text:
Kani ‘Mulitemenwe Ababyenu Koti ni Fyefyo Mulitemenwe’?
“Ulukutemwo’mubyobe koti kulitemwa we mwine!”—MATAYO 22:39.
INYIMBO: 73, 36
1, 2. Kani Amalembo alabuulishisha shani ifi ubutemwe bucindeme?
UBUTEMWE e mibelo ya baYawe iikulu. (1 Yoane 4:16) BaYesu Klistu, abo batangile ukulenga kuli baLesa, balisambilile ubutemwe bwa baWishibo pa myaka iyakuti ubwingi baikele kwiulu. (AbaKolosai 1:15) Impindi yonse baYesu bekeele kwiulu balilangishe ubutemwe, kabili na lyelyo baali pa calo balukulangisha ubutemwe. Popele, tungacetekela ati baYawe na baYesu lyonse bakalukwikalika mu butemwe.
2 Ili umuntu umo aipwishe baYesu pe funde ilya kucilo’bukulu, baYesu baalimwasukile ati: “Ulukutemwa baShikulu Lesa wobe, ne mutima wobe wonse, ne mupashi wobe wonse, ne mano obe onse! Ilyo efunde lya kucila ubukulu, ilya kutanga. Kabili ilya buabili ilipalene nalyo ni lili ati: Ulukutemwo’mubyobe koti kulitemwa we mwine!”—Matayo 22:37-39.
3. Kani ‘ababyesu’ ni bani?
3 Tulyelelwe ukulangisha ubutemwe ku bantu bonse. BaYesu balilabiile ati tulyelelwe ukulangisha ubutemwe kuli baYawe na ku babyesu. Pano, kani ‘ababyesu’ ni bani? Kani tulyupile neli ukuupwa, umubyesu uupalamishe balume besu neli abakashi besu. Nakabili, abakwabesu ne nkashi tupempela nabo babyesu, ukubikako ne bantu abo tutulishako. Muli cicino iciputusha, twakwambaala pali fyefyo tungalangisha ubutemwe ku babyesu.
MULUKUTEMWA BAMUKAKWENU
4. Cindo cingofwako abopeene ukuba abasangalele nangaba’ti tabawamininepo?
4 BaYawe balilengele Adama na Efa ne kubabika pamo. Ici ecali icupo ca kutanga. BaLesa balukufwaya ati aba abantu babe mu cupo icisangalele kabili ati bakakumane pa calo conse ne bana babo. (Ifyakutanga 1:27, 28) Pano ili babifishe, icupo cabo calyonaikile, kabili ici calilengeshe na fwebo fwense ukuba abantu ba kubifya. (AbaLoma 5:12) Nangabe’fyo, abopeene bangaba abasangalele mu cupo cabo na bubuno bukumo. BaYawe, abatatikile icupo, balibuulishishe muli Baibolo ifyebo ifingofwako abalume ne bakashi.—Pendeni 2 Timote 3:16, 17.
5. Kani ubutemwe bungofwako shani abopeene?
5 Baibolo ilabuulishisha ati ubutemwe ebungofwako abantu babili ukuba ifibusa ifipalamishe. Fyopele’fi eficitika na mu cupo. Intangishi Paulu yalibuulishishe ubutemwe ili yalabiile ati: “Ubutemwe bulateko’mutima, ne kucite’nkumbu; ubutemwe tabucitapo icikani; ubutemwe tabutangalapo, tabulitotapo, tabucitapo ifitafyelelwe; tabufwaya ifyabuko ubwine, tabukalipishiwa, tabwebe’fibipile; tabusangalala pa kubone’fyakusendeka, sombi bulasangalala pamo na bucine; bulapinte’fintu fyonse; bulacetekele’fintu fyonse; bulapembelele’fintu fyonse; bulasuminine’fintu fyonse. Ubutemwe tabufilwapo neli limo.” (1 AbaKolinto 13:4-8) Kani twalanguluka makosa pa mashiwi akwe Paulu ne kualonda, tukaba abasangalele mu cupo cesu.
6, 7. (a) Kani baYawe balafwaya abalume ukulukutangilila shani icisoolo cabo? (b) Mibelo ya kuba shani abalume belelwe ukulangisha ku bakashi babo?
6 BaYawe baalisalulwile abelelwe ukuba umutwi wa cisoolo. Paulu alilabiile ati: “Ndukufwaya ati mwishibe ati umutwi wa balalume bonse ni baKlistu; kabili ati umutwi wa mwanakashi mwalalume; nakabili ati umutwi wa baKlistu ni baLesa.” (1 AbaKolinto 11:3) Pano, baYawe tabafwayapo abalume ukuba ne bukali ili balukutangilila, sombi ukuba ne butemwe. BaYawe abene balalangisha inkumbu ili balukutangilila kabili tabalipo ne mibelo ya kulitemwa. Pakuti pali fyefyo, baYesu balalonda fyonse lukoso ifi baLesa balabila. Ici ecabalengeshe ukulabila ati: “Ndukubatemwa baTata.” (Yoane 14:31) BaYesu nga tabalabilepo amashiwi akube’fyo kani baYawe baali abakali.
7 Nangaba’ti abalume e mutwi, Baibolo ilababuula ukulukulemya abakashi babo. (1 Petilo 3:7) Kani abalume bangacita shani ifyo? Bangacite’fyo ukupitila mu kulukucitilako abakashi ifi balukupengela ne kukutika ili balukulabila. Baibolo ilalabila ati: “Mwe balalume, kamutemwa abakashi benu, koti ni fyopele’fyo ifi batemenwe ikelesha na baKlistu, ne kuliposa pakuti pali lyo.” (AbaEfesa 5:25) BaYesu balipeele umweo wabo pakuti pa basambile babo. Kani abalume balukutangilila mu butemwe koti ni baYesu, abakashi babo bakabatemwa, bakabacindika, kabili bakalukulonda na fyefyo basalululapo ukucita.—Pendeni Tito 2:3-5.
MULUKUTEMWA ABAKLISTU BABYENU
8. Kani findo twelelwe ukucita ku baKlistu babyesu?
8 Pali bubuno bukumo, amamilyoni abantu balapempela baYawe mu calo conse. Aba baKlistu babyesu. Kani findo twelelwe ukucita kuli bo? Baibolo ilalabila ati: “Nga tulukucite’fiweme ku bantu bonse, tanje cine kuli babo aba mu cikoto ca kucetekela.” (AbaGalatya 6:10; pendeni AbaLoma 12:10.) Petilo alibuulishishe ati pakuti “pa kumfwisha bucine” tulyelelwe “ukulukutemwa’bakwasu.” Nakabili, alibuulile abaKlistu babyakwe ati: “Sombi tanje cine mulukukonsha ukutemwanshanya.”—1 Petilo 1:22; 4:8.
9, 10. Cindo cofweleko abantu ba baLesa ukwikatana?
9 Ukwanshika kwesu kulilibelele. Nindo twalabilile’fyo? Ni pakuti tulitemenwe makosa abakwabesu ne nkashi. Ne cicililepo ca kweba’ti tulitemenwe baYawe kabili tulalonda amafunde abo. Nakabili, baYawe balatofwako pa kutupeela umupashi wabo uswetelele. Umupashi wa baLesa ulatofwako ukwikatana ne bakwabesu ba mu calo conse.—Pendeni 1 Yoane 4:20, 21.
10 Paulu alibuulishishe umulandu ukubeela ne butemwe kucindamine ili alabiile ati: “Kamufwala imitima ya luse, ne kulelesa, ne kulicefya, ne kutekanya, ne nkumbu; ili musuminanshanya ne kufitulucila mwe bene na bene, kani umbi ali ne mulandu pa mubyakwe; koti ni fyefyo ifi bamufitulucileni baShikulu, na mwebo fyopele’fyo mukacite. Pali fyefyo fyonse kamufwalilapo ubutemwe, ubuli cakukaka ca kuwaminina.” (AbaKolosai 3:12-14) Tulatoota pa kwishiba ati abakwabesu aba mishobo ilekenelekene balalangisha ubutemwe, ubuli “cakukaka ca kuwaminina.”
11. Findo fishibisha abantu ba baLesa aba cine?
11 Ubutemwe ne kwikatana kwa bapyungishi ba baYawe kulabeshibisha ati e bali mu kupempela kwa cine. BaYesu balilabiile ati: “Pakuti pali kuku abantu bonse bakeshiba ati muli basambile banji, kani mukalukwikele ne kutemwanshanya.” (Yoane 13:34, 35) Kabili intangishi Yoane yalilembele ati: “Abana ba baLesa ne bana bamusenseshi balibwenekele muli fifi: ati abantu bonse utaacite’filungeme taali wakuli baLesa, neli ni woyo utaatemwo’mukwabo. Pakuti icebo ici mwaumfwile na pa kutanga ni cici ati tungelelwa ukutemwanshanya.” (1 Yoane 3: 10, 11) Ubutemwe ne kwikatana filalangisha ati Bamboni sha BaYawe e basambile ba cine aba baYesu, kabili ati e bantu baabo baLesa balukupyungisha ku kutulisha icebo iciweme ica Bufumu mu calo conse.—Matayo 24:14.
UKUBUNGANYA ‘IBUMBA LYA BANTU ILIKULU MAKOSA’
12, 13. Kani ni bani abali mwi ‘bumba lya bantu ilikulu makosa,’ kabili findo fikabacitikila bukumo?
12 Abantu ba baYawe abengi pali ino mpindi bali mwi ‘bumba lya bantu ilikulu makosa’ ilifumine mu calo conse, kabili balofwako Ubufumu. “Aba ebabo abafumine kukukululuko’kukulu, abasamfishe iminjila yabo, ne kwitufya mu milopa ya Mwana wambelele” ukupitila mu kucetekela mu mulambu wa baYesu. Abali mwi ‘bumba lya bantu ilikulu makosa’ balitemenwe baYawe ne Mwana wabo, kabili balapempela baYawe “pa kasuba na pa bushiku.”—Ukufisulula 7:9, 14, 15.
13 Bukumo lukoso baLesa bakonaala icalo icibipile mu ‘kukululuka ukukulu.’ (Matayo 24:21; pendeni Jelemiya 25:32, 33.) Pano, pakuti baYawe balitemenwe abapyungishi babo bakabalama ne kubengisha mu calo ca bukumo. Apepi ne myaka 2,000 iipitilepo, baLesa balilaile ati, “bakabasumwina iminsoshi yonse ku menso abo; tapakalukuli imfwa libili, neli ni nsoni, neli kulila, neli kusomenwa konse, tau; pakuti ifintu ifya kutanga filipitilile.” Kani mulafwaisha ukwisa mu kwikala mu Paladaiso ili bumbifi, ukupenga, ne mfwa fikashila?—Ukufisulula 21:4.
14. Kani ibumba lya bantu ilikulu makosa lilikulile shani?
14 Mu 1914, ili inshiku sha kupelako shatatikile, kwali lukoso abapyungishi ba baLesa abanini. Pakuti balitemenwe abantu babyabo kabili umupashi wa baLesa uswetelele walibofweleko, aba abaKlistu abasufishiwe ne mupashi uswetelele balikonseshe ukutulisha icebo iciweme ica Bufumu nangaba ne makatasho. Kani findo fifuminemo mu kupyungisha kwabo? Pali bubuno bukumo, ibumba lya bantu ilikulu ilya bakekala pa calo umuyayaya lilukubunganishiwa. Kuli Bamboni apepi na 8,000,000 abali mu makelesha ukucila pali 115,400 mu calo conse, kabili balukuya ili bafulilako. Ku cakubwenako, Bamboni ukucila pali 275,500 balibatishiwe mu mwaka wa kupyunga kwesu uwa 2014. Ici cilukwalula ati abantu apepi na 5,300 balukubatishiwa umulungu ne mulungu.
15. Findo fyofweleko ukutulisha icebo iciweme ku bantu abakuti ubwingi?
15 Abantu abakuti ubwingi balyumfwilepo icebo iciweme ica Bufumu. Buno bukumo, amabuuku esu eko ali mu milaka ukucila pali 700. Makashini ya Akatambo ka Wakulama e makashini iitulishiwa makosa mu calo conse. Imyenshi yonse, iyi makashini ilapulintwa ukucila pali 52,000,000 mu milaka 247. Nakabili, ibuuku lya Kani Findo Baibolo Muli Bucine Isambisha? lilyalwilwe mu milaka ukucila pali 250. Kabili ili ibuuku lilipulintilwe ukucila pali 200,000,000.
16. Findo filengeshe ukwanshika kwa baYawe ukulukuya ili kukulilako?
16 Ukwanshika kwesu kuluya ili kukulilako ni pakuti tulicetekele muli baLesa kabili tulisumiine ati Baibolo Mashiwi abo. (1 AbaTesalonike 2:13) Lyonse tulalitemwesha amashuko abaYawe nangaba ne fyakwesha fyakwe Satana.—2 AbaKolinto 4:4.
MULUKUTEMWA ABANTU BONSE
17, 18. Kani baYawe balafwaya ati fwebo tulukubona shani abantu abatababapempelapo?
17 Abantu balacita ifilekenelekene ili tulukutulisha kuli bo. Bambi balomfwa, eli bambi tabafwayapo ukukutika. Kani baYawe balafwaya ati fwebo tulukubona shani abantu abatababapempelapo? Nangaba na fyefyo abantu bacita ili twatulisha kuli bo, tulyelelwe ukulonda ukufunda kwa mu Baibolo ukwa kweba’ti: “Ukwambala kwenu nga kukalukuli ne luse inshiku shonse ukulunjilwe ne mucele, ati mukeshibe umwakwasucila bonse umo umo.” (AbaKolosai 4:6) Ili tulukubuulishisha ifi tusumiinemo, tulyelelwe ukucite’fyo “ne mitima iya kulicefya ne kutina” ni pakuti tulitemenwe ababyesu.—1 Petilo 3:15.
18 Nangaba’ti abantu bakalipa kabili bakana ne kukututika ku cebo tutulisha, tulyelelwe ukubalangisha ubutemwe ne kulonda icakubwenako ca baYesu. Ili baYesu ‘batukilwe tababweseshe amatuka; ili babasoomeshe tabapinjile.’ Sombi, baYesu balicetekele muli baYawe. (1 Petilo 2:23) Popele, shonse impindi tulyelelwe ukulukulicefya ne kulonda ukufunda kwa kweba’ti: “Tekubwesesho’kubifya pakuti pa kubifya, neli kubwesesha’matuka pakuti pa matuka; sombi tanje cine kamubwesho’kucindika.”—1 Petilo 3:8, 9.
19. Kani baYesu balifundile ati tulyelelwe ukubona shani abapate besu?
19 Kani tulilicefeshe tukalukulonda ukufunda baYesu bapeele ili balabiile ati: “Mwaliumfwile ati fyalilabilwe ati: Utemwe umubyobe, sombi kofitilwa umupate wobe! Sombi nebo ndukumubuleni ati: Mulukutemwa ne bapate benu, ne kubatembelela kuli baLesa abo abamupensheni; ati mube bana ba baWishinwe aba kwiulu: pakuti bo balatulisha’kasuba pa bakubifya na pa bakuwamya, ne kuloke’mfula pa balungeme na pa basendeme.” (Matayo 5:43-45) Fwe bapyungishi ba baLesa, tulyelelwe ukutemwa abapate besu nangaba na fyefyo bangacita kuli fwebo.
20. Kani tuliishi shani ati kuntangiile abantu mu calo conse bakatemwa abantu babyabo na baLesa? (Boneni icikope icili pe buula 22.)
20 Impindi shonse, tulyelelwe ukulangisha ati tulitemenwe baYawe ne babyesu. Nangaba’ti abantu batufiitilwa kabili bakana ukukutika ku cebo tutulisha, tulyelelwe ukubofwako ili balukupengela ukofwewa. Intangishi Paulu yalilembele ati: “Tekwikala ne myapu iya bantu bonse neli umo, sombi ukutemwanshanya; pakuti uyo utemwo’mubyakwe bakumanishe’funde. Pakuti ifi ati: Tekucito’bucende, tekwipayo’muntu, tekwiba, tekucito’lunkumbwa; na ambi amafunde, kani epwali, fyonse filisankene mu mashiwi aya, ti: Ulukutemwo’mubyobe koti kulitemwa we mwine. Ubutemwe tabubifyapo neli panini umubyakwe; pakuti pali fyefyo, ubutemwe bulakumanishe’funde.” (AbaLoma 13:8-10) Nangaba’ti muli cicino icalo icitangililwa na Satana muli ulukansa na bumbifi, abapyungishi ba baLesa balalangisha ubutemwe bwa cinenene ku bantu bambi. (1 Yoane 5:19) Panuma baYawe baonala Satana, ifibanda fyakwe, na cicino icalo icibipile, ubutemwe bukakumane’calo conse. Mame ifi cikawama ili bonse mu calo bakatemwa baYawe ne bantu babyabo!


c: text/html

text:
CIIYO 5
Samwelo Wakatolelela Kucita Shintu Shibotu
Kuswa ciindi Samwelo kacili mwanike, wakalinga kukala akusebensa paŋanda yakwe Lesa, pamusena bantu mpobakalinga kulambilila Yehova. Sa ulicishi Samwelo mbwakesa mukukala paŋanda yakwe Lesa? Cakutaanguna atwiiye pali banyina Samwelo, ba Aana.
Kwaciindi cilaamfu, Aana taakalinga kuciteewo mwaana nabi kwaamba ayi wakalinga kusunishishi. Aboobo wakapaila kuli Yehova kusenga lucafwo. Wakashomesha ayi na akabe amwaana musankwa, ulaakumupa kuli Lesa kwaamba ayi akamusebensele kwa buumi bwakwe boonse. Yehova wakakumbula mupailo wakwe Aana, aboobo wakaba amwaana musankwa. Wakamutumba ayi Samwelo. Samwelo ndyakaba amyaaka yotatwe na yone, Aana wakamutola kuŋanda yakwe Lesa, Kweelana ambwakashomesha.
Eli ngowakalinga mupailishi munene paŋanda yakwe Lesa. Wakalinga kusebensa abana bakwe basankwa bobilo. Ŋanda yakwe Lesa wakalinga ngumusena bantu mpobakalinga kulambililawo Lesa, aboobo abo basebenselawo bakalinga kweelete kucita shintu shibotu. Sombi bana bakwe Eli bakalinga kucita shintu shibiibi. Samwelo wakalinga kubona nshebakalinga kucita. Sa alakwe Samwelo wakalinga kucita shintu shibiibi mbuli bana bakwe Eli?— Sobwe, wakatolelela kucita shintu shibotu kweelana ambobakamwiisha bashali bakwe.
Ino utooyeeya ayi Eli wakalinga kweelete kubacita buyani bana bakwe bobilo?— Wakalinga kweelete kubapa mulandu. Taakalinga kweelete kubasuminisha kusebensela paŋanda yakwe Lesa. Sombi taakwe kucita ubo, aboobo Yehova wakakalalila Eli abana bakwe. Yehova wakabapa mulandu.
Mashiku Samwelo kaalete, wakanyumfwa muntu kamwiita ayi, ‘Samwelo!’ Wakacicila kuli Eli, sombi Eli wakaamba ayi: ‘Nshikwe kukwiita sobwe.’ Ici cakacitika mankanda obilo. Ndyecakacitika lyatatu, Eli wakaambila Samwelo ayi, na aite alimwi waambe ayi, ‘Amwaambe, noBaami baLesa, ntoonyumfwa.’ Aboobo Samwelo wakacita bweenkobo. Mpeeke Yehova wakaambila Samwelo ayi: ‘Ambila Eli ayi ndaakupa mulandu pamukwashi wakwe pashibiibi nshebatoocita.’ Sa utooyeeya ayi cakalinga cuubu kuli Samwelo kushisha maswi aya kuli Eli?— Sobwe, tacakalinga cuubu. Nabi Samwelo wakalinga kucite boowa, wakacita nshakamwaambila Yehova. Nshakaamba Yehova shakacitika. Bana bakwe Eli bobilo bakacaikwa, alakwe Eli wakafwa.
Samwelo ncakubonenaako cibotu kuli ndiswe. Wakacita shintu shibotu nabi wakalinga kubona bantu kabacita shibiibi. Ino webo? Sa ulaakuba mbuli Samwelo akutolelela kucita shintu shibotu? Na ukacite boobo, ulaakusangalasha Yehova alimwi abashali bako.
BELENGA MUBAIBO YAKO
1 Samwelo 2:22-26; 3:1-21

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kani Mulifikile pe Fumbi lya BaKlistu?
‘Fikeni pe fumbi lya kukumana kwa baKlistu.’—ABAEFESA 4:13.
INYIMBO: 69, 70
1, 2. Kani findo umuKlistu onse afwaisho’kucita? Peeleni icakubwenako.
KANI fisepo fya kuba shani banyinefwe bafwaisho’kushita pa maliketi? Ukwakubula ne kukanika, tabafwayapo lukoso ukushita ifikulu neli ifili ne mutengo uunini. Pano, balafwaya ukushite’fisepo ifiweme, ifipiile kabili ifilukununkila bwino. Kanshi tungalabila ati balafwaye’fisepo ifipiile bwino kabili ifyelelwe.
2 Kani umuntu asambilila pali baYawe ne kusalululapo ukubatishiwa, bucibusa bwakwe na baYawe bulaya ili bukoselako. Ici afwaisha kuba umuKlistu umukulu. Ici tacalulapo ati kukula mu myaka, sombi kukula mu fya baLesa, e kweba’ti ukukwata bucibusa ubukosele na baYawe. Intangishi Paulu yalukufwaya ati abaKlistu abaali mu Efesa bakule mu fya baLesa. Yalibakoseleshe ukwikatana mu kucetekela ne kupitilisha ukusambilila pali baYesu pakweba’ti babe “muntu umukulu, uuwakwesha ifumbi lya kukumana kwa baKlistu.”—AbaEfesa 4:13.
3. Kani abaKlistu ba bubuno bukumo balipalene shani ne baKlistu abaali mu Efesa?
3 Ili Paulu alukulembe’yi inkalata, ninshi ikelesha lya mu Efesa eko lyali pa myaka iingi. Abengi abaali mwi kelesha baali bakulu mu fya baLesa kabili balipiliile. Nangabe’fyo, mwali ne balukupengela ukukosha bucibusa bwabo na baYawe. Na bubuno bukumo, abakwabesu abengi balipyungiile baYawe pa myaka iyakuti ubwingi kabili balikulile mu fya baLesa. Pano, bambi mu makelesha tabangakula mu fya baLesa. Ku cakubwenako, umwaka ne mwaka abantu abengi balabatishiwa kabili balapengela ukukula mu fya baLesa. Kani mwebo mulikulile mu fya baLesa?—AbaKolosai 2:6, 7.
KANI UMUKLISTU ANGAKULA SHANI MU FYA BALESA?
4, 5. Kani ni muli fisa fintu abaKlistu abakulu mu fya baLesa bapusene, kabili ni muli fisa bapalenemo? (Boneni icikope icili pe buula 8.)
4 Ili mwaceba pa fisepo ifipiile pa maliketi, mukasangana ati tafibonekapo fintu fimo. Nangabe’fyo, kulaba ifilangisha ati filipiile. Fyenke’fyo efi cili na ku baKlistu abakulu. Tabapalenepo mu fintu fyonse. Balifumine ku fyalo ifilekenelekene kabili bali ne nkulilo ishilekenelekene. Balikwete imyaka iipusenepusene kabili ifi batemenwe na fyefyo bapatile filipusenepusene. Pano, abaKlistu bonse abakulile mu fya baLesa bali ne mibelo iipalene iilangisha ati bakulu mu fya baLesa. Kani ni ise’yo imibelo?
5 UmuKlistu umukulu alatenteka baYesu kabili alalonda ‘amakasa abo.’ (1 Petilo 2:21) BaYesu baalilabiile ati cicindeme umuntu ukutemwa baYawe ne mutima onse, ne mweo onse, ne mano onse, ne kutemwa umubyakwe koti ni fyefyo alitemenwe umwine. (Matayo 22:37-39) UmuKlistu umukulu alafwaisho’kulonda uku ukufunda. Amekalilo akwe alalangisha ati ukutemwa baYawe ne bantu bambi eficindeme makosa mu mweo wakwe.
6, 7. (a) Kani ni isa imbi imibelo yeyo umuKlistu umukulu alangisha? (b) Kani findo twelelwe ukulipusha?
6 Ubutemwe buli pa mibelo yeyo umuKlistu umukulu alangisha. (AbaGalatya 5:22, 23) Nakabili alalangisho’kulicefya, ukuliteeka, ne nkumbu. UmuKlistu kani ali na yiyi imibelo, akapitilisho’kupyungila baYawe nangaba ne makatasho alukupitamo. Ili alukulisambisha Baibolo, alafwaya-fwayo’kufunda kwa mu Baibolo ukungamofwako ukulekanya ifiweme ne fibipile. Eli pano, kani apyungisha cimanga wakwe uusambishiwe bwino na Baibolo, akasalululapo bwino ifyakucita. Alilicefeshe, popele alicetekele ati ciweme ukutangililwa na baYawe ne mafunde abo ukucilo’kutangililwa ne kulanguluka kwakwe. * Alatulishe’cebo iciweme ne munkonsha kabili alofwako ikelesha ukuba ilikatene.
7 Nangaba ne myaka tupyungiile baYawe, fwense tulyelelwe ukulipusha ati: ‘Kani muliko mumo mumo umu njelelwe ukwaluka pakweba ati ndukutenteka baYesu? Kani muli umu ningawamyako?’
“IFYAKULYA IFIKOSELE FYA BANTU ABAKULU”
8. Findo filangisha ati baYesu baaliishi bwino Amalembo?
8 BaYesu baaliishi bwino Amalembo. Na lyelyo baali lukoso ne myaka 12, baalukupyungisha Amalembo ili baalukwambala ne basambishi pe tempuli. Baibolo ilalabila ati: “Bonse abamumfwile balikankamene pakuti pa kalango kakwe ne kwasuka kwakwe.” (Luku 2:46, 47) Panuma, ili baYesu balukutulisha, baalipyungishe bwino Amashiwi abaLesa ukushinawila abapate babo.—Matayo 22:41-46.
9. (a) Findo umuKlistu umukulu atantikilo’kulukucita? (b) Kani ifi tusambilila mu Baibolo filatofwako shani?
9 Umuntu uulukufwayo’kukula mu fya baLesa alatenteka icakubwenako ca baYesu kabili alafwayo’kumfwisha Baibolo. Impindi shonse alafwaya-fwaya bucine bwa mu Malembo ni pakuti aliishi ati “ifyakulya ifikosele fya bantu abakulu.” (AbaEbeya 5:14) UmuKlistu umukulu alafwaisha ‘ukwishiba bwino’ Baibolo. (AbaEfesa 4:13) Popele, lipusheni ati: ‘Kani ndapenda Baibolo lyonse? Kani nditantikile ukulisambisha Baibolo lyonse? Kani tulakwata amapempelo acisoolo lyonse?’ Ili mulukulisambisha Baibolo, mulukufwaya-fwaye’fyebo ifingamofweniko ukwishiba ukulanguluka kwa baYawe. Eli pano, mulukupyungisha ifi mwasambilila ili mulukusalululapo ifyakucita. Ukucite’fi, kukamupalamisheni kuli baYawe.
10. Kani umuKlistu umukulu mu fya baLesa alabona shani amafunde abaLesa?
10 UmuKlistu umukulu telelwepo ukupelela lukoso pa kwishiba ifi Baibolo isambisha. Alyelelwe ne kutemwa ukucenjesha kwa baLesa ne mafunde abo. Eli pano, alalangisha uku ukutemwa ukupitila mu kufwaisho’kucita ukufwaya kwa baYawe. Alaalula amekalilo akwe, ukulanguluka kwakwe na fyefyo acita. Ku cakubwenako, alatenteka baYesu ne kufwala ubuntu bwa bukumo, “ubwalengelwe mu cipasho ca baLesa mu kulungama na mu kuswetelela kwa bucine.” (Pendeni AbaEfesa 4:22-24.) Cicindeme ukwanuka ati baLesa baalipyungishe umupashi uuswetelele ukutangilila abalukulemba Baibolo. Popele, ili umuKlistu alukusambilila Baibolo, umupashi uswetelele ukamofwako ukwishiba bwino Baibolo, ukutemwa amafunde abaYawe ne kukwata bucibusa ubukosele nabo.
MULUKOFWAKO IKELESHA UKUBA ILIKATENE
11. Kani findo baYesu bapitilemo ili baali pa calo?
11 BaYesu baali abawaminine. Nangabe’fyo, ili baali pa calo, balukwikala ne bantu abakubulo’kuwaminina. Abafyashi babo, abakwabo ne nkashi shabo baali abakubulo’kuwaminina. Ne basambile babo baalukulangishe’mibelo iili koti kulitoota ne kulitemwa. Ku cakubwenako, ubushiku ili baYesu tabangafwa, abasambile babo baalukupikishanya ati: “Pali fwebo mba ni nani uwebelwe ati wa kucilo’bukulu?” (Luku 22:24) Nangaba ne kulanguluka kwabo ukubipile, baYesu baalishibile ati abasambile babo bakakula mu fya baLesa ne kupange’kelesha ilikatene. Bwenka bulya ubushiku, baYesu baalitembeleleko abasambile babo ati balukuli abekatene. Baalilombele kuli baWishibo ati bangaba bamo. Baalilabiile ati: “Koti ni fyopele’fyo na mwebo, Tata, ifi muli muli nebo, na nebo ifi ndi muli mwebo, . . . ati bakalukuli bamo koti ni fyopele’fyo ifi tuli bamo fwebo.”—Yoane 17:21, 22.
12, 13. (a) Kani findo fwe baKlistu tufwaisho’kucita? (b) Kani ba Uwe balisambilile shani ukofwako ikelesha ukuba ilikatene?
12 UmuKlistu umukulu mu fya baLesa alofwako ukwikatanye’kelesha. (Pendeni AbaEfesa 4:1-6, 15, 16.) Fwe baKlistu ici tufwaisha ‘kufiikwa pamo,’ e kweba ati ukupyungila pamo mu kwikatana. Pakweba’ti mube ukwikatana mwi kelesha, umuKlistu umukulu alyelelwe ukulicefya. Popele, umuKlistu umukulu alapitilisha ukofwako ikelesha ukuba ilikatane nangaba’ti bamubifya kuli bambi. Pakuti pali fyefyo, tulyelelwe ukulipusha ati: ‘Kani ndacita shani ili abaKlistu babyanji babifya? Ndomfwa shani kani umuntu ambifya? Kani ndaleka lukoso ukulabila na ye? Neli ndesha ukuwamya bucibusa bwesu?’ UmuKlistu umukulu mu fya baLesa alafwaisho’kushilisha amakatasho ukucilo’kuba ubukatasho ku baKlistu babyakwe.
13 Langulukeni pa cakubwenako ca ba Uwe. Akale, baalukufiitwa makosa kani abaKlistu babyabo bababifya. Pano, balipyungishe Baibolo ne buuku lya Insight on the Scriptures ukusambilila pali Dafidi. Nindo basalulwililepo ukusambilila pali Dafidi? Ni pakuti na ye alikweteko amakatasho ne bapyungishi bambi aba baLesa. Ku cakubwenako, Imfumu Saulu yalukufwayo’kumwipaya, bambi abantu baalukufwayo’kumupama amabwe, eli ne mukashi wakwe alukumupufya. (1 Samweli 19:9-11; 30:1-6; 2 Samweli 6:14-22) Pano, nangaba na fyefyo bambi baalukucita kuli ye, Dafidi alipitilishe ukutemwa ne kucetekela baYawe. Nakabili alukulangishe’nkumbu. Ba Uwe baalikutulukile ati balyelelwe ukucita fintu fimo. Ili baalukulisambisha Baibolo, balisambilile ati balyelelwe ukwaluka muli fyefyo baalukumfwa pa fyakubifya fya baKlistu babyabo. Baalyelelwe ukulukulubako ku fyakubifya fya baKlistu babyabo ne kulukofwako ikelesha ukuba ilikatene. Kani na mwebo efi mufwaisho’kucita?
SALULULENI IFIBUSA IFICITA UKUFWAYA KWA BALESA
14. Kani fibusa fya kuba shani baYesu basalulwile?
14 BaYesu baali aba bucibusa ku bantu bonse. Abalalume ne banakashi, abanice ne bakulu, ukubikako ne bana abanini balukumfwa abakakulukile ukuba na baYesu. Pano, baYesu balisalulwile bwino ifibusa. Balibuulile intangishi shabo ati: “Kani mulukucite’fintu ifi mufundeni, ifyo muli fibusa fyanji.” (Yoane 15:14) BaYesu baalisalulwile ifibusa ifyabatemenwe, kabili ifyatemenwe ne kupyungila baYawe. Kani mulasalulula ifibusa ifitemenwe baYawe ne mutima onse? Mba nindo ukucite’fi kucindamine?
15. Kani umuKlistu umwanice angabwenamo shani mu kukwata ababyakwe abakulu mu fya baLesa?
15 Ifisepo ifingi filapya bwino kani kuli akasuba. Mu kupalako, ubutemwe bwa bakwabesu ne nkashi bungamofweniko ukukula mu fya baLesa. Kani uli mwanice uulukufwaya ukusalululapo ifyakucita mu mweo obe? Kani efi cili, ciweme ukusalulula ababyobe abapyungiile baYawe pa myaka iingi kabili abofwako ikelesha ukuba ilikatene. Cipale baalipitileko mu makatasho ili baalukupyungila baYawe kabilli balipitilishe ukuba abakosele. Bangakofwako ukusalululapo bwino ifyakucita mu mweo obe. Kani ulukwambaala nabo, bangakofwako ukusalululapo bwino ifi ungacita pakweba’ti ukule mu fya baLesa.—Pendeni AbaEbeya 5:14.
16. Kani abakulu mu fya baLesa baalyofweleko shani inkashi imo iyanice?
16 Ba Helga balaanuka ifi cali umwaka wa kupelako ili bali ku sukuulu. Ababyabo abengi balukulabila pali fyefyo bali ne kucita kuntangiile. Abengi balukufwayo’kuya ku yuniveshiti pakweba ati bakasambilile makosa. Pano, ba Helga balyambawilepo ne babyabo abakulu mu fya baLesa. Baalilabiile ati: “Abengi pali bo bali bakulu pali nebo, kabili balingofweleko makosa. Baalinkoseleshe ukutatika bupainiya bwa mpindi shonse. Panuma, nalipyungile imyaka 5 muli bupainiya. Buno bukumo, ndi umusangalele ukwakuti pakuti nalipyungiile baYawe mu bwanice bwanji. Nshilangulukapo ne kulangulaka ati nalibifishe.”
17, 18. Cindo cingatofwako ukupyungila bwino baYawe?
17 Kani tulukutenteka baYesu, tukakula mu fya baLesa. Tukapalamina makosa kuli baYawe, kabili tukafwaisha ukulukubapyungila. Umuntu alapyungila bwino baYawe kani akula mu fya baLesa. BaYesu balikoseleshe abasambile babo ati: “Ukutuba kwenu nga kutube ku bantu, ati bakabone’milimo yenu iweme, balemye baWishinwe aba Kwiulu.”—Matayo 5:16.
18 Twasambilila ifi umuKlistu umukulu mu fya baLesa angofwako ikelesha. Nakabili, umuKlistu alalangisha ati mukulu mu fya baLesa ukupitila muli fyefyo apyungisha cimanga wakwe. Kani cimanga angatofwako shani ukusalululapo bwino ifyakucita? Kani tungalangisha shani ati tulicindikile bacimanga ba bantu bambi? Isambililo ilyakonkapo likaasuka ifi ifyakwipusha.
^ par. 6 Ku cakubwenako, umuKlistu umucekulu bangamubuula ukuleko’kupyungako imilimo imo imo mwi kelesha ne kutatika ukofwako abanice baabo bapeela iyo imilimo.


text:
AMEKALILO ABUKLISTU
Ifyakwasuka Bwino pa Kubungana
Ifyasuko ifiweme filakosha ikelesha. (Loma 14:19) Nababo bonse abaasukapo balabwenamo. (Ifisi. 15:23, 28) Popele, tulyelelwe ukwesha apapelele amakosa esu ukwasukapo pakubungana neli limo lukoso. Fyacine ukweba ati, talipo ni lyonse tukalukukwata ishuko lya kwasukapo ili twaimya ukuboko. Namulifyefyo, ciweme ukulukwanshika ifyasuko ifyakuti ubwingi.
Icasuko iciweme. . .
cipubile, cumfwanikile kabili ciipi. Impindi ishingi cingalabilwa mu masekondi 30 neli ukucepako
cilawama ukucilabila mu mashiwi enu
tacipengelapo ukubweleshapo icaasuka umubyenu
Kani nimwebo batatikilapo ukusonta, . . .
asukeni icakwipusha mukushinkamanika kabili mukumfwanika
Kani icakwipusha caasukwa kale . . .
mungabuulishisha icebo icili pe lembo ili tabalabilepo ati pendeni ifi cilukumfwana ne filukulabilwapo
mungabuulishisha ifi icebo cingatofwako mu mekalilo esu
mungabuulishisha ifitungapyungisha ifyo ifyebo mu mekalilo esu
mungalabilapo panini pa cakubwenako icilukumfwana ne cebo icilukulabilwapo


text:
ILYASI 41
Inzoka Ya Mukuwa
UZYE cii, cikuloleka wa nzoka ituntulu iipombiine uku mulando? Awe foo, isi nzoka ituntulu. Inzoka ii, yapangwa sile ukuomvya umukuwa. Yeova waneenyile Mose ukwika inzoka kwene ii apa mulando pakuti antu yaalola kweneko nu kutwalilila ukuya aumi. Nomba inzoka zino ukulola apa musili zyene i zituntulu. Zyatiziluma antu nu kuyalwalika. Uzye watuumanya umulandu?
Umulandu u wakuti aina Izlaeli yati-yailizyanya sana pali Leza na Mose. Yakuilizyanya yakuti: ‘I cani cino watufumizizye uku Eguputo ukuti twize tufwile umu lwanga? Mutaaya amanzi nanti ivyakulya. Tutanga tutwalilile sile ukulya maana.’
Nomba maana i vyakulya ivisuma sana. Yeova wacisile icizungusyo pa kupeela aina Izlaeli ivyakulya kwene vii. Nupya wacisile icizungusyo na cuze pa kuyapeela amanzi. Nomba antu yataataizye pa visuma vyonsi vino Yeova wayacitiile. Fwandi acino Yeova wayatumiile inzoka zyausungu pakuti ayapezye. Inzoka zyalumoozile antu, nupya aingi yaafwile.
Antu yasusile iiza kuli Mose nu kumuneena yati: ‘Twatitwifya, pano ituilizyanya pali Yeova na pali wewe. Acino fwandi pepa kuli Yeova pakuti afumyepo inzoka zii.’
Lyene Mose wapepiileko antu kuli Yeova. Na Yeova waneenyile Mose ukupanga inzoka kwene ii iya mukuwa. Wamuneenyile ukwika inzoka iiyo apa mulando, nu kuti wensi uwalumika, afwile ukulola uku nzoka kwene ii iya mukuwa. Mose wacisile vivikwene vino Leza wamuneenyile. Na antu aalumiike yaatandike ukulola uku nzoka kwene ii iya mukuwa, nu kupola iyapola.
Kuli cimwi cino tungasambilila kuli cii icacitiike. Swensi kwene twaya wa ina Izlaeli alumiike uku nzoka. Swensi kwene tukafwa. Antu yonsi kwene yakakota, ukulwala nu kufwa. Caya vivyo pano umonsi nu mwanaci akutandikilapo, Adamu na Eva, yaapondokiile Yeova, nupya swensi kwene sweswe yana yao. Nomba Leza watupekanyizizya umwakupusukila pakuti tukikale amanda pe.
Yeova watumile Umwana wakwe, Yesu Klistu, ukwiza pano nsi. Yesu yamupampamiile apa mulando, pano antu aingi yelenganyanga ukuti wali umwipe. Lelo, Yeova watumile Yesu ukuti atupususye. Ndi cakuti twalola kuli aliwe, lyene tungaya nu umi wa pe. Nomba, tulasambilila ivingi uku nkoleelo apilyasi lii.
Mpendwa 21:4-9; Yoane 3:14, 15.


text:
IKYUMA IKI KIKWAGHIWA M’MASYU GHA KYALA | YEREMIYA 51-52
Amasyu Gha Yehova Ghikufwanisiwa Ndubatiko Lwake
Yehova ikuyoba muno ifindu fikwisa kuyila nkyeni
“Mupyasyeghe imitipulo”
“Abalwa bwite ba nkisu kya Babeloni balekile nukulwa ubwite”
Pa libwe Ili Palembiwe Muno Babeloni Awilile pali amasyu ghakuti: “Abasilikali ba Sairasi balingile mu Babeloni kisita ukulwa ubwite.” Ifi fikunangisya ukuti balingile kisita ukulimbana nu mundu aliwesa isi syakolelene na isi ubusololi bwa Yeremiya bwayobile
“Akaya ka Babeloni kisa kwipela ukuya fisame bwila na bwila”
Ukwanda mu 539 B.C.E., ubufumuke bwa Babeloni bwalyandile ukumalika. Alekizanda unkulumba alondagha ukupanga Babeloni ukuya kaya kakulumba, loli afwile mwanakalinga. Bo bukristu bukwanda, abaYuda bamo bikalagha ku Babeloni. Isi syalipangisye untumiwa Peteri ukuti abuke akakete ubuyo ubu. Loli bo pakindile ifinja finandi itolo, akaya kala kamalike kangi mpaka lino nayumo uyu ikwikalako


text:
Izwi Lyakwe Leza Ilyangupala Ukuvwa
“Izwi lyakwe Leza i lya umi.”—AYEBULAI 4:12.
INYIMBO: 37, 43
1. (a) U mulimo ci uno Leza wapeezile Adamu? (b) Kufuma pa nsita iiya, uzye antu yakwe Leza yakaomvya uli uwila wa kuvwanga?
YEOVA LEZA wapeela antu uwila wa kuvwanga. Umu calo ca Edeni, Leza wapeezile Adamu umulimo wa kutemela inyama zyonsi mazina. Adamu wapeezile inyama zyonsi mazina aakweti upiliulo. (Utandiko 2:19, 20) Kufuma pa nsita iiya, antu yakwe Leza yakaomvya uwila wa kuvwanga ukukulumbanya Yeova nu kunenako antu yauze pali aliwe. Ndakai, antu yakwe Leza yaomvya uwila uu ukusenula Baibo pakuti antu aingi yangasambilila pali Yeova.
2. (a) I visinte ci vino Komiti Ikaangalila Umulimo wa Kusenula Baibo ikalondela? (b) I vyani vino tumasambilila umwi sambililo lii?
2 Kwaya ma Baibo aasenulwa aingi cuze, lelo yamwi yasenulwa ningo ukucila yauze. Pakuti yasenule ningo Baibo, amuli Komiti Ikaangalila Umulimo wa Kusenula Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya yapingwilepo ukukonka ivisinte vii vitatu: (1) Kucindika izina lyakwe Leza nu kuliomvya imiku ingi muli Baibo ndi vino lyali pa kutandika. (Welengini Mateo 6:9.) (2) Kusenula izwi lyakwe Leza viivi kwene vino lyali pa kutandika, ukukonka izwi lyonga na lyonga pano calinga. Alino pano citalinzile, iyasenula sile upiliulo. (3) Kuomvya ululimi ulwangupale ukuwelenga nu kuvwa. * (Lolini futunoti.) (Welengini Neemiya 8:8, 12.) Ya kasenula yakwe Baibo wakuti Amalembo ya calo cipya, yakonka ivisinte vii vitatu pa myaka ukucila pali 130 umu ndimi zipusane pusane. Umwi sambililo lii, tumasambilila vino visinte vii vyaomvile pakusenula Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya wa mu Cizungu uwa mu 2013 wino yapitulukamo na vino ivisinte vii vikaomba na pa kusenula Baibo wii umu ndimi zyuze.
BAIBO INO IKACINDIKA IZINA LYAKWE LEZA
3, 4. (a) Aekwi kuno tungazana ivilembo vyakwe Tetilagalamatoni? (b) Uzye ya kasenula aingi yacita uli ukulozya ukwi zina lyakwe Leza?
3 Izina lyakwe Leza likaimililwako ni vilembo 4 vya ciYebulai ivikaamwa kuti Tetilagalamatoni. Vilembo vii vyakwe Tetilagalamatoni tungavizana umu mamanyusikilipiti ampiti amu ciYebulai aazanyilwe kuli Yemba wa musilya. Nupya vikazanwa nu mu malembelo ya ciGliki aakaamwa ukuti Septuagint. Malembelo yaa yalemvilwe imyaka 200 ala Yesu atali aize pano nsi nu kwizasila ukulembwa lino papita imyaka 100 ukufuma pano Yesu wali pano nsi. Antu aingi yakauvwa ningo ndi yalola vino izina lyakwe Leza likazanwa imiku iingi umu mamanyusikilipiti ampiti.
Aingi yakauvwa ningo ndi yalola vino izina lyakwe Leza likazanwa imiku iingi umu mamanyusikilipiti ampiti
4 Fwandi ukwaula nu kutwisika izina lyakwe Leza lifwile liye muli Baibo. Lelo nanti ciye vivyo ya kasenula aingi yasiomvya izina lyakwe Leza. Lino papisile sile imyaka iili ukufuma pano Baibo wa malembelo ya ciGliki wafumiile, Baibo wakuti American Standard Version wizile afuma. Baibo wa mu 1901 wakweti izina lyakwe Leza, nomba Baibo wa mu 1952 wino yapitulwikemo atakweti izina lyakwe Leza. U mulandu ci? Aasenwile Baibo wii yaweni kwati “citaali ningo” ukuomvya izina lyakwe Leza. Ali vino caya nu ku ma Baibo aingi, aaCizungu na ndimi zyuze.
5. U mulandu ci uno cacindamila ukuomvya izina lyakwe Leza muli Baibo?
5 Uzye paya uwavya nanti cakuti ya kasenula yatiisilemo izina lyakwe Leza umu ma Baibo? Ee! Yeova, umwine wakwe Baibo, akalonda ukuti antu yamanye izina lyakwe. Kasenula musuma alinzile ukumanya vino umwineco wi buku akulonda, nupya lino akusenula atafwile ukufumyamo vino umwineco wi buku walemba. Malembelo aingi yakalangilila ukuti izina lyakwe Leza lyacindama, nupya lilinzile ukucindikwa. (Kufuma 3:15; Masamu 83:18; 148:13; Ezaya 42:8; 43:10; Yoane 17:6, 26; Milimo 15:14) Alino nupya Yeova waomvizye umupasi wakwe ukwazwa ya kalemba yakwe Baibo ukwikamo izina lyakwe imiku ingi umu mamanyusikilipiti. (Welengini Ezekelo 38:23.) Fwandi ndi cakuti ya kasenula yakana ukwika izina lyakwe Leza mu ma Baibo, ala yasikucindika Yeova.
6. U mulandu ci uno izina lyakwe Leza lyalundwa imiku 6 muli Baibo umupitulukwemo uwakuti Amalembo ya Calo Cipya?
6 Ndakai ali lino twakwata sana usininkizyo wakuti tulinzile ukuomvya izina lyakwe Leza. Baibo umupitulukwemo, uwakuti Amalembo ya Calo Cipya uwafumile umu 2013, akazanwamo izina lyakwe Leza imiku 7,216. Fwandi muli Baibo wii mwalundwa izina lyakwe Leza imiku 6 ukuluta Baibo wa mpiti. Mazina 5 pali yaa 6, isilwemo pa mulandu wa kuti yazanyilwe umu mamanyusikilipiti yano yaasunga aazanyilwe kuli Yemba wa musilya. * (Lolini futunoti.) Mazina yaa 5 yakazanwa pali 1 Samweli 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16. Izina lyalenga 6, ilyaya pali Yakapingula 19:18, lyalunzilwemo muli Baibo wii pa mulandu wakuti lino yalondelizye sana yazanyile ukuti amuno lyali umu mamanyusikilipiti aliko mpiti.
7, 8. Uzye izina lya kuti Yeova lyalola mwi?
7 Aina Klistu ya cumi yakalola ukuti cacindama ukumanya upiliulo wi zina lyakwe Leza. Izina lyakwe likapiliula ukuti “Akalenga Ukuya.” * (Lolini futunoti.) Mpiti, mpapulo zitu zyalondololanga upiliulo wi zina lyakwe Leza ukuomvya ilembelo lyakwe Kufuma 3:14, ilikati: “Ndaya Vino Ndasoolola Ukuya.” Baibo wa mu 1984 wino yapitulwikemo walondolwile ukuti Yeova akailenga umwineco ukuya vino wasoolola ukuya pakuti afikilizye vino walaya. Nomba Baibo mupitulukwemo uwa mu 2013 akalondolola ukuti: “Nanti cakuti umu upiliulo wi zina lyakwe Leza mwaya icisinka cii cino twati tulandapo, izina lyakwe litalola sile umu kuti akaya vino wasoolola ukuya. Umu upiliulo uu mwaya ni cisinka cakuti akalenga vino akulonda ukucitika, kuli kuti muli vino waumba na pa kufikilizya ukulonda kwakwe.”
8 Yeova akalenga iviumbwa vyakwe ukuya vino wasolola. Leza walenzile ukuti Nowa akuule iciwato, walenzile Bezalele ukuomba umulimo wa kupanga vya kupanga panga, walenzile Gidyoni ukuya umusilika uwa maka, nupya walenzile Paulo ukuya misyonali. Izina lyakwe Leza lyakwata sana upiliulo uku yantu yakwe, nupya ali mulandu uno Komiti Ikaangalila Umulimo wa Kusenula Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya ikiilemo izina lyakwe Leza pa kusenula.
9. U mulandu ci uno ukusenula Baibo umu ndimi zyuze kwacindamila?
9 Ya kasenula aingi yasiikamo izina lyakwe Leza umu ma Baibo. Lelo yakaomvya ilumbo lyakuti “Mwene” nanti izina lyakwe kaleza kano yamanya. Uu ali mulandu na uze uno Iumba Ilikatungulula lyaweni ukuti antu andimi zyonsi yalinzile ukukwata Baibo aakacindika izina lyakwe Leza. (Welengini Malaki 3:16.) Ndakai, izina lyakwe Leza likucindikwa muli Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya umu ndimi ukucila pali 130.
BAIBO UMWANGUPALE UKUVWA NUPYA UWASENULWA NINGO
10, 11. I ntazi ci izikayako pa kusenula Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya?
10 Kukaya intazi pa kusenula Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya umu ndimi zyuze. Pali Kasambilizya 9:10 muli Baibo wa Cizungu paya izwi lya ciYebulai lyakuti “Sheol” alino nu mu vikomo vyuze. Izwi lii lyaomviwe sana nu mu ma Baibo yauze aaCizungu. Nomba umu ndimi zingi, izwi lii litaomviwanga pano aineco ya ndimi zizyo yatamanyile izwi ilya ciYebulai ilyakuti “Sheol”. Litazanwanga nu mu mabuku yao, nupya yamwi nga yalola izwi lii yelenganyanga kwati limwi i zina lya ncende. Cii calenzile ukuti ya kasenula yayazumilizye ukusenula izwi lii ilya ciYebulai ilyakuti “Sheol” alino ni zwi lya ciGliki ilyakuti “Hades” ukuti: “Ilindi.” Misenwile ii yali ningo nupya vino yaasenula, lyene vikauvwika.
11 Izwi lya ciYebulai ni lya ciGliki lyakuti “umi” nalyo lyatazile sana ukusenula umu ndimi zyuze. Umu ndimi zizyo, izwi lya kuti “umi” likalozya uku ciwa nanti cintu cimwi icikafuma umu mwili ndi cakuti umuntu wafwa. Pakuti yataponzya antu, ya kasenula yayazumilizye ukusenula izwi lya kuti “umi” ukulingana sile ni cikulandwapo. Ulondolozi pa upiliulo wi zwi lyakuti “umi”, mungauzana umu cipande cakuti vyeo na vyuze icaya muli Baibo wa Cizungu uwakuti Amalembo ya Calo Cipya (New World Translation of the Holy Scriptures—With References.) Vyeo ivingi pa mazwi ya ciYebulai ni ciGliki, yaviika umu mafutunoti aya muli Baibo umupitulukwemo, pakuti caanguka ukuwelenga Baibo nu kuvwikisya.
Pakupituluka muli Baibo, Komiti Ikaangalila Umulimo wa Kusenula Baibo yapitulwike mu mauzyo aingi yano ya kasenula yakwe Baibo yakatuma
12. I vyani vimwi ivyasenwikeko lino yalembulwile Baibo uwafumile umu 2013?
12 Amauzyo yano ya kasenula yakauzya yalangiliile ukuti kwaya amazwi na yauze aakatala ukuvwa. Acino umu 2007, Iumba Ilikatungulula lyazumilizye ukuti yalembulule Baibo wa Cizungu. Pakupituluka muli Baibo wii, Komiti Ikaangalila Umulimo wa Kusenula Baibo yapitulwike mu mauzyo aingi yano ya kasenula yakwe Baibo yakatuma. Mazwi yamwi aaCizungu ampiti, yayafumizyemo iyapyanikizyapo amazwi aandakai aamanyikwa, fwandi calenzile ukuti Baibo angupale ukuwelenga nu kuvwa, ukwaula kuti upiliulo usenuke. Ma Baibo yano yasenula mpiti umu ndimi zyuze nayo yazwilizyeko pa kulembulula Baibo wa Cizungu.—Mapinda 27:17.
ANTU YAKATAIZYA SANA
13. Uzye antu aingi yakauvwa uli pali Baibo umupitulukwemo uwafumile umu 2013?
13 Uzye antu aingi yakauvwa uli pali Baibo umupitulukwemo uwa Cizungu uwakuti Amalembo ya Calo Cipya? Antu aingi cuze yakatuma makalata ya kutaizya uku maofesi yakalamba yakwe ya Nte Yakwe Yeova aayela uku Brooklyn, New York. Aingi yakauvwa wakwe vino nkazi umwi akauvwa uwalemvile ati: “Baibo wii ali wa mbokosi umuziile viyembelo vya mutengo cuze. Ukuwelenga amazwi yakwe Leza muli Baibo wii umupitulukwemo uwa mu 2013 cili kwati ukulola viyembelo vivyo conga na conga, ukukumbwa vino capangwa, vino cikuloleka ningo na vino cayemba. Malembelo yalembwa umu nzila iyangupale, na cii cikangavwa ukumanya sana Yeova, wino waya kwati a tata akankumbatila ala akumbelengela amazwi yakwe asuma.”
14, 15. Uzye antu yakauvwa uli pali Baibo wa kuti Amalembo ya Calo Cipya uwafuma umu ndimi zyuze?
14 Antu aasilanda Cizungu nayo kwene yakataizya pali Baibo wii. Umonsi umwi uwacikalamba aakaikala uku Sofia, Bulgaria, walanzile pali Baibo wa ciBulgarian ati: “Nawelenga Baibo pa myaka ingi, nomba ntatala nawelengapo Baibo umwangupale kuwelenga nu kuvwa, aakafika pa mwenzo wakwe wii.” Nkazi muze uwa ku Albania nawe walemvile ati: “Baibo wa ciAlbanian akauvwika ningo! I syuko sana vino Yeova akulanda naswe umu lulimi lwitu!”
15 Umu mpanga izingi, ma Baibo yakoma umutengo nupya yaatala pakuti yaloleke. Fwandi ukukwata Baibo wii, i syuko sana! Lipoti iyafumile uku Rwanda yatiile: “Pa nsita itali, antu aingi yano aina yasambilizyanga Baibo yatalundulukanga pa mulandu wakuti yatakweti ma Baibo. Yatakwanisyanga ukukala ma Baibo mu macalici ya kumwao. Nupya ilingi yatuvwikisyanga upiliulo wa vikomo vimwi, na cii calesyanga ukuti yaalunduluka.” Lino Baibo wakuti Amalembo ya Calo Cipya wafumile umu lulimi lwao, ulupwa lumwi umwali ana 4 imisepela ulwa ku Rwanda lwalanzile ukuti: “Tukutaizya sana Yeova nu muomvi mutailwe uwa mano pa kutupeela Baibo wii. Sweswe yapina nupya tutaakwata impiya zya kukalila ma Baibo aakuti yatukumane swensi pa ng’anda. Nomba lyene swensi tukweti ma Baibo. Tukawelenga Baibo cilawanda, pakuti twalanga ukuti tukataizya.”
16, 17. (a) Uzye Yeova akalonda ukuti cikaye uli uku yantu? (b) I vyani vino tulinzile twalondesya ukucita?
16 Baibo wii umupitulukwemo uwakuti Amalembo ya Calo Cipya alafuma umu ndimi na zyuze kwene. Satana akalonda ukulesya umulimo wa kusenula Baibo, lelo twamanya ukuti Yeova akalonda antu yakwe yonsi ukuvwa lino akulanda kuli aliyo umu lulimi uluvwike. (Welengini Ezaya 30:21.) Likwene sile, “impanga ilazuula mwenemo amano akumanya Yeova, ndi vino yemba wazula mwenemo amanzi.”—Ezaya 11:9.
17 Lekini twalondesya ukuomvya uwila uli onsi uno Yeova watupeela, ukwikako sile na Baibo iikacindika izina lyakwe. Lekini Yeova alanda namwe ukuomvya Izwi lyakwe. Akauvwa sana lyonsi lino tukupepa kuli aliwe. Kulanzyanya kuu kulatwazwa kumanya sana Yeova, nupya ukutemwa kuno twatemwa Leza kulaakulilako.—Yoane 17:3.
^ par. 2 Lolini icipande icikuti “Cinshi Cingamwafwa Ukusala Baibolo Iyo Bapilibula Bwino?” mu Lupungu Lwa Mulinzi lwa Ciyemba lwakwe Mei 1, 2008.
^ par. 6 Mamanyusikilipiti yano yazanyilwe kuli Yemba wa musilya yaliko ukuluta pa myaka 1,000 ala ma manyusikilipiti ya ciYebulai yano yakati Masola yatali yayeko.
^ par. 7 Mabuku yamwi yakalondolola vikwene, lelo asi ya kasenula yonsi akazumila.


text:
LUBASU TWO
Kulisukama—‘Kupenshekwa Munshila Shiinji’
“Twakalekana abeebangu pesule lyakukala mucikwati kwa myaaka 25. Baana bangu bakacileka kuya kumabungano. Ndakatalika kuciswa ciswa. Lyalo ndakatyompwa abuumbi. Ndakabula cakucita alimwi ankusu shakaamanina. Ndakaboolela mwisule akucileka kuya kumabungano.”
BANTU baanji balalisukama
“Nkusu Shiindaawo Nshetucite”
Inga tatucikonshi kulwana mapensho akulisukama munkusu shesu sobeene. Mutumwi Paulo wakaamba ayi “Tulapenshekwa munshila shiinji . . . tulishingitwe . . . tulaumputwa panshi.” Nakubi boobo, alimwi wakaamba ayi “tatutyongoli cakutakonsha kubuka alimwi sobwe,” “cakubulilla limwi akupolela,”akwaamba ayi “tatunyonyooki sobwe.” Ino nciinshi citucafwa kuliyumya? Nkusu shikankamanisha shiinda nshetucite, nkokwaamba ayi nkusu shiswa kuli Lesa wesu Shinkusu shoonse, Yehova.
Amuyeeyebo mbomwakalinga mwapekwa nkusu shikankamanisha shiindaawo nshetucite kwisule uku. Sa inga mwayeeya makani amwi ayuminisha mbwakamucafwa kulumba Yehova pamulandu wa lusuno lwakwe lwamuyayaya? Sa lushomo lwanu mushishomesho shakwe Yehova lwakuyuminishikwa ndyemwakalinga kwiishako bamwi sha bulindilishi bwakuba mu paladaiso? Ndyetucanika kumabungano aBwineklistu akwaambilaako bamwi lushomo shintu nshetushoma, tulacana nkusu shitucafwa kuliyumya mushintu shitusukamika mubuumi alimwi tulacana luumuno lwamu mumiyeeyo akusebensela Yehova calusangalalo.
“Amweeleshi, Mutoobona ayi Yehova Ngumubotu”
Kwaamba cancine, cimwi ciindi inga mwalinyumfwa anga mutokwelelwa uku akooku. Kucakubonenaako, Yehova ulatwaambila ayi tuyandoole Bwaami citaanshi alimwi akwiindilisha kusebensa ncito shimwi shakumushimu. (Mateyo 6:
Yehova ulanyumfwishisha. Talangili shiinji kulindiswe kwiinda nshotucikonsha kumupa. Yehova ulicishi kwaamba ayi tulisuniki ciindi cakookesha na twalema nabi na twasukamikwa.
Kucakubonenaako, amuyeeye Yehova mbwakalama mushinshimi wakwe Elija. Elija ndyakatyompwa akuba aboowa abuumbi cakwaamba ayi wakacicila muluyanga, sa Yehova wakamukalalila mushinshimi uyu akumwaambila cabukali ayi aboolele kuncito yakwe? Sobwe. Mankanda obilo Yehova wakatuma munjelo kumubusha akumupa cakulya. Nabi kwaamba ayi munjelo wakamupa shakulya, ndipakeenda nshiku shili 40, Elija wakeendilishabo kulisukama akuloonda. Ino Yehova wakacita anshi kwaamba ayi amucafwe alimwi? Cakutaanguna Yehova wakatondesha ayi inga wamushitilisha. Wakamuyuminsha a “liswi lyankumbu, alimwi lyamunshi.” Kumamanino, Yehova wakaambila Elija ayi kwakalinga bantu abamwi baanji bashomeka, bakalinga kusebensela Lesa. Elija wakatalika alimwi kusebensa ncito yabushinshimi. (1 Baami 19:
Tamweelete kulisukama ancito njemusebensela Yehova alimwi tamweelete kunokwelanya mbomwakalinga kusebensa kale kale ambomutosebensa pacecino ciindi. Kucakubonenaako: Na muntu ucica lubilo weendishawo myeenshi iinji na myaaka kubula kucica, na watalika alimwi inga tacici kweelana ambwakalinga kucica kale kale. Ulacita sheenga shamucafwa kuba ankusu kwaamba ayi atanolema maningi ndyatocica. Beneklistu bali anga mbantu bacica lubilo. Balasebensa cankusu mukwiinga balicishi kwaamba balakupekwa cilambu. (1 Bene Kolinto 9:
“Ndakalinga Kusuni Abuumbi Muntu Weenga Wanjumya”
Ino Yehova wakabacafwa buyani baJune kwaamba ayi batalike alimwi kucanika kumabungano? Ba June bakaamba ayi: “Ndakalinga kupaila lyoonse kuli Yehova kwaamba ayi ancafwe. Bushiku bomwi mulokashi wangu wakaŋambila ayi kulaakuba kubungana kunene kumusena nkondakalinga kukala. Ndasala ayi ndakuyaako bushiku bomwi. Ndakasangalala abuumbi kuba pantu pomwi abantu bakwe Lesa alimwi! Kubungana uku kwakancafwa abuumbi. Pacecino ciindi, ndasebensela Yehova calusangalalo alimwi ndicite lusangalalo lwiine lwiine! Ndishi kwaamba ayi ndyeelete kunocanika pomwi abamakwesu kwaamba ayi banonjuyuminisha. Ndalumba Yehova mukwiinga wakancafwa kutalika kucanika kupaila alimwi ciindi kacitana kumana.”


text:
Ivyeo pa Maofesi nu Kutandala
Tukumwama ni nsansa tukuti kalibu sana, mukize mukatandale uku maofesi itu ni vikuulwa vya kupulintilamo. Zanini vifulo ukwaya maofesi alino ni nsita ya kutandala.
Cameroon
Les Témoins de Jéhovah du Cameroun
Ancienne Route SONEL
Bonamikano, Bonabéri,
DOUALA
CAMEROON
+237 3339-0250
+237 3339-2101
Kutandala
Pali citatu na pali Cisano
14:00 hrs. kufika 16:30 hrs.
Mulamala ukutandala pa mamineti 30
Vino Tukaomba
Tukaangalila mulimo ukaombwa na ya Nte Yakwe Yeova aacizile pali 40,000 umu Cameroon, mu Gabon nu mu Equatorial Guinea. Tukatwala impapulo umu mpanga 5 izya mu Africa.


text:
MWIIPUSHO 4
Ino Inga Ndashilulamika Buyani Shilubo Shangu?
INO INGA WACITA BUYANI?
Yeeya bukalo ubu: Ndyatosekana ababye, Tim wawaala boola lyalo yaya mukupwaya wiindo yaŋanda yabene.
Na ndiwe Tim, ino inga wacita buyani?
IMIKANA AKUYEEYA!
KULI SHINTU SHOTATWE NSHEENGA WASALA KUCITA:
Kucica.
Kubekesha mubyo.
Kubalwita bene baŋanda ncewacita, akusumina kulipila mulandu ngowapanga.
Inga waba amuyeeyo wakusala Nshila ya A. Sombi cili kabotu kusumina na wacita cilubo—inga caba ayi wapwaya wiindo nabi cintu cimwibo.
MILANDU YOTATWE NJOWEELETE KUSUMININA SHILUBO SHAKO
Ncecintu ciluleme kucita.
Baibo ilaamba ayi: “Tulisuni kucita shiluleme ciindi coonse.”—Bene Ebulu 13:18.
Liinji bantu balalekelela baabo basumina shilubo shabo.
Baibo ilaamba ayi: “Uyo ushisa shibiibi shakwe tabiiwo acoolwe, sombi uyo ulyaambilila shibiibi shakwe akushileka, ulaakulekelelwa.”—Tushimpi 28:13.
Kwiinda shoonse, cilasangalasha Lesa.
Baibo ilaamba ayi: “Lesa ulipatite muntu utaluleme, sombi balo baluleme ulanyumfwanaabo.”—Tushimpi 3:32.
Karina, ucite myaaka 20, wakeelesha kusisa baishi kapepa kamulandu wakucicisha motoka. Sombi taana kukashisa kwa ciindi cilaamfu. Karina wakaamba ayi “Ndyepakeendabo mwaaka womwi, bata bakakacana kapepa kamulandu wakucicisha motoka kapalembetwe aliina lyangu. Ndakanjila mumapensho aneene abuumbi!”
Ciiyo? Karina wakaamba ayi: “Kusisa na walubya kulalengeshabo kwaamba ayi shintu shibicileeko. Nabi peende ciindi cilaamfu buyani ulyeelete kuulipila mulandu!”
MBWEENGA WEEYA KUSHILUBO SHAKO
Baibo ilaamba ayi: “Soonse tulabisha mushintu shiinji.” (Jemusi 3:2, maswi amweela) Alimwi kweelana ambotwabona, na muntu wasumina kulubya, ncitondesho cakwaamba ayi ulaliceesha alimwi ulishimpite mumiyeeyo—alimwi na wacita boobo peenka apo.
Citokonkawo nkwiiya kushilubo shako. Mwanakashi wacanike waliina lya Vela wakaamba ayi: “Ndelesha kubona nsheenga ndeeyawo pashilubo shangu alimwi ambweenga shancafwa kuba muntu uli kabotu akweelesha kwaamba ayi ntakacibooshiwo lyobilo.” Atubone mbweenga wacita boobo.
Atwaambe ayi wabweleka ncinga yabaiso akuinyonyoola. Ino inga wacita buyani?
Kuumunabo akulangila ayi baiso teshi bashibe.
Kubalwita shancine shacitika.
Kulwiita baiso shacitika sombi kupa mulandu muntu umwi.
Na wafeela kucikolo pamulandu wakwaamba ayi tawalinga kubelenga. Ino inga wacitaanshi?
Kupa mulandu meelesho.
Kusumina kwaamba ayi toona kubikilakobo maano omwiine.
Kubekesha batica ayi tabakusuniibo.
Ono bona makani ngotwabandika peculu apa, alimwi akuyeeya ayi (1) ndiwe baiso (2) batica. Ino baiso alimwi abatica inga bakuyeeyela buyani na wasumina shilubo shako? Ino inga bakuyeeyela buyani na wakaka kusumina shilubo shako?
Ono yeeya cilubo ncowakacita mwaaka wamana alimwi akukumbula miipusho itokonkaawo.
Ino cakalinga cilubonshi? Ino wakacita buyani?
Ndakasisa.
Ndakabekesha muntu umwi.
Ndakasumina cakufwambaana.
Na toona kusumina nshewakalubisha, ino wakalinyumfwa buyani pesule lyakucita boobo?
Kabotu—ndababeca!
Cibiibi—nindabalwita cancine.
Ino ninshilanshi ili kabotu, njewakalinga kweelete kusebensesha?
Ino nshiinshi nshewakeeyawo pa cilubo ncewakacita?
INO UTOYEEYA BUYANI?
Ino ngumulandunshi bantu tabasumini na bacita cilubo?
Ino bantu inga bakuyeyelanshi na lyoonse ulisuni kusisa shilubo shako, ono ino inga bakuyeeyela buyani na wasumina shilubo shako?—Luka 16:10.


text:
Icisimicisyo 12: Abantu Baibaka Iŋanda Iitali Makosa
IMYAKA iingi yapitapo. Abana bakwe Noa bafyala abana abengi. Ne bana nabo bakula ne kufyala abana abengi makosa. Impindi lukoso iinini abantu pa calo bafula.
Pali baba abantu paali ne cinsikululwa cakwe Noa isina lya cico ni Nimilodi. Aali muntu umubipile uwalukwipaya inama ne bantu. Umwine enka alilibikilepo pa bufumu ku kulukuteka pa bantu bonse. Nimilodi tabamutemenwepo baLesa.
Abantu bonse pali ilya mpindi baali ba mulaka umo. Nimilodi alukufwaya ati ababike pamo pakuti alukubateka. Pano kani ungesiba ifi acitile? Alibulile abantu ukweba’ti bebake umusi ne ŋande’itali mulya mwenka. Bona aba abalukupange’ncelwa.
BaYehoba Lesa tabasangalelepo muli kuku ukwibaka. BaLesa balukufwaya abantu ukupalangana ne kwikala pa calo ponse. Pano abantu balilabile ati: ‘Twendeni! Ngatulibacile umusi ne ŋanda iitali makosa, iyakuficilila lukoso kwiulu. Popele eli tukesibikwa makosa!’ Abantu balukufwaya ukulilemya, tabalukufwayapo ukulemya baLesa.
BaLesa kababakanya abantu ukwibaka iŋanda iitali. Mba kani ungesiba ifi bacitile? Mu mupunda wa kulabila umulaka umo, balibalengele ukutatika ukulabila imilaka iipusenepusene. Abalukwibaka kabaleka ukumfwa ifi ababyabo balukulabila. Ecalengele umusi wabo ukwitwa ati Babeli, neli Babiloni, icalula ukweba’ti “Icimfulunganya.”
Abantu kabatatika ne kupalangana ukufuma ku Babeli. Amabumba abantu aalukulabila umulaka umo balile mu kwikala ku mipunda simbi isya calo.
Ifyakutaŋga 10:1, 8-10; 11:1-9.
Ifyakwipusya
- Mba Nimilodi aali ninani, kani baLesa balyumfwile syani pali ye?
- Mu cikope, mba nindo abantu baalukupangila incelwa?
- Mba nindo baYehoba tabasangalalilepo mu kwibaka?
- Kani baLesa balicitile’ndo pa kukanya ukwibaka iŋande’itali?
- Uyu umusi balukuwita syani, kabili mbe sine’lyo lilaalule’ndo?
- Nicindo cacitikile ku bantu ili baLesa bafulungenye imilaka?
Ifyakwipusya na fimbi
- Pendeni ifyakutaŋga 10:1, 8-10.
Imibelo yakwe Nimilodi yali syani, kabili fwebo tungacenjesiwa syani? (Ifisi. 3:31)
- Pendeni Ifyakutaŋga 11:1-9.
Mba cindo baalukufwaila ukwibaka iŋanda iitali, kabili mba nindo bafililwe ukuisilisisya? (Taŋ. 11:4; Ifisi. 16:18; Yoa. 5:44)


text:
Ciputulwa 1
Kufuma Apa Kuumba Ivintu Kufika Kuli Mulamba
Uzye iyulu ni insi vyafumile kwi? Ngi lanzi, umwezi ni ntanda, alino ni vintu ivingi vino tukalola pano nsi vyafumile kwi? Baibo ikatuneena ukuti vyonsi vii a Leza uwavipanzile. Fwandi ibuku lii litandikiilepo na malyasi amuli Baibo aakalanda pali vino ivintu vyapanzilwe.
Yano Leza watandikiilepo ukupanga yaali antu akolana na aliwe. Antu yaayo yaali angeli. Nomba insi yene yaipanzile ukuti fwe yantu twaikala mwenemo. Acino, Leza wapanzile umonsi nu mwanaci, Adamu na Eva, nu kuyiika umu calo icisuma cuze. Nomba antu yaayo yatuuvwilile Leza, acino yataatwalilile ukuya nu umi.
Kufuma lino Adamu waumvilwe, ukufika lino kwali Mulamba mukalamba, papisile imyaka 1,656. Mu myaka yonsi iiya, kwali antu aipe aingi. Umwiyulu mwali angeli aipe, kuli kuti Satana na angeli yakwe aipe. Napo pano nsi paali Kaini na antu yauze aipe, kumwi na mapombolo. Nomba, pa mpanga ya pansi paaliko na antu aali asuma, wakwe Abeli, Enoki, na Nowa. Mu Ciputulwa ca KUTANDIKILAKO tuli nu kuwelengamo malyasi pa antu yonsi yaa ni vintu ivyacitikanga.
MU CIPUTULWA CII
ILYASI 1
Leza Watandika Ukupanga Ivintu
Ilyasi ilyaya mu Utandiko pa uumbo lyangupala ukuvwa napya lyazipa cuze nanti sile uku yana yanono.
ILYASI 2
Calo Icisuma Cuze
Kulingana ni buku lya Utandiko, Yeova wisile impanga ya Edeni pa ncende isuma. Leza akalonda ukuti avino insi yonsi ikaye.
ILYASI 3
Umonsi Nu Mwanaci Akutandikilapo
Leza waumvile Adamu na Eva nu kuika mu calo ca Eden. Yaali a Iya nu Muci aakutandikilako.
ILYASI 4
Mulandu Uno Yayazingiile Ukufuma Umu Edeni
Ibuku lya Utandiko likalanda vino cali pakuti Paladaise alowe.
ILYASI 5
Lyene Ukucula Kwatandika
Lino Adamu na Eva yayazinga mu Edeni yatandike ukukwata intazi izipisye. Ngi cakuti iyuvwila Yeova ngi mikalile yali ningo kumwi na ana yao.
ILYASI 6
Umwana Musuma Nu Mwipe
Ilyasi ilikalanda pali Kaini na Abeli likatusambilizya pali vino tufwile ukuya, alino na vino tufwile ukusenuka likwene.
ILYASI 7
Umonsi Umusipe
Ilyasi lyakwe Inoki likatusambilizya ukuti tungaya ni miyele isuma nanti cakuti antu yano tukwikala nayo yakucita ivintu ivipe.
ILYASI 8
Vipombolo Umu Nsi
Pa Utandiko 6 tukasambilila pa vipombolo ivyacuzyanga sana antu. Vipombolo vivyo yavyamanga yakuti ma Nefilimu, vyavilwe kuli ya malaika aizile pano nsi nu kuisangula antu.
ILYASI 9
Nowa Wapanga Iciwato
Nowa nu lupwa lwakwe yapuswike mulamba mukalamba pano yuvwilile Leza nanti cakuti asyala yakanyile ukumuvwila.
STORY 10
Mulamba Mukalamba
Antu yasekanga lino Nowa akuyacelula. Nomba yatile ukuseka lino mulamba mukalamba wizile. Sambililini mumanye vino Nowa, ulupwa lwakwe kumwi ni vinyama yapuswike.


text:
Ibuku Lyane Ilya Malyasi Amuli Baibo
Mwi buku li muli malyasi 116 afumile muli Baibo. Aasuma cuze napya angupale ukuvwa.
Amazwi ya Kutandikilako
Malyasi kufuma mwibuku lino lyalumbuka sana, kuli kuti Baibo, likalanda pa nsita ino Leza watandike kuumba ivintu kuya nu ku nkolelo.
CIPUTULWA 1
Kufuma Apa Kuumba Ivintu Kufika Kuli Mulamba
ILYASI 1
Leza Watandika Ukupanga Ivintu
Ilyasi ilyaya mu Utandiko pa uumbo lyangupala ukuvwa napya lyazipa cuze nanti sile uku yana yanono.
ILYASI 2
Calo Icisuma Cuze
Kulingana ni buku lya Utandiko, Yeova wisile impanga ya Edeni pa ncende isuma. Leza akalonda ukuti avino insi yonsi ikaye.
ILYASI 3
Umonsi Nu Mwanaci Akutandikilapo
Leza waumvile Adamu na Eva nu kuika mu calo ca Eden. Yaali a Iya nu Muci aakutandikilako.
ILYASI 4
Mulandu Uno Yayazingiile Ukufuma Umu Edeni
Ibuku lya Utandiko likalanda vino cali pakuti Paladaise alowe.
ILYASI 5
Lyene Ukucula Kwatandika
Lino Adamu na Eva yayazinga mu Edeni yatandike ukukwata intazi izipisye. Ngi cakuti iyuvwila Yeova ngi mikalile yali ningo kumwi na ana yao.
ILYASI 6
Umwana Musuma Nu Mwipe
Ilyasi ilikalanda pali Kaini na Abeli likatusambilizya pali vino tufwile ukuya, alino na vino tufwile ukusenuka likwene.
ILYASI 7
Umonsi Umusipe
Ilyasi lyakwe Inoki likatusambilizya ukuti tungaya ni miyele isuma nanti cakuti antu yano tukwikala nayo yakucita ivintu ivipe.
ILYASI 8
Vipombolo Umu Nsi
Pa Utandiko 6 tukasambilila pa vipombolo ivyacuzyanga sana antu. Vipombolo vivyo yavyamanga yakuti ma Nefilimu, vyavilwe kuli ya malaika aizile pano nsi nu kuisangula antu.
ILYASI 9
Nowa Wapanga Iciwato
Nowa nu lupwa lwakwe yapuswike mulamba mukalamba pano yuvwilile Leza nanti cakuti asyala yakanyile ukumuvwila.
STORY 10
Mulamba Mukalamba
Antu yasekanga lino Nowa akuyacelula. Nomba yatile ukuseka lino mulamba mukalamba wizile. Sambililini mumanye vino Nowa, ulupwa lwakwe kumwi ni vinyama yapuswike.
ILYASI 11
Mulalamfuti Uwatandikiilepo Ukuloleka
Uzye nga mwalola mulalamfuti mukaiusya cani?
ILYASI 12
Antu Yakuula Icilupungu Icikulu
Leza atatemilwe foo, napya ukufulula kuno wayafulwile kwakuma antu ndakai.
ILYASI 13
Abulaamu Wali A Cuza Wakwe Leza
Umulandu ci uno Abulaamu wasya icifulo cakwe icisuma nu kutandika ukwikala mu matenti?
ILYASI 14
Leza Wezya Utailo Wakwe Abulaamu
Umulandu ci uno Leza wanena Abulaamu ukupela umwana wakwe ngi mpolelwa?
ILYASI 15
Muka Loti Wapeepiile Icisila
Tukasambililako kuli vino wacisile.
ILYASI 16
Isaki Watwala Mama Umusuma
Icani calenzile kuti Labeka aye umuci musuma? Uzye apa mulandu wa kuyemba kwakwe nanti avyuze sile?
ILYASI 17
Yampundu Aataakoline
Isaki watemilwe sana Esau nomba Labeka watemilwe sana Yakobo.
ILYASI 18
Yakobo Waaya Uku Alani
Yakobo watandikilepo ukufumalila Leya nanti cakuti wataisye Lakeli.
ILYASI 19
Yakobo Ali Nu Lupwa Ulukulu
Uzye antu ya mu mikowa12 akwe Izlaeli yainike pa cisila ca yana 12 akwe Yakobo?
ILYASI 20
Dina Wailetelela
Vyonsi vii vyacitike pa mulandu nu kukwata ivyuza vipe.
ILYASI 21
Yosefu Yamupata Kuli Yasilenzi
Umulandu ci uno yalondelanga ukukoma umwina?
ILYASI 22
Yosefu Yamuyalila Umu Cifungo
Yatamunyefile pa mulandu wa kuti wacisile icipe.
ILYASI 23
Viloto Vino Falao Waloosile
Ing’ombe 7 ni mitwe ya ngano 7 yakweti upiliulo.
ILYASI 24
Yosefu Wezya Aina Yakwe
Wali nu kwiluka uli ndi cakuti iyasenuka ukufuma pa nsita ino yamukazizye umu uzya?
ILYASI 25
Yakobo Nu Lupwa Yakukila Uku Eguputo
U mulandu ci uno ya mwana Yakobo yayamanga ukuti aina Izlaeli, kwaula kuyama ukuti aina Yakobo?
ILYASI 26
Yobo Wali Uwa Cuvwiila Kuli Leza
Yobo waponzizye ivyuma vyakwe, ana yakwe alino alwala nu kulwala. Uzye a Yeova wamufululanga?
ILYASI 27
Mwene Umwipe Watandika Ukuteeka Eguputo
U mulandu ci uno wanenile antu yakwe ukuti yafwile ukukoma ana yonsi aonsi?
ILYASI 28
Vino Akanya Ka Mose Kaapuswike
Nyina walonda inzila yakupususizya umwana.
ILYASI 29
Icalenzile Ukuti Mose Apuuke
Lino Mose wali ni myaka 40 welenganyanga ukuti angapususya aina Izlaeli, lelo insita yali itali ifike.
ILYASI 30
Cimpuza Cikwaka Icimbilimbili
Leza waomvya ivizungusyo ivingi pa kwazwa mose ukwiluka ukuti insita yakuti akulule aina Izlaeli ukuyafumya mu Egupto yatifika.
ILYASI 31
Mose Na Aloni Yaaya Kuli Falao
Umulandu ci uno Falao wakana kuvwila Mose nu kuleka aina Izlaeli yafume mu Egupto?
ILYASI 32
Ivinkunka 10
Leza waleta vinkunka 10 pa ina Egupto pa mulandu wakuti Falao kateka wa mu Egupto wakana ukuleka aina Izlaeli kufuma mu Egupto.
ILYASI 33
Yaalamba Yemba Muyenzu
Pa mulandu na maka yako Leza, Mose wapaatula Yemba Muyenzu nu kuleka aina Izlaeli kupita apuume.
ILYASI 34
Vyakulya Vino Aina Izlaeli Yataalolapo
Icakulya ci caponanga ukufuma ukwi Yulu
ILYASI 35
Yeova Wapeela Aina Izlaeli Amasunde
Amasunde ci yaili aaluta masunde 10?
ILYASI 36
Akana Ka Ng’ombe Kakwe Goldi
U mulandu ci uno antu yatandika ukupepa akana ka ng’ombe?
ILYASI 37
Itenti Lya Kupepelamo
Imbokosi ya upangano yaisungilanga mu muputule wa mukasi sana.
ILYASI 38
Inengu 12
Inengu 10 zyalanda ivipusane ni vyalanda inengu 2. Aaweni pali ya yano aina Izlaeli yuvwila?
ILYASI 39
Intuwa Yakwe Aloni Yawalula
Uzye icimuti cume icingawalula? nu kukwata ivizao ivice pa nsita sile inono?
ILYASI 40
Mose Uuma Umu Ciliwe
Mose wafumizya antu manzi, lelo walenga na Yeova ukusoka.
ILYASI 41
Inzoka Ya Mukuwa
Umulandu ci uno Leza watuma inzoka zya usungu kuti zyaluma aina Izlaeli?
ILYASI 42
Punda Wavwanga
Punda walola cintu cimwi cino Balamu atange aalole.
ILYASI 43
Yoswa Waaya Intunguluzi
Mose acili na maka, nomba icani cino Yoswa wamupyanila?
ILYASI 44
Laabu Wafisa Inengu
Uzye Laabu wacita uli pakuti acingilile aonsi yaili, napya icani cino waleenga ukuti yace yamucitile?
ILYASI 45
Yakulamba Uluzi Lwa Yodani
Icizungusyo cacitika lino Simapepo walyata umu manzi.
ILYASI 46
Iviumba Vya Yeliko
Uzye umwando uungalesha iciumba ukukanawa?
ILYASI 47
Mupuupu Umu Izlaeli
Uzye umuntu wenga umwipe aangalenga antu aingi yaculilemo?
ILYASI 48
Aina Gibyoni Yaacenjiile
Yasomba Yoswa na ina Izlaeli pakuti yacite icipangano nayo, Lelo aina Izlaeli yatwalilila ukusunga icipangano nayo.
ILYASI 49
Ilanzi Limilila
Yeova wacisile icintu cimwi kuli Yoswa cino atatazile acitapo ku cisila napya ataatala waciswilizyapo.
ILYASI 50
Anaci Yaili Asipe
Balaki watungulula ivita vya Ina Izlaeli mu nkondo, nomba umulandu ci uno Yaeli uwapokelamo ululumbi?
ILYASI 51
Luti Na Naomi
Luti wasya ulupwa lwakwe nu kutandika ukwikala na Naomi pakuti aombela Yeova.
ILYASI 52
Gidyoni Na Onsi 300
Leza wasolola asilika afikepo kuomvya inzila ya mucenjelo.
ILYASI 53
Ulayo Wakwe Yefuta
Ulayo uno walavile kuli Yeova wamukumile kumwi nu mwanakwe umukazyana.
ILYASI 54
Umonsi Uwakwatiisye Amaka
Uzye Delila wacisile uli pakuti amanye icalenzile kuti Samusoni akwatisye amaka?
ILYASI 55
Kalumendo Katandika Ukuombela Leza
Leza waomvya Samweli ukunena Simapepo Eli mazwi aalume.
CIPUTULWA 4
Kufuma Apa Mwene wa Kutandikilapo Uwa Ina Izlaeli Ukufika Lino Yayasenzile Umu Uzya Uku Babiloni
ILYASI 56
Saulo, Umwene Wa Kutandikilako Uwa Ina Izlaeli
Pa kutandika Leza wasolwile Saulo lelo pa cisila wizile amukana, ivyani vino tungasambililako.
ILYASI 57
Leza Wasoolola Davidi
Ivyani vino Leza waweni muli Davidi vino kasema Samweli wafizilwe ukulola?
ILYASI 58
Davidi Na Golyati
Icalenzile kuti Davidi acimvye Golyati.
ILYASI 59
Umulandu Uno Davidi Alinzile Ukupuukila
Pakutandika Saulo watemilwe Davidi lelo pacisila wizile aya nu lupato lwa mu mwenzo. Icani calenzile?
ILYASI 60
Abigelo Na Davidi
Abigelo walanzile ukuti iya iciwelewele, lelo ukucita ci kwalenzile kuti apusuke.
ILYASI 61
Davidi Yaamusoolola Ukuya Umwene
Vino Davidi wacitanga vyalanganga ukuti walinzile ukuya umwene.
ILYASI 62
Intazi Umu Ng’anda Yakwe Davidi
Vino Davidi wacisile vyalenzile kuti ailetelele nu kuletelela ulupwa lwakwe pa myaka iingi.
ILYASI 63
Umwene Wa Mano Solomoni
Uzye umu cumi wali nu kuputula umwana paili?
ILYASI 64
Solomoni Wakuula Ing’anda Ya Kupepelamo
Nanti cakuti Solomoni wakwatisye mano, wizile atunkwa ukucita cintu cimwi cipisye.
ILYASI 65
Uwene Yaupaatula Paili
Lino sile Yeloboamu watandike ukuteeka, walenzile antu kutandika ukutama masunde yakwe Leza.
ILYASI 66
Yezebele, Namwene Umwipe
Walondanga sile ukucita vino akulonda.
ILYASI 67
Yeosafati Wataaile Yeova
Uzye cingacitika ukuti asilika yaye uku nkondo na kiimba aatakweti ni canzo icili consi ale awino akuyatungulula?
ILYASI 68
Alumendo Yaili Aatuutulwike
Uzye umuntu umufwe angaya nu umi nupya? Icintu cico cacitike!
ILYASI 69
Mukazyana Wavwa Umonsi Wa Lulumbi
Waali umusipe, napya calenzile kuti kucitike icizungusyo.
ILYASI 70
Yona Ni Ciswi Cikulu
Yona wasambilile isambililo lya kuti kucita cino Yeova walanda kwacindama.
ILYASI 71
Leza Walaya Ukuti Kulaya Paladaise
Paladaise wa nkolelo wali umunono, lelo wali nu kusandululwa ukuya insi yonsi.
ILYASI 72
Vino Leza Wavwilizye Umwene Hezekiya
Usiku sile onga, malaika umola asilika aina Asilya 185,000.
ILYASI 73
Umwene Umusuma Uwa Kusyalikizya Uwa Ina Izlaeli
Lino wali sile umwance, Yosiya wacisile vimwi ivyalanzile ukuti wali umusipe.
ILYASI 74
Umonsi Aataakweti Intete
Yelemiya welenganyanga ukuti waali umwance atange aye kasema, lelo Yeova wamanyile ukuti angaomba.
ILYASI 75
Alumendo 4 Umu Babiloni
Yatwalilile ukuya acumi nanti cakuti yaali kutali ni ndupwa zyao.
ILYASI 76
Musumba Wa Yelusalemu Onoonwa
Umulandu ci uno Yeova wazumilizye aina Babiloni ukonona Yelusalemu?
ILYASI 77
Yaakaanyile Ukufukamila Icinkolanya
Uzye Leza angatuula acance yaa yatatu umwi lungu lya moto?
ILYASI 78
Ivilembo Pa Ciumba
Kasema Danieli wasenula amazwi 4 aatale cuze.
ILYASI 79
Danieli Umu Ciwina Cakwe Ya Cisama
Danieli yamupingula ukufwa, uzye kwali vino walinzile ukucita pakuti yatamupingula vii?
ILYASI 80
ntu Yakwe Leza Yaafuma Umu Babiloni
Mwene Sailasi wa Pesya wafikilizya usesemo lino wacimvya Babiloni, napya wafikilizya usesemo uze.
ILYASI 81
Yaataaile Ukuti Leza Alayazwa
Aina Izlaeli yasoolola ukuvwila Leza ukucila ukuvwila muntu. Uzye Leza wali nu kuyapolelela?
ILYASI 82
Modekai Na Esita
Na Mwene Vasyiti waali umusuma cuze, nomba mwene Aasuwelo wamufumya pali una Mwene nu kwikapo Esita. Icani calenzile?
ILYASI 83
Viumba Vya Yelusalemu
Lino yakukuula ilinga, aomvi yaiteyanyanga ni vyanzo kasanya nu usiku.
CIPUTULWA 6
Kuvyalwa Kwakwe Yesu Kufika Lino Wafwile
ILYASI 84
Umungeli Waaya Kuli Maliya
Ali ni landwe kufuma kuli Leza lyakuti: Maliya aali nu kukwata umwana aalaya kateeka manda pee.
ILYASI 85
JYesu Wavyalwa
Umulandu ci uno aalaya Umwene angavyalilwa umukalila ivinyama?
ILYASI 86
Aonsi Yano Ulutanda Lwatungulwile
Aweni watungulwile ya magi kuli Yesu? Ala mungazunguka pa casuko.
ILYASI 87
Yesu Umu Ng’anda Ya Kupepelamo
Nanti sile aikolo asambilizyanga mu ng’anda Ikulu yakwe Leza Yazungwike.
ILYASI 88
Yoane Wawatizya Yesu
Yoane wawatizyanga yakaifya, nomba Yesu wene atatazile aifyepo. Umulandu ci uno wawatiziwe
ILYASI 89
Yesu Waziifya Ing’anda Ya kupepelamo
Yesu wali nu kutemwa nanti cakuti pa nsita ii wasosile.
ILYASI 90
Yesu Nu Mwanaci Pa Cifula
Uzye amanzi ci yano Yesu akapeela angalenga kuti mwanaci atuvwapo ulusala napya?
ILYASI 91
Yesu Ali Na Antu pa Mwamba Akuyasambilizya
Sambililini kuli vino Yesu wasambilizye pa mwamba wa olivi.
ILYASI 92
Yesu Watuutulula Umufwe
Yesu waomvizye maka yako Leza nu kuvwanga sile mazwi yaili pakuti mwana Yailo mukazyana atutuuluke.
ILYASI 93
Yesu Waliisya Antu Aingi Cuze
Uzye icani cino tungasambilila ku cizungusyo cino Yesu wacisile ica kulisya antu aingi cuze?
ILYASI 94
Yesu Watemwa Ana Anoono
Yesu wasambilizya atumwa kuti yalinzile kusambilila ku yana yanono.
ILYASI 95
Vino Yesu Wasambilizyanga
Yesu waomvyanga milumbe pa kusambilizya wakwe vino walanzile nu mulumbe pa mwina Samalitani.
ILYASI 96
Yesu Wapozyanga Alwale
Umulandu ci uno Yesu wacitilanga ivizungusyo?
ILYASI 97
Yesu Wailangizya Ukuti U Mwene
Antu aingi cuze yamupokelile, lelo asi yonsi yamutemilwe.
ILYASI 98
Apa Mwamba Wa Miolivi
Yesu wanena atumwa yakwe 4, pa vintu vikucitika ndakai.
ILYASI 99
Yali Umu Muputule Wa Papela
Umulandu ci uno Yesu wanenela asambi yakwe ukulacita icintu cii cila mwaka?
ILYASI 100
Yesu Umu Calo
Umulandu ci uno Yuda watomola Yesu pa kumufutuka?
ILYASI 101
Yesu Yamukoma
Lino iyamupopela pa cimuti, waalaya pali paladaise.
ILYASI 102
Yesu watuutuluka
Lino malaika wasisya iciliwe cino yayalile pi lindi lyakwe Yesu, asilika yazunguka lino yalola umukasi.
ILYASI 103
Umu Muputule Ufungeko
U mulandu ci uno asambi yatamanyile Yesu lino watutulwike?
ILYASI 104
Yesu Waswilila Ukwiyulu
Lino Yesu atali aswilile ukwiyulu, wanena asambi yakwe icintu conga cakusyalikizya.
ILYASI 105
Yali Umu Yelusalemu Yakuloleela
Umulandu ci uno Yese watuma umupasi wakwe wa muzilo pa wanda wa pa pentekosti?
ILYASI 106
Yayafumya Umu Cifungo
Intunguluzi zya mapepo zya ci Yuda zyanyepa atumwa pakuti yataasimikila, lelo Leza wacita cizungusyo.
ILYASI 107
Sitivini Yamutamoola Na Mawe
Lino atali akomwe Sitivini wapepa ipepo ilicindame.
ILYASI 108
Ulendo Wa Ku Damasiko
Uluswepo lwa kupofwisya ni zwi kufuma kwi yulu vyalenga kuti Paulo asenuke.
ILYASI 109
Petulo Watandalila Konelio
Uzye Leza akalola antu a mitundu imwi ukuti yacindama kuluta auze?
ILYASI 110
Timoti Watandika Ukwavwa Paulo
Timoti wasya ulupwa nu kutandika ukuombela pamwi na Paulo mu lwendo lwa kusimikila.
ILYASI 111
Mulumendo Uwasipulanga
Yutuko wasipulanga lino paulo akulanda malyasi yaili, icacitike pa nsita yii cali cizungusyo.
ILYASI 112
Yaunda Apiipi Ni Cilila
Lino yonsi utailo wasila alino Paulo wapokelela mazwi kuli Leza aamukomya.
ILYASI 113
Paulo Ali Uku Loma
Paulo wali nu kucita uli pakuti aombe mulimo lino aali mu cifungo?
CIPUTULWA 8
Vyonsi Vino Baibo Yasoowela Vikacitika
ILYASI 114
Iviipe Vyonsi Vilasila
Umulandu ci uno Leza alatumila ivita vyakwe ivikatungululwa na Yesu pa Amagedoni
ILYASI 115
Paladaise Apa Mpanga Ya Pansi
Antu yali nu kwikala mu paladaise ndi vino cali pa kutandika.
ILYASI 116
Vyakucita Pakuti Tukikale Amanda Pee
Uzye tulinzile sile ukupelela pa kumanya Yeova na Yesu? Avyani na vyuze ivikalondekwa?
Study Questions for My Book of Bible Stories
Scriptures and study questions designed to help young ones get the most out of each Bible story.


text:
Mwakolanya Vino Yesu Wali Umusipe na Vino Wilukanga
“Mwamutemwa nanti angala mutamulola, nupya ndakai musyamulola lelo mwamutaila.”—1 PET. 1:8.
1, 2. (a) Uzye tungacita uli pakuti tuye pali yaayo aalapusuka? (b) I cani icingatwazwa ukutwalilila ukuya apa lwendo lwa ku umi?
LINO twizile tuya asambi yakwe Yesu, twatandike ulwendo. Ulwendo luno twatandike lungatutungulula uku umi, ungaya umi wa kwiyulu nanti pano nsi. Yesu walanzile ati: “Lelo wino wensi alaposya ukufika nu ku mpelelekezyo [impelelekezyo ya umi wakwe ndakai nanti impelelekezyo ya nsi ii iipe] wene alatuulwa.” (Mate. 24:13) I cumicumi, ndi twatwalilila ukuya na ucisinka, tungaya pali yaayo aalapusuka. Nomba lino tuli apa nzila ya ku umi, tulinzile ukucenjela ukuti tutapumbulwa nanti ukuponga. (1 Yoa. 2:15-17) Uzye tungacita uli pakuti tutwalilile pa lwendo lwitu?
2 Yesu watulangiliile ivyakucita. Ulwendo lwakwe lwalembwa muli Baibo. Ndi twasambilila pa vyeo kwene vivyo, tukaamanya vino Yesu waya. Tungatandika ukumutemwa sana nu kumutaila. (Welengini 1 Petulo 1:8, 9.) Iusyini ukuti umutumwa Petulo walanzile ukuti Yesu watupeezile icilangililo ukuti twalondela umu ntampulo zyakwe. (1 Pet. 2:21) Ndi cakuti tukulondela umu ntampulo zyakwe, tulapokelela “ufyusi” pa mulandu wa utailo witu, kulikuti umi wa pe. * Umwisambililo ilifumileko, twasambiliile pali vino tungakolanya vino Yesu waicefizye na vino wasakamalanga antu. Lekini lyene tusambilile pali vino walanganga ukuti wali umusipe nupya wilukanga.
YESU WASIPA
3. Uzye ukusipa kwalola mwi, nupya i cani icikalenga tuye asipe?
3 Ukusipa kungatulenga ukuya akome nu kutwazwa ukutwalilila ukuombela Leza ukwaula ukutoovoka. Umuntu musipe yaamulondolola ukuti “akazizimizya lino ali ni ntazi,” “ukutwalilila ukucita ivyaololoke,” nupya “akatwalilila ukuya nu utailo na lino akucula.” Umuntu musipe waya ni miyeele nayuze isuma, kulikuti akatiina Leza, akataaila vyonsi vino Leza walaya, nupya waya nu kutemwa. U mulandu ci? Ukutiina Leza kukalenga kuti tutaatiina antu. (1 Sam. 11:7; Mapi. 29:25.) Ukutaila malayo yakwe Leza kukatulenga ukukaanatoovoka ndi twaya ni ntazi nupya tusitiina ivingatucitikila ukunkoleelo. (Masa. 27:14) Ukutemwa ukwaula ukaitemwe kukalenga tutwalilile ukuya asipe nalino itumanya ukuti ukuombela Leza kungatuletela intazi iziipisye. (Yoa. 15:13) Ukutaila Leza u kukatulenga kuti tuye aasipe nu kulondela umu ntampulo zya Mwanakwe.—Masa. 28:7.
4. Uzye Yesu walangiliile uli ukuti wali umusipe ala atenzi na “yakasambilizya” umu ng’anda yakwe Leza ikulu? (Lolini cikope cakutandikilako.)
4 Na lino Yesu wali ni myaka 12 iya kuvyalwa pano nsi, wasifile nu kutwalilila ukucita ivyaololoke. Elenganyini pali vino vyacitiike lino Yesu wali “mu ng’anda ikulu yakwe Leza ala atenzi na yakasambilizya.” (Welengini Luka 2:41-47.) Ya kasambilizya yaaya yaamanyile sana Masunde yano Yeova wapezile aina Izlaeli alino na masunde ya antu aalenganga ukuti antu yataacindika Masunde yaayo. Lelo Yesu atuvwile intete nu kwikala mya, ‘uvwanga nu kuuzya mauzyo.’ Ukwaula nu kutwisika atuzyanga amauzyo yano ance yakauzya. Yesu afwile uzyanga amauzyo aalenzile ukuti yakasambilizya yaaya aali asambilile sana, yaelenganya nu kuzunguka. Nanti lino yasimapepo yezyanga ukuzya Yesu amauzyo yakumupaazya pakuti yamucimvye, yaafizilwe ukumutonsya. Yonsi auvwanga vino wavwanganga, ukwikako na yasimapepo, ‘yaazungukanga pa kwasuka kwakwe ukwa mano’—nupya Yesu wapeelanga ivyasuko ivyalanganga ukuti watungililanga icumi icaya Umwizwi Lyakwe Leza!
5. Uzye Yesu walangiliile uli ukuti wali umusipe lino wasimikilanga?
5 Lino Yesu wasimikilanga pano nsi, walangiliile ukuti wali umusipe umunzila izingi. Wasokolwile yasimapepo aasambilizyanga antu ivyaufi. (Mate. 23:13-36) Yesu ataaikowizye uku vintu iviipe ivyacitikanga umu nsi. (Yoa. 16:33) Watwaliliile ukusimikila nanti icakuti alwani yakwe yaamukaanyanga. (Yoa. 5:15-18; 7:14) Imiku iili, waile azinga antu aakowezyanga ing’anda yakwe Leza iyakupepelamo, wacisile vivyo ukwaula intete.—Mate. 21:12, 13; Yoa. 2:14-17.
6. Uzye Yesu walangiliile uli ukuti wali umusipe pa wanda uno wafwile?
6 Cikatukomelezya sana ndi twelenganya pali vino Yesu wasifile lino waculanga. Elenganyini pali vino walangiliile ukuti wali umusipe pa wanda uno alwani yakwe yaali nu kumukoma. Yesu wamanyile ivyali nu kumucitikila lino umwi pa yasambi yakwe wali nu kumusenuka alino nu kumukazya uku yalwani. Nomba, pa cakulya ca Ucilo, Yesu wanenyile Yuda ati: “Kalauka kacite cino uli nu kucita.” (Yoa. 13:21-27) Umu calo ca Getesemani, Yesu waimanyisizye ukwaula ni intete uku yasilika aizile umu kumulema. Nanti cakuti umi wakwe wali umu uzanzo, walanzile amazwi aalenzile ukuti asambi yakwe yacingililwe. (Yoa. 18:1-8) Lino yaamuuzizye ivyuzyo umu cilye ca Saniedilini, wavwanzile ukwaula nu kupita umu mbali ukuti wene wali a Klistu nu kuti wali a Mwana Leza, nanti icakuti wamanyile ukuti simapepo mukalamba walondanga ukuzana apaakumupeelela umulandu pakuti yamukome. (Mako 14:60-65) Yesu watwalilile ukuya uwakaele ukufika na lino wafwile pa cimuti. Lino kwasiile panono kuti afwe, wapuunzile ni izwi lya kucimvya ati: “Casila!”—Yoa. 19:28-30.
MWAKOLANYA UKUSIPA KWAKWE YESU
7. Mwe yacance, uzye mukauvwa uli ukwamwa ukuti mwemwe Nte Yakwe Yeova, nupya mungalanga uli ukuti mwasipa?
7 Uzye tungaakolanya uli ukusipa kwakwe Yesu? Lino muli uku Sukulu. Mwe yacance, mukasininkizya ukuti mwasipa lino mukuimanyisya uku yauzo apa sukulu ukuti mwemwe Inte Yakwe Yeova, nanti icakuti ukucita vivyo kungalenga auzo yaamuseka. Ndi mukucita vivyo, mukalanga ukuti mukauvwa ningo sana ukwamwa ukuti mwemwe Nte Yakwe Yeova. (Welengini Masamu 86:12.) Yangaamupatikizya ukuti namwe muzumile ukuti ivintu vyasangwike sile. Nomba, mwakwata usininkizyo wakwe vino mwasambilila muli Baibo ukuti Leza u waumvile ivintu vyonsi. Mungaaomvya kabuku ka Cizungu akakaalanda pali vino umi watandiike (The Origin of Life—Five Questions Worth Asking) ukwasuka yaayo angatemwa ukumanya “pali vino mukapaalila.” (1 Pet. 3:15) Lyene mulaauvwa ningo sana ukumanya ukuti mukuomvya icumi icaya Umwizwi Lyakwe Leza.
8. I vyani ivikalenga twasimikila ukwaula intete?
8 Umu mulimo witu uwa kusimikila. Swe Ina Klistu acumi, tulinzile ukutwalilila “ukuvwanga nu kusipa pa mulandu na maka yakwe Yeova.” (Mili. 14:3, NW) I vyani ivikalenga twasimikila ukwaula intete? Twamanya ukuti tukaneena antu icumi lino tukusimikila, pano tukaomvya Baibo. (Yoa. 17:17) Twamanya ukuti “tukaombela pamwi na Leza” nu kuti umupasi wa muzilo ukatwazwa. (1 Kol. 3:9, NW; Mili. 4:31) Twamanya ukuti ndi tukuombesya umu mulimo wa kusimikila, tukalanga ukuti twaipelesya kuli Yeova nu kuti twatemwa antu yanji. (Mate. 22:37-39) Twasipa sana, fwandi kusi umuntu aangatulesya ukusimikila. Tukaombesya pakuti twasokolola ufi uwaya umu mipepele yaufi iikalenga antu yatamanya icumi. (2 Kol. 4:4) Nupya tulatwalilila ukusimikila ilandwe lisuma nanti antu yatukanye, ukutuseka, nanti ukutuzunya.—1 Tesa. 2:1, 2.
9. Uzye tungaalanga uli ukusipa lino tukucula?
9 Lino tukucula. Ukutaila Leza kukatulenga ukuya asipe sana nu kukanaya ni ntete lino twaponelwa ni ntazi. Ndi wino twatemwa wafwa, tukaloosya, nomba tusiita ukutaila ukuti afwe yalatuutuluka. Tukapepa kuli Leza wino aali “ntulo ya kutekeziwa konsi” pakuti atupe amaka. (2 Kol. 1:3, 4; 1 Tesa. 4:13) Ndi twalwala sana nanti ukucisika iciipisye, tungaawaikwa, nomba tusiita ukuya na ucisinka. Tukakaana ukupoziwa ukuomvya inzila izisiuvwana na vino Baibo ikaalanda. (Mili. 15:28, 29) Ndi twaya sana nu ulanda pa mulandu nu kuluvyanya, ‘yakampingu itu yangaatuvunuka,’ lelo twataila Leza pano wene “akaya umupipi sana na yayo ati yaputuka imisana,” fwandi tusiita ukumuombela. *—1 Yoa. 3:19, 20; Masa. 34:18.
YESU AKAILUKA
10. Uzye ukwiluka i cani, nupya imivwangile ni micitile yakwe ya kapepa yakwe Yeova aakailuka, yaaya uli?
10 Ukwiluka u kupingula ningo pa vintu, aamaka yakulekanya icisuma ni ciipe nu kusoolola ukucita icisuma. (Ayeb. 5:14) Ukwiluka kwalondololwa ukuti, “a maka yakupingula ningo pa vintu vyakwe Leza.” Kapepa wakwe Leza aakailuka, akalanda nu kucita ivintu ivikazanzya Leza. Umuntu wa musango uwo akasoolola amazwi aakaavwa ukucila ukusosya yauze. (Mapi. 11:12, 13) Wene asisoka zuwa, “akateeka umwenzo.” (Mapi. 14:29) Wene asipumbuka “umu nzila yakwe,” lelo akatwalilila ukucita ivisuma pa lwendo lwakwe ulwa ku umi. (Mapi. 15:21) Uzye tungacita uli pakuti twailuka? Tulinzile ukusambilila Baibo nu kuomvya vino tukusambilila. (Mapi. 2:1-5, 10, 11) Cikaazwa sana ndi tukwelenganya pali vino tungaakolanya Yesu, umonsi uwilukanga sana ukucila antu yonsi aayapo nu umi pano nsi.
11. Uzye Yesu walangiliile uli ukwiluka umu mivwangile yakwe?
11 Yesu walanganga ukwiluka muli vyonsi vino wavwanganga nu kucita. Umu mivwangile yakwe. Wapingulanga ningo lino wasimikilanga, ukusoolola “mazwi asuma” aazungusyanga antu. (Luka 4:22; Mate. 7:28) Ilingi walekanga Izwi Lyakwe Leza ukumuvwangilako, wawelenganga, ukulanda sile amazwi aaya Umwizwi Lyakwe Leza, nanti ukulozya uku malembelo pa kulanda icisinka cimwi. (Mate. 4:4, 7, 10; 12:1-5; Luka 4:16-21) Yesu walondololanga Amalembelo, nupya wafikanga aakutikanga pa myenzo. Lino watuutulwike, pa kulanzyanya na asambi yakwe yaili ala ali nayo pa lwendo lwa ku Emausi, ‘wayalondolweliile vyonsi ivyaya umu mpampulo zyakwe Mose na yakasema.’ Asambi yakwe iizile yalanda ukuti: “Uzye myenzo itu itali ikupya uku luzango lino walakulanda naswe . . . nu kutulondolwela malembelo?”—Luka 24:27, 32.
12, 13. I cani icikaalanga ukuti Yesu ataasokanga zuwa nupya walangulukilangako antu?
12 Muli vino wacitanga. Ukwiluka kwavwile Yesu ukuya umuteekele muli vino wacitanga, na cii camulenganga ukuti ‘ataasoka zuwa.’ (Mapi. 16:32) Wali uwa “mutembo.” (Mate. 11:29) Lyonsi wateekelanga asambi yakwe umwenzo nanti icakuti insita zimwi yaaluvyanyanga. (Mako 14:34-38; Luka 22:24-27) Atasokanga na lino yamwi yamufyenga.—1 Pet. 2:23.
13 Nupya ukwiluka kwalenganga Yesu ukulangulukilako antu. Atuumililanga sile uku Masunde Yakwe Mose; wamanyanga umulandu uno Isunde lilyo lyaelako nupya wacitanga vivyo kwene. Elenganyini pa mazwi aaya pali Mako 5:25-34. (Welengini.) Umwanaci umwi uwalwile indwala ya kufuma uwazi wapisile umwiumba lya yantu, ayalema ivyakuzwala vyakwe Yesu, nupya wapozile. Ukulingana ni Sunde Lyakwe Mose, umwanaci wiyo wali umukowele, fwandi ataalondekanga ukukumya umuntu nanti umwi. (Levi. 15:25-27) Nomba Yesu—uwamanyile nu kwiluka “vintu vikulu kuluta, vya mu masunde” ukwikako sile “mizu nu ufuma cumi”—atamukalipiile lino walemile uku vyakuzwala vyakwe. (Mate. 23:23) Lelo, wavwanzile cikuuku-cikuuku ati: “Kaciwe, utailo wako wakupozya. Pita ulumi, upoziwe ku ndwala yako.” Cikatuletela sana insansa ukumanya ukuti ukwiluka kwalenzile Yesu ukulanga uluse lwa musango uu!
14. I cani cino Yesu wasoolwile ukucita, nupya watwalilile uli ukucita vivyo kwene?
14 Umu umi wakwe. Yesu walangiliile ukwiluka lino wasoolwile ningo ivya kucita umu umi wakwe nu kutwalilila ukucita vivyokwene. Waipeelisye sana ukuomba umulimo wakusimikila ilandwe lisuma, umu umi wakwe onsi lino wali pano nsi. (Luka 4:43) Nupya Yesu watwalilile ukuomba ningo, nupya wapingulanga ningo ivyakucita pakuti aasumba sana mano pa mulimo wa kusimikila nu kusininkizya ukuti waombwa ningo. Wasolwile ningo ukwangupazya umi pakuti aomvya insita yakwe na maka umu mulimo wa kusimikila. (Luka 9:58) Yesu wilwike ukuti walondekwanga ukwazwa yauze pakuti yakatwalilile ukuomba umulimo wa kusimikila lino wafwa. (Luka 10:1-12; Yoa. 14:12) Wanenyile alondezi yakwe ukuti wali nu kutwalilila ukuyazwa umu mulimo kwene uu “kufika na pa wanda wa mpelelekezyo ya nsi.”—Mate. 28:19, 20.
MWAKOLANYA UKWILUKA KWAKWE YESU
15. Uzye tungalanga uli ukwiluka umu mivwangile itu?
15 Lekini tulande pa nzila nayuze ino tungakolanyizizyamo Yesu. Umu mivwangile. Lino tukuvwanga na yakapepa yanji, tukaomvya amazwi akuyakomelezya ukuluta ukuomvya amazwi aakuyatoovola. (Efes. 4:29) Lino tukuneena antu pa Wene wakwe Leza, tukaomvya amazwi asuma aacemekwamo “musilya.” (Kolo. 4:6, NW) Tukaezya ukwiluka nu kumanya vino antu yano tukusimikilako yakulondekwa na vino yaasumbako sana amano alino itusoolola amazwi aasuma aakuomvya. Twamanya ukuti ndi tukuomvya amazwi aasuma, antu yangatandika ukuvwa ilandwe lisuma. Cuze i cakuti, lino tukulondolola vino twazumilamo, tukaleka kuti Baibo yatuvwangilako. Acino fwandi, tukaomvezya sana Baibo nu kuwelengela antu pano cingaliinga ukucita vivyo. Twamanya ukuti amazwi aaya muli Baibo yaakwatisya amaka ukuluta amazwi itu yano tungaomvya.—Ayeb. 4:12.
16, 17. (a) Uzye tungalanga uli ukuti tusisoka zuwa nu kuti tukalangulukilako yauze? (b) Uzye tungacita uli pakuti tutwalilile ukusumba sana amano pa mulimo wakusimikila?
16 Muli vino tukacita. Ukwiluka kukatulenga ukucita ivisuma, nu kutwazwa ukuti ‘tutaasoka’ zuwa. (Yako. 1:19) Ndi yamwi yatwifya, tukaezya na maka ukwiluka icalenga kuti yavwange nanti ukucita vimwi. Kucita vivyo kungalenga kuti tutaasoka sana nu kutwavwa “kusuula” vino yamwi yatuluvyanya. (Mapi. 19:11) Ukwiluka kukatulenga nu kulangulukilako yauze. Tusiilonda ukuti aina itu yaacita vino yatanga yakwanisye ukucita, tukaiusya ukuti limwi yangaya ni ntazi zino tutanga tumanye ningo. Tukaitemelwa ukuvwa lino yakutuneena vino yakwelenganya nupya ndi calinga tukazumila nu kuomba ukulingana na vino yakwelenganya.—Filipi 4:5.
17 Umu umi witu. Vino sweswe yalondezi yakwe Yesu, tukailuka ukuti kutaaya umulimo uwacila apisyuko lya kuombako umulimo wa kusimikila ilandwe lisuma. Tukatwalilila ukuombela Leza lino tukupingula ningo ivya kucita pakuti tutwalilile ukusumba sana amano uku mulimo wa kusimikila. Tukasoolola ukukolezya imilimo yakwe Leza muli vino tukacita nu kwangupazya umi witu pakuti tuipeelesye ukuombesya umu mulimo uwacindama sana uwa kusimikila lino impelelekezyo itatala iza.—Mate. 6:33; 24:14.
18. Uzye tungacita uli pakuti tutwalilile pa lwendo lwa ku umi, nupya i cani cino mukulondesya ukucita?
18 Uzye tutatemilwe sana ukusambilila pa miyele imwi-imwi isuma cuze ino Yesu wakwata? Elenganyini pali vino ivintu vingatuziipila ndi twakwata insita yakusambilila pa miyele nayuze yakwe Yesu nu kumanya vino tungaamukolanya sana. Fwandi lekini twaombesya pakuti twalondela umu ntampulo zyakwe Yesu. Ndi tukucita vivyo, tulatwalilila ukuya apa lwendo lwa ku umi nupya tulapalama sana kuli Yeova, wino Yesu wakolanyanga sana.
^ par. 2 Amazwi aaya pali 1 Petulo 1:8, 9 yaalemvilwe uku Ina Klistu aali nu upaalilo wa kuya ikala ukwiyulu. Lelo amazwi yaayo yakaomba na kuli yaayo aaya nu upaalilo wa kwikala pano nsi.
^ par. 9 Pakuti muwelenge pali yaayo alangaanga ukusipa lino yaaculanga, lolini Ulupungu Lwa Mulinzi, ulwa Ciyemba lwakwe Dizemba 1, 2000, mafwa 24-28; na Loleni! wa Cizungu wakwe Epulelo 22, 2003, mafwa 18-21; na wakwe Januwale 22, 1995, mafwa 11-15.


text:
Bibele ya fa Intaneti | BIBELE YA TOLOKO YA LIFASI LELINCA
Kana mwatabela kubala taba ye mwa %%?
Numere 34:1-29
34 Jehova hape abulelela Mushe, ali:2 “Ufe Maisilaele litaelo ze: ‘Hamuka kena mwa naha ya Kanana,+ ye ki yona naha yemuka fiwa kuli ibe saanda samina, yona naha ya Kanana ka kuya ka miseto yayona.+3 “‘Mululwani wamina wa kwa mboela ukakalela mwa lihalaupa la Zini bukaufi ni Edomo, mi mululwani wamina wa kwa mboela kwa lineku la upa, ukakalela kwa ngo ya Liwate la Lizwai.*+4 Mululwani wamina ukasikuluhela kwa mboela wa ñambamo ya Akarabimi+ mi ukazwelapili cwalo kuyo fita kwa Zini, mi ukayo felela kwa mboela wa Kadeshi-baranea.+ Kutuha fo, ukaliba kwa Hazari-adari+ ni kuzwelapili cwalo kuyo fita kwa Azimoni.5 Mululwani ukasikuluha haufita fa Azimoni ni kuliba kwa Mulapo* wa Egepita, mi ukayo felela kwa Liwate.*+6 “‘Mululwani wamina wa kwa wiko ikaba Liwate Lelituna* ni likamba. Wo ki ona okaba mululwani wamina wa kwa wiko.+7 “‘Cwale mululwani wamina wa kwa mutulo ikaba wo: Mukaeza mululwani kukalela kwa Liwate Lelituna kuyo fita kwa Lilundu la Hori.+8 Kuzwa kwa Lilundu la Hori, mukaeza mululwani kuisa kwa Lebo-hamati,*+ mi mululwani wo ukayo felela kwa Zedadi.+9 Mululwani ukazwelapili cwalo kuyo fita kwa Zifuroni, mi ukayo felela kwa Hazari-enani.+ Wo ki ona okaba mululwani wamina kwa mutulo.10 “‘Mi mukaeza mululwani kwa upa, kukalela kwa Hazari-enani kuisa kwa Shefami.11 Mululwani ukakalela kwa Shefami kuisa kwa Ribila kwa upa wa Aini, mi mululwani ukashetumuka ni kusila njetumuko ye kwa upa wa Liwate la Kinereti.*+12 Mululwani ukayo fita kwa Jordani ni kuyo felela kwa Liwate la Lizwai.+ Yeo ki yona yekaba naha yamina+ ni milulwani yeipotolohile.’”13 Mushe kihaa laela Maisilaele, ali: “Ye ki yona naha yemuka aba ka loto+ kuli ibe saanda samina, sina Jehova mwalaelezi kuli muife kwa masika a 9 ni hafu ya lusika lwa Manase.14 Kakuli lusika lwa Marubeni ka kuya ka lubasi lwa bahandataa bona, ni lusika lwa Magadi ka kuya ka lubasi lwa bahandataa bona, ni hafu ya lusika lwa Manase, sebaamuhezi kale saanda sabona.+15 Masika amabeli ni hafu ya lusika lwa Manase sebaamuhezi kale saanda sabona kwa upa wa Jordani bukaufi ni Jeriko, kwa mapazulelo a lizazi.”+16 Jehova hape abulelela Mushe, ali:17 “Ki a mabizo a baana babaka aba naha ye muyo luwa: ki muprisita Eliazare+ ni Joshua+ mwanaa Nuni.18 Mi mukaanga nduna alimuñwi mwa lusika ni lusika kuli atuse kwa kuaba naha yekaba saanda samina.+19 Ki a mabizo a baana bao: mwa lusika lwa Juda,+ ki Kalebu+ mwanaa Jefune;20 mwa lusika lwa bana ba Simioni,+ ki Shemuele mwanaa Amihudi;21 mwa lusika lwa Benjamine+ ki Eliadadi, mwanaa Kisiloni;22 mwa lusika lwa bana ba Dani,+ nduna ki Buki mwanaa Jogeli;23 kwa bana ba Josefa,+ mwa lusika lwa bana ba Manase,+ nduna ki Haniele mwanaa Efoda;24 mwa lusika lwa bana ba Efraimi,+ nduna ki Kemuele mwanaa Shitani;25 mwa lusika lwa bana ba Zabuloni,+ nduna ki Elizafani mwanaa Paranaki;26 mwa lusika lwa bana ba Isakare,+ nduna ki Palitiele mwanaa Azani;27 mwa lusika lwa bana ba Asere,+ nduna ki Ahihudi mwanaa Shelomi;28 mwa lusika lwa bana ba Nafetali,+ nduna ki Pedaheli mwanaa Amihudi.”29 Bao ki bona banaalaezi Jehova kuli baabele Maisilaele naha, mwa naha ya Kanana.+


text:
IFICINDEME IFI TUSAMBILILA MU MASHIWI ABALESA | YISAYA 24-28
BaYawe Balalama Abantu Babo
Koti muntu uuli ne mutima wa kupeela, baYawe balatupeela ifyakulya fya ku mupashi ifyakuti ubwingi.
“BaYawe ba mabumba bakabacitila abantu bonse icitenje”
25:6
Mu mpindi sha mu Baibolo, ukuliila pamo kwalukulangisha ati abalukuliila pamo bali pa mutunde kabili fibusa
“Ica finonene ifili ne mafuta amu mafupa, ica mfaina isha kale ishisanshilwe bwino”
Ifinonene ifili ne mafuta eli ne mfaina ishisanshilwe bwino filemakaninako ifyakulya fya ku mupashi ifiweme ifi baYawe batupeela


text:
Ivyeo pa Maofesi nu Kutandala
Tukumwama ni nsansa tukuti kalibu sana, mukize mukatandale uku maofesi itu ni vikuulwa vya kupulintilamo. Zanini vifulo ukwaya maofesi alino ni nsita ya kutandala.
Ku South Africa
1 Robert Broom Drive East
Rangeview
KRUGERSDORP
1739
KU SOUTH AFRICA
+27 11-761-1000
Kutandala
Kutampa pa Mande kufika pali Cisano
8:00 hrs kufika 11:00 hrs, nu kufuma 13:00 hrs kufika 16:00 hrs
Mulamala ukutandala pa maawala yaili
Vino Tukaomba
Tukapulinta mabuku, yamagazini, tubuku, nu tupepala twilandwe umu ndimi ukuluta pali 130 nu kuvituma uku vilongano ukucila pali 15,000 umu mpanga 20. Tukasenula impapulo izikalanda pali Baibo umu ndimi 23. Tukatungilila makule ya Mang’anda ya Wene umu mpanga 42.


text:
LUPUNGU LWA MULINZI Na. 1 2016 | Namwe Kwene Munguvwikisya Ivyaya Muli Baibo!
Uzye mwatala mwelenganyapo ukuti, ‘U mulandu ci uno ivyaya muli Baibo vyatala ukuvwikisya?’
LYASI LYAKUTANDIKILAKO
U Mulandu ci Uno Tulinzile Ukuvwikisya ivyaya Muli Baibo?
Antu aingi yakacindika sile Baibo ukwaula nu kumanya vino ingayavwa.
LYASI LYAKUTANDIKILAKO
Ibuku Ilyangupala Ukuvwa
Ivintu 4 ivingatwavwa uku sininkizya ukuti antu yonsi yanguvwikisha Baibo.
LYASI LYAKUTANDIKILAKO
Vino Mungacita Pakuti Mwauvwikisya Ivyaya Muli Baibo
U mulandu ci uno mungalondekwa ukuti umuntu umwi amwazwe ukuvwikisya ivyaya muli Baibo, nanti icakuti yapangwa umunzila yakuti yonsi yayuvwikisya?
Usomvi! Uzye Ulatala Usile?
Uzye usomvi walenga ukuti mutaya mu vikanza vya miteekele, mu macalici nanti umu tu-ungwe twa vya uculuzi?
Uzye Mwamanyapo Uli
Uzye i cacumi aaYuda yonsi aaile uku Yelusalemu pa Petekositi umu 33 C.E. yafumile “ku mpanga zyonsi zya muno nsi? Uzye vino aYuda ayanga uku Yelusalemu uku kuzevya ivimulo yavulanga, yayanga yakwikala kwi
MWAKOLANYA UTAILO WAO
“Nemo Namutemwa wa Mwana Nupya Wene U Muomvi Mutailwe wa Mwene”
I cani icazwile Timoti ukukanaya ni insoni nupya kangalila aakaomba ningo sana?
Ukwasuka Mauzyo Amuli Baibo
Ndi cakuti afwe yalatuutuluka, uzye yalaikala kwi?