text:
KITANGO 3
Lesa Wakebelenga’mba Panopantanda Pekale Byepi?
Lesa wakebelenga’mba panopantanda ne bantu bekale byepi?
Lesa Walengululwa Byepi?
Nga Bwikalo panopantanda bukekala byepi kulutwe na lwendo?
NKEBELO ya Lesa ku ino ntanda yawama bingi. Yehoba ukeba’mba panopantanda pekale bantu balusekelo, baji na butuntulu bwa mubiji bwawama. Baibolo waamba’mba “Lesa wajimine bujimi bwa bichi…mu Edena” kabiji ne kuba’mba “wameneshemo bichi byonse byawama pa kwibitala ne byawama kujako.” Panyuma ya kulenga mwanamulume ne mwanamukazhi mutanshi abo ba Adama ne Evwa, Lesa wibabikile mu yewa muzhi wawama ne kwibambila’mba: “Semainga ne kusemununa, muvule ne kukumbana ponse pa ntanda ne kwiikokesha.” (Ntendekelo 1:28; 2:8, 9, 15) Onkao mambo, yajinga nkebelo ya Lesa kuba’mba bantu baseme baana, kubaisha paladisa kufika ne mwapela ntanda yonse, ne kulama banyama.
2 Nanchi mulanguluka’mba nkebelo ya Yehoba Lesa ya kuba’mba bantu bakekale mu paladisa panopantanda ikafikizhiwa nyi? Lesa waamba’mba: ‘Abya byo naamba, nke byuba.’ (Isaya 46:9-11; 55:11) Ee, kyonse Lesa kyo afuukula, kine ukekyuba! Waamba’mba “kechi wiilengele [ntanda] ke yavulañanatu ne, kana yafwainwa kwikalapo bilengwa byanji.” (Isaya 45:18) Bantu ba mutundu ka Lesa bo akebelenga kwikala panopantanda? Kabiji kimye kyalepa byepi kyo akebelenga’mba bekalepo? Baibolo wakumbula’mba: ‘Baoloka bakaswana ntanda, ne kwikalamo myaka ne myaka.’—Masalamo 37:29; Lumwekesho 21:3, 4.
3 Kwambatu kine, kino kintu kikyangye kubiwa. Pa kino kimye bantu babela ne kufwa; balwa ne kwiipaya bene na bene. Kintu kimo kyayile munsunya. Kine, Lesa kechi wakebelenga’mba ino ntanda ikale byonkabye byo tubena kwiimona ano moba ne! Ki ka kyaubiwe? Mambo ka nkebelo ya Lesa o yabujila kufikizhiwa? Kafwako buku wa bya mpito nangwa umo wanembwa na bantu wakonsha kwitubula ne, mambo lukatazho lwatendekejile mwiulu.
KWAFUMINE MULWANYI
4 Buku mutanshi wa mu Baibolo waamba pa ndenguluzhi wa Lesa waishile mu bujimi bwa Edena. Walondololwa’mba ‘muloolo,’ pano bino kechi wajingatu muloolo yenkawe ne. Buku wapelako wa mu Baibolo wamutongola’mba “Diabola ne Satana, mujimbijimbi wa panopantanda ponse.” Kabiji utelwa ne kuba’mba ‘muloolo wa kala.’ (Ntendekelo 3:1; Lumwekesho 12:9) Uno malaika wa bulume, nangwa’mba kilengwa kya mupashi kibula kumweka, kyaingijishe muloolo kwamba kwi Evwa, byonkatu sendwe byo akonsha kulengela kumweka nobe jiwi janji jibena kulupukila mu kalubi nanchi ne. Kwakubula nangwa kuzhinaukatu ne, uno muntu wa mupashi wajingako kimye Lesa kyo anengezhejilenga bantu ino ntanda.—Yoba 38:4, 7.
5 Byo kiji kuba’mba bilengwa byonse bya Yehoba byalumbuluka, pano nga ñanyi walengele uno “Diabola,” “Satana”? Kwambatu bulongo, umo wa mu baana ba Lesa ba mupashi ba bulume bukatampe wialwile mwine kwikala Diabola. Nga kino kyakonshekele byepi? Twafwainwa kuyuka’mba, ano moba muntu wajingatu bulongo kabiji wakishinka wakonsha kwikala ke ngivi. Kino kyubiwa byepi? Muntu wakonsha kuswisha mulanguluko watama kwikala mu muchima wanji. Umvwe watwajijila na kulangulukapo, uno mulanguluko watama wakonsha kubaya. Umvwe pamweka jishuko, wakonsha kuba monka mwayila yewo mulanguluko watama ye alangulukapo.—Yakoba 1:13-15.
6 Kino kyo kyaubiwe ne kwi Satana Diabola. Kyamweka waumvwine Lesa saka ambila ba Adama ne Evwa kusema baana ne kuyuzha ntanda. (Ntendekelo 1:27, 28) Satana kyamweka watendekele kulanguluka’mba ‘olo, abe bantu bonse bapopwelengatu Lesa amiwa ne!’ Ponkapo, mu muchima wanji mwaishile mulanguluko watama. Ko kyakayanga, wakajimbaikile Evwa kupichila mu kumubula bubela pe Lesa. (Ntendekelo 3:1-5) Mu jino jishinda waikele ke “Diabola,” kilumbulula’mba “Waluntepentepe.” Kabiji pa kimye kimotu waikele ke “Satana,” kilumbulula’mba “Wamilengulwila.”
7 Kupichila mu kwingijisha bubela ne bujimbijimbi, Satana Diabola walengejile ba Adama ne Evwa kusatukila Lesa. (Ntendekelo 2:17; 3:6) Kyafuminemo, kulutwe na lwendo bafwile, monka mo aambile Lesa amba bakafwa umvwe basatuka. (Ntendekelo 3:17-19) Adama byo aikele mbulwakoloka panyuma ya kulenga mambo, baana banji bonse baswaine bundengamambo kwi aye. (Loma 5:12) Kino kintu kyakonsha kulumbululwa na kikombola kyo basokelamo shinkwa. Umvwe kikombola kiji na kikozha, nga bashinkwa bonse basa kusokewanga mu kyokyo kikombola basakwikala byepi? Bonse basakwikala na kikozha, nangwa’mba bumbulwakoloka. Byonkabyo ne bantu bonse baswana “kikozha” kya bumbulwakoloka bwafuma kwi Adama. O ene mambo bantu bonse o bakotela ne kufwa.—Loma 3:23.
8 Satana byo alengejile ba Adama ne Evwa kulenga mambo kwi Lesa, wasatukilenga. Walengulwilenga jishinda ja Yehoba ja bukalama. Kiji nobe Satana waambilenga’mba: ‘Lesa kalama watama bingi. Wamba bya bubela ne kutana bangikazhi banji bintu byawama. Bantu kechi bafwainwa kulamwanga na Lesa ne. Bakonsha kwifuukwila bene kyawama ne kyatama. Kabiji bakekala bingi bulongo umvwe kenebalame.’ Nga Lesa wakonsheshe kubapo byepi pa kano kapunyi? Bamo balanguluka’mba Lesa inge wibepailetu ponkapa bansatuki. Nanchi kuba bino inge ko kwamwesheshe’mba luzhinauko lwa kwa Satana lwa bubela nyi? Abya inge kyashiine’mba jishinda jo alaminamo Lesa jaoloka nyi?
9 Bololoke bwa Yehoba bwamulengejile kubula kwipaya bano bansatuki ponkapotu. Walangulukilepo kuba’mba pa bena kukebewa kimye kya kushiinamo luzhinauko la kwa Satana mu jishinda jawama kabiji ne kushiina’mba Diabola wa bubela. Byonkabyo Lesa wafuukwilepo’mba aswishe bantu kwilama abo bene mu bukalama bwa kwa Satana. Ene mambo Yehoba o aubijile kino kabiji ne o aswishila’mba papite kimye kyabaya kwakubula kuchiba ano mambo, kikambiwapo mu Kitango 11 kya uno buku. Nangwa byonkabyo, twafwainwa kulangulukapo pa kino amba: Nanchi ba Adama ne Evwa baubiletu bulongo kwitabila Satana wabujile kwibobilapotu kintu nangwa kimo kyawama nyi? Abya kyawamine kwi abo kwitaba’mba Yehoba wibapele byonse byo bajinga nabyo wajinga wabubela kabiji wakanama nyi? Umvwe wajinga anweba, inge mwaubilepo ka?
10 Kyawama bingi kulangulukapo pa ano mepuzho mambo atweba umo umo tubena kutalañana na ano mambo antutu amo lelo jino. Ee, muji na jishuko ja kutundaika Yehoba kumwesha’mba luzhinauko lwa kwa Satana lwa bubela. Mwakonsha kuswa’mba Yehoba ye Kalama wenu ne kumwesha’mba Satana wa bubela. (Masalamo 73:28; Byambo bya Mana 27:11) Kya bulandatu ke kya kuba’mba, mu bantu bavula baji panopantanda, bachechetu bo basalapo kuba kino. Kino kileta bwipuzho bwanema bingi bwa kuba’mba: Nanchi Baibolo kine ufunjisha’mba Satana ye ulama ino ntanda nyi?
ÑANYI ULAMA INO NTANDA?
11 Yesu kechi wazhinaukile’mba Satana ye kalama wa ino ntanda ne. Mu jishinda jimo ja kukumya, Satana pa kimye kimo wamumwesheshe Yesu “bufumu bonse bwa panopantanda, ne lukumo lwabo.” Kepo Satana amulayile Yesu amba: “Bino byonse nsakwimupa, umvwe mundambile ne kumpopwela.” (Mateo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Akikilangulukai kino. Nanchi kumupa bino byonse kwakonsheshe kwikala lweseko kwi Yesu umvwe Satana kechi ye wajinga kalama wa buno bufumu ne nyi? Yesu kechi wakaine amba ano onse makafulumende a ino ntanda a kwa Satana ne. Kine, Yesu wakonsheshe kuswa umvwe kya kuba Satana kechi ye wajinga mwine mwina ano makafulumende ne.
12 Ee ibyo kuba’mba Yehoba ye Lesa Wa bulume bonse, Mulenga walengele byonse. (Lumwekesho 4:11) Pano bino, kafwapotu nangwa pamo Baibolo po aamba’mba Yehoba Lesa nangwa Yesu Kilishitu ye kalama wa panopantanda ne. Yesu aye mwine waambile’mba Satana ye “mfumu wa panopantanda.” (Yoano 12:31; 14:30; 16:11) Kabiji Baibolo waamba pe Satana Diabola amba ye “lesa wa panopantanda.” (2 Kolinda 4:3, 4) Pa mambo a uno ndenguluzhi, nangwa’mba Satana, mutumwa wa bwina Kilishitu Yoano wanembele’mba: “Byonse bya panopantanda biji mu bulume bwa kwa aye mubi.”—1 Yoano 5:19.
NTANDA YA KWA SATANA BYO IKAFUMISHIWAPO
13 Pa mwaka pa mwaka, panopantanda pabena kuya na kutaminakotu. Paji mazhita a nkondo, bamulwila ntanda babula bukishinka, bantangi ba bupopweshi ba bujimbijimbi, ne batuntwamishinko. Kechi kyakonsheka panopantanda ponse kuwamishiwa ne. Baibolo waamba’mba kimye kyafika kala pepi Lesa kyo akafumyapo ino ntanda ibi kimye kya nkondo yanji ya Amagedonyi. Kino kikalengela ntanda ipya ya bololoke kupingizhiwapo.—Lumwekesho 16:14-16.
14 Yehoba Lesa wasajile Yesu Kilishitu kwikala Kalama wa Bufumu Bwanji bwa mwiulu, nangwa’mba kafulumende. Kala kene, Baibolo waambijile jimo’mba: “Kwitusemenwa mwana, twapewa mwana wa mulume; kabiji bundamakyalo bukekala pe aye, ne jizhina janji bejitela’mba…Mfumu wa mutende. Bufumu bwanji bukayanga na kubaya kikupu kabiji mutende ye akaleta kechi ukapwa ne.” (Isaya 9:6, 7) Pa mambo a uno kafulumende, Yesu wafunjishe baana banji ba bwanga kulomba amba: “Bufumu bwenu bufike, kyaswa muchima wenu kyubiwe pano panshi, byonka byo kyubiwa mwiulu.” (Mateo 6:10) Byonka byo tusakumona palutwe kacheche mu uno buku, Bufumu bwa Lesa katatakatu bukafumyepo makafulumende onse a ino ntanda, kabiji abo bonka bo bukapingakenapo. (Danyela 2:44) Kepo Bufumu bwa Lesa bukaleta ntanda ya paladisa.
NTANDA IPYA IJITU PEPI!
15 Baibolo witulaya mu bukishinka’mba: “Monka mwayila mulaye [wa Lesa], tutengela bya mwiulu bipya ne ntanda ipya, mo bwaikala bololoke.” (2 Petelo 3:13; Isaya 65:17) Kimo kimye umvwe Baibolo watongola “ntanda,” ulumbulula bantu bekala panopantanda. (Ntendekelo 11:1) Onkao mambo, “ntanda ipya” ya bololoke ke bantu baitabilwa kwi Lesa.
16 Yesu walayile’mba mu ntanda ipya ibena kwiya, aba baitabilwa kwi Lesa bakatambula bupe bwa “bumi bwa myaka.” (Mako 10:30) Mwane zhikulai mu Baibolo wenu pa Yoano 3:16 ne Yoano 17:3, ne kutanga byaambile Yesu pa byo twafwainwa kuba pa kuba’mba tukatambule bumi bwa myaka. Pano akilangulukai byaamba Baibolo pa bintu byawama byo bakamona aba bakekala na buno bupe kufuma kwi Lesa mu ntanda ipya ya Paladisa ibena kwiya.
17Bubi, nkondo, bumbanzhi, ne malwañano bikapichijila. “Babi bakekala ke kafwako…Pakuba bakimote bakaswana ntanda.” (Masalamo 37:10, 11) Mutende ukekalako mambo ‘Lesa ukapwisha makondo ne kwapela ntanda.’ (Masalamo 46:9; Isaya 2:4) Kepo “baoloka bakamona bingi bulongo, ne mutende ukavula poso ñondo akazhimañane”—kino kibena kulumbulula’mba mutende ukavula myaka ne myaka!—Masalamo 72:7.
18Bapopweshi ba Yehoba bakekala mwatalalatu. Bena Isalela byo bakokejilenga Lesa mu kimye kyanembejilwengamo Baibolo, baikalangatu bulongo kwa kubula wa kwibasunsunya ne. (Bena Levi 25:18, 19) Byo kikawamapo kwikala bulongo mu Paladisa!—Isaya 32:18; Mika 4:4.
19Kechi kukekala kukepelwa kwa kajo ne. Nyimbi wa masalamo waimbile’mba: “Kukekalanga kuvula bingi kwa kajo panopantanda peulu ya mitumba.” (Masalamo 72:16) Yehoba Lesa ukapesha banji baoloka, kabiji ‘ntanda ikapanga bipangwa byayo.’—Masalamo 67:6.
20Ntanda yonse ikekala ke paladisa. Mu mapunzha mwaonaunwa na bantu babi mukatungwa mazubo akipale ne kujimamo majimi a maluba atenkuma bulongo. (Isaya 65:21-24; Lumwekesho 11:18) Mu kuya kwa kimye, mapunzha a panopantanda awamishiwa kala akayanga na kubaya poso ntanda yonse ikekale ya buya kabiji imenesha bijimwa byonka byajinga bujimi bwa Edena. Kabiji Lesa kechi ukakankalwa ‘kuvungulula kuboko kwanji, ne kwikusha michima ya byonse byumi ne.’—Masalamo 145:16.
21Kukekala mutende pakachi ka bantu ne banyama. Banyama ba mungye ne bakulela bakajilanga pamo. Nangwatu mwana mucheche kechi ukachinanga banyama bakaji bajiko pa kino kimye ne.—Isaya 11:6-9; 65:25.
22Bikola bikapwa. Byo aji Kalama wa Bufumu bwa mwiulu bwa Lesa, Yesu ukabuka bantu kyabaya bingi kukila byo aubile kimye kyo ajinga panopantanda. (Mateo 9:35; Mako 1:40-42; Yoano 5:5-9) Kabiji ‘kafwako nangwa umo ukamba’mba: Nakolwa, ne.’—Isaya 33:24; 35:5, 6.
23Batemwe betu bafwa bakasagulwa ne kwikala na luketekelo lwa kukabula kufwa. Aba bonse balaala mu tulo twa lufu baji mu kivuluko kya Lesa bakasangulwa. “Kukekala lusanguko lwa baoloka ne babula koloka.”—Byubilo 24:15; Yoano 5:28, 29.
24 Byo kyawamapo kimye kya kulutwe kibena kupembelela boba basalapo kufunda pe Mulenga wetu Mukatampe, aye Yehoba Lesa ne kumwingijila! Uno ye Paladisa ukekala panopantanda ye atongwele Yesu kimye kyo alayile yewa ngubabibi ye afwijile nanji pamo amba: ‘Mukekala ne amiwa mu Paladisa.’ (Luka 23:43) Kyanema kuba’mba tufunde byavula pe Yesu Kilishitu, mambo abye byonse bintu byawama bikobiwa kupichila mwi aye.
BAIBOLO BYO AFUNJISHA
- Nkebelo ya Lesa ya kulenga ino ntanda kwikala paladisa ikafikizhiwa.—Isaya 45:18; 55:11.
- Satana luno ye ubena kulama panopantanda.—Yoano 12:31; 1 Yoano 5:19.
- Mu ntanda ipya ibena kwiya, Lesa ukobila bantu bintu byawama byavula bingi.—Masalamo 37:10, 11, 29.
Mepuzho a Lufunjisho
1. Lesa wakebelenga’mba panopantanda pekale byepi?
2. (a) Twayuka byepi’mba nkebelo ya Lesa ku ino ntanda ikafikizhiwa? (b) Nga Baibolo waambapo’mba ka pa mambo a bantu kwikala myaka ne myaka?
3. Ñanyi bwikalo buleta bulanda buji panopantanda lelo jino, kabiji kino kileta ñanyi mepuzho?
4, 5. (a) Ñanyi waambile kwi Evwa kupichila mu muloolo? (b) Nga muntu wajingatu bulongo kabiji wa bukishinka wakonsha kwikala byepi ngivi?
6. Nga mwana Lesa wa mupashi wa bulume waikele byepi ke Satana Diabola?
7. (a) Mambo ka ba Adama ne Evwa o bafwijile? (b) Mambo ka baana bonse ba kwa Adama o bakotela ne kufwa?
8, 9. (a) Kyamweka Satana waubile ñanyi milengulwila? (b) Mambo ka Lesa o abujile konauna bansatuki ponkapotu?
10. Mwakonsha kutundaika byepi Yehoba kumwesha’mba luzhinauko lwa kwa Satana lwa bubela?
11, 12. (a) Kwesekwa kwa kwa Yesu kumwesha byepi’mba Satana ye kalama wa panopantanda? (b) Ki ka kikwabo kimwesha’mba Satana ye kalama wa panopantanda?
13. Mambo ka o kubena kukebewa ntanda ipya?
14. Ñanyi Lesa ye asala kwikala Kalama wa Bufumu Bwanji, kabiji kino kyaambijiwe jimo byepi?
15. “Ntanda ipya” yo ika?
16. Ñanyi bupe bwanema kufuma kwi Lesa bo bakatambula aba baitabilwa kwi aye, kabiji ki ka kyo twafwainwa kuba pa kuba’mba tukebutambule?
17, 18. Twakonsha kusumininwa byepi amba kukekala mutende ne bukikizhi panopantanda ponse?
19. Mambo ka o twayukila’mba kajo kakavula bingi mu ntanda ipya ya Lesa?
20. Mambo ka o twafwainwa kusumininwa’mba ntanda yonse ikekala ke paladisa?
21. Ki ka kimwesha’mba mutende ukekalako pakachi ka bantu ne banyama?
22. Ki ka kikobiwa ku bikola?
23. Mambo ka lusanguko o lusangajikila michima yetu?
24. Mumvwa byepi pa mambo a kwikala mu Paladisa panopantanda?


c: text/html

text:
Sena Ndicileke Cikolo?
Ntootu twaambo ntomweelede kuyeeya
Ino mulawo wamucisi canu waamba kuti mweelede kugolela aali kwiiya? Sena mwakasika kale mpomweelede kugolela? Kuti naa mwaleka cikolo kamutanasika mugiledi yeelede kweelana amulawo wacisi, citondezya kuti tamutobeli lulayo lwamu Bbaibbele ‘
lwakulibombya kubeendelezi.’—Baloma 13:1.
Sena mwakasika ambaakani zyanu zyalwiiyo? Ino muyanda kuti lwiiyo lwanu lumugwasye kuzuzikizya mbaakani zili? Sena tamuzyi kabotu? Mweelede kuzyiba! Buyo-buyo, inga mwaba mbuli muntu uuli mucitima pele katazyi nkwayanda kuunka. Aboobo amukkale ansi abazyali banu, akubandika ambabo cibeela cili ansi aawa cijisi mutwe wakuti “Mbaakani Nzyondijisi Kujatikizya Lwiiyo.” Ikuti kamutanazizuzikizya mbaakani zyomwasala abazyali banu, nkokuti mwacileka cikolo.
Nkaambo nzi ncomuyanda kuleka? Twaambo tukonzya kupa kuti muleke tulakonzya kubikkilizya kugwasya mukwasyi kumubili naa ikubeleka mulimo wakulisungula. Twaambo tutali kabotu tulakonzya kuba kweeleba misunko naa kuccija homuweki. Cilakatazya kuzyiba ciyanda kumupa kuleka cikolo—akuzyiba naa kaambo kayanda kumulesya kalamvwika naa takamvwiki. Ikuti naa mwacileka akaambo kakuyanda kuccija mapenzi, muyakuliyeeya.
Kucileka cikolo kuli mbuli kuseluka mucitima kamutanasika nkomuunka. Andiza citima tacili kabotu abantu bali mumo tabaseki-seki, pele kuti naa mwasotoka kuzwa mucitima, cakutadooneka tamukasiki nkomuunka alimwi mulakonzya kulicisa. Mbubwenya buyo, kuti mwacileka cikolo, mulalangilwa kuba abuyumu-yumu bwakujana mulimo. Alimwi ikuti naa mwajana mulimo munoovwola mali masyoonto kwiinda ngomwakali kunga mulajana nimwatakacileka cikolo.
Muciindi cakucileka cikolo, cakukkazyika moyo amwaalanganye mapenzi ngomujana kucikolo. Kwiinda mukucita oobo, muyakuba abube bwakuliyumya alimwi akulibambila kabotu kubuyumuyumu mbomuyakujana munyika iino yamilimo.
Mbaakani Nzyondijisi Kujatikizya Lwiiyo
Makanze mapati aalwiiyo ngakulibambila kujana mulimo uuyakumugwasya nywebo alimwi amukwasyi ngomulangilwa kuba anguwo. (2 Batesalonika 3:10, 12) Sena mwakasala kale mulimo ngomuyanda kuyakubeleka mwaakumanizya cikolo alimwi alwiiyo mbolukonzya kumugwasya kulibambila kutegwa mukaucite mulimo ooyo? Kutegwa muzyibe naa lwiiyo lwanu luyakumugwasya, kamwiingula mibuzyo eeyi iitobela:
Ino nzyintu nzi nzyondikonzya kucita? (Mucikozyanyo, sena mulamvwana abantu? Sena mulayanda kubeleka milimo iindene-indene naa kupanga zyintu? Sena mulakonzya kuyeeya mbomukonzya kumana mapenzi?)
Ino mulimo nzi uyoondipa kucita zyintu nzyondikonzya kucita kabotu?
Ino milimo nzi iikonzya kujanika kubusena nkondikkala?
Ino nziiyo nzi nzyondiiya lino zikonzya kundigwasya kulibambila kujana mulimo?
Ino ndwiiyo nzi ndondicita lino lukonzya kundigwasya kwaazuzikizya kabotu makanze ngondijisi?
Kamuyeeya kuti, makanze aanu ngakuba alwiiyo ndomukonzya kuyakubelesya kumbele. Aboobo tamweelede kuzumanana kwiiya zyintu nzyomutakabelesyi—mbuli muntu uutantide citima pele kaatakwe nkwaya.
Amwiiye Zinji
BAKUBUSI
Bakubusi Balabuzya, Volyumu 1
Makani aajatikizya bukoko amisamu iikola, kulilemeka, alimwi akweebana ali akati kamakani aabandikwa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LUKONKO 7
Ne kukita kinyi pabantakula mu kutambuka lusandji?
BOODYA KUKITA KINYI?
Banda kupwandjikisha uno mwanda: Heather mbemonesheene na Mike takudi myeshi ibidi, kadi Heather amono’nka bu abeukeena kubanga kala. Abetumishena ma mesaje kapindji kooso, na kukisha nsaa ibungi mu kwisamba ku telefone nka na pabapwila myanda yabo yooso! Binobino Mike takumiina’shi bemeene’nka mu miisambo nya.
Mu myeshi ibidi ibakidi, Mike na Heather ntabakite ungi mwanda kukatusha penda kwiyimushena na kwififyena ku matama. Heather takumiina’shi bakita ungi mwanda nya. Kadi takumiina kushimisha Mike mu meeso. Takwi muntu amusangasha, amupushaa buwa bu Mike nya. Kukatusha byabya, Heather eakwila mwishimba’shi: ‘Twibefuleene naaye . . .’
Su boodya kwikala mupwe kulombana bwa kutwela ku bulunda, na kwikala mu uno mwanda wa Heather, boodya kukita kinyi?
BANDA KUNANGUSHEENA!
Su bopele kukookyela miiya ya mu nshalelo bu kukamina mwiyilu bwa kwitumba muushi mwibula, we kutshokoka sunga kufwa. Nyi byabidi su bopele kukookyela mwiya wa kwikala na mwikeelo wibuwa bu uno awakula’shi: Nwikale “belame ku lusandji.”—1 Beena-Tesalonika 4:3, EEM.
Mmasaku kinyi e nkufikila pa kupela kukookyela wawa mwiya? Bible akula’shi: “Yaawa atambuka lusandji alwisha mbidi yaaye’ye nabeene.” (1 Beena-Kodinda 6:18) Mu mushindo kinyi?
Bantu abakimbulaa mbasangane’shi bansongwa bebungi batambukye lusandji kumpala kwa kutwela mu dibaka, abakalakashwa na umune sunga ibungi ya ku ino myanda ayilondo.
KWIKALAKASHA MU BINANGU. Bansongwa bebungi batambukye lusandji kumpala kwa kutwela mu dibaka mbenyongole bikata kunyima kwa kwibikita.
KUKUTWA KWIKULUPISHENA. Kunyima kwa kusangisha mbidi, ooso a kwabadi eyipusha’shi: ‘Kwi ungi muntu atabapwile kutambuka naye su?
KUTSHOBOLOKA. Basongwakashi bebungi abakimbaa muntu e kwibakalwila kushi akimbi penda buwa bwaye nsaa ya tambuka naabo. Na bansogwalume bebubi tabakuminaa kwibakila dingi nsongwakashi abadi batambuka naaye lusandji nya.
Mwanda wi na muulo: Su bosangisha mbidi kumpala kwa kwikala mu dibaka, bolwisha kineemo kya mbidi yoobe obe nabeene, mu kushimisha kintu kiina muulo ukata. (Beena-Looma 1:24) Mbidi yoobe i na muulo ukata oshi mulombeene kubepuula!
Leesha’shi we na bukome bwa ‘kupela lukyebanokyebano.’ (1 Beena-Tesalonika 4:3) Kunyima su bokatwele mwiyibakishi, okasangisha mbidi na mwina dibaka noobe. Akupu, okeekala na muloo ukata kushii kwialashena sunga kwinyongola, kushi bu muntu atambuka lusandji n’eshimba kwiyilu kumpala kwa kutwela mu dibaka.—Nkindji 7:22, 23; 1 Beena-Kodinda 7:3.
OPWANDJIKISHA NAMINYI?
Omono’shi muntu mukufule e kukita kintu akituulu mbidi na binangu byobe mu masaku?
Omono’shi muntu akimbaa buwa boobe e kukimba kulwisha kipwano kyobe n’Efile Mukulu su?—Beena-Ebelu 13:4.


text:
ICIPANDWA 19
Twalilileni Ukuba Cibusa wa kwa Yehova
1, 2. Ni kwi twingaya pa kuti tucingililwe?
ELENGANYENI ukuti muleenda pa nse ninshi kuli icimwela icikalamba. Mwamona fye umuulu wafiita, inkuba yatendeka ukubyata, ne mfula yalabulukuta. Ilyo line fye, imfula yatendeka ukuloka kabili mwatampa ukufwaya umwakuuba imfula. Awe mwasanga no mwakuuba, mwaumfwa na bwino sana.
2 Ifilecitika muno nshiku nafipalana sana ne fi twalanda pa muulu. Ifintu mu calo filebipilako fye. Nalimo mulayipusha amuti, ‘Ni kwisa ningaya pa kuti incingililwe?’ Kemba wa malumbo atile: “Nkasosa kuli Yehova nati: ‘Ni mwe cubo candi kabili uwa kuncingilila, ni mwe Lesa wandi, uo natetekela.’” (Amalumbo 91:2) Ca cine, Yehova kuti atwafwa nga natukwata amafya, kabili alitulaya ukuti ifintu fikawama ku ntanshi.
3. Bushe Yehova kuti atucingilila shani?
3 Bushe Yehova kuti atucingilila shani? Kuti atwafwa ukushipikisha amafya yonse ayo twingakwata kabili alikwata amaka ukucila pa muntu onse uwingafwaya ukutusansa. Nga ca kuti ifibi fyatucitikila, tulecetekela ukuti ku ntanshi, Yehova akawamya ifintu fyonse. Baibolo itukoselesha ukuti: “Ikalilileni mu kutemwa kwa kwa Lesa.” (Yuda 21) Kanshi nga tulefwaya ukuti Yehova aletwafwa ilyo tuli na mafya, tufwile ukutwalilila ukuba ifibusa fyakwe. Nomba kuti twaba shani ifibusa fya kwa Yehova?
MULETASHA LESA PA FYO AMUTEMWA
4, 5. Bushe Yehova atulanga shani ukuti alitutemwa?
4 Nga tulefwaya ukutwalilila ukuba cibusa wa kwa Yehova, tulingile twaishiba ifyo atutemwa. Tontonkanyeni pa fintu fyonse ifyo Yehova atucitila. Alitupeela isonde ilisuma nga nshi umwaba ifimenwa ifisuma sana ne nama. Na kabili, alitupeela ifya kulya ifyo tuipakisha na menshi aya kunwa ayasuma. Muli Baibolo, Yehova alitweba ishina lyakwe kabili alitusambilisha pa mibele yakwe iisuma nga nshi. Ne cacilapo, icilanga ukuti alitutemwa, alitumine Umwana wakwe Yesu pano isonde ku kwisatufwila. (Yohane 3:16). Kabili apo alitufwilile, twalikwata isubilo lya kuti ifintu fikawama ku ntanshi.
5 Yehova alibikako Ubufumu bwa kwa Mesia nelyo ubuteko ubwaba ku muulu ubukafumyapo amacushi yonse. Ubu Bufumu bukalenga isonde likabe paradaise kabili bonse abakalaikalamo bakaba no mutende ne nsansa umuyayaya. (Amalumbo 37:29) Inshila na imbi iyo Yehova atulangilamo ifyo atutemwa, kutusambilisha ifingatwafwa ukulaikala bwino na pali ino ine nshita. Na kabili, alitweba no kuti tulepepa kuli ena kabili lyonse aliiteyanya ukukutika ku mapepo yesu. Kanshi ukwabula no kutwishika, Yehova alitulanga ukuti alitutemwa.
6. Finshi mulingile ukucita pa fintu fyonse ifyo Yehova amucitila?
6 Finshi mulingile ukucita pa fintu fyonse ifyo Yehova amucitila? Mufwile ukulatasha. Ku ca bulanda, abantu abengi muno nshiku tabatasha pa fyo Yehova abacitila. Ifi fine e fyo cali na lintu Yesu ali pano isonde. Inshita imo, Yesu alyundepe abantu ikumi abalwele ifibashi, lelo umo fye e watashishe pa fyo Yesu amucitile. (Luka 17:12-17) Na ifwe tufwile ukuba nga ulya umwaume uwatashishe Yesu. Tufwile tuletasha Yehova lyonse pa fyo atucitila.
7. Kuti twalanga shani ukuti twalitemwa sana Yehova?
7 Na ifwe bene tufwile ukulanga ukuti twalitemwa Yehova. Yesu aebele abasambi bakwe ukuti bafwile ukutemwa Yehova no mutima wabo onse, no mweo wabo onse, kabili no kutontonkanya kwabo konse. (Belengeni Mateo 22:37.) Bushe aya mashiwi yalola mwi?
8, 9. Finshi twingacita pa kuti tulange Yehova ukuti twalimutemwa?
8 Bushe tufwile ukupelela fye pa kulanda ukuti twalimutemwa Yehova? Awe. Nga ca kuti twalimutemwa Yehova no mutima wesu onse, umweo wesu onse e lyo na mano yesu yonse, tukalanga ifyo twamutemwa mu fyo tucita. (Mateo 7:16-20) Baibolo ilatusambilisha ukuti nga twalimutemwa Lesa, tukalakonka amafunde yakwe. Bushe ukukonka amafunde kwalyafya? Awe, pantu “amafunde yakwe [Yehova] taya-afya.”—Belengeni 1 Yohane 5:3.
9 Nga tuleumfwila Yehova tulaba ne nsansa no bumi ubusuma. (Esaya 48:17, 18) Nomba cinshi cikatwafwa ukutwalilila ukuba cibusa wa kwa Yehova? Lekeni tusambilile.
TWALILILENI UKUBA CIBUSA WA KWA YEHOVA
10. Mulandu nshi mufwile ukutwalilila ukulasambilila pali Yehova?
10 Finshi fyalengele mube cibusa wa kwa Yehova? Ifyo mwasambilile muli Baibolo fyalimwafwa ukwishiba Yehova no kuba cibusa wakwe. Bucibusa bwenu na Yehova kuti twabupashanya ku mulilo uo mulefwaya ukuti utwalilile fye ukwaka. Nga tulefwaya ukuti umulilo utwalilile ukwaka, tufwile ukulabikapo inkuni. Na imwe nga mulefwaya bucibusa bwenu na Yehova bulekoselako, mufwile ukutwalilila ukulasambilila pali ena.—Amapinda 2:1-5.
11. Finshi fikacitika nga mwatwalilila ukulasambilila Baibolo?
11 Nga mwatwalilila ukusambilila Baibolo, mukeshiba ifintu ifyo mukatemwa nga nshi. Moneni ifyo abasambi ba kwa Yesu babili baumfwile ilyo Yesu alebalondolwela amasesemo ayaba mu Baibolo. Batile: “Bushe imitima yesu tayacilabilima ilyo acilalanda na ifwe mu nshila, ilyo acilatulondolwela Amalembo?”—Luka 24:32.
12, 13. (a) Cinshi cingacitika ku kutemwa uko twatemwa Lesa? (b) Finshi tufwile ukulacita pa kuti tutwalilile ukutemwa Yehova?
12 Na imwe bene mufwile mwalitemenwe ilyo mwatampile ukumfwikisha Amalembo ya mu Baibolo, nga filya fine abasambi ba kwa Yesu baumfwile ilyo abalondwelele Amalembo. Ukumfwikisha Amalembo e kwamwafwile ukwishiba Yehova no kumutemwa. Ukwabula no kutwishika te kuti mufwaye ukutemwa uko mwatemwa Yehova kucepe.—Mateo 24:12.
13 Nga mwaba cibusa wa kwa Lesa, mufwile ukubombesha pa kuti bucibusa bwenu bulekoselako. Mufwile ukutwalilila ukulasambilila pali Yehova na Yesu no kulatontonkanya pa fyo mulesambilila ne fyo mwingalafibomfya. (Yohane 17:3) Ilyo mulebelenga nelyo ukusambilila Baibolo, muleyipusha amuti: ‘Bushe ifi nabelenga filensambilisha finshi pali Yehova Lesa? Mulandu nshi mfwile ukutemenwa Yehova no mutima wandi onse no mweo wandi onse?’—1 Timote 4:15.
14. Bushe ipepo litwafwa shani ukukosha bucibusa bwesu na Yehova?
14 Nga mwalikwata cibusa, mulalanda nakwe lyonse, kabili ukucita ifi kulalenga bucibusa bwenu bulekoselako. Ifi fine e fyo ciba na kuli bucibusa bwesu na Yehova. Nga tulelanda nakwe lyonse mwi pepo, bucibusa bwesu na ena bulakoselako. (Belengeni 1 Abena Tesalonika 5:17.) Ukulanda na Shifwe wa ku muulu mwi pepo lishuko ilikalamba nga nshi. Tufwile ukulamweba fyonse ifyaba ku mitima yesu. (Amalumbo 62:8) Ilyo tulepepa, tatulingile ukulabwekeshapo fye ifyebo fimo fine, lelo tufwile ukulanda ifyebo ifilefuma mu mutima wesu. E ico nga twatwalilila ukusambilila Baibolo no kulalanda ifyebo ifilefuma mu mutima, bucibusa bwesu na Yehova bukakoselako.
MULEEBAKO ABANTU PALI YEHOVA
15, 16. Bushe mumona shani umulimo wa kubila imbila nsuma?
15 Nga tulefwaya ukutwalilila ukupalama kuli Yehova tufwile ukulaebako abantu ifyo twamutetekela. Ukwebako abantu pali Yehova lishuko icine cine. (Luka 1:74) Na kuba, e mulimo uo Yesu apeele Abena Kristu ba cine bonse. E ico tufwile ukulabila imbila nsuma iya Bufumu bwa kwa Lesa. Bushe mulabila imbila nsuma iya Bufumu bwa kwa Lesa?—Mateo 24:14; 28:19, 20.
16 Umutumwa Paulo alishibe ukuti umulimo wa kubila imbila nsuma walicindama nga nshi, alandile ukuti uyu mulimo “Cuma.” (2 Abena Korinti 4:7) Ukwebako abantu pali Yehova na pa bufwayo bwakwe e mulimo uwacindamisha uo mulingile ukulabomba. Nga mulebila imbila nsuma ninshi mulebombela Yehova kabili alatasha sana. (AbaHebere 6:10) Ukubila mbila nsuma kuti kwamwafwa kumo na abo muleshimikila ukupalama kuli Yehova no kukwata umweo wa muyayaya. (Belengeni 1 Abena Korinti 15:58.) Kanshi ukubila imbila nsuma e mulimo fye uwingamuletela insansa sha cine cine!
17. Mulandu nshi tulingile ukulabilila sana imbila nsuma?
17 Tulingile ukubila sana imbila nsuma. Tufwile ‘ukubila icebo,’ no kuba ‘abacincila.’ (2 Timote 4:2) Abantu bafwile ukwishiba Ubufumu bwa kwa Lesa. Baibolo itila: “Ubushiku ubukalamba ubwa kwa Yehova nabupalama. Nabupalama, kabili buleyangufyanya nga nshi.” Kabili impela ‘tayakacelwe.’ (Sefania 1:14; Habakuki 2:3) Kanshi kwashala fye panono Yehova ali no konaula icalo ca kwa Satana. Lelo ilyo Yehova talacita ifi, tufwile twasoka abantu pa kuti baisalilepo abene ukubombela Yehova.
18. Cinshi tulingile ukulapepela Yehova pamo na Bena Kristu banensu?
18 Yehova afwaya ukuti tulemupepa pamo na Bena Kristu banensu. Baibolo itila: “Tutontonkanye pa banensu ku kucincishanya ku kutemwa kabili ku kubomba imilimo iisuma, twilapuswa ku kulongana, filya waba umusango wa bamo, lelo tulekoseleshanya, maka maka apo mulemona ubushiku bulya bulepalama.” (AbaHebere 10:24, 25) Tulingile ukubombesha pa kuti tulelongana lyonse. Nga tulelongana tulakwata ishuko lya kucincishanya no kukoseleshanya.
19. Cinshi cingatwafwa ukulatemwa aba bwananyina?
19 Nga mulelongana, kuti mwakwata ifibusa ifikalamukoselesha ukulabombela Yehova. Kuti muleba pamo na bamunyinefwe na bankashi abatemwa ukubombela Yehova nga fintu mwatemwa. Aba aba bwananyina tabapwililika nga filya fine na imwe mushapwililika, kanshi nabo bene balalufyanya. Nga ca kuti bamulufyanya, mulingile mwabelela. (Belengeni Abena Kolose 3:13.) Cila nshita mulebika amano ku fisuma ifyo aba bwananyina bacita pantu nga mulecita ifi, mukabatemwa kabili mukapalama sana kuli Yehova.
UBUMI BWINE BWINE
20, 21. Bushe “umweo wine wine” ni cinshi?
20 Yehova afwaya ukuti bonse abaaba ifibusa fyakwe baleikala bwino sana. Baibolo itusambilisha ukuti ku ntanshi ubumi bwesu tabwakabe nga fintu bwaba muno nshiku.
21 Ku ntanshi, tatwakaleikala fye imyaka 70 nelyo 80 nga fintu twikala ino nshita. Lelo tukekala “umuyayaya” muli paradaise iisuma nga nshi umo tukalaikala umutende, tatwakalelwala, kabili tukaba ne nsansa nga nshi. Ubu e bumi ubo Baibolo ita ukuti “umweo wine wine.” Yehova alitulaya ukuti akatupeela ubumi bwine bwine, lelo tufwile ukubombesha pa kuti ‘twikatishe’ ku bumi bwine bwine.—1 Timote 6:12, 19.
22. (a) Kuti twacita shani pa kuti ‘twikatishe ku mweo wine wine’? (b) Mulandu nshi tushingaipeelela umweo wa muyayaya?
22 Kuti twacita shani pa kuti ‘twikatishe ku mweo wine wine’? Tulingile “ukulacita ifisuma” no “kulabomba sana imilimo iisuma.”(1 Timote 6:18) Aya amashiwi yalolele mu kuti tufwile ukulakonka ifyo tusambilila mu Baibolo. Na lyo line, nangu tubombeshe shani, te kuti tuipeele umweo wa muyayaya. Ni Yehova fye e upeela ababomfi bakwe aba cishinka ubumi bwa muyayaya pa mulandu ne “cikuuku” cakwe. (Abena Roma 5:15) Ala Shifwe wa mu muulu alafwaisha ukupeela ababomfi bakwe aba cishinka ubumi bwine bwine!
23. Mulandu nshi mulingile ukusalilapo ukubombela Yehova?
23 Yipusheni amuti, ‘bushe ndapepa Lesa ukulingana ne fyo afwaya?’ Nga ca kuti mwasanga ukuti mulingile ukwaluka muli fimo, mufwile ukwaluka ilyo line. Nga ca kuti tuleumfwila Yehova muli fyonse kabili twashintilila pali ena, akalatucingilila. Na kuba, alacingilila abantu bakwe aba cishinka mu nshiku sha kulekelesha isha calo ca kwa Satana Kaseebanya. Yehova akatupeela ubumi bwa muyayaya mu Paradaise nga fintu atulaya. Cine cine kuti mwakwata ubumi bwine bwine ku ntanshi nga mwasalapo ukulabombela Yehova!


text:
Sena inga mwayanda kubala cibalo eeci mumwaambo wa %%?
Bbaibbele Lili a Intaneti | BBAIBBELE LYA BUSANDULUZI BWANYIKA MPYA
Sena inga mwayanda kubala cibalo eeci mumwaambo wa %%?
-
Mukwasyi wa Elimeleki walongela ku Moabu (1, 2)
-
Naomi, Olipa a Rute bafwidwa bamalumi (3-6)
-
Rute wakakatila kuli Naomi a Leza wakwe (7-17)
-
Naomi wapiluka ku Betelehemu a Rute (18-22)
1 Lino mumazuba aayo babetesi+ nobakali kubeteka, kwakaba nzala munyika; aboobo mwaalumi umwi wakazwa ku Betelehemu+ mucisi ca Juda akuyookkala mbuli mweenzu munyika ya Moabu,+ walo amukaintu wakwe alimwi abana bakwe basankwa bobilo.
2 Izina lyamwaalumi ooyo wakali Elimeleki, mukaintu wakwe wakali Naomi alimwi mazina aabana bakwe bakali ba Maloni a Kilioni. Aaba bakali bana Efrata baku Betelehemu waku Juda. Mpoonya bakasika kunyika ya Moabu akukkala ooko.
3 Mukuya kwaciindi Elimeleki mulumi wa Naomi wakafwa, aboobo Naomi wakasyaala abana bakwe basankwa bobilo.
4 Mpoonya baalumi aaba bakakwata bamakaintu bana Moabu; uumwi wakali Olipa eelyo umwi wakali Rute.+ Bakakkala ooko myaka iisika kukkumi.
5 Kumane bana aaba bobilo ba Maloni a Kilioni abalo bakafwa, aboobo Naomi wakasyaala katakwe bana bakwe bobilo alimwi amulumaakwe.
6 Mpoonya wakanyamuka abamukabana bakwe akuzwa munyika ya Moabu, nkaambo naakacili munyika ya Moabu wakamvwa kuti Jehova wakabayeeya bantu bakwe akubapa cakulya.
7 Wakanyamuka antoomwe abamukabana bakwe bobilo kuzwa kooko nkwaakali kukkala. Lino nobakali kuyaabweenda munzila kabapiluka kucisi ca Juda,
8 Naomi wakaambila bamukabana bakwe bobilo kuti: “Amupiluke umwi aumwi kuŋanda yabanyina. Jehova atondezye luyando lutamani kulindinywe+ mbubonya mbomwakalutondezya kubalumi banu ibakafwa alimwi akulindime.
9 Jehova aamupe kulyookezya umwi aumwi wanu muŋanda yamulumaakwe.”+ Kumane wakabamyonta, mpoonya bakapozomoka kulila.
10 Eelyo bakazumanana kumwaambila kuti: “Peepe, tulaunka limwi kubantu bako.”
11 Pele Naomi wakati: “Nobana bangu, amupiluke. Ino nkaambo nzi ncomuyanda kuunka andime? Sena mebo ndilakonzya kuzyala bana basankwa ibakonzya kuya kuba balumi banu?+
12 Amupiluke kaka bana bangu. Kamuya, nkaambo mebo ndacembaala, nsicikonzyi kukwatwa pe. Nokuba kuti ndaba alusyomo lwakuti inga ndakwatwa sunu masiku akuzyala bana basankwa,
13 sena inga mwabalindila mane bakakomene? Sena inga mwalikasya kukwatwa kumbi akaambo kambabo? Peepe nobana bangu, cilandicisa kapati ndayeeya mbomwapenga, nkaambo janza lya Jehova lyandibukila.”+
14 Bamvwe boobo bakalilisya, kumane Olipa wakamyonta banyinazyala akupiluka. Pele Rute wakakakatila kulimbabo.
15 Aboobo Naomi wakati: “Bona! Mukwatwanyoko wapiluka kubantu bakwe akuli baleza bakwe. Kopiluka amukwatwanyoko.”
16 Pele Rute wakati: “Utandikombelezyi kuti ndikusiye pe, kuti ndileke kukutobela; nkaambo kufwumbwa nkoya ambebo ndilaunka, alimwi kufwumbwa nkoyoolala ambebo ndiyoolala. Bantu bako bayooba bantu bangu, alimwi Leza wako uyooba Leza wangu.+
17 Kufwumbwa nkoyoofwida ambebo nkweyoofwida, alimwi ndiyoozikkwa nkukonya ooko. Jehova akandipe cisubulo cipati ikuti naa ndikazumizye cintu cili coonse kundaandaanya kulinduwe kunze lyalufwu.”
18 Naomi naakabona kuti Rute wazumanana kuti baunke limwi, wakaleka kumukombelezya kuti apiluke.
19 Eelyo bakazumanana kweenda mane bakasika ku Betelehemu.+ Lino mbobakasikila buyo mu Betelehemu, bantu boonse bamumunzi bakagambwa. Eelyo bamakaintu bakali kwaamba kuti: “Ma! Sena tali Naomi ooyu?”
20 Eelyo wakabaambila kuti: “Mutanoondiiti kuti Naomi. Kamundiita kuti Mara, nkaambo Singuzuzyoonse walekela kuti buumi bundiyumine kapati.+
21 Nindakaunka ndakalizwide, pele Jehova wandipilusya cinkwamaanza. Ino inga mwandiita buti kuti Naomi kakuli ngu Jehova wandilwana alimwi Singuzuzyoonse nguwandiletela mapenzi?”+
22 Oobu mbombubo Naomi mbwaakapiluka kuzwa kunyika ya Moabu+ antoomwe a Rute mukamwanaakwe. Bakasika ku Betelehemu kumatalikilo aakutebula bbaale.+
Amutumizyile bamwi
Amutumizyile bamwi
BBAIBBELE LYA BUSANDULUZI BWANYIKA MPYA
Rute 1
Chitonga
Amubale Bbaibbele aa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text: 5 Mambo ñanga mwine mukatampe yense bamusala kufuma mu bantu, bamutongola kwingila mwingilo wa Lesa+ mu kwimenako bantu kuba’mba alambule bya bupe ne bitapisho bya mambo.+2 Aye wakonsha kwibatekenya bulongo bantu babula kuyuka ne boba batamisha, mambo ne aye mwine kechi wakosa ne,3 kabiji na mambo a kino, wafwainwa kulambula mulambo wa bubi bwanji byonkatu byo alambwilako bantu.+4 Kafwako muntu nangwa umo wipa buno buneme ne, poso Lesa wamutongola, byonka byo atongwele Alona.+5 Byonkabyo, ne Kilishitu naye kechi witumbijikile+ kwikala ñanga mwine mukatampe ne, bino bamutumbijikile ku yewa wamwambijile’mba: “Obewa wi mwanami; lelo jino yami shobe.”+6 Kabiji waamba mu Kinembelo kikwabo amba, “Obewa wi ñanga wa myaka ne myaka byonka byajinga Melekizedeke.”+7 Byo ajinga pano pa ntanda,* Kilishitu walombelenga milombelo ya misashijilo, na kujijisha ne mipolo,+ ku yewa wafwainwe kumupokolola mu lufu, kabiji Lesa wamumvwine na mambo a kumwakamwa.8 Nangwa kya kuba wajinga mwana, wafunjile lukookelo ku bintu byo amanamine.+9 Kabiji byo aikele ke walumbuluka,+ waalukile ke upana lupulukilo lwa myaka ku bonse bamukookela,+10 mambo aye bamutongwele kwi Lesa kwikala ñanga mwine mukatampe byonka byajinga Melekizedeke.+11 Tuji na bintu byavula bya kwamba pe aye, kabiji byakatazha kulumbulula, mambo kechi mumvwa bukiji ne.12 Nangwa kya kuba pa kino kimye mwafwainwa kwikala bafunjishi, mubena kukebewa muntu wa kwimufunjisha jikwabo mafunjisho atanshi+ a mambo a Lesa, kabiji mwaaluka nobe muntu ubena kukeba mukaka kechi kajo kakosa ne.13 Mambo yense utwajijila kutoma mukaka kechi wayuka bololoke bwa mambo a Lesa ne, mambo aye ye mwana mucheche.+14 Pakuba kajo kakosa ko ka bantu bakoma, bonka baji na milangwe* yo bafunjisha kuyuka kyawama ne kyatama na mambo a kwiingijisha.


text:
Kipindi 4: Mulopwe Umbajinji wa Isalela Kutūla ku bu Misungi mu Babiloni
Solo ye wāikele mulopwe umbajinji wa Isalela. Ino Yehova wāmupela, kupwa Davida wātongwa kwikala mulopwe pa kyandi kyaba. Tusa kwifunda bivule bitala padi Davida. Aye ukidi nkasampe, wālwile na kampangala Ngodiata. Kupwa, wānyemene Solo Mulopwe wa mukao. Kadi Abikele mwana-mukaji mupopoke wāmukankeje kukalonga kya bulembakane.
Ebiya, tukefunda bintu bivule bitala padi Solomone mwanā Davida, wāpingakene Davida bu mulopwe wa Isalela. Umo ne umo mu balopwe basatu babajinji ba Isalela wābikele myaka 40. Kupwa lufu lwa Solomone, Isalela wātyibwa mu malopwe abidi, bulopwe bwa kungala ne bwa kunshi.
Bulopwe bwa bisaka 10 bwa kungala bwālele myaka 257, kupwa bwāonakanibwa na Bene Ashidia. Papita myaka 133, bulopwe bwa kunshi bwa bisaka bibidi nabo bwāonakanibwa. Mu kino kitatyi, Bene Isalela bāselwa bu misungi mu Babiloni. Kino KIPINDI 4 kiselele mānga yālongekele mu bula bwa myaka 510, mwāpityile binkumenkume bikatampe byotusa kumona.


text:
Kuti Nacita Shani Abafyashi Bandi nga Balefwaya Ukulekana?
Ifyo wingacita
Bebe ifilekusamika. Eba abafyashi bobe ukuti uli no bulanda sana kabili tawishibe ne fya kucita. Nalimo kuti balondolola ifilecitika, ne co kuti calenga wisakamikwa sana.
Abafyashi bobe nga bafilwa ukulanda ifingakwafwa, kuti waebako cibusa uwingakwafwa.—Amapinda 17:17.
Ne cacindamisha, kuti wapepa no kulanda na Wiso wa ku muulu ‘
uumfwa amapepo.’ (Amalumbo 65:2) Mwebe fyonse ifili mu mutima obe, ‘
pantu asakamana iwe.’—1 Petro 5:7.
Ifyo taulingile ukucita
Wifulilwa abafyashi bobe. Daniel uo abafyashi bakwe balekeene ninshi ali ne myaka 7 atile: “
Abafyashi bandi balefwaya fye ukucita ifingabawamina,
tabaletontonkanya pali fwe bana ne fyo twali no kumfwa nga balekana.”
Cali no kuba shani kuli Daniel atwalilila ukufulilwa abafyashi bakwe?—Icasuko: Belenga Amapinda 29:22.
Mulandu nshi cingawamina nga ca kuti Daniel aeleela abafyashi bakwe pa fyo bamukalifye?—Icasuko: Belenga Abena Efese 4:31, 32.
Wilacita ifingakuletela amafya. Denny alondolwele ati, “
Ilyo abafyashi bandi balekeene, nshalesansamuka, nali fye uwa bulanda.
Nalilekele ukubika sana amano ku sukulu ne co calengele mpone amashindano mwaka umo. Pa numa ... natampile ukucita fye ifya kusekesha abantu mu kalasi kabili nali no lubuli sana.”
Uleti cinshi Denny alefwaya ilyo alecita ifya kusekesha mu kalasi no kulalwa na banankwe?
Bushe amashiwi yaba pa Abena Galatia 6:7 kuti ya-afwa shani Denny ukuleka ukucita ifingamuletela amafya?
Icintu nga catukalipa, tacifuma bwangu ku mutima. Ilyo ifintu fikaba bwino mu kupita kwa nshita, ukaleka ukumfwa ububi.


text:
MWIIPUSHO 5
Ino Inga Ndacita Buyani Na Kucikolo Kabancita Luta?
INO INGA WACITA BUYANI?
Yeeya bukalo ubu: Thomas tasuniwo kuya kucikolo sunu. Na ciilo. Ulisunibo kucileka. Lipenshi lyakatalika myeenshi yotatwe yakwisule babye kucikolo ndyebakamubekesha makani akubeca. Mpeeke bakatalika kumwiita meena atabete kabotu. Shimwi shiindi umwi wakamusowela mabuku mumaansa akucita anga taana kumubona, umwi wakalinga mwisule lyakwe wakamushindika, Thomas ndyakacebuka taakwe kushiba ayi wamushindika ngaani. Ciilo shintu shakeendawo kubica ndyaakatambula makani akumuloondesha pa intaneti . . .
Na ndiwe Thomas, ino inga wacita buyani?
IMIKANA AKUYEEYA!
Tacaambi ayi taakuwo nceenga wacikonsha kucita sobwe! Inga wacikonsha kukoma shikucita luta kwakubula kumulwana. Munshila nshi?
UTAKALALI. Baibo ilaamba ayi: “Muluya ulatondesha bukali bwakwe boonse, sombi musongo lakwe ulalicata na wakalala.” (Tushimpi 29:11) Na watolelela kulicata—akutatondesha ayi wakalala—abo bakucita luta inga banyumfwa butolo akucileka.
UTABOOSHELI CIBIIBI. Baibo ilaamba ayi: “Na muntu wakubishisha, webo tooelete kumubishisha.” (Bene Loma 12:17) Kubooshela cibiibi inga kwalengeshabo ayi lipenshi likomene.
UTALINJISHI MUMAPENSHO. Baibo ilaamba ayi: “Muntu ucenjete ulabona mapensho ali kunembo akwaayuba.” (Tushimpi 22:3) Na kacikonsheka, talamuka bantu bacite luta alimwi abukalo bweenga bwalengesha ayi bakutalike.
ELESHA KUKUMBULA MUNSHILA NJOBATENGASHILI. Baibo ilaamba ayi: “Kukumbula kabotu kulabombya bukali.” (Tushimpi 15:1) Elesha kukumbula munshila isekesha. Kucakubonenaako, na shiluta wakulwiita ayi weena maningi, inga wamukumbula ayi: “Anu awebo wabona ayi ndisuniki kukoka ayi!”
UTACANIKI KUMUSENA WABO. Nora ucite myaaka 19 wakaamba ayi: “Kuumunabo kulatondesha ayi ulishimpite alimwi ulicite nkusu kwiinda muntu uyo utoocita luta. Kulatondesha ayi ulalikasha, miibo njatacite shiluta uyo.”—2 Timoti 2:24.
ULYEELETE KUBA MUNTU UCISHI KULIMIKANINA. Bantu bacite luta balashiba na ulicite boowa abuumbi, alimwi na taakuwo cili coonse nceenga wacita. Mubupusano bantu bacite luta baanji balacileka na babona ayi inga tobasuminishi kukusekanya.
LWIITAKO MUNTU UMWI. Muntu umwi wakalinga tica kale kale wakaamba ayi: “Ntoyuminisha abo boonse beshikupenshekwa abeshiluta ayi balyeelete kwaamba muciindi cakuumunabo. Ncecintu ceelete kucita, alimwi inga cacafwa bamwi ayi abalo batabaciti luta.”


text:
ISAMBILILO 15
Milimo Nshi Baeluda Babomba mu Cilonganino?
Mu filonganino fyesu tamwaba bashimapepo abalipilwa indalama pa milimo babomba. Lelo, nga filya cali mu filonganino fya Bena Kristu ba kubalilapo, twalikwata bakangalila abasalwa ukuti ‘balecema icilonganino ca kwa Lesa.’ (Imilimo 20:28) Aba baeluda, Bena Kristu bafikapo abatungulula icilonganino no kucema umukuni wa kwa Lesa. Ilyo balecita ifi balakonka filya Baibolo isosa ati, “mwilapatikishiwa fye uku-ucema, lelo muleitemenwa; mwilaucema pa kuti fye mumwenemo ubunonshi bwa nsoni, lelo mulebomba pa mulandu wa kuti mulefwaisha ukubomba.” (1 Petro 5:1-3) Milimo nshi babomba iitwafwa?
Balatusakamana no kutucingilila. Baeluda balatungulula no kucingilila aba mu cilonganino pa kuti batwalilila ukuba ifibusa fya kwa Lesa. Apo balishiba ukuti Lesa e wabapeela uyu mulimo wacindama, tababa nge mfumu pali bamunyinabo, lelo bacita ifilenga balesekelela. (2 Abena korinti 1:24) Nga filya kacema esha sana ukusakamana impaanga imo na imo, baeluda nabo baleesha ukwishiba bonse aba mu cilonganino.—Amapinda 27:23.
Balatusambilisha ukucita ifyo Lesa afwaya. Cila mulungu, baeluda balasambilisha mu filonganino pa kuti bengakosha icitetekelo cesu. (Imilimo 15:32) Aba baume baipeelesha, e baba pa ntanshi mu mulimo wa kushimikila. Balabombela pamo na ifwe no kutusambilisha ukushimikila.
Balakoselesha umuntu umo na umo mu cilonganino. Pa kuti bucibusa bwesu na Lesa bulekoselako, baeluda balatutandalila ku mayanda nelyo ukulanshanya na ifwe pa Ng’anda ya Bufumu ifyebo fya mu Malembo ifitusansamusha no kutwafwa.—Yakobo 5:14, 15.
Baeluda tababomba fye imilimo ya mu cilonganino, lelo abengi balaya na ku ncito e lyo balakabila ne nshita ya kusakamana indupwa shabo. E ico tulingile ukubapeela umucinshi pa fyo babombesha.—1 Abena Tesalonika 5:12, 13.
Milimo nshi baeluda babomba mu cilonganino?
Bushe baeluda balanga shani ukuti balibika amano kuli umo na umo mu cilonganino?


text:
ISI ABALUMYANA NA BALINDWANA BIKULALUSYA
Ngimba Mbombeghe Bulebule Ukuti Ndeke Ukutamiwa Ukukonga Indaghilo Isya Bapapi Wangu?
Lumo mubamenye abalumyana na balindwana bamo aba bikubuka kumyabo akabalilo kalikosa aka bighanile, bikufyala muno bighanile kangi lumo babaghile ukubuka pakakwangala akabalilo kalikosa aka bighanile kangi na ku malo ghalighosa agha bighanile. Panongwa yakuti lumo bapapi babo bikutangwanika, bitikumanya isi abanabo bikubomba.
Loli Ibaibolo likunangisya ukuti ukulela abana mu njila iyi kutikutula. (Isya Mbupingamu 29:15) Mu kisu iki abandu bikubomba ifindu kisita lughano panongwa yakuti bikwinong’onela itolo isyabo. Bingi aba bikubomba isi, bikuya ukuti bakulile mu mbumba isi abapapi babo bakababikilagha indaghilo.—2 Timoti 3:1-5.
Muketeghe ukuti indaghilo isi abapapi binu bababikile buketi bwakuti babaghanile kangi munganyonywagha abaninu aba abapapi babo bakababikila indaghilo. Linga abapapi bikubabikila abana babo indaghilo inunu, bo bikunkonga Yehova uyu ikubabula abandu bake ukuti:
‘Nikukubulagha uwe nukukumanyisya injila iyi ubaghile kwendamo. Nikukulongosyagha uwe, ghope na maso ghangu ghikulindagha pa myako.’—Salimo 32:8.


text:
BAKUBUSI BALABUZYA
Ncinzi Ncondeelede Kuzyiba Kujatikizya Kusinikizyigwa Koonana?
—Cibeela 2: Kuleka Kulimvwa Bubi
Mbomukonzya kuzunda penzi lyakulipa mulandu
Bantu banji bakasinikizyigwa koonana balaansoni kapati kujatikizya cakacitika. Mane buya balakonzya kulimvwa kuti mbabakapa kuti cicitike. Amulange-lange Karen, lino uujisi myaka iili 19, iwakasinikizyigwa koonana naakajisi myaka iili akati ka 6 a 13. Waamba kuti: “Penzi lipati lindijisi nkulipa mulandu. Inga ndilibuzya kuti, ‘Nkaambo nzi ncindakazumina kutundululwa kwaciindi cilamfwu boobu?’”
Ikuti kamulimvwa boobu kujatikizya cakamucitikila, amulange-lange twaambo tutobela:
Bana inga tabanasika aciimo cakutalika koonana. Tabacizyi ancocaamba koonana aboobo tabakonzyi kulisungula koonana. Eeci caamba kuti kutundululwa kwabana tauli mulandu wabana pe.
Bana balabasyoma bapati alimwi tabazizyi nzila zyabucenjezu nzyobabelesya bantu babyaabi, zyalo izikonzya kubikka mwana muntenda. Ibbuku litegwa The Right to Innocence lyaamba kuti: “Bantu bajata bana balicizyi koongelezya, alimwi buya bana tabakonzyi kuzizyiba anzila nzyobabelesya.”
Ciindi natundululwa, mwana ulakonzya kumvwa kabotu limwi wasika mpocimukondelezya. Ikuti eeci cakamucitikila, amuzyibe kuti mboucita mubili kuti wajatwa munzila imwi. Tacaambi kuti mwakazumina buya kuti mutundululwe naa kuti mujisi mulandu uuli woonse.
Muzeezo: Amweezeezye mwana ngomuzyi uujisi myaka njomwakajisi ciindi nomwakatundululwa. Amulibuzye kuti, ‘Sena inga calulama kumupa mulandu mwana ooyo ikuti watundululwa?’
Karen wakakayeeya kaambo aaka kamamanino ciindi naakali kulanganya bana botatwe, umwi wakajisi myaka iitandila ku 6
Makani aamasimpe: “Muntu wakamujata nguujisi mulandu. Bbaibbele lyaamba kuti: “Bubi bwamubi buyoobalilwa kulinguwe alikke.”
Mbocigwasya kwaambila bamwi mbomulimvwa
Kubandika amuntu mupati ngomusyoma kujatikizya kutundululwa cilakonzya kumugwasya. Bbaibbele lyaamba kuti: “Mulongwe mwini-mwini ulatondezya luyando ciindi coonse, alimwi ngomunyoko wakazyalilwa kuti akugwasye muziindi zyamapenzi.”
Cakutadooneka, ambweni inga mwalimvwa kabotu kutaamba cakacitika. Andiza kuumuna buyo caba mbuli bwaanda mbomwayaka kutegwa mulikwabilile kukucisigwa. Amubone kuti kuumuna buyo kumukwabilila kukucisigwa pele alimwi kulakonzya kupa kuti mutagwasyigwi.
Mukaintu uucili mwana wazina lya Janet wakajana kuti kubandika kujatikizya kutundululwa kwakamugwasya kapati. Waamba kuti: “Ndakatundululwa nondakajisi myaka misyoonto yakuzyalwa amuntu ngondakazyi alimwi akusyoma, alimwi kwamyaka minji kunyina ngondakaambila. Pele ciindi nondakabaambila bamaama, ndakalimvwa kulemununwa.”
Ayeeya zyakamucitikila, Janet ulamvwisya kaambo bamwi ncobakatazyigwa kwaamba. Waamba kuti: “Makani aakutundululwa makani aausisya nsoni. Pele kweelana azyakandicitikila, kuusa kuboola akaambo kakutaamba takuli kabotu. Mebo cakandigwasya kwaamba mbondilimvwa kakucili ciindi.”
‘Ciindi cakupona’
Kutundululwa kulakonzya kumupa kuba amizeezo iitali kabotu
Amulibale Bbaibbele. Bbaibbele lijisi mizeezo ya Leza, yalo ‘iijisi nguzu zyakumwaya zintu zyoonse ziyumu nta’
Mupailo. Ciindi nomulimvwa kubula mpindu naa nomulipa mulandu, ‘amuwaale mukuli wanu uuminya mumaanza aa Jehova’ kwiinda mumupailo. (Intembauzyo 55:22) Mulakonzya kugwasyigwa!
Baalu mumbungano. Aaba baalumi Banakristo baliyiisyidwe kuba “mbuli busena bwakutijila muwo, busena bwakuyusila mvwula mpati yamuwo.” (Isaya 32:2) Balakonzya kumugwasya kuzilanga kabotu zintu alimwi akuti muleke kutyompwa.
Balongwe bali kabotu. Kamulangilila baalumi abamakaintu bajisi cikozyanyo cibotu mubukkale bwa Bunakristo. Kamulanga mbobeendelezyanya. Mukuya kwaciindi, muyoozyiba kuti tabali boonse bakonzya kutundulula bantu mbobayanda.
Mukaintu uucili mwana wazina lya Tanya waiya ciiyo eeci ciyandika kapati. Kuzwa kubwana, wakali kutundululwa mumakani aakoonana abamaalumi banji. Waamba kuti: “Bamaalumi mbondakali kusyoma mbabakanditundulula.” Pele mukuya kwaciindi, Tanya wakazyiba kuti kuli bamaalumi bajisi luyando lwini-lwini. Ino wazyiba buti oobo?
Naakatalika kuyanzana abanabukwetene bakajisi cikozyanyo cibotu mubukkale bwa Bunakristo, Tanya wakacinca mbwazilanga zintu. Waamba kuti: “Kweelana ambobakali kucita zintu balumi, ndakabona kuti tabali boonse bamaalumi ibacita zintu cabukali. Balumi bakali kubakwabilila bakaintu babo, alimwi oobu mbwayanda Leza.” *
^ munc. 27 Ikuti mujisi penzi mbuli lyakutyompwa kapati, kutayanda kulya, kulicisa nobeni, kuciindizya kubelesya misamu iikola, kutoona kabotu, mizeezo yakulijaya, inga cainda kubota kulomba lugwasyo kubasilisi basyaazibwene.
Amwiiye Zinji
BAKUBUSI BALABUZYA
Ncinzi Ncondeelede Kuzyiba Kujatikizya Kusinikizyigwa Koonana?—Cibeela 1: Kulikwabilila
Zintu zyotatwe zilakonzya kumugwasya kutegwa mutasinikizyigwi koonana.


text:
Icisimicisyo 104: BaYesu Babwelela Kwiulu
MUKUYA kwa nsiku, baYesu balibwenesya ku basambile babo imiku iingi. Pa mpindi imo bababona cipale ku basambile 500. Ili babonekela kuli bo, kani waisiba ifi baYesu balabilapo kuli bo? Bufumu bwa baLesa. BaYehoba balitumine baYesu pa calo mu kusambisya pa Bufumu. Kabili batwalilila ukucite’ci na panuma ya kubusiwa ukufuma ku bafwile.
Kani ulukubwanuka ubufumu bwa baLesa ati ni cindo? Inya, Ubufumu buteko ubwa cinenene ubwa baLesa ubwa kwiulu, kabili baYesu ni Babo baLesa basalulwile ukuba imfumu. Koti nifyefyo twasambilila, baYesu balilangisye ifi bakaba imfumu iiweme ukupitila mu kuliisya abansala, ukuposya abalwasi, kabili ne kubusya abafwile!
Popele ili baYesu bakateka koti ni mfumu mwiulu pa myaka imyanda ikumi, kani icalo cikaba syani? Inya, icalo conse cikalengwa ukuba paladaiso iiweme. Takukabapo inkondo, bumapusi, ukulwala, neli nimfwa. Tulisi ati ifi fya cine nipakuti baLesa balilengele icalo ukuba paladaiso pakweba’ti abantu bakasangalale. Emulandu balengele ibala lya Edeni pa kutanga. Kabili baYesu bakasininkisya ukweba’ti ifi baLesa bafwaile ukucita mukupelako fyacitwa.
Pano impindi yafika iyakweba’ti baYesu babwelelemo kwiulu. Pa nsiku 40 baYesu balukulibwenesya ku basambile babo. Popele basininkisya ati balabi nakabili. Pano ili tabangabasya abasambile babo bababula ati: ‘Mwikale mu Jelusalemi mpaka mukapokelele umupasi uswetelele.’ Umupasi uswetelele makosa abaLesa aapyunga, aali koti ni kabesya iilukupuupa, woyo eukofwa abasambile babo ukucita ukufwaya kwa baLesa. Mukupelako, baYesu balabila ati: ‘Mukatulisye pali nebo ukufika ne kupelele’calo.’
Panuma baYesu balabile’fi, icintu icakukankamika cacitika. Batatiko’kuya kwiulu, koti nififi ulukubona apa. Eli ikumbi lyabafisa tabalukuboneka, kabili ne basambile tabalukubabonapo baYesu nakabili. BaYesu baya kwiulu, kabili kwenka kulya batatika ukuteka abasambile babo pa calo.
1 AbaKolinto 15:3-8; Ukufisulula 21:3, 4; Ifyacitilwe 1:1-11.
Ifyakwipusya
- Kani nibanga abasambile ababona baYesu pa mpindi imo, kabili nifindo balabila kuli bo?
- Kani Ubufumu bwa baLesa nicindo, kabili ubwikasi bukaba syani pa calo ili baYesu bakateka koti ni Mfumu pa myaka imyanda ikumi?
- Kani baYesu babonekela imiku inga ku basambile babo, pano nimpindi yabo iyakucite’ndo?
- Ili tabangabasya abasambile babo, mba nifindo baYesu bababula ukucita?
- Mba nifindo ifilukucitika mu cikope, kabili baYesu baleka syani ukuboneka?
Ifyakwipusya na fimbi
- Pendeni 1 AbaKolinto 15:3-8.
Mba nindo yalengele intangisi Paulu ukulabila mu kusipa palwa kubuuka kwa baYesu, kabili nipali findo abaKlistu muli bulelo bangalabila mu kusipa? (1 Kol. 15:4, 7, 8; Yisa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1-5)
- Pendeni Ifyacitilwe 1:1-11.
Kani umulimo wakutulisya walifikile pi, koti nifyefyo Ifyacitilwe 1:8 fisimika? (Cit. 6:7; 9:31; 11:19-21; Kolo. 1:23)


text:
Ilyasi Ilizima Lino e Leza Akutunena!
Ali lyasi ci ilizima lino Leza akutunena? Amulandu ci uwakuzumilila? Yo-o e broshuwa ikakwasuka iviwuzyo vya mu Baibolo.
Vino Ungacita Pakuti Akabuku ka-a Kakwavwe
Yo-o e broshuwa yilimyamwa ukusambilila ukufuma mwi izwi lyakwe Leza, e Baibolo. Lolani vino mungazana amawaliko ni vyakulozyako amawaliko mu Baibolo winu.
Ilyasi Lizima Alyasici?
Sambililani nu kumanya ilyasi ilizima lino e Leza akutunena, umulandu wuno cacindamila, navino mungacita.
Uzye E Leza Wacisinka Weweni?
Uzye e Leza wakwata izina swinya uzye akatusakamala?
Uzye Acisinka Ukuti Ilyasi Lizima Likafuma kwe Leza?
Uzye tungacita wuli pakuti tumanye ukuti vino vyawa mu Baibolo avya cisinka?
Uzye E Yesu Klistu Weweni?
Sambililani umulandu wuno Yesu wafwizile, vino iciluwula cikapiliwula, navino e Yesu akucita pampindi yo-o.
Uzye Leza Walondanga Ukuti Insi Yiwe Wuli?
E Baibolo ikalondolola cino Leza welewulizile insi, impindi yino ukucula kulisila, vino vilicitika munsi kunkolelo na wano waliikala munsi.
Alisuwiloci Lino Twawa Nalyo pa Wafwe?
Uzye acani cikacitika nga twafwa? Uzye tulitela tulone nawakundwe witu wano wafwa?
Uzye Uwufumu Wakwe Leza Acani?
Uzye weweni Imfumu ya Wufumu wakwe Leza, swinya avyani vino Uwufumu wulicita?
Nga Acani Cino Leza Walecela Uwuwipe nu Uwuyinvi Ukuya Inkolelo?
Uzye uwuwipe watalisile wuli, swinya amulandu wuno e Leza wazumilizizya ukuti wutwalilile?
Uzye Ungacita Wuli Pakuti Mulupwa Lwako Muwe Icimwemwe?
E Yehova, e Leza wa nsansa akalonda indupwa ukuwa izya cimwemwe. Sambililani vino e Baibolo ikalanda pa walume, awaci, awakwasi, na pa wana.
Uzye Ungamanya Wuli Ukupepa Kwacisinka?
Uzye kwawa vye ukupepa kwa cisinka konganye nsu? Lolani ivintu 5 vino wakapepa wa cisinka wakacita.
Uzye Amasundo Yakwe Leza Yakatwavwa mu Nzilaci?
E Yesu walondolozile umulandu wuno tukalondela uwavwilizyo na masundo yawili yano yakatutungulula aya mu Baibolo ayacindame sana.
Uzye Ungacita Wuli Pakuti Upalamile kwe Leza?
Vwambilizyani mumanye nga cakuti e Leza akateyelezya ku mapepo yonsinye, vino tuzipizile ukupepa, navinji vino tungacita pakuti tupalamile kwe Leza.
Acani Cino Cilicitika ku Mipepele?
Uzye kulitela kuwe impindi yino awantu wonsinye walilemana mu kupepa e Leza wa cisinka wenganye nsu?
Acani Cino Leza Wawela ni Wumba lya Wantu Lino Akatungulula?
E Baibolo ikatunena umulandu navino awina Klistu wawateyanya.
Acani Cino Muzipizile Ukutwalilila?
Uzye vino mwasambilila pe Leza na pi Izwi lwakwe kungavwilizya wuli wanji? Uzye awuciwuza wamusango ci wuno mungaitopwa nu Leza?


text: 15 Kabiji Bafaliseo ne banembeshi+ bafumine ku Yelusalema kwiya kwi Yesu na kumushikisha’mba:2 “Mambo ka baana bobe ba bwanga o babujila kulondela bisho bya bashakulu? Abo kechi bowa ku maboko pa kuja kajo ne.”+3 Aye wibakumbwile’mba: “Mambo ka o mulengulwila mukambizho wa Lesa na mambo a bisho byenu?+4 Lesa waambile’mba, ‘Nemeka bashobe ne bainobe,’+ kabiji ‘Yense wambila bashanji nangwa bainanji byatama* bafwainwa kumwipaya.’+5 Bino anweba mwamba’mba, ‘Yense wambila bashanji nangwa bainanji amba: “Kintu kyo mwaketekela kutambula kwi amiwa, ke bupe bwa kupana kwi Lesa,”+6 kechi wafwainwa kukwasha bashanji ne.’ Onkao mambo, anweba mwapeezha mambo a Lesa na mambo a bisho byenu.+7 Anweba bakamfutumfutu, Isaya waawile kine pe anweba byo aambile’mba:+8 ‘Bano bantu bannemekatu na byatunwa byabo, pano bino, michima yabo iji kwalepa ne amiwa.9 Bampopwela kyatu, mambo bafunjisha mafunjisho a bantu.’”+10 Kepo aichile jibumba ne kwibambila’mba: “Umvwai ne kukwatakanya kino:+11 Kintu kitwela pa kanwa kechi kyo kizhilulula muntu ne, kana akya kifuma pa kanwa kanji kyo kimuzhilulula.”+12 Baana banji ba bwanga baishile ne kumwambila’mba: “Nanchi mwayuka’mba Bafaliseo baji kuzhingila pa byo mwaji kwamba nyi?”+13 Aye wibakumbwile’mba: “Kichi kyonse kyabujile kujimba Batata ba mwiulu bakekizhulapo.14 Balekai bekalenga. Mambo bo bantangi bampofu. Umvwe mpofu watangijila mpofu mukwabo bonse baponena mu kimbo.”+15 Petelo wamwambijile’mba: “Tulumbulwilai mwatala kino kishimpi.”16 Yesu waambile’mba: “Nanchi ne anweba kechi mwaumvwa mo kyatala nenyi?+17 Nanchi kechi mwayuka’mba bintu byonse bitwela pa kanwa bipita munda apa bino byaya mu kyolonyi nenyi?18 Pakuba bintu byonse bilupuka pa kanwa, bifuma mu muchima kabiji byo bizhilulula muntu.+19 Mambo mu muchima mo mufuma milanguluko yatama,+ kwipayañana, bukende, bulalelale,* bwivi, bubela ne mwenga.20 Bino byo bintu bizhilulula muntu; pakuba kuja kwa kubula kowa* ku maboko kechi kuzhilulula muntu ne.”21 Yesu byo afumineko, wayile mu Tila ne mu Shidona.+22 Kabiji mwanamukazhi mwina Fenesha waishile kufuma mu yonkaya mpunzha ne kubijika’mba: “Nkambo, anweba Mwana Davida ngubilai lusa. Mwanami wa mukazhi bamumanyika bingi ku ndemona.”+23 Bino aye kechi wamukumbwile ne. Onkao mambo, baana banji ba bwanga baishile ne kumwambila’mba: “Mwambilai abwelemo, mambo ubena kwitulondela na kwitubijika.”24 Aye waambile’mba: “Amiwa kechi bantumine ku bonse ne, kana ku mikooko yaeleka ya kisaka kya Isalela.”+25 Bino mwanamukazhi waishile ne kumulambila,* ne kwamba’mba: “Nkambo, nkwashai!”26 Aye wamwambijile’mba: “Kechi kyawama kushikula kajo ka baana ne kupa twana twa kabwa ne.”27 Mwanamukazhi waambile’mba: “Ibyo Nkambo, pano bino twana twa kabwa tuja bukuku bupona ku tebulu wa bankambo yato.”+28 Kepo Yesu amukumbwile’mba: “Obewa mwanamukazhi, uji na lwitabilo lukatampe; kyubiwe monka mo wakebela.” Kabiji pa kyonkakya kimye mwananji wa mukazhi wabukilwe.29 Yesu byo afumineko, wayile kwipi na Kalunga ka Mema ka Ngalilea,+ kabiji wakanjijile pa mutumba ne kwikala ponka.30 Ne mabumba akatampe aishile ko aji, ne kuleta bantu balemana, bo balemeka, bampofu, bakamaama ne bakwabotu, kabiji bebatujile ku maulu anji, ne aye wibabukile.+31 Kabiji jibumba jakuminye bingi pa kumona bakamaama kebambe ne bo balemekele bakosa, balemana kebende, ne bampofu kebamone, kabiji batumbijikile Lesa wa Isalela.+32 Yesu waichile baana banji ba bwanga ne kwibambila’mba: “Nejumvwina bingi lusa jibumba+ mambo ke moba asatu o naikala nabo kabiji kafwako kyo bajapo ne. Kechi nkeba kwibaleka baye na nzala* ne, mambo bakonsha kutembuka mu jishinda.”+33 Bino baana banji ba bwanga bamwambijile’mba: “Kwepi mu ino mpunzha iji kwalepa ko tusakutaana bashinkwa ba kujisha jino jibumba jonse?”+34 Yesu wibashikishe’mba: “Muji na bashinkwa banga?” Bamukumbwile’mba: “Batanu na babiji ne tumasabi tucheche.”35 Byo aambijile jibumba kwikala panshi,36 washikwile bashinkwa batanu na babiji ne tumasabi, kabiji byo alombele, wibatebawile ne kwibapana ku baana banji ba bwanga, ne baana banji ba bwanga bebapaine ku mabumba.+37 Kabiji bonse bajiile ne kwikuta, ne kusenda bitumbe* bikatampe bitanu na bibiji byayujile bibese byashajilepo.+38 Kabiji aba bajiile, bajinga banabalume 4,000 kwa kubula kubajilako banabakazhi ne baana ba bacheche.39 Ponkapo byo aambijile jibumba kuya, wakanjijile mu bwato ne kuya mu nyaunda ya Mangadana.+


text:
Ino inga mwayanda kubelenga makani aya mu %%?
Amukutike Kuli Lesa a Kukala Muyayaya
Maswi Akutalikilawo
Lesa uli anga ngu ishi walusuno. 1 Pita 5:6, 7
Lesa ngo wakatulenga, alimwi ngootulama. Bwenka mbuli ishi wa mano alusuno mbwaiisha bana bakwe, Lesa alakwe uleiisha bantu kuli koonse mu cishi bwa kukala kabotu.
Lesa ulayubulula makani abotu abuumbi ayo atusangalasha akutupa lulangilo.
Na mwakutika kuli Lesa, ulakunomutangilila, ulakunoomufuna alimwi ulakunoomucafwa mu mapenshi anu.
Ono cinene ncakwaamba ayi mulakukala muyayaya!
Lesa ulatwaambila ayi: ‘Amupilukile kuli ndime. Amunkutike, kwaamba ayi mube abuumi.’ Isaya 55:3
AMWIILEWO ASHIMWI
MAKANI ABOTU KUSWA KULI LESA!
Lesa uleetwa meena abulemu aanji, mbuli Shinkusu, Mulengi, alimwi Mwaami. Vidyo iyi itokwaamba sha liina lyakwe Lesa licanika shiindi 7,000 akwiindaawo muBaibo.
MAKANI ABOTU KUSWA KULI LESA!
Sa Lesa ulicite liina alimwi sa ulatubikilaako maano?
Share
Share
AMUKUTIKE KULI LESA A KUKALA MUYAYAYA
Cilenje
Amukutike Kuli Lesa a Kukala Muyayaya—Maswi Akutalikilawo
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1102011098/univ/art/1102011098_univ_sqr_xl.jpg


text:
CIIYO 1
Ino Makani Nzi Aayo Mabotu?
1. Ino makani nzi aazwa kuli Leza?
Leza uyanda kuti bantu kabapona buumi bukkomanisya anyika. Wakalenga nyika alimwi azintu zyoonse zili mulinjiyo akaambo kakuti ulabayanda bantu. Lino-lino ulabweza ntaamu kutegwa bantu bali muzisi zyoonse bakabe abuumi buli kabotu kumbele. Uyoozigwisya zintu zibaletela mapenzi bantu.
Kunyina mfwulumende iyacikonzya kugwisya bugwebenga, malwazi, naa lufwu. Pele kuli makani mabotu. Lino-lino, Leza uyakugwisya mfwulumende zyabantu zyoonse akubikka yakwe. Balelwa bamfwulumende eeyi bayookkala muluumuno alimwi akupona kabotu.
2. Nkaambo nzi makani mabotu ncaayandika kapati?
Kupenga kuyoomana ciindi Leza aakugwisya bantu babi anyika. (Zefaniya 2:3) Ino eeci ciyoocitika lili? Ijwi lya Leza lyakasinsima zintu zicitika mazuba aano iziyoosya bantu. Zintu zicitika zitondezya kuti ciindi cakuti Leza abweze ntaamu cili afwaafwi.
3. Ncinzi ncotweelede kucita?
Tweelede kwiiya makani aajatikizya Leza mu Jwi lyakwe, Ibbaibbele. Lili mbuli lugwalo luzwa kuli usyi bana siluyando. Lilatwaambila mbotukonzya kupona kabotu lino alimwi ambotukonzya kuyooba abuumi butamani anyika. Masimpe, bamwi inga tiibakkomana akaambo kakuti mwiiya Bbaibbele. Pele mbwaanga Leza utusyomezya zintu zibotu kumbele, tatweelede kulekela bantu kututyompya.
Amwiiye Zinji
AMULOMBE CIIYO CA BBAIBBELE
Nkaambo Nzi Ncomweelede Kwiiya Bbaibbele?
Bbaibbele lilapa bwiinguzi kumibuzyo iibakatazya kapati bantu banji mubuumi. Sena inga mwayanda kuba akati kabo?


text:
LUGWASYO KUMUKWASYI | KUKOMEZYA BANA
Mbomukonzya Kukaka
BUYUMUYUMU
Mwanaanu ulazumanana kulilila cintu ncayanda. Kufwumbwa buyo naa mwaamba kuti peepe, ulamukatazya cakuti mane mwaalilwa kukkazyika moyo. Kunyina ncomukonzya kumucitila cikonzya kumuumbulizya, mpoonya asyoonto-syoonto mulatalika kulimvwa kuti taakwe ncomukonzya kucita pele kumupa buyo eeco ncayanda. Akaambo kakuti mwatalikide kaindi kumukasya mwanaanu, nokuba kuti tamuyandi, kumamanino inga mwazumina buyo.
Mulakonzya kucimana cilengwa eeci cibyaabi. Pele cakusaanguna, amulange-lange twaambo tujatikizyidwe mukukasya mwanaanu.
NCOMWEELEDE KUZYIBA
Kukasya mwana taluli lunya pe. Bazyali bamwi balakonzya kukazya, ambweni kwiinda mukwaamba kuti mweelede kubandika amwanaanu, naa kumukombelezya buya. Pele tamweelede kumwaambila kuti peepe, akaambo buyo kakulibilika kuti inga wanyema.
Masimpe kuti bbala lyakuti “peepe” kumatalikilo lilakonzya kumutyompya mwanaanu. Nokuba boobo, ulaiya ciiyo ciyandika kapati—kuti mubuumi kuli minyinza bantu njobateelede kusotoka. Kulubazu lumwi, ikuti mwazumina, muubya-ubya nguzu zyanu zyakweendelezya alimwi muyiisya mwanaanu kuti kamweendelezya kwiinda mukulila ikuti naa kuli ncayanda. Mukuya kwaciindi, mbomukonzya kumwiingula inga kwapa kuti katamuyandi. Kwiinda waawo, sena mwana inga wamulemeka muzyali uutamweendelezyi kabotu?
Kumukasya mwanaanu inga kwaakumugwasya kumbele aakukomena. Inga waiya mbocigwasya-kuliimya. Alimwi imwana wakaiya munzila iili boobu, aakukomena talangilwi kuyooyungwa kubelesya misamu iikola naa kucita bwaamu.
Alimwi kwaambila mwana kuti peepe, cimugwasya kulibambila ciindi aakukomena. Ba Dr. David Walsh, bakaamba kuti: “Masimpe ngakuti swebo [tobapati] talili lyoonse notujana ncotuyanda. Aboobo, tabakakomeni kabotu bana besu ikuti lyoonse katubapa kufwumbwa ncobayanda.” *
NCOMUKONZYA KUCITA
Amubikkile maano kumbaakani yanu. Ncomuyanda ncakuti mwanaanu aakukomena akabe muntu uubikkila maano, uucikonzya kulyeendelezya alimwi uuzwidilide. Pele mulakonzya kwaalilwa kuzuzikizya mbaakani eeyo ikuti kamumupa kufwumbwa ncaalomba. Ibbaibbele lyaamba kuti muntu ‘uulendekezyegwa kuzwa kubwanike, kumamanino uyooba muntu uutalumbi.’ (Tusimpi 29:21) Aboobo, kwaamba kuti peepe, ninzila imwi yakupa lulayo. Lulayo luli boobo luyoomugwasya mwanaanu, ikutali kumucisa pe.—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Tusimpi 19:18.
Ikuti mwaamba kuti peepe, mutacinci pe. Tamweelene amwanaanu. Aboobo, talili lyoonse nomweelede kumupandulwida buya mwanaanu ncomwamukasyila cintu cimwi mbuli kuti nguweelede kumusalila cakucita. Nokuba boobo, bana nobayaabukomena, ‘maano aabo ayelede kuyiisyigwa kwaandaanya ciluzi acitaluzi.’ (Bahebulayo 5:14) Aboobo, tacilubide kubandika amwanaanu. Pele, tamweelede kuti lyoonse kamuzwangana amwana uucili muniini kujatikizya kaambo ncomwaambila kuti peepe. Ikuti lyoonse mulazwangana amwanaanu, peepe wanu ulatalika kuubona mbuli kuti mubuzyo buyo ikutali mbuli kusala nkomutakonzyi kucinca.—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Baefeso 6:1.
Amukakatile kumajwi aanu. Mwanaanu ulakonzya kumusunka kwiinda mukulila naa kumukombelezya. Ikuti eeci cacitika kamuli kuŋanda, ino inga mwacita buti? Ibbuku litegwa Loving Without Spoiling, likulwaizya kuti: “Amwaandaane amwanaanu. Amumwaambile kuti ‘Ikuti koyanda kulila, cilikabotu, pele mebo tandiyandi kukumvwa. Kozwa aawa. Ulakonzya kulila ooko kusikila mane uumune.” Kumatalikilo eeci inga camukatazya kucita alimwi awalo mwanaanu inga camuyumina kuzumina. Pele mukuya kwaciindi unooyaabuleka nkaambo ulazyiba kuti tamukoocinca pe.—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Jakobo 5:12.
Tamweelede kwaamba kuti peepe kutegwa mutondezye buyo kuti mulijisi nguzu zyakumweendelezya mwanaanu
Kamunyoneka. Tamweelede kwaamba kuti peepe kutegwa mutondezye buyo kuti mulijisi nguzu zyakumweendelezya mwanaanu. Muciindi caboobo, “kunyoneka kwanu akuzyibwe.” (Bafilipi 4:5) Zimwi ziindi mulakonzya kumupa ncayanda mwanaanu, kufwumbwa buyo kuti ncayanda kacili kabotu, ikutali buyo akaambo kamacece.—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Bakolose 3:21.
^ par. 10 Oobo mbolyakaamba bbuku litegwa, No: Why Kids—of All Ages—Need to Hear It and Ways Parents Can Say It.


text:
Cibeela 6: Kuzyalwa kwa Jesu Kusikila Kulufwu Lwakwe
Mungelo Gabuliyele wakatumwa kumusimbi mubotu moyo wazina lya Maliya. Wakamwaambila kuti uya kutumbuka mwana uuya kulela kali mwami kukabe akutamani. Mwana Jesu wakazyalilwa muluba lwaŋombe ooko beembezi nkobakaunka kumubona. Kumane nyenyezi yakasololela bantu kuzwa Kujwe kuya kumwana. Tulaiya wakapa kuti babone nyenyezi eeyo, alimwi Jesu mbwaakafwutulwa kuli yooyo wakali kuyanda kumujaya.
Cabili, tulabona Jesu naakajisi myaka iili 12 kaambaula abafwundisi mutempele. Kwiinde myaka iili 18 Jesu wakabbapatizyigwa, kumane wakatalika kukambauka makani aabwami alimwi amulimo wakuyiisya zyeezyo Leza nzyaakamutumina anyika kuti acite. Kutegwa Jesu agwasyigwe mumulimo ooyu, wakasala bantu bali 12 akuba baapositolo bakwe.
Alimwi Jesu wakacita maleele manji. Wakasanina maunda-maunda aabantu kwiinda mukubelesya nswi azinkwa zisyoonto buyo. Wakaponya baciswa alimwi wakabusya bafwide. Camamanino, tulaiya zintu zinji zyakacitikila Jesu mumazuba aakumamanino aamubuumi bwakwe alimwi ambwaakajaigwa. Jesu wakakambauka kwamyaka iili yotatwe acisela, aboobo CIBEELA 6 caamba ciindi camyaka iinda buyo asyoonto ku 34.


text:
MĀNGA YA 45
Kwabuka Munonga wa Yodano
TALA! Bene Isalela aba babuka Munonga wa Yodano! Ino le mema adi kwepi? Mvula byanoka bikomo mu kino kitatyi kya mwaka, kepaijije munonga wadi muyule bā’nka ne pa milomo. Ino pano mema onso abaūme! Bene Isalela babukanga munonga pa nshi myumu tē enka na mobāabukile pa Kalunga Katyila! Lelo mema onso i mende kwepi? Tutalei bidi.
Bene Isalela pa kwabuka Munonga wa Yodano, Yehova wasapwidile Yoshua alombole bantu’mba: ‘Babitobo bakasela dikumbo dya kipwano ne kwibabadikila. Pobakanyanta mayo abo mu mema a Munonga wa Yodano, penepo mema akaleka kukuka mulungu.’
Penepo babitobo batekuna dikumbo dya kipwano ne kwidisela kumeso kwa bantu. Abo pa kufika ku Yodano, babitobo abaimana nshinkidingi mu mema. Papo mema akuka mulungu mukomokomo, ne mushike’o. Ino mayo abo atenga’tu mema, ponka’po abaleka’byo kukuka mulungu! I kingelengele! Yehova waimika mema a kuntenta. Ponka’po mema a munonga abaūme!
Babitobo baselele dikumbo dya kipwano abakemana pa bukata bwa munonga mūmu. Lelo wibamwene pa kifwatulo’pa? Abo papo bemene, Bene Isalela abaabuka Munonga wa Yodano panshi pōmu pō!
Muntu yense pa kupwa kwabuka, Yehova wasoñanya Yoshua anene bana-balume 12 bankanka’mba: ‘Endai pemene babitobo na dikumbo dya kipwano mu munonga. Muboye’po mabwe 12, mubungile’o pomukalādila bufuku. Kupwa, mu mafuku a kumeso, shi benu bana kebemwipangula nshintulwilo ya ano mabwe, mukebalombola’mba mema āimene kitatyi kyāabukile dikumbo dya kipwano dya Yehova mu Yodano. Mabwe akemuvuluja kino kingelengele!’ Yoshua nandi wabunge mabwe 12 pemene babitobo mu kyalo kya munonga.
Ku mfulo Yoshua wanena babitobo baselele dikumbo dya kipwano amba: ‘Abukai Yodano.’ Abo babuka’tu, munonga ubaalula kukuka mulungu monka.
Yoshua 3:1-17; 4:1-18.


text:
Lufunjisho 7
Bufumu bwa Lesa bo bu Ka?
1. Bufumu bwa Lesa bo bu ka?
Bufumu bwa Lesa ke kafulumende wa mwiulu. Bukafumyapo makafulumende onse ne kulama kabiji bukalengela kyaswa muchima wa Lesa kubiwa mwiulu ne pano pa ntanda ponse. Kyawama bingi kuba’mba, Lesa ukengijisha Bufumu bwanji mu jino jishinda. Katatakatu Bufumu bwa Lesa bukalete kafulumende ukoba byonse bikeba bantu. Bukakwatankanya bantu bonse pano pa ntanda.—Tangai Danyela 2:44; Mateo 6:9, 10; 24:14.
Bufumu bonse bwafwainwa kwikala na mfumu. Yehoba watongola Mwananji, Yesu Kilishitu kwikala Mfumu wa Bufumu bwanji.—Tangai Lumwekesho 11:15.
2. Mambo ka Yesu o aikela Mfumu wafwainwa?
Mwana Lesa ye Mfumu wafwainwa uji na lusa, watemwa bololoke. (Yoano 1:14) Kabiji uji na bulume bwa kukwasha bantu mambo ukalamanga ino ntanda saka aji mwiulu. Panyuma ya kusangulwa wayile mwiulu ne kwikala ku kuboko kwa kilujo kwa Yehoba na kupembelela. (Bahebelu 10:12, 13) Mu kuya kwa moba, Yehoba wamupele bulume bwa kutendeka kulama.—Tangai Danyela 7:13, 14.
3. Bañanyi bakalamanga ne Yesu?
Yesu ukalamanga na “bazhijikwa” mwiulu. (Danyela 7:27) Batumwa banji bakishinka bo bazhijikwa batanshi bo asajile. Ne lelo jino Yehoba watwajijila kusala banabalume ne banabakazhi bakishinka bakwikala bazhijikwa. Byonka byo kyajinga kwi Yesu, nabo basangulwa na mibiji ya bumupashi.—Tangai Yoano 14:1-3; 1 Kolinda 15:42-44.
Bantu banga bakaya mwiulu? Yesu wibatelele’mba “kajitanga kacheche.” (Luka 12:32) Bonse pamo bakekala 144,000. Bakalamanga ino ntanda pamo ne Yesu saka baji mwiulu.—Tangai Lumwekesho 14:1.
4. Ki ka kyamwekele kimye kyatendekele kulama Yesu?
Bufumu bwa Lesa bwatendekele kulama mu 1914. * Yesu byo aikeletu Mfumu, watayile Satana ne bandemona banji pano pa ntanda. Satana wazhingijile bingi kabiji waletele makatazho mwaya ntanda yonse. (Lumwekesho 12:7-10, 12) Kufumatu kyo kya kimye, bya malwa bilengela bantu kuyanda bibena kuvujilakotu. Makondo, bipowe bya nzala, myalo ne bitentanshi ke mbaji ya “kiyukilo” kimwesha’mba Bufumu bwa Lesa katataka butendeke kulama ino ntanda.—Tangai Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Bufumu bwa Lesa bukaleta ka?
Kupichila mu mwingilo wa kusapwila, Bufumu bwa Lesa bubena kukonkanya jibumba jikatampe kufuma mu bisaka byonse bya bantu ne kwibakwatankanya mu mutende. Bantu bavula bakoka michima babena kwikala bangikazhi ba mu Bufumu bwa Lesa bulamwa ne Yesu. Bufumu bwa Lesa bukebazhikijila byo bukonauna buno bwikalo bubi pano pa ntanda ponse. Onkao mambo, bonse bakeba kwikala bangikazhi mu Bufumu bwa Lesa bafwainwa kukokelanga Yesu kalama wabo.—Tangai Lumwekesho 7:9, 14, 16, 17.
Mu myaka 1,000, Bufumu bwa Lesa bukabwezha bwikalo Lesa boakebelenga bantu kwikala kuntendekelo. Ino ntanda yonse ikekala paladisa. Kepo Yesu akabwezha Bufumu kwi Shanji. (1 Kolinda 15:24-26) Nanchi mwayukapo bamo bomwakonsha kubulako pa Bufumu bwa Lesa nyi?—Tangai Salamo 37:10, 11, 29.
^ jifu. 6 Umvwe mukeba kuyuka bungauzhi bwa mu Baibolo byo bwatongwejile jimo mwaka wa 1914, monai mapa 215-218 mu buku wa Nanchi Baibolo Kine Ufunjisha’mba Ka?
Fundai ne Bikwabo
Nanchi Baibolo Kine Ufunjisha’mba Ka?
Nanchi Tuji mu ‘Moba Apelako’ Nyi?
BAÑANYI BABENA KUBA KYASWA MUCHIMA WA YEHOBA LELO JINO?
Bakamonyi ba kwa Yehoba Banengezha Byepi Mwingilo Wabo wa Kusapwila?
Tulondela byaubanga Yesu byo ajinga pano pa ntanda. Ñanyi mashinda amo o tulondela pa kusapwila?


text:
ICIPANDWA 13
Mulecindika Ubumi Ubo Lesa Amupeela
1. Nani uwatupeela ubumi?
YEHOVA “ni Lesa wa mweo.” (Yeremia 10:10) E watubumbile kabili e watupeela no bumi. Baibolo itila: “Ni mwe mwabumbile ifintu fyonse, kabili ni pa mulandu wa kufwaya kwenu fyabeleleko no kubumbwa.” (Ukusokolola 4:11) Ca cine, Yehova alafwaya ukuti tube no bumi. Kanshi ubumi bupe ubusuma nga nshi ubo atupeela. —Belengeni Amalumbo 36:9.
2. Finshi tulingile ukulacita pa kuti tuleikala bwino?
2 Yehova alatupeela ifintu ifyo tukabila pamo nga ifya kulya na menshi pa kuti tutwalilile ukuba no bumi. (Imilimo 17:28) Lelo afwaisha ukuti tuleikala bwino. (Imilimo 14:15-17) Pa kuti tuleikala bwino, tulingile ukulakonka amafunde ya kwa Lesa.—Esaya 48:17, 18.
IFYO LESA AMONA UBUMI
3. Finshi Yehova acitile ilyo Kaini aipeye Abele?
3 Baibolo itusambilisha ukuti Yehova amona ukuti ubumi bwesu no bwa bantu bambi bwalicindama. Ku ca kumwenako, ilyo Kaini umwana wa kwa Adamu na Efa afuliilwe umwaice wakwe Abele, Yehova alimusokele ukuti alingile ukuilama. Lelo, Kaini tailamine e ico “aumine Abele munyina no kumwipaya.” (Ukutendeka 4:3-8) Yehova alikandile Kaini pa kwipaya Abele. (Ukutendeka 4:9-11) Kanshi ubukali no lupato tafyawama pantu kuti fyalenga twalacita ulukaakala nelyo twaba abankalwe. Umuntu umunkalwe nelyo uucita ulukaakala te kuti akwate umweo wa muyayaya. (Belengeni 1 Yohane 3:15.) Nga tulefwaya ukuti tulesekesha Yehova, tulingile ukutemwa abantu bonse fye.—1 Yohane 3:11, 12.
4. Finshi tusambilila pa bumi kwi funde ilyo Lesa apeele Mose?
4 Ilyo papitile imyaka iingi sana, Yehova alilangilile ukuti alicindika ubumi lintu apeele Mose Amafunde Ikumi. Ifunde limo pali aya amafunde litila: “Wilaipaya.” (Amalango 5:17) Nga ca kuti umuntu aipaya umunankwe ku mufulo, na o wine balingile ukumwipaya.
5. Bushe Lesa amona shani ukuponya ifumo?
5 Bushe Lesa amona shani ukuponya ifumo? Yehova alicindika no bumi bwa kanya akashilafyalwa. Mu mafunde ayo Yehova apeele Abena Israele, alandile no kuti umuntu nga auma umwanakashi uuli ne fumo e lyo umwana uuli mu mala afwa, uyu muntu na o wine balingile ukumwipaya. (Belengeni Ukufuma 21:22, 23; Amalumbo 127:3) Ifi fitusambilisha ukuti ukuponya ifumo tacawama.—Belengeni Ifyebo na Fimbi pa 28.
6, 7. Kuti twalanga shani Yehova ukuti twalicindika ubumi?
6 Kuti twalanga shani Yehova ukuti twalicindika ubumi bwesu no bwa bantu bambi? Tatufwile ukulacita ifintu ifingalenga ubumi bwesu no bwa bantu bambi bwaba mu bwafya. Kanshi tatulingile ukulapeepa fwaka nelyo ukulabomfya imiti iikola icibomfyebomfye pantu ifi fintu kuti fyalenga twaba mu bwafya nelyo twafwa.
7 Apo Lesa e watubumba atupeela no bumi, tulingile ukulaisunga ukulingana ne fyo afwaya. Kanshi tufwile ukulasunga bwino umubili wesu. Nga ca kuti tatuleisunga bwino, Lesa kuti aletumona ukuti tatwasanguluka. (Abena Roma 6:19; 12:1; 2 Abena Korinti 7:1) Te kuti tulepepa Yehova uwatupeele ubumi nga ca kuti tatulemona ukuti ubumi bwalicindama. Nangu ca kutila kuti cakosa sana ukuleka imisango yabipa, Yehova akatwafwa nga tuleibikilishako ukuleka pantu ninshi tulemona ukuti ubumi bwalicindama.
8. Finshi tulingile ukulacita pa kuti tatulengele ubumi bwesu no bwa bantu bambi bwaba mu busanso?
8 Natusambilila ukuti ubumi bupe ubwacindama sana. Yehova alitucetekela ukuti tatwakulacita ifintu ifingalenga ubumi bwesu no bwa bantu bambi bwaba mu bwafya. E ico tulingile ukulaensha bwino imyotoka, amahonda kumo ne ncinga. Na kabili, tatufwile ukulayangalako ifyangalo ifya lukaakala. (Amalumbo 11:5) Tufwile ukulakuula amayanda yesu bwino no kulayasunga bwino ica kuti te kuti kube amasanso nangu yamo. Yehova aebele Abena Israele ukuti: “Nga wakuula ing’anda, ukabikepo ica kucingilila pa mutenge, pa kuti taubikile umulandu wa mulopa pa ng’anda yobe pantu umo kuti aponapo.”—Amalango 22:8.
9. Bushe tufwile ukulasunga shani inama?
9 Yehova alibika amano na ku fyo tusunga inama. Alitusuminisha ukwipaya inama nga tulefwaya ukulya nelyo nga tulefwaya ukupangamo ifya kufwala kabili alitusuminisha ukushipaya nga ca kutila shileleta amasanso. (Ukutendeka 3:21; 9:3; Ukufuma 21:28) Lelo tatufwile ukulacusha inama nelyo ukushipaila umusamwe.—Amapinda 12:10.
MULEMONA UBUMI UKUTI BWA MUSHILO
10. Twaishiba shani ukuti umulopa wimininako ubumi?
10 Yehova amona umulopa ukuti wa mushilo pantu wimininako ubumi. Ilyo Kaini aipeye Abele, Yehova amwebele ati: “Umulopa wa kwa munonko ulelilila kuli ine mu mushili.” (Ukutendeka 4:10) Umulopa wa kwa Abele waleimininako ubumi bwakwe kabili Yehova alikandile Kaini pa kwipaya umwaice wakwe. Pa numa ya lyeshi mu nshiku sha kwa Noa, Yehova na kabili alilangilile ukuti umulopa wimininako ubumi. Yehova alisuminishe Noa no lupwa lwakwe ukulalya inama. Atile: “Inama shonse isha mweo mukalelya. Fyonse namupeela, nga filya namupeele umusaalu uuteku.” Lelo kwali cimo ico Yehova abaleseshe ukulalya. Abebele ati: “Lelo inama umuli umweo, umulopa wa iko, mwilalya.”—Ukutendeka 1:29; 9:3, 4.
11. Lifunde nshi Lesa apeele Abena Israele pa mulopa?
11 Pa numa ya myaka nalimo 800 ukutula apo Yehova aleseshe Noa ukulalya umulopa, Yehova alibwekeshepo ukweba abantu bakwe ati: “Kabili umuntu onse mu bana ba kwa Israele nelyo mu balebeshi abekala mu kati kenu uwaipaye nama nelyo icuni iciliiwa, afwile ukupongololamo umulopa wa ciko no kushiikapo iloba.” Na kabili, atile: “Mwilalya umulopa.” (Ubwina Lebi 17:13, 14) Na pali iyi yine nshita Yehova alefwaya abantu bakwe balemona ukuti umulopa wa mushilo. Alibasuminishe ukulya inama lelo alibaleseshe ukulya umulopa. Nga baipaya inama, pa kuti balye balingile ukupongololamo umulopa no kushiikapo iloba.
12. Bushe Abena Kristu bamona shani umulopa?
12 Ilyo papitile imyaka ukutula apo Yesu afwilile, abatumwa na bakalamba mu filonganino fya Bena Kristu mu Yerusalemu balilongene, pa kuti bamone amafunde ayo Abena Kristu balingile ukutwalilila ukulakonka pa mafunde ayo Lesa apeele Abena Israele. (Belengeni Imilimo 15:28, 29; 21:25.) Yehova alibafwile ukwishiba ukuti umulopa walicindama kuli ena kabili balingile ukulaumona ukuti wa mushilo. Abena Kristu bakubalilapo tabalelya nelyo ukunwa umulopa nangu fye ukulya inama iyo bashipongolwelemo umulopa. Nga ca kuti balya, Lesa ali no kulabamona fye nga filya fine amona abapepa utulubi nelyo abacita ubulalelale. Ukutula ilya nshita, Abena Kristu balakaana ukulya nelyo ukunwa umulopa. Inga muno nshiku? Na muno nshiku mwine Yehova afwaya tulemona ukuti umulopa wa mushilo.
13. Mulandu nshi Abena Kristu bakaanina ukubikwamo umulopa?
13 Bushe ifi twalanda pa muulu filolele mu kuti Abena Kristu balingile ukulakaana ukubikwamo umulopa? Ee, balingile ukulakaana. Yehova alitweba ukuti tatufwile ukulalya umulopa nelyo ukulanwa umulopa. Ku ca kumwenako, badokota nga bamulesha ukunwa ubwalwa, bushe kuti mwaitunga inshindano ya bwalwa? Awe nakalya! E fyo caba na kwi funde lya kukaanalya umulopa nelyo ukunwa umulopa, na ifwe bene tatulingile ukusumina ukutubikamo umulopa.—Belengeni Ifyebo na Fimbi pa 29.
14, 15. Cinshi umwina Kristu alingile ukulamwena ukuti ukucindika ubumi no kumfwila Yehova kwaliwama?
14 Inga ca kuti badokota batweba ukuti twalafwa nga tatubikilwemo umulopa? Cila muntu afwile aisalilapo nampo nga alakonka ifunde lya kwa Lesa ililanda pa mulopa nelyo iyo. Fwe Bena Kristu tulacindika sana ubumi ubo Lesa atupeela e co tulafwayako inshila shimo isha kundapilwamo; lelo tatusumina ukutubikamo umulopa.
15 Ukucila ukusumina ukubikwamo umulopa, tulabombesha ukuisunga bwino pantu Lesa alicindika ubumi. Cawamapo ukumfwila Yehova ukucila ukukanamumfwila pa kuti fye tutantalisheko ubumi bwesu. Yesu atile: “Onse uufwaya ukupususha umweo wakwe akaulofya; lelo onse uwalofya umweo wakwe pa mulandu wandi akausanga.” (Mateo 16:25) Tulingile ukulaumfwila Yehova pantu twalimutemwa kabili e waishiba ifingatuwamina. Twalishiba ukuti Yehova alicindika ubumi kabili bwa mushilo.—AbaHebere 11:6.
16. Mulandu nshi ababomfi ba kwa Lesa bakonkela ifyo abeba?
16 Nangu cafye shani ababomfi ba kwa Lesa aba cishinka balakonka ifunde lyakwe ililanda pa mulopa. Tabalya umulopa nelyo ukunwa umulopa kabili tabasumina ukubikwamo umulopa pa kuti bapole. * Lelo balasumina inshila shimbi isha kundapilwamo pa kuti bapole. Balishininkisha ukuti Kabumba uupeela ubumi no mulopa alishiba ifintu ifingatuwamina. Bushe mwalicetekela ukuti Kabumba alishiba ifingamuwamina?
UKUBOMFYA UMULOPA UKO YEHOVA ASUMINISHE
17. Ni nshila nshi imo fye iyo Yehova asuminishe abena Israele ukulabomfeshamo umulopa?
17 Mu Mafunde ayo Lesa apeele Mose, Yehova aebele abena Israele ati: “Umweo wa ca mweo conse waba mu mulopa wa ciko, kabili ine naupeela kuli imwe pa ciipailo ukuti muleifutilako, pantu umulopa e ufutilako, ico umweo waba mu mulopa.” (Ubwina Lebi 17:11) Abena Israele nga balufyanya, baletuula inama ilambo pa kuti Yehova abeleele kabili shimapepo alepongolwela umulopa pa cipailo mwi tempele. Iyi e nshila imo fye iyo Yehova asuminishe abena Israele ukulabomfeshamo umulopa.
18. Lishuko nshi twakwata pa mulandu wa kuti Yesu alituulile umweo wakwe ilambo?
18 Ilyo Yesu aishile pano calo alifumishepo ifunde lya kulatuula inama ilambo lintu atuulile umweo nelyo umulopa wakwe pa kuti ifilubo fyesu fyelelwe. (Mateo 20:28; AbaHebere 10:1) Umweo wa kwa Yesu wali uwacindama sana ica kuti ilyo Yehova amubuushishe aya na ku muulu, Yehova alipeele abantu ishuko lya kwikala umuyayaya.—Yohane 3:16; AbaHebere 9:11, 12; 1 Petro 1:18, 19.
19. Finshi tulingile ukulacita pa kuti ‘twingaba abakaele ku mulopa wa bantu bonse’?
19 Tulatasha nga nshi pa mulandu wa kuti Yehova alitupeela ubumi! Kanshi tufwile ukulaebako abantu ukuti nga batetekela Yesu, bakakwata umweo wa muyayaya. Twalitemwa abantu, e co tulingile ukubomba apapela amaka yesu ukubasambilisha pa kuti bakakwate umweo. (Esekiele 3:17-21) Nga twacita ifi, lyena tukomfwa nge fyo umutumwa Paulo aumfwile ukuti wa kaele. Atile: “Ndi wa kaele ku mulopa wa bantu bonse, pantu nshashimunwike ukulanda kuli imwe ukupanga konse ukwa kwa Lesa.” (Imilimo 20:26, 27) Ca cine, nga tulesambilisha abantu pali Yehova na pa fyo acindika ubumi, ninshi tulelangilila ukuti twalicindika sana ubumi no mulopa.
^ para. 16 Nga mulefwaya ukwishibilapo na fimbi pa kubikwamo umulopa pa kundapilwamo, moneni amabula 77-79 mu citabo icitila “Ikalilileni mu Kutemwa kwa kwa Lesa,” icalembwa ne Nte sha kwa Yehova.


text:
CIIYO 2
Rabeka Wali Kuyanda Kukondwelesha Yehova
Rabeka wali kuba mutukashi wasuna Yehova. Mwibendi wali kuba Isaki. Isaki neye wali kumusuna Yehova. Inga Rabeka ne Isaki balenshibana aconi? Inga Rabeka walalesha aconi eti wali kuyanda kukondwelesha Yehova? Leka tubone.
Bashali ba Isaki bali kuba ba Abulahamu ne Sala. Bonse bali kwikala mu Kanani. Bantu bamumusenya uyu nkabali kupaila Yehova. Nacikaba ico, Abulahamu wali kuyanda eti mwanendi mutuloba ebe mutukashi ukute kupaila Yehova. Emulandu wakendi walatuma musebenshi wakendi, apona ni Eliyesa, kuya ku Halani, musenya kwali kwikala banse ba Abulahamu, kwamba eti enga alangaule mutukashi ngwela kweba Isaki.
Eliyesa walaya kucishi ico pamo ne basebenshi bambi ba Abulahamu. Musuma uyu wali kuba utali maningi. Mpobali kuya, bali kuba ne ngamila shili 10 shali kuba shanyamuna byakulya nebipo. Inga Eliyesa walenshiba aconi mutukashi ngwali kuyandika kusalila Isaki? Eliyesa ne bantu mbwali kuba nabo mpobalashika ku Halani, balapumwina pamukalo pakwinga Eliyesa wali kwinshiba eti batukashi nibese kwisa kuteka menshi. Eliyesa walapempela kuli Yehova nekwamba eti, ‘Ito mutukashi ngweti nsenge menshi ampe ame pamo ne ngamila, ninjinshibe eti uyu emutukashi ngomulansalili.’
Kufuma apo, Rabeka walesa kwisa kuteka menshi kumukalo. Baibolo ikute kwamba eti Rabeka wali kuba wapa maningi. Eliyesa mpwalamusenga menshi akunwa, Rabeka walakumbula eti: ‘Owo. Nindimutekele menshi akunwa, kayi ne ngamila shenu nashoyo nindishipe menshi.’ Ngamila shafwa inyotwa shikute kunwa menshi manji maningi. So kwamba eti ngamila shonse shikwane, Rabeka walateka menshi manji. Sena ulamubono mucipikica ncalasebensenga cangofu?— Eliyesa walakankama kubona Yehova ncalakumbula pempelo yakendi.
Eliyesa walapa Rabeka bipo binji byaina. Rabeka walaambila Eliyesa nebanendi eti benga pamo kung’anda kucomwabo. Mpobalashika, Eliyesa walabaambila mulandu Abulahamu ncaalamutumina ku Halani kayi walaamba ne ncalaikumbula Yehova pempelo yakendi. Banja ya Rabeka yalasumina eti Isaki aebe Rabeka.
Rabeka walaya pamo ne Eliyesa ku Kanani kuya kwebewa kuli Isaki
Sena ulayeyenga eti Rabeka walakana kwebewa kuli Isaki?— Rabeka walenshiba eti Yehova endiye walamutuma Eliyesa. Bashali mpobalamwipusha Rabeka ito wali kuyanda kwebewa kuli Isaki nekuya ku Kanani, walakumbula eti, ‘Ee, ndandanga kuya.’ Popelapo, Rabeka ne Eliyesa balatatikapo kuya ku Kanani. Mpobalashika, Rabeka ne Isaki balebana.
Pakwinga Rabeka wali kwinsa ncasuni Yehova, Yehova walamupa colwe. Mpokwalapita byaka binji, Yesu walesa kusemenwa mumukowa wa Rabeka! Ito nenjobe uli eti Rabeka, kayi koinsa ncasuni Yehova, nenjobe nakakupe colwe.
BELENGANI MU BAIBOLO YENU
Genesis 12:4, 5; 24:1-58, 67


text:
ISAMBILILO 6
Bushe Ukulongana na Bena Kristu Banensu Kutwafwa Shani?
Tulaya mu kulongana lyonse nangu ca kuti pa kuya tufwile ukupita mu mpanga e lyo nangu ca kuti nakutalala sana nelyo kuli imfula. Mulandu nshi ba Nte bela mu kulongana nangu ca kuti nabakwata amafya nelyo nabanaka?
Ukulongana kulatuletela insansa. Ilyo Paulo alelanda pabo tulongana nabo, alembele ati: “Tutontonkanye pa banensu.” (AbaHebere 10:24) Aya mashiwi yalola mu kuti tulingile ukwishiba bwino sana abo tulongana nabo. Kanshi Paulo aletukoselesha ukubika amano ku banensu. Nga twaishiba Abena Kristu banensu ne ndupwa shabo, tukasanga ukuti bamo balicimfya amafya ayo na ifwe tukwatako kabili ici kuti calenga na ifwe twashipikisha.
Ukulongana kulakosha bucibusa bwesu. Bamunyinefwe abo tulongana nabo fibusa fyesu abo twatemwa icine cine, te bantu fye abo twaishibana nabo patali patali. Limo tulangalila na capamo. Busuma nshi bwaba mu kucita ifyo? Ukuba na Bena Kristu banensu, kulenga twalababikako amano kabili ici cilatwafwa ukutemwana sana. Ilyo abanensu baba na mafya, tulabafwa pantu fibusa fyesu ifya cishinka. (Amapinda 17:17) Kabili ukuba nabo kulanga ukuti ‘tulabasakamana.’—1 Abena Korinti 12:25, 26.
Tulemukoselesha ukusala ifibusa ificita ukufwaya kwa kwa Lesa. Ifibusa fya musango uyu kuti mwafisanga mu cilonganino ca Nte sha kwa Yehova. Mwikaleka icili conse ukumucilikila ukulongana na ifwe.
Mulandu nshi cawamina ukusangwa mu kulongana?
Ni lilali mwingatemwa ukwisalongana na ifwe no kwishiba abo tulongana nabo?


text:
Ikuti Bantu Bobilo Bayandana, Sena Cili Kabotu Kuti Bakkala Antoomwe Kakunyina Kukwatana Mumulawo?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Bbaibbele lilasalazya kwaamba kuti “
Leza uyoobabeteka basibwaamu.” (Bahebulayo 13:4) Ibbala lya Chigiliki lyakuti “bwaamu,” nkokuti por‧nei′a, libikkilizya koonana kwabantu batakwetene. Aboobo, cililubide mumeso aa Leza kuti bantu bobilo batakwetene kabakkala antoomwe—nokuba kuti balaamakanze akuyookwatana.
Mbuti kuti bantu bobilo aaba kabayandana kapati? Leza uyanda kuti bakwatane mumulawo kabatanatalika koonana. Ngu Leza wakatulenga kuti katuyandana. Bube bwa Leza bupati nduyando. (1 Johane 4:8) Aboobo, ulijisi twaambo tubotu ncayandila kuti koonana kakucitwa buyo abantu bakwetene.
Amwiiye Zinji
MULAKONZYA KUKKOMANA MUMUKWASYI WANU
Amusyome Leza Kutegwa Mukkomane Mucikwati
Kubelesya mibuzyo yobilo iitakatazyi inga camugwasya kupa kuti zintu zibote mucikwati canu.


text:
12
Mushindo kinyi oodi mukumbeene kwifubwila pepi n’Efile Mukulu?
1. Efile Mukulu apushaa nteko yooso su?
Efile Mukulu atekye bantu ba miilo yooso bwashi befubwile pepi naaye mu nteko. (Misambo 65:2) Kadi, Efile Mukulu tapushaa sunga kukumina nteko yooso nya. Bu kileshesho, nteko ya muntu akitshina mukashi aaye myanda ibubi ngikumbeene kulwishibwa. (1 Mpyeele 3:7) Na dingi, pabaadi beena Isaleele abatungunuka na kukita myanda ibubi, Efile Mukulu baadi mupele kuteemesha nteko yaabo. Eyendo, Efile Mukulu mwitupe kinemo kikata kya kumusambila. Na dingi, Efile Mukulu akumina nteko ya bantu bakite mpa na milwisho ikata su abelanga ku mashimba.
2. Abitungu tutekye mushindo kinyi?
Luteko nyi nkipindji kya lulangwilo lwetu, byabya abitungu tusambile nkapenda Yehowa, Mupangi etu. (Mateo 4:10; 6:9) Na dingi, bu byatudi bantu bashi bapwidikye, abitungu twele nteko mwishina dya Yesu mwanda bafwile bwa milwisho yetu. (Yowano 14:6) Yehowa takumina shi twikale atwambuula nteko yatudi bakwate mu binangu sunga yatudi bafunde mwisaki nya. Akyebe shi twele nteko ayifiki mu mashimba etu.
Mupangi etu mukumbeene kupusha mpa na nteko yatwelela mwishimba. (1 Samwele 1:12, 13) Etutekye bwashi twele nteko nsaa yooso, bu kileshesho pa kubuuka na pa kulaala, nsaa ya kudya, na patudi na mwanda awitukalakasha.
3. Bwakinyi beena Kidishitu abebungaa pamune?
Kwifubwila pepi n’Efile Mukulu ta nkubofule nya mwanda twi munkatshi mwa bantu bashi na lukumino na bakwete kusenga mulayilo w’Efile Mukulu wa kutuula kufukama pa nsenga. (2 Timotee 3:1, 4; 2 Mpyeele 3:3, 13) Byabya twi na lukalo lwa kwibunga na bakwetu beena lukumino bakumbeene kwitunyingisha; na dingi abo namu be netu lukalo.
Kwibunga na bantu bafule Efile Mukulu akwitukwasha bwa kwifubwila pepi n’Efile Mukulu. Bisangilo bya Batemwe ba Yehowa abitupa mushindo wibuwa wa kunyingishibwa na lukumino lwa bangi.
4. Mushindo kinyi oodi mukumbeene kwifubwila pepi n’Efile Mukulu?
We mukumbeene kwifubwile pepi na Yehowa su onangushena ku myanda yolongo mu Bible. Kunangushena ku myanda yadi mukite, ku malango aaye, na ku milayilo yaaye. Nteko na kunangushena akwitukwasha bwa kumona muulo wa kifulo ky’Efile Mukulu na binangu byaye.
We mukumbeene kwifubwila pepi n’Efile Mukulu nka su we mutuule lukulupilo na lukumino mwadi. Kadi lukumino lwi nka bu mutshi autungu kudisha. Abitungu odishe lukumino loobe nsaa yooso mu kutaluula myanda yooso yoodi mutudile lukumino na bwakinyi we mwiyikumine.
5. Kwifubwila pepi n’Efile Mukulu kwi nkukwasha naminyi?
Yehowa etatshisha bwa booso bamufule. Mukumbeene kwibalama kumpala kwa kintu kyooso kikumbeene kulwisha lukumino lwabo na lukulupilo lwa muwa wa looso. (Misambo 91:1, 2, 7-10) Etudimusha pabitale mashinda akumbeene kulwisha muloo wetu na kwitukutshisha kwikala bibuwa. Yehowa etulongyesha eshinda dikile buwa.
BWA KUUKA INGI MYANDA
Teka bwa kulonga Bible buntu
Video: Bwakinyi abitungu kulonga Bible?
Bible kwete kukwasha bantu midiyo mu nsenga ishima bwabadya kupeta myaluulo ku nkonko ikata ya mu nshalelo. Okumina kwikala munkatshi mwabo su?


text:
Baibolo ya pa Intaneti | BAIBOLO—AMALEMBO YA CALO CIPYA
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
Yobo 9:1-35
9 E lyo Yobo ayaswike no kutila:2 “Cine cine ninjishiba ukuti ni fyo fine.Lelo bushe umuntunse umwina kufwa kuti aba shani umulungami kuli Lesa?+3 Nga Lesa atemwa ukulubulwishanya nankwe,+Umuntu te kuti aasuke Lesa nangu cimo pa fintu ikana limo (1,000).4 Wa mano mu mutima kabili alikosa mu maka.+Nani uwingamutalamina no kuba umutende?+5 Asesha impili,+ ica kuti abantu tabeshiba no kwishiba ifyo ashisesha,Ena alashipenuna nga afulwa.+6 Atenkanya isonde ukulifumya pa bwikalo bwa liko,Ica kuti inceshi+ sha liko shilatenkana.7 Eeba akasuba ukuti kebalika,Na pa ntanda alakupikapo,+8 E wa-ansa imyulu eka+No kunyantaula pa matamba ya pali bemba;+9 Apangile intanda sha Ashi, ne ntanda sha KesiliNe sha Kima+ ne sha mabumba ya ku kapinda ka ku kulyo;10 Acita ifikulu ifyo tushingomfwikisha,+Ne fipesha amano ifishingapendwa.+11 Moneni! Apita pali ine na ine nshimumona,Kabili nshishiba ne lyo apita.+12 Moneni! Alapokolola. Nani engamulesha?Nani engamwipusha ati, ‘Cinshi ulecita?’+13 Lesa takanasheko ubukali bwakwe;+Mwi samba lyakwe e mo abafwilisha uusansa+ bakacimba.14 Pali bufi ine nga namwasuka!Ndesala amashiwi aya kusosa kuli ena,+15 Uo nshingaasuka, nangu ndi uwalungama.+Kuti napapaata uulendubulwisha.+16 Nga namwita, bushe kuti angasuka?+Ndemona kwati te kuti akutike kwi shiwi lyandi;17 Uuncena ku nkuukaNo kufusha apa fye ifilonda fyandi.+18 Te kuti ansuminishe ukupeema,+Pantu aleka naikuta fye ifya malangulushi.19 Nga kwaba uwakwatisha amaka, ninshi e po aba;+Kabili ngo muntu apama ukuya mu bupingushi, kuti naya!20 Nga nali uwalungama, akanwa kandi kuti kampeela imilandu;Nga nali uwa kaele, ena kuti ampondamika.21 Nga nali uwa kaele, nga nalaba ku mweo wandi;Nga nakaana ubumi bwandi.22 Kwaba fye cimo. E mulandu ndesosela nati,‘Uwa kaele, no mubifi, bonse alabaleka bafwa.’+23 Ilyeshi nga lyaisapumikisha ukwipaya,Aseka aba kaele abapelelwa.24 Isonde alipeela mu minwe ya mubifi;+Abapingushi ba pa calo alafimba pa menso.Nga te o, ninshi nani?25 Kabili inshiku shandi shipita ulubilo ukucila uulebutuka;+Nashipitingana, tashakamone ubusuma.26 Nashipitingana nga mato ya matete,Nga kapumpe uulefookela pa ca kulya.+27 Nga natila, ‘Lekeni ndabe ku masakamika yandi,+Lekeni njalule icinso+ candi no kusansamuka,’28 Ninshi natiina amalangulushi yandi yonse;+Ninjishiba ukuti tamwakamone ngo wa kaele.29 Ine nkaba umubifi.Nga kanshi cinshi ico ndeculila apa fye?+30 Nga nasamba mu menshi ya mfula,No kusamba iminwe yandi mu menshi ya mito,+31 Kuti mwantumpika mu matipa,Kuti nalamba ica kuti ne fya kufwala fyandi fyankaana.32 Pantu tali muntu+ nga ine, uo ningaasuka,Uo twingengila nankwe mu kulubulula.33 Tapali umuntu pa kati ka ifwe uwa kukalulula,+Uwingabika ukuboko kwakwe pali ifwe babili.34 Lekeni afumye pali ine inkonto yakwe,+Ne cintiinya cakwe cintutumya.35 Lekeni nande no kukanamutiina,Pantu nshaba ifyo ne mwine.