c: text/html

text:
Bushe Lesa Alisuminisha Ukuupa Impali?
Icasuko ca mu Baibolo
Pa nshita imo, Lesa alisuminishe abaume ukulaupa impali. (Ukutendeka 4:19; 16:1-4; 29:18-29) Lelo Lesa te waebele abantu ukulaupa impali. Apeele Adamu umukashi umo fye.
Lesa aebele Yesu Kristu ukweba abantu ukulakonka filya Lesa alefwaya ukutula pa kutendeka ukuti umwaume alekwata fye umukashi umo. (Yohane 8:28) Ilyo bamwipwishe pa cupo, Yesu atile: “
Uwababumbile pa kutendeka ababumbile umwaume no mwanakashi, kabili atile, ‘E mulandu wine umwaume akashiila wishi na nyina no kulambatila ku mukashi wakwe, kabili aba babili bakaba umubili umo.’”—Mateo 19:4, 5.
Pa numa, Lesa alengele umusambi wa kwa Yesu umo ukulemba ati: “
Umwaume onse abe no mukashi wakwe kabili umwanakashi onse abe no mulume wakwe.” (1 Abena Korinti 7:2) Baibolo ilanda no kuti umwaume onse uwaupa, uwakwata imilimo mu cilonganino afwile ukuba “
umulume wa mukashi umo.”—1 Timote 3:2, 12.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Twaambo Nzi Tobilo Tupa Kuti Leza Kataiswiilili Mipailo Imwi?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Kuli mipailo imwi njatainguli Leza. Amulange-lange twaambo tobilo tunga twapa kuti Leza atauswiilili mupailo.
1. Mupailo uuteendelani akuyanda kwa Leza
Leza tainguli mipailo iiteendelani akuyanda kwakwe, naa zyeelelo zyakwe zili mu Bbaibbele. (1 Johane 5:14) Mucikozyanyo, Bbaibbele lilakasya kuba balyato. Njuka isumpula bulyato. (1 Bakolinto 6:9, 10) Aboobo, Leza takayiinguli mipailo yanu kuti naa mupailila kuti muwine lotali. Leza tali ceelo cizumina kucita kufwumbwa muntu ncaacaambila kuti cicite. Masimpe, mweelede kulumba akaambo kaceeci. Nicatali boobo, nitwali kuyoowa zimwi zyintu bantu nzyobali kukonzya kulomba kuti Leza abacitile.—Jakobo 4:3.
2. Mupailo wamuntu muzangi
Leza tabaswiilili aabo bamuzangila kwiinda mumicito yabo. Mucikozyanyo, aabo bakali kulyaamba kuti balamubelekela Leza pele ibakamuzangila, wakabaambila kuti: “
Nekuba kuti mwakomba zikombyo zinji, nsikooyooswiilila. Maanza aanu alizwide bulowa.” (Isaya 1:15) Pele ikuti nibakacinca nzila zyabo ‘
akubamba twaambo’ a Leza, naakabaswiilila ciindi nibakali kupaila.—Isaya 1:18.


text:
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 Chapter Navigation:
Next Chapter:
Coming Soon
Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 página Chapter Navigation:
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42
Todos los Dias que Hay una Chica Monstruo
Tenkuu Shinpan
Otomen
Gekkan Shoujo Nozaki-kun
Bishounen no Koi
Kokou no Hito
Arienai Futari
Sexy Guardian
Hanamaru Kindergarten
Beware of the rival
Hetamen
Gintama
Shinigami-sama to 4-nin no Kanojo
Yume Kuri
Ryushika Ryushika
Labyrinth of Magic· MAGI
Kimi Ni Todoke
Me encanta lamer tu sudor
sekitou elergy
Persona 4 Ultimate Arena
Etiquetas:lectura Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 Español, Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 manga prima , Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 online, Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 cap, Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 capítulo, Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 alta calidad, Yuusha ni Narenakatta Ore wa Shibushibu Shuushoku o Ketsuishimashita 1 manga scan


text:
KITANGO 8
Bufumu Bwa Lesa bo bu Ka?
Baibolo witubulapo ka pa mambo a Bufumu bwa Lesa?
Bufumu bwa Lesa bukoba ka?
Ñanyi kimye Bufumu kyo bukalengela kyaswa muchima wa Lesa kubiwa panopantanda?
BANTU bavula mwaya ntanda beluyuka bingi lulombelo lo batela bavula’mba Tata Wetu, nangwa’mba Lulombelo lwa Nkambo. Bino byonse byambo bya lulombelo byamba pa lulombelo lwaya nkuwa lo alombele Yesu Kilishitu kwikala lwa kumwenako. Byambo biji mu luno lulombelo byanema bingi, kabiji kwisamba pa misashijilo itanshi isatu ya luno lulombelo kusa kwimukwasha kufunda byavula pa mambo a Baibolo kine byo afunjisha.
2 Ku ntatwilo ya luno lulombelo lwa kumwenako, Yesu wakambizhe bantu bamutelekelenga’mba: “Byonkabyo sa mulomba byonka bino amba, Tata wetu wa mwiulu, Jizhina jenu jizhile. Bufumu bwenu bufike. Kyaswa muchima wenu kyubiwe pano panshi, byonka byo kyubiwa mwiulu.” (Mateo 6:9-13) Ino misashijilo isatu yalumbulula ka?
3 Twafunda kala byavula pa mambo a jizhina ja Lesa, Yehoba. Kabiji twisambako ne pacheche kyaswa muchima wa Lesa—byo auba ne byo akoba. Pano nga Yesu watongwelenga ka byo etubujile kulombanga’mba: “Bufumu bwenu bufike”? Bufumu bwa Lesa bo bu ka? Kufika kwabo kukazhijika byepi jizhina ja Lesa? Kabiji kwiya kwa Bufumu kwakwatankana byepi na kubiwa kwa kyaswa muchima wa Lesa?
BUFUMU BWA LESA BYO BUJI
4 Bufumu bwa Lesa ke kafulumende waikajikwa na Yehoba Lesa uji na Mfumu watongolwa kwi aye. Ñanyi Mfumu wa Bufumu bwa Lesa? Yesu Kilishitu. Yesu byo aji Mfumu, wakila bakalama bonse ba bumuntu kabiji utelwa’mba “Mfumu wa bamfumu, ne Nkambo wa bankambo.” (1 Timoti 6:15) Uji na bulume bwa kuba byawama kukila kalama uji yense wa bumuntu nangwa awamepotu byepi.
5 Bufumu bwa Lesa bukalaminanga pi? Nga nanchi Yesu uji pi? Mwafunjilepo’mba wapopelwe pa kichi kya lumanamo, kabiji wasangwilwe. Byo papichiletu moba acheche, wayile mwiulu. (Byubilo 2:33) Onkao mambo, mwiulu mo muji Bufumu bwa Lesa. O ene mambo Baibolo o ibutelela’mba ‘bufumu bwa mwiulu.’ (2 Timoti 4:18) Nangwa kya kuba Bufumu bwa Lesa buji mwiulu, bukalamanga panopantanda ponse.—Lumwekesho 11:15.
6 Ki ka kyalengela Yesu kwikala Mfumu wakila bonse? Kishinka kimo ke kya kuba’mba kechi ukafwa ne. Kwesakanya Yesu ku bamfumu ba bumuntu, Baibolo imutela amba: “Ye yenka ubula kufwa, waikala mu kyeya kya kubula kukonsha kufikako muntu.” (1 Timoti 6:16) Kino kilumbulula’mba bintu byonse byawama byo oba Yesu bikekajijila kikupu. Kabiji twayukishatu amba ukoba bintu byavula bingi bikawamina bantu banji.
7 Akilangulukai pa buno bungauzhi bwa mu Baibolo bwaamba pe Yesu amba: ‘Mupashi wa Yehoba ukekala pe aye, ye mupashi wa maana ne wa milangwe, ye mupashi wa bukwasho ne wa bulume, ye mupashi wa maana a kuyuka ne wa moyo wa kwakamwa Yehoba. Kabiji aye ukamwena lusekelo mu kumwakamwa Yehoba. Kechi ukapwishisha mambo monka mwayila kumona kwa meso anji ne, nangwa kwiachibila monka mwayila kumvwa kwa matwi anji ne; pa kuba ukebachibila bayanji mambo abo monka mo aolokela, ne bakajilwa ba pano pa ntanda nabo ukebachibila monka mo aesakena.’ (Isaya 11:2-4) Abino byambo bimwesha’mba Yesu ukekala Mfumu waoloka kabiji wa lusa ku bantu ba panopantanda. Nanchi mukeba kwikala na kalama uji bibye nyi?
8 Bukine bukwabo bwaamba pa Bufumu bwa Lesa ke bwa kuba’mba: Yesu kechi ukalamanga bunke ne. Kukekala bakwabo bo akalamanga nabo. Kya kumwenako, mutumwa Paulo wabujile Timoti amba: “Inge twakosela mu bya malwa, tukekala nanji mu bufumu pamo.” (2 Timoti 2:12) Ee, ba Paulo, Timoti, ne bakwabo bakishinka basalwa na Lesa bakalamanga pamo ne Yesu mu Bufumu bwa mwiulu. Banga bakekala na jino jishuko jikatampe?
9 Byonka byo kyaambiwapo mu Kitango 7 kya uno buku, mutumwa Yoano bamumwesheshe kimwesho mo amwene ‘Mwana mukooko [Yesu Kilishitu] kasa aimana pa mutumba wa Ziona [kifulo kyanji kya bufumu mwiulu], ne baimana nanji bantu biumbi makumi jikumi ne ana ne biumbi bina, kasa baji na jizhina janji ne jizhina ja Shanji, anembwa pa bilungi byabo.’ Nga bano ba 144,000 bo bañanyi? Yoano aye mwine witubula’mba: ‘Bano bo boba balondela aye Mwana mukooko konse konse ko aya. Bano bakujilwe mu bantu, amba bekale ke bya nsomo kwi Lesa ne kwi aye Mwana mukooko.’ (Lumwekesho 14:1, 4) Ee, ke baana ba bwanga bakishinka ba kwa Yesu Kilishitu basajilwe kikatakata kuya na kulama mwiulu pamo ne aye. Panyuma ya kusangwilwa ku bumi bwa mwiulu, ‘bekala ke bamfumu bakalamanga panopantanda’ pamo ne Yesu. (Lumwekesho 5:10) Kufumatu kimye kya batumwa, Lesa wasajilenga bena Kilishitu bakishinka kuba’mba afikizhe kibelengelo kyonse kya ba 144,000.
10 Byo anengezha Yesu ne ba 144,000 bakalamanga bantu, ke kintu kya butemwe bingi. Kishinka kimo ke kya kuba’mba, Yesu wayuka byo kiji kwikala muntu kabiji ne kuyanda. Paulo waambile’mba Yesu kechi ‘wabula kukonsha kumvwa kunekena nangwa’mba kukoka kwetu ne; kana umo waesekelwe monse monse pamo ne atweba, byonkabyo wabujilwe bundengamambo.’ (Bahebelu 4:15; 5:8) Ne bakwabo mo bakalaminanga nabo bayanda ne kuchinchika byo bakiji bantu. Kabiji kunungapo, bayandakana na bumbulwakoloka ne kuchinchika bikola byonse. Ee kine, bakayuka makatazho apitamo bantu!
BUFUMU BWA LESA BUKOBA KA?
11 Yesu byo aambile’mba baana banji ba bwanga bafwainwa kulomba’mba Bufumu bwa Lesa bufike, waambile ne kuba’mba bafwainwa kulomba kyaswa muchima wa Lesa ‘kubiwa pano panshi, byonka byo kyubiwa mwiulu.’ Lesa uji mwiulu, kabiji kyaswa muchima wanji kyubiwa kimye kyonse mwiulu na bamalaika bakishinka. Bino mu Kitango 3 kya uno buku, twafunjile’mba malaika mubi walekele kuba kyaswa muchima wa Lesa kabiji walengejile ba Adama ne Evwa kulenga mambo. Mu Kitango 10, tukafunda byavula pa mambo a Baibolo byo afunjisha pa uno malaika mubi, ye twayuka’mba Satana Diabola. Satana ne bilengwa bya bamalaika byasajilepo kumulondela—bitelwa’mba bademona—baswishiwe kwikala mwiulu pa kakimye kacheche. Mu jino jishinda, kechi bonse mwiulu pa kyokya kimye baubilenga kyaswa muchima wa Lesa ne. Akino kyapimpwilwe kimye kyatendekele Bufumu bwa Lesa kulama. Mfumu wakatataka, aye Yesu Kilishitu, walwile nkondo na Satana.—Lumwekesho 12:7-9.
12 Byambo bya bungauzhi byalondelapo byalondolola kyaubiwe: “Naumvwine jiwi jikatampe mwiulu amba, Pano lupulukilo, ne bulume, ne bufumu bwa Lesa wetu, ne lūsa lwa Kilishitu wanji, byafika: mambo awa mushinawishi wa bakwetu [Satana] waelwa panshi, yenkaye wibashinawijilenga kwi Lesa wetu mute ne bufuku.” (Lumwekesho 12:10) Abya mwamona bintu bibiji byanemesha byalondololwa mu ino vesi ya mu Baibolo nyi? Kitanshi, Bufumu bwa Lesa bulamwa na Yesu Kilishitu bwatendekele kulama. Kya bubiji, Satana waelelwe panopantanda kufuma mwiulu.
13 Ki ka kyafumamo mu bino bintu bibiji? Pa mambo a kyaubiwe mwiulu, tutanga’mba: “Sekelai, anweba bya mwiulu, ne anweba mwikalamo.” (Lumwekesho 12:12) Ee, bamalaika bakishinka mwiulu basangalala mambo Satana ne bademona byo bebapangilemo, bonse baji mwiulu ke bakishinka kwi Yehoba Lesa. Muji mutende ne kukwatankana kwa kine kine. Kyaswa muchima wa Lesa kibena kubiwa mwiulu.
14 Pano nga panopantanda kiji byepi? Baibolo wamba’mba: “Malwa enu anweba ntanda ne kalunga: mambo Diabola waikila ko muji, kasa aji na bukaji bukatampe, byo ayuka’mba kimye kyami ke kicheche.” (Lumwekesho 12:12) Satana wazhingila bingi na mambo a kumupanga mwiulu kabiji ne na mambo a kwikala na kimye kicheche kyashalako. Na mambo a bukaji bwanji, waleta “malwa” panopantanda. Tukafunda byavula pa ano “malwa” mu kitango kyalondelapo. Bino na mambo a kino, twakonsha kwipuzha’mba: Nga Bufumu bwakonsha kulengela byepi kyaswa muchima wa Lesa kubiwa panopantanda?
15 Akivulukai kyaswa muchima wa Lesa panopantanda. Mwikifunjile mu Kitango 3. Mu Edena, Lesa wamwesheshe’mba kyaswa muchima wanji ku ino ntanda ke kya kuba’mba ikale paladisa muji bantu baoloka babula kufwa. Satana walengejile ba Adama ne Evwa kulenga mambo, kabiji kino kyo kyalengejile kyaswa muchima wa Lesa panopantanda kubula kufikizhiwa bukiji, pano bino kechi kyaalula nkebelo yanji ne. Yehoba ukikeba’mba ‘baoloka bakaswane ntanda, ne kwikalamo myaka ne myaka.’ (Masalamo 37:29) Kabiji Bufumu bwa Lesa bo bukoba kino. Mu ñanyi jishinda?
16 Akilangulukai bungauzhi buji mu Danyela 2:44. Tutangamo amba: “Mu moba a boba bamfumu aye Lesa wa mwiulu ukaleta bufumu bo bakabula konauna myaka ne myaka, nangwa pachechetu ne, kabiji abwa bufumu kechi bakebupana ku mutundu ungi ne. Kabiji bukalalaula buno bufumu bonse ne kwibupwishatu shata! Pakuba abo bukekala myaka ne myaka.” Kino kitubulapo ka pa mambo a Bufumu bwa Lesa?
17 Patanshi, kitubula’mba Bufumu bwa Lesa bwaikajikilwe “mu moba a boba bamfumu,” nangwa’mba kimye kya kijingako bufumu bukwabo. Kya bubiji, kitubula’mba Bufumu bukekala myaka ne myaka. Kechi bukashindwa ne kupingakenyapo makafulumende akwabo ne. Kya busatu, twamona’mba kukekala nkondo pakachi ka Bufumu bwa Lesa ne bufumu bwa panopantanda. Bufumu bwa Lesa bukashinda. Kikapelako, bo bukekalatu kafulumende ukalamanga bantu. Kepo bantu bakekala mu bukalama bwakilamo kuwama bo babujile kuyukapo ne.
18 Baibolo waamba bingi byavula pa mambo a yoya nkondo ikapelako pakachi ka Bufumu bwa Lesa ne makafulumende a panopantanda. Kya kumwenako, ufunjisha’mba mpelo byo ibena kufwenya pepi, mipashi yatama ikakumbanya bubela bwa kujimbaika “bamfumu ba panopantanda ponse.” Na ñanyi nkebelo? “Mu kwibapwizha pamo [bamfumu] ku nkondo ya aja juba jikatampe ja Lesa, Wa bulume bonse.” Bamfumu ba panopantanda bakapwizhiwa pamo ku mpunzha ko “batela mu Kihebelu amba, Amagedonyi.” (Lumwekesho 16:14, 16) Na mambo a kyaambiwapo mu ano mavesi abiji, nkondo yapelako pakachi ka makafulumende a bantu ne Bufumu bwa Lesa itelwa’mba nkondo ya Amagedonyi.
19 Bufumu bwa Lesa bukoba ka kupichila mu Amagedonyi? Akilangulukai jibiji pa mambo a kyaswa muchima wa Lesa panopantanda. Yehoba Lesa wakebelenga’mba panopantanda pekale bantu baoloka kabiji balumbuluka babena kumwingijila mu Paladisa. Pano nga ki ka kyalengela’mba kino kibule kubiwa luno lonka? Kitanshi, twi bandengamambo, kabiji tubela, ne kufwa. Pano bino mu Kitango 5 twafunjile’mba, Yesu witufwijile kuba’mba tukekale myaka ne myaka. Apo kampe mwavuluka byambo byanembwa mu Mambo Awama a kwa Yoano aamba’mba: “Lesa byo ebatemwisha ba panopantanda, wapaine Mwananji yenkawa umo amba, bonse bamwitabila kechi bonaike ne, poso amba bekale na bumi bwa myaka.”—Yoano 3:16.
20 Lukatazho lukwabo ke lwa kuba’mba bantu bavula boba bintu byatama. Babepa, ne kuba byubilo bincha. Kechi bakeba kuba kyaswa muchima wa Lesa ne. Bantu boba bintu byatama bakonaunwa mu nkondo ya Lesa ya Amagedonyi. (Masalamo 37:10) Kabiji kishinka kikwabo kyalengela’mba kyaswa muchima wa Lesa kibulenga kubiwa panopantanda ke kya kuba’mba, makafulumende kechi atundaika bantu kwikyuba ne. Makafulumende avula kechi aji na bulume ne, akanama, nangwa’mba atama. Baibolo wambatu patoka’mba: ‘Muntu umo uba bunkambo pa muntu mukwabo mu kumuyanjisha.’—Musapwishi 8:9.
21 Panyuma ya Amagedonyi, bantu bakatangijilwangatu na kafulumende umo, Bufumu bwa Lesa. Buno Bufumu bukoba kyaswa muchima wa Lesa ne kuleta bintu byawama bingi. Kya kumwenako, bukafumyapo Satana ne bademona banji. (Lumwekesho 20:1-3) Bulume bwa bukuzhi bwa kwa Yesu bukengijishiwa kuba’mba bantu bakishinka bakabulenga kubela ne kufwa. Bakekalanga myaka ne myaka mu bukalama bwa Bufumu. (Lumwekesho 22:1-3) Ntanda ikekala ke paladisa. Mu jino jishinda, Bufumu bukalengela kyaswa muchima wa Lesa kubiwa panopantanda ne kuzhijika jizhina janji. Kino kilumbulula ka? Kilumbulula’mba kikapelako mu bukalama bwa Bufumu bwa Lesa, bonse bomi bakanemeka jizhina ja Yehoba.
ÑANYI KIMYE BUFUMU BWA LESA KYO BUKALENGELA KYASWA MUCHIMA WANJI KUBIWA?
22 Yesu byo abujile baana banji ba bwanga kulomba’mba “Bufumu bwenu bufike,” kyaumvwanyikishetu kuba’mba Bufumu kechi bwaishile pa kyokya kimye ne. Nanchi bwaishile Yesu byo ayile mwiulu nyi? Ine, mambo ba Petelo ne Paulo baambile’mba Yesu byo asangwilwe, bungauzhi buji mu Masalamo 110:1 bwafikizhiwe mwi aye amba: “Yehoba wamwambile Nkambo yami, amba, Ikalai ku kilujo kyami, poso ngalule balwanyi benu ke kyakutulapo maulu enu.” (Byubilo 2:32-34; Bahebelu 10:12, 13) Kwajinga kimye kya kupembelela.
23 Kimye kyalepa byepi? Kunangijila ku mpelo ya myaka kitota kya bu 19, bafunda Baibolo bakishinka babajile kuba’mba akya kimye kya kupembelela kikapwa mu 1914. (Pa mambo a kino kimye, monai bya Kulumbulula.) Bintu bibena kubiwa panopantanda kutendeka mu 1914 bishiina’mba kubala ko babajile bano bafunda Baibolo bakishinka kwajinga kwa kine. Kufikizhiwa kwa bungauzhi bwa mu Baibolo kumwesha’mba mu 1914, Kilishitu waikele Mfumu kabiji Bufumu bwa Lesa bwa mwiulu bwatendekele kulama. Onkao mambo, tubena kwikala mu ‘kimye kicheche’ kyo ashala nakyo Satana. (Lumwekesho 12:12; Masalamo 110:2) Kabiji twakonsha kwamba saka twasumininwa’mba katatakatu Bufumu bwa Lesa bukalengele kyaswa muchima wanji kubiwa panopantanda. Nanchi kino kikala mambo awama kwi anweba nyi? Nanchi mwaketekela’mba kya kine nyi? Kitango kyalondelapo kikemukwasha kumona’mba Baibolo kine ufunjisha bino bintu.
BAIBOLO BYO AFUNJISHA
- Bufumu bwa Lesa ke kafulumende wa mwiulu muji Yesu Kilishitu Mfumu, kabiji ba 144,000 bakulwa mu bantu baya na kulama pamo ne aye.—Lumwekesho 14:1, 4.
- Bufumu bwatendekele kulama mu 1914, kabiji pa kyokya kimye Satana waelelwe panopantanda kufuma mwiulu.—Lumwekesho 12:9.
- Katatakatu Bufumu bwa Lesa bukonaune makafulumende a bantu, kabiji ntanda ikekala ke paladisa.—Lumwekesho 16:14, 16.
Mepuzho a Lufunjisho
1. Ñanyi lulombelo lwaya nkuwa lo tusa kufunda?
2. Ñanyi bintu bisatu Yesu byo afunjishe baana banji ba bwanga kulomba?
3. Ki ka kyo twafwainwa kuyuka pa mambo a Bufumu bwa Lesa?
4. Bufumu bwa Lesa bo bu ka, kabiji Mfumu wabo ñanyi?
5. Bufumu bwa Lesa bukalaminanga pi, kabiji bukalamanga ka?
6, 7. Ki ka kyalengela Yesu kwikala Mfumu wakila bonse?
8. Bañanyi bakalamanga pamo ne Yesu?
9. Banga bakalamanga pamo ne Yesu, kabiji kimye ka Lesa kyo atatwile kwibasala?
10. Mambo ka o lwaikela lunengezho lwa butemwe lwa kunengezha Yesu ne ba 144,000 kuba’mba bakalamenga bantu?
11. Mambo ka Yesu o aambijile’mba baana banji ba bwanga bafwainwa kulomba’mba kyaswa muchima wa Lesa kyubiwe mwiulu?
12. Ñanyi bintu bibiji byanema byalondololwa mu Lumwekesho 12:10?
13. Ki ka kyafumamo na mambo a kumupanga Satana mwiulu?
14. Ki ka kyaubiwa na mambo a kuba’mba Satana waelwa panopantanda?
15. Kyaswa muchima wa Lesa panopantanda kyo ki ka?
16, 17. Danyela 2:44 witubulapo ka pa Bufumu bwa Lesa?
18. Nkondo yapelako pakachi ka Bufumu bwa Lesa ne makafulumende a panopantanda itelwa’mba ka?
19, 20. Ki ka kyalengela kyaswa muchima wa Lesa kubula kubiwa panopantanda lonka luno?
21. Bufumu bwa Lesa bukalengela byepi kyaswa muchima wa Lesa kubiwa panopantanda?
22. Mambo ka o twayukila’mba Bufumu bwa Lesa kechi bwaishile kimye Yesu kyo ajinga panopantanda nangwa aku usangulwatu ne?
23. (a) Bufumu bwa Lesa bwatendekele kulama kimye ka? (b) Ki ka kikesambiwapo mu kitango kyalondelapo?


text:
Ciibalusyo Calufwu lwa Jesu
Mwatambwa kuti muzooswaangane andiswe ku Ciibalusyo calufwu lwa Jesu. Amujane busena bwakuswaanganina buli afwaafwi ankomukkala.
Mwatambwa
Masiku katanafwa, Jesu wakalailila basikwiiya bakwe kuti kabaibaluka cituuzyo ncaakali kuyanda kupa. Wakabaambila kuti: “Kamucita oobu lyoonse kundiibaluka.”
Mumwaka uuno wa 2014, ciibalusyo calufwu lwa Jesu ciyoocitwa mu Muhulo, April 14, lyaakubbila zuba. Bakamboni ba Jehova balamutamba amukwasyi wanu, alimwi abalongwe banu kuti mukaboole mubuzuba oobu kuzooswiilila makani mubufwaafwi, aapandulula ncoluyandika kapati lufwu lwa Jesu.
Ciibalusyo eeci citabbadelelwi ciyoocitika kubusena buli afwaafwi ankomukkala.


text:
Isambililo 12
Mungapalamina Shani Kuli BaLesa?
1. Kani baLesa balakutika ku matembelo onse?
BaLesa balukwita abantu ukufuma mu mishobo yonse ukweba ati balukupalamina kuli bo mwi tembelo. (Amasamo 65:2) Pano, tabakutikapo, neli ukupokelela, amatembelo onse. Ku cakubwenako, tabakutikapo ku matembelo amuntu uupensha abakashi bakwe. (1 Petilo 3:7) Kabili, ili abaIsilaeli bapitilishe ukucita ifyakubifya, baLesa baalikeene ukukutika ku matembelo abo. Mu kubwenesha, itembelo lishuko. Nangabe’fyo, baLesa balomfwa amatembelo abaabo abacita ifyakubifya ifikulu kani balapila.—Pendeni Yisaya 1:15; 55:7.
2. Kani tungatembela shani?
Itembelo kabeya ka kupempela kwesu, popele tulyelelwe ukutembela lukoso ku Balengeshi besu, baYehova. (Matayo 4:10; 6:9) Popele, pakuti tatuwamininepo, tulyelelwe ukutembela ukupitila mwi shina lya baYesu ni pakuti baalifwile pakuti pa fyakubifya fyesu. (Yoane 14:6) BaYehova tabafwayapo fwebo ukulukutembela amatembelo antu amo neli aalembelwe. Balafwaya fwebo ukutembela ukufuma panshi ya mutima wesu.—Pendeni Matayo 6:7; AbaFilipoi 4:6, 7.
Abalengeshi besu koti bakutika na ku matembelo amu mutima. (1 Samweli 1:12, 13) Balafwaya tulukutembela kuli bo impindi yonse lukoso, ili tatungatatika ukupyunga imilimo ako kasuba na lyelyo tulukuya mu kulaala, ili tulukufwaya ukulya, na lyelyo tuli mu kukatashiwa.—Pendeni Amasamo 55:22; Matayo 15:36.
3. Kani nindo abaKlistu babunganina pamo?
Ukupalamina kuli baLesa talipo cintu icipubile ni pakuti tulukwikala ne bantu abatabacetekelepo muli baLesa kabili abapufya ukulaya kwabo ukwa kweba ati bakaleta ubutende pa calo. (2 Timote 3:1, 4; 2 Petilo 3:3, 13) Pano tulafwaya abaKlistu babyesu ukweba ati balukutucenjeshako, nabo balafwaya ati tulukubacenjeshako.—Pendeni AbaEbeya 10:24, 25.
Ukulukwambaala ne bantu abatemenwe baLesa kulatofwako ukupalamina kuli baLesa. Ukubungana kwa Bamboni sha BaYehova kulatulenga twakoselako pakuti pa kubona ubucetekelo bwa bambi.—Pendeni AbaLoma 1:11, 12.
4. Mungapalamina shani kuli baLesa?
Koti mwapalamina kuli baYehova kani mulukwalakanya pali fyefyo mulukusambilila mu Mashiwi abo. Mulukulanguluka pa kupyunga kwabo, ukufunda kwabo kabili ne kulaya kwabo. Ukutembela ne kwalakanyapo mu mitima yesu koti kwatofwako ukumfwisha ubutemwe bwa baLesa ne mano abo.—Pendeni Josyua 1:8; Amasamo 1:1-3.
Koti mwapalamina kuli baLesa kani mwabacetekela, kabili kani muli ne bucetekelo muli bo. Pano ubucetekelo buli koti cintu ica mweo icipengela ifyakulya. Impindi shonse mulyelelwe ukuliisha ubucetekelo bwenu ukupitila mu kulukwalakanyapo pali fyefyo musumiinemo.—Pendeni Matayo 4:4; AbaEbeya 11:1, 6.
5. Ni bwisa bune mungasanganamo kani mwapalamina kuli baLesa?
BaYehova balalama abo ababatemenwe. Koti babalama kuli fyonse lukoso ifingonala ubucetekelo bwabo ubwa kukwata umweo wa muyayaya. (Amasamo 91:1, 2, 7-10) Balatucenjesha ukutalamuka ku fingonala umweo wesu na kuli fyefyo ifingatulengesha ukubulo’kuba ne kusangalala. BaYehova balatusambisha ifya kwikala amekalilo aaweme.—Pendeni Amasamo 73:27, 28; Jakobo 4:4, 8.


text:
Sena Bbaibbele Inga Lyandigwasya Kuba Amukwasyi Uukkomene?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Inzya. Ndoolu lulayo lugwasya lwamu Bbaibbele ilwagwasya bamaalumi alimwi abamakaintu banji kujana lukkomano mumukwasyi:
Amulembye cikwati canu. Kuba alukkomano mumukwasyi kuyeeme aakulyaaba mucikwati cizumizyidwe amulawo.
—Matayo 19: 4-6.
Amuyandane akulemekana. Eeci cilabikkilizya akulanganya ngomukwetene limwi mbubwenya mbomuyanda kuti awalo kamulanganya.
—Matayo 7:12; Baefeso 5:25.
Mutanoobelesyi majwi aabukali. Amwaambaule calubomba, nokuba kuti ngomukwetene limwi waamba naa wacita cintu cinyemya. (Baefeso 4:
31, 32) Mulugwalo lwa Tusimpi 15: 1, Bbaibbele lyaamba kuti: “Kuvuwa kabotu kulalesya bukali, pele majwi mabi alabusya inkondo.”
Kamusyomeka. Mumakani aakoonana amubikkile buyo maano muntu ngomukwetene limwi alikke. (Matayo 5:28) Bbaibbele lyaamba kuti: “Lukwatano alulemekwe abantu boonse, alimwi abulo bwalukwatano butasofwaazyigwi pe.”
—Bahebulayo 13:4.
Amubayiisye bana banu caluyando. Mutabalendekezyi pe nokuba kubakalalila.
—Tusimpi 29:15; Bakolose 3:21.


text:
Lufunjisho 12
Mwingilo Wetu wa Kusapwila Bamunengezha Byepi?
Lufu lwanji byo lwafwenyenye pepi, Yesu waambile’mba: “Ano mambo awama a Bufumu akasapwilwa pano pa ntanda ponse kuba amba ba mu bisaka byonse bya bantu bakeomvwe, apa bino mpelo ikafike.” (Mateo 24:14) Pano uno mwingilo wa kusapwila mwaya ntanda yonse wakonsha kwingilwa byepi? Wakonsha kwingilwa kupichila mu kulondela byaubanga Yesu byo ajinga pano pa ntanda.—Luka 8:1.
Tuya na kwisamba na bantu ku mazubo abo. Yesu wafunjishe baana banji ba bwanga kusapwila mambo awama ku nzubo ku nzubo. (Mateo 10:11-13; Byubilo 5:42; 20:20) Bano basapwishi batanshi bebabenye mapunzha a kusapwilamo. (Mateo 10:5, 6; 2 Kolinda 10:13) Ne lelo jino mwingilo wetu wa kusapwila bamunengezha bingi bulongo, kabiji bipwilo byonse bebipa nyaunda mwakwingijila. Kuba bino kwitulengela kufikizha mukambizho wa kwa Yesu wa “kusapwila bantu ne kwibabujisha bulongo.”—Byubilo 10:42.
Twibikako kusapwila bantu konse ko bakonsha kutanwa. Yesu wasapwilanga ne mu mapunzha mutanwa bantu bavula, nabiji kukitulu kya kalunga ka mema nangwa pa mushima patapulanga bantu mema. (Mako 4:1; Yoano 4:5-15) Ne atweba twisamba bya mu Baibolo na bantu mu mapunzha apusana pusana nabiji mu mikwakwa, mu mapunzha a busulu, nangwa pa lamya. Ne atweba tusapwila ku bo twikala nabo kipi kipi, bo twingila nabo, bo tufunda nabo ne ku balongo betu. Kuno kwibikako kwetu kwalengela bantu bavula mwaya ntanda kumvwa “mambo a lupulukilo.”—Salamo 96:2.
Akilangulukaipo umo ye mwakonsha kwisamba nanji mambo awama a Bufumu bwa Lesa ne byo bukoba kulutwe. Kange mwilamine ano mambo apana luketekelo ne. Isambaingapo na bakwenu.
Ñanyi “mambo awama” o tusapwila?
Bakamonyi ba kwa Yehoba babena kulondela byepi jishinda jaingijishanga Yesu pa kusapwila?


text:
Bushe Lesa Kuti Angafwa Nga Napepa?
Ifyo Baibolo ilanda
Ee, Lesa alafwa abamulomba ifintu ukulingana no kufwaya kwakwe mu bufumacumi. Nangu ca kuti tamwatala amupepapo, ifya kumwenako fyaba mu Baibolo ifya bantu abapepele kuli Lesa ati “Mwe Lesa ngafweni,” kuti fya mwafwa. Ku ca kumwenako:
“
Njafweni, mwe Yehova Lesa wandi; Mpususheni ukulingana ne cikuuku cenu.”—Amalumbo 109:26.
“
Ndi ncushi kabili ndi mupiina: Njafweni mwe Lesa.”—Amalumbo 69:6, ukulingana na Baibolo ya Douay Version.
Ca cine ukuti uwalembele yalya mashiwi aali ne citetekelo cakosa muli Lesa. Na lyo line, Lesa alasuka bonse abamupepa mu bufumacumi, pamo nga abantu ababa ne “
mitima ya bulanda” nelyo “
abasakamikwa imitima.”—Amalumbo 34:18.
Tamulingile ukutiina ukuti Lesa ali-italusha ku bantu ica kuti tasakamana na mafya bakwata. Baibolo itila: “
Yehova alisumbuka, lelo alamona abaiceefya; Kabili aba ukutali na baitutumuna.” (Amalumbo 138:6) Na kuba inshita imo Yesu aebele abasambi bakwe ati: “
Ne mishishi ya ku mitwe yenu yonse yalipendwa.” (Mateo 10:30) Lesa alishiba ifintu ifingi pali imwe ifyo na imwe mwe bene mushaishiba. Kanshi ukwabula ukutwishika, akakutika nga mwapepa ukuti amwafwe ku masakamika mukwete!—1 Petro 5:7.


text:
Miswaangano Yesu Yambungano
Amwiizyibe miswaangano yesu. Amuzyibe nkoicitilwa miswaangano kufwaafwi ankomukkala.
Ino Ncinzi Cicitika Kumiswaangano Yesu?
Bakamboni ba Jehova balabungana kuti bakombe ziindi zyobilo ansondo. (Bahebulayo 10:
Zyintu zinji zicitika zibikkilizya kutola lubazu kwabaswiilizi, mbuli buyo mubandi wabasicikolo mukkilasi. Miswaangano ilatalika akumana alwiimbo alimwi amupailo.
Tamweelede kuba Bakamboni ba Jehova kuti mujanike kumiswaangano. Twamutamba nyoonse kuti kamujanika. Kunyina kubbadela. Kunyina mali aabwezelelwa.
Ciibalusyo Calufwu lwa Jesu
Ciindi comwe mwaka uuli woonse, mumasena manji nyika yoonse, tulaibaluka lufwu lwa Jesu.
Tulacita oobo akaambo kakuti wakalailila basikumutobela kuti: “Kamucita oobu lyoonse kundiibaluka.” (Luka 22:19) Ciibalusyo citobela ciyoocitwa muli Bwabili, March 26, 2013. Twamutamba kuti mukatusangane kumuswaangano ooyu uulibedelede. Muswaangano ooyu ngwabanamaleya boonse, mbubwenya mbuli miswaangano yesu yoonse. Kunyina kubbadela alimwi kunyina mutiba wamulumbo wiinzyigwa.


text:
LUGWASYO KUMUKWASYI | KUKOMEZYA BANA
Ciindi Mwanaanu Musimbi Natyompedwe
BUYUMUYUMU
Ikuti mwanaanu musimbi wamwaambila kuti ulityompedwe, mulakonzya kugambwa akulibuzya kuti, ‘mbuti mbwakonzya kutyompwa uujisi buyo myaka yakuzyalwa iili 13?’ ‘Ucili muniini kutalika kutyompwa.’ Kamutanamwaambila boobo mwanaanu, mweelede kusaanguna kuzyiba zintu zikonzya kutyompya bana basimbi.
NCOZICITIKILA
Kucinca kwamubili. Kukubuka kulakonzya kupa musimbi kulibilika, ikwaambisya ikuti naa wafwambaana kukubuka kwiinda beenzinyina naa wamuka. Anna, * lino uujisi myaka yakuzyalwa iili 20, wakaamba kuti: “Ndakali umwi wabasimbi bakusaanguna kusama kabbodi, cakali kundipa kutaanguluka. Nindakali kulyeezyanisya abeenzuma, ndakali kulimvwa kuti kuli cilubide kulindime.”
Kucinca mbwalimvwa. Karen, lino uujisi myaka yakuzyalwa iili 17, waamba kuti: “Cakali kundityompya kapati kutazyiba cakali kupa kuti syikati kandikkomene, pele masiku kandilila. Tiindakazyi penzi ndendakajisi. Ndakali kulimvwa kuti kuli cinyongene.”
Kutalika kuya kumwezi. Kathleen, mukaintu uucili mwana-mwana, waamba kuti: “Nokuba kuti bamaama bakalindaambilide cakali kulangilwa kucitika, ciindi cakusaanguna cakacitika kanditalibambilide. Ndakali kusamba ziindi zili mbozibede abuzuba, nkaambo ndakali kulimvwa kuba adooti coonse ciindi.”
Kuyungwa abeenzinyoko. Marie, lino uujisi myaka yakuzyalwa iili 18, waamba kuti: “Ciindi nindakajisi myaka yakuzyalwa iili akati ka 12 a 14, muuya wakuyungana wakalidumide kapati. Basicikolo tiibakali kumuyanda ooyo wakali kucita zintu ziindene anzyobakali kucita.” Anita, uujisi myaka iili 14 waamba kuti: “Aciimo cangu, kulimvwa kuyandwa abeenzuma cilakkomanisya kapati, pele kuti kabatakuyandi cilatyompya.”
NCOMUKONZYA KUCITA
Amumukulwaizye mwanaanu musimbi kumwaambila ikuti katyompedwe. Kumatalikilo inga katayandi kwaambaula. Amumukkazikile moyo alimwi amulutobele lulayo lwamu Bbaibbele ‘lwakufwambaana kuswiilila, akumuka kwaambaula.’—Jakobo 1:19.
Amukubikkile maano kutyompwa kwamwanaanu. Kamuyeeyede kuti tajisi luzyibo mbuli ndinywe, alimwi tazyi cimupa kutyompwa, kuyungizya waawo, tazyi mbwakonzya kuliyumya mubukkale buli boobu.—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Baloma 15:1.
Mutamupi milimo minji mwanaanu. Bbuku limwi lyaamba kuti, bakubusi bajisi zintu zinji zyakucita “kanji-kanji inga bapa zitondezyo zyakutyompwa, mbuli kuciswa mutwe alimwi amwida.”—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Bafilipi 1:9, 10.
Amube masimpe kuti mwanaanu ulajana ciindi cinji cakulyookezya. Kanji-kanji bakubusi tabakubikkili maano koona. Kutoona kulakonzya kupa mwanaanu kuleka kuyeeya kabotu alimwi akwaalilwa kuliyumya kukutyompwa.—Mpoijanika njiisyo eeyi mu Bbaibbele: Mukambausi 4:6.
Amumugwasye mwanaanu kujana nzila izili kabotu zyakulesya kutyompwa. Bana basimbi bamwi, kunyanyaasya mubili kulabagwasya kucesya-cesya kulibilika. Bbaibbele lyaamba kuti: ‘Kunyanyaasya mubili kulagwasya.’ (1 Timoteyo 4:8) Bana basimbi bamwi kulemba zintu zibacitikila abuzuba cilabagwasya kucesya kutyompwa. Brittany, uujisi myaka yakuzyalwa iili 22, waamba kuti: “Nindakacili mwana ndakali kwaalemba mapenzi ngondatakali kukonzya kumana. Eeci cakandigwasya kubona mbondakali kulimvwa kujatikizya penzi eelyo, kumane cakali kunduubaubila kulimana naa kuliluba buyo penzi eelyo.”
Amube cikozyanyo cibotu. Mbuti mbomuliyumya ikuti naa mwatyompwa? Sena inga mucita zintu zinji kwiinda zyeezyo nzyomukonzya kucita alimwi akubindaana kuzicita zintu eezyo? Sena mulalijaya kubeleka, akutabikkila maano zintu ziyandika kapati mubuumi? Lugwalo lwa Bafilipi 4:5, lwaamba kuti: “Kunyoneka kwanu akuzyibwe.” Kamuyeeya kuti mwanaanu ulalangilila cikozyanyo canu alimwi akwiiya kuzwa kulincico. Aboobo, cikozyanyo canu cilakonzya kumugwasya mwanaanu naa pe.
^ par. 6 Mazina mucibalo eeci acincwa.


text:
Ino Buumi Bujisi Mpindu Nzi?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Mubuzyo ooyu ulakonzya kubuzyigwa munzila zinji, mucikozyanyo, “Nkaambo nzi ncotuli waano?” naa kuti, “Ino buumi bwangu bujisi mulimo nzi?” Bbaibbele litondezya kuti ncotuponena nkuba acilongwe a Leza. Amulange-lange twaambo ootu twamasimpe tuyandika tujanika mu Bbaibbele.
Leza Mulengi wesu. Bbaibbele lyaamba kuti: ‘[Leza] ngonguwe iwakatulenga, tuli bakwe.’
—Intembauzyo 100:3; Ciyubunuzyo 4:11.
Leza ulijisi makanze kujatikizya zyintu zyoonse nzyalenga, kubikkilizya andiswe.
—Isaya 45:18.
Leza wakatulenga katujisi luyandisisyo ‘lwazyintu zyakumuuya’, lwalo lubikkilizya akuyanda kuzyiba ncotuponena. (Matayo 5:3) Leza uyanda kuti tuluzuzikizye luyandisisyo oolu.
—Intembauzyo 145:16.
Tulajana zyintu zyakumuuya nzyotuyanda kwiinda mukuba acilongwe a Leza. Nokuba kuti bamwi bayeeya kuti tacikonzyeki kuba acilongwe a Leza, Bbaibbele litukulwaizya kuti: “Amuswene kuli Leza, eelyo awalo uyooswena kulindinywe.”
—Jakobo 4:8; 2:23.
Kutegwa tube acilongwe a Leza, tweelede kupona kweelana amakanze ngajisi kujatikizya ndiswe. Bbaibbele lilaamba makanze aaya mulugwalo lwa Mukambausi 12:13 noliti: “Lemeka Leza akubamba milazyo yakwe, nkaambo kucita obo nceelelo coonse camuntu.”
Kumbele, tuyoobona kuzuzikizyigwa kwamakanze aa Leza aakusaanguna aakugwisya mapenzi alimwi akubapa buumi butamani balongwe bakwe bamukomba.
—Intembauzyo 37: 10, 11.


text:
TOHO YA TABA | MUBONELO WA MULIMU KA ZA KU ZUBA KWAI
Butata bo bu Yambile Lifasi Kaufela
Ku zuba kwai ki nto ye bulaya hahulu batu.
Ku zuba kwai ku bulaile batu ba ba eza 100,000,000 mwa lilimo ze 100 ze felile.
Ku bulayanga batu ba bato ba 6,000,000 silimo ni silimo.
Ka avareji, ku zuba kwai ku bulayanga mutu a li muñwi hamulaho wa lisekondi ze 6.
Mi ha ku bonahali kuli butata bo bu ka fela.
Licaziba ba akaleza kuli haiba muinelo wo u zwelapili, u zibe silimo sa 2030 ha si ka fita, palo ya batu ba ba ka shwanga silimo ni silimo bakeñisa ku zuba kwai i ka ekezeha ku fitelela 8,000,000. Mi ba akaleza kuli ku zuba kwai ku ka be ku bulaile batu ba ba fitelela 1,000,000,000 kwa mafelelezo a lilimo za ma 2000.
Batu ba ba zuba kwai haki bona feela ba ba amiwa ki butata bo bu tiswa ki ku zuba kwai. Ba bañwi ba ba amiwa ki butata bo ki ba ba mwa mabasi a batu ba ba bulaiwanga ki ku zuba kwai ili ba ba nyandiswanga ki masitapilu ni ku felelwa ki masheleñi. Ku tuha fo, batu ba ba eza 600,000 ba ba sa zubi kwai ba shwanga silimo ni silimo bakeñisa ku buyela musi o zwa kwa bazubi. Butata bo, bu ama mañi ni mañi bakeñisa ku ekezeha kwa liteko za milyani.
Butata bo, ha bu swani ni matuku a tahisezanga baalafi ku bata likalafo, kakuli bona bwa kona ku tatululwa mi tatululo ya bona ya zibahala. Bo Dokota Margaret Chan, baeteleli ba Katengo ka Katuna ka ka Talima za Buino Bwa Makete Mwa Macaba A Lifasi (WHO), ne ba bulezi kuli: “Butata bwa ku zuba kwai bu tisizwe ki batu, mi bwa kona ku feliswa haiba ba muuso ni sicaba ba lata ku bu felisa.”
Linaha ze ñata mwa lifasi li ezize tumelelano ya ku bata ku felisa butata bwa ku zuba kwai. Ku zwa ka August 2012, linaha ze bato ba 175 se li lumelelani ku nga mihato ya ku fukuza butata bwa ku zuba kwai. * Nihakulicwalo, ku na ni lika ze tahisa kuli butata bo bu zwelepili. Silimo ni silimo, ba likampani ze panga kwai ba itusisanga masheleñi a eza mabilioni a madola kwa ku fundota kwai kuli ba hape batu ba bañwi kuli ba kale ku zuba, sihulu basali ni ba banca ba ba pila mwa linaha ze sa zwelapili. Bakeñisa kuli kwai ya ngongwela, palo ya batu ba ba bulaiwa ki ku zuba kwai mwahalaa batu ba 1 bilioni ba ba zuba, ha i na ku kutela mwatasi. Haiba ba ba zuba ba sa tuheli, u zibe palo ya batu ba ba ka bulaiwa ki ku zuba kwai i ka ekezeha hahulu mwa lilimo ze 40 ze taha.
Ku fundota ni ku ngongwela kwa kwai, ku tahisa kuli batu ba bañata ba palelwe ku tuhela ku zuba ni ko ba ni takazo ya ku eza cwalo. Yeo ki yona nto ye ne ezahezi ku bo Naoko. Ba ne ba kalile ku zuba inze ba sa li basizana. Ku likanyisa mo ne ba bonahalelanga batu ba ba zuba kwai ba ne ba boniswanga ki bafundoti, ne ku ba tahisezanga ku ikutwa ku ba batu ba ngana hahulu. Ku si na taba ni kuli ne ba iponezi bo ndataa bona ni bo maa bona inze ba bulaiwa ki kanca ya kwa maswafu, ne ba zwezipili ku zuba kwai, nihaiba ka nako ye ne ba uta bana ba bona ba babeli ba basizana. Ba bulela kuli, “Ne ni bilaelanga hahulu ka za ku ba ni kansa ya kwa maswafu ni ka za buiketo bwa bana ba ka, kono ne ni sa koni ku tuhela ku zuba kwai. Ne ni nahananga kuli ha ni na ku kona ku tuhela ku zuba kwai.”
Nihakulicwalo, bo Naoko ne ba tuhezi ku zuba kwai. Nto ye ne ba tusize ku tuhela ku zuba kwai ki buka ye ñwi ye tusize batu ba bañata-ñata ku tuhela mukwa wo wa ku zuba kwai. Ki buka ifi yeo? Shangwe mu ipalele litaba ze latelela.
^ par. 11 Mihato yeo i kopanyeleza ku luta batu ka za bumaswe bwa ku zuba kwai, ku laela likampani ze panga kwai kuli li kusufaze kwa buñata bwa kwai ye li lekisanga, ku ekeza kwa masheleñi a mitelo ya ku lekisa kwai, ni ku eza litukiso za ku tusa batu ku tuhela ku zuba kwai.


text:
Bushe Yesu ni Lesa Wa Maka Yonse?
Icasuko ca mu Baibolo
Abapatile Yesu balemubepesha ati alelanda ati alilingana na Lesa. (Yohane 5:18; 10:30-33) Lelo Yesu tabalile alanda ati alilingana na Lesa Wa Maka Yonse. Umwine atile: “
Tata mukalamba pali ine.”—Yohane 14:28.
Abasambi ba kwa Yesu aba kubalilapo tabalemona Yesu ukuti alilingana na Lesa Wa Maka Yonse. Cimo icilanga ico ni filya umutumwa Paulo alembele ati, ilyo Yesu abuukile, Lesa “
alimusansabike.” Kanshi Paulo alishibe ukuti Yesu taali Lesa Wa Maka Yonse. Aba Lesa Wa Maka Yonse, bushe Lesa nga amusansabike shani? —Abena Filipi 2:9.


text:
Bushe Ifipendo Fya mu Baibolo Fyalola Mwi? Bushe Baibolo yalisuminisha ukubukila ku fipendo
Icasuko ca mu Baibolo
Ifipendo fyaba mu Baibolo limo fipilibula filya fine fye fyalembwa, lelo limo fiba fye fishibilo. Icilelandwapo e cilanga nga ca kuti icipendo cishibilo fye. Moneni amanambala yamo ayaba mu Baibolo ayaba fishibilo fye:
1 Imininako ukwikatana. Ku ca kumwenako, Yesu apepele kuli Lesa ukuti “bonse babe umo, ifyo imwe Tata mwaba muli ine, na ine naba muli imwe.”
—Yohane 17:21; Mateo 19:6.
2 Pa cilye ca milandu inte shibili shalepeela ubushinino pa kulanga ukuti umulandu balelandapo wa cine. (Amalango 17:6) Na pa kulanga ukuti icimonwa ca cine kabili cikacitika balecibwekeshapo imiku ibili. Ku ca kumwenako, ilyo Yosefe alondolwele umwalolele iciloto calotele Farao wa ku Egupti, atile: “Apo iciloto cabwekeshiwepo imiku ibili kuli Farao, cilolele mu kuti ici cintu nacipampamikwa na Lesa wa cine.” (Ukutendeka 41:32) Mu busesemo, “insengo shibili” kuti shaimininako ubufumu ubwa bakateka babili nga fintu kasesema Daniele bamwebele pa bufumu bwa Madai na Persia.
—Daniele 8: 20, 21; Ukusokolola 13:11.
3 Nga filya fine inte shitatu shalingile ukupeela ubunte pa kuti icine cishibikwe, ukubwekeshapo imiku itatu kulanga ukuti icilelandwapo ca cine.
—Esekiele 21:27; Imilimo 10: 9- 16; Ukusokolola 4:8; 8: 13.
4 Iyi inambala kuti yalanga ukuti icilelandwapo cintu conse fye nga filya amashiwi ya kuti “amakoona yane aye sonde” yapilibula.
—Ukusokolola 7:1; 21:16; Esaya 11:12.
6 Apo pali ici icipendo pabulila cimo pa kukumanisha icipendo ca 7 iciimininako ukupwililika, ninshi 6 kuti yaimininako ifintu ifishapwililika, ifyo Lesa ashatemwa kabili kuti yabomfiwa na pa kulanda pa fikumine abalwani ba kwa Lesa.
—1 Imilandu 20:6; Daniele 3:1; Ukusokolola 13:18.
7 Ilingi 7 imininako ifintu ifyapwililika. Ku ca kumwenako, Lesa aebele abena Israele ukushinguluka umusumba wa Yeriko pa nshiku 7 ishakonkana, e lyo pa bushiku bwalenga 7 abebele ukushinguluka imiku 7. (Yoshua 6:15) Muli Baibolo mwaliba ifya kumwenako na fimbi umo balanda pa namba ya 7. (Ubwina Lebi 4:6; 25:8; 26:18; Amalumbo 119:164; Ukusokolola 1:20; 13:1; 17:10) Ilyo Yesu aebele Petro ukulaelela bamunyina, atile, “Nshilekweba nati, imiku 7, lelo imiku 77.” Filya Yesu ashapeelele fye pa kulanda ati imiku 7, lelo atila imiku 77, capilibwile ukuti Petro alingile ukutwalilila fye ukwelela.
—Mateo 18: 21, 22.
10 Ipilibula ifintu fyonse pamo.
—Ukufuma 34:28; Luka 19:13; Ukusokolola 2:10.
12 Ilingi ipilibula ukupwililika kwa fintu ifyakuma ukufwaya kwa kwa Lesa. Ku ca kumwenako, mu cimonwa ca fya mu muulu ico umutumwa Yohane amwene, mwali no musumba uwakwete “amabwe aya mufula 12, na pali aya mabwe pali amashina 12 aya batumwa.” (Ukusokolola 21:14; Ukutendeka 49:28) Kabili ukufusha iyi mpendwa, nako kuti kwapilibula icintu cimo cine.
—Ukusokolola 4:4; 7: 4-8.
40 Ilingi iyi nambala baibomfya pa kulanda pa bupingushi bwa kwa Lesa nelyo pa nshita asalapwile abantu.
—Ukutendeka 7:4; Esekiele 29: 11, 12.
Ukwishiba ifintu ukubomfya ifipendo
Ukwishiba ifipendo fya mu Baibolo ifimininako fimo, kwalipusana no kubomfya ifipendo ku kubuka. Ku ca kumwenako, amabumba ya baYuda baliceceta sana ifyalembwa mu malembo ya ciHebere ukubomfya inshila ya kubukila ku fipendo. Uku nako kubuka uko Lesa apata.


text:
Bushe Umuntu aba Shani nga Afwa?
Icasuko ca mu Baibolo
Baibolo itila: “Aba mweo balishiba ukuti bakafwa; lelo abafwa, tabaishiba akantu nangu kamo.” (Lukala Milandu 9:5; Amalumbo 146:4) Kanshi nga twafwa, tatwishiba nangu cimo. Abafwa tabatontonkanya, tabacita icili conse, nelyo ukumfwa icili conse.
“Ku lukungu e ko ukabwelela”
Ilyo Lesa alandile na Adamu, alilondolwele ifyo fwe bantu tuba nga twafwa. Pa mulandu wa kuti Adamu alibembwike, Lesa amwebele ati: “Uli lukungu, kabili ku lukungu e ko ukabwelela.” (Ukutendeka 3:19) Ilyo Lesa ashilapanga Adamu “ku lukungu lwa mu mushili,” Adamu taliko. (Ukutendeka 2:7) Kanshi, ilyo Adamu afwile, abwelele ku mushili.
Ifi fine e fyo ciba na ku bantu abafwa muno nshiku. Baibolo ilanda pa bantu ne finama ukuti: “Fyonse fibili fyafumine ku lukungu, na fyonse fibili fibwelela ku lukungu.”
Imfwa te mpela ya muntu
Baibolo ilinganya imfwa ku kulaala utulo. (Amalumbo 13:3; Yohane 11:


text:
Amalumbo 55:1-23
Kabili mwibelama ilyo ndelomba ukwafwa.+ 2 Bikeni amano pali ine kabili njasukeni.+
Nimfilwa ukutuusha pa mulandu wa kusakamikwa,+
Kabili ninsakamikwa, 3 Pa mulandu we shiwi lya mulwani, pa mulandu wa kutitikisha kwa mubifi.+
Pantu batwalilila ukuponesha pali ine icabipa,+
Kabili bampatila mu cipyu.+ 4 Umutima wandi uleshikitika mu nda,+
Ne fya kulenga umwenso wa mfwa fyamponena.+ 5 Umwenso e lyo no kututuma fyanjikata,+
Kabili ukututuma kwamfimba. 6 Na ine ntila: “Nkwata amapindo nge nkunda,+
Kuti napupuka nayaikala kumbi!+ 7 Moneni! Kuti napupukila ukutali sana;+
Kuti naikala mu mpanga.+—Se′lah—
8 Kuti nayangufyanya ukuya ukwa kuuba
Uko ningabelama ku cipuupu ca mwela, atemwa inkuuka.”+ 9 Mwe Yehova, fulunganyeni no kupusanya indimi shabo,+
Pantu nimona ubunkalwe no kukansana mu musumba.+ 10 Akasuba no bushiku balaushinguluka pa muulu wa malinga ya uko;+
Kabili buncitatubi no kucululusha fili mu kati ka uko.+ 11 Ubonaushi buli mu kati ka uko;
Na mu lubansa lwa uko umutitikisha no bucenjeshi tafyafumamo.+ 12 Pantu te mulwani anseebenye;+
Aba ni o kuti nashipikisha.
Te wampata icine cine aituumike pali ine;+
Aba ni o kuti nabelama kuli ena.+ 13 Lelo ni we, we mwina kufwa, we wali nga ine,+
We munandi kabili umukaya wandi,+
14 Pantu twali abatemwana nga nshi;+
Twale-enda ibumba ukwingila mu ng’anda ya kwa Lesa.+ 15 Lekeni imishi yabo yonaulwe!+
Lekeni batentemukile ku Nshiishi aba mweo;+
Pantu pa nshita ya kulebela kwabo ifyabipa fyaba na bo.+ 16 Lelo ine, kuli Lesa e ko nkalilila;+
Kabili Yehova akampususha.+ 17 Icungulo no lucelo na kasuba pa kati naba uwasakamikwa kabili ndateta,+
Na o alomfwa ishiwi lyandi.+ 18 Akalubula umweo wandi ku bulwi no ku-ubika umwa mutende,+
Pantu abanjimina bengi.+ 19 Lesa akomfwa no kubasuka,+
Uwaikala pa cipuna ca bufumu ukufuma ku kale+—Se′lah—
Abantu abashaluka+
Kabili abashabala abatiina Lesa.+ 20 Afumisha ukuboko kwakwe pa baba no mutende na ena;+
Asuula icipangano cakwe.+ 21 Amashiwi ya mu kanwa kakwe yalitelela ukucila umukaka watikama,+
Lelo umutima wakwe wa lubuli.+
Amashiwi yakwe yalinakilila ukucila amafuta,+
Lelo yaba nga bapanga abasomonwa.+ 22 Poosa icisendo cobe pali Yehova,+
Na o akakukosha.+
Takaleke uwalungama ukutelententa.+ 23 Lelo imwe, mwe Lesa, mukabatentemushisha pa nshi mu cilindi.+
Kumfwa abantu ba milopa kabili incenjeshi tabakafishe na hafu wa nshiku shabo.+
Lelo ine, nkamutetekela.+


text:
Isambililo 7
Uzye Ukulongana Kwitu Kukaaya Uli?
Apa kulongana kwa Ina Klistu akutandikilako, kwayanga ukwimba injimbo, kupepa, alino nu kuwelenga nu kulanzyanya Malembelo. (1 Kolinto 14:26) Na ndakai kwene, a vino tukalongana.
Vino tukasambilila i vya mu Baibolo nakupya vikatwavwa. Pa wanda wa pa Mulungu swensi kwene tukalongana umu vilongano ivipusane-pusane ku kuvwa ilyasi lya Baibolo ilya mamineti 30; lyasi lilyo likalanda pali vino Malembelo yakatusunda pa miyele ni nsita ino tufisilepo. Fwensi kwene yakatukomelezya ukuyula ma Baibolo itu pakuti ituwelengela pamwi na wino akulanda ilyasi. Ilyasi lii ndi lyasila, kukaaya Isambililo lya Ulupungu lwa kwa Kalinda ilya mamineti 60; ali muno yonsi aali umwiumba yakalandapo lino tukulanzyanya icipande conga ica muli mangazini wakuti Ulupungu lwa kwa Kalinda. Isambililo lii ilya kulanzyanya likatwavwa ukumanya ivya kulondela masunde amuli Baibolo. Ivilongano vyonsi ivyaluta pali 100,000 umu nsi yonsi vikasambilila umu cipande icili-cimwi kwene.
Vino tukasambilila vikatwavwa ukuya yakasambilizya asuma. Pa wanda uze, umukasi ka mulungu, tukalongana pamwi ku kusambilila ivyeo vya mbali zitatu. Nkoleelo, tukakwata Isambililo lya Baibolo pa Cilongano ilya mamineti 30 muno tukalanzyanya ukuomvya mauzyo na masuko; na cii cikatwavwa ukuvwikisya masunde ya mu Malembelo, na mausesemo amuli Baibolo. Sambililo lii ndi lyasila, kukaaya Isukulu lya Mulimo Wakwe Leza ilya mamineti 30 muno tukatandikilapo ukulanzyanya ivipande vimwi ivya mu Baibolo vino twawelengiile limwi. Kufuma papo, asambi aalembesya umwisukulu lii yakapeela malyasi aipi pali vino yayaneeniile limwi. Kwaya kasunda aakalola vino tukuomba umu sukulu pakuti aatwazwa ukuwelenga ningo nu kuya yakalanda yasuma. (1 Timoti 4:13) Pa kusyalikizya, kukaaya Ukulongana kwa Mulimo kwa mamineti 30; ali muno mwaya malyasi, vilangililo, nu kuuzya ya Nte yamwi vino yakasimikila, na cii cikatwazwa ukumanya vino tungasambilizya antu yauze Baibolo.
Ndi mwaca mwiza uku kulongana, cumi kwene mulatemwa vino mulasambilila ivingi sana nupya ivisuma ivya muli Baibolo.—Ezaya 54:13.
I vyani vino muluvwa pa kulongana kwa Nte Zyakwe Yeova?
U kulongana ci kuno mungatemwa ukwiza-zanwako pali kuno twalumbula paa?


text:
Mba Nindo Bamboni sha BaYawe Tabasefeshako Isita?
Ifi abantu balabilapo
Ubufi: Umulandu Bamboni sha BaYawe tabasefeshako Isita ni pakuti talipo baKlistu.
Icine: Tulicetekele muli baYesu ati ebakupulusha besu, kabili tulesha apapelele amakosa esu ‘
ukulonda mu makasa abo.’—1 Petilo 2:21; Luku 2:11.
Ubufi: Tamusuminepo ati baYesu balibuukile ukufuma pa bafwile.
Icine: Tulisumine mu kubuuka kwa baYesu, kabili tulishi ati epeyamine ukucetekela kwa buKlistu kabili tulalabilapo ku bantu bambi ili tulukutulisha.—1 AbaKolinto 15:3, 4, 12-15.
Ubufi: Tamusakamanapo ne kusakamana ati abana benu tabalukusangalalapo pali Olide ya Isita.
Icine: Tulitemenwe abana besu ukwakuti—tulapyungisha makosa fwebene ukubasambisha ne kubofwako pakweba ati balukuba abasangalele.—Tito 2:4.
Mba nindo Bamboni sha BaYawe tabasefeshako Isita?
Ukusefya icitenje ca Isita talipo kwa mu Baibolo.
BaYesu balikomekele ati tulukwanuka imfwa yabo, talipo kubuuka kwabo. Tulaanuka ici Icakwanuka cila mwaka pa kasuba kenka’ko bafwile koti kwelelwa na kalenda balukulonda mu nshiku sha mu Baibolo.—Luku 22:19, 20.
Tuliishi ati ifyakutantaka fya Isita, ififumine ku fisumino fyakufusha ubufyashi, fililengele Isita ukuba iikanaminwe na baLesa. BaLesa balapengela ati fwebo tulukubapempela ne mweo wesu onse ukubikako na fyefyo tabasuminishepo.—Ifyakufuma 20:5; 1 Imfumu 18:21.
Tulisumine ati fyefyo tusalulwilepo ukubula ukucitako icitenje ca Isita ni fyefyo Baibolo ilabilapo, fyefyo itubuulishisha ukupyungisha ‘
amano ne kucenjela’ ukucila lukoso ukulukulondaisha ifyakutantaka fya bantunshi. (Ifisimpi 3:21; Matayo 15:3) Nangaba ati tulambaala ifitusuminemo pali Isita ne bantu bambi kani batwipusha, tulapeela ubuleme neli umucinshi umuntu onse koti kwelelwa na fyefyo asuminemo nafyefyo asalululapo ukucita.—1 Petilo 3:15.


text:
Lelo Lelo Duayen Ma Baap lyrics
Recent and popular Tag cloud - Mp3SongsPk.info: Free Download Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 song, Lelo Lelo Duayen Ma Baap song play, online play Lelo Lelo Duayen Ma Baap song, listen Lelo Lelo Duayen Ma Baap songs, Lelo Lelo Duayen Ma Baap lyrics, Lelo Lelo Duayen Ma Baap play song, Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 song, play online Lelo Lelo Duayen Ma Baap, free Lelo Lelo Duayen Ma Baap lyrics, Lelo Lelo Duayen Ma Baap listen. Free Download Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 song, Lelo Lelo Duayen Ma Baap song lyrics, Lelo Lelo Duayen Ma Baap hindi lyrics, Lelo Lelo Duayen Ma Baap download song lyrics, Free download Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 song lyrics, Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 song listen online, Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 song play online, Lelo Lelo Duayen Ma Baap full mp3 song, Lelo Lelo Duayen Ma Baap complete lyrics, Lelo Lelo Duayen Ma Baap bollywood mp3 song, Lelo Lelo Duayen Ma Baap hindi bollywood song, Mp3 song Lelo Lelo Duayen Ma Baap free play online, Lelo Lelo Duayen Ma Baap hindi bollywood play online, Lelo Lelo Duayen Ma Baap songspk, Download full Lelo Lelo Duayen Ma Baap mp3 lyrics, Songspk Lelo Lelo Duayen Ma Baap, Hindi bollywood song Lelo Lelo Duayen Ma Baap play online, Lelo Lelo Duayen Ma Baap free mp3 song listen online, Hindi mp3 Lelo Lelo Duayen Ma Baap bollywood songs


text:
Isambililo 7
Uzye Uwene Wakwe Leza I Cani?
1. Uzye Uwene wakwe Leza i cani?
Uwene wako Leza ali uteeko uwaya umwiyulu. Ulasisyapo mauteeko yonsi kuti uliwo uce wateeka; alino na vino Leza akalonda, vilacitika umwiyulu na pano nsi. Cumi kwene ukuvwa vino Leza alacita ukuomvya Uwene uu, i lyasi lisuma sana. Likwene sile Uwene wako Leza ulateeka ningo cakuti na antu yalatemwa cuze. Uteeko uu uliwo ulaleka kuti antu yace yalemane pano nsi.—Welengini Daniele 2:44; Mateo 6:9, 10; 24:14.
Uwene onsi ukakwata umwene. Nu Wene wakwe Leza wakwata umwene wino Yeova wasolola. Umwene wiyo a Yesu Klistu.—Welengini Umbwilo 11:15.
2. U mulandu ci uno Yesu wayela Umwene wa mpomvu?
Umwana wakwe Leza ali Mwene wa mpomvu pano wene wakwata icikuuku, kapya asilonda ivintu viipe. (Yoane 1:14) Nakupya wakwata amaka akusunga antu ningo, pano lino alaateeka insi, alaya ukwiyulu kwene. Lino Yesu watutulwike, wayile ukwiyulu nu kuyaikala ukwikasa lilungi lyakwe Yeova. (Ayebulai 10:12, 13) Lino papisile insita, alino Leza wamupeezile amaka yakutandika ukuteeka.—Welengini Daniele 7:13, 14.
3. Nga yauze aaweni alateeka na Yesu?
Kwayako iumba lya yantu akaamwa ukuti a muzilo; aaliyo yalateeka na Yesu mwiyulu. (Daniele 7:27) Atumwa yako Yesu acumi aliyo atandikiilepo ukusololwa ukuya a muzilo. Kufuma lili kwene, Yeova akasoolola aonsi na anaci acumi kuti yaye a muzilo. Antu yaa ndi yafwa, yakatutulukila ukwiyulu, wako vino cali kuli Yesu.—Welengini Yoane 14:1-3; 1 Kolinto 15:42-44.
Uzye antu yano yakaaya ukwiyulu, yaya yanga? Yesu watiile yaya sile “uufyo unono.” (Luka 12:32) Antu alaya ukwiyulu, yalaya 144,000, yonsi pamwi. Aaliyo yalaateeka insi pamwi na Yesu.—Welengini Umbwilo 14:1.
4. Uzye lino Yesu watandiike ukuteeka, ivyani vyacitike?
Uwene wakwe Leza watandiike ukuteeka umu 1914. * Na cino Umwene Yesu watandikiilepo ukucita, u kusumba Satana ni viwa vyakwe pa mpanga ya pansi. Lyene Satana wasosile icakuti watandiike ukuleta intazi mu nsi yonsi. (Umbwilo 12:7-10, 12) Kufuma lili kwene, macuzi ya antu yakalukuvula. Kwaya inkondo, vipowe, vikuko ni vilundumusi ivikulangizya ukuti likwene sile Uwene wasya utandike ukuteeka insi.—Welengini Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Ngu Wene wakwe Leza ukacita vyani?
Ndakayi, Uwene wakwe Leza ukakolonganya antu amu nko zyonsi nu kupanga iumba likalamba; na pa kuti cintu cico ciombeke, kwaya umulimo wakusimikila mu nsi yonsi. Lyene antu afuuke, aingi cuze, yakaiza kuli Yesu pa kuti aliwe aayateeka. Antu ya afuuke, yalacingililwa lino Uwene wakwe Leza ulonona ivintu vipe ivyaya pano nsi. Acino fwandi, yonsi aakulonda kuti yakikale ningo mu Wene wakwe Leza, yalinzile ukulauvwila Kateka Yesu.—Welengini Umbwilo 7:9, 14, 16, 17.
Pa myaka 1,000, lino Uwene ulateeka, alino vyonsi vino Leza walondanga kuti antu yace yaikala, vilacitika. Lyene impanga yonsi ilaya paladaise. Vyonsi vii nga vyaca vyacitika, alino Yesu alaswilizya Uwene kuli Isi. (1 Kolinto 15:24-26) A weni uno mukulonda kuti mukasimikileko pali vino Uwene wakwe Leza ulacita?—Welengini Masamu 37:10, 11, 29.
^ par. 12 Nga mukulonda ukumvwikisya vino Baibolo yasoowile umwaka wa 1914, welengini pa mafwa 215-218 mwi buku lya Ciyemba ilya kuti Bushe Cinshi Baibolo Isambilisha?


text:
Kani Bamboni sha BaYawe Balofweleshako Ili Kwaba Ifyakukatasha?
Inya, Bamboni sha BaYawe impindi ishingi balofweleshako ili kwaba ifyakukatasha. Tulofweleshako ifilukupengelwa kuli Bamboni sha BaYawe nakuli baabo abatabali ni Bamboni, koti nifyefyo Baibolo itubuula ukucita pa BaGalatya 6:10 apalabila ati: “Ngatulukucita ifiweme ku bantu bonse, tanje cine kuli babo aba mu cikoto ca kucetekela.” Tulesha ne makosa esu onse ukofwako abantu kuli fyefyo balukulanguluka na ku fya baLesa fyefyo abantu bapengela ili kwaba ifyakukatasha.—2 AbaKolinto 1:3, 4.
Ukwanshika
Panuma ili kwaba ifyakukatasha, abakulu ba mwi kelesha mu mupunda umwaba ifyakukatasha balesha ukwishiba kani bonse abali muli lyelyo ikelesha balabi kabili bali lukoso bwino kabili ne kwishiba kani pali ifi balukupengela ukofwewa. Kabili abakulu ba mwi kelesha balatumina ku maofeshi Abamboni sha BaYawe.
Kani ifilukupengelwa fyafulisha ukucila fyefyo ikelesha lingakumanisha, Ibumba Ilitangilila ilya Bamboni sha BaYawe balanshika ukutuma ifilukupengelwa. Ici cilipalene na fyefyo abaKlistu bakutanga balakucita kuli umo umo ili kwalukuba insala. (1 AbaKolinto 16:1-4) Amaofeshi amutano akwenko’ko ukwacitika amakatasho balasalulula abakofwako ilikwaba ifyakukatasha (Disaster Relief Committees) pakweba ati bangekatanya bwino ne kupyunga imilimo. Bamboni sha BaYawe mu mipunda imbi balalipeelesha ukupyungisha impindi ne fikwatwa fyabo pakweba ati nabo bangofwako.—Ifisimpi 17:17.
Ukufuma Indalama Bampyungisha
Umulandu umbi indalama ishipeelwe mukulitemenwa shipyungishiwa shesho ishitumwa ku maofeshi Abamboni sha BaYawe kofwako abaponenwa ne fyakukatasha. (Ifyacitilwe 11:27-30; 2 AbaKolinto 8:13-15) Pakuti umulimo ulapyungishiwa ne bakulitemenwa abatabafolapo, indalama ishitumwa shilapyunga kuli fyefyo ifilukupengelwa kuli babo abali ne makatasho, talipo ni kulibabo abalukwangalila. Tulapyungisha bwino impese shonse ishipeelwa.—2 AbaKolinto 8:20.


text:
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
EeAwe
Baibolo pa Intaneti
BAIBOLO—AMALEMBO YA CALO CIPYA
Bushe kuti mwatemwa ukubelenga ici cipande mu %%?
EeAwe
Ukutendeka 13:1-18
13 E fyo Abramu afumine mu Egupti pamo no mukashi wakwe na fyonse ifyo akwete, kumo na Lote, no kuya ku Negebu.+2 Kabili Abramu ali ne fitekwa ifingi na silfere na golde.+3 Ilyo afumine ku Negebu pa kuya ku Betele aleti afika apa, apanga inkambi kabili akuuka ayapanga pambi. Ku Betele e kwali itenti lyakwe pa kubala pa kati ka musumba wa Betele no wa Ai,+4 ku ncende ilya ine akuuliilepo iciipailo kale;+ kabili kulya e ko Abramu aliliile kwi shina lya kwa Yehova.+5 Nomba Lote, uwali pamo na Abramu, na o alikwete impaanga ne ng’ombe na matenti.6 E ico incende ya kuti bekale pamo yalicepele, pantu ifyo bakwete fyalifulile kabili bafililwe ukwikala pamo.+7 Kabili abacemi ba fitekwa fya kwa Abramu na bacemi ba fitekwa fya kwa Lote batampile ukuumana; kabili pali ilya nshita abena Kanaani na bena Perisi e baleikala muli cilya calo.+8 E ico Abramu atile kuli Lote:+ “Natuleke ukuumana iwe na ine e lyo na bakacema bandi na bakacema bobe, pantu tuli ba bwananyina.+9 Bushe impanga yonse iyi te yobe? Kanshi natupaatukane. Iwe nga waya ku kuso, ine ndeya ku kulyo; lelo nga waya ku kulyo, ine ndeya ku kuso.”+10 E ico Lote ainwine amenso no kumona Icitungu conse ica Yordani,+ ukuti conse cali icatapililwa bwino ilyo Yehova ashilaonaula Sodomu na Gomora, cali nge bala lya kwa Yehova,+ kwati calo ca Egupti ukuyafika na ku Soari.+11 Awe Lote asalile Icitungu conse ica Yordani, kabili Lote ailepanga inkambi ku kabanga. E fyo bapaatukene.12 Abramu aikele mu calo ca Kanaani, lelo Lote aikele mu musumba wa muli cilya Citungu.+ Asukile ayatanika itenti lyakwe mupepi na Sodomu.13 Nomba abena Sodomu bali ababi kabili balebembukila Yehova imembu shabipisha.+14 Kabili Yehova asosele kuli Abramu ilyo bapaatukene na Lote ati: “Inuna amenso yobe, e lyo apo pene wiminine, lolesha ku kapinda ka ku kuso na ku kapinda ka ku kulyo na ku kabanga na ku masamba,+15 pantu icalo ici conse ulemona ni we nkapeela na bana bobe, cikaba cenu umuyayaya.+16 Kabili nkafusha abana bobe, bakaba kwati mucanga wa pe sonde, ica kuti, umuntu nga engapenda umucanga wa pe sonde, ninshi kuti apenda na bana bobe.+17 Ima, wendauke mu calo mu butali bwa ciko na mu bwipi bwa ciko, pantu ni we nkapeela ici calo.”+18 Awe Abramu atwalilile ukwikala mu matenti. Pa numa aileikala mu miti ikalamba iya mu Mamre,+ iyaba mu Hebrone;+ kabili kulya kwine e ko akuuliile Yehova iciipailo.+


text:
Nako ya ku Lapela Sina Lubasi
—Mu Kona ku Ezañi Kuli mu Ikole Hahulu Yona?
NDATE ya pila kwa Brazil u bulela kuli: “Lwa ikolanga hahulu ku buisana ka nako ya ku lapela sina lubasi kuli mane haiba ni sa buleli kuli kihona, lwa kona ku yo feza busihu luli.” Ndate yo muñwi wa kwa Japan u bulela kuli mwanaa hae wa mushimani ya na ni lilimo ze 10, ha lemuhangi mo i matelanga nako ha lu lapelanga sina lubasi mi u batanga feela kuli lu zwelepili ku ituta. Libaka? Ndate yo u li: “Mwanaa ka u tabelanga tuto ya luna bakeñisa mo lu i ezezanga.”
Haki banana kaufela ba ba tabelanga Nako ya ku Lapela Sina Lubasi. Ba bañwi mane ha ba ikolangi yona. Libaka? Ndate ya pila kwa Togo u bulela cwana ku likana ni lika za naa kopani ni zona: “Ku lapela Jehova ha ku swaneli ku lu utwisanga buzwa.” Haiba lu utwa buzwa ka Nako ya ku Lapela Sina Lubasi, u zibe lu tokwa ku eza licinceho ze ñwi ka mo lu ezezanga tuto yeo. Mabasi a mañata a lemuhile kuli ku lapela sina lubasi ku kona ku ba “lizazi la tabo,” sina mo i bulelela buka ya Isaya.—Isa. 58:13, 14.
Bashemi ba baana ba ba li Bakreste ba ba na ni bana ba swanela ku bona teñi kuli mabasi a bona a ikutwa ku lukuluha ka Nako ya ku Lapela Sina Lubasi. Haiba bashemi bao ba eza cwalo, lubasi lu ka ikola hahulu Nako ya ku Lapela Sina Lubasi. Bo Ralf, ba ba na ni bana ba basizana ba balaalu ni mwanaa mushimani a li muñwi, ba talusa kuli ha ba lapelanga sina lubasi, ku bonahalanga inge ba ba ikambota feela isiñi kuli ba ituta. Libaka? Mañi ni mañi wa bulelanga se siñwi ha ba nze ba buisana. Fokuñwi ku kona ku ba taata ku susueza mañi ni mañi ku tabela ni ku abana mwa tuto. Me yo muñwi u itumelela kuli: “Fokuñwi ha ni bangi ni maata a ku eza lika ze ka tahisa kuli nako ya luna ya ku lapela sina lubasi i be ye tabisa sina mo ni latela.” Kana ku na ni ze mu kona ku eza kuli nako ya mina ya ku lapela sina lubasi i be ye tabisa hahulu?
MU EZANGE LIKA ZE SHUTANA-SHUTANA
Ndate ya pila kwa Germany u bulela kuli: “Lu tokwa ku ba batu ba ba bunolo.” Kaizeli Natalia ya na ni bana ba babeli, u li: “Nto ya butokwa ye lu ezanga mwa lubasi lwa luna, ki ku nyakisisanga lika ze shutana-shutana.” Batu mwa mabasi a mañata ba alulanga nako ya bona ya ku lapela sina lubasi mwa likalulo-kalulo. Bo Cleiton ba ba li ndate ya na ni bana ba babeli ba ba sa nonoboka, ili ba ba pila kwa Brazil, ba talusa kuli ku alulanga nako ku kona ku tahisa kuli tuto i be ye tabisa hahulu mi nto yeo i “susueza kuli batu kaufela mwa lubasi ba abane.” Haiba kuli mwa lubasi ku na ni banana ni ba bahulu, bashemi ba kona ku isa pilu ku za tokwa mañi ni mañi mwa lubasi mo, ka ku alula nako ye ba lapelanga sina lubasi. Hape bashemi ba tokwa ku ba ba ba bunolo ha ba keta lihatiso ze ka itutiwa ki lubasi ni mo li ka itutelwa.
Ki lika mañi ze ba eza batu mwa mabasi a mañwi kuli ba nyakisisange litaba ze shutana-shutana ha ba lapela sina lubasi? Ba bañwi ba kalanga tuto ya bona ka ku opelela Jehova lipina. Bo Juan ba ba pila kwa Mexico ba li: “Ku kalisa ka ku opela ku tahisanga tabo mwahalaa luna mi ku lu tusanga ku nyolelwa hahulu ze lu ka nyakisisa.” Lubasi lwa bo Juan lu ketanga lipina ze lumelelana ni litaba ze nyakisiswa fa lizazi leo.
Mabasi a mañata a balanga hamoho Bibele. Kuli litaba ze baliwa li tabise hahulu, yo muñwi ni yo muñwi mwa lubasi u kupiwanga ku bala manzwi a mutu yo muñwi ya bulezwi mwa kalulo ya Bibele ye baliwa ka nako yeo. Kwa makalelo, ndate yo muñwi ya pila kwa Japan naa ikutwanga kuli “ku bala Bibele ka nzila yeo ha ku tabisi.” Kono bana ba muzwale yo, ne ba banga ni tabo ku bona bashemi ba bona inze ba ikola ku lapela ni bona sina lubasi. Mabasi a mañwi ona mane a ezanga lipapali ze tomile fa litaba za mwa Bibele. Muzwale Roger, ya pila kwa South Africa ili ya na ni bana ba babeli, u bulela kuli banana “hañata ba lemuhanga lika ze ñwi mwa Bibele ze lu palelwanga ku lemuha luna bashemi fokuñwi.”
Ze ñwi ze ba kona ku eza batu mwa lubasi kuli ba ikole lika ze shutana-shutana ki ku eza nto ye ñwi hamoho, inge cwalo ku panga aleka ya Nuwe kamba tempele ya Salumoni. Ku eza lipatisiso za lika ze cwalo ze mu lela ku eza ka nako ya ku lapela sina lubasi kwa tabisa. Ka mutala, musizana yo muñwi wa kwa Asia ya na ni lilimo ze 5 naa likile muezezo wo ni bashemi ba hae hamoho cwalo ni bo kukwaa hae ba basali. Ha ne ba li mwa ndandulo ya bona, ba sebeza hamoho ku panga mapa ye ne bonisa misipili ya Paulusi ya bulumiwa. Mabasi a mañwi a itusisanga lika ze ñwi kwa ku eza lipapali ze tomile fa makande a mwa buka ya Exoda. Donald, ya na ni lilimo ze 19, ya pila kwa Togo, u bulela kuli: “Ku ezanga lika ze shutana-shutana ku tahisize kuli lu ikolange hahulu Nako ya ku Lapela Sina Lubasi mi ku tahisa kuli lu be ni tabo ye tuna mwa lubasi lwa luna.” Kana ku na ni nto ye mu kona ku eza ye ka mi tusa ku ikola Nako ya ku Lapela Sina Lubasi?
MU TOKWA KU ITUKISEZANGA
Nihaike kuli ku eza lika ze shutana-shutana ni ku ba ba ba bunolo ku kona ku tahisa kuli ku lapela sina lubasi ku tabise, ku na ni lika ze ñwi ze lu tokwa ku eza kuli mañi ni mañi mwa lubasi a fumane tuso. Mañi ni mañi u swanela ku itukisezanga. Ku kona ku ba taata kwa banana kuli ba ine ni ku ituta ka nako ye telele, kacwalo, ndate u tokwa ku keta hande lika ze ka tabisa banana. Mi hape ndate u tokwa ku itukisezanga hande. Ndate yo muñwi u li: “Ha ni itukisezanga, mañi ni mañi wa tusiwanga ki tuto ya luna.” Ndate yo muñwi wa kwa Germany u bulelelanga cimo lubasi lwa hae ze ba ka ituta mwa kweli ye tatama ka Nako ya ku Lapela Sina Lubasi. Batu ba mwa lubasi lo luñwi lwa kwa Benin ili mo ku na ni banana ba 6, fokuñwi ba buhanga ma DVD a luna ka Nako ya ku Lapela Sina Lubasi. Lubasi lo, lu itukisezanga cwañi? Ndate mwa lubasi lo u fanga ba mwa lubasi lwa hae mukoloko wa lipuzo ze ba ka to nyakisisa pili lizazi la nako ya bona ya ku lapela sina lubasi li si ka fita kale. Haiba lu itukisezanga hande lu ka tusiwa ki tuto ya luna.
Ba mwa lubasi ha ba ziba cimo ze ka to itutiwa, ba kona ku ambolanga ka za teñi mwahalaa sunda. Mi nto yeo i kona ku tahisa kuli ba nyolelwe hahulu nako ya bona ya ku lapela sina lubasi. Mi haiba yo muñwi ni yo muñwi mwa lubasi u filwe buikalabelo bwa ka to eza ka nako yeo, mañi ni mañi u ka ikutwa kuli nako ya ku lapela sina lubasi ki ya butokwa ku yena.
MU ITUTANGE KAMITA
Mabasi a mañata a fumana taata ku fumananga Nako ya ku Lapela Sina Lubasi kamita. Libaka?
Bashemi ba bañwi ba tandanga nako ye ñata inze ba sebeza kuli ba kone ku fumanela mabasi a bona za ku ca. Ka mutala, ndate yo muñwi wa kwa Mexico u zwanga fa ndu ka 6 kiloko ya kakusasana mi ha yo kutanga konji ka 20 kiloko. Kamba mwendi fokuñwi lubasi lu ka tokwa ku lapela sina lubasi fa lizazi li sili bakeñisa tukiso ye ñwi ya kwa moya, inge cwalo puteho ya bona ha i potelwa ki muokameli wa mupotoloho kamba ha ku na ni mukopano wa sikiliti.
Ku si na taba ni matata e lu kopana ni ona, lu tokwa ku lapelanga sina lubasi kamita. Loïs ya pila kwa Togo ili ya na ni lilimo ze 11, u talusa butokwa bwa ku ezanga tuto yeo mwa lubasi lwa hae kamita. U bulela kuli: “Nihaike kuli fokuñwi lu kalisanga tuto ya luna ka ku liyeha mwendi bakeñisa kuli ne ku na ni ze ne ezahezi fa lizazi leo, lu ezanga tuto ya luna kamita.” Kacwalo, ki kwa butokwa ku ketanga lizazi la kwa makalelo a sunda kuli ki lona le mu ka lapelanga sina lubasi. Libaka? Kakuli haiba ku ezahala nto ye ñwi ka sipundumukela, mu sa kona ku to lapela sina lubasi fa lizazi le liñwi kwa mafelelezo a sunda.
Ki kabakalañi ha lu biza nako yeo kuli ki ya ku lapela sina lubasi? Bakeñisa kuli ki nzila ye ñwi ye lu lapela ka yona Jehova. Kaufelaa luna sina lubasi, lwa kona ku fa sitabelo sa “lipoho,” ili ku talusa kuli lwa kona ku lumbeka Jehova. (Hos. 14:2) Haike mañi ni mañi mwa lubasi a ikolange Nako ya ku Lapela Sina Lubasi, “kakuli tabo ya Muñaa Bupilo ki ona maata a mina.”—Neh. 8:9, 10.


text:
Isambililo 9
Uzye Mungacita Uli Pakuti Muye ni Nsansa Umu Lupwa?
1. U mulandu ci uno ukutwalana ningo kukaletela insansa?
Ilyasi lisuma likafuma kuli Yeova, Leza wa luzango, aakalonda kuti indupwa zyonsi zyaikala ningo. (1 Timoti 1:11) Aaliwe wapekinye kuti kuye utwazi. Utwazi wa mwi sunde ukalondeka sana pa kuti ulupwa luye nu luzango; pano icupo ca musango uwo cikaya icicingililwe ningo, umwakukuzizya ana.
Uzye Leza akalonda kuti utwazi uye uli? Akalonda kuti umonsi ndi watwala mama ala yalemana casila yatalatala yataane. Aina Klistu yonsi yalinzile ukukonka amasunde a kuno ikala pa kutwalana. (Luka 2:1, 4, 5) Yeova akalonda kuti iya nu muci yatemwana nu kuya acumi. (Ayebulai 13:4) Wapata ukutaana. (Malaki 2:16) Nomba wazumilizya Aina Klistu ukuti ndi umuci nanti iya wacita ucende, uwakwe angamuta nu kuyatwala muze, nanti kuyatwalwa kuli muze.—Welengini Mateo 19:3-6, 9.
2. Uzye iya nu umuci yalinzile ukulasungana uli?
Yeova waumvile aonsi na anaci pa kuti cila muntu ace aazwilizya umunze. (Utandiko 2:18) Iya ali mutwe wa lupwa; aaliwe alinzile ukukomapo sana pa kupeela ulupwa ivyakulya na vyunze vino yakalonda, alino nu kulayasambilizya pali Leza. Alinzile ukutemwa umuci kuluta na vino waitemwa. Ya iya yonsi na aci yalinzile ukutemwana nu kucindikana. Antu yonsi atwalana yatamalilika, fwandi iya nu umuci yalinzile ukulaelelana lino umuze waluvyanya. Ndi yacita vii, yalaikala ningo mu cupo.—Welengini Efeso 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Petulo 3:7.
3. Uzye umuntu nga atakwikala ningo mu cupo, alinzile ukuutuka uwakwe?
Ndi mwazana intazi mu cupo, mwemo mwaezya sile ukukomyako icitemwiko cinu. (1 Kolinto 13:4, 5) Izwi lyakwe Leza lisitunena ukuti nga twazana intazi zya mu cupo tufwile ukupalukana.—Welengini 1 Kolinto 7:10-13.
4. Mwe yana, uzye Leza akalonda kuti mwaikala uli?
Yeova akalonda kuti mwaikala ningo. Akamupandako na mano pa kuti mwe yalumendo na akazyana mwaipakizya uumi. Akalonda kuti mwaumvwila avyazi inu pano aliyo yamanya ivintu vingi. (Kolose 3:20) Nakapya, Yeova akalonda kuti mwamuombela nu kuvwila Umwanakwe pa kuti mwazanga cuze.—Welengini Lukala Milandu 11:9–12:1; Mateo 19:13-15; 21:15, 16.
5. Mwe yavyazi, ivyani vino mulinzile ukucita pa kuti ana inu yaya ni nsansa?
Mulinzile ukuombesya pa kuti mwapeela ana inu ivyakulya, mwakwikala ni vyakuzwala. (1 Timoti 5:8) Nomba, nga mukulonda kuti ana inu yazanga sana, mufwile ukulayasambizya vino yangatemwa Leza nu kulakonka vino akuyasunda. (Efeso 6:4) Ndi yakulola vino mwemo mwatemwa Leza, nayo yalaacita vivyo kwene. Mwaomvya Baibolo pa kusunda ana; alino yalakula ningo.—Welengini Malango 6:4-7; Mapinda 22:6.
Ana yakatemwa sana nga mukuyakomelezya nu kulayataizya pali vino yakucita. Nomba ndi yaluvyanya, mufwile ukuyalungika nu kuyasunda ningo. Ndi mwayasambilizya umunzila iyo, yalasenka nu kumiyele iipe ino ingayonona. (Mapinda 22:15) Nomba lino mukusunda ana, mutacilamo ukukalipa.—Welengini Kolose 3:21.
Ya Nte Yakwe Yeova yakalemba mabuku iingi yano avyazi na ana yangaomvya pa kuti yamanye ivyakucita umu lupwa. Mabuku yayo yakalanda pa masunde ya muli Baibolo.—Welengini Masamu 19:7, 11.


text:
Amasambililo 7
Bushe Ukulongana Kwesu Kuba Shani?
Abena Kristu ba kubalilapo nga balongana, baleimba inyimbo no kupepa, e lyo balebelenga na Malembo no kulanshanyapo. Tabalekonka intambi nangu panono. (1 Abena Korinti 14:26) Ifi fine e fyo ciba na lintu twalongana.
Ifyo tusambilila fifuma mu Baibolo kabili filatwafwa. Pa Mulungu, aba mu cilonganino cimo na cimo balalongana ku kukutika ku lyashi ilifuma mu Baibolo ilya mamineti 30. Ili ilyashi lilanda pa Malembo ayatwafwa mu mikalile yesu muli shino inshiku sha-afya. Ifwe bonse balatukoselesha ukulakonkamo ilyo uulelanda ilyashi alebelenga Baibolo. Pa numa ye lyashi, kulaba Isambililo lya “Ulupungu lwa kwa Kalinda” pe awala limo. Pali ili isambililo, aba mu cilonganino bonse balakoseleshiwa ukulandapo pa cipande cili mu Ulupungu lwa kwa Kalinda ico tulesambilila. Ili isambililo lilatwafwa ukulakonka ifyo Baibolo isambilisha mu mikalile yesu. Ifilonganino ukucila 100,000 mwi sonde lyonse fisambilila ifyebo fimo fine.
Ukulongana ukutwafwa ukwishiba ukusambilisha. Twalikwata ubushiku na bumbi ubwa kulongana. Pali uku kulongana, tubalilapo Isambililo lya Baibolo Ilya pa Cilonganino ilya mamineti 30, ilitwafwa ukumfwikisha Amalembo no kusesema kwaba mu Baibolo. Pali ili isambililo, balepusha ifipusho e lyo abali mwi bumba baleasuka. Pa numa kulaba Isukulu lya Butumikishi Ilya Bulesa pa mamineti 30. Ico tubalilapo mwi sukulu, kulanshanya Amalembo ya mu Baibolo ayo twabelengeele kabela. Lyena abalembesha muli ili isukulu balalanda amalyashi ayepi. Kafundisha muli ili isukulu alamona ifyo umusambi alanda ilyashi pa kuti amwafwe ukulabelenga no kulalanda bwino amalyashi. (1 Timote 4:13) Na mu kulekelesha, tulakwata Ukulongana kwa Mulimo pa mamineti 30, umo tusambilila ifya kusambilisha abantu Baibolo. Muli uku kulongana, tulakwata amalyashi ne filangililo kabili kulaba no kwipushako bamo pa fyo bashimikila.
Nga mwaisa mu kulongana, mukasambilila ifintu ifisuma ukufuma mu Baibolo ifyo mukatemwa.—Esaya 54:13.
Finshi mukasambilila ku kulongana kwa Nte sha kwa Yehova?
Kulongana nshi mwingatemwa ukusangwako pali uku twalandapo?


text:
Sena Bbaibbele Lilakasya Kulikkomanisya Kwiinda Mukoonana?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Muciindi cakukasya kulikkomanisya kwiinda mukoonana, Bbaibbele lyaamba kuti kubanabukwetene, koonana ncipego kuzwa kuli Leza. Wakalenga bantu, nkokuti ‘mwaalumi amwanakazi’ alimwi wakabona nzyaakalenga kuti “zyabota loko.” (Matalikilo 1:
Nolipandulula lukkomano bamaalumi ndobajana mucikwati, Bbaibbele lyaamba kuti: “Sekelela amwanakazi wabulombe bwako . . . Inkolo zyakwe zikukutye ciindi coonse; luyando lwakwe lulamye moyo wako lyoonse.” (Tusimpi 5:
Tabali boonse beelede kulikkomanisya kwiinda mukoonana
Leza wakabikkila buyo banabukwetene bubambe oobu bwakoonana, mbubwenya mbokutondezyedwe mulugwalo lwa Bahebulayo 13:4 ilwaamba kuti: “Lukwatano alulemekwe abantu boonse, alimwi abulo bwalukwatano butasofwaazyigwi pe, nkaambo Leza uyoobabeteka basibwaamu abasimamambe.” Banabukwetene beelede kusyomeka alimwi akuzumanana kubikkilana maano. Balajana lukkomano kapati ikutali kwiinda mukulikkomanisya beni pele kwiinda mukutobela njiisyo yamu Bbaibbele yakuti: “Kupa kulakkomanisya kapati kwiinda kutambula.”


text:
Bushe Abalembele Baibolo Kuti Twabeshiba?
Icasuko ca mu Baibolo
Abantu abengi babeba ukutila te kuti twishibe abalembele Baibolo. Lelo Baibolo yalitweba bwino bwino abalembele ifyabamo. Ifyebo fimo ifyaba mu Baibolo fitendeka ati, “
amashiwi ya kwa Nehemia,” “
icimonwa ca kwa Esaya,” e lyo na “
ici e cebo ca kwa Yehova icaishile kuli Yoele.”—Nehemia 1:1; Esaya 1:1; Yoele 1:1.
Abalembele Baibolo abengi balisumina ukuti ifyo balembele fyafumine kuli Yehova, Lesa wa cine, kabili e walebatungulula. Bakasesema abalembele Amalembo ya ciHebere balilanda imiku ukucila 300 ukuti: “
E fyo Yehova atila.” (Amose 1:3; Mika 2:3; Nahumu 1:12) Bakalemba bambi bapokelele amashiwi ya kwa Lesa ukupitila muli bamalaika.—Sekaria 1:7, 9.
Abalembele Baibolo baume nalimo 40 kabili bailembele mu myaka 1,600. Bamo balembele amabuuku yabili no kucilapo. Na kuba, mu Baibolo mwaba amabuuku 66. Aya ciHebere ayetwa no kuti Icipingo ca Kale yabamo 39. Amalembo ya ciGriki aya Bwina Kristu, ayo abengi beta ati Icipingo Cipya yaba 27.


text:
Bañanyi Batendekele?
Jibumba ja Yehoba ja lelo jino jatendekele ku mpelo ya myaka kitota kya bu 19. Pa kyokya kimye kajibumba kacheche ka Bafunda Baibolo kaikalanga kwipi na Pittsburgh, ku Pennsylvania, mu United States, ko katendekele kupesapesa bya mu Baibolo. Kaesakenyenga mafunjisho a mu machechi na bifunjisha Baibolo. Katendekele kunemba ne kusampanya byo bafundanga mu mabuku, mapepala a byambo, ne mu Kyamba kya Usopa
Pa ba mu kano kajibumba ka Bafunda Baibolo pajinga ne Charles Taze Russell. Nangwa kya kuba Russell ye watangijilanga mwingilo wa kufunjisha pa kyokya kimye kabiji ye wajinga mutanshi kunemba Kyamba kya Usopa, kechi ye watendekele bobwa bupopweshi.Russell ne bakwabo ba mu jibumba ja Bafunda Baibolo, bajinga na kikonkwanyi kya kutundaika mafunjisho a kwa Yesu Kilishitu ne kulondela byaubiwanga mu kipwilo kya bena Kilishitu batanshi. Byo kiji kuba’mba Yesu ye watendekeshe bwina Kilishitu, tumumona kuba’mba ye watendekeshe ne jino jibumba jetu.


text:
Mbuti Mbondikonzya Kucita Homuweki Eeyi Yoonse?
Nzyomukonzya kucita
Amujane busena bwakubalila. Takweelede kuba zyintu zinyonganya. Kamukkala adesiki naa cilakonzyeka. Mutayasyi TV.
Amuzyibe zyintu ziyandika kapati. Mbwaanga lwiiyo lwanu lulayandika kapati, amukanze kunoosaanguna kucita homuweki.
Mutanoosumpyi pe. Kamuba amulongo uusitikide wakucita homuweki, alimwi kamuutobela.
Amulibikkile mbaakani. Kamusala cintu ncomweelede kusaanguna kucita, ceelede kutobela, alimwi azimwi. Amuzilembe eezyi apepa, alimwi amubikke ciindi ncomweelede kumana kucita cintu cimwi acimwi. Kamucimwaya cintu cimwi acimwi ncomwamana kucita.
Kamulyookezya. Kuti mwaleka kubikkila maano, amulyookezye asyoonto. Pele amufwambaane kutalika alimwi kucita homuweki.
Kamuba alusyomo lwakuti inga mwacikonzya. Kamuyeeya kuti, kanji-kanji kwiindana kuliko akati kasicikolo musongo autali musongo kujatikizya busungu kutali busongo. (Tusimpi 10:4) Mulakonzya kuzwidilila kucikolo. Kamubeleka canguzu, eelyo muyakujana bulumbu.


text:
ICIPANDWA 3
Bushe Lesa Afwaya Isonde Ukuba Shani?
Cinshi Lesa abumbile abantunse?
Bushe Lesa asonsombwa shani?
Bushe imikalile pe sonde ikaba shani ku ntanshi?
LESA afwaya isonde ukuwama icine cine. Ubufwayo bwa kwa Yehova bwa kuti isonde lyaisulamo abantu ba nsansa, ababulo kulwala. Baibolo itila “Lesa alimine ibala mu Edene” no kuti “ameseshe…umuti onse uo bengatemwo kumona kabili uwawama ukulya.” Ilyo Lesa abumbile umwaume wa kubalilapo no mwanakashi, Adamu na Efa, Ababikile muli ulya mushi ushaiwamina no kubeba ati: “Fyaleni, fuleni, kumaneni pe sonde no kupanasha.” (Ukutendeka 1:28; 2:8, 9, 15) E ico, ukufwaya kwa kwa Lesa kwali kwa kuti abantunse bakwata abana, bakusha paradaise baikelemo ukukumane sonde lyonse, e lyo no kulasakamana inama.
2 Bushe mumona ukuti ukufwaya kwa kwa Yehova Lesa ukwa kuti abantu bakekale muli paradaise pano isonde kukacitika? Yehova atila: “Nalisosa, nkacilengo kwisabapo; nalipanga, nkacicita.” (Esaya 46:9-11; 55:11) Ca cine, Lesa akacita ico afwaya nangu cikabe shani! Atila “[Icalo] tacilengele cimfulumfulu, acibumbile ku kwikalwamo.” (Esaya 45:18) Bantu ba musango nshi Lesa afwaile ukuti bekale pe sonde? E lyo bushe alefwaya bena ukwikala pano calo ukufika lilali? Baibolo yasuka aiti: “Abalungama bakapyaninine calo, no kwikalamo inshiku pe.”—Amalumbo 37:29; Ukusokolola 21:3, 4.
3 Ici kwena tacilati cicitike. Pali nomba abantu balalwala no kufwa; kabili balalwa no kwipayana. Paliba ifyalenga. Lelo, kwena, Lesa tafwaile isonde ukuba ifi lyaba pali lelo! Cinshi calenga? Mulandu nshi ukufwaya kwa kwa Lesa kushacitikila? Takwaba icitabo ca lyashi lya kale icalembwa no muntu uuli onse icingatweba, pantu ubwafya bwatendekele ku muulu.
UKWAFUMINE UMULWANI
4 Ibuuku lya kubalilapo mu Baibolo lilanda pa muntu uukaanya Lesa uwaile mwi bala lya Edene. Bamulondolola ati “insoka,” lelo te nama iyo. Ibuuku lya kulekelesha mu Baibolo litila ‘etwa Kaseebanya kabili Satana, uulufya aba pano isonde bonse.’ Etwa kabili ati “icisoka cikote.” (Ukutendeka 3:1; Ukusokolola 12:9) Uyu malaika wa maka, nelyo icibumbwa ca mupashi icishimoneka, abomfeshe insoka ukulanda na Efa, nga filya fine umuntu wacenjela engalenga camoneka kwati ishiwi lyakwe lilefuma mu cilubi icili mupepi. Ulya muntu wa mupashi afwile fye e po ali ilyo Lesa alebumbila abantunse isonde.—Yobo 38:4, 7.
5 Lelo, apo ububumbo bwa kwa Yehova bonse bwali ubwapwililika, nani wapangile uyu “Kaseebanya,” “Satana”? Icishinka ca kuti umo pa bana ba kwa Lesa aba ku mupashi kabili aba maka sana, aipangile fye umwine ukuba Kaseebanya. Cacitike shani ici? Na lelo line, umuntu uwali fye bwino kabili umufumacumi kuti asanguka umupuupu. Bushe ici cicitika shani? Umuntu kuti aleka umutima wakwe watendeka ukukumbwa icabipa. Nga atwalilila ukutontonkanya pali ico, ulo lunkumbwa kuti lwakulisha. Lyene kuti asuka acita ifyo fine fyabipa alekumbwa ifyo atontonkanyapo cila nshita.—Yakobo 1:13-15.
6 Ici calicitike kuli Satana Kaseebanya. Afwile alyumfwile uko Lesa aleeba Adamu na Efa ukuti bakwate abana no kwisusha Isonde no bufyashi bwabo. (Ukutendeka 1:27, 28) Satana afwile atontonkenye ukuti ‘aba bantu bonse kuti balapepa ine ukucila ukupepa Lesa!’ E fyo Satana afwile aishibe. E ico, ulunkumbwa lwalitendeke mu mutima wakwe. Asukile afutika Efa pa kubepesha Lesa ubufi. (Ukutendeka 3:1-5) E calengele ukuti abe “Kaseebanya” icalola mu kuti “Uwa lwambo.” Uyu wine Kaseebanya aishileba kabili “Satana” icalola mu kuti “Uukaanya.”
7 Satana Kaseebanya abomfeshe ubufi no bucenjeshi pa kulenga Adamu na Efa ukukanaumfwila Lesa. (Ukutendeka 2:17; 3:6) E ico, basukile bafwa, nge fyo Lesa abebele ukuti bakafwa nga babula icumfwila. (Ukutendeka 3:17-19) Apo Adamu asangwike uushapwililika ilyo abembwike, abana bakwe bonse balefyalwa no lubembu ulwafumine kuli wene. (Abena Roma 5:12) Kuti twapashanya icacitike kuli pani ya kupangilamo umukate. Nga ca kuti pani nayongama, bushe umukate wapangilwa muli ilya pani uba shani? Umukate onse ulongama, nelyo taupwililika. E cimo cine na bantunse, cila muntu alipyana “ukongama” nelyo ukukanapwililika ukwafuma kuli Adamu. E calenga ukuti abantunse bonse balekota no kufwa.—Abena Roma 3:23.
8 Ilyo Satana atunkile Adamu na Efa ukubembukila Lesa, atendeke bucipondoka. Atwishike imitekele ya kwa Yehova. Ico Satana alesosa ca kuti: ‘Lesa ni kateka wabipa. Wa bufi kabili alafisa ifisuma ku bo ateka. Abantunse tabafwile ukutekwa na Lesa. Kuti bamona abene icisuma ne cabipa. Kabili ifintu kuti fyabawamina nga nine ndebateeka.’ Bushe Lesa ali no kucita shani pali uyu musaalula? Bamo batila Lesa ena nga aipeye fye balya bacipondoka. Nomba, bushe ico nga calengele ukusuusha kwa kwa Satana ukupwa? Bushe nga calishibikwe ukuti imitekele ya kwa Lesa e yalungama?
9 Apo Yehova wa bulungi sana, taali na kwipaya balya bacipondoka lilya line fye. Amwene ukuti palekabila ukupite nshita pa kwasuka bwino bwino ukusuusha kwa kwa Satana no kushinina Kaseebanya ukuti wa bufi. E ico, Lesa asuminishe abantunse ukutendeka ukuiteka no kulatungululwa na Satana pa nshita imo. Mu Cipandwa 11, muli cino citabo e mo tukalanda pa co Yehova acitiile fyo ne co alekela paapita inshita iikalamba ilyo ashilalungika ifintu. Na lyo line, kuti cawama ukutontonkanya pali ici: Bushe cali fye bwino kuli Adamu na Efa ukucetekela Satana, uushabalile abacitila icisuma? Bushe cali fye bwino kuli bene ukusumina ukuti Yehova, uwabapeele fyonse ifyo bakwete, munkalwe, kabili wa bufi? Nga ni mwe nga mwacitile shani?
10 Cisuma ukutontonkanya pali ifi fipusho pantu na ifwe bonse pali lelo fyalitukuma. Ca cine, mwalikwata ishuko lya kulanga ukuti mwaba kuli Yehova muli uku kusonsomba kwa kwa Satana. Kuti mwasumina ukutila Yehova e Kateeka wenu no kucitapo fimo ku kulanga ukuti Satana wa bufi. (Amalumbo 73:28; Amapinda 27:11) Ku ca bulanda, bantu fye abanono pa minshipendwa ya bantu pano calo abasalapo ukucite co. Ici cileta icipusho cacindama ica kuti, Bushe Baibolo isambilisha ukuti Satana e uteka cino calo?
NANI ATEKA CINO CALO
11 Yesu tatwishike ukuti Satana e kateka wa cino calo. Kwali inshita ilyo Satana mu cisungusho alangile Yesu “amabufumu yonse aya pano calo no bukata bwa yako.” Satana lyene alaile Yesu ukuti: “Fyonse ifi ndekupeela nga wawa no kumpepako fye.” (Mateo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Tontonkanyeni pali ici. Bushe nga cali litunko kuli Yesu ukutambikwa amabufumu yonse nga ca kuti Satana taali kateka wa yako? Yesu takeene ukuti amabuteko ya cino calo te ya kwa Satana. Kwena Yesu nga alikeene nga ca kuti Satana te waleyatungulula.
12 Ca cine ukuti Yehova e Lesa Wa maka yonse, Kabumba wa fintu fyonse. (Ukusokolola 4:11) Lelo, takwaba nangu pamo apo Baibolo yalanda ukuti Yehova Lesa nelyo Yesu Kristu e kateka wa cino calo. Na kuba, Yesu aitile Satana ati “kateeka wa cino calo.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Baibolo ita Satana ati Kaseebanya no kuti “lesa wa bwikashi buno.” (2 Abena Korinti 4:3, 4) Umutumwa wa Bwina Kristu, Yohane alembele pa ukaanya, nelyo Satana ati: “Icalo conse calaala mu maka ya mubifi.”—1 Yohane 5:19.
IFYO ICALO CA KWA SATANA CIKAFUMISHIWAPO
13 Cila mwaka, icalo cilebipilako. Muno calo mwiswile abashilika balelwishanya, aba mapolitiki na bashimapepo ba bucenjeshi, ne fipondo fyaume mitima. Icalo conse te kuti caluke. Baibolo isokolola ukuti inshita naipalama ilyo Lesa akafumyapo icalo cabipa pa nkondo yakwe iya Armagedone. Nga acite co, e lyo pakesa icalo calungama.—Ukusokolola 16:14-16.
14 Yehova Lesa, asalile Yesu Kristu ukuba Kateka wa Bufumu Bwakwe ubwa mu muulu, atemwa ubuteko. Kale sana, Baibolo yasobele ukuti: “Umwana nafyalilwa kuli ifwe, umwana mwaume napeelwa kuli ifwe; bukateka bukaba pa kubeya kwakwe, ne shina lyakwe akenikwa,…Cilolo wa mutende. Ku kukula kwa bukateka bwakwe, na ku mutende, takwakabe mpela.” (Esaya 9:6, 7) Pali bulya buteko, Yesu asambilishe abakonshi bakwe ukupepa ati: “Ubufumu bwenu bwise. Ukufwaya kwenu kucitwe pano isonde nga mu muulu.” (Mateo 6:10) Nga filya tukamona ku ntanshi muli cino citabo, Ubufumu bwa kwa Lesa bukafumyapo amabufumu ya cino calo yonse nomba line fye, kabili e bukalateka fye. (Daniele 2:44) Lyene, Ubufumu bwa kwa Lesa bukaleta paradaise pano isonde.
ICALO CIPYA CILI MUPEPI!
15 Baibolo itulaya ati: “Imyulu ipya ne sonde lipya ifyo tulelolela umwabela ubulayo [bwa kwa Lesa], na muli fyene e mukekala ubulungami.” (2 Petro 3:13; Esaya 65:17) Limo limo Baibolo nga yalanda pa “isonde,” ninshi bekashi pe sonde ilelandapo. (Ukutendeka 11:1) E ico, “isonde lipya” bantunse abasenaminwa na Lesa.
16 Yesu alaile ukuti mu calo cipya icileisa, abasenaminwa na Lesa bakapeelwa “umweo wa muyayaya.” (Marko 10:30) Shi kupukuleni Baibolo wenu pali Yohane 3:16 na Yohane 17:3, mumfwe ifyo Yesu atile e fyo tufwile ukucita pa kupeelwa umweo wa muyayaya. Nomba moneni amapaalo yalandwapo mu Baibolo ayo bakaipakisha abakapokelela icilambu cishaiwamina kuli Lesa muli Paradaise wa pe sonde uuleisa.
17Ububifi, inkondo, bumpulamafunde, ulukaakala, fikafumapo. “Umubifi takabepo…lelo abalanda bakapyaninine calo.” (Amalumbo 37:10, 11) Umutende ukabako pantu Lesa ‘akaputulo bulwi ukufika ku mpela ya calo.’ (Amalumbo 46:9; Esaya 2:4) Lyena, ‘abalungami bakapuuka mu nshiku shabo, no bwingi bwa mutende ukasuke aubulapo umweshi.’ Kanshi umutende ukabako umuyayaya!—Amalumbo 72:7.
18Bakapepa ba kwa Yehova bakekala umutelelwe. Abena Israele ba ku kale baleikala umutelelwe nga baumfwila Lesa. (Ubwina Lebi 25:18, 19) Mwandini cikawama sana ukuba no yu wine mutelelwe mu Paradaise!—Esaya 32:18, Mika 4:4.
19Ifya kulya tafyakabule. Kemba wa malumbo aimbile ati: ‘Kukaba ukupaka kwa ngano mu calo, na pa muulu wa mpili, fikafukila.’ (Amalumbo 72:16) Yehova Lesa akapaala abalungama, kabili ‘icalo cikafumyo bulimi bwa ciko.’—Amalumbo 67:6.
20Icalo conse cikasanguka paradaise. Amayanda yasuma kabili ayapya e lyo na mabala e fikaba pa ncende shaonawilwe kale ku bantunse ababembu. (Esaya 65:21-24; Ukusokolola 11:18) Mu kuya kwa nshita, incende sha pe sonde ishawama kale, shikakulilako mpaka fye isonde lyonse likawame no kufumya ifimenwa nga filya ibala lya Edene lyali. Kabili Lesa takafilwe ‘ukufumbatule minwe yakwe no kwikusha conse ica mweo ifyo cilefwaya.’—Amalumbo 145:16.
21Pakaba umutende pa bantunse ne nama. Inama mpanga ne nama bateeka fikaliila pamo. No mwaice fye takaletiina inama ishileta amasanso pali nomba.—Esaya 11:6-9; 65:25.
22Ukulwala kukapwa. Yesu, Kateka wa Bufumu bwa kwa Lesa ubwa mu muulu, akondapa abantu abengi nga nshi ukucila abo aundepe ilyo ali pano isonde. (Mateo 9:35; Marko 1:40-42; Yohane 5:5-9) Lyene “umwikashi wa mu calo takasose, ati, Nindwala.”—Esaya 33:24; 35:5, 6.
23Abafwa bakaba no mweo no kukanafwa na kabili. Bonse abalaala mu mfwa abo Lesa akebukisha, bakabuushiwa. Na kuba, “kukaba ukubuushiwa kwa balungama na bashalungama.”—Imilimo 24:15; Yohane 5:28, 29.
24 Mwandini ku ntanshi kuli inshita iisuma ku basala ukusambilila pali Yehova Lesa, Kabumba Wakulisha no kumubombela! Ni pali Paradaise akaba pano pene pe sonde e po Yesu alelanda ilyo alaile ncitatubi walefwa lwa mupepi nankwe ati: “Uli no kuba na ine mu Paradaise.” (Luka 23:43) Nacicindama ukuti tusambilile fingi pali Yesu Kristu, uo aya mapaalo yonse yakeshilamo.
IFYO BAIBOLO ISAMBILISHA
- Ukufwaya kwa kwa Lesa ukwa kusangula isonde ukuba paradaise kukafikilishiwa.—Esaya 45:18; 55:11.
- Satana e uteka icalo pali nomba.—Yohane 12:31; 1 Yohane 5:19.
- Mwi sonde lipya ilileisa, Lesa akapaala sana abantunse.—Amalumbo 37:10, 11, 29.
Amepusho
1. Bushe Lesa afwaya isonde ukuba shani?
2. (a) Twaishiba shani ukuti isonde likaba filya fine Lesa alefwaya lyena ukuba? (b) Ukulingana na Baibolo, bantu ba musango nshi bakekala umuyayaya?
3. Fya bulanda nshi filecitika pano calo muno nshiku, kabili finshi abantu bepusha pali ubu bulanda?
4, 5. (a) Nani abomfeshe insoka ukulanda na Efa? (b) Bushe umuntu uwali umusuma fye kabili umufumacumi kuti asanguka shani umupuupu?
6. Bushe umwana wa kwa Lesa uwa ku mupashi kabili uwa maka, aishileba shani Satana Kaseebanya?
7. (a) Cinshi Adamu na Efa bafwilile? (b) Cinshi abana ba kwa Adamu bonse bakotela no kufwa?
8, 9. (a) Finshi Satana asuushishe muli Lesa? (b) Cinshi Lesa ashaonawilile balya bacipondoka lilya line fye?
10. Kuti mwaba shani kuli Yehova mu kwasuka ukusonsomba kwa kwa Satana?
11, 12. (a) Bushe ukutunkwa kwa kwa Yesu kulanga shani ukuti Satana e kateka wa cino calo? (b) Finshi fimbi ifilanga ukuti Satana e kateka wa cino calo?
13. Cinshi tufwaila icalo cipya?
14. Nani Lesa asala ukuba Kateka wa Bufumu Bwakwe, kabili ici casobelwe shani?
15. Bushe “isonde lipya” cinshi?
16. Bupe nshi bushaiwamina ubo Lesa akapeela abo asenamina, kabili cinshi tufwile ukucita pa kupeelwa ubo bupe?
17, 18. Kuti twacetekela shani ukuti pakaba umutende no mutelelwe pano isonde ponse?
19. Twaishiba shani ukuti ifya kulya fikafula sana mu calo cipya ica kwa Lesa?
20. Cinshi cingalenga twashininkisha ukuti isonde lyonse likaba paradaise?
21. Cinshi cilanga ukuti pakaba umutende pa bantunse ne nama?
22. Cinshi cikacitika ku malwele?
23. Cinshi ukubuuka kukaletela insansa mu mitima yesu?
24. Bushe mumfwa shani pa lwa kwikala muli Paradaise pe sonde?


text:
Sena Diabolosi Inga Wabeendelezya Bantu?
Bwiinguzi bwamu Bbaibbele
Diabolosi alimwi amadaimona balabayunga bantu kapati cakuti Bbaibbele lyaamba kuti: “Nyika yoonse ili mumaanza aamubi.” (1 Johane 5:
Lweeno. Bbaibbele likulwaizya Banakristo ‘kukazya bucenjezu bwa Diabolosi.’ (Baefeso 6:
11) Akati kabucenjezu oobu, nkweena bantu kuti basyome kuti bantu mbabelesya mbakombi ba Leza. —2 Bakolinto 11: 13- 15.
Kukomba mizimo. Diabolosi ulabeena bantu kwiinda mubaŋanga, basibamooba alimwi abaabo ibasonda. (Deuteronomo 18:
10- 12) Kubelesya misamu iikola, kuungulwa, akubelesya nzila zyakuzinzibala kuyeeya zyalo zipa kuti muntu alekele limwi kuyeeya, kulakonzya kupa kuti muntu ayendelezyegwe amadaimona. —Luka 11: 24- 26.
Bukombi bwakubeja. Zikombelo iziyiisya njiisyo zyakubeja zipa kuti bantu kabatamumvwidi Jehova. (1 Bakolinto 10:20) Ibbaibbele lyaamba kuti njiisyo eezyi zyakubeja ‘ninjiisyo zyamadaimona.’
—1 Timoteyo 4:1.
Ikunjilwa madaimona. Mu Bbaibbele kuli zibalo izyaamba kujatikizya bantu bamwi ibakanjilwa myuuya mibi. Zimwi ziindi bantu ibakanjidwe madaimona bakoofwaazyigwa, kuba basyaataambi nokuba kulicisa beni.
—Matayo 12:22; Maako 5: 2-5.
Mbomukonzya kweeleba kweendelezyegwa a Diabolosi
Tamweelede kuyoowa kuti madaimona alamweendelezya nkaambo Bbaibbele lilatondezya mbomukonzya kuzwidilila mukukazya Diabolosi:
Amwiiye mbomukonzya kuzyiba nzila zya Diabolosi ‘kutegwa mutazundwi a Saatani.’
—2 Bakolinto 2: 11.
Amuliiye Bbaibbele kutegwa mube aluzyibo alimwi akuzibelesya nzyomwiiya. Kubelesya nzyomwiiya kuzwa mu Bbaibbele kuyoomukwabilila kutegwa muteendelezyegwi a Diabolosi.
—Baefeso 6: 11- 18.
Amuzisowe zyintu zyoonse ziswaangene amadaimona. (Milimo 19:19) Eezyi zilabikkilizya nyimbo, mabbuku, zikwankwani alimwi amavidiyo aakulwaizya kukomba mizimo.