Bwifundi bwa Bible a Sosiete Watchtower. Mu Kweji 12, 1952, baungita kukemuka ku mwingilo wa busola. Nalomba lusa amba nkibwanyapo kwingila busola mwanda ngidi mu mwingilo wa kitatyi kyonso, ino kidye kyapela byonalombele’bya, kyauntyibila butyibi bwa kukutwa myeji isamba. Mu kine kitatyi’kya, kadi natambula lwito lwa kwenda ku Ngileade mu kalasa ka 22. Mu Kweji 7, 1953, kinondanonda’tu na kukutululwa, naenda ku New York na kyombo kitwa bu Georgic.
Ne kwija kwine mpika, nakatanwa ku Kitango kya Sosiete ya Ntanda Mipya mu 1953. Naendele na kudiye pa kufika Kunshi kwa Lansing, mu New York, kwine kwadi kwa kufundila. Byonadi na kitambatamba mu buloko, nadi’tu na kadikuta katyutyu. Pa kupwa kutūka mu kudiye, nakanda mu motoka pa kwenda Kunshi kwa Lansing, ino byadi binomba kukongola ñenda mukwabo madolala 25.
MWINGILO MUPYA
Ku Masomo a Ngileade twafundijibwe’ko bintu bya kutendelwa bya kwitukwasha twikale “bintu byonso ku bantu ba miswelo yonso.” (1 Kodinda 9:22) Ami ne Paul Bruun, ne Raymond Leach, betutuma mu Filipine, inoko twailaije myeji mivule mukanda wa dishinda. Kupwa twaenda na kyombo ku Rotterdam, mu Pays-Bas. Kutamba papo twatyibulula dijiba dya Meditelanea, Kamukola ka Suez, ne Kalunga-lui ka India pa kufika ku Malezi kupwa ke ku Hong Kong. Ku mfulo, pa kupwa kwenda lwa pa mema mafuku 47, ebiya twafika mu Manila mu mafuku 19 Kweji 11, 1954.
Kwine’kwa, byadi bitulomba kwibidila bibidiji bipya, ntanda ya bweni, ne ludimi lungi. Inoko, ku ngalwilo banabetu basatu botwadi nabo batumwa mu kipwilo kya Quezon City mwine mwadi bantu bavule besamba Angele. Mu bula bwa myeji isamba, twayuka’tu tubishima tutyetye twa ludimi lwa Tagalog. Inoko twaimikile’byo bidi kwifunda luno ludimi pa kupwa kwitushinta mingilo.
Difuku dimo mu Kweji 5, 1955, batwe tufika kwinjibo potwadi tutamba mu busapudi, ami ne Tutu Leach twatana mikanda ya kwingila bu batadi ba bipindi. Papo nadi’tu na myaka 22 kete, kadi mu uno mwingilo namo byadi binomba kwifunda miswelo mikwabo ya kwikala “bintu byonso ku bantu ba miswelo yonso.”
Kimfwa, nanenene dishikulu dyami dibajinji dya bantu bonso bu mutadi wa kipindi pa nsoko yadi panja pa kibundi. Mu kine kitatyi’kya mu Filipine, mashikulu a bantu bonso adi avudilwe kunenwa mu bifuko mudi bantu bavule! Byonadi mpempula bipwilo bivule mu kipindi, nadi nena mashikulu mu mansoko, mu mobo mwitananga bantu bavule, mu biwanza bya futu, ne mu biwanza bya mityi, ne divule kufula kwa bipito. Difuku dimo mu San Pablo City, nakomenwa kunena dishikulu mu nsoko mwanda wa mvula mukatampe wanokele. O mwanda nanenene batutu batala mingilo ñende nkalonge dishikulu mu Njibo ya Bulopwe. Kupwa, batutu baunena kukwata dino dishikulu ne kukedyomba ku kupwila kwa bantu bonso, nansha byokedyanenenwepo mu bifuko mudi bantu bavule!
Nadi nshikata nyeke ku mobo a banabetu. Nansha mobo byoadi matyetye, inoko adi madyangulwe senene. Misunsa mivule nadi ndāla pa kyata mu kobo ka mutampwa na nkoni. Kwadi kifuko kimo kete kwakoila panja pa njibo padi pabwanya bantu bonso kumona, o mwanda nadi ngoya na bisandi. Nadi ñenda na motoka ne kyaba kimo na botyi pa kwenda ku bisanga bikwabo. Mu bula bwa myaka yonso mu mwingilo wami, nkyadipo nansha na motoka mwine.
Nefundile ludimi lwa Tagalog, nansha byonkyadipo mfundile’lo ku masomo. Nadi nefunda’lo na kuteja banabetu mu busapudi ne ku kupwila. Banabetu badi basangela kumfundija’lo, nadi nebafwija’ko pa kitūkijetyima kyabo ne kundemununa kobadi bandemununa pampikwa kafinda.
Kitatyi kyenda kipita, byadi binomba kushinta bininge mu mwingilo wami mupya. Mu 1956, twalonga kitango kya ntanda paile kwitupempula Tutu Nathan Knorr. Natongwa kwingila ku binanda bipya. Nkyadipo nebiyukile, inoko banabetu bakwabo baumfundije’byo. Ne mwaka mwine kewapwile, twalonga monka kitango kya ntanda, naingila bu mutadi wa kitango. Tutu Frederick Franz watamba ku kité, nefundile bivule kwadi. Paadi unena dishikulu dya bantu bonso, wadi uvwele barong Tagalog, bivwalwa bya kishiyekulu bya mu Filipine. Kino kyasangeje bininge banabetu ba mu kibundi, kadi kyaumfundije kwikala na mutyima wa kwibidila mwikadila wa bantu ba miswelo yonso.
Byadi binomba kushinta bininge ponaikele bu mutadi wa distrike. Mu mene mafuku’a, twatadije filime inena’mba, Le bonheur de la société du Monde Nouveau. Divule twadi twiitadija panja mu bifuko mudi bantu bavule, papo tubīshi twadi twitukambakanya. Twadi tukokwa na kitōkeji, ne kulamata ku dikalashi. Byadi bileta kaji pa kukenda’to shi tubapu! Kebyadipo bipela kuteankanya bino binkumenkume, inoko twadi tusangala pa kumona bantu bāya ne kwifunda myanda ya bulongolodi bwa Yehova bwa ntanda yonso.
Mu bifuko bimo bamumpe bene Katolika badi na lupusa, betupelela kwitupa lupusa lwa kulonga bitango. O mwanda bantu badi bapela kuteja, kadi shi potulongela dishikulu i pabwipi na byabo bipwilo, badi bavutakanya na komba ñengele. Nansha nabya, bantu baendelele na kwifunda bubine, kadi bavule’mo pano ke batōtyi ba Yehova.
KUSHINTA BININGE MU MINGILO MIPYA
Mu 1959, naitwa kukengila ku bilo ya musambo. Kwine’kwa nefundile’ko bintu bivule. Kitatyi pa kupita’po, natumwa kukapempula matanda makwabo bu mutadi wa zone. Mu lwendo lumo, tweyuka na Janet Dumond, wadi wingila bu mishonele mu Tailande. Twaanza kwilembela mikanda, mwenda mafuku twesonga. Tudi na nsangaji mu bula bwa myaka 51 yotwaingidila Yehova pamo.
Ngidi na nsangaji ya kupempula bantu ba Leza mu matanda 33. Nsangedile bininge mingilo yami mibajinji mwanda yaunkweshe nefunde mwa kwikadila na bantu ba bibidiji ne bitamina palapala! Uno mwingilo wa bupempudi waunkweshe ngivwanije senene amba Yehova usenswe bantu ba miswelo yonso.
TUKYENDELELA NA KUSHINTA
Ami ne Janet tudi na nsangaji ya kwingila na banabetu ba mu Filipine, kadi pano tukyendelela kwingidila ku bilo ya musambo ya mu Quezon City. Pano kibalwa kya basapudi i kilundile’ko misunsa dikumi ne kupita na ponashilwile kwingidila muno, pano ke papite myaka 60. Nansha byokendi mwingile myaka mivule, ngitabijanga nyeke kushinta byonso binomba Yehova kushinta. Kimfwa, pa mwanda wa kushinta kwalongelwe panopano mu bulongolodi, byadi bitulomba kwikala na mutyima wa kwitabija kuno kushinta.
Twi balonge bukomo bwetu bonso bwa kulonda buludiki bwa Yehova, kadi uno o mwikadilo uleta nsangaji keineneka mu būmi. Kadi tuloñanga bukomo bwa kushinta ponso pobibwanika mwanda wa kwingidila banabetu senene. Bine, shi Yehova uswile, twi basumininwe kwikala “bintu byonso ku bantu ba miswelo yonso.”


text:
Kani Mulabona Ati Mukapuluka Mwenka?
Koku. Abantu abengi aabaliko akale kabili abatabalipo ni Mboni sha baYawe bakakwata ishuko lya kupuluka. Baibolo ilabuulishisha bwino ati mu calo ca bukumo ica baLesa, “
kukesa ukubuuka pamfwa kwa balungeme ne basendeme.” (Ifyacitilwe 24:15) Ukulunda pali fyefyo, ino mpindi abengi bangatatika ukupyungila baLesa ne kukwata ushuko lya kupuluka. Nangabefyo, talipo mulimo wesu ukusololola ati aba bakafwa neli bakapuluka. Abakwete ayo makosa ni baYesu benka.—Yoane 5:22, 27.


text:
ILYASI 56
Saulo, Umwene Wa Kutandikilako Uwa Ina Izlaeli
LOLA Samueli akwitila mafuta pa mutwe wa monsi. Mpiti, apa kulangizya ukuti umuntu umwi watasoololwa ukuya umwene, yaamwitilanga mafuta apa mutwe. Yeova waneenyile Samueli ukwitila mafuta pa mutwe wakwe Saulo. Mafuta yaayo yaali aanunkile ningo.
Saulo ateelenganyanga nu kuti nawe angaya umwene. Acino, waneenyile Samueli ati: ‘Nemo nafuma umu mutundu wakwe Benjamini, umutundu uwacepesya umu Izlaeli. Ngi cani cino waneenela wati nene ndaya umwene?’ Yeova watemilwe Saulo pano Saulo ataalondanga ukuitutumula kwati ali wa mpomvu ukuluta auze. Ali cino Leza wamusoolwile ukuya umwene.
Nomba Saulo ataali umupiina nanti aataacindama. Wafumile umu lupwa lwa yasambazi, napya wali umusuma sana nupya umutali. Wali umutali ukucila yonsi umu Izlaeli. Nakupya, Saulo wakweti sana ulwilo na amaka. Antu yaatemilwe cuze lino Yeova wasoolwile Saulo ukuya umwene. Lyene yaatandike ukupunda yakuti: ‘Aalukuya nu umi u mwene!’
Alwani ya ina Izlaeli yene yaatwalilile ukuya na amaka sana. Nupya, yaatwalilile ukucuzya aina Izlaeli. Lino Saulo watandike sile ukuteeka, aina Amoni iizile uku kuyalwisya. Nomba Saulo walonganiike asilika yakwe ku kulwisya aina Amoni nu kuyacimvya. Lyene antu yaatemilwe sana ukuti Saulo u wayateekanga.
Pa myaka ingi lino Saulo wateekanga, watungululanga aina Izlaeli nu kucimvya alwani yao aingi. Saulo wakweti nu mwanakwe umonsi, umusipe, wino yaatangi Yonatani. Umonsi wii Yonatani wavwilizyanga sana aina Izlaeli ukucimvya alwani yao. Nomba alwani aatwaliliile ukuyacuzya sana yaali aa Filisiti. Wanda umwi aaFilisiti aingi wakwe cimwi izile uku kulwisya aina Izlaeli.
Samueli waneenyile Saulo ukuti atatala aye uku kulwa kufikila lino Samueli aliiza-apeele impolelwa kuli Yeova. Nomba Samueli atiizile zuwa. Lyene Saulo uvwile intete sana ukuti limwi aaFilisti yangatandika ulwi, acino wapeezile impolelwa iiyo. Lino Samueli wizile, waneenyile Saulo ati vino wacisile, u kukaanaya ni cuvwila. Wamuneenyile ati: ‘Yeova alasoolola muze ukuya kateeka wa ina Izlaeli.’
Kufuma papo Saulo waluvyanyizye nupya. Lyene Samueli wamuneenyile ati: ‘Caziipa ukuvwila Yeova ukucila ukumupeela uwila wa mfwele isuma cuze. Lyene vino wakaana ukuvwila Yeova, utalatwalilila ukuya umwene wa ina Izlaeli, Yeova amakufumyapo.’
Tungasambililako icintu icisuma sana kuli vii. Tukusambilila ukuti cacindama sana ukuvwila Yeova lyonsi. Nakupya, tukusambilila ukuti umuntu umusuma ndi vino Saulo waali, angasenuka nu kuya umwipe. Fwemo tutafwile ukuya antu aipe, uzye asi avivyo?
1 Samueli ivipande 9 kufika uku 11; 1 Sam 13:5-14; 14:47-52; 15:1-35; 2 Samueli 1:23.


text:
Ivyeo pa Maofesi nu Kutandala
Tukumwama ni nsansa tukuti kalibu sana, mukize mukatandale uku maofesi itu ni vikuulwa vya kupulintilamo. Zanini vifulo ukwaya maofesi alino ni nsita ya kutandala.
Nigeria
Km 51, Benin-Auchi Road
IGIEDUMA 301110
EDO STATE
NIGERIA
+234 7080-662-020
+234 8039-003-790
Kutandala
Kutampa pa Mande kufika pali Cisano
08:00 hrs. kufika 11:00 hrs. napa 13:00 hrs. kufika 16:00 hrs.
Mulamala ukutandala apa ma awazi yaili
Vino Tukaomba
Cila-mwaka tukapulinta Lupungu na Loleni! ivikafika uku cipende cakwe 41 milyoni umu ndimi 9. Tukatwala impapulo izikalanda pali Baibo uku Nigeria nu ku mpanga zyuze izyaya ku West Africa


text:
Pulogilamu Yakubungana Kunene Kwamu 2017
Pulogilamu yakubungana kunene kwamu 2017
Amubone mulongo wa bushiku buli boonse bwakubungana uku, ici cilaakumucafwa kwiindilisha kucita shibotu akuliyumya na mwacana mapensho.
Bushiku Bwakutaanguna
Ino nciinshi ceenga cacafwa Beneklistu kuba amibo yeenga yabacafwa kuliyumya?
Bushiku Bwabili
Ino Lesa Shinkusu shoonse ulaatupa buyani nkusu shakuliyumya alimwi akutuyuminisha?
Bushiku Bwatatu
Yesu wakaamba ayi: “Uyo Eshi Akayuminine Kushikila Kumamanino Ulaakupulushikwa.” Ino inga mwacita buyani kwaamba ayi mukonkele maswi aya?
Maswi Kubatocanikaako
Inga mwasuna kucanika kumabungano alibetele eshi akabeeko. Amulange palubasu ulu na mulisuni kushiba sha beshikucafwilisha, kubombekwa, kupa maali mukuliyandila, kwakucana shasoweka, pakukala, na kucitaako ncito yakuliyandila.
AMWIILEWO ASHIMWI
INO MBAANI BATOOCITA KUYANDA KWAKWE YEHOVA MUNSHIKU SHINO?
Ino Nceebonshi Bakamboni Bakwe Yehova balaya Kumabungano Anene?
Mwaaka uli woonse, tulaba amabungano otatwe alibetele. Ino mabungano aya inga amucafwa buyani?


text:
BUUMI BWA BWINEKLISTU ALIMWI ANCIITO YESU–KABUKU KAMABUNGANO June 2017
Nsheenga Mwaamba
Nsheenga Mwaamba ndyemutokwaabila Sinsimuka! alimwi andyemutokwiisha cancine ca cipo ca buumi. Amusebenseshe lubasu lwa nsheenga mwaamba kulibambila nsheenga mwaamba mumaswi anu.
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
Maswi Akwe Yehova Oonse Alakumanishikwa
Bushinshimi bwakwe Jelemiya bwakaamba cakululika sha kukomwa alimwi akunyonyoolwa kwa Babiloni bwakakumanishikwa cakutalubya.
BUUMI BWA BWINEKLISTU
Sa Mulicite Lushomo Luyumu Mushishomesho Shakwe Yehova
Joshuwa wakashinisha kwaamba ayi maswi akwe Yehova alakumanishikwa lyoonse. Ino inga twaba buyani alushomo luyumu mushishomesho shakwe Lesa?
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
Mushimu Wakulangila Ulatucafwa Kuliyumya
Ino nciinshi cakacafwa Jelemiya kuliyumya amushimu wakulangila nabi ndyaakalinga mumapensho anene? Ino inga twalibambila buyani shitoosa kunembo?
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
Esekelo Wakalinga Kukondetwe Kushimikila Makani Akwe Lesa
Mucili anga nciloto, Yehova wakapa Esekelo cakulembawo akumulwita ayi acilye. Ino kulya cakulembawo kwa kaamba nshi kuli Esekelo?
BUUMI BWA BWINEKLISTU
Amucane Lusangalalo Mukushimikila Makani Abotu
Cimwi ciindi cilaba ciyumu kushimikila makani abotu aBwaami bakwe Lesa, ono Lesa ulisuni ayi katumusebensela cakukondwa. Ino inga twacana buyani lusangalalo muncito yesu yakushimikila?
BUBONI BUCANIKA MUMASWI AKWE LESA
Sa Mulaakubikwa Cishibilo Cakupuluka?
Bushinshimi bwakwe Esekelo bwakakumanishikwa ciindi cakutaanguna Jelusalemu wakale ndyaakanyonyoolwa. Ino kukumanishikwa kwa munshiku shino kulatukuma buyani?
BUUMI BWA BWINEKLISTU
Amukonkele Njiisho Shakwe Yehova Shakulilemeka
Tulyeelete kukonkela njiisho shakwe pamakani akulilemeka cakutaloonda. Munshila nshi? Ino nceebonshi ici cilayandika?