text:
MWAKOLANYA UTAILO WAO | DAVIDI
Ulwi u Wakwe Yeova
UWANDA umwi Davidi waimi akulolekesya kuno asilika yakuutuka. Asilika yaayo yalolekanga ntete-ntete. U mulandu ci uno yayeliile ni ntete? Davidi afwile uvwanga kuno yakulumbula izina lya muntu umwi. Lyene wizile alola ipombolo, nupya ipombolo kwene lilyo ali lino yalumbulanga izina, limwi Davidi atatazile alolepo umuntu umukulu nga wiyo.
Muntu wiyo a Golyati! Davidi waweni umulandu uno asilika yutukilanga, pano Golyati wali ipombolo nupya mutuuluke cuze. Nanti sile atazwite ivya usilika, wafinanga ukucila vino aonsi yaili malamba yangafina. Nomba wakwatanga ivyanzo vya ulwi, napya wali umukome uwamanya sana ivya ulwi. Asilika yatiinanga izwi lyakwe Golyati. Mutale mwelenganye kuno izwi lyakwe likuvwika umu mwamba, ala akusaalula aina Izlaeli kumwi nu mwene wao, Saulo. Wayanenyile ukusoolola umuntu wenga uwakuti angalwa nawe.—1 Samueli 17:4-10.
Aina Izlaeli yuvwile intete cuze. Umwene Saulo nawe kwene watiinyile. Davidi wizile auvwa ilyasi lii ala papita umwezi onga nu kucilapo! Aasilika aina Filisiti na aina Izlaeli, yatalandanga icili consi lino Golyati wapontelanga aina Izlaeli. Davidi wasosile sana. Tale elenganyini vino umwene wa ina Izlaeli na asilika yakwe alino na ya silenzi yakwe Davidi yaicefizye pa mulandu wa ntete! Vino Golyati wasaalulanga aina Izlaeli, Davidi wene waweni ukuti Golyati wasaalulanga Yeova, Leza wa ina Izlaeli. Nomba vwilini vino Davidi wali umwance, i vyani vino wali nu kucita? Nga fwemo, i vyani vino tungasambililako uku utailo uno Davidi wakweti?—1 Samueli 17:11-14.
“MUPAKE AMAFUTA” PANO UMUNTU WI ALI WINO INSOOLOLA!
Lekini tale tulande pa vintu ivyacitike mpiti sana. Amanguzi lino ilanzi litali liwe, Davidi wali umu mpanga ala akucema imfwele zyakwe isi uku mwamba uwali mupiipi nu musumba wa Betelemu. Davidi wali umulumendo umuyembe, afwile apa nsita ii ala aali ni myaka pakasi kakwe 13 na 19, wakweti manso ayenzulukile nupya wali umucenjele. Insita zimwi ndi uvwa icitendwe, walizyanga izeeze. Uumbo wakwe Leza wamukomelezyanga, napya vino wamanyile ukulizya inyimbo calenganga aaya ni nsansa lino akwimba. Nomba amanguzi kwene iizile yamwama ukuti aswilile uku ng’anda. Isi walondanga ukumulola insita kwene iiya.—1 Samueli 16:12.
Lino waswilile waile azana isi, Yese ala yakulanzyanya nu mukombe umwi. Umukombe wii, wali a Samueli, kasema wa cumi. Yeova wamutumile ukuyasonta umwana umwi apa yana yakwe Yese ukuya umwene wa ina Izlaeli! Apa nsita ii, ala Samueli watalola mpiti ya silenzi yakwe Davidi yonsi 7, lelo Yeova walanga watanena Samueli ukuti pataali wino wasoolwile pali yonsi. Nomba, lino Davidi wafisile, alino Yeova wanenyile Samueli ukuti: “Mupake amafuta, umuntu wi aliwe kwene!” Avino Samueli watozile umusazi wa mafuta, aitulwila apa mutwe wakwe Davidi, ala na ya silenzi yakulolako. Ukufuma pano Davidi wapakiilwe, ivintu vyasenwike umu umi wakwe. Baibo ikati: ‘Umupasi wakwe Yeova iwikila pali Davidi nga utamusile.’—1 Samueli 16:1, 5-11, 13.
Uzye vino Davidi wapasilwe watandike ukulondesya ukuya umwene? Awe, wateekiile nu kulolela vino umupasi wakwe Yeova wali nu kumutungulula insita ndi yafika iyakutandika umulimo ukalamba. Watwalilile ukuomba umulimo wa kucema imfwele. Waipeelisye ukuomba umulimo uu nupya wali umusipe. Kwali insita zimwi lino imfwele zyakwe isi zyazanzilwe kuli cisama na kuli cibeele. Apa nsita kwene zii, Davidi atasimwile ukuti aicingilile. Lelo watandike ukulwa ni vilyanyi vivyo pakuti sile acingilile imfwele zyakwe isi, nupya wavikomile!—1 Samueli 17:34-36; Ezaya 31:4.
Nupya kwene Davidi yamwamile. Umwene Saulo uvwile vino Davidi wacisile. Nanti Saulo watwalilile ukuya umusilika wa maka, watiile ukuvwila vino Yeova wamutungululanga nupya Yeova nawe watiile ukumupolelela. Yeova wafumizye umupasi wa muzilo pali Saulo, napya wizile aya nu mupasi wipe uwamulenganga ukuya ni cipyu nu unkalwe. Ndi cakuti umupasi wipe wamwizila, walondesyanga ukukutika uku nyimbo pakuti atekeziwe. Aonsi yamwi yakwe Saulo, yuvwilepo ukuti Davidi wamanyile ukulwa ulwi nu kulizya ningo inyimbo. Fwandi avino Davidi yamwamile, nupya patalengiile wasozilwe ukuti aangasendela Saulo ivyanzo vya nkondo.—1 Samueli 15:26-29; 16:14-23.
Acance ndakai, yangasambililako ku utailo wakwe Davidi. Ndi vino twati tulola, Davidi waombanga umulimo ungamwazwa sana ukuya cuza wakwe Leza. Nakupya, wasambilile sana imilimo iyangupale ingamwavwa ukwingila incito ukwaula uwavya. Nomba asi mulandu na vyonsi vii, cino wacindamike, u kulondela vino umupasi wakwe Yeova wamutungululanga. I cumi kwene tungamukolanya!—Kasambilizya 12:1.
“UTALEKA UMUNTU NANTI WENGA AOOPE UMWINA FILISTI WII”
Lino Davidi waombelanga Saulo, wayanga nu kumwao uku kucema imfwele, insita zimwi wayanga akulengela. Uwanda umwi ala ali ku mwao, alino isi wamutumile ukuya pempula yasilenzi, aali api umba lya asilika yakwe Saulo. Davidi nawe uvwilile nu kusendelako ya silenzi ivyakulya, aya nu ku Cifoloma ca Elaa kuno yaali. Lino wafisile kuuku, camupezizye mano ukulola kuno amaumba yaili ayasilika yaimi sile ndi vino tulondolwile apa kutandika kwa cipande kwene cii. Wazanyile aina Izlaeli yalozinye manso na ina Filisti.—1 Samueli 17:1-3, 15-19.
Davidi wene atatiinyile ivyacitikanga. U munzila ci muno asilika yakwe Yeova, yangatiinila umuntu wiya, aasipepa na Leza? Davidi waweni ukuti Golyati wasusyanga Yeova. Avino watandike ukulanda ku yasilika pa kucimvya Golyati. Lino atali alande ni vingi, silenzi Eliabu, wamuvwile. Wamukalipile sana, nu kumupeela umulandu pali vino waile kuno yalwilanga. Nomba Davidi wamwaswike ati: “Uzye icani cino nacita? Uzye ntange mvwange?” Avino watwalilile ukulanda apa kucimvya Golyati, lyene umwi pano yaali asuka ayanena Saulo. Avino umwene walanzile ukuti yaame Davidi kunoli.—1 Samueli 17:23-31.
Davidi wanenyile umwene amazwi aakukomelezya pali Golyati, aakuti: “Utaleka umuntu nanti wenga aoope umwina Filisti wii.” Umwene Saulo na aonsi yakwe yatovwike sana pa mulandu na Golyati. Ndi yalola ipombolo liili, yailolanga ukuti aasile-sile, pano yalifikanga umu musana sile. Yelenganyanga ukuti ipombolo liili lyali nu kuyacimvya ukwaula nu kusumba insita. Nomba Davidi wene atelenganyanga vivyo. Wakwe vino tumasambilila, Davidi wene walolanga ukuti uwavya uwa, wali uwangupale. Acino waipeelisye umwisikulu ukulwa na Golyati.—1 Samueli 17:32.
Lyene Saulo wanenyile Davidi ati: “Asi wewe ungaya ukalwisye umwina Filisti wiya, awe. Wemo wewe mulumendo sile, nga wene waya umusilika ukufuma sile ku kuvyalwa kwakwe.” Uzye umu cumi Davidi wali u mulumendo sile? Awe, lelo ataali apa musinku wakuti angaya uku nkondo, nupya walolekanga umwance. Nomba apa nsita ii ala Davidi wamanya sana ukulwa nupya afwile wali ni myaka ku ma 19.—1 Samueli 16:18; 17:33.
Davidi walondolwelile Saulo ukuti wakomile cisama na beele, na cii calenzile ukuti Saulo ataatwisika. Uzye tungati Davidi waitakizyanga? Awe. Pano wene wamanyile icalenzile ukuti acimvye vilyanyi viivi. Walanzile ati: ‘Yeova uwampokololanga ku vizanza vyakwe cisama na vyakwe beele, ali wino alantuulanya nu kumwina Filisti kwene wiya.’ Lino Saulo uvwile vii wazumiile alanda nu kuti: “Cisuma, pitanga, nga [Yeova] aye nawe.”—1 Samueli 17:37.
Uzye namwe mungatemwa ukukolanya vino Davidi wali nu utailo? Utailo uno Davidi wali nawo utaali wakwelenganya sile. Wataile Leza pa mulandu na mano yano wakweti alino ni vyamucitikilanga. Wamanyile nu kuti Yeova akaacingilila nupya akaafikilizya vino walaya. Ndi cakuti naswe tukulonda ukuti twaya nu utailo wakwe Davidi, tulinzile kutwalilila ukusambilila pali Leza umwineco wakwe Baibo. Lyene ndi tukulondela vino tukusambilila, tulaakomya utailo witu.—Ayebulai 11:1.
‘YEOVA AMAKUNDEMELA’
Apa kutandika, Saulo wapezile Davidi vizwalo vyakuicingilila ku nkondo. Nupya vyakolineko na vyakwe Golyati, vyapanzilwe nu mukuwa, napya wamupeezile ni cizwalo cikulu icitikame icakuicingilila mu ulwi. Nomba, lino Davidi wazwite waweni ukuti citanga cimwazwilizye nanti acimwi. Wene atasambilile ivya nkondo, fwandi atelizye ukuzwala ivyakuzwala ivya usilika, sana sana cino Saulo wazwalanga pano wene wali umutali ukuluta yonsi apa ina Izlaeli! (1 Samueli 9:2) Acino wazuzile nu kuzwala icakuzwala cino wazwalanga lino akucema imfwele.—1 Samueli 17:38-40.
Avino Davidi waipekinye asenda intuwa na vyonsi vino wasendanga pa kuya ku kucema imfwele, atoola na kacola ka mawe aamuli legeni, na legeni kwene. Ukuya kwene legeni ingaloleka ukuti asi canzo campomvu, lelo caali icanzo iciipisye. Legeni wiyo, wapangwanga ningo pano wakwatanga ni mpapa umwakwika iwe, napya caali icanzo cisuma kuli kacema. Ndi wika iwe umu mpapa alino azulunzya legeni, nga lino aiza alimvwinta. Fwandi legeni caali icanzo campomvu ni insita zimwi aasilika yaomvyanga antu akwatanga malegeni pakuti yayavwe.
Acino fwandi zuwa-zuwa Davidi waile uku mwanisi wakwe. Tungelenganya vino Davidi akupepa lino akusola mawe aatelepe amuli legeni umu cifoloma. Lyene waile kuno asilika yatantime ala akusimula.
Uzye lino Golyati waweni mulwani wakwe, welenginye uli? Baibo ikaati: “Amusuula pa mulandu wakuti Davidi wali umulumendo uwalolekanga sile ningo.” Lyene Golyati auzya Davidi ati, “Uzye ukwelenganya ukuti nene simbwa uwakwizila ni ntuwa?” Umu cumi Golyati waweni vyonsi vino Davidi wasenzile, lelo ataweni sile legeni. Avino watandike ukutipwila Davidi umwi zina lyakwe tu leza twa ina Filisti nupya Golyati walafile nu kulapa ukuti amapeela umwili wakwe Davidi ku vyunyi nu ku vilyanyi vya mu mpanga ukuti vimulye.—1 Samueli 17:41-44.
Apa wanda uu, vino Davidi waswike vikalangilila sile vino wali nu utailo. Tale elenganyini kuno umwance akulanda na Golyati, akuti: “Wemo wanjizila nu lupanga ni sumo, lelo nemo nakwizila sile na maka yakwe [Yeova] Wamaka yonsi, Leza wa vita vya ina Izlaeli, wino wemo ukasausya.” Davidi wamanyile ukuti amaka ya untunze ni vyanzo, vitanga vicite nanti acimwi. Golyati wasaalulanga Yeova Leza, nupya Yeova wali nu kwazwa Davidi. Wakwe vino Davidi umwineco kwene walanzile ukuti, Yeova “akacimvya umu ulwi.”—1 Samueli 17:45-47.
Davidi wamanyile ukuti Golyati wali ipombolo nupya waweni ni vyanzo vino wakweti. Nomba vyonsi vii, vitalenzile Davidi ukuvwa intete. Wene ataatinyile wakwe vino cali kuli Saulo na asilika yakwe. Davidi atailinganyanga kuli Golyati. Lelo wene walolanga Golyati ndi vino Yeova wamulolanga. Golyati watalimfile umupiipi na mamita yatatu nakupya u walipo umutali pali yonsi, nomba wacefile sana ngu kumulinganya kuli Yeova kateeka wa Papelapela. Fwandi vivi kwene vino swe yantu twaya, na Golyati kwene wali sile wa kapaso wino Yeova wali nu kumoola!
Lyene Davidi wasimwilile ku mulwani wakwe, nga atoola iiwe mu kacola, alika muli legeni alino azulunzya. Golyati wapalamiile Davidi limwi wali ukwitundu lya muntu wino wamusendelanga icisyangu cakuicingilila. Pa mulandu wakuti Golyati wali umutali sana, fwandi catalilanga sana wino wamusendelanga icisyangu pano wali umwipi, atanga amucingilile ukufika ku mutwe. Nupya ku mutwe kwene akuno Davidi wasonsile iiwe.—1 Samueli 17:41.
Elenganyini vino iwe likuya ku mutwe wakwe Golyati lino Davidi walivwinta. Yeova afwile wavwile Davidi ukusininkizya ukuti ataali nu kuomvya iwe nalyuze. Mukwai avino iwe lyaile lingila pa mpumi yakwe Golyati. Papo kwene ipombolo lilyo lyailangwile pansi likolezya icipuma! Kwaula nu kutwisika wino wamusendelanga icisyangu utwike sana. Lyene Davidi wapalime pali Golyati nu kusomola ulupanga lwakwe Golyati aluno amuputwila umutwe.—1 Samueli 17:48-51.
Awe lyene papo kwene na asilika yakwe Saulo iyakwata amaka. Iyacocovya na asilika ya ina Filisti. Avino nu ulwi wasizile kulingana na vino Davidi wavwanzile ati: ‘Yeova . . . alapeela mwensi kwene umu makasa itu.’—1 Samueli 17:47, 52, 53.
Ndakai aomvi yakwe Leza yasilwako inkondo. (Mateo 26:52) Nomba tufwile ukukolanya vino Davidi wali nu utailo. Tulinzile ukulola Yeova ukuti u wa cumi cumi nupya Leza wenga mpo wino angatupususya. Insita zimwi tungatoovoka ndi twalola vino tuli ni ntazi, lelo intazi zitu pasi vino zyaya ndi twazilinganya uku maka yano Yeova wakwata. Ndi cakuti naswe kwene twasoolola Yeova ukuya ali Leza witu nupya twaya nu utailo wakwe Davidi, kutalaya intazi izili zyonsi zino zilatutoovola. Ala mwandini kutaya icili consi icingaluta amaka yakwe Yeova!


c: text/html

text:
Baibolo ya pa Intaneti | BAIBOLO—AMALEMBO YA CALO CIPYA
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
Lukala Milandu 11:1-10
11 Poosa ifya kulya+ fyobe pa menshi,+ pantu ilyo papita inshiku ishingi ukafisanga na kabili.+2 Akanyako ifyo ukwete abantu cinelubali (7) nelyo abantu cinekonsekonse (8),+ pantu tawishibe icibi icingesa pano isonde.+3 Amakumbi nga yaisulamo amenshi, yapongolwela imfula pano isonde;+ kabili umuti nga wawila ku kapinda ka ku kulyo napamo ku kapinda ka ku kuso, uko kwine umuti+ wawila e ko ukaba.4 Uulolekesha imikuukile ya mwela takatande; no umona imyendele ya makumbi takaseepe.+5 Kwati fye fintu ushaishiba imibombele ya mupashi ifyo ukusha amafupa ya mwana mwi fumo lya kwa nyina,+ e fyo ushingeshiba ne milimo ya kwa Lesa wa cine, uucita fyonse.+6 Ulucelo tanda imbuto shobe ukufika icungulo wileka ukuboko kobe kutuushe;+ pantu tawishibe ishikamena,+ ishi napamo shilya, nangu nga shonse shikaba ishisuma.7 Ulubuuto na lo lwaliwama, kabili cisuma ku menso ukumona akasuba;+8 pantu umuntu nga aikala imyaka iingi, asekelele muli yonse.+ Kabili ebukishe inshiku sha mfifi,+ nangu shingaba inshiku ishingi; shonse sha fye.+9 Sekelela+ we mulumendo ilyo ucili umulumendo, no mutima obe usamwe mu nshiku sha bulumendo bobe, wende na mu mibele ya mutima obe no kucita ifyo amenso yobe yalefwaya.+ Lelo wishibe ukuti pali conse ici Lesa wa cine akakupingwilapo.+10 E ico fumya ukukalipwa ku mutima obe, no kutalusha ububi ku mubili obe;+ pantu ubulumendo no bwaice fya fye.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CHIIYO 15
Baalu Bayigwasya Biyeni Mbungano?
Mumbunga yesu tatukwe beendelezi babbadalwa pe. Mbuli mbungano yamaKristu niyakatalika, beendelezi beelela bakasalwa kuti “balele mbungano ya-Mwami.” (Incito 20:28) Ibaalu aaba mbaalumi basimide alimwi balaaluzibo atala amagwalo baleendelezya mumbungano akweembela ‘kutali cakusinikizigwa pe pele cakuliyandila kumbele lya Leza, kutali akaambo kakuyanda kujana mpindu cabumpelenge pele caluyandisyo.’ (1 Petro 5:1-3) Mulimu nzi ngubatucitila?
Balatukwabilila alimwi balandaba andiswe. Baalu balazulwida akukwabilila mbungano mumakani aakukomba. Kabayeeya kuti Jehova wakabasyoma akubapa mutolo ooyu, baalu tabalisumpuli aakati kabo pesi balabagwasya mumeendelo aabo akujana kubotelwa. (2 baKorinto 1:24) Mbuli mweembeli mbwabeleka canguzu kukubikkila maanu kumbelele zyakwe, abalabo baalu baleezya kuziba umwi awumwi mumbungano.
Batuyiisya kucita kuyanda kwaLeza. Mviki amviki baalu beendelezya miswaangano yambungano kuti basimye lusyomo lwesu. (Incito 15:32) Baalumi aaba balipedelede abalabo baleendelezya mumulimu wakukambawuka, kababeleka andiswe alimwi kabatuyiisya mumbazu zyoonse zyamumulimu.
Basungwaazya umwi awumwi. Ikuti batukwabilile muzintu zyakumuuya, baalu bamumbungano balatuswaya kumaanda eesu naa kuN’anda zyaBwaami ikuti batuumbulizye kababelesya Magwalo.
Mukuyungizya mumulimu wamumbungano, baalu balaa milimu yakusanina mpuli zyabo iziyanda ciindi cabo. Bakwesu aaba tweelede kubalemeka.
Baalu bamumbungano babeleka nzi?
Munzila nzi baalu aaba mubatondeezya kuyanda umwi awumwi?


text:
KIPINDI 12
I Muswelo’ka Okokeja Kwikala na Būmi bwa Nsangaji mu Kisaka?
Buswe kyo kintu kya mvubu mpata pa kwikala na nsangaji mu kisaka. Efisesa 5:33
Musoñanya wa Leza i wa amba, mwana-mulume ne mwana-mukaji bo bafwaninwe kwisonga.
Mulume wa buswe ushikatanga biyampe na mukajandi ne kumwimvwana.
Mukaji ufwaninwe kwingidila pamo na wandi mulume.
Bana bafwaninwe kukōkela bambutwile babo.
Ikala muntu muyampe ne wa dikōkeji, kokekala ñumauma nansha wa kubulwa dikōkeji. Kolose 3:5, 8-10
Kinenwa kya Leza kinena amba mulume ufwaninwe kusanswa wandi mukaji pamo na mwasanshilwe ngitu ya aye mwine, ne amba mukaji nandi ufwaninwe kulēmeka mulumyandi pakatampe pene.
Kulāla na muntu wa panja pa busongi i bubi. Kusonga bakaji bangi nako i bubi.
Kinenwa kya Yehova kifundija bisaka mwa kwikadila na nsangaji.
Yukila'ko Bikwabo
MYANDA MIYAMPE ITAMBA KUDI LEZA!
I Muswelo’ka Omukokeja Kwikala na Nsangaji mu Kisaka?
Yehova, Leza wa nsangaji usaka bisaka bikale mu nsangaji. Tala mu Bible madingi mayampe ku balume, bakaji, bambutwile, ne bana.


text:
Bwakinyi tanukitaa feete a Nowele?
Mpwandikisho ya bantu
Mpwandikisho: Batemwe ba Yehowa tabakitaa feete a Nowele mwanda tambakumiine mwi Yesu.
Eyendo: Twi beena Kidishitu. Twi bakumiine shi kipandjilo akifiki nkapenda mwi Yesu Kidishitu.—Bikitshino 4:12.
Mpwandikisho: Nukwete kwabuula bifuko mwanda nukwete kulongyesha bantu bwashi tabakitanga feete a Nowele.
Eyendo: Tukwete kwitatshisha ngofu bwa buwa bwa bifuko, na tukwete kutumika na Bible bwa kukwasha bifuko bwashi bikale binyingye.
Mpwandikisho: Nukwete kukutwa muloo wa kupebwa awikalaa mu kipungo kya Nowele, kufukama pa nsenga, na mashimba atooka a bantu.
Eyendo: Tukwete kwitatshisha bwa kwikala na kalolo ka kupana mpa na kufukama efuku dyooso. (Myeele 11:25; Beena-Looma 12:18) Bu kileshesho, mushindo watukitaa bisangilo byetu na kulungula mukandu wibuwa ngwipushene na eyi dya Yesu adyamba shi: “
Nwi bapete buntu, byabya panaayi buntu.” (Mateo 10:8) Na dingi, atukwasha bantu bwashi batuule lukulupilo mwi Bufumu bw’Efile Mukulu mwanda abo nyi lukulupilo lwa binyibinyi bwa kufukama pa nsenga.—Mateo 10:7.
Bwakinyi Batemwe ba Yehowa tabakitaa feete a Nowele?
Yesu baadi mutume eyi bwashi twikale atutentekyesha lufu lwaye, ta nkutandikwa kwaye nya.—Luuka 22:19, 20.
Batumibwa ba Yesu na beena Kidishitu ba kumpala tababaadi abakitshi feete a Nowele nya. Mukanda wa New Catholic Encyclopedia awamba shi “
feete a Kutandikwa baadi mubangye kunyima kwa kipwa 243 [K.Y.K.],” bipwa kukila lukama kunyima kwa lufu lwa batumibwa booso.
Takwi kintu su nkimune akilesha shi Yesu baadi mutandikye mwifuku dya 25 dya mweshi w’Ekumi na wa kabidi nya; Bible tamuleshe efuku dibatandikile nya.
Atuuku shi Nowele ta feete abadi bakumine kwi Efile Mukulu nya mwanda nyi feete afiki ku bipikwa na biubishi bya ba mpangano.—2 Beena-Kodinto 6:17.
Bwakinyi kumona Nowele bu mwanda?
Bantu bebungi abatungunuka na kukita feete a Nowele aku namu abauku shi afiki ku bipikwa bya ba mpangano na dingi shi Bible tesambila pabitale Nowele. Baaba bantu mbalombeene kwela luno lukonko: Bwakinyi Batemwe ba Yehowa be na uno mweneno a myanda mwilekeene na bantu booso? Bwakinyi kumona Nowele bu mwanda?
Bible etulesha shi bibuwa twikale atunangushena, kutumika na “
kinangu” kyetu. (Beena-Looma 12:1, 2) Etulongyesha bwa kwata bya binyibinyi na muulo. (Yowano 4:23, 24) Byabya, sunga twekala atwitatshisha pabitale mushindo awitumono bangi, atulondaa nka abyamba Bible sunga bantu bebungi bebimona bubi.
Sunga byekala shi tatukumiinaa kukita feete a Nowele, atuuku shi muntu ooso e na matalwa a kusangula kyakumiina kukita pabitale uno mwanda. Tatutwelakanaa mu myanda ya bantu pabitale feete a Nowele nya.


text:
ICIPANDWA 17
Ipepo Lishuko Ilyo Lesa Atupeela
1, 2. Cinshi mwingalandila ukuti ipepo lishuko nga nshi, kabili mulandu nshi tulingile ukwishibila ifyo Baibolo isambilisha?
NGA kulinganya icalo ku muulu, icalo cinono sana. Yehova amona icalo na bantu aba nko shonse nge toni lya menshi ilifuma mu ca kutapilamo amenshi. (Amalumbo 115:15; Esaya 40:15) Nangu ca kuti tuli banono nga kutulinganya ku muulu, pa Amalumbo 145:18, 19 patila: “Yehova aba mupepi na bonse abalilila kuli ena, kuli bonse abalilila kuli ena mu cishinka. Akacitila ababa na katiina kuli ena ifyo balefwaya, akomfwa ne nkuuta yabo, kabili akabapususha.” Ala ipepo lishuko nga nshi! Yehova Kabumba wa maka yonse alafwaya ukupalama kuli ifwe kabili alafwaya no kulakutika ku mapepo yesu. Ca cine, ipepo lishuko nga nshi ilyo Yehova atupeela.
2 Na lyo line, Yehova asuka fye amapepo yesu nga ca kuti tulepepa ukulingana ne fyo afwaya. Kuti twapepa shani ukulingana ne fyo afwaya? Katumone ifyo Baibolo ilanda pa mapepo.
ICO TUPEPELA KULI YEHOVA
3. Mulandu nshi tulingile ukupepela kuli Yehova?
3 Yehova afwaya ukuti tulelanda nankwe mwi pepo. Cinshi twalandila ifi? Belengeni Abena Filipi 4:6, 7. Taleni tontonkanyeni pali aya amashiwi. Kabumba uwalinga ukuteka umuulu ne sonde alimubikako sana amano kabili afwaya ukuti mulemweba ifyo muleumfwa na mafya mukwete.
4. Bushe nga mulepepa lyonse kuli Yehova, bucibusa bwenu na ena bukaba shani?
4 Ipepo lilatwafwa ukupalama sana kuli Yehova no kuba cibusa wakwe. Nga ca kuti umuntu alelanshanya sana na cibusa wakwe pa fyo aletontonkanya ne filemusakamika, bucibusa bwabo bulakoselako. Ifi fine e fyo ciba nga tulepepa kuli Yehova. Yehova alimweba muli Baibolo ifyo atontonkanya ne fyo omfwa, kabili alimweba ne fyo akacita ku ntanshi. Nga mulelanda na Yehova lyonse, kuti mwamweba ne fili mu mutima wenu. Lyena, bucibusa bwenu na Yehova bukalakoselako fye.—Yakobo 4:8.
FINSHI TUFWILE UKULACITA PA KUTI LESA ALEUMFWA AMAPEPO YESU?
5. Twaishiba shani ukuti Yehova takutika ku mapepo yonse?
5 Bushe Yehova alakutika ku mapepo yonse? Awe. Mu nshita ya kwa kasesema Esaya, Yehova aebele abena Israele ati: “Nangu ca kuti mulafusha amapepo yenu, ine nshumfwa; iminwe yenu yaisulamo fye ukusumya umulopa.” (Esaya 1:15) Kanshi nga tatucenjele, nalimo kuti tulecita ifintu ifingalenga twaitalusha kuli Yehova ica kuti akaana no kulakutika ku mapepo yesu.
6. Mulandu nshi cawamina ukukwata icitetekelo? Kuti mwalanga shani ukuti mwalikwata icitetekelo?
6 Nga tulefwaya ukuti Yehova alekutika amapepo yesu, tulingile ukumutetekela. (Marko 11:24) Umutumwa Paulo atile: “Ukwabula icitetekelo te kuti tusekeshe Lesa, pantu uupalamina kuli Lesa afwile ukusumina ukuti e ko aba no kuti alalambula abamufwaisha.” (AbaHebere 11:6) Lelo ukulanda fye ukuti twalikwata icitetekelo te cifwaikwa fye iyo. Nga tulekonka amafunde ya kwa Yehova cila bushiku, e lyo tukalanga ukuti twalikwata icitetekelo.—Belengeni Yakobo 2:26.
7. (a) Cinshi tulingile ukuicefesha no kuba no mucinshi lintu tulepepa kuli Yehova? (b) Kuti twalanga shani ukuti tuli abafumacumi ilyo tulepepa?
7 Ilyo tulepepa kuli Yehova, tufwile ukuicefya no kuba no mucinshi. Mulandu nshi? Nga tulelanda ne mfumu nelyo kateka, tulaba no mucinshi. Apo Yehova ni Lesa Wa Maka Yonse, bushe tatufwile no kucilapo ukuba no mucinshi no kuicefya ilyo tulelanda nankwe? (Ukutendeka 17:1; Amalumbo. 138:6) Na kabili, tulingile ukuba abafumacumi ilyo tulepepa kuli Yehova kabili tufwile ukulapepa no mweo onse, te kulabwekeshabwekeshapo fye amashiwi.—Mateo 6:7, 8.
8. Nga ca kuti tulepepela ifintu fimo, finshi fimbi ifyo tulingile ukucita?
8 Kanshi nga ca kuti tulepepela ifintu fimo, tulingile ukubombesha pa kuti tukwate ifintu ifyo tulepepela. Ku ca kumwenako, nga tulepepa ukuti Yehova atupeele ifintu ifyo tukabila cila bushiku, te kuti twenekele ukutila alatupeela nga ca kuti twaikala fye ukwabula ukucitapo nangu cimo. Kanshi tufwile ukubombesha pa kuti tukwate ifyo tukabila. (Mateo 6:11; 2 Abena Tesalonika 3:10) Na kabili nga ca kuti tulepepa ukuti Yehova atwafwe ukuleka imisango yabipa, tatulingile ukucita icintu nangu cimo icingalenga twatunkwa ukucita ifyabipa. (Abena Kolose 3:5) Lekeni nomba tulande pa mepusho ayo abantu abengi bepusha pe pepo.
AMEPUSHO AYO ABANTU BEPUSHA SANA PE PEPO
9. Ni kuli nani tufwile ukulapepa? Finshi amashiwi ayaba pali Yohane 14:6 yatusambilisha pe pepo?
9 Ni kuli nani tufwile ukulapepa? Yesu asambilishe abasambi bakwe ukulapepa kuli “Shifwe wa mu muulu.” (Mateo 6:9) Na kabili atile: “Nine nshila ne cine no mweo. Takuli uwisa kuli Tata kano aishila muli ine.” (Yohane 14:6) Kanshi tufwile ukulapepa fye kuli Yehova ukupitila muli Yesu. Bushe amashiwi ya kuti ukupepa ukupitila muli Yesu, yalola mwi? Pa kuti Yehova aleyasuka amapepo yesu, tulingile ukucindika umulimo uo apeele Yesu. Twalisambilila ukuti Yehova atumine Yesu pano isonde ku kutulubula ku lubembu ne mfwa. (Yohane 3:16; Abena Roma 5:12) Na kabili, Yehova alisonta Yesu ukuba Shimapepo Mukalamba kabili Kapingula.—Yohane 5:22; AbaHebere 6:20.
10. Bushe tufwile ukufukama, ukwiminina, nelyo ukwikala lintu tulepepa? Londololeni.
10 Bushe tufwile ukufukama, ukwikala, nelyo ukwiminina ilyo tulepepa? Awe. Baibolo itusambilisha ukuti nampo nga natufukama, natwikala nelyo natwiminina, tufwile ukuba no mucinshi ilyo tulepepa kuli Yehova. (1 Imilandu 17:16; Nehemia 8:6; Daniele 6:10; Marko 11:25) Icacindama sana kuli Yehova kuba no mucinshi no kuicefya ilyo tulepepa. Kuti twapepa ninshi natwikatisha ne shiwi nelyo mu mutima inshita fye iili yonse, nampo nga kasuba nelyo ubushiku. Nga tulepepa, kuti twacetekela ukuti nangu takuli umuntu nangu umo uuleumfwako, Yehova ena alomfwa.—Nehemia 2:1-6.
11. Fintu nshi ifyo twingapepelapo?
11 Fintu nshi twingapepelapo? Kuti twapepela pa fintu fyonse ifilingene no kufwaya kwa kwa Yehova. Baibolo itila: “Conse ico twalomba, cikulu fye nacilingana no kufwaya kwakwe, alatumfwa.” (1 Yohane 5:14) Bushe kuti twapepela na pa fintu ifikumine ifwe bene? Ee. Ilyo tulepepa kuli Yehova tufwile ukulanshanya nankwe nga filya fine twingalanshanya na cibusa wesu uo twatemwa sana. Kuti twaeba Yehova ifintu fyonse fye ifyo tuletontonkanyapo ne fili mu mutima. (Amalumbo 62:8) Kuti twamulomba ukuti atupeele umupashi wakwe uwa mushilo uwa maka pa kuti utwafwe ukucita ifyalungama. (Luka 11:13) Na kabili, kuti twapepa kuli Yehova ukuti atupeele amano pa kuti tulesala bwino ifya kucita, kabili kuti twamulomba ukutupeela amaka ya kushipikisha amafya. (Yakobo 1:5) Tufwile ukulomba Yehova ukuti atwelele imembu shesu. (Abena Efese 1:3, 7) Na kabili, tulingile ukulapepelako na bantu bambi pamo nga balupwa wesu na ba bwananyina mu cilonganino.—Imilimo 12:5; Abena Kolose 4:12.
12. Finshi ifyo tulingile ukubalilapo ukulumbula mu mapepo yesu?
12 Finshi ifyo tulingile ukubalilapo ukulumbula mu mapepo yesu? Tufwile ukubalilapo ukulumbula Yehova no bufwayo bwakwe. Tulingile ukumutootela no mutima onse pa fintu fyonse ifyo atucitila. (1 Imilandu 29:10-13) Na kuba, ifi fine e fyo Yesu asambilishe abasambi bakwe ukulapepa lintu ali pano calo. (Belengeni Mateo 6:9-13.) Abebele ukuti balingile ukubalilapo ukulapepa ukuti ishina lya kwa Lesa libe ilya mushilo nelyo licindikwe. Lyena Yesu alangilile ukuti tulingile ukulapepa ukuti Ubufumu bwa kwa Lesa bwise no kuti ukufwaya kwa kwa Yehova kucitike pano isonde ponse. E ico muli lilya ipepo lya cilangililo, Yesu alangilile ukuti nga twabalilapo ukulumbula ifi ifintu ifyacindama, e lyo twingapepela pa fintu ifyo tulekabila. Kanshi nga tulebalilapo ukulumbula Yehova no bufwayo bwakwe mu mapepo yesu, ninshi tulelanga ukuti ifi e fintu twacindamika sana.
13. Bushe amapepo yalingile ukulepa shani?
13 Bushe amapepo yesu yalingile ukulepa shani? Baibolo tayatweba. Amapepo yesu kuti yaba ayatali nelyo ayepi, ukulingana fye ne fyo tulefwaya ukweba Yehova pali iyo inshita. Ku ca kumwenako, nalimo kuti twapepa ipepo ilipi pa fya kulya, lelo kuti twapepa ipepo ilitali nga tulefwaya ukweba Yehova ifitusakamike nelyo nga tulefwaya ukumutootela. (1 Samwele 1:12, 15) Tatufwile ukulapepa amapepo ayatali pa kuti fye tusekeshe abantu nga fintu abantu bamo balecita mu nshiku sha kwa Yesu. (Luka 20:46, 47) Yehova tatemwa amapepo ya musango uyu. Icacindama kuli Yehova kulapepa no mutima onse.
14. Bushe miku inga tufwile ukupepa, kabili citusambilisha finshi pali Yehova?
14 Bushe miku inga tufwile ukupepa? Yehova afwaya ukuti tulelanda nankwe lyonse. Baibolo itila “akupepeni,” “beni no mute wa kupepa,” kabili “mulepepa ukwabula ukuleka” (Mateo 26:41; Abena Roma 12:12; 1 Abena Tesalonika 5:17) Yehova aliiteyanya ukukutika ku mapepo yesu lyonse. Kuti twamutootela cila bushiku pa kutemwa kwakwe na pa fintu ifingi ifyo atupeela. Na kabili, kuti twamulomba ukututungulula, ukutukosha, no kutusansamusha nga tuli na mafya. Nga ca kuti cine cine tulatasha pe shuko ilyo Yehova atupeela ilya kulapepa, tulepepa lyonse kuli ena.
15. Mulandu nshi tulingile ukulandila ukuti “ameni” pa mpela ye pepo?
15 Mulandu nshi tulingile ukulandila ukuti “ameni” pa mpela ye pepo? Ishiwi lya kuti “ameni” lipilibula ukuti “cibe ifyo fine.” Nga twalanda ili ishiwi ninshi tulesuminisha ukuti ifya cilandwa mwi pepo e fyo tulefwaya cibe. (Amalumbo 41:13) Baibolo itusambilisha ukuti calicindama ukulanda ukuti “ameni” pa mpela ye pepo lya ku cintubwingi nampo nga twalalandila mu mutima nelyo natwikatisha ishiwi pa kulanga ukuti natusuminisha ifyo bacilanda mwi pepo.—1 Imilandu 16:36; 1 Abena Korinti 14:16.
IFYO LESA ASUKA AMAPEPO YESU
16. Bushe cine cine Yehova alasuka amapepo yesu? Londololeni.
16 Bushe cine cine Yehova alasuka amapepo yesu? Ee, alasuka. Baibolo ita Yehova ukuti ‘uumfwa ipepo.’ (Amalumbo 65:2) Yehova alomfwa kabili alasuka amapepo ya bantu abengi nga nshi mu nshila ishalekanalekana.
17. Bushe Yehova abomfya shani bamalaika na babomfi bakwe aba pano isonde ku kwasuka amapepo yesu?
17 Yehova alasuka amapepo yesu ukubomfya bamalaika na babomfi bakwe aba pano isonde. (AbaHebere 1:13, 14) Ku ca kumwenako, kwaliba abantu abengi sana abapepa ukuti Yehova abafwe ukusambilila Baibolo, tapapita na nshita ba Nte balabatandalila. Baibolo ilanda ukuti bamalaika balabila “imbila nsuma” mwi sonde lyonse. (Belengeni Ukusokolola 14:6.) Na kabili, fwe bengi twalipepapo kuli Yehova pa bwafya bumo nelyo pali fimo ifyo twalekabila kabili munyinefwe nelyo nkashi alitwafwile.—Amapinda 12:25; Yakobo 2:16.
18. Bushe Yehova abomfya shani umupashi wakwe uwa mushilo na Baibolo ku kwasuka amapepo yesu?
18 Na kabili, Yehova alabomfya umupashi wakwe uwa mushilo ku kwasuka amapepo yesu. Nga twapepa ukuti Yehova atupeele amaka ya kushipikisha ubwafya, nalimo kuti atupeela umupashi wakwe uwa mushilo pa kuti ututungulule no kutupeela amaka. (2 Abena Korinti 4:7) Na cimbi ico Yehova abomfya ku kwasuka amapepo yesu na pa kutwafwa ukusala bwino ifya kucita, ni Baibolo. Ilyo tulebelenga Baibolo, kuti twasanga amalembo ayengatwafwa. Na kabili, Yehova kuti abomfya aba bwananyina ukulanda ifingatwafwa lintu baleyasukapo pa kulongana. Kuti abomfya na baeluda abengatwebako amashiwi yamo aya mu Baibolo.—Abena Galatia 6:1.
19. Mulandu nshi inshita shimo nalimo twingalaumfwila kwati Yehova taleyasuka amapepo yesu?
19 Na lyo line, inshita shimo kuti twayipusha atuti, ‘Cinshi Yehova ashilayasukila ipepo lyandi na nomba?’ Muleibukisha ukuti Yehova alishiba ilyo engasuka amapepo ne fyo engayasuka. Alishiba ifyo tukabila. Nalimo tufwile ukutwalilila ukulapepa pa kuti tulange ukuti cine cine tulefwaisha ifyo tulepepela na pa kutila tulange ukuti cine cine twalimutetekela. (Luka 11:5-10) Inshita shimo Yehova alasuka amapepo yesu mu nshila iyo tushileenekela no kwenekela. Ku ca kumwenako, nalimo kuti twapepela pa bwafya bumo, lelo mu nshita ya kufumyapo ubu bwafya, limbi Yehova kuti atupeela fye amaka pa kuti tushipikishe.—Belengeni Abena Filipi 4:13.
20. Mulandu nshi tufwile ukulapepela kuli Yehova lyonse?
20 Ala lishuko ilikalamba nga nshi ilyo Yehova atupeela ilya kulalanda nankwe mwi pepo! Kuti twacetekela ukuti alomfwa amapepo yesu. (Amalumbo 145:18) Nga tulepepa lyonse kuli Yehova no mutima onse, bucibusa bwesu na ena bukalakoselako.


text:
ABACAICE BEPUSHA UKUTI
Finshi Mfwile Ukwishiba Pa Kutumishanya Amameseji?
:-) Ukutumishanya amameseji kusuma pantu kuti kwalenga ulelanshanya ne fibusa fyobe.
:-( Nga uletuma fye amameseji icitumetume, kuti wayonawila bucibusa
—no kulenga bambi ukukusuula.
Muli cino cipande walasambililamo ifyo ufwile ukwishiba pa
Fimbi ifili muli cino cipande:
Abo utumina amameseji
Imisepela iingi imona kwati ukutumishanya amameseji e nshila yawamisha sana iya kulanshanishishamo. Ukutumishanya amameseji kuti kwalenga walalanshanya na bonse abo waishiba
“Batata tabatemwa nga baishiba ukuti ine no mwaice wandi tulelanshanya na baume pa foni ya kwenda nayo. Nga tulefwaya ukulanshanya na bo, kano twabomfya foni ya mu ng’anda kabili pafwile ukuba na bantu bambi.”
—E fyalandile Lenore.
Ifyo ufwile ukwishiba: Kuti wailetelela nga ulepeela fye icipeelepeele namba yobe iya foni.
“Nga ulepeela fye abali bonse inambala yobe iya foni, kuti ulepokelela amameseji nelyo ifikope ifyo ushilefwaya.”
—E fyalandile Scott.
“Nga ca kuti ilingi line uletuminatumina amameseji umwaume nelyo umwanakashi, kuti wasuka wa mutemwa.”
—E fyalandile Steven.
Baibolo itila: “
Uwasalapuka nga amona ububi alabelama.” (Amapinda 22:3) Nga waicingilila ku fintu fimo, cikalenga wikaba sana mu mafya ku ntanshi.
llyashi ilyacitike: “
Kwali umulumendo uwali cibusa wandi, kabili nalelembeshanya nankwe sana amameseji. Ine naletontonkanya ukuti twali fye ifibusa ifisuma, lelo ilyo anjebele ukuti alintemenwe, e lyo nailwike ukuti kanshi nali mu bwafya. Ino nshita ntontonkanya ukuti kanshi nga nshaleba nankwe sana”
Tontonkanya pali ici: Bushe bucibusa bwali pali Melinda no yu umulumendo bwali no kutwalilila ilyo amwebele ukuti alimutemwa?
Lemba ifyo uletontonkanya! Finshi Melinda ali no kucita pa kutila umulumendo e mutemwa lelo babe fye ifibusa?
Ifyo ulandapo muli meseji
Amameseji yalyanguka ukutuma
Ifyo ufwile ukwishiba: Ifyo ulemba mu mameseji limo kuti fyalenga abantu ukutontonkanishisha mumbi.
“Nga walemba meseji takuba ukwishiba ifyo umuntu aletontonkanya pali meseji wamulembela
—nangu fye ni yalya amameseji umuba ifishibilo ifilanga ifyo umuntu aleyumfwa. Ifi kuti fyalenga umuntu ukutontonkanishisha mumbi.” —E fyalandile Briana.
“Nalishibako abakashana bamo abo abantu basuula pa mulandu wa fyo balemba mu mameseji ifilanga ukuti balasengasenga abalumendo.”
—E fyalandile Laura.
Baibolo itila: “
Umuntu umulungami alatontonkanya ilyo tala-asuka.” (Amapinda 15:
Ilyo ufwile ukutuma amameseji
Tapali abafwile ukukweba inshita ilyo ulingile ukutuma amameseji
Ifyo ufwile ukwishiba: Nga uletuma fye amameseji na pashilingile, bambi kuti balakumona kwati tawakwata umucinshi kabili abanobe kuti balakutaluka.
“Limo tulalabikilwako ukuti tatufwile ukulatuma amameseji nga tulecita ifintu fimo. Limo nsanga ndelemba meseji uku ninshi ndelanda no muntu umbi nelyo ndelya.”
—E fyalandile Allison.
“Te cisuma ukulalemba amameseji uku ninshi ule-ensha motoka. Nga walabikilwako fye panono ku kwensha, kuti waba mu busanso.”
—E fyalandile Anne.
Baibolo itila: “
Icintu conse calikwata inshita ya ciko, . . . inshita ya kwikala tondolo ne nshita ya kusosa.” (Lukala Milandu 3:1, 7) Kanshi kwaliba inshita ya kulanda e lyo ne nshita ya kulemba amameseji!
Ifingakwafwa ilyo uletuma amameseji
Abo utumina amameseji
;-) Uleumfwila abafyashi bobe.
—Abena Kolose 3:20.
;-) Wilapeela fye abantu icipeelepeele inambala yobe iya foni. Wilaeba bambi ifyo bashilingile ukwishiba pali iwe nangu fye kubapeela inambala yobe iya foni. Nga walacita ifi ninshi cikakwafwa na lintu ukakula.
;-) Wilaba ne cibeleshi ku bantu, ukulabatumina amameseji ayengalenga balamona kwati ulebasengasenga. Ukucita ifi kuti kwalenga watemwa umuntu kabili ifingafumamo kuti fya kukalifya umutima.
“Abafyashi bandi balishiba ukuti ndabomfya bwino foni ya kwenda na yo, ne ci calilenga bancetekela ukutila kuti nasala bwino ama nambala ya foni aya bantu ayo ningabika muli foni yandi.”
—E fyalandile Briana.
Ifyo ulandapo muli meseji
;-) Ilyo ushilatendeka ukulemba meseji, yipushe auti, ‘Bushe ukutuma meseji e nshila ingawama ukulanshanyanishishamo no muntu pali iyi nshita?’ Limo kuti cawama ukutuma foni nelyo ukulanda fye no muntu pa kanwa nkati.
;-) Wilalemba mu meseji ifintu ifyo ushingalanda ku muntu nga muli nankwe. Sarah uuli ne myaka 23 atile: “Nga wamona ukuti te kuti ulande ico icintu pa bantu, ninshi no kulemba kwine taufwile ukucilemba muli meseji.”
“Umuntu nga akutumina ifikope fya makankamike, ufwile ukweba abafyashi bobe. Ukucita ifi kuti kwa kucingilila kabili kuti kwalenga abafyashi bobe ukukucetekela.”
—E fyalandile Sirvan.
Ilyo ufwile ukutuma amameseji
;-) Ufwile ukwishiba ilyo ushilingile ukubomfya foni. Olivia atile: “
Nga ndelya nelyo ndebelenga, ndabika foni kumbi.“
Nga naya ku kulongana kwa bwina Kristu ndaishimya pa kutila nilatunkwa ukuibomfya.”
;-) Ulebika amano kuli bambi. (Abena Filipi 2:4) Taufwile ukulalemba meseji ilyo ulelanshanya no muntu.
“Nali-ipangila amafunde ukuti nshifwile ukulembela abantu amameseji nga ndi ne fibusa kano fye nga kuli ifyaisako. Nshipeela nambala yandi iya foni ku bantu abo nshilaishiba bwino bwino.”
—E fyalandile Janelly.


text:
Ifipusho Abacaice Bepusha ne Fyasuko Ifingabafwa, Ibuuku 1
‘Kuti nacita shani pa kuti ndelanshanya bwino na bafyashi bandi?’ ‘Kuti napanga shani ifibusa?’ ‘Bushe bucilalelale bubi?’ ‘Cinshi cilenga ndeba sana no bulanda?’
Nga ulayipushapo aya amepusho, ala te iwe weka, bengi bepusha. Ukulingana nabo waipusha, nalimo walyumfwa ifyasuko fyalekanalekana kuli aya mepusho. Icitabo ca Ifipusho Abacaice Bepusha, ne Fyasuko Ifingabafwa, Ibuuku 1, kuti cakwafwa. Casuka ifi fipusho nga fintu Baibolo ilanda kabili fyo cilanda kuti fyakwafwa. Icebo ca kwa Lesa calyafwa abantu abengi ukupwisha amafya bakwata. Mona ifyo ici citabo cingakwafwa!
Muli ici citabo mwaba ifipande fyakonkapo:
- Amafya ya mu Lupwa
- Amalyashi Ayakukumine
- Ku Sukulu na ku Ng’anda
- Imibele ne Citemwiko
- Ifintu Ifingakonaula
- Ifyo Ucita mu Nshita Yobe
- Bucibusa Bobe na Lesa
- Ifyebo fyalundwako ifya Bafyashi
Kuti wakopolola ili ibuuku mu musango wa PDF, nelyo kuti walembela ku maofeshi yesu ukuti bakutumine fye ici citabo.


text:
OCTOBER 1, 2014
RUSSIA
Ba Nte Batwala Umulandu ku Cilye Icikalamba mu Russia pa ku Besalila Akabungwe Kabo aka mu Musumba wa Samara
Pa 8 October, mu 2014 icilye icikalamba ica Russian Federation Supreme Court cikalakutika umulandu uo Inte sha kwa Yehova mu musumba wa Samara shatwala kuli ici cilye pa kubesalila akabungwe kabo aka Local Religious Organization (LRO). Pa kubala, icilye icinono capingwile ukuti akabungwe ka LRO kaba pa tubungwe utwingalenga abantu baimina ubuteko. Nga ca kuti Icilye Icikalamba tacalwile ifyo icilye cinono capingwile, ninshi ba Nte ukucila pali 1,500 abekala mu musumba wa Samara bakalabacusha sana.
Iofeshi lya Bashicilye mu Citungu ca Samara Lyabomfya Umucenjelo Uubi
Mu April 2014, e lyo batendeke ukukutika ku mulandu uo bapeele akabungwe ka LRO. Batendeke ukukutika kuli uyu mulandu ilyo Iofeshi lya Bashicilye ilya mu Citungu ca Samara lyatwele umulandu ku cilye ca Samara Regional Court pa kuti besale aka kabungwe pantu kuti “kalenga abantu baimina ubuteko.” Ilyo icilye cakutike umulandu, ninshi iofeshi lya bashicilye lyalisala kale akabungwe ka LRO kabili ninshi lyalipokele ne fikuulwa fya kabungwe. Ilyo bacitile ifi, e lyo na lintu icilye cishilatendeka no kukutika uyu mulandu, Icipani Icilolekesha pa filye mu Russia cabikile akabungwe ka LRO pa tubungwe twa mipepele uto baisala pa mulandu wa kutila, kuti twalenga abantu baimina ubuteko. Lyena pa 29 May mu 2014, Kapingula Shabayeva, asangile akabungwe ka LRO no mulandu nga filya fine bashicilye balandile kabili apingwile ukuti besale aka kabungwe no kupoka ifikuulwa ifyo kakwata.
Uyu te muku wa kubalilapo uo Iofeshi lya Bashicilye lyatwele umulandu ku cilye pa kuti besala akabungwe ka LRO mu musumba wa Samara. Mu 2009 aba mwi ofeshi lya bashicilye balitwele umulandu ku cilye, batendeka no kulubulula, e lyo pa numa bafuutisha umulandu. Nomba mu mulandu umbi, abalashi ba mu musumba wa Samara bacitile ifyapuseneko ne fyo bacitile kale pa kuti ifyo balefwaya ficitike.
Ifilye fya mu Russia Fyaisala Akabungwe ka LRO Ukubomfya Ubucenjeshi
Mu January 2013 na mu January 2014, bakapokola bailemukusokota mu fikuulwa fya kusonkela ifyo ba Nte balonganinamo kabili abene batile balisangilemo impapulo isho babinda mu calo. Iofeshi lya Bashicilye mu Musumba wa Samara lyasokele akabungwe ka LRO pa fyo basangile ilyo basokwete mu fikuulwa mu 2013, kabili ilyo bakapokola basangile impapulo mu 2014, iofeshi lya bashicilye lyalitwele umulandu ku cilye. Pa 7 March mu 2014, icilye ca Sovetskiy District Court of Samara casangile akabungwe ka LRO no mulandu, kabili capingwile akabungwe ukulipila indalama ama rubles 50,000 (nga madola ya ku America ni 1,383.). Inte sha kwa Yehova mu musumba wa Samara tabaletwishika ukuti bakapokola e babikile impapulo basangile mu fikuulwa ilyo balesokota. Na kabili Inte sha kwa Yehova nashikaana ifyo cilye ca Russian court capingwile ukuti impapulo shabo kuti shalenga abantu baimina ubuteko, kabili nabatwala umulandu ku cilye ica European Court of Human Rights.
Ilyo Iofeshi lya Bashicilye ilya mu Samara lyawinine umulandu mu cilye ca Sovetskiy District Court, mu April 2014 ili iofeshi lyatwele umulandu ku cilye ca Samara Regional Court uwa kuti impapulo sha ba Nte kuti shalenga abantu baimina ubuteko. Ico batwalilile uyu mulandu ku cilye ni co balefwaya ukuti besale akabungwe ka LRO. Bandubulwila ba Nte sha kwa Yehova baebele Kapingula Shabayeva ukuti tapali umulandu nangu umo uo balaisalila akabungwe ka LRO kabili umulimo Inte sha kwa Yehova nelyo ababa mu kabungwe ka LRO babomba e lyo ne fyo basuminamo te kuti filenge abantu baimina ubuteko. Na kabili balandile abati, ilyo bakapokola balesokota impapulo bakaanya, e bashibikile mu fikuulwa. Na lyo line Kapingula Shabayeva alikeene ukumfwa kabili apingwile ukuti besale akabungwe ka Samara LRO.
Bushe Abalashi ba mu Russia Bakatwalilila fye Ukwikala pa Nsambu sha Bantu Isha Kupepa?
Ifyo abalashi ba mu Samara bacitile, e fyo na balashi ba mu Taganrog bacitile ku Nte sha kwa Yehova. Aba balashi balefwaya ukwisala imipepele ya ba Nte, e ico balibomfeshe bubi bubi ifunde ubuteko bwabikako pa kuti abantu tabaleimina ubuteko. Mu 2009, abalashi basukile baisala akabungwe ka LRO mu Taganrog, kabili pa numa bapeele ba Nte bonse umulandu. Ifi bacitile fyasukile fyalenga ba Nte 7 babatwala ku cilye no kubapeela umulandu wa kusangwa ku mapepo ya Nte sha kwa Yehova. Inte sha kwa Yehova mu Samara balemona ukuti nalimo ifi fine e fikabacitikila.
Bushe abalashi ba buteko bakatwalilila fye ukukaanya Inte sha kwa Yehova ukulapepa? Ukutula mu June 2014, Inte sha kwa Yehova mu ncende shalekanalekana isha mu calo ca Russia balibapeela imilandu ya bufi iya kuti balapeela abantu impapulo isho abalashi bamona ukutila kuti shalenga abantu baimina ubuteko. Inte sha kwa Yehova mu Samara basubila ukuti icilye cikalamba ica Russian Federation Supreme Court cikapingula bwino umulandu pa kuti ba Nte bakabe no buntungwa na kabili.


text:
Abo Bakaka pa Mulandu wa fyo Basuminamo
Ubuteko bwa Singapore bwalibikako ifunde lya kuti bonse balingile ukwingila ubushilika kabili tabusuminisha abantu ukukaana ukwingila ubushilika pa mulandu wa kampingu yabo. Ba Nte abalumendo abakaana ukwingila ubushilika pa mulandu wa kampingu yabo balabakaka pa myeshi 39.
Nga Nte umulumendo afisha imyaka 18 alingile ukwingila ubushilika ukulingana ne fyo ifunde lyalanda. Nga akaana, balamukaka mu nkambi ya bashilika pa myeshi 15. Pa numa ya myeshi 15, balamukakula no kumweba ukufwala ifya kufwala fya bushilika no kutendeka ukusambilila ubushilika. Na kabili nga akaana, balamutwala ku cilye ca bashilika no kumukaka pa myeshi 24.
Ubuteko bwa Singapore Bwalikaana Ukukonka Ifyo Akabungwe ka UN Kalanda
Kale akabungwe ka United Nations kaeba ifyalo ifyaba muli aka kabungwe ukuti “umuntu onse alikwata insambu sha kusumina nelyo ukukaana ukwingila ubushilika pa mulandu wa kampingu yakwe, ifyo atontonkanya, e lyo ne fyo asuminamo, ukulingana na mafunde yaba mu lupapulo lwa Universal Declaration of Human Rights.” Nangu ca kuti icalo ca Singapore calembeshe ukuba mu kabungwe ka United Nations mu 1965, calikaana ukukonka amafunde ayalanda pa kwingila ubushilika aya aka kabungwe. Muli kalata iyo umulashi wa buteko bwa Singapore alembeele icipani ca UN icilolekesha pa nsambu sha bantu (UN Commission on Human Rights) pa 24 April mu 2002, atile, ‘nga ca kuti ifyo umuntu asuminamo nelyo ifyo acita fyapusana na mafunde ayo icalo cikonka pa kuicingilila, icalo ca Singapore tacilingile ukukonka amafunde ya UN.’ Na kabili alembele ukwabula no kupita mu mbali ati: “Ifunde lya kupeela ubuntungwa umuntu uwakaana ukwingila ubushilika pa mulandu wa kampingu yabo, te kuti tulikonke mu calo cesu.”
Charti
Pa 12 December mu 2014
Inte sha kwa Yehova 19 balibakaka pantu balikeene ukwingila ubushilika, ukubikako no wakeene ukubomba imilimo imbi iya bushilika.
Pa 16 September mu 2014
Inte sha kwa Yehova 15 balibakaka pantu balikeene ukwingila ubushilika, ukubikako no wakeene ukubomba imilimo imbi iya bushilika.
Pa 30 July mu 2014
Inte sha kwa Yehova 16 balibakaka mu nkambi ya bashilika iya Singapore Armed Forces Detention Barracks pantu balikeene ukwingila ubushilika.
Mu November mu 2013
Inte sha kwa Yehova 18 balibakaka pantu balikeene ukwingila ubushilika.
Pa 24 April mu 2002
Umulashi wa buteko alandile ukuti icalo ca Singapore tacisuminisha umuntu ukukaana ukwingila ubushilika pa mulandu wa kampingu yakwe.
Mu February mu 1995
Ubuteko mu Singapore bwalicilemo ukucusha no kwikata Inte sha kwa Yehova.
Pa 8 August mu 1994
Icilye Icikalamba ica High Court mu Singapore cakaana ukubombela pa mulandu Inte sha kwa Yehova shatwele kuli ici cilye.
Pa 12 January mu 1972


text:
ICUMA ICABA MU CEBO CA KWA LESA | YEREMIA 51-52
Fyonse Ifyo Yehova Alanda Filafikilishiwa
Yehova alilandile ifya cine pa fyali no kucitika ku ntanshi
“Nooneni imifwi”
“Impalume sha mu Babiloni nashileka ukulwa”
Pe libwe lya Nabonidus Chronicle, balilembapo amashiwi ya kuti: “Abashilika ba kwa Sailasi baingile mu Babiloni ukwabula ubulwi.” Ici cilolele mu kuti takwali inkondo kabili ifi fine efyo na Yeremia asobele
“Babiloni akaba imiina ya mabwe [kabili] icibolya umuyayaya”
Ukutendekela mu 539 B.C.E., umusumba wa Babiloni walilekele ukuba sana no lulumbi. Alekisanda Mukalamba alefwaya ukuti Babiloni ibe umusumba ukalamba, lelo alifwile ukwabula ukwenekela. Mu nshita ya batumwa, abaYuda emo baali mu Babiloni, ne ci calengele umutumwa Petro ayetandala ku Babiloni. Nomba muli ba 300 C.E., umusumba washele icibolya kabili mu kuya kwa nshita walilobele


text:
ULUPUNGU LWA KWA KALINDA—ULWA KUSAMBILILAMO February 2016
Muli ino magazini muli ifipande fya kusambililamo ukutendeka mu mulungu wa 4 April ukushinta ku mulungu wa 1 May, 2016.
Yehova Amwitile ati “Cibusa Wandi”
Bushe kuti mwatemwa ukuba ifibusa fya kwa Yehova? Sambilileni ku fyo Abrahamu acitile.
Mulepashanya Abali Ifibusa fya kwa Yehova
Finshi Ruti, Hisekia na Maria bacitile pa kuti babe sana ifibusa fya kwa Lesa?
Muleba Aba Cishinka Kuli Yehova
Ica kumwenako ca kwa Yonatani kuti catwafwa shani ukuba aba cishinka kuli Yehova mu fintu fine?
Ifyo Twingasambilila ku Babomfi ba kwa Yehova Abali ne Cishinka
Davidi, Yonatani, Natani, na Hushai balangile shani ukuti bali aba cishinka intanshi kuli Yehova?
UBUMI BWABO
Yehova Alimpaala mu Mulimo Wakwe
Ba Corwin Robison balibombela Lesa pa myaka 73, balibombela pa Bethel ya ku United States ukucila pa myaka 60.
Twalilileni Ukubombela Yehova ne Nsansa
Muletontonkanya sana pa fintu fitatu ifingalenga mwatwalilila ukuba ne nsansa.


text:
Kani Icalo Cikaba Shani Kuntangiile?
Kani imibelo mu calo . . .
ikalukuli fyenke’fi ili?
ikabipilako?
ikawama?
IFI BAIBOLO ILABILA
“BaLesa bakabasumwina iminsoshi yonse ku menso abo; tapakalukuli imfwa libili, neli ni nsoni, neli kulila, neli kusomenwa konse, tau; pakuti ifintu ifya kutanga filipitilile.”—Ukufisulula 21:3, 4.
IFI UKU UKULAYA KUNGAMOFWENIKO
Imilimo iiweme.—Yisaya 65:21-23.
Takukabapo amalwashi neli kupenga.—Yisaya 25:8; 33:24.
Ubwikashi ubuweme ubwa muyayaya pamo ne cisoolo ne fibusa.—Amasamo 37:11, 29.
KANI MULI BUCINE TUNGACETEKELA IFI BAIBOLO ILABILA?
Inya, ni pakuti:
BaLesa balikwete amakosa akukonsha ifi balaya. Mu Baibolo, baYehova Lesa balabeta ati ‘Abamakosa onse,’ ni pakuti bali ne makosa ukwakuti. (Ukufisulula 15:3) Popele balalama ne kukonsha ukulaya kwabo ukwa kuwamya icalo cesu. Koti ni fyefyo Baibolo ilabila ati, “ifintu fyonse fileshibwa kuli baLesa.”—Matayo 19:26.
BaLesa balafwaisha ukukonsha ukulaya kwabo. Ku cakubwenako, baYehova ‘balafwaisha’ ukubuusha abafwile.—Jobo 14:14, 15.
Baibolo nakabili ilalabila ati Abana ba baLesa, baYesu, baalukuposha abalwashi. Mba nindo bacitiile’fyo? Ni pakuti balukufwaisha ukucite’fyo. (Mako 1:40, 41) BaYesu balilangishe imibelo ya baWishibo iya kufwaya ukofwako abalukupengela ukubofwako.—Yoane 14:9.
Popele tungacetekela ati baYehova na baYesu balafwaya ukutofwako pakweba ati tungalukwikala abasangalele kuntangiile!—Amasamo 72:12-14; 145:16; 2 Petilo 3:9.
IFYAKWALAKANYAPO
Kani baLesa bakaalula shani icalo pakweba ati cikabe iciweme?
Baibolo ilaasuka ico icakwipusha pali MATAYO 6:9, 10 na DANYELI 2:44.


text:
CIBALO 1
Ino Leza Nguni?
1, 2. Ino bantu bavwula kubuzya mibuzyo iijatikizya makani nzi?
BANA balayanda kapati kubuzya mibuzyo. Mulakonzya kubapanduluda cintu cimwi, pele bunji bwaziindi babuzya kuti, ‘Nkaambo nzi?’ Alimwi ciindi nomusola kubapa bwiinguzi, balakonzya kuzumanana kubuzya kuti, ‘Pele ino nkaambo nzi ncocili boobo?’
2 Kufwumbwa naa tuli bana naa bapati, toonse tulaamibuzyo. Ambweni tulaamibuzyo yakuti, ‘Ino tulalya nzi? Ino tulasama nzi? Ino tulaula nzi?’ Naa ambweni tulijisi mibuzyo mipati kujatikizya buumi alimwi aziboola kumbele. Pele ciindi notutajani bwiinguzi bumvwika bwamibuzyo iijatikizya makani aaya, tulakonzya kuleka kuyandaula bwiinguzi.
3. Ino nkaambo nzi bantu banji ncobayeeya kuti tabakonzyi kujana bwiinguzi bwamibuzyo mipati njobajisi?
3 Sena Bbaibbele lilijisi bwiinguzi bwamibuzyo mipati njotubuzya? Bantu bamwi mbobayeeya oobo; nokuba boobo bayeeya kuti Bbaibbele lilakatazya kapati kumvwa. Bayeeya kuti balikke bamafwundisi naa bapaizi mbabajisi bwiinguzi. Alimwi bamwi balalisenda kwaamba kuti tababuzyi bwiinguzi. Ino nywebo mulimvwa buti?
4, 5. Ino mibuzyo nzi imwi mipati njotukonzya kulibuzya? Nkaambo nzi ncomweelede kuzumanana kuyandaula bwiinguzi bwamibuzyo eeyo?
4 Ambweni muyanda kuzyiba bwiinguzi bwamibuzyo mbuli yakuti: Nkaambo nzi ncotuli waano aanyika? Ncinzi ciyakucitika kulindime ndaakufwa? Ino mbuti Leza mbwabede? Jesu, Imwiiyi uuzyibidwe kapati, wakaamba kuti: “Amuzumanane kulomba, eelyo muyoopegwa; amuzumanane kuyandaula, eelyo muyoojana; amuzumanane kukonkomona, eelyo muyoojulilwa.” (Matayo 7:7) Aboobo, mutatyompwi pe kusikila mane mubujane bwiinguzi mbomukonzya kusyoma.
5 Masimpe, ikuti “muzumanane kuyandaula,” mulabujana bwiinguzi mu Bbaibbele. (Tusimpi 2:1-5) Bwiinguzi oobo tabukatazyi pe kumvwisya. Nzyomutiiye zilamupa kuba abuumi bukkomanisya lino akuba abulangizi bubotu kapati kujatikizya ziboola kumbele. Lino atubandike mubuzyo umwi uubakatazya kapati bantu banji.
SENA LEZA ULATUBIKKILA MAANO NAA NGUSILUNYA?
6. Ino nkaambo nzi bantu bamwi ncobayeeya kuti Leza tababikkili maano?
6 Bantu banji bayeeya kuti Leza tatubikkili maano. Bayeeya kuti, ikuti Leza naali kutubikkila maano, nyika noyatali boobu mboibede. Nyika yoonse mboizulwa tubona nkondo, kusulaikana alimwi amapenzi. Bantu balaciswa, balapenga alimwi balafwa. Aboobo bamwi balalibuzya kuti, ‘Ikuti naa Leza ulatubikkila maano, nkaambo nzi ncataamanini mapenzi oonse aaya?’
7. (a) Ino mbuti basololi bazikombelo mbobayiisya bantu kuti Leza ngusilunya? (b) Ino nkaambo nzi ncotukonzya kusyoma kuti Leza tali nguwe uupa kuti zintu zibi kazicitika?
7 Zimwi ziindi basololi bazikombelo bapa kuti bantu kabayeeya kuti Leza ngusilunya. Ciindi nokwacitika cintu cibi mbuli ntenda, baamba kuti nkuyanda kwa Leza naa kuti Leza nguuzyi. Baamba kuti walo nguwayanda kuti cicitike. Mubwini, mukwaamba boobu bapa Leza mulandu. Pele Bbaibbele liyiisya kuti bubi tabuzwi kuli Leza. Lugwalo lwa Jakobo 1:13 lutondezya kuti Leza tasunki muntu uuli woonse azintu zibi. Lwaamba kuti: “Ciindi muntu nasunkwa, ataambi kuti: ‘Ndili mukusunkwa a Leza.’ Nkaambo kunyina muntu uunga wasunka Leza azintu zibyaabi alimwi walo mwini tasunki muntu uuli woonse azintu zibyaabi.” Eeci caamba kuti nokuba kuti Leza tanaazilesya kucitika zintu zibi, tali nguwe pe uupa kuti kazicitika. (Amubale Jobu 34:10-12.) Amuleke tupe cikozyanyo.
8, 9. Nkaambo nzi ncocitali kabotu kupa Leza mulandu notujana mapenzi? Amupe cikozyanyo.
8 Amweezyeezye mwana musankwa uucikkala abazyali bakwe aŋanda. Bausyi balamuyanda mwana ooyo alimwi bakamuyiisya kusala zintu cabusongo. Lino mwana ooyo wabazangila bausyi akuzwa aŋanda. Watalika kucita zintu zibi, mpoonya wanjila mumapenzi. Sena inga mwapa bausyi mulandu akaambo kamapenzi ngaajana mwana ooyo? Peepe! (Luka 15:11-13) Mbubonya mbuli usyi mwana ooyo, Leza tanaakabakasya bantu nobakasala kumuzangila akucita zintu zibi. Aboobo, ciindi nokwacitika cintu cimwi cibi, tatweelede kuyeeya kuti Leza nguwapa kuti cicitike. Inga calubila kumupa mulandu Leza.
9 Kuli kaambo kapati Leza ncatanazilesya kucitika zintu zibi ambuli sunu. Mu Cibalo 11, muyakwiiya ncolyaamba Bbaibbele kujatikizya makani aaya. Pele masimpe ngakuti Leza ulatuyanda alimwi tali nguwe pe uupa kuti katupenga. Mubwini, walo alikke nguukonzya kwaamana mapenzi eesu.—Isaya 33:2.
10. Nkaambo nzi ncotukonzya kusyoma kuti Leza uyoobambulula zintu zyoonse nzyobanyonyoona bantu babi?
10 Leza ulasalala. (Isaya 6:3) Zintu zyoonse nzyacita zilasalala, zililuleme alimwi nzibotu. Aboobo tulakonzya kumusyoma. Pele bantu tabali boobo pe. Zimwi ziindi balacita zintu zibi. Naba muleli uulomene kapati tajisi nguzu zyakubambulula zintu zyoonse zibi nzyobacita bantu babi. Taaku muntu naba omwe uujisi nguzu mbuli zyeezyo nzyajisi Leza. Walo Leza ulakonzya kubambulula zintu zyoonse nzyobanyonyoona bantu babi alimwi buya uyoocita oobo. Uyoobugusya bubi boonse mane kukabe kutamani.—Amubale Intembauzyo 37:9-11.
INO LEZA ULIMVWA BUTI CIINDI BANTU NOBAPENGA?
11. Ino Leza ulimvwa buti ciindi nomupenga?
11 Ino Leza ulimvwa buti ciindi nabona zintu zicitika munyika alimwi azyeezyo izimucitikila nywebo? Bbaibbele liyiisya kuti Leza “uyandisya bululami.” (Intembauzyo 37:28) Aboobo ulaziyanda kapati zintu zibotu pele zibi taziyandi naaceya. Cilamucisa kapati ciindi bantu nobapenga. Bbaibbele lyaamba kuti musyule oomu “wakapenga mumoyo” ciindi naakabona kuti nyika yazula bubi. (Matalikilo 6:5, 6) Leza tacincide pe. (Malaki 3:6) Bbaibbele lyaamba kuti ncobeni Leza ulamubikkila maano nywebo kumugama.—Amubale 1 Petro 5:7.
12, 13. (a) Ncinzi citupa kuti katubayanda akubabikkila maano bantu, alimwi ino tulimvwa buti twabona mapenzi aali munyika? (b) Nkaambo nzi ncotukonzya kusyoma kuti Leza uyakwaagusya mapenzi oonse alimwi akutalulama koonse?
12 Bbaibbele alimwi lyaamba kuti Leza wakatulenga mucinkozya cakwe. (Matalikilo 1:26) Eeci caamba kuti Leza wakatulenga katujisi bube bubotu mbubonya mbwajisi walo. Aboobo, ikuti naa nywebo cilamucisa ciindi nomubona bantu batakwe mulandu kabapenga, nkokuti walo Leza cilainda kumucisa! Ino tuzyi buti oobo?
13 Bbaibbele lituyiisya kuti “Leza nduyando.” (1 Johane 4:8) Zintu zyoonse nzyacita Leza ulazicita akaambo kaluyando. Aboobo, swebo tulatondezya luyando nkaambo Leza ngusiluyando. Amuyeeye kaambo aaka: Ikuti nomwalijisi nguzu, sena inga mwaagusya mapenzi oonse alimwi akutalulama koonse ikuli munyika? Masimpe mulakonzya kucita oobo, nkaambo mulabayanda bantu. Ino mbuti walo Leza? Ulijisi nguzu, alimwi mbokunga ulatuyanda, uyakwaagusya mapenzi oonse alimwi akutalulama koonse. Amuzyibe kuti zisyomezyo zyoonse zya Leza izyaambidwe kumatalikilo aabbuku eeli ziyoozuzikizyigwa! Pele kutegwa muzisyome zisyomezyo eezyi, muyandika kuzyiba zinji kujatikizya Leza.
LEZA UYANDA KUTI NYWEBO MUMUZYIBE
14. Ino Leza nguni zina lyakwe, alimwi ino tuzyi buti kuti tweelede kulibelesya?
14 Ciindi nomuyanda kupanga cilongwe amuntu umwi, ino ncinzi ncomusaanguna kumwaambila? Bunji bwaziindi inga mumwaambila zina lyanu. Sena Leza ulijisi zina? Zikombelo zinji zyaamba kuti izina lyakwe ngu Leza naa Mwami, pele aaya taali mazina pe. Aaya mazina aabulemu mbubonya mbuli bbala lyakuti “mweendelezi” naa “muleli.” Leza utwaambila kuti izina lyakwe ngu Jehova. Lugwalo lwa Intembauzyo 83:18 lwaamba kuti: “Bantu abazyibe kuti yebo, oojisi zina lyakuti Jehova, yebo olikke ndonduwe Mupatikampatila atala aanyika yoonse.” Bantu ibakalemba Bbaibbele bakalibelesya zina lya Leza ziindi zinji kapati. Aboobo, Jehova uyanda kuti nywebo mulizyibe zina lyakwe alimwi akulibelesya. Wamwaambila zina lyakwe kutegwa mube mulongwe wakwe.
15. Ino zina lyakuti Jehova lyaamba nzi?
15 Izina lya Leza lyakuti Jehova lilijisi bupanduluzi bupati. Lyaamba kuti Leza ulakonzya kuzuzikizya cintu cili coonse ncaasyomezya alimwi ulakonzya kuzuzikizya makanze aakwe. Taaku cikonzya kumulesya pe. Jehova alikke nguweelela kuba azina eeli. *
16, 17. Ino caamba nzi ikwaamba kuti (a) “Singuzuzyoonse”? (b) “Mwami walyoonse alyoonse”? (c) “Mulengi”?
16 Mbuli mbotwabala musyule oomu, lugwalo lwa Intembauzyo 83:18 lwaamba Jehova kuti: “Yebo olikke ndonduwe Mupatikampatila.” Kuyungizya waawo, lugwalo lwa Ciyubunuzyo 15:3 lwaamba kuti: “Milimo yako mipati alimwi ilagambya, Jehova Leza, Singuzuzyoonse. Inzila zyako zililuleme alimwi nzyamasimpe, O Mwami walyoonse alyoonse.” Ino zina lyabulemu lyakuti “Singuzuzyoonse” lyaamba nzi? Lyaamba kuti Jehova nguubainda nguzu boonse kujulu alimwi aanyika. Mpoonya zina lyabulemu lyakuti “Mwami walyoonse alyoonse” lyaamba kuti walo waliko lyoonse. Lugwalo lwa Intembauzyo 90:2 lwaamba kuti walo waliko kuzwa lili alili alimwi unooliko lyoonse mane kukabe kutamani. Eelo kaka makani aaya alagambya!
17 Jehova alikke ngo Mulengi. Lugwalo lwa Ciyubunuzyo 4:11 lwaamba kuti: “Uleelela, Jehova, O Leza wesu, ikutambula bulemu alulemeko alimwi anguzu, nkaambo nduwe wakalenga zintu zyoonse, alimwi akaambo kakuyanda kwako zyakabako alimwi zyakalengwa.” Inzya, Jehova wakalenga zintu zyoonse nzyomukonzya kuyeeya, babe bangelo kujulu, nyenyeezi izili kujulu, micelo iili muzisamu naa nswi izili mumilonga amulwizi!
SENA MULAKONZYA KUBA MULONGWE WA JEHOVA?
18. Nkaambo nzi bantu bamwi ncobakonzya kuyeeya kuti tabakonzyi kuba balongwe ba Leza? Ino Bbaibbele lyaamba nzi kumakani aayo?
18 Bantu bamwi nobabala kujatikizya bube bugambya bwa Jehova, balayoowa akutalika kuyeeya kuti, ‘Leza ulaanguzu kapati, mupati kapati alimwi uli kulamfwu kapati andime, mwati inga wandibikkila maano mebo?’ Pele sena oobo Leza mbwayanda kuti katulimvwa? Tabusyi pe. Jehova uyanda kuba afwaafwi andiswe, kuba acilongwe anguwe. Bbaibbele lyaamba kuti Leza “tali kulamfwu kuli umwi aumwi wesu.” (Milimo 17:27) Leza uyanda kuti muswene kulinguwe, nkokuti mube acilongwe anguwe, alimwi usyomezya kuti “awalo ulaswena kulindinywe.”—Jakobo 4:8.
19. (a) Ino mbuti mbomukonzya kuba mulongwe wa Leza? (b) Mbube nzi akati kabube mbwajisi Jehova mbomuyanda kapati?
19 Ino mbuti mbomukonzya kuba mulongwe wa Leza? Jesu wakaamba kuti: “Eeci caamba buumi butamani, ikuti bakuzyiba yebo O Leza mwini-mwini ooli olikke, ayooyo ngookatuma, Jesu Kristo.” (Johane 17:3) Amuzumanane kwiiya, eelyo mulamuzyiba Jehova alimwi a Jesu. Mpoonya mulakonzya kujana buumi butamani. Mucikozyanyo, twaiya kale kuti “Leza nduyando.” (1 Johane 4:16) Pele ulijisi bube abumbi bunji ibubotu kapati. Bbaibbele litwaambila kuti Jehova ‘ngusiluse alimwi ngusilweetelelo, tafwambaani kukalala alimwi ulizwide luyando lutamani akasimpe.’ (Kulonga 34:6) Jehova “mubotu alimwi ulilibambilide kulekelela zibi.” (Intembauzyo 86:5) Leza ulakkazika moyo alimwi ulasyomeka. (2 Petro 3:9; Ciyubunuzyo 15:4) Mulaiya zinji kujatikizya bube bwakwe ibubotu ciindi nomubala Bbaibbele.
20-22. (a) Ino mbuti mbomukonzya kuba acilongwe a Leza nokuba kuti tamukonzyi kumubona? (b) Ncinzi ncomweelede kucita ikuti bamwi bayanda kuti mucileke kwiiya Bbaibbele?
20 Mbuti mbomukonzya kuba acilongwe a Leza mbwaanga tamukonzyi kumubona? (Johane 1:18; 4:24; 1 Timoteyo 1:17) Ciindi nomubala makani aajatikizya Jehova mu Bbaibbele, mulamuzyiba bwini mbwabede. (Intembauzyo 27:4; Baroma 1:20) Alimwi nomwiiya zinji kujatikizya nguwe, muyootalika kumuyanda kapati alimwi muyakulimvwa kuti mulaacilongwe ciyumu anguwe.
21 Muyakumvwisya kuti Jehova ngu Taateesu. (Matayo 6:9) Wakatupa buumi, alimwi uyanda kuti katupona buumi bubotu kapati. Eeco ncencico muzyali uuli woonse siluyando ncayanda kuti kabajisi bana bakwe. (Intembauzyo 36:9) Ncobeni, Bbaibbele liyiisya kuti mulakonzya kuba mulongwe wa Jehova. (Jakobo 2:23) Amuciyeeyele buyo ncocaamba eeci. Jehova Mulengi wajulu anyika, uyanda kuti nywebo mube mulongwe wakwe!
22 Bantu bamwi inga bayanda kuti mucileke kwiiya Bbaibbele. Balakonzya kucita boobo akaambo kakuyoowa kuti inga mwacinca cikombelo canu. Pele mutazumizyi muntu uuli woonse kumulesya kuba mulongwe wa Jehova. Walo ngo Mulongwe mubotu kwiinda boonse ngomukonzya kuba anguwe.
23, 24. (a) Nkaambo nzi ncomweelede kuzumanana kubuzya mibuzyo? (b) Ncinzi ncotuyakubandika mucibalo citobela?
23 Ciindi nomwiiya Bbaibbele, kuli zintu zimwi izinoomukatazya kumvwisya. Mutafwi nsoni kubuzya mibuzyo naa kulomba lugwasyo. Jesu wakaamba kuti tweelede kulicesya mbuli bana baniini. (Matayo 18:2-4) Mbuli mbotuzyi, bana balayanda kapati kubuzya mibuzyo. Leza uyanda kuti mujane bwiinguzi. Aboobo amwiiye Bbaibbele cakulomya kutegwa musinizye kuti nzyomwiiya nzyamasimpe.—Amubale Milimo 17:11.
24 Nzila mbotu kapati yakwiiya kujatikizya Jehova nkwiiya Bbaibbele. Mucibalo citobela, tulabona kaambo Bbaibbele ncoliindene amabbuku aambi woonse.
^ munc. 15 Ikuti naa Bbaibbele lyanu talijisi zina lyakuti Jehova alimwi ikuti naa muyanda kuzyiba zinji kujatikizya ncolyaamba ambolyaambwa zina lya Leza, amubone Bupanduluzi Buyungizyidwe 1.


text:
Uzye Aekwi Kuno Tungazana Amasuko ku Mauzyo Acindame Sana?
Uzye masuko yaaya . . .
muli vyakwe sayansi?
mu mano ya untunze?
muli Baibo?
KALEMBA WAKWE BAIBO UMWI WANENYILE LEZA ATI
“Umpeele ukwiluka . . . Amazwi yako yonsi acumi.” —Masamu 119:144, 160, Amazwi Yakwe Leza.
Baibo ikaasuka mauzyo yano antu aingi wakwe cimwi yakauzya.
Uzye namwe mungatemwa ukuti muzane amasuko?
Pa intaneti paaya webusaiti wa jw.org aangamwazwa.
Pa webusaiti iyo MUNGAWELENGAPO
Baibo umu ndimi kucila pali 100
Masuko ku mauzyo ya muli Baibo
Ivingavwa indupwa
MUNGATAMBA na mavidyo aakalanda pa malyasi amuli Baibo
Masambililo nu tunjimbo twa yana
Malyasi angavwa alumendo na akazyana
Vino yamwi yakacita ku kulangizya utailo
MUNGAKOPA ni mpapulo
Kabuku kaakuti Ilyasi Lisuma Lino Leza Akutuneena!
Ibuku lyakuti Uzye Baibo Ikasambilizya Ukuti Uli?
Ya mangazini ya Lupungu na Loleni!
I UZYO CI PALI YAA LINO MUKALONDESYA UKUMANYA ICASUKO?
Uzye i vyani ivilacitika uku nkoleelo?
Uzye i cisinka ukuti afwe yalaya aumi nupya?
Mungazana masuko ku mauzyo yaa pa jw.org.
(Mungatina apalemvilwe ukuti MPAPULO > MPAPULO IZILI PENEPO)
Sambililini na Vyunze
UZYE NDAKAI AAWENI AAKACITA VINO YEOVA AKAALONDA?
I Vyani Ivikazanwa Apa Adelesi Itu Iya pa Intaneti?
Mungamanya ivingi pali sweswe na vino twazumila nupya mungazana amasuko uku mauzyo yamuli Baibo yano mwakwata.


text:
Sena inga mwayanda kubala cibalo eeci mumwaambo wa %%?
Bbaibbele Lili a Intaneti | BBAIBBELE LYA BUSANDULUZI BWANYIKA MPYA
Sena inga mwayanda kubala cibalo eeci mumwaambo wa %%?
-
Mutanikwiiyi balembi aba Farisi (1-12)
-
Maawe kubalembi aba Farisi (13-36)
-
Jesu walila Jerusalemu (37-39)
23 Lino Jesu wakaambila makamu aabantu alimwi abasikwiiya bakwe kuti:
2 “Balembi aba Farisi balibikka acuuno ca Musa.
3 Aboobo zintu zyoonse nzyobamwaambila, amucite akutobela, pele mutaciti kweelana amicito yabo, nkaambo balaamba pele tabaciti nzyobaamba.+
4 Balaanga mikuli milemu akwiibikka aamagwezyo aabantu,+ pele balo tabayandi kwiiguma amunwe wabo.+
5 Milimo yoonse njobacita, balaicita kutegwa babonwe abantu,+ nkaambo balakomezya tukomo tujisi magwalo ntobasama katuli zilikwabilizyo,+ alimwi balalampya maaya aazisani zyabo.+
6 Balayanda kukkala mumasena aalemenede kucilalilo alimwi aazyuuno zyakumbele muzikombelo+
7 alimwi balayanda kwaanzyigwa cabulemu kumisika akuti bantu kababaita kuti Rabbi.
8 Pele nywebo mutanikwiitwi kuti Rabbi, nkaambo mujisi Mwiiyi omwe,+ eelyo nywebo nyoonse muli babunyina.
9 Alimwi mutaiti kufwumbwa muntu anyika kuti taata, nkaambo mujisi Uso+ omwe ooyo uuli kujulu.
10 Alimwi mutanikwiitwi kuti basololi, nkaambo mujisi buyo Musololi omwe, Kristo.
11 Pele mupati akati kanu weelede kuba mubelesi wanu.+
12 Kufwumbwa uulisumpula uyoocesyegwa+ alimwi kufwumbwa uulicesya uyoosumpulwa.+
13 “Maawe kulindinywe nobalembi aba Farisi, nobasikuupaupa ameso! Nkaambo mujalila bantu kuti batanjili mu Bwami bwakujulu; nkaambo nywebo lwanu tamunjili, alimwi tamubazumizyi aabo bayanda kunjila kuti banjile.+
14 —
15 “Maawe kulindinywe nobalembi aba Farisi, nobasikuupaupa ameso!+ Nkaambo muleenda mulwizi aanyika kutegwa musandule muntu omwe, kumane aba umwi wanu, mumupa kweelela kunyonyoonwa mu Gehena ziindi zyobilo kwiinda ndinywe.
16 “Maawe kulindinywe nobasololi boofwu,+ nywebo nomwaamba kuti, ‘Ikuti umwi wakonkezya tempele, tacikwe makani; pele ikuti naa umwi wakonkezya ngolida yakutempele, uleelede kuzuzikizya cikonke cakwe.’+
17 Nobafwubafwuba alimwi noboofwu! Mubwini ncili cipati, ingolida naa tempele eelyo lyasalazya ngolida?
18 Kuyungizya waawo, ‘Ikuti umwi wakonkezya cipaililo, tacikwe makani; pele ikuti naa umwi wakonkezya cipego cili mpawo, uleelede kuzuzikizya cikonke cakwe.’
19 Noboofwu! Mubwini ncili cipati, icipego naa cipaililo eeco cisalazya cipego?
20 Aboobo kufwumbwa muntu uukonkezya cipaililo ukonkezya ncico azintu zyoonse zili mpawo;
21 alimwi kufwumbwa muntu uukonkezya tempele ukonkezya ndilyo alimwi ayooyo uukkala mumo;+
22 alimwi kufwumbwa muntu uukonkezya julu ukonkezya cuuno cabwami ca Leza alimwi ayooyo uukkede mpawo.
23 “Maawe kulindinywe nobalembi aba Farisi, nobasikuupaupa ameso! Nkaambo mulapa cakkumi cazisyu zyaluyuni abboonko,+ pele tamubikkili maano kumakani mapati aa Mulawo, nkokuti bululami,+ luse,+ alusyomo. Mubwini cilayandika kupa zintu eezyi, pele eeci tacaambi kuti zintu eezyi zimbi tazyeelede kucitwa.+
24 Nobasololi boofwu,+ nomuminununa kansenya+ pele nkamela mulaimena!+
25 “Maawe kulindinywe nobalembi aba Farisi, nobasikuupaupa ameso! Nkaambo mulasanzya nkapu amutiba nkozili kunze+ pele mukati zizwide busyaacivwulemwangu+ akutalyeendelezya.+
26 Omu Farisi moofwu, kosaanguna kusanzya mukati mwankapu amutiba ikutegwa aalo anze asalale.
27 “Maawe kulindinywe nobalembi aba Farisi, nobasikuupaupa ameso!+ Nkaambo mulikozyenye azyuumbwe zilambidwe mulambo uutuba,+ zyalo kunze izilibonya kabotu pele mukati zizwide mafwuwa aabantu bafwide abusofwaazi bwamisyobo yoonse.
28 Mbubonya buyo andinywe, kunze mulibonya kululama kubantu, pele mukati muzwide kuupaupa ameso alimwi abubi.+
29 “Maawe kulindinywe nobalembi aba Farisi, nobasikuupaupa ameso!+ Nkaambo muyaka zyuumbwe zyabasinsimi akubotezya zyuumbwe zyabalulami,+
30 alimwi mwaamba kuti, ‘Ikuti notwakali kupona kumazuba aabamatata, notwatakatola lubazu mukutila bulowa bwabasinsimi.’
31 Aboobo mulicitila bumboni nobeni kuti muli bana babaabo bakajaya basinsimi.+
32 Aboobo, amwiimanizye milimo njobakatalika bamauso.
33 “Nywebo nonzoka,+ nobana babacipile, ino mbuti mbomuyoolutija lubeta lwamu Gehena?+
34 Aboobo, ndilamutumina basinsimi,+ bantu basongo alimwi abamayi bayiisya aabuleya.+ Bamwi muyoobajaya+ akubagagaila azisamu, eelyo bambi muyoobakwibbaula+ muzikombelo zyanu akubapenzya+ mumunzi amunzi,
35 ikutegwa bube alindinywe bulowa boonse bwabaluleme bwakatilwa anyika, kutalikila kubulowa bwa Abelo+ mululami kusikila kubulowa bwa Zekariya mwana wa Barakiya ngomwakajaya akati katempele acipaililo.+
36 Ncobeni ndimwaambila kuti, zintu zyoonse eezyi ziyoocitika kuzyalani eeli.
37 “Aakaka Jerusalemu, Jerusalemu, yebo oojaya basinsimi akubapwaya mabwe aabo batumwa kulinduwe+—lyoonse ndakali kuyanda kubafwukatila bana bako mbubonya nkuku nseke mboifwukatila twana twanjiyo mumababa aanjiyo! Pele nywebo tiimwakali kuyanda.+
38 Amubone! Ŋanda yanu yaba tongo alimwi yasiigwa kulindinywe.+
39 Nkaambo ndimwaambila kuti, tamukandiboni limbi kuzwa ciindi ecino kusikila mukaambe kuti, ‘Ulilelekedwe ooyo uuboola muzina lya Jehova!’”+
Amutumizyile bamwi
Amutumizyile bamwi
BBAIBBELE LYA BUSANDULUZI BWANYIKA MPYA
Matayo 23
Chitonga
Amubale Bbaibbele aa Intaneti
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
ISAMBILILO 1
Mulukutangililwa na BaLesa Pakuti Mube Abasangalele mu Cupo Cenu
‘Abo abalengele abantu ku mpindi yakukutanga, balibalengele umwalalume ne mwanakashi.’—Matayo 19:4
BaYehova ebaufishe icupo cakutanga *. Baibolo ilatubuulishisha ukweba ati baLesa balilengele umwanakashi wa kutanga ne “kumuleta ku muntu.” Adama alisangalele ukwakuti ne kulabila ati: “Uyu cine lifupa lya mafupa anji munefu wa munefu wanji.” (Ifyakutaŋga 2:22, 23) Nabuno bukumo baYehova balafwaya abopene ukuba abasangalele. Muli ino bloshuwa, kani twalabila ati icupo ninshi tulukulosha kuli babo abopile neli ukuupwa koti kwelelwa ne funde.
Kani eli mwaupa neli ukuupwa, cipale mungalukulanguluka ati ifintu fyonse fikalukuli lokoso bwino. Pano muli bucine, nangaba ati umulume ne mukashi balitemwanshenye mu cupo cabo mukaba ifyakukatasha fimo fimo. (1 Abakolinto 7:28) Muli ino bloshuwa, muli ukufunda kwa mu Baibolo ukwakweba ati kani mwakupyungisha kungamulengesheni ukuba abasangalele mu cupo cenu.—Amasamo 19:8-11.
1 MULUKUCITA IFI BAYEHOVA BAMUBUULILENI UKUCITA MU CUPO
IFI BAIBOLO ILABILA: Umulume e mutwi wa cisoolo.—AbaEfesa 5:23.
Kani muli balume, BaYehova balacetekela mwebo ukulukulama abakashi benu mu nshila iya kuleelesa. (1 Petilo 3:7) Balilelengele umwanakashi pakweba ati alukumofweniko kabili balukufwaya mwebo ukulukumulama bwino mubuleme ne kumutemwa (Ifyakutaŋga 2:18) Mulyelelwe ukutemwa makosa abakashi benu mu nshila ya kweba ati mungalipelesha ukucita ifintu ifyakubawamina ukucila ifingamuwamineni—AbaEfesa 5:25-29.
Kani muli bakashi, baYehova balacetekela mwebo ukupeela ubuleme abalume benu ne kubofwa pakweba ati bankoshe ukucita imilimo bapelwe. (1 Abakolinto 11:3; AbaEfesa 5:33) Suminisheniko kuli fyefyo balukusololola kabili mululukupyungila pamo ne mutima wenu onse. (AbaKolosai 3:18) Kani mwacite’fyo, mukaba abaweme ku balume benu na kuli BaYehova.—1 Petilo 3:1-6.
IFI MUNGACITA:
Ipusheni bamukakwenu ifimungacita pakweba ati mube abalume abaweme neli umukashi umuweme. Kutikisheni ili balukwasuka, kabili esheni ne makosa enu onse ukupyungila apalukupengelwa
Pano tekanyeni. Pakapite’mpindi pakweba’ti mwense bobilo mukasambilile ukucita ifingasangalasha umubyenu
2 MULUKUBIKAKO AKALANGO KULI FYEFYO UMUBYENU ALUKULANGULUKA
IFI BAIBOLO ILABILA: Mulyelelwe ukubika akalango kuli fyefyo abenakwenu balukufwaya. (AbaFilipo 2:3, 4) Mulukubona abenakwenu ati bacindame kuli mwebo, ukulukwanuka ati baYehova balafwaya abapyungishi babo ukuba ne ‘kutekanya ku bantu bonse.’ (2 Timote 2:24) ‘Amashiwi aalabilwa apakubulo’kwalakanya alalasa ukwakuti koti ni mpoko, sombi amashiwi aalabila umuntu uwa mano alaposha.’ Penka mulukusalulula bwino amashiwi akulabila. (Ifisimpi 12:18) Umupashi wa baYehova ukamofweniko ukulabila ne nkumbu ne butemwe.—AbaGalatya 5:22, 23; AbaKolosai 4:6.
IFI MUNGACITA:
Tembeleleni ukofwako kwa baLesa ili tamungatatika ukwambaala ne kuba abakakulukile ukupokelele’fyebo kuli bamukakwenu ili mulukwambaala pa fintu ifikateshe neli ificindeme
Alakanyenipo makosa pali fyefyo mulukufwaya ukulabila ne nshila ya kufilabililamo
3 MULUKUMFWANA MULI FYEFYO MULUKULANGULUKA
IFI BAIBOLO ILABILA: Ili mwaupa neli ukuupwa, mulaba “umunefu umo” ne benakwenu. (Matayo 19:5) Pano nangabe’fyo, muli bantu babili abapusene kabili shimbi impindi mungapusana mukulanguluka. Penka mulyelelwe ukwikatana mwilangulushi na mulifyefyo mumfwa pa fintu. (AbaFilipoi 2:2) Cilapengela ukuba abekatene ili mulukusololola ifyakucita. Baibolo ilalabila ati: “Ifilandakano fyonse filekalikwa ku kufunda.” (Ifisimpi 20:18)Mwense bobilo pyungisheni ukufunda kwa muli Baibolo ili mulukusololola pa fintu ificindeme.—Ifisimpi 8:32, 33.
IFI MUNGACITA:
Babuuleniko abena kwenu ifi mulukumfwa, teshi ukubabuula lukoso mashiwi na fyefyo mulukulanguluka
Ipusheni bamukakwenu ili tamungasalululapo ukucita icili conse
^ par. 4 Yehova e shina lya baLesa ilili mu Baibolo.


text:
CIBALO 5
Cinunuzyo Ncipego ca Leza Cipati Kwiinda Zyoonse
1, 2. (a) Ino ndilili cipego nociyandika kapati kulindinywe? (b) Nkaambo nzi cinunuzyo ncocili cipego ca Leza cipati kwiinda zyoonse?
NCIPEGO nzi ciinda kubota ncomwakapedwe amuntu umbi? Kutegwa mubone kuti cipego cilayandika kapati kulindinywe, taceelede kudula buya pe. Ikuti cipego kacimupa kukkomana naa kacili cintu ncomupengede ncobeni, mulalumba kapati.
2 Akati kazipego zyoonse nzyatupede Leza, kuli cipego ncotuyandika kapati kwiinda zyoonse. Eeci ncipego cipati kwiinda cipego cili coonse Leza ncabapede bantu. Mucibalo eeci, tulaiya kuti Jehova wakatuma Mwanaakwe, Jesu Kristo, kutegwa tukonzye kupona mane kukabe kutamani. (Amubale Matayo 20:28.) Kwiinda mukutuma Jesu aano anyika kali cinunuzyo, Jehova wakatondezya kuti ulatuyanda kapati.
INO CINUNUZYO NINZI?
3. Nkaambo nzi bantu ncobafwida?
3 Cinunuzyo ninzila njabelesya Jehova kwaangununa bantu kucibi alufwu. (Baefeso 1:7) Kutegwa tumvwisye kaambo cinunuzyo ncocakali kuyandika, tweelede kuzyiba icakacitika myaka minji yainda mumuunda wa Edeni. Bazyali besu bakusaanguna, ba Adamu a Eva, bakabisya. Aboobo, bakafwa. Andiswe tulafwa akaambo kakuti twakakona cibi kuli Adamu a Eva.—Amubone Bupanduluzi Buyungizyidwe 9.
4. Ino Adamu nguni, alimwi ino ncinzi ncaakajisi?
4 Ciindi Jehova naakalenga muntu wakusaanguna, Adamu, wakamupa cintu cimwi ciyandika kapati. Wakapa Adamu buumi bulondokede. Adamu wakajisi mizeezo iilondokede alimwi amubili uulondokede. Tanaakali kukonzya kuciswa, kucembaala alimwi akufwa pe. Kuyungizya waawo, akaambo kakuti Jehova ngookamulenga Adamu, nkokuti Leza wakali mbuli kuti ngousyi. (Luka 3:38) Ciindi aciindi Jehova wakali kwaambaula anguwe. Cakusalazya Leza wakaambila Adamu ncaakali kuyanda kulinguwe alimwi wakamupa mulimo uukkomanisya.—Matalikilo 1:28-30; 2:16, 17.
5. Ino Bbaibbele nolyaamba kuti Adamu wakalengwa “mucinkozya ca Leza” lipandulula nzi?
5 Adamu wakalengwa “mucinkozya ca Leza.” (Matalikilo 1:27) Jehova wakamupa bube mbuli mbwajisi walo mwini, bube mbuli luyando, busongo, bululami alimwi anguzu. Wakapa Adamu nguzu zyakulisalila. Adamu tanaakali mbuli cilobboti naa muncini uutayeeyi. Leza wakamulenga kuti kakonzya kulisalila kucita ziluzi naa zitaluzi. Ikuti naakasala kumvwida Leza, Adamu naakazumanana kupona mane kukabe kutamani mu Paradaiso.
6. Ncinzi Adamu ncaakasweekelwa akaambo kakutamvwida Leza? Ino eeci citujatikizya buti swebo?
6 Ciindi Adamu naakazangila Leza akupegwa cisubulo calufwu, wakasweekelwa kapati. Wakasweekelwa cilongwe citaliboteli a Jehova, ibuumi bulondokede, alimwi abusena bubotu kapati mbwaakali kukkala bwamu Paradaiso. (Matalikilo 3:17-19) Adamu a Eva bakacita caali kutamumvwida Leza, aboobo bakanyina bulangizi buli boonse bwakupona kumbele. Akaambo kaceeco ncaakacita Adamu, ‘icibi cakanjila munyika kwiinda mumuntu omwe alufwu kwiinda mucibi, eelyo lufwu lwakasikila bantu boonse nkaambo boonse bakabisya.’ (Baroma 5:12) Ciindi Adamu naakabisya, ‘wakalisambala’ lwakwe mwini kubikkilizya andiswe mubuzike bwacibi alufwu. (Baroma 7:14) Sena swebo tulijisi bulangizi buli boonse? Inzya nkobuli.
7, 8. Ino cinunuzyo ninzi?
7 Ino cinunuzyo ninzi? Mubufwaafwi, cinunuzyo cijatikizya zintu zyobilo. Cakusaanguna, cinunuzyo mweelwe wamali aabbadelwa kutegwa muntu umwi aangununwe naa kuti cintu cimwi cinununwe. Cabili, cinunuzyo ncintu cilungwa naa kubbadelwa iceelene amuulo wacintu eeco cibbadelelwa.
8 Kunyina muntu naba omwe iwakali kukonzya kubbadelela mulandu mupati kapati ngwaakacita Adamu ciindi naakabisya akutuletela lufwu. Nokuba boobo, Jehova wakabamba nzila yakutwaangununa kucibi alufwu. Lino atwiiye mbocibeleka cinunuzyo alimwi ambotukonzya kugwasyigwa ancico.
JEHOVA MBWAAKAPA CINUNUZYO
9. Ino ncinunuzyo icili buti cakali kuyandika?
9 Kunyina naba omwe akati kesu wakali kukonzya kupa cinunuzyo cabuumi bulondokede mbwaakasweekelwa Adamu. Nkaambo nzi? Nkaambo swebo toonse tatulondokede pe. (Intembauzyo 49:7, 8) Cinunuzyo icakeelede kupegwa mbuumi abumbi bulondokede bwamuntu. Nkakaambo kaako ciitwa kuti “cinunuzyo ceelene.” (1 Timoteyo 2:6) Cinunuzyo icakali kuyandika nceeco cijisi muulo iweelene abuumi mbwaakasweekelwa Adamu.
10. Ino Jehova wakacita buti kuti ape cinunuzyo?
10 Ino mbuti Jehova mbwaakapa cinunuzyo? Jehova wakatuma Mwanaakwe ngwayandisya kapati kuti aboole anyika. Ooyu Mwanaakwe, Jesu, nguwakali cilenge cakwe cakusaanguna. (1 Johane 4:9, 10) Jesu wakalisungula kusiya Bausyi alimwi akuzwa kujulu nkwaakali kukkala. (Bafilipi 2:7) Jehova wakalonzya Jesu kuzwa kujulu akumuleta anyika, aboobo Jesu wakazyalwa kali muntu uulondokede, uutakwe cibi.—Luka 1:35.
11. Ino muntu omwe wakaba buti cinunuzyo cabantu boonse?
11 Muntu wakusaanguna, Adamu, wakapa kuti bantu boonse basweekelwe buumi bulondokede ciindi naatakamvwida Jehova. Sena kuli muntu umbi iwakali kukonzya kumana lufwu ilwakasikila bana ba Adamu boonse? Inzya. (Amubale Baroma 5:19.) Jesu, walo iwatakacita cibi nociba comwe, wakapa buumi bwakwe bulondokede kuti bube cinunuzyo. (1 Bakorinto 15:45) Buumi bwakwe bulondokede bwakali kukonzya kubelesyegwa kumana lufwu ndobakakona bana ba Adamu boonse.—1 Bakorinto 15:21, 22.
12. Ino nkaambo nzi Jesu ncaakapengela kapati?
12 Bbaibbele lilaamba mbwaakapenga kapati Jesu katanafwa. Wakakwibbaulwa calunya, kugagailwa aacisamu cakupenzyezya, akufwa lufwu lucisa alimwi lutola ciindi cilamfwu. (Johane 19:1, 16-18, 30) Ino nkaambo nzi Jesu ncaakapengela kapati boobu? Nkaambo Saatani wakatwanga kuti kunyina muntu uukonzya kusyomeka kuli Leza ikuti wasunkwa citaambiki. Jesu wakatondezya kuti muntu uulondokede ulakonzya kusyomeka kuli Leza nokuba kuti wapenga citaambiki. Amuyeeyele buyo mbwaakakkomana Jehova akaambo kancaakacita Jesu!—Tusimpi 27:11; amubone Bupanduluzi Buyungizyidwe 15.
13. Ino cinunuzyo cakabbadelwa buti?
13 Ino cinunuzyo cakabbadelwa buti? Jesu wakapa Bausyi muulo wabuumi bwakwe. Mu Nisani 14, 33 C.E. kweelana akkalenda yaba Juda, Jehova wakalekela kuti Jesu ajaigwe abasinkondonyina. (Bahebrayo 10:10) Nokwakainda mazuba otatwe kuzwa waawo, Jehova wakamubusya Jesu kuzwa kubafwu, katali muntu wanyama, pele kajisi mubili wamuuya. Mpoonya naakapiluka kujulu kuli Bausyi, Jesu wakapa Jehova muulo wabuumi bwakwe bulondokede kabuli cinunuzyo. (Bahebrayo 9:24) Lino mbwaanga cinunuzyo cakabbadelwa, tulijisi coolwe cakwaangununwa kucibi alufwu.—Amubale Baroma 3:23, 24.
MBOMUKONZYA KUGWASYIGWA ACINUNUZYO
14, 15. Ncinzi ncotweelede kucita kutegwa tulekelelwe zibi zyesu?
14 Noliba lino tulagwasyigwa acipego ca Leza cipati kwiinda zyoonse. Atubone mbotugwasyigwa ciindi cino alimwi ambotuyakugwasyigwa kumbele.
15 Tulalekelelwa zibi. Nciyumu kucita zintu zibotu ciindi coonse. Tulalubizya, alimwi zimwi ziindi tulaamba akucita zintu zitali kabotu. (Bakolose 1:13, 14) Ino inga twalekelelwa buti? Tweelede kuusa ncobeni akaambo kacibi ncotwacita alimwi akumulomba Jehova cakulicesya kuti atulekelele. Kwiinda mukucita boobo, tulakonzya kuba alusyomo lwakuti twalekelelwa zibi.—1 Johane 1:8, 9.
16. Ncinzi ncotweelede kucita kutegwa tube aamanjezyeezya mabotu?
16 Tulakonzya kuba amanjezyeezya mabotu. Ciindi manjezyeezya eesu naatwaambila kuti twacita cintu citali kabotu, tulalipa mulandu, ambweni buya tulimvwa bubi alimwi akulimvwa kubula mulimo. Pele tatweelede kugolelwa maano akucileka pe. Ikuti twamulomba Jehova camoyo woonse kuti atulekelele, ncobeni ulakonzya kutuswiilila akutulekelela. (Bahebrayo 9:13, 14) Jehova uyanda kuti tumwaambile kufwumbwa mapenzi alimwi akulezya nkotujisi. (Bahebrayo 4:14-16) Kwiinda mukucita boobo, tulakonzya kuba muluumuno a Leza.
17. Ino nzileleko nzi nzyotukonzya kujana akaambo kakuti Jesu wakatufwida?
17 Tulijisi bulangizi bwakupona kukabe kutamani. “Cakuvwola cacibi ndufwu, pele cipego ncapa Leza mbuumi butamani kwiinda muli Kristo Jesu Mwami wesu.” (Baroma 6:23) Akaambo kakuti Jesu wakatufwida, tulakonzya kupona mane kukabe kutamani akukkomana abuumi bulondokede, kakunyina kuciswa. (Ciyubunuzyo 21:3, 4) Pele ino ncinzi ncotweelede kucita kutegwa tukajane zileleko eezyi?
SENA MULACIZUMINA CINUNUZYO?
18. Ino tuzyi buti kuti Jehova ulatuyanda?
18 Amuyeeye buyo mbomukkomana mumoyo ciindi muntu umwi namupa cipego citaliboteli. Cinunuzyo ncipego ciyandika kapati kwiinda zyoonse, aboobo tweelede kumulumba kapati Jehova akaambo kancico. Lugwalo lwa Johane 3:16 lutwaambila kuti, “Leza wakaiyanda kapati nyika cakuti wakapa Mwanaakwe simuzyalwaalikke.” Masimpe, Jehova ulatuyanda kapati cakuti wakatupa Mwanaakwe ngwayandisya, Jesu. Alimwi tulizyi kuti awalo Jesu ulatuyanda, nkaambo wakalisungula kutufwida. (Johane 15:13) Cipego cacinunuzyo ceelede kumupa kusyoma kuti Jehova alimwi a Jesu balamuyanda nywebo kumugama.—Bagalatiya 2:20.
19, 20. (a) Mbuti mbomukonzya kuba mulongwe wa Jehova? (b) Ino inga mwatondezya buti kuti mulacizumina cipaizyo cacinunuzyo ca Jesu?
19 Mbokunga lino mwaiya luyando lupati ndwaakatondezya Leza, mbuti mbomukonzya kuba mulongwe wakwe? Tacili cuuba-uba kuyanda muntu ngomutazyi. Lugwalo lwa Johane 17:3 lwaamba kuti tulakonzya kumuzyiba Jehova. Kwiinda mukucita boobo, luyando ndomujisi kulinguwe luyookomena, munooyanda kumukkomanisya ciindi coonse, alimwi muyooba balongwe bakwe. Aboobo amuzumanane kwiiya kujatikizya Jehova kwiinda mukwiiya Bbaibbele.—1 Johane 5:3.
20 Amucizumine cipaizyo cacinunuzyo ca Jesu. Bbaibbele lyaamba kuti “ooyo uumusyoma Mwana ulaabuumi butamani.” (Johane 3:36) Ino kusyoma caamba nzi? Caamba kucita nzyaakatuyiisya Jesu. (Johane 13:15) Tatweelede kwaamba buyo amulomo kuti tulamusyoma Jesu. Kutegwa tucizumine cinunuzyo, tweelede kutondezya lusyomo mumilimo. Kulugwalo lwa Jakobo 2:26, tubala kuti: “Lusyomo lunyina milimo lulifwide.”
21, 22. (a) Nkaambo nzi ncotweelede kujanika ku Ciibalusyo calufwu lwa Kristo mwaka amwaka? (b) Ncinzi ciyakubandikwa mu Zibalo 6 alimwi a 7?
21 Amujanike ku Ciibalusyo calufwu lwa Kristo. Mangolezya katanafwa Jesu, wakatulailila kuti tweelede kucita ciibalusyo calufwu lwakwe. Tulacita oobo mwaka amwaka, alimwi ciitwa kuti Ciibalusyo naa “Mulalilo wa Mwami.” (1 Bakorinto 11:20; Matayo 26:26-28) Jesu uyanda kuti katuyeeya lyoonse kuti wakapa buumi bwakwe bulondokede kabuli cinunuzyo cesu. Wakaamba kuti: “Kamucita oobu lyoonse kutegwa kamundiyeeya.” (Amubale Luka 22:19.) Ciindi nomujanika ku Ciibalusyo, mutondezya kuti mulaciyeeya cinunuzyo alimwi muliluyeeyede luyando lupati ndwaakatutondezya Jehova alimwi a Jesu.—Amubone Bupanduluzi Buyungizyidwe 16.
22 Cinunuzyo ncipego cipati kwiinda zipego zyoonse nzyotukonzya kupegwa. (2 Bakorinto 9:14, 15) Cipego eeci cibotu kapati ciyakugwasya alimwi amamiliyoni aabantu aabo bafwide. Zibalo 6 alimwi a 7 zibandika mbociyakukonzyeka eeci.


text:
Sena Leza Wakalenga Diabolosi Kuti Katusunka?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Ibbaibbele litondezya kuti Leza taakwe naakalenga Diabolosi pe. Muciindi caboobo, wakalenga cilenge cakazooba Diabolosi. Kujatikizya Leza, Ibbaibbele lyaamba kuti: ‘
Milimo yakwe yoonse ililuleme, nkaambo inzila zyakwe zyoonse zililuzi. Ngu-Leza uusyomeka uutakwe cibi; uliluleme, uliluzi.’ (Deuteronomo 32:3-5) Kuzwa kukaambo aaka, tulakonzya kuba masimpe kuti Saatani Diabolosi cimwi ciindi wakalilondokede alimwi wakaliluleme, wakali umwi wabana ba Leza, bangelo.
Kulugwalo lwa Johane 8:44, Jesu wakaamba kuti Diabolosi “
kunyina naakakakatila mukasimpe,” kupandulula kuti cimwi ciindi Saatani wakali kwaamba masimpe alimwi taakajisi cibi.
Nokuba boobo, mbubwenya mbuli bangelo abantu mbobakalengwa kabali basongo, mungelo iwakazikuba Saatani Diabolosi wakajisi lwaanguluko lwakusala cibotu alimwi acibi. Kwiinda mukusala nzila ikazyanya a Leza alimwi akweena banabukwetene bakusaanguna kumusangana, wakalipanga kuba Saatani, kupandulula “Sikukazya.”—Matalikilo 3:1-5; Ciyubunuzyo 12:9


text:
Regarder Série: Brooklyn Nine Nine En Streaming (2013–)
Informations sur la série:
Résumé de la série :
Une sitcom suite à la vie d'un groupe éclectique de détectives dans une circonscription de New York, y compris un slacker qui est forcé de façonner quand il obtient un nouveau patron.
Mots clés : Regarder Brooklyn Nine Nine en streaming ,Voir Brooklyn Nine Nine ,Voir Brooklyn Nine Nine en Streaming ,Voir Brooklyn Nine Nine Gratuitement ,Brooklyn Nine Nine Youwatch ,Brooklyn Nine Nine youtube ,Brooklyn Nine Nine Stream Complet ,Brooklyn Nine Nine Exashare ,Brooklyn Nine Nine Complet ,Brooklyn Nine Nine Sans Coupure ,Brooklyn Nine Nine Sans Limite ,Brooklyn Nine Nine VF ,Brooklyn Nine Nine en VF ,Brooklyn Nine Nine VOSTFR ,Brooklyn Nine Nine en VOSTFR ,Brooklyn Nine Nine VK ,Brooklyn Nine Nine Netu ,Brooklyn Nine Nine SpeedVideo ,Brooklyn Nine Nine Gratuit ,Brooklyn Nine Nine DPstream ,Brooklyn Nine Nine Full-Stream , Brooklyn Nine Nine Stream HD qualité, Regarder Brooklyn Nine Nine sur iPhone, Regarder Brooklyn Nine Nine sur iPad


text:
CIIYO 25
Mbotuyaka Maanda aBwaami Ancotwayakila?
Kweelana aliina lyakwaamba ayi Ŋanda ya Bwaami ncoyaamba, shintu shoonse nshetwiiya shilaamba sha Bwaami bwakwe Lesa—mutwi wamakani Yesu ngakalinga kushimikila.—Luka 8:1.
Ngumusena bantu nkobapaila Lesa wancine. Ngumusena Bakamboni Bakwe Yehova mpobatalikila ncito yabo yakushimikila makani abotu aBwaami. (Mateyo 24:14) Maanda aBwaami alipusenepusene kukomena alimwi ambwakayakwa, sombi oonse aliyakitwe munshila yabulemu alimwi aanji alasebenseshekwa amabungano aanji. Mukwiinga mabungano atooya cifulilaakobo, mumyaaka ya conoono twakayaka Maanda aBwaami aanji abuumbi cakwaamba ayi na nkwaaba, (inga twaamba ayi bushiku bomwi, tulayaka Maanda aBwaami 5). Ino ici cilakonsheka buyani?—Mateyo 19:26.
Tulasebensesha maali apekwa mukuliyandila kucafwa ncito iyi. Aya maali na apekwa kuswa mumabungano apusenepusene alatolwa kuofesi yamusampi kwaamba ayi akasebenseshekwe kuyaka na kubamba Maanda aBwaami kumabungano batacite.
Alayakwa aBakamboni balyaaba kusebensa cakutalipilwa. Mushishi shiinji muli Tubunga twa Beshikuyaka Maanda aBwaami. Abo basebensa mutubunga utu balaya mukucafwilisha mabungano apusenepusene mucishi mobakala alimwi amisena imwi kuyaka Maanda aBwaami. Mushishi shimwi kuli bamakwesu bakapekwa ncito yakutanjilila ncito yakuyaka Maanda aBwaami akuyakulula ayo atabete kabotu kumisena nkobasebensela. Lyoonse ndyebatoyaka kulaba bamakwesu beshikuswa pafwaafwi bacishi kabotu ncito yakuyaka abo bakalyaaba kusa mukucafwa muncito iyi. Nacibi boobo, beshikufula pancito iyi mbaabo beshibakanosebensesha Ŋanda ya Bwaami iyo. Incito iyi ileenda kabotu mukwiinga Yehova ulatupa mushimu wakwe alimwi bamakwesu abalo balasebensa camoyo woonse.—Kulumbaisha 127:1; Bene Kolose 3:23.
Ino ngumulandunshi tuleeta musena nkotupailila ayi Ŋanda ya Bwaami?
Ino tulacikonsha buyani kuyaka Maanda aBwaami pacishi coonse?
AMWIILEWO ASHIMWI
MABUNGANO
Nciinshi Cicitika pa Ŋanda ya Bwaami?
Amunjile mukati akubona nobene.
INO MBAANI BATOOCITA KUYANDA KWAKWE YEHOVA MUNSHIKU SHINO?
Ino Mabungano a Bakamboni Bakwe Yehova Alacitwa Buyani?
Sa mwakayeyawo ayi nciinshi cicitika kumabungano esu? Cakutatoonsha mulaakwiiya shintu shibotu kuswa muBaibo sheeshi shikamusangalashe.


text:
Mungaya ni Nsansa pa Ng’anda
Mungaya ni nsansa umu cupo na pa ng’anda ndi cakuti mukuomvya ivyaya muli Baibo.
Amazwi ya Kutampilapo
Mungaya aansansa umu cupo nu mu lupwa ngi cakuti mukulondela ivyeo ivingamwazwa ivili mu kabuku kaa vino vyafuma muli Baibo.
CIPUTULWA 1
Mwaleenga Leza Pakuti Aamwazwa Ukuya ni Nsansa Umu Cupo
Cingamwavwa ukuzifya ivintu mu cupo cinu ndi mukuomvya amauzyo yaili angupale.
Ciputulwa 2
Mwaya Acisinka Kuli Yawinu
Uzye ndi musikucita ucende ala casila vivyo kwene mwemwe acumi kuli yawinu?
CIPUTULWA 3
Vya Kucimvya Intazi
Vino mwasoolola ukucita lino mwaya ni ntazi, vingalenga ukuti icupo cinu ciye icikome nupya ica nsansa nanti ukuya iciteke icantazi zitupu.
CIPUTULWA 4
Vya Kuomvya Ningo Impiya
Uzye ukutailana nu kuya uwacumi vika-azwa uli?
CIPUTULWA 5
Vino Mungatwalilila Ukuvwana na Yalupwa
Mungalanga umucinzi uku yavyazi inu ukwaula ukonoona icupo cinu.
CIPUTULWA 6
Vino Ana Yakasenula Ivintu Umu Cupo
Uzye ukukwata umwana kungamulenga ukuti mwatemwana sana?
CIPUTULWA 7
Vya Kusambilizya Umwana Winu
Ukusambilizya kwaluta pa kwika sile amasunde yakulondela pa ng’anda.
CIPUTULWA 8
Ndi Kwapona Uzanzo
Mwazumila ukumwazwa.
CIPUTULWA 9
Mwensi Apa Ng’anda Mwapepela Yeova Pamwi
Uzye mungacita uli pakuti mwaipakizya sana ukupepa kwa lupwa?


text:
CIPUTULWA 5
Kufuma Apa Mwene wa Kutandikilapo Uwa Ina Izlaeli Ukufika Lino Yayasenzile Umu Uzya Uku Babiloni
Saulo aliwe watandikiilepo ukuya umwene wa ina Izlaeli. Nomba Yeova wamukaanyile, nu kusoolola Davidi ukuti aliwe aateeka. Tulasambilila ivingi pali Davidi. Lino wali umulumendo, waile alwa ni pombolo Golyati. Lyene utwike ukufuma ku Mwene Saulo, uwamuuvwilanga uzuwa. Kufuma papo kwali mwanaci umusuma sana wino yatangi Abigelo uwalesizye Davidi ukucita icintu cimwi iciipe.
Lyene tulasambilila ivingi pali Solomoni mwana Davidi uwapyanyile isi nu kuya umwene wa ina Izlaeli. Aene yatatu akutandikilako ukuteeka aina Izlaeli yateekanga pa myaka 40 cila-muntu. Lino Solomoni wafwile, uwene wa Izlaeli wapaalukiine paili, kwali uwayeliile uku kaeya nu waeliile uku katutu.
Uwene uwayeliile uku kaeya wali ni mitundu 10, nupya waaliko pa myaka 257 kufika lino onoonyilwe uku ina Asilya. Lyene lino paapisile imyaka 133 uwene uwayeliile uku katutu, uwali ni mitundu iili nao kwene onoonyilwe. Pa nsita iiya alino aina izlaeli yasenzilwe umu uzya uku Babiloni. Fwandi Iciputulwa Cakwe CINI (4) cikalanda pa vintu ivyacitiike pa myaka 510 lino kwacitiike ivintu ivingi sana.
MU CIPUTULWA CII
ILYASI 56
Saulo, Umwene Wa Kutandikilako Uwa Ina Izlaeli
Pa kutandika Leza wasolwile Saulo lelo pa cisila wizile amukana, ivyani vino tungasambililako.
ILYASI 57
Leza Wasoolola Davidi
Ivyani vino Leza waweni muli Davidi vino kasema Samweli wafizilwe ukulola?
ILYASI 58
Davidi Na Golyati
Icalenzile kuti Davidi acimvye Golyati.
ILYASI 59
Umulandu Uno Davidi Alinzile Ukupuukila
Pakutandika Saulo watemilwe Davidi lelo pacisila wizile aya nu lupato lwa mu mwenzo. Icani calenzile?
ILYASI 60
Abigelo Na Davidi
Abigelo walanzile ukuti iya iciwelewele, lelo ukucita ci kwalenzile kuti apusuke.
ILYASI 61
Davidi Yaamusoolola Ukuya Umwene
Vino Davidi wacitanga vyalanganga ukuti walinzile ukuya umwene.
ILYASI 62
Intazi Umu Ng’anda Yakwe Davidi
Vino Davidi wacisile vyalenzile kuti ailetelele nu kuletelela ulupwa lwakwe pa myaka iingi.
ILYASI 63
Umwene Wa Mano Solomoni
Uzye umu cumi wali nu kuputula umwana paili?
ILYASI 64
Solomoni Wakuula Ing’anda Ya Kupepelamo
Nanti cakuti Solomoni wakwatisye mano, wizile atunkwa ukucita cintu cimwi cipisye.
ILYASI 65
Uwene Yaupaatula Paili
Lino sile Yeloboamu watandike ukuteeka, walenzile antu kutandika ukutama masunde yakwe Leza.
ILYASI 66
Yezebele, Namwene Umwipe
Walondanga sile ukucita vino akulonda.
ILYASI 67
Yeosafati Wataaile Yeova
Uzye cingacitika ukuti asilika yaye uku nkondo na kiimba aatakweti ni canzo icili consi ale awino akuyatungulula?
ILYASI 68
Alumendo Yaili Aatuutulwike
Uzye umuntu umufwe angaya nu umi nupya? Icintu cico cacitike!
ILYASI 69
Mukazyana Wavwa Umonsi Wa Lulumbi
Waali umusipe, napya calenzile kuti kucitike icizungusyo.
ILYASI 70
Yona Ni Ciswi Cikulu
Yona wasambilile isambililo lya kuti kucita cino Yeova walanda kwacindama.
ILYASI 71
Leza Walaya Ukuti Kulaya Paladaise
Paladaise wa nkolelo wali umunono, lelo wali nu kusandululwa ukuya insi yonsi.
ILYASI 72
Vino Leza Wavwilizye Umwene Hezekiya
Usiku sile onga, malaika umola asilika aina Asilya 185,000.
ILYASI 73
Umwene Umusuma Uwa Kusyalikizya Uwa Ina Izlaeli
Lino wali sile umwance, Yosiya wacisile vimwi ivyalanzile ukuti wali umusipe.
ILYASI 74
Umonsi Aataakweti Intete
Yelemiya welenganyanga ukuti waali umwance atange aye kasema, lelo Yeova wamanyile ukuti angaomba.
ILYASI 75
Alumendo 4 Umu Babiloni
Yatwalilile ukuya acumi nanti cakuti yaali kutali ni ndupwa zyao.
ILYASI 76
Musumba Wa Yelusalemu Onoonwa
Umulandu ci uno Yeova wazumilizye aina Babiloni ukonona Yelusalemu?