text: 1Baana bane, i yeniyi naling'wandikila giki mutiziita shibi; aliyo ulu munhu wita shibi tuli na Nombeji u kuli Siswe, ng'wene Kilisto Yesu u ntungilija. 2U wei h'uyo ali shitambo kulwa shibi shise, hama niyo iti kulwa shibi shise duhu, aliyo sha bose pyi u mu si. 3Ulu tushidima i shilagilo shakwe hu tukumana giki tundeebile. 4U wa kuhaya giki andeebile aliyo ubiza atashidimile i shilagilo shakwe, u ng'wenuyo nomolomo; hama nu butungilija butimo u muli we. 5Aliyo uyo agudimile u mhayo gokwe, u ng'wenuyo ntungilija, nu butogwa bo ng'wa Mulungu bushikanyiwe u muli we. U mu giko hu tukumana giki tuli muli we. 6U wa kuhaya giki ali muli wei, shiigelile nanghwe ashimizile mu nhungwa giti jakwe. 7Batogwa, natung'wandikilaga shilagilo shipya, aliyo shaho na kale; isho muli nasho kufuma kale na kale. I shilagilo sha kale shenisho hu gwene u mhayo uyo ng'wamalile kugwigwa. 8Aliyo hangi naling'wandikila shilagilo shipya, u mhayo gwa nghana uyo guli muli wei, hamo nu mu bing'we; nguno i giiti shilibita, i lisana lya nghana likwaakaga i haha. 9Uyo akwihayaga giki ali ng'wisana aliyo ubiza ankolilwe nduguye, u ng'wenuyo ataali mu giiti ni haha! 10Uyo antogilwe nduguye ali ng'wisana, niyo u muli wei shitimo sha kwipamya. 11Aliyo uyo ankolilwe nduguye ali mu giiti, niyo akushimizilaga mu giiti; atamanile nuulu hado uko ajile, nguno i giiti shimbokugije a miso gakwe! 12A bing'we banigini naling'wandikila, nguno mulekejiwe i shibi shing'we mu lina lyakwe. 13A bing'we bababa naling'wandikila, nguno muumanile uyo ali waho na kale, kufuma wandijo. A bing'we badinha, naling'wandikila, nguno mumpyenile u Mi. 14A bing'we banigini, nang'wandikilaga, nguno muumanile u Siswe. A bing'we bababa, nang'wandikilaga, nguno muumanile uyo ali waho na kale kufuma wandijo. A bing'we badinha, nang'wandikilaga, nguno muli na nguzu, nu mhayo go ng'wa Mulungu gulimo u mu bing'we, na hangi mumpyenile u Mi. 15Yaya u kwitogwa i si, pyi ni sha mu si; ulu munhu utogwa si, u butogwa bo ng'wa Siswe bukubiza butimo u muli we. 16Nguno pyi i sha mu si, giti kwikumva kwa mili, kwikumva kwa miso, na kudoosela bupanga; shitafumaga kuli Siswe, i shoi shili sha mu si! 17Aliyo i si ilibita, hamo nu kwikumva kwamo; lelo u wa kwita iyo yinyegije Mulungu, u ng'wene ali wa kushinga ho welelo bose. 18Bing'we baana, i likanza ili lili lya ku bukalikijo; huna luulu git'umo ng'wamala kwigwa giki akwiza Ng'wilwisha wa ng'wa Kilisto, ni haha baliho bingi a bilwisha ba ng'wa Kilisto. H'i nguno yene tulimana giki tuli ng'wikanza lya ku bukalikijo. 19Bakufumaga mu bise, aliyo i gete a boi bati bichiswi, nguno ulu ni baali bichiswi ni bikala hamo nise, kwike i haha ilimanika hape giki bati bichiswi pye a bose! 20Aliyo a bing'we ng'witiililwe Moyo Ng'wela kufuma kuli we uyo ali ng'wela, nose hu kuhaya ng'wimanile pyi i yose. 21Natung'wandikilaga iki giki mutimanile i nghana, aliyo iki ng'wimanile; na hangi iki butimo bulomolomo bose-bose u mu nghana. 22I gisi u nomolomo ali nani, ulu ati uyo alemile kuzunya giki u Yesu hu ng'wene u Kilisto? U ng'wenuyo hu ng'wene u Ng'wilwisha wa ng'wa Kilisto, h'uyo anemile u Siswe pyi nu Ng'wana! 23Buli ng'wene uyo anemile u Ng'wana, nu Siswe ati nanghwe; u wa kukaanila giki ali nanghwe u Ng'wana, u ng'wenuyo ali nanghwe nu Siswe. 24A bing'we ikalagi u mu mhayo uyo mugwigwile kufuma ha wandijo. U mhayo uyo mugwigwile kufuma ha wandijo gwenuyo ulu gwikala u mu bing'we, ning'we mukwikala mo u muli Ng'wana nu muli Siswe. 25U mhayo uyo atwisagigije gwene uyu, bupanga bo welelo bose. 26Nang'wandikilaga i mihayo yeniyi kulwa nguno ya banhu abo bakumuhubyaga. 27Aliyo a bing'we u Moyo Ng'wela uyo ng'witiililwe kufuma kuli Kilisto ali hamo ning'we, nose muti na nguno ya kulangwa na munhu ose-ose. Huna luulu ikalagi mo duhu u muli we, git'umo Moyo Ng'wela akumulangaga mu yose. U mhayo gwenuyu guli gwa nghana, guti gwa bulomolomo. 28Huna luulu i haha baana, ikalagi muli wei. Ulu ng'wita giko tutubiza na booba ulu oolechiwa, tutugooka u ku butongi bokwe a h'ikanza lya kushoka kwakwe. 29Ulu mubize mumanile giki u wei ntungilija, managi ni giki buli munhu uyo akiitaga ya butungilija abyalilwe na ng'wene.


c: text/html

text: 1Melekisedeki e Mutwa va ku Salemu, na mutambisi va Nguluvi umuvina. Abulahamu peapilukige ihuma kwigalu kwe avawulige avatwa, Melekisedeki atang'ine nave, swe akumufunyilila, 2nave Abulahamu amomolye pichumi fya ifinu mbefili fyeeakolye uwuganusi wa ilitawa lyakwe Kwekutigila Melekisedeki ye, “Umutwa va uwugolofu”; na, kangi pakuva e Mutwa va ku Salemu, litawa lyakwe kangi kwekutigila, “Umutwa va uwikalakunoga.” 3Udade nu yuve sivitambulwa nambi, na kangi nambi ulukolo lwakwe silwitambulwa; silwilongwa ulusika lwa ukwegalwa na ulwa afwe panili. Uyu ihwana na Umwana va Nguluvi, na iva peavelaga mutambisi mbepali na mbepali. 4Sweno, mwiwona ulwa umunu uyu lwee mutambule. Kukwetu Abulahamu amomolye fya pichumi fya ifinu mbefili fyeeagalwe kwigalu. 5Tukulukagula kangi ulwa mu ndagilo, avana va Levi avatambisi, vevene vevanoje ukutegula ifya pichumi uluhuma kuvanu, kwe kutigila kwa vanyalukolo vawo, nambi na avene nawo visukulu va Abulahamu. 6Neke uyo Melekisedeki sie va ulukolo lwa Levi, nambi ndahihyo anuche ifya pichumi ukuhuma kwa Abulahamu; kangi amufunyilye umwene yee mupele uluhuviso. 7Sipololi ulukani lwa ukusina nambi padodo, ulwa na mbepali yeakumufunyilila uyungi aiva muvina ukumulutila yula yeifunyililwa. 8Kangi, iwo avatambisi vevakwanukila ifya pichumi, ve vanu ve vifwisaga; neke lino ipa yevakwanukila ifya pichumi kwekuta Melekisedeki itigilwa uyu sifwisagi. 9Twihwana lino, ukutigila ulwa Abulahamu peatawulige ifya pichumi, Levi (ye avanakwe vakwanukila ifya pichumi) nave atawe ifya pichumi. 10Pakuva Levi esalegalwa nda, neke iva wita wanda e mumo mumuvili gwa ukukwe Abulahamu, ulusika lwe Melekisedeki peakwitang'ana na ukukwe. 11Lino wone uwukwilanikile wewuvelage wutufiche ukukola uwutambisi wa Avalevi (pakukola mwalulo avanu vanuche indagilo), mbi kwekuva na kuguluma kwa umutambisi yungi se mumigosekese ja Melekisedeki, pesi yula hela yeitambula mumigosekese ja Haluni? 12Pakuva uwutambisi pewupitwike, lwindahihyo na indagilo naso sipitukage. 13Nave Umutwa vetu ye mbesili iso sikumulonga yu mwene, e va ulukolo ulungi, na sipwali va mulukolo lwakwe nambi yumwi yeapigite pala pifunyo iva mutambisi. 14Lulonge pelu ulwa umwene egalilwe mulukolo lwa Yuda ulukolo lwe Musa salulonzili pealongige isa avatambisi. 15Kangi ulukani ulu lulipelu hilo Umutambisi uyungi yeihwana na Melekisedeki yeakawonike. 16Uyo siapelitwi uwutambisi ukukola indagilo na uwulagise wa avanu uwakwanangika, pesi kwa uludali lwa uwumi uwutasila. 17Pakuva Uwandike Uwelu witigila, “Veve wi mutambisi kitasila, ukungendela imigosekese ja uwutambisi wa Melekisedeki.” 18Sweno, ululagi lula ululovela lwahesiwe pakuva lwe luhomefu na silwanosigi kinu. 19Pakuva indagilo sa Musa sisahwaniti ukukwisa ulukani lwelweluvesaga. Neke lino, apono pala pahalye uluhuvi ulunofu ululutye hilo, na uwimila lulo twihwana ukumuhegelela Nguluvi. 20Siwita lulo hela ipa pololi ulwilapo lwa Nguluvi. Kumbi ulusika lula lwe avangi pevapeligwe uwutambisi ulwilapo ulo silwepololi. 21Neke Yesu apelitwe uwutambisi kwa ulwilapo ulusika lwe Nguluvi amutigilige: “Umutwa ilapite, na sisaapitula lweealulekite: ‘Veve wi mutambisi kitasila.’ ” 22Uwimila ukusutana uko, Yesu ave kipingiko cha ulufingano ulunofu ululutye hilo. 23Kangi kwina ukusutana ukuliwungi; iwo avatambisi avangi vewolofu pakuva vafwisige na sivahwaniti ukuva pevapigaga mbepali. 24Neke Yesu siindawe avene, umwene inana kitasila, uwutambisi wakwe siwihegagi kulumwene nangi. 25Uwimila lulo, umwene ihwana lino na mbepali ukuvapoka vala mbevali vevakumubitila Nguluvi ukugendela kulumwene, pakuva umwene inana kitasila avasukilage kwa Nguluvi. 26Sweno, Yesu ye mutambisi umuvina yeakwilaniche hilo mu wugulumu wetu. Umwene mwelu, mugaya wananzi nambi nzanangifu mulumwene; asumuli mwa vanyanzanangifu na apelitwe indolo mbaka kuchanya. 27Umwene siindawe vala avatambisi avavina avangi; silumuvaji ukutawula inambika wekwache, ivangila inambika ya inzanangifu sakwe yumwene, pambele uwimila inzanangifu sa avanu vangi. Umwene apigite ulo sukumwi hela peitawulige yumwene nambika, na iyo yikwila mu imisika mbegili. 28Nachene ululagilo lwa Musa lwalwihagula avahomefu ukuva vatambisi vavina; neke ulwilapo lwa Nguluvi lwealuvikite mu mwilapo na lwelwahumite mu mbele ya ululagilo lumuhagwe Umwana yeavikitwe akwilaniche kitasila.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Nene Paulo ntungwa kulwa ng'wa Kilisto Yesu, na ndugu Timoteo. Kuli ntumami ng'wichiswi ntogwa Filimoni, 2n'ilumbu lise Afia, hamo na nshilikale ng'wichiswi Alikipo; ni kanisa iyo ikibilingaga mu kaya yako. 3Shigongo na mhola shibize hamo ning'we kufuma kuli Mulungu Siswe, na kuli Seeba wise Yesu Kilisto. 4Nakunumbaga u Mulungu wane, bul'ikanza ulu nalikuhaya u mu kulomba kwane. 5Nguno nakujiigwaga i nghulu ja kuzunya kwako, nu butogwa wako umo untogelilwe u Seeba Yesu, na a beela pye a bose. 6Na luulu nalikulomba u buzunya wako ubutumamile mu busangi, huna ukwideeba mu nghana pyi i yawiza iyo ili yise muli Kilisto. 7Naayegile no, hangi naalungujiwe no ndugu wane, kulwa butogwa wako; nguno ojizalabanije i ngholo ja beela. 8Huna luulu, nuulu iki u muli Kilisto nali nabo u bugimu bo kukulagila iyo yigelile wiyite, 9aliyo ili yawiza nakulombe, kulwa nguno ya butogwa. U nene Paulo na bunamhala bone giki, uyo i haha nali ntungwa kulwa ng'wa Kilisto Yesu. 10Nalikulomba kulwa nguno ya ng'wa Onesimo, u ng'wana wane muli Kilisto; uyo naamyalile mu butungwa bone. 11Na nghana wali ati na solobo u kuli bebe i kwandya; aliyo i haha ali na solobo u kuli bebe nu kuli nene. 12U munhu ng'wenuyo nuulu iki nalikushokeja; aliyo i chene u wei ali bupanga bone gete. 13Niyo naali natogilwe kwikala nanghwe nene, ayunigunaana ha ng'wanya gwako u mu nimo gwa Nghulu Jawiza, aho nataali natungilwe. 14Kwike naabonile iti chiza niite mhayo gose-gose aho nataali kugamana a maganiko gako; utiziita mhayo gwawiza mu buhadikijiwa, aliyo wite mu kwifunya. 15Nguno hamo h'i chene akakwingila ng'wikanza iguhi, giki abize wako shiku jose ja welelo na welelo; 16aliyo iti mu busese. I haha akilile a ha busese; u kuli nene ali ndugu ntogwa, lelo u kuli bebe na kutinda ho: u mu mili nu muli Seeba! 17Huna luulu, ulu ulinisanya giki nali ntumami ng'wiyo, ng'wanukulage giti ulinanukula nene. 18Hama nuulu wakuhuba mhayo gose-gose, nuulu hamo ali na bugasa kuli bebe, bubalilage kuli nene. 19Nene Paulo nandika na nkono gwane ng'wenekili giki nakulipa, nati na nguno ya kuhaya giki u bebe hu uli na bugasa u kuli nene. 20Alichene ndugu wane, nigunaanage mu giko u muli Seeba, ubuyeje muli Kilisto u bupanga bone. 21Nalikwandikila mu kusanya giki ukwita na kutinda umo nalikuwilila, nguno nabumanile u wigwi boko. 22Hama niyo nalisagilwa nakushoshiwa ku bing'we kulwa kulomba kwing'we; ali luulu, nilonja-longejage na ha kushikila. 23U Epafula u ntungwa ng'wichane muli Kilisto Yesu alikugisha, 24na a batumami bichane a ba Maliko nu Alistako nu Dema, hamo nu Luka, nabo balikugisha. 25Shigongo sha ng'wa Seeba Yesu Kilisto shibize hamo na moyo gwako: Alichene


text: 1I likanza lyenilo, bamo abo baali henaho bung'wila mihayo ya bana Galilaya balebe, abo Pilato wali wababulaga ng'wikanza lya kufunya shitambo shabo! 2Nanghwe u Yesu ubashokeja alihaya, "Muliganika giki a bana Galilaya abo ikabilongela i yeniyo, baali na shibi kutinda pye a bana Galilaya a bangi? 3Nalimuwila iti giko na hado yaya, aliyo ulu mutagalukile, na a bing'we pyi mukuyagala giko! 4Nuulu hamo muliganika giki a banhu abo ikumi na banaane abo bakagwilwa numba mu Siloamu buucha, baali bakenaaguji no kutinda pye a bikaji ba Yelusalemu? 5Nalimuwila iti giko na hado yaya, aliyo ulu mutagalukile na a bing'we pyi mukuyagala giko!" 6Huna ubinha lusumo uhaya giki, "Munhu nebe wali wahamba ntini mu ngunda gokwe, aliyo buli ikanza ulu wiza ho kulola matwajo wali atapandikaga! 7Nose ung'wila u nimi, 'Ulibona giki yashikaga myaka idatu i haha nakumanaga niza a ha ntini gwenuyu kulola matwajo, aliyo nduhu nuulu kupandika; i gete gubbutage wa, nibuli gwikale gunikenaaguja ilaale lyane sagala duhu!' 8Nanghwe u nimi ung'wila, 'Baba, gulekage nahene u ng'waka gwenuyu duhu nagugeme kugubeeja-beegeja, nagutuulile na maboleela-boleela. 9Ulu gutwaja ikubeelela, aliyo ulu iti chene, nahene ukugubbuta!' " 10Lushiku lungi yali sabato, u Yesu walangaga ng'wisinagogi limo lyaho. 11Walimo na nkima wali wagunghumiwa moyo gwa bugokolo; wali atadugije kugungumuka kushisha ikanza lya myaka ikumi n'inaane! 12U Yesu aho wamona ung'witana ung'wila giki, "Bebe mayu otaligulagwa u mu makoye gako." 13Untuulila makono, haho na haho ugungumuka wandya kunkumilija Mulungu. 14U ntaale w'isinagogi akapelana no aho wabona giki u Yesu wampija munhu ha sabato, ubawila a banhu giki, "Bing'we, jiliho shiku itandatu i ja kutumama milimo, mulizage ng'wapijiwa u mu jenijo, yaya a ha lushiku lo sabato!" 15Nanghwe u Yesu unshokeja giki, "Bing'we bibeeleja, i gisi a ha sabato buli ng'wene u mu bing'we atataligulilaga ng'ombe nuulu nzobe yakwe waja kwing'wisha? 16Al'u munhu uyu oluhiwa na Shetani ikanza lya myaka ikumi n'inaane i yose iyo, niyo hangi nshike o ng'wa Abulahamu gete, nibuli atigeleelilwe u ng'wene u kwifuujiwa a ha sabato?" 17Aho wihaya i yeniyo pye abo bang'witilaga wilu bakagooka kibi no! Pyi i libita lya banhu bikumilija i yawiza iyo akabeeja. 18Huna uhaya giki, "U butemi bo ng'wa Mulungu bubizile giti ki? Himba ulu kuwikolanija na ki? 19U boi buli giti kabiyu ka haladali, ako munhu akakasola uukakahamba mu ngunda gokwe. Kahayuzwa kukula gubiza nti ntaale, kushisha nose na noni ja kulala jupandika wikalo u mu matambi gago." 20Hanuma hangi uhaya, "Nawikolanije na ki u butemi bo ng'wa Mulungu? 21Wiyikolile na shibimbya, isho nkima akasola ugulanya mu ngele idatu ja busu, shubududumya pyi u bose." 22U Yesu aho alija Yelusalemu, waja akulangaga u mu mizengo nu mu magunguli. 23Kuhayimanila munhu nebe omuja giki, "Seeba, angu mmho i gete abo bakupijiwa bali bagehu no?" Nanghwe ubawila giki, 24"Igaganijagi u kubitila a ha nyango u mpine, nguno bali bingi abo bakugema u kwingila aliyo bakulemeelwa! 25Managi giki, u ng'wenekili kaya ulu ulinda wimiila kugulugala u nyango, ning'we ng'usangwa mutaali hanze, mukutula no i hoodi, kunu mukuhayaga; 'Seeba tulugulilage nise!' Aliyo u wei akumushokeja amuwile giki, 'A bing'we natumumanaga, pyi nu kuko mulifuma!' 26Ning'we mukuhaya, 'Angu twalyaga na kung'wa hamo nangho; hama niyo u bebe walomeelaga nu mu mapanda gise!' 27Akumushokeja amuwile giki, 'Bing'we biiti ba mihayo yabubi, nalimuwila natumanaga uko mulifuma, ningilagi a henaha!' 28Kukubiza ho kulila, na kushelanya mino; ulu ng'ubabona u mu butemi bo ng'wa Mulungu a ba Abulahamu na Isaka na Yakobo; hamo na a bahangi a bose, aliyo a bing'we ng'waponyiagwa hanze! 29Banhu bakufuma kiya na ng'weli, bangi sukuma na dakama bize bigashe kulya shiliwa u mu butemi bo ng'wa Mulungu. 30Kwike baliho aha abo bali ku numa, aliyo bakubiza ku butongi, na a babo bali ku butongi, abo bakubiza ba ku numa!" 31I likanza lyenilo biza Bafalisayo kung'wila giki, "Ni winga a henaha, nguno u Helode alikooba kukubulaga!" 32Nanghwe ubawila, "Jagi mukiwile i nyamhawa yeniyo giki, 'I lelo ni ntondo nalimalija kupeeja masamva na kupija banhu, u lo kadatu lwaho nakubiza namala-maja.' 33Kwike inigeleelilwe nabize mu lugendo i lelo ni ntondo, ni ntondo bungi; nguno itadulikanile u nghangi achile hanze ya Yelusalemu! 34Ee, Yelusalemu, Yelusalemu mulagi o bahangi; bebe uyo ukabapondaga mawe abo ukatumilagwa. Nashishaga nghangala jinga nakugemaga kubakuminga-kuminga a baana bako, git'umo ngoko ikakumingilaga zwiyu jayo, yajibandila mu manana gayo; aliyo mutatogilwe! 35Managi giki ng'walekelagwa i numba ying'we. Nguno nalimuwila mutunibona hangi kushisha aho mukuhaya giki, 'Ali na mbango uyo aliza mu lina lya ng'wa Seeba!' "


text: 1Sweno, ululutye mwa mbesili setwilonga lwe ulu: hwehwe twinave Umutambisi Umuvina yeindahihyo, yula ye akong'ome kundyo kwa ikigoda cha uwutwa cha umunyaludali Nguluvi kuchanya. 2Umwene ipigaga uwupisi wa umutambisi umuvina apono apelu hilo, kwekutigila mugati mwa ilihema ilya nachene ilisenge nu Mutwa, na si na avanu nda. 3Yeyeavesaga mutambisi muhagule ukumutawulila Nguluvi ifitawulwa na inambika, na palulo nayi mutambisi Umuvina vetu lumuvaje avelage na ikinu cha ukutawulila inambika. 4Wone Umwene eave va baha ponivala, sieahwana nambi ukuva mutambisi, pakuva povali avatambisi avangi avitawula ifitawulwa ndawe indagilo we sihele silagila. 5Ifipigo fyawo fya uwutambisi ifyo figaniso hela na mwigigi gwa fila ifilikuchanya. Na lwe lwelwiwali na kwa Musa. Ulusika lweepipi ukusenga ilihema, Nguluvi amulonje, “Wuyapage chechekivesaga ukwiga kila ikiganiso walagilwe kula ku kidunda.” 6Neke lino Yesu apelitwe ikipigo cha uwutambisi ikinofu ukulutila cha avene, ndawe ulufingano lwealukangise mu vanu na Nguluvi lunofu ukulutila, pakuva ulutu lwakwe lwimye mu nyuviso sa ing'ani inofu isilutye. 7Pakuva wone ulufingano lula ulwa ukutala lweluvelage lugaya wutenda, apepagaya ikivalwa cha ukuvika ulu ulwa kavili. 8Neke Nguluvi avasokime avanu vakwe peitigila: “Ikimunyi kikusa, ilonga Umutwa, pesambika ulufingano ulupya na avanu va Isilaeli na avanu va mu Yudaya. 9Ulufingano ulu silwihwana na lula lwendavikite na avakukwawo ikimunyi kila pendavalongosige kwa uludali ukuvahumya ku Misili. Sivevahuvilwa mu lufingano lwangu; nambi nane sindavatugiti, ilonga Umutwa. 10Na ulu lwelufingano lwangu lwembika na vanu va Isilaeli ifilo ifikusa, ilonga Umutwa: Mbika indagilo sangu mu luhala lwawo, nu kwandika mu numbula sawo. Nane mba Nguluvi vawo nawo vava vanu vangu. 11Sipwali kangi umunu yeamwigisa umuyagwe, nambi yeamulongela munyalukolo vakwe ukuta: ‘Mukagulage Umutwa.’ Pakuva avanu mbevali, vavina na vadodo, savang'agula nene. 12Nane ndivadegepela inzanangifu sawo, na sisanziwuka kangi uwananzi wawo nambi.” 13Na mukulonga sa ulufingano ulupya, Nguluvi alusakise lula ulwa ukutala; na chechekivesaga ikisakalaga nu kuva kilovela icho sikihaavagi ukuyaga.


text: 1Huna luulu iki tubalililwe butungilija kulwa kuzunya, tuli na mhola u kuli Mulungu, mu nzila ya ng'wa Seeba wise Yesu Kilisto. 2U muli we u ng'wenuyo, tulugulililwe nyango gwa kwingila u mu wiza ubo twimiilile mubo kulwa kuzunya; na tukuyegaga kulwa kuliisagilwa i likujo lya ng'wa Mulungu. 3Hama niyo iti giko duhu, aliyo tukuyegaga nuulu aho tukuluhiagwa, nguno tumanile giki u buluhi bukinhaga wiyumilija. 4U wiyumilija bukaguzuhyaga, i nguzu jikinhaga kwisagilwa. 5Hama u kwisagilwa kutiko kutudimya minala, nguno u Mulungu wamala kupumunhila butogwa bokwe u mu myoyo yise kulwa ng'wa Moyo Ng'wela uyo watwinha. 6Iki nuulu aho twali tutaali bagokolo, aliyo aho lyang'wa i likanza, u Kilisto ucha kulwa banhu babubi. 7U munhu ili shilambu no u kwifunya kunchilila munhu ungi, nuulu akabiza ntungilija; hamo ulu munhu wawiza aliho uyo ashikile kugima kwifunya kunchilila! 8Aliyo u Mulungu u ng'wene atoolekegije u butongwa bokwe umo atutogelilwe mu giki, u Kilisto akatuchilila a bise aho twali tutaali banhu ba shibi. 9Huna luulu iki tubalililwe butungilija mu nzila ya mininga gakwe, hu kuhaya u muli we tukupijiwa, twinge u mu bupelanu bo ng'wa Mulungu. 10Iki ulu aho twali tutaali banishi gukadulika gwa kwitwa a bise kubiza na busangi nanghwe u Mulungu, mu nzila ya kucha kwa Ng'wana wakwe, huna luulu i haha iki tuli na busangi nanghwe, tukupijiwa u mu bupanga bokwe. 11Na hangi iti giko duhu, aliyo tukuyegelaga u muli Mulungu kulwa nguno ya ng'wa Seeba wise Yesu Kilisto, uyo kulwa nguno yakwe i haha twamalile kubiza na busangi hamo na Mulungu. 12Huna luulu, umo shibi shikingilila mu si mu nzila ya ng'wa munhu umo, ni licha likingila mu nzila ya shibi, lyubakubanija pye a banhu; nguno pye bali na shibi. 13Niyo i shibi shiliho kufuma kale, na a haho shali shitaali kubiza ho shilagilo u mu si; nuulu iki i shibi shitabalagwa aho shitiho shilagilo. 14Aliyo i licha lisugile kwingiila kuli Adamu kushisha kuli Musa, niyo lyali libasugile na a babo batiitile shibi sha kulenganila na bukenaaguji bo ng'wa Adamu, uyo wali bulolelo bokwe uyo wali ahelilwe kwiza. 15Aliyo u buhubi buti git'umo shili i shakwinhwa; nguno ulu giki bingi bakingila mu kucha kulwa buhubi bo ng'wa munhu umo, i shigongo sha ng'wa Mulungu ni shakwinha isho shifumile mu shigongo sha ng'wa Munhu umo, u Yesu Kilisto, kulwa nguno ya bingi, shili shitaale no shikilanigije. 16Hama i shakwinhwa shitabizile git'umo gali a matwajo ga shibi shakwe u munhu uyo umo; nguno u bulamulwa ubo buliho kulwa buhubi bo ng'wa munhu umo, bukatwalaga mu nsango; aliyo i shakwinhwa isho shiliho kulwa buhubi bo banhu bingi, shikwingijaga mu butungilija. 17Nguno ulu kulwa buhubi bo ng'wa munhu umo i licha lisugile mu nzila yakwe u munhu ng'wenuyo, ili kutinda no abo bakushanukulaga i shigongo i shitaale, ni shakwinhwa sha butungilija; a bene bakubiza basugi u mu bupanga, mu nzila ya ng'wa Munhu umo, u Yesu Kilisto. 18Huna luulu, git'umo pye a banhu babalililwe nsango kulwa buhubi bo ng'wa munhu umo, ili giko nu mu shitile sha butungilija i sha ng'wa Munhu umo, a bose bakubalilagwa butungilija wa bupanga. 19Na hangi git'umo banhu bingi bakiitwa kubiza ba shibi kulwa bushitiigwa bo ng'wa munhu umo, ili giko nu mu wigwi bo ng'wa Munhu uy'umo, bingi bakwitagwa kubiza batungilija. 20Aliyo i shilagilo shikiza kulwa giki bongeje kukwila u buhubi; kwike aho shakwila i shibi, i shigongo hu shukwila na kutinda ho. 21Ibize giki umo shibi shili na busugi mu nzila ya kucha, ni shigongo nasho u muli Seeba wise Yesu Kilisto shisuge mu nzila ya butungilija, kushisha mu bupanga bo welelo na welelo.


text: 1Nene Paulo ntung'wa wa ng'wa Kilisto Yesu, kulwa shilagilo sha ng'wa Mulungu mpija wise, na Kilisto Yesu uyo ali kwisagilwa kwise. 2Kuli Timoteo ng'wana wane gete u mu kuzunya; shigongo na wiza na mhola shibize hamo nangho, kufuma kuli Mulungu Siswe na Kilisto Yesu Seeba wise. 3Ikalaga mo u mu Efeso git'umo nakakukomelegeja aho najaga Makedonia, nguno balimo bangi baliyulanga malange gatatungiligije; ubahugula booye. 4Na hangi batizimanilija kwikala buponya makanza gabo bakudegelekaga ngano, nuulu mahoya ga mihayo iti na bukalikile ya makwihela ga shibyalilwe. I mihayo yeniyo itagunaanaga nuulu hado u mu kuntumamila Mulungu mu kuzunya, ulu iti kwenheleja halali duhu. 5I nguno ya kukwinha u buganikiji wenubu ili giki, bubize ho butogwa ubo bufumile mu ngholo neela na wiyanguji wawiza, na kuzunya kwa nghana. 6Bamo na bamo bakwijimiijaga pyi i yose iyi bayugalukila mahoya ayo gati na solobo! 7Batogilwe kubiza balangi ba shilagilo, aliyo batimanile nuulu hado iyo bakihayaga, nuulu iki bakigambilaga kulomeela na bugimu butaale. 8Tumanile giki i shilagilo shili shawiza kuli munhu ose-ose uyo wizunilija nasho umo shihayilile. 9Kwike ili yawiza kwitegeleja giki, i shilagilo shitatuulilwe kulwa nguno ya ntungilija, shiliho kulwa nguno ya bashitiigwa na a babo balemile kuhang'wa; kulwa basoso, bakenaaguji, banhu ba malofu na badalahi; na kulwa babulagi ba basaabo na baninaabo, hamo na babulagi ba banhu bose-bose! 10Shiliho kulwa nguno ya bajingi, na bagosha abo bakiyitilaga ya minala na bagosha bichabo; na kulwa babisi ba banhu na balomolomo, pye na a babo batashikilijaga bulagane wabo. Shituulilwe kulwa mihayo yose iyo ikachaamaga malange masoga, 11ayo gizuniligije ni Nghulu Jawiza ja ng'wa Mulungu nkumilijiwa; ijo waninha nene. 12Nakunumbaga no u nguzuhya wane u Seeba wise Yesu Kilisto; nguno akanibona nigeleelilwe, unituula u mu nimo gokwe. 13U nene i kwandya naali nsosohaja wa lina lya ng'wa Mulungu, hangi naali nuhya wa banhu, na ng'wibonya! Aliyo nakachilwa shigongo nguno pyi i yeniyo nayitaga mu buchilu-chilu, kulwa butuzunya. 14Huna u muli Kilisto Yesu nitiilwa shigongo shingi, na kuzunya, hamo na butogwa kufuma kuli Seeba wise. 15U mhayo uyu gutungiligije gete, hangi gwigeleelilwe kuzunyiwa na banhu bose; giki: U Kilisto Yesu akiza u mu si kupija ba shibi. U mu benabo, u nene nali wa kwandya! 16Aliyo i nguno iyo ikenheleja nachilwe shigongo yali giki, u muli nene uyo naali nkenaaguji ntaale, u Yesu Kilisto abooleche pyi u wiyumilija bokwe. Bubize ho bulolelo ku bose abo batogilwe kunzunya we, na kwingila mu bupanga bo welelo bose. 17Huna luulu, i haha akumilijiwe na kugongoolwa u Ntemi wa welelo bose, uyo ati wa kuyagala, nuulu kubonwa, u ng'wene h'uyo ali Mulungu umo wike. 18Bebe Timoteo ng'wana wane, i mihayo yeniyi nalikulagila git'umo buhangi bukafunyiwa kulwa nguno yako, giki udule kwilwisha mu kalwile kawiza. 19Ubize na kuzunya, na wiyanguji wawiza u mu moyo; nguno i haha baliho bangi bali mu nhabaala ya kutubila, kulwa kuleka kukudilila u kuzunya. 20Niyo bamo, giti ba Humaneyo na Isikanda, naanekelile Shetani balangwe, booye u kwikala busosohaja lina lya ng'wa Mulungu.


text: 1Kolaga hamo nahaye giki u Mulungu wabaponya gete a banhu bakwe? Guti giko na hado yaya! Manilagi duhu i giki, u nene uyu nali Ng'wisilaeli, wa bubyile bo ng'wa Abulahamu, mu luganda lo ng'wa Benjamini. 2U Mulungu atabaponije na hado yaya a banhu bakwe abo abamanile kufuma kale. Nuulu hamo mutamanile umo shandikwa shilinghayila Eliya, aho wanombaga Mulungu alibahaya Baisilaeli; giki, 3"Seeba, baabamalile kubabulaga a bahangi bako, ni myalilo yako bikambagula, nene duhu iyene naasaagile; niyo nu nene balibukooba u bupanga bone!" 4I lishosho lya kufuma ng'wigulu likang'wiziila lilihaya ginehe? "Nali na banhu bane shihumbi mpungati nisaagija, abo bataali kuntugija mazwi Baali!" 5H'umo ili nu ng'wikanza ili, buliho bushiigo ubo busolilwe kulwa shigongo. 6Nose ulu ili kulwa shigongo, hu kuhaya shitiho shitwa ho a henaho, nguno numho i shigongo shitubiza shigongo hangi. 7Numho luulu hu kuhaya ginehe ho? Guli giki, isho bakakoya-koyaga kushikooba na bukalalwa a Baisilaeli, bataali u kushipandika. Aliyo a basolwa bashipandika, lelo a bangi buguna. 8Git'umo gwandikilwe giki, "U Mulungu wabinha moyo gwa buhuulu-huulu, na miso gatadugije kubona, na matu gatadugije kwigwa nuulu hado, kushisha lelo iyi!" 9Nu Daudi alihaya giki, "Leka i shiliwa shabo shibize lutu, shibagwashe; shibize mheela yabo na shibipamye! 10Na a miso gabo gabbokule batizubona, ni migongo yabo bagunghumiwe ilali!" 11Nuulu hamo nahaye giki bagwa ilali, batubuuka hangi? Guti giko na hado yaya! Aliyo u buhubi wabo bukenheleja u bupiji bushike ku banhu ba mahanga, huna u mu mhayo gwenuyu a boi babize na wilu. 12I gisi u bukenaaguji wabo ulu wabiza busabi ku ba mu si, nu bulemehazu wabo wabiza busabi ku mahanga, al'u wiza wa kushikanyiwa kwabo luulu ahene bukushika ginehe! 13A bing'we ning'we banhu ba mahanga leki namuwile, u nene iki nali ntung'wa kulwa nguno ya banhu ba mahanga, naguyegelile u nimo gwane. 14Natogilwe babize na wilu a banhu b'ihanga lyane u mu mili, ulu yudulika bamo babo bapile mu giko. 15Nguno u kuponyiwa kwabo ulu kulenheleja kwegelejiwa kwa banhu ba mu si; al'u kwanukulwa kwabo luulu u kwene kukubiza ki, ulu iti bupanga kufuma mu bafu? 16Iki a matwajo ga wandijo ulu gali meela, numho gali meela pye na a gangi, nu nji ulu guli ng'wela, na a matambi gakubiza meela. 17Aliyo ulu matambi gangi gakabbutwa ginjiwa ho, huna u bebe uyo wali nzeituni gwa mu mapoolu wiza udimanijiwa hoi, nangho wandya kongheela bunooli hamo nago a matambi a gangi kufuma u mu nji gwa nzeituni, 18hu kuhaya utikumilijage kunu ukugadalahaga a matambi genayo. Nguno u mu kwikumilija kwako shiigelile wizukwe giki uti bebe uyo ugubukije u nji; u nji hu gukubukije u bebe. 19U bebe ushikile nuulu kuhaya giki, "A bana matambi benabo bakinjiwa nutuulwa ho nene!" 20Na nghana ulitungilija, aliyo gakinjiwa ho kulwa butuzunya; u bebe nangho wimiilile ho kulwa kuzunya, huna luulu ogohaga; utizigimba-gimba. 21Nguno u Mulungu ulu atagalekile a matambi a gaho na kale, nu bebe atukuleka ho! 22U mu mhayo gwenuyo shibonage i shigongo sha ng'wa Mulungu, nu bukali bokwe; u ku bagwile nkali no. Aliyo u kuli bebe, u Mulungu ali na shigongo, ulu ulembeela mo u mu shigongo shenisho. Nguno ulu iti chene nu bebe ukubbutwa uponyiwe! 23Na a babo ulu binga u mu butuzunya wabo bakushoshiwa, bize badimanijiwe hangi; nguno u Mulungu adugije u kubashosha ho hangi. 24Manilaga duhu giki, u bebe ukabbutwa kufuma ha nzeituni gwa ku mapoolu, udimanijiwa ha nzeituni gwa kuling'wa, gubiza gwitwa mhayo uyo guti gwaho na kale; hu kuhaya u ku boi guli nogu no u gwa kudimanijiwa hangi a ha nzeituni gwabo na kale! 25Nguno badugu bane guliho mhayo gwa mbisila, uyo natatogilwe muleke u kugumana, nose ng'wikale mukwikumilijaga. Baliho Baisilaeli bamo bagunu, niyo bakwikala giko kushisha ling'we i lisaabu lya banhu ba mahanga a bingiji. 26Huna na a Baisilaeli a bose bakupijiwa, git'umo gwandikilwe giki, "Nkomooji akufuma Sayuni, akung'wingija u Yakobo u bugomi bokwe. 27U wenubu hu bulagane bone nabo, ulu nubingija i shibi shabo." 28U mu kajile ka Nghulu Jawiza, bali banishi kulwa nguno ying'we, aliyo u ku mhayo gwa busolwa, bali baganja kulwa nguno ya bakulugenji. 29Nguno u Mulungu ati na magalu-galu u mu kinhile nu mu nhumamile yakwe. 30Ili git'umo ng'wali bashitiigwa u kuli Mulungu a bing'we i kale; aliyo i haha mukuchilagwa shigongo, kulwa bushitiigwa wabo. 31H'umo guli nu ku bene i haha, nabo bali bashitiigwa kulwa nguno ying'we, giki nabo babize ba kuchilwa shigongo, git'umo bing'we mukuchilagwa shigongo. 32Nguno u Mulungu abatuulile pye a banhu ha silili ya bushitiigwa, ooleche giki ali nchiiji wa shigongo ku banhu bose. 33Ee, bushimu wa busabi bo masala ga ng'wa Mulungu na witegeleja bokwe; a kalamulile kakwe kati ka kubonwa, ni nzila jakwe jikilile kamanilwe! 34"Nguno nani uyo wali alimanile i liganiko lya ng'wa Seeba? Nuulu nani uyo wali nganikiji wakwe? 35Nani uyo wang'winha shikolo, giki igeleelilwe ashokejiwe nanghwe?" 36Nguno pyi i shose shifumile kuli wei, shiliho kulwa nguno yakwe, niyo shili shakwe. Ikujo libize lyakwe welelo na welelo: Alichene!


text: 1“Mulahiga avangi, mulonga nayi nyenye muhigwe na Nguluvi. 2Pakuva uluhigilo lwemuhigila lwelwene lwemuhigilwa na ikigelo che mwigelela avangi chechene chemugelelwa. 3Mbi ndawuli wilava ikibandi ikilimugati muliho ilya umuyago, neke ulemwe ukuluwona ulwangiko ululi muliho ilyako? 4Ino umulongela ndawuli umuyago, ‘Ukutigila leke nguhese ikibandi ikili muliho ilyako.’ ” Kumbi veve wina ulwangiko muliho lyako? 5Wimubuganisi veve! Hese tasi ulwangiko muliho lyako, peulava wunofu ikibandi chekili muliho ilya umuyago. 6“Mulemwage ukupela imbwa ifinu ifyelu, kangi mulemwage ukutaga ifinu ifinofu pamiho ga ingubi, sasilivata na amawondo neke sipituke sivagalukile.” 7“Musukage nayi nyenye samupelwa; musakage, nayi nyenye samufiwona; muhodesage, nayi nyenye samudindulilwa. 8Pakuva ye aisuka aipelwa, naye aisaka akufiwona, naye aihodesa aidindulilwa. 9Kwina munu muki ukwenyu umunya mwana vakwe, pe asukite uwugali amupela iliganga? 10Nape asukite isomba amupela inzoka? 11Pe nyenye, nyevanyanzanangifu muwusele ukuvapela avanenyu ifipelwa ifinofu, ndawuli Udadenyu siavapela ifinu ifinofu hilo; vala vevakumusuka. 12Kwekutigila mbefili fye mwisaka nyenye avayenyu vavapigile nayi nyenye muvapigilage ndahihyo. Pakuva ulo lwe lulagilo lwa Musa na sevigise avavisi.” 13“Mukolage umulyango umufinyu pe mukwingila pakuva umulyango umugasu, na ing'asi ingasu iyo yisogwe kuwanangifu; pakuva avanu wolofu vevakwingila vavikola umulyango gugo. 14Neke umulyango umufinyu na ying'asi ifinyu iyo yisogwe kuwumi; avakuyiwona vakefu.” 15“Mwikomalilage na avavisi va uwudesi. Avanu avakuvasila vafwite ing'ingo ya ing'olo, kono mugati we ngwami ing'ali. 16Muvakagula mufipigo fyawo. Ndawuli vavakwangula isabibu mumifwa apangi mumbigili? Mbi avanu vakwangula isabibu mumifwa, nambi isombe yihume mumbigili? Nda siluhwaniti! 17Lwindahihyo, umubiki umunofu gwivelekaga amaveleko amanofu na umubiki umubi gwivelekaga amaveleko amabi. 18Umubiki umunofu siguhwaniti guveleke amaveleko amabi kangi umubiki umubi guveleke amaveleko amanofu. 19Umubiki gwe gweguvesaga sigwiveleka amaveleko amanofu gwagwidumulwa neke gunyanywe mumoto. 20Apo muvakagula mufipigo fyawo.” 21“Siyeavesaga munu yeakung'emela, ‘Mutwa, Mutwa’ yesaingila ku wutwa uwa kuchanya; pesi yula hela yeipiga sila seaiwenda Dada va nene ye alikuchanya. 22Awolofu savandongela ikimunyi kila icha ukuhigwa ukutigila: ‘Mutwa, Mutwa! Sitwapigiti uwuvisi mwitawa lyako, na mwitawa lyako twahesige amasoka na mwitawa lyako sitwapigiti imiitu myolofu.’ 23Pepene pesandivalongela wima hela, ‘ Nyenye sindivaseli nda muhege pamiho gangu nyevanyakupiga inzanangifu.’ 24“Apo yeyeavesaga ipulika ing'ani sangu iso nu kupiga, iganiswa na umunu umunyaluhala ye asenzile ikaye yakwe pachanya pitalawe. 25Swe yitonya indonya neke peyuse ing'uka na ing'ala iyipuga ndawe yatovige ikaye yila kitagwa. 26Umunu yeavesaga ipulika ing'ani sangu neke alemwe ukupiga, iganiswa na umunu umupufi ye asenzile ikaye yakwe muchanya muluhanga. 27Swe yitonya indonya neke peyuse ing'uka na ing'ala iyipuga ndawe yatovige ikaye yila swe yigwa na ukugwa uko cheking'enyang'enya.” 28Neke baho Yesu pe asinzile ukulonga ing'ani iso, amalugu gala gahahite uwigisi wakwe. 29Pakuva avigisige nda munu umunyalulagi sindawe Avigisi vawo va indagilo.


text: 1Huna u Yesu ushikiila mu Yeliko; wabitaga mo duhu alilumbulila ajile. 2Waliho ngosha nsabi, ntaale wa batobisha ba goodi; i lina lyakwe witanagwa Zakayo. 3U munhu ng'wenuyo wali na nghumbu ja kumona u Yesu umo ali, aliyo akalemeelwa nguno y'ibita lya banhu, niyo hangi wali nguhi wa baguhi. 4Huna wimeema nhambo ajile ku butongi, uukalinha mu nkuyu giki amone chiza u Yesu, nguno gwali haho ni nzila iyo wabitilaga. 5U Yesu aho washika a h'ipandi lyenilo, ulangamila koi u kwigulya unola; huna ung'wila, "Bebe Zakayo, ikaga wangu, nguno i lelo yeniyi nakudila ha ng'wako!" 6Akika wangu no, ung'wegeleja na buyegi. 7Aliyo aho babona giko, pye a bose bandya kuduguma balihaya giki, "Bing'we, mulibona, wingila kwigasha mu kaya ya ng'wa munhu o shibi!" 8Kuhayimanila u Zakayo wimiila, ung'wila u Seeba giki; "Seeba, i nusu ya sabo yane nalibinha bahabi; hama niyo nuulu nanyeekeja munhu shikolo, nakunshokeja nghangala ine!" 9Nanghwe u Yesu ung'wila giki, "I lelo iyi bupiji wigelaga a ha kaya iyi, iki nu ng'wenuyu nanghwe ng'wana wa ng'wa Abulahamu. 10Nguno u Ng'wana wa Munhu wizile kukooba na kupija isho shijimiilile." 11Aho bataali budegeleka i mihayo yeniyo, u Yesu ongeja kubawila lusumo. Nguno akasangwa wegeela kushikiila i Yelusalemu; hama niyo a boi biganikaga giki u butemi bo ng'wa Mulungu hu bukwilonga i likanza lyenilo. 12Huna luulu ubawila giki, "Oliho munhu nebe o luganda lo nyatemi, akahaya kwinga kuja ku si ya kule, giki akatemiwe; hanuma alashoke hangi. 13U munhu ng'wenuyo akitana basese bakwe ikumi ubagabanhya migabo ikumi ya hela, ubakomeleja alibawila giki, 'Jitundanyagi jiibyale; nakwiza.' 14Aliyo a banhu ba mu si yakwe baali batantogilwe, huna luulu butuma nhung'wa kunkuubija koi; buhaya giki, 'A bise tutatogilwe abize ntemi wise u ng'wenuyu!' 15Aliyo u munhu ng'wenuyo aho owanukula u butemi ushoka; ushikila kulagila bitanwe a basese abo wali wabalekela hela, amane buli ng'wene wapandikile ginehe u mu kujitundanya. 16Ushika wa kwandya uhaya, 'Baba, u ngabo gwa hela jako gwabyalile migabo ikumi.' 17Nanghwe ung'wila, 'Bugatu, u bebe uli nsese wawiza, iki wabizile ng'wishigwa mu shikolo shido, wabizaga ntaale wa mizengo ikumi.' 18Wiza na wa kabili, nanghwe uhaya, 'Baba, u ngabo gwa hela jako gwabyalile migabo itano.' 19Nu ng'wene ung'wila giki, 'Nangho wabizaga ntaale wa mizengo itano.' 20Na ungi wiza; lelo u ng'wene ushikila kuhaya giki, 'Baba, guyu u ngabo gwa hela jako, naali najibunga ng'widaso nujibika. 21U nene nakogohile no, nguno nakudeebile giki uli ng'wiboneeji, ukasolaga ni shisho utashituulile bebe, hangi ukagesaga nu kuko utabibile!' 22U ng'wenuyo unshokeja ung'wila giki, 'U bebe uli nsese wabubi, na luulu nakukwinha nsango, nguno niyo wikaanila bebe ng'wenekili na nomo gwako. Gashinaga wali umanile giki nali ng'wiboneeji wa kusola ni shisho natashituulile nene, na giki nakagesaga nu kuko natabibile! 23Hama nibuli luulu nahene i hela jane utajitwalile nuulu ku basuluja, giki ulu nushoka nasange jibyalanile?' 24Haho na haho ubawila abo baali bimiila hihi henaho giki, 'Ntaajagi i hela jenijo mung'winhe uyo ali na migabo ikumi ya hela.' 25Nabo bung'wila, 'Baba, hama iki u ng'wenuyo ali na migabo ikumi!' 26'Nalimuwila buli ng'wene uyo ali na shikolo akwinhwa, aliyo uyo ati nasho akutaajiwa ni shigehu isho ali nasho. 27A banishi bane abo batatogilwe nabize ntemi wabo, a bene begelejagi ha butongi bone aha mubabulage.' " 28Aho wamala u kuhaya i yeniyo bubuuka bajile Yelusalemu, u wei wali ku butongi. 29Bahayegeela Betifage na Betania, ku lugulu ulo lukitanagwa lo mizeituni, utuma babili ba bahemba bakwe. 30Ubawila giki, "Jagi u mu chalo isho shili ku butongi shenisho; ulu mulingile mo mukubona nzobe muuga itungilwe, itaali kudamhilwa na munhu nuulu umo, italigulilagi muyenhe. 31Ose-ose ulu umubuja giki, 'Nibuli muliyitaligulila?' Hayagi giki, 'Nguno ali na nimo nayo u Seeba.' " 32Aho baja abo bakatung'wa, buukasanga nghana git'umo akabawilila. 33Bahayandya u kwitaligulila, a benekili nzobe bubabuja, "Nibuli muliyitaligulila i nzobe?" 34Nabo bushosha, "Nguno ali na nimo nayo u Seeba." 35Huna biyenha u kuli Yesu i nzobe yeniyo, aho bishisha bituulila myenda yabo a ha ngongo, bundamhija u Yesu. 36Aho ajile buyuja bakwambaga myenda yabo u mu nzila. 37Wahayegeela ku ntulumenho gwa lugulu lo mizeituni, pyi i libita lya bahemba bandya kunkuja na kungongoola Mulungu n'ilaka lya higulya kulwa budula butaale mu mihayo yose iyo baali bibona. 38Buyuhaya giki, "Akumilijiwe u Ntemi, uyo aliza mu lina lya ng'wa Seeba; Mhola u ng'wigulu, n'ikujo higulya no!" 39Bamo ba Bafalisayo abo baalimo u ng'wibita bung'wila, "Bebe Nangi, bahamage a bahemba bako!" 40Nanghwe ushosha uhaya, "Nalimuwila giki a benaba nuulu bakahuumula, gakuyoganya mawe." 41Aho wegeela hihi wahayugubona u nzengo, uuguliliila 42alihaya giki, "Git'ulu ni wabiza wimanile nangho i mihayo ya mhola i lelo! Al'i gisi, ibisilwe u ku miso gako! 43Nguno jikushika shiku ja banishi bako kukugobanija hose-hose, bakuzengeele ndugu ya kukupindilija, bayukudumila kufuma mhandi jose. 44Bakukutaalika ha si u bebe ng'wenekili, pye na a baana bako abo uli nabo; batukulekela iwe nuulu limo higulya y'iwe lichalyo, nguno utalimanile i likanza lya kusangwa kwako!" 45Aho wingila u mu hekalu ubapeeja abo biitilaga mo byashala bufuma. 46Ubawila, "Yandikilwe giki, 'I numba yane ikubiza numba y'ilomba; aliyo a bing'we mukuyitaga kubiza ipilinga lya basambo!' " 47Uyudila mu hekalu buli lushiku akulangaga; aliyo a bagabiji bataale na a balangi ba shilagilo, hamo na a basugi ba banhu bakoobaga kumulaga. 48Kwike baali bagayiwa u gwa kung'witila, nguno pye a banhu bikalaga hamo nanghwe bakundegelekaga.


text: 1Nayi nyenye mwe vang'inetu muvelage na ichoga ku vanu venyu, sambi wone vave povali avagosi vesivalafuuwa ulukani lwa Nguluvi vafuuwe pevilave imikalile jenyu. Simwikangalwa ukulonga lukani, 2pakuva vagiwona imigendele jenyu iminofu na ja ichoga kwa Nguluvi. 3Ukwihamba kwenyu kulava kwihamba kwa mwivala hela, ndawe imiwuyapile igilipolofu ja ukutiva ifwili na ukufwala ifinu ifiwuyapile isahabu, na ukufwala imyenda ja ulutogo. 4Pesi wuwunofu wenyu wuvaje wuvelage wa mugati muwunani wenyu uwanachene, uwunofu wesiwukwanangika uwulele wa inumbula, we wunyandolo pa Nguluvi. 5Ulo lwevihambite pidaha avang'inetu avagolofu, vevamuhuvilige Nguluvi, vevina ichoga ku vanu vawo. 6Ndawe icholelesi cha Sala, ali na choga kwa Abulahamu na amukemelige muvaha. Nyenye mukave lino vaalive wone mupige inofu wesimwituga kinu. 7Lwindahihyo nayi nyenye mwevagosi, muminanile na avavenyu luvavaje ukulukagula ukuta avene vadedemu palulo muvapigilage muchoga; pakuva nawo kangi savanukila ikipelwa cha uwumi cheakuvapela Nguluvi. Ipo pepene pe ulwifunyo lwenyu silubihilwa nda. 8Pendisindilisa nditigila de: luvavaje ukuva na numbula yimwi, mahosa gamwi, luvavaje ukwiyenda kinyalukolo, ukuva vilevesi nyenye kwa yinyenye. 9Mulihombela ku vanu isa uwanangifu, liligo nanye mukwipilulila liligo; pesi muvasukilage uwufunyilile, pakuva nyenye mwakemelitwe na Nguluvi mwanukile uwufunyilile. 10Ndawe lwewilonga Uwandike Uwelu; “Yeiwenda anogelwe na uwunani, ukufiwona ifimunyi ifya uwunofu. lumuvaje alemwa ukulonga isa uwananzi na ukuwuleka uwudesi. 11Kangi ilegage na uwanangifu, apigage inofu, asakage uwikalakunoga na awinatilage. 12Pakuva Umutwa akuvalava wunofu avagolofu na ukulupulika ulwifunyo lwawo. Neke akuvapitukila umugongo avanu avanyakupiga isa uwanangifu.” 13Ngali yenani yeahwana ukuvabedala nyenye wone mukwinatila ukupiga inofu? 14Wone nambi luvavagile ukuteseka ukwimila ukupiga inofu, apo mwina winomi. Mulogopa umunu yeyeavesaga, na mulidikila musine. 15Neke mumupelage indolo Kilisito iva Mutwa munumbula senyu. Muvelage mwimite munosile ukumupitula yeyeavesaga munu yeavawusa isa uluhuvi ululi mugati mwanyenye, 16ulwene mupigage ulo muwulele na ichoga. Muvelage na ulwiyiwuko ulunofu, sambi pemwiligwa, vala vevilonga imbi mumigendele jenyu iminofu wita mwivakilisito, vahongelwe inyoni. 17Pakuva iikiba ukuteseka ukwimila ukupiga inofu wone Nguluvi awende, sindawe ukuteseka ukwimila ukupiga isa uwanangifu. 18Pakuva Kilisito yumwene afwee ukwimila inzanangifu setu; afwee sukumwi hela swe lwikwila, umunu umunofu ukwimila avanangifu, sambi avasindike nyenye kwa Nguluvi, vamuwulige umuvili neke iva mumi ku lubali lwa umuhe; 19na ukukola uwunani wakwe ulubali lwa Umuhe ahele ukugidalikila imyuhe ja avafwee je mundinde. 20Iwo vevala vevabihye ukumwidika Nguluvi peavasindilige mulwikangaliso imisika Noha peawuyapige kila ikipugu. Mugati mu kinu icho vanu vakefu hela, kwekutigila vanu vimunana avapokilwe mululenga, 21ulwe kiganiso cha uwubatiso wewukuvapoka nyenye lino. Uwubatiso siwita hela wihesa ilikwi mumuvili, pesi lwe luhuviso lwa Nguluvi ulwipigikila mulwiyiwuko ulunofu. Lukuvapoka ukukola ulusilibuko lwa Yesu Kilisito, 22yula yeahele kuchanya na lino akong'ome ulubali lwa kundyo lwa Nguluvi, pamwi na avanyivaha imbali mbesili mbike kulumwene.


text: 1Lushiku lumo makanza ga sa kenda, Petelo na Yohana bajaga mu Hekalu kujulomba. 2Waliho ngosha nemehazu kufuma mu nda ya ng'wa nina, wabuuchiagwa buli lushiku, wiza watuulwa ha nyango gwa hekalu, gwaliho gwitanagwa "Nsoga." Huna a banhu ulu balingila u mu hekalu, wayulomba bang'winhe shose-shose. 3Aho wababona a ba Petelo nu Yohana begeela kwingila u mu hekalu, ubalomba bang'winhe shikolo. 4Nabo a ba Petelo nu Yohana bunkalalila; huna bung'wila giki, "Bebe alitulolage!" 5Nghana ubalola, kunu alisagilwa kwanukula shikolo kufuma kubo. 6Aliyo u Petelo ung'wila giki, "U nene nati na sabo nuulu hela, kwike nakukwinha isho nali nasho. Mu lina lya ng'wa Yesu Kilisto wa Nazaleti, buukaga ushimize." 7Huna undima u nkono gwa bulyo, ungungumula; i likanza lyenilo uguzuhiwa u mu mhambala, nu mu maguha ga mu shing'ongwa shakwe. 8Ubuuka, wikindika; wandya kushimiza. Wingila nabo u mu hekalu akushimizaga kunu usata-sata na kunkumilija Mulungu! 9Pye a banhu bumona alishimiza, kunu akunkumilijaga Mulungu. 10Bung'witegeleja giki, hu ng'wene uyo wikalaga igashije akwilombelejaga ha nyango gwa hekalu uyo gukitanagwa Nsoga. Bakakumya no, gubajinjimaja u mhayo uyo gukang'wilongela gwenuyo. 11Uyo akapijiwa kufuma mu bulemehazu ng'wenuyo, akikala abadimile a ba Petelo nu Yohana, nose bushika ng'wibindo litanagwa lya ng'wa Solomoni. A banhu bakakumya no, pye a bose buyupeela bajile mo. 12U Petelo aho wababona a banhu ubawila giki, "Bing'we bababa Baisilaeli, nibuli muligukumya u mhayo gwenuyu, nuulu nibuli mulitukalalila a bise giti twagwitaga na budula wise, nuulu giki u munhu ng'wenuyu twang'winhaga budula bo kushimiza kulwa wela wise? 13U Mulungu wa ng'wa Abulahamu na Isaka na Yakobo; u Mulungu wa bakulugenji bise, wangunguhije u Ntumami wakwe u Yesu, uyo mukanodeela, na kunema ku butongi bo ng'wa Pilato, nuulu iki u Pilato ng'wenekili wali wamala kulamula giki antaligule. 14Aliyo a bing'we ng'unema u Ng'wela na Ntungilija, ng'ulomba kwinhwa munhu mulagi. 15Lelo u Ng'winhi wa bupanga ng'umulaga, aliyo u Mulungu wanjuukije kufuma mu bafu, hama a bise hu tuli bakaaniji bakwe. 16Huna luulu, kulwa kulizunya i lina lya ng'wa Yesu, u munhu uyu muumanile na kale ng'wenuyu mulimona waguzuhiagwa mu lina lyenilo. U mhayo gwa kulizunya i lina lyenilo hu gwene uyo gwang'winhaga mhola nshikanu giki ku butongi wing'we! 17Kwike badugu bane, namanile giki a bing'we na a batongeeji bing'we ng'wiyita i yeniyo mu butumana. 18Aliyo u mu giko gukashikiila u mhayo go ng'wa Mulungu, u gwa kuluhiwa kwa ng'wa Kilisto wakwe, git'umo wali wahayila kufuma kale, mu nzila ya bahangi bose. 19Ali luulu, galukagi ng'winge u mu shibi shing'we, shijimanguchiwe; makanza ga kwifuujiwa gize kufuma kuli Seeba. 20Antume u Yesu Kilisto, uyo ahelilwe kulwa nguno ying'we kufuma kale na kale, 21uyo shing'wigeleelilwe kwikala ng'wigulu kushisha gashike a makanza ga shikolo shose kugaluchiwa shibize hangi git'umo shaali na kale; umo Mulungu ahayilile kufuma kale, mu nzila ya bahangi bakwe beela. 22Nguno u Musa akahaya giki, 'U Seeba Mulungu wing'we akumubuukija kufuma mu badugu bing'we nghangi wa kubiza giti nene; u ng'wenuyo shiigelile mung'wigwe mu yose iyo alamuwile. 23Munhu ose-ose uyo atung'wigwa u nghangi ng'wenuyo, akukenaagulwa injiwe gete u mu banhu.' 24Pye a bahangi, kufuma kuli Sang'weli, na a babo bakalondeela ha numa yakwe, bajihayaga na kujikumucha i shiku jeniji. 25A bing'we muli baana ba bahangi, na ba bulagane ubo Mulungu akabeeja na bakulugenji bise; git'umo akang'wilila Abulahamu giki, 'Pyi i ng'anda ja mu si jikwilukilwa mbango mu nzila ya bubyile wako.' 26U Mulungu aho wanjuucha u Ntumami wakwe akantuma ku bing'we tame, giki anekeje na kung'winha mbango buli ng'wene uyo alagaluke kwinga mu shibi shakwe."


text: 1U mu shiku jenijo likibilinga hangi ibita itaale, aliyo baali bati na shiliwa. Huna u Yesu ubitana a bahemba bakwe ubawila giki, 2"Nalibasaatwa a banhu nguno i haha jashikaga shiku idatu bali hamo nane, aliyo bati na shiliwa. 3Ulu nubalaga baje kaya bali nzala, badugije nuulu kugwa-wesa mu nzila, nguno bangi bazengile kule." 4Nabo a bahemba bakwe bunshokeja giki, "U mu matogolo umu, munhu adugije kupandikila hali shiliwa sha kubigela a banhu na wingi aba?" 5Nanghwe ubabuja, "Muli na migati yinga?" Buhaya, "Mpungati." 6Huna ulagila giki a banhu bigashe ha si. Wisola i migati mpungati yeniyo, ulumba, wimeganya, ubinha a bahemba bakwe bigabanhye, nghana bubagabanhya a banhu. 7Baali na tudilo tugehu, nu twene u Yesu ulumba kulwato, ulagila nato tugabanhyiwe. 8Bakalya bigeja; aho bagasoleela a masaajiwa, bokaja matangwa mpungati. 9Abo bakalya baali giti banhu shihumbi shine, huna ubalaga busambaala. 10Haho na haho u wei na a bahemba bakwe, bingila mu lyato buja mhandi ja Dalimanuta. 11Huna Bafalisayo bunsanga u Yesu, bandya kung'wihalalija balikooba shimanikijo sha kufuma ng'wigulu. 12Nanghwe ukiima n'ilaka lya koolecha kubasaatwa mu moyo; hama uhaya, "Nibuli i shibyalilwe ishi shikukoobaga shimanikijo? Nalimuwila gwa nghana giki, i shibyalilwe ishi shitudula kwinhwa shimanikijo na hado yaya." 13Ubaleka, wingila mu lyato hangi uja ku nkilo. 14Biba kusola migati, bubiza bati na ginhu, ulu iti ngati gumo duhu uyo baali nago u mu lyato. 15Kwimanila u Yesu wabahugula alihaya giki, "Ikalagi miso, ng'wilanghane u ku shibimbya sha Bafalisayo ni sha ng'wa Helode." 16Aliyo a boi bandya kwilunjalunja, baliwila giki; "Hamo shi iki tuti na migati!" 17Aho wadeeba ubawila, "Nibuli muliwila giki, hamo iki muti na migati? Mutaali duhu u kwitegeleja nu kumana? Ni ginehe i ngholo jing'we jitaali ndito giko? 18A miso muli nago, aliyo gashi u kubona nduhu! Na a matu muli nago, aliyo u kwigwa yaya! Mutugemaga u kwizukwa nuulu hado gete. 19Aho nakimeganya i migati iyo itano kulwa banhu shihumbi shitano, mukokaja matangwa ganga a ga masaajiwa?" Bung'wila, "Ikumi na abili." 20"Al'i migati mpungati, iyo baali balya banhu shihumbi shine, aho ng'wagasoleela a masaajiwa ng'wali ng'okaja matangwa ganga?" Bung'wila hangi, "Mpungati." 21Huna ubabuja, "Mutaali duhu u kwitegeleja?" 22Bushikiila Betisaida, a banhu ba kwene bung'wenhela munhu mboku, bung'wikumbilija ankuumye. 23Nanghwe undima nkono u mboku unfunya hanze ya nzengo. Unswila mate u ku miso, untuulila na makono; huna umuja, "Ulibona shose-shose?" 24Aho wabuucha u bushu giki alole, uhaya; "Nalibona banhu baliyeela-yeela, aliyo bali giti miti." 25Untuulila hangi makono u ku miso gakwe, upila. Aho walola ushibona chiza pyi i shikolo. 26U Yesu ung'wila aje kaya, unkomeleja giki, "Niyo utizingila nu mu nzengo." 27U wei u Yesu na a bahemba bakwe bugoloola bajile mhandi ja Kaisalia Filipi. Aho bali mu nzila, ubabuja giki, "A banhu bakunihayaga nali nani?" 28Bunshokeja balihaya, "Uli Yohana Matiija, aliyo bangi giki uli Eliya, na bangi hangi giki uli umo wa bahangi." 29Huna ubabuja nabo giki, "Al'a bing'we mukunihayaga nali nani?" Petelo ung'wila, "Uli Kilisto." 30Na luulu ubahana batizung'wila munhu nuulu umo u mhayo gwenuyo. 31Huna wandya kubalanga giki, "U Ng'wana wa Munhu shing'wigeleelilwe aluhiwe mu mihayo mingi; na kuleng'wa na banamhala, hamo na bagabiji bataale na balangi ba shilagilo." Na giki, "Akubulagwa, aliyo akujuuka ha numa ya shiku idatu." 32U mhayo gwenuyo akaguhaya hape-hape gete. I likanza lyenilo u Petelo umpunja ha mhujo, wandya kunghama. 33Aliyo u wei ubagalukila a bahemba bakwe, huna unghama u Petelo aling'wila giki, "Ingaga u ku butongi bone Shetani. Nguno u bebe utiganikaga ya ng'wa Mulungu, uli mu ya banhu duhu!" 34Ha numa ulitana i libita hamo na a bahemba bakwe; ubawila giki, "Ose-ose uyo atogilwe kunilondeela nene, shiigelile idalahe wei ng'wenekili, ibuukije nsalaba gokwe, h'anilondeele. 35Nguno buli ng'wene uyo atogilwe kubupija bupanga bokwe, akubujimiija, aliyo uyo ubujimiija u bupanga bokwe kulwa nguno yane na kulwa nguno ya Nghulu Jawiza, u ng'wenuyo akubupija. 36Angu, u munhu akubiza na solobo ki nuulu akipandika pyi i si, aliyo u bupanga bokwe ubujimiija? 37Nuulu hangi u munhu adugije kufunya shikolo ki kulwa kukomoola bupanga bokwe? 38Nguno ose-ose uyo unibonela minala u nene ni mihayo yane u mu shibyalilwe isho shitankugije Mulungu na sha shibi ishi, nanghwe u Ng'wana wa Munhu akumonela minala u munhu ng'wenuyo, u ng'wikanza lya kwiza hamo na bamalaika beela, ng'wikujo lya ng'wa Ise."


text: 1Pamuvango kwekwina lukani, nave lukani e na Nguluvi, nave lukani e Nguluvi. 2Uluhuma pamuvango lukani e ali na Nguluvi. 3Mbefili fyagafilwe ukukola mwa yuyo; eave si yuyo chekiva kisukuli chechekigawa. 4Mugati mulumwene mwe mowoli uwumi na uwumi wula we lung'ali lwa avanu. 5Na ulung'ali lwing'alika mulwisa na ulwisa, lwalemilwe ukusimya. 6Pepina munu umutume uluhuma kwa Nguluvi ilitawa lyakwe Yohane, 7uyo aasile mwewolelesi sambi olelele ulwa ulung'ali lula. Neke mbevali sambi vafuuwe ukukola kulumwene. 8Uyo sie lung'ali lula nda aasile olelele hela ulwa ulung'ali. 9Ulung'ali lwa nachene ulwing'alikila yeyeavesaga lukusa mung'i. 10Lukani emwali mung'i, nave ing'i we yagafilwe ukukola kulumwene ing'i siyamukagwi. 11Aasile ukwawo, neke avanu vakwe sivamwanuchi. 12Neke vala mbevali avamwanuche neke vamufuuwe avapelye uludali lwa ukuva vana va Nguluvi. 13Vevegilwe kwa uludali lwa Nguluvi na si kwa uludali lwa munu nambi ing'asi isa uwunu. 14Nave Lukani ave munu swe akwikala kwa hwehwe amemile uwuwuya na uwanachene, nahwe swe tukuwuwona uwunyandolo wakwe, uwunyandolo ndawe wa Umwana yeiyena yeihuma kwa Dada. 15Yohane avalonje avanu ing'ani sakwe itigila, “Uyu ye mwene yengalongige ing'ani sakwe penditigila: ‘Pakuva uyu yeeikwali nene pesindilawoneka.’ ” 16Ukuhuma mumikwilanikile jakwe hwehwe mbetuli twanuche uwufunyilile wa uwuwuya wolofu. 17Pakuva ululagilo lwasile ukukola mwa Musa, uwuwuya na uwanachene fyasile ukukola mwa Yesu Kilisito. 18Asukuli umunu yealamuwene Nguluvi ulusika mbeluli. Umwana yeiyena yeategine na Nguluvi, yealipamwi na Dada, uyo yeamuwuyipe Nguluvi akagulanike. 19Yohane olelelye pa Avatambisi na Avalevi avevatumitwe na Avayudaya ukuhuma ku Yelusalemu vamuwuse ulwa, “Veve wi nani?” 20Nave alonzile wima hela sahwi akikana ulwa, “Nene sindi Mesiya.” 21Neke pevemuwuse, “Ino winani? Veve wi Eliya?” Neke atigile, “Nene nda?” Veve ye muvisi yula neke atigile, “Nda!” 22swe vitigila, “Mbi ino winani? Tukavalongele vala avatutumite veve ukwitigila winani?” 23Swe itigila, “Nene ndiliswi lya umunu yeikoola mubalali mugololage ing'asi ya Umutwa, ‘Ndawe lwe alonzile umuvisi Yesaya.’ ” 24Na vala avali vatume vevahumite ku Avafalisayo, 25neke vamuwuse vakumutigila, “Mbi ino ndawuli wibatisa wone veve si wi Kilisito nambi Eliya nambi umuvisi yula?” 26Neke Yohane avapitule, “Nene ndibatisa kwa lulenga pagati pa nyenye imile umwene yesimukumukagula nyenye. 27Ye mwene yula yeakusa mu mbele mwa nene yesinywanite ukuhogosa inzisi sa indatu sakwe.” 28Iso sapigike ku Betaniya mu mwambu ya umukoga gwa ku Yolodani, kweeikwali Yohane peibatisa. 29Ikimunyi cha kavili Yohane amuwene Yesu akusa kulumwene, neke atigile, “Uyu ye mwanang'olo va Nguluvi, ihesa inzanangifu sa mung'i! 30Uyu ye mwene yengalongige ing'ani sakwe ulwa, ‘Yeakusa munu mu mbele mwa nene, yeandutye pakuva eikwali nene pesindilawoneka!’ 31Nene sindendimuseeli, ino ndasile mukubatisa nu lulenga sambi avanu va Isilaeli vamukagule.” 32Kangi Yohane neke olelele itigila: “Ndamuwene umuhe akwika nda ngunda uluhuma kuchanya nave swe akwika pachanya palumwene. 33Nayinene sindendimuseeli neke umunyakusindika kukubatisa na ululenga uyo andonje: ‘Umwene yumuwona Umuhe akwika na ukwima pachanya uyo ye munyakubatisa nu Muhe Mwelu.’ 34Nane ndafile kangi nzolelelye ulwa uyu ye Mwana va Nguluvi.” 35Kangi ikimunyi icha kavili, Yohane eimite pamwi na avavili va avanyigendo vakwe. 36Amulavye Yesu pigenda neke atigile, “Uyu ye mwanang'olo va Nguluvi.” 37Avanyigendo avavili vala vapulike pilonga nu kumuninila Yesu. 38Yesu apitwike, nu kuvawona pevakumuninila neke avatigile, “Mwisaka kiki?” Swe avanyigendo vakumulongela, “Labi wakwikala kwi? (Labi-kwe kutigila “Mwigisi”) 39Neke Yesu avalongele, “ Muse nanye mupawona.” Swe avanyigendo vala vibita nu kupawona peakwikala ndawe vahwesige nave ikimunyi icho. 40Andeleya, umwanakwave va Simoni Petulo, eyumwi va vala avavili vevamupulike Yohane nu kumuninila Yesu. 41Uyo amuwene tandi Simoni umame nu kumulongela, “Tumuwene Mesiya.” (kwekutigila Kilisito) 42Neke peamusindike kwa Yesu. Nave Yesu neke amulavile Simoni atigile, “Veve wi Simoni Mwana va Yohane, nave ukemelwa Kefa.” (Kwekutigila Petulo, apangi, “Liganga”.) 43Ikimunyi icha kavili Yesu asakige ukuhega abite ku Galilaya, Ndawe amuwonige Filipo. Neke Yesu amutigile, “Ninile.” 44Nave Filipo e munu va ku Betisaida, munyaboma ya kwa Andeleya na Petulo. 45Ndawe Filipo amuwonige Nataneli neke amulongele, “Tumuwene umwene yeandikilwe na Musa mundagilo na mu vavisi Yesu va ku Nasaleti Umwana va Yosefu.” 46Neke Natanaeli amutigile, “Yagu luhwanite, kihume kinu kinofu uluhuma ku Nasaleti?” Filipo amupitule, “Wuse wilavile.” 47Swe Yesu akumuwona Natanaeli akusa kulumwene ndawe amulongige, “Lavage! mu Isilaeli mugadaga mugati mulumwene mugaya gila nda.” 48Neke Natanaeli pamupitule, “Mbi veve ung'agwe ndawuli?” Yesu amupitule amutigile, “Wesialakukemela Filipo puke pasi pa musombe ngenguwene.” 49Nataneli pamutigile, “Labi, veve wi Mwana va Nguluvi. Ye veve ve Umutema va Isilaeli!” 50Neke Yesu apitule amutigile, “Pakuva ngulonje ulwa ngenguwene pasi pa musombe wifuuwa? Usiwona ing'ani ingomi isilutye mwa isi” 51Neke Yesu pamulongele, “Nachene nguvalongela muwuwona uwulanga wudindwike na vanyivaha va Nguluvi vakwilila nu kwika muchanya mulu Mwana va Umunu.”


text: 1Lushiku lumo u Yesu aho ali mu hekalu akubalangaga a banhu na kubasomboolela Nghulu Jawiza, kwimanila bansanga bagabiji bataale na balangi ba shilagilo, hamo na banamhala. 2Bung'wila giki, "Bebe, tuwilage, iyo ukwiyitaga yeniyi ukwiyitaga mu budula ki, niyo hangi nani uyo wakwinhile u budula wene?" 3Nanghwe ubashokeja giki, "Nane namubuje guyu mhayo niwilagi. 4U bubatiija bo ng'wa Yohana boli bufumile ng'wigulu, nuulu ku banhu?" 5Bandya kwilunjalunja baliwila, "Ulu tulahaye boli bufumile ng'wigulu, akutubuja giki, 'Nibuli luulu mutizunije i mihayo yakwe?' 6Hama hangi ulu tulahaye giki, 'Boli bufumile ku banhu,' a banhu bakutuponda mawe; nguno pye bazunije giki u Yohana wali nghangi." 7Huna bukalila kunshokeja duhu giki, "Tutamanile uko boli bufumile!" 8Nanghwe u Yesu ubawila, "Nu nene natumuwilaga i yeniyi nakwiyitaga mu budula ki." 9Ha numa ya henaho ubawila a banhu lusumo luulu; uhaya giki, "Munhu akalima ngunda uguhamba mizabibu. Huna uguleka mu makono ga balimi; u wei winga ho, udila ikanza ilihu atiho. 10U ng'wikanza lyenilo utuma nsese, aje u ku balimi benabo bakang'winhe matwajo kufuma u mu ngunda. Aliyo a balimi benabo buntula, bumpeeja winga koi makono dalali. 11Utuma nsese ungi, nu ng'wene buukantula bung'witila yabubi no; nanghwe bumpeeja winga makono dalali. 12Wahayutuma na wa kadatu, u ng'wene buukamelagula nguma, bumponya hanze. 13Nose u ng'wenekili ngunda wiwila giki, 'I gete niite mhayo ki shi? Nantume u ng'wana wane u ntogwa, hamo u ng'wene bakujunkuja!' 14Aliyo a balimi benabo aho bamona biwila giki, 'Uyu angu hu ng'wingiji gete, tumulagagi bubize wise u wingiji!' 15Bumponya hanze ya ngunda buukamulagila kwenuko! I gisi luulu u ng'wenekili ngunda akubiita ginehe a banhu benabo? 16Angu akwiza abakenaagule a balimi benabo, nu ngunda agutuule mu makono ga bangi!" Aho bigwa giko buhaya, "U gwenuyu gutudulikana!" 17Ubakalalila; huna ubawila, "I gisi shili na makulu ki i shandikwa isho shihayile giki, 'I liwe ilo bakalilema bazengi, h'ilo lyabizile lya kwigoloolela i numba? 18Buli ng'wene uyo uligwila i liwe lyenilo akupaanaguka paza-paza; lelo uyo lyungwila, u ng'wene likuntobagula tobo-tobo!' " 19I likanza lyenilo, a balangi ba shilagilo na a bagabiji bataale buhaya kundima, nguno bakamana giki u lusumo lwenulo akaluhaya kulwa nguno yabo; aliyo bubogoha a banhu! 20Huna bandya kukooba nzila ya kundima mu nyasala-sala u Yesu; buntumila badati, buja mu kwigimbija giti giki bali batungilija. Baali batogilwe kungwasha mu kalungalungile, bapandike nguno ya kundima, na kuntuula mu makono ga nsugi alamulwe. 21Bahayushika bung'wila, "Nangi, tumanile giki ukalungalungaga na kulanga mu butungilija, na giki utadililaga banhu mu kulola bushu, aliyo i nzila ya ng'wa Mulungu ukilangaga mu nghana. 22Angu, a bise tuzunilijiwe u kutoba i goodi ya ng'wa Kaisali, nuulu yaya?" 23Aliyo iki akabitegeleja i nyasala-sala yabo, ubawila giki; 24"Noolekejagi denali imo. I suso iyi nu wandike ubu, sha ng'wa nani?" Buhaya, "Sha ng'wa Kaisali." 25Nanghwe ubawila, "Hu kuhaya i sha ng'wa Kaisali ng'winhagi Kaisali, ni sha ng'wa Mulungu nasho ng'winhagi Mulungu." 26Bulemeelwa u kungwasha u mu kalungalungile u ku butongi wa banhu, bugelela kulikumya duhu i lishosho lyakwe, buhuumula sele! 27Bamo ba Basadukayo abo bahayile giki butiho bujuuko, bakiza u kuli Yesu; bumuja 28balihaya, "Nangi, u Musa atwandikilile giki, ulu ndugu atoolile huna uzumalika uleka nke, aliyo ati na ng'wana, shiigelile ng'wanong'wawe ang'wingile u nkima ng'wenuyo amyalile baana u nduguye. 29Ali luulu, baaliho bagosha mpungati ba shikulu na shizuna; u tang@i wabo utoola, aliyo ucha atalekile bubyile. 30U wa kabili ung'wingila u nkima ng'wenuyo, 31nu wa kadatu; kushisha pye a bose mpungati bushila kucha batalekile nuulu baana! 32Nose u ku nghalilo yaho nu nkima ucha. 33I gisi luulu, u ng'wikanza lya bujuuko, u nkima ng'wenuyo akubiza nke wa ng'wa nani; iki pye a bose mpungati baali bantoola?" 34U Yesu ubawila giki, "A baana b'ikanza ili h'abo bakatoolaga na kutoolwa. 35Aliyo abo babalilwe giki bigeleelilwe kubiza mo u ng'wikanza lyenilo na kwanukula bujuuko kufuma mu bafu, a bene bati ba kuyutoola nuulu kutoolwa yaya. 36Nguno bakubiza giti bamalaika, batiko nuulu kucha; a boi bali baana ba ng'wa Mulungu, iki bali baana ba bujuuko. 37Niyo u mhayo gwa kujuuchiwa bafu gwenuyu, nu Musa akoolekejiwa a h'isaka; git'umo alihayila giki, 'U Seeba ali Mulungu wa ng'wa Abulahamu, na Mulungu wa ng'wa Isaka, na Mulungu wa ng'wa Yakobo.' 38U Mulungu ati wa bafu, ali wa bapanga; nguno pye a bose bali bapanga u kuli wei." 39Bamo ba balangi ba shilagilo bakizunilija nanghwe buhaya, "Nangi watungilija a kayombele." 40Batagemile kumuja hangi mhayo gose-gose. 41Huna u Yesu ubabuja, "Nibuli bakahayaga giki u Kilisto ng'wana o ng'wa Daudi? 42Iki u Daudi ng'wenekili u mu shitabo sha Zabuli alihaya, 'U Seeba akang'wila u Seeba wane giki: Igashaga ku nkono gwane gwa bulyo, 43kushisha nabatuule a banishi bako ha silili ya mhambala jako.' 44I gisi, u Daudi ulu alinghaya giki 'Seeba,' nose adugije kubiza ng'wana wakwe ginehe hangi?" 45Aho bataali budegeleka pye a banhu, u Yesu wandya kubawila a bahemba bakwe giki, 46"Bilanghanagi a balangi ba shilagilo abo batogilwe kugishiwa na kuja buyeela mu magulilu bazwalile nghanjo. Nu mu masinagogi batogilwe kwigasija masumbi g'ikujo; hangi nuulu bulaalikwa kuja ku shigukulu, nu kwene bakakuubilijaga ha magele ga bakujiwa. 47Balyi ba sabo ja bakima bachilwa, banhu ba kalombele kalihu ka kwiyoolecha. A benabo bakupandika nsango ntaale kutinda!"


text: 1Ulusika lulo amalugu mbilima mbilima pegakong'ine nu kwilivata avanzile ukuvalongela avanyigendo vakwe tandi, “Mwikomalilage na uwuhahu wa uwubuganisi wa Avafalisayo. 2Ino pagaya lukani ulugubike lwesisalugubulwa nambi ulufihe lwesisalukagulanika. 3Ino mbesili semwalongige mulwisa sasipulisa pawelu na semwapwepige mwipulikilo lya umunu kugati sasidalikwa mumaking'a ga ikaye. 4“Nani nguvalongela nyenye nye vanyawiyendi vangu: mulawogopa iwo aviwulagaga umuvili, neke valemwe ukupiga ikinu ikingi ikilutye. 5Ino ndivalagila yemuvaje ukumwogopa: mumwogopage yula, peawulige umunu ina uludali lwa ukumusopa mumoto gwa ku kulyoto. Ena, nguvalongela mumwogopage yuyo. 6Ndawuli ifihuna fihanu sifyafigusiwa magobole gavili? Kangi Nguluvi siayikukisemwa nambi kihuna kimwi. 7Na sifwili isa mumitwe jenyu mbalile mbesili. Apo mulonga mogope nyenye mwivanofu ukulutila ifihuna ifyolofu! 8“Nene nguvalongela, yakunzindikila pa vanu, Umwana va Umunu nave saamwidikila umunu uyo pamiho ga vanyivaha va Nguluvi. 9Na yula umunu yeakumbihila pa avanu, uyo saabihilwa pamiho ga vanyivaha va Nguluvi. 10“Umunu yeyeavesaga yakumulonga fibi Umwana va Umunu adegepelwa; neke yeakumuliga Umuhe Umwelu sisadegepelwa. 11“Na pevavasindike nyenye mumasinagogi pamiho ga avavina na avatema, mulahuguvala ukuhosa semulonga na we mugita pakupitula. 12Pakuva Umuhe Umwelu avigisa ulusika lulo icha ukulonga.” 13Umunu uyumwi mwilugu amulonje, “Mwigisi, mulongele umunyalukolo vangu angavile ililila lyetu.” 14Neke Yesu amulongele, “Ve munu veve, yenani yeambikite nene ndimulamusi kangi mbe ndimugafi va nyenye?” 15Neke avalongele, “Mwikomalilage na uwimi, pakuva uwumi wa umunu siwakwimila uwolofu wa ifinu fyeinafyo.” 16Neke avalongele ikiganiso itigila: “Umugunda gwa umunu umunono gweguvelike hilo. 17Swe ivanga ukwihosa itigila: ‘Ngenza ndawuli? Pakuva ndimugaya pawuviko ifilyo fyangu? 18Neke atigile, ngita dee, ndenya ifisande fyangu, nzenge ifingi ifikomi na umo mbika ifilyo fyangu mbefili na fyendinafyo mbefili. 19Ipo ndiyilongela inumbula yangu, ve numbula yangu, wina ifinu finofu fyolofu fyewiviche fuka uluhuma imyaka myolofu, lino suupage wilile, winywele, uhekelelage.’ 20Neke Nguluvi amutigile, ‘Wi mupufi veve! Ikilo iki chaneng'ino visaka inumbula yako; na ifinu fyewiviche fuka fiva fya nani?’ ” 21“We iwali umunu yeakwivikila uwunu wakwe fuka, kumbi mumikaa kwa Nguluvi.” 22Neke Yesu avalongele vanyigendo vakwe, pa ulo nguvalongela, “Mulahuguvalila iminanile jenyu, ulwa mulya kiki; mufwala kiki. 23Pakuva ukunana kulutye ichakulya, na umuvili gulutye imyenda. 24Muhosage ulwa inyakilumbi, ulwa sisivyalagi nambi kubeta, ngaya fisande nambi wusulya, neke pamwi na lulo Nguluvi akusilisaga. Nyenye mulutye uwunofu kolofu ku fidege! 25Ye nani mwa nyenye peahuguve ahwanite ukwiyongelesa ulusika lwa uwunani wakwe? 26Apo wone mwineema na lulo hela uludodo, mbi lino ndawuli mwihuguvalila isingi? 27Mugahosage amaluva wegagimela. Sigipigagi kipigo nambi kutiva. Nani nguvalongela ulwa nambi yi Solomoni mundolo sakwe mbesili safwikitwi wunofu ndawe ililuva ilyelivesaga. 28Lino wone Nguluvi akugafwika wunofu amasoli ga mwihala ganamunyi na imilawu gitoswa mumoto, sialutisa ukuvapigila nyenye? Nye nyevanyalufuuwo lukefu! 29Nyenye mulifwahisa ukwihosa chemulya, nambi chemunywa mulahuguvala. 30Pakuva iso mbesili se vakwihosaga vesivamuseli Nguluvi, udadenyu alusele ulwa mwiguluma iso. 31Lino mutalage ukusaka uwutwa wa Nguluvi; na iso mbesili muwilwa. 32“Mulogopa mwe kilugu ikidodo nyenye, pakuva udadenyu awene lunofu ukuvapela uwutwa wula. 33Mugusage fyemwinafyo, neke mutawule ifitawulwa. Mwihonelage ifibogolo fyesifisakalagi, mwivikilage ifuka yesiyikepagi kuchanya, apono pesihegelelagi umuhiisi nambi ng'angaga siyikwanangagi. 34Pakuva pefilipwali ifinu fyenyu baho pesasilava na inumbula senyu. 35“Muvelage mwipinyite na sitala senyu sivelage sikwaka; 36nyenye muvelage ndawe avanu vevakumusindila Umutwa vawo yeipiluka uluhuma ku luwungo, sambi peasile nu kukong'ona vangufye ukumudindulila. 37Vafunyilile avakami vala ve Umutwa vawo avafika valimiho. Umutwa iwopa umukova mukigudi avakemele pawulilo nu kuvapigila. 38Nambi apiluke mukilo mwilangali, nave pamilawu nu kuvafika wevalimiho, vafunyilile avakami iwo. 39Neke mulukagulage ulukani ulu, ukutigila umunyakaye ake alukagule ulwa ikivalilo cheasila umuhiisi, ake ava miho na sakalayileka ikaye yakwe yimamulwe. 40Nayi nyenye muvelage miho, pakuva Umwana va Umunu saasa paikivalilo chesimwivaganisa.” 41Neke Petulo amutigile, “Mutwa, ngali ikiganiso icho utulonje hwehwe swe twiyena apangi avanu mbevali?” 42Umutwa swe itigila, “Ino ye nani, umukami umuhuvilwa munyaluhala ye avikwa na umutwa vakwe ave muvina va ikaye yakwe avapele avanu ichakulya mu lusika uluhwanite? 43Mufunyilile umukami yula ye Umutwa vakwe peakusa amufika ipiga ndahihyo. 44Nachene nguvalongela amusagisa mufinu fyakwe mbefili. 45Neke wone umukami yula manyi atigile munumbula yakwe; ‘Umutwa vangu ifuvalila pakusa’, Neke avange ukuvatova avakami avanyidama na vang'inetu, nu kunywa nu kugala, 46Umutwa va umukami uyo asa ikimunyi chesivaganisa na ikivalilo chesiakiseli. Amudumulasa ahume pavili na ukumuvikila uluhombo lwakwe na avatafuuwa. 47Na umukami yula yalasisele sawendige umutwa vakwe, neke alemwe ukupiga siso seemulagile saatowa pakomi hilo. 48Neke yula yesieasiseli, isesimuvaje apige, ipiga isikwambusa ukutowa uyo saatowa padodo. Neke yeyeavesaga mupele ifyolofu kwa uyo safisakwa fyolofu, na umuvisikise ifyolofu kwa uyo safisakwa fyolofu ifilutye. 49“Ndaasile kukukosa umoto, mung'i luke lwinoga hilo wone umoto guke guve yegwakite! 50Ndinawo uwubatiso uwumbaje ndiwanukile, neke ulwene nene nyuguve pakomi mbaka penguwukwisa! 51Mbi mwitigila ndaasile mung'i kukuleta uwikalakunoga? Nguvalongela silwidahihyo nda pesi ukuta ndaasile ukuleka avanu vasutane. 52Na uluhuma lino mukaye yimwi muva na vanu vahanu avasutine, avadatu vasutine na avavili, avavili vasutine na avadatu. 53Udade va umunu vasutana na umwanakwe, umwana asutana na udade, uyuve asutana na umwalive, umwalive asutana na uyuve, uyuvefyala asutana nu mukamwana, na umukamwana asutana na uyuvefyala.” 54Neke Yesu avalongele vamalugu, “Pembe muwonage lifufu limite ulubali lwa kufuka yemwitigila: ‘Indonya yikusa’, nachene lwalwiva ndahihyo. 55Na pembe yipuge iya kunena mwitigilaga, ‘Kuva na mungila’ nachene lwalwiva ndahihyo. 56Mwivabuganisi nyenye kumbi mugisele imigendele ja ing'i nu wulanga mbi lino ndawuli pesi mukulukagula ulwa imisika igi? 57“Mbi ndawuli nyenye mumitima jenyu simwamwihiga isigolwike? 58Ino pemwibitasa na yeakukutosa kulu muhisi, kangalage mung'asi ukwipulika nave, alonga akukwegange mbaka kulumuhisi nave umuhisi akutawule kwa munyigalu sambi akusope mundinde? 59Nguvalongela suhuma umo nda mbaka peyuhombite umukole mbeguli.


text: 1"Mutabalamulage a biching'wi, hu mutulamulwa na a bing'we. 2Nguno umo mukubalamulilaga banhu bangi, na a bing'we h'umo mukulamulilwa. Niyo i ngelekelo iyo mukubagelekelaga bangi, h'iyo mukugelekelwa na a bing'we. 3Nibuli ukunojaga ng'wiyo kasasala ka kapalala ako kali mu liso lyakwe, aliyo u bebe u mu liso lyako gulimo ngamba, uyo utugulonjaga? 4I gisi, ulu gulimo ngamba u mu liso lyako u bebe, ukudula ginehe u kung'wila u nduguyo giki, 'Lembeelaga nakwingije kasasala ka kapalala, kalimo u mu liso lyako'? 5Bebe ng'wibeeleja, gwinjage tame u ngamba uyo gulimo u mu liso lyako, hu ukudula u kubona chiza, ung'wingije nu ng'wiyo a kasasala ka kapalala ako kalimo u mu liso lyakwe! 6I shikolo i shawiza mutajinhage mva, ni shikolo shing'we i sha mpango ntaale galihayiwa mawe malebe ga mpango ntaale, gakasimbagwa kufuma ha si.'E" yaya u kushiponeja ngulubi, nguno jikushipandagila duhu shisosohale, hama jimugalukile jimugulaje!" 7"Lombagi mukwinhwa, koobagi mukupandika, tulagi hoodi ha nyango mukulugulilwa. 8Nguno buli ng'wene uyo akalombaga akinhagwa, nu yuyo akakoobaga akapandikaga, hama nu yuyo akatulaga hoodi ha nyango akalugulilagwa. 9I gisi aliho munhu ki u mu bing'we uyo ashikile kulomva numbu nuulu: ngati.' na ng'wana wakwe, nanghwe ung'winha iwe? 10Nuulu hamo ulomva ndilo, nani uyo adugije kung'winha nzoka? 11Na luulu manilagi henaho; a bing'we nuulu iki muli babubi, nahene mumanile u kubinha a baana bing'we shikolo shawiza, ili kutinda no u kuli Sing'we uyo ali ng'wigulu. U ng'wene akubinha shakwinha shawiza no pye abo bakunombaga. 12Kwike shing'wigeleelilwe kubiitila a banhu git'umo mutogilwe bang'witile a bing'we, nguno h'umo shihayilile i shilagilo na a bahangi." 13"Bitilagi mu nzila mhine, nguno i likuuwa i ligali nu mita u ngali shijile mu kuyagala; na bali bingi abo bakabitilaga mo. 14Aliyo i nzila iyo ijile mu bupanga, i yene ngololoku; kwike mhine, pyi nu nyango mpine. Hama bali bagehu abo bakibonaga!" 15"Bilanghanagi a bahangi a balemba-lembi, abo bakung'wiziilaga giti shiinu ng'wikunza lya ngholo, aliyo u mu gati bali mhuge ndaku. 16A benabo mukubamanila ku matwajo gabo. Angu, a banhu badugije kuyoba mizabibu kwingiila mu magwata, nuulu shisuumo sha ntini kwingiila mu malula? 17H'umo ijilile, u nti gwawiza gukatwajaga matwajo gawiza, nu nti u gwabubi nago gukatwajaga matwajo mabi. 18U nti u gwawiza gutudula kutwaja matwajo mabi, nu nti u gwabubi nago gutudula kutwaja matwajo gawiza. 19Buli nti uyo gutatwajaga matwajo gawiza gukabbutagwa gwaponyiwa mu moto. 20Huna luulu, mukubamanila ku matwajo gabo." 21"Iti giki pye abo bakanitanaga Seeba, Seeba, bakwingila u mu butemi bo ng'wigulu, aliyo duhu uyo akiitaga iyo yinyegije Baba uyo ali ng'wigulu. 22U mu lushiku lwenulo bingi bakunidayiila, balihaya giki, 'Seeba, Seeba, twali tutahangaga mu lina lyako? Na hangi twali tutapeejaga masamva, na kubeeja milimo mitaale mu lina lyako?' 23Nane nakubashokeja nalibawila hape giki, 'Natamumanile nuulu hado a bing'we biiti ba shibi, ningilagi aha!' " 24"Ali luulu, buli ng'wene uyo uyigwa i mihayo yane huna widilila na kwishikilija, akwikolanijiwa na ngosha wa masala, uyo akazenga numba yakwe ya madafaali h'itale. 25Huna yutula mbula ya kuseja mihuumo, kunu na miyaga ikuhembaga; pyi i shose shenisho shuyikiila i numba yeniyo, aliyo itagwile; nguno u nsingi gwayo gwali h'itale. 26Kwike buli ng'wene uyo uyigwa i mihayo yane aliyo uleka u kwidilila, nuulu kwishikilija, u ng'wene akwikolanijiwa na munhu mbuuli, uyo akazenga numba yakwe ha maseni. 27Yahayutula mbula ya kuseja mihuumo, kunu na miyaga ikuhembaga; aho pyi i shose shenisho shayikiila i numba yeniyo, ikagwa na kagwile ka kukamaaja no!" 28U Yesu aho wamala u kusomboola i mihayo i yose iyi, pye a mabita ga banhu abo bandegelekaga bakabukumya na kakumije kataale no u bulangi bokwe. 29Nguno wabalangaga na budula, wali atabalangaga git'umo biitilaga a balangi babo ba shilagilo.


text:
Preface to the KyaNgonde Language.
KyaNgonde is spoken by 270,000 people in Karonga district, at the northern end of Malawi, a country of 12 million in southeast Africa. There is evidence that the language is experiencing extinction: it is not taught in schools, printed in newspapers, or broadcast on the nation’s radio station. As a result, many young Ngonde and their few college-educated adults are now experiencing problems reading and writing it well. Some also find it difficult to speak the language fluently without interposing the vocabulary with foreign words, such as English or Chewa, the dominant national language. Ironically, only the illiterate or less-educated Ngonde living in the rural villages speak the language flawlessly.
KyaNgonde is closely related to KiNyakyusa, which is spoken by 600,000 Nyakyusa people in southwest Tanzania. The two ethnic groups are separated by the Songwe river, which is the international boundary between Malawi and Tanzania.
Below is a translation of Terralingua’s Statement of Purpose into KyaNgonde language by a Ngonde journalist, who also publishes scholarly Occasional Papers about the Nyakyusa-Ngonde people.
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
Telalingwa lo ulubungano ulupya lwa mfisu fyosa, ulu lupakubomba isi:
1. Ukusungilila injobelo syosa sya mfisu fya pasi ukuti siyobigwege, kangi
2. Ukuketesya namuno inyiho sya bandu sikwaganila nu bumi bwa fipeligwa.
Ukalata mpimba uyu yo ikulingania isi Telalingwa apakubomba:
ULULINGANIO LWA MBOMBO.
Telalingwa: ubutuli bwa kukindilisya Injobelo syosa palikimo nu bumi bwa fipeligwa.
A. Telalingwa asyagenie ukuti:
1. Bati ukukindana kwa njobelo syosa kukupa amaka ku bukindani bwa nyiho;
2. Bati ukukindana kwa nyiho nu bwa fipeligwa, kuti fifwene itolo umma, loli filipalikimo fiyo;
3. Bati, bo kufwana ni fipeligwa, injobelo nyingi sya pa kisu kya pasi lilino sikuboneka ukuti sipakuyonga kilingani, kangi ubuyongelo bububu bwisakutwala ubutolwe bukulumba fiyo.
B. Telalingwa akufumusya akuti:
4. Bati injobelo yosa, po bule yipagulanie munjobelo isingi, yibagile ukugindikiwa nukuti yisungiligwe akanunu kangi yikindililege, ukusita ukupasya na kayilo kake nkisu, ubwingi bwa bandu aba bikuyoba injobelo yiyiyo, pamo nu bufumuke bwake bwa njobelo yiyiyo;
5. Bati ukwinogona ukuti injobelo ‘nki iyi bandu bayobege, na muno yi pakubatulila, bene banjobelo yabo, pamo aba abanyenya babo bakayobaga injobelo yiyiyo, bo bapeligwe na maka aga kusala injobelo iyi bi kulonda ukuti bayobege; kangi
6. Bati ukufikapo ukutumula aminogono gagago, ga bombigwege nu buhobofu nkabalilo ka lutenganio, kangi ulugindikano luyepo napapo inyiho sikindene — lwene ulugindiko lululu lo lusakutula abandu ba mfisu fyosa fya pasi ukuti ba pilikanege kanunu, nukuti twesa tumanye ukuti tuli bandu bamobene.
C. Po lelo, Telalingwa ali pakubomba imbombo isi:
7. Aya pakutula ukusungilila nu kukindilisya injobelo syosa sya mfisu fya pasi, na papo injobelo simo sipagulenie (palikimo ni njobelo sya bandu aba amapuli, kangi nisingi itolo), nukuti ubutuli bwa mbombo iyi busakufumila ku fipanga fya fimanyilo fya m’masukulu nifya nkaya.
8. Aya pakumanyila akayilo ka njobelo syosa, palikimo na mahala aga gali nkati munjobelo sisisi, ukufuma ku bene aba njobelo, nu kufimbilisya ukuti ubutuli buyepo pakati pa fipanga fyosa ifi fikulonda ukutula ukusungilila inyiho palikimo nu bumi bwa fipeligwa, kangi nukutula abandu bosa aba bikulonda ukuti bakindililege ukuyoba injobelo syabo.
9. Aya pakulongosya na muno inyiho sya bandu sikwaganila nu kupeligwa kwa findu, nu kwanda ukubikapo injila sya kutulana ifipanga fya kulekana-lekana, palikimo nabandu aba biganile ukusungilila inyiho (bo ngati abamanyili ba njobelo, abamanya kalata, abamanyili ba nyiho sya bandu, na bangi itolo), na aba biganile ukusungilila ubumi bwa fipeligwa (bo ngati abamanyili ba fipiki, abamanyili ba finyamana, nabangi itolo), kokuti bosa babombe palikimo ukukwesya imbombo yakusungilila nu kukindilisya inyiho nu bumi bwa findu.
10. Aya pakubomba ni fipanga fyosa fya pa maso melu ni fya kubutitu, ukufuma ku fipanga finandi fya nkaya ukwakufika kufipanga fya mfisu fyosa, ko kuti imbombo syosa isi tulingenie apa sibagile ukubombigwa.
Lelo mumanye ukuti abakalata bosa ba Telalingwa bikwanda ukusimbigwa tasi mu KiNgelesi, nukuti ukusanusya amasyo mu njobelo isingi, gi kutendekesigwa na batuli aba bikubomba pa kabalilo kabo bene. Po lelo, napapo tukulonda ukusanusya aba kalata mu njobelo nyingi fiyo, loli tungafinga umma ukuti aba kalata bosa nkyeni bisakusanusyigwa mu KyaNgonde.
Linga kupasikisya nukuyonga kilingani kwa njobelo simo sya pa kisu kya pasi, pamo ifipeligwa fyene, pamo injobelo ni fipeligwa fyosa, tukusuma ukuti wingile mu lukomano lwa Telalingwa. Gukayapo umutengo gwa kwingilila — ututumile itolo ingamu yako, nu buyo bwako kuno kwa mbilila abakalata (“address”), aba lamya (“telephone”), ama fakisi (“fax”), kangi na ma i-melu (“e-mail”). Loli, linga kulonda ukuntula Telalingwa ni ndalama, tukusuma ukuti gwinogone ukutuma indalama sya kukindapo kalongo isya abaAbamelikani (U.S. $10) pa kinja. (Ukupa indalama sisisi, usimbe ingamu ya “Terralingua” pa kyeki (“cheque” pamo pa “International Money Order”). Syosa injila syako syabutuli, twisakwikyela nasyo!
Ndaga fiyo.
Amasyo aga gasanusyigwe nu: Walusako A. Mwalilino.


text: 1Uyu kuli kwihela kwa shibyalilwe sha ng'wa Yesu Kilisto wa luganda lwa ng'wa Daudi, mu bubyile wa ng'wa Abulahamu. 2U Abulahamu wali ise wa ng'wa Isaka, Isaka umyala Yakobo, Yakobo umyala Yuda na baana ba ng'wawe. 3Yuda umyala Falesi na Zala, kufuma muli Tamali. Falesi umyala Hezelomu, Hezelomu umyala Alamu. 4Alamu umyala Aminadabu, Aminadabu umyala Naasoni, Naasoni umyala Salimoni. 5Salimoni umyala Boazi kufuma muli Lahabu, Boazi umyala Obedi kufuma muli Luzi, Obedi umyala Yese. 6U Yese akamyala ntemi Daudi, Daudi umyala Solomoni kufuma muli nkima uyo wali nke wa ng'wa Ulia. 7U Solomoni umyala Lehoboamu, Lehoboamu umyala Abia, Abia umyala Asa. 8Asa umyala Yosafati, Yosafati umyala Yolamu, Yolamu umyala Uzia. 9Uzia umyala Yotamu, Yotamu umyala Ahazi, Ahazi umyala Hezekia. 10Hezekia umyala Manase, Manase umyala Amosi, Amosi umyala Yosia. 11Yosia umyala Yekonia na baana ba ng'wawe; u mu shiku jenijo a banhu busaamiwa, butwalwa Babuloni. 12Aho lyabita i likanza lya kusaamijiwa Babuloni, u Yekonia akamyala Salatieli, Salatieli umyala Zelubabeli. 13Zelubabeli umyala Abiudi, Abiudi umyala Eliakimu, Eliakimu umyala Azoli. 14Azoli umyala Akimu, Akimu umyala Eliudi. 15Eliudi umyala Eleazali, Eleazali umyala Matani, Matani umyala Yakobo. 16U Yakobo akamyala Yosefu u ngoshi wa ng'wa Malia, u nina wa ng'wa Yesu, uyo akitanagwa Kilisto. 17Huna luulu, u kufuma u kuli Abulahamu kushika hali Daudi, i shibyalilwe i shose shili ikumi na shine; nu kwinga a hali Daudi kushika ng'wikanza lya banhu kusaamijiwa Babuloni, shibyalilwe ikumi na shine. Hama nu kufuma u ng'wikanza lya banhu kusaamijiwa Babuloni kushika hali Kilisto, nasho ikumi na shine. 18Huna luulu, u kubyalwa kwa ng'wa Yesu Kilisto kukaja giki, u nina u Malia wali alunjiwe na Yosefu; aliyo aho bataali kwitoola, ubonwa ali nda kulwa budula bo ng'wa Moyo Ng'wela! 19U Yosefu aho wagudeeba u mhayo gwenuyo, ubona aneke. Aliyo iki wali munhu ntungilija, akandya kwiganika nzila ya kuneka chiza; atizungoola. 20Kwike aho ataali uyiganika i mihayo yeniyo, malaika wa ng'wa Seeba ung'wilongela mu shilooti; ung'wila giki, "Yosefu ng'wana wa ng'wa Daudi, utogohage u kunsola u nke wako u Malia; nguno u Ng'wana uyo ali u mu nda yakwe aliho kulwa budula bo ng'wa Moyo Ng'wela. 21Akubyala Ng'wana ngosha, u bebe ukung'wilika i lina lyakwe Yesu; nguno hu ng'wene uyo akubapija a banhu bakwe kufuma mu shibi shabo." 22I yose yeniyi ikaja giko kulwa kushikilijiwa kwa mhayo uyo Seeba wali waguhaya kufuma kale kubitila muli nghangi wakwe; giki, 23"Munhya ng'wilindu akubuucha nda, na akubyala ng'wana ngosha, uyo bakung'wilika i lina lyakwe Emmanueli." Makulu gaho, "Mulungu ali hamo na bise." 24U Yosefu aho wamisha kufuma u mu tulo, wita git'umo akawililwa nu malaika wa ng'wa Seeba; unsola u nke wakwe. 25Kwike atalaalile nanghwe kushisha umyala u Ng'wana, huna ung'wilika i lina lyakwe i lya Yesu.


text: 1"Nu malaika wa kanisa ya Salidi ng'wandikilage giki, 'I mihayo iyi aliyihaya uyo ayidimile i Myoyo mpungati ya ng'wa Mulungu, ni Sonda iji mpungati: Nimanile i milimo yako, nguno uli na lina lya giki uli mpanga, aliyo uchile! 2Langhanaga wigunaane idaame i mihayo iyo ilihaya kushililikiila. Nguno natubonaga giki i milimo yako ishikanile u ku butongi bo ng'wa Mulungu wane. 3Huna luulu, yizukagwe iyo wamala kwiyanukula na kwiyigwa, idimage gete, hama ugaluke ooye. Ulu utalanghanile nakwiza giti ng'wibi; utudula u kulimana i likanza lya kwiza kwane. 4Aliyo utaali uli na mina magehu u mu Salidi, banhu abo bataali kusosohaja shizwalo shabo. A benabo h'abo bakushimiza hamo nane bazwalile shizwalo shape, nguno bigeleelilwe u mhayo gwenuyo. 5U wa kupyena akuzwalikwa shizwalo shape giko, hama natulijimya na hado yaya i lina lyakwe u mu shitabo sha bupanga; na hangi nakulikaanila hape i lina lyakwe u ku butongi bo ng'wa Baba, nu ku bamalaika bakwe. 6Uyo ali na gutu ni ayigwage iyo Moyo alijiwila i kanisa.' 7"Nu malaika wa kanisa ya Filadelifia ng'wandikilage giki, 'I mihayo iyi aliyihaya u ng'wela, uyo ali Nghana yenekili; uyo ali na lufungulo lwa ng'wa Daudi. U wei h'uyo akalugulaga na atiho wa kulugala; nuulu ulugala atiho wa kulugula: 8Nimanile i milimo yako, huna luulu managa giki naamalile kukulugulila nyango, uyo atiho wa kugulugala; nguno nuulu iki uli na nguzu ngehu, aliyo nahene ugudimile u mhayo gwane; ni lina lyane utaali u kulilema! 9Managa giki a ba ng'wisinagogi lya ng'wa Shetani, abo bakulomalomaga bihaya giki Bayudaya aliyo bati bene, nakubiita bize batuje mazwi ku mhambala jako; hama nakubiita bamane giki nakutogilwe. 10Niyo u bebe iki ugudimile u mhayo gwane u gwa wiyumilija, nu nene nakukulanghana u bebe u ng'wikanza lya kugeng'wa, ilo lili hihi kwiza mu si, kulwa kubagema pye a bikaji ba mu si. 11Nizile wangu, shumiilage isho uli nasho, atizilonga wa kukutaaja i ngikili yako. 12U wa kupyena nakung'wita kubiza nghingi ya mu hekalu ya ng'wa Mulungu wane, na atinga mo na hado yaya; niyo i lina lya ng'wa Mulungu wane nakulyandika a hali munhu ng'wenuyo, ni lya nzengo go ng'wa Mulungu wane, u gwa Yelusalemu mhya uyo gukwika kufuma ng'wigulu kuli Mulungu wane, ni lina lyane i lipya. 13Uyo ali na gutu ni ayigwage iyo Moyo alijiwila i kanisa.' 14"Nu malaika wa kanisa ya Lodikea ng'wandikilage giki, 'I mihayo iyi aliyihaya u Alichene yenekili, u Nkaaniji nsanyiwa na wa nghana, u Ntaale wa shiseeng'wa sha ng'wa Mulungu: 15Nashimanile i shitwa shako, giki uti nedeku nuulu uti nsebu; hambu-hambu ulu ni wabiza nedeku nuulu nsebu. 16Huna luulu iki uli nunguzu, uti nsebu nuulu uti nedeku, nakukwigafula nakuswe winge u mu nomo gwane! 17Nguno ukwigimbaga uhaya giki, "Nali nsabi, naasaba nati na bugehelwa bose-bose!" Aliyo utamanile giki uli na makoye, uli kunese wa bakunese wa kupinihalilwa; hangi uli mboku, na uli duuhu! 18Nalikuyangula wize kuli nene, ugule zahabu ijo jejiwe bo kubitiwa mu moto nangho usabe; uzwale na shizwalo shape ukundikije i minala ya duuhu yako, wibile na bugota bo miso u ku miso gako wandye kubona. 19Pye abo nabatogilwe u nene nakabahamaga na kubahugula, huna luulu dililaga ugaluke. 20I haha nimiilaga ha nyango nalitula hoodi; buli ng'wene uyo uliigwa i lilaka lyane ugulugula u nyango gwakwe, nakwingila nalye nanghwe, nu wei hamo nu nene. 21U wa kupyena nakunzunilija kwigasha hamo nane a h'Isumbi lyane lya butemi; git'umo nu nene nali mpyeni na nigashije hamo na Baba h'Isumbi lyakwe lya butemi. 22Uyo ali na gutu ni ayigwage iyo Moyo alijiwila I kanisa.' "


text: 1Banhu bingi bifunije kwandika busombooji bo mihayo iyo yashikilijiwe mu bise, 2kulenganila nu mumo baatuwililile a batumami, abo bakujikumuchaga i Nghulu jeniji; a bambona bayo i mihayo kufuma aho ikandija. 3Huna luulu baba nkujiwa Teofilo, nu nene naabonile ikubeelela nakwandikile pyi i yose mu bugaliili, nguno nigisiligije chiza mu welwa-ngholo, kufuma ha wandijo wayo. 4Ikubeelela ubumane u bunghana wayo i mihayo iyo wawililwe yeniyo. 5Mu shiku ja ng'wa Helode aho ali ntemi wa Buyudaya, waliho ngabiji witanagwa Zakalia, o ng'wigele lya ng'wa Abia. Oli antoolile Elizabeti, umo wa bakima ba mu luganda lo ng'wa Alooni. 6A bose bubili wabo, baali batungilija u kuli Mulungu. Hangi u mu kashimizile kabo baali bashidimile pyi i shilagilo sha ng'wa Seeba; nu mu katongeelele kakwe baali bati na shisembo. 7Kwike baali bati na ng'wana, nguno u Elizabeti oli ngumba, nose ugiguluha, nu Zakalia unamhaala. 8Ali luulu, i ligele lya ng'wa Zakalia likapandikwa ludiima, wandya kutumama nimo gwa bugabiji ku butongi bo ng'wa Mulungu. 9Huna usolwa bo mbale, git'umo shali shimile sha bugabiji, wingila mu hekalu ya ng'wa Seeba kuzuukija ngazu. 10U ng'wikanza lya kuzuukija ngazu lyenilo, pye a banhu a bangi baali hanze bakulombaga. 11Kuhayimanila wilongelwa na malaika o ng'wa Seeba; wimiila ku lwandi lo bulyo lo ng'walilo go kuzuukija ngazu. 12U Zakalia aho wamona wibakila, ugwilwa booba butaale no! 13Aliyo u malaika ung'wila giki, "Utogohage Zakalia, nguno u kulomba kwako kwigwiwe; u nke wako u Elizabeti akukubyalila ng'wana ngosha, i lina lyakwe ukung'wilika Yohana. 14Ukuyega na kusangabala, na banhu bingi bakukuyegela u kubyalwa kwakwe, 15nguno akubiza ntaale u ku butongi bo ng'wa Seeba. Akwizujiwa na Moyo Ng'wela kufuma mu nda ya ng'wa nina. Huna luulu, ati wa kung'wa divai nuulu shikoji shose-shose na hado yaya. 16Baisilaeli bingi akubiita bangalukile Seeba Mulungu wabo. 17Akutonga ku butongi bo ng'wa Seeba mu moyo na nguzu ja ng'wa Eliya, kwiza kugalucha ngholo ja babyaji babadilile baana babo, na bashitiigwa bagalukile witegeleja na butungilija. Hu ng'wene uyo akubeeja nimo gwa kubalonja-lonja banhu babize bamaliilile kulwa ng'wa Seeba." 18U Zakalia unshokeja u malaika ung'wila giki, "Nakugumana ginehe u mhayo gwenuyu? Iki u nene nali namhala giki, nu nke one ngikulu o shiku ningi!" 19U malaika unshokeja ung'wila alihaya, "U nene nali Gabulieli, nakimiilaga ku butongi bo ng'wa Mulungu. Natumagwa nize nahoye nangho, nakwinhe i Nghulu Jawiza jeniji. 20Ali luulu iki utuyizunyaga i mihayo yane, aliyo hu shiigelile ishikilijiwe ng'wikanza lyayo, ukubiza shimuumu. Utudula u kuyomba kushisha lushiku ulo ikushikiila." 21Nose a banhu abo baali hanze banindiilile u Zakalia buyukumya, nguno akadila u kufuma u mu hekalu. 22Aliyo aho wafuma walemeelagwa u kuyomba, budeeba giki wali wabona sha koolechiwa u mu hekalu. Huna wandya kuyubagemeelela bo makono duhu, nguno akabiza shimuumu. 23Jahayukwindanha i shiku ja butumami bokwe, uja ku ng'wakwe. 24Shiku jitabitile ningi, u nke wakwe u Elizabeti ubiza nda; aho wabona giko ubiza wa kwikala wibisaga mu kaya duhu, kushisha yubita myeji itano. Nguno akahaya giki, 25"Nose nane wanibona u Seeba u mu shiku iji, wanibeegeja mhayo gwa kuningija budalahwa mu banhu!" 26''Mu ng'weji gwa katandatu, u malaika Gabulieli utung'wa na Mulungu kuja Galilaya, ku nzengo gwitanagwa Nazaleti; 27kuli munhya nebe ng'wilindu, lina lyakwe Malia, wali alunjiwe na ngosha witanagwa Yosefu, wa luganda lwa ng'wa Daudi. 28U malaika aho washika ungisha; huna ung'wila giki, "Yegaga u bebe nguno wilukilagwa mbango; u Seeba ali hamo nangho!" 29U munhya ng'wenuyo uzwangana, wandya k''wiganika akwibujaga giki, "U bugishiwa wenubu buli na makulu ki!" 30U malaika ung'wila, "Utogohage Malia, nguno wilukilagwa mbango ja ng'wa Mulungu. 31Ukubuucha nda ubyale ng'wana ngosha, ung'wilike i lina lyakwe Yesu. 32Akubiza ntaale, nguno akwitanwa Ng'wana wakwe uyo ali higulya no. U Seeba Mulungu akung'winha i lisumbi lya nkulugenji wakwe Daudi. 33Akubiza nsugi wa numba ya ng'wa Yakobo welelo na welelo, niyo u butemi bokwe buti bo kushila ho." 34U Malia unshokeja u malaika giki, "U mhayo gwenuyu gukudulikana ginehe, iki u nene nataali kutoolwa?" 35U malaika unshokeja ung'wila giki, "Moyo Ng'wela akukwikiila, huna u budula bokwe uyo ali higulya no bukukukundikija. Na luulu uyo alabyalwe akubiza Ng'wela, Ng'wana wa ng'wa Mulungu. 36Nu'' nduguyo u Elizabeti'', nanghwe ali nda ya ng'wana ngosha mu bugikulu bokwe; munhu uyo wali amanikile giki ngumba. Niyo u gwenuyu ng'weji gokwe go katandatu. 37Nguno gutiho mhayo nuulu gumo, uyo gutadulikanile u kuli Mulungu." 38Huna u Malia uhaya, "U nene nali nkima nsese o ng'wa Seeba; ni gushikiilage git'umo waniwilila." Huna u malaika winga ho, uneka. 39U mu shiku jenijo u Malia atadilile, ubuuka wangu uja ku si ya Buyudaya, ku nzengo gumo gwa ku magulya ga kwenuko. 40Wahayushika ko wingila u mu ng'wa Zakalia kungisha u Elizabeti. 41U Elizabeti aho waliigwa i lilaka lya kugisha kwa ng'wa Malia, ubina u ng'wana uyo oli mu nda yakwe, huna okajiwa na Moyo Ng'wela. 42Uhamuka n'ilaka lya higulya alihaya giki, "U bebe ufuuhilwe mbango kutinda pye a bakima. Nu ng'wana uyo ali mu nda yako nanghwe afuuhilwe mbango. 43Wilukilwa ki nabo ubu, giki u nina wa ng'wa Seeba wane wiza kunigisha u nene! 44Nguno i lilaka lya kugisha kwako aho lyashika duhu u mu matu gane, haho na haho obina na buyegi u ng'wana uyo ali mu nda yane! 45Niyo ali na mbango u wa kuzunya giki ikushikilijiwa iyo wawililwe kufuma kuli Seeba." 46Huna u Malia uhaya giki, "I ngholo yane ilinyegela Seeba, 47nu moyo gwane gulinkumilija Mulungu, Mpija wane. 48Nguno wabubonile u budalahwa wa nsese wakwe nkima, iki kufuma haha pyi i shibyalilwe, shikunibala giki nali nfuuhwa. 49Nguno u wa budula wanibeegegije mitaale; lina lyakwe lili lyeela. 50Shigongo shakwe shiliho kulwa, shibyalilwe na shibyalilwe sha banhu abo bang'ogohile we. 51Iyo wabeegije na makono gakwe ili mitaale, wababbalasanije abo bakigunguhyaga mu maganiko ga ngholo jabo. 52Wabingije batemi ha masumbi, ubagunguhya a bidohya. 53A batuubile wabigutije shizeeze, lelo a basabi ubapeeja makono dalali. 54Wangunaanile u ntumami wakwe u Isilaeli, kulwa kwizukwa shigongo shakwe; 55git'umo kuli kwisagija kwakwe ku bakulugenji bise; kwandija kuli Abulahamu na bubyile wakwe, kushisha welelo na welelo." 56U Malia akalenda nu Elizabeti ikanza lya myeji giti idatu, huna ushoka kaya. 57Aho lyashika i likanza lya kubyala kwa ng'wa Elizabeti, ubyala ng'wana ngosha. 58A bazenganwa biye na a baduguye aho bigwa, bakayega no hamo nanghwe na kunkumilija Seeba, kulwa kunchila shigongo. 59Aho lwashika lushiku lo kanaane, buntwala u ng'wana kujusaalwa. Buhaya kung'winha i lina lya ng'wa ise Zakalia. 60Aliyo u nina ulema uhaya, "Yaya; akwitanwa Yohana." 61Nabo bunshokeja baling'wila: "Hama iki atiho nuulu umo uyo akitanagwa lina lyenilo u mu luganda lwako!" 62Huna bumuja u ise o ng'wana, bo kungemeelela na makono, i lina ilo wali atogilwe kung'witana. 63Ubalomba lubbawa lo kwandikila; wandika giki, "Akwitanwa Yohana." Bukumya pye. 64Haho na haho utungulilwa; u nomo gokwe nu lulimi shudula u kuyomba, wandya kunkumilija Mulungu! 65Pye a bazenganwa bugwilwa idedebaja; niyo pye a banhu u mu magunguli ga Buyudaya buyikala bakwihoyelaga i mihayo yeniyo. 66Buli bene ulu biyigwa bituulaga mu moyo, pyi buyuhaya, "I gete u ng'wana ng'wenuyu akubiza wa mbika ki?" Nguno u nkono go ng'wa Seeba gwali hamo nanghwe! 67Huna u Zakalia, u ise o ng'wana, okajiwa nguzu ja ng'wa Moyo Ng'wela, wandya kuhanga alihaya, 68"Akumilijiwe u Seeba Mulungu wa Baisilaeli. Nguno watugenihile, wenhile butungulwa ku banhu bakwe. 69Watubuukigije mhembe ya bupiji, kufuma mu numba ya ntumami wakwe Daudi. 70H'umo wahayila kwingiila kale na kale, kubitila mu milomo ya bahangi bakwe beela. 71Giki tupile kufuma mu makono ga banishi bise; mu makono ga bose abo batukolilwe. 72Wabakulililwe a bakulugenji bise, hangi walizukilwe i lilagane lyakwe i lyeela. 73U wilahiji ubo akang'wilahilila nkulugenji wise Abulahamu, giki akutwitila, 74kutupija kwinga mu nkono go ng'wanishi, tudule kuntumamila we tuti na booba; 75mu wela na mu butungilija shiku jise jose. 76U bebe nangho ng'wana, ukwitanwa uli nghangi wakwe uyo ali higulya no; nguno ukubiza ku butongi bo ng'wa Seeba, umeeja-beegeje nzila yakwe. 77A banhu bakwe ubamanikije bupiji, kulwa kulekejiwa kwa shibi shabo. 78U Mulungu wise watusaatilwe na kutuchila shigongo; Isana lyutugeniha kufuma kwigulya, 79kulwa kubaakila abo bakwikalaga mu giiti, na mu nengeeji gwa lufu; na kutongeela mhambala jise mu nzila ya mhola." 80Huna luulu u ng'wana ukula, ubiza na nguzu ja moyo. Uja ku matogolo uukikala kwenuko, kushisha lyushika i likanza lya koolechiwa kwakwe ku Baisilaeli.


text: 1Mufilo ifyo Kaisali Agosito alagise avanu mbevali vavalilwage na ukwandikwa ava mung'i mbeyili iya muwutema wakwe. 2Ukwandikwa uko kwe kwa ukutala, Kilenio pee mutema mung'i iya ku Siliya. 3Swe mbevali yevevalongele vabite ukwiyandikisa munu ku boma yakwe. 4Nave Yosefu agang'amwike ihuma ku Galilaya, pa boma ya ku Nasaleti ibita ku boma iya mu Yudaya iyitambulwa Betelehemu pakuva e va mukaye na mulukolo lwa Daudi. 5Ahele lumwi na Maliya ukwiyandikisa yee mulumbe vakwe kono weyeafuluge. 6Na pevevakaali kuko ifilo fya ukwisavila umwana yefyefifikite. 7Swe akwisavila umwana umuvele vakwe mukwamisi, neke amufwike imyenda ija pawudodo na ukumulambalika mwipugu pakuva vevagayite uwuvaso mukaye sa ukufikila avagenzi. 8Na mung'i yila vepovali avakwamila ifikwamilwa mwihala avikalige miho vilolela ifikwamilwa fyawo pa kilo. 9Ndawe munyivaha va Umutwa avelelukilige, neke indolo isa Umutwa sivang'alikile imbali mbesili. Neke vave na muhwehwe mukomi. 10Neke munyivaha va Nguluvi avatigile, “Mulava na muhwehwe! Pakuva nguvaletela Lukani Lunofu lwa uluhekelelo ulukomi, kuvanu mbevali. 11Ukwimila nyenye namunyi de muboma ya Daudi awonike umupoki venyu, ye Kilisito Umutwa. 12Na kiva che kilagilo kwa nyenye: mumufika umwana mufwike imyenda ja pawudodo, alambale mwipugu.” 13Swe ulusika lulo ililugu ilikomi lya vanyivaha va Nguluvi avakuchanya lyahanzile pamwi na munyivaha va Nguluvi yula vakumulumba Nguluvi vitigila: 14“Indolo kwa Nguluvi kuchanya, na mung'i uwikalakunoga mwa vala veinogelwa nawo!” 15Na Vanyivaha va Nguluvi pevahesile pala nu kubita kuchanya, vala avakwamili ifikwamilwa valongine: ukutigila, “Nyela tukabitage ku Betelehemu tukalave ulukani ulu lwe luwonike lweatulonje Umutwa.” 16Swe vakwangufya pa kuhega pala, vakumufika Maliya na Yosefu na kichali kilambalike mwipugu. 17Avakwamila ifikwamilwa vavelige vakumuwona umwana yula, ndawe vavalongelige mbevali ing'ani sevevalongele isa umwana. 18Na mbevali avapulike ing'ani iso, isa avakwamili ifikwamilwa vasasave. 19Neke Maliya ahosise pakomi ing'ani mbesili iso, neke asivike munumbula yakwe. 20Vala avakwamili ifikwamilwa vapilwike kono we vilumba na ukumusumisa Nguluvi mung'ani mbesili sevevapulike na ukusiwona; ndawe lwevevalongele. 21Chavelige kifika ikimunyi icha munana ikimunyi cha ukuwoolwa, umwana yula apelitwe ilitawa lya Yesu, ilitawa lyealapelitwe na umunyivaha va Nguluvi uyuve weesalava na ifilo. 22Ifilo fyavelige fifika fya Maliya na Yosefu fya ukweswa kwawo, ndawe mwelwakolige ululagilo lwa Musa, vamusindike umwana ku Yelusalemu akatawulwe kulumutwa, 23Ndawe lwandikwe mululagilo lwa Umutwa, “Yeyeavesaga mwana umuvele umukwamisi akemelwa mwelu va Umutwa.” 24Vakatawule na inambika ndawe mwelwakolige ululagilo lwa Umutwa, “Ngunda sivili apangi nziva sivili indodo.” 25Epwali munu mu Yelusalemu, ilitawa lyakwe e Simioni, na umunu uyo e mugolofu na munyachoga kwa Nguluvi, yeasindilige uwukombolwa wa Vaisilaeli. Na Umuhe Umwelu alimulumwene. 26Alagubulilwe na Umuhe Umwelu ulwa sisaafwa wesalamuwona Kilisito uva Umutwa. 27Na we isogoswa na Umuhe aasile mu tembeli; na avegasi pevamuletige mula umwana Yesu, apigilwe isa imisimu ija indolo, 28Simioni amwanuche umwana mumawoko gakwe swe akumulumba Nguluvi weitigila, 29“Lino Mutwa umutawulage umuvanda vako ibitile na uwikalakunoga, ndawe walulonzile. 30Pakuva amiho gangu gawuwene uwupoki wako. 31We waluuwuvikite pamiho ga vanu mbevali: 32Uwelu wa ukuvang'alikila avamyanza, na indolo ku vanu vako Vaisilaeli.” 33Na udade na uyuve vasasavalige ukwimila ing'ani isalonzilwe isa umwana uyo. 34Ndawe Simioni avafunyililige neke peamulongele Maliya uyuve va umwana, “Lavage Umwana uyu avisilwe sambi avanu wolofu va Isilaeli vayage na ukupokwa. Nave ava kilagilo cha ukubihilwa; 35na amahosa ga wolofu gagubulwa pawelu. Na kwa veve uwuvafi uwindawe wa limage ilyugi wukuhoma munumbula yako.” 36Kangi epwali umuvisi umung'inetu yeali mugogolo hilo, atambuligwe Anna, yeali mwalive va Fanueli, va mulukolo lwa Aseli. Ali ikalite na ingomwa yakwe myaka gimufung'ati uluhuma muwutavangwa wakwe. 37Swe iva mufwile mbaka pawugogolo uwa myaka machumi gimunana na gitayi umusika mbeguli ugo ikalige mu Tembeli, kolofu iva akwiyima ukulya sambi ifunyage, ifunyige ikimunyi na kikilo. 38Uyu imite ulusika lulo, nu kumulumba Nguluvi na ukolelela ing'ani isa umwana uyo kuvanu mbevali avasindilige uwukombolwa wa Yelusalemu. 39Yosefu na Maliya vavelige visinda ukupiga mbesili isa indagilo isa umutwa, vapilwike ukwawo ku Nasaleti, ku boma ya mu Galilaya. 40Umwana avinite na ukongelekela uludali, kono wamemite uluhala na uwende wa Nguluvi we pamwi na yumwene. 41Peguvesaga mwaka avegasi va Yesu vabitige ku Yelusalemu ikimunyi ikikomi cha i Pasaka. 42Nave umwana avelige ifika imyaka ginyichumi na givili, mbevali vahele ku kimunyi ikikomi icha i pasaka ndawe mwejagendelige imisimu. 43Na pe inyekelelo yesisile, swe ndawe vapilukige, neke umwana Yesu asigale ku Yelusalemu. Avegasi vakwe we vagaya nzeli. 44Vatigilige wanda ava mwilugu lya vanyalugendo, vagendite ikimunyi mbekili swe vivanga ukumolela muvaseela na mu vanyalukolo. 45Na peyevalemilwe ukumuwona, swe vipiluka mbaka ku Yelusalemu kono we vakumolela. 46Ikimunyi cha wudatu swe vakumuwona mu tembeli, ateng'eme na avigisi, akuvapulikisa na ukuvawusa ing'ani. 47Na mbevali avamupulikige ing'ani sakwe vasasave uluhala lwakwe na uwukagusi wakwe na uwupitusi wa ing'ani. 48Avegasi vave vakumuwona vatinwike. Uyuve Maliya amuwusise, “Mwanangu mbi ndawuli utugisile de? Lavage udado na nene tukolelige we tuhuguve.” 49Neke avapitule, “Mbi ndawuli nyenye musakige nene? Simulukaguligi ukutigila lumbaje ukuva mukaye ya Dada vangu?” 50Nawo sivalukagwi ulukani ulo lwe avalonje. 51Sweno, Yesu ndawe apilukige nawo, mbaka ku Nasaleti. Kono we iva na choga kuvavaha vakwe, na uyuve avisile ing'ani iso mbesili munumbula yakwe. 52Nave Yesu neke peongelekelage ukuvina umuvili na uluhala, kono we iva mwende kwa Nguluvi na avanu.