text:
KITEBA KYA MULAMI—KYA KWIFUNDA Kweji 10 2016
Ino nimelo idi na bishinte bya kwifunda tamba 28 Kweji 11 kutūla ku 25 Kweji 12, 2016.
NSEKUNUNI YA MU BŪMI
Kulonga Bukomo bwa Kwiula Bimfwa Biyampe
Kukankamikwa na bene Kidishitu batame kubwanya kukwasha bakwabo betungile bitungo bya mvubu ne kufikila’po. Thomas McLain usapwila bantu mwamushidile bakwabo bimfwa biyampe ne mwalongele bukomo bwa kukwasha bakwabo.
“Kemwakīlwai Kizaji”
Lelo Leza umwene beni namani? I biya byobwanya kulonga pa kukwasha beni badi mu kyenu kipwilo bemone bu badi kwabo?
Lama Būmi Bobe bwa ku Mushipiditu Poingidila mu Ntanda Ingi
Kulama būmi bobe bwa ku mushipiditu ne bwa kyobe kisaka kyo kintu kifwaninwe kwikala pa kifuko kibajinji ku bene Kidishitu bonso. Shi wingidilanga mu mwaba wa mu ntanda-bene, kubulwepo kulwa na makambakano kampanda.
Lelo Ulamine “Ñeni Mituntulu”?
Lelo ñeni mituntulu i mishile paka na buyuki ne kwimvwanija? Kuyuka kuno kwishila kudi na kamweno binebine.
Komeja Lwitabijo Lobe mu Bintu Byokulupile
Tukokeja kumwena bukomo mu bimfwa bilumbuluke bya lwitabijo, bya kala ne bya dyalelo. I muswelo’ka okalama lwitabijo lobe lukomo?
Lombola Lwitabijo mu Milao ya Yehova
Lelo na bubine lwitabijo i bika? Kadi, kya mvubu kutabuka, i muswelo’ka otukelulombola?
Lelo Wadi Uyukile Kala?
Mu myaka katwa kabajinji, le Loma wāpele ba lupusa Bayuda bwanapabo’ka? Lelo na bubine, mu kitatyi kya kala muntu wādi ubwanya kukuna nkunwa ya biyombo bityani mu budimi bwa bene?


c: text/html

text:
Ino Munyama Uujisi Mitwe Iili Ciloba Waambwa mu Ciyubunuzyo Caandaano 13 Wiiminina Nzi?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Munyama uujisi mitwe iili ciloba waambwa mu Ciyubunuzyo 13:1 wiiminina bweende bwatwaambo twacisi munyika yoonse.
Munyama ooyu ulaabweendelezi, nguzu alimwi acuuno cabwami, calo icitondezya kuti wiiminina bweende bwatwaambo twacisi.
—Ciyubunuzyo 13:2.
Uleendelezya “misyobo yoonse amikowa yoonse amyaambo yoonse amasi oonse,” aboobo ulijisi nguzu kwiinda mfwulumende yacisi comwe.
—Ciyubunuzyo 13:7.
Munyama ooyu ulijisi bube bwazinyama izyaambwa mubusinsimi bulembedwe mubbuku lya Daniele 7:
2-8, kubikkilizya ambwalibonya siluwe, zituta zyanengo, mulomo wamulavu alimwi ameja aali kkumi. Banyama bamubusinsimi bwa Daniele bazyibidwe kuti baiminina bami bagaminide, naa mami aatwaambo twacisi, aayendelezya cakutobelana aamami aambi. (Daniele 7: 17, 23) Aboobo munyama waambwa mu Ciyubunuzyo caandaano 13 wiiminina bweende boonse bwatwaambo twacisi.
Munyama ooyu ‘uzwa mulwizi.’ Eeci caamba kuti mfwulumende zyabantu zizwa kubantu balo ibakazya Leza alimwi taziko miyanda.
—Ciyubunuzyo 13:1; Isaya 17:12, 13.
Bbaibbele lyaamba kuti namba, naa zina lya munyama yakuti
—666 —“ninamba yamuntu.” (Ciyubunuzyo 13:17, 18) Majwi aaya atondezya kuti munyama waambwa mu Ciyubunuzyo 13 wiiminina bulelo bwabantu ikutali muuya naa bulelo bwamadaimona.
Nokuba kuti zisi zilakonzya kumvwana muzintu zimwi, zilakamantana mumakanze ngozijisi aakuzumanana kuba anguzu zyakweendelezya muciindi cakulibombya kubweendelezi bwa Bwami bwa Leza. (Intembauzyo 2:2) Alimwi ziyootola lubazu mukulwana mpi zya Leza iziyoosololelwa a Jesu Kristo lya Armageddon, pele nkondo eeyi iyoonyonyoona zisi.
“Meja aali kkumi amitwe iili ciloba”
Mu Bbaibbele, manamba aamwi alabelesyegwa munzila yacikozyanyo. Mucikozyanyo, 10 alimwi a 7 aiminina kuzulila. Cikonzya kutugwasya kapati kuzyiba ncaamba “meja aali kkumi amitwe iili ciloba” yamunyama waambwa mu Ciyubunuzyo 13, nkuzyiba “cikozyanyo camunyama” iwaambwa alimwi mu Ciyubunuzyo
Mbubwenya buyo, mitwe iili ciloba yamunyama waambwa mu Ciyubunuzyo 13:1 yiiminina mfwulumende zili ciloba: nkokuti bweendelezi bwanguzu ibwali kweendelezya kuzwa kaindi alimwi bwali kupenzya bantu ba Leza
Amwiiye Zinji
Ino Ncinzi Cini Bbaibbele Ncoliyiisya?
Sena Tupona “Kumazuba Aakumamanino”?
Amubone zintu zicitika mbozitondezya kuti tupona “kumazuba aamamanino” aayo aakasinsimwa mu Bbaibbele.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CIPANDWA 11
Does Jehovah Listen to Us?
Leza akauvwa mapepo yitu. 1 Petulo 3:12
Yeova “akauvwa mapepo.” (Masamu 65:2) Akalonda twamuneena ivili mu myenzo itu.
Mutapepa kuli yauze, suka sile kuli Yeova.
Tungalanda ivingi mu mapepo yitu. 1 Yoane 5:14
Mwapepa muti ukulonda kwakwe Leza kucitike umwi yulu na pano nsi.
Mwapepela umwi zina lyakwe Yesu pa kuti mulangizye ukuti mukutaizya pali vino Yesu wamucitila.
Mwalenga Yeova uwazwilizyo wa kucita ivisuma. Mwi pepo, mungamulenga ni vya kulya, incito, umwa kwikala, ivya kuzwala nu umi usuma.
Sambililini na Vyunze
ILYASI LISUMA LINO LEZA AKUTUNEENA!
Mungacita Uli Pakuti Leza Aye Cuza Winu?
Sambililini mumanye ndi cakuti Leza akauvwa mapepo yonsi, na vino tufwile ukupepa, alino na vino tufwile ukucita pakuti tupalamile sana kuli Leza.


text:
ICIPANDWA 6
Abafwa Baba Kwi?
Tuba shani nga twafwa?
Cinshi tufwila?
Cinshi ukwishiba ifyo imfwa yaba kwingatusansamushisha?
AYA e mepusho yalungulusha abantu pa myaka iingi sana. Mepusho yacindama. Bonse fye te mulandu ne fyo twaba na kuntu twikala, tulatontonkanyapo pali aya mepusho.
2 Mu cipandwa cifumineko, twalandile pa fyo ilambo lya cilubula ilya kwa Yesu Kristu lyaiswile inshila ku bumi bwa muyayaya. Twasambilile no kuti Baibolo yalisobela inshita ilyo “imfwa tayakabeko.” (Ukusokolola 21:4) Pali ino nshita bonse tuli bena kufwa. Imfumu Solomone yatile: “Aba mweo bantu abaishibo kuti bakafwa.” (Lukala Milandu 9:5) Tulesha na maka ukutantalisha ubumi bwesu. Na lyo line tulaipusha ifyo tukaba nga twafwa.
3 Abatemwikwa besu nga bafwa, tulaloosha. Kabili kuti twaipusha atuti: ‘Bushe bali mu musango nshi? Bushe balecula? Bushe balatusakamana? Bushe kuti twabafwa? Bushe tukabala atubamona na kabili?’ Imipepele icalo fye conse yasuka ifyalekanalekana kuli fi fipusho. Bamo basambilisha ati nga uli musuma, ukaya ku muulu lelo nga uli mbifi ukayapya mu mulilo. Imipepele imbi na yo isambilisha ati, abantu nga bafwa baya ku cifulo ca mipashi mu kuba ne fikolwe fyabo. Imbi na yo imipepele isambilisha ati abafwa baya ku calo cimbi fye ica pa nshi ku kuyapingulwa no kufyalwa cipya cipya.
4 Ifyo fifundisho fya mipepele fyonse, filanda pa cintu cimo, ukutila kwaba cimo mu mubili wesu icishifwa ilyo umubili wafwa. Ukulingana ne mipepele mupepi fye na yonse, nampo nga ya ku kale nelyo ya muno nshiku, ciba kwati tulatwalilila ukuba abomi pe na pe no kuba na maka ya kumona, ukuumfwa, no kutontonkanya. Lelo kuti caba shani ifyo? Imibombele ya bongobongo yesu e ilenga twaba na mano e lyo no kulatontonkanya. Umuntu nga afwa, bongobongo ilaleka ukubomba. Tatutwalilila ukwibukisha ifintu, ukumfwa no kuba na mano mu cisungusho ilyo bongobongo yaonaika.
NOMBA CIBA SHANI NGA TWAFWA?
5 Yehova Uwapangile bongobongo alishiba ifyo ciba nga twafwa. Alishiba icine, kabili mu Cebo cakwe, Baibolo, alilondolola ifyaba abafwa. Ifyo Baibolo isambilisha, ifyalondoloka bwino bwino ni fi: Umuntu nga afwa, tabako na kabili. Imfwa kukanaba no mweo. Abafwa tabamona nelyo ukumfwa nelyo ukutontonkanya. Takwaba nangu fye cimo mu mubili icishifwa ilyo umubili wafwa. Tatwakwata umweo nelyo umupashi uushifwa.*
6 Pa numa ya kusosa ukuti aba mweo balishiba ukuti bakafwa, Solomone alembele ukuti: “Lelo abafwa bantu abashaishiba kantu nangu kamo.” Kabili akomaile pali ici cishinka ilyo asosele ukuti abafwa te kuti batemwe nelyo ukupata umuntu kabili atile “takuli ica kucita nangu ca kwelenganya nangu kwishiba nangu mano ku [nshiishi].” (Lukala Milandu 9:5, 6, 10) Pa Amalumbo 146:4 na po patila umuntu nga afwa, ninshi “yaloba amatontonkanyo yakwe.” Tulafwa kabili tapaba icishala no mweo ilyo umubili wesu wafwa. Ubumi twakwata bwaba ngo lubingu lwa kandulo. Kandulo nga yaleka ukwaka, ulubingu taluya nangu kumo. Lupwa fye.
ICO YESU ASOSELE PA MFWA
7 Yesu Kristu alilandilepo pa fyaba abafwa. Alandile pali Lasaro uwafwile, uo aishibene nankwe sana. Yesu aebele abasambi bakwe ati: “Lasaro umunensu nalaalo tulo.” Abasambi bamwene kwati Yesu aleti Lasaro aletuusha mu tulo pa kuti apole. Te fyo cali. Yesu alondolwele ati: “Lasaro nafwa.” (Yohane 11:11-14) Moneni ukuti Yesu alingenye ukufwa ku kutuusha na ku kulaalo tulo. Lasaro tali mu muulu nelyo mu mulilo wa pe. Taile ku kuba na bamalaika nelyo ifikolwe. Lasaro tailefyalwa cipya cipya ukuba umuntu umbi. Alifwile kabili aletuusha kwati nalimo ali fye mu tulo lelo ukwabulo kulota. Amalembo yambi na yo yatila imfwa yaba kwati tulo. Ku ca kumwenako, ilyo umutumwa Stefani apoolelwe amabwe mpaka afwa, Baibolo itila “aponene mu tulo.” (Imilimo 7:60) No mutumwa Paulo alembele pa lwa bamo aba mu nshiku shakwe ati “balilaala” utwa mfwa.—1 Abena Korinti 15:6.
8 Bushe Lesa afwaile ukuti abantu balefwa ilyo ababumbile? Awe! Yehova abumbile umuntu ukuti aleikala ku ciyayaya pe sonde. Nge fyo twasambilile ku numa muli cino citabo, Lesa abikile umwaume wa ntanshi no mwanakashi mwi bala ilisuma nga nshi. Abapeele ubumi bwapwililika kabili ili lyali lipaalo. Yehova alefwaya ubusuma bweka bweka bulebakonka. Bushe kuti kwaba umufyashi waba no kutemwa uwingafwaya abana bakwe ukukalipwa pa mulandu wa bukote ne mfwa? Te kuti kube! Yehova alitemenwe abana bakwe kabili alefwaya baleipakisha insansa shibelelela pano calo. Ulwa bantunse, Baibolo itila: “[Yehova] abika ne nshita ya muyayaya mu mitima ya bantu.” (Lukala Milandu 3:11) Ilyo atubumbile, Lesa abikile muli ifwe ukufwaya kwa kuti tuleikala umuyayaya. Kabili aliteyanya ukuti ico tufwaya cikacitike.
ICO ABANTU BAFWILA
9 Nomba cinshi abantu bafwila? Pa kwasuka ico, tufwile ukwishiba icacitike ilyo kwali fye umwaume umo no mwanakashi umo pano calo. Baibolo ilondolola ati: “Yehova Lesa ameseshe mu mushili no muti onse uo bengatemwo kumona kabili uwawama ku kulya.” (Ukutendeka 2:9) Lelo kwali ne cibindo cimo. Yehova aebele Adamu ukuti: “Umuti onse uwa mwi bala, ukulya ulelyako: lelo umuti wa kulengo kwishibo busuma no bubi te kuti ulyeko: pantu mu bushiku walyako ukufwa ukafwa.” (Ukutendeka 2:16, 17) Ici cipope tacayafishe ukukonka. Kwali imiti iingi iyo Adamu na Efa bali no kulalyako. Lelo, ici cipope cabapeele ishuko lya kulanga ukuti baletasha ku wabapeele fyonse ukubikako fye no bumi bwapwililika. Kabili icumfwila cabo cali no kulanga ukuti balicindike ubulashi bwa kwa Shibo wa mu muulu no kuti balefwaya e o alebatungulula bwino bwino.
10 Ku ca bulanda, Adamu na Efa bakeene fye ku mumbo ukuumfwila Yehova. Satana alandiile mu nsoka no kwipusha Efa ukuti: “Lesa asosele, ati, Mwilalyako ku muti onse wa mwi bala, mwa?” Efa ayaswike ati: “Ifisabo fya miti ya mwi bala kuti twalyako: lelo ifisabo fya muti uuli mu kati ke bala, Lesa atile, Mwilalyako, kabili mwilakumyako, epali mwafwa.”—Ukutendeka 3:1-3.
11 Satana atile: “Ukufwa tamwakafwe;…Lesa aliishibo kuti mu bushiku mukalyako, e mukashibulwa amenso yenu, kabili mukaba nge milungu, abaishibo busuma no bubi.” (Ukutendeka 3:4, 5) Satana alefwaya Efa ukusumina ukuti ubusuma e mo bwali mu kulya icisabo babindilwe ukulyako. Satana ena atile, Efa alikwete nsambu ya kuipingwila ukuti ici e cisuma ne ci e cibi; ali no kucita ico umwine alefwaya. Satana na kabili atungile ukuti Yehova alebepa fye pa fyali no kucitika nga balya kuli cilya cisabo. Efa aumfwilile Satana. E ico, asabile icisabo no kulya. E lyo apeeleko no mulume wakwe na o aliliile. Te mu kuti tabaishibe ifyo balecita. Balishibe ukuti balecita filya fine fye Lesa abebele ukukanacita. Ilyo balile icisabo, bapulile funde ilyali fye bwino kabili ilishayafishe kukonka. Basuulile Shibo wa mu muulu e lyo no bulashi bwakwe. Babulile umwa kulesesha pa fyo basuulile Kalenga wabo uwaba no kutemwa!
12 Ku kulangilila: Kuti mwaumfwa shani nga mwakushishe umwana mwaume nelyo umwanakashi, e lyo pa numa akaana ukumumfwila ica kuti camoneka no kumoneka ukuti tamucindika nelyo fye ukumutemwa? Kuti camukalifya sana. E ico, elenganyeni ifyo Yehova aumfwile ilyo Adamu na Efa bamupondokele.
13 Tapali ico Yehova ali no kulekela Adamu na Efa ukuba no bumi bwa muyayaya. Balifwile, nga filya fine asosele ukuti bakafwa. Adamu na Efa tabaliko na kabili. Tabaileba imipashi ku cifulo cimo ifi. Ifyo Yehova aebele Adamu ilyo alemulubulwisha pali bucintomfwa bwakwe e filanga ico cishinka. Lesa atile: ‘Ukabwelela ku mushili, pantu e ko wafumine. Pantu uli lukungu, kabili ku lukungu e ko ukabwelela.’ (Ukutendeka 3:19) Lesa abumbile Adamu ku lukungu. (Ukutendeka 2:7) Ilyo ashilabumbwa, Adamu taliko. E ico, ilyo Yehova atile Adamu akabwelela ku lukungu, aloseshe mu kuti Adamu takabeko. Ali no kuba uwabula ubumi nga filya ulukungu ulo abumbilweko lwaba.
14 Adamu na Efa nga e po baba na nomba, lelo balifwile pantu bakeene ukumfwila Lesa ku mufulo fye, e ico balibembwike. Ico tufwila, ni co bonse fwe bafuma kuli Adamu twalipyana ulubembu ne mfwa. (Abena Roma 5:12) Lulya lubembu lwaba ngo bulwele bwabipisha ubo umuntu ashingatandula. Imfwa, e citiipu icifumamo. Imfwa mulwani, te cibusa wesu. (1 Abena Korinti 15:26) Ala cilatusansamusha ukwishiba ukuti Yehova alipekanya icilubula icikatulubula kuli uyu mulwani wabipisha!
UKWISHIBA IFYO IMFWA YABA KULAAFWA
15 Ifyo Baibolo isambilisha pa fyaba abafwa filatusansamusha. Nge fyo twamona, abafwa tabakalipwa nelyo ukuba na malangulushi. Tatufwile ukutiina abafwa, pantu te kuti batucite icabipa. Abafwa tabakabila ukwafwa kwesu, kabili te kuti batwafwe. Teti tulanshanye na bo. Bashimapepo abengi balabepa ati kuti bayafwa abafwa, kabili abacetekela ifisosa isho ntungulushi balashipeela ne ndalama. Lelo, ukwishiba icine kulatwafwa ukukanabepwa ku basambilisha ubo bufi.
16 Bushe uko mupepa balakonka ifyo Baibolo isambilisha pa bafwa? Abengi tabakonka. Cinshi calenga? Pantu ifyo basambilisha fifuma kuli Satana. Abomfya imipepele ya bufi ku kulenga abantu ukusumina ukuti imibili yabo nga yafwa, bakatwalilila ukuba no mweo ku cifulo ca mipashi. Ubu na bo bufi ubo Satana abepa pa kuti afumye abantu kuli Yehova Lesa. Acita shani ifyo?
17 Nge fyo tumwene kale, imipepele imo imo isambilisha ukuti umuntu nga te mololoke, ilyo afwa aya ku cifulo cimo mu kupya mu mulilo wa pe. Ici cisambilisho tacicindika Lesa. Yehova ni Lesa wa kutemwa kabili te kuti alenge abantu ukucula muli iyi nshila. (1 Yohane 4:8) Kuti mwaumfwa shani nga ca kuti umo abikile iminwe ya mwana wakwe mu mulilo pa mulandu wa bucintomfwa? Bushe kuti mwacindika uyo muntu? Na kuba te kuti mutemwe no kumwishiba! Kuti mwalanda fye ati kwena munkalwe icine cine! Ifi e fyo Satana afwaya ifwe ukusumina, ukutila Yehova alalungulusha abantu mu mulilo wa pe, pa minshipendwa ya myaka!
18 Satana na kabili abomfya imipepele imo imo ku kusambilisha ukuti abantu nga bafwa, balasanguka imipashi iyo aba mweo bafwile ukucindika. Ukulingana no ku kufunda, imipashi ya bafwa kuti yabe fibusa fisuma sana nelyo abalwani babipisha. Abengi balacetekela ubu bufi. Balatiina abafwa kabili balabacindika e lyo no kubapepa fye. Lelo, Baibolo isambilisha ukuti abafwa baba mu tulo no kuti tufwile ukupepa fye Lesa wa cine Yehova, Kabumba wesu kabili Uutupeela ifyo tukabila.—Ukusokolola 4:11.
19 Ukwishiba ifyaba abafwa kulamwafwa ukukanabepwa ku ba mipepele. Na kabili kumwafwa ukumfwikisha fimbi ifyo Baibolo isambilisha. Ku ca kumwenako, nga mwaishiba ukuti abantu tabaya ku cifulo ca mipashi ilyo bafwa, mukeshiba ukuti ubulayo bwa kutila tukekala umuyayaya pano isonde bwalicindama sana.
20 Kale sana, Yobo umulungami aipwishe nga ca kutila “Umuntu uwafwa,…engaba no mweo kabili?” (Yobo 14:14) Bushe umuntu uushili na mweo, uufwile, kuti aba umumi na kabili? Ico Baibolo isambilisha pali uyu mulandu cilasansamusha sana, kabili ici e co icipandwa cikonkelepo cikalandapo.
IFYO BAIBOLO ISAMBILISHA
- Abafwa tabamona, tabomfwa kabili tabatontonkanya.—Lukala Milandu 9:5.
- Abafwa baba pa kutuusha; tabacula.—Yohane 11:11.
- Ico tufwila ni co twalipyana ulubembu lwa kwa Adamu.—Abena Roma 5:12.
* Moneni Ifyebo na Fimbi ifilelanda pa mashiwi ya kuti “umweo” na “umupashi.”
Amepusho
1-3. Mepusho nshi abantu bepusha pa mfwa, e lyo bushe imipepele yapusanapusana yasuka shani aya mepusho?
4. Cinshi imipepele iingi ifunda pa mfwa?
5, 6. Cinshi Baibolo isambilisha pa fyaba abafwa?
7. Bushe Yesu alondolwele shani imfwa?
8. Twaishiba shani ukuti Lesa talefwaya abantunse ukulafwa?
9. Cibindo nshi Yehova apeele Adamu, kabili cinshi ici cipope cishayafishe kukonka?
10, 11. (a) Bushe cali shani pa kuti Adamu na Efa bakaane ukumfwila Lesa? (b) Cinshi bucintomfwa bwa kwa Adamu na Efa bwabelele mulandu wabipisha?
12. Cinshi cingatwafwa ukumfwikisha ifyo Yehova aumfwile ilyo Adamu na Efa bamupondokele?
13. Yehova asosele ukuti cinshi cali no kucitikila Adamu nga afwa, kabili ici calola mwi?
14. Cinshi tufwila?
15. Cinshi ukwishiba ifyo imfwa yaba kutusansamushisha?
16. Nani aleta ifisambilisho ifyaba mu mipepele iingi, ni nshila nshi abomfya?
17. Cinshi icisambilisho ca kuti kwaba ukupya mu mulilo wa pe cishicindikila Yehova?
18. Bufi nshi imipepele imo imo isambilisha ubwalenga abantu ukulapepa abafwa?
19. Ukwishiba ifyo imfwa yaba kutwafwa ukwishiba finshi fimbi ifyo Baibolo isambilisha?
20. Cipusho nshi tukalandapo mu cipandwa cikonkelepo?


text:
ICIPANDWA 10
Imfumu Yalopolola Abantu Baiko ku mupashi
1-3. Finshi Yesu acitile ilyo asangile abantu balecita amakwebo mwi tempele?
YESU alicindamike sana itempele lya mu Yerusalemu pantu alishibe ifyo lyaleimininako. Pa myaka iingi, ili tempele e po abantu balepepela Lesa wa cine. Lelo abantu abalepepa Lesa wa mushilo Yehova, balingile ukuba abasanguluka kabili aba busaka. Elenganyeni ifyo Yesu aumfwile ilyo aile kwi tempele pa Nisani 10, mu 33 C.E., no kusanga abantu balecitilamo amakwebo. Makwebo nshi balecita?—Belengeni Mateo 21:12, 13.
2 Mu Lubansa lwa Bena Fyalo, abafunushi abaleshitisha no kukabushanya indalama balefyenga abantu abaleya mu kutuula amalambo kuli Yehova pe tempele. * Yesu ‘atamfishe bonse abaleshitisha na baleshita mwi tempele, kabili apenwine amatebulo ya balekabushanya indalama.’ (Linganyeniko Nehemia 13:7-9.) Alikalipile balya bantu bakaitemwe pa fyo basangwile ing’anda ya kwa Wishi ukuba “ulucengo lwa fipondo.” Ifi Yesu acitile fyalelanga ukuti alicindamike itempele ne fyo lyaleimininako. Abantu abali no kulapepa Wishi, balingile ukuba aba busaka!
3 Pa numa ya myaka iingi, Yesu balimubikile pa Bufumu bwa kwa Mesia kabili alisangulwile itempele umwaba bonse abafwaya ukulapepa Yehova ukulingana ne fyo afwaya. Litempele nshi ilyo asangulwile?
Ukusangulula “Abana ba kwa Lebi”
4, 5. (a) Bushe abasambi abasubwa aba kwa Yesu babalopolwele shani kabili babasangulwile shani ukutula mu 1914 ukushinta mu kutendeka kwa 1919? (b) Bushe uyu e wali no kuba umuku wa kulekeleshako uwa kulopolola no kusangulula abantu ba kwa Lesa? Londololeni.
4 Nge fyo twasambilile mu Cipandwa 2, pa numa ya kubikwa pa Bufumu mu 1914, Yesu na Wishi balishile ku kuceeceeta itempele lya mampalanya, e kutila ifyo Lesa apekanya pa kuti abantu balemupepa mu cine. * Pa numa ya kuceeceeta, Imfumu yamwene ukuti Abena Kristu basubwa, “abana ba kwa Lebi,” balingile ukulopololwa no kusangululwa. (Mal. 3:1-3) Ukutula mu 1914 ukushinta na mu kutampa kwa 1919, Kalopolola, Yehova, alilekele abantu bakwe ukweshiwa no kucula ku mafya ayalekanalekana pa kuti balopololwe no kusangululwa. Icawemeko ca kuti aba abasubwa balishipikishe amesho no kutwalilila ukutungilila Imfumu Mesia!
5 Bushe uyu e wali no kuba umuku wa kulekeleshako ukulopolola abantu ba kwa Lesa? Awe. Mu nshiku sha kulekelesha, Yehova abomfya Imfumu Mesia ukutwalilila ukusangulula abasambi bakwe pa kuti batwalilile ukuba mwi tempele lya mampalanya. Mu fipandwa fibili ifikakonkapo, tukasambilila pa fyo Imfumu yalopolola abantu baiko mu mibele na mu cilonganino. Intanshi natulande pa kusangululwa mu mipepele. Ala icitetekelo cesu cilakoselako nga twaishiba ifyo Yesu acita ifyo tumona ne fyo tushimona pa kwafwa abasambi bakwe ukuba abasanguluka mu mipepele!
“Isungeni aba Busaka”
6. Bushe amafunde ayo Yehova apeele abaYuda abalefuma mu Babiloni mu busha, yatwafwa shani ukwishiba umwalola ukuba aba busaka mu mipepele?
6 Bushe calola mwi ukuba abasanguluka lwa ku mupashi? Pa kwishiba icasuko, natubale tubebete amashiwi ayo Yehova aebele abaYuda abalefuma ku Babiloni uko bali abasha mu 500 B.C.E. (Belengeni Esaya 52:11.) Umulandu uukalamba uo balebwelelamo ku Yerusalemu, ni ku kukuula itempele no kutendeka cipya cipya ukupepa kwa cine. (Esra 1:2-4) Yehova alefwaya abantu bakwe baleke imipepele yonse iya bena Babiloni. Moneni ukuti alibapeele amafunde ya kukonka. Abebele ukuti: “Mwi-ikatako ku cishasanguluka; fumeni muli ena, isungeni aba busaka.” Tatufwile ukuleka ukupepa kwa bufi kwakowesha ukupepa kwasanguluka ukwa kwa Yehova. Nomba cinshi tushifwile ukucita? Ukuba abasanguluka ku mupashi kwalola mu kuti tufwile ukutaluka ku fisambilisho na kuli fyonse ifyo ukupepa kwa bufi kucita.
7. Bushe ni bani Yesu abomfya pa kwafwa abasambi bakwe ukuba aba busaka mu mipepele?
7 Ilyo fye Yesu bamubikile pa Bufumu, alibikileko inshila iyaishibikwa bwino iyo abomfya pa kwafwa abasambi bakwe ukuba abasanguluka ku mupashi. Iyi nshila, musha wa cishinka kabili uwashilimuka uo Kristu asontele mu 1919. (Mat. 24:45) Ilyo ulya mwaka walefika, ninshi abasambi ba Baibolo bali-isangulula kale ku fisambilisho fya bufi ifingi. Lelo balingile ukusangululwa na kabili ku mupashi. Kristu alibomfya umusha wakwe uwa cishinka ukulasambilisha abasambi bakwe pa mitebeto imo ne ntambi ifyo bashilingile ukulasefyako. (Amapi. 4:18) Natulandeko pali fimo.
Bushe Abena Kristu Balingile Ukulasefya Krisimasi?
8. Finshi Abasambi ba Baibolo baishibe kale pali Krisimasi, lelo cinshi ico bashailwike?
8 Abasambi ba Baibolo balishibe kale ukuti abalesefya Krisimasi basenshi no kuti Yesu tafyelwe pa 25 December. Magazini ya Zion’s Watch Tower iya mu December 1881 yatile: “Abantu abengi abaisa mu calici baali basenshi kale. Lelo ukwaluka kwabo kwali fye kwa mwi shina pantu na bashimapepo abasenshi baishileba bashimapepo abena kristu kabili pa kwita aya maholide ya basenshi batampile ukulabomfya amashina ya bwina Kristu, Krisimasi ni imo pali aya maholide.” Ulupungu lwa kwa Kalinda ulwa mu 1883, pa mutwe wa kuti “When Was Jesus Born?” (Ni Lilali Yesu Afyelwe?) lwalandile ukuti Yesu afyelwe nalimo mu October. * Lelo, Abasambi ba Baibolo pali ilya nshita tabamwene ubucindami bwa kuleka ukusefya Krisimasi. Balitwalilile ukusefya kabili no lupwa lwa pa Bethel ku Brooklyn nalo lwalesefyako. Nomba pa numa ya 1926, ifintu fyalitendeke ukwaluka. Mulandu nshi?
9. Finshi Abasambi ba Baibolo bailwike pali Krisimasi?
9 Ilyo Abasambi ba Baibolo bapitulwikemo sana no kufwailisha ifishinka pali ili lyashi, bailwike ukuti Krisimasi ne fyo abantu bacita pa kusefya filasaalula Lesa. Icipande caleti, “The Origin of Christmas,” (Ifyo Krisimasi Yatendeke) icafumine muli magazini ya The Golden Age iya December 14, 1927, calandile ukuti ukusefya Krisimasi kwa basenshi kabili mwafula fye ukwangala no kupepa utulubi. Calandile no kuti Kristu te walandile ukuti abantu balesefya Krisimasi kabili calandile na pali Krisimasi ukuti: “Apo icalo, na bantu e lyo na Satana Kaseebanya balatungilila Krisimasi . . . cilangililo ca kuti Abena Kristu abaipeela ababombela Yehova tabalingile ukusefyako.” Kanshi te kuti tupape umulandu ulupwa lwa pa Bethel lushasefesheko Krisimasi mu December ulya wine mwaka, no mulandu bashisefeshako ukushinta na lelo!
10. (a) Finshi ifyo Ulupungu lwa kwa Kalinda ulwa mu ciNgeleshi ulwa mu December 1928 lwalandile pali Krisimasi? (Moneni na kabokoshi akaleti “ Krisimasi, Ifyo Yatendeke ne co Basefesha.”) (b) Bushe abantu ba kwa Lesa finshi babebele pa maholide yambi na pa kusefya ifyo tabalingile ukulacita? (Moneni akabokoshi akaleti “ Ifyatendeke Amaholide Yambi no Kusefya Kumbi.”)
10 Umwaka wakonkelepo, Abasambi ba Baibolo balishibilepo na fimbi pali Krisimasi. Pa 12 December mu 1928, munyinefwe Richard H. Barber, uwalebombela pa maofeshi yakalamba alandile ilyashi pa mulabasa ilyalandile pa fyo ukusefya kwa cisenshi kwatendeke. Bushe abantu ba kwa Lesa bacitile shani pa fyo babebele ku ba ku maofeshi yakalamba? Ilyo munyinefwe Charles Brandlein aibukishe ifyo ena no lupwa lwakwe balekele ukusefya Krisimasi, atile: “Bushe calitukosele ukuleka ukusefya ifya cisenshi? Awe nakalya! . . . Cali fye kwati kufuula ica kufwala icalamba no kucipoosa.” Munyinefwe Henry A. Cantwell uwaishileba kangalila enda na o alandile cimo ciine ati: “Twalitemenwe sana ukuti twalilekele ukucita ifintu fimo pa kuti tulange ukuti twalitemwa Yehova.” Abasambi ba cishinka aba kwa Kristu bali-itemenwe ukwaluka kabili tabasefyako ifyafuma mu kupepa kwa bufi. *—Yoh. 15:19; 17:14.
11. Kuti twalanga shani ukuti tulatungilila Imfumu Mesia?
11 Ala ifyo Abasambi ba Baibolo bacitile fyaliweme nga nshi kabili tufwile ukubapashanya! Nga twatontonkanya pa fyo bacitile, kuti cawama twayipusha atuti: ‘Bushe ncita shani nga ca kuti umusha wa cishinka atweba ukucita fimo? Bushe ndasumina no kucita ifyo fine?’ Nga twaitemenwa ukumfwila, ninshi tuletungilila Imfumu Mesia iitupeela ifya kulya pa nshita yalinga ukupitila mu musha wa cishinka.—Imil. 16:4, 5.
Bushe Abena Kristu Balingile Ukubomfya Umusalaba?
12. Bushe Abasambi ba Baibolo pa myaka iingi balemona shani umusalaba?
12 Pa myaka iingi Abena Kristu balemona umusalaba ukuti cali cishibilo ca Bwina Kristu. Lelo tabalemona ukuti balingile ukupepa umusalaba pantu balishibe ukuti Lesa tafwaya abapepa utulubi. (1 Kor. 10:14; 1 Yoh. 5:21) Mu 1883, Ulupungu lwa kwa Kalinda ulwa mu ciNgeleshi talwapitile na mu mbali, lwatile fye, “Lesa alikaanya ukupepa utulubi.” Na lyo line, pa kubalilapo Abasambi ba Baibolo balemona kwati limo caleba fye bwino ukubomfya umusalaba. Ku ca kumwenako, baleumfwa bwino ukufwala akabekobeko apaleba umusalaba ne cilongwe nga ka kubeshibilako. Bena baletontonkanya ukuti nga batwalilila aba cishinka mpaka ne mfwa, baali no kupokelela icilongwe ca mweo. Ukutampila mu 1891, umusalaba ne cilongwe fyaleba pe bula lya kubalilapo ilya Ulupungu lwa kwa Kalinda.
13. Finshi abasambi ba kwa Kristu baishibe pa fyo balingile ukulamona umusalaba? (Moneni na kabokoshi akaleti “ Baile Baleishibilapo na Fimbi pa fyo Balingile Ukulamona Umusalaba.”)
13 Abasambi ba Baibolo balicindike sana umusalaba ne cilongwe. Lelo, mu kupwa kwa ba 1920, abasambi ba kwa Kristu baile baleiluka pa fyo balingile ukulamona umusalaba. Ilyo munyinefwe Grant Suiter uwaishileba na mwi Bumba Litungulula alelanda pa fyacitike pa kulongana kukalamba ukwali mu Detroit, Michigan, ku America, mu 1928, aibukishe ati: “Pali kulya kulongana, twatampile ukulamona umusalaba ne cilongwe ukuti fiibi kabili Abena Kristu tabalingile no kulafibomfya.” Ilyo papitile imyaka iinono, abantu ba kwa Lesa balishibilepo na fimbi pa musalaba ne cilongwe. Calishibikwe bwino sana ukuti ababa mu kupepa kwasanguluka kabili ukwa busaka tabalingile ukulabomfya umusalaba.
14. Bushe abantu ba kwa Lesa bacitile shani ilyo babebele pa fyo balingile ukulamona umusalaba?
14 Bushe abantu ba kwa Lesa bacitile shani ilyo babele ukwaluka mu fyo balemona umusalaba? Bushe balitwalilile ukulabomfya umusalaba ne cilongwe pa mulandu wa kuti balitemenwe sana ifi fintu? Ba Lela Roberts ababombela Yehova pa myaka iingi batile, “Ilyo fye twailwike ico umusalaba waleimininako, tatwaikete na ku cani, twalilekele ukuubomfya.” Ba nkashi Ursula Serenco balandile ifyo aba bwananyina abengi baleumfwa, batile: “Twaishileiluka ukuti ifyo twacindamike ukuti e fishibilo ifyaleimininako imfwa ya kwa Shikulu, no kuti e fyalelangilila ukuti tuli Bena Kristu abaipeela, fyali fya basenshi. Nga filya fine Amapinda 4:18 yalanda, twalyumfwile bwino sana ukuti ulubuuto lwaleya lulebuutilako fye.” Abasambi ba kwa Kristu aba cishinka tabalefwaya ukulacitako ifintu ifishasanguluka ifyo ababa mu kupepa kwa bufi bacitako!
15, 16. Kuti twalanga shani ukuti tulafwaisha ukulasunga imansa ishe tempele lya kwa Yehova ilya mampalanya isha busaka?
15 Na muno nshiku mwine, tatufwaya ukulacitako ifyaba mu kupepa kwa bufi. Twalishiba ukuti Kristu alabomfya inshila iyaishibikwa bwino sana, e kutila umusha wa cishinka kabili uwashilimuka ku kwafwa abantu bakwe ukuba abasanguluka ku mupashi. Kanshi ilyo batweba pa kukanasefyako amaholide, ukukanakonka intambi no kukanacitako ifyo ababa mu kupepa kwa bufi bacita, tufwile ukumfwa ilyo line fye. Nga filya fine bamunyinefwe na bankashi abaliko ilyo Kristu atendeke ukuteka balesunga imansa she tempele lya kwa Yehova ilya mampalanya isha busaka, na ifwe e fyo tufwaisha ukucita.
16 Muli shino nshiku sha kulekelesha, Kristu alebombesha sana ukucita ifintu ifyo tushimona na menso ku kucingilila icilonganino ca kwa Yehova ku bantu abengacikowesha. Bushe acita shani ifi? Natumone.
Ukupaatulula “Ababifi Ukubafumya ku Balungama”
17, 18. Mu cilangililo ca mukwau, bushe ni mwi mwalola aya mashiwi (a) Ukupoosa umukwau muli bemba, (b) “Ukwikata isabi lya misango yonse,” (c) Ukubuula isabi ilisuma no kulibika mu fipe, na (d) Ukupoosa isabi ilibi?
17 Imfumu Yesu Kristu, ilacingilila ifilonganino fya bantu ba kwa Lesa mwi sonde lyonse. Kristu na bamalaika balabomba umulimo wa kupaatulula ababifi ukubafumya ku balungama, lelo te kuti tumone no kumona ukuti balebomba uyu mulimo. Yesu alandile pali uyu mulimo mu cilangililo ca mukwau. (Belengeni Mateo 13:47-50.) Bushe ici cilangililo calola mwi?
18 Ukupoosa ‘umukwau muli bemba.’ Umukwau wimininako umulimo wa kushimikila pa Bufumu uulebombwa mwi sonde lyonse. “Ukwikata isabi lya misango yonse,” kwimininako abantu abengi abaumfwa imbila nsuma, abapingulapo ukuba Abena Kristu ba cine, na ba kuti balitemwa icine lelo tabalapingulapo ukuba mu kupepa kwa cine. * ‘Ukubuula isabi ilisuma no kulibika mu fipe.’ Abantu aba cishinka balebalonganika mu filonganino umo bapepa Yehova mu nshila iyasanguluka. ‘Ukupoosa isabi ilibi.’ Muno nshiku sha kulekelesha Kristu na bamalaika balapaatulula “ababifi ukubafumya ku balungama.” * Kanshi bonse abashili ba cishinka abashifwaya ukuleka ukucita ifyo basuminamo ifyo Baibolo yalesha, tababasuminisha ukukowesha icilonganino. *
19. Bushe mumfwa shani pa fyo Kristu acita pa kwafwa abantu ba kwa Lesa ukutwalilila ukuba aba busaka no kukanakowesha ukupepa kwa cine?
19 Ala tulakoseleshiwa pa kwishiba ukuti Imfumu, Yesu Kristu ilatucingilila! Na kabili tulomfwa bwino sana pa kwishiba ukuti na pali ino nshita Kristu alasangulula no kucingilila ukupepa kwa cine na bakapepa ba cine nga filya fine acitile na mu nshita ya batumwa! Ala kwena tulatasha pa fyo Kristu abombesha ukucingilila abantu ba kwa Lesa pa kuti batwalilile ukuba aba busaka na pa kuti ukupepa kwa cine kutwalilile ukuba ukwasanguluka! Kuti twalanga ukuti tulatungilila Imfumu no Bufumu bwaiko nga tatulecitako fyonse ifyo ababa mu kupepa kwa bufi bacita.
^ par. 2 AbaYuda abaletandala balingile ukukwata umusango wa ndalama uo balesuminisha pa kulipila umusonko we tempele uwa pa mwaka, kabili abalekaabula indalama balebalipilisha pa kukaabula ishi ndalama. Na kabili, limo limo abatandashi baleshita ne nama isha kubomfya pa kutuula amalambo. Yesu aitile abalecita amakwebo ukuti “ifipondo,” pantu balelipilisha abantu indalama ishingi sana.
^ par. 4 Abantu ba kwa Yehova bapepela mu mansa she tempele ilikalamba ilya mampalanya.
^ par. 8 Ici icipande calandile ukuti ubushiku ubo batila e lyo Yesu afyelwe mu nshita ya mpepo “bwalipusana ne lyashi ililanda ukuti bakacema balecema imikuni yabo mu mpanga ukutali.”—Luka 2:8.
^ par. 10 Muli kalata iyo munyinefwe Frederick W. Franz alembele pa 14 November mu 1927, atile: “Tatwakasefyeko Krisimasi uno mwaka. Ulupwa lwa pa Bethel nalupingulapo ukuleka ukusefya Krisimasi.” Pa numa ya myeshi iinono, munyinefwe Franz alandile muli kalata alembele pa 6 February 1928 ukuti: “Shikulu aletusangulula panono panono ku fisambilisho fya kwa Satana Kaseebanya ifya muli Babiloni.”
^ par. 18 Ku ca kumwenako, mu 2013, bakasabankanya bafikile 7,965,954 e lyo 19,241,252 e basangilwe ku Cibukisho ca mfwa ya kwa Kristu.
^ par. 18 Ukupaatulula isabi ilisuma kwi sabi ilibi kwalipusana no kupaatulula impaanga ku mbushi. (Mat. 25:31-46) Ukupaatulula impaanga ku mbushi nelyo ubupingushi bwa kulekeleshako kukacitika mu bucushi bukalamba ubuleisa. Ilyo iyi nshita ishilafika, abantu abengaba kwati lisabi ilibi, kuti babwelela kuli Yehova no kulonganikwa mu cilonganino cakwe.—Mal. 3:7.
^ par. 18 Na mu kulekelesha, ababa nge sabi ilibi bakabapoosa muli bemba wa mulilo uwa mampalanya, e kutila bakonaulwa.


text:
Sena Ulayanda Kuziba Nsandulo Zyakasimpe Kumibuzyo Ilaansi Awa?
Eeyi njimwi yamibuzyo iyandika loko bantu biingi njobabuzya. Amwi anduwe ngawasikilwa mibuzyo ili mbuli yeeyi mumizeezo yako:
Sena Leza ulandaba andiswe ncobeni?
Inkondo amapenzi zizoomana na?
Nkookuli nkotuya kuti twafwa?
Tulabulangilizi na bwakuti bafwide bayoobusigwa?
Kujana ndakomba biyeni kuti Leza kandimvwa?
Ndilakujana biyeni kubotelwa mubuumi?
Nkookuli nkunga ulajana nsandulo zyamibuzyo eeyi? Wayinka mumaanda alondola mabbuku, naa muzintoolo muuzigwa mabbuku, ulakonzya kujana zyuulu zyamabbuku atii alakonzya kupa nsandulo. Nokuba boobo, kiingi-kiingi alakazyanya. Amwi alakonzya kubonekaanga alabeleka kwaciindi eco, pesi nokwayinda ciindi nga tacibeleki pe. Balakonzya kwaalembulula naa kulemba aambi.
Pesi, kuli bbuku lyomwe buyo lijisi nsandulo zigwasya loko. Elyo bbuku talibeji pe. Jesu Kristo kakomba kuli Leza wakati: “Ijwi lyako mbobwini.” (Johane 17:17) Mazuba ano elyo jwi litegwa ndiBbaibbele lisalala. Lyo Bbaibbele lijisi nsandulo zimvwisisika zyakasimpe zyamibuzyo ilaajulu. Mumapeji atobela, ulajana buce buyo bwa nsandulo eezyo.
Sena Leza Ulandaba Andiswe Ncobeni?
CIPA KUTI BANTU BABUZYE MUBUZYO OYU: Tupona munyika izwide lunya akutalulamika. Zimwi zikombelo ziyiisya kuti mapenzi ngotuswaana nkuyanda kwa Leza.
NZYOLIYIISYA BBAIBBELE: Leza taciti zibi. Lugwalo lwa Jobu 34:10 lwamba kuti: “Kacili kule aLeza kuti acite bubi, AkuliSinguzuzyonse kuti alubizye.” Akambo kaluyando lwakwe, Leza ulamabambe mabotu kujatikizya bantu. Nkakaambo kaako Jesu wakatuyiisya kukomba kuti: “Taateesu ooli kujulu, . . . Abuze Bwami bwako, Alucitwe luyando lwako, Ansi ano mbubonya mbuli kujulu.” (Matayo 6:9, 10) Leza ulandaba andiswe loko izyakuti wakacita kufumbwa zyoonse nzyakonzya kuti mabambe aakwe azuzikizigwe.
Bala lubo Matalikilo 1:26-28; Jakobo 1:13; a 1 Petro 5:6, 7.
Inkondo Amapenzi Zizoomana Na?
CIPA KUTI BANTU BABUZYE MUBUZYO OYU: Bantu biingi balokufwa akaambo kankondo zitamani. Alimwi toonse tulajatikizigwa mumapenzi ngobaswaana bantu.
NZYOLIYIISYA BBAIBBELE: Leza wakaambilizya ciindi nayoyeta luumuno munyika yoonse mbiizulwa. MuBwami bwakwe, oobo buli mfulumende yakujulu, bantu “tabakooyooyiya inkondo limbi pe.” Pesi, “bayoofula mapanga aabo abe maamba aakulimya.” (Isaya 2:4) Leza uyaa kumaninsya kutalulamisya koonse amapenzi oonse. IBbaibbele lisyomezya kuti: “[Leza] uyoosindula misozi yoonse kumeso aabo, takukooyooba limbi lufu, nikuba kuomoka nikuba kulila nikuba kuciswa, nkaambo zintu zyakale [zibikkilizya kutalulamika amapenzi aliko sunu] zyamaninina.”
Bala lubo Intembauzyo 37:10, 11; 46:9; a Mika 4:1-4.
Nkookuli Nkotuya Kuti Twafwa?
CIPA KUTI BANTU BABUZYE MUBUZYO OYU: Zikombelo ziingi munyika ziyiisya kuti muntu nafwa muuya wakwe taufwi pe, ulendelela kaupona. Bamwi basyoma kuti bantu bakafwa balakonzya kucisa baumi. Alubo basyoma kuti Leza weempya bantu babi akutamani kabawalila mumulilo waku gehena.
NZYOLIYIISYA BBAIBBELE: Ikuti muntu wafwa ngataciwo pe. Lugwalo lwa Mukambausi 9:5 lwaamba kuti: “Bafwide tabezi cintu niciba comwe.” Mbukunga bafwide takwe ncibazi, naakumvwa, nikuba kucita cimwi cintu mubuumi, tabakonzyi kucisa baumi naakubagwasya.
Bala lubo Matalikilo 3:19 a Mukambausi 9:6, 10.
Tulabulangilizi Na Bwakuti Bafwide Bayoobusigwa?
CIPA KUTI BANTU BABUZYE MUBUZYO OYU: Tuyanda kupona katubotelwa mubuumi antoomwe ababo mbituyanda. Ikweelana ambutwakazyalwa, tulangilila kubona lubo bayandwa besu bakafwa.
NZYOLIYIISYA BBAIBBELE: Bantu biingi bakafwa bayoobusigwa. Jesu wakasyomezya kuti: “Abo boonse ibali muzyuumbwe bayoomvwa ijwi lyakwe akuzwa mulinzizyo.” (Johane 5:28, 29) Ikweelana amabambe aLeza akumatalikilo, aabo bayoobusigwa bayooba acoolwe cakupona munyika iliparadaiso. (Luka 23:43) Ezi zisyomezyo ziswanizya kuzoba amibili itakwe malwazi alimwi abuumi butamani kuli boonse baswiilila. IBbaibbele lyamba kuti: “Balulami bayookona nyika, Bayookala alinjiyo lyoonse.”
Bala lubo Jobu14:14, 15; Luka 7:11-17; a Incito 24:15.
Kujana Ndakomba Biyeni Kuti Leza Kandimvwa?
CIPA KUTI BANTU BABUZYE MUBUZYO OYU: Bantu muzikombelo zyoonse balakomba. Pesi biingi babona kuti inkombyo zyabo tazisandulwi pe.
NZYOLIYIISYA BBAIBBELE: Jesu wakatuyiisya kuti tutanoindululi inkombyo zilembedwe, naa kuzijata amutwe buyo. Wakamba kuti: “Mukukomba kwanu mutaindululi.” (Matayo 6:7) Ikuti katuyanda kuti Leza aswiilile nkombyo zyesu, tweelede kukomba munzila itambulika kulinguwe. Ikuti tukonzye kucita oobo, tweelede kwiiya nzyayanda Leza, akukomba kweendelana anzinzyo. Lugwalo lwa 1 Johane 5:14 lupandulula obu: “Na twakumbila kufumbwa cintu cili buti cili mbuli makanze [naa kuti mabambe] aakwe, ulatumvwa.”
Bala lubo Intembauzyo 65:2; Johane 14:6, 14; a 1 Johane 3:22.
Ndilakujana Biyeni Kubotelwa Mubuumi?
CIPA KUTI BANTU BABUZYE MUBUZYO OYU: Bantu biingi basyoma kuti mali, mpuwo, naa kubota zipa kuti babotelwe. Mpawo nibayandula akuzijana zintu eezi, babona kuti kubotelwa tebakujana pe.
NZYOLIYIISYA BBAIBBELE: Jesu wakaamba cinga cilatugwasya kujana kubotelwa nakatii: “Balikkomene aabo bazi kuti bayandika zintu zyakumuuya.” (Matayo 5:3, Busanduluzi bwa Nyika Mpya) Ikuti tujane kubotelwa kwacoonzyo tweelede kucita cintu ciyandikana loko mubuumi. Cintu eco nkwiiya kasimpe atala aLeza amabambe akwe kulindiswe. Kasimpe ako kajanika muBbaibbele. Kukaziba kutugwasya kuziba zintu ziyandikana loko azitayandikani loko. Ikuti twatobelezya coonzyo camuBbaibbele notusaluzya zyakucita, tulabotelwa loko mubuumi.
Bala lubo Tusimpi 3:5, 6, 13-18 a 1 Timoteo 6:9, 10.
Mubufwiifwi twalanga-langa nsandulo zice buyo zyamu Bbaibbele zyamibuzyo iilimusanu aumwi. Ulayanda na kuziba ziingi? Ikuti kuluumwi wabantu “bayandika zintu zyakumuuya” tusyoma kuti ulayanda kuziba ziingi. Amwi anduwe ngawayeeya mibuzyo iilimbuli eeyi: ‘Ikuti Leza kalaandaba andiswe, nkaambonzi ncaazumizya bubi amafwabi kuzwa ciindi? Kujana ndacita biyeni kuti impuli yangu ibotelwe loko?’ IBbaibbele lipa nsandulo zizwide azijata moyo kumibuzyo eeyi aimwi.
Pesi biingi balayowa kubala Bbaibbele. Balibona kalili bbuku pati loko alimwi jumu kulimvwisisisya. Sena ulayanda lugwasyo lwakujana nsandulo mu Bbaibbele? Bakamboni baJehova balakonzya kukupa zibelesyo zyobilwe zinga zilakugwasya.
Cibelesyo cakutanguna ndibbuku litegwa, IBbayibbele Nga Lilatuyiisyaanzi? Lyakalembwa munzila iipa kuti ligwasye nikuba abaabo bajatikene kuti balangisisye nsandulo zimvwisisika zyamibuzyo iyandika loko. Cibelesyo cabili mabambe atabbadalwi aakwiiya Bbaibbele kumaanda. Umwi waBakamboni baJehova wakulubazu nkukkala, ulakonzya kukuswaya kun’anda yako na kulibumwi busena nkujanika. Munoyizya makani amuBbaibbele kwacindi cifwifwi buyo mviki imwi aimwi. Aaya mabambe agwasya mamiliyoni abantu munyika yoonse. Ibiingi kababoteledwe bakati: “Ndakajana kasimpe!”
Takwe lumwi lubono ndotukonzya kujana ilwiinda kasimpe kamuBbaibbele. Kalatwangununa kukusyoma zintu zyamizimu, kunjisyo zinyonganya akukuyowa zintu zitawo. Katupa bulangilizi, mabambe mubuumi alimwi akubotelwa. Jesu wakati: “Alimwi muyooziba bwini, abwalo bwini buyomunununa.”
Yiiya Zyiingi
Kumbila Ciiyo caBbaibbele caMahala
Nkamboonzi Nitweelede Kwiiya Bbayibbele?
Munyika yoonse, bantu biingi.baliikuzijana muBbaibbele nsandulo zyamibuzyo iikatazya loko mubuumi. Ulayanda na kuti ayebo ube umwi wabaabo?


text:
BAKUBUSI BALABUZYA
Ino Inga Ndacita Buti Kuti Muntu Umwi Kandicitila Luta?
Amwiiye kuzwa kutwaambo ntobakaamba bakubusinyoko alimwi amwiiyi umwi kujatikizya kucita luta, alimwi amwiingule mibuzyo yesu iijatikizya kucita luta..
Makani aajatikizya luta ayelede kubikkilwa maano. Kweelana akwaambilizya ikwakacitwa mulisikapepele, buvwuntauzi bwaku cisi ca Britain bwakatondezya kuti 40 pesenti yabakubusi ibalijaya, balalijaya akaambo kakucitilwa luta.
Ino luta nzi?
Ikucita luta tacaambi buyo kuuma muntu, pele cilabikkilizya azyintu eezyi zitobela.
Kwaambila muntu majwi mabi. Celine, musimbi uujisi myaka yakuzyalwa iili 20 wakaamba kuti: “
Basimbi balakonzya kubelesya majwi mabi. Tandikalubi mazyina ngobakali kundiita naa zyintu nzyobakali kundaamba. Bakandipa kulimvwa kubula mpindu, kutayandika, alimwi akuti ndili muntu wabuyo. Nicakabota buyo kuumwa.”
Kutantamukwa abeenzinyoko. Haley uujisi myaka yakuzyalwa iili 18 wakaamba kuti: “
Basicikoloma bakatalika kunditantamuka.Bakali kucita zyintu zyakali kutondezya mbuli kuti tiikwakali busena bwakuti ndikkale akulya ambabo cakulya camasyikati. Mwaka woonse ndakali kulya endikke alimwi ndakali kulila.”
Kucita luta kwiinda mukubelesya Intaneti. Daniel uujisi myaka yakuzyalwa iili 14 wakaamba kuti: “
Kwiinda mukulemba buyo majwi masyoonto akkompyuta, ulakonzya kunyonyoona mpuwo yamuntu naa buumi bwakwe. Cilimvwisya mbuli kuti nkubeja pesi cilakonzya kucitika!” Kucita luta kwiinda mukubelesya nzila eeyi kulabikkilizya akutuma zifwanikiso zibyaabi naa tugwalo tubyaabi kwiinda mukubelesya fooni.
Nkaambo nzi bantu bamwi ncobacitila luta?
Ntootu twaambo tumwi kanji-kanji itupa kuti bantu bamwi kabacita luta.
Abalo bakacitilwa luta. Mukubusi umwi uutegwa Antonio wakaamba kuti: “
Ndakasika mpondicimwa akaambo kakupenzyegwa abakubusima cakuti andime ndakatalika kucitila bamwi luta kutegwa bakubusima batalike kundiyanda. Mukuya kwaciindi ndakaliyeeya alimwi ndakabona mbocakali cibi kucitila bamwi luta.”
Tabajisi zikozyanyo zibotu zyakutobela. Mubbuku lyabo litegwa Life Strategies for Dealing With Bullies, ba Jay McGraw bakalemba kuti: “
Bunji bwaziindi bakubusi bacitila bantu bamwi luta. . . kweelana ambobabona bazyali babo, banabokwabo, naa banamukwasyi bamwi mbobeendelezya bantu.”
Bacita mbuli kuti mbaasicamba kakuli mbakandu. Mubbuku lyabo litegwa The Bully, the Bullied, and the Bystander, ba Barbara Coloroso bakalemba kuti: “
Bana ibacitila beenzinyina luta kanji-kanji basisa buumba mbobajisi akulitenga.”
Nguni uulangilwa kucitilwa luta?
Balendeledwe. Ibakubusi bamwi ibatakonzyi kuyanzana kabotu abamwi balalizandula kubantu alimwi eeci cipa kuti kabapenzyegwa abasiluta.
Bakubusi ibabonwa kuti bali bumbi. Eeci cilakonzya kucitika akaambo kambobaboneka, musyobo wabo, cikombelo cabo, naa ambweni akaambo kakuti mbalema
—kufwumbwa ncakonzya kusala muntu siluta.
Bakubusi ibalitenga. Ibacitila beenzinyina luta balakonzya kubazyiba bantu ibalitenga. Kanji-kanji aaba balitenga mbebatakatazyi kupenzya nkaambo tabakonzyi kulikwabilila.
Ncinzi ncomukonzya kucita kuti bamwi kabamucitila luta?
Mutanyemi. Mukaintu umwi uucili mwana uutegwa Kylie wakaamba kuti: “
Makanze aabasiluta ngakuyanda kuti munyeme alimwi bamvwa kabotu kuti bamunyemya. Ikuti tiimwanyema balaleka kumucitila luta.”Ibbaibbele lyaamba kuti: “
Musongo ulabukasya [bukali] akubutontozya.”
—Tusimpi 29:11.
Mutajoleli. Kujolela kulakonzya kupa kuti penzi likomene, ikutali kumana. Ibbaibbele lyaamba kuti: “
Mutapilusizyi muntu uuli woonse bubi.”
—Baloma 12:17; Tusimpi 24:19.
Mutalibikki muntenda. Kweelana ambomukonzya, amubatantamuke bantu alimwi abukkale bukonzya kupa kuti mucitilwe luta.
—Tusimpi 22:3.
Amusole kwiingula munzila njobatayeeyeli. Ibbaibbele lyaamba kuti: “
Kuvuwa kabotu kulalesya bukali.”
—Tusimpi 15:1.
Kamuseka-seka. Mucikozyanyo, ikuti siluta waamba kuti mwaindila kuneneya, mulakonzya kwaamba buyo kuti: “
Inga ndayanda kukoka asyoonto!”
Amuzwe abusena aawo. Nora, uujisi myaka yakuzyalwa iili 19 wakaamba kuti: “
Kuumuna buyo kutondezya kuti mulisimide alimwi akuti mulaanguzu kwiinda muntu uumucitila luta.Kutondezya kuti mulalilesya, ibube mbwatajisi muntu ooyo.”
Mutanoolitengi. Musimbi uutegwa Rita wakaamba kuti: “
Bantu bacita luta balazyiba ciindi nomuyoowede, alimwi balakonzya kumulya coolwe kutegwa mwiindile kulitenga.”
Amwaambile muntu umwi. Kweelana abuvwuntauzi bumwi, bantu bainda kucisela cabantu ibacitilwa luta kwiinda mukubelesya Intaneti tabaambi zibacitikila ambweni akaambo kansoni, (kwaambisya basankwa) naa akaambo kakuyoowa kucitilwa luta alimwi. Pele kamuyeeya kuti, basiluta balazumanana kuti tiimwabalipoota. Kwaamba zimucitikila inga camugwasya kumana penzi lyakucitilwa luta.


text:
August 28–September 3
EZIKYO 39-41
Lwimbo 107 ne Lulombelo
Byambo bya Kushinkwila (Mamini. 3 nangwa kubwela panshi)
BYA BUNEME BIJI MU MAMBO A LESA
“Byo Mwakonsha Kufunjilako ku Kimwesho Kyamwene Ezikyo kya Nzubo ya Lesa”: (Mamini. 10)
Kukeba Bishinka Bikwabo Byanema: (Mamini. 8)
Ezi 39:7—Bantu batamisha byepi jizhina ja Lesa inge ke bamupemo mambo pa bintu byatama byo bapitamo? (w12-CW 9/1 21 jifu. 2)
Ezi 39:9—Inge nkondo ya Amagedonyi yapwa, kikekala byepi ku byela bya nkondo bikasha bisaka bya bantu? (w89-E 8/15 14 jifu. 20)
Kutanga Baibolo kwa uno mulungu kwamfunjishapo ka pe Yehoba?
Ñanyi bishinka biji mu kutanga Baibolo kwa uno mulungu byo nakonsha kwingijisha mu mwingilo?
-
Kutanga Baibolo: (Mamini. 4 nangwa kubwela panshi) Ezi 40:32-47
TAIKO MUCHIMA KU MWINGILO WA KUSAPWILA
Kimye Kitanshi: (Mamini. 2 nangwa kubwela panshi) fg lufunjisho 1 jifu. 1—Tendekelaipo kwamba pa vidyo wa kuba’mba Nanchi Mukeba Kumvwa Mambo Awama Nyi? Mupai uno buloshuwa.
Pa Kubwelako: (Mamini. 4 nangwa kubwela panshi) fg lufunjisho 1 jifu. 2—Alai kitendekesho kya byo mukesambapo pa kukabwelako.
Kufunjisha Muntu Baibolo: (Mamini. 6 nangwa kubwela panshi) fg lufunjisho 1 mafu. 3-4
BYAFWAINWA KWIKALA BENA KILISHITU
“Ñanyi Kimye kyo Nakonsha Kwingilako Bupainiya bwa Kukwasha?”: (Mamini. 15) Mwisambo. Tambishai vidyo wa kuba’mba Kafwako Kintu kyo Nakonsha Kuba kwa Kubula Bukwasho bwa Yehoba.
Lufunjisho lwa Baibolo lwa Kipwilo: (Mamini. 30) kr kita. 17 mafu. 1-9
Kupituluka mu byo Mwafunda ne mu bya Mulungu Wiya (Mamini. 3)
Lwimbo 92 ne Lulombelo


text:
LUBASU 13
Tulyeelete Kucita Nshi Kwaamba Ayi Tusangalashe Lesa?
Mutanoocita shibiibi. 1 Bene Kolinto 6:9, 10
Na tulisuni Yehova, nga tatukwe tucite shintu nshapatite.
Yehova tayandi ayi tunokwiipa, kukolwa, akutasebensesha kabotu misamu.
Lesa ulipatite kucaya, kukusha mafumo, basankwa boona abasankwanyinaabo, abanakashi boona abanakashinyinaabo. Taasuniwo ayi tunooba amunyono nabi kunoolwa abantu bamwi.
Tatweelete kunopaila shibumbwabumbwa nabi kucita shoonse sha buloshi.
Mu Paladaiso itosa, teeshi mukabe musena wabaabo bacita shibiibi.
Munoocita shibotu. Mateyo 7:12
Pakwaamba ayi tunokondelesha Lesa, tulyeelete kunokwelesha kukosha nguwe.
Amutondeshe lusuno kwinda mukuba ankuumbu akwaabilako bamwi.
Munooba baluleme.
Munolwita bantu bamwi shakwe Yehova anshila shakwe.—Isaya 43:10.
Munooba aluse alimwi munolekelela.


text:
KIFUNDWA 23
Le Bitabo Byetu Bilembwanga ne Kwalamunwa Namani?
Pa kulonga bukomo bwetu bonso bwa kusapula “myanda miyampe” ku “mizo yonso ne bisaka ne ndimi ne bantu,” tulupulanga bitabo mu ndimi 750 ne kupita. (Kusokwelwa 14:6) Le tubwanyanga namani uno mwingilo mukomo? Twiubwanyanga na bukwashi bwa kisumpi kya balembi ba ntanda yonso ne kisumpi kya balamuni bepāne
Bilembwa bibajinji biteakanibwanga mu Angele. Kitango Kyendeji kitalanga bilonga Mwingilo wa Balembi ku kyetu kité. Uno mwingilo wendejanga biselwa bipēlwe balembi bengila ku kité ne badi mu mabilo amoamo a misambo. Kwikala kotwikele na balembi beshileshile mu kisumpi kyetu kwitupanga muswelo wa kulemba myanda palapala ilengeja mabuku etu asangelwe na bantu ba mizo mivule.
Bilembwa bituminwanga balamuni. Shi myanda ibapu kulembwa ne kwitabijibwa, ituminwanga bisumpi bya balamuni ntanda yonso kupityila ku Entelenete, baalamuna’byo, bebibandaula, ne kwibitangulula. Baloñanga bukomo bwa kutonga mu ludimi mobalamwina, “binenwa bya bu-binebine” ne byoloke bileta milangwe minemine idi mu Angele.
Maolodinatele apēlejanga mingilo. Olodinatele kabwanyapo kupingakana balembi ne balamuni. Inoko, mingilo yabo i mipēlejibwe na kwingidija mabuku ashintulula bishima adi mu olodinatele, mpangiko idi’mo itala ludimi, ne ya bukimbi. Batumoni ba Yehova i bapunge mpangiko imo mu olodinatele itwa bu MEPS (Système électronique d’édition multilingue), mine ikwasha kutweja bilembwa mu ndimi tutwa na tutwa, kwela’mo ne bifwatulo, ne kupangika’byo senene mwa kwibitampila.
Mwanda waka tuloñanga buno bukomo bonso, enka ne mu ndimi isambwa’nka na bantu batyetye kete? Mwanda Yehova “usaka’mba bantu ba miswelo yonso bapande ne kwikala na buyuki bwinebwine bwa bubine.”
Le bitabo byetu bilembwanga namani?
Mwanda waka twalamunanga bitabo byetu mu ndimi mingimingi uno muswelo?


text: 5 Onkao mambo, byo twatelwa’mba baoloka na mambo a lwitabilo,+ twayai twikalenga mu mutende* ne Lesa monka mwi Nkambo yetu Yesu Kilishitu,+2 na mambo a kumwitabila, jishinda jitushinkukila ja kubilwa lusa lukatampe lwa Lesa lo tubena kubilwa lonka luno;+ twayai tusekelenga* na mambo a luketekelo lwaimena pa lukumo lwa Lesa.3 Kechi mu kino kyonkatu ne, bino twayai tusekelenga* ne mu bya malwa,+ mambo twayuka’mba bya malwa bitulengela kuchinchika;+4 kuchinchika nako kwitulengela kwitabilwa kwi Lesa;+ kwitabilwa kwi Lesa nako kwitulengela kwikala na luketekelo,+5 kabiji luketekelo kechi luleta bumvu ne;+ mambo butemwe bwa Lesa bebuyuzha mu michima yetu na mupashi wazhila, ye betupele.+6 Mambo byo twakijinga babula kukosa,+ Kilishitu wafwijile bantu babula kwakamwa Lesa pa kimye kyatongwelwe.7 Mambo kechi kyapela muntu kufwila waoloka ne; pakuba muntu wawama, kampe umo wakonsha kwipana kumufwila.8 Bino Lesa witumwesha butemwe bwanji, mambo byo twakijinga bandengamambo, Kilishitu witufwijile.+9 Onkao mambo, byo twatelwa’mba twaoloka na mambo a mashi a kwa Kilishitu,+ tukapulukila mwi aye ku bukaji bwa Lesa.+10 Mambo umvwe byo twakijinga balwanyi twapwaine ne Lesa kupichila mu lufu lwa Mwananji,+ pano byo twapwana, kine tukapulukila mu bumi bwa Mwananji.11 Kechi mu kino kyonkatu ne, bino tubena kusekela ne mwi Lesa kupichila mwi Nkambo yetu Yesu Kilishitu, mwi aye mo mo twapwaina ne Lesa.+12 Onkao mambo, byonkatu bundengamambo byo bwatwelele pano pa ntanda mu muntu umo, ne lufu nalo lwaishijile mu bundengamambo,+ byonkabyo lufu lwakumbene ku bantu bonse mambo bonse balengele mambo+—.13 Mambo bundengamambo bwajinga pano pa ntanda Mizhilo saka ikyangye kwikalako, bino kafwako muntu ye bazhachisha na bundengamambo pabula mizhilo ne.+14 Nangwa byonkabyo, lufu lwalaminenga nobe mfumu kufumatu kwi Adama kufika ne kwi Mosesa, nangwatu ku boba babujile kulenga mambo byonkatu Adama byo alengele mambo, wajinga kipasha kya yewa waketekejilwe kwiya.+15 Bino bupe kechi buji nobe mizhilulwila ne. Mambo umvwe na mambo a mizhilulwila ya muntu umo bavula bafwile, ko kuba’mba lusa lukatampe lwa Lesa ne bupe bwanji bwakumbene ku bantu bonse kupichila mu lusa lukatampe lwa muntu umo,+ aye Yesu Kilishitu.+16 Kabiji buno bupe bwapusana na bundengamambo bwalengele muntu umo.+ Mambo muzhilulwila wa muntu umo waletele luzhachisho,+ bino bupe bwaishile na mambo a mizhilulwila yavula, bwalengejile bavula kutelwa’mba baoloka.+17 Mambo inge kya kuba na mambo a mizhilulwila ya muntu umo, lufu lwalaminenga nobe mfumu na mambo a uno muntu,+ ko kuba’mba aba bakatambula lusa lukatampe ne bupe bwa bololoke+ bakalama nobe bamfumu+ mu bumi kupichila mu muntu umo, aye Yesu Kilishitu!+18 Onkao mambo, byonkatu muzhilulwila wa muntu umo byo alengela bantu bonse kuzhatwa,+ ne mu bololoke bwa muntu umo bantu bonse+ batelwa’mba baoloka kuba’mba bekale na bumi.+19 Mambo byonkatu kubula kukookela kwa muntu umo byo kwalengela bavula kwikala bandengamambo,+ ne mu lukookelo lwa muntu umo bavula bakekala baoloka.+20 Mizhilo yaishileko kuba’mba mizhilulwila ivule.+ Bino bantu byo balengele mambo avula, lusa lukatampe nalo lwavujijileko.21 Mambo ka? Kuba’mba byonka bundengamambo byo bwalaminenga nobe mfumu pamo ne lufu,+ ne lusa lukatampe lwa Lesa nalo lulama nobe mfumu mu bololoke ne kutangijila bantu ku bumi bwa myaka ne myaka mwi Yesu Kilishitu Nkambo yetu.+


text:
-
- “Mulebasambilisha Ukubaka Fyonse Ifyo Namwebele” - Ulupungu—2004
-
“Mulebasambilisha Ukubaka Fyonse Ifyo Namwebele”
“E ico kabiyeni . . . , mulebasambilisha ukubaka fyonse ifyo namwebele.”—MATEO 28:19, 20.
1. Cinshi umusambi Filipi no mwaume umwina Etiopia balanshenye?
UMWAUME umo umwina Etiopia aendele intamfu iikalamba ukuya ku Yerusalemu. Kulya aile mu kupepa Yehova, Lesa atemenwe. Uyu mwaume afwile alitemenwe ne Cebo ca kwa Lesa icapuutwamo. Ilyo Filipi, umusambi wa kwa Kristu, amukumenye, alebwelela ku mwakwe mwi celeta ninshi alebelenga icimfungwa ca fyebo ifyo kasesema Esaya alembele. Filipi aipwishe umwina Etiopia ati: “Bushe cine cine nawishiba ifyo ulebelenga?” Uyu mwaume ayaswike ati: “Bushe kuti naishiba shani, kano umo antungulula?” Lyene Filipi ayafwile uyu muntu wafumaluka uwalesambilila Amalembo ukuba umusambi wa kwa Kristu.—Imilimo 8:26-39.
2. (a) Cinshi ifyayaswike umwina Etiopia fyacindamina? (b) Mepusho nshi twalalandapo ayakuma umulimo wa kupanga abasambi uo Yesu atupeela?
2 Ifya-aswike umwina Etiopia fyalicindama. Atile: “Kuti naishiba shani, kano umo antungulula.” Ca cine, alekabila uwa kumutungulula, uwa kumulange nshila. Aya mashiwi yalangilila ifyo cacindeme ukuti Yesu alande na pa fya kubomba uyu mulimo atupeela uwa kupanga abasambi. Finshi alandile? Pa kusanga ubwasuko, natutwalilile ukubebeta amashiwi ya kwa Yesu ayasangwa muli Mateo icipandwa 28. Icipande cifumineko calandile pa mepusho ya kuti mulandu nshi? na ni kwi? Nomba twalalanda pa mepusho yabili ayakumine icipope ca kwa Kristu ica kupanga abasambi, aya yaleti finshi? kabili ni lilali?
“Mulebasambilisha Ukubaka Fyonse”
3. (a) Bushe umuntu aba shani umusambi wa kwa Yesu Kristu? (b) Ukupanga abasambi kusanshamo ukusambilisha finshi?
3 Finshi tufwile ukusambilisha bambi pa kuti babe abasambi ba kwa Kristu? Yesu aebele abakonshi bakwe ati: “Kabiyeni, kalengeni aba nko shonse ukuba abasambi, mulebabatishisha mwi shina lya kwa Tata ne lya Mwana ne lya mupashi wa mushilo, mulebasambilisha ukubaka fyonse ifyo namwebele.” (Mateo 28:19, 20) E ico, tufwile ukubasambilisha ifyo Kristu atwebele.* Lelo, finshi fikatwafwa ukushininkisha ukuti uwasambilishiwa ukubaka ifyo Yesu atwebele atwalilila ukuba umusambi? Cimo icingatwafwa kuti twacisanga mu mashiwi yasuma ayo Yesu abomfeshe. Moneni ukuti tatile fye: ‘Mulebasambilisha fyonse ifyo namwebele.’ Lelo, atile: “Mulebasambilisha ukubaka fyonse ifyo namwebele.” (Mateo 19:17) Bushe ici calola mwi?
4. (a) Calola mwi ukubaka ifyo twaebwa? (b) Langilileni ifyo tusambilisha umo ukubaka ifyo Kristu atweba?
4 Ukubaka ifyo twaebwa, “kucita ifyo fine batweba” e kuti ukuumfwila. E ico, bushe kuti twasambilisha shani umo ukubaka, nelyo ukuumfwila ifyo Kristu alanda? Moneni ifyo uusambilisha abantu ukwensha motoka asambilisha abasambi ukukonka amafunde ya pa musebo. Kasambilisha alasambilisha umusambi amafunde ya pa musebo mu kalasi. Lelo, pa kusambilisha abasambi ifya kukonka ayo mafunde, alatungulula abasambi ilyo bale-ensha motoka mu musebo umulepita bamotoka na bambi ilyo bale-esha ukubomfya ifyo basambilila. E fyo ciba na lintu tulesambilila Baibolo na bantu bambi, tulabasambilisha ifyo Kristu atwebele. Lelo, tulingile no kutungulula abasambi ilyo bale-eshaesha ukucita ifyo Kristu alanda mu mikalile yabo iya cila bushiku na mu mulimo wa kubila. (Yohane 14:15; 1 Yohane 2:3) E ico, pa kuti tucite fyonse ifyo Yesu atwebele pa lwa kupanga abasambi, tufwile ukusambilisha no kutungulula. Nga tulecite fyo, ninshi tulepashanya Yesu na Yehova umwine.—Amalumbo 48:14; Ukusokolola 7:17.
5. Cinshi cingalenga uo tusambilisha Baibolo ukushimunuka ukumfwila icipope ca kwa Kristu ica kupanga abasambi?
5 Ukusambilisha bambi ukubaka ifyo Yesu atweba kusanshamo ukubafwa ukubaka icipope ca kupanga abasambi. Ici kuti cakosela bamo abo tusambilisha Baibolo. Nangu line kale bali mu macalici yamo aya mu Kristendomu, te lingi intungulushi shabo shibasambilisha ukuya mu kupanga abasambi. Bashimapepo bamo balasumina ukwabula ukulamba ukuti amacalici ya mu Kristendomu yalifilililwa fye ukusambilisha umukuni wabo ukushimikila. Uwasoma Baibolo, John R. W. Stott alandile pa cipope ca kwa Yesu ica kuya mu calo no kwafwa abantu balekanalekana ukuba abasambi. Atile: “Pali leelo, icilubo cikalamba Abena Kristu bapanga pa kushimikila, kufilwa ukukonka ifyalandwa muli ici cipope.” Asosele no kuti: “Ifwe tatufwaya ukutwala ubukombe ku bantu. Limo tuba kwati bantu abali mu mbali ya bemba abalebilikisha ifyo abalenwena bafwile ukucita. Tatwingila mu menshi ku kubapususha. Tulatiina ukushimikila.”
6. (a) Ilyo tule-afwa umusambi, kuti twapashanya shani Filipi? (b) Kuti twalanga shani ifyo twayangwako ilyo umusambi wa Baibolo atendeka ukushimikila?
6 Nga ca kuti uo tusambilisha Baibolo kale aali mu mipepele umo abantu batiina ukushimikila, kuti camukosela ukucimfya umwenso wa kushimikila, no kutendeka ukumfwila icipope ca kwa Kristu ica kupanga abasambi. Akafwaya ukwafwiwa. E ico, tufwile ukutekanya ilyo tulemusambilisha no kumutungulula pa kuti omfwikishe no kucitapo cimo nga filya isambilisho lya kwa Filipi lyalengele umwina Etiopia ukumfwikisha no kupingulapo ukubatishiwa. (Yohane 16:13; Imilimo 8:35-38) Na kabili, ukufwaisha ukusambilisha abasambi ukubaka icipope ca kupanga abasambi kutulenga ukubomba na bo no kubatungulula ilyo batendeka fye ukushimikila pa Bufumu.—Lukala Milandu 4:9, 10; Luka 6:40.
Ifintu “Fyonse”
7. Ukusambilisha bambi ‘ukubaka fyonse’ kusanshamo ukubasambilisha mafunde nshi?
7 Tatusambilisha fye abasambi bapya ifya kupanga abasambi. Yesu atwebele ukusambilisha bambi “ukubaka fyonse” ifyo atwebele. Ico kwena cisanshamo na mafunde yabili ayakalamba, e kuti ukutemwa Lesa na banensu. (Mateo 22:37-39) Bushe umusambi mupya kuti asambilishiwa shani ukubaka aya mafunde yabili?
8. Langilileni ifyo umusambi mupya engasambilishiwa ifunde lya kuba no kutemwa.
8 Natulande na kabili pa ulesambilila ukwensha motoka. Ilyo umusambi ale-ensha motoka mu musebo umulepita bamotoka na bambi ninshi ali na kasambilisha, alasambilila pa kukutika kuli kasambilisha e lyo na pa kumona ifyo banamutekenya bambi bale-ensha. Ku ca kumwenako, kasambilisha kuti alanda pali namutekenya uwapeela namutekenya umbi inshila ukuti apite; nelyo pali namutekenya uwabweshako amalaiti ya motoka wakwe pa kuti abali muli bamotoka balefuma ku ntanshi balemona bwino; nelyo kuti alanda pali namutekenya uwaipeelesha ukwafwa umunankwe uo motoka yafwila pa nshila. Ifi twalandapo fisambilisha umusambi ifintu fyacindama ifyo na o engacita ilyo ale-ensha. E fyo ciba na ku musambi uuli pa musebo wa ku mweo wa muyayaya. Tasambilila fye kuli kasambilisha wakwe, lelo, alamona ne fisuma ifyo bambi mu cilonganino bacita.—Mateo 7:13, 14.
9. Bushe umusambi mupya eshiba shani umwalola ukubaka ifunde lya kuti tuleba no kutemwa?
9 Ku kulangilila, umusambi napamo kuti amona umufyashi umushimbe uubombesha sana ukuya ku Ng’anda ya Bufumu na bana bakwe abanono. Kuti amona no wakungumana umutima usangwa lyonse ku kulongana te mulandu no kungumana umutima, mukamfwilwa umukoloci uusenda abakoloci bambi muli motoka wakwe ku kulongana konse, nelyo umupungwe uusangwa ku kuwamya Ing’anda ya Bufumu. Umusambi wa Baibolo kuti amona eluda uuba pa ntanshi lyonse mu kubomba umulimo wa mwi bala te mulandu ne milimo ubwingi iyo akwata mu cilonganino. Napamo kuti amona uwalemana uwikala fye mu ng’anda lelo uukoselesha bambi lwa ku mupashi nga bamutandalila. Umusambi kuti amona abaupana aba-alula sana imikalile yabo pa kuti balesakamana abafyashi babo abakoloci. Ukumona icikuuku no kwafwa kwa Bena Kristu bafikapo kuti kwalenga umusambi mupya ukwishiba umwalola ukuumfwila ifunde lya kwa Kristu ilya kutemwa Lesa na banensu, maka maka abasumina banensu. (Amapinda 24:32; Yohane 13:35; Abena Galatia 6:10; 1 Timote 5:4, 8; 1 Petro 5:2, 3) E ico, bonse mu filonganino fya Bena Kristu kuti basambilisha no kutungulula abasambi kabili bafwile ukucite fi.—Mateo 5:16.
“Ukufika na ku Mpela ya Bwikashi”
10. (a) Bushe tukapanga abasambi ukufika lilali? (b) Ni muli finshi twingapashanya Yesu ilyo tulebomba uyu mulimo twapeelwa?
10 Kufika lilali tufwile ukutwalilila ukupanga abasambi? Ukufika fye na ku mpela ya bwikashi. (Mateo 28:20) Bushe tukakumamo ukubomba umulimo Yesu atupeele ukufika na ku mpela? Ico e co fwe baba mu cilonganino ca mwi sonde lyonse twapampaminapo ukucita. Mu myaka yapita, twali-itemenwa ukubomfya inshita yesu, amaka yesu ne fikwatwa fyesu ku kufwaya ‘abalemenena ku bumi bwa muyayaya.’ (Imilimo 13:48) Pali ino nshita, Inte sha kwa Yehova shipoosa ama-awala amamilioni yatatu cila bushiku mu mwaka onse mu kushimikila Ubufumu no kupanga abasambi mwi sonde lyonse. Ico tucitile co, ni co tupashanya Yesu. Atile: “Ica kulya candi kucito kufwaya kwa wantumine, no kupwisho mulimo wakwe.” (Yohane 4:34) Na ifwe e fyo tufwaya ukucita ukufuma pa nshi ya mutima. (Yohane 20:21) Tatufwaya fye ukutendeka ukubomba umulimo twapeelwa; lelo tufwaya no kupwisha uyu mulimo.—Mateo 24:13; Yohane 17:4.
11. Cinshi cacitika kuli bamunyinefwe ne nkashi bamo, kabili cinshi tufwile ukuipusha?
11 Lelo, tulomfwa ubulanda nga twamona abasumina banensu bamo banaka lwa ku mupashi ica kuti baleka no kumfwila icipope Kristu atupeela ica kupanga abasambi. Bushe pali ifyo twingacita ku kubafwa ukutendeka ukubishanya ne cilonganino e lyo no kutendeka ukupanga abasambi na kabili? (Abena Roma 15:1; AbaHebere 12:12) Ifyo Yesu acitile ilyo abasambi bakwe banakile pa nshita inono filanga ifyo na ifwe twingacita pali leelo.
Basakamaneni
12. (a) Ilyo Yesu ali mupepi no kufwa, finshi abatumwa bakwe bacitile? (b) Cinshi Yesu acitile na batumwa bakwe nangu ca kuti balinenwike?
12 Ku mpela ya mulimo wa kwa Yesu pano sonde, ninshi ali mupepi no kufwa, abatumwa bakwe “balimushile no kufulumuka.” Nga fintu Yesu asobele, ‘basalanganine umo umo ku ng’anda ku mwakwe.’ (Marko 14:50; Yohane 16:32) Bushe acitile shani ku banankwe abanakile lwa ku mupashi? Inshita inono pa numa ya kubuushiwa, Yesu aebele abakonshi bakwe bamo ati: “Mwitiina! Kabiyeni, kebeni bamunyinane ukuti baye ku Galili; kabili e ko bakamona ine.” (Mateo 28:10) Nangu line abatumwa balinenwike, Yesu atwalilile ukubeta ati “bamunyinane.” (Mateo 12:49) Taabasuulile. Ici calangile ukuti Yesu ali ne nkumbu kabili ale-elela, nga filya fine Yehova aba. (2 Ishamfumu 13:23) Bushe kuti twapashanya shani Yesu?
13. Bushe tufwile ukumona shani abanaka?
13 Tufwile ukupoosako sana amano ku babwelele numa na ku baleka ukubila. Tucili tulebukisha imilimo ya kutemwa iyo abasumina banensu balebomba kale—bambi napamo balibombele pa myaka iingi. (AbaHebere 6:10) Tulabafuluka icine cine. (Luka 15:4-7; 1 Abena Tesalonika 2:17) Lelo, kuti twalanga shani ukuti tulabasakamana?
14. Kuti twapashanya shani Yesu mu kwafwa uwanaka?
14 Yesu aebele abatumwa bakwe abakungumene imitima ati bafwile ukuya ku Galili no kuti bakamumona kulya. Na kuba Yesu abetile ku kukumana kwaibela. (Mateo 28:10) Na leelo line, tulakoselesha abanaka lwa ku mupashi ukusangwa ku kulongana kwa cilonganino ca Bena Kristu, kabili limo kuti twakabila ukubakoselesha ukucite co imiku iingi. Ku batumwa, ubo bwite bwaletele ifisuma, pantu “abasambi ikumi na umo (11) baile ku Galili ku lupili uko Yesu abateyanishe.” (Mateo 28:16) Mwandini tulomfwa bwino abanaka nga ba-ankulako bwino ku bwite bwesu no kutendeka ukusangwa ku kulongana kwa Bena Kristu na kabili!—Luka 15:6.
15. Kuti twapashanya shani Yesu mu kusengela abanaka abesa ku cifulo cesu ica kupepelapo?
15 Tukacita shani Umwina Kristu wanaka nga aisa ku Ng’anda ya Bufumu? Cisuma, bushe Yesu acitile shani ilyo amwene abatumwa bakwe, abanakile lwa ku mupashi pa nshita inono baisa ku cifulo ateyenye ukuti bakumanine? “Yesu apaleme kuli bene” no kulanda na bo. (Mateo 28:18) Talebalolesesha fye apatali lelo aile kuli bene. Elenganyeni ifyo abatumwa bafwile bapembeswilwe ilyo Yesu aile kuli bene! Shi na ifwe natulesengela abanaka ababombesha ukubwelela ku cilonganino ca Bena Kristu.
16. (a) Finshi twingasambilila ku fyo Yesu acitile ku bakonshi bakwe? (b) Kuti twapashanya shani Yesu mu fyo tumona abanaka? (Landeni na pa tulembo twa pe samba.)
16 Cinshi cimbi Yesu acitile? Intanshi, abebele ati: “Amaka yonse nayapeelwa kuli ine.” Ica bubili, abapeele umulimo, atile: “Kabiyeni, kalengeni . . . abasambi.” Ica butatu, abalaile ati: “Nakulaba na imwe inshiku shonse.” Lelo, bushe mwamona ico Yesu ashacitile? Takalipile abasambi pa filubo fyabo e lyo na pa fyo baletwishika. (Mateo 28:17) Bushe ifyo acitile fyalibombele bwino? Ee cine. Mu kwangufyanya, abasambi balitendeke “ukusambilisha no kubila imbila nsuma.” (Imilimo 5:42) Nga tulepashanya Yesu mu fyo alemona abanaka ne fyo alecita kuli bene, na ifwe kuti mwafuma ubusuma mu filonganino fyesu.*—Imilimo 20:35.
“Nakulaba na Imwe Inshiku Shonse”
17, 18. Mashiwi nshi aya kukoselesha ayaba mu mashiwi ya kwa Yesu aya kuti, “nakulaba na imwe inshiku shonse”?
17 Amashiwi ya kulekelesha pa mulimo Yesu atupeela ayatila, “Nakulaba na imwe inshiku shonse,” yalakoselesha bonse ababombesha ukukonka icipope ca kwa Kristu ica kupanga abasambi. Te mulandu ne fyo abalwani bengacita pa kuti baleshe umulimo wesu uwa kushimikila Ubufumu kabili te mulandu no bufi bengatubepesha, tatufwile ukutiina. Mulandu nshi? Yesu, Intungulushi yesu, uwakwata ‘amaka yonse mu muulu na pano isonde’ aba na ifwe ku kutwafwa!
18 Ubulayo bwa kwa Yesu ubwa kuti “nakulaba na imwe inshiku shonse,” na bo bulatusansamusha sana. Ilyo tulebombesha ukukonka icipope ca kwa Kristu ica kupanga abasambi, tatusekelela fye umo shacela, lelo, limo tulaba no bulanda. (2 Imilandu 6:29) Bamo tulaba no bulanda ilyo tuleloosha umutemwikwa. (Ukutendeka 23:2; Yohane 11:33-36) Bamo balalwalilila kabili balinakuka pa mulandu wa bukote. (Lukala Milandu 12:1-6) Bamo na bo limo balakungumana sana imitima. (1 Abena Tesalonika 5:14) Kabili fwe bengi tuleshomboka no mafya ya ndalama. Na lyo line, nangu line tuli na aya mafya, tulabomba bwino umulimo wa kubila pantu Yesu aba na ifwe “inshiku shonse,” na lintu tuli na mafya.—Mateo 11:28-30.
-
-
- “Mulebasambilisha Ukubaka Fyonse Ifyo Namwebele” - Ulupungu—2004
-
Ulupapulo lumo lutila: “Yesu atile, “mulebabatisha . . . mulebasambilisha,” tatile ‘mulebabatisha no kubasambilisha.’ E ico, icipope tacalola mu kuti pa numa ya kubabatisha e lyo mufwile ukubasambilisha.” Lelo, “ukusambilisha kutendeka ilyo umo ashilabatishiwa kabili kulatwalilila na pa numa ya lubatisho.”
-


text:
Bushe Mulataluka Abo Mwalepepa Nabo Kale?
Abantu aba kuti balibatishiwe no kuba Inte sha kwa Yehova, e lyo baleka ukushimikila, nalimo no kuleka ukulalongana na Bena Kristu banabo, tatubataluka iyo. Na kuba, tulaya mu kubakoselesha pa kuti batemwe ifya kwa Lesa na kabili.
Umuntu nga acita ulubembu ulukalamba, te kutila ninshi uyo afwile fye ukutamfiwa. Lelo nga ca kutila Nte uwabatishiwa atwalilila fye ukupula mu mafunde ya kwa Lesa kabili talelapila, tulamutaluka nelyo alatamfiwa mu cilonganino. Baibolo yalilanda apabuuta tuutu ukuti: “Fumyeni mwi bumba lyenu imbifi iyo.”—1 Abena Korinti 5:13.
Nomba ciba shani ku mwaume uwatamfiwa lelo abakashi bakwe na bana bena bacili Inte sha kwa Yehova? Alatwalilila ukusakamana ulupwa lwakwe, lelo alaleka ukucitila pamo nabo ifya kwa Lesa. Icupo tacipwa kabili alatwalila ukutemwa no kusakamana abakashi bakwe na bana.
Abatamfiwa kuti baisa ku kulongana kwa cilonganino. Na kabili nga balefwaya kuti babafunda kuli baeluda ba mu cilonganino. Ico baeluda bafwaya sana kubafwa pa kuti na kabili bakabe Inte sha kwa Yehova. Abatamfiwa nga baleka imibele yabipa no kulanga ukuti cine cine balefwaya ukulakonka amafunde ya mu Baibolo, balabapokelela mu cilonganino na kabili.


text:
Lufunjisho 1
Mambo Awama o a Ka?
1. Ñanyi mambo awama afuma kwi Lesa?
Lesa ukeba bantu kwikala bulongo pano pa ntanda. Walengele ntanda ne byonse bijimo mambo watemwa bantu. Kabiji katatakatu akawamishe bwikalo bwa bantu mwaya ntanda. Ukafumyapo bintu bilengela bantu kuyanda.—Tangai Yelemiya 29:11.
Kafwako kafulumende wakipwishapo kala bukapondo, bikola nangwa lufu ne. Pano bino kuji mambo awama. Katatakatu Lesa akafumyepo makafulumende a bantu ne kupingishapo kafulumende wanji. Bangikazhi ba mu uno kafulumende bakekala mutende kabiji kechi bakakolwanga ne.—Tangai Isaya 25:8; 33:24; Danyela 2:44.
2. Mambo ka ano mambo awama kyo anemena?
Buyanji bukapwatu inge Lesa wafumyapo bantu batama pano pa ntanda ponse. (Zefwaniya 2:3) Kino kikobiwa kimye ka? Mambo a Lesa aambijile jimo bintu bibena kupitamo bantu lelo jino. Bintu byatama bibena kubiwa pano pa ntanda bimweshatu patoka kuba’mba Lesa katatakatu obepo kimo.—Tangai 2 Timoti 3:1-5.
3. Twafwainwa kuba ka?
Twafwainwa kufunda pe Lesa mu Mambo anji Baibolo. Iji nobe nkalata yafuma kwi shetu witutemwa bingi. Itubula byo twakonsha kwikala bwikalo bwawama lelo jino ne bya kuba pa kuba’mba tukekale na bumi bwa myaka pano pa ntanda. Kechi bonse bakatemwa’mba mufundenga Baibolo ne. Onkao mambo, Lesa byo etulaya bwikalo bwawama, kechi tuleke muntu nangwa umo kwitulengela kuleka kufunda pe Lesa ne.—Tangai Byambo bya Mana 29:25; Lumwekesho 14:6, 7.
Fundai ne Bikwabo
Lombai Lufunjisho lwa Baibolo Lwatutu
Mambo ka a Kufunjila Baibolo?
Bantu bavula mwaya ntanda babena kutana mikumbu ya mu Baibolo. Nanchi nenuwa mubena kukeba kufunda nyi?


text:
Twaambo Nzi Tobilo Tupa Kuti Leza Kataiswiilili Mipailo Imwi?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Kuli mipailo imwi njatainguli Leza. Amulange-lange twaambo tobilo tunga twapa kuti Leza atauswiilili mupailo.
1. Mupailo uuteendelani akuyanda kwa Leza
Leza tainguli mipailo iiteendelani akuyanda kwakwe, naa zyeelelo zyakwe zili mu Bbaibbele. (1 Johane 5:14) Mucikozyanyo, Bbaibbele lilakasya kuba balyato. Njuka isumpula bulyato. (1 Bakolinto 6:9, 10) Aboobo, Leza takayiinguli mipailo yanu kuti naa mupailila kuti muwine lotali. Leza tali ceelo cizumina kucita kufwumbwa muntu ncaacaambila kuti cicite. Masimpe, mweelede kulumba akaambo kaceeci. Nicatali boobo, nitwali kuyoowa zimwi zyintu bantu nzyobali kukonzya kulomba kuti Leza abacitile.—Jakobo 4:3.
2. Mupailo wamuntu muzangi
Leza tabaswiilili aabo bamuzangila kwiinda mumicito yabo. Mucikozyanyo, aabo bakali kulyaamba kuti balamubelekela Leza pele ibakamuzangila, wakabaambila kuti: “
Nekuba kuti mwakomba zikombyo zinji, nsikooyooswiilila. Maanza aanu alizwide bulowa.” (Isaya 1:15) Pele ikuti nibakacinca nzila zyabo ‘
akubamba twaambo’ a Leza, naakabaswiilila ciindi nibakali kupaila.—Isaya 1:18.


text:
Kani Abafumine Mukupempela Kwenu Mulabapata?
Abo abaali ni Bamboni sha baYawe akale pano abalekele ukutulisha, cipale abalekele ne kusangwa ne baKlistu babyabo, tatubapatapo. Tanje cine, tulaya na mukubofwako ati batatike nakabili ukutemwa ifya baLesa.
Tatutamfyapo bonse ibacita ifyakubifya ifikulu. Kani, umukwabesu uwabatishiwilwe apitilisha ukulupulaisha amafunde amu Baibolo kabili talapiilepo eli angatamfiwa. Baibolo ilalabila apaswetele ati: “
Ifumyeni imbifi muli mwebo mwe bene.”—1 AbaKolinto 5:13.
Nga pano umwalalume uutamfiwilwe pano abakashi ne bana bacili Bamboni sha baYawe? Ubwana bwankashi ubwa ku mupashi bulashila, pano ubwa ku munefu bulapitilisha. Icupo na bucibusa akwete ne cisoolo tabushilapo kabili bangalukupyungila pamo ne milimo ya ku munefu.
Abatamfiwilwe bali abakakulukile ukusangwa mu kubungana kwesu. Kani balukufwaya, bangapokelela ne kofwako kwa mu Malembo ukufuma ku bakulu ba mwi kelesha. Icitufwaisha kofwako ulya umuntu ukube Mboni ya baYawe nakabili. Abatamfiwilwe abalekele ukucita ifibipile kabili abalangisha ati balukufwaisha ukulukulonda amafunde amu Baibolo bangabwela mwi kelesha nakabili.


text:
Amuboolele Kuli Yehova
Yehova utolangoola mbelele shakwe shakasoweka, alimwi utoomwiita kwaamba ayi muboolele kuli nguwe.
Nkalata Itooswa Kulikoto Litanjilila
Nkalata iyi Itooswa Kulikoto Litanjilila njakusenga baabo bakaboolela mwisule kwaamba ayi baboolele mulitanga.
LUBASU 1
“Ndaakulangoola Isowekete”
Yehova ulabona mbelele shakasoweka ayi inga shaboolela kuli nguwe
LUBASU 2
Kulisukama—‘Kupenshekwa Munshila Shiinji’
Na mulalinyumfwa cibiibi mukwiinga tamucikonshi kusebensela Yehova mbuli mbomwakalinga kucita kale, cintu comwi inga camucafwa kucana mpindu ya nkusu shakwe.
LUBASU 3
Kubikila Cakumoyo
—Na Bamwi ‘Batubishisha’
Njiisho shotatwe shamu Baibo shilakonsha kumucafwa na bamwi bamubishisha.
LUBASU 4
Kulinyumfwa Kuba Amulandu
—“Amunsalashe Kuswa Kushibiibi Shangu”
Ino nciinshi ceenga camucafwa kuba anjelacaamba isalalite?
LUBASU 5
“Amubolele kuMweembeshi Utanjilila Buumi Bwanu”
Ino ndaakutalikila pali na kansuni kuboolela kuli Yehova? Ino bamulibungano balaakuntambula buyani?
Kumanisha
Sa mutokwiibaluka ciindi ndyemwakasangalala abeneklistunyinaanu?


text:
Ino Bwaami bwakwe Lesa Ncinshi?
Sa inga mwaamba ayi . . .
ncintu cili mumoyo wanu?
mbusena buli kwiculu?
nimfulumeende yakwiculu?
BAIBO ILAAMBA AYI
“Lesa wakwiculu ulaakuleta bwaami ubo bweshi bukabule kumana.”—Danyelo 2:44, The Bible in Lenje.
“Twapekwa mwaana musankwa, alimwi bweendeleshi boonse bulaakuba mumaansaakwe.”—Isaya 9:6.
MBWEENGA MWACAFWIKWA
Nimfulumeende iluleme yeenga yamucafwa palwanu.—Isaya 48:17, 18.
Mucishi cipya, buumi bubotu busalalite alimwi busangalasha.—Ciyubululo 21:3, 4.
SA INGA TWASHOMA NSHOYAAMBA BAIBO?
Ee, ceebo ca milandu iyi yobilo:
Yesu wakatondesha isho Bwaami bwakwe Lesa nsheshi bukakumanishe. Yesu wakayiisha bashikwiiya bakwe kupailila Bwaami bwakwe Lesa ayi bwise alimwi akuyanda kwakwe Lesa ayi kucitwe pacishi. (Mateyo 6:9, 10) Yesu wakatondesha mupailo uyu mbweshi ukakumbulwe.
Ndyaakalinga pacishi, Yesu wakapa bantu shakulya bafwite nsala, wakashilika balwashi akubusha bafu! (Mateyo 15:29-38; Joni 11:38-44) Mukwiinga ngweshi akabe Mweendeleshi wa Bwaami bwakwe Lesa, Yesu wakatondesha Bwaami ubu nceshi bukacitile balelwa.—Ciyubululo 11:15.
Shitoocitika mucishi shitobonesha ayi Bwaami bwakwe Lesa buli pafwaafwi akwisa. Yesu wakaambila limwi ayi Bwaami bwakwe Lesa kabutana kuleta luumuno pacishi, mucishi mulaakuba nkondo, nsala, alimwi ashitentanshi.—Mateyo 24:3, 7.
Shintu ishi tulashibona pacecino ciindi. Aboobo inga twashoma kwaamba ayi Bwaami bwakwe Lesa bulaakumanisha mapensho oonse conoono.
SHAKUYEYAAWO
Ino buumi bulakunobete buyani mubweendeleshi bwa Bwaami bwakwe Lesa?
Baibo ilakumbula mwiipusho uyo pali KULUMBAISHA 37:29 a ISAYA 65:21-23.


text:
Ino Inga Ndacita Buti Kuti Kandisungilizyigwa Koonana?
Mulakonzya kubuzya kuti “Sena tacili kabotu kuzumina? Kayi tee bantu boonse baloonana?”
Amusaangune kuyeeya!
Bwini: Tabali bantu boonse bacita oobo.
Masimpe, mulakonzya kubala kujatikizya myeelwe yaatala. Mucikozyanyo, mucisi ca U.S. kuvwuntauzya kwakatondezya kuti kusikila aciindi nobamanizya cikolo cakusekondali, bakubusi bobilo akati kabakubusi botawe mucisi eeco baloonana. Pele eeci alimwi caamba kuti mukubusi omwe akati kabakubusi botatwe mweelwe mubotu-botu—taboonani pe.
Mbuti kujatikizya baabo boonana? Basikuvwuntauzya bajana kuti bakubusi banji bali boobu bajisi mapenzi aapa muzeezo mubi aali mbuli yaaya aatobela.
Kupenga. Bakubusi banji bakacita bwaamu baamba kuti bakalimvwa kubijilwa nobakamana.
Kutasyomana. Nobamana koonana, umwi-aumwi ulalibuzya kuti, ‘Ino nguni uumbi wakoonana amuntu ooyu?’’
Kutyompwa. Ansi amoyo, basimbi banji bayanda muntu uukonzya kubakwabilila kutali kubabelesya. Alimwi basankwa banji tabayandi musimbi uuzumina zyoonse nzyobamwaambila.
Kaambo keelede kubikkilwa maano: Mubili wanu ulayandika kapati cakuti tamukonzyi kwiile kuupa muntu kuti ausobanye. Amutondezye kuti mulakakatila kunjiisyo zyanu zyakulilemeka kwiinda mukutobela milawo ya Leza iikasya koonana kamutanakwatana. Aboobo, buzuba bumwi mwaakukwata naa kukwatwa, muyakukonzya koonana. Alimwi muyakucita oobo cakuliiba—kakunyina kulibilika, kuusa naa kuyoowa kanji-kanji ikuboola ciindi muntu naamana kucita bwaamu.—Tusimpi 7:22, 23; 1 Bakolinto 7:3
Amwiiye Zinji
BAKUBUSI
Bakubusi Balabuzya, Volyumu 2
Makani aajatikizya cikolo, kulikondelezya, beenzinyoko, bazyali, kucinca kucitika mubuumi, mbomulimvwa, alimwi abantu mbomutakozyene zizo ali akati kamakani aabandikwa.


text: 12 Pa kikye kimye, jibumba ja biumbi bya bantu byo jakonkene pamo kya kuba kebenyantaule abo bene, patanshi waambijile baana banji ba bwanga amba: “Jimukai na mbizho ya Bafaliseo, ko kuba’mba bukamfutumfutu.+2 Bino kafwako kintu kyo bafya pa nkonkoso kikabula kusololwa ne, kabiji kafwako kyafyamika kikabula kuyukanyikwa ne.+3 Onkao mambo, kintu kyonse kyo mukamba mu mfishi kikomvwanyika patoka, kabiji akya kyo mukanongota mu bibamba bakekisapwila ku bantu bonse.4 Kabiji nemwambila anweba balunda nami+ namba, kange muchine aba bepaya mubiji ne, kabiji inge bauba kino kafwako kintu kikwabo kyo boba ne.+5 Bino nsakwimubuula ye mwafwainwa kuchina: Chinainga yewa uba inge waipayañana uji na luusa lwa kutaya mu Ngehena.*+ Kine nemwambila namba, uno ye ye mwafwainwa kuchinanga.+6 Nanchi bwalula butanu kechi bupotwa na tumali* tubiji nenyi? Pakuba kafwako nangwa kamo kabula kuyukanyikwa* kwi Lesa ne.+7 Nangwatu nsuki ya ku mitwe yenu beibala yonse.+ Kwakamwa ne; mambo anweba mwanema kukila bisamba bya bwalula.+8 “Nemwambila namba, yense ungitaba pa meso a bantu,+ ne Mwana muntu naye ukamwitaba pa meso a bamalaika ba Lesa.+9 Pakuba awa unkana pa meso a bantu, bakamukana pa meso a bamalaika ba Lesa.+10 Kabiji yense unena Mwana muntu, mambo anji akalekelwa, pakuba awa wambila mwenga mupashi wazhila, mambo anji kechi akalekelwa ne.+11 Byo bakemufikizha na kwimutotolwesha pa mvula bantu,* ku biloolo bya mu kafulumende ne ku bakulumpe, kange mukabambishe michima na mambo a mo mukambila nangwa byo mukamba mu kwipokolola ne,+12 mambo mupashi wazhila ukemufunjisha bintu byo mukamba pa kyonkakya kimye.”+13 Kepo umo mu jibumba amwambijile’mba: “Mufunjishi, ambilai mulongo wami twabane nanji bya buswanyi.”14 Aye wamwipwizhe’mba: “Obewa mukwetu, ñanyi wantongwele kwikala mutonyi nangwa wa kwimwabanya bipe anweba babiji?”15 Kepo ebambijile’mba: “Labainga ne kuchinuzhuka lwiso lonse,+ mambo muntu nangwatu ekale na bintu byavula, bintu byo aji nabyo kechi byo bimulengela kwikala na bumi ne.”+16 Ponkapo wibelele kishimpi amba: “Mu bujimi bwa munonshi umo mwafumine kajo kavula.17 Onkao mambo, walangulukile’mba, ‘Pano byo nabula pa kulonga kajo kami, nsakuba byepi?’18 Kepo aambile’mba, ‘Nsakuba kino:+ Nsakushimukulula matala ami ne kushimika akatampe, kabiji nkalongamo kajo kami konse ne bintu byami byonse,19 kabiji nkamba namba: “Nji na bintu byavula byawama bya kwingijisha pa myaka yavula; nsakukokolokangatu, na kuja, ne kutoma ne kwiyowa.”’20 Bino Lesa wamwambijile’mba, ‘Obewa kilubi, buno bonka bufuku babena kukeba bumi* bobe. Pano nga abya byo walongele mu matala bikekala bya kwa ñanyi?’+21 Onkao mambo, byo biji ne muntu wibikila nsabo aye mwine bino saka abula kwikala nonshi kwi Lesa.”+22 Kepo aambijile baana banji ba bwanga amba: “O ene mambo o nemwambila namba, kilekai kubambisha michima pa bwikalo* bwenu na byo mukaja nangwa na byo mukavwala.+23 Mambo bumi* bwanema kukila kajo, ne mubiji wanema kukila bya kuvwala.24 Langulukai pa bikwangala: Abyo kechi bikusa nkunwa nangwa kunowa ne; kabiji kechi biji na matala ne; bino Lesa wibijiisha.+ Nanchi anweba kechi mwanema kukila bañonyi nenyi?+25 Ñanyi mwi anweba pa kubambisha muchima wakonsha kunungako kyubichi* umo ku bumi bwanji?26 Umvwe kechi mwakonsha kuba kino kintu kicheche ne, pano mambo ka o mubambishisha michima pa bintu bikwabo?+27 Langulukai pa maluba byo akoma: Kechi engila mwingilo nangwa kwisonena kivwalo ne; pakuba amiwa nemwambila namba nangwatu Solomone mu lukumo lwanji lonse kechi wavwajile pamo nobe maluba ne.+28 Inge Lesa wiivwika byonkabye nsono ya mungye, ikalatu moba acheche kabiji beisoka na mujilo, ko kuba’mba aye ukemuvwika anweba baji na kalwitabilo kacheche!29 Onkao mambo, kilekai kubambisha michima na byo mukaja, na byo mukatoma, kabiji kilekai kukizhamo kwakamwa;+30 mambo bino byonse byo bintu bikebesha bantu ba mu ntanda, pakuba Shenu wayuka’mba mwibikeba bino bintu.+31 Bino twajijilai na kukeba Bufumu bwanji ne bino bintu byonse bikemubikilwapo.+32 “Kwakamwa ne, anweba kajitanga kacheche,+ mambo Shenu wimutongwela kwimupa Bufumu.+33 Poteshai bipe byo muji nabyo ne kupana bya bupe bya lusa.*+ Ilengelai mafukuta a mali abula konaika, ne nsabo ibula kupwa mwiulu,+ bangivi mo babula kutwela ne tunzumbulu mo tubula konauna.34 Mambo konka kuji nsabo yenu, ne michima yenu nayo ko ko ikekala.35 “Vwalai ne kwinengezhezha* jimo+ ne kwambula malampi enu,+36 kabiji mwikale nobe banabalume babena kupembelela nkambo yabo+ kufuma ku masongola,+ pa kuba’mba inge wafika ne kukonkonsha, ponkapo bamushinkwileko.37 Batokwa aba bakalume pa kwiya nkambo yabo bo akataana saka balaba! Kine nemwambila namba, ukavwala* pa kuba’mba engile ne kwikazha bonse ku tebulu, ne kwiya na kwibapa kajo.38 Kabiji umvwe wafika pa kilo* kya bubiji nangwa kya busatu,* wibataana saka balaba, batokwa!39 Bino yukai kino amba umvwe mwina nzubo wayukile kimye kyaishijilemo ngivi, inge walabilenga ne kukenkenta kabiji inge kechi walekele ngivi watwela mu nzubo yanji ne.+40 Ne anweba inengezhezhai jimo, mambo Mwana muntu ukeya pa kimye kyo mwabula kuketekela.”+41 Kepo Petelo amwipwizhe’mba: “Nkambo, nanchi mubena kwambilatu atweba kino kishimpi nyi, inyi ne bantu bonse?”42 Nkambo waambile’mba: “Ñanyi kalama* wa kishinka kabiji wa maana, nkambo yanji ye akatongola kwikala mukulumpe wa jibumba ja ba mingilo* banji kuba’mba ebanengezhezhenga kajo kabo kawaina pa kimye kyafwainwa?+43 Ye wa lusekelo awa kalume umvwe nkambo yanji pa kwiya wamutaana na kuba bino!44 Kine nemwambila namba, ukamutongola kwikala wa kutala pa bintu byanji byonse.45 Bino umvwe awa kalume watendeka kwamba mu muchima wanji amba, ‘Nkambo yami wabanda kwiya,’ kabiji watendeka kupuma bakalume bakwabo ba balume ne ba bakazhi ne kuja ne kutoma ne kupendwa,+46 nkambo wa yewa kalume ukeya pa juba jo abula kuketekela ne pa kimye kyo abula kuyuka, kabiji ukamumanyika bingi ne kumutaya mu bantu babula bukishinka.47 Kabiji awa kalume wakwatakenye kyaswa muchima wa nkambo yanji, bino wabujile kwinengezha nangwa kwingila kyo bamwambijile,* bakamupuma bipumo byavula.+48 Bino awa wabujile kukwatakanya ne kuba bintu bya kufwainwa kumupuminapo bipumo, bakamupumatu bicheche. Kine muntu yense ye bapele byavula, bakamukebela byavula, kabiji yense ye batongwele kulama bintu byavula, naye bakamukebela byakilamo kuvula.+49 “Naishile na kwambula mujilo pano pa ntanda, kabiji inge bamwambula kala, ñanyi kintu kikwabo kyo nsakukeba?50 Kine kuji lubatizhilo lo nafwainwa kubatizhiwa, kabiji muchima ubena kunkatazha bingi poso lukapite!+51 Nanchi mulanguluka’mba naishile kuleta mutende pano pa ntanda nyi? Ine, nemwambila namba, kechi mutende ne, kana mabano.+52 Mambo kufumatu luno mu nzubo imo mukekala bantu batanu baabenamo, basatu bakalukilamo babiji ne babiji nabo bakalukilamo basatu.53 Bakabenamo, shanji ukalukilamo mwananji wa mulume, mwana wa mulume naye ukalukilamo shanji, inanji ukalukilamo mwananji wa mukazhi, ne mwana wa mukazhi ukalukilamo inanji, bako ba bakazhi bakalukilamo mulokazhi wabo, ne mulokazhi ukalukilamo bako banji ba bakazhi.”+54 Kepo aambijile mabumba amba: “Umvwe mwamona jikumbi ku muzhika ponkapo mwamba’mba, ‘Mvula mukatampe usakunoka,’ kabiji kikala byonkabyo.55 Kabiji umvwe mwamona luvula ubena kupupa kufuma ku kabeta ka ku bulenge, mwamba’mba, ‘Kusakuba kyuya,’ kabiji kikala byonkabyo.56 Anweba bakamfutumfutu, mwayuka kulumbulula bimweka ntanda ne jiulu, pano mambo ka o mukankelwa kuyuka mwatala bibena kumweka pa kino kimye?+57 Mambo ka o mubujila anwe bene kuyuka kintu kyaoloka?58 Umvwe ubena kuya ku mutonyi na ye uji nanji na mambo, esekesha na ngovu kupwisha oo mambo byo ukiji nanji mu jishinda, kuba’mba abule kukutwala ku mutonyi, ne mutonyi naye wakakutwala ku kapaso, ne kapaso naye wakakutaya mu kaleya.+59 Nakwambila namba, kine kechi ukalupukamo ne, poso ukapane mali* onse.”


text:
Ino Inga Ndacita Buti Kuti Ndileke Kuyeeya Zyakoonana?
Ncomukonzya kucita
Amusale kabotu balongwe banu. Ikuti beenzinyoko abasicikolonyoko batalika kubandika makani aajatikizya bwaamu, ikwaanjilila kulakonzya kupa kuti mukatazyigwe kweendelezya mizeezo yanu. Kanji-kanji, mulakonzya kuzwa akuusiya mubandi kakunyina kuboneka mbuli kuti mulipa bunaleza calo cikonzya kubapa kuti batalike kumuseka.
Amuzitantamuke zyakulikondelezya zitali kabotu. Zyakulikondelezya zinji mazuba aano zibambidwe munzila iikonzya kuletela muzeezo wakoonana. Ino Bbaibbele lipa lulayo nzi? “
Atulisalazye kuzyintu zyoonse zisofwaazya mubili amuuya, alimwi atulondole kusalala kwesu lyoonse mukuyoowa Leza.” (2 Bakolinto 7:1) Amuzitantamuke zyakulikondelezya zibusya muzeezo wakoonana.
Kamuyeeya eeci: Kulimvwa kuyanda koonana takuli kubi. Leza wakalenga mwaalumi amukaintu kuti kabayandana, akoonana mucikwati. Aboobo kuti mulimvwa kuyandisya koonana, mutayeeyi kuti muli babi naa kuti inga tamukonzyi kulilemeka.
Kaambo keelede kubikkilwa maano: Mulakonzya kusala ncomuyanda kuyeeya. Mulakonzya kunoosalala mumizeezo amubukkale bwanu kuti mwasala kucita oobo!


text:
Baibolo ya pa Intaneti | BAIBOLO—AMALEMBO YA CALO CIPYA
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
Luka 3:1-38
3 Mu mwaka walenga ikumi na isano (15) ukutula apo Tiberi Kaisare atendekele ukuteka, ilyo Ponti Pilato ali umulashi wa ku Yudea, na Herode*+ ali kateka wa ku citungu ca Galili, kabili Filipi munyina ali kateka wa ku citungu ca Iturea na Trakoniti, e lyo Lusani ali kateka wa ku citungu ca Abilene,2 mu nshiku sha kwa Anasi shimapepo mukalamba na Kayafa,+ amashiwi ya kwa Lesa yaishile kuli Yohane+ mwana Sekaria mu matololo.+3 Awe aile monse mu mishi yashinguluka Yordani, aleshimikila pa lubatisho lwa kulanga ukulapila pa kwelelwa imembu,+4 nga filya calembwa mwi buuku umwaba amashiwi ya kwa kasesema Esaya, ati: “Umfweni! Umuntu alebilikisha mu matololo aleti, ‘Kunguleni inshila ya kwa Yehova, lungamikeni inshila shakwe.+5 Umukonko onse ukashiikwa, no lupili lonse na kapili fikapaswa, ne finshoko fikaba inshila ishaololoka no mwalundumana mukaba inshila ishalingana;+6 na bantu bonse bakamona ukupususha kwa kwa Lesa.’”+7 E ico alaeba amabumba ya bantu abaleisa kuli ena ukuti babatishiwe, ati: “Mwe bana ba nsoka mwe,+ nani amusokele ukufulumuka ubukali ubuleisa?+8 E ico citeni ifya kulanga ukuti namulapila.*+ Kabili mwitendeka ukusosa mu mitima yenu amuti, ‘Twalikwata shifwe Abrahamu.’ Pantu ndemweba, nati, Lesa alikwata amaka ya kwalula aya amabwe ukuba abana ba kwa Abrahamu.9 Ne sembe kale kale lili kwi shinte lya miti; e ico umuti onse uushitwala ifisabo fisuma bakautema no ku-upoosa mu mulilo.”+10 Awe amabumba yalamwipusha ayati: “Nga kanshi tucite shani?”+11 Na o alebaasuka ati: “Umuntu uukwete ifya kufwala fibili apeeleko uushikwete, no ukwete ifya kulya na o apeeleko uushikwete.”+12 Awe na bakasonkesha ba misonko baishile mu kubatishiwa, no kumweba abati: “Mwe Kasambilisha, tucite shani?”+13 Na o abebele ati: “Mwilasonkesha umusonko uwacila pa ndalama abantu bafwile ukusonka.”+14 Abashilika na bo balemwipusha abati: “Nga ifwe tucite shani?” Na o abaswike ati: “Mwilacusha umuntu nangu umo nelyo ukufyenga umuntu,+ muleteka fye imitima ku malipilo yenu.”+15 Nomba apo abantu balelolela Kristu, bonse baletontonkanya pali Yohane mu mitima yabo abati: “Bushe uyu nalimo e Kristu?”+16 Na o Yohane abaswike bonse ati: “Ine ndemubatisha ku menshi; lelo uwancila amaka aleisa, uo nshalinga ukukakula inshinga sha ndyato shakwe.+ Ena akamubatisha ku mupashi wa mushilo na ku mulilo.+17 Ica kwelulwilako cakwe cili mu minwe yakwe ku kuwamya bwino bwino apa kupumina ingano no kututila+ ingano mu butala, lelo imisungu+ akayoca mu mulilo+ uushingashima.”18 E ico abakonkomeshe ifingi na fimbi kabili atwalilile ukubila imbila nsuma ku bantu.19 Kabili Yohane alekalipila Herode, kateka wa citungu, pa mulandu wa kuti aupile Herodia muka munyina na pa fibi fimbi fyonse ifyo Herode acitile.+20 Herode acitile na cimbi: apoosele Yohane mu cifungo.+21 Nomba ilyo abantu bonse babatishiwe, Yesu+ na o alibatishiwe. Kabili ilyo alepepa, umuulu+ waliswike22 no mupashi wa mushilo uwalemoneka kwati ni nkunda waikile pali ena, ne shiwi lyafumine mu muulu aliti: “Uli Mwana wandi uo natemwa; ni we nsekelelamo.”+23 Kabili ilyo Yesu atendeke umulimo wakwe,+ ali ne myaka nalimo amakumi yatatu (30),+ kabili caishibikwe ukuti ali ni mwana+Yosefe,+mwana Heli,24 mwana Matati,mwana Lebi,mwana Melki,mwana Yanai,mwana Yosefe,25 mwana Matatia,mwana Amose,mwana Nahumu,mwana Esli,mwana Nagai,26 mwana Maati,mwana Matatia,mwana Semeini,mwana Yoseke,mwana Yoda,27 mwana Yoanani,mwana Resa,mwana Serubabele,+mwana Shealtiele,+mwana Neri,28 mwana Melki,mwana Adi,mwana Kosamu,mwana Elmadamu,mwana Ere,29 mwana Yesu,mwana Eliesere,mwana Yorimu,mwana Matati,mwana Lebi,30 mwana Sumeone,mwana Yuda,mwana Yosefe,mwana Yonamu,mwana Eliakimu,31 mwana Melea,mwana Mena,mwana Matata,mwana Natani,+mwana Davidi,+32 mwana Yese,+mwana Obedi,+mwana Boasi,+mwana Salumone,+mwana Naashone,+33 mwana Aminadabu,+mwana Arni,+mwana Hesrone,+mwana Perese,+mwana Yuda,+34 mwana Yakobo,+mwana Isaki,+mwana Abrahamu,+mwana Tera,+mwana Nahore,+35 mwana Serugi,+mwana Reu,+mwana Pelege,+mwana Ebere,+mwana Shela,+36 mwana Kainani,mwana Arpakishadi,+mwana Shemu,+mwana Noa,+mwana Lameke,+37 mwana Metusela,+mwana Enoke,+mwana Yarede,+mwana Mahalaleele,+mwana Kainani,+38 mwana Enoshe,+mwana Sete,+mwana Adamu,+mwana Lesa.