text:
06. Keta, Pilikisya Kangi Uyege Nu Bumi: Buku Lya Buhano Nakimo - Yesu Omanyisya Nukuchisya
Outline: From Matthew and Mark. 24 sections. It has a picture book to go along with the recording.
Script Number: 423
Language: Ngonde
Theme: Life of Christ; Multiple themes
Audience: General
Style: Monolog
Genre: Bible Stories & Teac
Sophistication: General
Purpose: Teaching
Bible Quotation: Extensive
Status: Translation
Script Text
Yesu Omanyisya Nukuchisya: Ubwandilo
Mughonile mwesa, nguba ponya mungamu ya Yesu khristu. Isa gwagane nu manyisi wakukinda abamanyisi bosa. Ingamu yake yoYesu. Keta ififwani fya mwibuku kangi gwigule ikifwani kingi linga gwapilika ulwimbo ulu. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kwanda Yesu Ikumanyisya Abandu
Matai 5:1-48
Nkifwani iki, Yesu ikumanyisya abandu isya Kyala. Yesu afumile kwa Kyala kangi yomwana unkinde unyambala gwa Kyala yuyo asimenye syosa isya Kyala. Kyala Mwelu, loli nongwa yakuti abandu bakwinogona imbibi nu bomba imbibi bapagwike kwa Kyala. Loli Kyala atumileYesu ukuti asabamanyisye abandu mumo babagile ukumanyila Kyala. Lino nguyapobabula isi Yesu akamanyisyagha abandu bo ali pakisu kya pasi ukuti mmanyile inyingi isya Kyala ugwabwanaloli nu gwabumi. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Bubili Inyumba Sibili
Matai 7:24-27
Yesu, ayobile akapango kabandu babili mu kifwani iki. Umundu yumo ayengile inyumba yake palwalabwe. Ilwalabwe lo lwalo ulukafu. Bo umbelo gwisile inyumba iyi yilinkusita nukugwa. Umundu yungi ayengile inyumba pa nsanga. Bo umbelo gwisile inyumba yake yilinkugwa. Yesu atile kumundu uyu ayengile inyumba palwalabwe ali namahala.
Nanuswe tuyenge ubumi bwitu pa lwalo ulukafu. Yesu yo lwalo lwitu ulukafu. Tupilikileghe ifimanyisyo fyake. Linga tukumpilikila isakututulagha uswe ukuntola setano, naminong’ono nakayilo akabibi mbumi bwitu. Yesu ikuyagha maka ghitu kangi ikutulongosyaga bwila nalinga nkabalilo aka ndamyo. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Butatu Ulumuli Lubonekege
Matai 5:14-16
Keta abandu mukifwani iki banu lumuli. Ka ulumuli tubombanalo fiki mungisi? Yumo uyu akolile ulumuli m’mwanya ukuti mubale nnyumba. Yumo umundu nkonyofu. Ofisa ulumuli kusi kukitundu. Yesu yolumuli lwankisu kangi ikutunangisya injila ya Kyla. Linga tukusubila mmyake nupilikila amasyu nukwikala nago abangi basoketa ulumuli lwa Yesu m’myitu. Yesu alinkuti, “Bo lwakeghe bunobuno ulumuli lwinu nkyeni mbandu, ukuti basibonege imbombo syinu inunu, po bende nukuntufya uGwisemwe uyu ali kumwanya.” (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Buna Abaloma Bikunkoma Umuyuda
Matai 5:38-42
Nkifwanifwani iki mubaghire ukuketa nsikali waki roma.Baroma bali bandu baluko lwa maka babalongosyaga ba Islaeli. Bo Yesu ikalagha pa kisu kya pansi ba Islaeli bakali nulughano na ba Roma nongwa yakuti ba Islaeli bali bangarwe. Yesu abamanyisye abandu kuti mungaghomekesyagha imbibi ku mundu. Linga umundu akukomile ulusaya lwa kilyelo umpeko ulusaya ulungi ulwa kukimama sona. Linga umundu olonda ukupako inongwa nukweya uwenda gwako m’mpako nughungi.” Koma ukubwekesya imbibi ku aba batubombile imbibi. Papo ubwekesya kya Kyala: ikwisa ukutugomokesya.” Ukuti Kyala ikilango kilipo kwa bosa aba bikubomba imbibi. Ikilango kibagile ukwisa mnjila yabumi olo nifwa. Kyala ikutumanyisya ukuti tubombenge inunu kwa aba batubombile imbibi. Kununu poku ku bombela inunu abalungu bitu. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Buhano Kwiputa Kwa Kyala
Matai 6:5-15
Nkifwani iki abandu babili bikwiputa. Yumo alimile munjila, ikwandisya itolo ulwiputo. Olonda aligwesa ambone nukuti ba ntufye. Kyala atikwamuka ulwiputo lwa luko ulo. Loli tuyeghe bo umundu uyungi nkifwani ikingi ikyo. Ikwiputa kwa Kyala nnyumba myake umu akayamo nayumo umundu, mwene yu Kyala yo ikunketa. Iyikilisye kangi ikwiputa kwa Kyala mbwanaloli. Yesu atile, “…loli ugwe linga ukwiputa, gwingilege nnyumba yako kusofu, bo gwigheleko kukifigo kyako pogwiputeghe kuGuso uyu ali kubutitu, po uGuso uyu ikuketa kubutitu isakukupagha ifihombigwa. Bo mukwiputa mungayobagha mwalemwale itolo bo abapanja, namanga abene bikwinogona ukuti bisa kupilikigwaga panongwa ya masyu gabo amingi. Bunobuno lelo koma ukufwana nabo, buno uGwisemwe ifimenye ifi mwagilwe bo mukali nukusuma.
“Umwe lelo bo mukwiputa mutigi, ‘Tata gwitu gwa kumwanya; ingamu yako yikemesigwege; ubutwa bwako bwisege; ubwigane bwako bubombigwege, pasi apa bo kumwanya. Ifyakula fya musyugu utupepo tufwane nafyo; utuswege inongwa syitu, bo apa nanuswe tukubaswa aba nongwa syitu; ungatubikaga ndugelo loli utupoke na kumbibi.” (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Buhano Na Kimo Undugu Ikubyala Undulwe
Matai 13 kanandi 24 mpaka 30 nu 34 mpaka 43
Undugu alinkubyala undulwe mu ngunda umu bo basopilemo imbeyu. Abandu aba bali balugu ba mwene ngunda. Ndulwe ili nkuboneka bo yimbeyu. Umwene ngunda akasosisyemo undulwe papo akatilaga ukonanga imbeyu inunu mungunda. Alindilile ukufika pantondolo. Popapo abungenye undulwe ukuti bokye. Po alinkubungania imbeyu inunu.
Kyala ali bo umwene ngunda kangi setano yo mundu mbibi yula. Setano abyele abandu ababibi pakati pa bandu ba Kyala nkisu kya pasi. Pakabalilo akanunu, Yesu isakwisa kangi. Isakubapagula ababibi na banunu. Yesu isakwega bosa aba bikusubila mnyake ukuti bakayege nagwe bwilabwila. Loli aba batolonda ukumwitika Yesu, basosopigwa mung’anjo ya moto palikimo nu setano, ubuyo bwa ndamyo syabwilanabwila bo bapagukene na Kyala. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Buhano Nububili Yesu Na Bana
Matai 18:1-6, Matai 19:13-15
Keta! Isiku limo abandu batwele abana kwa Yesu. Bakalondagha Yesu abasaye abana nubiputila. Abafundigwa ba Yesu bagelile ukubakaga abana bala. Loli Yesu akahobwike kangi alinkuti, “Amubalekege abanike, mungabakanisyaga ukwisa kumyangu; buno aba bali bo bababa bo ubutwa bwa kumwanya bwabo.” Yesu alinkuti kubafundigwa bake, “Naloli nikubabula une nikuti, linga mutikwanduka ukuya bo abakeke, mutisakwingilamo siku mbutwa bwa kumwanya.”
Abandu bakulumba mbunyafyale bwa kumwanya bali bo bana aba bikwiyisya. Babo bikwitufya ukuti basubiligwa ukukinda abinabo bakaya batumigwa babwanaloli ba Yesu. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Buhano Nubutatu Untimi Ni Ng’osi
Matai 18:10-14, Yohane 10:14
Isiku limo Yesu akamanyisyaga abafundigwa bake alinkuti, “Mwandege mungansyokelaga yumo ugwa banandi aba.” Yesu akayobaga abana bali pakati pamyake. Akindilile alinkuti, “Linga umundu yumo ali ning’osi mia yimo (100), lelo yimo yende nukusoba, kali atisakusileka isingi amalongo mahano namana ihano na ina (99) mfyamba, nukubuka kuyilonda iyi yisobile? Lelo linga ayagile … ikuyisekelela fiyo ukukinda inine sila amalongo mahano na mana na ihano na ina (99) isi sikasobile. Bunobuno lelo bukaya bwigane bwa Gwisemwe gwa kumwanya, ukuti yumo mbanandi aba asobege.”
Yesu atolonda umundu ukuti asobeghe kum’myake. Kyala apelile abandu bosa pa kisu. Abandu bake. Linga yumo ikunkonga setano ali bo ing’osi insobi. Yesu alinkuti kangi, “Une ne ntimi unnunu, nsimenye ing’osi syangu kangi syope simenye une.” Yesu ntimi ununu papo alisile ukulonda nukubapoka aba basobile kwa Kyala. Yesu akali olonda aba basobile nukubapoka. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Buhano Nabuna Untumwa Unsita Luhobokelo
Matai 18:21-35
Umbombi yumo akopile indalama inyingi kwa malafyale, loli akagomwile. Umalafyale atumwile ukuti untumwa na banake, nu mkasi bulisigwe. Popapo umbombi yula alinkufugama pasi, alinkumbungulukila malafyale nukuti alikunsuma ukuti amongelele amasiku gakuhombela. Popapo bo umbombi uyu asokile kwa malafyale alinkwaganila nu mbombi unine uyu akopile indalama syake inandi uyu alinkusita kumpa. Alinkunkola, alikumpita kummilo kangi alinkumwega ukwakunsopa nnyumba ya banyololo, ukufika papo isakuhombaga fifyo akopile. Ababombi abanine balinkwakumbula umalafyale gwabo isi syabombigwe. Umalafyale akalele fiyo kangi alinkuti, “Gwe mbombi gwe mbibi ugwe, nakuhobokile inongwa yako yosa yila bo usumile. Kukabagile nanugwe ukuti umpakisyege umbombi unnino, bo apa nanine nakupakisye ugwe?”
Popapo umalafyale alinkumbika munyololo umbombi imbibi ukuti mo ufundigwege ukufika papo isakuhombaga fyosa akopile. Tubahobokeleghe bosa aba bikutubombela imbibi. Popapo Kyala isakutuhobokela imbibi isi tubombile loli twipeleleghe ikisa kumbibi isi tukubomba. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Ababombi Bikwambilila Indalama Syabo
Matai 20:1-16
Umwene ngunda alabile kukulonda aba kumbombela mungunda gwakwe gwa mafilu. Alitikene nabo ukuti ikubapaga indalama yimoyene kwisiku pambombo yabo. Bo bwilile namayolo ababombi bake balisile ukwambilila indalama syabo. Ugwakwanda pakwambilila ali gwambombo gwabumalilo pakwisa pa ngunda. Abombile panandi itolo.loli umwene ngunda ali gwa kisa. Alimpele indalama yimoyene iyi yali denali (indalama) ya lisiku lyosa. Ugwabubili abombile imbombo ukwanda pamusi mpaka namayolo. Uyungi abombile imbombo isiku lyosa. Loli bosa ababombi balyambilile denali yimoyene. Umundu uyu abombile ilisiku lyosa alilumbusisye. Akalondagha bamongelele denali. Loli umwene ngunda alinkuti, “Gwe mwinangu ugwe, buno ngakusyoba; ngimba tukalitikene pa denali yumo? Eghagha ifi fyo fyako ubukege; niganile itolo ukumpa ugwa bumalikisyo uyu, bo papo ngupele ugwe. Kali kukaya kanunu une ukufibombela ifyangu muno niganile? Pamo ikisige kyako kili nakabini papo ndi nnunu?”
Kyala ali bo umwenengunda. Kyala gwa bwanaloli, gwa kisa, kangi nunu. Ikupa ifyabupi ifya bwilabwila ifya bumi kubosa aba bopilikila mwa Yesu. Ifyabupi fya itolo kangi tutikuhombigwa denali pa mbombo inunu isi tukubomba pa kisu. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Na Kimo Abalindwana Bahano Pakifigo
Matai 25:1-13
Yesu alikuyoba ikifwani kya balindwana kalongo. Bosa bakalindililagha umwegankikulu ukuti ise ulubatiko lwa nyega lwande. Bahano abalindwana bali ba mahala, loli bahano aba mukubaketa apa bali bakonyofu. Bo umwegankikulu isile pakilo pakati, bahano abalindwana abamahala balitendekisye ukwagana nagwe umwegankikulu. Bali namafuta kangi balinkwingila ukulya nagwe. Ikifigo kyaligaligwe. Abalindwana bahano abakonyofu bakali namafuta munyale syabo, balinkubuka ukuti bakule. Panyuma balinkwisa balinkukolela balinkuti, “Gwe ntwa guli ntwigulilako!” Umwegankikulu alinkwamuka alinkuti, “Naloli nikubabula umwe nikuti ngabamanya umwe.”
Yesu lino alikumwanya. Yo mwegankikulu gwa kumwanya. Ilisiku limo isakwisa ku kisu kya pasi. Tukasyaghanya ukuti ilisiku ili lyo liliku. Loli ilisiku lililyosa twitendekesyege ukwisa kwagana nagwe. Yesu ikwisa kwega bosa aba banganile nuku mpilikila ukubuka nabo kumwanya. Loli abingi aba bali bo balindwana bahano abakonyofu bisa kusyalaga kunyuma. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nabubili Malafyale Na Babombi Bake
Matai 25:14-30
Ka tungitendekesya bulebule linga Yesu ikwisa? Pilikisya. Umundu unkabi uyu mukumbona nkifwani iki agomwikeko ku bwendo ubutali ubu alyendile. Bo akali akabuka alinkubalekela ifyuma fyake ababombi bake. Umbombi yumo alimpele abatalenti bahano. Umbombi uyu alikwendesya nukaba kangi abatalenti bahano abangi. Uyungi alimpele abatalenti babili, alikwendesya nukaba babili kangi pamwanya. Bo malafyale, isile abambilisye ufwana namuno bakabile. Umbombi gwabutatu uyu, alyambilile talenti yimo ali nkufisa pasi pa nfu. Akabombile nakamo nu talenti. Umalafyale akalele papo ummbombi uyu ali molo. Alyegile indalama ku mmbombi uyu nukunsosya nyumba mmyake.
Yesu yo malafyale gwa basubiligwa. Abukile kumwanya, isakwisa kangi pa kisu kya pasi. Ali nulusubilo ukuti ababombi bake bikusubila myake nukuti bababulege abandu abangi isyake. Atumile Umbepo Mwikemo ukuti atutulege ukumpilikila. Kununu ukuti tubombeleghe fyosa ifi tulinafyo ukuntufya Yesu. Yesu alaghile ukuti bisa kupegigwa ifihombigwa babo bikumbombela mbwanaloli. (Ulwimbo)
Yesu Omanyisya Nukuchisya Ulubafu Babubili: Ubwandilo
Yesu ababulile abandu isya Kyala, kangi abanangisye ukuti yope anamaka gakufuma kwa Kyala. Keta ififwani kangi mukete ikifwani ikingi linga mupilike ulwimbo. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nabutatu Yesu Ikosigwa
Marko 1:4-11
Mukifwani iki tuketa Yesu bo akali ukwanda ukumanyisya abandu. Umundu uyu alinagwe palikimo yo Yohani Umosi. Yohani asimenye ukuti Kyala isakutuma Yesu pa kisu kya pasi. Yohani akabasokaga aba Yuda ukuti basileke imbibi syabo kangi bambombelege Kyala. Aba basubile amasyu amanunu aga Yohani agofumila kwa Kyala bakosigwaga na misi. Ukosigwa kukunangisya ukuti bang’anamuke nukwanda ukunhobosya Kyala. Yohani alinkuti, “Panyumba pamyangu po ikwisa uyu angindile amaka une, … une ne mbosisye namisi, umwene isakubokesyaga na Mbepo Mwikemo.” Mbepo Mwikemo ikubapa abasubiligwa amaka gakumpilikila Kyala. Apa Yesu alisile kwa Yohani, papo akalondaga ukuti osigwe yope, nalinga akali ntula nongwa. Bo Yesu osoka mmisi, ikika kya bombigwe. Kumwanya kwa ligwike kangi Mbepo Mwikemo alisile bo ingunda. Kyala alinkuyoba kumwana alinkuti, “Ugwe gwe mwanangu unkundwe mmyako mo nikyelile.” Bo osigwe, Kyala alimwitikile setano ukungela Yesu. Setano alinkughabombela masyu ga Kyala ububibi, pa kungela Yesu. Yesu alintolile setano, ukumwamula na amasyu ga Kyala gago gasimbigwe na maka ga Mbepo Mwikemo. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nabuna Yesu Ikubabilikila Abafundigwa
Marko 1:14-20; Matai 28:19
Bo antolile setano, Yesu alinkubuka ukubomba imbombo sya Kyala. Kyala alintumile Yesu ku kisu kya pasi ukufumusya amasyu amanunu, ukumanyisya abandu, ukubumbulusya ababine kangi nukonanga imbombo syosa isya setano. Ilisiku limo, bo Yesu ikwenda pa mbali pa nyanja ya ku Galilia ababwene abanyamundu babili, Simoni na Andrea bikusopa ulwelo mmisi papo bali balobi ba nswi. Yesu alinkuti, “Isaga mungongege, nikubapelaga ukuya balobi ba bandu.” Nakalinga itolo balinkuleka inyelo syabo balikunkonga. Yesu ababwene kangi abanyamundu babili, Yakobu na Yohani. Bakatendekesyaga inyelo syabo. Bope balinkongile bo abakolile. Yesu asalile kangi abandu abangi bahano na batatu abanyambala. Abafundigwa kalongo nababili abanyambala balinkuya bafundigwa bake ukuti baye nagwe, kangi bamanyile kumyake. Abafundigwa balinkuya batumigwa ba Yesu. Bakalumbililaga amasyu manunu ga Yesu, nukubumbulusyaga ababine mungamu ya Yesu . Panyuma Yesu abapele amaka ga Mbepo Mwikemo. Bali namaka ga kusosya imbepo inyali, nukubombaga ifika.
Bo Yesu akabuka kumwanya abapele abatumigwa bake ululagilo ulu, “Amubukege lelo mukabapelege bafundigwa abandu ifikolo fyosa, mukabokesyege mu ngamu ya Kyala, uGwise niya Mwana, niya Mbepo Mwikemo. Mukabamanyisyege ukukonga syosa isi mbalagile umwe.”
Isi syung’anamula ukuti yosa uyu ikulonda ukuya mfundigwa gwa Yesu umwisyugu akongege syosa isi alagiligwe nukubabula abandu amasyu amanunu ga Yesu na maka ga Mbepo Mwikemo. Yesu umfyuke isakwenda nabo yope Kyala isakubombelagha myabo. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nubuhano Yesu Ikumbumbulusya Umundu Gwa Mbungo Ya Bukoma
Marko 1:40-45
Ilisiku limo umundu gwa mbungo ya bukoma alisile kwa Yesu. Alinkufugama nukupyelesya kwa Yesu alinkuti, “Linga gwighanile, ubayile ukunyelusya.” Abandu abangi bakatilaga usegelela ku mundu yula nongwa ya mbugo ya bukoma, loli umwene Yesu ikisa kyali mwaghile. Yesu alinkumpalamasya alinkuyoba alinkuti, “Nighanile, elukaga!” Nakalinga itolo ubukoma bulinkundeka. Ahobwike fiyo alinkwanda ukulumbilila nukusifumusya inongwa sisisi.
Ubutulanongwa bufwene itolo nimbungo ya bukoma. Yutupagula uswe kwa Kyala nakubandu abangi. Loli linga tubaghisenie ukubuka kwa Yesu, isakutwelusya uswe ku mbibi syitu. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalonga Na Kahano Nakamo Umundu Akwingirira Pamwanya Pa Nyumba
Marko 2:1-12
Isiku limo Yesu ali mnyumba, akamanyisyagha abandu isya Kyala. Pakabalilo kala balisile abanyambala bahano batwele umundu gwa mbungo ya bukokonyale kwa Yesu, loli panongwa yakilundilo batoligwe kwingila nkati. Popapo balinkupangula pamwanya pa nyumba apa alipo Yesu balinkusololosya umundu yula. Yesu bo alubwene ulwitiko lwabo, alinkumbula ugwa mbungo yabukokonyale yula alinkuti, “Gwe mwanangu ugwe, uswegigwe, imbibi syako.” Loli abamanya ndagilo abakipanga bakalele bobapilike isi syabombigwe. Balinkuti, “Ywani uyu abagile ukuswa imbibi? Loli yumoyuene itolo, yo yu Kyala. Batakasubilaga ukuti Yesu afumile kwa Kyala. Yesu alinkuti kugwa mbungo ya bukokonyale, “Sumuka pimbaga ulutato lwako gwendege.” Popapo umundu abumbulusigwe! Munjila iyi, Yesu anangisye ukuti afumile kwa Kyala, ali namaka gha Kyala gakusosya ubine, bo ali namaka ga Kyala gha kuhobokela imbibi. Twesa tulonda ubumbulusigwa linga tubunile, loli ikikulumba tunsumeghe Yesu ukutuhobokela imbibi syitu, kangi nukwambilila ikyabupi ikya bumi bwa bwilabwila. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nubuhano Nabubili Yesu Ikubumbulusya Ikiboko Kya Mundu
Marko 3:1-6
Apa tukuketa Yesu ali munyumba yakwiputilamo. Abakulumba ba kipanga balimo. Kangi alimo umundu ugwa kiboko ikilale. Lyali siku lya Sabati ili aba Yuda bakiputaga. Indagilo syabo sikakanaga umundu ubomba ilisiku lya Sabati. Aba Yuda bala balinkunketelela Yesu linga apombumbulusya umundu pi siku lya Sabati. Yesu akabapakikisyaga abandu nu mwisyugu obomba. Abalongosi bakipanga bakakanagha ukubapakikisya abandu. Bakalondagha ukuti Yesu onange indagilo, ba mugoge. Yesu alinkubalalusya abandu alinkuti, “Syo siliku isi sikitikisigwa pisiku lya Sabati, ukubomba inunu pamo ukubomba imbibi?” Abandu bakalyamwile papo indumbula syabo syali ngafu. Papo Yesu alinkuti ku mundu yula,“Golosya ikiboko kyako” Umwene alinkugolosya ikiboko alinkuketa ikiboko kyake kili nkuya ki nunu itolo kangi kya maka.
Twiputege nukuntila Kyala, kangi tubapakikisyeghe abinitu! Linga tutosibomba bo ulu, ukwiputa kwitu nakumo. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nubuhano Nu Butatu Yesu Ikugubatamisya Umbelo
Marko 4:35-41
Mukifwani iki tuketa Yesu nabafundigwa bake mwiboti. Bakabukaga nagwe kwisilya lya nyanja. Popapo gulinkusumuka umbelo umywamu. Amisi gali nkwingila mwiboti kangi lili nkwanda ukwibila. Yesu ali nabo mwiboti agonile utulo. Abafundigwa bake balinkundembusya balinkuti, “Mmanyisi atipakisya ukuti tukwibila?” Yesu alembwike alinkugukemela umbelo alinkuti, “Batama, uye mye!” popapo umbelo guli nkubota. Yesu alinkuti kubafundigwa, “Bo boga buki umwe? Mukaya nulwitiko na ulu?” Abafundigwa balinkuswiga kangi balinkuti, “Yo mundu yuyuyu, uyu na gumbelo ni nyanja fikumpilika.” Tusimenye ukuti Yesu yo Kyala kangi anamaka pa bandu bosa, pa mbepo nifindu fyosa ifi afipelile. Popapo tusubilege mwa Yesu ukuti atufigilile nutupapo ulutengano mukabalilo ka ndamyo. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Kalongo Nubuhano Nabuna Nkikulu Mu Bandu Abingi
Marko 5:21-34
Mumbwene unkikulu nkilundilo ikya bandu? Ali ni nyibuko ya ilopa ifyinja kalongo na fibili, ububine bwake bwakindile. Asubile ukuti Yesu ikubumbulusya abandu. Alinkwiyobela mwene, “Pope linga ngipalamasisye gyi myenda gyake nisakupona.” Popapo unkikulu alinkwisa kunyuma kwa Yesu nukupalamasya umwenda gwake. Popapo inyibuko yake yalikumalika kangi alinkwibona mumbili mwake ukuti abumbulwike. Yesu aliyaghenie ukuti amaka gasokilemo mmyake. Alinkwima alinkuti, “Ywani agipalamasisye imyenda gyangu?” Pali ikilundilo kinywamu iki kyali nsyungutile Yesu loli unkikulu yula asimenye isi syabombigwe pamyake. Unkikulu alisile nulutende, nufugama nukumbula fyosa ifya bwanaloli. Yesu alinkuti, “Gwe mwanangu ulwitiko lwako lukupokile. Bukaga nulutengano, bumbulukaga kulufundo lwako.”
Amasyu ga Kyala gotumanyisya ukuti Yesu akali obumbulusya abandu ababine aba bikusubila mmyake. Balimo abandu bingi mu kisu iki, kangi Yesu abamenye abandu bosa kangi ikubapakikisya palikimo na ugwe. Ikulonda ugwe gwise kummyake kangi unsubileghe. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Malongo Mabili Yesu Nu Mwana Umfwe
Marko 5:22-24; Marko 5:35-43
Yesu ali pa bwendo bobuka kunyumba ya mundu yumo ingamu yake Yairi. Yairi ali mundu nkulumba gwa mnyumba yakwiputilamo iya ba Yuda. Umwana gwake undindwana abinile fiyo. Alinkolile Yesu ukuti ise asambumbulusye umwanake, bo Yesu akafika, umwana afwile. Yesu alinkuti kwa Yairi “Ungayaga nulutende loli uyege nulwitiko.” Kunyumba ya Yairi abandu balinkukuta nukubabigwa loli Yesu abasosisye mnyumba. Yesu alingile nabafundigwa bake batatu, na Yairi nunkasi gwake muno alimo umwanake.Yesu bo ankolile umwanake ikiboko alinkuti, “Gwe kalindwana nikukubula ukuti sumuka.” Nakalinga akalindwana kala kalinkusumuka kalikwenda. Yesu alinkubabula ukuti mukape akanike ifyakulya.
Ena, Yesu ali namaka pa mfwa. Aba bikusubila nukunkonga, bakabagila utila ifwa. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Malongo Mabili Na Kimo Yesu Nu Nkikulu Unhesya
Marko 7 :24-30
Isiku limo unkikulu gofuma ku kisu kya panja alisile kwa Yesu. Imbepo inyali syalingile mukana kake akalindwana. Akambungulukilagha Yesu ukuti asosye imbepo inyali. Yesu alimbulile ukuti alisile ukutula abandu aba Yuda tasi. Linga abatulile abandu ba panja bo akali akabatula aba Yuda, sili bo ukupa ifyakulya imbwa bo bakalya abanako. Yesu alinkuti, “Baleke tasi abana bo baswiligwege buno kukaya kanunu ukwega ifyakulwa fya bana nukusisopela imbwa.” Unkikulu yula alinkumwamula alinkuti, “Ena malafyale buno syope imbwa isi sili kusi kumesa sikusala utubululukisya twa bana.” Yesu alinkuti kangi, “Panongwa ya isyu ili gwamwile, bukaga imbepo inyali sisokilemo mmwanako” unkikulu yula alinkubuka ku nyumba kangi alinkwaga imbepo inyali sisokilemo mmwanake. Yesu gwalughano kangi otula abandu bosa ni fisu fyosa. Yesu olonda tubikeghe ulusubilo mnyake bo yu nkikulu gwa nkisu ikingi. Yesu anamaka ukusosya amaka ga setano myitu. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Malongo Gabili Nabubili Yesu Nu Gwamapuli Nugwa Kitabu
Marko 7:31-37
Abandu bamo balitwele umundu kwa Yesu. Ali gwa mapuli umu apapiligwe kangi ali gwa kitabu. Balinsumile Yesu ukuti ambikepo ikiboko. Yesu alinkusokapo nagwe pakilundilo, alinkumbika amaboko mu mbulukutu. Alinkufunya amata nukumpalamasya ululimi lwake. Yesu alinkuketa kumwanya kwa Kyala alinkuti, “Iguka!” Nakalinga itolo umundu yula alinkupilika nuyoba kanunu. Abandu bali kuswiga balinkuti, “Anosisye fyosa ikubapelela abamapuli ukupilika, naba kinunu bikuyoba.”
Twesa tupilikisyege ikimanyilo iki ukufuma kwisyu ilya Kyala. Kyala ikuyoba nanuswe mmasyu gake. Bunobuno Yesu abumbulwisye umundu uyu atikupilika nuyoba, Yesu abagile ukutupela uswe ukuti twigane upilikisya amasyu gake, ukuti tumanye ubwigane bwa Kyala pa bumi bwitu. Ikubomba isi mumbombo yaMbepo Mwikemo mwa uswe. Bo umundu gwa mapuli, twisa kubabulagha abandu isya Kyala. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Malongo Mabili Na Butatu Yesu Ikubumbulusya Umfwa Maso
Marko 8:22-26
Ilisiku limo abandu batwele umfwa maso kwa Yesu. Balinsumile Yesu ukuti ambumbulusye umundu. Yesu alinkukola ikiboko umfwa maso alinkusoka nagwe nkaya, bo amfunyile amata m’maso nukumbikapo amaboko, alinkundalusya alinkuti, “Bule kufibona fimo?” Umundu alinkwamula, “Nikubabona abandu baliti mipiki, bikwenda.” Alinkumbikapo kangi amaboko pamaso, popapo alinkuketa ali nkuya nnunu itolo, alinkuketa fyosa kubutali. Setano atolonda ukuti tunkongeghe Yesu nukupilikisya amasyu ghake. Linga tukusubila mwa Yesu isakutupela uswe ukuti tukete nupilikisya ubwanaloli bwake kanunu, ukwendela mumbombo sya Mbepo Mwikemo. Twiputege bwilabwila nukunsuma ukuti atubombeleghe isi tulonda. (Ulwimbo)
Ikifwani Kya Malongo Mabili Nabuna Yesu Ikubumbulusya Undumyana Gwa Mbepo Inyali
Marko 9:14-29
Ilisiku limo umundu yumo alintwele umwanake undumyana kubafundigwa ba Yesu, akabasumagha ukuti bambumbulusye umwanake ku mbepo inyali, loli batoligwe. Popapo alintwele kwa Yesu. Bo imbepo inyali simbwene Yesu, silinkukwabila undumyana yula kosakosa. Undumyana agwile pasi nukusoka untofula kundomo. Ugwise ali nulusubilo lunandi ukuti Yesu apankutula umwanake nukuti ali nkuyoba kwa Yesu alinkuti, “Lelo linga umenye ukututula ulitupakisyaga?” Yesu alinkuti, “Loli linga ugwe umenye! Mbepe itolo kugwa lwitiko.” Ugwise gwa mwana alyamwike, “Nikwitika; undule ukusita kwitika kwangu.” (Bo ikilundilo kikwisa ukuketelela). Yesu alinkuyoba ku mbepo inyali, “Gwe mbepo iya kinunu gwe gwa mapuli ugwe nikukubula nikuti sokamo mmyake ungisa kwandisya ukwikalamo kangi.” Popapo imbepo inyali yilinkukolela yilinkunkwabania fiyo yilinkusoka mundumyana. Undumyana alinkulambalala ngati afwile, abandu abingi balinkuti, “Afwile.” Yesu alinkukola ikiboko alinkunsumusya umwene alinkwenda nukwima. Popapo abafundigwa bake balinkundalusya bobiyekile nagwe balinkuti, “Nongwa yafiki uswe tutoligwe ukuyisosya?” Yesu alinkwamuka, “Ikikolo bo kikiki kikabagila ukusoka itolo loli na lulwiputo lwene.”
Pakabalilo kanandi bo sibombigwe, abakulumba ba kipanga balingogile Yesu. Apa popapo Yesu abombile ikiswigo ikinywamu fiyo. Asyukile mbufwe. Alintolile setano kangi nubufwe bwa bwilabwila. Yesu nkulumba gwa kukinda mbepo inyali syosa naba kyala aba pa kisu kya pasi. Yesu anamaka pa fyosa. Yesu yogwa bwanaloli gwa Kyala.


c: text/html

text:
Zilwanyo zili Lusele Zyakulwanya Nkondo ya Bwaamu
Casika ciindi lino cakubambulwida limwi zyoonse zinyonyoono zya bwaamu. Ŋanda yakazekelo iyanda kujalwa. Inga kwaba kufubaala kubana Kristu mazubaano kuti tiibabelesya zilwanyo zyoonse mukulwana nkondo yakavwumbu ya bwaamu.
Kakwiina kuleyaleya, swebo tweelede kuzuunyana kubambulula bwaamu buli akati kesu muciindi cisyoonto ciceede cino cakuzekelwa. Saatani uluukwete kulengelezya nkondo iiyoosya kapati yakulwana bantu baluulwa bokwa Yahuwah, kutegwa bacaale kabacicedwe mukooze kaluunyaunya, kucenka zifwanikiso zitondwa mumabbuku, muzifwanikiso zitondezya mantanda azitondwa, muzipekupeku zyabwaamu, kulyana nkwela, akulalika. Twakacenjezyegwa kale Mujwi Lyakwe kuti aabo bacita zinyonyoono zyabwaamu bayoosinganyigwa. (1 Bakolinto 6:9-10; Bagalatiya 5:19-21). Munkamu ya WLC, tuluubwene musyobo wankondo eeyi Saatani njalwana bantu bokwa Yahuwah munzila eeyi, atalaa nyika yoonse. Nokuba boobo, kunyina muntu weelede kulimvwa kubula nguzu nokuba kwaalilwa kujana lugwasyo munkondo eeyi. Alilubaizyigwe Zina Lyakwe nkaambo kakasimpe kakkomanisya aaka.
Iswe tuyandika kubweza ntaamu zilamfu alimwi zipati ncobeni munkondo zyesu akuyandisya kubelesya kufumbwa cilwanyo eeco Julu ncolitupede cakuti tukonzye kuzunda bwaamu. Yahushua wakapa kucenjezya kuti, " Aboobo kuti janza nanka kuulu kwako kakukulebya, kokukosola, akukusowela kulaale anduwe: cilainda kubota kuti webo ukanjile mubuumi kokosokede naa koli cilema, kwiinda kuti ukasowelwe mu Gehena muyaka mulilo kolaa maanza naa maulu obile." (Mateyo 18:8-9). Musazima wesu Mupati, Yahushua, utulailila kuti tweelede kucengulukila limwi akuleka kucita cinyonyoono, nkokuti tweelede kuyandisya kucita kufumbwa cikonzya kutupa kuzwidilila munkondo iitayozyiyozyi eeyi.
Atutozye kugama kooko lino; swebo tuyanda kumwaabila mulongo wazilwanyo zili lusele eezyo nzyayelede kubelesya muna Kristu uuli woonse ooyo uuzingaidwe mucilengwa cabwaamu camusyobo nuuba buti. Swebo tiitwabikka zilwanyo eezi mumulongo wini mbozibeleka. Zyoonse zyeelede kubelesyegwa antoomwe kutegwa muntu alomye kuzwidilila akuzunda cilengwa cimuzambaide, kwiinda muluzyalo Lwakwe:
Cilwanyo #1: Kotaanguna Kulungulula Cilengwa Cikuzingaide.
Eeci lyoonse ncintu cikatazya kucita, nkaambo kuyandisya bwaamu ncintu cuusisya nsoni, alimwi bantu bazingaidwe cilengwa eeci kanjaanji tabaangulukide kwaambila bantu cilengwa eeci. Nokuba boobo, kwaambila bamwi inga caba cintu cikugwasya mukulyaangulula cintu cikudyaaminide boobo mumoyo wako. Kabunga ka Bacakolwa Batazyibene kakalizyi kwaciindi cilamfu ncokuyandikila kwaambila bamwi bweende bwako, alimwi aabo bali mukabunga aako, bakali kukulwaizyana kuti bajane lwanguluko kuzwa kuziyanza zyabo kwiinda mukwaambila muntu ngobaangulukide kwaambila.
Mulazyo wa Bbaibbele waambilizya cilwanyo eeci, ujanwa mubbuku lya Jakobo 5:16: " Aboobo, amulyaambilile zibi zyanu caantangalala kuli umwi amweenzinyina, alimwi amupaililane kutegwa muponesyegwe. Mupailo akukombelezya kwamuntu mululami kulaa nguzu kapati alimwi kulabeleka."
Nokuba kuti bamwi bantu, basandulula kampango aaka kuti kaamba kulilekelela zinyonyoono zyako kuli umwi aumwi, pele Calvin upandulula bwiimpene mbwateelela kampango aaka:
“Bantu banji aboobo bayeeya kuti Jakobo aawa waamba nzila yakulilekelela zibi kumuntunyonko, nkokuti kuzumina ncoolubizyila muntunyoko. Pele mbuli mbocilembedwe, aawa [Jakobo] walo wakageme kaambo kaimpene; nkaambo walo wakasanganyide mipailo yabantu antoomwe akweempwa kwaantangalala; eeco walo ncaamba kuti ceelede kweenda munzila eeyo nobeempwa bantu boonse antoomwe kuli … [Yahuwah] kwiinda mumipailo yabasazima; nkaambo basazima mbabazyi nzyotubulide, alimwi balakulaizigwa kutupailila kutegwa bakonzye kutugwasya; pele aabo batazyi malwazi ngotuciswa, balalelema kutuletela lugwasyo.”
Kukombelela kwankamu ya WLC: Koliyumyayumya akuzunda nsoni zyako abweemya bwako alimwi kolyaambilila mapenzi aako kuli baabo mbokonzya kusyoma, kutegwa bakusongole cikuyaside mumoyo webo kwiinda mumupailo wakulombelesya nguzu. Webo ulayandika kupegwa lugwasyo luli loonse munkondo eeyo njolwana omwini, nkondo yakutontomana kucita bwaamu, alimwi eeci cilwanyo inga cakugwasya akukusyomezya kuti abamwi bantu mbosyoma inga basangana anduwe kabapaila abalo mipailo yakukombelezya.
Cilwanyo #2: Kocinca Lubazu Lukweetela Musunko.
Koleka kuula zipekupeku kapati cipekupeku camuŋanda cakubbadela amwezi, kosowa zyoonse zicili munsi lyako, koleka kulijana koli olikke masikati nokuba masiku, kosinkila zifwanikiso azipekupeku zitondwa kuti zitasiki mukkompyuta yako, alimwi koleka kubbadelela zyoonse zikweetela luunyaunya. Eezi ninzila zisyoonto buyo nzyokonzya kutaanguna kubweza akulesya sunko eelyo kusikila nduwe. Muntu uli woonse uuzambaidwe mucilengwa cakucita bwaamu uyandika kugwisyila limwi zyoonse zimusunka mubuumi bwakwe eezyo nzyaswaanganya zimweetela bwaamu kumeso amizeezo yakwe. Webo weelede kuba muntu uulwana akukosweda limwi zyoonse zisangene mubwaamu, eezyo nzyabelesya Saatani kulwana nduwe. Kobala kabotu kabotu aaya majwi aamalailile ookwa Simalelo wesu Yahushua:
“Mwakamvwa kuti kwakaambwa kuti: ‘Utaciti mamambe.’Pele ncobeni ndamwaambila kuti kufumbwa muntu uulangisisya mukaintu cakuti wamunyomenena, wacita kale mamambe anguwe mumoyo wakwe. Lino kuti liso lyako lyalulyo eelyo kalikulebya, linonkole akulisowa. Nkaambo ncibotu kulinduwe kuti usweekelwe cizyo comwe kwiinda kuti mubili wako woonse ukasowelwe mu Gehena. Alimwi kuti janza lyako lyalulyo kalikulebya, likosole akulisowa. Nkaambo ncibotu kulinduwe kuti usweekelwe cizyo comwe kwiinda kuti mubili wako woonse ukasowelwe mu Gehena. (Mateyo 5:27-30)
Pele kufumbwa ooyo uuyoobisyila bana baniini aaba basyoma muli ndime, ncibotu kuli nguwe kuti waangilwa mundomba waziyo musingo akulwaalilwa mulwaanje. Maawe kunyika akaambo kazilebyo! Inzya, zilebyo zileelede kuti ziboole, pele maawe kumuntu ooyo uubelesyegwa kuba cilebyo! Lino kuti janza naa kuulu kwako kulakulebya, kukosole akukusowa; nkaambo ncibotu kuti ukanjile mubuumi kokosokede naa kolemene kwiinda kuti ukasowelwe mumulilo uuvwilima kojisi maanza naa maulu obilo. Alimwi ikuti liso lyako kalikulebya, kolino-nkola akulisowa; ncibotu kuti ukafwutuke koli sicimbolyo kwiinda kuti ukasowelwe mu Gehena muyaka mulilo kojisi meso obilo. (Mateyo 18:8-9)
Kukombelela kwankamu ya WLC: Utanikweenkeli kulwana cinyonyoono cako cakuzyibila kucita bwaamu. Webo ulwanina buumi bwako alimwi cibeela cako mubuumi buteeli cili muntenda. Mulilo utamani weelede kusiigwa, alimwi Julu lyeelede kutambulwa. Hena toyelede kubelesya cilwanyo cili coonse ncokonzya kujata mukulwana nkondo ya Saatani abangele bakawa basofweede, eelyo Yahushua nacituzekela Mubusena Busalalisya? Kobambulula bweende bwako abuzuba alimwi kotantamuka masena woonse oomo mokonzyela kujana ciindi cakunjila musunko, alimwi kokakatila lyoonse kutaba olikke.
Cilwanyo #3: Kokwabilila Mulyango wa Meso Aako.
Koiya kuzwa kuli Joobo, mbokonzya kukwabilila mulyango wameso aako.
Ime ndakabamba cizuminano ameso ookwaangu; nkaambo nzi lino Ime ncenga nkeyeeyela mukaintu? Joobo 31:1
Mutobeli ookwa Yahuwah uli woonse uyandika kubamba cizuminano ameso aakwe, akukonkezya kunembo lyoka Yahuwah kuti meso aakwe kunyina naati kalange naba ni aluunyaunya. Eeci cizuminano ceelede kwiindulukwa muwoola lyomwe lyomwe lyabuzuba, kusikila meso aako alilemeka akulanga ziluleme. Eeyi inooli nkondo yakavwumbu ncobeni nobantu yakusunga meso aako akwaayiisya kutalanga caluunyaunya, nkaambo meso ngaazangide ncobeni mukaambo aaka alimwi alalanga caluunyaunya kufumbwa uunga wacitwa limwi mamambe. Kuti Joobo, mululami, kali wakali kuyandika kubamba cizuminano ameso aakwe, hena mutobeli wa Yahuwah uli woonse uucipona buno buzuba, tayelede na kubamba cizuminano eeco ameso aakwe na?
Kukombelela kwa nkamu ya WLC: Utanikweenkeli mukusoleka kwako kunyona meso aako kuti atanikulangi muntu umwi muluunyaunya. Kufumbwa nocilampa buti ciindi ciyootola kuyiisya meso aako, kozumanana kulomba lugwasyo lwabulemu bwakujulu kumwi kokanzide kuzwidilila akuba Joobo wamazubaano, mukuyiisya meso aako.
Cilwanyo #4: Komukakila Kucita Cinyonyoono Saatani akoompolola kuti “PEEPE NSYEYANDI!”
Eelyo Saatani nakusunka kucita cinyonyoono mumizeezo yako, komukakila kubusyu bwakwe mujwi lilimvwikisya kuti “PEEPE”. Utayoowi kuti bamwi bali munsi lyako inga bayeeya nzi eelyo bakumvwa webo nkoompolola kuti “PEEPE.” Ijwi lizwa mumulomo wako lilakkomanisya Julu lyoonse, alimwi mungele ulatumina kuli nduwe kuzyookugwasya. Nceeci Paulu ncatwiibalusya eeco caambilizya mulimo wesu wakoompolola kuti “PEEPE” kufumbwa ciindi notusunkwa:
Nkaambo luzyalo lwa Yahuwah oolo luleta lufutuko lwalibonya, kubantu boonse. Lutuyiisya kukaka bukkale busofweede bwa kutayoowa Yahuwah azisusi zyanyika akuti tweelede kupona cakulibatamika, cabululami alimwi acakubelekela Yahuwah cakulyaaba mubweende bwazyintu oobu, notucilindila bulangizi bukkomanisya akulibonya kwabulemu kwa Yahuwah wesu mupati alimwi akwa Mufutuli wesu, Kilisito Yahushua, (Langa Tito 2:11-12.)
Kukombelela Kwa Nkamu ya WLC: Nkaambo nzi ncotayandili kuti Julu likutumine mungele wakukugwasya eelyo webo nonjide musunko? Eelyo webo noompolola kuti “PEEPE” kumasunko ookwa Saatani, webo uzuzika cisyomyo eeci citobela mpeenya aawo: Mungeleo ookwa Yahuwah ulibazingulukide mumbali lyabo aaabo bamuyoowa.” (Intembauzyo 34:7)
Cilwanyo #5: Kobaa mulimo Wakucitila Bamwi Zintu.
Eeci ncilwanyo cipati kapati mubuumi buno ankondo yalufu yakulwana bwaamu, alimwi ciliswaangene acilwanyo #1. Ncintu ciyandika kujana mwaalumi nokuba mwanakazi ooyo ngomulwana limwi nkondo eeyo, ooyo nkonga webo kozulilwa bweende bwako. Kuzulwa amuntu ngosyoma caamba kuti webo konikwaambilana nguwe aawo mpobulide nguzu, alimwi akumusandulwida kaambo keni ncookakilwa musunko comwe comwe ciindi. Webo weelede kulyeempa lyoonse eelyo waalilwa kubamba cizuminano kuli nguwe, nokuba nootatobela malailile aakwe. Mu Bbaibbele, tulajana busena bwa cilwanyo cipati eeci mubbuku lya Mukambausi 4:9-12:
Bantu bobile balainda kubaa nguzu kwiinda omwe; nkaambo balakonzya kujana bulumbu mumulimo wabo antoomwe. Nkaambo kuti baalilwa, umwi inga wanyampula mweenzinyina akumwiimikizya: pele maawe kuli yooyo ulaalikke eelyo nadilika mucinyonyoono; nkaambo kunyina umwi wakumugwasya kwiimikila alimwi. Alimwi, kuti bobile balala antoomwe, balakasaazyana: pele mbuti ulaalikke mbwakonzya kulikasaazya? Alimwi kuti umwi wamuboolela, bobile inga bamuzunda; alimwi ntambo yoosedwe atunweba totatwe tiikonzyi kufwamba kukosoka.
Alimwi, nkeenya kaambo aaka kaliinduludwe kwaambwa amuli Jakobo 5:14-15:
Sena kuli uupenga akati kanu? Azumanane kupaila. Sena kuli uukondedwe? Aimbe ntembauzyo. Sena kuli uuciswa akati kanu? Aite baalu bambungano, eelyo abamupailile akumunanika mafwuta muzina lya Simalelo. Eelyo mupailo walusyomo ulamuponya ooyo uucisidwe, alimwi Simalelo ulamubusya. Kunze lyaboobo, kuti naa wakacita zibi, ulalekelelwa.
Mamambe ncinyonyoono ciinda kusofwaala alimwi ncilijazyo kapati kwiinda malwazi aamubili woonse. Malwazi asolweda mubili kukunyonyooka alimwi kumamanino akufwa kwamubili. Pele mamambe kuti alekelwa kusikila aalila kusilikika, inga caba cintu cijaya mubili amuya wamuntu antoomwe. Aboobo, eelyo swebo notuciswa calufu katuyandisya kuponyegwa, Jakobo utulailila kuti tweelede kwiita lugwasyo kubaalu bacikombelo cakasimpe kuti batupailile. Mbubuti mbwanga ooyo uutonkomene nkwela abwaamu mbwanga taayanda lugwasyo lwabatumwa basyomeka bokwa Yahuwah eelyo nalwana cinyonyoono cabwaamu?
Kulisinsa kuli Taata kwiinda mubeenzuma basyomeka, munkondo yesu yakulwana mamambe, inga catujanya zintu zilibotela zitobela ansi aawa:
- Cilatugwasya kulomya kuzyiba kuti bamwi balatuyanda nokuba kuti tuli bulide nguzu.
- Cilatugwasys kubaa muya wakulekelela bamwi aabo batucitila cinyonyoono.
- Cipa kucesya luunyaunya lwesu akuyandisya zinyonyoono.
- Cilatugwasya kuponyegwa kuzwa kuzicisa zyakwaalilwa kuzunda musyule lyaciindi.
- Inga catugwasya kuyandisya, kubaa luyando, kukkazyikila camba beenzuma abalongwema.
- Cilatugwasys kuleka kweelanya bwaamu akuyandana kululeme ooko kukkomanisya moyo.
- Cilatugwasya kuba bazyali babotu.
Kukombelela kwa nkamu ya WLC: Utalelemi kujana muntu ngosyoma omwe nobaba beenzinyoko banjaanji aabo mbomulwana limwi nkondo, alimwi aabo mbokonzya kuzulana limwi bweende bwako kuli Taata Yahuwah. Ncintu cizyibidwe kuti muntu uutonkomene mamambe ulalisisa alimwi tayandide kwaambila bamwi. Pele munkondo yabuumi alufu eeyi, ooyo muntu teelede kulelema kubelesya kufumbwa cilwanyo ciliko. Mpeenya aawo nokuba aakale, kufumbwa cisisidwe ciyoolibonya antangalala aali mumuni (Kolanga Luke 8: 17). Hena inga tiicaba cintu cabusongo kulwanya cilwanyo cilaanguzu eeci akujana lugwasyo luyandika akuleka kuvwunikila cinyonyoono kunsi kusikila calibonya antangalala kacikugamika kumulilo uuyaka? Inga caba cintu cabufubafuba kusisa mamambe akukaka lugwasyo luliko akunjizya miya yesu muntenda.
Cilwanyo #6: Koyandaula Kulaililwa. Koyandaula Kulaililwa. Koyandaula Kulaililwa.
IBbaibbele lizwide malailile aancokuyandikila kutambula kulaigwa kuli bamwi. Ntootu tumpnago twa Bbaibbele tumwi tutabilila makani aaya:
Nkaambo kakubula kulaililwa cisi cilawa, pele kakuli balailila banji kuzunda nkokuli ncobeni. (Tusimpi 11:14)
Kakwiina kulaililwa, makanze alatyompokelwa: pele mukulaililwa kunjaanji alaimikila nji. (Tusimpi 15:22)
Kufumbwa muzeezo ulaimikila kwiinda mukulaigwa: alimwi mukulaigwa kubotu ulakonzya kulwana nkondo. (Tusimpi 20:18)
Nkaambo kwiinda kukulaililwa kwabusongo webo ulakonzya kulwana nkondo yako: alimwi mubalailizi banjaanji kunyina ntenda. (Tusimpi 24:6)
Ncintu cakutondezya kubaa nguzu kuleka cakubula nguzu, kuti muntu uuzyibide kucita mamambe wayandaula kulaililwa kuzwa kubalailili bana kristu, nokuba bapati bakwe.
Kukombelela kwa nkamu ya WLC: Eelyo notulangana abulwazi bwalufu, tuunka kumusilisi kuti tukagwasyigwe akulaililwa. Kanjaanji tulaunka kubasili banjaanji kutegwa tulomye kuzyiba citola busena. Hena inga mutumwa wa Yahushua uuluulwa, ooyo uuciswa bulwazi bulaantenda ncobeni bwakucita bwaamu, inga walilekaleka akutayanda kulaililwa kuzwa kubaalu bayoowa Yahuwah? Inga caba cintu cabufubafuba kuleka kuyandaula lugwasyo; alimwi inga caindila kuti muntu uutalaigwi kaya kumbele kukazya ncaambilwa a Taata Yahuwah, mbuli mbokutondezyedwe mutumpango atala aawa. Alimwi tamukomba nomuzambaidwe mucibi cakucita bwaamu kuti muyandaule lugwasyo, akuluyandaula cakubinda.
Cilwanyo #7: Kobelesya Nguzu zya Zina lyokwa Yahushua eelyo Nosunkwa
Kuli nguzu ziteeli muzina lyokwa Yahushua, Simalelo wesu. Eelyo nosunkwa a Saatani, koompolola cakumvwika zina lyokwa Yahushua.
Twakasyomezyegwa a Yahushua Lwakwe mwini kuti, kuti twalomba cintu muzina Lyakwe, tuyoocitambula.
Ncobeni, ncobeni, Ime ndamwaambila kuti, Ooyo uusyoma muli ndime, milimo njecita awalo uyooicita; alimwi walo uyoocita milimo yiinda waawo; nkaambo Ime ndaunka kuli Taata. Alimwi kufumbwa inywe ncomukumbila muzina lyangu, eeco Ime njoocicita, kutegwa Taata akapegwe bulemu kwiinda mu Mwana. Kuti inywe mwakumbila cintu cili coonse muzina Lyangu, Ime njoocicita. (Johani 14:12-14)
Eelyo muntu uuzyibide mamambe nasunkwa, kuti waamba majwi aaya, "Yahushua, kondigwasya mebo", kasyoma ncobeni kuti kuli nguzu muzina Lyakwe, nguzu zya luunyaunya mumusunko ooyo inga mpeenya aawo zyamwaika. Inzya, kuli nguzu zitapanduluki mukwaamba Zina Lyakwe eezyo zikonzya kumwaya musinze akutonkela Saatani azyeelo zyakwe kulaale.
Kwiinda mukutambika janza lyako kuti uponyegwe; akuti zitondezyo amaleele acitigwe muzina lyamwanaako uusetekene Yahushua. (Milimo 4:30)
Kukombelela kwa nkamu ya WLC: Eelyo nosunkwa, utalelemi nokaba kaindi kasyoonto buti koompolola cakumvwika kuti "Yahushua, ndigwasye mebo" kulwana sunko eeli, alimwi kolikankaizya mucisyomyo cakuti "Ime ndakonzya kucita zintu zyoonse kwiinda muli Kristu ooyo uundipa nguzu " (Bafilipo 4:13). Kunyina sunko eelyo litakonzyi kuzundwa kuti webo koita ncobeni zina Lyakwe calusyomo. Kolizyibizya kwiita Zina Lyakwe cakoompolola eelyo nosunkwa, mpoonya lugwasyo lunooliko ncobeni mpeenya aawo kuti ugwasyigwe.
Cilwanyo #8: Koswata Mulongo wa Mangwalo Aakubelesya Lyoonse Nosunkwa.
Nkooku kulailila kwa Davida kutabilila cilwanyo cilaa nguzu kapati eeci:
Mbubuti musankwa mukubusi mbwanga wasalazya nzila yakwe? Kwiinda mukuteelela jwi lyako. Ime amoyo wangu woonse ndakakuyandaula: O nditaingaili kuzwa kumilawo yako. Ijwi Lyako Ime ndakalisisa mumoyo wangu, kutegwa Ime nditakucitili cinyonyoono webo. (Intembauzyo 119:9-11)
Kukombelela kwa nkamu ya WLC: Talika cino ciindi kulemba mulongo watumpango twa Bbaibbele ntoyanda kuswata alimwi koinduluka kwaamba tumpango ooto abuzuba, kapati eelyo nosunkwa. Alimwi mbweenya mbokuli nguzu zikonzya kujanwa mukwaamba zina Yahushua, kuli nguzu zijanwa mukwiinduluka kwaamba tumpango twa Mangwalo. Tee kayi mbombuboobu Yahushua [Lwakwe mwini] mbwaakamulwana Saatani mumasunko?
Kukosozya makani :
Twamukulwaizya nyoonse nobantu bokwa Yahuwah kufumbwa nkomubede ankomukkala, nywebo nomulwana amisyobo yamamambe aali akati kenu, kuti mutalike cino ciindi kubelesya milazyo iili lusele eeyi. Eezi zilwanyo nozibelesyegwa antoomwe, ziyoomusolweda kukuzunda kukkalilila ciindi cilamfu, kuzunda bwaamu oobo buujizi kupenzya batobeli bokwa Yahuwah banjaanji mazuba aano. Mutasali nzila zimwi akusiya imwi akataa zibelesyo eezyo. Eelyo nomulwanina buumi bwenu abuumi bwamukwasyi wenu uupengede, amwiibaluke kuti comwe comwe cazibelesyo eezyo ciyootola lubazu mukuzunda masunko eenu akuzwidilila kuzunda. Kunyina ciindi cakulelema lino pe. Ŋanda yakazekelo iyanda kujalwa, alimwi nywebo mweelede kulikwabilila alugwasyo kufumbwa ndomukonzya kujana kutegwa muzunde misyobo yamamambe yoonse. Ijulu liliimvwi kalilibambide akulindila kugwasya ndinywe, pele nywebo mweelede kulitondezya kuti mulilibambide akuyandisya kwiilwana nkondo yakavwumbu eeyi. Lugwasyo lwa Bulemu bwa Kujulu, luyoobasikila aabo bayandide kugwasyigwa.
Mu nkamu ya WLC, swebo tupailila mwaalumi amukaintu uuli woonse uulwana nkondo eezi, alimwi tulapaila kuti busongo bwabulemu bwakujulu bukabasikile aabo bamakaintu, baalumi, basazinyinaa, bacizyi, bazyali, abamwi bamukwasyi kuti bakagwasyilizye, kujatilila akweendela antoomwe abaabo balwana nkondo eeyo.
Taata Yahuwah amunikile Busyu Bwakwe ali ndiswe toonse, eelyo notukakatila kuba mbuli Mwanaakwe Yahushua. Akube boobo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Plato (c. 428-348 BC) wakali kusyoma kuti masendekezya aa baleza baci Giliki ngakubeja, akuti ntwaano twakasaaza twakapangililwa aabantu (kunooli wakiiyasa ncobeni nondo muliso!). Walo wakali kusyoma nyika yabulondo iizwide moza (nyika ya mizeezo/ azintu). Mubufwaafwi, walo wakali kusyoma kuti eezyo zintu nzyotubona aameso munyika eeyi mikonzyanyo biyo iitalondokede yazintu zilondokede kale, mu moza. Lwiiyo lwakubeja lwakuti muya uutafwi lwakaboolela muli Plato. Walo wakatalisya cikolo cabu Giliki “cikolo ca lwiiyo lwa mizeezo yabusongo” eeco cakalaa basicikolo banjaanji mumisela yakatobela — “lwiiyo lwa mizeezo yabusongo bwaci Giliki.” Swebo toba Kumbo tuvwuzya kuyeeyela mbuli BaGiliki — kutali mbuli BaHebulayo.
Lwiiyo lwa mizeezo yabusongo bwaci Giliki lwakabakwelelezya abalo bamaJuuda. Umwi wabaabo wakalaa mpuwo mpati ngu Philo (c. 20 BC-50 AD), ooyo muJuuda bamwi ngobasyoma kuti nguwaasungilizya Milazyo yaku Nicene, nokuba kuti wakali fwide kale kwamyaka 300. Bamwi basyoma kuti majwi aakuti “Mumuni uuzyila kumumuninyina, kasimpe kazyila kuli Leza wakasimpe” aali mumilazyo yaku Nicene, akazyila mumalembe ookwa Philo. Ime ndakavwuntauzya makani aayo alimwi Ime ndikkedwe camba kuti aayo inga kaanooli ali masimpe ncobeni.
Kweendelanya bwaamba mulembi wamisela yacikombelo uulaa mpuwo Jaroslav Pelikan, ooyo wakabala makunga aamabbuku 38, ngibaalemba bamatata bacikombelo aabo bakali kulumbaizya -Plato wa musela watatu, wakatobela mumatende aabasongo baci Giliki. Bakazumanana kusumpauzya mizeezo yakale akwaanza mizeezo mipya. Umwi akataa mizeezo eeyo wakali wakuti munyika njotubona ntongola meso /nyika iili mumizeezo, kuli ziimo zyotatwe — ca Omwe, ca Busongo, aca Moza — alimwi eezi zyotatwe mukubambwa kwazyo ncintu comwe, ncimwi mu bube bwaco. Tee umvwikaanga tuluuzi kale muzeezo ooyu? Ooyu ngowakali muzeezo wa Plotinus (c. 204-270 AD). Walo wakali kusyoma kuti eeco cilibonya ameso cilisofweede pele camu moza ncibotu, ooku nkuyeeyela kwabuJuuda bwamisela mitaanzi kuzwa ciindi ca Kristu. Augustine waku Hippo awalo umvwikaanga wakakwelelezyegwa mukuyeeyela kwamusyobo ooyu, akutalika kusungilizya kuti cisaaza ncinyonyoono — nokuba kuti cacitilwa mu cikwati.
Nkaambo kazyibidwe kapati kuti bamwi bamatata bataanzi bacikombelo mbuli Justin Martyr, Tertullian, Clement waku Alexandria a Theodosius, abalo bakali kutobelezya mizeezo ya bu Giliki. Ime ndakabala nzibaalemba alimwi kwiina akati kabo wakali kusyoma muli Baleza botatwe. Oolu ndusyomo lwakweena lwakamwayigwa abaabo basyoma kuti kuli Baleza botatwe bayandisya kupelengusya mangwalo akulangila kuti kunyina muntu (mbuli) uutikabale malembe mataanzi lwakwe mwini! Justin Martyr wakali Muntu uusyoma kuti (Kristu wakalengwa biya) mpoonya wakabikka matalikilo aa Logos (Ijwi) kumatalikilo aa malengelo (aboobo taakali muntu uusyoma muli Baleza botatwe pe!). Tertullian wakali kusyoma kuti Mwana wakali kunsaa Taata, ooyo muzeezo waakakwa aakale mu Cikombelo kuti wakali wabuzangi. Theophilus waku Antioch wakali kwaambilizya Leza, Ijwi a Busongo Bwakwe (eeco tacili baleza botatwe pe!). Ncobeni, Jaroslav Pelikan waamba kuti bunji bwa balembi ba cikombelo bataanzi bakali kumvwika kuti bazumina muzeezo wakuti “Leza ulalitondezya muziimo zyotatwe” Pele kali (Omwe) kutali Baleza Botatwe.
Bamatata bataanzi bakayandisyide muzeezo wa “Jwi” kutali wa Baleza Botatwe, ooku mumajwi amwi nkokwaamba kuti Yahuwah mbobeendelana a Jwi. Kusikila munsaa boonse bakali kusyoma kuti Mwana uli kunsaa Taata, pele eeco tacili ncico ciyiisyigwa mulusyomo lwa Baleza botatwe. Kwiimpanya aa Bbaibbele, mutwe wabaleza botatwe tuuyisyi kulibatamika. Eelyo Arius kayinduluka kwaambwa cakaambide bamatata bacikombelo acili mu Bbaibbele kuli Constantine Muleli, Constantine wakacinca mpaakayimvwi mukasimpe akutanda Athanasius. Alakwe wakaba muntu uusyoma muli Leza Omwe alimwi wakabbizyigwa naakali kufumba bulamfu abulo bwakwe abbishopo uusyoma muli Leza Omwe, Eusebius waku Nicomedia.
Mpoonya kwakatobela Origen (c. 184-253). Ooyo walo wakali maninide kukwelelezyegwa mulusyomo lwaci Giliki. Walo wakali kusyoma kuti myuuya yakali kupona kabataninga zyalwa bantu — akuti iswe toonse twakali myuuya iitafwi kujulu katutaninga kuba bana bavwanda mwida, alimwi wakalaa lusyomo lwa lufutuko lwa mulengalenga woonse — kuti bantu boonse bayoofutulwa. Tacigambyi kuti wakatandwa mucikombelo! Kucikolo ca Origen ku Alexandria, yoonse eeyi mizeezo yaci Giliki yakali kukulwayizyigwa kubalwa. Cilakondelezya kuti mwaalumi wazina lya Rufinus wakazumina kuti wakacinca zyakalembede Origen kutegwa bamutande Origen pele wakalyeempa ncaakacita naakafwide Origen. Tulakonzya kutondezya makani aaya nkaambo tumwi tubeela twamalembe ookwa Origen tatukonzyene azyakalembwa mubbuku lya Rufinus. Malembe ookwa Origen akawumpwa, pele kuli zibeela zyakacaala. Origen wakali mutaanzi kubelesya mabala aakuti “Mwana uuteeli” — nokuba kuti wakabelesya abbala lya “kulengwa” naakali kwaambilizya Mwana. Wakali kwiide kwiingaila ooku akooku.
Nkaambo kakupenzyegwa, zikombelo tiizyali kukonzya kukkala ansi akumvwidana kusikila kumamanino aamusela watatu. Kwakakkalwa miswaangano yongaye buyo mumusela watatu, nkaambo ka mizeezo minjaanji yakali kuunga ooku akooku: kusyoma Leza Omwe uulibonya muziimo ziindene zyotatwe/Kusyoma kuti Leza Ngumwi takonzyi kwaandaulwa muzibeela zya baleza banji/Kusyoma Leza uuli muziimo zyotatwe, Kusyoma kuti Leza Ngumwi, Kusyoma kuti Mwanaa Leza tabeelene awisi aboobo uli kunsaa nguzu zya wisi, Kusyoma kuti Kristu wakaba mwanaa Leza eelyo naakabbizyigwa, naakabuka nokuba naakatanta kuya kujulu, akusyoma kuti buumi bwa Jeesu, amubili wakwe wakali mbuli ceelo cizimaana aciimo cakwe, musela ngwaakapona wakali wamasendekezya buyo kuutakwe ncocikonzyanya limwi cancobeni, akusyoma zimwi zinjaanji.
Eelyo Constantine naakali kuyeeyela kuti wakasanduka (c. 312), wakajana Cikombelo cilipyopyongene kapati, mpawo ciindi “cipati” ca Miswaangano ya Cikombelo mpuyaatalila aawo. Aciindi eeco Arius wakali kwaamba kuti Mwanaa Leza wakalengwa buya, aboobo eelyo ndelyakaba penzi pati kuli Athanasius (ooyo wakali kusyoma muli Baleza botatwe) abamwi ba Kujwe bakali kusyoma muli Baleza botatwe akusyoma kuti Mwanaa Leza wakazyalilwa muli Taata, nokuba kuti walo tali Leza uutamani ngu “Leza Mwana” Muntu. Aabo bakali kusyoma aasyoonto muli Baleza botatwe bakalailila Arius kumwi kabayeeyela kuti bamusandula kuzya kulubazu lwabo, pele Ime ndadonaika naa caacitika ncobeni eeco.
Kutegwa asoleke kukamantanya Cikombelo cakwe akuyumya Bulelo bwakwe, Constantine wakaita muswaangano ku Nicea mu 325 AD. Ooyu muswaangano wakali wakukosozya makani aajatikizya ciimo ca Yahushua Mwana. Kwakaambwa kuti Kristu “mbulowa bomwe” (nciimo comwe a Yahuwah) alimwi kutali buyo “kukonzyanya” (baleelene a Leza). Kwakaambwa akuti lusyomo muli Baleza botatwe talululeme. Kwakali botatwe buyo baakakide makani aayo, aboobo bakatandwa. Kwiina cakaambwa kujatikizya Muya Uusalala, aboobo kwakacili mizeezo yiindene kuti nguni naa ninzi Muya Uusalala kusikila mu 381 AD.
Pele bakomba Baleza botatwe ncibatakaamba ncakuti ooyo musalo wakazumanana niwakainda muswaangano ku Nicea. Arius wakamvwugwa mumatwi aa Constantine, mpoonya abalo bakasandukila kumizeezo yokwa Arius. Nkabela mu 357 AD kwakaba muswaangano uumbi mupati ku Nicea oomo mumuswaangano, mizeezo yokwa Arius yakaambwa kuti tiiluzi (Muswaano Watatu ku Sirmium).
Eeco cakaindizya kupambukana, alimwi bamwi Bantu mbuli “bamatata baku Cappadocia” — Basil Mupati, Gregory waku Nyssa, a Gregory waku Nazianzus — bakanyampuka akukwabilila Baleza botatwe. Basil a Gregory waku Nyssa bakali beeninyina bakakomezyelwa mumukwasyi wa bunakristu. Bawisi (Basil Mutaanzi) bakaimvwi mumizeezo yabusongo bwaba Giliki. Basil Mupati wakalemba kuti Muya Uusalala muntu watatu, weelene, alimwi uuteeli mbuli Leza akataa Baleza botatwe, eeco ncecaali kuzunga mumuswaangano waku Constantinople mu 381 AD. Mbombubo Muya Uusalala mbuwakaba umwi uuteeli mulusyomo lwamu Bbaibbele, akuba muntu weelene aa Leza akataa Baleza botatwe.
Boonse bamatata baku Cappadocia bakali kubala lwiiyo lwaci Giliki. Bakasoleka kupelengusya Bantu botatwe, omwe-omwe wabaabo kali Leza, mbobakonzya kwiimpana mizeezo amakanze aabo, pele kabali Leza Omwe kutali Baleza botatwe. Bakaalilwa cinicini. Bakasoleka ooku akooku kupindula makani aayo kababelesya mizeezo yabasongo baci Giliki mbuli ya Plotinus — Milazyo yotatwe: Omwe, Busongo a Muya, alimwi eezi zyotatwe kazilaa mubili omwe. Bakazulwa akulizuminina kuti tabakonzyi nokuba maanu aali buti kuswaanganya zyotatwe kuti zibe comwe.
Kwamisela minjaanji bamayi babuleza bakasoleka kumvwisyisya Bantu botatwe — omwe-omwe wabaabo kali Leza — mbobanga baba Leza omwe. Bakatingaana amibuzyo mbuli yakuti:
- Hena Leza Omwe mukwasyi wa Baleza botatwe? Naa mbaaleza botatwe bavwubide antoomwe?
- Hena malembe aaku Nicene aliluleme mpaalembedwe kuti Leza muzeezo omwe nanka Milazyo yaku Constantinople ililuleme mpoyaamba kuti Leza mizeezo yotatwe?
- Hena Bakatolika baku Roma baliluleme kujatikizya Baleza babo botatwe, nanka Zikombelo zya Kujwe hena zili luleme?
- Hena aabo basyoma mumuzeezo wakunyonyweeda limwi zyoonse kusikila kwabula cicaala (kugwisya) baliluleme naa mbabaabo bakazya muzeezo ooyo? Mbubuti Leza Mwana mbwaakali kunga wazumanana kuba Leza akulisamununa ciimo cabulemu eeco cimupa kuti kacili “Leza”?
Mpeenya kazili boobo kwakanjila Augustine waku Hippo (354-430). Kulangikaanga awalo wakakwelelezyegwa abaabo bakalaa mizeezo yakasolweda Plato mumusela watatu. Kwiinda mumalembe aakwe a Muleli Theodosius ooyo wakali kupenzya bantu, akusinikizya boonse kusyoma muli Baleza botatwe mumulawo wacisi, niwaayindide Muswaangano ku Constantinople mu 381 AD, aabo basyoma muli Baleza botatwe.
Ime lwangu, ndasyoma cikombelo cakasimpe nkabunga kasyoonto buyo kakabbuka ciindi aciindi akataa misela. Tiibakajisi Masimpe woonse, pele bakakakatilila kusyomeka anguzu zisyoonto nzibakajisi. Ime nsyaambi kuti kunyina bantu ba Yahuwah muzikombelo zipati, pele mulumbe Wakwe kuli mbabo ngwakuti “Kamuzwa muli nguwe nobantu bangu.”
Eeci cibalo citali ca WLC cakalembwa aba Greg Michaelson, Australia
Twakagwisya mucibalo citaanzi mazina aabakomba mituni ngobayita Taata a Mwana, akujokolosya mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo twakajokolosya mutumpango ntotulembulude mazina mataanzi aa Taata a Mwana mbwaakali kulembwa kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa Moza. Nkamu ya -WLC